Orak hücre anemili hastalara bakım veren bireylerin depresyon, iyi oluş, psikolojik dayanıklılık ve yaşam kalitesi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the levels of depression, well-BEİNG, psychological resilience and quality of life of individuals giving care to patients with sickle cell anemia
Yazar: ABDULLAH TAYLAN TANGÜLEÇ
Danışman: DOÇ. DR. GÜL İLHAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-orak hücreli = Anemia-sickle cell ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Depresyon = Depression ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Amaç: Orak Hücre Anemi (OHA)'lı hastalara bakım veren bireylerin depresyon, iyi oluş, psikolojik dayanıklılık ve yaşam kalitesi düzeylerini ve bunların birbirleriyle ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmanın örneklemi Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Hastanesi Hematoloji kliniğinde orak hücre anemi tanısı ile takip edilen 120 hastanın bakım veren bireylerinden oluşmaktadır. Hastaların ve bakım verenlerin demografik verileri kaydedildi. Çalışmada veri toplama aracı olarak, "Sosyodemografik Bilgi Formu", "Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ)"," Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PİOÖ)", "Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YPDÖ)" ve "SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği" kullanıldı.
Bulgular: Bakım verenlerin orta düzeyde depresyona sahip olduğu (ortanca puan 19) bulundu. Bakım verenlerde psikolojik dayanıklılığının orta düzeyde olduğu (ortanca puan 34) bulundu. Bakım verenlerin yaşam kalitesinde belirgin bir azalma olduğu bulundu. Bakım verenlerin depresyon düzeyleri arttığında psikolojik iyi olma görüşlerinin (p<0,001) ve psikolojik dayanıklılığın (p<0,001) azaldığı, fiziksel sağlıkta (p<0,001) ve emosyonel sorunlara bağlı günlük aktivitelerde (p<0,001) bozulma olduğu bulundu. Bakım verenlerin yaşam kalitesi arttıkça psikolojik iyi oluş düzeylerinin arttığı bulundu (p<0,001). Bakım verenlerin psikolojik iyi oluş düzeyi arttıkça fiziksel etkinlikleri daha kolay yapabildiği (p<0,001), enerjinin ve canlılığın arttığı (p<0,001), ruhsal sağlık durumunun iyileştiği (p<0,001), sağlığının mükemmel olduğuna inandığı (p<0,001) bulundu.
Sonuç: OHA'lı hastalara bakım veren bireylerin depresyon düzeylerinin orta düzeyde olduğu görülmektedir. Bakım verenlerin bakım verme sürecinde hayatlarında yaşadığı olumsuz yöndeki değişimleri bakım yükünü artırmakta ve yaşam kalitesini azaltmaktadır. Depresyonun ve yaşam kalitesinin psikolojik iyi oluş düzeyini etkilediği görülmektedir.
Anahtar kelimeler: Orak hücre anemisi, bakım veren, depresyon, yaşam kalitesi, psikolojik iyi oluş, psikolojik dayanıklılık

Abstract:
Aims: The aim of this study was to examine the levels of depression, well-being, psychological resilience and quality of life of individuals who care for patients with Sickle Cell Anemia (SCA) and their relationships with each other.
Materals and Methods: The sample of the study consists of caregivers of 120 patients who were followed up with the diagnosis of sickle cell anemia in the Hematology Clinic of Hatay Mustafa Kemal University Hospital. Demographic data of patients and caregivers were recorded. "Sociodemographic Information Form", "Beck Depression Scale (BDS)", "Psychological Well-Being Scale (SPWB)", "Resilience Scale for Adults (RSA)", and "SF-36 Quality of Life Scale" were used as data collection tools in the study.
Results: Caregivers were found to have moderate depression (median score 19). It was found that the psychological resilience of the caregivers was moderate (median score 34). It was found that there was a significant reduction in the quality of life of caregivers. It was found that when the depression levels of the caregivers increased, their views of psychological well-being (p<0,001) and psychological resilience decreased (p<0,001), and there was a deterioration in physical health and daily activities due to emotional problems (p<0,001). It was found that as the quality of life of caregivers increased, their psychological well-being levels increased (p<0,001). It was found that as the level of psychological well-being of the caregivers increased, they were able to perform physical activities more easily (p<0,001), their energy and vitality increased (p<0,001), their mental health status improved (p<0,001), and they believed that their health was perfect (p<0,001).
Conclusion: It is seen that the depression levels of individuals who care for patients with SCA are moderately moderate. Negative changes experienced by caregivers during the caregiving process increase the burden of care and reduce the quality of life. It is seen that depression and quality of life affect the level of psychological well-being.
Key words: Sickle cell anemia, caregiver, depression, quality of life, psychological well-being, psychological resilience