Otizm Spektrum Bozukluğu olan ergenlerde Travma Sonrası Stres Bozukluğu ve dissosiyatif bozuklukların araştırılması
An investigation of Post-traumatic Stress Disorder and dissociative disorders in adolescents with Autism Spectrum Disorder
Yazar: MELODİ DİNÇEL
Danışman: DOÇ. DR. ALİ KARAYAĞMURLU
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Arkaplan ve Amaç: Otizm Spektrum Bozukluğu'nda (OSB) travma maruziyeti sıklıkla bildirilmektedir. Buna karşın; OSB'de travmatik deneyimler ile dissosiyatif yaşantıların ilişkisini inceleyen çok az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu ilişkinin incelenmesi ayırıcı tanılar ve tedavi müdahaleleri için önemli olabilir. Mevcut çalışma ile OSB tanılı ergenlerin travmayı yaşayış, algılama, ifade etme biçimlerinin değerlendirilmesi; bu grupta daha önce çok az araştırılmış olan dissosiyatif yaşantıların araştırılması ve OSB'de dissosiyatif yaşantılara yol açabilecek yapısal ve çevresel faktörlerin incelenmesi amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 12-18 yaş aralığındaki 59 OSB tanılı ergen dahil edilmiştir. Tüm olgular sosyodemografik veri formu ile değerlendirilmiştir. Katılımcılara klinisyen tarafından Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi ve Çocukluk Çağı Otizm Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Travmatik yaşantı tarifleyen katılımcılar ayrıca Çocuklar için Travma Sonrası Stres Tepki Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Ayrıca çalışmada Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Ergen Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği ve Çocuk-Ergen Zorbalık Ölçeği-9 Kısa Form kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 14.3 ± 1.8 olup %79.7'si (n=47) erkek, %20.3'ü (n=12) kız cinsiyetteydi. Olguların Ergen Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği ortalama puanlarının ortalaması 2.76 ± 2.00, Çocuk-Ergen Zorbalık Ölçeği-9 Kısa Form puan ortalaması 20.03 ± 6.98 ve Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği puanlarının ortalaması 35.02 ± 9.89 puandı. Olguların %20.3'ü (n=12) DSM-V tanımlamasına göre geçmiş travma öyküsüne sahipti. Dissosiyasyon belirtileri ile ilişkili faktörleri değerlendirmek için bir lineer regresyon modeli oluşturuldu. Oluşturulan modelde dissosiyasyon belirtilerindeki artış, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği toplam puanı (p=0.002) ve yaştaki (p =0.006) artışla istatistiksel olarak ilişkili bulundu.
Sonuç: Çalışmanın bulgularına göre; OSB'de dissosiyatif yaşantıların görülebileceği ve OSB'de görülen dissosiyatif yaşantıların çocukluk çağı travmaları ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. OSB'de dissosiyatif yaşantıların araştırılması için daha geniş örneklemlerde ve yapılandırılmış görüşmeler ile desteklenmiş çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Background and Aim: Trauma exposure in Autism Spectrum Disorder (ASD) is frequently reported. However, there are very few studies investigating the relationship between traumatic experiences and dissociative experiences in ASD. Exploring this relationship could be important for differential diagnoses and therapeutic interventions. The current study aims to evaluate the ways children and adolescents with ASD experience, perceive, and express trauma; to investigate dissociative experiences, which have been scarcely researched in this group; and to examine structural and environmental factors that could lead to dissociative experiences in ASD.
Materials and Methods: The study included 59 adolescents diagnosed with ASD between the ages of 12-18. All cases were evaluated with a sociodemographic data form. Subsequently, the participants were administered The Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia School-Age Children and the Childhood Autism Rating Scale by the clinician. Participants who described traumatic experiences were also evaluated with the Child Posttraumatic Stress Reaction Index (CPTS-RI). The study also utilized the The Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), the Adolescent Dissociative Experiences Scale (A-DES), and the Child-Adolescent Bullying Scale-9 Short Form.
Findings: The average age of the participants was 14.3±1.8, with 79.7% (n=47) being male and 20.3% (n=12) being female. The average of the mean scores for the Adolescent Dissociative Experiences Scale was 2.76 ± 2.00, the mean Child-Adolescent Bullying Scale-9 Short Form score was 20.03 ± 6.98, and the mean Childhood Trauma Scale score was 35.02 ± 9.89. 20.3% (n=12) of the subjects had a history of trauma as per DSM-V criteria. A linear regression model was constructed to evaluate factors associated with dissociative symptoms. In the developed model, increases in dissociation symptoms were statistically associated with an increase in Childhood Trauma Questionnaire total score (p=0.002) and age (p=0.006).
Conclusion: According to the findings of the study, it is thought that dissociative experiences can be observed in ASD and that these dissociative experiences in ASD may be related to childhood traumas. Further research with larger samples and structured interviews is needed to investigate dissociative experiences in ASD.