Romatoid artritli kronik periodontitis hastalarında cerrahisiz periodontal tedavi etkinliğinin klinik ve biyokimyasal yöntemlerle değerlendirilmesi
Clinical and biochemical evaluation of non-surgical periodontal therapy on rheumatoid arthritis patients
Yazar: BAŞAK BIYIKOĞLU
Danışman: PROF. DR. EVREN EVRENOSOĞLU
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Periodontal hastalık ve romatoid artrit, benzer patogenezi paylaşan kronik enflamatuvar hastalıklardır. Klinik olarak, her iki hastalıkta da enflamatuvar hücrelerden sitokin ve matris metaloproteinazların salımı sonucu sert ve yumuşak doku kaybı meydana gelmektedir. Literatürde iki hastalık arasındaki olası ilişki ile ilgili çelişkili sonuçlar bulunmaktadır. Çalışmamız, romatoid artrit ile periodontitis arasındaki olası ilişkinin varlığı ve mekanizmaları ile cerrahisiz periodontal tedavinin klinik ve biyokimyasal etkilerini romatoid artritli kronik periodontitis ve sistemik olarak sağlıklı kronik periodontitis hastalarında karşılaştırmalı olarak değerlendirmek amaçlarıyla planlanmıştır.Tek merkezli, klinik bir çalışma olarak planlanan çalışmamıza romatoid artrit ve kronik periodontitis tanısı konan 15 birey, sistemik olarak sağlıklı ve kronik periodontitisi olan 15 birey ile sistemik ve periodontal olarak sağlıklı 15 gönüllü birey dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen kronik periodontitisli hastalara aynı yöntemle cerrahisiz periodontal tedavi uygulandı. Başlangıçta ve cerrahisiz periodontal tedavi sonrası 1., 3. ve 6. aylarda klinik periodontal ölçümlerle birlikte dişeti oluğu sıvısı ve venöz kan örnekleri alındı ve biyokimyasal incelemeler gerçekleştirildi. Cerrahisiz periodontal tedaviyi takiben yapılan kontrollerde her iki periodontitis grubunda da klinik periodontal ölçümlerde anlamlı iyileşmeler gözlenirken gruplar arasında anlamlı fark bulunamadı. Romatoid artritli periodontitis grubunda DAS28 değerleri cerrahisiz periodontal tedavi sonrası anlamlı olarak azaldı. Periodontal tedavi sonrasında DOS TNF-?, IL-1ß miktar ve konsantrasyonları her iki grupta da anlamlı olarak azaldı, farklı zamanlarda gözlenen değişim miktarları bakımından ise gruplar arasında fark gözlenmedi. Başlangıç serum TNF-? konsantrasyonu sistemik sağlıklı periodontitis grubunda romatoid artritli periodontitis ve sağlıklı kontrol gruplarına göre anlamlı olarak yüksekti, periodontal tedavi sonrası her iki periodontitis grubunda da anlamlı olmasa da azalma görüldü. Serum IL-1ß konsantrasyonu başlangıçta ve periodontal tedavi sonrası gruplar arasında fark göstermedi.Sonuç olarak, bulgularımız romatoid artritli periodontitis hastalarının cerrahisiz periodontal tedaviye verdikleri yanıtın sistemik olarak sağlıklı kronik periodontitis hastaları ile benzer olduğunu göstermektedir. Cerrahisiz periodontal tedavi sonrası romatoid artritli periodontitis hastalarında DAS28 değerlerinde iyileşme gözlenmesi nedeniyle periodontal tedavinin romatoid artrit üzerinde olumlu etkisi olabileceği söylenebilir.

Abstract:
Rheumatoid arthritis and periodontal disease are chronic inflammatory diseases which share similar pathogenic characteristics. Clinically, both diseases are characterized by the local destruction of hard and soft tissues as a consequence of release of cytokines and matrix-metalloproteinases from inflammatory cells. Data from the studies addressing the existence of a relationship between rheumatoid arthritis and periodontitis are still controversial. This study was conducted; 1. to evaluate if there is a relationship between rheumatoid arthritis and periodontitis, 2. to compare the clinical and biochemical outcomes of non-surgical periodontal therapy between rheumatoid arthritis patients with periodontitis and systemically healthy counter-parts.Fifteen rheumatoid arthritis patients with periodontitis, fifteen systemically healthy patients with chronic periodontitis and both systemically and periodontally healthy volunteer subjects were enrolled in this single-centred, clinical trial. Non-surgical periodontal treatment was performed in all chronic periodontitis patients. Gingival crevicular fluid and blood samples were collected for biochemical analyses at baseline and at 1st, 3rd and 6th months following completion of non-surgical periodontal treatment. Improvements in all clinical periodontal variables were observed after non-surgical periodontal treatment but there was no significant difference between the groups. DAS28 scores were decreased significantly after the completion of non-surgical periodontal therapy in rheumatoid arthritis group with periodontitis. Gingival crevicular concentrations and total amounts of TNF-?, IL-1ß were decreased significantly after periodontal treatment whereas there was no significant difference between the groups. At baseline, serum concentrations of TNF-? in systemically healthy periodontitis group were significantly higher than rheumatoid arthritis periodontitis group and healthy control group. No significant differences were observed in serum IL-1ß concentrations between the study groups either at baseline or after periodontal treatment.As a conclusion, rheumatoid arthritic and systemically healthy chronic periodontitis patients responded similarly to non-surgical periodontal treatment. Since, significant decrease in DAS28 scores were observed after periodontal treatment, it may be speculated that successful treatment of periodontitis in rheumatoid arthritis patients may also help to improve the rheumatoid status.