İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde ihtisas yapan asistanların, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve ruhsal sağlık durumu
The psychological health status and healthy life style behaviors of the resident physicians specializing at Hospital of Inonu University Medicine Faculty
Yazar: ELVAN TÜRKOL
Danışman: PROF. DR. GÜLSEN GÜNEŞ
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Psikolojik durum = Psychological status ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlıklı insanlar = Healthy people ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Yaşam tarzı = Life style ; İnönü Üniversitesi = İnönü University

Özet:
AMAÇ: Bu araştırmada İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesinde ihtisas yapan asistanların sağlığın geliştirilmesine yönelik sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve ruhsal sağlık durumlarının belirlenmesi, bunların sosyodemografik değişkenlerle ilişkisinin incelenmesi, sağlıklı yaşam biçimini etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve asistanlara sağlıklı yaşam biçimi davranışları konusunda öneriler sunmak amaçlanmıştır.METOD: Kesitsel tipte olan araştırmada evreni, İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde ihtisas yapan asistanlar oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 96'sı kadın, 139'u erkek olmak üzere toplam 235 asistan yer aldı. Mayıs-Ağustos 2010 aylarında yapılan çalışmada sosyodemografik bilgi anketi, GSA (Genel Sağlık Anketi), SYBDÖ (Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği) kullanılmıştır. Verileri değerlendirmede SPSS 16.0 İstatistik paket programı, analizlerde Ki-kare, ANOVA ve Bağımsız İki Grup Arasındaki T Testi, Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır.BULGULAR: Araştırma kapsamına giren asistanların %40.9'u kadın, %59.1'i erkek, %59.1'i evli, %47.7'si 30 yaşın altında ve yaş ortalaması 30.36±3.79'dur. Yüzde 50.6'sının dahili, %41.3'ünün cerrahi, %8.1'inin temel tıp bilim dallarında görev yaptığı, %55.7'sinin ekonomik durumunu orta olarak belirttiği, %53.0'ının çalıştıkları bölümden memnun, %29.1'inin kısmen memnun olduklarını, %62.0'ının ise sigara kullanmadıklarını ifade ettikleri saptanmıştır. Araştırmaya katılan asistanların Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği toplam puanı 116.31±17.80 olarak bulunmuştur. En yüksek puan ortalamasının kişilerarası ilişkiler, en düşük puan ortalamasının ise fiziksel aktivite boyutuna ait olduğu belirlenmiştir. Evli olanlarda sağlık sorumluluğu puanı, temel tıp bilim dalında görev yapanlarda SYBD toplam puanları daha yüksek bulunmuştur. Çalıştıkları bölümden memnun olanların kendini gerçekleştirme, kişilerarası ilişkiler ve stres yönetimi puanları; yöneticiler ile ilişkisi iyi olan asistanların kendini gerçekleştirme, beslenme ve SYBD toplam puanları; yıllık asistan eğitimi programına katılan asistanların ve mesai arkadaşlarıyla ilişkileri iyi olanların SYBD puanlarının hemen hepsi yüksek bulunmuştur. Genel sağlık durumu iyi olanların %41.1'inin, kötü olanların %91.7'sinin genel ruhsal sağlığı da kötüdür. Genel sağlık durumu ile genel ruhsal sağlık durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). GSA toplam puanı ile SYBD toplam puanı arasında korelasyon yapılmış ve negatif bir ilişki bulunmuştur (r= -0.25 p= 0.001).SONUÇLAR: Çalıştıkları bölümden memnun olma, mesai arkadaşlarıyla iyi ilişkilerin olması, yıllık asistan eğitim programı almaları SYBD'larının çoğunu olumlu etkilemektedir. Genel sağlık durumu iyi olanların fiziksel aktivite, beslenme, stres yönetimi ve SYBD toplam puanı daha yüksek bulunmuştur. Asistanların SYBD'dan en az aldıkları puan fiziksel aktivitedir. Fiziksel aktivite yapmalarına uygun aktiviteler düzenlenmesi sağlanabilir. Sağlıklı yaşam biçimi davranışları olumlu hale geldikçe genel ruhsal sağlık durumu da daha iyi olmaktadır. Sağlık çalışanları, kendi yaşam biçimlerini düzeltmelidirler. Mesleki sorumlulukları ve sosyal rolleri gereği sürdürdükleri yaşam biçimleri ile rol modeli olma ve sağlık hizmeti verdikleri grubu etkileme özelliğine sahiptirler.Anahtar Kelimeler: Sağlık Çalışanları, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları, Genel Ruhsal Sağlık Durumu.

Abstract:
OBJECTIVES: This study has been carried out to define the psychological health status and healthy life conditions to be improved of the assistants specializing at Hospital of Inonu University Medicine Faculty and to analyze them and the relationships with socio-demographic variables, to define the factors influencing the healthy life style and it aims to provide suggestions about healthy life style to the assistants.METHOD: The universe of the research which is cross-sectional consists of the assistants specializing at the Hospital of Inonu University Medicine Faculty. In the scope of the research, 96 of them as women and 139 as men, totally 235 assistants took place. In the study carried out in the months of May-August 2010, socio-demographic data survey, GSA (General Health Survey) and SYBDÖ (Healthy Life Style Behaviors Scale) have been used. SPSS 16.0 Statistics packet program has been used to analyze the data, chi-square test, ANOVA and T Test between two Independent Groups and Pearson Correlation Analysis have been used in the analyses.FINDINGS: The assistants who are included in the scope of the research are 40.9% women, 59.1% men, 59.1% married, 47.7% is under the age of 30 and the average age is 30.36±3.79. 50.6% works at internal medicine, 41.3% works at surgical medicine, 8.1% works at basic medicine; 55.7% has stated that they are in the middle class economically, 53% has stated that they are content with the departments that they work at, 29.1% has stated that they are partly content with the departments that they work at, 62% has told that they do not smoke. The total Scale of Healthy Life Style Behaviors score of the all assistants who participated in the research is 116.31±17.80. It is determined that the highest scores are in the field of interpersonal relations and the lowest scores are in the field of physical activities. The health responsibility scores of the married ones and the total SYBD scores of the ones who work at basic medicine are found to be higher. Self-realization, interpersonal relation and stress management scores of the ones who are content with the departments they work at are found to be high; self-realization, nutrition and total SYBD scores of the ones who have good relations with the directors are found to be high; almost all SYBD scores of the assistants who participate in the annual assistant training program and who have good relations with their fellow workers are found to be high. 41.1% of the ones whose general health condition is good and 91.7% of the ones whose general health condition is bad have a bad general psychological health. A statistically significant gap is found between general health condition and general psychological health condition (p<0.05). A correlation is done between GSA total scores and SYBD total scores and a negative relationship is found (r= -0.25 p= 0.001).RESULTS: Most of the SYBDs are positively affected by being content with the department they work at, having good relations with fellow workers and having annual assistant training program. Physical activity, nutrition, stress management and SYBD total scores of those who have a good general health situation are found to be higher. The assistants have got the lowest scores at physical activity. Some suitable activities can be arranged in order to get them to do physical activity. When the healthy life style behaviors improve positively, general psychological situation gets better, too. Health workers should improve their life styles. Because of their professional responsibilities and social roles, they have the potential to affect the group that they give health service and to be a role-model by the life styles they follow up.Key Words: Health Workers, Healthy Life Style Behaviors, General Psychological Health Situation.