Ana sınıfına devam eden dört beş yaş çocukların yaratıcı düşünme becerilerine duyu eğitim programının etkililiğinin incelenmesi
Investigation of the effect of sensory training program on the creative thinking abilities of four and five year-old preschool children
Yazar: BİNHAN KOYUNCUOĞLU
Danışman: PROF. DR. İSMİHAN ZELİHA ARTAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anaokulları = Kindergartens ; Anasınıfları = Nursery classes ; Duyular = Sensation ; Eğitim programları = Education programs ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada, anasınıfına devam eden çocuklardan sistemli duyu eğitimi alan, eğitimci yönlendirmesi olmadan duyu materyalleri ile zenginleştirilmiş ortamda bulunan ve duyu eğitimi almayan çocukların yaratıcı düşünme becerilerinde farklılık olup olmadığının saptanması amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini, Sinop il merkezinde bulunan anasınıflarına devam eden ve normal gelişim gösteren çocuklar oluşturmuştur. Araştırma örneklemine ise, seçilen bir okuldaki anasınıflarında eğitim almakta olan ve daha önce sistemli duyu eğitimi almamış olan çocuklar dahil edilmiştir. Araştırmada duyu eğitiminin çocukların yaratıcı düşünme beceri düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla öntest-sontest ve kalıcılık testli kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Çocukların motor, sözel ve şekilsel yaratıcı düşünme düzeylerini belirlemek için Torrance (1981) tarafından geliştirilen "Eylem ve Harekette Yaratıcı Düşünme Testi (EHYDT)", Lee ve Lee (2002) tarafından geliştirilen ve daha sonra revize edilen "Bütünleşik Yaratıcılık Testi-Okul Öncesi (BYT-OÖ)-Yaratıcı Düşünme Becerisi Bölümü" Türkçe'ye uyarlanarak, geçerlik ve güvenirliği onaylanarak kullanılmıştır. Araştırmaya dahil edilen anasınıflarından birindeki çocukların yedi duyuyu içeren sistemli duyu eğitimi deney grubu, diğerindeki çocukların ise çevreleri duyu materyalleriyle zenginleştirilmiş ikinci deney grubu ve diğer bir anasınıfındaki çocukların ise herhangi bir müdahalede bulunulmayan kontrol grubu olması sağlanmıştır. Araştırma amacına yönelik olarak özgün bir duyu eğitimi programı oluşturulmuştur. Birinci deney grubunun, bu program dahilinde 8 hafta boyunca toplam 22 duyu eğitimi etkinliğine katılması sağlanmıştır. İkinci deney grubunun sınıfında ise, birinci deney grubunun etkinliklerinde kullanılan eğitim materyali, eğitimci yönlendirmesi olmaksızın tesadüfi incelemeye yönelik, haftalık olarak bulundurulmuştur. Kontrol grubu ise olağan okul öncesi eğitim programına devam etmiştir. Elde edilen veriler, IBM SPSS ve AMOS paket programları ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, birinci deney grubu, ikinci deney grubu ve kontrol grubundaki çocukların yaratıcı düşünme puanları arasında anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir (p<.05). Araştırma sonunda sistemli duyu eğitimi alan gruptaki çocukların EHYDT ve BYT-OÖ son-test puanları anlamlı olarak artmış; birinci ve ikinci deney grubundaki çocukların her iki ölçme aracından aldıkları puanlar genel itibarıyla birinci deney grubunun lehine olmuştur. Kontrol grubundaki çocukların EHYDT testinden aldıkları deney öncesi ve sonrası genel yaratıcılık puanları arasında anlamlı bir fark olmadığı görülürken, BYT-OÖ testi yaratıcı düşünme becerisi bölümünden aldıkları deney öncesi ve sonrası genel yaratıcılık puanları arasında çok güçlü olmayan anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur.

Abstract:
In this research, the differences in creative thinking abilities of three different groups of children before and after sensory training period was studied. The experimental groups were one of which receives planned systematic sensory training including all of the seven senses, the second which doesn't receive systematic sensory training but has an educational environment enriched with sensory materials, and the last group that only carries on the ordinary preschool program without any modifications. The preschool children, living and attending preschools in the city center of Sinop, composed the research population. The reseach sample was composed of normally developing children who didn't have any history of sensory education and also attending one of three preschool classes in the same school. In order to determine the effects of sensory training on the creative thinking skills of preschool children, pre-test, post-test and retention-test control group experimental design was used. The children's creative thinking levels were determined by using both the "Thinking Creatively in Action and Movement -TCAM" developed by Torrance (1981); and the "Integrated Creativity Test-Preschooler- ICT-P" (Creative Thinking Ability Section) developed by Lee and Lee (2002) and later revized. Both of these measures were adapted to Turkish language and culture. Also the tests were used after proving their reliability and validity by conducting related studies. The first experimental group in the study got systematic sensory education for an 8-week period, 22 total sensory training sessions which were conducted under the guidance of the researcher. The second experimental group continued their preschool education in a sensory materials included class, without any kind of sensory guidance. The control group continued the normal preschool education program without any extra sensory intervention. The gathered data, were evaluated by using IBM SPSS and AMOS statistical package programs. The results revealed that the three groups differed significantly on their creative thinking scores (p<.05). The TCAM and ICT-P post-test scores of the first experimental group improved significantly after the intervention. When the results of first and second experimental group are compared, the findings reveal that both test scores increased for the favor of the first experimental group generally. The pre and post test scores of TCAM for the control group didn't reveal any difference, however, ITC-P post test scores were found to show a slight difference.