Az tehlikeli bir kamu işyerinde fiziksel risk etmenleri ve risk değerlendirmesi
Physical risk factors and risk assessment in low hazard state institution workplace
Yazar: İREM NAZLI ERKUL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ŞİMŞEK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Çalışanlar günlerinin önemli kısmını işyerlerinde geçirmektedir ve bu rutin çoğu zaman uzun yıllar devam etmektedir. Uzun yıllar aynı koşullarda çalışan bir kişide maruz kaldığı koşullara göre çeşitli etkiler görülebilmekte, meslek hastalıklarına rastlanabilmektedir. İnsanın kendisi için rahat olanı seçmesi, çevresini bu anlamda kişiselleştirmesi özünde ergonomi ve antropometri kavramlarını doğal olarak karşılayan eylemlerdir. Az tehlikeli bir işyerinde uzun süre oturarak ve kapalı alanda çalışmanın da sebep olduğu meslek hastalıkları bulunmaktadır. Kas iskelet sistemi hastalıkları, venöz yetmezlik gibi dolaşım sistemi hastalıkları çok sık karşılaşılan meslek hastalıklarındandır. Köklü teşkilat yapıları olan, uzun yıllardır faaliyet gösteren, yaygın hizmet ağı ile çok sayıda birimde hizmet veren devlet kurumlarının yerleşik bir güvenlik kültürleri vardır ancak değişen zaman ve gelinen bilimsel aşamada sürekli iyileştirmenin gerekli olduğu iş sağlığı ve güvenliği konusunda da güncel uygulamalara önem verilmesi gerekmektedir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun Yürürlük başlıklı 38. Maddesine göre, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerine ilişkin 6. Maddesi ve iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin desteklenmesine ilişkin 7. Maddesi, 4857 sayılı İş Kanununun mülga 81 inci maddesi kapsamında çalışanlar hariç kamu kurumları için 31/12/2024 tarihinde yürürlüğe girecektir. Ancak Kanunun diğer maddeleri tüm işyerlerini kapsamaktadır. 
Bu çalışmada az tehlikeli sınıfta faaliyet gösteren bir kamu kurumunun risk değerlendirmesi yapılmış ve fiziksel risk etmenlerinden aydınlık, gürültü ve termal konfor ölçümleri yapılmıştır. Mevcut yasal dayanaklarla az tehlikeli sınıfta faaliyet gösteren kamu işyerlerinin iş güvenliği açısından durumunu örnek bir işyeri çalışmasıyla görmek amaçlanmıştır. 
Risk değerlendirme yöntemi olarak kontrol listesi kullanılmıştır. Tespit edilen risklerin Fine Kinney yöntemi ile risk skorları hesaplanmıştır ve önem derecesine göre sıralanmıştır. Aydınlatma ölçümleri COHSR 928 IP6039 metoduna göre, termal konfor ölçümleri TS EN ISO 7730 standardına göre, gürültü ölçümleri TS EN ISO 9612 standardına göre yapılmıştır. 
Fiziksel risk etmenlerinin ölçüm sonuçları incelendiğinde; aydınlatma ölçümleri işyerinin bölümlerinde 218 lx ile 672 lx arasında değişen değerlerde olduğu görülmüştür. Gürültü ölçümleri 56,88 Db(A) ile 65,12 Db(A) arasında sonuçlar vermiştir. Termal konfor ölçümlerinde 23,3 Co ile 26,8 Co aralığında sıcaklık değerleri, 1007 HPa ile 1010HPa aralığında basınç değerleri, % RH 32,4 ile % RH 41,4 aralığında nem değerleri saptanmıştır. Yüksek riskli bir durum tespit edilmemiştir. Risk değerlendirmesi analiz edildiğinde ise işyerinin faaliyet gösterdiği binanın işin gerekliliklerine uygun olmadığı, çalışan sayısı için yetersiz büyüklükte olduğu, günümüz yasal zorunlulukları karşılayamayacak yapısal sorunları olduğu tespit edilmiştir. Yangın merdiveninin kullanılamaz durumda olmasının acil bir durumda ciddi sonuçlara sebebiyet verebileceği tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelime: Ofis Çalışmaları, Fiziksel Risk Etmenleri, Risk Değerlendirmesi

Abstract:
Employees spend a significant part of their days at their workplaces, and this routine often continues for many years. A person who works under the same conditions for many years may experience various effects depending on the conditions he is exposed to, and occupational diseases may occur. Choosing what is comfortable for oneself and personalizing one's environment in this sense are actions that naturally meet the concepts of ergonomics and anthropometry. There are occupational diseases caused by sitting for long periods of time in a less hazardous workplace and working in closed areas. Circulatory system diseases such as musculoskeletal system diseases and venous insufficiency are among the most common occupational diseases. State institutions, which have well-established organizational structures, have been operating for many years, and serve in many units with a widespread service network, have an established safety culture, but with the changing times and the current scientific stage, it is necessary to attach importance to current practices in occupational health and safety, where continuous improvement is required. According to Article 38 of the Occupational Health and Safety Law No. 6331 titled Enforcement, Article 6 regarding occupational health and safety services and Article 7 regarding the support of occupational health and safety services, 31 articles for public institutions, excluding employees within the scope of the repealed Article 81 of the Labor Law No. 4857. It will enter into force on 12/2024. However, other articles of the Law cover all workplaces.
In this study, a risk assessment was made for a state institution operating in the low-hazard class, and physical risk factors such as light, noise and thermal comfort were measured. It is aimed to see the situation of workplaces operating in this class, in terms of occupational safety, with the current legal basis, through a sample workplace study.
A checklist was used as a risk assessment method. Risk scores of the identified risks were calculated using the Fine Kinney method and ranked according to their severity. Lighting measurements were made according to the COHSR 928 IP6039 method, thermal comfort measurements were made according to the TS EN ISO 7730 standard, and noise measurements were made according to the TS EN ISO 9612 standard.
When the measurement results of physical risk factors were examined; lighting measurements were found to vary between 218 lx and 672 lx in parts of the workplace. Noise measurements gave results between 56.88 Db(A) and 65.12 Db(A). In thermal comfort measurements, temperature values between 23.3 Co and 26.8 Co, pressure values between 1007 HPa and 1010 HPa, humidity values between 32.4% RH and 41.4% RH were determined. No high-risk situation was encountered. When the risk assessment was analyzed, it was determined that the building in which the workplace operates was not suitable for the requirements of the job, was insufficient in size for the number of employees, and had structural problems that could not meet today's legal obligations. It has been determined that if the fire escape is unusable, it can cause serious consequences in an emergency. 
Keywords: Office Work, Physical Risk Factors, Risk Assessment