Farklı sosyo ekonomik düzeydeki 10-14 yaş grubu çocuklarda sebze-meyve tüketim alışkanlığının incelenmesi
Examining fruit and vegetable consumption behavior of childrens i̇n 10-14 age group on different socio-economic status
Yazar: HÜMEYRA YAZMAN
Danışman: PROF. DR. MUAZZEZ GARİPAĞAOĞLU DENİZHAN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Ergenler = Adolescents ; Meyveler = Fruits ; Sebzeler = Vegetables ; Sosyoekonomik faktörler = Socio-economic factors ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışma farklı sosyoekonomik (SED) düzeydeki 10-14 yaş grubu çocuklarda sebze-meyve tüketim alışkanlığını değerlendirmek amacıyla yapıldı. Bir Mart-1 Nisan 2015 tarihleri arasında, İstanbul İli Beykoz İlçesi'ndeki resmi ve özel ortaokullarda öğrenim gören 636 adolesan üzerinde yürütülen çalışmanın verileri, bir anket formu ile elde edildi. Adolesanların vücut ağırlığı, boy uzunluğu ölçümleri alındı. Beden Kitle İndeksleri hesaplandı. Bir günlük sebze-meyve tüketimleri belirlendi. Yaş ortalaması 12.6±1.1 yıl olan adolesanların %42.5'i düşük, %57.5'i yüksek SED grubunda yer aldı. Hafif kilolu ve obez olma oranı kızlarda %18.4, erkeklerde %25.8 olarak bulundu. Günlük ortalama sebze-meyve tüketimi, 480.8±261.2 gram olarak saptandı. Yeterli sebze-meyve tüketim oranı, düşük SED'de %38, yüksek SED'de %62, tüm grupta %39 idi.  Yeterli miktarda sebze-meyve tüketimi ile yüksek SED, kız cinsiyeti, üniversite ve üzeri anne-baba eğitimi, anne-baba çalışıyor olması arasında istatiksel olarak pozitif yönde anlamlı bir ilişki vardı (p<0,05). Tüketilen sebze ve meyvenin, adolesanların günlük enerji ve besin ögeleri gereksinimlerine düşük oranda da olsa katkı yaptığı, ancak C vitamini gereksinimini önerilerin üstünde karşıladığı görüldü. Sonuç olarak SED farketmeksizin, adolesanların büyük çoğunluğunun önerilerin altında sebze-meyve tükettikleri belirlendi. Mevcut ve gelecekteki sağlığın korunması ve geliştirilmesinde önemli rolü olan sebze-meyve tüketiminin artırılabilmesi için adolesanların, anne-babaların ve okul yöneticilerinin bilinçlendirilmelerinin yararlı olacağı düşünüldü.

Abstract:
This study was conducted to evaluate vegetable and fruit consumption behavior of children on different socioeconomic status (SES) in 10 to 14 age group. The data of this study was collected in between dates 1.March -1.April.2015, through a questionnaire which was given to 636 adolescents who was attending to private or government secondary schools in the district of Beykoz in İstanbul. Body weight and height measures of adolescents were taken. Body Mass Indexes were calculated.  Their daily fruit and vegetable consumptions were determined. Median age of adolescents was 12.6±1.1 years and distributed as, 42.5% in low and 57.5% was in high SES group. Ratios of being slightly over weighted and obese, were found as 18.4% in girls and 25.8% in boys. Average daily vegetable and fruit consumption rate was determined as 480.8±261.2 grams. Adequate fruit and vegetable consumption rates were 38% on low SES, 62% on high SES and 39% on the whole group. A positive statistically significant relation was found in between adequate vegetable and fruit consumption with female gender, university or higher education of parents and working parents (p<0.05). Vegetable and fruit consumption of adolescents was slightly contributed their daily energy and nutrient needs while it exceeds their suggested daily vitamin C requirement. As a result, without depending on SES, vast majority of adolescents was found as consuming less vegetable and fruit than suggested. It was stated that as increasing vegetable and fruit consumption has a crucial role on conserving the current and future health, awareness of adolescents, parents and school administrators about  this issue would be highly beneficial.