Küçük hücreli dışı akciğer kanseri radyoterapisinde aktif nefes kontrolü sisteminin tümör hareketi ve fiziksel akciğer parametrelerine etkisinin değerlendirilmesi
The evaluation of the effect of active breathing control (abc) system on tumor movement and physical lung parameters in non-small cell lung cancer(nsclc) radiotherapy
Yazar: ÖMER SAĞER
Danışman: PROF. DR. MURAT BEYZADEOĞLU
GATA / Tıp Fakültesi / Radyoloji Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Karsinoma-küçük hücreli olmayan-akciğer = Carcinoma-non small cell-lung ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Solunum = Respiration ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Solunum kasları = Respiratory muscles ; Solunum tedavisi = Respiratory theraphy

Özet:
ÖZETÖmer SAĞER, Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri(KHDAK) Radyoterapisinde Aktif Nefes Kontrolü Sisteminin Tümör Hareketi ve Fiziksel Akciğer Parametrelerine Etkisinin Değerlendirilmesi. Gülhane Askeri Tıp Akademisi Radyasyon Onkolojisi, Ankara, 2010.Çalışmanın amacı, Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri(KHDAK) radyoterapisinde, Aktif Nefes Kontrolü(ABC, Active Breathing Control) sistemi kullanılarak, orta-derin inspirasyonda nefes tutma tekniği ile tümör hareketinin kısıtlanması ve akciğer volümünün inspirasyon yoluyla artırılmasıyla, sağlam akciğer dokusunun ve kritik organların korunması üzerine olan etkinin değerlendirilmesidir.Çalışmaya lokal ileri evre KHDAK tanısıyla GATA Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı'nda Aktif Nefes Kontrolü eşliğinde tedavi edilen 23 olgu dahil edildi. Tüm hastalara aktif nefes kontrollü ve serbest solunumda 4-boyutlu planlama BT çekilerek her hasta için biri aktif nefes kontrollü, biri serbest solunumda sabit marjinli, biri serbest solunumda 3-boyutlu marjinli olmak üzere 3 ayrı planlama yapıldı. Planlamalardan elde edilen doz-volüm histogramları ile her 3 ayrı gruptaki kritik organ doz-volüm ilişkileri ve fiziksel akciğer parametreleri karşılaştırmalı olarak değerlendirildi.Aktif Nefes Kontrolü sisteminin tedaviye eklenmesiyle tedavinin istenmeyen yan etkisi olan radyasyon pnömonisi için önemli prediktif değere sahip fiziksel akciğer parametrelerinde anlamlı iyileşme sağlandı(p<0.001) ve kritik organların aldığı genel dozlarda azalma görülürken kritik organlardan özellikle spinal kord dozlarında istatistiksel olarak anlamlı azalma tespit edildi(p<0.001).Sonuç olarak, Aktif Nefes Kontrolü sistemi lokal ileri KHDAK radyoterapisinde fiziksel akciğer parametrelerini ve kritik organ dozlarını olumlu yönde etkileyerek komşu normal dokuların korunmasını artırmaktadır. ABC sistemli 4-boyutlu tedavi, akciğer volümünü artırmasının yanında tümör immobilizasyonuna da anlamlı katkı sağlayarak KHDAK radyoterapisinde amaçlanan klinik ve planlama hedef volümleri arasındaki marjinlerin kısılması ve doz eskalasyonu ile daha az radyopnömonili tedaviler için umut vadetmektedir.Anahtar Kelimeler: Aktif Nefes Kontrolü, KHDAK, RadyoterapiDanışman: Prof.Dr. Murat BEYZADEOĞLU

Abstract:
SUMMARYOmer SAGER, The Evaluation of The Effect of Active Breathing Control(ABC) System on Tumor Movement and Physical Lung Parameters in Non-Small Cell Lung Cancer(NSCLC) Radiotherapy. Gulhane Military Medical Academy Department of Radiation Oncology, Ankara, 2010.The aim of this study is evaluating the effect of ABC-mDIBH(Active Breathing Control-moderate deep inspiration breath-hold) on organ-at-risk(OAR) sparing by limiting tumor movement and increasing lung volume via inspiration.23 eligible patients treated for locally advanced NSCLC by using ABC at Gulhane Military Medical Academy Radiation Oncology Department were included in the study. All patients were scanned at free breathing and ABC-mDIBH for 4-D treatment planning. 3 different plans were generated for each patient with ABC-mDIBH, free breathing-uniform margins and free breathing-3- dimensional margins. Critical organ dose-volumes and physical lung parameters were comparatively evaluated on dose-volume histograms acquired from planning software.Significant improvement was achieved in physical lung parameters having significant predictive value for radiation pneumonitis which is the unwanted side effect of treatment by adding ABC to treatment(p<0.001). The critical organ doses were also reduced, particularly the spinal cord dose with statistical significance(p<0.001).In conclusion, ABC increases normal tissue sparing in locally advanced NSCLC radiotherapy by improving physical lung parameters and by decreasing critical organ doses. 4-D treatment with ABC-mDIBH increases lung volume and improves tumor immobilization which is promising for internal margin reduction allowing dose-escalated treatments with less radiation pneumonitis in NSCLC radiotherapy.Key Words: Active Breathing Control, NSCLC, RadiotherapyCounsellor: Murat BEYZADEOGLU Prof. M.D.