Türkiye'de satışa sunulan masaj yağlarında ağır metal kontaminasyonu ve mikrobiyolojik kalitenin araştırılması
Investigation of heavy metal contamination and microbiological quality of massage oils sold in Turkey
Yazar: ALİ ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN FATİH FİDAN ; DOÇ. DR. RECEP KARA
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Aromaterapi = Aromatherapy ; Aromatikler = Aromatics ; Ağır metaller = Heavy metals ; Bitkisel yağlar = Plant oils ; Masaj = Massage ; Mikrobiyolojik özellikler = Microbiological properties

Özet:
Yapılan tez araştırmasında, rastgele örneklem metoduyla seçilen farklı firmalara ait ve farklı özleri içeren 10 adet, ISO9001 standardına sahip, aromatik masaj yağının ağır metal içeriği (arsenik, lityum, alüminyum, krom, demir, bakır, çinko, gümüş, kadmiyum, civa, kurşun) ve mikrobiyolojik kontaminasyon düzeylerinin belirlenmesini kapsamaktadır. Seçilen ağır metallerin  masaj yağı örneklerindeki düzeylerinin belirlenmesinde ICP-MS tekniği kullanılmıştır. Mikrobiyolojik kontaminasyonun belirlenmesi amacıyla, aerobik mezofil genel bakteri, maya ve küf sayımı, Enterobacteriaceae, koliform bakteri sayımı, Escherichia coli sayımı, Staphylococcus-Micrococcus varlığı analizleri gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen çalışmada masaj yağı örneklerinde Toplam Mezofilik Aerobik Bakteri sayısı, 1 nolu örnekte 3.00 log kob/ml, 4 nolu örnekte 3.60 log kob/ml, 5 nolu örnekte 2.78 log kob/ml, 6 nolu örnekte 3.60 log kob/ml, 7 nolu örnekte ise 2.78 log kob/ml olarak tespit edilmiştir. Enterobacteriaceae sayısı, 4 nolu örnekte 2,3 log kob/ml ve 5 nolu örnekte ise 2.60 log kob/ml olarak tespit edilmiştir. Staphylococcus / Micrococcus sayısı, 1 nolu örnekte 2.90 log kob/ml, 4 nolu örnekte 3.30 log kob/ml, 5 nolu örnekte 2.30 log kob/ml, 6 nolu örnekte 2.60 log kob/ml ve 7 nolu örnekte ise 2.68 log kob/ml olarak tespit edilmiştir. Analizi yapılan diğer ürünlerde Maya/Küf, Koliform Bakteri, E. Coli tespit edilmemiştir. Ağır metal analizlerinde; masaj yağı örneklerinde gerçekleştirilen ölçümlerde hiçbir numunede Arsenik tespit edilememiştir. 1 nolu örnekte 2,19 ppb, 2'nolu örnekte 10,947 ppb, 6 nolu örnekte 34,336 ppb ve 8 nolu örnekte 1,303 ppb lityum tespit edilmiştir. Alüminyum sadece, 6 nolu örnekte 225.27 ppb olarak tespit edilmiş; krom, 1 nolu örnekte 2026,398 ppb, 4 nolu örnekte 15,533 ppb, 5 nolu örnekte 149,662 ppb, 6 nolu örnekte 31,399 ppb, 8 nolu örnekte 29,275 ppb, 9 nolu örnekte 6,197 ppb ve10 nolu örnekte 19,169 ppb olarak tespit edilmiştir. Demir sadece, 2 nolu örnekte 274547,26 ppb ve 5 nolu örnekte 3371,992 ppb olarak tespit edilmiştir. Bakır, 2 nolu örnekte 20,259 ppb, 5 nolu örnekte 56,552 ppb ve 6 nolu örnekte 300,251 ppb olarak ölçülmüştür. Çinko sadece, 2 nolu örnekte 1039,58 ppb ve 6 nolu örnekte 507,066 ppb olarak; gümüş ise 6 nolu örnekte 1,811 ppb   olarak tespit edilmiştir. Kadmiyum 1 nolu örnekte 5,373 ppb ve 2 nolu örnekte 6,226 ppb olarak ölçülmüş; civa 1 nolu örnekte 1714,286 ppb, 5 nolu örnekte 1714,286 ppb, 6 nolu örnekte 1120,69 ppb ve 10 nolu örnekte 646,552 ppb olarak tespit edilmiştir. Kurşun ise sadece 4'nolu örnekte 873,863 ppb olarak bulunmuştur.
