Bazı badem çeşitlerinin Gaziantep ili ekolojik koşullarındaki performansları
Performances of some almond cultivars growed in the ecological conditions of Gaziantep province
Yazar: MUSTAFA ALAZ
Danışman: PROF. DR. SAFDER BAYAZIT
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Gaziantep ili ekolojik koşullarında dikimi 2008 yılında gerçekleştirilmiş, çöğür anacı üzerine aşılı Texas, Nonpareil, Mandalay, Marta, Ruby, Padre, Primorski, Picantili, D.Larguetta ve Sonara badem çeşitlerinin morfolojik, fenolojik ve pomolojik özellikleri belirlenmiştir. Badem çeşitlerinin morfolojik özellikleri 3 yıl süreyle incelenirken, fenolojik ve pomolojik özellikleri 2 yıl süreyle incelenmiştir. Badem çeşitlerinde ilk çiçeklenme Mart ayının ilk yarısında gerçekleşirken, tam çiçeklenme Mart ayının 2. yarısında gerçekleşmiştir. Denemenin 3 yılında da iç badem olgunlaşma tarihi Ağustos ayı içerisinde gerçekleşmiş ve en erken iç badem olgunlaşması 2, 3 ve 10 Ağustos tarihlerinde Marta çeşidinde gerçekleşmiştir. Ağaç başına verim 2018 yılı ölçümlerinde 4.18 kg (Primorski) ile 7.83 kg (Marta) ve 2020 yılında ise 3.67 kg (Primorski) ile 8.67 kg (Padre) arasında değişmiştir. Ortalama kabuklu badem ağırlığı araştırmanın iki yılında da Sonora çeşidinde (1.43 g ve 1.52g) düşük olurken, Desmayo Largueta çeşidinde (3.17 g ve 3.44 g) yüksek olmuştur. İç badem ağırlığı Primorski ve Texas çeşitlerinde düşük olurken, Mandalay, Ruby ve Sonora çeşitlerinde 1 g'ın üzerinde gerçekleşmiştir. 2018 yılında gerçekleştirilen analizlerde yağ içeriği %39.20 (Ruby) ile %50.82 (Primorski) arasında, protein oranı ise %17.60 (Nonpareil) ile %26 (Mandalay) arasında değişmiştir.

Abstract:
In this study, morphological, phenological and pomological properties of Texas, Nonpareil, Mandalay, Marta, Ruby, Padre, Primorski, Picantili, D.Larguetta, Texas, Nonpareil, Mandalay, Marta, Ruby, Padre, Primorski, Picantili, D.Larguetta  and Sonara almond varieties which were planted on the seedling rootstocks in Gaziantep ecological conditions in 2008 were determined. Morphological properties of almond varieties were observed for 3 years, phenological and pomological properties were studied for 2 years. The first bloom in almond cultivars was observed in the first half of March, while full bloom occurred in the second half of March. In 3 years of the experiment, the ripening of almonds was observed in August and the earliest ripening of almonds was in Marta variety in the 2nd, 3rd and 10th of August. The yield per tree was ranged from 4.18 kg (Primorski) to 7.83 kg (Marta) in 2018 and 3.67 kg (Primorski) to 8.67 kg (Padre) in 2020. Average weight of shelled almond was obtained from the lowest Sonora variety (1.43 g and 1.52g) in the two years of the study and the highest was obtained from D. Largueta variety (3.17 g and 3.44 g). While the kernel weight was low in Primorski and Pikantili varieties, it was over 1 g in Mandalay, Runy and Sonora varieties. In the analyses carried out in 2018, the fat content ranged from 39.20% (Ruby) to 50.82% (Primorski), and the protein ratio ranged from 17.60% (Nonpareil) to 26% (Mandalay)