Simüle edilmiş immatür dişlerde Güta-Perka/AH Plus ve Resilon/Epiphany SE kök kanal dolgu sistemlerinin koronal sızıntı, apikal sızıntı, kırılma direnci ve kök kanal dentinine adaptasyon yeteneği yönünden karşılaştırılması
Comparison of coronal and apical leakage, fracture resistance and root canal dentin adaptation ability of Gutta-Percha/AH Plus and Resilon/Epiphany SE root canal filling systems in simulated immature teeth
Yazar: LEVENT DEMİRİZ
Danışman: PROF. DR. SERAP ÇETİNER
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental pulpa = Dental pulp ; Dental sızma = Dental leakage ; Dentin = Dentin ; Diş kırıkları = Tooth fractures ; Dişler = Teeth ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Periapikal doku = Periapical tissue ; Süt dişleri = Tooth deciduous

Özet:
Araştırmamızda, apeksifikasyon tedavisi tamamlanmış immatür dişlerin endodontik tedavilerinde yaygın olarak kullanılmakta olan Güta-perka/AH Plus (GP/AH Plus) sistemi ile son yıllarda endodontiye sunulmuş olan Resilon/Epiphany SE (RE) sisteminin koronal ve apikal sızıntıları, kırılma direncine etkileri ve kök kanal dentinine adaptasyonlarının simüle immatür dişlerde karşılaştırılarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Araştırmamızda; ortodontik tedavi amacı ile çekilmiş 184 adet tek köklü ve tek kanallı alt çene daimi küçük azı dişi kullanılmıştır. Kök ucu açık olan dişler araştırmaya dahil edilmemiştir.15 adet diş kırılma direnci bölümünde yer alan negatif kontrol grubu için ayrılmış ve bu dişlerde her hangi bir işlem yapılmamıştır. Koronal ve apikal sızıntı ile dentin adaptasyonunun değerlendirildiği bölümlerde kullanılan 124 adet dişin kuronu mine sement hududundan kesilerek uzaklaştırılmıştır. Kırılma direncinin değerlendirildiği bölümde kullanılan 45 adet dişte kuronlar uzaklaştırılmamış ve giriş kaviteleri hazırlanmıştır. Çalışmalar için hazırlanan 169 örnekte kök boyu 12 mm olarak ayarlanmış ve apikalde kalan fazla kök kısmı kesilerek uzaklaştırılmıştır.Hazırlanan 162 örnekte koronal 1/3 bölge 2-6 numara Gates Glidden frezler, orta 1/3 bölge 45-80 numara K-tipi eğeler ve apikal 1/3 bölge 2-6 numara Gates Glidden frezlerle (retrograd) prepare edilerek immatür diş kök kanal sistemi simülasyonu yapılmıştır. Bu örneklerden 7 tanesi dentin adaptasyonu çalışması için ayrılmış #80 olarak ifade edilmişlerdir. Aynı çalışma için hazırlanan farklı 7 örnekte ise; koronal ve apikal 1/3 bölge 1-4 Gates Glidden frezler, orta 1/3 bölge 15-40 numara K tipi eğelerle prepare edilerek daha dar immatür kök kanal sistemleri (#40) oluşturulmuştur. Preparasyon sırasında %2,5 NaOCl ve salin ile irrigasyon yapılmıştır.Çalışmalar için hazırlanan örneklerin açık olan kök uçları modelaj mumu ile kapatılarak apikal bariyer taklit edilmiştir. Daha sonra kök kanal sistemlerinde 7 gün boyunca KH bekletilerek geleneksel apeksifikasyon simülasyonu tamamlanmıştır. Geleneksel apeksifikasyon simülasyonundan sonra smear tabakası ve KH uzaklaştırılmış, bu amaçla % 5 EDTA ve % 2,5'lik NaOCl çözeltileri kullanılmıştır.Koronal ve apikal sızıntı çalışmasında 40 adet örnek RE sistemi, 40 adet örnek ise GP/AH Plus sistemi ile doldurulmuş ve deney grupları hazırlanmıştır. 10 adet örnek GP/AH Plus sistemi ile doldurularak negatif kontrol grupları için kullanılmış. 20 adet örnek ise sadece GP veya Resilon kon ile doldurularak pozitif kontrol grupları hazırlanmıştır. Gruplara ait her örnekte boya penetrasyon yöntemi ile oluşturulan koronal veya apikal sızıntı stereomikroskopta görüntülenerek skorlanmıştır.Dentin adaptasyonunun değerlendirildiği çalışmada #40 ve #80 grubuna ait örneklerden birer adet örnek kontrol grupları (K#40, K#80) için ayrılmış ve bu örneklerde irrigasyon prosedürünün etkinliği değerlendirilmiştir. #40 ve #80 grubunda bulunan diğer örnekler ise deney gruplarının hazırlanması amacıyla RE veya GP/AH Plus sistemleri ile doldurulmuş ve sistemlerin dentin adaptasyonları SEM analizi ile değerlendirilmiştir.Kırılma direnci çalışması için hazırlanan 45 adet örnekten 15 tanesi her hangi bir sistem ile doldurulmadan bırakılmış ve pozitif kontrol grubu olarak değerlendirilmiştir. 