Karşı edim olarak kişisel veri taahhüdü
Personal data as currency
Yazar: ELİF BEYZA AKKANAT ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. HALUK NAMİ NOMER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Borçlar hukuku = Law of obligations ; Büyük veri = Big data ; Türk medeni hukuku = Turkish civil law

Özet:
Veriye dayalı iş modelleri gün geçtikçe yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmada kişisel verilerin işlenmesine dayanan iş modelleri borçlar hukuku yönüyle alınmış ve kişisel verinin sözleşme ilişkisindeki yeri belirlenmiştir. Tezin araştırma sorusu herhangi bir ücret ödenmediği, kişisel verilerin işlenmesine müsaade edildiği hallerde bir hizmet yahut üründen karşılıksız olarak yararlanıldığından bahsetmenin doğru olup olmadığıdır. 
Bu kapsamda öncelikle kişisel verileri işlenen ilgili kişi ile girişimci arasındaki dengenin kurulmasına yönelik ihtiyaca dikkat çekilmiştir. Akabinde bu dengenin nasıl mümkün olabileceği ortaya konulmuş, kişisel verinin hukuki niteliği farklı hukuk sistemlerindeki yaklaşım ve tartışmalar da dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Kişisel veri karşılığı sözleşme ilişkisinin kurulmasına ilişkin hukuki sorunlar ele alınmıştır. Tüm bu değerlendirmelerde kişisel verilerin korunmasına yönelik ilke ve esasların bu sözleşme ilişkisinin kurulmasına dair nasıl farklılıklar meydana getirdiği de açıklanmıştır. Kişisel veri karşılığı hukuki ilişkilerde veri işlemenin hukuka uygunluk sebebi rızanın geri alınması esasları ve bu hakkın sınırlandırılmasının mümkün olup olmadığı değerlendirilmiştir. Kişisel veri karşılığı hukuki ilişkide, veri karşılığı temin edilen edimin gereği gibi ifa edilmemesinin sonuçları incelenmiştir. Son olarak kişisel veri karşılığı ilişkilerin sona ermesine ilişkin özellikli durumlara yer verilmiştir.

Abstract:
Data-based business models are becoming widespread day by day. In this study, business models based on the processing of personal data are analysed in terms of the law of obligations and the status of personal data in the contractual relationship is determined. The research question of the thesis is whether it is correct to say that a service or product is utilised gratuitously in cases where no fee is paid and the processing of personal data is permitted (to consent). 
In this context, firstly, the necessity for establishing the balance between the data subject whose personal data is processed and the entrepreneur is emphasised. Subsequently, ways in which this balance is possible have been put forward, and the legal nature of personal data has been evaluated by taking into account the approaches and discussions in different legal systems. Legal issues regarding the establishment of a contractual relationship exchange of personal data are discussed. In all these assessments, it is also explained how the principles of data protection create differences regarding the establishment of this contractual relationship. In legal transactions in consideration of personal data, the principles of withdrawal of consent and whether it is possible to limit this right have been evaluated. In the legal relationship in consideration of personal data, the consequences of the non-performance are analysed. Finally, the specific situations regarding the termination of the relations in consideration of personal data are analysed.