Hekimlerin sağlık anksiyetesi düzeyi ile sağlıklı beslenme takıntısı (ortoreksiya nervoza) arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the health anxietylevel of physicians and the observation of healthynutrition (orthorexia nervosa)
Yazar: MÜNEVVER BURCU CAN
Danışman: UZMAN IŞIK GÖNENÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Doktorlar = Physicians ; Hekimler = Physicians ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Sağlık anksiyetesi = Health anxiety ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition

Özet:
Amaç: Çalışmamız hekimlerde sağlık anksiyetesi (SA) düzeyi ile sağlıklı
beslenme takıntısı olarak tanımlanan ortoreksiya nevroza (ON) ilişkisini araştırmayı
amaçlamaktadır. Ayrıca SA ve ON düzeyleri ve Katılımcı Bilgi Formu verilerinin
birbirleriyle ilişkisi incelenmiştir.
Gereç ve yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan çalışmamız 01. 08. 2022
ve 30. 09. 2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune
Sağlık Uygulama Merkezinde çalışan 233 hekim ile yapılmıştır. Çalışmamızda
Katılımcı Bilgi Formu, Sağlık Anksiyetesi Ölçeği (SAÖ) ve ORTO-11 Ölçeği yüz
yüze anket yöntemiyle yapılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi Student-t, one way
ANOVA testi ve Pearson korelasyon ile yapılmıştır.
Bulgular: 233 katılımcının 108'i (%46,4) kadın olup yaş ortalaması
31,6±7,5'tir. ORTO-11 ölçeği puan ortalaması asistanlarda 28,0±4,4, uzmanlarda
29,8±4,6 (p: 0,01), egzersiz yapanlarda 27,4±4,7, egzersiz yapmayanlarda 28,9±4,2
(P: 0,014), zayıflarda 20,6±6,0, normal kilolularda 28,2±4,5, fazla kilolularda
29,1±4,3, obezlerde 28,5±3,4 (p: 0,012), sigara kullananlarda 29,4±4,9, bırakanlarda
29,6±3,6, kullanmayanlarda 27,7±4,3 (p: 0,012), alkol kullanmış olanlarda
29,0±5,0, hiç kullanmamışlarda 27,9±3,9 (p: 0,049), sağlıklarını iyi, orta ve kötü
olarak değerlendirenlerde sırasıyla 27,9±4,6, 29,3±3,8, 30,3±5,3 (p: 0,046) olarak
bulunmuştur. Vücut ağırlığı (r: 0,149), VKİ (r: 0,145), görev süresi (r: 0,132) ile
ORTO-11 puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı, çok düşük seviyede
korelasyon saptanmıştır (p<0,05).
SAÖ toplam ortalama puanı 14,6±6,7 olarak ölçülmüştür. SAÖ ortalama
puanı asistanlarda 15,3±6,9, uzman hekimlerde 12,3±5,3 (p: 0,004), sağlık
durumunu iyi olarak değerlendirenlerde 13,9±5,7, orta olarak değerlendirenlerde
16,4±7,2, kötü olarak değerlendirenlerde 15,5±12,9 (p: 0,049) olarak bulunmuştur.
Çalışmamızda SAÖ puanları ile yaş (r: -0,147, p<0,05 ) ve ORTO-11 ölçeği puanları
(r: -0,238, p<0,01) arasında istatistiksel olarak anlamlı, çok düşük seviyede negatif
korelasyon saptanmıştır.
Sonuç: ON eğilimi, asistanlarda, egzersiz yapanlarda, zayıf olanlarda, sigara
ve alkol hiç kullanmayanlarda, sağlıklarını iyi olarak değerlendirenlerde anlamlı
düzeyde yüksek saptanmıştır. Vücut ağırlığı, VKİ ve görev süresindeki artışla ON
eğiliminin zayıf da olsa azaldığı görülmüştür.
SAÖ puanında kadın ve erkek cinsiyette anlamlı fark saptanmamıştır. Sağlık
durumunu iyi olarak değerlendirenlerde ve uzmanlarda SA düzeyi anlamlı seviyede
düşük saptanmıştır. SA ile yaş arasında anlamlı ancak çok düşük seviyede negatif,
SA ile ON arasında anlamlı ancak çok düşük seviyede pozitif korelasyon
saptanmıştır.

Anahtar kelimeler: Anksiyete, hekimler, ortoreksiya nervoza, sağlık, yeme
bozuklukları.

Abstract:
Objective: Our study aims to investigate the relationship of health anxiety
(HA) level in physicians and orthorexia nervosa (ON), which is defined as an
obsession with healthy eating. In addition, the relationship of information from the
Participant Information Form on SA and ON levels were examined.
Material and methods: Our descriptive and cross-sectional study was
conducted with 233 physicians working at the Haydarpaşa Numune Health Practice
Center of the University of Health Sciences between 01. 08. 2022 and 30. 09. 2022.
In our study, the Participant Information Form, the Health Anxiety Inventory (HAI)
and the ORTO-11 Scale were used for face-to-face interviewing. Statistical analysis
of the datae was done with Student-t, one way ANOVA test and Pearson correlation.
Results: Of the 233 participants, 108 (46.4%) were female and the mean age
was 31.6±7.5. The ORTO-11 scale mean score was 28. 0±4.4 in residents, 29.8±4.6 in specialists (p: 0. 01), 27.4±4.7 in those who exercised, 28.9±4.2 in those who
did not exercise (p:0.01). P:0.014), 20.6±6.0 in underweight, 28.2±4.5 in normal
weight, 29. 1±4. 3 in overweight, 28.5±3.4 in obese (p: 0. 012), 29.4±4.9 in
smokers, 29. 6±3. 6 in quitters, 27.7±4.3 in non-smokers (p: 0. 012), 29.0±5.0 in
alcohol users, 27.9±3,9 in never-drinkers (p: 0. 049). ORTO-11 mean scores were
27.9±4.6, 29.3±3.8, 30.3±5.3 (p: 0. 046) in those who rated their health as good,
moderate and bad, respectively. There was a statistically significant but very low
correlation between body weight (r:0.149), body mass index (BMI) (r:0.145),
tenure (r:0.132) and ORTO-11 scores (p<0. 05).
The total mean score of HAI was measured as 14. 6±6. 7. The mean HAI
score was 15.3±6.9 for residents, 12.3±5.3 for specialist physicians (p:0.004), 13.9±5.7 for those who evaluated their health status as good, and 16.4±7.2 for those
who evaluated their health status as moderate, and as 15.5±12.9 (p: 0.049) in those
who evaluated it as bad. In our study, a statistically significant but very low level
negative correlation was found between HAI scores and age (r:-0.147, p<0.05) and
ORTO-11 scale scores (r:-238, p<0. 01).
Conclusion: ON tendency was found to be significantly higher among
residents, those who exercise, those who were underweight, those who never smoked
or used alcohol, and those who evaluated their health as good. An increase in body
weight, BMI, and tenure was correlated with a reduction in ON tendency, albeit
weakly.
There was no significant difference between the male and female regarding
HAI scores. HA level was found to be significantly low in those who evaluated their
health status as good and in specialists. There was a significant but very low negative
correlation between HA and age, and a significant but very low positive correlation
between HA and ON.

Keywords: Anxiety, eating disorders, health, orthorexia nervosa, physicians