Prostat kanserli hastalarda yoğunluk ayarlı radyoterapi uygulamasında flattening filter kullanılan ve kullanılmayan planların karşılaştırılması
Comparison of flattening filter applied and not applied intensity modulated radiation therapy plans in prostate cancer
Yazar: OYA GÜNEYLİ
Danışman: PROF. DR. MELAHATGARİPOĞLU
Acıbadem Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Neoplazmlar = Neoplasms ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy

Özet:
Lineer hızlandırıcılardan düzleştirici filtrenin kaldırılması, doz hızını arttırırken periferik dozu azaltır. Bu çalışmada Truebeam-STx linakta tedavi edilen 10 prostat kanserli hasta için 10 MV enerjideki, düzleştirici filtrenin uygulandığı (FF) ve uygulanmadığı (FFF) yoğunluk ayarlı radyoterapi (IMRT) planları incelenmiştir. Hedef hacimler PTV1 (prostat), PTV2 (seminal vezikül); risk altındaki organlar rektum ve mesanedir. FF ve FFF planlardan elde edilen doz dağılımları hedef ve sağlıklı dokular için karşılaştırılmıştır. Bunun yanında düzleştirici filtrenin kullanılmamasının; IMRT planlarındaki MU değerine, PTV1 için doz homojenitesi ve konformalitesine etkisi araştırılmıştır. PTV1 ve PTV2 hedef hacimleri içerisindeki sıcak doz noktası FFF için FF?e göre anlamlı olarak fazla idi (PTV1 için p=0.031, PTV2 için p=0.00); ancak her iki hacim için fark %1 ile sınırlı idi. Aynı şekilde sıcak doz noktası risk altındaki organlar için FFF planlarda FF göre artmıştır. Rektum ve hedefin içermediği rektum hacimlerindeki sıcak doz nokta farkı %1? dir (p=0.009, p=0.008). Mesane hacmi için sıcak doz noktası FFF planlarda FF? e göre anlamlı olmamakla beraber %4.31 artmıştır (p=0.301). Hedefi içermeyen mesane hacmi için de sıcak doz noktası FFF planlarda anlamlı olarak %0.8 fazladır (p=0.00). Doz homojenitesi FFF planlarda anlamlı olmamakla beraber %5 oranında daha iyidir (p=0.815). Doz konformalitesi FF uygulanan planlarda anlamlı olarak %6.84 daha başarılıdır (p=0.001). MU değeri FFF için FF? e göre anlamlı olarak %20 artmıştır (p=0.00). Sonuç olarak; FF planlarda daha iyi doz sarımı ve OAR koruması FFF planlara göre daha az MU değeriyle başarılmıştır.

Abstract:
Comparison of Flattening Filter Applied and Not Applied Intensity Modulated Radiation Therapy Plans in  Prostate Cancer. Removing flattening filter (FF) from linac cause increasing dose rate while decreasing peripheral dose. This study investigate FF applied and not applied (FFF) Intensity-Modulated Radiation Therapy (IMRT) plans, in patients with prostate cancer receiving radiotherapy using 10MV, Truebeam-STx linac. Target volumes were PTV1 (prostate), PTV2 (seminal vesicle); organ at risk (OAR) were rectum and bladder. Dose distribution?s obtained from FF and FFF for targets and OAR were compared. Furthermore, effect of FFF on MU, homogeneity and conformality for PTV1 examined. Hot spot dose within PTV1 and PTV2 targets were significantly greater for FFF in comparison to FF (p=0.031 for PTV1, p=0.00 for PTV2); however, differences for both volumes were limited to 1%. Likewise hot spot dose for OAR was significantly greater for FFF then FF. There were 1% difference for both rectum volume within target and rectum volume not included by target (p=0.009, p=0.008). Hot spot dose was 4.31% higher for FFF then FF for bladder included by target, but difference was not significant (p=0.301). Hot spot dose in FFF was significantly higher in bladder volume not included by target (p=0.00), but difference was 0.8%. Homogeneity was better for FFF then FF; however the difference was 5% and not significant (p=0.815). Dose conformality was significantly more successful for FF then FFF (p=0.001), difference was 6.84%. MU values 20% higher for FFF in comparison to FF and significant (p=0.00). Results of this study suggest that better conformality and OAR protection were achieved in FF plans then FFF using less MU values.