Sınıf öğretmeni adaylarının akademik erteleme davranışları ile üstbilişleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between academic procrastination behaviors and metacognition of prospective primary school teacher
Yazar: AYŞE BEBEK
Danışman: DOÇ. DR. HAMDİ KARAKAŞ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, sınıf öğretmeni adaylarının akademik erteleme davranışları ile üstbilişleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Nicel verilerin toplanması sürecinde örneklem grubunun belirlemede maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi tercih edilmiştir.  Araştırma 2023-2024 eğitim-öğretim yılı güz döneminde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya ülkenin farklı bölgelerinde öğrenimine devam eden 1033 sınıf öğretmeni adayı dahil edilmiştir. Verileri elde edebilmek için Kişisel Bilgi Formu, Aitken Akademik Erteleme Ölçeği ve Üstbiliş Ölçeği-30 kullanılmıştır. Araştırmada toplanan verilerin analizi SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın verilerinden elde edilen dağılımların normalliği için Kolmogorov-Simirnova ve Shapiro Wilk testleri ile kontrol edilmiştir. Verilerin normal dağılım gösterdiği görülerek alt problemler doğrultusunda aritmetik ortalama, bağımsız gruplar gruplar t-testi, tek yönlü ANOVA, Pearson korelasyon katsayısı ve regresyon analizi kullanarak analiz edilmiştir. Ortalama puanlar arasındaki varyanslara göre etki büyüklüğü (etakare [ή2]) hesaplanmıştır. Etki büyüklüğü hesabında Cohen's d ve Cohen's f formülü kullanılmıştır.	
Araştırmanın sonucunda sınıf öğretmeni adaylarının üstbiliş ortalama puanları ile akademik erteleme davranışları arasında anlamlı ilişki görülmemiştir. Sınıf öğretmeni adaylarının üstbiliş özelliklerine bakıldığında; bilişsel güven üstbiliş özelliği ile akademik erteleme davranış ortalama puanları arasında negatif yönlü zayıf kuvvetli ilişki; bilişsel farkındalık üstbiliş özelliği ile akademik erteleme davranış ortalama puanları arasında pozitif yönlü orta kuvvetli ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmeni adaylarının üstbiliş özelliklerinin akademik erteleme davranışları üzerindeki önem sıralaması; bilişsel farkındalık, bilişsel güven, düşünceleri kontrol ihtiyacı, kontrol edilmezlik ve tehlike, olumlu inançlar şeklindedir. Sınıf öğretmeni adaylarının üstbiliş özelliklerinin akademik erteleme davranışında bulunmalarında etki ettiği sonucuna ulaşılarak bilişsel farkındalık üstbiliş özelliği akademik erteleme davranışı etkilemede önemli görülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the relationship between academic procrastination behaviors and metacognition of prospective primary school teachers. Relational survey model, one of the quantitative research methods, was used in the study. In the process of collecting quantitative data, maximum diversity sampling method was preferred in determining the sampling group.  The research was conducted in the fall semester of the 2023-2024 academic year. The study included 1033 prospective primary school teachers studying in different regions of the country. Personal Information Form, Aitken Academic Procrastination Scale and Metacognition Scale-30 were used to obtain the data. The data collected in the study were analyzed using the SPSS package program. The normality of the distributions obtained from the data of the study was checked with Kolmogorov-Simirnova and Shapiro Wilk tests. The data were found to be normally distributed and were analyzed using arithmetic mean, independent groups t-test, one-way ANOVA, Pearson correlation coefficient and regression analysis in line with the sub-problems. According to the variances between the mean scores, the effect size (etakare [ή2]) was calculated. Cohen's d and Cohen's f formula were used to calculate the effect size.	
	As a result of the study, there was no significant relationship between the metacognition mean scores of prospective primary school teachers and their academic procrastination behaviors. When the metacognition characteristics of the prospective primary school teachers were examined; it was concluded that there was a negative weak strong relationship between cognitive confidence metacognition and academic procrastination behavior mean scores, and a positive moderate strong relationship between cognitive awareness metacognition and academic procrastination behavior mean scores. The importance ranking of metacognition traits of pre-service primary school teachers on academic procrastination behaviors is cognitive awareness, cognitive confidence, need to control thoughts, uncontrollability and danger, positive beliefs. It was concluded that the metacognitive characteristics of prospective primary school teachers affect their academic procrastination behaviors, and the metacognitive feature of cognitive awareness was found to be important in affecting academic procrastination behavior.