Farklı sıcaklıklarda aktifleştirilmiş içme suyu arıtma çamurunun çimentoda kullanılabilirliğinin araştırılması
Investigation on the utilization of activated drinking water treatment sludge at various temperatures in cement
Yazar: NURCAN HACISALİHOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OSMAN ÜÇÜNCÜ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Bölümü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Basınç dayanımı = Compressive strength ; Katkı maddeleri = Additives ; Kimyasal analiz = Chemical analysis ; Portland çimentosu = Portland cement

Özet:
Nüfus artışı, endüstriyel aktivite ve yaşam standardındaki artış, beraberinde daha fazla içme ve kullanma suyu temini zorunluluğu getirmiştir. Bu zorunluluğa bağlı olarak oluşan ve arıtım aşamalarının kaçınılmaz bir yan ürünü olan içme suyu arıtma çamurlarının (AÇ) işlenmesi ve bertaraf edilmesi gittikçe büyüyen bir problem haline gelmiştir. Bu atıkların doğrudan çevreye verilmesi halinde havayı, toprağı ve suyu kirleterek doğayı ve canlıların yaşamını olumsuz etkilediği bilinmektedir.Atıkların yeniden değerlendirilmesi gerektiği fikrinden yola çıkarak bu çalışmada AÇ ve AÇ'nun farklı sıcaklıklarda pişirilmesiyle elde edilen aktifleştirilmiş arıtma çamurlarının (AAÇ) çimentoda kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bu çalışmada, Trabzon İçme Suyu Arıtma Tesisinde (TİAT) suyun arıtılması sonucu elde edilen jelimsi içme suyu arıtma çamurunun öncelikle fiziksel, kimyasal ve mineralojik özellikleri belirlenerek daha sonra bu atığın farklı sıcaklıklarda (500, 600 ve 700oC) pişirilmesiyle elde edilen AAÇ'larının değişen madde bileşimi ve özellikleri incelenmiştir. Farklı oranlarda (%5, 10, 15, 20) AÇ ve AAÇ ihtiva eden çimento harçları üretilerek 1, 2, 7 ve 28. günlerdeki basınç dayanımı, priz alma ve hacim genleşmesi değerleri ölçülmüştür.Elde edilen bulgular AÇ ve AAÇ içermeyen kontrol örnekleriyle, birbirleriyle ve Türk Standartlarıyla karşılaştırılarak irdelenmiştir. Sonuç olarak, belli oranlarda (%5-10) AÇ ve AAÇ'nun katkı malzemesi olarak kullanılması halinde çimento özelliklerini bozmadığı görülmüştür.

Abstract:
Increase in population, life standards and industrial activities has caused much more necessity of obtaining drinking water. Processing and eliminating the drinking water treatment sludge, occuring by depending on this obligation and the inevitable secondary product of treatment stages, are becoming very important problems day by day. It is known that this waste negatively affects nature and living being by polluting air, soil and water when it directly discharges environment.Utilization from activated drinking water treatment sludge, obtained drinking water treatment sludge by burning at different temperatures, and drinking water treatment sludge in cement was investigated because waste must be recycled. In this study, firstly, phycical, chemical and mineralogical characteristics of drinking water treatment sludge , gaining from Trabzon drinking water treatment plant, was determined. Then, this waste was burnt at different temperatures (500, 600 and 700 oC) and changing composition and characteristics of it were found out. And then, cement mortar, including drinking water treatment sludge and activated drinking water treatment sludge at different percentage (%5, 10, 15 and 20), was produced and compressive strengths, setting, volume expansion of them were measured 1,2,7,and 28 days later.Obtained findings were compared with both samples, blended cements at various addition levels, and checking samples according to Turkish standards. In conclusion, drinking water treatment sludge and activated drinking water treatment sludge seemed to be suitable to produce blended cements at 5-10 % addition levels.