Türkmen şairi Miskin Kılıç ve divanı
Turkmen poet Miskin Kilich and his Divan
Yazar: JAMALUDİN KANUNİ
Danışman: PROF. DR. AKARTÜRK KARAHAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu tez çalışması ile Türkmen şairi Miskin Kılıç'ı tanıtmak ve Divan-ı Miskin Kılıç adlı
eserin Türkiye Türkçesine kazandırılarak Türk Edebiyatına kısmen de olsa yararlı olmak
amaçlanmıştır.
Asıl adı Kılıç olan şaire medrese eğitimi sırasında Molla Kılıç ve şiirle iştigal etmeye
başlayınca da Miskin Kılıç lakabı verilmiştir. Miskin Kılıç 19. yüzyılın sonlarında ve 20.
yüzyılın başlarında yaşamıştır. Hayatı boyunca çeşitli sıkıntılara maruz kalan şair, en çok
yoksulluktan şikayetçi olmuştur. Bununla birlikte medrese eğitimi sırasında anne ve
babasını kaybetmesi farklı yerlere göç etmesine sebep olmuştur. Türkmenistan ve İran
topraklarında yaşamış olan Miskin Kılıç'ın hayatı ve eseri hakkında çok az bilgiye
ulaşılmaktadır. Bu ana kadar elimize ulaşan kaynaklarda şairin anne ve babasının kim
olduğu ve adlarının ne olduğu bilinmemektedir. Yine şairin doğum ve ölüm yılları da kesin
olarak bilinmemektedir.
Şairin bilinen tek eseri Divan-ı Miskin Kılıç'tır. Eserde 148 gazel bulunmaktadır. Eserin
divan haline gelmesi ve günümüze ulaşması konusunda Murad Durdukadı'nın çok büyük
payı bulunmaktadır. Çünkü şairin şiirlerini derleyerek bir araya getiren ve divan olarak
bastıran Murad Durdukadı olmuştur. Miskin Kılıç, meşhur şair Mahdum Kuli Fıragı'dan
30-40 yıl sonra yetişmiş ve Türkmen edebiyatının tanınmasında önemli katkıları olmuştur.
Türkmen Türkleri arasında Fıragı'dan sonra en çok bilinen şairler listesinde yer almıştır.
Miskin Kılıç'ı ilk tanıtan kişi ise Ebul-leys Mervi olmuştur. Mervi, 1917 yılında Türkmen
İlinden başlıklı makalesi ile Miskin Kılıç'ı Ata boyundan bir şair olarak Suvet Tataristan
dergisinde tanıtmıştır. Bu çalışmadan sonra şairin hayatı diğer araştırmacılarda da merak
uyandırmıştır.
Anahtar Kelimeler: Divan-ı Miskin Kılıç, Miskin Kılıç, Türkmen edebiyatı, Türkmen
Türkçesi, Türkmenistan

Abstract:
For this purpose, it is thought that introducing the Turkmen poets Miskin Kilich and his
work Divan-ı Miskin Kilich can be beneficial if it is translated into Turkish, albeit
according to Turkish Literature.
Şair, whose real name was Kılıç, started to engage in poetry under the nicknames Molla
Kilich and Miskin Kilich during his madrasa education. Miskin Kilich lived in the late 19th
and early 20th centuries. The poet, who was exposed to various products throughout his
life, complained the most about poverty. However, the loss of his parents during his
madrasa education caused the migration of different accumulations. There is very little
information about the life and work of Miskin Kilich, who lived in Turkmenistan and Iran.
In eliminating the resources obtained so far, it is known who the mother and father of the
poet are and what their names are. Again, the birth and death periods of the poet will
definitely take place.
The only known work of the poet is Divan-ı Miskin Kilich. There are 148 ghazals in
the work. Murad Durdukad has a great share in the work's becoming a divan and its decay.
Because it was Murad Durdukad who compiled the poet's poems and came together and
published them as a divan. Miskin sword was grown 30-40 years after the famous poet
Mahdum Kuli Fıragi and made important contributions to the knowledge of Turkmen
literature. He had a place in the list of the most well-known poets among Turkmen Turks
after Fıragı. The first person to know Miskin Kilich was Ebul-leys Mervi. Mervi
introduced Miskin Kilich as a poet from the Ata clan in the Suvet Tatarstan magazine with
his article titled From the Turkmen Province in 1917. After this study, it aroused curiosity
in other researchers in the poet's life.
Keywords: Divan-ı Miskin Kılıç, Miskin Kilich, Turkmen literature, Turkmen language,
Turkmenistan