Mimari yapılar üzerinde plastik açıdan kompozisyon ve renk unsurlarına yönelik arayışlar
Searching for composition and color elements in terms of plastic on architectural buildings
Yazar: FERAH MECİTOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. FAHRETTİN GEÇEN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Resim sanatı ilkel toplumlardan bu yana mimari yapı ve barınaklarda (mağara) 
kullanılarak mimarinin bir parçası haline gelmiş, böylece mimariye hareket, zenginlik ve 
estetik katmıştır. Bunun yanı sıra resim sanatının en güçlü anlatım ve ifade araçlarından 
biri olması ve mimarinin insan yaşamının her alanında var olması dolayısıyla geçmişten 
günümüze resimsel imge olarak mimari unsurlar ve mimarinin oluşum aşaması olan 
inşaat görünümleri, sanatçıların gözde konularından biri olmuştur. Buradan yola çıkarak 
mimari yapı ve unsurların resim sanatının bünyesindeki yeri araştırılmış ve resmi 
oluşturan kompozisyon ve renk elemanlarının konu üzerindeki önemini ve anlatımdaki 
yerini vurgulamak amaçlanmıştır.
Bu bağlamda araştırma dört bölümden oluşturulmuş; birinci bölümde problem 
durumundan, problem cümlesinden, araştırmanın amacından ve öneminden, sayıltılardan, 
araştırmanın temel kavramlarından ve tanımlardan, sınırlılıklardan, araştırma 
yönteminden, evren ve örneklemden bahsedilmiştir. İkinci bölümde kent imgesini ve 
mimariyi konu edinen Batılı ve Türk sanatçılara yer verilmiş ve çalışmalarından örnekler 
verilerek çözümlemeler yapılmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise edinilen bilgilerin 
rehberliğinde renk ve kompozisyon unsurları göz önünde bulundurularak uygulama 
çalışmaları yapılmıştır. Bu aşamada kitap, dergi, makale, akademik tez ve internet 
kaynaklarından yararlanılmış, geniş kapsamlı bir literatür araştırması yapılmıştır. Ayrıca 
doğadan incelemeler yapılmış, mimari unsurları konu edinen fotoğraflar çekilmiş ve 
zihinsel bir süzgeçten geçirilerek farklı kompozisyonlar üretilmiştir. Dördüncü bölümde 
araştırma genelinden elde edilen sonuçlardan bahsedilmiştir. Sanatçıların geçmişten 
günümüze mimari unsurları kendilerine konu edindikleri ve farklı kompozisyon 
teknikleri kullandıkları fark edilmiştir. Değişen dünyayla birlikte kendini sürekli 
güncelleyen resim sanatının da sanatçılarda farklı etkiler doğurduğu gözlemlenmiştir.
Anahtar Sözcükler: Mimari, Kent, İnşaat, Renk, Kompozisyon

Abstract:
The art of painting has been used in architectural structures and shelters (caves) 
since primitive societies, and has become a part of architecture, thus adding movement, 
richness and aesthetics to architecture. In addition, since the art of painting is one of the 
most powerful means of expression and expression and architecture exists in every aspect 
of human life, architectural elements as pictorial images from the past to the present, and 
construction views, which are the formation phase of architecture, have been one of the 
favorite subjects of artists. From this point of view, the place of architectural structure 
and elements in the art of painting has been researched and it is aimed to emphasize the 
importance of the composition and color elements that make up the picture on the subject 
and their place in the expression.
In this context, the research consists of four parts; In the first part, the problem 
situation, the problem statement, the purpose and importance of the research, the 
assumptions, the basic concepts and definitions of the research, the limitations, the 
research method, the universe and the sample are mentioned. In the second part, Western 
and Turkish artists who deal with the image of the city and architecture are included and 
analyzes are tried to be made by giving examples from their works. In the third part, 
application studies were carried out, taking into account the elements of color and 
composition, under the guidance of the information obtained. At this stage, books, 
journals, articles, academic thesis and internet resources were used and a comprehensive 
literature search was carried out. In addition, studies were made from nature, photographs 
were taken about architectural elements and different compositions were produced by 
passing through a mental filter. In the fourth chapter, the results obtained from the whole 
research are mentioned. It has been noticed that the artists have taken architectural 
elements as their subject and used different composition techniques from the past to the 
present. It has been observed that the art of painting, which constantly updates itself with 
the changing world, has different effects on artists.
Keywords: Architecture, City, Construction, Color, Composition