Diyet kalitesinin, diyetin glisemik indeksi ve glisemik yükünün kardiyovasküler hastalık riski ile ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship of diet quality, glycemic index and glycemic load of the diet with cardiovascular disease risk
Yazar: MERVE ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE BAKIRHAN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma kardiyovasküler hastalık riskinin diyet kalitesi, glisemik indeksi ve glisemik yükü ile ilişkisini değerlendirmek amacıyla 226 yetişkin üzerinde yürütülmüştür. Katılımcıların genel sağlık ve beslenme durumuna ilişkin bilgileri anket formu aracılığıyla alınmış olup bireylerin antropometrik ve kan basıncı ölçümleri araştırmacı tarafından alınmış, biyokimyasal bulgular son 3 ay içinde çalışma için uygun kan örneklerini vermiş olan hastaların dosyalarından alınmıştır. Bireylerin fiziksel aktivite düzeyleri Kısa Fiziksel Aktivite Değerlendirme Aracı ile değerlendirilmiş olup, 10 yıllık kardiyovasküler hastalık riski SCORE ve ASCVD risk değerlendirme sistemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Bireylerin diyet kalitesi, glisemik indeksi ve glisemik yükü yüz yüze görüşme yoluyla alınan 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı kullanılarak hesaplanmıştır. Diyet kalitesinin değerlendirilmesinde Besin Ögesi Yeterlilik Oranı ve Ortalama Yeterlilik Oranı kullanılmıştır. Glisemik yük ile ASCVD riski ve SCORE riski arasında pozitif yönlü korelasyon tespit edilmiştir (r:0,268 ve r:0,244; p<0,001). Glisemik yükün SCORE riskini, 10 yıllık, ömür boyu ve optimal ASCVD riskini ve visseral adipozite indeksinin ömür boyu ASCVD riskini anlamlı düzeyde yordadığı saptanmıştır (p<0,05). Diyet kalitesi ve glisemik indeks ile SCORE ve ASCVD riski arasında bir korelasyon bulunamamıştır (p>0,05). Sonuç olarak bu çalışmanın bulguları, glisemik yükün kardiyovasküler hastalık riskini öngörebileceğini ve 10 yıllık kardiyovasküler hastalık riski ile ilişkili olabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Diyet Kalitesi, Glisemik İndeks, Glisemik Yük, Kardiyovasküler Hastalık Riski

Abstract:
This study was conducted on 226 adults to evaluate the relationship between cardiovascular disease risk and diet quality, glycemic index and glycemic load. Information about the general health and nutritional status of the participants was obtained through a survey form, anthropometric and blood pressure measurements of the individuals were taken by the researcher, and biochemical findings were taken from the files of the patients who had provided appropriate blood samples for the study in the last 3 months. Individuals' physical activity levels were evaluated with the Brief Physical Activity Assessment Tool, and the 10-year cardiovascular disease risk was evaluated using the SCORE and ASCVD risk assessment systems. Individuals' diet quality, glycemic index and glycemic load were calculated using a 24-hour retrospective food consumption record taken via face-to-face interview. Nutrient Adequacy Ratio and Mean Adequacy Ratio were used to evaluate diet quality. A positive correlation was detected between glycemic load and ASCVD risk and SCORE risk (r:0.268 and r:0.244; p<0.001). It was determined that glycemic load significantly predicted SCORE risk, 10-year, lifetime and optimal ASCVD risk, and visceral adiposity index significantly predicted lifetime ASCVD risk (p<0.05). No correlation was found between diet quality and glycemic index and the risk of SCORE and ASCVD (p>0.05). In conclusion, the findings of this study indicate that glycemic load may predict the risk of cardiovascular disease and may be associated with the 10-year risk of cardiovascular disease.

Keywords: Cardiovascular Disease Risk, Diet Quality, Glycemic Index, Glycemic Load