Metastatik renal hücreli kanser tanılı hastalarda sağkalımın ve tedavi yan etkilerinin incelenmesi
Analysis of survival and treatment related adverse reactions in patients with metastatic renal cell cancer
Yazar: ONUR TELLİ
Danışman: PROF. DR. BAYRAM KOÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Onkoloji = Oncology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Karsinoma-renal hücreli = Carcinoma-renal cell ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nivolumab = Nivolumab ; Sağkalım = Survival ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions ; İmmünoterapi = Immunotherapy

Özet:
Giriş: Renal hücreli kanser (RHK), renal korteksten köken alır ve tüm böbrek malignitelerinin %85'ini oluşturur. Önceden metastatik RHK tedavisinde sitokin bazlı tedaviler kullanılırken hedefe yönelik tedavilerin (HYT) kullanılmaya başlanmasıyla hastaların sağkalımında önemli artış sağlanmıştır. Kontrol noktası inhibitörü immünoterapiler (KNİİ) ise tedavide yeni bir dönem başlatmış ve özellikle tedaviye rağmen progresyon göstermiş ve International Metastatic Renal Cell Carcinoma Database  Consortium (IMDC) risk sınıflamasına göre orta ve kötü risk grubundaki hastalarda HYT'lere üstünlük göstermişlerdir. KNİİ'lerin ve HYT'lerin dermatolojik, endokrinolojik, gastrointestinal, hepatotoksik, hematolojik yan etkiler başta olmak üzere çeşitli yan etkileri bulunmaktadır. Bu araştırmada, KNİİ ve HYT alan hastalarda sağkalım ve bu tedavilere bağlı gelişen yan etkiler incelenmiştir. 
		Gereç ve Yöntem: Araştırmaya Ocak 2013-Aralık 2019 tarihleri arasında 
Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi (GEAH) Tıbbi Onkoloji Bölümünde RHK tanısı ile takip edilen hastalar retrospektif olarak dahil edilmiştir. Hastaların takip kartları ve hastane bilgi yönetim sistemindeki kayıtları incelenmiştir. Hastaların demografik bilgileri, tanı tarihleri, metastaz tarihleri ve bölgeleri, uygulanan tedaviler ve yan etkileri, laboratuvar sonuçları, tedavi değişiklik tarihleri ve nedenleri, son kontrol tarihleri ve ölüm tarihleri kaydedilmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya yaşları 31 ile 85 arasında değişen, 62'si (%76.5) erkek 19'u (%23.5) kadın toplam 81 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 57.7 ± 12 idi. 62 hastada (%76.5) uzak metastaz saptandı. Ortanca genel sağkalım (GS); nivolumab tedavisi almış hastalarda 39 (17.1-60.8) ay, almamış hastalarda 11 (5-16.9) aydı (p=0.09). Ortanca progresyonsuz sağkalım (PS); nivolumab alanlarda 20 (3.7-36.2) ay, pazopanib alanlarda 13 (8.7-17.2) ay, sunitinib alanlarda 7 (4.3-9.6) ay bulundu. Nivolumab kullanan hastalarda herhangi bir evrede olmak üzere hastaların %28.5'inde aspartat aminotransferaz (AST) veya alanin aminotransferaz (ALT) yüksekliği, %39.2'sinde alkalen fosfataz (ALP) veya gama glutamil transferaz (GGT) yüksekliği, %10.7'sinde total bilirubin yüksekliği, %28.5'inde lenfopeni, %7'sinde trombositopeni ve %17.8'inde tiroid stimülan hormon (TSH) yüksekliği saptandı. Pazopanib kullanan hastalarda herhangi bir evrede olmak üzere hastaların %20.5'inde AST veya ALT yüksekliği, %12.8'inde ALP veya GGT yüksekliği, %7.6'sında total bilirubin yüksekliği, %23'ünde lenfopeni, %15.5'inde trombositopeni, %20.5'inde TSH yüksekliği saptandı. Sunitinib kullanan hastalarda herhangi bir evrede olmak üzere hastaların %31.5'inde AST veya ALT yüksekliği, %21'inde ALP veya GGT yüksekliği, %10.5'inde total bilirubin yüksekliği, %42'sinde lenfopeni, %10.5'inde trombositopeni, %26.5'inde TSH yüksekliği saptandı.  
Sonuç: Nivolumabın RHK'lı hastalarda sağkalım avantajı sağlayabileceği, nivolumab, pazopanib ve sunitinib kullanan hastaların tedavi yan etkileri açısından takip edilmesi gerektiği ancak bu ilaçların çoğunlukla tedavide aksama veya tedavi değişikliğine neden olmadığı değerlendirilebilir.

