Çocukluk çağında kullanılan ilaçların süt dişi minesindeki eroziv etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of erosive effects of pediatric medicines used in childhood on primary tooth enamel
Yazar: ÖZGECAN BAKIŞ UĞURCUKLU
Danışman: PROF. DR. GAMZE AREN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental mine = Dental enamel ; Dental mine erirliği = Dental enamel solubility ; Diş erozyonu = Tooth erosion ; Hidrojen iyon konsantrasyonu = Hydrogen-ion concentration ; Süt dişleri = Tooth deciduous ; Çocukluk dönemi = Childhood ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı çocukluk çağında sık kullanılan ilaçların süt dişi minesi yüzeyindeki eroziv yani aşındırıcı etkilerini in vitro olarak incelemektir. Düşük pH ve yüksek asiditeye sahip ilaçların diş yüzeyine temas etme süresi ve sıklığına bağlı olarak erozyona neden olduğu yapılan in vitro çalışmalarla literatürde yer almaktadır. Özellikle kronik hastalığa sahip ve bu nedenle uzun dönem ilaç kullanması gereken çocuk hasta grubunda bu durumun araştırılması önem kazanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada fizyolojik olarak düşme zamanı gelmiş veya ortodontik nedenle çekim endikasyonu konulmuş, çürük, dolgu veya herhangi bir mine malformasyonu göstermeyen süt dişleri kullanılmıştır. Toplanan dişler kontrol ve ilaç uygulanan gruplar olmak üzere toplam 7 gruba ayrılmıştır.  Dişlerin yüzeyi iki eşit parçaya bölünmüştür. Çalışma yüzeyine herhangi bir işlem uygulanmamış, kontrol yüzeyi çift kat tırnak cilası ile kapatılmıştır. Deney protokolünde, kontrol grubu yanlızca pH siklusu uygulanırken, çalışma grubuna hem pH siklusu uygulanmış hem de ilaçlara daldırılmıştır. 7. günün sonunda örnekler mekanik profilometre cihazı, taramalı elektron mikroskobu ve EDX cihazı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Yapılan yüzey pürüzlülüğü analizinde, tüm ilaç gruplarının yüzey pürüzlülük değeri olan Ra'yı arttırdığı görülmüştür. Grup ve ilaç uygulama durumu etkileşimleri Ra ortalaması üzerindeki etkileri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). En yüksek ortalama değer pH'sı en düşük olan Asist grubunda ilaç uygulanan dişlerde elde edilmiştir. Yapılan taramalı elektron mikroskopu incelemesinde, tüm ilaç gruplarının mine yüzeyinde bozulmalara neden olduğu görülmüştür. EDX analizi incelemesinde tüm ilaçların belirli oranlarda mine yüzeyindeki kalsiyum ve fosfor yüzdesinde azalmaya neden olduğu görülmüştür. Sonuç: Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirildiğinde; pH'sı en düşük olan Asist grubunun en yüksek yüzey pürüzlülük değerine sahip olduğu, ancak tüm ilaçların mine yüzeyinde bozulmalara neden olduğu görüldü. Bu nedenle ilaçların özellikle çocuklarda dişler üzerindeki etkileri değerlendirildiğinde kontrollü bir şekilde kullanılması gerekmektedir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the erosive effects of frequently used medicines in childhood on the surface of primary tooth enamel in vitro. In vitro studies have shown that medicines with low pH and high acidity cause erosion due to the time and frequency of contact with the surface of the tooth. It is especially important to investigate this condition in the group of pediatric patients with chronic disease and therefore need to take long-term medication. Methods: Primary teeth were used in this study. The collected teeth are divided into a total of 7 groups, including control and drug-administered groups. The surface of the teeth is divided into two equal parts by nail polish. In the experimental protocol, only the PH cycle of the control group was applied. Both pH cycle and drugs were applied to the study group. At the end of the seventh day, the samples were analyzed with a mechanical profilometer device, SEM and EDX device. Results: In surface roughness analysis, all drug groups were shown to increase the surface roughness value, Ra. Effects on Ra mean of group and drug administration state interactions were found to be statistically significant (p<0.001). The highest average value was obtained in the Asist group with the lowest pH. A SEM examination showed that all groups of drugs cause distortions on the surface of the enamel. An EDX analysis review found that all drugs cause a decrease in the percentage of calcium and phosphorus on the surface of the enamel. Conclusion: When the results obtained in the study were evaluated, it was found that the Asist group with the lowest pH had the highest surface roughness value, but all drugs caused distortions on the surface of the enamel. For this reason, drugs should be used in a controlled manner, especially when their effects on teeth are evaluated in children.