Sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışlarının yönetiminde örtük program: Uşak ili örneği
Hidde curriculum of manegement of undesirable behaviours of students in clasroom: A case of Uşak city
Yazar: MURAT BAŞAR
Danışman: PROF. DR. CİHANGİR DOĞAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Disiplin = Discipline ; Sınıf içi davranışlar = In-class behaviors ; Sınıf kültürü = Class culture ; Sınıf yönetimi = Classroom management ; Uşak = Uşak ; Örtük program = Hidden curriculum ; Öğrenci davranışı = Behavior of student ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İstenmeyen öğrenci davranışı = Unwanted student behavior

Özet:
Bu araştırmada, öğrenme-öğretme sürecinde örtük programın sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışlarını nasıl etkilediğini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır.Araştırmada nitel durum çalışmasına yer verilmiş ve araştırmanın amacına uygun olan iç içe geçmiş tek durum deseni kullanılmıştır. Öğrenme-öğretme sürecinde sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışlarını yönetmede örtük program tek durum olarak alınmıştır. Araştırmanın alt birimlerini sınıf ortamındaki öğrenme-öğretme sürecindeki tüm dersler, sınıf yönetimi ve rehberlik faaliyetleri oluşturmaktadır. Kullanılan yöntemin gücünü artırmak için veri çeşitlemesine gidilmiştir. Yöntem çeşitlemesini sağlayabilmek için ?kamera ile gözlem?, ?gözlem? ve ?görüşme? yöntemleri uygulanmıştır. Veri çeşitlemesi yapabilmek için kamera ile gözlem yapılan sınıflar, öğretmen görüşme, öğrenci görüşme ve amaçlı örneklem görüşmesi farklı veri olarak kullanılmıştır.Çalışmanın grubunu Uşak il merkezinden üç, bir ilçe ve bir köy ilköğretim okulu ile bu okullarda görev yapan otuz öğretmen ile elli öğrenci oluşturmaktadır. Gözlem yapılan sınıflardan, gözlem esnasında sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışı gösterdiği tespit edilen yirmi öğrenci amaçlı örneklemi oluşturmuştur.Sınıflarda en çok görülen sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışları iletişime yönelik davranışlardır. Sınıf öğretmenlerinin iletişime yönelik sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışlarını yönetmede yetersiz kaldıkları sonucuna ulaşılmıştır.Sınıf öğretmenleri, şiddete ve sınıf arkadaşlarına yönelik sınıf içi istenmeyen davranışları fark ederken, kaygıdan kaynaklanan davranışları fak etmemektedirler. Öğretmenler kendilerine yönelik istenmeyen öğrenci davranışlarını ve iletişime yönelik sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışlarını da önemsememektedirler. Sınıf öğretmenlerinin kaygı davranışlarıyla ilgili öğrencilerin verdiği mesajı alamadıkları, iletişime yönelik davranışları da sınıf içi istenmeyen davranış olarak algılamadıkları sonucuna ulaşılmıştırSınıf öğretmenleri sınıf içi istenmeyen davranışları yönetmede uyarı ve görmezden gelme yaklaşımını daha çok tercih etmektedirler. Ceza verme yöntemini pek kullanmamaktadırlar. Kaygı davranışlara herhangi bir yöntem kullanmamaktadırlar. Sınıf öğretmenlerinin sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışlarını yönetmek için ceza yöntemini kullanmadıkları sonucuna ulaşılmıştır.Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimiyle ilgili karar alma ve kural belirlemede en çok yarı demokratik bir tutum içinde oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilere göre sınıf öğretmenleri en çok yeri geldikçe karar almaktadır. Öğretmenlerin oluşan şartlara göre yöntem belirlediği sonucuna ulaşılmıştır.Sınıf öğretmenleri kural belirlerken veya karar alırken en çok çevre faktörünü dikkate almaktadır. Sınıflarında alınan kararların kendilerine de danışılması öğrencilerde en çok değerli olma ve güven duygusunu hissettirmektedir.Sınıf öğretmenleri sınıflarında ortaya çıkan sınıf içi istenmeyen davranışları yönetebilmek için onarıcı yaklaşımı tercih ederken, kullanılan yöntemleri belirleyen en önemli faktör yine okulun çevresi olmuştur. Sınıf içi istenmeyen davranışları yönetmek için öğretmenler en çok profesyonel yardımı tercih etmektedir. Bu tercihin oluşmasında okulun çevresi etkilidir.Öğretmenlerin en çok önemsedikleri eşitlik, adalet, sevgi, saygı değerleridir.