Femur bilgisayarlı tomografisi kullanılarak femoral anteversiyon ölçümü
Femoral anteversion measurement using femural computed tomography
Yazar: ERKAN SABRİ ERTAŞ
Danışman: PROF. DR. HAKAN HAMDİ ÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı / Anatomi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Anatomik özellikler = Anatomical properties ; Artroplasti = Arthroplasty ; Bilgisayarlı tomografi = Computed tomography ; Femur boynu = Femoral neck ; Kalça eklemi = Hip joint ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Trokanter major = Trochanter major ; Trokanter minor = Trochanter minor

Özet:
Bu çalışmada, proksimal femur bilgisayarlı tomografilerinde belirlenen anatomik yapılar yardımı ile femur anteversiyon açısının ölçülüp ölçülemeyeceği araştırılmıştır. Kadavralardan elde edilmiş 61 kuru femur kemiğinin bilgisayarlı tomografisi çekilmiştir. Literatürde femur anteversiyonu ölçümünde kullanılan standart teknik (posterior kondiler aks ile caput femoris ve collum femoris orta noktalarını birleştiren izdüşümsel çizgi arasındaki açı) ile femur kemiklerinin anteversiyon açıları belirlenmiştir. Bilgisayarlı tomografi aksiyel kesitlerinde trochanter major ve trochanter minor yapılarının caput femoris ve collum femoris santral noktalarını izdüşümsel olarak birleştiren aksa göre retroversiyon açıları ölçülmüştür. Ayrıca bu anatomik yapıların aksiyel kesitlerde en belirgin kesimlerini izdüşümsel olarak birleştiren intertrokanterik aks belirlenmiştir. Epicondylus femoris medialis ve lateralis yapılarının en belirgin noktalarını birleştiren transepikondiler aks belirlenerek posterior kondiler aks ile arasındaki açı değerleri ölçülmüştür. Yapılan ölçümlerde femur anteversiyon değerlerinin ortalaması 9,4° (-8° ile 19° arası) bulunmuştur. Posterior kondiler aks ile transepikondiler aks referans alınarak yapılan femur anteversiyon ölçümleri arasında korelasyon saptanmamıştır. Trochanter major retroversiyon açıları ortalaması 13,3° (7° ile 21° arası), trochanter minor retroversiyon açıları ortalaması 54,8° (40° ile 78° arası) olarak bulunmuştur. İntertrokanterik aks ile posterior kondiler aks arasında korelasyon saptanamamakla beraber trochanter minor retroversiyonu ˂50° olan femur kemiklerinde posterior kondiler aksla intertrokanterik aks arasındaki açının -3° ile +3° değerleri arasında olması arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (P=0,029). Femur retroversiyonu görülen kemiklerde trochanter major retroversiyonun da oransal olarak arttığı saptanmıştır. Bu çalışma; distal kesitler kullanılmadan sadece proksimal femur bilgisayarlı tomografisi kullanılarak femur anteversiyon ölçümü yapılabileceğini ve trochanter major retroversiyonu ile femur retroversiyonunun ilişkili olduğunu göstermektedir
Anahtar Kelimeler: Femur, femur anteversiyonu, trochanter major, trochanter minor, posterior kondiler aks

Abstract:
In this study, it was investigated whether the femoral anteversion angle can be measured using anatomical landmarks determined in proximal femoral computed tomography. Computed tomography of 61 dry femoral bones obtained from cadavers was taken. The anteversion angles of the femur bones were determined using the standard technique in the literature to measure femur anteversion (the angle between the posterior condylar axis and the projective line connecting the centers of the caput femoris and collum femoris). In axial sections of computed tomography, retroversion angles of the trochanter major and trochanter minor were measured using the axis that projectively connects the centers of caput femoris and collum femoris. In addition, the intertrochanteric axis that projectively connects the most prominent parts of these anatomical structures in axial sections was determined. The transepicondylar axis connecting the most prominent points of the epicondylus femoris medialis and lateralis structures was determined and the angle values between the posterior condylar axis and the posterior condylar axis were measured. The average femoral anteversion degrees were found to be 9.4° (between -8° and 19°) in the measurements. There was no correlation between the femoral anteversion measurements made with reference to the posterior condylar axis and the transepicondylar axis. The mean trochanter major retroversion angle was 13.3° (between 7° and 21°), and the mean of the trochanter minor retroversion angle was 54.8° (between 40° and 78°). Although there is no relationship between the intertrochanteric axis and the posterior condylar axis, femurs with trochanter minor retroversion ˂50° have statistically significant relationship was found in terms of the angle between the posterior condylar axis and the intertrochanteric axis between -3° and +3° (P = 0.029). It was found that the trochanter major retroversion increased proportionally in femurs with femoral retroversion. This study demonstrates that femoral anteversion can be measured using only proximal femur computed tomography without using distal sections, and that trochanter major retroversion is associated with femoral retroversion.
Keywords: Femur, femoral anteversion, trochanter major, trochanter minor, posterior condylar axis