Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi popülasyonlarından seçilen yem bezelyesi hatlarının bazı morfolojik ve tarımsal özellikleri
Some morphological and agronomical characteristics of forage pea lines selected from the Northeasterns Anotolian population
Yazar: HELİME GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. ALİ KOÇ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Erzurum?da 2012 yılında yürütülen bu çalışmada Kuzeydoğu Anadolu Bölgesinde yetiştirilen lokal yem bezelyesi ekotipinden tek bitki seçimi yöntemi ile elde edilen 68 hat ile şahit olarak ekilen Töre çeşidinin bazı tarımsal ve morfolojik özellikleri incelenmiştir. 2011 yılında seçilen bitki materyali 2012 yılında 50 cm sıra aralığında 3 m uzunluğunda sıralara m2?ye 100 tohum gelecek şekilde erken ilkbaharda ekilmiştir. İncelenen özellikler ve elde edilen sonuçlar aşağıda özetlenmiştir. 
Hatlar arasında çiçeklenme gün sayısı 59-77 gün, ana dal uzunluğu 60,0-116,30 cm, ana dal kalınlığı 1,87-3,76 mm, doğal bitki boyu 20,40-65,60 cm, bitki başına ana dal sayısı 2,1-7,25 adet, çiçek rengi 49?u mor, 13?ü beyaz ve 7?si pembe, yatma değeri 1-5, alt bakla yüksekliği 29,0-80,6 cm, bitki başına yeşil ot verimi 17,86-122,75 g, bitki başına kuru ot verimi 10,98-68,69 g, bitkide bakla sayısı 2,67-39,50 adet, baklada tohum sayısı 4,0-6,88 adet, tane verimi 3,0-93,50 g/m2, biyolojik verim 50,0-366,5 g/m2, kes verimi 50,0-332,5 g/m2 ve hasat indeksi %1,2-43,06 arasında değişmiştir. 
Elde edilen sonuçlar bir bütün olarak değerlendirilmiş ve şahit olarak ekilen Töre çeşidinden daha üstün özellik gösteren Çayırbaşı 2, Ardahan 4, Subatan 2, Ovaçevirme 7, Burmadere 1, Subatan 3, Sayvan 3, Çiğdemtepe 5, Şenkaya 1, Taşlıkaya, Ardahan 3, Koyunpınarı 1, Eskibeyrehatun 3, Kenarbel, Subatan 1, Subatan 4, Şenkaya 2 ve Tepeköy 3 hatların ön verim denemelerine aktarılmasına karar verilmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine some characteristics of forage pea lines selected from the Northeastern Anatolian population in Erzurum during 2012 growing season. In the study, 68 lines obtained by single plant selection from the Northeastern Anatolian population and Tore, standard cultivar, were sown in one row 3 m long with 50 cm row spacing and 100 seeding per m2 in early spring. Investigated characteristics and obtained results were summarized as follow.
Among lines; days to flowering changed between 59 and 77 days, main stem height varied from 60,0 to 116,3 cm, main stem diameter changed between 1,87 and 3,76 mm, stand height changed between 20,4 and 65,6 cm, branch number per plant varied from 2,1 to 7,25. Flower colors were purple in 49 lines, white in 13 lines and pink in 7 lines. Lodging score changed between 1 and 5, first pod height varied from 29,0 to 80,6 cm, green forage production changed between 17,86 and 122,75 g per plant, dry forage yield changed between 10,98 and 68,69 g per plant, pod number per plant varied from 2,67 to 39,50, seed number per pod varied from 4,0 to 6,88, seed yield changed between 3,0 and 93,50 g per m2, biological yield varied from 50,0 to 366,5 g per m2, straw yield changed between 50,0 and 332,5 g per m2 and harvest index changed between 1,2 and 43,06 %. 
After evaluating the results, Çayırbaşı 2, Ardahan 4, Subatan 2, Ovaçevirme 7, Burmadere 1, Subatan 3, Sayvan 3, Çiğdemtepe 5, Şenkaya 1, Taşlıkaya, Ardahan 3, Koyunpınarı 1, Eskibeyrehatun 3, Kenarbel, Subatan 1, Subatan 4, Şenkaya 2 and Tepeköy 3 prominent lines, which they had higher performance than standard Tore cultivar, were selected for further investigation for new variety trials.