Tefsirde İsrâiliyyât'ın kaynak ve bilgi değeri
Referential and epistemic value of İsrā'iliyyat in tafsir
Yazar: ERTUĞRUL DÖNER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Din = Religion
Dizin: Bilgi kaynakları = Information sources ; Ehl-i Kitab = Ahl al-Kitab ; Hadis = Hadith ; Rivayetler = Rumours ; Tefsir = Commentary ; Yahudiler = Jews ; Yahudilik = Judaism ; İslamiyet = Islam ; İsrailiyyat = Israilliyat

Özet:
Bu çalışma Yahudilik ve Hıristiyanlık gibi farklı din ve kültürlerden İslamî literatüre, özellikle de tefsir edebiyatına giren rivayetlere atıfla kullanılan İsrâiliyyât kavramı, bu kavramın anlam alanı, kaynak ve bilgi değeri gibi konuların incelenmesine dairdir. Beş bölümden oluşan çalışmanın giriş ya da birinci bölümünde konu, kapsam, yöntem ve temel başvuru kaynaklarıyla ilgili genel bilgiler sunulmuştur. İkinci bölüm İsrâiliyyât kelimesinin kökeni, anlam içeriği ve terimleşme/kavramlaşma sürecine tahsis edilmiş, bununla birlikte erken ve modern dönemlerde İsrâiliyyât algısı üzerinde durulmuştur.
Çalışmanın üçüncü bölümünde İsrâilî rivayetlerin nakli konusundaki hadisler ve bu hadislere dayalı farklı görüşler ele alınmış, bu arada söz konusu görüşlerden hangisinin daha isabetli olduğu tartışılmıştır. Dördüncü bölümde, İsrâiliyyât'ın muhtemel kaynakları, ilk Müslüman nesillerin özellikle Yahudi ve Hıristiyan kültürleriyle irtibatları ele alınmış, bu bağlamda Kur'an'ın nazil olduğu dönemin Arap Yarımadası'ndaki Yahudi ve Hıristiyan varlığı hakkında bilgi, görüş ve değerlendirmeler sunulmuştur. Beşinci bölümde İsrâiliyyât'ın kaynak ve bilgi değeri meselesi ele alınmış, sonuç kısmında ise tespitler ve neticeler aktarılmıştır.



Anahtar Sözcükler: İsrâiliyyât, tefsir, bilgi, kaynak, değer

Abstract:
This study contains some critical information about the notion and content of the term Isrâ'iliyyât and its referential and epistemic value, which is used by reference to the riwayah introduced into Islamic literatures, especially into Qur'anic interpretations, from some religions and cultures such as Judaism and Christianity.
The first section of our study composed of the fifth sections pertains to the study theme, scope, method and main references. The second section is designated for he origion of the term Isrâ'iliyyât and its meaning and conceptualization process in addition to Isrâ'iliyyât perception in the early and modern periods.
In the third section we examine some different approaches concerning transmission of Isrâ'iliyyât riwayah and the hadiths being basis of those riwayah and discuss that which one of those approaches is more appropriate. In the fourth section we analyse the possible sources of Isrâ'iliyyât and the relations of the first Muslim generations to Judaist and Christian cultures and we present, in the context, some information concerning existance of Jews and Christians in the Arabian Peninsula of the term Qur'an revealed. In the fifth section we discuss the problem of the referential and epistemic value of Isrâ'iliyyât. The conclusion is about the general evaluations and outcomes.



Keywords: Isrâ'iliyyât, tafsir, information, referance, value.