Çeşitli vücut sıvılarında HPCL tekniği ile neopterin ölçümü ve tüberküloz tanısındaki değeri /
Yazar: TUNCER ÇAYCI
Danışman: PROF.DR. KEMAL ERBİL
GATA / Tıp Fakültesi / Biyokimya ve Klinik Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
VI.ÖZET Neopterin, insan monosit ve makrofajlarının, özellikle y-interferon >'e uyarılması sonucu salınan pteridin yapısında bir bileşiktir, y-interferon, T hücrelerinin uyarılma derecesine bağlı olarak salınmaktadır. Bu nedenle neopterin hücre aracılı immün yanıtın biyokimyasal belirteci olarak kabul edilmektedir. Tüberküloz, hücresel immün yanıt (T lenfositler, makrofajlar ve bunlardan salınan sitokinler) ile kontrol edilen hücre içi infeksiyonların tipik bir örneğidir. Biz de bu çalışmamızda neopterinin hücresel immün yanıtın bir belirteci olması nedeniyle, tüberküloz şüphesi olan.fakat radyolojik ve balgam incelemelerinde tüberkülozla uyumlu sonuçlar alınamayan hastalarda, sekiz hafta gibi uzun bir süre gerektiren kültür sonuçlarını beklemeden, neopterin düzeylerine bakılarak tedavi başlanıp başlanamayacağını araştırdık. Çalışma grubu 33 tüberküloz şüpheli hasta, 21 sağlıklı kontrol ve 28 tüberküloz plörezili hastadan oluşturuldu. Bu çalışmada floresans detektör, Cıs 4.6 \ım reverse-phase kolon kullanılarak HPLC ile ölçüm yapılmış ve mobil faz olarak pH'sı 6.4 olan 0.015 mol/L fosfat tampon kullanılmıştır. Çalışma sonucunda tekrarlanabildik sonuçları güniçi %1. 2-1.3 arasında ve günlerarası %2.6 olarak bulunmuştur. Verim sonuçlarının ortalama %89.6 olduğu ve 0-4000 nmol/L neopterin konsantrasyonlarında yöntemin lineer olduğu tespit edilmiştir. Tuberkülozlu hastaların idrar neopterin düzeylerinin (251.3±161.2 umol/mol kreatinin) sağlıklı bireylerden (135±22.6 umol/mol kreatinin) yüksek olmasına rağmen istatistiksel anlamlı olmadığı saptandı (p=0.603). Ancak bununla birlikte tüberküloz plörezili hastalardaki neopterin düzeylerinin (890.9±1171.2 umol/mol kreatinin), tüberküloz (251.3±161.2 umol/mol kreatinin), nontuberküloz (158.5±92.4 umol/mol kreatinin) ve sağlıklı kontrollerden (135±22.6 umol/mol kreatinin) anlamlı yüksek olduğu saptandı. (Sırasıyla p=0.003,p=0.001,p<0.001). Tüberküloz saptanan hastaların serum neopterin düzeyleri (25.8±9.5 nmol/L), sağlıklı kontrol (11.3±1.8 nmol/L) ve tüberküloz plörezili (43.0±27.4 nmol/L) hastalardan farklı olmasına rağmen nontuberkülozlu (19.9±8.7 nmol/L) hastalardan farklı değildi (p=0.318). Bununla birlikte tüberküloz plörezili gruptaki vakaların tüm gruplardan anlamlı yüksek olduğu saptandı. Tuberkülozlu hasta grubunun BAL neopterin düzeylerinin (21.5±6.3 nmol/L), nontuberkülozlu gruptakilerden (12.8±3.6 nmol/L) anlamlı olarak yüksek olduğu saptandı (p<0.001). 55Çalışma sonucunda, kültür pozitif hastalarda neopterin düzeyleri anlamlı yüksek tespit edilmemesine karşın, idrar neopterin düzeyi 250 umol/mol kreatinin'den yüksek olan tüberküloz şüpheli balgam negatif hastalarda,kültür sonuçlan beklenmeksizin tadavi başlanabileceği önerilmektedir. Ancak diğer çalışmalarında ışığı altında, spesifitesi oldukça düşük olan neopterin ölçümlerinin, tanısal amaçlı kullanımının oldukça sınırlı olduğu ortak bir görüş olarak gözlemlenmiştir. Bununla birlikte çeşitli hastalıkların prognoz ve takibinde yaygın olarak kullanıma açıktır. 56

Abstract:
VIİ.SUMMARY Neopterin, a compound which has a pteridin structure, is released after the stimulation of human monocytes and macrophages especially with y-interferon. Since y-interferon is released depending on the stimulation level of T cells, neopterin is accepted as a biochemical marker of cell-mediated immune response. Tuberculosis is a typical example of intracellular infections controlled by cell- mediated immune response (T-lymphocytes, macrophages and the cytokines released from them). In our study we investigated whether we could start the treatment according to neopterin levels in patients with suspected tuberculosis with negative radiological and sputum findings, without waiting culture results that take up to 8 weeks. The study group included 33 tuberculosis suspected, 28 tuberculosis pleuresy patients and 21 healthy controls. In this study measurements were performed with HPLC using fluorescent detector and Ci8 4.6 \xm reverse-phase column. Phosphate buffer (0.015 mol/L and pH: 6.4) was used as the mobile phase. Reproducibility of the assay was 1.2-1.3% for intra-day and 2.6% for inter-days measurements. Recovery was 89.6% and the assay was linear between 0-4000 nmol/L neopterin concentrations Although urinary neopterin levels of the patients with tuberculosis (251.3±161.2 umol/mol creatinine) were higher than the healthy controls (135±22.6 umol/mol creatinine), the difference was not statistically significant (p=0.603). But the levels of the patients with tuberculosis pleuresy (890. 9±1 171.2 umol/mol creatinine) was found significantly higher than tuberculosis (251.3±161.2 umol/mol creatinine), non- tuberculosis (158.5±92.4 umol/mol creatinine) patients and heathy controls (135±22.6 umol/mol creatinine) (p=0.003, p=0.001 and p<0.001 respectively). Although serum neopterin levels of tuberculosis patients (25.8±9.5 nmol/L) were different than healthy controls (11.3±1.8 nmol/L) and tuberculosis pleuresy patients (43.0±27.4 nmol/L), they were not different than non-tuberculosis patients (19.9±8.7 nmol/L, p=0.318). The levels of tuberculosis pleuresy group were significantly higher than all other groups. Therefore BAL neopterin levels of tuberculosis group (21.5±6.3 nmol/L) were found significantly higher than non-tuburculosis group (12.8±3.6 nmol/L) (p<0.001). 57As a result, although neopterin levels of culture positive patients were not significantly high, the treatment is suggested for sputum test negative patients with urinary neopterin level >250 umol/mol creatinine, without waiting culture results. But in accordance with other published results, the diagnostic use of neopterin measurements is considered very limited due to the very low specificity. Despite to the mentioned restrictions it might be useful for the follow up of various disease conditions and evaluation of prognosis. 58