Gölcük – Karamürsel güneyi (Armutlu Yarımadası) granitoyitik kayaçlarının jeokimyasal özellikleri ve bölgesel jeolojik evrimi içindeki önemi
Geochemical characteristics and importance in the regional evolution of granitoid rocks located at the south of Gölcük-Karamürsel (Armutlu peninsula)
Yazar: SERCAN TEKİN
Danışman: PROF. DR. ÖMER FARUK ÇELİK
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Jeokimya ve Maden Yatakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Armutlu Yarımadası'nda Gölcük ve Karamürsel güneyinde yer alan metamorfik kayaçlar, görünür temelinde bazik kökenli metagabro, amfibolit ve daha az oranda mikaşist türü kayaçlar ile yapısal olarak üst bölümlerinde pelitik kökenli düşük dereceli metamorfiklerden oluşmaktadır. Bu metamorfik kayaçlar tektonizmadan yoğun biçimde etkilenmiş çeşitli büyüklüklerdeki metagranitoyitik sokulumlar tarafından kesilmektedir. Söz konusu metamorfik ve metagranitoyitik kayaçlar Üst Kretase'den başlayan çökeller tarafından uyumsuz olarak örtülmektedir. Çalışma sahasında hâkim kayaç türünü oluşturan amfibolitler amfibol, plajiyoklaz, klinopiroksen ve tali olarak titanit mineral topluluklarından oluşmaktadır. Metamorfik temele ait mikaşistler başlıca kuvars, plajiyoklaz, biyotit, muskovit ve opak minerallerden oluşmaktadır. Mikaşistlere ait muskovit mineralleri 40Ar-39Ar yöntemiyle tarihlendirilerek amfibolit ve mikaşistlerden oluşan metamorfik kütlenin başkalaşım yaşı 156 My (Geç Jura) olarak belirlenmiştir. Metagranitoyitik kayaçlar yaygın olarak milonitik ve breşik dokular sunarken kuvars, plajiyoklaz, K-feldspat, ± amfibol, ± biyotit, ± muskovit, ± titanit, ± epidot ve opak minerallerden oluşmaktadır. Bu kayaçlar toplam alkali silika diyagramlarında metaluminos ve kısmen peraluminos karaktere sahip olup, tüm kayaç jeokimyası analizlerinde sub-alkalin karakterli granit, granodiyorit, kuvars-monzonit ve diyorit bileşimleri sunarlar. Söz konusu kayaçlar tektonomagmatik ayrım diyagramlarında yay tipi ve çarpışmayla eşzamanlı oluşan granitoyitik kayaçlarla benzer alanlara iz düşmektedir. Yay tipi özellik sergilemesine rağmen mineralojik ve dokusal olarak diğer granitoyidlerden farklılık sunduğu tespit edilen monzodiyoritik sokulum, kuvars plajiyoklaz amfibol, biyotit, epidot, titanit ve zirkon minerallerinden oluşmaktadır. Bu kayaçtaki magmatik kökenli epidot minerallerinin varlığı, bu kayaçların derin kökenli olduğuna işaret etmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Armutlu Yarımadası, 40Ar-39Ar, Granitoid, Jura, Metamorfizma.

Abstract:
The metamorphic rocks in the Armutlu Peninsula, located south of Gölcük and Karamürsel, consist of metagabbro and amphibolite derived from basic magmatic rocks, along with a lesser extent mica schists at the visible base. Additionally, there are low-grade metamorphic rocks in the structurally upper parts, which are derived from pelitic rocks. These metamorphic rocks are cut by metagranitoid intrusions of various sizes that have been considerably affected by tectonism. These metamorphic and metagranitoitic rocks are unconformably overlain by the Upper Cretaceous sediments. The amphibolites, which are the dominant rock type in the study area, consist of amphibole, plagioclase, clinopyroxene, and secondary titanite mineral associations. The micaschists which belong to the metamorphic basement of the region are composed mainly of quartz, plagioclase, biotite, muscovite, and opaque minerals. Muscovites belonging to the micaschists were dated by the 40Ar-39Ar dating method and thus the age of metamorphism for the metamorphic rock unit consisting of amphibolite and micaschists was determined to be 156 Ma (Late Jurassic). Metagranitoid rocks showing commonly the milonitic and breccia textures consist of quartz, plagioclase, K-feldspar, ±amphibole, ±biotite, ±muscovite, ±titanite, ±epidote and opaque minerals. These rocks exhibit metaluminous and peraluminous characteristics on the TAS diagram and show compositions of sub-alkaline granites, granodiorites, quartz-monzonites, and diorites based on the whole rock geochemical analyses. These rocks plot in smilar area of the arc-type and the syn-collisional granitoitic rocks based on the tectonomagmatic discrimination diagrams. The monzodiorite intrusion, which has been determined to be different from other granitoids in mineralogical and textural properties, consists of quartz plagioclase amphibole, biotite, epidote, titanite and zircon minerals, although it exhibits arc-type features. The presence of igneous epidote minerals in this rock suggest that the monzodiorite is of deep origin.
Keywords: Armutlu Peninsula, 40Ar-39Ar, Granitoid, Jurassic, Metamorphism.