Demokrat Parti döneminin önemli bir siması: Namık Gedik ve siyasi faaliyetleri
An important figure of the Democrat Party period: Namık Gedik and his political activities
Yazar: HACI VELİ GÖK
Danışman: DOÇ. DR. FATİH MEHMET SANCAKTAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyografi = Biography ; Tarih = History
Dizin: 27 Mayıs 1960 ihtilali = 27 May 1960 revolution ; Askeri müdahale = Military intervention ; Cumhuriyet Halk Partisi = Cumhuriyet Halk Party ; Dahiliye Vekaleti = Ministry of Interior ; Demokrat Parti = Democrat Party ; Gedik, Namık = Gedik, Namık ; Siyasi faaliyetler = Political activities

Özet:
Dahiliye Vekaleti, gerek Osmanlı Devleti gerekse Türkiye Cumhuriyeti döneminde en önemli Bakanlıklar arasında yer almıştır. Ülkenin iç güvenliğini ilgilendiren konularda sorumluluğun Dahiliye Vekaleti'nde olması bu vekaletin önemini artırmıştır. Dahiliye Vekilleri kabinede en etkili kişiler arasında yer almışlardır. Bu çalışmada, Şükrü Kaya'dan sonra Türkiye Cumhuriyeti tarihinde en uzun süre Dahiliye Vekilliği yapmış kişi olan Namık Gedik ve siyasi faaliyetleri incelenecektir. Özellikle 1954'te Dahiliye Vekili olmasından sonra, Vekaleti idare ediş tarzı ve hadiselere karşı yaklaşımı genel konjonktür içinde değerlendirilecektir. Demokrat Parti dönemi incelenirken, iktidar-muhalefet ilişkileri içerisinde Dahiliye Vekaleti'nin ayrı bir önemi vardır. Zira, DP ve muhalefeti karşı karşıya getiren birçok olay içerisinde Dahiliye Vekili Namık Gedik de bulunmaktadır. Bu bağlamda, DP dönemi okuması yapılırken genel tablonun daha iyi anlaşılması için Dahiliye Vekaleti ekseninden bir bakış açısı geliştirmek önem arz etmektedir.
Bu çalışma, 27 Mayıs Askeri Müdahalesine giden yolda meydana gelen hadiselere, Dahiliye Vekaleti penceresinden bakmayı amaçlamaktadır. Hadiseler sırasında Namık Gedik'in üstlendiği rol ve hükümet içerisindeki konumu incelenerek sağlıklı bir çalışma ortaya konulmaya çalışılmıştır. Zira, Dahiliye Vekaleti ekseninde bir bakış açısı geliştirmek DP döneminin daha iyi anlaşılması açısından gereklidir. Ayrıca Namık Gedik'in ölümü ile ilgili bilgi, belge ve hatıralar incelenerek sağlıklı bir netice elde edilmesi hedeflenmektedir.

Abstract:
The Ministry of Interior has taken its place among the most important ministries both during the Ottoman Empire and the Republic of Turkey. The fact that the responsibility is in the Ministry of the Interior on matters concerning the internal security of the country has increased the importance of this ministry. The Ministers of Interior have taken their place among the most influential people in the cabinet. In this study, Namık Gedik, who was the Ministry of Interior of Republic of Turkey in the longest period after Şükrü Kaya, will be examined about his political activities. Especially after he became the Minister of Interior in 1954, his attitude towards the Ministry and his approach to events will be evaluated within the general conjuncture. While analyzing the Democratic Party period, the Ministry of Interior has a special importance in the relations between the government and the opposition. Because, in many incidents that confront the DP and the opposition, the Ministry of Interior, Namık Gedik is also included. In this context, it was important to develop a perspective from the Ministry of Interior's axis in order to better understand the general picture while examining the DP period.
This study aims to look at the events that took place on the way to the 27 May Military Intervention from the window of the Ministry of Interior. The role played by Namık Gedik during the events and his position in the government were examined and a healthy study was tried to be put forward. Because, developing a perspective on the Ministry of Interior's axis is imperative for a better understanding of the DP period. Furthermore, it is aimed to obtain a healthy result by examining the information, documents and memories about the death of Namık Gedik.