Kur'an'da şefaat kavramı ve yaygın şefaat anlayışıyla karşılaştırılması
Intercession concept in the qur'an and its comparison of popular understanding
Yazar: MEHMET YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA ALPER
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion

Özet:
slâm öncesi din ve kültürlerde çesitli sekillerde var olan sefaat olgusu; Kur'ân'ın daönemle üzerinde durdugu konulardan biridir.Kur'ân'da sefaatin ortaya konulus sürecinde, öncelikle nüzul dönemi muhataplarınıninanç dünyalarında önemli bir yer tutan yanlıs (çarpık) sefaat anlayısı reddedilmis, daha sonraKur'ân'ın kendi üslubu içerisinde gerçek sefaat anlayısının temel ilkeleri ortaya konmustur.Kur'ân'da sefaatin hem varlıgına hem de yokluguna yorumlanabilecek âyetlerin yeralmasından dolayı sefaat hakkında farklı görüsler ortaya çıkmıstır. Kur'ân'ın öngördügüsefaat anlayısına ulasmak için sefaatle ilgili âyetlerin nüzul sürecinin dikkate alınması vebütüncül anlayısla degerlendirilmesi gerekir.slâm düsünce tarihinde sefaati kabul eden ve reddeden anlayıslarının ortayaçıkmasında mezheplerin konuyu genel ilkeleri çerçevesinde degerlendirmeleri ve parçacı birbakıs açısıyla ele almaları etkili olmustur. Sefaat konusunda geçmiste ortaya çıkan bu farklıanlayıslar, günümüz Müslümanlarının inanç dünyasına da yansımıstır.Yaptıgımız arastırmada, günümüzde de sefaatin varlıgını kabul eden ve reddedengörüslerin oldugu ortaya çıkmıstır. Bu farklı anlayısların ortaya çıkmasında Kur'ân'ınifadelerinin dısında konu hakkında sıhhati tartısmalı rivayetlerin ön plana çıkarılması etkiliolmustur. Ayrıca toplumun sefaat hakkında dogru ve yeterli bilgiye sahip olmadıgı da tespitedilmistir.Sonuç olarak; âyet ve hadislerden anlasıldıgı kadarıyla Allah'ın koydugu sınırlar veölçüler içerisinde, ahirette sefaat gerçeklesecektir. Allah'ın izni dısında hiç kimse sefaatedemeyecektir. Dolayısıyla sefaatin tek mercii Allah'tır. Sefaatin gerçeklesme sekli ise;Allah'ın af ve magfiret müjdesinin bazı seçkin kisiler aracılıgıyla, Allah'ın izin verdigi verızasını kazanmıs kullara ulastırılacagı bir ?ödül töreni? ne benzetilebilir.

Abstract:
Intercession phenomenon was existed in the Pre-Islamic era?s culture and religion invarious ways, which is one of the important concepts that Qur?an reveals.In the process of revelation for the intercession in the Qur?an, firstly wrong(unacceptable) understanding of intercession, which was very important place for theirfollowers? belief during the time of revelation, was denied after that, basic principles of realunderstanding of intercession were manifested within the Qur?anic style.Because of the presence of some verses in the Qur?an to be commented eitherexistence or the absence of the intercession different views were emerged. In order to reach tothe understanding of intercession that the Qur?an anticipated, consideration the reason ofrevelation of those verses related to intercession and total assessment are requiredEvaluation of the concept by Islamic Sects has been effective within the frameworkof general principles and assessment with a narrow point of view in the emerging of beliefrejecting and accepting the concept of intercession in the history of Islamic idea. Diverseviews about intercession emergent in the past reflected upon today?s Moslem? faith.This research showed the presence of both views rejecting and accepting the conceptof intercession today. Controversial rumours about the subject were very effective inemerging the different understandings of views out of Qur?anic verses. Moreover, it wasfound that the society has not enough and right knowledge about intercession.Consequently, as far as understood from the Qur?an and the hadith there is no doubtthat intercession will be accomplished in the hereafter but within the boundary and thestandards that Allah lay down upon for all mankind. No one can perform intercession exceptAllah and those who are permitted by Allah. Therefore, the only authority for intercession isthe Allah. The format of the intercession seems to be an ?award ceremony? to convey thegood news of forgiveness and mercy of Allah by means of distinct individual for those whogained permission and Allah?s consent.