Farklı alanlarda öğrenim gören üniversite öğrencilerinde e-sağlık okuryazarlığı, dijital sağlık ve fiziksel aktivite düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of e-health literacy, digital health and physical activity levels of uni̇versity students in different fields
Yazar: AYŞE KARDELEN ACAR
Danışman: PROF. DR. SEMA SAVCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kardiyopulmoner Fizyoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Fiziksel aktivite = Physical activity ; Sağlık = Health ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Teletıp = Telemedicine ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışma sağlık alanı ve sağlık alanı dışındaki bölümlerde öğrenim gören üniversite öğrencilerinde e-sağlık okuryazarlığı, dijital sağlık ve fiziksel aktivite düzeylerinin karşılaştırmak amacıyla yapıldı.
  Çalışmaya 18-25 yaş arası, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon bölümü (FTR), 228'i İktisadi ve İdari Bilimler  Fakültesi (İİBF)'nde öğrenim görmekte olan toplam 535 gönüllü lisans öğrencisi katıldı. Çalışmaya gönüllü olarak katıldıklarına dair onam formları ve değerlendirilecek parametrelere ilişkin ölçekler Google Formlar aracılığıyla elektronik ortamda katılımcılara uygulandı. Öğrencilerin yaş, cinsiyet, sınıf, bölüm, internet süresi, egzersiz alışkanlığı, sigara-alkol kullanımı gibi tanımlayıcı bilgileri 20 sorudan oluşan anket formu ile, e-sağlık okuryazarlığı (E-SOY) E-sağlık okuryazarlığı ölçeği (E-SOYÖ) ile, dijital okuryazarlık (DOY) Dijital Okuryazarlık Ölçeği (DOYÖ) ile, sağlık okuryazarlığı (SOY) Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği Türkçe versiyonu (ASOY-TR) ile ve fiziksel aktivite Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi kısa versiyonu (IPAQ-SF) ile değerlendirildi.
  Tüm öğrencilerin %70,1'i yeterli SOY'na sahip değildi. Her iki bölüm öğrencilerinin ESOY, DOY, SOY düzeyleri arasında fark yoktu (p>0,05). Tüm öğrencilerin %79,6'sı yeterli fiziksel aktivite düzeyine sahip değildi. FTR bölümü öğrencilerinin IPAQ-SF toplam puanı, şiddetli fiziksel aktivite ve yürüme aktiviteleri İİBF bölümü öğrencilerinden daha düşük bulundu (p<0,05). Her iki bölüm öğrencilerinin orta şiddetli fiziksel aktivite düzeyleri ve günlük oturma süreleri arasında fark yoktu (p>0,05).
  Çalışmamızda her iki bölümdeki üniversite öğrencilerinde SOY ve fiziksel aktivite düzeyi düşük bulunmuştur. Sağlık alanı dışında öğrenim gören üniversite öğrencilerinin fiziksel olarak daha aktif olduğu görülmüştür. Sonuç olarak mezuniyet öncesi tüm üniversite öğrencilerine yönelik SOY eğitim programları ve sağlıklı davranış alışkanlığı geliştirmek için farkındalık çalışmaları lisans eğitim programlarına dahil edilmelidir. Öğrencilere yönelik hem SOY'nı hem de  fiziksel aktivite düzeylerini artırmak için eğitim programları planlanmalıdır.

Abstract:
The aim of the study was to compare e-health literacy, digital health and physical activity levels in university students studying in departments other than the field of health and health.
  A total of 535 willing undergraduate students between the ages of 18 and 25, 307 of whom were studying in the Physiotherapy department (PT), and 228 in the Faculty of Economics and Administrative Sciences (FEAS)  participated in the study. Consent forms indicating that they voluntarily participated in the study and scales related to the parameters to be evaluated were applied to the participants electronically via Google Forms. Descriptive informations of students were recorded such as age, gender, class, department, internet time, exercise habits, smoking and alcohol use with the questionnaire form consisting of 20 questions. eHealth literacy (eHL) was evaluated by the e-health literacy scale (eHEALS). Digital literacy (DL) were assessed with the Digital Literacy Scale (DLS). Health literacy (HL) was determined by the Turkish version of the European Health Literacy Scale (ASOY-TR), and activity levels were assessed using the Short Form of the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ-SF).
  70.1% of all students did not have enough HL. There was no difference between ESOY, DOY, SOY levels of both department students (p>0.05). 79.6% of all students did not have sufficient physical activity levels. PT department students' IPAQ-SF total score, severe physical activity and walking activities were found to be lower than FEAS students (p<0.05). There was no difference between the moderate levels of physical activity and daily sitting times of the students of both departments (p>0.05).
  In our study, HL and physical activity levels were found to be low in undergraduate university students in both departments. It has been observed that university students studying outside the field of health are more physically active. As a result, HL education programs for all university students before graduation and awareness studies to develop healthy behavior habits should be included in undergraduate education programs. Educational programs should be planned in order to increase both HL and physical activity levels for students.