Müzikal-kültürel kimlik oluşumunda okul müzik eğitiminde kullanılan halk türkülerinin rolü: Türkiye, Bulgaristan, Macaristan örneği
The role of the folk songs used in school music education on formation of a musical-cultural identity Turkey, Bulgaria, Hungary samples
Yazar: SİBEL PAŞAOĞLU
Danışman: Y.DOÇ.DR. DOLUNAY AKGÜL BARIŞ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music

Özet:
Bu çalışmada, müzikal-kültürel kimlik oluşumunda, okul müzik eğitimindekullanılan halk türkülerinin rolü nedir, problem cümlesine bağlı olarak, Türkiye,Bulgaristan ve Macaristan örnekleri ile çalışılmıştır. Araştırma birbirleri ile bağlantılıüç ana bölümden oluşmuştur.İlk bölümde, bilimsel kaynaklar ışığında, üç ülke halklarını oluşturan Proto-kavimlerarasında neredeyse 3000 yıllık bir geçmişe dayalı etnik, tarihsel ve sosyo-kültürelbağlar, en yoğun etkileşimde bulundukları bilinen iki tarihsel kesitte : Orta Asya veOsmanlı İmparatorluğu boyutunda irdelenmiştir.İkinci bölümde, müzikal-kültürel kimlik olgusu irdelenerek, bireyin müzikal-kültürelkimlik oluşumunda, kültürel çevre, aile ve okul müzik eğitiminin önemi üstündedurulmuştur. Yapıları gereği, en kompakt kültürel bilgi yüklü geleneksel müziko-kültürel ürünlerden, halk türkülerinin-bireyin müzikal-kültürel kimliğinin oluşumusürecinde üstlendikleri rol ve taşıdıkları öneme açıklık getirilmeye çalışılmıştır.Üçüncü bölümde ise Türkiye, Bulgaristan ve Macaristan Eğitim Bakanlıklarıncaonaylanan ve 2003-2004 Eğitim-Öğretim yılında, İlköğretim Programlarındaokutulan Müzik dersi kitapları içerisinde yer alan tüm şarkılar arasında, halktürkülerinin oranları, her ülke ve her sınıf için ayrı ayrı tespit edilmiştir. Ulaşılansonuçlar ülkeler arası karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalar sonucu, Türkiye ileBulgaristan ve Türkiye ile Macaristan oranları arasında anlamlı bir fark bulunduğu,Bulgaristan ile Macaristan arasında ise anlamlı bir fark bulunmadığı, %99 güvenletespit edilmiştir.Araştırmalar ve karşılaştırmalar sonucu ulaşılan bulgular ışığında, müzikal-kültürelkimlik olgusunu meydana getiren kültürel katmanlar ve müzikal-kültürel yumaklarmodelleri önerilmiş, kavram tanımlanmaya çalışılmıştır. Bireyin müzikal-kültürelkimliğinin oluşumunda, spesifik yapıları gereği, başta halk türkülerinin, sonra da hertürden geleneksel müziko-kültürel ürünlerin önemli rol üstlendikleri vurgulanmıştır.Üç ülke Proto-kavimleri arasında önemli etnik, tarihsel ve sosyo-kültürel bağlarınbulunduğu, bu bağların uzantılarının günümüze dek yaşamın pek çok alanında belliuygulamalarla görülebildiği, ancak bunun yanı sıra : müzik eğitimi politikalarında,geleneksel kültürlerine yer verme bağlamında, aralarında belirgin farklılıklargözlendiği tespit edilmiştir.Kültürel aidiyet duygusunun ve ona bağlı olarak müzikal-kültürel kimlik olgusunun,doğumdan-ölüme uzanan yaşam süreci içerisinde, üyesi bulunulan kültürel çevretarafından kendine özgü dinamiklere göre oluşturulduğu ve bireysel-toplumsaliletişim ve etkileşimler sonucu aynı kültürü yeniden şekillendirdiği sonucunaulaşılmıştır.Müzikal-kültürel kimliğin temel katmanını oluşturan, geleneksel müzikal-kültüreldeğerlerin, genç nesillere, okul müzik eğitimi aracılığı ile doğru ve yeterli biçimdeaktarılmasının, kültürel kimlik bunalımı, müzikal yozlaşma ve yabancılaşma gibisosyal dalgalanmaların önüne geçebileceği sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler : Müzik Eğitimi; Müzik Kültürü; Müzikal-Kültürel Kimlik;Halk Türküleri; Karşılaştırmalı Eğitim; Bulgaristan; Macaristan.

Abstract:
In this research, with respect to the ?what is the role played by the folk songsunder formation of a musical-cultural passport or identity? problem statement, Turkish,Bulgarian and Hungarian samples have been studied. The research is composed of threeinterconnected parts.First part, investigates under a scientific look, 3000 year old ethnic, historic, and socio-cultural ties between Proto-tribes that composed 3 countries ethnic amalgamations hasbeen assesed at two historic section: Middle East and Ottoman Empire.At the second part, the phenomenon of ?musical-cultural identity? and emphasize theimportance of cultural environment, family and school music education on formingindividuals? musical-cultural identities. Also accents on the role of folk songs, as a?most compact? traditional musico-cultural product, on formation of musical-culturalidentity of an individial is being explained.At the third chapter the proportion of folk songs in music classes books which are usedin 2003-2004 education year were determined for each country and each grade. Theresults were compared among the three countries. A meaningful difference were foundbetween Turkey-Bulgaria and Turkey-Hungarian proportions, however, there were not anoteworthy difference, with %99 confidence, between Bulgarian and Hungarianproportions.Under the light of the findings, cultural stratums and musical-cultural ball models weresuggested and via these models, concept of musical-cultural identity was that tried to bedifined. During the process of formation of musical-cultural identity of an individualfirstly the folk songs, for their specific nature, and secondly all sorts of traditionalmusico-cultural products have important roles has been emphisized.The excistens of important historic, ethnic an socio-cultural connections between threecontries? Proto-tribes, the reflections or extentions of some characteristic antiquepractices at many fields of life today are observed. However, notable differencesbetween countries? music education policies about giving place to their own traditional-culture in music education were found.With connection to the feeling of cultural identity and musical-culrural identity ormusical-cultural passport phenomenon are formed by the cultural environment belongedthrough from life to deaht continium and as result of individual-social communicationand interaffection, they reshape the same culture.Finally, we conclude that transition of traditional musical-cultural values to youngergeneration through school music education in correct and satisfactory manner can inhibitthe social fluctuations such as cultural identity depressions, musical corruptions andcultural alienations.Key Words : Music Education; Music Culture; Musical-Cultural İdentity / Passport;Folk Songs; Comparable Education; Bulgaria; Hungary.