Postoperatif endometrium kanserli hastalarda yoğunluk ayarlı radyoterapi ile rapidarc tekniğinin dozimetrik karşılaştırılması
Dosimetric comparison of intensity modulated radiotherapy and rapidarc techniques for post-operative endometrial cancer
Yazar: OLGUN ELİÇİN
Danışman: PROF. DR. GÜLYÜZ AKYIL ATKOVAR
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Endometrial neoplazmlar = Endometrial neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy

Özet:
Amaç: Post-operatif radyoterapi endikasyonu olan endometrium kanserli olgularda sabit alanlı yoğunluk ayarlı radyoterapi (IMRT) ve yoğunluk ayarlı ark tedavisi (IMAT) tekniklerinin hedef hacim (PTV) ve risk altındaki organlar (OAR) üzerindeki dozimetrik sonuçlarının karşılaştırılması.Gereç ve Yöntem: Adjuvan tedaviye alınmış 12 endometrium kanseri hastasının planlama tomografileri kullanılarak, her bir hastaya sabit 7 alanlı IMRT ve çift arklı IMAT planları yapılmıştır. Her iki teknikle de planlar, PTV 25 fraksiyonda 45 Gy alacak şekilde yapılmıştır. PTV ve OAR parametreleri, konformite ve homojenite indeksleri çift kuyruklu eşleştirilmiş parametrik ve non-parametrik testlerle karşılaştırılmıştır.Bulgular: Her iki teknikle de hedef hacimlere ait kriterler açısından istenilen hedeflere ulaşılmıştır. Doz dağılımları açısından her iki teknikle de konformite indeksi, Dmax ve integral dozlarda anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Homojenite indeksi IMRT ile anlamlı olarak daha üstündür (1.06'ya 1.07). PTV dozlarında maksimum dozları yansıtan D%2, D%5, V%107, V%105 değerlerinde IMRT, minimum dozları yansıtan D%98, V45 değerlerinde ve CTV V45'te anlamlı olarak daha üstün sonuçlar vermiştir. OAR bakımından rektum V40, rektum-PTV D2cc ve V40 IMAT ile anlamlı olarak daha üstündür. İnce bağırsak, iliak kemik iliği ve femur başlarındaki çeşitli dozimetrik parametrelerde ise IMRT anlamlı olarak daha düşüktür. Fraksiyon başına kullanılan monitor unit (MU) ve 'beam on time' bakımından IMAT'ın belirgin üstünlüğü göze çarpmaktadır.Sonuç: IMRT rektum ve mesane haricindeki OAR, homojenite ve maksimum dozlar bakımından IMAT'a üstündür. Her iki teknikle de PTV için belirlenen amaçlara başarıyla ulaşılmaktadır. IMAT, MU düşüklüğü, kısa tedavi süresi sayesinde görüntü kılavuzluğunda radyoterapi için daha fazla zaman sağlaması ve artmış hasta konforu bakımından avantajlı bir yöntemdir.

Abstract:
Objective: To dosimetrically evaluate the static IMRT and IMAT techniques regarding treatment volume (PTV) and organs at risk (OAR) on endometrial cancer patients with adjuvant radiotherapy indication.Materials and Methods: Using radiotherapy planning image sets of 12 previously treated endometrial cancer patients, IMAT plans with double-arcs and IMRT plans with static 7 fields were done. For each plan, PTV was prescribed to receive 45 Gy in 25 daily fractions. PTV and OAR parameters, conformity and homogeneity indices were evaluated with two-tailed paired parametric and non-parametric tests.Results: Objectives regarding target volumes were succesfully achieved. No significant differences were found in conformity index, Dmax and integral dose. Homogeneity index was significantly better with IMRT. PTV D2%, D5%, V107%, V105% which reflect maximum doses and high dose regions were lower with IMRT. PTV D98%, V45 and CTV V45 were higher with IMAT. Rectum V40, rectum-PTV D2cc and V40 were better with IMAT, and various dosimetric results with IMRT. IMAT was superior over IMRT regarding monitor units (MU) and 'beam on time' per fraction with 464.5 vs 1688.6 MU and 166.42 vs 337.72 seconds respectively.Conclusion: IMRT is superior over IMAT regarding homogeneity, maximum doses and OARs except rectum and bladder. However it is a debatable marginal benefit concerning the clinical outcome. Both techniques allow achieving goals set for PTV, and IMAT remains to be an attractive solution due to its low MU rate and shorter treatment durations letting more time for patient imaging and positioning.