Ekstrem  bağlam algısının örgütsel değişim kapasitesine ve firma yenilikçiliği üzerine etkisi
Effect of perceived extreme contexts on organizational change capacity and firm innovation
Yazar: SELİM KIRÇOVALI
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ÇEMBERCİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ekstrem bağlamlar = Extreme contexts ; Firmalar = Firms ; Süreç yenileme = Process renewal ; Yeni ürünler = New products ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Örgütsel değişim = Organizational change ; Örgütsel yenilikçilik = Organizational innovations

Özet:
Örgütsel değişim kapasitesi (ÖDK) terimleri ve ekstrem bağlamlar, yönetim literatüründe gelişmekte olan araştırma alanlarıdır. Ancak, ÖDK hala emekleme aşamasındadır ve hem teorik hem de uygulamada pratik olarak iyileştirmek için ölçütlerden mahrumdur. ÖDK'ne ek olarak, bugüne kadarki ekstrem bağlamlarla ilgili deneysel çalışmaların çoğu, sıradan firmalardan ziyade özel kuruluş / birim türlerine odaklanmıştır. Bununla birlikte, araştırmacılar ekstrem olaylarla çevrili sıradan organizasyonlardan ziyade liderlik perspektifindeki ve tehlikeli durumlarda faaliyet gösteren örgütlerdeki veya birimlerdeki uç bağlamları araştırmışlardır. Ayrıca algılanan ekstrem bağlamlar (EBA) gibi bir yapı olarak operasyonel hale getirilmemiştir ve örgütsel değişim kapasitesi ve ürün/süreç yenilikçiliği üzerindeki doğrudan etkileri deneysel olarak araştırılmamıştır. 
Bu araştırmanın ana kitlesi İstanbul ve Kocaeli'nde faaliyet gösteren firmalardır. Ilımlaştırıcılı aracılık analizi kullanılarak 241 firmanın araştırılması sonucu, ekstrem yönelimi, algılanan sonuçların büyüklüğü, insanlar için yakınlık ve operasyonel zayıflığı içeren EBA'nın ÖDK'nin gelişimi ile olumlu bir şekilde ilişkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca sonuçlar bağlamları, süreci, öğrenmeyi, kaynakların kullanımını ve yapıcı anlamlandırma boyutlarını kapsayan örgütsel değişim kapasitesinin, firmanın ürün/süreç yenilikçiliği ile olumlu bir şekilde ilişkili olduğunu da göstermektedir. İlaveten, ÖDK'nin EBA ile ürün/süreç yenilikçiliği arasındaki ilişkiye aracılık ettiği ve algılanan ekstrem bağlamların, örgütsel değişim kapasitesi ile firma süreç yenilikçiliği arasındaki ilişkiyi olumlu bir şekilde ılımlaştırdığı bulunmuştur.

Abstract:
The terms organizational change capacity (OCC) and extreme contexts are growing research areas in the management literature. However, OCC is still in its infancy stage and has a lack of new measures to improve its practically both in theory and application. In addition to the OCC, most of the empirical studies on extreme contexts to date have focused on the special types of organizations/units rather than ordinary organizations. However, researchers have studied extreme contexts in organizations or units operating in a leadership perspective and in dangerous situations, rather than in ordinary organizations surrounded by extreme events. in addition, it has not been operationalized as a construct, such as perceived extreme contexts (PECs), and its direct effects on OCC and firm product and process innovativeness has not been empirically investigated.
The main audience of this research are companies operating in Istanbul and Kocaeli. By investigating 241 firms, and using a moderated mediation analysis, we found that PECs that include orientation toward extremity, perceived magnitude of consequences, proximity for people, and operational deficiencies, are positively related to the development of OCC. We also demonstrate that OCC, which covers contexts, process, learning, use of resources and constructive sense-making dimensions, is positively related to firm product and process innovativeness. Further, we note that OCC mediates the relationship between PECs and firm product and process innovativeness. Finally, we demonstrate PECs positively moderate the relationship between OCC and firm process innovativeness.