Farklı tip periodontal hastalıklı bireylerde hastalık algısı ölçeğinin (IPQ-R-OH) cerrahi olmayan periodontal tedavi öncesi ve sonrası değerlendirilmesi
Evaluation of Illness Perception Questionnaire before and after non-surgical periodontal therapy in different types periodontally patients
Yazar: ELVIN MIKAYILLI
Danışman: PROF. DR. ESRA BALTACIOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Hastalık algısı = Illness perception ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodonti = Periodontics ; Tedavi = Treatment ; Ölçekler = Scales

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada; periodontal hastalıklı bireylerde uygulanan hastalık Algısı Ölçeği Anketi'nin (HAÖ) cerrahi olmayan tedavi öncesi (TÖ) ve sonrası (TS) geçerlilik ve güvenirlilik bilgilerinin elde edilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, hastaların HAÖ anketi ile periodontal tedavilerinin TÖ ve TS sonuçları arasındaki ilişki de değerlendirilecektir.
MATERYAL ve METOT: Çalışmaya,  KTÜ Diş Hekimliği Fakültesi Periodontoloji Anabilim Dalı'na periodontal hastalıklarının tedavisi için başvuran 14'ü erkek, 16'sı kadın toplam 30 birey dahil edildi. Çalışmada kullanılan HAÖ anket formu; " hastalık belirtileri ", " hastalık algısı " ve " hastalık nedenleri " olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. TÖ ve TS klinik periodontal parametrelerin ölçümü ile eş zamanlı olarak, hastalardan HAÖ anketini doldurmaları istendi. Elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edildi. 
SONUÇLAR: HAÖ anketinin "hastalık belirtileri" bölümünde, hastaların en çok diş etlerinde kanama, ağrı ve diş eti çekilmesi şikayeti yaşadıklarını belirttiği gözlendi. "Hastalık algısı"  bölümünde; TÖ ve TS'de en yüksek puan "tedavi kontrolü" alt ölçeğinde, en düşük puan ise "süre algısı (döngüsel)" alt ölçeğinde gözlendi. Bununla birlikte; TÖ ve TS arasında sadece "tedavi kontrolü" alt ölçeğinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilirken (p <0.05), diğer algı parametrelerinde TÖ ve TS arasında fark gözlenmedi (p>0.05).  "Hastalık nedenleri" bölümünde, hastaların hastalık nedenlerini en çok yaşam şekli ile, en az ise dışsal atıflarla ilişkilendirdikleri tespit edildi. Klinik periodontal parametreleri TÖ ve TS arası karşılaştırdığımızda, tüm parametrelerde belirgin düzelme saptandı (p <0.05). 
TARTIŞMA: Sonuç olarak, bu çalışmada periodontitisli bireylere uygulanan HAÖ anketinin hastalık algısını değerlendirmede geçerli ve güvenli bir ölçek olduğu ve uygulanan periodontal tedavinin HAÖ anketinin üzerinde olumlu etkiye sahip olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to obtain relaiblity and validity data of "The Illness Perception Questionnaire" before and after non-surgical periodontal treatment in periodontitis patients. Also relation between Illness Perception Questionnaire and results of before and after periodontal treatment will be evaluated. 
MATERIAL AND METHODS: Illness Perception Questionnaire was applied to 30 periodontitis Patients (14 male, 16 female) who applied to periodontology department in Karadeniz Technical Üniversity for periodontal treatment. The used Illness Perception Questionnaire in this resarch is consist of three section: "illness symptoms", "illness perception" and "causes of illness". Patients were asked to answer the questionnaire simultaneously with the measurement of clinical periodontal parameters before and after periodontal treatment. Obtained data were analyzed statistically.
RESULTS: İn illness symptoms section of İPQ it was observed that the patients indicate to have bleeding gum, gum ache and gum recession. İn the illness perception section, it was observed highest score in treatment control factor and lowest point in timeline cyclical factor. Also statistically significant difference was detected before and after periodontal treatment in only treatment control factor (p <0.05). There were no significant difference between  in other factors before and after periodontal treatment. İn the causes of illness it was detected that the patients associate their illness more with life style and less with extrinsic factors. Among all clinic parameters were detected statistically significant difference before and after non-surgical periodontal treatment (p <0.05). 
DİSCUSSİON: The analyses showed that the  IPQ-R has satisfactory reliability and validity  measurement to evaluate illness perception and it was observed that applied periodontal treatment have positive effect on illness perception.