Tüketici kredileri ve ticari kredilerin tasarruflar üzerinde etkisi
The impact of commercial credits and corporate credits on savings
Yazar: GÜNEŞ TOSİK
Danışman: PROF. DR. GÜLÇİN TAPŞIN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Krediler = Credits ; Tasarruf = Saving ; Ticari krediler = Commercial credits ; Tüketici kredileri = Consumer credits

Özet:
Türkiye'de 2000'li yıllardan itibaren kredilerde gözlemlenen genişlemenin azalan özel tasarruflar üzerindeki etkisi yoğun tartışma alanı bulmuştur. Bu kapsamda, kredilerin özel tasarruflar için bir fırsat yaratıp yaratmadığı sorusu gündeme gelmiş ve borç alanlar açısından kredilerin refah etkisi sıklıkla sorgulanmıştır. Standart tüketim (tasarruf) davranışı modelleri, krediye erişimin iyileştirilmesinin tüketim düzleştirme ve yatırım olanakları kapsamında tasarrufları düşüreceğini göstermektedir. Bu yaklaşıma göre, artan krediler ihtiyat güdüsü ile tasarrufları hafifletmekte ve kurumların yatırım için gerçekleştirdikleri birikimleri daha az önemli hale getirmektedir. Bununla birlikte, kredilerin özel tasarruflar üzerindeki etkisini hanehalklarına verilen krediler ve kurumsal krediler özelinde ayrı ayrı analiz eden az sayıda çalışma bulunmaktadır. İlgili literatür kredilerin özel tasarruflar üzerindeki negatif etkisinin tüketici kredileri kapsamında teori ile uyumlu olduğuna buna karşılık kurumsal kredilere ilişkin bulgular tarafından desteklemediğine işaret etmektedir. 
Bu tez çalışmasının temel amacı Türkiye'de hanehalklarına verilen toplam krediler ile finansal olmayan kurumlara verilen kredilerin, özel tasarruflar üzerindeki etkisini belirlemektir. Çalışma, 1986-2019 yılları arasındaki dönemi kapsamaktadır ve analiz yöntemi olarak Pesaran vd. (2001) tarafından ortaya atılan sınır testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, Türkiye'de ilgili dönemde tüketici kredileri ve ticari kredilerin özel tasarruflar üzerinde etkin bir rol oynadığı sonucuna varılmıştır. Veriler yıllıktır ve tasarruf verileri Kalkınma Bakanlığı, kredi verileri ise BIS'ten elde edilmiştir.
Analizden elde edilen sonuçlara göre, bütün sektörlerden Hanehalklarına Verilen Toplam Krediler/GSYİH ve bütün sektörlerden Finansal Olmayan Kurumlara Verilen Krediler/GSYİH değişkenleri istatistiksel olarak anlamlıdır. Bütün sektörlerden Hanehalklarına Verilen Toplam Krediler/GSYİH'deki %1'lik bir artış, Özel Tasarrufları %0.55 azaltmaktadır. Bütün sektörlerden Finansal Olmayan Kurumlara Verilen Krediler/GSYİH'deki %1'lik bir artış Özel Tasarrufları %0.21 artırmaktadır.

Abstract:
The effect of the expansion observed in loans since 2000s in Turkey over the decreasing private savings has been heavily debated. In this regard The question of whether loans create an opportunity for private savings has been raised and the welfare impact of loans for consumers has often been questioned. Standard models of consumption (saving) behavior suggest that improving access to credit will reduce savings as part of consumption smoothing and investment opportunities. According to this approach, increasing loans ease the savings with the precautionary motive and make the savings realized by the institutions for investment less important. However, there are few studies that analyze the effect of loans on private savings separately for household loans and corporate loans. The relevant literature points out that the negative effect of loans on private savings is consistent with the theory in the context of consumer loans, but not supported by the findings on corporate loans.
The main purpose of this thesis study is to determine the effect of total loans given to households and loans to non-financial institutions on private savings in Turkey. The study covers the period between 1986 and 2019 and the boundary test introduced by Pesaran etc. (2001) was used as the analysis method. According to the findings, it was concluded that consumer loans and commercial loans played an active role on private savings in the relevant period in Turkey. Data that used are annual. Savings data are from the Ministry of Development and loan data are from BIS.
According to the results obtained from the analysis, the variables total credits to households/GDP from all sectors and credits to non-financial institutions/GDP from all sectors are statistically significant. A 1% increase in total credits to households/GDP from all sectors reduces private savings by 0.55%. A 1% increase in lending to non-financial institutions/GDP from all sectors increases private savings by 0.21%.