İzmir/Bornova ilköğretim ikinci kademe devlet okullarında eğitim gören ergenlerde yaşam kalitesi
Quality of life in adolescent studying in second stage of secondary public schools in İzmir/Bornova
Yazar: SALİHA ALTIPARMAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞAFAK TANER GÜRSOY
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Devlet okulları = State schools ; Ergenler = Adolescents ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İzmir-Bornova = İzmir-Bornova ; İzmir-Bornova = İzmir-Bornova

Özet:
Amaç: llköğretim İkinci kademede eğitim gören ergenlerde yaşam kalitesi düzeylerinin ve belirleyicilerinin saptanması.Gereç-Yöntem: Araştırma kesitsel tipte bir çalışmadır. Araştırma İzmir ili Bornova İlçe merkezindeki ilköğretim okullarının 6,7,8. sınıflarında yapıldı. Araştırma verileri Nisan-Mayıs-Haziran 2009'da toplandı. Örnek büyüklüğü Sample XS istatistik programında, desen etkisi 2 alınarak, %50 prevalans, %95 güven aralığında, örneklem hatası 0.05 kabul edilerek 736 olarak hesaplandı. Çalışmada dört form kullanıldı. Bunlar: Kiddo-Kindl genel amaçlı 13-16 yaş yaşam kalitesi ölçeği ergen formu, DSÖ HBSC 2001/02 anket formu, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu (WHOQOL-BREF DSÖ KISA FORM), sosyo-demoğrafik anket formu. Araştırmanın verileri SPSS 10.0 bilgisayar istatistik paket programında değerlendirildi. Verilerin analizinde,student t testi, mann Whitney_U test, One-Way ANOVA, tahmini rölatif riskler (Lojistik regresyon modeli) ve risklerin % 95 güven aralığı ve Pearson korelasyon hesaplandı.Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin 370'si (%49.7) erkek, 374'ü (%50.3) kızdır. Öğrencilerin 229'u (%30.8) 12 yaş, 255'i (%34.3) 13 yaş, 221'i (%29.7) 14 yaş ve 39'u (%5.2) 15 yaşındadır (yaş dağılımı 13.0±0.8, min 12-max 15). 652'si (%87.6) Ege Bölgesi doğumludur. Öğrencilerin annelerinin yaş dağılımı 38.1±4.9; baba yaş dağılımı 42.4±5.6'dır (29-68). Öğrencilerin 270'i (%36.3) üst sosyal sınıfta, 474'ü (63.7) alt sosyal ınıfta bulunmaktadır ve 87'sinin (%11.7) sosyal güvencesi yoktur. 386'sı (%51.9) gelirini ne iyi ne kötü olarak değerlendiriyor. 20'si (%2.7) okul dışında bir işte çalıştığını ifade etmiştir. Öğrencilerin 615'i (%87.2) doğduğundan beri İzmir'de yaşamaktadır. 618'i (%83.1) anne ve babasıyla birlikte yaşamaktadır ve 546'sının (%73.4) kendisine ait odası vardır. Araştırmaya katılan öğrencilerin 112 (%14.9) uzun süren bir hastalığı olduğunu ifade etmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilerin 258'i (%34.7) akran zorbalığına uğradığını, 230'u(%30.9) akran zorbalığı uyguladığını belirtmiştir. Öğrencilerin 357'si (%48) aile ile sosyal ilişkilerinin ortalama puanın altında; 270'i (%36.3) aile-okul ilişkilerinin; 258'i (%34.7) öğretmen tutumunu; 317'si (%42.6) anne tutumunu ve 304'ü (%40.9) baba tutumunu ortalama puanın altında olarak algılamaktadır. Öğrencilerin sağlık davranışları incelendiğinde: 90'nı 8%12.1) öğün atlamadığını; 139'u (%18.1) okul saatleri dışında her gün 60 dakika ve üzeri nefes nefese kalarak ya da terleyerek egzersiz ya da spor yaptığını; 378'i (%50.8) hafta içi günde 2 saat ve üzeri televizyon izlediğini, 402'si (%54.0) son bir yılda bir hemşire ve ya doktor tarafından tedavi gerektirecek kadar şiddette yaralanmadığını; 287'si (%36.8) son bir yılda kavga/dövüş yaşamadığını belirtmiştir. Öğrencilerin 10'u (%1.3) halen sigara kullandığını, 3'ü (%0.4) her gün bira tükettiğini, 24'ü (%3.2) ayda ya da haftada bir ya da birkaç alkol tükettiğini belirtmiştir. Araştırmada yapılan analizler sonucunda yaşam kalitesi aile ile sosyal ilişkileri, aile-okul ilişkisi, algılanan öğretmen tutumu, okula tutum ve sağlık davranışları ortalama ve üzerinde olanların yaşam kalitesi puanları ortalama altında olanlara göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.05).Sonuç ve Öneriler: Çalışmadan elde edilen bulgular doğrultusunda gençlerin yaşam kalitelerinin sosyo-ekonomik düzey, aile ile sosyal ilişkiler, aile-okul ilişkisi, algılanan öğretmen tutumu, okula tutum ve sağlık davranışlarından etkilendiği belirlenmiştir.Bu çalışma sonucunda, ergenlerde sağlığı geliştirmeye yönelik çalışmalar, pozitif ana-baba tutumu ve pozitif okul yaşamının sağlanması ile ilgili çalışmalar ile ergenlerin yaşam kalitelerinin arttırılmasının gerekliliği düşünülmektedir.

