5. sınıf matematik dersi kazanımlarına yönelik ders kitabında yer alan etkinliklerin STEM ile ilişkisinin ortaokul matematik öğretmenlerinin görüşleri bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation the 5th grade mathematics course acquirements of the activities in the textbooks in relation to STEM in the context of the opinions of secondary school mathematics teachers
Yazar: HÜLYA CANAN
Danışman: DOÇ. DR. ELİF ERTEM AKBAŞ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışmanın amacı ortaokul 5. sınıf matematik ders kitabında yer alan etkinliklerin STEM ile ilişkilerinin, STEM eğitimi almış ortaokul matematik öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme kullanılmıştır. Çalışmada seçilen etkinlikler ve matematik öğretmenleri, çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Katılımcılar amaçlı örneklem çeşitlerinden ölçüt örneklemesi ile seçilmişlerdir. Çalışmada yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Bu teknik neticesinde içerikler içerik analiziyle analiz edilmiştir ve geliştirilen ölçütler dahilinde uygun kod ve kategorileriler oluşturulmuştur. Elde edilen bulgulara göre, matematik öğretim programına göre oluşturulmuş etkinlikler genel olarak STEM'in bir ya da iki alanıyla ilişkilidir. STEM'in dört alanını birlikte barındıran bir etkinlik yer almamaktadır. Seçilen etkinliklerde 21. yüzyıl becerilerine ilişkin  problem çözme ve yaratıcılık becerilerinin yüksek düzeyde; girişimcilik, iş birliği ve iletişim becerilerinin ise en az düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Etkinliklerde en fazla 5E öğretim yöntemini ve probleme dayalı öğrenme yöntemini seçtikleri belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, tüm katılımcılar inceledikleri etkinliklerde teknolojik bir araç gereç kullanımının olmadığını belirtmişlerdir. Ayrıca etkinliklerin bilişsel alan basamaklarından bilgi-kavrama-uygulama basamaklarına hitap ettiği sonucu elde edilmiştir. Etkinliklerin çoğunda tasarım söz konusu iken özgünlük boyutunun eksik kaldığı elde edilen sonuçlar arasındadır. Bu sonuçlar doğrultusunda, matematik ders kitabında seçilmiş olan etkinliklerin STEM eğitimi yaklaşımına uyumluluk düzeyinin yeterli olmadığı ve bu anlamdaki eksikliklerin giderilmesi adına iyileştirme çalışmaları için ders kitapları içeriklerinin değişmesi gerektiği yazarlara öneri niteliğinde sunulmuştur. Ayrıca STEM eğitimi yaklaşımının matematik öğretim programı ile ilişkilendirmesini kolaylaştırmak için ders kitaplarındaki içeriklerin teknolojik entegrasyonun yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the relationship between the activities in 5th grade mathematics textbooks and STEM in line with the opinions of mathematics teachers. Document analysis technique, one of the qualitative research methods, was used.The activities selected from the book and mathematics teachers constitute the sample of the study. Semi-structured interview technique was used to collect the research data. Appropriate codes and categories were created from the data obtained and analysed by content analysis. According to the findings, it was determined that the activities were related to one or two areas of STEM. It was determined that there was no activity that included the four areas of STEM. In the activities, problem solving and creativity skills, which are 21st century skills, were found to be at a high level, while entrepreneurship, co-operation and communication skills were found to be at a low level. It was determined that 5E and problem-based learning methods were selected as the most used teaching methods in the activities. Participants stated that no technological equipment was used in the activities. It was concluded that the activities were related to knowledge-comprehension-application steps. While there was design in the activities, it was determined that the dimension of originality was missing. According to results, it was suggested to the authors that compatibility of the activities with the STEM education approach was insufficient, and the content of the textbooks should be changed.