Bir özelleştirme örneğinin istatistiksel incelenmesi
Statistical anaysis of a privatization sample Kardemir A.ş.
Yazar: ALPER GÜSER
Danışman: PROF.DR. İSMAİL HAKKI ARMUTLULU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: İstatistiksel analiz = Statistical analysis

Özet:
20. yüzyılın son çeyreğine damgasını vuran kavramlardan biri olan özelleştirme, devletin ekonomik ve sosyal hayattaki rolü ve konumunu küçültmeyi, devletin görev ve yetkilerini asli sorumlulukları çerçevesinde sınırlandırmayı amaçlayan bir politikadır.Ülkemizde son yıllarda, özellikle içinde bulunduğu kriz ortamlarının etkisiyle zarar eden kuruluşların bir kısmını veya tamamını başka kişi veya kuruluşlara devrederek özelleştirilmiştir.Fakat yasaların yetersizliği, oy endişeleri, işçi haklarının teminat altına alınması gibi sebeplerle fazla gelir elde edilememiştir.Günümüzde devlete ait bir çok kuruluş hükümetlerin yanlış politikaları sonucu zarar eder bir konuma gelmiştir. Kurulduğu ilk yıllarda kâr eden bu kuruluşlara gerekli insan ve teknolojik yatırımlar yapılmamış, elde edilen gelirler devletin açıklarını kapatmak üzere başka kaynaklara aktarılmıştır. Zamanla bu kurumlar ekonomik gelişmelere ve rekabet ortamına ayak uyduramamıştır.Bunlara en çarpıcı örnek Kardemir A.Ş'dir. Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren başta Erdemir ve İsdemir olmak üzere bir çok ağır sanayi, tersane, fabrika, sivil ve askeri tesislerin mimarı olan Kardemir A.Ş., 1990'lı yıllara kadar kar eden birkuruluştu. Fakat gerekli insan ve teknolojik yatırımların yapılmaması, siyasetin atadığı ehil olmayan kişilerin yanlış yönetimleri sebebiyle zarar etmeye başlamış ve 5 Nisan Ekonomik Tedbirleri ile birlikte önce kapatılma kararı alınmış daha sonra gelen tepkiler yüzünden yöre halkı ve çalışanlarına devredilmiştir.Yörenin en önemli geçim kaynağı olan Kardemir, Karabük'ün tam bir sanayi şehrine dönüşmesine sebep olmuştur. İstatistiksel bilgiler göz önüne alındığında halen yöre halkının %35'i direk olarak fabrikayla bağlantılıdır. Yörede demir-çelikle ilgilenenler de hesaba katıldığında bu oran nüfusun yarısını geçmektedir.Gerçekten de örnek olacak bir işbirliği içerisinde yapılan bu özelleştirme sonrası verimliliğin nasıl değiştiğini, ekonomik krizlerin ve yanlış yönetim politikalarının üretim ve verimliliği nasıl etkilediğini tezimizde istatistiksel bilgiler ışığında göreceğiz. Burada bütün birimlerde verimliliğin zamanla değişimleri ile personel-üretim miktarları arasındaki ilişkiler incelenerek en uygun modeller tespit edilmiştir.Tabi ki bütün özelleştirme çabaları olumlu sonuçlanmaz. Önemli olan daha önceki olumsuzlukları tespit edip, sonraki çalışmalarda aynı hatalara düşmemek ve yasalarımızı bu eksiklikleri düzeltecek şekilde belirlemektir.

Abstract:
Privatization-one of the concepts, which left an impress upon last quarter of 20th Century-is a policy, which aims at reducing role and position of government in economical and social life, limiting duties and authorizations of government in the scope of actual responsibilities.In last years, by making over them to different person or establishments, our country privatized some part or all of establishments, which were affected badly because of crisis situation. But, more income could not be gained because of the reasons such as insufficient laws, vote doubts, putting the employee rights under cover.Today, many establishment of the government lost business because of wrong policies of authorities. Required employee and technological investments were not provided for these establishments, which made profit in the first years when they were established, gained incomes were transferred to different sources to meet the deficit of the government. In the course of time, these establishments could not keep in step with economical developments and competitive atmosphere.The most remarkable example is Kardemir A.Ş. Kardemir A.Ş, which was the architecture of many heavy industry, shipyard, facility, civil and military institutions in the first years of Republic, made profit until 1990s. But, because the required employee and technological investments were not provided and wrong administrations of unqualified persons attended by the politics; the company started to lost business and with 5th April Economical Precautions, closing decision was taken and then it was made over to local people and workers.Kardemir, which is the most important means of subsistence in the area, caused that Karabük turned into complete industrial city. When the statistical information is taken into account, 35% of local people still directly depend on the facility. If the people who work on iron and steel industry are taken into account, this rate passes over half amount of the population.After this privatization study, which is realized with model collaboration, we will see how the productivity is changed; how the economical crisis and wrong administration policies affect production and productivity according to statistical information in this thesis.Surely, all of privatization studies do not positively come to end. Important point is to fix anterior negativities, prevent the same mistakes and determine our laws for supplying the deficiencies.