Erzurumda yaşayan kadınların benimsediği yaşam tarzının servikal kanser riski yönünden incelenmesi
The investigation of life styles adopted by women living in erzurum as regards cervical cancer risk
Yazar: ÖZLEM KARABULUTLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NESRİN REİS
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Erken teşhis = Early diagnosis ; Risk faktörleri = Risk factors ; Uterin servikal displazi = Uterine cervical dysplasia ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Bu araştırma, Erzurum'da yaşayan kadınların benimsediği yaşam tarzının, servikal kanser riski yönünden incelenmesi amacıyla yapılmış tanımlayıcı bir saha çalışmasıdır.Araştırmanın evrenini; Erzurum il merkezinde bulunan 12 sağlık ocağı ve bu ocaklara kayıtlı 15-64 yaş grubundaki kadınlar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklem grubunu ise, bu evrenden orantılı tabakalı örneklem yöntemi ile seçilen 809 kadın oluşturmuştur. Veriler, Ekim 2007-Mart 2008 tarihleri arasında anket formu aracılığıyla ve araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, aritmetik ortalama, standart sapma, yüzdelik dağılımlar, ki-kare önemlilik testi, ileri düzeyde ki-kare analizi ve lojistik regresyon analizi kullanılmıştır.Araştırma sonucunda; kadınların yaş ortalamasının 33.89±12.76 olduğu, belirlenmiştir. Kadınların %66.3'ünün ilk cinsel ilişki yaşının, %55.2'sinin ilk gebelik yaşının ve %50.7'sinin ilk doğum yaşının 20 yaş ve altında olduğu, %57.3'ünün üç ve üzerinde doğum yaptığı, %37.3'ünün sürekli enfeksiyon geçirdiği şeklinde serviks kanseri açısından belirlenmiş riskli davranışları sergilediği bulunmuştur. Ayrıca kadınların, ortalama menarş yaşının 13.46±1.530 olduğu, %59.6'sının obez ve %45.2'sinin hem hayvansal hem de bitkisel kaynaklı beslendiği, %81.2'sinin hiç pap-smear yaptırmadığı ve %82.2'sinin de düzenli sağlık kontrollerini yaptırmadığı yanitartışmalı riskli davranışlarda bulundukları belirlenmiştir. Kadının eğitim düzeyi ve yaşadığı yer, ilk cinsel ilişki yaşını, ilk gebelik yaşını ve ilk doğum yaşını etkilemektedir. Arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Kadının eğitim ve gelir düzeyi, yaşadığı yer ve sosyal güvence durumu genital enfeksiyon geçirmesini etkileyen faktörlerdir. Bunlar arasındaki farkın anlamlı olduğu bulunmuştur(p<0.05). Sosyal güvenceye sahip olma, pap smear yaptırmayı ve düzenli tıbbi kontrol yaptırmayı olumlu etkilemektedir. Aralarındaki farkın anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.01).Gelir düzeyinin ve eğitim seviyesinin düşük olması, sağlık güvencesinin olmaması ve gecekonduda yaşamak gibi sosyoekonomik faktörler serviks kanseri risk faktörlerini artırmakta ve Pap testi yaptırmayı olumsuz etkilemektedir.Sonuç olarak; kadınların benimsediği yaşam tarzının servikal kanser yönünden riskli olduğu, bu durumu kadının yaşadığı yer, sosyal güvence durumu, eğitim ve gelir düzeyinin etkilediği saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Serviks kanseri, risk faktörleri, yaşam tarzı, erken tanı, tarama.

Abstract:
This study is a descriptive field one made by the aim of the investigation of life styles adopted by women living in Erzurum as regards cervical cancer risk.The context of the study consists of women in 15-64 age group and enrolled to 12 health houses which are located in Erzurum city centre. The sampling group of the study consists of 809 women chosen by means of stratum sampling method from this context. The data were collected by the researcher by means of face to face interview method between the dates October 2007 and March 2008. In order to collect the data of the research, survey form was devised by the researcher as a result of scanning of the literature. This form was determined for cervical cancer, and it consisted of 33 questions containing the patterns of disputable risky behaviors which are still investigated. In the assessment of the data, arithmetic average, standard deviation, percentage distributions, chi-square significance test and advanced level chi square analysis and logistic regression analysis test were used.In the conclusion of the research, it was found out that mean age of the women was 33.89±12.76. It was found out that the first intercourse age of 66.3% of the women was 20 years or under, and that the first pregnancy age of 55.2% of the women and that the first birth rate of 50.7% of the women was 20 or under 20, and that 57.3% of the women made 3 or over births, and that 37.3% of the women had always infection, and that they indicated risky behaviors as regards cervix cancer. In addition, it was determined that mean menarche age of the women was 13.46±1.530, and that 59.6% of the women were obese, and that 45.2% of them was ped both animal and plant rooted, and that 81.2% of them didn?t make any smear done, and that 82.2% of them didn?t make regular health control done, that is, disputable risky behaviors they performed. It was found out that there was a significant distinction between education level of the women and the place she lived, and first intercourse age, first pregnancy age, first birth age (p<0.001). and there was a significant distinction between the level of women?s revenue and the place she lived, and the situation of social security and having genital infection (p<0.05). also there was a significant distinction between social security and making pap smear done, and the situation of making regular control done (p<0.01).In conclusion, it was found out that the lifestyles the women adopted was risky as regards cervical cancer and that this situation affected the place she lived, the situation of social security and level of education and revenue.Key words: Cervical cancer, risk factors, life style, early diagnose, scanning.