Ana arı (Apis mellifera L.)'nın morfolojik özelliklerine çıkış ağırlığının etkisi
The effect of the weight at emergence on the morphological characters of honey bee queens (Apis mellifera L.)
Yazar: MEHMET BURAK KIZILTEPE
Danışman: PROF. DR. HALİT VASFİ GENCER
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ana arının vücut büyüklüğü ve morfolojisi yetiştirme koşullarına bağlı olarak değişim göstermektedir. Ancak, ana arının çıkış ağırlığı ile morfolojik özellikleri arasındaki ilişkiler belirsizdir. Bu çalışma, çıkış ağırlığının ana arının morfolojik özelliklerine etkilerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Bunun için Kafkas ırkından seçilmiş bir damızlık koloniden aşılama yöntemi ile kız kardeş ana arılar yetiştirilmiştir. Ana arılar kapalı yüksüklerden çıkar çıkmaz tartılmış ve çıkış ağırlığı bakımından hafif (166 - 205 mg), orta (206 - 220 mg), ve ağır (221 - 249 mg) gruplarına dağıtılmıştır. Çıkıştan 3 gün sonra ana arılar disekte edilmiştir. Ardından, her ana arının ön kanat, arka bacak, baş ve göğüs fotoğrafları bir makroskoba (Leica Z16 APO) bağlı bir dijital kamera (Leica DFC 420) ile çekilmiştir. Ön kanat, arka bacak, baş ve toraks fotoğrafları üzerinden klasik morfolojik özellikler Leica Application Suite (3.5.0) programı aracılığıyla ölçülmüştür. Geometrik morfometri analizi için ana arıların sağ ve sol ön kanatlarının ve başlarının fotoğrafları kullanılmıştır. Her ön kanatta 20 ve her başta 13 nirengi noktası (landmark) tpsDIG2 (2.26) programı ile işaretlenmiştir. MorphoJ (1.07a) programı kullanılarak damar kesişim noktaları çakıştırılmıştır. Klasik ve geometrik morfometri özellikleri sırayla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve diskriminant analizi ile analiz edilmiştir. Tek yönlü varyans analizi; çıkış ağırlığının ana arıların sol ön kanat genişliği, sağ arka bacak uzunluğu, baş uzunluğu ve toraks genişliği dışında tüm klasik morfolojik özelliklerini etkilediğini (P<0.01) göstermiştir. Klasik morfometri, çıkış ağırlığı bakımından ana arıların ayırımını kısmen sağlamıştır. Klasik morfolojik özelliklerin diskriminant analizi, ana arıların %69.1'ini kendi ağırlık gruplarına yerleştirmiştir. Oysa, sağ ön kanat, sol ön kanat ve baş geometrik verilerine uygulanan diskriminant analizi, ana arıların sırasıyla %100.0, %90.5 ve %81.4'ünü kendi ağırlık gruplarına tekrar yerleştirmiştir.

Abstract:
The body size and morphology of the queen vary depending on rearing conditions. However, the relationships between queen weight at emergence and morphological characters are equivocal. The study was conducted to investigate the effects of queen body weight at emergence on the morphological characters of queens. For that purpose, the sister queens were reared from a Caucasian breeder colony by the grafting method. The queens were weighed as soon as they emerged from their cells. Then, the queens were allocated into three groups in respect of the weight at emergence; light (116-205 mg), medium (206-220 mg), and heavy (221-249 mg). Three days after hatching, the queens were dissected. The photographs of left and right fore wings, left and right hind legs, head and thorax of each queen were taken by a digital camera (Leica DFC 420) attached to a macroscope (Leica Z16 APO). Classic morphological characters were measured on the photographs of fore wings, hind legs, head and thorax of each queen using Leica Application Suite (3.5.0). The photographs of right and left fore wings and heads of queens were used for geometric morphometry. Twenty and 13 landmarks were plotted on each fore wing and head, respectively, using tpsDIG2 (2.26). The landmarks were superimposed using MorphoJ (1.07a). Then, the classic and geometric morphometry data were analysed by one-way ANOVA and discriminant analysis, respectively. Oneway-ANOVA demonstrated that the queen weight at emergence affected all classic morphological characters (P<0.01), except for the width of left fore wing, the length of right hind leg, head length and thorax width. The classic morphometry provided partial discrimination of queens regarding queen weight at emergence. The discriminant analysis of classic morphological characters reallocated 69.1% of the queens to their preassigned weight groups. But, the discriminant analysis applied to the data of right fore wing, left fore wing, and head reallocated 100.0%, 90.5% and 81.4% of the queens, respectively, to their preassigned weight groups.