Türkiye ve Suriye Selçuklu sultanlarının hayatlarından hareketle ölüm sebepleri
The causes of death of Türkiye and Syria Seljuk sultans based on their lives
Yazar: EMRE ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. AHMET TURAN YÜKSEL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Selçuklu Hanedanı = Seljuks Dynasty ; Selçuklular = Seljuks ; Selçuklular Dönemi = Seljuks Period

Özet:
Önemli devletlerin başında bulunan yöneticilerin ölümleri tarih açısından mühimdir. İktidar kavgası sonucunda yöneticinin ölmesi ve kavgayı kazanan kişinin başa geçmesi ile hayatın normal akışı içerisinde yöneticinin ölmesinden sonra başa başka birisinin geçmesinin ortaya çıkardığı sonuçlar farklılık arz etmektedir. Anadolu coğrafyası üzerinde kurulan ve birçok devlet ile komşuluk kuran Türkiye Selçuklu Devleti, bulunduğu konum itibariyle çeşitli mücadeleler içerisine girmiştir. Anadolu topraklarının jeopolitik konumundan kaynaklı olarak da geçiş güzergahı üzerinde bulunması, Kudüs üzerine düzenlenen Haçlı Seferleri gibi önemli olayların Türkiye Selçuklu Devletine etki etmesine yol açmıştır. Diğer taraftan Selçukluların Suriye bölgesinde kurulan diğer bir devleti Suriye Selçuklu Devleti'de hem bölgede var olmak hem de bölge için tehdit oluşturan gayrimüslim devlet ve milletler ile bölgedeki İslâm sancağının dalgalanmasını sağlamak için çeşitli mücadeleler vermiştir. Her iki devlet açısından da yapılan mücadelelerin, meydana gelen olayların getirdiği sonuçlar, devletin başında bulunan sultanları da etkilemiştir. Dolayısıyla Anadolu'nun Türkleşmesinde ve İslamlaşmasında önemli katkılar sunan Türkiye Selçuklu Devleti ile Türk hakimiyetini Suriye bölgesinde yaşatan Suriye Selçuklu Devleti'nin yöneticilerinin ölümlerinin ardından meydana gelen olayları daha iyi kavrayabilmemiz için devlet yöneticilerinin ölümüne sebep olan şeyin ne olduğunun bilinmesi olayları yorumlama ve anlamlandırma noktasında önemlidir. Bu açıdan çalışmamızda Türkiye ve Suriye Selçuklu Devleti sultanlarının hayat hikayelerinden hareketle ölüm sebepleri incelenerek dönem hakkında bilgi elde etme yoluna gidilmiştir.

Abstract:
The deaths of the rulers, who were at the head of important states, are important in terms of history. The results of the death of the administrator as a result of the power struggle and the succession of the person who won the fight, and the succession of another person after the death of the administrator in the normal course of life, differ. The Sultanik of Rum State, which was established in the Anatolian geography and had neighborly relations with many states, has entered into various struggles due to its location. The fact that Anatolian lands are on the transit route due to its geopolitical position caused important events such as the Crusades on Jerusalem to affect the Sultanik of Rum State. On the other hand, another state of the Seljuqs, the Syrian Seljuq State, which was established in the Syrian region, gave various struggles to both exist in the region and to ensure the fluctuation of the Islamic sanjak in the region with non-Muslim states and nations that pose a threat to the region. The results of the struggles and events in terms of both states also affected the sultans who were at the head of the state. Therefore, it is important to know what caused the death of the state administrators in order to better understand the events that took place after the deaths of the Sultans of Sultanik of Rum, which made important contributions to the Turkification and Islamization of Anatolia, and the Syrian Seljuq State, which kept the Turkish domination in the Syrian region, in terms of interpreting and making sense of the events. In this respect, in our study, the causes of death of the sultans of Sultanik of Rum and Syrian Seljuq based on their life stories were examined and information about the period was sought.