Türkiye'deki sağlık haberciliğinde etik ve kamu yararı olgusu
The ethics and public phenomenon in the health journalism in Turkey
Yazar: MELİKE ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. GÜVEN NECATİ BÜYÜKBAYKAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Etik = Ethics ; Gazetecilik = Journalism ; Habercilik = Journalism ; Haberler = News ; Kamu yararı = Public interest ; Sağlık = Health ; Sağlık göstergeleri = Health indicators ; Sağlık iletişimi = Health communication ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy

Özet:
Etik ve kamu yararı, gazetecilik için en önemli hatta olmazsa olmaz olgulardandır. Gazeteciliğin uzmanlaşma alanlarından biri olan sağlık haberciliğinde ise etik ve kamu yararı olguları çok daha büyük önem arz etmektedir. Çünkü söz konusu olan sağlıktır ve yanlış bir bilgi önemli sağlık sorunlarına neden olabilir hatta insan hayatını tehlikeye sokabilir. Bu noktada sağlık haberciliğinin doğru ve belirli ilkeler çerçevesinde yapılması gazetecinin etik sorumluluğunu oluşturmaktadır. Sağlık haberciliğinde uzmanlaşmak bu etik sorumluluğun yerine getirilmesi konusunda faydalı bir adım olarak görülmektedir. Uzman sağlık habercileri, sağlık haberlerinin magazinleştirilmesinin, reyting ya da "tıklanma" uğruna sansasyonel haberler, yanlış bilgiler verilmesinin önüne geçme konusunda önemli bir role sahiptir. Ancak sağlık muhabirlerinin haber hazırlama sürecinde karşılaştığı zorluklar sağlık haberlerinde etik olgusunu zedeleyebilmektedir.
Dört bölümden oluşan araştırmanın ilk bölümünde, haber ve sağlık kavramları ele alınmış, tanımlamalar yapılmıştır. İkinci bölümde sağlık haberciliği ayrıntılı şekilde incelenmiş, sağlık haberciliğinin konuları, sağlık muhabirinin kaynakları araştırılmıştır. Sağlık haberciliğinde uzmanlaşmanın önemi, dilin kullanımı, sağlık muhabirinin karşılaştığı sorunlar, sağlık okuryazarlığı, literatür taraması yapılarak değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde araştırmanın da başlığını oluşturan sağlık haberciliğinde etik ve kamu yararı olgusu incelenmiştir. Son bölümünde ise Türkiye'deki ulusal medya kuruluşlarında çalışan, sağlık haberciliği konusunda uzman sağlık muhabirleriyle görüşülmüş, sağlık haberciliğinde etik ve kamu yararı olgusunun mesleki deneyimlerine yansımalarını öğrenmek amacıyla sorular yöneltilmiştir.

Abstract:
Ethics and public welfare are the most important and even indispensable facts for journalism. Ethical and public welfare phenomenon have more importance in health journalism, which is one of the specialization fields of journalism. Because the point in question is health and wrong information can cause significant health problems and may even endanger human life. At this point, it is the ethical responsibility of the journalist to make health journalism within the framework of correct and specific principles. Specializing in health journalism is deemed as a useful step in fulfilling this ethical responsibility. Specialist health messengers play an important role in avoiding misinformation by sensational news, for the sake of tabloidiz health news, rating or "hit rate". However, the difficulties faced by the health reporters in the process of news preparation may damage the ethics of health news.
In the first chapter of the four-chapters research, news and health concepts were discussed and definitions were made. In the second chapter, health journalism is examined in detail, the topics of health journalism and the sources of health journalist were investigated. The importance of specialization in health journalism, the use of language, the problems faced by the health reporter, health literacy were evaluated with reviewing literature. In the third chapter, the ethics and public welfare phenomenon in the health journalism which is the title of the research was examined. The last section of employees in national media organizations in Turkey and health reporter who are specialists in health journalism were interviewed and questions were asked in order to learn the implications of ethics and public welfare phenomenon on their professional experience in health journalism.