1998 ile 2004 sosyal bilgiler dersi öğretim programlarının vatandaşlık değerleri açısından karşılaştırılması
A comparison between 1998 and 2004 social studies curricula from the point of view of citizenship
Yazar: ELİF SARICAN
Danışman: DR. NURDAN BAYSAL ; Y.DOÇ. YÜCEL KABAPINAR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZETBu araştırmanın amacı, 1998 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı ile 2004Sosyal Bilgiler Öğretim Programı'nın vatandaşlık değerleri açısındankarşılaştırılmasıdır. Bundan başka 2004 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı'nınuygulandığı pilot okullarda görev yapan 4 ve 5. sınıf öğretmenlerinin 1998 ve 2004yılı programlarının vatandaşlık değerlerini kazandırmadaki etkililiğiyle ilgiliolarak karşılaştırmaları amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öğretmenlerinprogramlarla ilgili görüşlerini almak için üç bölümden oluşan bir ankethazırlanmıştır. Anket, pilot okullarda görev yapan 50, 4 ve 5. sınıf öğretmenineuygulanmıştır. Ankette sorulan sorulara uygun olarak verilerin çözümlenmesi içinnitel ve nicel analiz yöntemleri kullanılmıştır. Ayrıca 1998 ve 2004 yılı SosyalBilgiler Öğretim Programlarları'nın vatandaşlık değerleri açısındankarşılaştırılması boyutunda nitel veri toplama yöntemlerinden ?Dokümanncelemesi? kullanılmıştır. Bu yöntem yoluyla, her iki programda bulunanvatandaşlık değerleri belirlenmiş ve bu değerlerle örtüşen ve ayrışan genelamaçlar, özel amaçlar/kazanımlar belirlenerek tablolaştırılmıştır.Nitel ve nicel verilerin analiziyle elde edilen sonuçlardan biri öğretmenleregöre, 2004 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı'nın 1998 Sosyal Bilgiler ÖğretimProgramı'na göre demokratik yaşama uyumlu bireyler yetiştirmede daha başarılıolduğudur. Öğretmenler, 1998 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı'nın ezbere dayalıbir öğretim sürecini benimsemesini bunun nedeni olarak ifade etmişlerdir. Birbaşka sonuç ise, 1998 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı'nda bireysel değerlerinikinci plana itilmesi olarak gösterilmiştir. Buna karşılık bireyin, devlet ve toplumakarşı olan sorumlulukları çok fazla ön plana çıkarılmıştır. 2004 Sosyal BilgilerÖğretim Programı'nda ise bireyin kendisini ve kendi özelliklerini keşfetmesineolanak sağlayan vatandaşlık değerlerinin ön planda tutulduğu öğretmenlertarafından ifade edilmiştir.

Abstract:
ABSTRACTIn the present study, Turkish Social Studies Curricula amended andannounced by the Ministry of National Education Act 1998 and 2004 werecompared concerning the citizenship values that they presented. To this end, twodifferent approaches were adopted. In the first of these, elementary teachers whoteach 4th and 5th grades social studies were required to compare the effectiveness ofthe new social studies curriculum (2004) with the previous one (1998) in helpingstudents acquire the citizenship values. Thus, a questionnaire was designed andadministered to 50 elementary teachers working in pilot schools of 2004 primarycurriculum. In the second approach, the content analysis of the two Social StudiesCurricula aforementioned were carried out by the researcher in terms of thenature, effectiveness and the ways of presentation of citizenship values.The findings of the study were presented under four main sections.Teachers? ideas concerning the citizenship values that need to appear in a socialstudies curriculum were formed one of these sections. The second section coveredthe findings regarding the teachers? ideas about the citizenship values presented in1998 social studies curriculum and their effectiveness in helping students toacquire the targeted values. The third section included the findings regardingteachers? ideas about the citizenship values presented in 2004 social studiescurriculum and their effectiveness in helping students to acquire the values.The findings of the examination and comparison of the two social studiescurricula in terms of the nature, effectiveness and the ways of presentation ofcitizenship values were subject of the final section. Findings indicated that ascompared to the previous (1998) curricula, 2004 social studies curriculum focusesmore on the individual citizenship values rather than societal citizenship valuesand the values targeting to empower ideological stance of the state.