Sosyal hizmet uzmanlarının çocuklarla çalışmalara dair "eleştirel iyi uygulama" hakkındaki görüşleri: Bir niteliksel araştırma
The opinions of social workers about critical best practices in working with children: A qualitative study
Yazar: EMRAH KIRIMSOY
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM CANKURTARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Eleştirel iyi uygulama = Critical best practice ; Güçlendirme = Empowerment ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmetler = Social services ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Türkiye'de çeşitli zamanlarda, alanlarda ve örgütlerde çocuklarla sosyal hizmet uygulamaları yürüten sosyal hizmet uzmanlarının uygulama deneyimleri üzerinden özenli ve ustalıklı uygulamaları görünür kılmaya katkıda bulunmaktır. Uygulama örneklerinde güç ilişkilerini sorgulamak, eleştirel sosyal hizmet uygulamaları ve eleştirel iyi uygulamaya dair tartışmalara katkıda bulunmak amaçlanmıştır. 23 sosyal hizmet uzmanıyla yapılan derinlemesine görüşmeler MAXQDA Analytics Pro yazılımı yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçları çocuklarla eleştirel sosyal hizmet uygulamalarında sosyal hizmet uzmanının öne çıkan özelliklerinin; sorumluluk alma, kendi güçlü yönlerini harekete geçirme, çocuğun güçlenmesine özenle eşlik etme, süreci kolaylaştırma ve eleştirel bilinci güçlendirme olduğuna işaret etmiştir. Sosyal hizmet uzmanının bir değişim eşlikçisi olarak eleştirel sorgulama eyleminin, harekete geçme eyleminin ve bazı kişisel yaşantılarının eleştirel iyi uygulama açısından önemi görülmüştür. Çocuklarla eleştirel sosyal hizmet uygulamalarını güçlendirme sürecinde ise sosyal hizmet uzmanının değişim tahayyülü başta olmak üzere değişim için belirleyici olan bazı konuların (kullanılan dil, çocuk algısı, gündem oluşturma, dünya olayları ve ideolojilerin etkisi) önemi anlaşılmıştır. Ayrıca çocuklarla sosyal hizmet alanında karar verme ve kaynakları dağıtma gücü olanların, sosyal hizmet uzmanının bağlı olduğu örgütün ve kendisinin çocuğun güçlenmesine destek konusunda gözden geçirmesi ve gözetmesi gereken pek çok konu olduğu görülmüştür. Bu çalışmanın çocuklarla çalışan sosyal hizmet uzmanlarının uygulama deneyimlerini görünür kılmaya ve çocukların güçlenmesine destek olmaya yönelik eleştirel sosyal hizmet uygulamalarının gelişmesine ve eleştirel iyi uygulamaların çoğalmasına katkıda bulunacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to contribute to the visibility of the attentive and skilful social worker's practices through examples of social work practices with children at various times, fields, organizations in Turkey. The aim is to question power relations in the practice examples and to contribute to the discussions on critical social work practices and critical best practice. In-depth interviews with 23 social workers were analysed with the help of MAXQDA Analytics Pro software. The results of the research indicates the prominent features of the social worker in critical social work practices with children are taking responsibility, activating one's own strengths, accompanying the child's empowerment diligently, facilitating the process and strengthening critical awareness. The social worker's -as a change companion, critical act of inquiry, taking action, and aspects of their personal lives have been seen as important for critical best practice. In the process of strengthening critical social work practices with children, the importance of some determinative subjects for change (language/communication used, child perception, creating agenda, impact of world events and ideologies), especially the social worker's vision for change, has been underlined. In addition, it has been observed that those who have the power to make decision and to distribute resources in the field of social work with children, the organization to which the social worker is affiliated, and he/she have many issues to review and to consider in terms of supporting the empowerment of the child. It is thought that this study will contribute to the development of critical social work practices and to the enhancement of critical best practices aiming to make the practical experiences of social workers working with children visible and to support the empowerment of children.