Sivas'taki KOBİ'lerin reklam verme davranışlarının çok kriterli karar verme yöntemleri ile analizi
Analysis of advertising behavior of SMEs in Sivas by multi-criteria decision making methods
Yazar: AYLİN YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN KARAKIŞ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; DEMATEL = DEMATEL ; KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; MAUT = Multi-Attribute Utility Theory ; Reklam politikası = Advertising policy ; Reklamlar = Advertisements ; Reklamveren = Advertiser ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
İşletmeler satın alma arzusu oluşturmak amacıyla, ürün ve hizmetlerini reklam yolu ile tüketicilere tanıtmaktadır. Günümüzde teknolojinin gelişmesi işletmelere çok farklı reklam seçenekleri sunmaktadır. İşletmeler için bu seçenekler arasından en uygun ve en etkin reklam kanalını seçmek zorlaşmaktadır. Ayrıca farklı sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler reklam kanalı seçimi konusunda farklı davranabilmektedirler.  Bu tez çalışmasında, Sivas'taki KOBİ'lerin reklam verme davranışları çok kriterli karar verme yöntemleri ile incelenmiştir. 
Bu tezde işletmelerin reklam verme davranışları çok kriterli karar verme yöntemlerinden AHP, DEMATEL ve MAUT yöntemleri ile incelenmiştir. Çalışmada öncelikle literatür taraması ve işletme yöneticileri ile yapılan görüşmeler sonucunda reklam verme davranışında etkili olan kriterler tespit edilmiştir. Daha sonra AHP ve DEMATEL yöntemleri ile reklam verme davranışına etki eden kriterler ve önem ağırlıkları belirlenmiştir. İşletmelerin reklam verme davranışları incelendiğinde sektörler bazında farklılıklar olduğu görülmüştür. Tezin uygulama bölümünde AHP ve DEMATEL yöntemleri ile belirlenen kriter ağırlıkları kullanılarak MAUT yöntemi ile reklam kanalı seçimi yapılmıştır. Yöntemler hipotetik olarak oluşturulmuş bir firma için reklam kanalı seçimi yapılması amacıyla uygulanmıştır. AHP ve DEMATEL yöntemlerinin MAUT yöntemi ile birlikte reklam kanalı seçiminde kullanılabilir olduğu görülmüştür.

Abstract:
Businesses advertising their products and services to consumers through advertisements to create a desire to buy. Today, the development of technology offers businesses many different advertising options. It is difficult for businesses to choose the most suitable and most effective advertising channel among these options. In addition, businesses operating in different sectors may behave differently in the selection of advertising channels. In this thesis, the advertising behaviors of small and medium enterprises in Sivas were examined with Multi-Criteria Decision-Making methods.
 In this thesis, the advertising behaviors of the enterprises were examined with the multi-criteria decision-making methods AHP, DEMATEL, and MAUT. In the study, first of all, as a result of a literature review and interviews with business managers, the criteria that are effective in advertising behavior were determined. Then, the criteria and importance weights affecting the advertising behavior were determined with the AHP and DEMATEL methods. When the advertising behaviors of businesses are examined, it is seen that there are differences based on sectors. In the application part of the thesis, the advertisement channel selection was made with the MAUT method by using the criterion weights determined by the AHP and DEMATEL methods. The methods were applied to select an advertising channel for a hypothetically created company. It has been seen that AHP and DEMATEL methods can be used in advertising channel selection together with the MAUT method.