Tarihi binalarda doğal aydınlatma performansının incelenmesi: Rami Kışlası örneği
Investigation of daylighting performance in historical buildings: The case of Rami Barracks
Yazar: DİLARA KARABULUT
Danışman: PROF. DR. ESMA MIHLAYANLAR
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Doğal aydınlatma = Daylighting

Özet:
Günümüzde enerji verimliliği, sürdürülebilirlik ve çevresel etkilerin azaltılması önemini giderek arttırmaktadır. Özellikle kentleşme sürecinde binaların enerji tüketimi; çevresel kaynakların korunması ve enerji maliyetlerinin azaltılması açısından kritik bir rol oynamaktadır. Binalarda enerji verimliliğini artırmak için kullanılan stratejilerden biri de doğal aydınlatma yöntemleridir. Binalarda doğal aydınlatma, iç mekânları aydınlatmak için güneş ışığını kullanmanın bir yoludur. Bu yöntem, binalarda yapay ışık kullanımını azaltarak enerji tasarrufu sağlamakta ve insanların yaşam kalitesini artırmaktadır. Doğal aydınlatma, binaların iç mekânlarında daha sağlıklı, verimli ve konforlu bir ortam oluştururken, aynı zamanda binaya estetik açıdan da değer katmaktadır. Güneş ışığının iç mekânlara doğrudan ulaşmasıyla, binalarda yapay aydınlatma ihtiyacı azalmakta ve buna bağlı olarak enerji tüketiminin düşmesine fayda sağlamaktadır. Bu tez çalışmasında tarihî ve mimarî değeri yüksek bir bina olan Rami Kışlası'nın doğal aydınlatma performansı değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel hedefi, yeniden kullanım sürecinde olan farklı fonksiyondaki bir binada yeni kullanım alanlarında gün ışığı kullanımının incelenmesidir. Bu bağlamda, doğal aydınlatmanın etkin kullanımı; enerji tüketimini azaltmak ve kullanıcıların mekânsal konforunu artırmak açısından kritik bir rol oynamaktadır. 
Çalışma beş temel bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, çalışmanın amacı, kapsamı ve önemi ele alınmakta, saydam yapı elemanlarının binalarda enerji tasarrufu ve kullanıcı konforuna katkıları anlatılmaktadır. İkinci bölümde, enerji verimliliği kavramı açıklanarak, binalarda enerji tüketimini azaltmaya yönelik stratejiler ve aydınlatma enerjisinin bu süreçteki rolü belirtilmektedir. Üçüncü bölümde, saydam yapı elemanlarının kullanımının önemi vurgulanmakta ve bu elemanların doğal aydınlatma ve kullanıcı konforu üzerindeki etkileri açıklanmaktadır. Dördüncü bölümde, Rami Kışlası'nın tarihi, yeniden işlevlendirme ve restorasyon süreci, mimari yapısı anlatılmakta, bu bina üzerinde Velux Daylight Visualizer simülasyonu kullanılarak elde edilen hesaplama sonuçları sunulmaktadır. Son bölümde, çalışma bulguları özetlenmekte ve enerji verimliliğini artırmak ve kullanıcı konforunu sağlamak için önerilerde bulunulmaktadır.

Abstract:
In contemporary times, energy efficiency, sustainability, and the reduction of environmental impacts have become increasingly important. Particularly in the urbanization process, the energy consumption of buildings has played a critical role in preserving environmental resources and reducing energy costs. One of the strategies employed to enhance energy efficiency in buildings has used natural lighting methods. Natural lighting in buildings is a way of utilizing sunlight to illuminate interior spaces. This method reduces the use of artificial lighting in buildings, saving energy and improving the quality of life. Natural lighting creates healthier, more efficient, and more comfortable environments in building interiors while also adding aesthetic value to the structure. By allowing direct sunlight into interior spaces, the need for artificial lighting in buildings decreases, contributing to a reduction in energy consumption. This thesis evaluates the natural lighting performance of Rami Barracks, a building with significant historical and architectural value. The study aims to examine the use of daylight in new functional spaces within a building undergoing adaptive reuse. In this context, the effective use of natural lighting plays a critical role in reducing energy consumption and enhancing the spatial comfort of users. 
The study has been structured into five main sections. The first section addresses the study's purpose, scope, and significance, highlighting the contributions of transparent building elements to energy savings and user comfort in buildings. The second section explains the concept of energy efficiency and outlines strategies for reducing energy consumption in buildings, with a focus on the role of lighting energy in this process. The third section emphasizes the importance of using transparent building elements and explains their effects on natural lighting and user comfort. The fourth section provides a historical overview of Rami Barracks, its adaptive reuse and restoration process, and architectural structure, presenting the calculation results obtained using the Velux Daylight Visualizer simulation on this building. The final section summarizes the findings and offers recommendations for improving energy efficiency and ensuring user comfort.