İleri evre tedavi alan Parkinson hastalarında yaşam kalitesi, motor ve non-motor bulguların değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life, motor and non-motor findings in Parkinson's patients receiving advanced stage treatment
Yazar: HAJI MIRZAYEV
Danışman: PROF. DR. SEVDA ERER ÖZBEK
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
İleri evre Parkinson hastalığı, motor semptomların yanı sıra non-motor 
semptomlar ve psikiyatrik bozukluklarla birlikte hastaların yaşam kalitesini 
olumsuz etkileyen bir durumdur. Bu hastalığın tedavisinde kullanılan cihaz 
destekli tedavi yöntemleri, hastaların motor ve non-motor semptomlarını 
yönetmede önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada, ileri evre Parkinson 
hastalarında uygulanan Subtalamik Nükleus Derin Beyin Stimülasyonu (STN￾DBS), Levodopa Karbidopa İntestinal Jel (LKİJ) ve Apomorfin İnfüzyonu (Aİ) 
tedavilerinin etkilerini incelemeyi amaçladık.
Çalışmamıza, Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim 
Dalı'nda Ocak 2000 -2024 tarihleri arasında ileri evre Parkinson hastalığı tanısı 
almış ve cihaz destekli tedavi uygulanan toplam 40 hasta dahil edilmiştir. 
Hastalar, STN-DBS, LKİJ ve Aİ tedavi gruplarına ayrılmıştır. Tüm hastalarda 
demografik veriler, motor ve non-motor semptomlar, yaşam kalitesi ve 
psikiyatrik durumlar değerlendirilmiştir. Kullanılan ölçekler arasında Parkinson 
Hastalığı Yaşam Kalitesi Anketi (PDQ-8), Birleşik Parkinson Hastalığı 
Derecelendirme Ölçeği (BHPDÖ), Non-Motor Semptomlar Ölçeği (NMSÖ), 
Beck Depresyon Ölçeği ve Hamilton Anksiyete Ölçeği bulunmaktadır.
Çalışma sonucunda elde edilen bulgular, tedavi grupları arasında motor 
ve non-motor semptomlar açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar 
göstermemiştir. Ancak, STN-DBS grubundaki hastaların BHPDÖ III ve IV 
ölçeklerinde daha düşük puanlar alması, bu grubun motor semptomlar 
açısından daha iyi bir kontrol sağladığını göstermektedir. Ayrıca, LKİJ 
grubunda gastrointestinal semptomların daha fazla olduğu gözlemlenmiştir.
Non-motor semptomlar açısından, her üç tedavi grubunda da REM 
uykusu davranış bozukluğu (RUDB) gibi sorunların daha fazla görüldüğü tespit 
edilmiştir. Beck depresyon ölçeği sonuçları, tedavi grupları arasında anlamlı 
bir fark göstermese de, STN-DBS grubundaki hastaların daha yüksek 
vii
depresyon puanları, bu tedavi yönteminin depresyon semptomları üzerindeki 
etkisinin daha fazla değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
 Ancak, çalışmanın sınırlamaları arasında örnekleme büyüklüğü, 
kesitsel tasarım gibi faktörler yer almakta, bu da sonuçların genellenebilirliğini 
kısıtlamaktadır. Sonuç olarak, ileri evre Parkinson hastalarında tedavi 
yöntemlerinin seçilmesi ve uygulanmasının önemi ve tedavilerin 
bireyselleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Anahtar kelimeler: Parkinson hastalığı, Subtalamik Nükleus Derin 
Beyin Stimülasyonu , Levodopa Karbidopa İntestinal Jel, Apomorfin 
İnfüzyonu.

Abstract:
Advanced stage Parkinson's disease is a condition that negatively 
affects patients' quality of life, not only with motor symptoms but also with non￾motor symptoms and psychiatric disorders. Device-added treatment methods 
used in the treatment of this disease play an important role in managing 
patients' motor and non-motor symptoms. In this study, we aimed to examine 
the effects of Subthalamic Nucleus Deep Brain Stimulation (STN-DBS), 
Levodopa Carbidopa Intestinal Gel (LCIG), and Apomorphine Infusion (AI) 
therapies in patients with advanced stage Parkinson's disease.
A total of 40 patients who were diagnosed with advanced stage 
Parkinson's disease and received device-added therapy between January 
2000 and 2024 at Bursa Uludag University Faculty of Medicine, Department of 
Neurology, were included in our study. The patients were divided into STN￾DBS, LCIG, and AI treatment groups. Demographic data, motor and non-motor 
symptoms, quality of life, and psychiatric conditions were evaluated in all 
patients. The scales used included the Parkinson's Disease Quality of Life 
Questionnaire (PDQ-8), Unified Parkinson's Disease Rating Scale (UPDRS), 
Non-Motor Symptoms Scale (NMSS), Beck Depression Inventory, and 
Hamilton Anxiety Scale.
The findings obtained from the study did not show statistically significant 
differences in motor and non-motor symptoms between the treatment groups. 
However, the lower scores on the UPDRS III and IV scales in the STN-DBS 
group indicated that this group achieved better control of motor symptoms. 
Additionally, more gastrointestinal symptoms were observed in the LCIG 
group.
ix
In terms of non-motor symptoms, it was found that problems such as 
REM sleep behavior disorder (RBD) were more common in all three treatment 
groups. Although the results of the Beck Depression Inventory did not show a 
significant difference between the treatment groups, the higher depression 
scores in the STN-DBS group suggest that the effect of this treatment method 
on depression symptoms should be further evaluated.
However, the limitations of the study include factors such as sample size 
and cross-sectional design, which restrict the generalizability of the results. In 
conclusion, the importance of selecting and applying treatment methods in 
advanced stage Parkinson's disease and the need for individualization of 
treatments are emphasized.

Keywords: Parkinson's disease, Subthalamic Nucleus Deep Brain 
Stimulation, Levodopa Carbidopa Intestinal Gel, Apomorphine Infusion.