15 adet örnek RE, diğer 15 örnek ise GP/AH Plus ile sistemi ile doldurularak deney grupları hazırlanmıştır. 15 adet örnek ise negatif kontrol grubunu oluşturmuş ve kırılma testine kadar muhafaza edilmiştir. Gruplarda yer alan örneklerin hepsi Universal Test Cihazı'nda kırılmış ve oluşan maksimum kırılma değerleri Newton olarak kaydedilmiştir.Koronal ve apikal sızıntı çalışmalarına ait verilerin istatistiksel değerlendirmesinde Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Kırılma direnci çalışmasına ait verilerin değerlendirilmesinde ise Kruskal Wallis testi kullanılmıştır.RE kanal dolgu sisteminde, GP/AH Plus kanal dolgu sistemine göre daha düşük koronal sızıntı ortanca değeri elde edilmesine rağmen, her iki deney grubu arasında ortaya çıkan farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır (p>0,05).RE kanal dolgu sistemi ile GP/AH Plus kanal dolgu sistemine ait apikal sızıntı ortanca değerleri eşit bulunmuş ve her iki deney grubu arasında apikal örtücülük açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olmadığı saptanmıştır (p>0,05).RE ve GP/AH Plus kanal dolgu sistemlerinin adaptasyonlarının kanal çapı genişledikçe benzer düzeyde azaldığı ve patlar ile dentin duvarı arasında oluşan boşlukların koronal 1/3 bölgeden apikal 1/3 bölgeye doğru giderek arttığı gözlenmiştir. RE kanal dolgu sisteminin her iki kanal çapında, koronal 1/3 bölgede GP/AH Plus sistemine göre dentin duvarına daha iyi adapte olduğu gözlenmiştir. Orta ve apikal 1/3 bölgede ise her iki sistemin adaptasyonlarının benzer olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, RE ve GP/AH Plus kanal dolgu sistemlerinin, kök kanal sisteminin hiçbir bölgesinde dentin tübüllerine penetre olmadıkları saptanmıştır.İmmatür dişlerde irrigasyon prosedürünün etkinliği değerlendirildiğinde; koronal 1/3 bölgede smear tabakasının tamamen uzaklaştırıldığı ve dentin tübüllerinin açık olduğu gözlenmiştir. Orta 1/3 bölgede smear tabakasının tamamen uzaklaştırılamadığı ve dentin tübül ağızlarının bir kısmının smear ile kaplı olduğu görülmüştür. Apikal 1/3 bölgede ise; irrigasyon prosedürünün etkili olmadığı ve bölgede smear tabakasının uzaklaştırılamadığı gözlenmiştir. İrrigasyon prosedürünün, kök kanal sisteminde farklı genişliklerde benzer etkide bulunduğu, ancak kök kanal sistemi dar olan örnekte (K#40) apikal 1/3 bölgede KH artıklarının daha fazla miktarda kaldığı saptanmıştır.Kırılma direnci ile ilgili çalışmamızda; pozitif kontrol grubu, RE ve GP/AH Plus deney grupları ile negatif kontrol grubuna göre daha düşük ortanca kırılma değeri göstermiş ve oluşan farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0,001). Negatif kontrol grubu, RE ve GP/AH Plus deney grupları ile pozitif kontrol grubuna göre daha yüksek ortanca kırılma değeri göstermiş ve oluşan farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0,001). RE deney grubu, GP/AH Plus deney grubuna göre daha yüksek ortanca kırılma değeri göstermiş, ancak aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır (p>0,05).Araştırmamızın sonuçları değerlendirildiğinde; RE sisteminin koronal örtücülük ve diş yapısını kuvvetlendirme açısından GP/AH Plus sistemine göre anlamlı olmasa da daha iyi sonuçlar vermesi, bu sistemin immatür dişlerin endodontik tedavilerinde GP/pat sistemleri yerine iyi bir alternatif olarak kullanılabileceğini göstermiştir.

