Sosyal güvenlikte denetim ve teftiş
Inspectıon and ınvestıgatıon ın socıal securıty
Yazar: EKREM TAŞBAŞI
Danışman: PROF. DR. ALİ RIZA OKUR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Denetim = Control ; Sosyal güvenlik = Social security ; Sosyal güvenlik hukuku = Social security law ; Teftiş sistemi = Inspection systems

Özet:
Anayasamızda güvence altına alınan sosyal güvenlik hakkının kişilerden yoksun kılınmaması için devletin bu alana müdahale etmesi ihtiyaçtan öte bir zorunluluktur. Çünkü kişilerin sosyal güvenlik konusundaki bilinç düzeyi yeterli olmayacağı gibi, kişiler kısa vadeli düşünerek sosyal güvenliğin maliyetinin kendilerine fayda olarak yansıtılmasını isteyebilmektedirler. Daha da önemlisi ekonomik, siyasi ve benzeri alanlarda zayıf olan işçiler sosyal güvenliğin sağlanması konusunda yeterli olamamaktadırlar.5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile üç sosyal güvenlik kurumu Sosyal Güvenlik Kurumu adı altında birleşmiş ve bu birleşme sonucunda sosyal güvenlik kurumları bünyesinde yer alan dört teftiş kurulu da Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı adı altında birleştirilmiştir. Teftiş kurullarının birleşmesi sonucunda sosyal güvenlikte teftiş ve denetim tek elde toplanmış bu sayede daha eşit ve adil bir denetim sisteminin oluşturulması amaçlanmıştır.Denetimin adil, caydırıcı, etkin ve verimli olması gibi temel ilkeleri sosyal güvenlikte denetimde de geçerlidir. Ancak sosyal güvenlikte denetime ilişkin mevzuatın oluşturulması ve değiştirilmesi aşamalarında sosyal güvenliğin yapısının ve denetim elemanlarının bilgi, görgü ve deneyiminin de dikkate alınması yerinde bir uygulama olacaktır.Sosyal güvenlikte kayıt dışılığın azaltılmasına yönelik olarak daha çok fiilin işlenmesinden sonra devreye giren denetimden fayda beklemek yerine vatandaşların sosyal güvenlik bilincini artıracak rehberlik hizmetlerine ağırlık vermek yerinde olacaktır. Özelliklede son yıllarda kutlanan sosyal güvenlik haftası kapsamında gerçekleştirilen rehberlik hizmetleri bu amacı en iyi şekilde yerine getirmektedir.

Abstract:
It is not a necessity but an obilagion for our government to intervene in social security field in order not to make citizens deprive of the right of social security which is guaranteed in our constitutional law. The reason behind it is that citizens generally think in short term and they may not be concious enough about social security so they may want to be paid the premiums instead of payment to the social security institution. It is more important to mention that workers who are weak in economical, social and political issues cannot manage to be safe in social security.Three social security institutions in our country have been combined to Social Security Instition with the Social Security Instition law, Article No: 5502. After that combination, four inspection committees which were in the body of social security institutions have also been combined to the presidency of Guidance and Investigation.After combination, investigation and inspection in social security field have been carried out by one institution. In this way it is aimed to found more equal and fair inspection system.The principles such as fairness, dissuasiveness, effectiveness and fertility are valid for inspection in social security. Hovewer, while making and changin the regulations about inspection in social security, it will be an appropriate application to consider the frame of social security, knowledge and experience of the inspectors.In order to lessen off-the-books in social security field, instead of trying to benefit from inspection after completed actions, it would be effective to focus on guidance services which will increase the conciousness of citizens in this field. Especially the guidance activities which are performed in the social security weeks celebrated in recent years have served perfectly for this aim.