Yaşlılarda sağlıklı yaşlanma ve etkileyen faktörler
Healthy aging and influencing factors among elderly people
Yazar: ZEHRA GÜRSOY
Danışman: DOÇ. DR. SELDA SEÇGİNLİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing ; Hemşirelik = Nursing ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Sağlıklı yaşlanma = Healthy aging ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Çalışmanın amacı, yaşlı bireylerde sağlıklı yaşlanmayı etkileyen faktörleri belirlemektir. Kesitsel olarak planlanan çalışmanın örneklemini İstanbul'da üç huzurevinde yaşayan 65 yaş ve üstü, yatağa bağımlı, psikiyatrik hastalığı, görme, duyma ve konuşma problemi olmayan, demans ve alzheimer tanısı almayan 249 birey oluşturdu. Araştırmada veriler, Kişisel Bilgi Formu, Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği, Mini Nutrisyonel Değerlendirme Ölçeği Kısa Formu, Standardize Mini Mental Durum Testi, Yaşlılar İçin Fiziksel Aktivite Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, ki-kare analizi, t-testi ve lojistik regresyon analizi kullanıldı. Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 78,2±7,85 olup, %62,2'si kadın, %37,8'i erkektir. Bireylerin büyük çoğunluğu bekar (%75,5), %35,4'ü üniversite mezunu ve tamamına yakını (%99,2) çalışmamaktadır. Araştırmada sağlıklı yaşlanma oranı %38,5'tir. Araştırmada, arkadaşlık ilişkileri, kronik hastalık varlığı, düzenli ilaç kullanımı, düzenli kullanılan ilaç sayısı, hipertansiyon ve kardiyovasküler hastalıklar, düşme öyküsü, düşme korkusu, antihipertansif ve kardiyak ilaç kullanımı, fiziksel aktivite, mental iyilik ve yaşam doyumu ile sağlıklı yaşlanma arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Lojistik regresyon analizinde ise düşme korkusu, kardiyovasküler hastalıkların varlığı, kullanılan ilaç sayısı ve yaşam doyumunun sağlıklı yaşlanmayı etkileyen faktörler olduğu belirlendi (p<0,05). Sonuç olarak, yaşlılarda sağlıklı yaşlanmayı artırmada, sağlıklı yaşlanmayı etkileyen faktörlerin bilinmesi ve bu faktörleri dikkate alan girişimlerin planlanması önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Halk Sağlığı Hemşireliği, Etkileyen Faktörler, Sağlıklı Yaşlanma, Yaşlılık

Abstract:
The aim of the study is to determine the factors of influencing healthy aging among elderly individuals. The sample of the study which was planned cross-sectionally, consisted of 249 individuals aged 65 and over, living in three nursing homes in Istanbul, bedridden, without psychiatric illness, vision, hearing and speech problems, and not diagnosed with dementia and alzheimer. Data were collected by Personal Information Form, Katz Daily Living Activities Index, Mini Nutritional Assessment Short Form, The Standardized Mini Mental State Examination, Physical Activity Scale for Elderly and The Satisfaction with Life Scale. Descriptive statistical methods of chi-square analysis, t-test and logistic regression analysis were used to evaluate the data. The average age of the participants were 78.2±7.85, 62.2% of them were women and 37.8% were men. Most of individuals were single (75.5%), 35.4% were university graduates and almost all (99.2%) were unemployed. Healthy aging rate in the research was found as 38.5%. In this study it was found that there was a significant relationship between healthy aging and friendship relationships, the presence of chronic illnesses, regular medication use, the number of medications used regularly, hypertension and cardiovascular diseases, falling history, fear of falling, antihypertensive and cardiac medication use, physical activity, mental well-being and life satisfaction (p<0.05). In the logistic regression analysis, it was determined that the fear of falling, the presence of cardiovascular diseases, the number of medications used and the life satisfaction were the factors that were affecting healthy aging. In conclusion, it is important both to know and plan the interventions that were take into account the factors affecting healthy aging in increasing healthy aging among elderly.
Key Words: Public Health Nursing, Influencing Factors, Healthy Ageing, Elderly