Tedavi altındaki hipertiroidi vakalarında yan etkiler
The side effects in hyperthyroidism cases under treatment
Yazar: YAKUP DERİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLMİ ERDEM SÜMBÜL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Antitiroid ajanları = Antithyroid agents ; Hipertiroidizm = Hyperthyroidism ; Methimazol = Methimazole ; Propylthiouracil = Propylthiouracil ; Tedavi = Treatment ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases

Özet:
Amaç: Hipertiroidi, tiroid bezinden artmış hormon sentezinden kaynaklanan tiroid hormon fazlalığını ifade eder. Hipertiroidi tedavisinde antitiroid ilaçlar (ATİ) sık olarak kullanılmaktadır. Başlıca ATİ'ler thionamidler olup propiltiyourasil (PTU), metimazol (MMI) ve karbimazol (MMI metaboliti) bu grupta yer alır. ATİ kullanımı sırasında bazı yan etkiler görülebilir. Kaşıntı, deri döküntüsü, artralji gibi minör yan etkiler yanında; agranülositoz, toksik hepatit, kolestatik sarılık, vaskülit gibi daha önemlileri de ortaya çıkabilir. Antitiroid ilaçlara bağlı yan etkilerin sıklığı bölgesel/ ırksal farklılıklar göstermektedir. Yaptığımız bu çalışmayla antitiroid tedavinin yan etkilerinin bölgemizde literatüre göre anlamlı bir fark olup olmadığını ve tedavi gidişatı açısından hekimi yönlendirmede yardımcı olmasını amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları ve Endokrinoloji polikliniklerinde 01.10.2017-31.12.2018 tarihleri arasında hipertiroidi tanısıyla ayaktan takip ve tedavi edilen, 18 yaş ve üzeri 1006 hastanın hastane kayıtları retrospektif olarak incelenerek yapıldı.
Bulgular: Hastaların genel olarak kullandıkları tedavileri karşılaştırıldığında; 716 hasta (%71,2) MMI, 290 hasta (%28,8) PTU kullanmaktaydı. MMI kullanan grupta kadın hasta sayısı anlamlı oranda fazlaydı (p<0,05). Her iki grupta laboratuvar bulguları karşılaştırıldığında ise; MMI kullanan grupta alkalen fosfataz (ALP) düzeyi anlamlı oranda yüksek saptandı (p<0.001). Çalışmaya dahil edilen hastalardan 110 tanesinde (%10.9) yan etki tespit edildi. Bunların 22 (%2,1) tanesinde majör, 88 (%8,5) tanesinde minör yan etki saptandı. Hastalar yan etki görülme zamanı açısından değerlendirildiğinde ortalama yan etki görülme süresi 23,8±12,3 gün olarak saptandı. Yan etki görülenlerden majör olanların 8 tanesi (%0,7) kolestatik hepatit, 14 tanesi (%1,3) toksik hepatit idi. Minor yan etkiler değerlendirildiğinde hastaların 56 tanesinde (%5,6) hafif karaciğer fonksiyon testleri (KCFT) yüksekliği, 16 tanesinde (%1,6) kaşıntı ve 16 tanesinde (%1,6) döküntü saptandı. Hastalar kullandıkları ilaca göre majör yan etkiler (toksik hepatit, kolestatik hepatit) ve minör yan etkiler (hafif KCFT yüksekliği, kaşıntı ve döküntü) açısından karşılaştırıldı. Her iki grupta da majör ve minör yan etkiler açısından istatiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı.
Sonuç: Antitiroid ilaçlar yan etki görülebilme potansiyeline sahip ilaçlardır. Özellikle toksik hepatit, kolestatik hepatit gibi ciddi yan etkilerde daha yakın takip edilmesi gerekebilir. Bu ilaçların tüm vücutta toksik etkileri olabileceği gibi, karaciğerde metabolize olduğu için, karaciğer enzimleri düzenli olarak takip edilmelidir. 
Anahtar Kelimeler: Hipertiroidi, Antitiroid İlaçlar, Metimazol, Propiltiyourasil

Abstract:
Objective: Hyperthyroidism refers to an excess of thyroid hormones resulting from increased hormone synthesis from the thyroid gland. Antithyroid drugs (ATI) are frequently used in the treatment of hyperthyroidism. The main ATIs are thionamides and propylthiouracil (PTU), methimazole (MMI) and carbimazole (MMI metabolite) are in this group. Some side effects may occur during ATI use. Besides minor side effects such as itching, skin rash, arthralgia; agranulocytosis, toxic hepatitis, cholestatic jaundice, and vasculitis. The frequency of side effects due to antithyroid drugs varies regionally / racially. In this study, we aimed to determine whether there is a significant difference in the side effects of antithyroid treatment in our region according to the literature and to help guide the physician in terms of treatment course.
Materials and Methods: This study was carried out retrospectively in 1006 patients aged 18 years and older who were followed-up and treated in the Internal Diseases and Endocrinology polyclinics of Health Sciences University Adana City Training and Research Hospital with the diagnosis of hyperthyroidism between 01.10.2017-31.12.2018.
Results: When the general treatments used by the patients were compared; 716 patients (71,2%) were using MMI and 290 patients (28,8%) were using PTU. The number of female patients in the MMI group was significantly higher (p <0.05). When the laboratory findings were compared in both groups; Alkaline phosphatase (ALP) levels were significantly higher in MMI group (p <0.001). Side effects were detected in 110 patients (10,9%). Of these, 22 (2,1%) had major side effects and 88 (8,5%) had minor side effects. The mean duration of side effects was 23.8 ± 12.3 days. Eight (0.7%) of the major adverse events were cholestatic hepatitis and 14 (1.3%) were toxic hepatitis. When mild side effects were evaluated, Elevation of liver function tests (LFT) were found in 56 (5.6%), pruritus in 16 (1.6%) and rash in 16 (1.6%). Patients were compared in terms of major side effects (toxic hepatitis, cholestatic hepatitis) and minor side effects (Elevation of liver function tests, pruritus and rash) depending on the drug they were using. There was no statistically significant difference between the two groups in terms of major and minor side effects.

Conclusions: Antithyroid drugs have the potential for side effects. Particularly serious adverse events such as toxic hepatitis and cholestatic hepatitis may require close monitoring. As these drugs may have toxic effects on the whole body and are metabolized in the liver, liver enzymes should be monitored regularly.

Key Words: Hyperthyroidism, Antithyroid Drugs, Methimazole, Propylthiouracil