Hemşirelerin duygusal zekâ ile ahlaki duyarlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between emotional intelligence and moral sensitivity levels of nurses
Yazar: MERVE YÜCEKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLHAN ERKUŞ KÜÇÜKKELEPÇE
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlaki davranış = Ethical behaviour ; Duyarlılık = Sensitivity ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Etik duyarlılık = Ethical sensitivity ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research

Özet:
Amaç: Araştırma hemşirelerin duygusal zekâ ve ahlaki duyarlılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla tanımlayıcı, ilişki arayıcı tipte yapılmıştır. 
Materyal ve metot: Araştırmanın örneklemini Adıyaman il merkezinde bulunan Adıyaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Adıyaman Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi'nde görev yapmakta olan 200 hemşire oluşturmuştur. Veriler Şubat-Mart 2022 tarihleri arasında 'Tanıtıcı Bilgi Formu', 'Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği' ve 'Ahlaki Duyarlılık Anketi' kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde non-parametrik testler ve Spearman's Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Araştırmada istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği toplam puan ortalaması 123.92±12.56 ve Ahlaki duyarlılık anketi toplam puan ortalaması 76.90±14.85 olarak saptanmıştır. Araştırmada Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği iyimserlik/ruh halinin düzenlenmesi alt boyutunda medeni duruma göre, duyguların kullanımı alt boyutunda hemşirelik mesleğinin isteyerek seçme durumuna göre, duyguların kullanımı alt boyut ve toplam puanında ise hemşirelik mesleğinden memnun olma durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0.05). Ahlaki duyarlılık anketi toplam ve otonomi alt boyutu puan ortalamalarında öğrenim düzeyine göre, çatışma alt boyutu puan ortalamasında medeni duruma göre ve oryantasyon alt boyutu puan ortalamasında mesleki deneyim yılı değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0.05). Araştırmaya katılan hemşirelerin Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği duyguların değerlendirilmesi alt boyutu ile Ahlaki Duyarlılık Anketi bütüncül yaklaşım alt boyutu arasında düşük düzeyde pozitif ilişki saptanmıştır (r=0.152; p=0.032). Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği duyguların değerlendirilmesi alt boyutu ile Ahlaki Duyarlılık anketi çatışma alt boyutu arasında düşük düzeyde negatif korelasyon saptanmıştır (r=-0.198; p=0.005).
Sonuç: Araştırma sonuçları doğrultusunda, hemşirelerin duygusal zekâ ve ahlaki duyarlılık düzeylerini geliştirmeye yönelik eğitimlerin çalıştıkları kurum tarafından planlanması, hemşirelerin duygusal zekâlarının değerlendirilmesi ve kişiye uygun olan birimde çalıştırılması, duygusal zekâ ve ahlaki duyarlılık kavramlarının daha geniş örneklem gruplarında yeniden araştırılması önerilmektedir.

Abstract:
Aim: The research was conducted in a descriptive, correlational type in order to examine the relationship between nurses' emotional intelligence and moral sensitivity levels.
Material and method: The study sample consisted of 200 nurses working in Adıyaman Training and Research Hospital and Adıyaman Gynecology and Pediatrics Hospital located in Adıyaman city center. The data were collected between February and March 2022 using the 'Descriptive Information Form', the 'Revised Schutte Emotional Intelligence Scale' and the 'Moral Sensitivity Questionnaire'. Non-parametric tests and Spearman's Correlation Coefficient were used to evaluate the data. In the study, the statistical significance level was accepted as p<0.05.
Results: The total mean score of the Revised Schutte Emotional Intelligence Scale of the nurses participating in the study was 123.92±12.56, and the total mean score of the Moral Sensitivity Questionnaire was 76.90±14.85. In the study, statistically significant differences were determined according to marital status in the optimism/mood regulation sub-dimension of the Revised Schutte Emotional Intelligence Scale, according to the voluntary choice of the nursing profession in the utilizations of emotions sub-dimension, and according to the satisfaction with the nursing profession in the utilizations of emotions sub-dimension and total score (p<0.05). It was determined that there were significant differences were found in the moral sensitivity questionnaire total and autonomy sub-dimension mean scores according to education level, in the conflict sub-dimension mean scores according to marital status, and in the orientation sub-dimension mean scores according to years of professional experience (p<0.05). A low level of positive correlation was found between the appraisal of emotions sub-dimension of the Revised Schutte Emotional Intelligence Scale and the holistic approach sub-dimension of the Moral Sensitivity Questionnaire of the nurses participating in the study (r=0.152; p=0.032). A low level of negative correlation was found between the appraisal of emotions sub-dimension of the Revised Schutte Emotional Intelligence Scale and the conflict sub-dimension of the Moral Sensitivity Questionnaire (r=-0.198; p=0.005).
Conclusion:  In line with the study results, it is recommended that the trainings to improve the emotional intelligence and moral sensitivity levels of nurses should be planned by the institution, the emotional intelligence of the nurses should be evaluated and the nurses should be employed in the appropriate unit, and the concepts of emotional intelligence and moral sensitivity should be re-examined in larger sample groups.