Dağlık arazide kalın çaplı odun hammaddesinin bölmeden çıkarılmasında oluk sistemi uygulanmasının ekonomik ve ekolojik açıdan değerlendirilmesi
Economic and ecological evaluation of chute system in extracting large size logs in mountainous regions
Yazar: GÖKHAN ZARİFOĞLU
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH EMİN AKAY ; YRD. DOÇ. DR. NURİ BOZALİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Ülkemizde mevcut oluk sistemi uygulamalarında sistem genellikle odunların yerçekimi ile eğim aşağı bölmeden çıkarılması çalışmalarında test edilmiştir. Bu çalışmada, dağlık arazide kalın çaplı odun hammaddelerinin eğim yukarı çekilebilmesi ve yamaç aşağı kontrollü kaydırılması amacı ile taşınabilir vinç ile entegre edilmiş bir oluk sistemi geliştirilmiştir. Ayrıca, sistemin daha hafif olması için mevcut uygulamaların aksine çelik halat değil sentetik halat kullanılmıştır. Sistem, Kahramanmaraş Orman İşletme Müdürlüğü, Çınarpınar İşletme Şefliği sınırları içerisinde örnek bir üretim çalışmasında test edilmiştir. Çalışmada oluk sisteminin verimlilik analizleri gerçekleştirilmiş ve ekolojik etkileri incelenmiştir. 
Yamaç aşağı kontrollü kaydırmada, en yüksek verim (10,01 m3/saat) 36 m ve %70 eğime sahip 4 nolu oluk sisteminde bulunmuştur. Oluk sisteminin ortalama verimi üzerinde etkili olan ana faktörlerin başında taşınan ürünlerin kaydırma zamanı gelmektedir. Yamaç yukarı çekmede, en yüksek verim (7,00 m3/saat) 36 m ve %30 eğime sahip 1 nolu oluk sisteminde bulunmuştur. Oluk sisteminin ortalama verimi üzerinde etkili olan ana faktörlerin başında taşınan ürünleri yamaç yukarı çekme zamanı gelmektedir. 
Kontrollü kaydırma ve yamaç yukarı çekme operasyonlarında kalan ağaç zararının çok sınırlı sayıda kaldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, taşınabilir vinç ile güçlendirilmiş bu sistemin, kalın çaplı odunların bölmeden çıkarılması çalışmalarında kullanılan geleneksel yöntemlere kıyasla daha ekonomik, pratik, verimli ve çevre dostu bir alternatif olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
In current chute applications in Turkey, the system has been generally tested in down-slope transportation of wood products by gravity. In this study, a chute system integrated with mobile winch was developed for controlled sliding of large diameter logs into downhill direction and for pulling them toward uphill direction. To lower the weight of the system, synthetic ropes were used in pulling the products, instead of steel cables used in traditional applications. The system was tested on a sample wood production operation in Çınarpınar Forest Enterprise Chief of Kahramanmaraş Forest Enterprise Directorate. In the study, productivity analysis of chute system was performed and its ecological impacts were evaluated. 
During controlled sliding, the highest productivity (10.01 m3/hour) was reached at the fourth chute system with 36 m length and 70% ground slope. One of the main factors that affect average productivity was sliding time of the logs. In the operation of pulling the logs toward uphill, the highest productivity (7.00 m3/hour) was reached at the first chute system with 36 m length and 30% ground slope. One of the main factors that affect average productivity was pulling time of the logs.
It was found that residual stand damage was very limited during both controlled sliding and pulling operations. As a result, it is anticipated that the system empowered by a mobile winch is more economic, practical, efficient, and environmentally friendly alternative than traditional methods used in extracting small diameter wood products.