Abstract:
The aim of our research is to evaluate coronal and apical leakage, fracture resistance and root canal dentin adaptation ability of Resilon/Epiphany SE (RE) system, that was presented to endodontics in recent years, in simulated immature teeth comparatively with Gutta-percha/AH Plus (GP/AH Plus) system which is used commonly in endodontic treatments of immature teeth.In our research, 184 mandibular first premolar teeth with single root and root canal, which were extracted for orthodontic treatment, were used. Teeth with open root apex were excluded from the research.15 teeth were selected for negative control group in fracture resistence study and this group received no process. The crowns of 124 teeth were sectioned at the cementoenamel junction for coronal and apical leakage studies and evaluation of dentin adaptation part of our research. Crowns of 45 teeth were not removed and access cavities were prepared for evaluation of fracture resistence part. Root lengths of 169 specimens were adjusted as 12 mm and excessive apical parts of roots were removed for all studies.In 162 specimens, coronal third of each root was flared up to a 2-6 Gates Glidden bur, middle third was prepared with a size 80 K-type file and apical third was flared up to a 2-6 Gates Glidden bur (retrograd) for immature tooth root canal system simulation. 7 specimens of them were selected for dentin adaptation study and were called #80. Out of these162 specimens, 7 specimens were prepared differently for the same study and were called #40. In this group, coronal third of each root was flared up to a 1-4 Gates Glidden bur, middle third was prepared with a size 40 K-type file and apical third was flared up to a 1-4 Gates Glidden bur (retrograd) for narrow immature tooth root canal system simulation.Open apices of all specimens were coated with modelling wax to create apical barrier. Then, apexification simulation was completed for each specimen with using KH paste in root canal system for 7 days. Smear layer and KH was removed with % 5 EDTA and %2,5 NaOCl irrigation.In coronal and apical leakage studies, experimental groups were created by filling 80 specimens with RE or GP/AH Plus system. For negative control group, 10 specimens were filled with GP/AH Plus. 20 specimens were filled with GP or Resilon cones without sealers to create positive control group. For all groups, dye penetration test was used and coronal or apical leakage, which was occured in each specimen, was scored with using stereomicroscope.In evaluation of dentin adaptation part, one specimen selected from each #40 and #80 group for creating control groups (K#40, K#80). Control groups were created to evaluate efficiency of irrigation procedure. The other specimens in #40 and #80 groups were filled with RE or GP/AH Plus systems for experimental groups. Dentin adaptation was evaluated with SEM analysis.In fracture resistance part, 15 teeth received no obturation and they were used as positive control group. 30 teeth were filled with RE or GP/AH Plus for creating experimental groups. The other 15 teeth received no process and they were used for negative control group in fracture resistance test. Specimens in all groups were fractured with Universal Test Machine and maximum fracture values were recorded as Newton.Coronal and apikal leakage values were evaluated statistically with using Mann Whitney U test and fracture values were evaluated statistically with using Kruskal Wallis.Although RE system showed better coronal leakage median value than GP/AH Plus, difference between experimental groups was not found statistically significant (p>0,05).RE and GP/AH Plus systems showed similar apiacal leakage median values and there was no significant difference between these two experimental groups (p>0,05).Dentin adaptations of RE and GP/AH Plus root canal filling systems decreased similarly with increasing width of root canal. Gaps, observed between sealers and dentin, were increased from coronal to apical third. RE system showed better dentin adaptation in coronal third than GP/AH Plus in both root canal diameters. In the middle and apical third, RE and GP/AH Plus showed similar dentin adaptation. At the same time, both of these two root filling systems did not show any dentin tubule penetration in the whole part of root canal systems.When the efficiency of irrigation procedure was evaluated, no smear layer was observed in coronal third and all dentin tubules were exposed in this part. In the middle third, irrigation procedure failed to remove the smear layer completely and it was seen that some of dentin tubules were coated with smear. In apical third, irrigation procedure could not remove the smear layer and there was no any exposed dentin tubules in this part. SEM analysis showed that the irrigation procedure created the same effect in all root canal diameters. However, KH remnants was observed in the specimen K#40 more than K#80 in apical third.In fracture resistence study, positive control group showed the lowest median fracture value than the other groups and the difference was found statistically significant (p<0,001). Negative control group showed the highest median fracture value than the other groups and the difference was found statistically significant (p<0,001). RE system showed higher median fracture value than GP/AH Plus system. However, the difference between these two systems was not found statistically significant (p>0,05).Consequently, RE system showed better coronal sealing and fracture resistance results than GP/AH Plus system, although these results was not statistically significant. According to our research, RE system can be considered as an alternative instead of GP/sealer systems for endodontic treatment of immature teeth.