İşletmelerin stratejik yönlülüklerinin yenilik ve performans üzerindeki etkileri
The effect of frms? strategic orientations on innovation and performance
Yazar: SONYEL OFLAZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. F. AKIN KOÇAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Girişimcilik = Entrepreneurship ; Pazar yönelimi = Market orientation ; Pazarlama = Marketing ; Pazarlama stratejileri = Marketing strategies ; Performans = Performance ; Rekabet = Competition ; Strateji = Strategy ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Teknoloji = Technology ; Yenilik = Innovation ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Çalışma; işletmelerin stratejik yönlülüklerinin (pazar yönlülük, girişimci yönlülük ve teknoloji yönlülük) yenilik ve performans üzerindeki etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. 1990'lı yılların başından itibaren pazar ve girişimci yönlülüğün işletmelerin performansı üzerindeki etkileri ve ölçüm problemleri ile ilgili çalışmaların sayında artış görülmektedir. Yapılan çalışmalar hem girişimci hem de pazar yönlülüğün işletmelerin performansı üzerinde olumlu etkisi olduğunu göstermektedir.Çalışmada stratejik yönlülüklerin hem finansal başarıda hem de müşteri değeri yaratmada yenilik aracılığıyla olumlu etkilerin olduğu varsayımı altında bir model geliştirilmiştir. Çalışma endüstriyel firmalarla sınırlanmıştır. Türkiye'de sanayisi gelişmiş 12 İl'deki 845 işletme üzerinde yapılmıştır. Verilerin analiz edilmesinde yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır.Araştırmanın sonuçlarına göre; stratejik yönlülüklerin işletmelerin yenilik ve performansı üzerinde olumlu etkisinin olduğu saptanmıştır. Proaktif pazar yönlülük ile yenilik ve performans arasında olumlu bir ilişki bulunurken, tepkisel pazar yönlülük ile arasında anlamlı ve olumlu bir ilişki bulunamamıştır. Araştırma sonucunda işletmelerin stratejik yönlülüklerinin Pazar temelli veya teknoloji temelli yenilikleri farklı şekilde etkilediği saptanmıştır.Çalışmanın stratejik yönlülükleri birlikte ele alması ve çevresel pazar koşulları altında işletmenin yenilik ve performansı üzerindeki etkilerini ortaya koymaya çalışması bakımından literatüre bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Pazar Yönlülük, Teknoloji Yönlülük, Rekabet Avantajı, Yenilik.

Abstract:
This study aims to determine the effects of synergy formed by the strategic orientations (market orientation, entrepreneur orientation, and technology orientation) of firms by interaction, on innovation and performance. Number of studies about market orientation, entrepreneur orientation and their measurement problems and effects on firm?s performance have been ascended since the beginning of 1990?s. Studies showed that, being both market and entrepreneur orientated have positive effects on the firm?s performance.In this study a model is developed under the following assumption: ?interaction of firms? strategic orientations have positive effects both on the level of creating customer value and financial success, however these effects will grow stronger and become sustainable with the help of innovations. Study was limited with the industrial firms.. Questionnaires were contacted to 845. As the model was formed as a causal process, to analyze the data a structural equation model was used.According to the results of the research, strategic orientation have positive effect on the innovation and performance of the firms. Although there is positive relation between the performance and proactive market orientation, there is no significant and positive relation between the performance and reactive market orientation. Strategic orientation of the firms affect market-based and technology-based innovations differently.It is thought that, this study, analyzing strategic orientation together and trying to find out the effects of them on the innovation and performance of the firms under the environmental market conditions, would be a contribution to the literature.Keywords: market orientation, entrepreneur orientation, technology orientation, competitive advantage, innovation.