Pulmoner embolideki sağ kalp yetmezliği bulgularının kısa dönem mortalite ve pulmoner arter obstrüksiyon indeksi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the signs of right heart failure in pulmonary embolism and short-term mortality and pulmonary artery obstruction index
Yazar: EMEL ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. ÇAĞLAR UZUN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Arteryel oklüzif hastalıklar = Arterial occlusive diseases ; Bilgisayarlı tomografi = Computed tomography ; Emboli = Embolism ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Mortalite = Mortality ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Tromboembolizm = Thromboembolism

Özet:
Amaç: Bu çalışmada akut pulmoner tromboemboli (PTE) tanılı hastalarda sağ kalp yetmezliği bulgularının 30 gün içerisindeki yoğun bakım ünitesine (YBÜ) yatış, kısa dönem mortalite ve pulmoner arter obstrüksiyon indeksi (PAOİ) ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı.

Gereç ve Yöntem: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı'nda, Ocak 2016 ile Aralık 2018 tarihleri arasında yapılmış bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiyografi (BTPA) incelemeleri, hastanenin kullanmakta olduğu Centricity PACS sisteminden yararlanılarak retrospektif olarak incelendi. BTPA'da pulmoner arterlerde parsiyel ve/veya total obstrüksiyon saptanarak akut PTE tanısı alan ve çalışmaya alınma kriterlerini karşılayan 170 hasta ile çalışma gerçekleştirildi. Tüm hastalarda pulmoner arter obstrüksiyon indeksi, interventriküler septum pozisyonu, inferior vena kavaya reflü derecesi, sağ ventrikül/sol ventrikül çap oranı, sağ ventrikül/sol ventrikül hacim oranı, sağ atriyum/sol atriyum hacim oranı, süperior vena kava çapı, pulmoner trunkus çapı, çıkan torasik aorta çapı, pulmoner infarkt ve plevral effüzyon varlığı ile hastaların YBÜ yatışı ve kısa dönem mortalitesi arasındaki ilişki değerlendirildi. Elde edilen veriler SPSS 22.0 ile analiz edildi.

Bulgular: Çalışmada değerlendirilen 170 hastanın 64 (%37,6)'ünün PTE tanısı aldıktan sonra tetkik ve tedavi sürecinin devam etmesi için YBÜ'ye yatışı yapılmış ve 15 (%8,8)'i tanıdan sonraki ilk otuz günlük klinik izlem sürecinde eksitus olmuştur. Çalışmada ileri yaş ve D-dimer ile YBÜ yatışı ve mortalite arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.005). PAOİ ile YBÜ'ye yatış arasında ilişki saptanırken (p<0.001); PAOİ ile mortalite arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p=0.651). Çalışmamızda BTPA'da bakılan sağ kalp yetmezliği bulguları ile YBÜ yatışı arasında ilişki olduğu görüldü. Kısa dönem mortalite ile ise bakılan sağ kalp yetmezliği bulgularından sağ ventrikül (RV)/sol ventrikül (LV) çap oranı, sağ ventrikül volüm (RVV) / sol ventrikül volüm (LVV) oranı ve ana pulmoner arter çapı olmak üzere üç tanesinin ilişkili olduğu saptandı.

Sonuç: Çalışmamızda BTPA bulgularının akut PTE'de YBÜ yatışı ve kısa dönem mortaliteyi öngörmede yardımcı olabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Aim: This study aims to evaluate the relationship of the signs of right heart failure in patients diagnosed with acute pulmonary thromboembolism (PTE) with hospitalization in the intensive care unit (ICU) within 30 days, short-term mortality and pulmonary artery obstruction index (PAOI). 

Materials and methods: The computed tomography pulmonary angiography (CTPA) examinations conducted at Ankara University Faculty of Medicine, Department of Radiology between January 2016 and December 2018 were retrospectively analyzed using the Centricity PACS system applied by the hospital. The study was conducted with 170 patients diagnosed with acute PTE by detecting partial and/or total obstruction in the pulmonary arteries in CTPA and met the inclusion criteria. In all patients, pulmonary artery obstruction index, interventricular septum position, degree of reflux into the inferior vena cava, right ventricle/left ventricle diameter ratio, right ventricle/left ventricular volume ratio, right atrium/left atrial volume ratio, superior vena cava diameter, pulmonary trunk diameter, the diameter of the ascending thoracic aorta, the presence of pulmonary infarction, pleural effusion, and the correlation between ICU hospitalization and short-term mortality were evaluated. The obtained data were analyzed with SPSS 22.0.

Results: 64 (37.6%) of the 170 patients evaluated in the study were hospitalized in the ICU to continue the examination and treatment following the diagnosis of PTE, and 15 (8.8%) died within the first thirty-day clinical follow-up period following the diagnosis. In the study, the relationship between increased age and D-dimer and ICU hospitalization and mortality was found statistically significant. While there was a correlation between PAOI and ICU admission (with p<0.001), no important correlation associated with mortality (p=0.651) was detected. While a relationship was found between the signs of right heart failure and intensive care hospitalization, short-term mortality was found to be associated with only right ventricle (RV)/left ventricle (LV) diameter, right ventricular volume (RVV) / left ventricular volüme (LVV) rate and main pulmonary artery diameter.

Conclusions: In our study, it was concluded that CTPA findings could be helpful in predicting ICU admission and short-term mortality in acute PTE.