İlköğretimde harita kullanımı üzerine bir inceleme
An evaluation about map use in elementary schools
Yazar: İLKAY BUĞDAYCI
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ÖZTUĞ BİLDİRİCİ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Haritalar coğrafi gerçekler hakkında karar verme, yorum yapma aşamasında kullanılan en önemli araçlardan birisidir. Haritaların görsel olarak sunulması öğrencilerin mekansal objeler, çevre ve konum ilişkileri hakkında daha ayrıntılı bilgi alabilmesine imkan tanır. Öğrenciler harita üzerindeki bilgiyi okuyup algılayabilmeli, konumlarını bulabilmeli, farklı haritaları ayırtedebilmeli, mekansal dağılımı algılayabilmeli, haritaları doğru olarak analiz edebilmeli ve kendi zihin haritalarını oluşturabilmelidir. Bu nedenle özellikle öğrenciler tarafından kullanılan haritaların özenle tasarlanması gerekmektedir.Ülkemizde eğitim siteminde ilk olarak 4 (10 yaş) ve 7. (13 yaş) sınıflarda harita kullanılmaya başlanmaktadır. Milli eğitim müfredatına bağlı olarak kullanılan ders kitaplarında tarih ve coğrafya konularında çok sayıda haritanın yer aldığı görülmektedir.Tez kapsamında 4-7. sınıf sosyal bilgiler ders müfredatı harita kullanımı açısından, ders kitaplarında ve atlaslarda yer alan haritalar da genel kartografik tasarım ve çocuk haritalarının kartografik tasarımı açısından değerlendirilmiştir. Sosyal bilgiler dersi öğretmenleri ve 6. sınıf öğrencileriyle sosyal bilgiler derslerinde harita kullanımını değerlendirmek üzere nicel ve nitel araştırma yapılmıştır. Tez çalışmasının sonucunda 4-7. sınıf sosyal bilgiler ders müfredatına bağlı olarak çocuklara yönelik harita tasarımı konusunda öneriler getirilmiş ve harita kullanımının bilişsel gelişime bağlı algoritması oluşturulmuştur.

Abstract:
Maps are one of the most useful and crucial communication tools that have been used for many themes in order to make decisions, interpretations about geographic reality. Maps enable pupils to learn more details about spatial objects, environment and relationships permanently because of being visual. Pupils will be able to transfer and process spatial data on maps, to find location, to distinguish different types of maps, to perceive spatial distribution, to interpret maps correctly, and to create sketch maps. For this reason maps must be designed carefully especially for pupils.Pupils in our education system learn map concepts between 4 (10 age) and 7 grade (13 age) in social study courses. There are many maps regarding geographical and historical themes in social study course books that are published under the control of the ministry of education.In this thesis, the curriculum of the 4-7th grade social study curriculum is analyzed in terms of map use, and maps are analyzed which are attached in course books and some atlases in terms of general cartographic design and maps use by children. Unfortunately we have determined many deficiencies on these maps. As a result of the thesis work, some suggestions about children map design depending on the curriculum of social studies courses on 4-7th grade pupils are given. To analyze current situation and map use in social studies courses, qualitative and quantitative researches has been done with social study course teachers and 6th grade pupils. Additionally, an algorithm that involves the cognitive development of a child about map use has been proposed.