Diyabetik olgularda anjiyotensin reseptör blokerleri, anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri ve kalsiyum kanal blokerlerinin proteinüri üzerine olan etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of angiotensin receptor blockers, angiotensin converting enzyme inhibitors and calcium channel blockers on proteinuria in diabetic patients
Yazar: HASAN OGÜN ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MUAMMER BİLİCİ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Anjiyotensin konverting enzim = Angiotensin converting enzyme ; Anjiyotensin konverting enzim inhibitörleri = Angiotensin converting enzyme inhibitors ; Anjiyotensinler = Angiotensins ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Kalsiyum kanal blokerleri = Calcium channel blockers ; Kalsiyum kanalları = Calcium channels ; Proteinüri = Proteinuria

Özet:
Amaç: Antihipertansif ilaç kullanımının diyabetik böbrek hastalarında proteinüride iyileşme sağladığı bilinmektedir. Ancak bu antihipertansif ilaçlardan kalsiyum kanal blokerlerinin diyabetik nefropati bulgularında iyileştirme etkinliğinin anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörleri kadar olup olmadığı halen tartışmalıdır. Bu çalışmada, diyabetik nefropati nedeniyle takipli hastaların bir yıllık izlemlerinde ACE inhibitörü, anjiyotensin 2 reseptör blokerleri (ARB) ve kalsiyum kanal blokerlerin (KKB) kullanımının proteinüri üzerine etkinliği değerlendirilmesini amaçladık.
Yöntem: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Anabilim Dalı polikliniğine Ocak 2012 ve Ekim 2020 yılları arasında başvuran diyabetik böbrek hastalığı tanısı ile takipli araştırmaya dahil edilme kriterlerine uygun 131 olgu retrospektif olarak değerlendirildi. Tedavi altında 3 ay aralıklarla 24 saatlik idrarda mikroalbümin ve mikroprotein bakılan hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, üre, kreatin, GFR, HbA1c, 3 ayda bir bakılan 24 saatlik idrarda mikroalbümin ve mikroprotein değerleri kaydedildi. İstatisliksel değerlendirme için SPSS 18 ve Microsoft Excel 2010 programları kullanılarak analiz yapılmıştır. Tüm istatistiksel testlerde birinci tip hata oranı 0.05 alındığından, p<0.05 bulunan analizlerde anlamlı farklılıklar elde edildiği söylenmiştir.
Bulgular: Çalışmaya 131 hasta dahil edildi. Olguların yaş ortalaması 61,70 ±11,7 idi. Olguların 75'i (%57) kadın, 56'i (%43 ) erkek idi. Hastaların 34 (%26)'ü sadece ACEİ, 29 (%22.1)'u sadece ARB, 29 (%22.1)'u sadece KKB, 14 (%10.7)'ü ACEİ ve KKB kombinasyonu, 25 (%19.1)'i de ARB ve KKB kombinasyon tedavisi almaktaydı. Tüm ilaç gruplarının tekli kullanımı proteinüriyi azaltmada istatistitiksel olarak etkin bulunmasının (p<0.05) yanısıra ACE inhibitörleri ile KKB'ler kombine edildiğinde tek başına ACE inhibitörü kullanımına bir üstünlüğü görülmedi (p>0.05).
Sonuç: Çalışmamızın bulgularına göre ACE inhibitörü, ARB ve KKB'lerin diyabetik böbrek hastalarında proteinüriyi azalltığı görüldü. Böbrek fonksiyonları korunmuş hastalarda ACE inhibitörü ve KKB kombinasyonu renopretektif bir seçenek olarak değerlendirilebilir.
Anahtar Kelimeler: Anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri, kalsiyum kanal blokerleri, anjiyotensin 2 reseptör blokerleri, proteinüri, diyabet

Abstract:
Aim: It is known that the use of antihypertensive drugs reduces proteinuria in diabetic kidney patients. However, it is still controversial whether the effectiveness of calcium channel blockers among these antihypertensive drugs to improve the symptoms of diabetic nephropathy is as much as angiotensin converting enzyme (ACE) inhibitors. In this study, we aimed to evaluate the effectiveness of the use of ACE inhibitors, angiotensin 2 receptor blockers (ARB) and calcium channel blockers (CCB) on proteinuria in the one-year follow-up of patients with diabetic nephropathy.
Materials and methods: 131 patients eligible for inclusion criteria who were admitted to the outpatient clinic of Zonguldak Bülent Ecevit University Faculty of Medicine, Department of Nephrology between January 2012 and October 2020, were evaluated retrospectively with the diagnosis of diabetic kidney disease. Patients under treatment and whose microalbumin and microprotein were measured in 24-hour urine at 3-month intervals were included in the study. Patient's age, gender, urea, creatine, GFR, HbA1c, microalbumin and microprotein values in 24-hour urine checked every 3 months were recorded. SPSS 18 and Microsoft Excel 2010 programs were used for statistical evaluation. Since the first type error rate was taken as 0.05 in all statistical tests, it was said that significant differences were obtained in the analyzes with p <0.05.
Results:  131 patients were included in the study. The mean age of the patients was 61.70 ± 11.7 years. 75 (57%) of the cases were female and 56 (43%) were male. 34 (26%) of the patients had only ACEI treatment while 29 (22.1%) had  only ARB treatment, 29 (22.1%) had  only CCB treatment, 14 (10.7%) had ACEI and CCB combination treatment and 25 had (19.1%) ACEI and CCB combination treatment.  In addition to the fact that single use of all drug groups was found to be statistically effective in reducing proteinuria (p <0.05), when ACE inhibitors were combined with CCBs, there was no superiority to ACE inhibitors alone (p> 0.05).
Conclusion: According to the findings of our study, it was observed that ACE inhibitors, ARBs and CCBs decreased proteinuria in diabetic kidney patients. ACE inhibitor and CCB combination can be considered as a renopretective option in patients with preserved renal function.
Keywords: Angiotensin converting enzyme inhibitors, calcium channel blockers, angiotensin 2 receptor blockers, proteinuria, diabetes