Erzurum Ovasındaki "Karaz, Pulur ve Güzelova" höyüklerinden ele geçen Kura-Aras bezemeli seramiklerinin bezeme yapım teknikleri üzerine deneysel nitelikli bir uygulama
An experimental practice on production techniques of decorated Kura-Araxes potteries from erzurum "Karaz, Pulur and Güzelova" mounds in Erzurum plain
Yazar: GÜLŞAH ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MEHMET IŞIKLI
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Erzurum Ovası = Erzurum Plain ; Güzelova Höyük = Güzelova Tumulus ; Karaz Höyük = Karaz Tumulus ; Kura-Aras kültürü = Kura-Araxes culture ; Pulur Höyük = Pulur Höyük ; Seramikler = Ceramics ; Süsleme teknikleri = Ornaments technics ; Süslemeler = Ornamentations

Özet:
MÖ 4. bin yılın ortalarından itibaren Yakındoğu'nun önemli bir bölümünde varlık gösteren "Kura-Aras" veya yerel adlandırmasıyla "Karaz Kültürü" kronolojik ve coğrafi açıdan Yakındoğu prehistoryasının en önemli kültürlerinden biri olmuştur. Bu kültürel oluşum günümüzde Kafkas ülkeleri olarak bilinen Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan topraklarının tamamı, Kuzey Suriye-Levant Bölgesi ve Doğu Anadolu Bölgesi'nin büyük bir kısmına etki eden çok geniş bir kültür bölgesine sahiptir. Tez kapsamında Karaz, Pulur ve Güzelova höyüklerini bünyesinde barındıran Doğu Anadolu Bölgesindeki yerleşimler üzerinde yoğunlaşılmıştır. Yerleşimlerden ele geçen bezemeli Kura-Aras seramikleri bezeme yapım teknikleri incelenmiş ve bu konuda bazı deneysel nitelikli uygulamalar gerçekleştirilmiştir. 
Deneysel çalışmalar, tez kapsamında değerlendirilen bezemeli seramiklerin ait oldukları dönemin teknolojisine uygun olarak gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Seramikler üzerine uygulanan bezemeler, "Kabartma/Rölyef, Baskı-Oluk ve Kazıma Bezeme" olarak üç farklı teknik ile uygulanmıştır. Bu teknikler disiplinler arası bir çalışma ile Kura-Aras seramikleri üzerinde daha çok kültürünün geç evrelerinde karşımıza çıkacak olan Rölyef Bezeme Tekniğinin uygulama yöntemi hakkında önemli verilere ulaşmamız sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler: Kura-Aras, Bezeme Teknikleri, Seramik, Deneysel Arkeoloji.

Abstract:
From the middle of the 4th millennium BC, "Kura-Araxes" or "Karaz Culture", which is located in a significant part of the Near East, has been one of the most important cultures of the Near East prehistory in chronological and geographical terms. This cultural formation has a very wide cultural zone which affects all of Georgia, Armenia and Azerbaijani lands known as Caucasian countries today, northern Syria-Levant region and most of Eastern Anatolia Region. The thesis focuses on settlements in the Eastern Anatolian Region, which houses the mound of Karaz, Pulur and Güzelova. The decoration techniques of the decorated Kura-Araxes ceramics uncovered from the settlements were examined and some experimental studies were carried out on this subject.
Experimental studies have been tried to be carried out in accordance with the technology of the period in which the decorated ceramics evaluated within the scope of the thesis. The ornaments applied on the ceramics were applied with three different techniques as " Relief, Grooved and Dimple and İnsized". These techniques have provided us with an interdisciplinary study on the Kura-Araxes ceramics, and we have reached a crucial point about the method of application of the Relief Beam Technique, which will contrast in the late stages of the cultures.

Key words: Kura-Aras, Decoration Techniques, Ceramics, Experimental Archaeology.