Türk Vergi Hukukunda uzlaşma kurumu
Reconcilation establihment in Turkish Tax Law
Yazar: ADİL NAS
Danışman: PROF. DR. ESRA EKMEKÇİ CALICIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Mali Hukuk Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance
Dizin: Türk vergi hukuku = Turkish tax law ; Uzlaşma = Reconciliation ; Uzlaşma kurumları = Comprimise institutions ; Vergi hukuku = Tax law ; Vergiler = Taxes

Özet:
Kamu hizmetlerini yürütmek için devletin finansman kaynağına ihtiyacı vardır. Vergiler devletin finansman ihtiyacını gidermek için başvurduğu kaynakların en önemlisindir. Kamu hizmetlerinin gittikçe genişlemesi, devletin gelir ihtiyacını arttırmıştır. Artan gelir ihtiyacı devletin vergilere daha fazla başvurmasına neden olmuştur.Fakat Karşılıksız borç sayılan vergiler mükellefler tarafından kolaylıkla ve istenerek ödenmemektedir. Mükellefler vergilerden mümkün olduğu kadar kaçma yanında kanunların tanıdığı imkanlardan yararlanmak istemektedirler ve bu yüzden idare ile aralarında anlaşmazlık çıkmaktadır. Sık sık değişen vergi kanunları da vergisel anlaşmazlıkların diğer bir kaynağını oluşturmaktadır. Vergi idaresi, kanunların tanıdığı olanak nispetinde azami derecede vergi almak istemesi vergisel anlaşmazlıkları artırmaktadır.Vergi mükellefi ile vergi idaresi arasında, vergi kanunlarının uygulanmasından ortaya çıkan anlaşmazlıkların önemli bir kısmı yargı organlarına ulaşmadan uzlaşma kurumu sayesinde çözüme ulaştırılmaktadır.İşte tezimin konusunu vergi ihtilaflarını daha başlangıçta çözen ve 205 Sayılı Kanunla 1963 yılında ülkemizde uygulanmasına geçilen uzlaşma kurumu oluşturmaktadır.Uzlaşma kurumunu incelerken, doktrin, vergi hukukundaki hükümler, Maliye Bakanlığınca çıkarılan genel tebliğler, yargı organlarınca özellikle Danıştay tarafından verilen kararlar, konuyla ilgili yapılan incelemeler ve Uluslararası kaynaklar göz önünde tutulmuştur.Vergi ihtilaflarının çözüm yollarından birisi olan Uzlaşma Kurumu ile ilgili olarak yapılan bu incelemede uzlaşmanın niteliği, ülkemizdeki tarihsel gelişimi, karşılaştırmalı olarak diğer devletlerdeki uygulaması, Anayasanın 73. maddesi özellikle verginin yasallığı karşısındaki durumu, vergi aflarından farklılığı, ülkemizdeki hukuksal uygulamasına çok geniş bir yer verilmiş, sayısal veriler ışığında bu kurum değerlendirilmiş, uygulamada karşılaşılan sorunlar, eksiklikler tespit edilmiş, uzlaşmanın daha geniş bir modele oturtulması için fikirler üretilmiş ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The state needs financing sources to carry out the public services. The taxes are the most important sources that the state has restored to remove the financial deficit. The enlargement of the public services has increased the need of revenue. The increasing need of revenue has caused the state to have restored the taxes more and more.But the taxes which have been accounted as unrequited dept haven?t been paid easily and willingly by they taxpayers and they have tried to escape as much as possible and the have wanted to benefit from the possibilities the laws have recognized. Therefore this situation has caused disagreement between them and administration. Due to the often changed tax laws recognized has increased the tax disagreements. An important part of the disagreements have appeared because of applications of the tax laws between tax payers and administration are solved by means of reconciliation establishment without reaching to courts.Here is the subject of my thesis is constituted of reconciliation establishment that solves the tax disagreement at beginning and has been applied since 1963 and with the law numbered 205.While studying the reconciliation establishment, doctrine, the judgments in tax law, the general declarations that have been issued by Ministry of Finance, the decisions by the judgment organs especially by the Council of State, the studies about the subject and the sources have been taken into consideration. At reconciliation establishment which is one of solution, the historical development in our country, the applications in other countries as comparative, the 73 rd matter of constitution especially its position against the legality of the tax exemption have been studied. Its legal application has been given an important place in our country, in the light of numerical outputs this establishment has been evaluated, the problems that appeared during the application and the missings have been determined and in order to make the reconciliation fit on a larger model, the opinions have been stated and they have made recommendations.