Ankara ilinde bulunan kene türleri ve vektör olarak özellikleri
Tick species in Ankara and their vectorial importance
Yazar: OLCAY HEKİMOĞLU
Danışman: PROF. DR. NURDAN ÖZER
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Ankara = Ankara ; Keneler = Ticks ; Türkiye = Turkey

Özet:
Keneler, her türlü iklim koşulunda, özellikle de tropikal bölgelerde daha fazla yayılış gösteren ve memeli, kuş, sürüngen ve amfibilerden kan emen ektoparazitik canlılardır. Keneler, protozoal, riketsiyal, bakteriyel ve viral hastalık etkenlerini taşıması nedeniyle tıp ve veterinerlik açısından büyük öneme sahiptir. Ankara'daki kene türleri ve bunların vektöriyel özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yürütülen bu çalışma, Nisan-Temmuz 2010 tarihleri arasında 12 farklı istasyonda yapılmıştır. Bayraklama yöntemi kullanılarak ve koyun, keçi, sığır, kaplumbağa üzerinden alınarak yapılan örnekleme çalışmalarıyla toplam 1196 kene örneği toplanmıştır. Toplanan örneklerin stereomikroskop kullanılarak yapılan tür tayin çalışmasında, Rhipicephalus bursa Canestrini et Fanzago, 1877, Rhipicephalus sanguineus Latreille, 1806, Rhipicephalus turanicus Pomerantzev et Matikasvili, 1940, Haemaphysalis parva Schulze, 1918, Haemaphysalis punctata Canestrini et Fanzago, 1877, Hyalomma marginatum marginatum Koch, 1844, Hyalomma anatolicum excavatum Koch, 1844, Hyalomma aegyptium Linnaeus, 1758 ve Dermacentor marginatus Sulzer, 1776 türlerine ait olduğu belirlenmiştir. En fazla örneklenen türler R.bursa (%44.89), R.sanguineus (%18.89) ve R.turanicus (%18.06)'tur.Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Bunyaviridae ailesi Nairovirus cinsine ait bir virüstür. Bu çalışmada, Kızılcahamam' dan toplanan kene örneklerinden oluşturulan 22 adet kene havuzu (303 kene), nested RT-PCR yöntemi ile incelenmiş ve beş kene havuzunda KKKA virüsü saptanmıştır. Bu çalışmayla Ankara'daki kene türlerinde KKKA virüsü varlığı ilk kez gösterilmiştir.Anahtar Kelimeler: Ankara, Türkiye, kene, KKKA, Hyalomma, Rhipicephalus.

Abstract:
Ticks are blood-sucking ektoparasites that feed on mammals, birds, reptiles and amphibians can spread in the every kind of climate especially tropical areas. Ticks play an important role in human and veterinary medicine, in particular due to their ability to transmit a wide spectrum of pathogenic micro-organisms of protozoal, rickettsial, bacterial and viral origin. This study was performed to investigate tick species and their vectorial importance in Ankara between April and July 2010 in total 12 different areas. A total of 1196 adult ticks collected by flagging method from a variety of mammalia species (cattle, sheep, goat) and a turtle. The collected 1196 ticks were identified as Rhipicephalus bursa Canestrini et Fanzago, 1877, Rhipicephalus sanguineus Latreille, 1806, Rhipicephalus turanicus Pomerantzev et Matikasvili, 1940, Haemaphysalis parva Schulze, 1918, Haemaphysalis punctata Canestrini et Fanzago, 1877, Hyalomma marginatum marginatum Koch, 1844, Hyalomma anatolicum excavatum Koch, 1844, Hyalomma aegyptium Linnaeus, 1758 ve Dermacentor marginatus Sulzer, 1776 using stereo microscope. The most abundance species were R.bursa (%44.89), R.sanguineus (%18.89) and R.turanicus (%18.06).Crimean-Congo Hemorrhagic Fever Virus (CCHFV) is a tick-borne virus in the family Bunyaviridae, genus Nairovirus. In this present study, a total of 22 tick pools (303 ticks) from Kızılcahamam were investigated for viral RNA using nested RT-PCR method. Out of 22 pools, five were found as positive for CCHFV. Occurence of the CCHFV was demonstrated for the first time from ticks in Ankara.Keywords: Ankara, Turkey, tick, CCHF, Hyalomma, Rhipicephalus.