Yöneticilerin etik liderlik davranışları ve toplam kalite yönetimi ilişkisi: Düzce ili örneği
The effect of manager's ethical leadership behavior according to teacher perceptions on total quality management: Example of Duzce province
Yazar: RIDVAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET SELAMİ YILDIZ
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Toplam Kalite Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Düzce = Düzce ; Etik liderlik = Ethical leadership ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Toplam kalite = Total quality ; Toplam kalite yönetimi = Total quality management ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior ; Yöneticiler = Managers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Yöneticilerin Etik Liderlik Davranışları ve Toplam Kalite Yönetimi İlişkisi üzerine öğretmenlerin görüşlerinin incelenmesidir.      
Araştırmanın evrenini Düzce ili ve ilçe merkezlerindeki okullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmaya 895 öğretmen veri toplama aracını cevaplandırarak katkı sağlamıştır.   
Araştırmada betimsel ilişkisel tarama modeli kullanılarak nicel veriler toplanmıştır. Araştırmada verileri elde etmek için 52 soruluk üç alt boyutlu "İlköğretim Okullarında Toplam Kalite Yönetimi Çalışmalarının Değerlendirilmesi" ölçeği ve 44 soruluk ve iki alt boyutlu "Etik Liderlik Ölçeği" kullanılmıştır.  
Katılımcılara iki bölümden oluşan anket uygulanmıştır. Birinci bölümde demografik özelliklere yönelik sorular, ikinci bölümde ise öğretmenlerin TKY uygulamaları ve yöneticilerin yönetim uygulamalarında Etik Liderlik ilkelerini sergileme düzeyleri sorularından oluşan beşli likert tipi ölçek kullanılmıştır. 
 Uygulanan anketten elde edilen demografik veriler ile uygulama araçlarından elde edilen değerler arasında anlamlı bir farklılığın olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada analizlere başlamadan önce normal dağılım testine tabi tutulmuştur. Bu amaç ile normallik varsayımı araştırılmış ve yapılacak analiz veri setini çarpıklık (Skewness) ve basıklık (Kurtosis) değerlerinin istenilen değerler arasında yer aldığı tespit edilmiştir.  
Ortaya çıkan sonuç bağlamında verilerin normal dağılım gösterdiği görülmüştür. Bu nedenle analizler parametrik testler aracılığıyla analiz edilmiştir. Uygulanan ölçme araçlarının normallik testi sonucuna göre elde edilen veriler normal dağılım gösterdiği için ikili değişkenin yer aldığı demografik verilerde t-testi ikiden fazla değişkenin yer aldığı verilerde ise anowa analizi uygulanmıştır.  
Araştırmanın ölçme araçlarından elde edilen veriler dört boyutta ele alınmıştır. Birinci boyut "Yöneticilerin Etik Liderlik Davranışlarına İlişkin Öğretmenlerin 
iii 
 
 
Algıları Nelerdir?" İkinci boyut "Öğretmenlerin Okullardaki TKY uygulamalarına ilişkin Algıları Nelerdir?" Üçüncü boyut "Öğretmenlerin Algılarına Göre Yöneticilerin Etik Liderlik Davranışları Cinsiyet, Yaş, Görev, Okul Türü, Hizmet Yılı Değişkenlerinin Anlamlı Bir Farklılık Göstermekte midir?" Dördüncü boyut      "Öğretmenlerin Algılarına Göre Okullardaki TKY Uygulamaları Cinsiyet, Yaş, Görev, Okul Türü, Hizmet Yılı Değişkenlerinin Anlamlı Bir Farklılık Göstermekte midir?"  Şeklinde ele alınmıştır. 
Araştırmada elde edilen sonuçlara göre katılımcıların yöneticilerini etik lider olarak algılamaları arasında yaş, görev, hizmet yılı değişkenlerinde anlamlı farklılık bulunmamıştır. Davranışsal etik açısından da diğer boyutlarda anlamlı farklılık bulunmamıştır. Cinsiyet ve okul türü değişkenin iletişimsel etik alt boyutunda anlamlı farklılık bulunmuştur. 
Araştırma sonuçlarına göre iletişimsel etik boyutunda kadınlar erkeklere göre yöneticilerin daha etik davranışlar sergilediklerini, okul türü değişkeninde de ortaöğretim okulunda çalışan öğretmenlerin davranışsal etik açısından yöneticilerin farklı liderlik sergilediklerini algıladıkları görülmektedir. Buna göre kadın katılımcılar, erkek katılımcılara göre yöneticilerin etik davranışlarını daha yüksek düzeyde algıladıkları görülmüştür. Bundan dolayı da kadınlar yöneticilerin uygulamalarda verdiği kararları erkeklere göre daha etik görmektedir. Erkekler ise yöneticilerden daha yüksek düzeyde etik kararlar vermesini beklemektedirler. 
 
Anahtar Kelimeler: Toplam Kalite Yönetimi, Liderlik, Etik, Etik Liderlik

Abstract:
The purpose of this research is to investigate the relationship between managers' ethical (Example Of Düzce Province).leadership behaviors and total quality management.  
The population of the research is composed of teachers working in the schools of Düzce province and district centers. 895 teachers answered and contributed the data collection tool of the research.  
By using descriptive relational survey model quantitative data were collected. In order to obtain the data 44 sub-dimensions ethical leadership and three subdimensions Evaluation Total Quality Management Studies in Primary Schools 52 developed were used.  
Data collection tool consisting of two parts was applied to the teachers. In the first part, questions releated to demographic characteristics and in the second part, five point Likert type scale consisting of teachers' TOM practices and managers' level of demonstrating Ethical Leadership principles in management practices were used.  
It has been tried to determine whether there is a significant difference between the demographic data obtained from the data collection tool and values obtained from the application  tools. In the study, it was subjected  to the normal distribution test before starting the analyzes.For this purpose the assumption of normality was investigated and it was determined that (skewness) and (kurtosis) values of the analysis data set were among the desired values.  
In the context of the result, it was seen that the data showed normal distribution. Therefore, the analyzes were analyzed through parametric tests. As the data obtained according to the normality test results of the measurement instruments 
v 
 
 
used show normal distribution, t-test was used in demographic data with more than two variables and ANOVA analysis was used in data with more than two variables.  
The data obtained from the measurement instruments of the research are handled in four dimensions. The first dimension is "What are Perceptions of Teachers on Ethical Leadership Behaviors of Managers". Second dimension is "What are the Perceptions of Teachers about TQM practices in Schools?". The third dimension is "Do the Ethical Leadership Behavior of Teachers Perceive According to Teachers' Perceptios?".The fourth dimension is "Do The TQM Practices in Schools According to Teachers Perceptions Show a Significant Difference in Gender, Age, Task, Type of School, Year of Service?" 
  According to the result of the study, there was no significant difference between the perceptions of teachers as ethical leaders in terms of age, duty and year of service; There was a significant diffrence in the communicative ethics subdimension of gender and schooltype variable, but not in other dimension. 
  According to the results of the research, it is seen that administrators exhibit more ethical behaviors in terms of communicative ethics than women and men, and teachers perceive that managers exhibit different leadership in terms of behaviors ethics in the school type variable. Accordingly, it was observed that women perceive the ethical bahaviors of managers at a higher level than men. Therefore, women see the decisions of the managers in practise more ethical than  men. Men, on the otherhand expect managers to make higher ethical decisions.  
Ketwords: Total Quality Management, Leadership, Ethics, Ethical Leadership