Kadınların sağlık algıları, serviks kanseri ve pap smear testi sağlık inançları
Women's health perceptions, cervical cancer and pap smear test health beliefs
Yazar: EMRE UÇAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADİLE TÜMER
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kadın sağlığı = Women's health ; Kadınlar = Women ; Pap smear testi = Papanicolaou test ; Sağlık = Health ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Uterin servikal hastalıklar = Uterine cervical diseases ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms

Özet:
Amaç: Bu araştırma, kadınların sağlık algıları, serviks kanseri ve pap smear testi sağlık inançlarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Araştırmanın evrenini 2017-2018 Eğitim Öğretim Yılında Muğla Halk Eğitim Merkezi bünyesinde açılan kurslara devam eden 30-70 yaş arasındaki kadın kursiyerler oluşturmuştur (N:1021). Araştırmada evreni bilinen örneklem sayısı 279 olarak hesaplanmış ve bu sayı artırılarak 400 kadın çalışma kapsamına alınmıştır. Veriler "Tanımlayıcı Bilgi Formu", "Sağlık Algısı Ölçeği (SAÖ)" ve ''Serviks Kanseri ve Pap Smear Testi Sağlık İnançları Ölçeği (SİMÖ)'' ile toplanmıştır. Verilerin analizleri SPSS 22.0 paket programında yapılmıştır. Verilerin normallik (Kolmogorov-Smirnov) dağılımları incelenmiş, normal dağılım gösterdikleri için parametrik testler (t-testi ve ANOVA) kullanılmıştır. Ölçek puan ortalamaları arasındaki ilişki Pearson korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Kadınların yaş ortalaması 43.67±8.62'dir. Sağlık Algısı Ölçeği (SAÖ) toplam puan ortalamasının 51.03±7.28 olduğu, alt ölçek puan ortalamaları incelendiğinde, en yüksek puan ortalamasının Sağlığın Önemi (11.76±2.10) alt boyutundan alındığı, bunu sırasıyla Öz Farkındalık (11.14±2.13), Kontrol Merkezi (16.22±4.26) ve Kesinlik (11.9±3.43) alt boyutunun izlediği belirlenmiştir. Serviks Kanseri ve Pap Smear Testi Sağlık İnançları Ölçeği (SİMO) alt boyut puan ortalamaları incelendiğinde ise en yüksek puan ortalamasının Yarar Motivasyon (33.79±5.58) boyutundan alındığı, bunu sırasıyla Sağlık Motivasyonu (10.28±2.32), Önemseme (23.66±6.40), Duyarlılık (7.48±2.63) ve Engeller (30.8±9.03) alt boyutunun izlediği saptanmıştır. SAÖ toplam puan ortalaması ile SİMÖ Sağlık Motivasyonu ve Yarar Motivasyon alt boyutları arasında pozitif, Engeller alt boyutu arasında negatif yönde anlamlı ilişki belirlenmiştir (p<0.05).
Sonuç: Araştırmaya katılan kadınların sağlık algılarının iyi düzeyde olduğu söylenebilir. Kadınların Serviks Kanseri ve Pap Smear Testi ile ilgili yarar-motivasyon inançlarının yüksek ve engel algılarının düşük olması olumlu olarak değerlendirilmiştir. Konuyla ilgili olarak, kadınların Önemseme/Ciddiyet ve Duyarlılık algılarının artırılmasına ve engel algılarının azaltılmasına yönelik müdahale çalışmalarının yapılması önerilir.

Abstract:
Objective: This study was conducted to examine women's health perceptions, cervical cancer and pap smear test health beliefs.
Method: The universe of the study was consisted of female trainees between the ages of 30-70 who attended the courses opened within the Muğla Public Education Center in the 2017-2018 academic year (N: 1021). In the study, the number of samples known to the universe was calculated as 279 and this number was increased and 400 women were included in the study. The data were collected through "Descriptive Information Form", "Health Perception Scale" and "Health Belief Model Scale For Cervical Cancer and Pap Smear Test". Data were analyzed by using SPSS 22.0 package program. Data normality (Kolmogorov-Smirnov) distributions were examined, parametric tests (t-test and ANOVA) were used because they showed normal distributions. The relationship between scale point averages was evaluated by Pearson correlation analysis.
Results: The average age of women was 43.67±8.62. Health Perception Scale total score average was 51.03±7.28, when the subscale score averages were examined, the highest score average was taken from the "Importance of Health" (11.76±2.10) sub-dimension, followed by "Self-Awareness" (11.14±2.13), "Control Center" (16.22±4.26) and "Certainty" (11.9±3.43) sub-dimension, respectively. Health Belief Model Scale for Cervical Cancer and Pap Smear Test sub-dimension average scores were examined, the highest average score was obtained from "Benefit Motivation" (33.79±5.58) dimension, followed by "Health Motivation (10.28±2.32), "Caring" ( 23.66±6.40), "Sensitivity" (7.48±2.63) and "Barriers" (30.8±9.03) sub-dimensions were followed. There was a positive correlation between the total mean score of Health Perception Scale and Health Belief Model Scale for Cervical Cancer and Pap Smear Test Health Motivation and Benefit Motivation sub-dimensions, a negative significant correlation between the "Barriers" sub-dimension (p<0.05).
Conclusion: This study shows that the perception of health of women participating in the study is good. Cervical cancer and pap smear test-related benefits-motivation beliefs evaluated as high,  perception of the barriers were evaluated as low and this results evaluated as positive. In accordance with this informations, it is recommended to conduct intervention studies aimed at increasing women's perceptions of caring, sensitivity and reducing perceptions of barriers.