Hemodiyaliz uygulanan hastalarda öz bakım gücü ile hasta uyumu arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between self-care agency and patient compliance in patients undergoing hemodialysis
Yazar: AYŞENUR KAMALAK BAYRAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM ÖKTEN
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelikte Eğitim Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diyaliz = Dialysis ; Hemşirelik = Nursing ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Özbakım = Self-care

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı hemodiyaliz uygulanan hastalarda öz bakım gücü, hasta uyumu düzeyi ve öz bakım gücü ile hasta uyumu arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Ayrıca sosyodemografik ve hastalığa bağlı özellikler ile öz bakım gücü ve hasta uyumu arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu çalışma Kütahya Doç. Dr. Mustafa Kalemli Tavşanlı Devlet Hastanesi Diyaliz Ünitesi ve Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Evliya Çelebi Eğitim Araştırma Hastanesi Diyaliz Ünitesinde hemodiyaliz tedavisi alan 88 hasta ile Nisan 2021- Ocak 2022 tarihleri arasında yapılmıştır. Veriler toplanmasında Hasta Bilgi Formu, Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği (KHUÖ) ve Kronik Diyaliz Hastalarına Yönelik Öz-Bakım Gücünü Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. 
Bulgular: Araştırmada hemodiyaliz tedavisi alan hastaların hasta uyumu ve öz-bakım gücünü yaş, eğitim ekonomik durum gibi sosyodemografik özelliklerin etkilediği görülmüştür. Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği toplam puan ortalaması 79,82±10,07, Kronik Diyaliz Hastalarının Hastalıklarına Yönelik Öz-Bakım Gücünü Değerlendirme Formu toplam puan ortalaması ise 14,84±6,67 bulunmuştur. Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği toplam puanı ile Kronik Diyaliz Hastalarının Hastalıklarına Yönelik Öz-Bakım Gücünü Değerlendirme Formu toplam puanı (r=-0,711 p<0.001) arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Ayrıca Kronik Diyaliz Hastalarının Hastalıklarına Yönelik Öz-Bakım Gücünü Değerlendirme Formu alt boyutlarından "İlaç Kullanımı" puanı (r=-0,605 p<0.001), "Diyet" puanı (r=-0,499 p<0.001), "Kendini İzleme" puanı (r=-0,430 p<0.001), "Hijyenik Bakım" puanı (r=0,443 p<0.001), "Ruhsal Durum" puanı (r=-0,556 p<0.001) ile Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği toplam puanı arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır.
Sonuç: Araştırma sonuçlarına göre hastaların öz bakım gücü ve hasta uyumu düşük olarak değerlendirilmiştir. Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların öz bakım gücü ile kronik hastalığa olan uyumlarının etkilendiği görülmüştür. Bu yüzden hastalığın yönetimi için öz bakım gücünün ve hasta uyumunun geliştirilmesi önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, öz bakım gücü, hasta uyumu, hemodiyaliz

Abstract:
Objective: The purpose of the study is to determine the relationship between self-care power, patient harmonization level and self-care power and patient harmonization in patients with hemodialysis. It is also a study of the relationship between sociodemographic and disease-related properties and self-care power and patient harmony.
Method:This descriptive and cross-sectional study was conducted between January 2021 and January 2022 with 88 patients receiving hemodialysis treatment at Kütahya Assoc. Dr. Mustafa Kalemli Tavşanlı State Hospital Dialysis Unit and Kütahya Health Sciences University Evliya Çelebi Training and Research Hospital Dialysis Unit. The Patient Information Form, Cronic disease Compliance Scale (KHUO) and the Self-Care Power Assessment Scale for Chronic dialysis patients were used in the collection of data. Patients were asked to scale and mark the answers that came close to them. The scale application describes questions that patients cannot understand.
Results: In the study, it was found that sociodemographic characteristics such as age, education and economic status affect the patient compliance and self-care power of patients receiving hemodialysis treatment. The mean total score of the Adaptation to Chronic Diseases Scale was found to be 79.82±10.07, and the mean total score of the Self-Care Power Assessment Form for the Diseases of Chronic Dialysis Patients was found to be 14.84±6.67. Adaptation to chronic illness chronic dialysis patients with the illness of the total score of the scale for self-care evaluation form the power of the total score (R=-0,711 p<0.001) a significant negative correlation was found between directional. Also the illness of chronic dialysis patients for self-care evaluation form the power from the lower dimensions of "drug use" Score (r=-0,605 p<0.001), "Diet" Score (r=-0,499 p<0.001), "self-monitoring" score (R=-0,430 p<0.001), "sanitary maintenance" score (r=0,443 p<0.001), "mental status" score (R=-0,556 p<0.001) with a significant negative correlation between the total score of the scale to adapt to directional chronic diseases was found.
Conclusion: According to the results of the research, the patients' self-care power and patient compliance were evaluated as low. The self-care power of patients receiving hemodialysis treatment significantly affected their adaptation to chronic disease. Therefore, steps should be taken to improve self-care power and patient compliance in order to effectively treat the disease.
Key words: Nursing, self-care power, patient compliance, hemodialysis.