20. yüzyıl itibariyle atık nesnelerin sanatta yansıması
Reflection of waste objects in art by the 20th century
Yazar: EMET AY
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KÜÇÜKÖNER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
20. yüzyılda geleneksel sanat anlayışının kalkmasıyla sanat insan yaşamının içerisinde daha çok belirmiştir. İnsan etrafındaki bütün nesneler sanatın fikri ve malzemesi olmuştur. Bu yüzyulda sanatçılar endüstri döneminin hayat ve sanat kimliğini oluşturmuş, topluma ilgi duyan, güç alan ve sorumluluk sahibi olma düşüncesiyle eserlerini üretmişlerdir. Sanat toplumlara yönelik yaşam tarzlarını belirlemiş sadece duvarlarda sergilenen bir nesne düşüncesinden ayırmıştır. Eserde ışık, renk, kompozisyon ve biçim olarak geleneksel olan tüm tekniklere karşı bir tepki olarak incelenip asıl amacına uygun işlenmiştir 
Modern sanatla beraber tüm düşüncelerin değiştiği ve geleneksel sanattan uzaklaşarak günümüz sanat akımlarını da etkilemesiyle modern sanat anlayışıyla sanatçılar düşüncelerini destekleyen atık vb. farklı nesneleri sanatında kullanmayı tercih etmişlerdir. Çağdaş sanatta problem olan ve klasik sanata karşı çıkan Duchamp eserlerinde hazır nesne kullanarak günümüz hazır nesne kullanımının temelini oluşturmuştur. İlk eser örneklerini Picasso da görsekte diğer sanatçıları da etkileyen bu düşüncede sanatçılar artık istedikleri nesneleri doğrudan eserlerinde kullanma fırsatı bulmuşlardır. Yenilik ve özgürlük düşüncesinde olan modern sanat atık nesneleri farklı bir biçim ve tekniklerle yeniden sanata dahil ederek nesneleri sorgulama fırsatı bulmuşlardır. Nesnenin görevi farklılaşsa da varlığı devam ederek sanatçının en önemli aracı haline gelmiştir. Nesnenin işlevselliğini kaldırıp biçimselliğiyle imgeler oluşturmuşlardır. 
İnsanların yaşamından kalan atıklar zamanla renk, şekil, doku ve biçim olarak değişkenlikler göstermektedir. Toplumun sanayileşmesiyle birlikte tüketim bir yaşam biçimi haline gelmiştir. Yapılan eserler seri üretim sonucu aşırı tüketimlerden kaynaklanan çevre kirliliği ile birlikte insan sağlığını etkileyen unsurları resmederek farkındalık kazandırma ve bilinçlendirmeye yönelik eser üretimleri gerçekleştirilmiştir. 
Atığa dönüşen her nesne çevre kirliliğini oluşturması gibi enerji kaynakları da tüketilmeye başlanarak iklim değişikliklerine ve ekolojik problemlere neden olmuştur. Bu duruma toplumda bilinçli bireyler ve özellikle sanatçılar dikkat ederek doğal kaynakların tüketiminde ve ekolojik dengenin bozulmasına bir tepki niteliğinde eserler üretmektedirler.
