Yetişkinlerde algılanan duygusal istismarın psikolojik sağlamlık beden imajı ve Beck'in bilişsel 3'lüsü ile ilişkisi
The relationship of perceived emotional abuse with psychological resilience, body image and Beck's cognitive triad among adults
Yazar: YAREN SENA YURTOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE YILDIZ BURKOVİK
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma Türkiye genelinde yetişkin 18 yaş ve üstü 212 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma çevrim-içi anket sistemi hazırlanarak katılımcılara iletilen Drive formu ile gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada duygusal istismar, vücut algısı, psikolojik sağlamlık, Beck'in bilişsel üçlü modelindeki kişinin kendine yönelik algısı, dış dünyaya yönelik algısı ve geleceğe yönelik algısı değişkenleri incelenmiştir. Duygusal istismar ile ilgili literatür çalışmalarına bakıldığında  psikolojik sağlamlık ve beden algısı ile negatif yönde anlamlı ilişkisi bulunmaktadır. Ayrıca duygusal istismarın kendilik algısı ile negatif yönde ilişkisine dair de çalışmalar mevcuttur. Literatürde duygusal istismarın hem psikolojik sağlamlık hem de beden imajı ile ilişkisi incelenmiş olsa da, Beck'in bilişsel 3'lüsü ile ilişkisi ve tüm bu kavramların duygusal istismar ile ilişkisinin aynı anda incelendiği çalışmaya rastlanmamıştır. Bu araştırmanın amacı, yetişkin bireylerde algılanan duygusal istismar düzeyleri ile psikolojik sağlamlık, beden algısı ve bilişsel üçlü kavramları  arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca duygusal istismarın cinsiyet, ekonomik durum, kardeş sayısı ve ebeveyn kaybı durumuna bağlı olarak anlamlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığını ölçmektir. Araştırmada duygusal istismar puanlarının Beck'in bilişsel üçlü ölçeği ile karşılaştırılması literatüre bir katkı olacaktır. 
Bu araştırmada Sosyo-Demografik Bilgi Formu,Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Vücut Algısı Ölçeği, Algılanan Duygusal İstismar Ölçeği ve Bilişsel Üçlü Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın istatistik verileri IBM SPSS Statistics 23.0 programında yapılmıştır. Kullanılan örneklemin büyüklüğü için G Power analizi yapılmıştır. Kullanılan ölçeklerden alınan puanların birbirleriyle olan korelasyon katsayılarına Pearson Korelasyon analizi ile bakılmıştır. İki grubu karşılaştırırken Bağımsız Örneklem T testi, Üç ve üzeri grubu karşılaştırırken ise Anova testi yapılmıştır.
Araştırma sonucunda algılanan duygusal istismarın vücut algısı ve psikolojik sağlamlık  ile negatif yönde ilişkisi bulgusuna ulaşılmıştır. Algılanan duygusal istismar arttıkça bilişsel üçlü modelindeki kişinin kendine yönelik algısı, geleceğe yönelik algısı ve dış dünyaya yönelik algısının da düştüğü görülmüştür. Ayrıca, ekonomik durum kötüleştikçe algılanan duygusal istismarın arttığı ve ebeveyn kaybı yaşayan bireylerin yaşamayan bireylere göre duygusal istismar yaşamaları durumunda anlamlı olarak  artma bulunmuştur. 
Araştırma sonuçları literatürün ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
This study was conducted with 212 adults aged 18 and over across Turkey. The research was conducted with the Drive form, which was prepared for an online survey system and sent to the participants.
In the study, the variables of emotional abuse, body image, psychological resilience, self-perception in Beck's cognitive triad model, perception of the outside world and perception of the future were examined. When we look at the literature studies on emotional abuse, there is a significant negative relationship with psychological resilience and body image. There are also studies on the negative relationship between emotional abuse and self-perception. Although the relationship between emotional abuse and both psychological resilience and body image has been examined in the literature, no study has been found that examines the relationship with Beck's cognitive trinity and the relationship between all these concepts and emotional abuse simultaneously. The purpose of this research is to examine the relationship between perceived emotional abuse levels in adult individuals and the concepts of psychological resilience, body perception and cognitive triad. In addition, it is to measure whether emotional abuse differs significantly depending on gender, economic status, number of siblings and parental loss. Comparing emotional abuse scores with Beck's cognitive triad scale in the study will be a contribution to the literature.
In this research, Socio-Demographic Information Form, Brief Psychological Resilience Scale, Body Image Scale, Perceived Emotional Abuse Scale and Cognitive Triad Scale were used. The statistical data of the research were made in IBM SPSS Statistics 23.0 program. G Power analysis was performed for the size of the sample used. The correlation coefficients of the scores obtained from the scales used were examined with Pearson Correlation analysis. Independent Sample T test was used when comparing two groups, and Anova test was used when comparing three or more groups.
As a result of the research, it was found that as perceived emotional abuse increases, psychological resilience and body image decrease. It has been observed that as perceived emotional abuse increases, the person's perception of himself, future-oriented perception and perception of the outside world in the cognitive triad model also decrease. Additionally, it has been found that perceived emotional abuse increases as the economic situation worsens, and having lost at least one parent increases perceived emotional abuse.
The research results were discussed in the light of the literature and suggestions were presented.