Türk Vergi Hukukunda yabancı ulaştırma kurumlarının vergilendirilmesi
Taxation of foreign transportation corporations in Turkish Tax Law
Yazar: ADİL SELİM SAYIN
Danışman: DOÇ. DR. CİHAT ÖNER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance
Dizin: Deniz yolu taşımacılığı = Sea transportation ; Gelir vergisi = Income tax ; Katma değer vergisi = Value added tax ; Türk vergi hukuku = Turkish tax law ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Uluslararası vergi anlaşmaları = International tax treaties ; Uluslararası çifte vergilendirme = International double taxation ; Vergi hukuku = Tax law ; Vergilendirme = Taxation ; Yabancı firmalar = Foreign firms

Özet:
Kurumlar vergisinde gerçek usulde matrah saptanmasının tek istisnası yabancı ulaştırma kurumlarının vergilendirilmesinde ortaya çıkmaktadır. Bu kurumların matrahı götürü usul yöntemiyle saptanmaktadır. Yabancı ulaştırma kurumlarının vergiye tabi kurum kazancı KVK md. 23'te yer alan ortalama emsal oranlarının elde edilen hasılata uygulanmasıyla hesaplanmaktadır. Ortalama emsal oranları, kara taşımacılığında % 12, deniz taşımacılığında % 15, hava taşımacılığında % 5 olarak uygulanmaktadır. KVK md. 23'e göre hasılat, kara ulaştırmalarında Türkiye sınırları içerisinde gerçekleştirilen faaliyetlerden sağlanan kazançlardan, deniz ve hava ulaştırmalarında ise kalkış noktası Türkiye'de olan ulaştırma işlerinden sağlanan kazançlardan oluşmaktadır. Ayrıca Türkiye dışındaki taşıma faaliyetleri için diğer kurumlar adına Türkiye'de satılan yolcu ve bagaj biletleri ile yapılan navlun sözleşmelerinden sağlanan komisyon ve ücretlerin hasılata dâhil edilmesi gerekmektedir.
Bu çalışmada öncelikle yabancı ulaştırma kurumlarının Türk Vergi Hukukundaki genel görünümü incelenerek konu başlığı hakkındaki temel kavramlar ele alınmıştır. İkinci bölümde ise yabancı ulaştırma kurumlarının vergilendirilmesi ulusal ve uluslararası hukuk metinleri göz önünde tutularak etraflıca irdelenmiştir. Çalışmanın sonunda götürü vergilendirmenin yerindeliği üzerine ayrıca bir değerlendirme yapılmıştır.

Abstract:
The only exception in determination of basis for actual method of corporate tax arises in taxation of foreign transportation corporations. The basis of those corporations is determined by lump sum method. The taxable income of foreign transportation corporations is calculated by application of average precedent rates of article 23 of corporate tax code on acquired earnings. The average precedent rates are 12% for land transport, 15% for shipping and 5% for air transport. According to article 23 of corporate tax code, income is formed of earnings acquired by activities within the Turkish borders for land transport and earnings acquired by the transportation activities that have the departure point within Turkish borders for shipping and air transport. In addition, the fee and commission revenues acquired by formed freight contracts and passenger and luggage tickets sold in Turkey on behalf of other corporations for transportation activities outside Turkey shall be added to earnings.
Firstly, the general view of foreign transportation corporations in Turkish tax code is analyzed and basic concepts on this title are conducted within this study. In the second chapter, the taxation of foreign transportation corporations examined in detail having the domestic and international legal texts in mind. At the end of the study, there is an assessment on fittingness of lump sum taxation.