Deneysel kafa travmasında takrolimus'un histopatolojik etkinliğinin araştırılması
Tacrolymus in experimental head trauma research of histopathological effectiveness
Yazar: ALİ ATADAĞ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ERKUTLU
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Beyin = Brain ; Beyin yaralanmaları = Brain injury ; Histopatoloji = Histopathology ; Kafa yaralanmaları = Head injuries ; Takrolimus = Tacrolimus ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Amaç: Çalışmamızda Deneysel kafa travması oluşturulan sıçanlarda, bir immunsupresif ajan olan Takrolimus'un (FK506) oluşacak sekonder beyin hasarına karşı koruyucu etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Sekonder beyin hasarı, beyin dokusunda oluşacak gliosizin GFAP boyanması sonrası Immun Reaktivite Skoru (IRS) ile değerlendirilmiştir.
Materyal ve Metod: Bu deneyde 40 adet Sprague-Dawley tipi 250-350 gr ağırlığında 10-12 haftalık sıçanlar cinsiyet seçimi yapılmaksızın kullanılmıştır. Her grupta 8 sıçan olacak şekilde 5 gruba ayrılan denekler, uygun şartlarda kafa travması oluşturulduktan 1 ay sonra sakrifiye edilerek beyinleri en blok olarak çıkarıldı ve histopatolojik olarak değerlendirildi. 
Bulgular: Tüm grupların histopatolojik IRS değerleri Kruskal Wallis varyans analizi ile değerlendirildiğinde tüm gruplar arasında istatistiki farkların olduğu gözlendi. Daha sonra ikili gruplar şeklinde Mann Withney – U ile yapılan karşılaştırmada IRS değerinin en fazla Tedavi grubunda arttığı (p<0,05) fakat Negatif Kontrol, Pozitif Kontrol ve Taşıyıcı gruplarında artmasına rağmen istatistiki anlam ifade etmediği gözlendi. Sham grubunda ileri derece bir histopatolojik reaksiyon skorunun en az oranda görüldüğü tespit edildi. 
Sonuç: İyileşme beklentimiz olan grupta yani FK506 verilen grupta travmatik alandaki gliozisin diğer kontrol gruplarına göre istatistiki olarak belirgin olarak artış gösterdiği görüldü. Bu durum FK506'nın henüz açıklanamayan bir mekanizma ile gliozisi engelleyemediği hatta arttırdığını göstermektedir. Sonuç olarak, FK506 immunosupresif ajanının beklenin aksine beyindeki travma sonrası hasarı azaltmadığı, aksine gliozisi arttırdığı ortadadır.
Anahtar Kelimeler: Kafa   travması, Takrolimus, FK506, Gliozis, Sekonder Beyin Hasarı

Abstract:
Purpose: In our study, we aimed to investigate the protective effect of Tacrolimus (FK506), an immunosuppressive agent, against secondary brain damage in rats with experimental head trauma. Secondary brain injury was evaluated by the Immun Reactivity Score (IRS) after GFAP staining of gliosin that will occur in the brain tissue.
Material and method: In this experiment, 40 Sprague-Dawley rats weighing 250-350 g were used without gender selection. The subjects, divided into 5 groups with 8 rats in each group, were sacrificed 1 month after head trauma under appropriate conditions, their brains were removed en bloc and evaluated histopathologically.
Findings: When histopathological IRS values of all groups were evaluated by Kruskal Wallis analysis of variance, it was observed that there were statistical differences between all groups. Later, in the comparison made with Mann Withney - U as paired groups, it was observed that the IRS value increased the most in the Treatment group (p <0.05), but it did not make statistical significance although it increased in Negative Control, Positive Control and Carrier groups. It was found that an advanced histopathological reaction score was the least in the sham group.
Conclusion: It was observed that gliosis in the traumatic area increased significantly in the group in which we expected recovery, namely the group given FK506, compared to the other control groups. This situation shows that FK506 cannot prevent or even increase gliosis by an unexplained mechanism. In conclusion, it is clear that FK506 immunosuppressive agent does not reduce post-traumatic damage to the brain contrary to expectations, but rather increases gliosis.
Key Words: Head trauma, Tacrolimus, FK506, Gliosis, Secondary Brain Injury