Öğretmenlerin bazı demografik özelliklerine göre bilişsel esneklik düzeyleri ile öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeylerinin incelenmesi
Analysing the cognitive flexibility levels of teachers according to certain demographic features and the cognitive flexibilty level of students
Yazar: ARZU DAĞGEÇEN BAŞSU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EDA YAŞA ÖZELTÜRKAY ; DOÇ. DR. MEHMET BİLGİN
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Öğrenciler = Students ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin bazı demografik özelliklerine göre bilişsel esneklik düzeyi ile öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeyi arasında anlamlı farklılıklar olup olmadığını incelemektir.
Araştırmanın örneklemi, 13–19 yaşları arasında, 211 kız, 127 erkek, 338 öğrenci ile 20-50+ yaşlarında 185 kadın, 153 erkek 338 öğretmen olmak üzere toplam 776 kişidir. Araştırmanın örneklemi Adana ili, Çukurova, Seyhan, Sarıçam ve Yüreğir ilçelerinde yer alan yedi ortaokul, sekiz lisenin evrendeki oranlarına göre Tabakalı ve seçkisiz örnekleme yöntemi ile oluşturulmuştur. Araştırmaya katılan öğrenci ve öğretmenlerin, bilişsel esneklik puanlarını belirlemek için "Bilişsel Esneklik Ölçeği",  kullanılmış, araştırmadan elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemleri olarak sayı, yüzde, ortalama, standart sapma kullanılmıştır. Öğretmenlerin bilişsel esneklik düzeylerine göre öğrencilerin bilişsel esneklik puan ortalamaları arasında fark olup olmadığını belirlemek için tek yönlü varyans analizi, öğretmenlerin bilişsel esneklik düzeyi ve cinsiyet, yaş, kıdem yılı ve branşlarının öğrencilerin bilişsel esneklik puanları üzerinde ortak etkisi olup olmadığını belirlemek içinde iki faktörlü varyans analizi yapılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin bilişsel esneklik düzeylerine göre öğrencilerin bilişsel esneklik puanları ortalamaları arasında anlamlı fark bulunamamıştır.

Araştırmaya katılan öğretmenlerin bilişsel esneklik düzeyine ve cinsiyetlerine göre öğrencilerinin bilişsel esneklik puanlarının anlamlı fark göstermediği görülmüştür. Bilişsel esneklik ve cinsiyet etkileşimininde anlamlı bir fark yaratmadığı görülmektedir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin bilişsel esneklik düzeyine ve yaşlarına göre öğrencilerinin bilişsel esneklik puanlarının anlamlı fark göstermediği görülmüştür. Bilişsel esneklik ve yaş etkileşimininde anlamlı bir fark yaratmadığı görülmektedir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin bilişsel esneklik düzeyine ve branşlarına göre öğrencilerinin bilişsel esneklik puanlarının anlamlı fark göstermediği görülmüştür. Bilişsel esneklik ve branş etkileşimininde yine anlamlı bir fark yaratmadığı görülmektedir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin bilişsel esneklik düzeyine ve kıdem yıllarına göre öğrencilerinin bilişsel esneklik puanlarının anlamlı fark göstermediği görülmüştür. Bilişsel esneklik ve kıdem yıllarının etkileşimininde yine anlamlı bir fark yaratmadığı görülmektedir.


Anahtar Kelimeler: Bilişsel Esneklik, Ergen, Öğretmen

Abstract:
The purpose of this study is to analyze whether there are significant differences between the cognitive flexibility levels of teachers according to certain demographic features and the cognitive flexibility levels of the students. 
The samplings of this research are composed of 211 female and 127 male students whose age ranges are between 13-19, the total student number is 338 and 185 female and 153 male teachers who are at the age of 20-50+, the total teacher number is 338. So the total student and teacher number are 776. The samplings of this search were carried out in 7 secondary schools and in 8 high schools found in Adana;  Çukurova, Seyhan, Sarıçam and Yüreğir districts by the way of using Stratified and Random Methods with regard to the ratios on the universe. "Cognitive Flexibility Measurement" was used in order to determine the cognitive flexibility scores of the people who attended to this study. The data obtained from the research were analyzed by using SPSS (Statistical Package for Social Science) 22.0 Programme. In the interpretation of the data, some descriptive statistical methods such as; number, percentage, average, standard deviation were used. One-way analyzes of variance was carried out in order to determine whether there is a difference between the cognitive flexibility scores averages of the students and the cognitive flexibility levels of teachers and two factor variance analysis were carried out in order to determine whether there is a common effect on the cognitive flexibility scores of the students and the cognitive flexibility level of the teachers and their gender, age, year of seniority and branches. No significant difference was found between the cognitive flexibility scores averages of the students and the cognitive flexibility levels of the teachers who attended to this research. 
No significant difference was found between the cognitive flexibility scores of the students and the cognitive flexibility level and gender of the teachers who attended to this research. No significant difference was found on the cognitive flexibility and gender interaction. As a result of the research no significant difference was found between the cognitive flexibility scores of the students and the cognitive flexibility level and age of the teachers. Again no significant difference was found on the cognitive flexibility and age interaction. As a result of the research no significant difference was found between the cognitive flexibility scores of the students and the cognitive flexibility level and branches of the teachers. Again no significant difference was found on the cognitive flexibility and branch interaction. As a result of this research, no significant difference was found on the cognitive flexibility scores of the students and the cognitive flexibility level and year of seniority of the teachers. And again no significant difference was found on the cognitive flexibility and year of seniority interaction.



Key Words: Cognitive Flexibility, Adolescent, Teacher