İshalli buzağılarda zeolit kullanımının Na K Cl iyonları üzerine etkisi
The effect of zeolite use on Na K Cl ions in calves with diarrehea
Yazar: MUZAFFER SAMAK
Danışman: PROF. DR. FÜSUN TEMAMOĞULLARI
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Buzağılar = Calves ; Sığırlar = Cattles ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Zeolitler = Zeolites ; İyon = Ion ; İyon seçici elektrotlar = Ion selective electrodes

Özet:
Bu çalışmada ishalli buzağılarda rutin tedavi protokollerine ek olarak uygulanan zeolitin 
Na+, K+ ve Clseviyeleri üzerine etkileri incelenmiştir. Çalışma için Viranşehir ilçesi 
Sefa Veteriner Kliniğine getirilen 1-32 günlük 12 adet ishalli ve sağlıklı 6 adet buzağı 
kaydedildi. İshalli buzağıların 9 tanesinde Escherichia coli, diğerlerinde ise 
Criptosporodium parvum, Corona virus ve Clostridium perfiringens etken tespiti 
yapıldı. İshalli buzağılar eşit sayıda olacak şekilde negatif kontrol grubu (sağlıklı hayvan 
+1g/kg /gün, oral zeolit), pozitif kontrol grubu (ishalli hayvanda (n=6) rutin tedavi), 
zeolit grubu (ishalli hayvanda rutin tedavi + zeolit (1g/kg /gün, oral)) olarak üç gruba 
ayrıldı. Pozitif kontrol ve zeolit grubuna günlük olarak izotonik 0.9% NaCl (Polifleks®, 
Polifarma, Türkiye), sodyum bikarbonat (Bikarvil®, Vilsan, Ankara), vitamin, amino 
asit, elektrolit, dekstroz (Duphalyte®, Zoetis, İspanya) + Vitamin C (İnjacom C®, Ceva, 
İstanbul) + Marbofloksasin (Marbox®, Ceva, İstanbul) uygulaması prospektüslerine 
göre yapıldı. Tedavi prosedürü içerisinde Corona virüs etkenli bir buzağıda 6. günde 
ölüm görüldü. Tedavi süresince 1. 3. ve 5. günlerde serumda Na+
, K+ ve Cliyonları  ölçümü gerçekleştirildi. 1. 3. ve 5. günlerde Na+
ve Cliyonu bakımından gruplar 
arasında istatistikî olarak fark görülmedi (p>0.05). Ancak, çalışmada zeolit grubunda 
diğer gruplara göre 1.ve 5. gün K+
düzeyleri daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Bu 
farklılığının nedeninin hem ishal etkenlerine bağlı oluşan hücresel hasardan hem de 
zeolitin ortamdan K+ emilimini arttırmasından ileri geldiği düşünülmektedir. Bununla 
birlikte, zeolit grubunda diğer gruplara göre ishalin iyileşme sürecinin daha hızlı olduğu 
görülmüştür.

Abstract:
In this study, the effects of zeolite applied in addition to routine treatment protocols on 
Na+, K+ and Cllevels in calves with diarrhea were investigated. 1-32 days old twelve 
calves with diarrhea, and 6 healthy controls brought to Sefa Veterinary Clinic in 
Viranşehir district were enrolled for the study. The reponsible bacteria was Escherichia 
coli in nine of the diarrhea calves and Criptosporodium parvum, Corona virus and 
Clostridium perfiringens were in the others. Calves with diarrhea were divided into three 
groups in equal numbers (n=6) as negative control (healthy animal+1 g/kg day oral 
zeolite), positive control (routine treatment in animals with diarrhea), zeolite group 
(routine treatment in animals with diarrhea + zeolite (1g/kg/day, oral)). The application 
was made according to the prospectuses of İsotonic 0.9% NaCl (Polifleks®
, Polifarma, 
Turkey), sodium bicarbonate (Bikarvil®, Vilsan, Ankara), Vitamin, Amino acid, 
Electrolyte, Dextrose (Duphalyte®, Zoetis, Spain) + Vitamine C (İnjacom C®, Ceva, 
Istanbul) + Marbofloxacin (Marbox®, Ceva, Istanbul) were administered daily to the 
positive control and zeolite groups.During the treatment procedure, death was observed 
on the 6th day in a calf with Corona virus. During the treatment, Na+
, K+
and Clions 
were measured in the serum on the 1st, 3rd and 5th days. There was no statistical 
difference between the groups in terms of Na+
and Clions on the 1st, 3rd and 5th days 
(p>0.05). However, the 1st and 5th day K+ levels were found to be higher in the zeolite 
group compared to the other groups (p<0.001). The reason for this difference is thought 
to be due to both the cellular damage due to diarrheal agents and the increase in K+ 
absorption from the environment by zeolite. However, it was observed that the healing 
process of diarrhes was faster in zeolite group compared to the other groups.