Proteinüri ile takip edilen hastalarda fabry hastalığı mutasyonu varlığı
Presence of fabry disease mutation in patients with proteinuria
Yazar: BETÜL ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MÜRVET YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nefroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Alfa-galaktosidaz = Alpha-galactosidase ; Fabry hastalığı = Fabry disease ; Mutasyon = Mutation ; Proteinüri = Proteinuria

Özet:
Giriş: Fabry Hastalığı, Alfa-galaktozidaz A (alfa-Gal A) eksikliğinin neden olduğu X'e bağlı kalıtılan lizozomal depo hastalığıdır. Böbrek tutulumu, etkilenen hastaların yaklaşık olarak %50'sinde 35 yaşına kadar ortaya çıkar ve artan yaşla birlikte insidansı artar. Proteinüri renal tutulumun ilk belirtisi olabilir. Sistemik olarak pek çok bulgu vermesine rağmen Fabry Hastalığı'nın teşhisi genellikle gecikmektedir. Çalışmamızda Nefroloji polikliniğinde 0.3 gr/gün üzerinde proteinürisi olan, böbrek biyopsisi yapılmamış, diyabetes mellitusu olmayan hastalarda Fabry Hastalığı mutasyonu varlığının belirlenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: T.C Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden klinik etik kurul onayı alındı. 01.08.2017-05.03.2020 tarihleri arasında Nefroloji polikliniğinde iki kez bakılan 24 saatlik idrarda proteinüri miktarı 0.3 gr/gün'ün üzerinde olan, böbrek biyopsisi yapılmamış, 112 hasta çalışmaya dahil edildi. Diyabetes mellitus tanısı olan proteinürili hastalar çalışmaya alınmadı. Fabry Hastalığı tanısı için tüm hastalarda Dried Blood Spot (DBS) yöntemi kullanılarak alınan kan örneklerinde alfa Gal-A enzim aktivite düzeyi ölçüldü ve lyso Gl-3 birikimi ölçüldü. Enzim aktivite düzeyi düşük olan erkek hastalarda DNA kaynağı olarak DBS içeren filtre kağıdını kullanarak Polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) amplifikasyon yöntemi ile mutasyon analizi yapıldı. Enzim aktivite düzeyine bakılmaksızın tüm kadın hastalarda PCR amplifikasyon yöntemi ile mutasyon analizi yapıldı.
Bulgular: 112 hastanın 42'si erkek, 70'i kadın, yaş ortalaması 42.99±14,34 yıldı. Hastalarda ortalama kreatinin 1.11±0,91 mg/dl, ortalama proteinüri 1257.04±1594.29 mg/gün saptandı. Erkek hastalar ile kadın hastaların proteinüri düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). Erkek hastaların ortalama enzim aktivite düzeyi 5.50±2.40 μmol/L/h olup, sadece 1 hastada enzim düzeyi normalden düşük (1.1 μmol / l / h) saptandı. Bu hastanın gen analizinde Fabry Hastalığı mutasyonu saptanmadı. Kadın hastaların ortalama enzim aktivite düzeyi 4.86±1.99 μmol/L/h olup erkeklere benzerdi. Sekiz kadın hastada enzim aktivite düzeyi normal olmasına rağmen lyso Gl-3 birikimi gözlendi. Bir kadın hastada
viii
enzim aktivite düzeyi düşük (1.1 μmol / l / h) olmasına rağmen lyso Gl-3 birikimi gözlenmedi. 70 kadın hastanın hiçbirinde Fabry Hastalığı mutasyonu saptanmadı.
Sonuç: Proteinürisi olan hastalarda Fabry Hastalığı da akla gelmeli, hastalarda Fabry Hastalığı'nın sistemik bulguları sorgulanmalıdır. Fabry hastalarının saptanmasında proteinürisi olan daha çok sayıda hasta ile yapılan çok merkezli çalışmalar yararlı olabilir.

Abstract:
Introduction and aim: Fabry Disease is X linked lysosomal storage disorder caused by reduced or absent activity of the enzyme α-galactosidase A. Kidney involvement occurs in approximately 50% of affected patients until the age of 35, and its incidence increases with age. Proteinuria may be the first sign of renal involvement. The diagnosis of Fabry disease is often delayed, although it causes many systemic symptoms. We planned to carry out our study to determine the presence of a Fabry mutation in patients with chronic kidney injury with proteinuria over 0.3 g, and without diyabetes mellitus
Material and method: Clinical ethics committee approval was obtained from T.C Health Ministry Health Sciences University Bakırköy Sadi Konuk Training and Research Hospital. 112 patients who were admitted to Nephrology outpatient clinic between 01.08.2017-05.03.2020 for proteinuria were included in the study. Patients who did not have a renal biopsy, whose proteinuria amount was above 0.3 g in 24-hour urine, which was examined twice, were included in the study. Alpha galactosidase A enzyme activity and lyso Gl-3 accumulation were measured in blood samples of all patients using the DBS method. Mutation analysis was performed by Polymerase chain reaction (PCR) amplification method using filter paper containing DBS as DNA source in male patients with low enzyme activity level. Mutation analysis was performed in all female patients by PCR amplification method.
Results: 42 of 112 patients were male, 70 of them were female, the average age was 42.99 ± 14.34 years. The mean creatinine was 1.11 ± 0.91 mg / dl and the mean proteinuria was 1257.04 ± 1594.29 mg / day in the patients. There was no statistically significant difference in proteinuria levels between male patients and female patients (p> 0.05).
The mean enzyme activity level of male patients was 5.50 ± 2.40 μmol / L / h, and the enzyme level was found to be lower than normal (1.1 μmol / l / h) in only 1 patient. No Fabry Disease mutation was detected in the gene analysis of this patient. The mean enzyme activity level of female patients was 4.86 ± 1.99 μmol / L / h and was similar to men. Although the enzyme activity level was normal in eight female patients, accumulation of lyso Gl-3 was observed. Although the enzyme activity level
x
was low (1.1 μmol / l / h) in a female patient, no accumulation of lyso Gl-3 was observed. Gene mutation analysis was performed in all 70 female patients, and none of the patients had a Fabry Disease mutation.
Conclusion: Fabry disease should also be considered in patients with proteinuria, and systemic findings of Fabry disease should be questioned in these patients. Multicenter studies with larger numbers of patients with proteinuria may be helpful in detecting Fabry disease patients.