Özel eğitim meslek okulundaki meslek eğitimi öğretmenlerine verilen kurallara uymayı kazandırma hizmet içi eğitim programının etkililiği
Efficiency of the in-service training program to ensure following the rules for vocational education teachers in special education vocational school
Yazar: GİZEM ODA GÖKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE GÜLTEKİN SEYLAN
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu tezin genel amacı, özel eğitim meslek okulundaki meslek eğitimi
öğretmenlerine verilen, Kurallara Uymayı Kazandırma Hizmet İçi Eğitim
Programının, öğretmenlerin kural kazandırma becerilerini artırmalarına yol açıp
açmadığını ve sürekliliğe olan etkilerini belirlemektir. Buna bağlı olarak, programa
katılan öğretmenlerin yaptıkları uygulamaların, hafif düzey otizm spektrum
bozukluğu olan öğrencilerinin kurallara uygun davranışlarının artmasına ve
kurallara uygun olmayan davranışlarının azalmasına yol açıp açmadığını ve
sürekliliğe olan etkilerini belirlemektir.
Araştırmanın medeli, tek denekli araştırma modellerinden Katılımcılar Arası
Çoklu Yoklama Modelidir.
Bu araştırmanın katılımcılarını, İstanbul ili Ataşehir ilçesinde bulunan bir
Özel Eğitim Meslek Okulunda görev yapan üç asıl ve bir yedek olmak üzere dört
meslek eğitimi öğretmeni ve katılımcı öğretmenlerin hali hazırda öğrencileri olan
hafif düzey otizm spektrum bozukluğu olan üç asıl ve bir yedek olmak üzere dört
özel eğitim meslek okulu öğrencisi oluşturmaktadır.
Araştırmada problem davranışların belirlenmesine yönelik Öğretmen
Görüşme Formu uygulanmıştır. Öğretmenlerin pekiştirme ve görmezden gelme
davranışlarını kayıt etmede öğretmen kontrol listesi, öğrencilerin kurala uygun olan
ve kurala uygun olmayan davranışlarını kayıt etmede ise kısmi zaman örneklemi
kayıt formu kullanılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında video kamera
kullanılmıştır. Ayrıca uygulama güvenirliği formu geliştirilmiş ve uygulanmıştır.
Kurallara Uymayı Kazandırma Hizmet İçi Eğitim Programının öğretim planlarının
uygulanmasına ilişkin hazırlanan öğretim materyalleri araştırmacı tarafından
uygulanmıştır.
Araştırmada toplanan veriler grafiksel analiz ile analiz edilmiştir.
Araştırma bulgularına göre;
Kurallara Uymayı Kazandırma Hizmet İçi Eğitim Programının, özel eğitim
meslek okulunda görev yapan meslek eğitimi öğretmenlerinin, kural belirleme ve
belirledikleri kuralları etkinlik öncesinde sunma; hafif düzey otizm spektrum
bozukluğu olan öğrencilerinin belirlenen kurala uygun davranışlarını anında ve
betimleyerek pekiştirme, belirlenen kurala uygun olmayan davranışlarını ise
görmezden gelme davranışlarının artmasına; uygulamayı takip eden birinci ve
ikinci haftalarda da bu davranışları sürdürmelerine yol açtığı izlenimi edinilmiştir.
Araştırmaya katılan, özel eğitim meslek okulunda görev yapan meslek
eğitimi öğretmenlerinin, hafif düzey otizm spektrum bozukluğu olan
öğrencilerinin, belirlenen kurala uygun olan davranışlarının arttığı, belirlenen
kurala uygun olmayan davranışlarının ise azaldığı; uygulamayı takip eden birinci
ve ikinci haftalarda da kurala uygun davranışları sürdürdükleri izlenimi edinilmiştir.

Anhtar Kelimeler: Hizmet içi Eğitim Programı, Özel eğitimde mesleki eğitim öğretmeni, Kurala uygun davranışları artırma, Kurala uygun olmayan davranışları azaltma.

Abstract:
The general purpose of this graduate thesis is to determine whether InService Training Program on ensuring students' compliance with the rules
enhances the vocational education teachers' approach towards students in the
special education vocational schools, teacher's determination and introduction of
the rules before the classroom activity, besides reinforcing their students'
behavioural patterns fall in line with the rules and ignoring other behaviors that do
not comply with the rules. The aim of this study is to illustrate 1) these
implementations of In-Service Training Program lead to an upgrade or a
downgrade in the behavior of students with mild autism spectrum disorder that do
not comply with the rules and 2) how In-Service Training Program affects
students' continuity of compliancy with the rules.
The research method used for the study is a multiple-baseline design, which
is one of the single-case research methods.
The participants of the study are three primary and one substitute vocational
education teachers working in a Special Education Vocational School in Ataşehir, a
district of Istanbul; and four students who are currently the students of the
participant teachers, three primary and one substitute with mild autism spectrum
disorder.
In this study, the teacher interview form is used to determine the problem
behaviors. Teacher checklist is also used to record teachers' reinforcement and
ignoration of the student's behaviour. With the usage of partial interval recording
method, student behaviors which comply with the rules or not comply with the
rules are recorded. In the collection of the research data, a video camera is used.
Additionally, the application reliability form is developed and used effectively
during the research. Teaching materials are prepared according to the
implementation of the teaching plans of In-Service Training Program for ensuring
compliance with the rules. All teaching materials are applied by the researcher.
Graphical analysis is applied to the data obtained from this study.
According to the research findings:
With the in-service training program for ensuring compliance with the rules,
vocational education teachers working in special education vocational school
determined the rules and introduced them to the students before the activity started;
showed immediate and descriptive reinforcement to the student behaviors in
accordance with the determined rules while they ignored the student behaviors that
do not comply with the determined rules; this led improvement in teachers'
approach towards students to ensure compliance with the rules. In the first and
second weeks following the study, the continuation of the same behaviours have
been observed.
After the in-service training program, it is found that there is an improvement
in the behaviour of the students with mild autism spectrum disorder who comply
with the determined rule and behaviors that do not comply with the determined rule
decreases at the same time. It was observed that students with mild autism
spectrum disorder continued to behave in accordance with the determined rule the
following days.

KEYWORDS: In-Service Training Program, vocational school teachers in special education, Reinforcement of compliance with the rules, Reduction of behaviours not comply with the rules.