Kayseri il merkezinde erişkin hastalara polikliniklerde yazılan ve analjezik,antipiretik ilaç içeren reçetelerin değerlendirilmesi
The evaluation of analgesic-antipiretic drug prescriptions written for adult patients in polyclinics in the city of kayseri
Yazar: KALPTEN SİLİSTRELİ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN BASRİ ULUSOY
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Analjezikler = Analgesics ; Kayseri = Kayseri ; Yetişkinler = Adults ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç reçeteleri = Drug prescriptions ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Analjezik-antipiretik ilaçlar ağrı kesici ve ateş düşürücü etkileri olan ilaçlardır. Hem ülkemizde hem de yurt dışında sık kullanılan ilaçlardandır. Bununla birlikte akılcı olmayan analjezik-antipiretik ilaç kullanımlarına oldukça sık rastlanmaktadır. Sunulan bu çalışmada Kayseri il merkezinde hekimlerin analjezik-antipiretik ilaç reçeteleme özellikleri araştırılmıştır. Çalışma çeşitli eczanelerdeki reçeteler incelenerek ve reçete edilen ilaçlar kaydedilerek gerçekleştirilmiştir. İncelenen reçetelerin % 57 sinde analjezik-antipiretik ilaç vardır. Bunların çoğunluğunu (%55) non steroidal antiinflamatuvar ilaçlar (steroid olmayan antiinflamatuvar ilaçlar) oluşturmaktadır. Bu ilaçların arasında yan etkileri nisbeten az olan ilaçlardan olan diklofenak daha çok reçete edilmiştir. Bu ilaçlar ile ülser ve mide kanaması gibi gastrointestinal sistem yan etkiler sık görülmektedir. Çalışmamızda incelenen reçetelerde gastrointestinal koruyucu tedavilere çok az oranda rastlanılmıştır. Yan etkileri daha az olan parasetamol ise % 42 oranında reçete edilmiştir. Reçete edilen analjezik-antipiretik ilaçların % 4'ü parasetamolün propifenazon ile kombine preperatı olmuştur. Propifenazonun güvenliliği henüz tam aydınlatılamadığı için bu kombinasyonun tercihi çok akılcı değildir. Çalışmamızdaki reçetelerin % 2'sinde birden fazla analjezik-antipiretik ilaca rastlanmıştır. Bu kombinasyonların %24'ünün iki farklı NSAİ ilacın kombinasyonu şeklinde olduğu görülmüştür. Sonuç olarak Kayseri'de analjezik-antipiretik ilaçların akılcı olarak kullanılmadıkları söylenebilir.Anahtar Kelimeler: Analjezik-antipiretik ilaçlar, akılcı ilaç kullanımı, reçete

Abstract:
Analgesic-antipyretic drugs are drugs with analgesic and antipyretic effects. These drugs are used frequently in our country and abroad. However, the irrational use of analgesic-antipyretic drugs is quite common. In this study, the analgesic-antipyretic drug prescribing properties of physicians in the city of Kayseri were investigated. In this study, the prescriptions in various pharmacies were examined and prescribed drugs were recorded. Analgesic-antipyretic drugs were precribed in 57 % of all prescriptions. The majority of them (% 55) were non-steroidal anti-inflammatory drugs. Among these drugs, diclofenac which has relatively less side effects was prescribed most. Gastrointestinal side effects such as stomach bleeding and ulcers are common with these drugs. Prescriptions which have gastrointestinal protective therapy were less among all prescriptions. Paracetamol which has least side effects among analgesic-antipyretic drugs was prescribed in 42 % of all prescriptions. Paracetamol and propifenazon combination was prescribed in 4 % of all prescriptions. Because the safety of propifenazon is not clear, preference of this combination is not rational. In this study, in 2 % of all prescriptions, there were combination of at least two analgesic-antipyretic drugs. 24 % of these combinations were combinations of two different NSAIDs. According to these results analgesic-antipyretic drug use seems to be irrational in Kayseri.Key words: analgesic-antipyretic drugs, rational drug use, prescription