Endüstriyel tasarım hizmet sektörünün ileri ve geri bağlantı katsayıları üzerinden incelenmesi
Analysis of forward and backward linkage coefficients in industrial design service sector
Yazar: HİLAL ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN GÜNEŞ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design

Özet:
Küresel piyasalarda firmaların rekabet edebilmeleri için yüksek katma değer yaratan faaliyetlerde bulunmaları gereklidir. Tasarımın bu tür katma değer yaratan bir faaliyet olduğunun bilinmesi, artan rekabet ve teknolojik gelişmeler ile birlikte, firmalar için gün geçtikçe daha da önem kazanmasına neden olmaktadır. Firmaların faaliyette bulunduğu sektörler arası ilişkilerin tanımlanması için, dengesiz kalkınma modellerinden ön plana çıkan Hirschman modeline ait, girdi-çıktı analizleri kullanılmaktadır. Girdi-çıktı analizi, ekonomideki sektörlerin birbirleriyle ilişkilerinin incelenmesine olanak sağlar. Bu yöntem ile bir sektörün güçlü ve zayıf sektörel ilişkileri belirlenebilir ve ekonomi içerisindeki yeri ve önemi tespit edilebilir. Dengesiz kalkınma modellerinde, sermaye kıtlığı sebebiyle bazı sektörler kilit öneme sahiptir. Tasarım, firmaların rekabet edebilmeleri için gerekli olan faaliyetlerin başında bulunması sebebiyle, stratejik öneme sahip sektörlerden birisi olarak kabul edilmektedir. Türkiye ekonomisi için girdi-çıktı analizi yöntemi kullanarak farklı sektörler için stratejik önem analizi yapan çeşitli çalışmalar bulunmaktadır. Ancak tasarım hizmet sektörüne yönelik herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmanın amacı, Hirschman'ın bağlantı katsayıları modeli üzerinden, Türkiye'nin endüstriyel tasarım hizmetinde yer alan kilit sektörlerini ve söz konusu sektörlerdeki firmaların bölgesel olarak nerelerde yoğunlaştığının tespit edilmesidir. Böylece, şekilde tasarımın ekonomideki sektörler içerisinde, stratejik bir öneme sahip olup olmadığının belirlenmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında, tasarım hizmet sektöründe yer alan danışmanlık firmaları belirlenerek, söz konusu firmaların hizmet verdiği ve hizmet aldığı sektörler, firmaların kurumsal internet siteleri üzerinden ve yüz yüze görüşmeler ile tespit edilmiştir. Çalışmanın sonraki aşamasında ise, ulaşılabilen 16 firma ile yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve görüşmelerden elde edilen bulgular, girdi çıktı analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Sonuç olarak, endüstriyel tasarım hizmet sektörünün ekonomideki sektörler içerisinde önemli bir konuma sahip olduğu anlaşılarak çeşitli sonuçlara ulaşılmıştır.

Abstract:
Companies need to be involved in activities that create high added value to compete in global markets.  With the increasing competition and technological developments, acknowledging that design is such a value-adding activity is crucial for companies. Input-output analyzes, part of Hirschman models which is predominant in unbalanced growth theory,  is used to identify inter-sectoral relationships in which firms operate. The input-output analysis allows for examining the inter-sectoral relations in the economy; this method can determine strong and weak sectoral relationships of a sector and determine the position and prominence of that sector in the marketplace. Some sectors have key importance due to the capital shortage in unbalanced growth theory. Because design is one of the main operations in economic competition, it is argued to have a major strategic importance. Various studies perform strategic importance analysis using input-output analysis method for several sectors in the Turkish economy. However, there is no such study for the industrial design service sector.  This study aims to find out key sectors in the industrial design service sector of Turkey and where the firms in this sector are concentrated locally through the Hirschman linkage coefficients. In this way, it is aimed to determine whether design has strategic significance in the sectors of the economy. In the first phase of the study, consultancy firms located in the design service sector are determined then the industries for which these companies provide service and get service from have been identified through their official websites of the companies and with face-to-face interviews. At the next stage of the study, structured interviews were conducted with 16 companies that were reached and the findings obtained from interviews were analyzed by input-output analysis method. A variety of conclusions have been reached by understanding the key position of the industrial design service sector within the sectors of the economy as the results of the study.