Major depresif bozukluk tanılı hastalarda hastalık şiddeti, klinik özellikleri ile otomatik düşünceler ve işlevsiz şemalar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between clinical characteristics, automatic thought, and dysfunctional schemas in major depressive disorders
Yazar: FATİH YIĞMAN
Danışman: DOÇ. DR. KADİR ÖZDEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Bilişsel tedavi = Cognitive therapy ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Nüks = Recurrence ; Tutumlar = Attitudes ; Şema = Schema

Özet:
Giriş ve Amaç: Depresyon en sık görülen ruhsal hastalıklardandır. Tanı ve tedavi
sürecindeki zorluklar nedeniyle yeni modellere ihtiyaç duyulmaktadır. Bilişsel
davranışçı terapiler ile depresyonda olumlu sonuçlar alınmaktadır. Biz bu çalışmamızda
depresyonla ilgili olarak klinik semptomatoloji, otomatik düşünceler, ara inançlar ve
temel inançların etkileşimini incelemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Poliklinik başvurusu sonrası değerlendirilen hastalara SCID-I
ve sosyodemografik veri formu uygulanmıştır. Değişen kriterler açısından DSM-5
kriterleri ile tekrar tanılar değerlendirilmiştir. Sonrasında hastalar Otomatik Düşünceler
Ölçeği (ODÖ), Fonksiyonel Olmayan Tutumlar Ölçeği kısa formu (FOTÖ-R), Kişilik
İnanç Ölçeği kısaltılmış Türkçe formu (KİÖ-KTF), sosyal karşılaştırma ölçeği ve SCIDII
ile değerlendirilmiştir. Çalışmamıza 101 depresyon hastası, 82 gönüllü sağlıklı
kontrol grubu katılmıştır.
Bulgular: Yapılan değerlendirmeler sonucunda kontrol grubu ile depresyon grubu
arasında bütün bilişsel alt ölçeklerde anlamlı fark bulunmuştur ve bu fark depresyon
grubunun daha olumsuz bilişsel tutumları ile ilişkilidir. İlk atak ve yineleyici depresyon
grubunu kendi içerisinde kıyasladığımızda sadece otomatik düşüncelerin kişisel
uyumsuzluk ve değişme istekleri alt faktöründe gruplar arasında anlamlı fark vardı ve
bu fark ilk atak grubun daha olumsuz yorumlamalarından kaynaklanıyordu. Depresyon
şiddeti üzerinden değerlendirdiğimizde ise tüm bilişsel ölçeklerde ağır şiddetteki
60
depresyon grubunun daha olumsuz tutumları saptandı ve gruplar arasında anlamlı fark
vardı.
Sonuç: Depresyon oldukça önemli bir ruhsal hastalık ve halk sağlığı sorunudur.
Tekrarlayan bir doğası olması ve kronikleşmesi nedeniyle oldukça yüksek yeti yitimine
neden olmaktadır. Bilişsel davranışçı tedavi ile başarılı sonuçlar alınmaktadır.Ancak
depresyonun bilişsel modelinin geliştirilmesi için yeni çalışmalara ihtiyaç
duyulmaktadır.
Anahtar Kelimeler: bilişsel terapi, bilişsel davranış terapileri, şema, tutumlar, nüks

Abstract:
AIM: Depression is one of the most common psychiatric disorders. New models are
needed because of the difficulties in diagnosis and treatment. Cognitive behavioral
therapies have positive results in depression. In this study, we aimed to investigate the
interaction of clinical symptomatology, autonomic thinking and dysfunctional schemas
about depression.
Method: SCID-I and sociodemographic data form were applied to the patient after the
outpatient clinic application. In terms of changing criteria, DSM-5 criteria and rediagnoses
were evaluated. Patients were assessed with the Automatic Thouhgts
Questionnaire (ATQ), the Short Form of Dysfunctional Attitudes Scale (DAS-R), the
Personality Beliefs Questionnaire Short Form (PBQ-SF), the Social Comparison Scale,
and SCID-II. Our study included 101 depressed patients and 82 healthy control groups
participated.
Results: As a result of the evaluations, a significant difference was found in all
cognitive subscales between the control group and the depression group and this
difference is related to the more negative cognitive attitudes of the depression group.
When we compared the first episode and recurrent depression group within themselves,
there was a significant difference between the groups only in the sub-factor of personal 
62
incompatibility and change desire for automatic thinking, and this difference was due to
the more negative interpretations of the first episode group. When we assessed
depression on the basis of severity, on all cognitive scales, more negative attitudes of
severe depression group were found and there was a significant difference between the
groups.
Conclusion: Depression is a very important mental illness and public health problem.
Due to its repetitive nature and its chronicity it causes a very high disability. Successful
results are obtained with cognitive behavioral therapy. However, new studies are needed
to develop the cognitive model of depression.
Key words: congitive therapy, cognitive behavior therapy, schema, attitudes, recurrence