0-2 yaş arası üriner sistem taş hastalığı olan çocuklarda metabolik değerlendirme
Metabolic evaluation of urolithiasis in 0-2 year old children
Yazar: ONUR BAĞCI
Danışman: PROF. DR. LALE SEVER
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hiperkalsiüri = Hypercalciuria ; Hiperoksalüri = Hyperoxaluria ; Metabolizma = Metabolism ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sistinüri = Cystinuri ; Çocuklar = Children ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner taşlar = Urinary calculi

Özet:
Süt çocuklarında üriner sistem taş hastalığını irdeleyen araştırmalar sınırlı sayıdadır ve retrospektiftir. Çalışmamız bu spesifik yaş grubunda üriner sistem taşı oluşumunda etkili olabilecek faktörleri araştırmak üzere prospektif olarak planlandı. Çalışmaya Nisan 2009 ? Şubat 2010 tarihleri arasında kliniğimize başvuran ve üriner sistem taşı hastalığı tanısı alan 0-2 yaş grubunda 30 hasta alındı ve aynı yaşta 30 sağlıklı çocuk kontrol grubu olarak seçildi. Olguların demografik ve beslenme özellikleri, aile öyküleri ve hastaların başvuru yakınmaları sorgulandı. Tüm olgularda kan biyokimyası, venöz kan gazı analizi, tam idrar tahlili, idrar kültürü, idrarda Na-nitroprussit testi, spot idrarda kalsiyum, sitrat, oksalat, ürat ve kreatinin düzeyleri çalışıldı ve üriner sistem ultrasonografisi uygulandı.Hasta ve kontrol gruplarının yaş ortalamaları, sırasıyla 11.1±5.4 ve 11.3±5.3 aydı. Erkek/kız oranı hasta grubunda 1,7:1; kontrol grubunda 1,3:1 saptandı. Hasta grubunda ailede taş öyküsü oranı %47, kontrol grubunda %10'du (p=0,003). En sık karşılaşılan başvuru yakınması huzursuzluktu. Hasta ve kontrol grupları arasında beslenme açısından fark yoktu. Hastalarda %10 oranında üriner sistem enfeksiyonu saptandı, gruplar arasında üriner sistem enfeksiyonu açısından anlamlı fark bulunmadı. 30 hastada toplam 59 kalkül mevcuttu. Taşların %95'i üst üriner sistem yerleşimliydi. 59 taşın 22'si (%37) mikrokalkül, 37'si (%63) makrokalküldü. Hastaların 16'sında (%53) birden fazla taş saptandı, 8 hastada taşlar bilateral yerleşimliydi. İdrarda ortalama kalsiyum, sitrat, oksalat ve ürat düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. Hasta grubunda 22 olguda (%73) idrarda metabolik göstergelerde bozukluk saptandı. Gruplar arasında hiperkalsiüri ve hipositratürili hasta sayısı açısından anlamlı fark bulundu (sırasıyla p= 0,015, p=0,020).Sonuç olarak, 0-2 yaş arasındaki çocuklarda üriner sistem taş hastalığının etyolojisinde hiperkalsiüri ve hipositratürinin önemli faktörler olduğu saptandı. Bu yaş grubunda, taş hastalığında metabolik değerlendirme için kullanılan klasik referans değerlerinin yeterli olmadığı görüldü.

Abstract:
Studies about urolithiasis in infancy are limited and retrospective. The aim of this study is to investigate the risk factors in this spesific age group prospectively.Thirty patients under 2 years of age diagnosed as urolithiasis in our clinic between April 2009 and February 2010 were prospectively enrolled in the study. 30 healthy children were selected as controls. Demografic properties of all subjects are recorded. Subjects were questioned for family history, nutrition, medication, presenting symptoms. Laboratory studies included serum biochemical parameters, blood-gas analysis, routine urine analysis, urine culture, Na-nitroprusside test, urinary calcium, citrate, oxalate, urate, creatinine levels and ultrasonography.Mean age was 11.13±5.35 in patient group and 11.33±5.33 in healthy controls. Male/female ratio was 1,7:1 in patients and 1,3:1 in controls Positive family history were detected in %46,6 of patients and in %10 of healthy controls (p=0,003). Most frequent presenting symptom was restlessness. Nutrition history was not significantly different between two groups. Urinary tract infection (UTI) was detected in %10 of patients, frequency of UTI was not significantly different in healthy controls. A sum of 59 stones were detected in 30 patients. %95 of stones were located in upper urinary tract. 22 stones (%37) were < 3mm and 37 stones (%63) were > 3mm. 16 patients had multiple stones and in 8 of these patients stones were bilateral. Urine calcium, citrate, oxalate and urate levels were not statistically different between patient and healthy control groups.At least one metabolic abnormality was detected in 22 (%73) of 30 patients. Frequency of hypercalciuria and hypocitraturia was statistically different between healthy and patient groups (p=0,015, p=0,020 respectively).Hypercalciuria and hypocitratuira were determined as important risk factors in the etiology of urolithiasis in infants. Classical referrence values used for metabolic evaluation in urolithiasis were not found to be sufficent for this age group.