Jinekolojik kanser nedeniyle total histerektomi ameliyatı olmuş kadınlarda toplumsal cinsiyet rolü stresinin değerlendirilmesi
Assessment of gender role stress in women with total histerectomy surgery due to gynecological cancer
Yazar: MELİS ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAKİNE YILMAZ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
ÇELİK, Melis. Jinekolojik Kanser Nedeniyle Total Histerektomi Ameliyatı Olmuş Kadınlarda Toplumsal Cinsiyet Rolü Stresinin Değerlendirilmesi, (Yüksek Lisans Tezi), Çankırı, 2024.
Bu araştırma jinekolojik kanser nedeniyle total histerektomi ameliyatı olmuş kadınlarda toplumsal cinsiyet rolü stresinin değerlendirilmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma Mart-Aralık 2023 tarihleri arasında bir eğitim ve araştırma hastanesinin Jinekoloji Onkoloji Kliniği'nde jinekolojik kanser nedeniyle total histerektomi ameliyatı olan 130 kadın ile yürütülmüştür. Veriler, "Kişisel Bilgi Formu" ve "Kadın Toplumsal Cinsiyet Rolü Stresi Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde frekans analizi (sayı, yüzde, ortalama, ortanca, minimum-maksimum), Mann Whitney U testi ve Kruskall Wallis H testi kullanılmıştır. Kadınların %42,3'ünün 41 yaş ve üzeri, %52,3'ünün evli, %40,8'si üniversite ve üzeri mezunu olduğu belirlenmiştir. Kadınların mevcut hastalık tanıları incelendiğinde %35,4'ünün serviks kanseri, %31,5'inin endometrium kanseri ve %33,1'inin over kanseri oldukları belirlenmiştir. Kadınların %41,5'inin toplumsal cinsiyet kavramını daha önce duydukları saptanmıştır. Toplumsal cinsiyet rolü stresi ölçeği puan ortalaması 47,26±21,71 olarak bulunmuştur ve kadınların orta düzeyde toplumsal cinsiyet rolü stresi yaşadıkları saptanmıştır (p<0,05). Kadınların yaş, medeni durum, eğitim durumu, gelir düzeyi, kronik hastalık, toplumsal cinsiyet kavramını duyma değişkenleri ile toplumsal cinsiyet rolü stresi puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). Çalışmadan elde edilen bulgulara göre  41 yaş ve üzeri olan, evli, kronik hastalığı bulunan, ilkokul mezunu olan, gelir düzeyi orta olan ve daha önce toplumsal cinsiyet kavramını duymayan jinekolojik kanserli kadınların toplumsal cinsiyet stresini daha yüksek düzeyde yaşadıkları belirlenmiştir. Çalışma sonuçlarımız, histerektomi olmuş jinekolojik kanserli kadınlarda toplumsal cinsiyet rollerine yönelik stresin değerlendirilmesinin önemini ortaya koymaktadır. Sağlık profesyonelleri, histerektomi olmuş jinekolojik kanserli kadınları sağlık açısından bütüncül olarak değerlendirirken, toplumsal cinsiyet rollerini de göz önünde bulundurmalıdır. 

Anahtar kelimeler: Jinekolojik kanser, Histerektomi, Toplumsal cinsiyet, Toplumsal cinsiyet rolü stresi, Hemşirelik.

Abstract:
ÇELİK, Melis. Evaluation of Gender Role Stress in Women Who Had Total Hysterectomy Surgery Due to Gynecological Cancer, (Master's Thesis), Çankırı, 2024.


This descriptive study was conducted to evaluate gender role stress in women who underwent total hysterectomy due to gynecological cancer. The research was conducted between March and December 2023 in the Gynecology Oncology Clinic of a training and research hospital with 130 women who had total hysterectomy surgery due to gynecological cancer. Data were collected using the "Personal Information Form" and the "Female Gender Role Stress Scale". Frequency analysis (number, percentage, average, median, minimum-maximum), Mann Whitney U test and Kruskall Wallis H test were used to analyze the data. It was determined that 42.3% of the women were 41 years old and over, 52.3% were married, and 40.8% were university graduates or higher. When the current disease diagnoses of the women were examined, it was determined that 35.4% had cervical cancer, 31.5% had endometrium cancer and 33.1% had ovarian cancer. It was determined that 41.5% of women had heard of the concept of gender before. The gender role stress scale mean score was found to be 47.26±21.71, and it was determined that women experienced moderate gender role stress (p<0.05). A statistically significant difference was found between the variables of women's age, marital status, education level, income level, chronic disease, hearing about the concept of gender, and their average gender role stress scores (p<0.05). According to the findings of the study, it was determined that women with gynecological cancer who were 41 years or older, married, had a chronic disease, were primary school graduates, had a medium income level, and had not heard of the concept of gender before experienced gender stress at a higher level. Our study results reveal the importance of evaluating stress related to gender roles in women with gynecological cancer who have undergone hysterectomy. Health professionals should also consider gender roles when evaluating women with gynecological cancer who have undergone hysterectomy in terms of their health holistically.

Key words: Gynecological cancer, Hysterectomy, Gender, Gender role stress, Nursing.