İstanbul Kadıköy ilçesinde ikamet eden annelerin bitki çayı ile ilgili bilgi düzeylerinin belirlenmesi
Determination of knowledge level of mothers residing in İstanbul Kadıköy on herbal tea
Yazar: ZEYNEP ÖZYUVALI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ETİL GÜZELMERİÇ
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fitoterapi Ana Bilim Dalı / Fitopatoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Anneler = Mothers ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Bitkisel çaylar = Herbal teas ; Çay = Tea ; İstanbul-Kadıköy = İstanbul-Kadıköy

Özet:
Tıbbi bitkilerin en popüler kullanımlarından biri bitkisel çaylardır. Bitki çayları birçok hastalığın tedavisinde ve hastalıktan korunma amaçlı tüketilmektedir. Kültürlerarası bitkisel çay tüketim alışkanlıkları geleneksel inanç ve uygulamalara göre farklılık göstermektedir.
Bu çalışma, Kadıköy'de ikamet eden annelerin bitkisel çay tüketim sıklıklarını, bitkisel çay kullanımı nedenlerini ve bitki çayı hakkındaki bilgi düzeylerini belirlemek amacı ile planlandı.
Kadıköy ilçesinde ikamet eden, toplam 154 gönüllü anne çalışmaya katıldı. Bitki çayı tükettiğini belirten 144 anne analize dahil edildi. Bireylere demografik özellikleri, bitki çayı tüketim dönem ve sıklıkları, bitki çayı temin etme kaynakları, bitki çayı hakkındaki bilgi durumlarını saptamak amacıyla araştırmacı tarafından oluşturulan 17 soruluk anket çalışması yapıldı. İstatistiksel verilerin analizinde SPSS 23,0 programı kullanıldı. Katılımcıların %91'i bitki çayını kışın tüketmeyi tercih ettiğini belirtti. Katılımcıların %39,6'sı haftada birkaç defa bitki çayı tükettiklerini belirtti. Katılımcıların %38,9'u bitki çaylarının sağlıkları üzerine olumlu etkisi olduğu için tükettiği belirtti. Bitki çaylarının olumsuz etkilerini bildiren katılımcı sayısı yalnızca %8,3'tür. Katılımcıların %47,9'u aktardan, %45,1'i marketlerden bitki çayı satın aldığını belirtti. En çok tercih edilen ambalaj türünün %49,7 oran ile etiketli paket olduğu saptandı. Katılımcıların %80,6'sı bitki çayı hakkında bilgisi olduğunu belirtmiştir. Bitki çayı hakkında bilgi edinilen birinci kaynağın %30,9 ile internet, bunu %26 ile hekim diyetisyen, eczacı tavsiyesi, %13 ile çevre tavsiyesi, %12,2 ile televizyon programları, %6,5 ile sosyal medya, %4,1 ile kitap, %1,6 ile aile tavsiyesi ve %5,7 ile diğer kaynaklar takip ettiği sonucuna varıldı. Katılımcıların büyük bir çoğunluğu (%76,6'sı) bitki çaylarını doğal olduğu için güvenilir bulmaktadır. Katılımcıların bu düşüncesi ile bitki çayı tüketim sıklığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı (p=,566, p=,566>0,05). 
Anahtar kelimeler: Bitki Çayları, Anneler, Kadıköy İlçesi, Bilgi Düzeyi

Abstract:
One of the most popular uses of medicinal plants is herbal tea. They are consumed mainly for the treatment and prevention of many diseases. Intercultural herbal tea consumption habits differ according to traditional beliefs and practices.
This research was planned to determine the frequency of herbal tea consumption of mothers who reside in Kadıköy, their purpose of use and their level of knowledge about herbal tea.
A total of 154 volunteer mothers residing in Kadıköy participated in the study. 144 mothers who stated that they consumed herbal tea were included in the analysis. A 17-multiple-choice question survey was prepared in order to determine the demographic characteristics of the participants, the periods and frequencies of herbal tea consumption, the sources of herbal tea supply, and their knowledge about herbal tea. In the analysis of statistical data, SPSS 23.0 program was used. The analysis reveals that 93.5% of the participants consumed herbal tea and 91% of the participants stated that they prefer to consume herbal tea in winter. 39.6% of the participants stated that they consume herbal tea several times a week. 38.9% of the participants stated that they consume herbal teas due to the positive effect on health. The percent of participants who observed the negative effects of herbal teas was only 8.3%. 47.9% of the participants stated that they buy herbal tea from herbalists and 45.1% from markets. It was determined that the most preferred packaging type was the labeled package with a rate of 49.7%. 80.6% of the participants stated that they had knowledge about herbal tea. The survey result shows that the major source to get information about herbal tea is the internet with 30.9% which is followed by the advice of physicians, dietitians and pharmacists with 26%, the advice of relative with 13%, television programs with 12.2%, social media with 6.5%, books with 4,1%, family advice with 1.6% and other sources with the percentage of 5.7%. The great majority (76.6%) of the participants find herbal teas are healthy since they are natural. No statistically significant correlation exists between this conviction of participants and their frequency of herbal tea consumption (p=,566, p=,566>0,05). 
Key Words: Herbal Tea, Mothers, Kadıköy, Knowledge Level