Otomotiv endüstrisinde çevresel risklerin bazı parametreler açısından analizi ve değerlendirilmesi
Analysis and evaluation of environmental risks in terms of some parameters in the automotive industry
Yazar: ÖMER BEKMAN
Danışman: DOÇ. DR. ASLIHAN KATİP
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada, bir otomotiv yan sanayi firmasında; kaynak ve pres hatlarına ait gürültü ve toz maruziyeti ölçüm değerlerinin yıllara göre değişimleri değerlendirilmiştir. Toplam 800 personelin çalıştığı tesiste en fazla gürültünün pres hatlarında olduğu görülmüştür. Pres hattında ölçülen 90,19 dB(A) 3 yıllık ortalama değer, Mesleki Güvenlik ve Sağlık Enstitüsü (NIOSH) standardı ve ilgili yönetmeliğe göre maruziyet sınır değerleri olan 85 dB(A)'in üzerinde, kaynak hatlarında ise sınır değerine yakın bulunmuştur. Toz maruziyeti incelendiğinde, en yüksek toz konsantrasyonunun 3 yıllık ortalaması 0,81 mg/m3 ile kaynak hattında olduğu görülmüştür. NIOSH standardı ve ilgili yönetmeliğe göre (5 mg/m3) sınır değerinden oldukça düşük olduğu gözlemlenmiştir. Yapılan ölçümlerin istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki var olup olmadığı kontrol edilmiştir. Korelasyon analizleri yapılarak, kaynak bölümü ile pres bölümü arasında gürültünün kişisel maruziyeti açısından istatistiksel olarak önemli bir ilişki (p≤0.05) olduğunu göstermiştir. ISO 14001, ISO 45001 yönetim sistemleri ve Çevre / İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatında yapılan risk değerlendirme tanımlamalarında ve içeriğindeki ortak yönler araştırılarak bir çalışma yapılmıştır. Bunun yanında en çok kullanılan risk değerlendirme yöntemleri incelenmiş ve uygulama çalışmasında kullanılacak metotlar seçilmiştir. Seçilen Matris ve Fine Kinney risk analizi metotları arasında risk seviyelerinin hesaplamalarında kullanılan katsayılar farklı olduğu için risk önceliklerinde farklılıklar bulunmuştur. Bulunan riskler, gürültü ve toz maruziyetinin insan sağlığı üzerindeki etkileri açısından değerlendirilmiştir. Bu çalışmaların sonucunda, toz ve gürültü maruziyetinin daha anlaşılabilir bir şekilde değerlendirilebilmesi için gelecek çalışmalarda kullanılabilecek şekilde anketler oluşturularak önerilmiştir ve tavsiye niteliğinde tezde verilmiştir. Ayrıca standartların yanında, farklı risk değerlendirme metotlarının da kullanılmasının İSG ve Çevre açısından daha etkili olabileceği görülmüştür.

Abstract:
In this study, in an automotive sub-industry company; The changes in noise and dust exposure measurement values of welding and pressing lines over the years were evaluated. In the facility where a total of 800 personnel work, it was observed that the most noise was in the press lines. The 3-year average value of 90,19 dB(A) measured on the press line was found to be above the exposure limit values of 85 dB(A) according to the Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH) standard and relevant regulation, and close to the limit value on the welding lines. When dust exposure was examined, it was seen that the highest dust concentration was at the source line with a 3-year average of 0,81 mg/m3. It was observed that it was significantly lower than the limit value (5 mg/m3) according to the NIOSH standard and relevant regulation. It was checked whether the measurements made had a statistically significant relationship. Correlation analyzes showed that there was a statistically significant relationship (p≤0.05) between the welding section and the pressing section in terms of personal exposure to noise. A study was conducted by investigating the common aspects in the risk assessment definitions and contents made in ISO 14001, ISO 45001 management systems and Environmental / Occupational Health and Safety Legislation. In addition, the most commonly used risk assessment methods were examined and the methods to be used in the application study were selected. Since the coefficients used in calculating risk levels are different between the selected Matrix and Fine Kinney risk analysis methods, differences were found in risk priorities. The risks found were evaluated in terms of the effects of noise and dust exposure on human health. As a result of these studies, surveys were created and suggested to be used in future studies in order to evaluate dust and noise exposure in a more understandable way, and they were given in the thesis as recommendations. In addition, it has been observed that using different risk assessment methods in addition to standards can be more effective in terms of HSE.