Adana-Karataş çevresinde alçak sera ve tek kullanımlık damla sulama uygulanan tarım alanlarında toprakların mikroplastik kirliliğinin belirlenmesi
Microplastic pollution of low greenhouses and disposable drip irrigation pipes applied soils in Adana-Karataş
Yazar: REZAN GÜNDOĞDU
Danışman: PROF. DR. DERYA ÖNDER
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Damla sulama = Drip irrigation ; Mikroplastik = Mikroplastic ; Plastik seralar = Plastic greenhouses

Özet:
Bu çalışmada Adana/Karataş bölgesinde plastik alçak tünel sera kullanılarak örtü altı yetiştiriciliği ve damla sulama yöntemi olarak da tek kullanımlık damla sulama borusu kullanılan bazı tarımsal alanlarda, hasat sonrası, topraktaki mikroplastik (5 mm'den daha küçük plastikler) miktarı tespit edilmiştir. Bu amaçla Ataköy, Bahçe, Tuzla ve Karataş konumlarındaki 10 ayrı parselden paçal yöntemiyle üç tekerrür olacak şekilde ve yüzeyin 5 cm derinliğindeki kısmından olmak üzere birer kg'lık toprak alınmıştır. Alınan toprak içerisindeki tek kullanımlık damla sulama boruları ve tünel sera örtülerine ait olabilecek mikroplastikler incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda ortalama olarak 11.13 ± 2.31 adet/kg mikroplastik tespit edilmiştir. Bölgelere göre en yüksek mikroplastik miktarı 32.0 ± 14.36 adet/kg Bahçe-4 lokasyonunda, en düşük mikroplastik miktarı ise 0.3 ± 0.3 adet/kg ile Karataş-1 lokasyonunda tespit edilmiştir. Mikroplastiklerin ortalama uzunluğu 3.28 ± 0.08 mm'dir. Mikroplastiklerin tiplerine göre sera örtü plastiklerinden kaynaklanan mikroplastiklerin ortalama uzunluğu 3.29 ± 0.09 mm, tek kullanımlık damla sulama borularından kaynaklanan mikroplastiklerin uzunluk ortalaması ise 3.17 ± 0.22 mm olarak bulunmuştur. Tarlalardaki mikroplastik miktarının  tek kullanımlık damla sulama borusu ve sera örtü plastiklerinin toplanma durumu ile ters orantılı olduğu tespit edilmiştir. Buna göre tarımsal üretimlerinde plastik kullanan çiftçilerden plastikleri kullanım sonrası toplayanların arazilerindeki mikroplastik miktarları toplanmayan topraklara göre görece daha düşük bulunmuştur. Sonuç olarak Adana Karataş bölgesinde plastikültür uygulaması yapılan tarımsal alanlarda kullanılan plastiklerden kaynaklı olarak önemli miktarda mikroplastik kirliliği oluştuğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This study determined the number of microplastics (plastics smaller than 5 mm) in the soil after harvest in some agricultural areas where low tunnel greenhouses and single-use irrigation pipes are used in the Adana/Karataş region. For this purpose, in three replications, 1 kg of soil was taken from 10 different parcels in Ataköy, Bahçe, Tuzla, and Karataş locations, from the 5 cm deep part of the surface using the blending method. The presence of microplastics, which may belong to single-use drip irrigation pipes and low tunnel greenhouses plastics, were investigated in soil samples. An average of 11.13 ± 2.31 number/kg of microplastic was detected in the soil samples. According to the regions, the highest amount of microplastics was determined at 32.0 ± 14.36 number/kg at Bahçe-4 location and the lowest amount of microplastics with 0.3 ± 0.3 number/kg at Karataş-1 location. The average size of microplastics is 3.28 ± 0.08 mm. The average size of microplastic originating from low greenhouses plastics was 3.29 ± 0.09 mm, and from disposable drip irrigation pipe was 3.17 ± 0.22 mm. It was determined that the amount of microplastic in the fields was negatively correlated to the post-use removal of disposable drip irrigation pipes and greenhouse plastics. The number of microplastics in the lands where plastics were removed after use was relatively lower than in the soils where plastics were not removed. As a result, it has been determined that a significant amount of microplastic pollution occurs due to plastic utilisation in agricultural areas where plastic culture is applied in the Adana Karataş region.