Berlin Alexander Meydanı ve Ankara Mahpusu eserlerinde kent sorunsalı
Stadt problematik in den werken ''Berlin Alexander Plazt'' und ''Ankara Mahpusu''
Yazar: GÜLSUM KUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ BAYKAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Alman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Alman Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature ; Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Alman edebiyatı = German literature ; Derviş, Suat = Derviş, Suat ; Döblin, Alfred = Döblin, Alfred ; Edebiyat = Literature ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Kentsel sorunlar = Urban problems ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yabancılaşma = Alienation

Özet:
19. yüzyılda gerçekleşen Sanayi Devrimi kentlerin yapısında ve buna bağlı olarak insanoğlunun hayatında köklü bir değişime sebep olmuştur. Aşırı kalabalık ve modern kent sistemiyle birlikte ortaya çıkan kapitalist sistem nedeniyle, kentlere doluşan insanlar büyük sosyal ve ekonomik sorunlarla yüzleşmek zorunda kalmıştır. Bu çalışmada modern kentin insan hayatında yarattığı büyük sosyo-ekonomik problemler, Berlin Alexander Meydanı ve Ankara Mahpusu eserleri kapsamında irdelenmiştir. Bu bağlamda kent sorunsalının temelleri araştırılmış, daha sonra kent yapısıyla özdeşleşen bazı başlıklar belirlenerek, eserlerden alınan kesitlerle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Eserlerde kent mekân olarak incelendiğinde, kentin teknik anlamda ilerlemiş, hız ve kalabalıkla özdeşleşen bir yer olduğu görülmüştür. Bu mekânda büyük iktidar savaşları verilmekte, sermayeyi elinde bulunduran zenginlik içinde yaşarken, emekçi sömürülmektedir. Toplumsal adaletsizlik modern kentin en belirgin özelliklerinden biri olmuştur. Burada maneviyat yitirilmiş, ahlaki yozlaşma had safhaya çıkmıştır. Ekonomik sorunları ve iletişim eksikliğini bu duruma neden olarak göstermek mümkündür. Modern kentte milyonlarca insan bir arada yaşamaktadır ve akınlar halinde hareket etmektedir. Ancak fiziksel olarak çok yakın olsalar da, iletişim açısından aralarında uçurumlar vardır. Kentte yaşayan birey yapayalnızdır. Kendine ve çevresinde olup bitene yabancılaşmıştır.  Kent sosyal adaletsizlik, açlık, sefalet, şiddetin hüküm sürdüğü bir yer olmuş, burada yaşama tutunmak isteyen insan için bir mücadele alanına dönüşmüştür. Doğadan koparılan ve her şeyden önce kendisine yabancılaşan insan, kaybettiği maneviyatının yerini türlü olumsuzluklarla doldurmaya çalışmaktadır. Zevk için öldürmek bunlardan bir tanesidir. Yalnız ve psikolojisi bozuk, kötü yaşam şartlarına katlanmakta zorlanan kent insanı suça eğilimi yüksek bir bireye dönüşmüştür. Bir Türk ve bir Alman yazarın bakış açısından yazılmış iki eserde modern kentin insan hayatındaki rolü irdelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Die sich in 19. Jahrhundert verwirklichende Industrie Revolution verursacht eine radikale Veränderung in der Struktur der Städte und dadurch in dem menschlichen Leben. In dieser Studie werden die durch die moderne Stadt verursachte soziale und ökonomische Probleme im Zusammenhang mit den Werken ‚'Berlin Alexander Platz'' und ‚' Ankara Mahpusu'' begutachtet. Die Gründe des Stadtproblems werden durch die hauptsächlichen Titels, die sich mit der Stadtstruktur identifizieren, untersucht und mit den Ausschnitten von den Werken vergleichend bearbeitet. Wenn die Stadt in den Werken räumlich untersucht wird, erkennt man, dass die Stadt im Bereich Technik vorgeschritten ist und sich mit der Eile und dem Andrang identifiziert. In diesem Raum werden große Machtkämpfen verwirklicht, und während Kapitalhabenden im Wohlstand leben, wird der Arbeitnehmer ausgebeutet. Die soziale Ungerechtigkeit wird einer der bestimmten Besonderheiten der modernen Stadt. In diesem Raum verliert man die Zeitgeist, moralische Ausartung nimmt zu hoch zu. Ökonomische Probleme und Kommunikationsmangel können als Gründe genommen werden. Tausende und abertausende Menschen leben in den modernen Städten zusammen und bewegen sich in Mengen. Obschon sie körperlich sehr nahe sind, gibt es Abgründe zwischen ihnen hinsichtlich der Kommunikation. Das Individuum in der Stadt ist mutterseelenallein. Es entfremdete schon sich selbst und seine Umgebung. Die Stadt wurde ein Raum, wo soziale Ungerechtigkeit, Hunger, Armut und Gewalt herrschen und verwandelte sich für die hier leben Wollende in einem Kampfbereich. Der Mensch, den man von der Natur löste, und vor allem sich selbst entfremdete, versucht die Stelle seiner Geistigkeit mit verschiedenen Negationen zu füllen. Töten für Lust ist ein Beispiel dafür. Der alleine Stadtmensch, dessen Psychologie schlecht ist und strengt sich den schlechten Lebensbedingungen sich zu gewöhnen an, wird ein Individuum, das zum Schuld sehr  geneigt ist. In dieser zwei Werken, die ein von einem türkischen und ein von einem deutschen Autor geschrieben wurden, wird es die Rolle der modernen Stadt in dem menschlichen Leben zu begutachten versucht.