Kitle iletişim araçları ve yanlış bilinçlilik
Mass communication technologie and false consciousness
Yazar: ÖZKAN YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM KAYA
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bölümü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Kitle = Mass ; Kitle iletişim araçları = Mass media ; Kitle iletişim kuramları = Mass communication theories ; Kitle iletişimi = Mass communication ; Kültür endüstrisi = Cultural industry ; Küreselleşme = Globalization ; Popüler kültür = Popular culture ; Seri üretim = Mass production ; Yanlış bilinçlilik = False consciousness

Özet:
Son dönemlerde, kitlesel iletişim üstüne yapılan çalışmaların arttığı görülmektedir.Sosyal bilimlerin ve özellikle sosyolojinin bu alana yüklediği önemin nedeni kitle iletişimaraçlarının yol açtığı toplumsal dönüşümlerdir.Bu çalışmada, kitle iletişim araçlarının neden olduğu toplumsal dönüşümleri anlamakiçin bu araçların kitlelerde yarattığı ?yanlış bilinçlilik? olgusuna merkezi bir önem verilmesigerektiği tartışılmaktadır. Yaşantımızın her alanına son yıllarda giriş yapan kitle iletişimaraçlarının ve bu araçlardan en etkilisi olduğunu düşündüğümüz televizyonun başta habervermek olmak üzere birçok işlevi vardır. Ancak, kitlesel iletişimin hem siyasi hem deekonomik anlamda bireyleri denetim altına almak amacıyla yanlış bilinç ürettiği de göz ardıedilmemelidir.Kitlelerde içinde yaşadıkları döneme ilişkin yanlış bilinç oluşturma olgusu sermayesınıfı için son derece önemlidir. Buradaki önem sadece sermaye sınıfının kitle iletişimaraçlarını kullanarak oluşturmayı hedeflediği yanlış bilinçlilik değildir. Aynı zamanda, siyasalalan da kitle iletişim araçlarını kullanarak seçmen kitlelerinde yanlış bilinçlilik yaratmayıhedeflemektedir.Bu çerçevede, siyaset ve ekonomi arasındaki bağlar irdelenerek Türkiye'deki kitleiletişim araçlarının gelişimi araştırılmaktadır. Bu araştırmanın da gösterdiği temel sonuçyanlış bilinçliliğin kitlesel iletişimle ilişkisinin kesinliği olmaktadır. Tüm budeğerlendirmelerin temeline ?kitle kültürü? ve ?kültür endüstrisi? kavramlarıyerleştirildiğinde, süreç daha anlaşılabilir bir görünüm kazanmaktadır. Türkiye'de kitleiletişim araçlarının gelişimi ve Türk medyasının holdingleşme süreci göz önüne alınarak kitlekültürü ve kültür endüstrisi eleştirilerinin bu süreci açıklayabildiği gerçeği ortayakonulmaktadır.

Abstract:
It is seen that recently the studies on mass communication have increased. Socialsciences and in particular sociology have accorded a great importance to the field of masscommunication and the reason for that is the power of which in bringing about socialtransformations.In this study, it is argued that in order to understand the social transformations thatmass communication technologies caused we need to give central importance to the conceptof ?false consciousness?. Mass media and in particular television has many functions likebroadcasting. However, it should not be ignored that mass communication has also createdfalse consciousness both in political and economic terms.For bourgeoisie it is very essential to impose false consciousness on masses about theage in which they live. In order to achieve this goal, bourgeoisie uses mass media. However,not only the economic classes but also political ones find mass media useful. That is,politicians aim to impose false consciousness on their electorate by using mass media.Within this framework, the development of mass media in Turkey is researched byconsidering the relations between politics and economy. The basic funding of this research isthat there is a certain relation between mass communication and false consciousness. Whenwe place the concepts of ?mass culture? and ?culture industry? on the basis of our analysis,the process of false consciousness becomes more understandable. By analyzing thedevelopment and monopolization of Turkish mass media, we reach a conclusion that inexplaining the process of false consciousness the concepts of mass culture and cultureindustry are indeed necessary to be held in the centre of the analysis.