Uzaktan algılama verileri ile 3B kent modeli ve altlık haritaların oluşturularak açık kaynak kodlu web platformunda servis edilmesi
Creating 3D city model and basemaps using remote sensing data and serving the open source web platform
Yazar: VEYSEL AKATAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYCAN MURAT MARANGOZ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Geomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Açık kaynaklar = Open sources ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Uzaktan algılama = Remote sensing

Özet:
Zamanın başlangıcından beri yaşadığı ortamı bilme arayışına giren insanoğlu bu yönde çalışmış, ürettiği tüm teknolojileri de bu yönde kullanmış ve analizler yapmıştır. Bilgi ile konumu birleştirdiği Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ise çıktığı ilk günden beri insanoğlunun mihenk taşı olmuş, akıllı şehir planlamasından, yapay zekâ uygulamalarına, kentsel planlama ve ulaşımdan, veri yönetimine, grafik tasarım ve turizmden, film, oyun sektörüne, mobil sistemlerden Sanal Gerçeklik (VR), Arttırılmış Gerçeklik (AR), Karma Gerçeklik (MR)  ve simülasyon sistemlerine, navigasyon sistemlerinden askeri sistemlere ve modern dünyanın şu anki popüler projesi olan metaverse projesinden, mars ve uzay projelerine kadar her alanda kullanılmaya başlanmıştır. 
Uzaktan algılama (UA) ve görüntü işleme teknikleri de buna paralel olarak gelişmiş ve kullanım alanı yaygınlaşmıştır. Yüksek çözünürlüklü uydu sistemleri ve İnsansız Hava Araçları (İHA) UA'nın, CBS'nin en önemli veri sağlayıcısı haline gelmesini sağlamıştır.
Bu çalışmada, İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, Fikirtepe mevkii seçilmiştir. Altlık haritalar, Bina modelleri, 3 boyutlu ağ model ve diğer veriler, temin edilen Stereo görüntüler, Sayısal Yükseklik Modelleri (SYM) ve Sayısal Yüzey Modelleri (YM) gibi UA ürünlerinin FME, ArcMap, ArcPro, Contex Capture programlarında işlenmesiyle üretilmiştir. Oluşturulan 3 boyutlu (3B) ve 2 boyutlu (2B) veriler CesiumJS platformunda kullanılacak formatlara çevrilmiş ve ardından JavaScript, HTML, CSS kodları düzenlenerek verilerin web platformunda görselleştirilmesi sağlanmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma ile kullanıcılar oluşturulan kent modelinin içerisinde istedikleri gibi gezinebilecekler. Elde edinilen bilgiler solar panellerin kullanılmasına, enerji tasarrufuna, kent planlamalarının yapılmasına ve siluet analizleri gibi birçok analizin yapılmasına olanak sağlayacaktır. Bu bilgiler ile karşılaşılan fiziki problemlere ışık tutabilmek adına anlık gözlemler yapılarak hızlı ve etkili önlemler alınması sağlanacaktır.

Abstract:
Humankind, who has been in search of knowing the environment in which it lived since the beginning of time, has worked in this direction, used all the technologies it has produced in this direction and made analyzes. The Geographic Information System (GIS), which combines information and location, has been the touchstone of humankind since the first day it emerged and has started to be used in every field from the metaverse project, which is the current popular project of the modern world, to mars and space projects, from navigation systems to military systems, from mobile systems to Virtual Reality (VR), Augmented Reality (AR), Mixed Reality (MR) and simulation systems, from graphic design and tourism to movies and game industry, from urban planning and transportation to data management, from smart city planning to artificial intelligence applications.
Remote sensing (RS) and image processing techniques have also developed in parallel to this and their usage area has become widespread. High resolution satellite systems and Unmanned Aerial Vehicles (UAVs) have enabled RS to become the most important data provider of GIS.
In this study, Fikirtepe location in Kadıköy District, Istanbul Province, was selected. Basemaps, Building models, Mesh model and other data, Stereo images provided were produced by processing RS products such as Digital Elevation Models (DEM) and Digital Surface Models (DSM) in FME, ArcMap, ArcPro, Contex Capture programs. The generated 3D and 2D data were converted into formats to be used in the CesiumJS platform and then the data have been enabled to be visualized on the web platform by arranging JavaScript, HTML, CSS codes. As a result, with this study, users will be able to navigate in the city model created as they wish. The obtained information will enable the use of solar panels, energy saving, urban planning and allow many analyzes such as silhouette analysis to be made. In order to shed light on the physical problems encountered with this information, it will be provided that fast and effective measures will be taken by making instant observations.