Zemin etüdü sondaj bulgularının sismik ve yer radarı gibi tekniklerle karşılaştırılması
Comparison of site investigation borehole findings with seismic and ground penetrating radar
Yazar: SEHER ALOĞLU
Danışman: PROF. DR. NECDET TÜRK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uygulamalı Jeoloji Ana Bilim Dalı / Jeoloji Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering ; Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Zemin etütleri sırasında açılan sondajlarla çok kısıtlı bir alan hakkında bilgi edinilmekte, çoğukez yer altı hakkında daha güvenilir bilgi edinmek için sondaj sayısı ve derinliğini arttırmakgerekmekte ve bu da yapılan çalışmaların maliyetini arttırmaktadır. Diğer bir sorun dasondajlardan alınan numunelerin çok lokal bir alanı ve sonuçların çalışma alanının tamamınıne derecede temsil ettiğidir. Bu nedenle zemin etütlerinde kullanılmak üzere, yeryüzünündoğal yapısını bozmayacak şekilde, hızlı ve ekonomik teknolojiler geliştirilmektedir. Jeofizikyöntemlerden sismik kırılma ve yer radarı yöntemleri uygulamada kullanılan teknolojininbaşlıcalarıdır. Günümüzde yer altı hakkında sismik kırılma ve yer radarı yöntemi gibitekniklerle daha geniş alanlar hakkında, kısa sürede daha ekonomik olarak bilgi edinmekmümkündür. Sismik kırılma yönteminin çalışma prensibi, yapay olarak oluşturulan sismikdalgaların yeraltına gönderilmesi ve bu dalgaların ilerledikleri ortamların fiziksel özelliklerinikayda alarak yüzeye yerleştirilen jeofonlar aracılığı ile sinyallerin kaydedilmesi şeklindegerçekleşmektedir. Diğer bir yöntem olan yer radarı (GPR), verici anten tarafından üretilen veyeraltına gönderilen yüksek frekanslı elektromagnetik dalgaların ilerledikleri ortamlarındielektrik farklılık gösterdiği ara yüzeylerinden yansıyarak alıcı anten tarafından kayıtcihazında toplanması ve yeraltının sürekli profilinin çıkarılması şeklinde çalışır. Araziçalışmalarında GPR, kullanım kolaylığı bakımından çok basit bir sistem olup, bu yöntemkullanıldığında çok hızlı bir şekilde veri elde edilmektedir. Bu özellikleri GPR'ı mühendislikçalışmalarında sık kullanılan bir yöntem haline getirmektedir.İzmir İli, Bornova İlçe sınırları içerisindeki 1/25.000 ölçekli L18-a2 ve 1/5000 ölçekli L18a-05c paftasında yer alan Ege Üniversitesi Kampus alanında, 4 noktada sismik kırılma ölçümçalışmaları ve 7 noktada yer radarı çalışmaları yapılmış ve sonuçlar sondaj bulguları ilekarşılaştırılmıştır. Sismik çalışmalar sonucu çalışma alanına ait zemin dinamik parametreleribelirlenmiş ve yüzeyden 3,0, 6,0, 10,0 metre derinlikteki seviyelere ait Vp, Vs sismik hızkontur dağılım haritaları Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılarak hazırlanmıştır. YerRadarı çalışmaları sonuçları, sondaj bulguları ile karşılaştırılmıştır. Sismik kırılma ve yerradarı yöntemlerinin zemin etütlerinde uygulanabilirliği tartışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Yer Radarı, Sismik Kırılma Yöntemi, Zemin Etüdü, Bornova EgeÜniversitesi kampüsü.

Abstract:
When site investigations realized for a new buildings people excavate the ground surface andnatural structure of it becomes damaged. Drilling for site investigations aren?t represent wholeregion, so necessary to increase number and depth of drilling for more reliable informationand this process cause increase cost of drilling. Another problem is what is the confidencelimits of samples that were taken from local areas, and represent this areas not whole region.For this reason, quick and economical technologies have been developed without thedisturbance of the nature of ground surface during site investigations. Ground PenetratingRadar (GPR) and seismic methods of geophysical methods are the main technologies. It ispossible to obtain information about underground in a short time and more economical withseismic refraction and GPR methods at present. Seismic refraction?s principle of it artificiallyformed seismic waves send to underground, and geophones recorded reflected signals thatevolved as a result of the physical properties of the environment where the signal advancing.GPR is another method, work as, high frequency electromagnetic waves which are producedby transmitter antenna pass through an environment which shows dielectricty potentialsurface of the recorded in a device with receiver antenna and continuous profile of theunderground are obtained. When GPR system is used in the field, data is obtained quicklybecause of its easy loading and usability. These properties of the GPR provided that it iswidely used in the engineering applications.Four seismic refraction and seven GPR methods were applied in the Ege University Campusarea located in the Bornova Town of the Izmir Administrative Province in the L18-a2 sheet1/25 000 scaled topographical map sheet, in the L18a-05c 1/5 000 scaled topographical mapsheet, results of them were compared with the drilling findings and each other. Dynamicproperties of soil were determined as a result of the seismic studies, seismic velocity contourdistribution map of the Vp and Vs belong to the 3.0, 6.0 and 10.0 meter were prepared withusing the Geographical Information System (GIS). GPR results were compared with theseismic. Seismic refraction and GPR methods are discussed applicability or suitability for thesite investigations.Keywords: Ground Penetrating Radar, Seismic Refraction Methods, Site Investigations,Bornova Ege University Campus.