Işık ve gizil yaşamlar
The light and mystical lives
Yazar: AYŞEGÜL ÖZLENEN POROY
Danışman: PROF. HASAN PEKMEZCİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Güzel Sanatlar Ana Bilim Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu çalışma, sanatsal yaratma eylemi içinde ışığa yüklenen anlamlar ve bunlarınalgılanması; sanatçıların anlatım çabaları içinde ışık ve onun getirdiği mistikatmosfer çalışmalarına yaklaşımlarını kapsamaktadır. Araştırmada, yaşamdakideğişimlerin kışkırtmasıyla ortaya çıkan sanatsal çalışmalarda evrenin ışıksalanlatımı ve varlıklarda yarattığı derinlik konuları birlikte ele alınmıştır. Işık bazenbir kavram, bazen sonuç ya da gizemin kendisi olarak düşünülmüştür.Işık, yaşam enerjisi, değişim ve deneyimlerimizde rehberdir. Işık, günlük yaşamyoğunluğu içinde gözlerimizi gökyüzüne çevirmemizi ve evreni bir bütün içindealgılamamızı sağlayan güçlü bir etkendir. Gölgeler, yansımalar, yıldızlarınparıltısı ve ışığın birçok türevi bizi ve duyumlarımızı Samanyolu'na, uzayınbilinmeyenli gizemli ortamına sürükleyebilir.Işık, varolanı gösterirken aynı zamanda gizemi sembolize eder. Bu bağlamdabeynimizde birçok sorular-sorgulamalar yaratır. Gördüklerimiz ne kadar gerçekya da hissettiklerimiz ne kadar renklidir?Evrendeki değişimler dünyamıza renk oyunları ile ulaşırken, bizim de uyumiçindeki bu dengenin değişmez bir parçası olduğumuzu daima hatırlatır. Günlükyaşantının kesintisiz ritmi, çeşitli olumsuzlukların insan ruhuna yönelik süreklisaldırıları, teknolojinin yarattığı yorgunluk bizleri sarmalarken, ışığın gücükarmaşık insan ilişkilerinin ve günlük sorunların arasından sıyrılarak, buevrende asıl olan sürekli değişimi ve bunun ayrılmaz bir parçası olan uyumuhatırlatır. Gün boyu renkten renge giren ışık bu değişimin ve uyumun bir aradayansımasıdır.Bizleri çevreleyen varlıklar, ışığın etkisinde farklı yansımalarla farklı anlamlarüstlenirlerken, ışığa da insanoğlu tarafından birçok anlam yüklenmiştir.İnsanoğlunun teknolojinin hızlı gelişimiyle özünden ve doğadan uzaklaşması,evrendeki sürekli değişime karşı uyum sorunu onu mistik alanlara götürmüş veışığa farklı şekilde bakmasına neden olmuştur. Işığın etkisiyle evrenin vemistisizmin derinliklerine yapılan her yolculuk onu tekrar kendine ve büyükdenge teorisine getirmiştir.Michelangelo, ışığı ustaca kullandığı Sistine'nin tavanındaki eserinde evrenselbütünlüğü gösteren bir örnek yaratmıştır. Boyadığı her ırktan insan figürleriUstanın hümanizm ve mistisizm anlayışını ortaya koymaktadır.Kandinsky'nin renkleri ortaya çıkarmak için ışığı kullanmaktaki hüneri veböylelikle yaptığı ruhsal tanımlamalar da önemlidir. Işık, Rönesans ve Barokdönemlerinde mistik temalarla ortaya çıkarken, James Turell, Dougles Wheelergibi sanatçıların üç boyutlu çalışmalarında farklı bir anlatımla ele alınmış vemistik anlayıştan çok somut mekansal bir anlatımla ortaya çıkmıştır.Yukarıdaki farklı yaklaşımları göz önünde bulundurarak yapılan buaraştırmadaki çalışmalar, tuval üzerine akrilik çalışmaların ve mono baskınınçeşitli olanakları ile görselleştirilmiştir. Akrilik çalışmalarda, ışığın yarattığıdeğişimin ani etkileri verilmeye çalışılmıştır. Ani değişim ve tekrar edilemeyeceketkinin ifade yolu olarak monotip tekniğinden de yararlanılmıştır.Anahtar Sözcükler: Resim, monotip, monobaskı, ışık, gizil.

Abstract:
This study covers the meanings given to light and its perception during theartistic creaation process; artist's Works regarding to light and mystical themes.In this research, both; the art created by the prevoking changes in life and thedescription of universe by light and its deep effects in beings are studied.Light isconsidered sometimes as a concept, sometimes as a result and sometimes asthe mystic itself.Light is a guide through the living energy, changes and our experiences in life.Light is a strong influence in our busy daily lives, in making us turn our eyes tothe firmament and view the univers as a whole. Shades, reflections, the brightlight of the stars and the many different types of light take us to the Milky Wayand the unknown mysterious parts of the universe.While it shows us existing objects light also symbolizes mystery.lt createsseveral related questions in our brains.How real are the objects you see andhow colorfull are your feelings?As the changes in the universe reach our world through the play of colors theyalso remind us always that we are an unchanging part of this harmony andbalance. As the continious rhythm of daily life with its unending attacks on thehuman spirit and the ennui created by technolgy encompasses us, the force oflight seeping throught the chaos of human relations and daily problemsreminding us that the continuous change and harmony which is an essentialpart of the universe is of real importance.Light showing itself in many colors throughout the day is a reflection of bothchangeand harmony. The beings surrounding us gain different meaningsthrough different reflection created by light while mankind has also given lightvarious meanings. Fast advances in technology has separated humans fromtheir ownselves and nature and the problem of adapting to the continuouschanges taking place in the universe has taking them into mystical planes andhas caused them to view light in a different manner.Under the influence of light journey to the depths of mysticism and the universehas led man back to himself to the big balance theory.Michelangelo has shown an example of universal unity through the masterfuluse of light on the ceiling of the Sistine Chapel. Human figures from every racepainted reflects the Master's humanism and mysticizm.The ingineous ways of using light to make the colors stand out and thusproduce phsychological (spiritual) explanations achieved by Kandinsky is veryimportant. While light was used in mystical themes during Renaisance andBoroque periods.It was used in a different manner in the three dimesional works of artists likeJames Turell, Douglas Wheeler and was shown in a consept of concrete placesrather than mystical consepts.The Works in this study, taking various approaches into consideration arevisualised by many different ways of monoprint and acrylic on canvas. Suddeneffects of the changes by light are depicted in Works of acrylic.Sudden changesand the moments expressed by monotype technique.Key words: Painting, monotype, monoprint, light, mystical.