Tiyatroda algı yönetimi, Aristophanes'in Bulutlar komedyasının Sokrates'in öldürülmesindeki etkisi
Perception management in theatre, the influence of Aristophanes' comedy of Clouds on the murder of Sokrates
Yazar: ZİYA KİBAR
Danışman: PROF. DR. OSMAN ELMALI
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Sanat felsefesi = Art philosophy ; Siyaset felsefesi = Political philosophy ; Yunan felsefesi = Greek philosophy

Özet:
Tiyatro, insanların fikirlerini ve duygularını ifade etmelerinin yanı sıra, toplumsal
ve siyasi mesajların aktarılması için de kullanılan bir sanat dalı olarak bilinir.
Bu çalışmada, MÖ 469'lu yıllarda yaşamış olan Sokrates'in mahkeme kararıyla
öldürülmesine, kendisini konu edinen Aristophanes'in Bulutlar komedyasının algı
yönetimindeki etkisi ele alınmıştır.
Öncelikle, dönem itibariyle yerleşik algının kodları irdelenmiştir. Dönemin tarihi
ve siyasi yapısı ile toplumsal hareketleri sosyal hayat bağlamında ele alınmıştır. Antik
Yunan toplumunda yerleşik algının tarihsel ve dinsel izleri takip edilerek tiyatroda algı
yönetiminin nasıl kullanıldığı analiz edilmiştir. Çünkü incelenen toplumun ferdi olan bir
filozofun ne ile karşı karşıya kaldığını anlamak için o toplumu oluşturan insanların
sosyokültürel özelliklerin yaşama ve eğlenme biçimlerinin irdelenmesi gerekiyordu.
Aristophanes'in aslında Sokrates ile nasıl bir sorununun olduğunu anlamak için onu
oyununun malzemesi yapmaktaki asıl amacın ne olduğunu ortaya koymaya çalıştık.
Çalışmamız boyunca Aristophanes'in Bulutlar komedyasında, Sokrates'i oyundan önceki
karizmasının aksine kendi kişisel bakışı olan sofist olarak nasıl resmettiğini, oyunun ve
dönemin analizini yaparak ortaya konmaya çalıştık.
Araştırmanın odak noktası, Aristophanes'in Bulutlar komedyasının Sokrates'in
kamuoyu algısını nasıl etkilediğini algı yönetimi açısından sanatın nasıl
araçsallaştırıldığını araştırmaktır.

Anahtar Kelimeler: Algı Yönetimi, Tiyatro, Aristophanes, Sokrates, Bulutlar Komedyası, Kamuoyu Algısı, Propaganda

Abstract:
Theater is known as a branch of art that is used to express people's ideas and
feelings, as well as to convey social and political messages.
In this study, the effect of Aristophanes' comedy The Clouds, which deals with the
murder of Sokrates, who lived in 469 BC, on perception management, is discussed.
First of all, the codes of the established perception of the period were examined.
The historical and political structure and social movements of the period are discussed in
the context of social life. By following the historical and religious traces of the established
perception in the ancient Greek society, how perception management was used in the
theater was analyzed. Because, in order to understand what a philosopher, who is a
member of the society studied, is faced with, the socio-cultural characteristics of the
people who make up that society, their way of living and having fun had to be examined.
In order to understand what kind of a problem Aristophanes actually had with
Sokrates, we tried to reveal what was the main purpose of making him the material of his
play. Throughout our study, we tried to reveal how Aristophanes portrayed Sokrates as a
sophist in his comedy of the Clouds, contrary to his charisma before the play, by analyzing
the play and the period.
The focus of the research is to explore how Aristophanes' comedy The Clouds
affects Sokrates' public perception and how art is instrumentalized in terms of perception
management.

Keywords: Perception Management, Theatre, Aristophanes, Sokrates, Comedy of the Clouds, Public Perception, Propaganda.