Muhsin Ertuğrul ve Lütfi Ömer Akad sinemasında teatral ve gerçekçi etkinin incelenmesi
An examination of theatrical and realistic impression in Muhsin Ertuğrul and Lütfi Ömer Akad
Yazar: SENA ERTAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ÖZBEK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Sinema, sınırları en geniş ve en güçlü olan sanat dallarından biridir. Bu özelliklere sahip olmasının temel nedenlerinden biri bünyesinde resim, müzik, fotoğraf gibi farklı sanat dallarını bulundurması ve bu sanat dallarıyla etkileşim içerisinde olmasıdır. Etkileşim içerisinde olduğu sanatlardan bir diğeri de hiç şüphesiz ki tiyatro sanatıdır. Sinema sanatı, tiyatro sanatıyla birlikte sahneleme, kompozisyon, mizansen, aydınlatma ve oyunculuk gibi benzer malzemeleri kullanmaktadır. Sinemanın ve tiyatronun karşılıklı etkileşimleri günümüzde de halen devam etmektedir. Fakat tiyatro esintilerinin sinemada kendini göstermesi bazı olumsuz tartışmalara neden olabilmektedir. Çünkü bir tiyatro oyunundan uyarlansın veya uyarlanmasın bazı filmlerde sinemasal özelliklerden ziyade teatral özellikler ön plana çıkmaktadır. Dünya sinemasında ve Türk sineması özelinde de bahsi geçen bu durumun izlerini görmek mümkündür. Türk sinemasında tiyatro ekolünden gelen kimi yönetmenler teatralliğin izlerini sinemalarında devam ettirirken kimi yönetmenler de 
tiyatrodan bağımsız bir film dili ve gerçekçi bir sinema üslubu benimsemektedir. Bu çalışma kapsamında Türk sinemasının Tiyatrocular Döneminin öncü yönetmeni olan Muhsin Ertuğrul sinemasındaki teatral etki ile Sinemacılar Döneminin öncü yönetmeni olan Lütfi Ömer Akad sinemasındaki gerçekçi etki incelenmektedir. Yönetmenlerin sinemalarındaki gerçekçi ve teatral etki yönetmenlerin seçili filmlerindeki teatral oyunculuk ve gerçekçi oyunculuk bağlamında ve buna ek olarak mizansen, kurgu, hikâye ve karakter bağlamında irdelenmektedir. Çalışmaya konu olan filmler rastgele örneklem yöntemiyle belirlenerek, betimsel analiz yöntemiyle incelenmektedir. Bu bağlamda filmler teatrallik ve gerçekçilik kavramları üzerinden okunmaktadır. Buradan hareketle yönetmenlerin sinemalarındaki
teatral ve gerçekçi etkinin filmler üzerinde nasıl bir anlam inşa ettiğine odaklanılmaktadır.

Abstract:
Cinema is one of the branches of art with the widest and most powerful borders. One of the main reasons for having these features is that it has different branches of art such as painting, music, photography and interacts with these branches of art. One of the arts that it interacts with is undoubtedly the art of theatre. The art of cinema uses similar materials such as staging, composition, mise-en-scene, lighting and acting together with the art of theater. The mutual interactions of cinema and theater still continue today. However, the manifestation of theatrical inspirations in the cinema may cause some negative discussions. Because in some films, whether adapted from a theatrical play or not, theatrical features come to the fore rather than cinematic features. It is possible to see the traces of this situation, which is mentioned in world cinema and Turkish cinema in particular. While some directors from the theater ecole in Turkish cinema continue the traces of theatricality in their cinemas, some directors adopt a film language and a realistic cinema style independent of the theater. Within the scope of this study, the theatrical effect in the cinema of Muhsin Ertuğrul, the leading director of the Theater Players Period of Turkish cinema, and the realistic effect in the cinema of Lütfi Ömer Akad, the leading director of the Filmmakers Period, are examined. The realistic and theatrical effect in the directors' films are examined in the context of theatrical acting and realistic acting in the directors' selected films, and in addition, in the context of mise-en-scène, fiction, story and character. The films that are the subject of the study are determined by random sampling method and analyzed by descriptive analysis method. In this context, films are read through the concepts of theatricality and realism. From this point of view, it is focused on how the theatrical and realistic effect in the cinemas of the directors builds a meaning on the films.