Ortaokul öğrencilerinin matematikselleştirme süreçlerinin matematiksel modelleme problemleri aracılığıyla incelenmesi
Examination of middle school students' mathematization processes through mathematical modeling problems
Yazar: FATMA DUYGU TEMUR
Danışman: DOÇ. DR. MAKBULE GÖZDE DİDİŞ KABAR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Gerçekçi matematik eğitimi = Realistic mathematic education ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Matematiksel modelleme = Mathematical modelling ; Matematikselleştirme = Mathematizing ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Problem çözme = Problem solving

Özet:
Bu çalışmanın amacı sekizinci sınıf öğrencilerinin matematiksel modelleme etkinlikleri aracılığıyla problem çözerken matematikselleştirmenin iki boyutu olan yatay ve dikey matematikselleştirme becerilerini nasıl kullandıkları araştırmaktır.
	Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Bu çalışma 2020-2021 eğitim öğretim yılının bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın katılımcılarını Yozgat ilinin bir ilçesinde yer alan, bir devlet ortaokulunun sekizinci sınıfında öğrenim gören altı öğrenci oluşturmaktadır. Bu çalışmanın katılımcıları olan altı öğrenci, 8. sınıf matematik dersini alan, toplam 7 kişilik öğrenci arasından seçilmiştir.  Bu çalışmanın verileri, öğrencilerin yazılı çözümleri, yazılı çözümü sırasındaki tartışmalarını içeren ses kayıtları ve araştırmacının gözlem notları aracılığıyla toplanmıştır. Öğrencilerinin matematikselleştirme süreci, Gerçekçi Matematik Eğitimi (GME) teorik çerçevesinde temel alınarak incelenmiştir. Bu çalışmadan elde edilen veriler betimsel analiz yaklaşımı kullanılarak analiz edilmiştir.
	Araştırmanın bulguları öğrencilerin yatay ve dikey matematikselleştirme sürecinin uygulanan matematiksel modelleme problemlerine göre farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Öğrencilerin Akaryakıt İstasyonu problemi ve Elmalı Turta problemlerinde öğrenciler çözdükleri her modelleme probleminde gerçek hayat problem durumunu başlangıç olarak kabul etmiş, yatay matematikselleştirme sürecinde problemin içeriğine göre kavramlarını geliştirmişlerdir.
Dikey matematikselleştirme sürecinde ise prosedürel işlemlerde daha başarılı oldukları görülürken, kavramlar ve işlemler arasındaki ilişkilendirmeleri kurmakta zorluk çektikleri için genellemelere ulaşamadıkları görülmüştür. Saman Balyası ve Antik Tiyatro problemlerinde kendilerinde olan diklik çizme gibi şemaları kullanarak yeni kavramlara geçiş yaparken mesafe kullanımı becerilerini geliştirirken yeni bir strateji kurmayarak hem yatay hem de dikey matematikselleştirme sürecinde sınırlı kalmışlardır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the horizontal and vertical mathematization skills of 8th grade students, which are the two dimensions of mathematization, while solving problems through mathematical modeling activities.
	In this study, case study, one of the qualitative research methods, was used. This study was carried out in the spring semester of the 2020-2021 academic year. The participants of the study were six students studying in the eighth grade of a public secondary school located in a district of Yozgat province. Six students were selected from a total of 7 students who took the 8th grade mathematics course. The mathematization process of the students was examined based on the theoretical framework of Realistic Mathematics Education (RME). The data obtained from this study were analyzed using the descriptive analysis approach.
	The findings of the study revealed that students' horizontal and vertical mathematization processes differ according to the mathematical modeling problems. In the Gas Station (Akaryakıt İstasyonu) problem and Apple Pie (Elmalı Turta) problems, the students accepted the real-life problem situation as a starting point for each modeling problem they solved,and developed their concepts according to the content of the problem in the horizontal mathematization process. It was also seen that the students were more successful in procedural operations in the vertical mathematization process of the Gas Station and Apple-Pie problems; however, they could not reach generalizations because they had difficulty in establishing the associations between concepts and operations. They were limited in both horizontal and vertical mathematization processes by not establishing a new strategy while developing their distance skills while transitioning to new concepts by using their own schemes such as drawing perpendicularity in Hay Bale (Saman Balyası) and Ancient Theater (Antik Tiyatro) problems.