Hemodiyaliz uygulanan okul yaş grubu çocukların davranışlarının değerlendirilmesi
The Evaluation behaviors of school age children receiving hemodialysis treatment
Yazar: SELMİN KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. SEVİM SAVAŞER
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Araştırma; hemodiyaliz tedavisi uygulanan okul yaş grubu çocukların davranışlarını değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı olarak planlandı. Araştırma: Ekim 1996-Ekim 1997 tarihleri arasında, İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi, İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Özgözükara Hemodiyaliz Merkezi ve Ata Hemodiyaliz Merkezine tedavi amacıyla gelen 30 vaka ve bu ünitelerin bulunduğu hastanelerdeki sağlam çocuk polikliniği tarafından izlenen 30 kont¬ rol olmak üzere toplam 60 okul yaş grubu çocuk üzerinde gerçekleştirildi. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografık ve hastalık özelliklerini sorgulayan görüşme formu ile hasta ve kontrol gruplarının sorun davranışlarını belirleyen CBCL/4-18 "Çocuk dav¬ ranış değerlendirme ölçeği" (Child Behavior Check List)'nin somatik sorunlar, anksiyete/depresyon, sosyal sorunlar ve sosyal içe dönüklük alt testleri kullanıldı. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde "yüzdelik" ve "ki-kare testi" kullanıldı. Vaka grubunu oluşturan çocuklarda belirlenen sorun davranışların, kontrol grubuna oranla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fazla olduğu saptandı (p<0.05).Vaka grubunu oluşturan çocuklar somatik sorunlar, anksiyete/depresyon, sosyal sorunlar ve sosyal içe dönüklüğü gösteren davranışların varlığı, yaş cins,arkadaş/kardeş ilişkileri, ailenin ekonomik durumu, anne-babanın öğrenim düzeyi, okula devam etme durumu ve hemodiyaliz sürelerine göre karşılaştırıldı..Somatik soruna ilişkin davranışların varlığında yukarıda sözü edilen özelliklerin etkili olmadığı görüldü..Sosyal sorunları belirleyen davranışların; erkeklerde, öğrenim durumu okur-yazar olmayan anne-babaların çocuklarında,.Anksiyete/depresyonu gösteren davranışların; arkadaş/kardeş iliş¬ kileri eskisinden kötü olan çocuklarda, öğrenim durumu okur-yazar olmayan annelerin çocuklarında,.Sosyal içe dönüklüğü belirleyen sorun davranışların; arkadaş/kardeş ilişkileri eskisinden kötü olan çocuklarda, okur-yazar olmayan an¬ nelerin çocuklarında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fazla bulundu (p<0.05).

Abstract:
This descriptive study was designed to evaluate behaviors of school- age children receiving hemodialysis treatment. The study included 30 patients who received hemodialysis in istanbul Medical Faculty of istanbul University, Cerrahpaşa Medicine Faculty of istanbul University, Özgözükara Hemodialysis Center and Ata Hemodialysis Center, betvveen October 1996 and October 1997. A total of 30 healthy school- age children who were monitored by the pediatric departments of the abovementioned institutions were included as controls. Data on sociodemographic and disease features were obtained using a questionnaire prepared by the author. AH participants were administered the subscales of Child Behavior Checklist/4-18 (CBCL) to determine problem behaviors of children, including somatic problems, anxiety/depression, social problems and withdrawn aggressive behavior. Statistical analysis were made using percentage and chi-square tests. Problem behaviors of the study children were found significantly increased compared to the control subjects (p<0.05). Children in the study group were compared with regard to the pre¬ sence of somatic problems, anxiety/depression, social problems, and withdrawnaggressive behavior, age, gender, friend-brother/sister relations, socioeconomic status of the family, education degrees of the parents, school attendance, and duration of hemodialysis..The study showed that the presence of somatic problems were not influenced by the abovementioned features..Social problems were significantly affected by the male sex and the presence of illiterate parents. Problem behavior scores showİng anxiety/depression and withdrawn aggressive behavior were significantly increased in those with poor friend- brother/sister relations and illiterate parents.