Bilim ve teknoloji gibi gelişmekte olan sanayi devrimi de yenilikler göstermektedir. Makineleşme ile birlikte seri üretim çoğalarak insan gücüne olan ihtiyacın azaltmasıyla birlikte toplumun tüketim ihtiyaçları çeşitlik göstererek fazlalaşmakta ve bir takım görüntü ve yaşamımızı kısıtlayan kirliliğe dönüşmektedir. İnsan yaşamından daha önemli hale gelen makineleşme artık hayatın bir parçasıdır. Toplum olayları, dünya savaşları gibi nedenlerden göç eden insanlar bulundukları ortamlarda kültürlerini yaşatarak birçok toplumda kültürlerinin kalıcı olmasını sağlamışlardır. 1900' lü yıllara kadar olan sanat üretimlerinde sanayi devriminin ilerlemesiyle çoğalan nesneleri sanat için kullanma fırsatı bulan sanatçılar daha sonraları artan üretimlerle nesneleri keşfetme ve eserlerinde kullanma imkânı daha çok bulmuşlardır. Böylelikle atık nesneler bu yıllarda çoğu sanatçının ilgisini çekmiştir
 Geçmişten günümüze kadar hayatımızı kolaylaştırmak için pek çok nesneler üretildiği gibi atık haline de gelmektedir. Yüzyıllardır içerisinde bulunduğu dönemi, sosyal olayları yansıtan pek çok sanatçıların da bulunmasıyla resimlerine atık nesneleri dahil etme fikrinin akla gelmediği ya da gelse bile yapmaya cesaret edilmediği düşünülse de gerçekte 20. Yüzyıl sanatçısı tüm cesaretiyle atık nesneleri sanatına ekleyerek bir başkaldırı oluşturmayı başarmıştır. Önceki yüzyıllarda sanatçılar geleneksel düşünce ve baskılara karşı direnip kaçma cesareti bulundurmayan sanatçılar yeni bir başkaldırıya açık olmakdıkları anlaşılmıştır. 20. Yüzyılda ise sorgulayan, inceleyen düşünce yapısına sahip sanatçılar ön plandadır. Yabancı sanatçıların atık nesneleri sanatında kullandığı görülüp, bizlerin ve günümüz sanatında da devamlılığı sürdüğü ve kullanıldığı bilinmektedir.

Abstract:
With the disappearance of the traditional understanding of art in the 20th century, art appeared in life. All objects around humans have become ideas and materials for art. During this period, artists created the life and art identity of the industrial period and produced their works with the idea of being interested in society, gaining strength and being responsible. In this age, art determined the lifestyles of societies and separated them from the idea of an object just displayed on the walls. The work was examined as a reaction against all traditional techniques in terms of light, color, composition and form, and was processed in accordance with its original purpose.
            As all ideas changed with modern art and moved away from traditional art and influenced today's art movements, artists with the understanding of modern art used waste, etc. to support their thoughts. They preferred to use different objects in their art. Duchamp, who was a problem in contemporary art and opposed to classical art, created the basis for today's use of ready-made objects by using ready-made objects in his works. Although we see the first examples of works in Picasso, this idea also influenced other artists, and artists now have the opportunity to use the objects they want directly in their works. Modern art, with its ideas of innovation and freedom, has found the opportunity to question the objects by re-introducing waste objects into art with different forms and techniques. Even though the object's function has changed, its existence continues and has become the artist's most important tool. They removed the functionality of the object and created images with its formality.
            The waste left over from people's lives varies over time in color, shape, texture and form. With the industrialization of society, consumption has become a way of life. The works were produced to raise awareness and raise awareness by depicting environmental pollution resulting from excessive consumption as a result of mass production and the factors affecting human health.
            Just as every object that turns into waste creates environmental pollution, energy resources have also begun to be consumed, causing climate changes and ecological problems. Conscious individuals in society, and especially artists, pay attention to this situation and produce works as a reaction to the consumption of natural resources and the deterioration of ecological balance.
           The developing industrial revolution, like science and technology, also shows innovations. As mass production increases with mechanization and the need for manpower decreases, the consumption needs of the society diversify and increase, turning into pollution that restricts our appearance and life. Mechanization, which has become more important than human life, is now a part of life. People who migrated for reasons such as social events and world wars have kept their culture alive in the environment they lived in, thus ensuring the permanence of their culture in many societies. Artists, who had the opportunity to use the objects that increased with the progress of the industrial revolution in their art production until the 1900s, later found more opportunities to discover the objects and use them in their works with the increasing production. Thus, waste objects attracted the attention of many artists in these years.
              From past to present, many objects have been produced to make our lives easier and also become waste. Although it is thought that the idea of including waste objects in their paintings did not come to mind, or even if it did, they did not dare to do so, since there were many artists who reflected the period and social events for centuries, in reality, the 20th century artist managed to create a rebellion by adding waste objects to his art with all his courage. It has been understood that artists in previous centuries who did not have the courage to resist and escape from traditional thoughts and pressures were not open to a new rebellion. In the 20th century, artists with a questioning and examining mindset are at the forefront. It is seen that foreign artists use waste objects in their art, and it is known that their continuity continues and is used in our and today's art.