 Bazı ağır metallerin Türkiye İlaç Kurumu tarafından oluşturulan bir standardı olmakla birlikte diğer bazıları hakkında bir standart bildirilmemiştir. Araştırma bulguları, standardı oluşturulan paramertrelere göre değerlendirildiğinde, numunelerin bazı parametrelerde standartlara uygun olduğunu, bazı parametrelerde standartlara uymadığı, standartların üzerinde arsenik, kadmiyum, civa gibi oldukça toksik ve sirkli ağır mertaller açısından strandartalara uygun olmayan numuneler olduğu görülmektedir. Bu sonuçlar, masaj yağlarında bir halk sağlığı problemi oluşturabileceği için, ürünlerin üretim ve pazarlaması süreçlerinin daha dikkatli izlenmesi ve mevcut standartların yeniden gözden geçirilmesinin önemli olacağını düşündürmektedir.

Abstract:
In the thesis research, it was determined that the heavy metal content (arsenic, lithium, aluminum, chromium, iron, copper, zinc, silver, cadmium, mercury, lead) of 10 ISO9001 standard aromatic massage oils, belonging to different companies and containing different extracts, selected by random sampling method and determination of microbiological contamination levels. ICP-MS technique was used to determine the levels of selected heavy metals in massage oil samples. In order to determine microbiological contamination, aerobic mesophyll general bacteria, yeast and mold count, Enterobacteriaceae, coliform bacteria count, Escherichia coli count, Staphylococcus-Micrococcus presence analyzes were performed. In the study carried out, the total number of Mesophilic Aerobic Bacteria in massage oil samples was 3.00 log cfu/ml in sample 1,in example 4, 3.60 log cfu/ml, in example 5, 2.78 log cfu/ml, it was determined as 3.60 log cfu/ml in sample 6 and 2.78 log cfu/ml in sample 7. The number of Enterobacteriaceae was determined as 2.3 log cfu/ml in sample 4 and 2.60 log cfu/ml in sample 5. Staphylococcus / Micrococcus count, in example 1, 2.90 log cfu/ml, in example 4, 3.30 log cfu/ml, in example 5, 2.30 log cfu/ml, in example 6, 2.60 log cfu/ml and in Example 7, it was determined as 2.68 log cfu/ml. Yeast/Mold, Coliform Bacteria, E. Coli were not detected in other analyzed products. In heavy metal analysis; Arsenic could not be detected in any sample in the measurements performed on massage oil samples. 2.19 ppb of lithium was detected in sample 1, 10,947 ppb in sample 2, 34,336 ppb in sample 6 and 1,303 ppb in sample 8. Aluminum was determined as 225.27 ppb only in sample 6; chrome, 2026,398 ppb in example 1, in example 4, 15,533 ppb, in example 5, 149,662 ppb, in example 6, 31,399 ppb, in example 8, 29,275 ppb, 6,197 ppb in sample 9 and in the 10th sample, it was determined as 19,169 ppb. Iron was only detected as 274547.26 ppb in sample 2 and 3371.992 ppb in sample 5. Zinc only, as 1039.58 ppb in sample 2 and 507.066 ppb in sample 6; silver was determined as 1,811 ppb in sample 6. Cadmium was measured as 5,373 ppb in sample 1 and 6,226 ppb in sample 2; mercury was found to be 1714,286 ppb in sample 1, 1714,286 ppb in sample 5, 1120.69 ppb in sample 6, and 646.552 ppb in sample 10. Lead was found to be 873,863 ppb only in sample 4.
While some heavy metals have a standard established by the Turkish Medicines Agency, a standard has not been reported for others. When the research findings are evaluated according to the standard parameters, it is seen that the samples comply with the standards in some parameters, do not comply with the standards in some parameters, and that there are samples that are not suitable for the standards in terms of highly toxic and circulating heavy metals such as arsenic, cadmium, and mercury above the standards. These results suggest that it will be important to monitor the production and marketing processes of the products more carefully and to review the existing standards, as massage oils may pose a public health problem.