Şeker mısır-kestane kabağı birlikte yetiştiriciliğinde değişik ekim düzenlemelerinin verim ve kalite üzerine etkileri
The effects of different sowing arrangements on yield and quality in sugar corn-winter squash intercropping
Yazar: ALİ CAN AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. AYSUN PEKŞEN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma şeker mısır-kestane kabağı birlikte yetiştiriciliğinde değişik ekim düzenlemelerinin verim, bitkisel özellikler ve kalite üzerine etkilerini ortaya koymak ve birlikte ekim düzenlemelerinin bileşen bitkilerin yalnız ekimlerine göre etkinliklerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Samsun ili Bafra ilçesi Üçpınar köyünde 2017 ve 2018 yıllarında Şansa Bağlı Bloklar Deneme Metoduna göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Denemede "Arıcan kestane kabağı" ve "Tanem" mısır çeşitleri kullanılmıştır. Şeker mısır ve kabak bitkileri sıra arası ve sıra üzeri mesafeler sırasıyla 70x15 ve 210x200 cm olacak şekilde ekilmiştir. Çalışmada yalnız mısır (M), yalnız kestane kabağı (K), yer değiştirme (R1 ve R2) ve eklemeli (A1 ve A2) seriler düzeninde olmak üzere 6 değişik ekim düzenlemesi ele alınmıştır. Yer değiştirmeli (R: replacement series) düzenlemede 70x15 cm sıklığında ekilen mısır sıralarından bazıları çıkarılarak bu sıralar yerine kabak R1'de 2M:1K, R2'de 3M:1K olacak şekilde ekilmiştir. Eklemeli (A: Additive series) düzenlemede ise 70x15 cm sıklığında ekilen mısır sıraları arasına bitki sırası çıkarılmaksızın kabak ekimi A1'de 3M:1K ve A2'de 4M:1K olacak şekilde ekim yapılmıştır. Çalışmada ışık rekabetini belirlemek amacıyla fotosentetik aktif radyasyon (PAR) değeri, yaprak sıcaklığı ve yapraklarda klorofil içeriği ölçülmüştür. Kestane kabağında meyve boyu ve eni, sap uzunluğu, ortalama meyve ağırlığı, meyve dilimlilik sayısı, meyve kabuk kalınlığı ve sertliği ile suda çözünür kuru madde içeriği belirlenmiştir. Mısırda ise bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, bitkide koçan sayısı, koçan uzunluğu, koçanda sıra sayısı, koçanda tane sayısı, kavuzlu ve kavuzsuz koçan ağırlığı, sap verimi ile bitkideki yaprak sayısı tespit edilmiştir. Ayrıca kestane kabağı ile şeker mısırın birlikte ekim etkinliği saptanmıştır. Mısırda bitki boyu ve sap verimi ile kestane kabağında meyve boyu, ağırlığı ve sertliği dışındaki incelenen özellikler bakımından ekim düzenlemeleri arasında istatistiksel fark bulunmamıştır. Ekim düzenlemelerine ait alan eşdeğer oranlarını ifade eden LER değerleri birleştirilmiş yıllara göre 1.21-1.72 arasında değişmiş, birlikte ekim uygulamalarının tamamı her iki bitkinin yalnız ekimlerine kıyasla daha etkin bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Birlikte ekim, ekim düzenlemeleri, kestane kabağı, şeker mısır, verim, LER

Abstract:
The study was conducted to reveal the effects of various sowing arrangements on yield and some characteristics in sweet corn and winter squash intercropping and to determine the efficiency of sowing arrangements with respect to sole sowing of the component crops. The research was conducted in 2017 and 2018 in Üçpınar village, Bafra district of Samsun according to Randomised Complete Block Design with 3 replications according. In the experiment, "Arıcan" winter squash and "Tanem" sweet corn varieties were used. Sweet corn and winter squash were sown in 70x15 and 210x200 cm inter- and intra- row spacing. In this study, 6 different sowing arrangements were considered, namely corn (M), winter squash (K), replacement (R1 and R2) and additive series (A1 and A2). In the replacement series arrangement, some of the corn rows planted at a density of 70x15 cm were removed and, the pumpkin was planted to be 2M: 1K in R1 and 3M: 1K in R2 instead of these rows. In addition (A: Additive series) arrangement, between the rows of corn planted with a density of 70x15 cm, planting was carried out with 3M: 1K in A1 and 4M: 1K in A2 without removing the row of plants. In this study, photosynthetically active radiation (PAR), canopy temperature, chlorophyll content of the leaves were measured to determine light competition. The length and width of the winter squash, straw length, average fruit weight, fruit slicing and fruit crust thickness and total soluble solids content were determined. In corn, plant height, first cob height, number of cobs per plant, cob length, cob weight with and without husk, straw yield and leaf number per plant were determined. In addition, intercropping efficiency of winter squash and sweet corn was also determined. No statistically significant differences were found among intercropping sowing arrangements for investigated traits except for plant height and straw yield in sweet corn and fruit height, weight and hardness of winter squash. LER values, which represent the area equivalent ratios of sowing arrangements, ranged between 1.21-1.72 as to years, and all of the intercropping sowing applications were found to be more effective than the sowing of both components alone.

Keywords: Intercropping, patterns, winter squash, sweet corn, yield, LER