Otizm Spektrum Bozukluğu olan bireylerle çalışan öğretmenlerin  arttırıcı ve alternatif iletişim sistemlerine yönelik eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi
Determining the training needs of teachers working with individuals with Autism Spectrum Disorders for augmentative alternative communication systems
Yazar: NÜLÜFER MERAL TUNA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ARSLANTAŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim ihtiyaçları = Training needs ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretmenler = Teachers ; İletişim = Communication ; İletişim sistemleri = Communication systems

Özet:
Bu araştırmanın amacı, otizm spektrum bozukluğu olan bireylerle çalışan öğretmenlerin arttırıcı ve alternatif iletişim sistemlerine yönelik eğitim ihtiyaçlarını belirlemektir. Araştırmanın modelini nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması oluştururken veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Maxqda 2020 paket programı aracılığıyla tema, alt tema ve kodlar oluşturulmuştur. Araştırma verileri içerik analizi yönteminden yararlanılarak derinlemesine analiz edilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Konya ilinin Selçuklu, Karatay, Meram ilçelerinde özel eğitim uygulama okulu ve özel eğitim sınıflarında çalışan 20 özel eğitim öğretmeni oluşturmaktadır.
Araştırma sonuçlarına göre  öğretmenlerin çoğunun lisans eğitimleri süresinde arttırıcı ve alternatif iletişim sistemleri ile ilgili bir eğitim almadıkları  yarıdan fazlasının mesleğe başladıktan sonra arttırıcı ve alternatif iletişim sistemi eğitimi  aldıkları;  ifade edici sistemler, hazır sistemler, görsel sistemleri kullandıkları; resimli kartlar hazırladıkları görsel sistemleri çeşitlendirmedikleri; yüksek teknoloji gerektiren sistemlerle ilgili  ihtiyaçları olduğu; düşük teknolojileri kullanmayı tercih ederken  işaret dili kullandıkları ; AAİ sistemlerinin iletişime , sosyal ve dil becerisine ,  problem davranış üzerine etkisinin  olduğu düşündükleri;  iletişim paydaşlarının meslektaş, aile, akademisyen ve çevre olması gerektiği düşündükleri; AAİ sistemlerini genelleme konusunda sıkıntılar yaşadıkları ; kullanmış oldukları AAİ sistemleri ile ilgili   geri dönüt mekanizmasına ihtiyaç duydukları, AAİ sistemleri  ile ilgili konularda hizmet içi eğitimler istedikleri; AAİ  materyalleri hazırlamak için yardımcı personele, ek zamana ve kırtasiye desteğine  ihtiyaç duydukları;  verilecek eğitimlerin teoriden daha ziyade uygulamalı eğitimler istedikleri görülmektedir. Araştırma bulguları mevcut alan yazın ile tartışılmış olup, uygulamaya ve sonraki araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Otizm spektrum bozukluğu, arttırıcı ve alternatif iletişim sistemleri, özel eğitim öğretmeni, eğitim ihtiyacı

Abstract:
The aim of this research is to determine the training needs of special education teachers working with individuals with autism spectrum disorder for augmentative and alternative communication systems. A semi-structured interview form was used as a data collection tool while forming the research model as a case study, one of the qualitative research methods. Theme, sub-theme and codes were created through the Maxqda 2020 package program. The research data were analyzed in depth by using the content analysis method. The participants of the research consist of 20 special education teachers working in special education practice schools and special education classes in Selçuklu, Karatay, Meram districts of Konya province in the 2021-2022 academic year.
According to the results of the research, most of the teachers did not receive training on augmentative and alternative communication systems during their undergraduate education, and more than half of them received augmentative and alternative communication system training after starting the profession; they use expressive systems, ready-made systems, visual systems; they did not diversify the visual systems they prepared with picture cards; they have needs related to systems that require high technology; they use sign language while preferring to use low technologies; They think that AAC systems have an effect on communication, social and language skills, and problem behavior; they think that communication stakeholders should be colleagues, family, academicians and the environment; They have difficulties in generalizing their AAC systems; they need a feedback mechanism related to the AAC systems they have used, they want in-service training on the issues related to the AAC systems; They need auxiliary staff, additional time and stationery support to prepare AAC materials; It is seen that the trainings to be given want practical training rather than theory. The research findings were discussed with the existing literature, and suggestions for practice and further research were presented.

Keywords: Autism spectrum disorder, augmentative and alternative communication systems, special education teacher, educational need