İlköğretim 5. ve 6. sınıf öğrencilerine verilen beslenme eğitiminin beslenme bilgi, tutum ve davranışlarına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the influence of the nutrition education to be provided to the primary school 5th and 6th class students on the nutrition knowledge, attitudes and behaviors
Yazar: ÇİĞDEM SABBAĞ
Danışman: PROF. DR. METİN SAİP SÜRÜCÜOĞLU
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ev Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme eğitimi = Nutrition education

Özet:
Bu araştırma, Ankara ili Keçiören ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığı'na (MEB) bağlı iki ilköğretim okulunun 5. ve 6. sınıflarına devam eden öğrencilere verilen beslenme eğitiminin beslenme bilgi, tutum ve davranışlarına etkisini incelemek amacıyla toplam 565 (Kız: 312, Erkek: 253) öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Araştırmadan elde edilen verilere göre; öğrencilerin % 70.9'unun beslenme eğitimi almadığı, % 26.2' sinin beslenme konusunda bilgileri kitaplardan aldığı; % 72.4'ünün beslenme eğitimi almak istediği, % 63.1'inin ise beslenme uzmanından eğitim almak istediği belirlenmiştir. Verilen eğitimden sonra öğrencilerin yazılı ve görsel basında beslenmeyle ilgili çıkan haberleri takip edenlerin oranında artış olduğu gözlenmiştir. Öğrencilerin % 84.6'sının herhangi bir sağlık şikayetinin olmadığı, % 68.2'sinde herhangi bir alerjinin görülmediği, % 38.0'inde dişlerinde 2 çürük olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilerin eğitimden önce % 71.9'unun, eğitimden sonra % 83.5'inin, izleme döneminde % 77.7'sinin günde üç öğün yemek yediği, eğitimden önce % 27.6'sının, eğitimden sonra % 12.2'sinin, izleme döneminde % 8.0'inin öğün atladığı, her üç testte de en fazla atlanılan öğünün öğle yemeği, en az atlanılan öğünün ise akşam yemeği olduğu tespit edilmiştir. Eğitim alan gruplarda düzenli kahvaltı yapma alışkanlığının son testte yükseldiği saptanmıştır. Her üç testte de öğrencilerin öğün aralarında yiyecek tükettiği, süt içme oranlarının eğitim sonunda arttığı (ön test: % 29.9, son test: % 50.4, izleme testi: % 47.4), günde 2 su bardağı süt içenlerin oranında eğitim sonunda arttığı belirlenmiştir. Her üç testte de fast food restoranlarında öğrencilerin en çok hamburger ve kolayı tercih ettiği tespit edilmiştir. Öğrencilerin eğitim öncesi dönemde beslenme bilgi puan ortalaması 11.0±3.3 iken, verilen eğitimden sonra 18.6±5.6'ya yükselmiş, izleme döneminde ise 15.9±4.0'a düşmüştür. Verilen beslenme eğitiminin beslenme bilgi, tutum ve davranışlarında olumlu etki yaptığı sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Öğrenci, eğitim, beslenme, beslenme eğitimi, beslenme alışkanlıkları, beslenme bilgi düzeyi.

Abstract:
This study is carried out on total 565 (Female: 312, Male: 253) students for the purpose of examining the influence of the nutrition education provided to the students who study at the 5th and 6th classes of two primary schools of the Ministry of National Education (MNE) in Keçiören district of Ankara province on their nutrition knowledge, attitudes and behaviors. According to the data obtained from the study; it is determined that 70.9% of the students did not take any nutrition education, 26.2% of them obtained the knowledge about the nutrition from the books, 72.4% of them wants to obtain nutrition education and 63.1% of them wants to obtain education from a nutrition specialist. It is observed that there is increase in the rate of those that follow the nutrition-related news in the printed and visual media among the students after the education provided. It is determined that 84.6% of the students do not have any health complaint, 68.2% of them do not have any allergy, 38.0% have two decays. It is determined that 71.9% of the students who participated in the study eat meals for three times in a day and then this rate increased to 83.5% after the education, decrease 77.7% in the observation period. 27.6% of them skip meals and then this rate decreased to 12.2% after the education, to 8.0% in the observation period, there is a decrease in those skipping the breakfast in the groups which hare delivered education + brochures with education, the most skipped meal in three of the tests is lunch and the least skipped meal is dinner. The habit of having regular breakfasts increased in the last test in the groups that are provided the education. It is determined that in three of the tests the students consume foods between the meals, and the rates of drinking milk increased after the education (pretest: 29.9%, posttest: 50.4%, observatetest: 47.4%), the rate of the students who drink 2 cup of milk increased in the end of the education as well, In three of the tests it is determined that the students mostly prefer to hamburger and cola in the fast-food restaurants. While the average of the nutrition knowledge points of the students before the education was 11.0±3.3, it increased to 18.6±5.6 after the education provided and it decreased to 15.9±4.0 in the observation period. It is concluded that the nutrition education is effective in enhancing the nutrition knowledge.Key words: Student, education, nutrition, nutrition education, nutrition habits and nutrition knowledge level.