Lenfödem hastalarında fizik tedavi ve rehablitasyonun etkileri
The effects of physical treatment and rehabilitation on patients with lymphedema
Yazar: GAMZE ÖNAL
Danışman: DOÇ. DR. DERYA DEMİRBAĞ KABAYEL
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ekstremiteler = Extremities ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Konservatif tedavi = Conservative therapy ; Lenf = Lymph ; Lenfatik hastalıklar = Lymphatic diseases ; Lenfödem = Lymphedema ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Lenfödem dokular arası sıvının, lenfatik dolaşımın bozulması sonucu ciltte ve 
subkutan dokuda birikmesi ile oluşur. Kronik ve tedavi edilmesi gereken bir durumdur. 
Tedavisi genellikle konservatif şekilde olmaktadır. Konservatif tedavi, fizik tedavi ve 
rehabilitasyon yaklaşımlarından olan; eğitim, egzersiz, diyet kontrolü, masaj, bandajlama ve 
fizik tedavi ajanlarının kullanımını içerir. Biz çalışmamızda lenfödem hastalarında fizik tedavi 
ve rehabilitasyonun etkilerini araştırmayı amaçladık.
Sekonder lenfödem nedeni ile başvuran hastalar çalışmaya alındı. Hastaların yaş, 
vücut kitle indeksi, lenf nodu disseksiyon sayısı, kanser evresi, radyoterapi ve kemoterapi 
seans sayıları, lenfödem süresi, dominant ekstremite tutulumu, komorbite varlığı incelendi. 
Bunların başlangıç lenfödem şiddeti ve tedavi etkinliği ile olan ilişkisi araştırıldı. 
Değerlendirme parametreleri olarak çevre toplam fark, eklem hareket açıklığı, vücut kitle 
indeksi, short-form 36, Beck depresyon ölçeği kullanıldı. Değerlendirmeler tedavi öncesi, 1. 
ay ve 3. ayda yapıldı. 3. ayda ayrıca hasta ve doktor memnuniyeti değerlendirildi.
40 hastanın yaş ortalaması 53.4'idi. Başlangıç lenfödem şiddeti; vücut kitle indeksi ve 
lenfödem süresi ile ilişkiliydi. Diğer özellikler lenfödem şiddeti ile ilişkili bulunmadı. 
Lenfödem şiddetini belirleyen ekstremite çap farkı, 1 aylık tedavi sonunda anlamlı şekilde 
azaldı. 3. ay kontrolünde çap farkı 1. ay ile benzerdi. Eklem hareket açıklıkları, tedavi ile artış 
gösterdi. Yaşam kalitesi ve depresyon ölçeğinde düzelme gözlendi. Tedavi etkinliği vücut 
kitle indeksi ve lenfödem süresi ile ilişkiliydi. Hasta ve doktor memnuniyeti iyi düzeyde 
izlendi.
Fizik tedavi ve rehabilitasyon yaklaşımlarının, lenfödem hastalarında ekstremite 
volümünü azaltmada, ekstremite eklem hareket açıklığını artırma ve korumada etkili olduğu 
tespit edildi. Aynı zamanda hastaların yaşam kalitesini artırdığı ve ruh sağlığını da olumlu 
yönde etkilediği düşünüldü.

Anahtar kelimeler: Lenfödem, konservatif tedavi, vücut kitle indeksi, ekstremite çap 
farkı, yaşam kalitesi

Abstract:
Lymphedema is caused by the interstitial liquid deposition due to the malfunction of 
lymphatic circulation between the skin subcutan tissues. It is a cronical situation and must be 
cured. It is generally treated conservatively. Conservative treatment is composed of pyhsical 
treatment and rehabilitation such as using physical treatment agents, bandaging, massage, diet 
control, exercise and education. In our study, we aimed to determine the effects of pyhsical 
treatment and rehabilitation on patients with lymphedema.
The patients with secondary lymphedema were examined in this study. The patients' 
age, body mass index, the number of lymph node dissection, cancer stage,  the number of 
radiotheraphy and chemotheraphy sessions, the duration of lymphedema, dominant extremity 
involvement, existence of comorbidity were examined. The correlation between these and the 
sufficeny of the treatment and initial lymphedema severity was examined. The total diameter 
difference, joint movement space, body mass index, short-form 36,  Beck depression scale 
were used as the evaluation parameters. The evaluations were held during the 1st and the 3rd 
weeks. Moreover, in the 3rd week, the gratitude of the patients and the doctors were 
evaluated. 
The avarage of patients' age was 53.4.  The initial lymphedema severity was related to 
the body mass index and duration of lymphedema.  The other features were not examined as 
related to the lymphedema severity.  The extremity diameter difference that states the 
lymphedema severity decreased significantly after 1 month treatment.  In the 3rd month 
examination, the diameter difference was similar to the diameter difference of the 1st month.  
The joint movement space increased with the treatment.  Improvement was observed in the 
life quality and depression scale.  The treatment efficency was related to the body mass index 
and the duration of lymphedema.  The patient and doctor gratitude was observed at a pleasant 
level. 
It was stated that the physical treatment and rehabilitation approaches were effective in 
decreasing the extremity volume of lymphedema patients, protecting and increasing the 
extremity joint movement space. Moreover, it was determined that the physical treatment and 
rehabilitation approaches increase the patients' life quality and effect the mental health 
positively.

Key words: Lymphedema, conservative treatment, body mass index, the extremity 

diameter difference, life quality