Covıd-19 salgınının makroekonomik performansa etkisi: Avrupa Birliği örneği
The effect of Covid-19 pandemic on macroeconomic performance: An example of European Union
Yazar: GÖKHAN BEŞBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM AL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Covid-19 (Yeni Koronavirüs Hastalığı) salgını, hızlı yayılım göstermesi, vaka ve ölüm sayılarının yüksek olması nedenleriyle sağlık açısından ciddi problemlere yol açtığı gibi, ekonomik açıdan da pek çok problemlere yol açmıştır. Özellikle salgının yayılımını önlemek amacıyla sınırların kapatılması ve sokağa çıkma yasağı gibi önlemlerin uygulanması başta istihdam, ekonomik büyüme ve ticarete önemli zararlar vermiştir. Bu çalışmada Covid-19 salgınının Avrupa Birliği üyesi ülkelerin makroekonomik performanslarına etkisi araştırılmıştır. Salgının makroekonomik performansa etkisinin tespit edilmesi uygulanacak iktisadi politikaların belirlenmesi açısından önem arz etmektedir. Bu hususta Avrupa Birliği'ne üye ülkelerin 2013-2022 dönemi makroekonomik performanslarını ölçmek adına bir makroekonomik performans endeksi türetilmiş ve bu endeks türetme işleminde sihirli kare yöntemi kullanılmıştır. Sihirli kare yöntemi için performans kriterleri olarak büyüme, cari denge, enflasyon ve işsizlik değişkenlerine yer verilmiştir. Seçilen bu değişkenlerin ağırlıklandırılmasında ise eşit ağırlık yönteminin yanı sıra, dar çekirdek, geniş çekirdek, Keynesyen ve Boratav-Heterodoks adı verilen farklı ağırlık oranlarına dayalı farklı yaklaşımlar da benimsenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, ele alınan 2013-2022 döneminde AB27 ülke grubu için 2013-2022 dönemi ele alındığında, en az-en çok yöntemine göre normalleştirilen değerlerden tüm ağırlıklandırma yaklaşımlarına göre en yüksek makroekonomik performansın gösterildiği yıl 2021; en düşük makroekonomik performansın gösterildiği yıl ise sihirli kare ve Boratav-Heterodoks yaklaşımlarına göre 2020, dar ve geniş çekirdek yaklaşımlarına göre 2022 ve Keynesyen yaklaşıma göre 2013'tür. Referans değer yöntemine göre normalleştirilen değerlerden sihirli kare ve Boratav-Heterodoks yaklaşımlarına göre elde edilen performans skorlarına göre en iyi yıl 2022, dar ve geniş çekirdek yaklaşıma göre 2018 ve Keynesyen yaklaşıma göre 2019'dur. Keynesyen yaklaşım hariç diğer tüm yaklaşımlara göre, en kötü performans gösterilen yıl 2020 iken, Keynesyen yaklaşıma göre 2018'dir. Bu sonuçlara göre, AB27 ülke grubu için toplam on performans skorundan altısında 2020 yılı en düşük makroekonomik performansın gösterildiği yıl olarak tespit edilmiştir. Tüm yaklaşımlardan elde edilen ortak bulgulara göre, salgının en büyük etkisinin 2020 yılında olduğu ve 2020 yılında ülkelerin makroekonomik performansının ciddi oranda düştüğü sonucuna ulaşılmıştır. Ancak genel olarak ülkeler, 2021 yılı itibariyle salgının ekonomik etkilerini nispeten atlatmışlar ve makroekonomik performanslarını artırmışlardır.

Abstract:
Causing severe problems for human health because of its quick spread, high number of cases,
death rate, the Covid-19 epidemic also created economic problems. Especially so as to prevent the
spread of the epidemic, applying measures like closing borders, lockdowns caused critical damage
primarily to employment, trade, economic growth. In this research, effects of Covid-19 epidemic
on the macroeconomic performances of European Union countries were investigated. Detecting the
effects of the epidemic on macroeconomic performance is important to determine in terms of
economic policies to be applied. Thus, to measure the macroeconomic performances of European
Union countries for the 2013-2022 era, an index of macroeconomic performance was derived and
the magic square method was used while doing so. As for the performance criteria of the magic
square method, variables such as growth, inflation, unemployment, current account balance were
used. Aside from equal weight methodology being used when it came to weighing those criteria,
approaches like narrow core, wide core, Keynesian, Boratav-Heterodox were adopted. According
to the findings obtained research, in the periods 2013-2022 taking into account the AB27 group, the
year 2021 is the year with the highest macroeconomic performance according to the minimum-
maximum method normalized values and all weighting approaches. The year with the lowest
macroeconomic performance is 2020 according to the magic square and Boratav-Heterodox
approaches, 2022 according to the narrow and broad core approaches and 2013 according to the
Keynesian approach: According to the reference value method, the best year in terms of
performance scores obtained through normalized values is 2022, while for the Boratav-Heterodox
approach, it is 2018 for both narrow and broad core approaches. In terms of the Keynesian
approach, the worst-performing year according to all other approaches is 2020, while for the
Keynesian approach, it is 2018. Based on these results, it has been determined that 2020 is the year
with the lowest macroeconomic performance in six out of ten performance scores for the AB27
country group. According to common findings obtained from all these approaches, it was
concluded that the biggest impact of the epidemic was the year 2020 and in this year the
macroeconomic performances of the countries significantly decreased. However in general
countries relatively overcome the economic effects of the epidemic by 2021 and increased their
macroeconomic performances.
Keywords: Covid-19, European Union, Macroeconomic Performance, Magic Square