Faiz oranlarının vade yapısı ve faiz oranı modelleri: Heath - Jarrow - Morton yaklaşımı çerçevesinde tahvil ve faiz oranına dayalı opsiyon fiyatlaması
Term structure of interest rates and interest rate models: pricing of bonds and interest rate options under Heath - Jarrow - Morton framework
Yazar: ARDA SÜRMELİ
Danışman: PROF. DR. NURHAN AYDIN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Faiz = Interest ; Faiz oranları = Interest rates ; Fiyat hareketi = Price movement ; Forward = Forward ; Swap = Swap ; Vade yapısı = Term structure ; Vadeli işlem piyasaları = Futures markets

Özet:
Türev ürünler, organize bir piyasada ilk kez 1975 yılında işlem görmeye başlamışlardır. İlk işlem tarihinden günümüze kadar geçen sürede, türev ürün piyasalarında, özellikle faiz oranına dayalı türev ürün piyasalarında hızlı gelişmeler yaşanmıştır. Bu piyasalarda doğru fiyatlamanın ve risk yönetiminin gerçekleştirilebilmesi, sürdürülebilir bir finansal sistem için son derece önemlidir. Doğru fiyatlama ve risk yönetimi ise etkili ve sağlam temelli modellerin geliştirilmesine bağlıdır. Bu amaçla faiz oranlarının vade yapısını ve faiz oranlarına dayalı türev ürünlerin fiyatlamasını konu alan ilk çalışma 1977 tarihinde Oldrich A. Vasicek tarafından gerçekleştirilmiş, bu çalışmayı daha sonra birçok farklı çalışma izlemiş ve derin bir literatür oluşturulmuştur.İzmir Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsasının 2005 yılında işlerlik kazanmasının ardından işlem hacimlerinde yaşanan hızlı artışın etkisiyle ülkemizde de faiz oranına dayalı türev ürünlerin dinamiklerinin anlaşılması gün geçtikçe önem kazanmaktadır. Bu nedenle, bu çalışma kapsamında; faiz oranı, faiz oranlarının vade yapısı, volatilite yapıları ve aynı zamanda portföy ve risk yönetiminde bir araç olarak da kullanılabilecek fiyatlama modelleri üzerinde durulmuş; ülkemiz piyasalarında faiz oranına dayalı türev ürünlerin fiyatlaması için uygun olabilecek bir model belirlenmiş ve bu ürünlere ilişkin talebin oluşabilmesi için gerekli şartlar hakkında değerlendirmeler yapılmıştır.

Abstract:
Derivatives were first traded on regulated exchanges in 1975. Since then, there has been a significant growth in derivative markets particularly on interest rate derivatives. Accurate pricing and risk management that are contingent on effective and mathematically sound pricing models are crucial for a sustainable financial system. Thus, the term structure of interest rates and pricing of the derivatives based on interest rates have been studied by many researchers starting with Oldrich A. Vasicek in 1977 and a wide range of literature has been created since then.In Turkey, understanding the dynamics of the interest rate derivatives has become more important day by day after the Turkish Derivatives Exchange (TurkDex) gained functionality in 2005 and trading volumes have showed a heavy increasing trend. As a consequence of this circumstance, the term structure of interest rates, volatility functions and interest rate derivative pricing that can also be used a portfolio management and risk management tool are studied in this dissertation. In addition to this an accurate pricing model was specified and required conditions for a plausible in demand market were examined.