Kavun ıslah programında Fusarium oxysporum  f. sp. melonis' e dayanıklı hatların klasik testleme ile belirlenmesi
Determination of resistant lines to Fusarium oxysporum f. sp. melonis in melon breeding program by classical testing
Yazar: NEJDAT GÜNEŞDOĞDU
Danışman: PROF. DR. HÜLYA İLBİ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tohumluk Bilimi ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fusarium oxysporum = Fusarium oxysporum

Özet:
Kavun yetiştiriciliğini sınırlayan etmenlerin başında Fusarium oxysporum f.sp.melonis (FOM) gelmektedir. Fusarium oxysporum f. sp. melonis (FOM), dünya'da kavun yetiştiriciliğinin en önemli toprak kökenli fungal hastalıklardan birisidir. FOM, 0, 1, 2 ve 1–2 olmak üzere 4 ırka sahiptir. Kavunda solgunluk hastalığına dayanıklılık Fom-1, Fom-2 ve Fom-3 olmak üzere üç gen tarafından kontrol edilmektedir. Fom-1 geni ırk 0 ve ırk 2'ye karşı Fom-2 geni ise ırk 0 ve ırk 1'e karşı monogenik dayanıklılık sağlamaktadır. 
Kavunda yetiştiriciliği sınırlayan FOM etmeni ile mücadele dikim yapılacak yerde ekim rotasyanu yaparak, fungisit kullanarak ve solarizasyon yaparak sadece sınırlı olarak çözüm üretilebilir. En etkili yöntem, üretimde dayanıklı çeşit kullanmaktır. Bu çalışma da Lider Tohum Firmasına ait F6 kademesinde bulunan ve bazı morfolojik özellikleri de önceden belirlenen 50 kavun hattının FOM ırklarına dayanıklılık reaksiyonları klasik olarak inokulum süspansiyonu içine kök daldırma yöntemi ile test edilmiştir. Çalışma sonucunda 12 tane hat sadece FOM 1 ırkına; 11 tane hat sadece FOM 2 ırkına; 11 tane hat hem FOM 1 hem de FOM 2 ırkına dayanıklı bulunmuştur. 1 hat da FOM 1,2 ırkına kısmi dayanıklı bulunmuştur.  Toplamda 15 hat ise tüm ırklara hassas bulunmuştur. Çalışma sonunda dayanıklılık ve morfolojik özellikler bakımından öne çıkan hatlar FOM'a dayanıklılık ıslah çalışmaları için yarı yol materyali olarak kullanılacaktır.

Anahtar sözcükler: Kavun, Fusarium solgunluğu, Fom-1, Fom-2, Fom 1,2.

Abstract:
Fusarium oxysporum f.sp.melonis (FOM) is one of the factors that limit the cultivation of melon. Fusarium oxysporum f. sp. melonis (FOM) is one of the most important soil-borne fungal diseases in the world. FOM has 4 races such as 0, 1, 2 and 1–2. Resistance to FOM disease is controlled by three genes: Fom-1, Fom-2 and Fom-3. The Fom-1 gene provides monogenic resistance to race 0 and race 2 and the Fom-2 gene provides monogenic resistance to race 0 and race 1.
FOM in the field can be controlled by the aplication of crops rotation, soil disinfection by fungucide and soil solarization. The most effective method is to use resistance varieties in production. In this study, the 50 melon lines of the company Lider Tohum which were selected based on their morphological characteristics, were tested by classic inoculation methots as "the root immersion in the solution". In the study, 12 lines were only found to be resistant againist to race  FOM 1; 11 lines were only found to be resistant againist to race FOM 2; 11 lines were found to be resistant to both FOM 1 and FOM 2. The only one line was found to be partially-resistant to Fom 1,2. In total, 15 lines were found to be susceptable to all races. As a result of these study, the lines which were evaluated based on their resistance and morphological characteristics will be used as a semi-material for FOM resistance breeding programme.

Keywords: Melon, Fusarium oxysporum f.sp.melonis (FOM), Fom-1, Fom-2, Fom 1,2.