Tüketicilerin binek araç satın alma davranışlarında bilinç düzeylerinin incelenmesi
Investigation of consciousness levels of consumers on passenger car purchasing behaviors
Yazar: YASİN YAVUZ
Danışman: PROF. DR. AYFER AYDINER BOYLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile ve Tüketici Bilimleri Ana Bilim Dalı / Aile ve Tüketici Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bilinçli tüketim = Conscious consumption ; Otomobil = Automobile ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Tüketici bilinci = Consumer conscious ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketici tercihleri = Consumer preferences ; Çevre bilinci = Environmental consciousness

Özet:
Tüketim, bir mal veya hizmetten maddi ve manevi ihtiyaç ya da isteklerin tatmini için yapılan bir eylem olarak tanımlanmakta olup bireylerin yaşamının merkezinde olan ve süreklilik arz eden bir süreçtir. Bireyler çevresel, kişisel ve sosyolojik birçok faktörü göz önünde bulundurarak ve kıyaslama yaparak tüketim tercihinde bulunurken, bilinç düzeyinin de bu seçimlerde önemli bir etkisi bulunmaktadır. Bireylerin binek araç tercihleri de tüketimin önemli bir parçasını oluşturmakta ve tercih yaparken ekonomik ve çevresel birçok unsur göz önünde bulundurulabilmektedir. Diğer taraftan, yasal hakların bilincinde olmak da önemli bir unsurdur. Bu nedenle tüketicilerin binek araç seçiminde hangi faktörleri göz önünde bulundurdukları ve tüketici bilinç düzeyinin bu tercihi nasıl etkilediği konusunda bir çalışma yapma ihtiyacı ortaya çıkmıştır.     
Bu araştırmada, tüketicilerin binek araç satın alma davranışlarında bilinç düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmış ve bu amaç doğrultusunda katılımcıların; 18 yaş ve üzerinde olup mutlaka binek araç satın alma deneyimine sahip olması koşulu aranmıştır. Araştırmada, kartopu örnekleme yöntemi Google forms aracılığıyla kullanılmış, veriler çevrimiçi anket aracılığı ile toplanmıştır. 
Yapılan istatistiksel analizlerin sonuçlarına göre; bireylerin araç tercihinde bulunurken, ekonomik faktörleri çevresel faktörlerden ön planda tuttuğu sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, çalışma kapsamında ortaya konulan önemli bulgulardan biri; tüketicilerin yarıya yakınının, çevreye daha zararlı olduğu bilinen ancak nispeten ekonomik olan dizel yakıt türüne sahip araç kullanıyor olmasıdır. Ayrıca tüketicilerin, manuel vitesli araç tercihi otomatik vitesli araçlardan daha fazladır. Elde edilen bir diğer sonuca göre, aynı özellik ve donanım ile benzer fiyata sahip araçlar arasında öncelik elektrikli ve hybrid araçlar yönündedir. Çalışmada tüketicilerin çevre bilinçli tüketim skorları ile "Satın alınacak binek aracın çevreye daha az zarar ve rahatsızlık veren yakıt, emisyon, ses vb. özelliklere sahip olmasına dikkat etme durumu" ve "Aynı özellik ve donanım ile benzer fiyata sahip araçlar arasında yakıt türü açısından öncelikli tercih" arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Tüketicilerin sade tüketim skorları ile toplumsal statü ve beğeni görmek amacıyla binek araç satın alma davranışı arasında da anlamlı ilişki mevcuttur.

Abstract:
Consumption is defined as an action for the satisfaction of material and spiritual needs or desires from a good or service, and it is a continuous process that is at the center of individuals' lives. While individuals make consumption preferences by taking into account and comparing various environmental, personal and sociological factors, the level of consciousness also has an important effect when making these choices. The preferences of individuals for passenger cars also constitute an important part of consumption, and many economic and environmental factors can be taken into account in the choice. On the other hand, being aware of legal rights is also an important element. For this reason, there has been a need to conduct study on which factors consumers consider when choosing a passenger car, and how the level of consumer awareness affects this choice. 
In this research, it is aimed to determine the effect of consumers' awareness levels on their passenger car purchasing behavior and in line with this purpose; It is required to be 18 years or older and have experience in purchasing a car. In the research, snowball sampling method was used through Google forms, and data were collected through an online survey.
According to the results of the statistical analysis; It has been concluded that while individuals prefer vehicles, they prioritize economic factors over environmental factors. So, an important findings revealed within the scope of the study; Nearly half of the consumers drive vehicles with diesel fuel, which is known to be more harmful to the environment, but is relatively economical. Moreover, consumers prefer manual transmission vehicles more than automatic transmission vehicles. According to another result, the priority is toward to electric and hybrid vehicles among vehicles with the same features, equipment and similar prices. In the study, there is a significant relationship between the the environmental conscious consumption scores of the consumers and "The situation of paying attention to the fact that the car to be purchased has features such as fuel, emissions, noise, etc. that cause less harm and discomfort to the environment" and "priority preference in terms of fuel type between vehicles with the same features and equipment and similar prices". There is also a significant relationship between consumers' simple consumption scores and their passanger car buying behavior to gain social status and admiration.