Türk Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında kişisel verilerin korunması
Personal data protection under the desicions of the Constitional Court of the Republic of Turkey and European Court of Human Rights
Yazar: BERRAK YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HASAN TAHSİN FENDOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Kamu Hukuku = Public Law ; Kişisel veri = Personal data ; Mahkeme kararları = Court decisions ; Mahkemeler = Law courts ; Özel hayatın gizliliğinin korunması = Right of privacy and its protection

Özet:
Kişisel veri, belirli veya kimliği belirlenebilir nitelikte olan bir kişiye ilişkin tüm bilgileri ifade etmektedir. Bu kapsamda kişisel veriler sadece kişilere ait ad, soyad, doğum tarihi, doğum yeri vatandaşlık numarası gibi olağan kimlik bilgilerini değil, bunun yanında düşünce ve inanç, etnik köken, fiziksel özellikler, sağlık, öğrenim ve istihdam durumu, bireysel ve aile içi yaşantı, başkaları ile gerçekleştirdiği haberleşmeler, ikamet ve kredi kartı hakkındaki bilgiler gibi kişileri belirlenebilir kılan tüm bilgileri kapsamaktadır.
Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte yaygınlaşan bilgisayar sistemleri ve internet kullanımındaki artış ile sosyal medya ağlarının yaygın bir şekilde kullanımı kişisel verilerin çok hızlı bir şekilde işlenme, iletilme, saklanma ve kullanılma kapasitesinin artmasını sağlamış ve kişilerin kendileriyle ilgili bilgiler üzerindeki kontrol gücünü azaltmıştır. Kişisel verilerle ilgili söz konusu yoğun işlenmeyle ortaya çıkan hak ihlallerindeki artış ulusal ve uluslararası alanda kişisel verilerin korunmasına yönelik bir savunma mekanizmasının gelişmesini ve bu bağlamda kişisel verilerin korunması konusunda düzenleme yapılması gerekliliğini ortaya çıkarmıştır.
Temel hak ve özgürlükler arasında yer alan kişisel verilerin korunması hakkı, hukuk devleti ilkesi ve demokrasinin gelişmesi bakımından büyük bir öneme sahiptir. Kişisel verilerin korunmasının en temel amaçları kişiliğin korunması ve serbestçe gelişmesine imkân vermek ve özel hayatın gizliliğinin korunmasını sağlamaktır. 
Başlangıçta özel hayatın gizliliği hakkı kapsamında ele alınan kişisel verilerin korunması süreç içerisinde kendine özgü birtakım kurallara ihtiyaç göstermiş ve zamanla özel hayatın gizliliği hakkından bağımsız olarak ayrı bir başlık altında hukukun konusunu oluşturmuştur. Kişisel verilerin korunmasıyla ilgili yaşanan gelişmeler bu hakkın pek çok ulusal ve uluslararası mevzuatın konusunu oluşturmasını sağlamıştır. 
Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmelere de bağlı olarak kişisel verilerin korunması hakkı, özel hayatın gizliliği hakkından bağımsız olarak kendine özgü kuralları çerçevesinde özel bir koruma alanına sahip olmuştur. Kişisel verilerin korunması alanındaki son gelişmelere paralel olarak AB'de mevzuatında konuya ilişkin yapılan değişikliklerin iç hukuk sistemimize de uyarlanması kişisel verilerin daha kapsamlı, etkin bir şekilde korunmasına katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Personal data is defined any information relating to an identified or identifiable natural person. In this concept personal data includes not only ordinary identity details as name, surname, birthday date and birthday place, Turkish national ID number, but also such spesific data such as the thought and faith, ethnicity, physical features, state of health, education and employment, personal and family life, communication, residence and credit card, etc, which directly or indirectly make a person known. 
The right of protection of personal data which is one of the fundamental rights and freedoms is very important for improving rule of law and democracy. The main purposes of protection of personal data are to protect and improve personality on the other hand to protect privacy. 
Together with the development in technologies on information and communication the escalation of using computer systems and social media networks, has increased the capasity of personal data's process, transmission, reservation and usage capacity and has decreased people's power of control on their own datas. The increase in the violations of rights arising from the massive processing of personal data, has improved a reflection of defence mechanism in national and international area and in this context has arised the necessity for a new legislation in the area of protection of personal data. 
In the beginning personal data protection which is handled in the context of right to privacy after a while needed some sui generis rules and become independent topic in law apart from the right to privacy. The developments dealing with the personal data protection has made this right the subject of many national and international legislation.
In line with the developments in technology of information and communication, the right of protection of personal data, apart from protection of right to privacy, has a special area of protection in accordance with its sui generis rules. The adaption of the latest amendments in EU legislation which is in paralel with the latest developments in the area of protection of personal data to the Turkish national legislation will support the protection of personal data in a more comprehensive and effective manner.