Mülteci göçü sonrası oluşan kentsel tecrit alanlarında komşuluk ilişkilerinin incelenmesi; İzmir B++++asmane örneği
Investigation of neighborhood relations in urban exclusion areas formed after refugee migration; Izmir Basmane example
Yazar: SADULLAH AKSOY
Danışman: PROF. DR. ALİ TÜRK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Göç konusu son yıllarda ülkemizde en çok tartışılan konuların başında gelmektedir. Suriye iç savaşı ile başlayan bu süreç günümüzde hala aktifliğini devam ettirmektedir. Göçün başladığı tarihten itibaren bugüne geçen on üç yıl içerisinde kentlerde Suriyeli mahalleleri oluşmuş, göçün en temel etkilerinden olan sosyal ve mekansal ayrışmalar daha görünür hale gelmiştir. Bu durum kentlerdeki yaşantıya ilişkin bazı değişiklikleri de beraberinde getirmektedir. 
Bu tez çalışmasında özellikle Suriyeli göçü sonrasında bir kentsel tecrit alanına dönüşen İzmir Basmane semtinde yaşayan mültecilerin komşuluk ilişkileri incelenmektedir. Bu doğrultuda Basmane semti içerisindeki altı mahalleden oluşan bir çalışma alanı belirlenmiş, Basmane'de hizmet vermekte olan yerel temsilciler, muhtarlar ve belirlenen altı mahallede yaşamakta olan mültecilerle görüşmeler gerçekleştirilmiş, gözlemler yapılmıştır. 
Çalışma alanı olarak belirlenen Basmane bölgesi 8000 yıllık tarihi ile İzmir'in en eski yerleşim alanlarından birisidir. Oldukça eski bir kentleşme dokusuna sahip olan Basmane İzmir'in fiziksel mekan kalitesi oldukça düşük olan yerleşimlerindendir. Bu haliyle Basmane'nin bir mekansal ayrışma bölgesi olduğu söylenebilir. Diğer bir yandan doksanlı yıllarda ülkenin doğu illerinden gelen Kürt göçmenler de bu bölgeye yerleşmiş, bölgenin etnisite açısından da farklı bir nitelik kazanmasına sebep olmuşlardır. Ülkenin doğusundan gelen göçmenler, aynı zamanda düşük gelir grubuna mensup bireylerden oluşmaktadır. Bu sebeple Basmane bir mekansal ayrışma bölgesi olmasının yanı sıra aynı zamanda bir sosyal ayrışma bölgesidir.
Basmane bölgesi göçün etkilerinden sosyal ve mekansal ayrışmaların derinleşmesinin en yoğun biçimde deneyimlendiği alanlardandır. Halihazırda bir göçmen bölgesi olan Basmane, Suriyeli göçü ile birlikte toplumsal açıdan daha da karmaşık bir hal almıştır. Mültecilerin Basmane'yi tercih etmelerinin altında belli başlı sebepler yatsa da temelde bu tercih üstü kapalı bir zorunluluk halinde gerçekleşmektedir. Mülteciler yaşadıkları dışlanmaların etkisiyle Basmane içerisine kapanmakta ve kısıtlı bir hareketlilik içerisinde hayatlarını devam ettirmektedir. Hem yoksulluk hem ırksal farklılık beraberinde sosyal dışlanmayı getirmekte, bunun neticesi olarak mülteciler fiziksel mekan kalitesi oldukça düşük bir bölgede sıkışmış vaziyette yaşamlarına devam etmektedirler. Bu nitelikleri sebebiyle Basmane, özellikle Suriyeli mülteciler için tam bir kentsel tecrit alanı teşkil etmektedir.  
Suriyelilerin Basmane bölgesinde yoğunlaşmasında daha önce buraya göç etmiş olan bağlantılarının ciddi bir etkisi bulunmaktadır. Mülteciler göçün ilk aşamalarını bağlantıları aracılığıyla gerçekleştirmiş olsa da yerleştikten sonraki yaşantılarında bağlantılarının etkisi görece azalmaktadır. Mülteciler literatürde çokça yer alan şekliyle bir azınlık dayanışması topluluğu geliştirmemişlerdir. Mültecilerin komşuluk ilişkileri çoğunlukla Basmane'de halihazırda mevcut olan topluluk yapısına eklemlenme yoluyla gerçekleşmektedir.

Abstract:
The issue of migration has become one of the most debated topics in our country in recent years. This process, which began with the Syrian civil war, continues to be active today. Over the past thirteen years since the start of migration, Syrian neighborhoods have emerged in cities, making the social and spatial segregations, which are among the fundamental effects of migration, more visible. This situation also brings about some changes in urban life.
In this thesis, the neighborhood relationships of refugees living in Izmir Basmane, which has become an urban isolation area especially after the Syrian migration, are examined. In this context, a study area consisting of six neighborhoods within Basmane was identified, and interviews were conducted with local representatives, muhtars (neighborhood leaders), and refugees living in the six designated neighborhoods, along with observations.
The Basmane region, designated as the study area, is one of the oldest settlement areas in Izmir with a history dating back 8000 years. Basmane, with its quite old urban fabric, is one of Izmir's settlements with low physical space quality. Therefore, it can be said that Basmane is a spatial segregation area. On the other hand, in the 1990s, Kurdish migrants from the eastern provinces of the country also settled in this region, contributing to a different ethnic characteristic of the area. Migrants from the east of the country also belong to the low-income group. Therefore, Basmane is not only a spatial segregation area but also a social segregation area.
The Basmane region is one of the areas where the deepening of social and spatial segregations due to migration effects is most intensively experienced. Basmane, already a migrant area, has become even more complex socially with the Syrian migration. Although there are main reasons behind refugees' preference for Basmane, this preference primarily occurs as an implicit necessity. Due to the impact of their experiences of exclusion, refugees tend to isolate themselves within Basmane and continue their lives in limited mobility. Both poverty and racial differences bring about social exclusion, and as a result, refugees continue their lives in a region with low physical space quality. Due to these characteristics, Basmane constitutes a complete urban exclusion area, especially for Syrian refugees.
The significant influence of previous connections of those who migrated to Basmane before the Syrians in concentrating Syrians in the Basmane region cannot be ignored. Although refugees initially go through the stages of migration through their connections, the influence of these connections decreases relatively in their settled lives. Refugees have not developed a minority solidarity group as often seen in the literature. Refugees' neighborhood relationships mostly occur through integration into the existing community structure in Basmane.