Havayolu taşımacılığının makroekonomik belirleyicileri: Türkiye üzerine bir zaman serisi analizi
Macroeconomic determinants of air transportation: a time series analysis on Turkey
Yazar: KASIM KİRACI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÜNAL BATTAL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sivil Havacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Ekonomik zaman serisi = Economic time series ; Hava yolu taşımacılığı = Airline transport ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Makroekonomik etki = Macroeconomic effects ; Makroekonomik politikalar = Macroeconomic policies ; Mikroekonomi = Microeconomy ; Sivil havacılık = Civil aviation ; Taşımacılık = Transportation ; Ticari havacılık = Commercial aviation ; Zaman serileri analizi = Time series analysis

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de havayolu taşımacılığı ile makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu kapsamda 1983-2015 dönemi ampirik olarak ele alınmıştır. Çalışmada havayolu taşımacılığına ilişkin iç hat yolcu, dış hat yolcu ve dış hat kargo değişkenleri kullanılmıştır. Çalışmada iç hat yolcu, dış hat yolcu ve dış hat kargo değişkenleri esas alınarak bunlarla ilişkili olduğu varsayılan makroekonomik faktörlerin dâhil edildiği üç farklı model oluşturulmuştur. Birinci modelde iç hat yolcu sayısı değişkeni ile kişi başına gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYH), faiz oranı ve tüketici fiyat endeksi (TÜFE) arasındaki ilişki incelenmiştir. İkinci modelde dış hat yolcu sayısı değişkeni ile gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYH), faiz oranı ve tüketici fiyat endeksi (TÜFE) arasındaki ilişki ele alınmıştır. Üçüncü ve son modelde ise, dış hat kargo miktarı değişkeni ile gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYH), dış ticaret hacmi, sanayi üretim endeksi ve doğrudan yabancı yatırım tutarı arasındaki ilişki araştırılmıştır. Çalışmanın bulguları iç ve dış hat yolcu sayısında kişi başına gelir, gayrisafi yurtiçi hâsıla ve tüketici fiyat endeksi değişkenlerinin etkili olduğunu göstermektedir. Dış hat kargo miktarında ise gayrisafi yurtiçi hâsıla ve sanayi üretim endeksi değişkenlerinin önemli ölçüde etkili oldukları gözlemlenmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the relationship between macroeconomic variables and air transportation in Turkey. Within this scope, the period of 1983 and 2015 was considered as empirical. In this study, air transportation variables such as domestic passenger, international passenger and international cargo were used. In the study, three different models were established based on domestic passenger, international passenger and international Cargo variables which are assumed to be related to macroeconomic factors. In the first model, the relationship between the number of domestic passengers and the per capita gross domestic product (GDP), interest rate and consumer price index (CPI) was examined. In the second model, the relationship between the number of international passengers and the gross domestic product (GDP), the interest rate and the consumer price index (CPI) is considered. In the third and last model, the relationship between the cargo volume change and gross domestic product (GDP), foreign trade volume, industrial production index and foreign direct investment amount was investigated. Findings of the study show that per capita income, gross domestic product and consumer price index variables are influential in the number of domestic and international passengers. Gross domestic product and industrial production index variables have a significant effect on the amount of international cargo shipments.