Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik sürecinde Boğazönü Adaları
The situati̇on of the Foront İslands in the straits of Turkey during the process of European Uni̇on membershi̇p
Yazar: MELİH ASAROĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İLKER YASİN AYDINKAYA
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Disiplinlerarası Bölgesel Araştırmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Adalar = Islands ; Adalar sorunu = Islands question ; Avrupa Birliği = European Union ; Ege Denizi = Aegean Sea ; Ege Denizi sorunu = Aegean Sea problem ; Ege adaları = Aegean islands ; Lozan Antlaşması = Lausanne Treaty ; Türkiye = Turkey ; Yunanistan = Greece

Özet:
Bugün Türkiye ile Yunanistan arasında uzunca bir deniz hududunu oluşturan Ege Denizi, içerisinde 3000'den fazla ada ve adacığa ev sahipliği yapmakla birlikte, kendine has özellikleri içerisinde barındıran, Akdeniz ve Kuzey ülkeleri ile köprü vazifesi gören jeostratejik bir konumda bulunmaktadır. "Türkiye'nin Avrupa Birliği Üyelik Sürecinde Boğazönü Adaları" adlı tez çalışmamızda, Boğazönü Adaları'nın Ege Denizi içerisindeki yeri ve Çanakkale Boğazı açısından önemi üzerinde durulmuş, Türk hâkimiyetine girişinden günümüze kadar olan sürede hukuki, siyasi, askeri, demografik ve jeostratejik durumları üzerinde durulmuştur. Boğazönü Adaları, Çanakkale Boğazı'nın güvenliği açısından son derece jeostratejik öneme sahiptir. İstanbul'un fethinden hemen sonra Türk hâkimiyetine alınan ve Çanakkale Boğazı'na saldırı maksatlı farklı devletler tarafından birçok defa kuşatma ve işgal gören Boğazönü Adaları, yaklaşık beş asır Türk hâkimiyetinde bulunduktan sonra Balkan Savaşları ile Türk hâkimiyetinden çıkmıştır. Ardından Türk Milleti'nin büyük mücadelesi ve sonrasında modern ve bağımsız Türkiye'nin tapusu konumunda olan Lozan Antlaşması ile Çanakkale Boğazı için stratejik önemi dolayısıyla, Gökçeada, Bozcaada ve Tavşan Adası'nın Türkiye'ye ait olduğu kabul edilmiş, Limni ve Semadirek Adası ise Yunanistan'a bırakılmıştır. Milli mücadele dönemi sonrasında da savaşta olduğu kadar barışta da usta olan Türkeli, yaşanan tüm kötü olaylara rağmen komşusu Yunanistan ile yakın dostluk ilişkileri tesis etmiş, Kıbrıs Barış Harekâtı'na kadar bu süreç devam etmiştir. Kıbrıs Barış Harekâtı ile beraber, Türkiye-Yunanistan ilişkilerinde önemi daha çok artan Boğazönü Adaları, bugün Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik sürecinde sıkça gündeme gelmektedir. Yunanistan, Gökçeada ve Bozcaada üzerinde birtakım haklar elde etmeyi amaçlamakta ve bu süreçte de bu konuları, Türkiye'ye karşı bir yaptırım aracı olarak kullanmaktadır. Avrupa Birliği de Yunanistan, Rum diasporası ve İstanbul Fener Rum Patrikhanesi temelli bu politikaları desteklemekte, konu Türkiye-Yunanistan ilişkilerinden ziyade, Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerinin bir müzakere noktasını oluşturmaktadır.
 
Anahtar kelimeler: Türkiye, Yunanistan, Avrupa Birliği, Lozan Antlaşması

Abstract:
Today the Aegean Sea, which funcitons as a long maritime border between Greece and Turkey, houses more than 3000 islands and islets and has its own features with a geostrategic position that acts as a bridge between the Mediterranean and Nothern countries. İn our thesis study titled as Boğazönü İslands in the process of Turkey's European Union Membership. The role of Boğazönü İslands in Aegean Sea and its significance in terms of Dardanelles strait have been highlighted and their legal, political, military, demographic, geostrategic positions since their coming under Turkish domination have been handled. Boğazönü islands are highly significant geostrategically in terms of the safety of Dardanelles Strait. The Boğazönü Island was taken under the domination of Turks shortly after the conquest of the İstanbul and was invaded for many times by different countries in an attempt to attack to Dardanelles. With the Balkan wars, the domination of Turks over this island finished after it had been under the domination of Turks for approximately five centuries. Then, after the big struggle of the Turkish nation and thanks to the treaty of Lausanne which is the deed of Turkey, Gökçeada, Bozcaada and Tavşan Islands were agreed to belong to Turkey as they had geostrategic importance for Dardanelles. As for Limni and Semadirek islands, they were given to Greece. After the period of war of independence, Turkey which was not only good at struggling but also at peace, established a good amicable terms between itself and Greece despite of the bad events that had happened before and this process continued until the Cyprus peace operation. With the Cyprus peace operation, the geostrategic importance of Boğazönü Islands increased and this issue has been being discussed frequently during the process of Turkey's membership of the European Union. The Greece aims to gain the right over Gökçeada and Bozcaada and at this process; it uses these issues as enforcement against Turkey. European Union supports these policies of Greece, Greek Diaspora and Fener Greek Patriarchate. This issue has become the point of negotiation between Turkey and European Union.

Keywords: Turkey, Greece, European Union, Treaty of Lausanne