Türkiye'de iş çevrimleri, finansal çevrimler ve para politikası etkileşimi
Interactions between business cycles, financial cycles, and monetary policy in Turkey
Yazar: VEYSEL KARAGÖL
Danışman: DOÇ. DR. BURHAN DOĞAN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye ekonomisinde iş çevrimleri ile finansal çevrimler arasındaki ilişkilerin ve bunlarla para politikası arasındaki bağlantının araştırılması amaçlanmıştır. Bunun için öncelikle iş çevrimleri ile finansal çevrimlerin temel özellikleri BBQ ve HP yöntemleriyle saptanmıştır. Ardından, finansal çevrimlerle iş çevrimleri arasındaki ilişki, çapraz korelasyon analizi, Hacker ve Hatemi-J (2006) simetrik ve Hatemi-J (2012) asimetrik nedensellik testleri kullanılarak incelenmiştir. Finansal çevrimlerin para politikası çevrimleriyle ilişkisi ise yine simetrik ve asimetrik olarak yukarıdaki yöntemlerle test edilmiştir. Çalışmada son olarak, finansal çevrimler değişkeniyle genişletilmiş Taylor Kuralı eşitliği MS yöntemiyle tahmin edilmiştir. Analizlerden elde edilen birçok önemli bulgudan ilki, finansal çevrimlerin daralma aşamalarının iş çevrimlerinin daralma aşamalarından daha uzun sürdüğü ve daha maliyetli olduğudur. İkincisi, finansal çevrimlerin iş çevrimlerinin öncüsü ve aynı zamanda nedeni olmasıdır. İki çevrim özellikle kriz ve durgunluk dönemlerinde birlikte hareket etmektedir. Üçüncüsü, finansal çevrimlerin daralma aşamalarından genişletici para politikasına doğru ve genişletici para politikasından finansal çevrimlerde genişleme aşamalarına doğru asimetrik nedensellik ilişkilerinin varlığıdır. Diğer önemli sonuçlar ise genişletilmiş Taylor Kuralı eşitliğiyle elde edilmiştir. Bu eşitliğe göre, TCMB yüksek faiz rejiminde enflasyon hedeflemesi stratejisinin bir sonucu olarak fiyat istikrarı ve finansal istikrara odaklanmıştır. Buna karşın, TCMB üretim açığını ne yüksek faiz rejiminde ne de düşük faiz rejiminde hedeflemiştir. Dahası, düşük faiz rejiminde değişkenler arasındaki teorik ve istatistiksel bağlantılar kopmuştur. Bunun sebeplerinin, bu dönemde kriz sonrası likidite politikalarının hâkim olması ve piyasa faizi artırılmak istendiğinde politika faizinden ziyade alternatif faiz oranlarına başvurulması olduğuna inanılmaktadır. Ancak finansal istikrarsızlıkların reel ekonomi üzerindeki potansiyel etkileri göz önüne alındığında, TCMB'nin politika kararlarında finansal çevrimleri mutlaka dikkate alması gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
This study aims to investigate the relationship between business and financial cycles and the connections between them and monetary policy in the Turkish economy. First of all, the basic characteristics of the business and financial cycles were determined by BBQ and HP methods. Then, the relationship between business and financial cycles was examined using cross-correlation analysis, Hacker and Hatemi-J (2006) symmetric and Hatemi-J (2012) asymmetric causality tests. The relationship between financial cycles and monetary policy cycles was tested with the above symmetric and asymmetric methods too. Lastly, the augmented Taylor Rule equation with the financial cycle variable was estimated by the MS method. The first of many notable findings from the analyses is that the contraction phases of financial cycles take longer and are more costly than the contraction phases of business cycles. Second, financial cycles the are lead and cause of business cycles. The two cycles are synchronized especially in moments of recession and crisis. The third is the existence of asymmetric causality relationships from the contraction phases of the financial cycles to the expansionary monetary policy and from the expansionary monetary policy to the expansion phases of the financial cycles. Other important results are found out by the augmented Taylor Rule equation. According to the equation, the CBRT focused on price stability and financial stability as a result of its inflation targeting strategy in the high-interest rate regime. On the other hand, the CBRT targeted the output gap neither in the high-interest rate regime nor in the low-interest rate regime. Moreover, the theoretical and statistical relations between variables are disappeared in the low-interest rate regime. It is believed that the reasons are the dominance of post-crisis liquidity policies, and the use of alternative interest rates rather than the policy rate when the market rate of interest was desired to increase in this period. However, considering the potential effects of financial instability on the real economy, it is thought that the CBRT should definitely take financial cycles into account in its policy decisions.