Akıcı konuşma problemi yaşayan ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerinin geliştirilmesi
Improving the speaking skills of elementary 4th grade students with speaking fluency problems
Yazar: OĞUZHAN KURU
Danışman: PROF. DR. FİRDEVS GÜNEŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akıcılık = Fluidity ; Dil eğitimi = Language education ; Konuşma = Speech ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Konuşma problemi = Speaking problem ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
İletişim kurmak, insanoğlunun var olduğundan beri en temel ihtiyacıdır. İnsanlar tarih boyunca bu ihtiyacı çeşitli yollarla karşılamışlar ancak tercih ettikleri en kolay ve etkili yol çoğu zaman ?konuşma? olmuştur. Güzel ve etkili konuşmak, küçük yaşlarda kazandırılması gereken bir beceridir. Eğitim kurumları bu beceri üzerinde önemle durmalıdır. Akıcı konuşma becerisi; doğru telaffuz, geniş kelime hazinesi, konuşmaya eşlik eden davranışların kontrolü, konuşma kurallarının bilinmesi, konuşmaya odaklanabilme, dinleyiciler hakkında fikir sahibi olma, konuşulacak konu hakkında ön bilgilere sahip olma gibi hususları beraberinde getirmektedir. Bu hususların devamlılığıda konuşma becerisinin göz ardı edilmemesi ile sağlanabilir. Bu araştırmada, akıcı konuşma problemi yaşayan öğrencilerin, konuşma becerilerinin, araştırmacı tarafından belirlenen etkinlikler ile geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Yenimahalle ilçesi Atakent İlköğretim Okulunda 4. sınıf öğrencileri ile ön görüşmeler ve ders esnasında gözlemler yapılmış; görüşmeler araştırmacının haricinde iki uzman tarafından izlenmiş ve puanlanmıştır. Puanlamalar sonucunda 10 öğrencinin akıcıkonuşma problemi yaşadığı tespit edilmiştir. Belirlenen öğrenciler için sınıf öğretmenleri ve okul rehberlik öğretmenleri ile görüşülmüştür. Görüşmeler sonucunda öğrencilerin herhangi bir fiziksel veya zekâ özürlerinin olmadığı, herhangi bir alanda özel eğitime ihtiyaç duymadıkları ve sadece akıcı konuşma problemi yaşadıkları onayıalınmıştır. viiAraştırmada nitel ve nicel araştırma yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin çözümlenmesinde içerik analizi yöntemi; nicel verilerinin çözümlenmesinde ise deney öncesinde, deney sırasında ve deney sonrasında farklılık olup olmadığının belirlenmesi amacıyla Mann Whitney U, Wilcoxon testi kullanılmıştır. Belirlenen 10 öğrenci ile 60 saatlik akıcı konuşma becerisini geliştirici etkinlik dizisinden oluşan bir program uygulanmıştır. 60 saatlik etkinlik dizisi sonrasında öğrencilerin, dakikada kurdukları cümle sayılarında, kelime sayılarında ve hece sayılarında artış olduğu; dakikada kullandıkları gereksiz kelime sayılarında, devrik cümle sayılarında, yarım bıraktıkları cümle sayılarında, harflerini atladıkları cümle sayılarında ve yarım bıraktıkları kelime sayılarında azalmalar olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin cümlede kullandıkları ortalama kelime sayılarında, hece sayılarında, kelimede kullandıkları hece sayılarında artış olduğu; cümlede kullandıkları ortalama gereksiz kelime sayılarında ve harflerini atladıkları kelime sayılarında da azalma olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: konuşma, akıcı konuşma, akıcı konuşma becerisi geliştirme viii

Abstract:
Communication is the basic need for mankind since the origin of man. People have been fulfilling this need in various ways throughout ages, but the easiest and the most effective way has always been ?speaking?. Effective speaking is a skill that should be gained during childhood and schools must pay great attention to this skill. Speaking fluency skill brings along some facts like correct pronunciation, a wide vocabulary, control of behaviors accompanying speaking, knowledge of speaking rules, focusing on the conversation, holding an opinion about listeners, pre-knowledge about the subject. The continuity of these facts could be achieved through acknowledging the speaking skill. This study aimed at improving speaking skills of students?, who were diagnosed to have speaking fluency problems, through the tasks exercises designed by the researcher. In 2011-2012 academic year at the Atakent Elementary School in Yenimahalle, Ankara, pre-interviews and post-interviews were conducted and observations were made during classes with 4th grade students in direction of this aim. The interview results were analyzed examined and scored by both the researcher and two other experts. The scores showed that 10 students had speaking fluency problems. Classroom teachers and school guidance counselors approved that these students had no other physical or mental disorder than the problem of speaking fluency, nor were in need of special education. Qualitative and quantitative research methods were applied in this study. In the qualitative aspect of the study, content analysis method was used; in the quantitative ixaspect of the study, Mann Whitney U and Wilcoxon tests were conducted in order to reveal the differences among pre-experiment, mid-experiment and post-experiment data. The participants were assigned to a 60-hour program of speaking fluency improvement tasks. After completing the program, results showed that the number of sentences students made per minute, number of words and syllables were increased; the number of unnecessary words students used per minute, number of inverted sentences, number of incomplete sentences, number of omitted letters sentences and number of incomplete words were decreased. Furthermore, the mean score of the number of words students used in a sentence, number of syllables and number of syllables students used in a word were increased; the number of unnecessary words students used in a sentence and number of omitted letters words were decreased. Keywords: speaking, speaking fluency, improving speaking fluency skill