Doğu anadolu bölgesinde yaşayan FMF tanılı çocuklarda paraoksonaz ve arilesteraz seviyelerinin değerlendirilmesi
Assessment of the levels of paraoxonase and arylesterase in children with FMF who live in the eastern anatolia region
Yazar: SEFER ÜSTEBAY
Danışman: DOÇ. DR. CELALETTİN KOŞAN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Nefroloji = Nephrology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever ; Arilesteraz = Arylesterase ; Doğu Anadolu bölgesi = Eastern Anatolia region ; Oksidatif hasar = Oxidative damage ; Oksijen = Oxygen ; Paraoksonaz = Paraoxonase

Özet:
Ailesel Akdeniz ateşi otozomal resesif kalıtımla geçiş gösteren, periyodik ateş, karın ağrısı, artrit/artralji ve erizepel benzeri deri döküntüsü şeklinde klinik bulgu veren bir hastalıktır. Hastalığın patogenezinde genetik geçiş ve çevresel faktörler önemli olmakla beraber hastalığın patogenezi halen net olarak açıklanabilmiş değildir. FMF' de nötrofiller, lenfositler ve makrofajların aktivasyonu sırasında bu hücrelerden sitokinler ve ROS salgılanır. Ortaya çıkan bu ROS tüm hücresel yapılara ve dokulara zarar verebilir. Atak dönemlerinde aktive olmuş enflamatuar hücrelerin dokulara göçü sonrası oluşan serbest oksijen radikallerinin FMF patofizyolojisinde önemli bir etken olduğu bildirilmektedir. FMF hastalığında artmış inflamasyon, sitokinler ve oluşan ROS vücudun oksidan yüklenmesine sebep olmaktadır. Oluşan bu oksidatif stres vücudumuzda endojen ve ekzojen kaynaklı birçok antioksidan tarafından dengelenmektedir.Endojen antioksidan enzimlerden olan paraoksonaz1 (PON1) ve arilesteraz (ARE) düzeyleri ile ilgili birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalarda oksidatif stresin oluştuğu ve ROS `un arttığı durumlarda PON1 ve ARE düzeylerinde düşüklük olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada FMF hastalarında oksidatif stresin bir göstergesi olabileceğini düşündüğümüz endojen antioksidan enzimlerden serum PON1 ve ARE düzeylerinin FMF 'teki düzeylerini araştırdık. Çalışmamıza atak döneminde olmayan FMF tanılı 77 çocuk hasta ve 70 sağlıklı çocuktan oluşan kontrol grubu olmak üzere toplam 147 olgu dahil edildi. Çalışmaya alınan tüm olguların yaş, cinsiyet, boy, vücut ağırlığı, serum PON1 ve ARE düzeylerine bakıldı. Atak döneminde olmayan FMF hastalarının ve kontrol grubundaki olguların bakılan serum PON1 ve ARE düzeylerinin yaş, cinsiyet, boy ve vücut ağırlığından etkilenmediği görüldü. FMF hastalarının serum PON1 ve ARE düzeylerinin sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük olduğu saptandı.Çalışmada bakılan serum PON1 ve ARE enzim düzeylerinin FMF hastalarında birbirleriyle korele şekilde azaldığı tespit edildi. Sonuç olarak, FMF hastalarında atak dönemi dışında bakılan serum PON1 ve ARE enzim düzeylerindeki düşüklüğün; FMF hastalarında atak dönemi dışında da oksidatif stresin işareti olabileceğini ve buna yanıt olarak bu antioksidan enzimlerin azaldığını düşünmekteyiz. Bununla birlikte kesin kanıya varmak için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Familial Mediterranean Fever (FMF) is an autosomal recessively inherited disease presenting with periodic fever, abdominal pain, arthritis/arthralgia and erysipelas like rashes. Although genetic inheritance and environmental factors are significant in the pathogenesis of the disease, pathogenseis has not been explained clearly, yet. In FMF, cytokines and reactive oxygen species (ROS) are released from neutrophils, lymphocytes and macrophages during activation of these cells. Those ROS may injure all cellular structures and tissues. Free oxygen radicals formed following migration of activated inflammatory cells to tissues during attacks are known to be an important factor in pathophysiology of FMF. Increased inflammation, cytokines and ROS lead to oxidant load in FMF. This oxydative stress is balanced by many exogenous and endogenous antioxidants.Many studies have been conducted about paraoxonase (PON1) and arylesterase (ARE) levels which are endogenous antioxidant enzymes. In these studies, PON1 and ARE levels were shown to reduce under conditions that oxidative stress develops and ROS increases. In this study, we investigated endogenous antioxidant enzymes, PON1 and ARE levels that are considered to be indicators of oxidative stress in FMF patients. A total of 147 subjects of whom 77 were pediatric FMF patients not in attack period and 70 healthy children as control group were included in the study. All subjects were investigated in terms of age, gender, height, body weight, serum PON1 and ARE levels. Serum PON1 and ARE levels of FMF patients who are not in attack period and control subjects were seen not to be affected from age, gender, height and body weight. Serum PON1 and ARE levels of FMF patients were found significantly lower compared to healthy controls.In this study, PON1 and ARE levels were detected to reduce parallelly in FMF patients. In conclusion, we consider that reduced PON1 and ARE levels examined out of attack period could be the indicator of oxidative stress also out of attack period and these antioxidant enzymes decrease as response to this. Nevertheless more comprehensive studies are needed to make a certain opinion.