Jean-Luc Dardenne Kardeşler'in sinemasında gerçekliğin sinematografik sunumu
Cinematographic presentation of reality in Jean-Luc Dardenne Brothers' cinema
Yazar: NURSENA ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OZAN OTAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Film Tasarımı Ana Sanat Dalı / Film Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Dardenne, Jean-Pierre = Dardenne, Jean-Pierre ; Dardenne, Luc = Dardenne, Luc ; Gerçeklik = Reality ; Sanatsal gerçeklik = Artistic reality ; Sinema = Cinema ; Sinematografi = Cinematography ; Sosyal gerçeklik = Social realizm ; Toplumsal gerçekçi eğilim = Social reality tendencies

Özet:
İnsanlığın yüzyıllardır düşünsel alanda farklı biçimlerde yorumladığı gerçeklik, sanatsal üretimde de farklı bakış açılarına yön vermiş ve pek çok kuramsal öğretilerin gelişmesine sebep olmuştur. Özellikle görsel sanatlar alanında taklide dayalı olan gerçekçilik anlayışı daha sonra nesnenin özünün kavranmasına dönük bir anlatım aracı olmaya doğru evrilmiştir. Sinemada da karşılığını bulan gerçekçi düşünce Yeni Gerçekçilik ile temellenerek günümüze kadar farklı eğilimler göstermiş ve modernist anlatı uygulamalarıyla desteklenmiştir. Araştırmaya konu olan Jean-Pierre ve Luc Dardenne kardeşlerin sineması da çağdaş sosyal gerçekçi bir nitelik taşımakta olup toplum-sinema etkileşimini güncel olarak görünür kılmaktadır. Toplumsal gerçekçi bir düzlemde geleneksel kalıpların dışına çıkarak kendi gerçekçilik anlayışlarını yaratan Dardenne kardeşler hem düşünsel hem de biçimsel olarak sinemada gerçekçi düşüncenin farklı eğilim gösteren stillerine örnekler sunmaktadır. Çalışmanın amacı sinemada geleneksel gerçekçiliğin izini sürüp Dardenne kardeşlerin filmlerindeki yansımalarını saptamaktır. Bu kapsamda gerçekliğin önce felsefe ve sanatta ifade ettiği anlam kavranmaya daha sonra da sinemadaki karşılığı bulunmaya çalışılmıştır. Dünya sinemasında gerçekçi anlayış ve bu anlayışın Dardenne kardeşlerin filmlerine olan etkisi hem tematik hem de sinematografik olarak incelenmiş, gerçekçiliğin çağdaş sinemada yaşadığı değişim ele alınmıştır. Filmografilerinde yer alan dokuz film düşünsel, biçimsel ve estetik olarak analiz edilmiş ve sonucunda Dardenne'lerin sinemadaki gerçekçi kalıpları modernist anlatı teknikleriyle sentezleyerek yenilikçi bir stil geliştirdikleri kanısına varılmıştır.

Abstract:
The reality that humanity has been interpreting differently in the intellectual field for centuries has guided different perspectives in the artistic production and resulted in the development of many theoretical doctrines. Especially, the understanding of realism based on imitation evolved into understanding the essence of the object later on in the field of visual arts. Realistic thought reflections in cinema having rooted their foundation in Neorealism have demonstrated different tendencies until today and is supported by modernist narrative practices. The subject of this research, the cinema of Jean-Pierre and Luc Dardenne brothers also has a contemporary social realist quality and currently renders the community-cinema interaction visible. Dardenne brothers creating their own understanding of realism by going beyond traditional stereotypes on a socio-realist level are examples of different styles of realistic thought in cinema, both intellectually and stylistically. The aim of the study is to trace the traditional realism in cinema and to identify its reflections in the films of the Dardenne brothers. In this context, first the meaning of reality is inquired in philosophy and art and then its equivalent is probed in cinema. Realistic understanding in the world cinema and the effect of this understanding on Dardenne brothers' films are examined both thematically and cinematographically, and the change of realism is investigated in the contemporary cinema. Nine films in their filmography are analyzed intellectually, stylistically and aesthetically; and as a result it is concluded that the Dardennes developed an innovative style by synthesizing realistic patterns in cinema with modernist narrative techniques.