İlköğretim ikinci kademede zaman ekleri ve fonksiyonlarının öğretimi
Teaching of the tense suffixes and their functions at the second level of primary education
Yazar: SALİH KÜRŞAD DOLUNAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ASİYE DUMAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmada ilk olarak Türkçeyi iyi temsil ettiği düşünülen bazı şair ve yazarların eserleri taranarak zaman eklerinin fonksiyonları tespit edilmiştir. Daha sonra ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin yazılı anlatımlarında kullandıkları zaman ekleri ile ilköğretim ikinci kademe Türkçe ders kitabındaki metinlerde yer alan zaman ekleri belirlenerek bunların kullanım sıklıkları ve kullanım oranları hesaplanmıştır. Böylece ilköğretim ikinci kademede öğrencilerin hangi zaman eklerini, ne sıklıkla ve hangi oranlarda kullandıkları ortaya çıkarılmıştır. Aynı işlem Türkçe ders kitapları için de yapılmıştır. Bu suretle Türkçe öğretiminde yardımcı ve destekleyici bir alan olan dil bilgisi öğretiminde zaman eklerinin sistematik bir şekilde öğretilebilmesi için kılavuzluk edebilecek sonuçlara ulaşmak amaçlanmıştır.Çalışmada Ankara ilinden beş ilköğretim okulunda 450 öğrenciye yazılı anlatım çalışması yaptırılmış, ayrıca bu okullarda okutulan Türkçe ders kitaplarındaki metinlerden yararlanılmıştır. Öğrencilerin yazılı anlatımlarından elde edilen bulgular ile Türkçe ders kitabından elde edilen bulgular karşılaştırılmıştır. Böylece taranan edebî eserlerdeki zaman eklerinin, öğrencilerin yazılı anlatımları ile Türkçe ders kitaplarında kullanılıp kullanılmadığı da ortaya konulmuştur.Sonuç olarak, bazı zaman eklerinin, öğrencilerin yazılı anlatımlarında ve ders kitaplarındaki metinlerde ya çok az kullanıldığı ya da hiç kullanılmadığı görülmüştür. Buna bağlı olarak da dil bilgisi öğretiminde zaman eklerinin öğrencilere kavratılmasına yönelik bazı tekliflerde bulunulmuş ve Türkçe ders kitaplarına alınacak metinlerde zaman ekleriyle ilgili dikkat edilmesi gereken hususlar vurgulanmıştır.Anahtar kelimeler: Türkçe öğretimi, dil bilgisi, dil bilgisi öğretimi, zaman, zaman ekleri, fonksiyon, Türkçe ders kitabı, yazılı anlatım.

Abstract:
At that study first of all the works of some poets and authors that are known to be using Turkish quite well had been researched and the function of the tense suffixes in their works had been identified. Afterwards the time suffixes that the second level students of primary education use in their written expressions, and the time suffixes taking place at the Turkish lecture books for the second level of primary education had been identified, and their usage frequencies and usage rates had been calculated. Thus the tense suffixes that the second level students of primary education use, and the frequencies and the rates that they use these tense suffixes had been detected. The same work had been applied for the Turkish lecture books. The purpose here is to attain the outcomes that may provide guidance for the teaching of the tense suffixes systematically at the grammar teaching, which is an assisting and supporting field for Turkish teaching.The study had been conducted on 450 students from 5 primary schools in Ankara Province. The students had been asked to present their written expressions. In addition the texts taking place at the Turkish lecture books being used at these schools had been exploited. The findings obtained from the written expressions of the students and the findings obtained from the Turkish lecture books had been compared. As a result it had been put forward whether or not the tense suffixes taking place at the researched works of the concerned poets and the authors are being used at the written expressions of the students and at the Turkish lecture books.As a result it had been seen that some of these tense suffixes have barely been used or have never been used at the written expressions of the students and at the texts taking place at the Turkish lecture books. Correspondingly, some suggestions had been made for making the students comprehend the tense suffixes at grammar teaching, and the issues that shall be observed concerning the tense suffixes that shall take place at the Turkish lecture books had been emphasized.Keywords: Turkish Teaching, grammar, grammar teaching, tense, tense suffixes, function, Turkish lecture book, written expression.