Hipokampal sklerozu olan mesial temporal lop epilepsili hastalarda temporal lobektominin ses kaynağını belirleyen kortikal fonksiyonlara etkisinin elektrofizyolojik yöntemlerle incelenmesi
The evaluation of the role of temporal lobectomy on cortical functions with electrophysiological investigations in determining the localization of sounds in patients with mesial temporal lobe epilepsy due to hippocampal sclerosis
Yazar: FADİME İRSEL TEZER FİLİK
Danışman: PROF. DR. SERAP SAYGI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nöroelektrofizyoloji Ana Bilim Dalı / Nöro-Elektrofizyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Biyofizik = Biophysics ; Nöroloji = Neurology ; Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Epilepsi = Epilepsy ; Epilepsi-temporal lob = Epilepsy-temporal lobe ; İşitme = Hearing ; İşitme algısı = Auditory perception

Özet:
Horizontal düzlemdeki sesin yeri, iki kulak tarafından hissedilen ve kortekste birlikte algılanan, kulaklar arası şiddet farkı (interaural intensity difference:IID) ve kulaklar arası zaman farkı (interaural time difference: ITD) ipuçları ile belirlenir. Bu işlev sayesinde gürültülü ortamlarda, konuşma gibi dikkat edilmesi gereken sesler ayırtedilir. Tek taraflı kortikal hasar sonrası, sesin lateralizasyonunun belirlenmesinde hatalar yapılabilir. Bugüne kadar hipokampal skleroza bağlı mesial temporal lop epilepsisi (MTLE) olan hastalarda, işitme fonksiyonundaki anormallikler göz ardı edilmiştir. Oysa bu tür fonksiyon kayıpları, hastaların günlük hayatlarında aksaklıklara, kolay öğrenememeye neden olabilir. Bu çalışmada hipokampal skleroza bağlı MTLE olan hastalarda, sesin horizontal düzlemde yerini belirleyebilme yeteneklerinde olabilecek değişikliklerin ve temporal lobektominin buna etkisinin araştırılması planlanmıştır. Çalışmaya hipokampal skleroza bağlı MTLE olan, temporal lobektomi kararı alınan 16 hasta dahil edilmiştir. Bunların cerrahi öncesi ve sonrası, IID ve ITD ipuçlarına karşılık gelen, N1 ve P2 yanıtları kaydedilmiştir. Ayrıca psikofizik çalışmayla, IID ve ITD ile sağa-sola kaydırılan sesin yerinin, doğru belirlenme oranları değerlendirilmiştir. 16 hastadan 13'ünün cerrahi öncesi kayıtları incelenmiştir. Bunlardan 8'inin ek olarak cerrahi sonrası (3-7 gün içinde) kayıtları da analiz edilmiştir. Cerrahi öncesi kayıtları değerlendirilen hastalarda, hipokampal sklerozun olduğu tarafın karşısında, özellikle ITD'ye bağlı seslerin daha çok yanlış algılandığı gösterilmiştir. Sağ ve sol MTLE olanlarda, hemisferik farklılıkları düşündürtecek sonuçlar gözlenmiştir. Ayrıca temporal lobektomi sonrası, ipsilateral alanda ses lokalizasyonunun bozulduğu gösterilmiştir. N1 ve P2 kayıtları, psikofizik çalışma sonuçları kadar yol gösterici değildir. Bu sonuçlar, pratik bir test olmasa da sesin horizontal düzlemde yerini belirleme fonksiyonunun, hipokampal skleroza bağlı MTLE olan hastalarda lezyon tarafını anlamada, kullanılabileceğini göstermektedir. Temporal lobektomi sonrası, erken dönemde bu fonksiyonda gelişen beklenmeyen değişiklik, aynı temporal lopta kontrolateral ve ipsilateral işitme alanları için farklı merkezler olabileceğini veya reorganizasyona bağlı hemisferik değişikliklerin gelişebileceğini düşündürtmektedir. Bu durumun test edilmesi için temporal lobektomi sonrası takip kayıtlarının alınması gereklidir. Bu çalışmada gösterilen, hipokampal skleroza ve/veya temporal lobektomiye bağlı gelişen sesin lateralizasyonunu algılamadaki bozukluk, MTLE'li hastaların cerrahi öncesi ve sonrası nöropsikolojik test değerlendirmelerini, günlük hayattaki performanslarını da etkileyebilir.

Abstract:
The lateralization of a sound in horizontal plane is based on the clues of interaural intensity difference (IID) and interaural time difference (ITD) that are obtained binaurally and produce a cortical response together. This auditory function lead to ability of discrimination of critical sounds like speech, in noisy background. False lalteralization of a sound in horizontal plane may occur as a result of unilateral cortical lesions. The abnormalities of this specific auditory function have never been noticed until today in mesial temporal lobe epilepsy (MTLE) patients with hippocampal sclerosis. Although these dsyfunctions may cause learning difficulties and problems in daily life. In this study, we aimed to define the changes in ability for lateralization of the sounds in horizontal plane in MTLE patients with hippocampal sclerosis, and also the effect of temporal lobectomy on that. Sixteen MTLE patients with hippocampal sclerosis that have been planned to undergo temporal lobectomy, were included in the study. N1 and P2 responses to stimuli with clues of IID and ITD were recorded pre- and postoperatively. Additonally, true lateralization rates of right or left sided sounds with IID or ITD clues, were examined in psychphysical studies. Preoperatively the recordings of 13 in 16 patients were obtained. 8 patients of them also had postoperative recordings (on day 3rd and 7th). The patients who examined preoperatively, had more rates of false lateralization of sounds which located on the controlateral side of hippocampal sclerosis, especially the sounds with ITD clues. The results that can attribute to hemispheric differences were observed in patients with right or left MTLE. Also the true rates of localization for sounds coming from ipsilateral side to surgery were decreased, postoperatively. N1 and P2 recordings were not useful, unlike psychophysical studies. The function of lateralization of sound in horizontal plane may be useful, although it is not a practical test to show the lateralization of hippocampal sclerosis in patients with MTLE. The unexpected results of this auditory function in the early postoperative period may suggest the presence of different centers in the same temporal lobe for ipsilateral and controlateral auditory hemifield and development of hemispheric differences based on reorganizations. To test this suggestion, the follow up recordings must be obtained after temporal lobectomy. The changes in function for lateralization of sounds due to hippocampal sclerosis or temporal lobectomy, may affect the performance on neuropsychological tests and daily life.