Demir, ferritin, UIBC, B12 vitamini ve folat testlerinin biyolojik varyasyon değerlerinin tespit edilmesi
Determining the biological variation values of iron, ferritin, UIBC, vitamin B12 and folate tests
Yazar: AHMET ÖZSOY
Danışman: DOÇ. DR. ARZU KÖSEM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Amaç: Demir, ferritin, ansatüre demir bağlama kapasitesi (UIBC), B12 vitamini ve folat testlerinde birey içi (CVI) ve bireyler arası (CVG) biyolojik varyasyon (BV) değerlerini hesaplamak; elde edilen CVI ve CVG değerleriyle arzu edilen, optimum ve minimum kalite spesifikasyonlarını, bireysellik indekslerini(II) ve referans değişim değerlerini (RCV) tespit etmek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: 25-53 yaş aralığında 16 kadın, 10 erkek toplam 26 sağlıklı gönüllüden 8 hafta boyunca haftanın ilk gününde 8.30-9.30 saatleri arasında preanalitik faktörler minimum düzeyde tutularak standardize şartlar altında venöz kan örnekleri alındı. Çalışma gününe kadar -80ºC'de muhafaza edilen örnekler analitik varyasyonu mümkün olduğunca elimine etmek için aynı cihazda, aynı kullanıcı tarafından, aynı günde, aynı reaktif ve sarf malzemelerle, aynı kalibratör ve kontrol numuneleri kullanılarak rastgele ve çift çalışıldı. CVI, CVG, CVA, RCV, II değerleri ve analitik kalite spesifikasyonları EFLM WG-BV tarafından yayınlanan BIVAC kontrol listesi doğrultusunda hesaplandı.
Bulgular: İstatistiksel analiz sonucunda demir, ferritin, UIBC, folat ve vitamin B12 parametreleri için CVI değeri sırasıyla %24.33, %22.58, %6.16, %22.66, %7.96; CVG değeri sırasıyla %32.18, %124.80, %19.3, %40.32, %28.72 olarak hesaplandı. II değerleri sırasıyla 0.76, 0.18, 0.32, 0.56, 0.28 olarak hesaplandı. RCV değeri demir ve folat parametreleri için %69.41 ve %66.2 olarak hesaplandı. Ferritin, UIBC ve vitamin B12 parametreleri ln-RCV formülüyle sırasıyla %72.5-%-42, %23.6-%-19.1, %27.1-%-21.3 olarak hesaplandı. Demir, ferritin, UIBC, folat ve vitamin B12 parametreleri için arzu edilen impresizyon değerleri sırasıyla %12.2, %11.3, %3.1, %11.3, %4; arzu edilen bias değerleri sırasıyla %10.1, %31.7, %5.1, %11.6, %7.5; arzu edilen TEa değerleri sırasıyla %30.2, %50.3, %10.1, %30.3, %14 olarak hesaplandı.
Sonuç: Çalışmamız sonucunda elde ettiğimiz verileri literatür ile kıyasladığımızda genel anlamda uyumlu sonuçlar elde ettik. Çalışmamız UIBC için BV verilerini literatüre kazandıran ilk çalışma olmuştur. Elde ettiğimiz BV verileriyle hesapladığımız II değerleri doğrultusunda ferritin, folat, UIBC ve vitamin B12 parametreleri için bireyselliğin yüksek olduğu sonucuna ulaştık (<0.6). Bu parametrelerde ardışık ölçüm sonuçları değerlendirilirken RCV kullanımının klinik faydasının daha yüksek olduğunu düşünüyoruz. Demir için hesapladığımız II değeri gri zonda yer alıyordu (0.6-1.4). Demir analiti için ardışık ölçüm sonuçlarının toplum kökenli referans aralıkların ve RCV'nin birlikte kullanımıyla değerlendirilmesini öneriyoruz.

Abstract:
Aim: We aimed to calculate the intra-individual (CVI) and inter-individual (CVG) biological variation (BV) values of iron, ferritin, unsaturated iron binding capacity (UIBC), vitamin B12 and folate analytes also to determine the desired, optimum and minimum quality specifications, individuality indexes (II) and reference variation values (RCV) with the obtained CVI and CVG values.
Materails and Methods: Venous blood samples were taken from 26 healthy volunteers, 16 females and 10 males, aged between 25-53 years, between 8.30 and 9.30 on the first day of the week for 8 weeks, under standardized conditions, keeping preanalytical factors at a minimum. Samples stored at -80ºC until the study day were run randomly and in duplicate using the same calibrator and control samples, on the same instrument, by the same user, on the same day, with the same reagents and consumables, to eliminate as much analytical variation as possible. CVI, CVG, CVA, RCV, II values and analytical quality specifications were calculated according to the BIVAC checklist published by EFLM WG-BV.
Results: As a result of statistical analysis, CVI values for iron, ferritin, UIBC, folate and vitamin B12 were 24.33%, 22.58%, 6.16%, 22.66%, 7.96%, respectively; we calculated CVG values as 32.18%, 124.80%, 19.3%, 40.32% and 28.72%, respectively. II values were calculated as 0.76, 0.18, 0.32, 0.56, 0.28, respectively. The RCV value was calculated as 69.41% and 66.2% for iron and folate parameters. Ferritin, UIBC and vitamin B12 parameters were calculated as 72.5%-42%, 23.6%-19.1%, 27.1%-21.3%, respectively, with the formula ln-RCV. The desired impression values for iron, ferritin, UIBC, folate and vitamin B12 parameters were 12.2%, 11.3%, 3.1%, 11.3%, 4%, respectively; the desired bias value was 10.1%, 31.7%, 5.1%, 11.6%, 7.5%, respectively; The desired TEa value was calculated as 30.2%, 50.3%, 10.1%, 30.3%, 14%, respectively.
Conclusion: When we compared the data we obtained as a result of our study with the literature, we obtained generally compatible results. Our study was the first to bring BV data for UIBC to the literature. In line with the II values we calculated with the BV data we obtained, we concluded that the individuality was high for ferritin, folate, UIBC and vitamin B12 parameters (<0.6). We think that the clinical benefit of using RCV is higher when evaluating sequential measurement results in these parameters. The II value we calculated for iron was in the gray zone (0.6-1.4). We recommend evaluating sequential measurement results for the iron analyte with the combined use of population based reference ranges and RCV.