2000 yılı sonrası Türk ve Hollywood sineması film jeneriklerinde kinetik tipografi uygulamalarının incelenmesi
An analysis of kinetic typography applications in the title sequences of the Turkish and Hollywood movies after the year 2000
Yazar: ARTÜR VAHE KARAPEKMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL ERİM GÜLAÇTI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / İnteraktif Medya Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Canlandırma = Animation ; Film = Film ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Hareketli grafikler = Motion graphics ; Hollywood = Hollywood ; Jenerik = Generic ; Kinetik tipografi = Kinetic typography ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; Yeni tipografi = New typography

Özet:
Hareketli tipografi, kinetik tipografi veya animasyonlu tipografi gibi çeşitli isimlerle adlandırılan, yazının hareketlendirilmesiyle yaratılan bu yeni tasarım ve iletişim aracının, insanların algılama biçimleri üzerindeki etkisi sinema filmlerindeki jenerik uygulamalarına dayandırılarak araştırılmıştır. Görsel iletişim unsurlarının sinema diliyle bütünleşmesi ve tipografinin sinema sanatının içinde kendine yer bulması onu başlı başına ayrı bir alan haline getirmiştir. Jeneriklerin ilk örneklerine bakıldığında yalnızca teknik ekip ve filmde rol alan oyuncuların isimlerini sunmak için sıralanan başlık kartları görünümündeyken, günümüzde izleyiciyi filme hazırlayan, ipuçları sunan ayrı bir iletişim aracı halini almıştır. Yaptığı tasarımlar ile bu alana hayat veren Saul Bass ve devamında bu geleneği kendi yorumlarıyla devam ettiren Kyle Cooper gibi tasarımcıların önderliğinde sinema jenerikleri içerisinde başta kinetik tipografi olmak üzere tüm grafik tasarım unsurları da gelişime ayak uydurmuştur. Araştırmada kaynak tarama modeli kullanılmıştır. İçerik olarak grafik tasarımın tarihsel gelişim sürecinden başlayarak Johannes Gutenberg'in hareketli hurufat sistemli matbaayı bularak tipografinin temellerini oluşturduğu döneme ve 20.yüzyıl itibariyle gelişen modern sanat akımlarının tipografiye doğrudan ve dolaylı yoldan etkilerine değinmiştir. Gelişen bilgi teknolojileri ile kağıt dışında yeni mekanlar bulan tipografinin hareketlenerek günümüzdeki tasarımlarda boy göstermesi ile yerli ve yabancı sinema filmlerinin jeneriklerinde kullanılmaya başlanan tasarımlar detaylı bir şekilde incelenmiştir. Çalışma kapsamında yapılan literatür araştırmaları ve baz alınan yerli ve yabancı sinema filmlerinin jeneriklerinin biçim ve kompozisyonları hareketli tipografik unsurlar doğru kullanıldığında izleyicinin algı ve dikkatini yoğunlaştırmakta ve mesajın iletilmesini kolaylaştırdığını göstermiştir. Ele alınan örneklem üzerinden yapılan incelemelerde yerli sinema filmlerinde de 2000'li yıllardan sonra tasarımsal açıdan etkili çalışmalar yapıldığı görülmüştür. Teknolojinin gelişmesi ile birlikte yazıların font adı altında bilgisayarlara entegre edilmesi ve tasarım programları içerisine konumlandırılması tasarımcılara geniş bir kullanım imkanı sunmuştur. Bunların başında yer alan kinetik tipografi kavramı hem hareketli oluşu hem de yazının kağıt üzerinden sıyrılıp ekrana taşınması ile günümüzün etkili bir tasarım ve iletişim aracı olmuştur.

Abstract:
A new design and communication tool which is named as moving typography,kinetic typography or animated typography to be created by animating the text. It is aimed to investigate the position of the tool on lifestyle and perception forms based on its applications in movies.  The integration of visual communication elements with the language of cinema and the fact that typography finds a place in the art of cinema made it a separate field on its own. Looking at the first examples of the generics, while the title cards listed only to announce the names of the director and the actors, it has now become a separate communication tool that prepares the audience for the film and offers clues. Under the leadership of designers such as Saul Bass, who gave life to this field with his designs, and Kyle Cooper, who continued this tradition with his own interpretations, all graphic design elements, especially kinetic typography, kept pace with development. The study, was proceeded with literature review method, begins with the historical development period of graphic design followed by the foundation of typography with the invention of Johannes Gutenberg's movable printing press which became the fundemantal of typography, then continues with direct and indirect effects of the modern art movements developing as of the 20th century on typography. With developing computer technologies, typography has started to find new places out of paper and has emerged to become animated in today's design and also started to use in sequences in Turkish and European movies. All these points are investigated in detail. Based on all source researches on Turkish and European film sequences after 2000, have shown us that if it had used correctly, it intensifies the perception and attention of the viewer and facilitates the transmission of the message. In the examinations made on the sample, it was seen that effective studies were carried out in terms of design in domestic movies after 2000s. With the development of information technologies, the use of typography as a font on computers and its inclusion in digital design programs has provided a wide range of use for users and designers. The concept of kinetic typography, which is at the top of these, has become an effective design and communication tool of our day, with both its being active and the writing on the screen.