Anahtar kelimeler: renal hücreli kanser, kontrol noktası inhibitörü immünoterapi, hedefe yönelik tedavi, nivolumab, pazopanib, sunitinib, yan etki

Abstract:
Introduction: Renal cell cancer originates from the renal cortex and accounts for 85% of all kidney malignancies. When using cytokine-based therapy in the treatment of metastatic renal cell cancer previously, a significant increase was achieved in the survival of patients with the introduction of targeted therapies. Additionally, checkpoint inhibitor immunotherapies, started a new period in treatment and showed superiority to targeted therapies in patients who have progressed despite previous therapy and are in intermediate and poor risk group according to the International Metastatic Renal Cell Carcinoma Database Consortium risk classification. Checkpoint inhibitor immunotherapies and targeted therapies have various adverse effects, especially dermatological, endocrinological, gastrointestinal, hepatotoxic, hematological adverse effects. In this study, the survival of patients treated with checkpoint inhibitor immunotherapy and targeted therapies and treatment related adverse reactions were analysed.
Material and Methods: Patients who were followed-up with the diagnosis of renal cell cancer in the Medical Oncology Department of Gulhane Training and Research Hospital between January 2013 and December 2019 were included retrospectively in the study. The patients' follow-up cards and their records in the hospital information management system were examined. Demographic information, diagnosis dates, metastasis dates and regions, therapies and adverse effects, laboratory results, treatment change dates and causes, last control dates and death dates were recorded.
Results: A total of 81 patients, aged between 31 and 85 years, were included in the study, 62 (76%) of whom were male and 19 (23.5%) were female. The mean age of the patients was 57.7 ± 12. Distant metastases were found in 62 (76.5%) patients. Median overall survival was 39 (17.1-60.8) months in patients treated with nivolumab, and 11 (5-16.9) months in patients who did not treated with nivolumab (p=0.09). Median progression-free survival was 20 (3.7-36.2) months in patients treated with nivolumab, 13 (8.7-17.2) months in patients treated with pazopanib, 7 (4.3-9.6) months in patients treated with sunitinib. Of patients treated with nivolumab, aspartate aminotransferase or alanine aminotransferase elevation in 28.5%, alkaline phosphatase or gamma glutamyl transferase elevation in 39.2%, total bilirubin elevation in 10.7%, lymphopenia in 28.5%, thrombocytopenia in 7%, thyroid stimulating hormone elevation in 17.8%, at any grade, was developed. Of patients treated with pazopanib, aspartate aminotransferase or alanine aminotransferase elevation in 20.5%, alkaline phosphatase or gamma glutamyl transferase elevation in 12.8%, total bilirubin elevation in 7.6%, lymphopenia in 23%, thrombocytopenia in 15.5%, thyroid stimulating hormone elevation in 20.5%, at any grade, was developed. Of patients treated with sunitinib, aspartate aminotransferase or alanine aminotransferase elevation in 31.5%, alkaline phosphatase or gamma glutamyl transferase elevation in 21%, total bilirubin elevation in 10.5%, lymphopenia in 42%, thrombocytopenia in 10.5%, thyroid stimulating hormone elevation in 26.5%, at any grade was developed.
Conclusion: It can be considered that nivolumab may provide a survival advantage in patients with renal cell cancer, and patients treated with nivolumab, pazopanib and sunitinib should be followed in terms of treatment related adverse events, but these therapies usually do not cause disruption or treatment change.