Ergenlerde bağlanma ve saldırganlık davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of relationship between attachment and aggressive behavior of adolescents
Yazar: BİLGE KAPLAN
Danışman: PROF. DR. ŞEYDA AKSEL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gelişim Psikolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Gelişim psikolojisi = Development psychology ; Risk = Risk ; Risk faktörleri = Risk factors ; Saldırganlık = Aggressiveness

Özet:
Ergenlik, çok sayıda biyolojik ve sosyal değişimin gerçekleştiği, çocuklukla yetişkinlik arasında bir geçiş dönemidir (Smith, Cowie ve Blades, 2003). Ergenlik dönemi yaşam süresince karşılaştığımız en karmaşık dönemlerden biri olması sebebiyle özellikle lise çağındaki ergenlerin içinde bulunduğu dönem gelişim psikologları tarafından uzun yıllardır incelenmektedir. Bu çalışma, ebeveyne bağlanmanın türüne göre saldırganlık puanlarının farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada ebeveyne güvensiz bağlanmanın saldırgan davranışlar üzerindeki etkisinde koruyucu ve risk faktörleri incelenmiştir. Koruyucu faktörler olarak; sosyoekonomik düzey, ebeveynlerin iyi geçinmesi, yakın arkadaşa, karşı cinsten arkadaşa ve akran grubuna sahip olma, rol modelin var olması, akademik başarı ve spora aktif katılımcı olma incelenmiştir. Aile içi şiddet yaşantısı, çevreden şiddet görme, Tv'de şiddet içerikli film izleme ve disiplin cezası alma risk faktörleri olarak belirlenmiştir. Empati ve akran bağlanmasının, ebeveyn bağlanmasının saldırgan davranış üzerindeki etkisindeki aracı rolü incelenmiştir.Araştırma 2010 yılında Burdur'da yaşayan, liseye devam eden yaşları 13 ila 19 arasında değişen basit tesadüfi yöntemle seçilmiş 1424(709 K/715 E) ergenle yürütülmüştür. Araştırmacı tarafından Burdur Milli Eğitim Müdürlüğü'nden gerekli izinler alındıktan sonra okullar ziyaret edilmiş, araştırmaya katılımda gönüllülük esas alınmıştır. Çalışmada katılımcı kişisel bilgi formu, Saldırganlık Ölçeği (Buss ve Perry, 1992), Ebeveyn ve Akrana Bağlanma Envanteri (Armsden ve Greenberg, 1987) ve Empatik Eğilim Ölçeği (Dökmen, 1988) uygulanmıştır.Verilerin analizi için Çift Yönlü Varyans Analizi, T testi, Sobel Test ve Regresyon istatistiksel analizleri kullanılmıştır. Analiz bulgularına bakıldığında güvensiz bağlanan ergenlerin daha yüksek saldırganlık puanı aldıkları görülmüştür. Ebeveyne güvensiz bağlanma ve saldırganlık arasında empati düzeyinin koruyucu bir faktör olduğu görülmüştür.Araştırmada elde edilen bulgular literatür ışığında daha önce bu konu ile ilgili olarak yapılan çalışmaların bulguları ile birlikte tartışılıp yorumlanmıştır. Bu bulgular doğrultusunda alanda çalışan araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Adolescence is a period when many biological and social changes are ocur if is a transition period of life between childhood and adulthood. (Smith, Cowie ve Blades, 2003). Because adolescence is one of the most complex periods of life period of high-school-age adolescents has been studied for many years by developmental psychologists. The aim of this study is to investigate the relationship between parental attachment and aggression in adolescents. In the study, risk factors and protective factors between parent attachment and aggressive behavior were examined. Socio-economic status parents marital accord to have friend; close friend, friend of the opposite sex and peer group, role model, academic achievement and being active participants in sports were considered as protective factors. Experience of domestic violence, being exposed to violence from environment, watching violent movies on Tv and having a disciplinary penalt were identified as risk factors. Also, that empathy and peer attachment were between parent attachment aggression examined as a mediator. That research is carried with randomly selected 1424 (709 females and 715 males) adolescents, who are living in Burdur in 2010, going to high school and ranging from 13 to 19 years old. Their ages were ranging from 13 and 19. The schools were visited after obtaining necessary permits from the Burdur Directorate Education by the researcher and participation in the study was based on volunteerism. Personal information form, and Aggression Scale (Buss ve Perry, 1992), Parent and Peer Attachment inventory (Armsden ve Greenberg, 1987) and Empathic Tendency Scale (Dökmen, 1988) were applied in the study. For the data analysis, the statistical analysis like Two-way analysis of variance, T-test, Sobel Test and Regression were used. When taking a look at analysis findings, it was noticed that adolescents insecurely attached got higher aggression score. It was seen that only the level of emphaty get on with each other between insecure parent attachment and aggression. In the light of literature, the findings of that research were discussed with the other studies? findings regarding that subject and were interprented. In addition, suggestions relevant to those findings were presented for researchers studying on that subject.