Toplam faktör verimliliğinin büyümesi, bileşenleri ve makroekonomik belirleyicileri: OECD ülkeleri için bir analiz
Growth, components and macroeconomic determinants of total factor productivity: An analysis for OECD countries
Yazar: NADİDE YİĞİTELİ
Danışman: PROF. DR. FAHRİYE ÖZTÜRK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Etkinlik = Efficiency ; Makroekonomik faktörler = Macroeconomic factors ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Stokastik sınır analizi = Stochastic frontier analysis ; Toplam faktör verimliliği = Total factor productivity ; Verimlilik = Productivity

Özet:
Sürdürülebilir büyümenin temel unsuru olan verimlilik, en yalın haliyle, emek, sermaye ve diğer üretim faktörlerinin ne düzeyde etkin kullanıldığını ifade eden bir kavramdır. Bu kavram, ekonomik birimlerin girdilerini çıktıya dönüştürme kabiliyetinin bir göstergesidir. Kişi başı gelir düzeyi açısından ülkeler arasında büyük ve artan farklılıkların olduğu ve faktör birikimlerinin bu farklılıkları tam olarak açıklayamadığı dikkate alındığında, verimlilik artışı ve verimlilik artışının makroekonomik belirleyenleri başat bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışma iki aşamalı ve çok katmanlı bir ampirik uygulamadan oluşmaktadır. İlk aşamada, toplam faktör verimliliği (TFV) büyümesi ve bileşenleri, ikinci aşamada ise TFV'nin makroekonomik belirleyicileri ampirik yöntemler aracılığıyla analiz edilmektedir. TFV büyümesi ve bileşenleri 1970-2017 dönemine ilişkin olarak 28 OECD ülkesini içeren panel veri seti ve stokastik sınır analizi (SSA) yaklaşımıyla tahmin edilmektedir. Bu kapsamda, TFV'de analiz döneminde panel geneli için yıllık ortama %0,13 oranında artış meydana geldiği tespit edilmiştir. 1970'li ve 1980'li yılların başı ile küresel krizin yaşandığı 2008 ve 2009 yıllarında yıllık ortalama verimlilik düşüşü yaşandığı, en derin düşüşün ise %2,25 ile 2009 yılında ortaya çıktığı görülmektedir. TFV'deki büyümenin, teknik etkinlik ve ölçek etkinliğindeki iyileşmelerden çok, büyük ölçüde teknik ilerlemeye bağlı olduğu çalışmada tespit edilen bir diğer bulgudur. Çalışmanın sonraki aşamasında ise üretim faktörlerinin nitelik ve niceliğine etki eden faktörler analize dahil edilerek TFV'nin makroekonomik belirleyicileri tespit edilmektedir. Bu kapsamda ekonomik istikrar endeksi, yenilik endeksi, teknoloji yayılım endeksi, eğitim endeksi ve ekonomik özgürlük endeksi başlıkları altında beş endeks hesaplanmış ve panel regresyon yöntemi ile TFV'nin makroekonomik belirleyenleri analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, TFV'yi belirleyen en önemli faktörün teknolojinin ülkeden ülkeye transfer mekanizmalarını gösteren teknoloji yayılım endeksi olduğunu göstermektedir. Bu değişkeni, eğitim endeksi takip etmektedir. Ekonominin yenilik kapasitesinin de TFV artışında önemli bir etkisinin olduğu tespit edilen bir diğer bulgudur. Analiz edilen dönem ve ülkeler kapsamında, ekonomik istikrar endeksi ile ekonomik özgürlük endeksinin de TFV üzerinde anlamlı bir etkisinin bulunduğu ancak bu etkilerin büyüklüğünün diğer değişkenlere göre daha sınırlı olduğu çalışmanın diğer önemli bulgularıdır.

Abstract:
Productivity, the fundamental element of sustainable growth, in the simplest definition, is the term that expresses the level of efficient use of labor, capital and other factors of production. This term is an indicator of the ability of economic units to transform their input into output. Considering large and increasing differences between countries in terms of per capita income levels and factor accumulations that cannot fully explain these differences, productivity growth and its macroeconomic determinants emerge as a dominant issue. The study consists of a two-stage and multi-layered empirical analysis. Firstly, the total factor productivity (TFP) growth and its components have been estimated for the period 1970-2017 using a panel data set of 28 OECD countries and a stochastic frontier analysis approach. It has been found that the average annual increase in TFP is 0.13% for the whole analysis period. The findings show that the average annual productivity declined in the early years of the 1970s and 1980s. The decline in productivity occurred again in 2008 with the start of the global economic crisis and hit a record in 2009 with 2.25% along the whole analysis period. Another finding in the study is that the growth of TFP is dependent mainly on technical progress rather than improvements in technical efficiency and scale efficiency. In the second stage of the study, the factors affecting the quality and the quantity of the factors of production are included in the analysis and the macroeconomic determinants of TFP are resolved. In this context, five indices have been calculated under the headings of economic stability index, innovation index, technology diffusion index, education index, and economic freedom index, and TFP has been analyzed via panel regression methods. The findings show that the most important factor determining TFP is the technology diffusion index, which shows the mechanisms of transfer of technology from country to country. This variable is followed by the education index. According to another finding, the innovation capacity of the economy also has a significant impact on the growth of TFP. Other important findings of the study are that within the scope of the period and countries analyzed, the economic stability index and the economic freedom index also have a significant effect on TFP, but the size of these effects is more limited than other variables.