Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi merkez laboratuvarında çalışılan biyokimya testlerinde onay destek sisteminin kurulumu ve doğrulanması
Installation and validation of the approvalsupport system in biochemistry tests conductedat Bursa Yüksek İhtisas Training and ResearchHospital Central Laboratory
Yazar: HATİCE AZRA ÇAĞLAK
Danışman: PROF. DR. KAĞAN HUYSAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Amaç: Onay Destek Sitemleri (ODS), tıbbi laboratuvar uzmanları tarafından belirlenmiş ve dökümante edilmiş kriterlere dayalı olarak test sonuçlarını otomatik olarak hastanın tıbbi elektronik kaydına gönderen sistemlerdir. Bilgi ve otomasyon teknolojilerindeki ilerlemeler sayesinde ODS'lerin kullanımı giderek yaygınlaşmakta ve bu sistemlerin etkinliği artmaktadır. Tasarlanan ODS algoritmasındaki delta kontrol kuralı kapsamında delta kontrol değerleri mutlak değişim ve yüzde değişim ile hesaplanan 11 biyokimya parametresinin otomatik onayı için ODS'nin kurulumu ve validasyon süreçleriyle ilgili verilerin ortaya konması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Merkez Biyokimya Laboratuvarı'nda gerçekleştirildi. Çalışma kapsamındaki tüm testler Abbott Architect C16000 analizöründe çalışıldı. ODS algoritma kuralları Abbott'a ait bir ara yazılım olan AlinIQ Analyzer Management System (AMS)' e tanımlandı. Prestij yazılım şirketine ait Hastane Bilgi Yönetim Sistemi/Laboratuvar Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS/LBYS) kullanıldı. Algoritma kuralları ara yazılıma tanımlandıktan sonra elektronik ortamda üretilmiş verilerle ve gerçek hasta sonuçlarıyla olmak üzere iki aşamada validasyon çalışmaları yapıldı. Son aşamada ise ODS algoritmasının performansı değerlendirildi.
Bulgular: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Merkez Biyokimya Laboratuvarı'nda 13 Aralık 2023 – 13 Şubat 2024 tarihleri arasında çalışılan 62,586 hastaya ait sonuçlar ODS tarafından değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilen 11 biyokimya parametresini içeren toplam 315,698 test sonucundan 301,134 (% 95,4) test sonucu ODS tarafından onaylanırken 14,549 (% 4,6) test sonucu onaylanmadı. En sık kural ihlalinin olduğu iki basamak sırasıyla uyumluluk kontrolü ve delta kontrol değerlendirilme basamağıydı. Uzman ve ODS onaylarının karşılaştırılması için 315,698 test sonucu Laboratuvar uzmanları ve ODS tarafından değerlendirildi.
Sonuç: Çalışma kapsamında belirlenen kurallarla, başlangıç için biyokimya alanında geliştirilen diğer ODS çalışmalarına kıyasla iyi düzeyde otomatik onay oranları elde edilmiştir. Bu, ODS algoritmalarının doğru yönde ilerlediğini ve başlangıç seviyesinde başarılı olduğunu göstermektedir. Ancak, ODS'nin geniş test panellerinde daha verimli ve etkin bir şekilde kullanılması için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Onay Destek Sistemi, Ara yazılım, Laboratuvar Bilgi Yönetim Sistemi, Hastane Bilgi Yönetim Sistemi, Algoritma, Biyokimya testleri

Abstract:
Objective: Autoverification Systems (AVS) are systems that automatically send test results to a patient's electronic medical record based on predefined and documented criteria established by medical laboratory specialists. With advancements in information and automation technologies, the use of AVS is becoming increasingly widespread, enhancing their efficiency. This study aims to present data on the implementation and validation processes of an AVS for the autoverification of 11 biochemistry parameters, with delta check values calculated by absolute change and percentage change, as part of the delta control rule in the designed AVS algorithm
Materials and Methods: The study was conducted at the Central Biochemistry Laboratory of Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital, affiliated with the University of Health Sciences. All tests within the study scope were conducted using the Abbott Architect C16000 analyzer. The AVS algorithm rules were defined in the AlinIQ Analyzer Management System (AMS), an intermediary software from Abbott. The Hospital Information Management System/Laboratory Information Management System (HIMS/LIMS) from Prestij software company was used. After defining the algorithm rules in the intermediary software, validation studies were carried out in two stages: with electronically generated data and actual patient results. Finally, the performance of the ASS algorithm was evaluated. 
Results: Between December 13, 2023, and February 13, 2024, results from 62,586 patients tested at the Central Biochemistry Laboratory of Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital were evaluated by the AVS. Out of a total of 315,698 test results for the 11 biochemistry parameters included in the study, 301,134 (95.4%) were autoverified by the AVS, while 14,549 (4.6%) were not. The two most frequent rule violations were compliance check and delta check assessment steps. For the comparison of expert and AVS approvals, 315,698 test results were evaluated by both laboratory specialists and the AVS.
Conclusion: With the rules defined in this study, a high rate of autoverification has been achieved, comparable to other AVS studies developed in the field of biochemistry. This indicates that the AVS algorithms are progressing in the right direction and are successful at the initial level. However, further studies are needed to utilize AVS more efficiently and effectively across broader test panels.
Keywords: Autoverification System, Middleware Laboratory Information Management System, Hospital Information Management System, Algorithm Biochemistry tests