Fen bilimleri öğretmen adaylarının fizik ile ilgili öz-yeterlik ve bilimsel epistemolojik inançları arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigating the relationship between pre-service science teachers' self-efficacy and epistemological beliefs about physics
Yazar: CEMİLE MELİSA KEÇEBAŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ŞAHİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi öğretimi = Science teaching

Özet:
Bu çalışmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesinde Fen Bilimleri Öğretmenliği programına devam eden öğretmen adaylarının demografik özellikleri, fizik ile ilgili öz-yeterlik ve bilimsel epistemolojik inançları arasındaki ilişkiyi araştırmak amaçlanmıştır.
Araştırma 2019-2020 eğitim-öğretim yılı güz döneminde, Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesinde Fen bilimleri öğretmenliği programına devam eden öğretmen adaylarının katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Fen bilimleri öğretmen adaylarının fizik öz-yeterlikleri ve bilimsel epistemolojik inançlarını ölçmeyi amaçlayan bu çalışmaya 1.-4. sınıflardan 257 öğretmen adayı katılmıştır. Araştırmada nicel veri toplama araçları kullanılmıştır. Tarama yöntemi ile yürütülmüş olan araştırmanın verileri, Adams ve diğerleri (2006) tarafından geliştirilmiş olan "The Colorado Learning Attitudes about Science Survey" ve Şahin (2010) tarafından uyarlanmış olan "Colorado Fizik ve Fizik Öğrenmeye Yönelik Epistemolojik İnanç (COFFEİ)" ölçeği ve Lin ve Tsai (2013) tarafından geliştirilmiş olan ve Alpaslan (2017) tarafından Türkçeye uyarlanmış olan "Fizik Öz-Yeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Bahsedilen 2 ölçek de Likert tipinde ve ilgili alan içerisinde güvenilir ve geçerli ölçeklerdir. Bu çalışmanın sonucunda fen bilimleri eğitimi alanındaki öğretmen adaylarının fizik öz-yeterlikleri ve fizik öğrenmeyle alakalı epistemolojik inanışları arasında olumlu yönde bir ilişki olduğu bulunmuştur. Cinsiyete göre fizik ile ilgili özyeterlikleri ve epistemolojik inançları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Sınıflara göre ise fizik öz-yeterlikleri için istatiksel olarak anlam ifade etmekte olan bir fark saptanmıştır. Öğretmen adayları öğrenimleri süresince pedaogojik alan bilgilerinin artmasıyla birlikte alana ilişkin dersleri aldıkça öz-yeterliklerinin de attığı görülmektedir. 3 ve 4. sınıf öğretmen adaylarının puanları, 1. sınıf öğretmen adaylarının puanlarından çok daha yüksek olduğu görülmüştür. Sınıflara göre fizik öğrenme ve fizikle alakalı epistemolojik inanç puanlarında istatiksel açından herhangi bir fark bulunmamıştır. Akademik başarı ortalamalarına göre fizik öğrenme ve fizik öz-yeterlikleri ile alakalı epistemoloji inanç puanlarında ise istatiksel açıdan anlam ifade etmekte olan farklar saptanmıştır. Çok başarılı ve başarılı olan öğretmen adaylarının, çok daha fazla epistemolojik inanç ve fizik öz-yeterlik puanına sahip oldukları görülmüştür. Başarılı olan öğrencilerin epistemolojik inançları ve fizik öz-yeterlikleri yüksektir.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the relationship between demographic characteristics, physics-related self-efficacy and scientific epistemological beliefs of prospective teachers attending the Science Teacher Education program at The Dokuz Eylul University, Buca Education Faculty.
The research was carried out in the fall semester of the 2019-2020 academic year, with the participation of teacher candidates who continue to the science teaching program at Dokuz Eylül University Buca Education Faculty. This study aims to measure physics self-efficacy and scientific epistemological beliefs of pre-service science teachers. 257 pre-service teachers participated in the study. Quantitative data collection tools were used in the study. The data of the study, which was conducted with the screening method, were collected by Adams et al. (2006) "The Colorado Learning Attitudes about Science Survey" and the "Colorado Physics and Physics Epistemological Belief (COFFEI)" scale adapted by Şahin (2010) and Alpaslan (2017) developed by Lin and Tsai (2013). The "Physics Self-Efficacy Scale" adapted to Turkish by (2016) was used. The two mentioned scales are Likert-type and reliable and valid scales in the relevant field. As a result of the study, it was concluded that there is a positive relationship between the physics self-efficacy of the preservice science teachers and their epistemological beliefs about learning physics. A statistically significant difference was found between self-efficacy and epistemological beliefs about physics by gender. According to classes, a statistically significant difference was found for physics self-efficacy. As student individuals increase over the years, their pedagogical content knowledge increases and they take courses, their self-efficacy in the field of science has increased. It has been observed that the scores of the individuals who are 3rd and 4th grade teacher candidates are much higher than the scores of the 1st grade teacher candidates. No statistically significant difference was found in the scores of physics learning and physics-related epistemological beliefs according to grades. According to academic achievement averages, statistically significant differences were found in epistemology belief scores related to physics learning and physics self-efficacy. It has been observed that very successful and successful pre-service teachers have much higher epistemological beliefs and physics self-efficacy scores. Successful students have high epistemological beliefs and physical self-efficacy.