Başlangıcından günümüze Türk illüstrasyon sanatı /
Yazar: A. KAAN SAÇAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜRBÜZ DOĞAN ELÇİOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı / Serbest Grafik Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Grafik sanatlar = Graphic arts ; Türk illüstrasyon sanatı = Turkish illustration art ; İllüstrasyon = Illustration

Özet:
Türk kitap resimlemeciliğinin kökleri, Uygur Türklerine kadar uzanır. O dönemlerden günümüze kalan resimli ve minyatürlü kitaplar, Türk kitap resimlemeciliğinin çok eski tarihlerden beri varolduğunun birer göstergesidir. Anadolu Türkleri ise minyatür sanatını ilk olarak 12. ve 13.yüzyıllar arasında Artuklu döneminde uygulamaya başlar. Selçuklu döneminde de devamlılık gösteren minyatür sanatı, Osmanlı döneminde en yüksek düzeyine ulaşır. 19.yüzyılın ikinci yarısından itibaren bu alanda eser üretimi görülmez. 1727 yılında Müteferrika'nın ilk Türk matbaasını kuruşuyla birlikte yeni bir süreç başlamış, buna paralel minyatür sanatına olan ilgi azalmıştır. İlk Türk matbaasının kuruluşuyla kullanılmaya başlıyan baskı teknikleri, Türk kitap resimlemeciliğinde batı üslubunun hakim olmasına yolaçmıştır. Pekçok resimli kitabın basıldığı ve üretildiği bu dönemlerde, gazetelerde de ilk resimli ilanlar görülmeye başlar. Cumhuriyet'in ilanıyla yeni kurumlaşmalara geçilmesi ve buna bağlı olarak gelişen artistik gereksinimler, Türk grafik sanatına olan ihtiyacı arttırır. 1960'lı yıllarda ülkedeki üretim çeşitlenmesindeki artış, şehirleşme ve köy nüfusunun şehre kayması, genel eğitim düzeyindeki artış, grafik sanatlara olan talebi artırmış, illüstratif çalışmalar buna paralel olarak yaygınlaşmıştır. 1970'li yıllara geldiğimizde şehir nüfusunun daha da arttığını; yeni şirket ve kuruluşların faaliyete geçtiğini, pekçok yeni yayınevi açıldığını ve buna bağlı olarak grafik sanatlara olan talebin daha da arttığını görüyoruz. Grafik sanatlara artan bu talep, grafik sanatı içerisinde branşlaşmalara neden olur. İllüstratörlük kendi basma bir meslek halini alır. H1980'li ve 1990'lı yıllarda, iyiden iyiye yaygınlaşan illustrasyon sanatı, reklamcılıktan yayıncılığa, geniş bir yelpaze içinde izleyiciye ulaşır. ffl

Abstract:
Beginning of Turkish illustration dates back higher Turks Books having illustrations and miniatures have survived till today are the proof of Turkish book illustrations had existed since very old ages. As for Anatolian Turks, they started to apply the art of rniniature firstly between 12th and 13 * century AC in the Artesian period. Art of miniature which had continuity in Seljukians Reign too had attained its maximum level during the time of Ottomans. It is not seen any work produced at this field since second half of 19 & century. A new period had started along with the cof printing house by Müferrika in 1727 and interest in the art of miniature gradually decreased. Impressing technics which were started to be used with the establishment of first Turkish Printing House had led up to domination of western style upon Turkish Illustration. At this time when several illustrated books printed and produced first illustrated advertisements had appeared on the news paper also. Passing to institutional period together with the declaration of republic and with this connection emerging artistically necessities had required the need of Turkish graphical art. Augmentation of goods variety at the manufacturing sector in 1960s, urbanisation from villages to provinces and increase at general education level in the country picked up the demand of graphical arts and illustrative works had developed in parallel to this. We witness rapid increase at the province population, new firms and institutions activation, establishment of a number of new printing houses in 1970s and thus increase at the demand of graphical arts. So they branch out and work of illustration becomes a seperate profession itself. IVArt of illustration which prevails pretty well in 1980s and 1990s reaches to the reader in a wide spectrum from advertising to publishing.