Bir muhafazakârlaştırma projesi olarak Türk-İslam sentezi
The Türk-İslamic synthesis as a conservatisation project
Yazar: ERHAN AKARÇAY
Danışman: PROF. DR. NADİR SUĞUR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bölümü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Muhafazakarlık = Conservatism ; Siyaset bilimi = Political science ; Siyaset sosyolojisi = Political sociology ; Siyasi partiler = Political parties

Özet:
Türkiye'de muhafazakârlık toplumun temel dinamiklerini anlamada anahtar kavramlardan birisidir. Tarihsel süreç içerisinde muhafazakârlık olgusu toplumsal, kültürel ve siyasal yaşamın en önemli dinamiklerinden birisi olmuştur. Osmanlı'nın son döneminde başlayan, imparatorluğun bekasını sağlamaya dönük düşünce ve siyasi akımları olan Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük akımları Türk muhafazakârlığının düşünsel mirasını etkilemiştir.Türkiye'de muhafazakârlık Cumhuriyet dönemi ile birlikte gelişmiş, değişmiş ve siyasal alanı dönüştürebilen bir güç haline gelebilmiştir. 1950 yılında Demokrat Parti'nin çevrenin hassasiyet gösterdiği temel geleneksel, dini, manevi değerlerini ön plana çıkartarak iktidar olması Türkiye'de sağ muhafazakârlığın önemli bir siyasi aktör haline gelmesinde bir dönüm noktası olmuştur. 1950'den itibaren yükselen dini-milliyetçi muhafazakârlık Türkiye'de siyasal alana damgasını vurmuştur. Bu dönemde Aydınlar Ocağı çevresinde örgütlenen milliyetçi-muhafazakâr aydınlar Türk-İslam sentezi düşüncesinin biçimlenmesine önayak olmuşlardır.1980 askeri müdahalesi sonrasında Türkiye'de Türk-İslam sentezi düşüncesi devletin resmi ideolojisine eklemlenmiştir. Bu eklemlenme sürecinde özellikle milli eğitim kurumlarında ve ortaöğretim ders kitaplarında Türk-İslam sentezi düşüncesinin ideolojik bir aygıt olarak izleri görülmektedir. Bu bağlamda Türk-İslam sentezi düşüncesi bir muhafazakârlaştırma projesi olarak işlev görmektedir. Türkiye'de milliyetçi-muhafazakâr düşüncenin çok etkili olmasında alt gelir gruplarının ekonomik, siyasal ve kültürel açıdan muhafazakâr değerlere sarılmaları kadar, son dönemlerde devletin toplumu muhafazakârlaştırma projelerinin de önemli bir rolü bulunmaktadır.

Abstract:
Conservatism is one of the key concepts in understanding of the Turkish society. As a concept, conservatism has been one of the most crucial dynamics in social, cultural and political life in the historical process. Ottomanism, Islamism ve Turkism as political and intellectual movements during the late Ottoman period effected the intellectual heritage of conservatism in Turkey.Conservatism has expanded, changed and become a force that could eventually transform political domain in Turkey. When Democrat Party came to power in 1950, it made use of primary traditional, religious, moral values of periphery. This was a turning point in the rihgt-wing conservatism as an important political actor in Turkey. From 1950 on, rising religious-nationalist conservatism left mark upon the political domain. In this period nationalist-conservative intellectuals have organized around Intellectuals Club (Aydınlar Ocağı) and these intellectuals have become pioneers of Turk-Islam synthesis.Thereafter 1980 military intervention, Turk-Islam synthesis articulated in the State?s official ideology. In the articulation process, the effect of Turk-Islam synthesis is clearly seen as an ideological state apparatus particularly in national education institutions and in secondary school textbooks. In this context, Turk-Islam synthesis functions as a conservatisation project. Both low income groups? embracement of conservative values and the State led conservatist project have played important roles in prevailing of the nationalist-conservative thought in Turkey.