Kambiyo senetlerinde rehin cirosu
Pledge endorsement in the bills of exchange
Yazar: BİLAL ÖZEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CUMHUR BOYACIOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ciro = Endorsement ; Kambiyo senetleri = Bill of exchange ; Rehin = Pledge

Özet:
Kambiyo senetlerinin uygulamada sık sık bir teminat sözleşmesine konu olduğu gö-rülmektedir. Kambiyo senetlerinin bir borç ilişkisinin teminatı olması çeşitli şekillerde olabilir. Kambiyo senetleri üzerinde rehin tesisi esas itibariyle özel olarak Türk Ticaret Kanunu 689 hükmü çerçevesinde rehin cirosu ile mümkündür. Rehin cirosu, açık veya inançlı rehin cirosu şeklinde yapılabilir. Rehin cirosunun beyaz ciro şeklinde yapılıp yapılamayacağı hususu öğretide tartışmalıdır. Rehin cirosu ile ilgili bir başka tartışmalı husus ise çekte rehin cirosunun yapılıp yapılamayacağına ilişkindir. Bu husustaki tartışmalar kanaatimizce 5941 sayılı Çek Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle tekrar değerlendirilmelidir. Rehin cirosu ile ilgili önemli bir hususta, rehinli alacaklının kendi cirantasını takip hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgilidir. Türk Ticaret Kanunu'nda da bu konuda olumlu ya da olumsuz açık bir hükmün bulunmaması, iki karşıt görüşün ortaya çıkmasına neden olmuştur. Medeni Kanun 956'da ise genel itibariyle kıymetli evrak üzerinde rehin hakkı tesisi düzenlenmiştir. Kambiyo senedinin bir alacak hakkı ihtiva etmesi dolayısıyla taraflar arasındaki rehin ilişkisine niteliğine uygun düştükçe Medeni Kanunu'nun ?Alacak ve diğer haklar üzerinde rehin?i düzenleyen 954-961. maddeleri de uygulanır. Burada hüküm bulunmayan hallerde ise, 954/2'nin atfı ile ?Taşınır rehni?ne ilişkin MK 939-949 hükümlerinin uygulanması mümkündür. Bu nedenle, iki bölümden oluşan tezin ilk bölümü Teminat Kavramı ve Haklar Üzerinde Rehin başlığı altında incelenmektedir. İkinci bölüm ise, Kambiyo Senetlerinde Yer Alan Alacağın Rehnine İlişkin Özel Usul: Rehin Cirosu başlığı altında incelenmiştir.

Abstract:
In practice, bill of exchanges are often subject to a guarantee contract. A bill of exchange can serve as a guarantee of a debt relationship in various forms. The pledge of a bill of exchange is usually made with pledge endorsement which is regulated by the Turkish Commercial Code?s article 689. The pledge endorsement can be made as an open or fudicia endorsement. One controversial issue about pledge endorsement amongst scholars is whether the pledge endorsement can be done by blank endorsement or not. Another controversial topic is whether the pledge endorsement can be used on a check or not. This discussion can be re-evaluated in the scope of the Check Act No. 5941. One of the important issues about pledge endorsement is whether pledged endorsers creditors have a right to follow the endorser or not. About these problems there are not any solutions in the Turkish Commercial Code. Therefore there are various opinions in the doctrine. The right of pledge on a bill of exchange can also be formed according to The Civil Code?s article 956. The bill of exchange includes a right of claim. Because of this, the set of rules in the Turkish Civil Code between articles 954 and 961 saying ?pledge on the right of claim and the other rights? can be used as long as they are appropriate. If there is not any regulation here, it is possible to use The Turkish Civil Code articles between 939 and 949 (via renvoi of The Turkish Civil Code?s article 954/2). Therefore, the first part of my thesis includes general explnations concerning?The Concept of Guarantee and The Pledge On the Rights?. In the second part ? The Special Procedure Concerning The Pledge of A Claim In The Bills of Exchange; Pledge Endorsement? is analysed. The thesis ends with a general summary of the various conclusions.