Vücut geliştirme sporu yapan bireylerin vücut farkındalığı ve bigoreksiya eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between body awareness and bigorexia tendencies of individuals performing bodybuilding sports
Yazar: FURKAN İDGÖ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÇAĞRI ÇETİN
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Araştırmanın temel amacı, vücut geliştirme sporcularının vücut farkındalığı ve kas görünüm memnuniyeti arasındaki ilişkiyi incelemek ve demografik faktörlerin bu değişkenler üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Bu çalışma, Mardin il merkezindeki spor salonlarını aktif olarak kullanan 397 sporcunun katılımıyla kesitsel ve ilişkisel tarama modeli çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırma verileri, 'Kişisel Bilgi Formu', 'Kas Görünüm Memnuniyet Ölçeği' (KGMÖ) (Bigoreksiya) ve 'Vücut Farkındalığı Anketi' (VFA) kullanılarak yüz yüze ve elektronik anket teknikleri aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25 paket programında analiz edilmiştir. Analiz sonuçları incelendiğinde vücut geliştirmeye bağımlılık ile vücut süresindeki değişiklikler ve tepkilere dikkat (r=,207), vücut tepileri tahmini (r=,263), uyku-uyanıklık döngüsü (r=,158) ve hastalık başlangıcı (r=,292) arasında pozitif yönde düşük düzeyde; kaslara ilişkin memnuniyetsizlik ile vücut geliştirmeye bağımlılık ile vücut süresindeki değişiklikler ve tepkilere dikkat (r=-,285), uyku-uyanıklık döngüsü (r=-,270) arasında negatif yönde düşük düzeyde; kaslara ilişkin memnuniyetsizlik ile vücut tepileri tahmini (r=-,308) ve hastalık başlangıcı (r=-,387) arasında negatif yönde orta düzeyde; fiziksel incinme ile vücut süresindeki değişiklikler ve tepkilere dikkat (r=,195), vücut tepileri tahmini (r=,277), uyku-uyanıklık döngüsü (r=,203) arasında pozitif yönde düşük düzeyde;  hastalık başlangıcı ile (r=,292) pozitif yönde orta düzeyde; takviye kullanımı ile vücut süresindeki değişiklikler ve tepkilere dikkat (r=,246) ve uyku-uyanıklık döngüsü (r=,230) arasında pozitif yönde düşük düzeyde; vücut tepileri tahmini (r=,336) ve hastalık başlangıcı ile (r=,367) pozitif yönde orta düzeyde; kasları inceleme ile vücut süresindeki değişiklikler ve tepkilere dikkat (r=,295) ve uyku-uyanıklık döngüsü (r=,193) arasında pozitif yönde düşük düzeyde; vücut tepileri tahmini (r=,315) ve hastalık başlangıcı ile (r=,324) pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Demografik değişkenler açısından sonuçlar incelendiğinde vücut farkındalığında cinsiyete ve yaşa göre anlamlı farklılıklar elde edilmezken (p>.05); kas görünüm memnuniyetinde ise cinsiyete göre anlamlı farklılıklar elde edilmiş (p<.05); buna karşın yaşa göre ise anlamlı farklılıklar elde edilmemiştir (p>.05). Sonuç olarak, takviye kullanımı ve fiziksel incinme alt boyutunda erkek katılımcıların kadınlara göre kaslı olma arzusunun yüksek olmasının sebebiyle takviye kullanımı ve fiziksel incinme eğilimlerinin fazla olduğu görülmüştür.

Abstract:
The main purpose of the research is to examine the relationship between body awareness and muscle appearance satisfaction of bodybuilding athletes and to evaluate the effects of demographic factors on these variables. This study was conducted within the framework of a cross-sectional and relational screening model with the participation of 397 athletes who actively use the gyms in Mardin city center. Research data was collected through face-to-face and electronic survey techniques using the 'Personal Information Form', 'Muscle Appearance Satisfaction Scale' (KGMS) (Bigoreksia) and 'Body Awareness Survey' (VFA). The data obtained was analyzed in the SPSS 25 package program. When the analysis results are examined, there is a positive relationship between addiction to bodybuilding and attention to changes and reactions in body time (r = .207), estimation of body reactions (r = .263), sleep-wake cycle (r = .158) and disease onset (r = .292). At a low level in the direction; There is a low negative level between dissatisfaction with muscles and addiction to bodybuilding and attention to changes and reactions in body time (r = -.285), sleep-wake cycle (r = -.270); There is a moderate negative relationship between muscle dissatisfaction and prediction of body reactions (r=-.308) and disease onset (r=-.387); There was a positive low level between physical injury and attention to changes and reactions in body time (r=.195), estimation of body reactions (r=.277), sleep-wake cycle (r=.203);  moderately positive with disease onset (r=.292); positive low level between supplement use and attention to changes and responses in body time (r=.246) and sleep-wake cycle (r=.230); moderately positive with prediction of body reactions (r=.336) and disease onset (r=.367); positive low level between examining muscles and attention to changes and responses in body time (r=.295) and sleep-wake cycle (r=.193); It was determined that there were moderately significant positive relationships with the prediction of body reactions (r = .315) and the onset of the disease (r = .324). When the results were examined in terms of demographic variables, no significant differences were observed in body awareness according to gender and age (p>.05); Significant differences were observed in muscle appearance satisfaction according to gender (p <.05); However, no significant differences were observed according to age (p>.05). As a result, in the supplement use and physical injury sub-dimension, it was observed that male participants had a higher tendency to use supplements and suffer physical injury due to their higher desire to be muscular than women.