Bağlanma ve uyum arasındaki ilişkide ayrışma bireyleşmenin aracılığı
The relation between attachment and adjustment mediated by separation-individuation
Yazar: SEVDA ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET GÜVEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Uyum = Adjustment

Özet:
Bu araştırmada, ebeveyne güvenli bağlanma ve uyum arasındaki ilişkide sağlıklı ayrışma bireyleşmenin aracılığının Türk kültüründe test edilmesi amaçlanmıştır. Bunun için Model 1 ve Model 2 oluşturulmuştur. Model 1'de ebeveyne güvenli bağlanma ve kişisel ve sosyal uyum arasındaki ilişkide sağlıklı ayrışma bireyleşmenin aracılığı incelenmiştir. Model 2'de ebeveyne güvenli bağlanma ve kişisel uyum arasındaki ilişkide sağlıklı ayrışma bireyleşmenin aracılığı incelenmiştir.Bu modelleri test etmek için araştırmanın çalışma grubu 2006-2007 öğretim yılı bahar döneminde Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Hemşirelik Meslek Yüksek Okulu, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Ev Ekonomisi Yüksek Okulu, Gıda Mühendisliği, Güzel Sanatlar Fakültesi, İktisadî ve İdari Bilimler Fakültesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nin 1.-4. sınıf öğrencilerinden 699 kişiden oluşmaktadır.Öğrencilerin ayrışma bireyleşmeleri Levine, Green ve Millon (1986) tarafından geliştirilen ve araştırmacı tarafından Türkçeye uyarlanan ?Ayrışma Bireyleşme Ergen Testi'nin ayrışma kaygısı, kısıtlanma kaygısı ve reddedilme beklentisi? üç alt ölçeğiyle ölçülmüştür. Araştırmada, ebeveyne güvenli bağlanma Günaydın, Selçuk, Sümer ve Uysal (2005) tarafından uyarlanmış olan ?Ebeveyn ve Arkadaşlara Bağlanma Envanteri? ile belirlenmiştir. Kişisel ve sosyal uyum Özgüven (1992) tarafından geliştirilen Hacettepe Kişilik Envanteri ile ölçülmüştür. Verilerin analizinde SPSS 10.0, Lisrel 8.54 ve Amos 7.09 paket programları kullanılmıştır. Çalışma grubuna uygulanan ölçeklerin toplam puanı alınmıştır. Elde edilen toplam puanlarla yapısal eşitlik modelleri analizleri yapılmıştır. Araştırmada hata payı 0.05 olarak alınmıştır.Araştırma sonucunda ebeveyne güvenli bağlanma ve kişisel ve sosyal uyum arasındaki ilişkide sağlıklı ayrışma bireyleşmenin aracılığının desteklenmediği görülmüştür. Bununla birlikte ebeveyne güvenli bağlanma ve kişisel uyum arasındaki ilişkide sağlıklı ayrışma bireyleşmenin aracılığının desteklendiği görülmüştür. Araştırma bulguları, daha önceki benzer alanlarda yapılan araştırma bulgularıyla birlikte tartışılıp yorumlanmıştır. Alanda çalışanlara ve araştırmacılara yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Ayrışma Bireyleşme, Ebeveyne Güvenli Bağlanma, Uyum, Geç Ergenler.

Abstract:
The aim of this study is to test, the relation between parental secure attachment and adjustment in mediated by healthy separation-individuation the Turkish Culture. Because of this, Model 1 and Model 2 were formed. In Model 1, the relation between parental secure attachment and personal and social adjustment mediated by healthy separation-individuation was examine. In Model 2, the relation between parental secure attachment and personal adjustment mediated by healthy separation-individuation was examine.To test these models, study group consisted of 699 freshmen and seniors from Faculty of Education at Ankara University, Faculty of Education, Faculty of Dentistry, School of Nursing at Gazi University, Faculty of Education, Faculty of Health Sciences, Department of Food Engineering, Faculty of Fine Arts, Faculty of Economical and Administrative Sciences at Hacettepe University, Faculty of Architecture at Middle East Technical University in the spring semester of 2006-2007.In this study, separation-individuation of the students were measured by three subscales (separation anxiety, engulfment anxiety, rejection expectancy) of the ?Separation-Individuation Test of Adolescence; SITA? developed by Levine, Green ve Millon (1986) and adapted and translated by the researcher of this study into the Turkish Language. To assess the parental secure attachment of student ?Inventory of Parent and Peer Attachment, IPPA? which is adapted in Turkish by Günaydın, Selçuk, Sümer ve Uysal (2005) was administered. Personal and social adjustment were measured by Hacettepe Personality Inventory that was developed by Ozguven (1992). In order to analyze data, package programs of SPSS 10.0 and Lisrel 8.54 were utilized. Total points for all scales implemented in study group was computed. Structural Equation Models Analyses were conducted with these total points. Significance level was establish as 0.05.According the findings of this research; that the relation between parental secure attachment and personal and social adjustment mediated by healthy separation-individuation is not supported. Besides this, the relation between parental secure attachment and personal adjustment mediated by healthy separation-individuation is supported. Research findings are interpreted after discussing them with the research findings in similar fields before. For research and practice several recomendations were made.Key Words: Separation Individuation, Parental Secure Attachment, Adjustment, Late Adolescents.