Karadeniz'in Sinop kıyılarından yakalanan bazı balık türlerindeki Digenea (Trematoda) parazit faunasının belirlenmesi
Determinaton of Digenean (Trematoda) parasite fauna of some fish species collected from Sinop coasts of Black Sea
Yazar: ARZU GÜVEN
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKAY ÖZTÜRK
Sinop Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Karadeniz'in Sinop kıyılarından yakalanan bazı balıkların digenea parazit faunasını belirlemek amacıyla Haziran 2015-Mayıs 2016 tarihleri arasında gerçekleştirilen bu araştırmada, yakalanan balıklarda belirlenen digenea parazit türleri, mikrohabitatları, enfeksiyon değerleri, konak-parazit ilişkileri ile ilgili veriler ayrıntılı olarak sunulmuştur. Araştırmada, 21 farklı aileye ait 26 balık türü (Engraulis engrasicolus, Trachurus trachurus, Sarda sarda, Mullus barbatus, Belone belone, Scorpaena porcus, Spicara smaris, Diplodus annularis, Solea solea, Chelidonichthys lucerna, Alosa immaculata, Neogobius melanostomus, Mesogobius batrachocephalus, Zosterisessor ophiocephalus, Gobius niger, Gaidropsarus mediterraneus, Ophidion rochei, Uranoscopus scaber, Trachinus draco, Symphodus cinereus, Symphodus tinca, Symphodus roissali, Parablennius sanguinolentus, Raja clavata, Arnoglossus laterna ve Squalus acanthias) incelenmiştir. Araştırma süresince 20 balık türünde; Opecoelidae, Cryptogonimidae, Heterophyidae, Derogenidae, Monorchiidae, Acanthocolpidae, Hemiuridae, Bucephalidae, Faustulidae, Gorgoderidae, Lecithasteridae, Fellodistomidae, Lepocreadiidae olmak üzere toplam 13 aileye ait 31 digenea parazit türü tanımlanmıştır. Bu türlerden; Peracreadium genu, Cainocreadium dentecis, Condylocotyla pilodora, Monorchis monorchis, Magnibursatus blennii, Magnibursatus bartolii digenea parazit türleri hem ülkemiz hem Karadeniz parazit faunası için yeni kayıtlardır. Ayrıca Rhipidocotyle genovi, Pseudobacciger harengulae, Phyllodistomum acceptum, Phyllodistomum crenilabri, Proctoeces maculatus ilk kez ülkemizde bu araştırma ile raporlanmaktadır. Tanımlanan türlerden Helicometra fasciata digenea parazitinin 9 farklı balık türünü enfekte ettiği ve en geniş konak dağılımına sahip olduğu belirlenmiştir. Araştırmada G. mediterraneus balığının diğer incelenen balık türlerine göre daha fazla digenea parazit türü (8 adet) ile enfekte olduğu belirlenmiştir. Digenea parazitlerin morfolojik yapılarının ayrıntılı olarak incelenmesinde Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) kullanılmıştır. Bu araştırma ile Türkiye'nin Karadeniz kıyılarından yakalanan farklı balık türlerindeki digenea parazitlerin konak balıklardaki dağılımı ve morfolojilerinin belirlenmesi ilk defa detaylı olarak çalışılmıştır. Bu araştırmada elde edilen bulgular bölgenin digenea parazit faunasının belirlenmesinde ve yapılacak diğer araştırmaların temeli olma potansiyeline sahiptir.

Anahtar kelimeler: Parazit, Trematod, Digenea, Fauna, Deniz balıkları, Karadeniz, Sinop

Abstract:
In this study, which was conducted between June 2015 and May 2016 to determine the digenea parasitic fauna of some fishes caught from Sinop coasts of Black Sea, detailed data about digenea parasite species determined in captured fishes, microhabitats, infection values and host-parasite relationships were presented. In this research, 26 fish species (Engraulis engrasicolus, Trachurus trachurus, Sarda sarda, Mullus barbatus, Belone belone, Scorpaena porcus, Spicara smaris, Diplodus annularis, Solea solea, Chelidonichthys lucerna, Alosa immaculata, Neogobius melanostomus, Mesogobius batrachocephalus, Zosterisessor ophiocephalus, Gobius niger, Gaidropsarus mediterraneus, Ophidion rochei, Uranoscopus scaber, Trachinus draco, Symphodus cinereus, Symphodus tinca, Symphodus roissali, Parablennius sanguinolentus, Raja clavata, Arnoglossus laterna ve Squalus acanthias) belonging to 21 different fish families were examined. During in the present study, 31 digenea parasite species belonging to 13 families, namely Opecoelidae, Cryptogonimidae, Heterophyidae, Derogenidae, Monorchiidae, Acanthocolpidae, Hemiuridae, Bucephalidae, Faustulidae, Gorgoderidae, Lecithasteridae, Fellodistomidae and Lepocreadiidae were identified in 20 fish species. From these species; Peracreadium genu, Cainocreadium dentecis, Condylocotyla pilodora, Monorchis monorchis, Magnibursatus blennii, Magnibursatus bartolii digenean parasit species are new records for both our country and the Black Sea parasite fauna. Moreover Rhipidocotyle genovi, Pseudobacciger harengulae, Phyllodistomum acceptum, Phyllodistomum crenilabri, Proctoeces maculatus are report for the first time, in our country by this rearch. Helicometra fasciata digenean parasite infected in 9 different fish species and it has the widest host range. In the study, G. mediterraneus was infected with more digenean parasite species (8 digenea species) than the other fish species. Scanning Electron Microscopy (SEM) was used for examined in detail Morphological structures of digenea parasites. In the present research, distribution in host and morphology of the digenean parasites in different fish species collected from the Black Sea coast of Turkey were studied in detail. The findings obtained in this study has potential to determine the digenea parasite fauna of this region and a base of other investigations to be will done. 

Keywords: Parasite, Trematoda, Digenea, Fauna, Sea fishes, Black Sea, Sinop