Türk dili ve edebiyatı öğretim programları ile ders kitaplarının içerik analizi (1920-1938)
Content analysis of Turkish language and literature curriculums and textbooks (1920-1938)
Yazar: FERHAT KAYACAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KURT
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature ; Türk dili ve edebiyatı dersi = Turkish language and literature course ; Türk edebiyat tarihi = Turkish literature history ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Atatürk Dönemi'nde, 1920-1938 yıllarında, liselerdeki Türk dili ve edebiyatı dersinin öğretim sürecinde kullanılan ders kitaplarının içeriklerini analiz etmek amacıyla bu çalışma yapılmıştır. Tekil tarama modeliyle desenlenen çalışmada veriler, belge tarama yönteminin süreçlerine uygun toplanmıştır. Bu süreçlere uygun olarak alan yazını ve arşiv belgeleri taranarak çalışma alanında kullanılan on dört ders kitabı belirlenmiştir. Bu kitaplar ve baskılarından oluşan toplam altmış iki ders kitabının analiz edildiği çalışmada birincil kaynaklar kullanılmıştır. Çalışmada Süleyman Şevket Tanlı, Ali Canip Yöntem, İbrahim Necmi Dilmen, Mehmet Fuat Köprülü, Saadettin Nüzhet Ergun, Agâh Sırrı Levend, İsmail Habip Sevük, Mustafa Nihat Özön tarafından hazırlanan ders kitapları ile Hıfzı Tevfik [Gönensay], Hamamizade İhsan ve Hasan Âli [Yücel] tarafından ortaklaşa hazırlanan ders kitabı incelenmiştir. Bu ders kitaplarının içeriği, dönemin öğretim programında geçen temalara göre ayrılmış; bu temaların kodları belirlenmiş ve bu kodların içeriklerinde kullanılan metinlerin verileri listelenmiştir. Öğretim süreçlerinde tek baskısının kullanıldığı belirlenen kitaplar betimsel içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Öğretim süreçlerinde birden fazla baskısının kullanıldığı belirlenen kitaplar da tematik içerik analizi (meta sentez) yöntemiyle analiz edilmiş, baskılar arasındaki benzerlik ve farklılıklar ortaya konmuştur.

Abstract:
This study was conducted in order to analyse the contents of the textbooks used in the teaching process of Turkish language and literature course in high schools during the Atatürk Period, 1920-1938. In the study, which was designed with a single survey model, the data were collected in accordance with the processes of the document scanning method. In accordance with these processes, fourteen textbooks used in the study area were identified by scanning the literature and archive documents. Primary sources were used in the study in which a total of sixty-two textbooks consisting of these books and their editions were analysed. The textbooks prepared by Süleyman Şevket Tanlı, Ali Canip Yöntem, İbrahim Necmi Dilmen, Mehmet Fuat Köprülü, Saadettin Nüzhet Ergun, Agâh Sırrı Levend, İsmail Habip Sevük, Mustafa Nihat Özön and the textbook prepared jointly by Hıfzı Tevfik [Gönensay], Hamamizade İhsan and Hasan Âli [Yücel] were analysed. The contents of these textbooks were divided according to the themes mentioned in the curriculum of the period; the codes of these themes were determined and the data of the texts used in the contents of these codes were listed. The books, of which only one edition was used in the teaching process, were analysed by descriptive content analysis method. The books in which more than one edition was used in the teaching processes were also analysed by thematic content analysis (meta synthesis) method, and the similarities and differences between the editions were revealed.