Opioid kullanım bozukluğu olanlarda bağımlılık profilinin erken dönem uyumsuz şemalar, algılanan ebeveyn tutumu ve çocukluk çağı travmaları ile ilişkisi
The relationship of addiction profile with early maladaptive schemas, perceived parental attitude and childhood traumas in patients with opioid use disorder
Yazar: RUKİYE DEMİRBAŞ
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN KONKAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Bağımlılık = Dependency ; Bilişsel şemalar = Cognitive schemas ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Narkotikler = Narcotics ; Opioidler = Opioids ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
AMAÇ: Opioid kullanım bozukluğu, yaygınlığı giderek artan ve olumsuz sonuçları ile dikkat çeken bir sorundur. Bu yüzden, opioid kullanım bozukluğunun gelişiminde ve tedavi sonuçlarında önemli rol oynayan faktörler aydınlatılmaya çalışılmaktadır. Çalışmamızda, opioid kullanım bozukluğu olan hastaları erken dönem uyum bozucu şemalar, algılanan ebeveyn tutumu ve çocukluk çağı travmaları açısından sağlıklı grupla karşılaştırmayı ve bu değişkenlerin bağımlılık profili üzerine etkisini araştırmayı amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza Bakırköy Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi ve Eğitim Merkezi polikliniğine başvuran opioid kullanım bozukluğu tanılı 81 hasta (71 erkek, 10 kadın) ve madde kullanım öyküsü olmayan 81 sağlıklı katılımcı (71 erkek, 10 kadın) dahil edildi. Sağlıklı grup yaş, cinsiyet, eğitim durumu olarak hasta grubu ile eşleştirilmiş kişilerden seçildi. Veri toplama aracı olarak her iki gruba Olgu Rapor Formu, Young Şema Ölçeği Kısa Form-3, Young Ebeveynlik Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği ve hasta grubuna ayrıca Bağımlılık Profil İndeksi özbildirim formu uygulandı. Analizlerin değerlendirilmesinde IBM 26.0 programı kullanıldı.
BULGULAR: Opioid kullanım bozukluğu olan hastaların tüm şema alanlarında kontrol grubuna göre daha yüksek puan aldığı ve 14 şema alanının 11'inde (onay arayıcılık, kendini feda ve yüksek standartlar hariç) istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olduğu saptandı. Hasta grubunun hem annelerine hem babalarına yönelik algıladığı ebeveyn tutumları kontrol grubuna göre birçok alt boyutta anlamlı farklılık gösterdi. Hasta grubunun çocukluk çağı travmaları toplam puanı ve duygusal istismar, duygusal ihmal, fiziksel istismar, fiziksel ihmal travma boyutları kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı. Hastaların bağımlılık profili incelendiğinde %12,3'ü düşük, %39,5'i orta, %48,1'i yüksek şiddette bağımlı bulundu. Bağımlılık şiddetinin bazı şema alanlarıyla ve ebeveyn tutumlarının bazı boyutlarıyla pozitif yönde anlamlı ilişkili olduğu bulundu. Fakat çocukluk çağı travmaları ile bağımlılık şiddeti arasında anlamlı sevide ilişki saptanmadı.
SONUÇ: Opioid kullanım bozukluğu olan hastaların kontrol grubuna kıyasla daha belirgin uyumsuz şema alanlarına sahip olduklarını, ebeveyn tutumlarını daha olumsuz algıladıklarını ve daha fazla çocukluk çağı travması yaşadıklarını söyleyebiliriz. Opioid kullanım bozukluğunun gelişimi ve sürmesinde risk oluşturduğu düşünülen bu değişkenlerin bağımlılık profiline etkisini incelediğimizde, bazı şema alanları ve ebeveyn tutumlarının bazı boyutlarının bağımlılık şiddetini anlamlı etkilediğini saptadık. Çalışmamızın sonuçlarına dayanarak, opioid kullanım bozukluğu olan hastaları değerlendirirken baskın şema alanlarının, algılanan ebeveyn tutumunun ve çocukluk çağı travma öyküsünün belirlenmesinin önemli olduğunu ve bu alanlara yönelik uygun yaklaşımların tedavi programlarına dahil edilmesinin faydalı olacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
OBJECTIVE: Opioid use disorder is a problem with increasing prevalence and attracting attention with its negative consequences. Therefore, the factors that play an important role in the development and treatment outcomes of opioid use disorder are tried to be clarified. In our study, we aimed to compare the patients with opioid use disorder with the healthy group in terms of early maladaptive schemas, perceived parental attitudes and childhood traumas. We also aimed to investigate the effect of these variables on the addiction profile. 
MATERIALS AND METHODS: 81 patients (71 males, 10 females) with opioid use disorder who applied to Bakırköy Mental Health and Neurological Diseases Training and Research Hospital, Alcohol and Substance Addiction Treatment and Training Center polyclinic and 81 healthy participants (71 males, 10 females) without a history of substance use were included in our study. The healthy group was selected from people matched with the patient group in terms of age, gender and educational status. Case Report Form, Young Schema Scale Short Form-3, Young Parenting Scale, Childhood Trauma Scale were applied to both groups as data collection tools. In addition, the Addiction Profile Index self-report form was applied to the patient group. IBM 26.0 program was used to evaluate the analyzes.
RESULTS: Patients with opioid use disorder had higher scores in all schema domains than the control group. And 11 of the 14 schema domains (excluding approval seeking, self-sacrifice, and high standards) were found to have statistically significant differences. Perceived parental attitudes of the patient group towards both their mothers and fathers differed significantly in many sub-dimensions compared to the control group. The total childhood trauma scores and emotional abuse, emotional neglect, physical abuse, physical neglect trauma dimensions of the patient group were found to be significantly higher than the control group. When the addiction profile of the patients was evaluated, 12.3% of them were found to be low, 39.5% moderate, 48.1% highly dependent. Addiction severity was found to be positively and significantly correlated with some schema domains and some dimensions of parental attitudes. However, it was not found to be significantly associated with childhood traumas. 
CONCLUSION: We can say that patients with opioid use disorder have more prominent maladaptive schemas, perceive parental attitudes more negatively, and experience more childhood trauma compared to the control group. When we investigated the effects of these variables, which are thought to pose a risk in the development and maintenance of opioid use disorder, on the addiction profile, we found that some schema domains and some dimensions of parental attitudes significantly affect the severity of addiction. Based on the results of our study, we can suggest identifying dominant schema domains, perceived parental attitude and childhood trauma history while evaluating patients with opioid use disorder. And we think that it would be beneficial to include appropriate approaches for these areas in treatment programs.