Oküler yüzey hastalıklarında amniyotik membran  transplantasyonu
Amniotic membrane transplantation in ocular surface diseases
Yazar: SEMRA ACER CANSEVEN
Danışman: DR. ÖZLEM TÖK
Sağlık Bakanlığı / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Günümüzde oküler yüzey hastalıklarının tedavisi hala önemli bir sorundur. Son yıllarda AMT ile farklı oküler yüzey hastalıklarının cerrahi tedavisinde başarılı sonuçlar alındığını bildiren yayınlar artmaktadır. Bizde çalışmamızda değişik oküler yüzey hastalıklarında AMT 'nun başarısını araştırdık. Fetal  zarların  en  iç  tabakasını  oluşturan  amniyon membranı stromal matriks bazal  membran  ile  tek  katlı  epitel  hücresinden oluşmaktadır.  AM, biyolojik bir kontakt lens veya bazal membran şeklinde davranabileceği gibi içerdiği çeşitli büyüme faktörleri ve sitokinler yardımıyla iyileşmeyi ve epitel hücre büyümesini artırarak ve inflamasyonu ve fibrozisi baskılayarak etkisini gösterir. AMT korneanın iyileşmeyen epitel defektleri ve ülserlerinde, kimyasal yanıklarda, pterjium cerrahisinde, konjonktiva rekonstrüksiyonunda ve son yıllarda LKH yetmezliklerinde tek başına veya LKHT ile birlikte kullanılmaktadır.

Çalışmamızda AMT'nu kornea yüzey problemlerinin tedavisinde başarılı bulduk. Alternatif tedavilerden konjonktival greft veya flepte olduğu gibi; vaskülerizasyona neden olmamakta, inflamasyonu baskılayarak ilerde uygulanacak keratoplasti veya limbal kök hücre nakli gibi ilave ameliyatların başarısını olumlu yönde etkilemektedir.  Özelikle donör korneanın bulunamadığı acil şartlarda ve kornea sağlamanın kolay olmadığı ülkelerde kornea yüzeyinin tamirinde kullanılabilir.

AMT konjonktiva yüzeyinin rekonstrüksiyonunda; özellikle konjonktival otogreft uygulamanın zor olduğu geniş defektlerin onarılmasında faydalı olduğunu gördük. Semblefaronların onarılmasında mukozal greftlere göre elde edilmesi ve uygulanması daha kolaydır. Oküler yüzeydeki bir defekt  konjonktival veya mukozal bir greft ile onarılmak istendiğinde, alınan greftin operasyon sırasında bir zarar görmesi veya istenilen boyutta alınamaması nedeni ile yeni bir greft hazırlamak, hem greft alınan bölgede kalan doku rezervi açısından, hem teknik açıdan olanaksız olabilirken amniyotik membran istenilen boyutta ve istenilen sayıda yeniden hazırlanabilir. Bu oldukça önemli bir avantajdır.  

AMT farklı tekniklerle uygulanabilir. Biz hem oküler yüzeye daha iyi yapışarak retrakte olmaması, hemde bazal membran görevi görerek üzerinde epitelizasyona olanak vermesi nedeni ile epitel tarafı yukarıda olacak şekilde, kornea lezyonlarında defekt bölgesine uyan boyutlarda örtmek yerine tüm korneayı örtecek şekilde uyguladık. Böylece pupil alanında oluşacak süturasyona ait skarlardan kaçındığımızı düşünmekteyiz.

AMT'nin başarılı olabilmesi için membranın ekspojura maruz kalmaması gerekir. Bu yüzden tüm hastalarımızda gözün epitelizasyonu tamamlanana dek kepenk sütur tekniği ile kapatılmasını sağladık. Oküler yüzey sorunlarında gözyaşı sentezi çeşitli derecelerde etkileneceğinden ameliyat sonrası hastalarımıza gerekli gözyaşı desteğini verdik. Bu iki faktörün cerrahi başarımızı artırdığını düşünmekteyiz. 

Amniyotik membranın elde edilmesi kolay ve ucuzdur. Damarsız yapısı ile immünolojik bir red cevabı oluşturmaz ve gerektiğinde tekrar uygulanabilir.
AMT teknik olarak kolay bir yöntemdir, kornea transplantasyonunda olduğu gibi cerrahi tecrübe gerektirmez. Sonuç olarak; AMT birçok oküler yüzey hastalığında riskleri az olan alternatif bir tedavi yöntemi gibi görünmektedir.

Abstract:
The management of ocular surface diseases is difficult. We evaluated the effectiveness of amniotic membrane transplantation (AMT) in different ocular surface diseases in this study. The amniotic membrane forms  the inner part of the fetal membranes and composed of stromal matrix,  basal  membrane  and one layered  epithelial cells. It behaves as a biological contact lens and helps to heal the ocular surface by releasing  growth factors and some forms of cytokines. It also reduces inflammation and fibrosis. AMT is widely used in non healing corneal ulsers, ocular chemical injuries, during pterjium surgery and reconstruction of conjunctiva and in limbal stem cell deficiency, alone or with LSCT.
In this study, we found that AMT is an effective treatment in ocular surface diseases. It does not promote vascularisation, it reduces inflammation. Thus, it increases the success rate of possible additional ocular surgeries. It may be used in cases that need urgent kerathoplasty when unable to find donor cornea.
We also used AMT in conjunctival diseases, especially in the reconstruction of large conjunctival defects. It is easier to get and use AMT than mucosal grafts in cases with symblefaron. It is a great advantage that, AMT can be prepared as large as needed and repeated again and again in contrast to tissue grafts. 
There are several techniques of AMT. We used the epithelial side up to attach the underlying tissues better and to promote epithelization. Also we used the membrane larger than the defect, covering the whole cornea that avoiding the scars of the sutures that may obstruct the visual field.
To increase the success of AMT, we used artificial tear drops and we used a suture from upper eye lid to the skin below the lower eye lid. 
It is easy and cheap to get the AMT. It does not promote a graft reaction because of its avascular structure.  The technique of AMT does not require experience.
Briefly; AMT is an easy method with lower risk in the management of ocular surface diseases.