Babürnâme'de söz yapımı: Fiiller
Word formation at Baburnama: Verbs
Yazar: MERVE ERARSLAN
Danışman: PROF. DR. GALİP GÜNER
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Baburname = Baburname ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilgisi-eylem = Grammar-verb ; Dil bilim = Linguistics ; Köken bilim = Etymology ; Söz yapımı = Word formation ; Çağatayca = Chagatay language

Özet:
Babürnâme'de Söz Yapımı: Fiiller isimli bu çalışma Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı Eski Türk Dili Bilim Dalı'na yüksek lisans tezi olarak sunulmak amacıyla hazırlanmıştır.
Çalışmamız, "Çağatayca ve Çağatay Edebiyatı, Söz Yapımı: Fiiller" olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde; Çağatay Adı ve Çağatay Edebiyatı, Babür, Babür'ün Edebî Yönü, Babürnâme hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra Babürnâme'deki fiillerden elde edilen veriler Söz Yapımı: Fiiller bölümünde "1. İsimden Fiil Yapım Ekleri ve 2. Fiilden Fiil Yapım Ekleri" olmak üzere iki alt bölümde incelenmiştir. Söz Yapımı bölümü, Thackston'un hazırlamış olduğu transkripsiyonlu Babürnâme metni taranarak elde edilen türemiş fiiller fişlenerek oluşturulmuştur. Elde edilen veriler analiz edilerek türeyiş biçimine göre sınıflandırılarak incelenmiştir. Türemiş fiiller ortaya konulurken eklere göre bir tasnif yapılmıştır. Fiil yapım ekleri verildikten sonra eklerin görev ve işlevleri hakkında bilgi verilmiştir. Birden fazla işlevli ekler belirtilmiştir. Tespit edilen işleve göre örnekler ortaya konulmuştur. Verilen örnekler yapı bakımından incelenmiştir. Türemiş fiilin anlamı verildikten sonra parantez içinde fiilin türeme biçimini gösteren etimolojik tahlil yapılmıştır. Bu örneklerin sayfa numaralarıyla birlikte taşıdıkları anlamlar da belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Çağatay Türkçesi, babürnâme, fiiller, yapım, etimoloji.

Abstract:
This study, titled Word Formation at Baburnama: Verbs, has been prepared to be submitted as a master's thesis to Erciyes University, Graduate School of Social Sciences, Department of Turkish Language and Literature, Department of Old Turkish Language.
Our study consists of two main parts: "Chagatai and Chagatai Literature and Word Formation: Verbs". In the Chagatai and Chagatai Literature section; Information about, Chagatai Name and Chagatai Literature, Babur, Babür's Literary Direction, Babürname is given. Later, the data obtained from the verbs in Babürname are in the "Word Formation: Verbs" section. It has been examined in two subsections, namely, 1. Verb Formation Suffixes from Noun and 2. Verb Formation Suffixes from Verb. The Word Formation section was created by filing the derived verbs obtained by scanning the transcripted Baburnama text prepared by Thackston. The obtained data were analyzed and classified according to the form of derivation. While the derived verbs were being put forward, a classification was made according to the suffixes. After the verb construction suffixes are given, information has given about the duties and functions of the suffixes. Multiple functional attachments are indicated. Examples are presented according to the determined function. The examples given were examined in terms of structure. After giving the meaning of the derived verb, an etymological analysis was made showing the derivational form of the verb in parentheses. The meanings of these examples along with their page numbers are also indicated.

Keywords: Chagatai Turkish, baburname, verbs, construction, etymology