Atatürk Döneminde vatandaşlığın ve ulusal kimliğin inşasında eğitimin rolü (1923-1938)
The role of education in the construction of citizenship and national identity in the Period of Atatürk (1923-1938)
Yazar: DAVUT TAŞ
Danışman: PROF. DR. LEVENT ÜRER
Beykent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Anayasal vatandaşlık = Constitutional citizenship ; Atatürk Dönemi = Atatürk Period ; Etnik ulusçuluk = Ethnic nationalism ; Kimlik inşası = Identity formation ; Milli kimlik = National identity ; Vatandaşlık = Citizenship ; Vatandaşlık bilinci = Citizenship awareness

Özet:
Ulus-devletler vatandaşlığın inşasında benzer araçlara sahip olsalar da bunların kullanımı, içeriği ve ortaya çıkan sonuç her ülkenin kendi siyasal ve toplumsal kültürüne bağlı olarak kendi özelinde incelenmelidir. Bu çalışmanın konusu da ulusal eğitim aracılığı ile Atatürk dönemi içinde ulusal kimliğin inşası ve vatandaşlığın oluşturulması sürecidir. Gerek ulus ve ulusçuluk kavramlarının karmaşık-eklektik doğası ve döneminin iç ve dış faktörleri nedeniyle durmadan dönüşüme uğraması gerekse Cumhuriyet rejiminin ideolojisini ancak zaman içinde yavaş yavaş oluşturması nedeniyle vatandaşlık ve ulusal kimlik Cumhuriyet'in kuruluşu ile tamamlanmış bir yapı olmamış, inşacı yaklaşım perspektifinde aktörler (kurumlar, devlet, zümreler veya toplumsal hareketler) tarafından devamlı bir şekilde yeniden oluşturulmuştur ve şekillenmiştir. Buna bağlı olarak bu çalışmada amaçlanan ise Türkiye'de laik ve modern vatandaşlık kimliğinin oluşturulması yönündeki ilk çabaların ardındaki düşünsel tutum ve temaların neler olduğunu, nelerden beslendiğini, inşaya konu olan "vatandaş tipolojisini," eğitim politikasının bu inşa sürecindeki rolü, etkisi ve yansımaları konularının araştırılmasıdır. Böylece resmi söylemin tasavvur ettiği kimlik profilinin eğitim politikalarına nasıl yansıdığı ve süreç içinde hangi sapmalara uğradığı aydınlatılmaya çalışılacaktır. Öte yandan, kimlik inşasının başlanıp tamamlanan bir yapı değil, bir süreç olması nedeniyle Türkiye'de bu sürecin başlangıcına doğru eğilmenin günümüzde etkisi devam eden kimlik tartışmalarını anlamaya ışık tutacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Although nation-states have similar tools in the construction of citizenship, their use, content and the result should be examined in its own way depending on the political and social culture of each country. The subject of this study is the process of constructing national identity and creating citizenship in the Atatürk period through national education. Citizenship and national identity were not a complete structure with the establishment of the Republic, because the concepts of nation and nationalism were constantly transformed due to the complex-eclectic nature of the concepts of the nation and the internal and external factors of the period, and the ideology of the Republican regime was formed only gradually over time, and actors (institutions) in the perspective of the constructivist approach It has been constantly reconstructed and shaped by the state, estates or social movements). Accordingly, the aim of this study is to examine the intellectual attitudes and themes behind the first efforts to create a secular and modern citizenship identity in Turkey, what they feed on, the "citizen typology" that is the subject of construction, the role, impact and reflections of education policy in this construction process. is research. Thus, it will be tried to illuminate how the identity profile envisioned by the official discourse is reflected in education policies and what deviations it has undergone in the process. On the other hand, since identity construction is a process and not a structure that is started and completed, it is thought that leaning towards the beginning of this process in Turkey will shed light on the ongoing identity debates.