Çevrimiçi ve yüz yüze eğitimden mezun olan psikolojik danışmanların mesleki yeterlilik algılarının karşılaştırılması: Sorunlar ve çözüm önerileri
Comparison of professional competency perceptions of psychological counselors graduating from online and face-to-face education: Problems and solution suggestions
Yazar: ELİF CÜCÜK
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP HAMAMCI
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Çevrimiçi eğitim = Online education

Özet:
Bu araştırma, çevrimiçi ve yüz yüze eğitimle mezun olan psikolojik danışmanların mesleki yeterlilik algılarını karşılaştırmayı ve psikolojik danışmanların çevrimiçi eğitim sürecinde karşılaştıkları zorlukları belirleyerek çözüm önerileri sunmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, 182 kadın ve 126 erkek olmak üzere toplam 308 psikolojik danışmandan veri toplanmıştır. Çevrimiçi eğitim alan 30 psikolojik danışman, aynı zamanda nitel araştırmanın da katılımcıları olup bu grup 11 erkek ve 19 kadından oluşmaktadır. Araştırmada karma araştırma deseni benimsenmiştir. Veri toplama araçları olarak "Psikolojik Danışman Yeterlik Algısı Ölçeği" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, yüz yüze eğitim alan psikolojik danışmanların mesleki yeterlilik algıları, özellikle psikolojik danışma ile mesleki ve eğitsel rehberlik boyutlarında, çevrimiçi eğitim alanlara göre daha olumludur. Vakıf üniversitelerinde eğitim alan psikolojik danışmanlar, devlet üniversitelerinde eğitim alanlara kıyasla daha olumlu yeterlik algısına sahiptir. Cinsiyet ve yaş değişkenlerine göre psikolojik danışmanların yeterlik algısı arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Nitel araştırma sonuçlarına göre çevrimiçi eğitimde karşılaşılan başlıca sorunlar beş ana kategoride toplanmıştır: Bunlar; öğretmen- öğrenci etkileşim eksikliği, öğretim üyesinin ders işleyişinden kaynaklı sorunlar, altyapı sorunları, odaklanma problemleri ve eğitim ortamından kaynaklı sorunlardır. Teorik derslerde en çok vurgulanan sorun, eğitmen-öğrenci etkileşimi eksikliğidir. Uygulamalı derslerde ise staj yapamama, danışan bulmada zorluk, gözlem yapamama ve pratik uygulama eksikliği en yaygın sorunlar olarak belirlenmiştir. Ayrıca, çevrimiçi süpervizyon derslerinde yeterli geri bildirim alamama ve süpervizyon süresinin yetersizliği de öne çıkmıştır. Teknolojik altyapı eksiklikleri ve uzun süreli ekran kullanımına bağlı bedensel ve psikolojik sorunlar da belirtilmiştir. Bu bulgular, çevrimiçi eğitim sürecinde yaşanan zorlukların mesleki yeterlilik algılarını olumsuz etkilediğini ve yüz yüze etkileşimin mesleki gelişim için kritik olduğunu göstermektedir. Araştırmada çevrimiçi eğitime ilişkin karşılan sorunlara yönelik öneler geliştirilmiştir.

Abstract:
This research aims to compare the professional competence perceptions of
psychological counselors who graduated from online and face-to-face education and to
identify the challenges faced by psychological counselors during the online education process
and propose solutions. For this purpose, data were collected from a total of 308 psychological
counselors, including 182 women and 126 men. Among these, 30 psychological counselors
who received online education were also participants in the qualitative study, consisting of 11
men and 19 women. A mixed-methods research design was adopted. Data collection tools
included the "Psychological Counselor Competence Perception Scale" and the "SemiStructured Interview Form." According to the research results, psychological counselors who
received face-to-face education have more positive professional competence perceptions,
especially in the dimensions of psychological counseling and vocational and educational
guidance, compared to those who received online education. Psychological counselors
educated at private universities have more positive competence perceptions compared to those
educated at state universities. No significant difference was found in competence perceptions
according to gender and age variables. According to the qualitative research results, the main
issues encountered in online education were categorized into five main categories: lack of
teacher-student interaction, problems arising from the instructor's course delivery,
infrastructure issues, focus problems, and problems related to the educational environment. In
theoretical courses, the most emphasized issue was the lack of educator-student interaction. In
practical courses, the most common problems identified were the inability to do internships,
difficulties in finding clients, inability to observe, and lack of practical application.
Additionally, insufficient feedback in online supervision courses and inadequate supervision
time were highlighted. Technological infrastructure deficiencies and physical and
psychological issues related to prolonged screen use were also noted. These findings indicate
that the challenges experienced during the online education process negatively affect
professional competence perceptions and highlight the critical importance of face-to-face
interaction for professional development. Recommendations for addressing the issues related
to online education were developed in the research.