İslam hukukunda sosyal yardımlaşma (İbadet örneğinde)
Social assistance in Islamic law (In the example of worship)
Yazar: HİLAL ORTAKAYA BÜYÜKHAN
Danışman: DOÇ. DR. BEDRİ ASLAN
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Dayanışma = Solidarity ; Kardeşlik = Fraternity ; Sosyal hizmetler = Social services ; İbadet = Worship ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
İnsanoğlu fıtratı gereği sosyal bir varlıktır. Bu sebeple doğumundan ölümüne kadar etrafındaki insanlara
ihtiyaç duyup onlarla beraber yaşamak durumundadır. Acz ve fakr sahibi olan insan her ihtiyacını bizzat
karşılayamayacağı için etrafındaki insanların yardımına muhtaç olduğu gibi aynı yardımı başkalarından da
esirgememesi gerekmektedir. Nitekim zor durumda olan insanların yardımına koşmak her Müslümanın görevi
olduğu gibi aynı zamanda insani ve vicdani bir sorumluluktur. Bu sorumluluğun yerine getirildiği toplumlarda
her kesimden olan insanlar daha huzurlu, insan ilişkileri daha sağlıklı ve karşılıklı güven ortamı daha yaygındır.
Çünkü yardımlaşmanın yoğun olduğu toplumlarda kimsenin gözü başkasının malında olmayacaktır.
Yardımlaşmanın sosyal katkılarından burada dile getirilmeyen başka yönlerinin olduğu da bir gerçektir. İslam
dini bazı durumlarda zorunlu olarak bazı durumlarda gönüllü bir şekilde ama sürekli olarak yardımlaşma
içerisinde bulunmamız için teşvikte bulunmaktadır. Çalışmada genel olarak malî ibadetlerin sosyal yönü ele
alınmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda yardımlaşmanın genel ve özel tanımı, İslam'da yardımlaşma, yardımlaşma
ile ibadetlerin ilişkisi, zorunlu olan malî ibadetlerle zorunlu olmayan malî ibadetler üzerinde ayrıntılı
durulmuştur. Bunun yanında ele alınan ibadetlerin sosyal yardımlaşmaya bakan yönü ve bu ibadetlerin sosyal
yardımlaşmaya katkısı incelenmiştir. Detaylı olmasa da bu ibadetlerin kişinin manevi ve ruhî yaşantısında
sağladığı faydalara da değinilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İslam Hukuku, Dayanışma, Kardeşlik, Malî İbadetler, Sosyal Yardımlaşma

Abstract:
Person is a social construct by nature. It is in need and communication with the people around him from
birth to death. This includes helping people clean up, knocking on someone else's door when they go to tare, or
hiding the difference of the needy's need without opening the notebook's hand. Helping people in difficult
situations is a Muslim's duty as well as a humanitarian and conscientious responsibility. Societies where this
protection is fulfilled are more peaceful than people from all walks of life, human relations are healthier, and an
atmosphere of widespread trust is more common. Because in societies where cooperation is intense, no one's
eyes will be on someone else's property. It is a fact that there is another behavior that is not mentioned here
among the social contributions of cooperation. As some conservatives in the religion of Islam, some elements
encourage us to cooperate voluntarily but continuously. In the study, the social aspect of financial worship has
been tried to be discussed in general. The general and special definition of cooperation, social assistance in
Islamic Law, the relationship between cooperation and worship, obligatory financial worship and non-obligatory
financial worship are discussed in detail. In addition, the aspect of the prayers received towards socialization and
the reflections of these prayers on social assistance. Although it is not detailed, the benefits of these worships in
personal, spiritual and spiritual life are also mentioned.

Keywords: Islamic Law, Solidarity, Brotherhood, Financial Worship, Social Assistance