İlköğretim okullarında öğrenim gören bedensel engelli öğrencilerin resimlerinin sanatsal gelişim aşamaları yönünden incelenmesi
The research of physically handicapted primary schol stydents's drawings in artistic devolapment stages
Yazar: SEVAL AÇIKGÖZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN SARI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Eğitim Bölümü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bedensel engelli çocuklar = Physically handicapped children ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Çocuk gelişimi = Child development ; Özel eğitim = Special education ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Kişinin kendini ifade etme yollarından biri olan resim sanatı, öğrencilerin iç dünyası hakkında bilgi verdiği gibi; çizgisel gelişim basamakları zihinsel gelişimle paralel olduğu için zihinsel yeterliliklerle de ilgili önemli ipuçları vermektedir (Telli, 1996). Ülkemizde bedensel engelli öğrencilerin resim sanatı ile çizgisel gelişimlerinin değerlendirilmesine yönelik çalışmalar çok sınırlıdır. Dolayısıyla bu araştırmanın amacı, ilköğretim okullarında öğrenim gören bedensel engelli öğrencilerin resimlerinin sanatsal gelişim aşamaları yönünden değerlendirilerek çizgisel gelişimlerinin ortaya çıkarılması ve bu alanda yapılacak çalışmalara ışık tutmaktır.2008-2009 öğretim yılında, Konya ilinde, ilköğretim okullarında görev yapan resim öğretmenleriyle iletişime geçilerek çalışma grubu oluşturulmuştur. Araştırmada çalışma grubundaki öğrencilerin sadece bedensel engelli ve kalem tutma becerilerinin gelişmiş olması ön koşulu aranmıştır. İlk olarak bedensel engelli öğrencilerin Rehberlik ve Araştırma Merkezi raporları incelenmiş, bedensel engellerine bir diğer engelin eşlik etmediği görülmüştür. Görsel sanatlar dersi öğretmenlerinden alınan raporlar ışığında bu öğrencilerin kalem tutma becerilerinin de geliştiği belirlenmiştir.Yaşlarına göre içinde bulunması beklenen dönem özelliklerini gösteren 8 öğrenci, yaşlarına göre içinde bulunması beklenen dönem özelliklerini göstermeyen 12 öğrenci olduğu ortaya belirlenmiştir. Çizgisel gelişim dönemi özelliklerini gösteren bedensel engelli öğrencilerin sayısının yarıya yakın olması, bedensel engelli öğrencilerin sağlıklı akranlarıyla çizgisel gelişim aşamaları yönünden hepsinin farklılaşmadığı ancak bazılarının farklılaştığı sonucunu ortaya çıkarmıştır. Başka bir anlatımla, sağlıklı akranları gibi, bazıları yaşlarına göre çizgisel gelişim dönem özelliklerini göstermiş, bazıları bu özellikleri gösterememiştir. Her çocuğun benzer gelişim aşamalarından sırasıyla geçtikleri dikkate alınırsa bedensel engelli öğrencilerin de bireysel eğitim programlarıyla yoğunlaştırılmış destek hizmeti aldıklarında çizgisel gelişimlerinin de sağlıklı akranları gibi gelişebileceği düşünülmektedir.Anahtar kelimeler: Bedensel engelli öğrenciler, çizgisel gelişim, sanatsal gelişim, kaynaştırma, özel eğitim, ilköğretim.

Abstract:
Painting art which is one of the main ways of expressing yourself is not only giving information about student?s inner world, but also gives important clues about mental efficiency since it is paralel to lineal development levels (Telli, 1996).. In our country like the others, studies in evaluation of children?s development in painting art and lineal development fields are limited. Therefore, the aim of this study is to elucidate the lineal development of physically handicapped children?s paintings by evaluating in terms of artistic development levels who are studying in primary schools and to light further studies in this field.Having contact with art teachers in primary chools in the province of Konya during 2008-2009 education terms the study group has been formed. In the study, there were two conditions; being physically handicapped and the individual?s developed skills in holding and using a pencil were taken into consideration. First of all, physically handicapped student?s Counseling and Research Center reports were received and found out that there was no other handicapping conditions with accompanying the student?s physical difficulty. With the help of the reports taken from visual art lesson teachers it is also understood that these students? skills to hold pencils are developed.There were eight (8) students who demonstrate the expected lineal development according to their ages and twelve (12) students who ddi not demonstrate the expected lineal development according to their ages. The number of the physically handicapped students who demonstrate the lineal development periods was close to half of the total number and this showed that not all physically handicapped students differed from their healthy peers in terms of lineal development stages. In other words, like their healthy peers some physically handicapped students showed expected lineal development according to their ages. If we take this into consideration, each child including the physically handicapped students would show progress in their skills of lineal development with intesive individual education programs.Key words: physically handicapped students, lineal development, artistic development, inclusive education, special education, primary education.