Abstract:
Objective:: To determine the determinants and the level of quality of life of the adolescents studying at the second stage of primary schoolMethods: This is a cross-sectional research.. Surveys were carried on 6,7,8. classes of primary schools in Bornova, İzmir. Data were collected İn April-May-June 2009. survey Sample size was calculated by Sample size XS statistical program, with the design effect 2, 50% prevalence, 95% confidence interval, sampling error as 0.05 and was found as 736. Four forms were used in this study. These are: Kiddo-Kindl quality of life scale for 13-16 years adolescents, the WHO HBSC questionnaire 2001/02, the World Health Organization Quality of Life Scale Short Form (WHOQOL-BREF WHO SHORT-FORM), and socio-demographic questionnaire. Data were analyzed by SPSS 10.0 statistical package program. In data analysis, student t test, Mann Whitney_U test, One-Way ANOVA, the estimated relative risks (logistic regression model) and 95% confidence interval of risk and Pearson correlation were used.Results: 370 (49.7%) of surveyed students were men, 374 (50.3%) were girls. 229 of students (30.8%) were 12 years, 255 (34.3%) 13 years, 221'i (29.7%) 14 years and 39 (5.2%) 15 years old (age range 13.0 ± 0.8, min 12 -max 15). 652 (87.6%) were born in the Aegean Region. Students' mothers, age range was 38.1 ± 4.9; father age range 42.4 ± 5.6 (29-68). 270 students (36.3%) were in the upper social classes, 474 (63.7) were located in the lower social classes and 87 (11.7%) don?t have any social security. The income of 386 (51.9%) students was considered as neither good nor bad. 20 (2.7%) of them stated that they work outside the school. 615 of students (87.2%) were living in Izmir since their birth. 618 (83.1%) lived with their mother and father, and 546 (73.4%) have their own room. 112 (14.9%) students stated they got long-term illness, 258 (34.7%) students had suffered bullying peers, 230 (30.9%) stated that they applied peer bullying. 357 of students (48%) had the social relations score under the average score of the group, 270 (36.3%) had family-school relationships score under the average score of the group ; 258 (34.7%) had teacher attitude score under the average score of the group; 317 (42.6%) students had mother?s attitude score under the average score of the group and 304 (40.9%) students had father?s attitude score below the average attitude score.. Students' health behaviors were examined: 90 (12.1%) do not skip meals; 139 (18.1%) students were doing exercise sweating or pant or sport outside of school hours each day and over 60 minutes; 378 (50.8%) over 2 hours a day watching television in weekdays, 402 (54.0%) by a nurse or doctor to require the treatment had been injured in the last year; 287 (36.8%) in the last year fighting / combat experience were not stated. 10 (1.3%) students were still smoking, 3 (0.4%) students had consumed beer every day and 24 (3.2%) were noted per month or once a week or more alcohol consumed.The quality of life score were determined to be low scoring below avarege for in family and social relationships, family-school relationships, the perceived attitudes of teachers, school attitudes and health behaviors score under the average score of the group (p <0.05).Conclusion: According to the findigs of this study of the adolescent is determined by the quality of life of young people's socio-economic level, family and social relationships, family-school relationships, the perceived attitudes of teachers, school attitudes and health behavior. Further investigation are necessary to illuminate the efforts to improve quality of life in adolescents, positive attitute of parents and positive experience in school life.