Dans eğitiminin eklem pozisyonunu algılama düzeylerine etkisi.
The effect of dance education on the level of joint position sense
Yazar: ARMAN ESEN
Danışman: PROF. DR. S.RANA VAROL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Bale ve Dans = Ballet and Dance ; Sağlık Eğitimi = Health Education ; Spor = Sports
Dizin: Algı = Perception ; Dans = Dance ; Dans etme = Dancing ; Dansçılar = Dancers ; Eklemler = Joints ; Propriyosepsiyon = Proprioception

Özet:
Dans eğitiminin eklem pozisyonunu algılama düzeylerine etkisi.Bu çalışma, eklem pozisyonunu algılama düzeyinin, dans eğitimi, cinsiyet, yaş, üst ve alt ekstremite ve dominant kol-bacak ilişkisini araştırmak amacı ile yapılmıştır. Bu amaç için, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara Devlet Opera ve Balesi ve İzmir Devlet Opera ve Balesi bünyesinde dans eden 36 dansçı ve yaş ile cinsiyet açısından dansçı grubu ile uyumlu, öncesinde dans veya spesifik bir spor eğitimi almamış, 36 sağlıklı bireyden oluşan kontrol grubu kullanılmıştır. Dansçı grubundaki bireylerin 21i (% 58) kadın, 15i (% 42) erkek olup, yaş ortalamaları 30,1 ±5 yıldır. Kontrol grubundaki bireylerin 21i (% 58) kadın, 15i (% 42) erkek olup, yaş ortalamaları 25,86 ±4,7 yıldır.Çalışmaya katılan bireylere önce, dans ve spor geçmişlerini sorgulayan bir anket formu verilmiştir. Daha sonra her bir katılımcının test protokolüne uygun olarak sağ ve sol ayakları ile birer deneme yapmaları istenmiştir. Ölçüm için kullanılan hareketler balede karşılığı olan, eğitimini düzenli olarak devam ettirdiği hareketlerden seçilmiştir. Bu hareketler sıralı olarak sol kol fleksiyon (1. Pozisyon) ve abdüksiyon (2. Pozisyon), sağ kol fleksiyon (1. Pozisyon) ve abdüksiyon (2. Pozisyon), sol bacak fleksiyon (Battement Jetté) ve abdüksiyon (Battement Jetté), sağ bacak fleksiyon (Battement Jetté) ve abdüksiyon (Battement Jetté) şeklinde planlanmıştır. Eklem pozisyonu algılama ölçümleri, Acumar Digital Inclinometer (Lafayette Instrument Company, ABD) marka eğimölçer cihazı kullanılarak yapılmıştır.93Omuz ekleminde sağ ve sol için, fleksiyon 50º, abdüksiyon 50º dereceler sırayla yaptırılmış ve her hareket altışar kez tekrar edilip her tekrardan önce ve sonra ölçümün hassasiyeti nedeni ile beşer saniye beklenmiştir. Kalça ekleminde sağ ve sol için, fleksiyon 55º, abdüksiyon 70º dereceler sırayla yaptırılmış ve her hareket altışar kez tekrar edilip her tekrardan önce ve sonra ölçümün hassasiyeti nedeni ile beşer saniye bekletilmiştir. Her harekette ilk ölçümler sırasında ölçümün hatasızlığının belirlenmesi için aynı zamanda Gollehon Extendable Goniometer (Lafayette Instrument Company, USA) marka açıölçer ile de ölçüm yapılmıştır.Dansçı grubunda kontrol grubuna göre eklem pozisyonunu algılama düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,001). Dansçılarda, cinsiyet açısından bakıldığında, erkeklerin eklem pozisyon farkındalıklarının kadınlardakinden istatistiksel açıdan anlamlı fark sergilemediği saptanmıştır (p>0,05). Dansçılarda, dans yaşı ile hareketlerdeki ortalama mutlak sapma (OMS) değerleri arasında, sol kalça abdüksiyon OMS değerleri (p<0,05) dışında istatistiksel açıdan anlamlı fark olmadığı görülmüştür. Dansçılarda alt ekstremite grubu hareketleriyle, üst ekstremite hareketlerini ifade eden ortalama değerleri arasında, sağ omuz fleksiyon  sağ kalça fleksiyon OMS değerlerinin karşılaştırması (p<0,05) dışında istatistiksel açıdan anlamlı fark olmadığı belirlenmiştir. Dansçılarda dominant kol ve dominant bacaklardaki hareketlerde elde edilen değerler arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Sonuç olarak, dans eğitiminin eklem pozisyon algısını artırdığı şüphesizdir. Dans eğitiminde dansçıya kazandırılması hedeflenen kas kuvveti, kas elastikiyeti parametrelerinin yanı sıra, eklem pozisyon algısının da önemli bir parametre olduğu, bu parametrenin değişimi ile ortaya çıkacak bulguların dikkate alınması gerektiği ortaya konulmuştur.94Bu sonuç da dans eğitiminde propriyoseptif değerlendirmenin önemini vurgulamaktadır. Eklem pozisyon algısının değerlendirilmesinde kullanılacak yöntemlerin standardizasyonu, bu konu ile ilgili bundan sonraki çalışmalara ışık tutacaktır. Bununla ilişkili olarak, propriyoseptif eğitimin dans eğitiminde önemi artmaktadır. Propriyoseptif eğitimin, dans eğitiminde yerini alması dansçıların başarı oranını yükseltecektir. Bunun için, eklem pozisyon algısını değerlendirerek yapılan propriyoseptif eğitimin spordaki etkilerini araştıran randomize kontrollü ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar Kelimeler: Propriyosepsiyon, dans, dans eğitimi, eklem pozisyon algısı,