Öğrencilere göre sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışlarının en önemli nedeni can sıkıntısıdır. Can sıkıntısının en önemli nedeni öğretmenlerin monoton yöntemlerle ders işlemeleridir. Öğrenciler canları sıkıldığında en çok yanındaki arkadaşıyla sohbet etmektedir. Öğrenciler, can sıkıntısının giderilmesi için en çok etkinlik yapılmasını istemektedir. Öğrenme-öğretme sürecinde yapılan etkinliklerin sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışları engelleyeceği sonucuna ulaşılmıştır.Sınıf içi arkadaşlık ilişkilerini olumlu olarak en çok etkinlik ve paylaşım etkilerken; olumsuz etkileyen en önemli etken öğretmenin ayrıştırıcı tutumudur. Ayrıştırmanın sınıf içi arkadaşlık ilişkilerini olumsuz etkilediği için istenmeyen öğrenci davranışlarını artıracağı sonucuna ulaşılmıştır. Amaçlı çalışma grubundaki öğrencilerin görüşlerine göre; sınıf içi istenmeyen davranışları kaygıdan kaynaklanan, can sıkıntısı, öğretmen tutumları ve sınıf dışından kaynaklanan nedenlerdir. Etkinliklerin can sıkıntısını gidermede en önemli etken olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Sınıf öğretmenlerinin sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışlarını yönetmede sınıf içi örtük programı doğru olarak uyguladıklarında başarılı olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar kelimeler: Sınıf yönetimi, örtük program, istenmeyen öğrenci davranışları

Abstract:
In this research, it is aimed to reveal how the hidden curriculum effects undesired students behaviours at the calssroom teaching-learning process in the classroom.For the purposes of this research study is a qualitative case study of the situation are given, and the single condition nested design was used. On managing undesired student behavior in teaching-learning process hidden curriculum was taken as a single state. The sub-units of the programmes consist of the all the subjects, classroom management and guidance activities in classroom learning-teaching process. In order to strenghten the method, the data variation is employed. In order to provide variation, ?observation with the camera?, ?observation? and ?interview? methods were applied. In order to make a data variation, camera observation classrooms, teacher interview, student interview and purposive sample interview are used as different data.The universe of the study consist of three primary schools in Uşak city town, one school in a country and one anothet school in a village and thirty teachers and fifty students. 20 students showing the undesired behaviours are the purpositive samples of the study.The most common un desired behaviours are cummunicaional ones. It has been reached that teachers fail to manage undesired behaviours connected to communication.Their attitudes show that the teachers do not realise the anxiety originated behaviours while they can realise violence oriented undesired student behaviours towards their frieds. The teachers do not take serious the undesired behaviours towards themselves and communication based undesired behaviours throught the classroom. Also it has benn reached that the teachers cannot get the messages of the students related to anxiety and they don?t percieve communication based undesired behaviours as a real classroom undesired behaviours.The teachers generally use warning and ignoring methods rather that punishment. It is observed they don?t any method as anxiety behaviours, and they a little gestures to some behaviours. And it is reached that the teachers don?t use punishment for managing the undesired students behaviours in the classroom.Also while taking decisions about the classroom it?s observed that the teachers behave a semi-democratic way. The teachers take decisions according to the conditions of ?the environment? and very spontaneously. Also it makes the students feel valauble when the teacher consults them.While the teachers prefer restorative justice manage undesired behaviours, the most important factor to determine the methods is again ?the envirioment of the school?.Teachers prefer professional help in order to manage the classroom undesired behaviours while this prefence is occurred, the schools environment is affected.The most important virtues for the teachers are equalty, justice, love and respect.According to the students the main reason for undesired behaviours is ?boredom?. When the students are bored, they talk with their friends mostly. And the reason of boredom is the monotonius teaching way of the teachers mostly. And it is concluded that there is agreat need for the activities that involving students more. Secondly, ?seperatist attitude of teacher? damages classroom?s friendly atmosphere while sharing based activities increase the quality of friendship among students.According the students views in the purposive sample, the reasons of undesired behaviours in the classroom are anxiety, boredom, teachers attitude and environment.It is concluded that teachers are succesful when they use the hidden curriculum program in the classroom correctly for managing undesired behaviours in the classroom.Key words: Classroom management, the hidden curriculum, undesired student behaviours