Tip 2 diyabetus mellituslu yaşlılarda kırılganlık ve öz-etkililiğin değerlendirilmesi
Assessment of frailty and self-efficacy in the elderly with TYPE 2 diabetes mellitus
Yazar: SİNEM KURTOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR İNKAYA
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Gerontoloji Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma tanımlayıcı bir çalışma olup tip 2 diabetes mellituslu yaşlılarda kırılganlık ve öz- etkililiğin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.  Araştırmanın evrenini Bolu ilinde bir aile sağlığı merkezine başvuran 65 yaş ve üstü 268 tip 2 DM'li yaşlı oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise aile sağlığı merkezine başvuran 138 tip 2 DM' li yaşlı oluşturmuştur. Araştırmanın verileri literatür taraması yöntemiyle oluşturulan Anket formu, Edmonton kırılganlık ölçeği ve Tip 2 diyabetli hastalar için diyabet yönetimindeki öz yeterlilik skalası kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 24 paket programı kullanılmıştır.  Diyabetli yaşlı bireylerin %23.9'unun görünüşte incinebilir, % 16.7'si hafif kırılgan, %8.7'sinin de şiddetli kırılgan olduğu görülmüştür. Edmonton kırılganlık ölçeği puan ortalaması 5.80 ± 3.31 olarak bulunmuştur. Öz yeterlilik ölçeği paun ortalaması 60.01 ± 17.22 olarak saptanmış olup diyabetli yaşlıların %52.2' sinin öz yeterlilik ölçeği puan ortalamasının üstünde puan aldığı görülmüştür.  
Diyabetli yaşlı bireylerde öz yeterlilik ölçeği alt boyutları ve kırılganlık ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. 
Sağlık profesyonellerinin özellikle riskli grupta olan diyabetli yaşlıları kırılganlık ve öz- etkililik boyutları ile değerlendirmesi ve bu iki olgunun bakım sürecine dahil edilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Kırılganlık, Tip 2 Diabetes Mellitus, Öz-Etkililik, Yaşlı.

Abstract:
This study is a descriptive study and was carried out to evaluate vulnerability and self-efficacy in the elderly with type 2 diabetes mellitus. The population of the study consisted of 268 type 2 DM aged 65 and over who applied to the family health center in Bolu. The sample of the study consisted of 138 type 2 DM elderly people who applied to the family health center. The data of the research were collected using the survey method, using the Edmonton fragility scale and self-efficacy scale in diabetes management for patients with Type 2 diabetes. SPSS 24 package program was used to evaluate the data.  23.9% of elderly people with diabetes are apparently vulnerable, 16.7% of them are mild frailty and 8.7% were severe frailty. Edmonton fragility scale mean score was found to be 5.80 ± 3.31. The self-efficacy scale has a mean score of 60.01 ± 17.22, and 52.2% of the elderly with diabetes scored above the self-efficacy scale.
A statistically significant relationship was found between the self-efficacy scale subscales and the vulnerability scale in individuals with diabetes. 
It is recommended that health professionals evaluate elderly people with diabetes, especially in the risky group, with their frailty and self-efficacy dimensions and include these two cases in the care process.

Keywords: Nursing, Frailty, Type 2 Diabetes Mellitus, Self-Efficacy, Elderly.