Kesitsel ve ekonomik faktörlere dayalı anomaliler: borsa İstanbul'da işlem gören imalat işletmeleri üzerine bir araştırma
Cross sectional and based on economic factors anomalies: A study on manufacturing enterprises traded in borsa İstanbul
Yazar: ÖZGÜN ŞANLI
Danışman: PROF. DR. DURMUŞ ACAR
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Anomaliler = Anomalies ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange

Özet:
Çalışmanın amacı, Borsa İstanbul'da işlem görüp imalat sektöründe faaliyette bulunan firmalar üzerinde kesitsel ve ekonomik faktörlere dayalı anomali incelemesi yapmaktır. Bu amaçla; 2007Ç1-2021Ç4 dönemine ait veriler vasıtasıyla, kesitsel ve ekonomik faktörlere dayalı anomali incelemesi yapılmıştır. Çalışmada kesitsel anomalileri incelemek amacıyla; özsermaye/ödenmiş sermaye oranları, PD/DD oranları, firma büyüklükleri ve özsermaye karlılık oranları kullanılmıştır. Ekonomik faktörlere dayalı anomalileri incelemek amacıyla ise; faiz oranı, döviz kuru, para arzı, enflasyon ve sanayi üretim endeksi değerleri kullanılmıştır. İmalat sektörüne ait verilere uygulanan analiz sonuçlarına göre, firma büyüklüğü ve karlılık anormal getiriyi etkilemektedir. Makroekonomik değişkenlerden ise; faiz oranı, para arzı ve enflasyon oranı ile anormal getiri arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak anlamlıdır. Alt sektörlerde gözlemlenen ekonomik faktörlere dayalı anomaliler, imalat sektörü ile benzerlik göstermektedir. Gıda, içecek ve tütün ve kimya, ilaç, petrol, lastik ve plastik ürünler alt sektörlerine ait analiz sonuçlarına göre; firma büyüklüğü ile anormal getiri arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak anlamlıdır. Tekstil, giyim eşyası ve deri ve taş ve toprağa dayalı alt sektörlerine ait analiz sonuçlarına göre, firma değişkenlerinin tamamı anormal getiriyi etkilemektedir. Kağıt ve kağıt ürünleri basım ve ana metal sanayi ana metal sanayi alt sektörlerine uygulanan analiz sonuçlarına göre; özsermaye/ödenmiş sermaye oranı ve firma büyüklüğü değişkenleri ile anormal getiri arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlıdır. Metal eşya, makine, elektrikli cihazlar ve ulaşım araçları alt sektörüne ait analiz sonuçlarına göre, PD/DD oranı, firma büyüklüğü ve karlılık ile anormal getiri arasındaki ilişki anlamlıdır. Sonuç olarak çalışmada; imalat sektöründe geçerli olan anomalilerin, alt sektörlerde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the  cross sectional and based on  economic factors anomalies on companies that are traded in Borsa Istanbul and operate in the manufacturing sector. Cross-sectional and based on economic factors anomaly analysis was made by means of the data of 2007Q1-2021Q4 period. In the study, in order to examine the cross-sectional anomalies; equity/paid in capital ratios, M/B ratios, firm sizes and return on equity ratios were used. In order to examine anomalies based on economic factors in the study; interest rate, exchange rate, money supply, inflation and industrial production index values are used. According to the results of the analysis applied to the data of the manufacturing sector, firm size and profitability affect abnormal returns. As for macroeconomic variables; the relationships between interest rate, money supply, inflation rate and abnormal return are statistically significant. Anomalies based on economic factors observed in sub-sectors are similar to the manufacturing sector. According to the analysis results of the sub-sectors of food, beverage and tobacco and chemical, pharmaceutical, petroleum, rubber and plastic products; the relationships between firm size and abnormal returns are significant. According to the analysis results of textile, clothing and leather and stone and soil-based sub-sectors, all firm variables affect abnormal return. According to the results of the analysis applied to the sub-sectors of the paper and paper products printing and basic metal industry; the relationship between equity/paid-up capital ratio and firm size variables and abnormal return is significant. According to the analysis results of the metal goods, machinery, electrical devices and transportation vehicles sub-sector, the relationship between M/B ratio, firm size and profitability and abnormal return is significant. As a result, in the study; it has been concluded that the anomalies valid in the manufacturing sector differ in sub-sectors.