Doğu Türkistan'daki hak ihlalleri konusunda STK çalışmaları: İstanbul örneği
NGO studies on rights violations in east Turkestan: The example of Istanbul
Yazar: EMİNE KAYA OKATAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİN KARANA
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışma, Doğu Türkistan'daki insan hakları ihlallerine karşı İstanbul'daki sivil toplum kuruluşlarının (STK) rolünü ve faaliyetlerini ele almaktadır. Sivil toplum kavramının farklı teorik yaklaşımları, Hegelci, Marksist, Neo-Marksist ve Liberal düşüncelerdeki sivil toplum anlayışları karşılaştırılmış ve bu yaklaşımların STK'ların işlevlerine yansımaları incelenmiştir. Sivil toplum kuruluşlarının uluslararası hukuk, siyaset, kamusal alan ve demokrasi üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Sivil toplum kuruluşlarının insan hakları ihlallerine karşı yürüttükleri mücadelelerin toplumda farkındalık oluşturma, hukuki süreçlere katkı sağlama ve mağdurlara destek olma gibi kritik işlevler üstlendiği sonucuna varılmıştır. Doğu Türkistan'ın coğrafi, ekonomik ve kültürel yapısı ile Uygur Türkleri'nin tarihi detaylı bir şekilde incelenmiştir. Bölgenin stratejik önemi, zengin kültürel mirası ve Uygur Türkleri'nin tarihsel gelişimi ortaya konulmuştur. Doğu Türkistan'da ciddi insan hakları ihlallerinin yaşandığı ve Çin yönetiminin baskı ve asimilasyon politikalarının Uygur Türkleri üzerinde büyük bir etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. İstanbul'daki STK'lar, geniş bir yelpazede faaliyet göstermektedir. Gençlik çalışmaları, bilinçlendirme, tanıtım, uluslararası ilişkiler, insani yardım, eğitim, kültürel faaliyetler, sosyal yardımlar ve hukuki destek gibi alanlarda çalışmalar yürütmektedirler. Bu faaliyetler, Doğu Türkistan davasının ulusal ve uluslararası düzeyde tanınması ve desteklenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. STK'lar, bilgi toplama, raporlama, farkındalık oluşturma, ulusal ve uluslararası ilişkiler kurma, hukuki ve akademik destek sağlama, toplumsal ve psikolojik destek gibi çeşitli alanlarda çalışmalar yürütmektedir. Finansal kaynaklarını devlet destekli projeler, üyelik aidatları, bağışlar, uluslararası fonlar ve yerel işbirlikleri ile sağlamaktadırlar. Ancak, finansal zorluklar ve sınırlı kaynaklar sürdürülebilirliği zorlaştırmaktadır. Uygurların STK çalışmalarına katılım düzeyi düşük kalmaktadır. Çin hükümetinin baskı ve tehditleri, sosyal düzen eksikliği ve gönüllülük kültürünün zayıflaması katılımı olumsuz etkilemektedir. STK'lar, gençlere yönelik faaliyetler ve toplum bilincini artırma çalışmalarıyla katılımı artırmaya çalışmaktadır. Uygur STK'ları, faaliyetlerini yürütürken maddi, hukuki, iletişim, güvenlik ve toplumsal zorluklarla karşı karşıya kalmaktadır. Bu zorluklara rağmen, çeşitli stratejiler ve işbirlikleri ile faaliyetlerini sürdürmeye çalışmaktadırlar. İstanbul'daki STK'ların Doğu Türkistan'daki insan hakları ihlallerine karşı yürüttükleri mücadele, farkındalık oluşturma ve Uygur toplumunu güçlendirme açısından büyük önem taşımaktadır.

Abstract:
This study examines the role and activities of civil society organizations (CSOs) in Istanbul in the fight against human rights violations in East Turkestan. The concept of civil society is analyzed through different theoretical approaches, comparing Hegelian, Marxist, Neo-Marxist, and Liberal perspectives and their implications for the functions of CSOs. The impact of civil society organizations on international law, politics, public space, and democracy is assessed. The study concludes that the struggles of civil society organizations against human rights violations play critical roles in raising awareness, contributing to legal processes, and supporting victims. The geographical, economic, and cultural structure of East Turkestan, along with the historical development of the Uyghur Turks, is examined in detail. The strategic importance of the region, its rich cultural heritage, and the historical development of the Uyghur Turks are highlighted. It is found that serious human rights violations occur in East Turkestan and that the repression and assimilation policies of the Chinese government have a significant impact on the Uyghur Turks. CSOs in Istanbul engage in a wide range of activities, including youth work, awareness-raising, promotion, international relations, humanitarian aid, education, cultural activities, social assistance, and legal support. These activities are crucial for the national and international recognition and support of the East Turkestan cause. CSOs conduct various activities such as information gathering, reporting, awareness creation, establishing national and international relations, providing legal and academic support, and offering social and psychological assistance. They secure financial resources through state-supported projects, membership fees, donations, international funds, and local collaborations. However, financial difficulties and limited resources pose challenges to sustainability. The participation level of Uyghurs in CSO activities remains low due to historical, social, and psychological factors. The Chinese government's pressure and threats, lack of social order, and weakened volunteer culture negatively affect participation. CSOs strive to increase participation through youth activities and community awareness efforts. Uyghur CSOs face financial, legal, communication, security, and social challenges in their operations. Despite these challenges, they endeavor to continue their activities through various strategies and collaborations. The struggle of CSOs in Istanbul against human rights violations in East Turkestan is crucial for raising awareness and strengthening the Uyghur community.