Abstract:
The Effect of Dance Education on the Level of Joint Position SenseThe aim of this stud was to investigate the correlation between the joint position sense and dance training, gender, age, upper and lower extremity and dominant arm and leg. The study group consisted of 36 dancers who worked in the Turkish Ministry of Culture and tourism Ankara State Opera and Ballet and İzmir State Opera and Ballet and 36 age- and sex-matched controls who had not received any dance or sports training. The dancer group comprised 21 (58%) female and 15 (42%) male dancers (mean age 30.1 ±5 years) and the control group comprised 21 (58%) female and 15 (42%) male individuals (mean age 25.86 ±4.7 years).The participants completed a questionnaire including questions on the dance and sports history of the individual. Then the participants were asked to practice with their right and left feet according to the test protocol. The movements to be used for measurements were selected among those used in the routine practice of the dancers, which were left arm flexion (1st position) and abduction (2nd position), right arm flexion (1st position) and abduction (2nd position), left leg flexion (Battement Jetté) and abduction (Battement Jetté) and right leg flexion (Battement Jetté) and abduction (Battement Jetté) respectively. Acumar Digital Inclinometer (Lafayette Instrument Company, ABD) was used for Joint position sense measurements.For the shoulder joint, the participant was asked to do flexion 50º and abduction 50º respectively and to repeat each movement six times with five-second intervals for the accuracy of the measurement. For the hip joint, the participant was asked to do flexion 55º and abduction 70º respectively and to repeat each movement six times with five-second intervals for the accuracy of the measurement. For each96movement, a second measurement was done with Gollehon Extendable Goniometer (Lafayette Instrument Company, USA) to validate the accuracy of the measurement.The level of joint position sense was significantly higher in the dancer group compared to the control group (p<0.001). Joint position sense levels did not show a significant difference between males and females (p>0.05). In the dancer group, there was no correlation between age and mean absolute deviation (MAD) values except for the left hip abduction MAD levels (p<0.05). In the comparison of the upper and lower extremities, left hip flexion MAD values were significantly higher than right shoulder flexion values (p<0.05); the remaining comparisons did not reach statistical significance. The dominant arm and leg comparisons did not reveal significant difference (p>0.05). In conclusion, dance training increases joint position sense. Joint position sense seems to be as important as muscle strength and muscle elasticity, which are major parameters of dance training and the signs that result with the change in this parameter should be considered.The results of this study suggest that proprioceptive assessment is important in dance training. Standardization of methods to be used in the measurement of joint position sense will facilitate the interpretation of future studies. In this concept, the significance of proprioceptive training in dance training is enhanced. Inclusion of proprioceptive training in dance training will increase the success rate of dancers. Thus, further randomized controlled studies are required to investigate the effect of proprioceptive training by assessing the joint position sense.Key words: Proprioception, dance, dance training, joint position sense