Doğu Akdeniz jeopolitiğinde Türkiye ve Mavi Vatan Doktrini
Türkiye and the Blue Homeland Doctrine in Eastern Mediterranean geopolitics
Yazar: MEHMET ALPER YAKA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN SEZGİN ERKAN
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Doğu Akdeniz = East Mediterranean ; Mavi Vatan = Blue Homeland ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Akdeniz, batıda Cebelitarık Boğazı'ndan başlayarak İspanya ve Güney Fransa'dan geçerek İtalya ve Yunanistan'ı kapsayıp Türkiye, Suriye, Lübnan, İsrail, Mısır, Cezayir, Tunus gibi devletleri içine alan Afrika, Asya ve Avrupa kıtalarının kesişim noktasıdır. Antik çağlardan günümüze kadar Doğu ile Batı arasındaki ticaretin geçiş noktası olması nedeniyle bölgede birçok devlet hakimiyet kurmak istemiştir. Bu durum, Doğu Akdeniz'in önemli bir lokasyon olmasını sağlamıştır. 21. yüzyılda keşfedilen yeraltı hidrokarbon kaynakları ile birlikte bölgenin önemi daha da artmıştır. Doğu Akdeniz çevresinde bulunan ülkeler, buradaki imkanlardan ve yenilenebilir/yenilenemeyen kaynaklardan kendi milli menfaatleri doğrultusunda en maksimum düzeyde faydalanmak istemektedirler. Dolayısıyla, bu ülkeler, buralardaki kaynaklara erişimi sahip olmak istemeleri deniz yetki alanlarının belirlenmesi açısından bazı kavramları ortaya çıkarmış ve beraberinde bazı sorunları getirmiştir. Denize kıyısı olan egemen devletler bu karmaşık denklemde en avantajlı konuma sahip olup pastadan en fazla payı almak istemektedir. Bununla birlikte, bulunan kaynakların nasıl çıkarılabileceği ve nasıl işletilebileceği konusundaki tartışmalar devam etmekte olup devletler kendi hukuki hakları konusunda eşitlik ve adalet çerçevesinde bölgenin istikrarı açısından oldukça önemlidir.
İşte tam da burada Türkiye'nin kendi haklarını koruması açısından "Mavi Vatan" kavramı ortaya konulmuştur. Bu çalışmada, Mavi Vatan Doktrini detaylı olarak incelenecektir. Ayrıca şu sorulara cevap aranacaktır: Doğu Akdeniz jeopolitiği çerçevesinde Mavi Vatan doktrini uluslararası hukuk kurallarına uygun mudur? Deniz Yetki Alanları hususundaki içtihat, Mavi Vatan Doktrinini desteklemekte midir?

Abstract:
The Mediterranean Sea is the intersection point of the African, Asian and European continents, starting from the Strait of Gibraltar in the west, passing through Spain and Southern France, including Italy and Greece, and including states such as Turkey, Syria, Lebanon, Israel, Egypt, Algeria and Tunisia. Many states wanted to establish dominance in the region since it has been the transit point of trade between the East and the West since ancient times. This has made the Eastern Mediterranean an important location. The importance of the region has increased with the underground hydrocarbon resources discovered in the 21st century. Countries around the Eastern Mediterranean want to make the most of the opportunities and renewable/non-renewable resources in line with their national interests. Therefore, the desire of these countries to have access to the resources in these areas has revealed some concepts in terms of determining maritime jurisdiction areas and brought some problems with it. Sovereign states bordering the sea have the most advantageous position in this complex equation and want to get the largest share of the pie. However, discussions on how the found resources can be extracted and how they can be operated continue, and states are very important for the stability of the region within the framework of equality and justice regarding their legal rights.
This is exactly where the concept of "Blue Homeland" was introduced in terms of Turkey's protection of its own rights. In this study, the Blue Homeland Doctrine will be examined in detail. In addition, answers to the following questions will be sought: Is the Blue Homeland doctrine compatible with the rules of international law within the framework of the Eastern Mediterranean geopolitics? Does the jurisprudence on Maritime Jurisdiction support the Blue Homeland Doctrine?