Liberalizm ve komüniteryanizmde birey fikri: Karşılaştırmalı bir inceleme
Ideas on individual in liberalism and communitarianism: A comperative study
Yazar: SALİH ZEKİ HAKLI
Danışman: DOÇ. DR. HAMİT EMRAH BERİŞ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Birey = Individual ; Cemaatçilik = Communitarianism ; Liberalizm = Liberalism

Özet:
Rawls, Dworkin ve Nozick gibi düşünürlerin çalışmalarıyla liberalizm akademik sahada itibarını 1970'lerde yeniden elde etmiştir. Liberalizmin esas aldığı ilkeler büyük bir ilgiyle karşılandığı gibi sert eleştirilere de maruz kalmıştır. Hak ve hürriyetlerin sadece negatif değil aynı zamanda devlete ve topluma birtakım sorumluluklar yükleyen pozitif anlamının da dikkate alınması gerektiği, devlet faaliyetlerini belirli alanlarla sınırlamanın beşerî ilişkileri tanzim etmede yetersiz kalacağı ile bireycilik fikrinin insanları birbirlerinden sosyal manada kopartarak temel insanî değerlerin aşınmasına yol açacağı gibi görüşler bu eleştirilerin nirengi noktasını teşkil etmiştir. Nitekim 1980'li yıllarda Sandel, Walzer, Taylor ve MacIntyre gibi düşünürler liberalizmin dayandığı bireycilik anlayışını farklı cenahtan sert bir şekilde tenkit eden eserler kaleme almışlardır. Bireyin ancak komünal bağlarını tesis etmesi ve bunları koruyarak geliştirmesi halinde sağlıklı bir kimliğe sahip olacağı fikri bu düşünürlerin benimsedikleri ortak kanaat olmuştur. Kendilerini komüniteryan olarak tanımlamamış olsalar da liberal bireyciliğe yönelik sert görüşleri nedeniyle bu dört düşünür komüniteryanlar olarak adlandırılmışlardır. Literatürde bu düşünürlerin görüşleri liberalizmin komüniteryan eleştirisi olarak isim kazanmıştır. Komüniteryanlar, komünal bağlara müracaat etmeden bireyin maddî ve manevî olarak yeterli olmasını beklemenin çok da mümkün olmadığına inanmaktadırlar. Birey, özerk bir varlık olarak değerlendirilemez. Bu nedenle mensubu olduğu cemaatin amaçları ve iyi anlayışını yadsıyarak hak fikrinden mülhem bireysel tercihler istikametinde hayatını sürdürmesi düşünülemez. Bu durum bireyin şahsî hayatına zarar vereceği gibi beşerî münasebetlerin de sağlıksız bir şekilde sürmesine neden olacak ve nihilist bir toplumun varlığına kapı aralayacaktır. Liberal düşünürler ise bireyin belirli bir yeterliliğe sahip olduğunu ileri sürmektedirler. Kişiler özerk birer varlık olarak kendi tercihlerini yapabilmekte ve hayatlarını diledikleri şekilde tanzim edebilmektedirler. Birtakım komünal bağlar önem taşımakla birlikte kişinin bilhassa sonradan mensubu olduğu cemaatlerin amaçları ve iyi anlayışları için kendi düşünce, inanç ve yaşayışlarından tavizler vermesini beklemek kabul edilemez. Her bir birey özerk bir varlıktır ve bu bireyin hakları bulunmaktadır.

Abstract:
Liberalism has regained its reputation in academic world in consequence of publications of liberal thinkers such as John Rawls, Ronald Dworkin and Robert Nozick in 1970's. Individual rights and freedom, limited government, free market economy and individualism got high attention as well as these liberal principles were exposed to many critiques. The critiques consisted of the views that rights and freedom are comprised not only negative rights but also positive rights imposing some responsibilities to state and society, limited government can not be sufficent to arrange social relationships between citizens, market economy causes new inequalities and individualism brings about nihilism disconnecting the people each other. Thus Michael Sandel, Michael Walzer, Charles Taylor and Alasdair MacIntyre started to criticize liberal individualism in 1980's. These thinkers embraced a shared view that communal ties are constituted and are preserved by members of a community in order to have strong identities. Although they have not entitled themselves as a communitarian these thinkers has been accepted in this manner because of their hard critiques to liberal individualism. Therefore notions of these thinkers are known communitarian critiques of liberalism. Communitarians belive that individuals are not sufficent themselves unless communal ties establish in a community. Individuals can not be seen as an autonomous entity. It is not thought that they can not have a life without objects and goods of their communities. It harms their private lives as well as it causes that personal relationships become unhealthy. Besides these critiques liberal thinkers assert that individuals have a specific adequateness by means of their mental capacities. Hereby persons can make their own choices and arrange their lifes whatever they want as an autonomous entity. Even though some communal ties have values it is not accepted that individuals have to renounce from their thoughts, beliefs and lifestyles in accordance with communal goods. All individuals are autonomous entities and they have the rights. Hence social order has to be constructed on negative rights and freedoms, principiles of procedural justice and individual choices not on communal ties.