Epilepsi tanısı ile izlenen çocuklarda uyku ve davranış bozukluklarının değerlendirilmesi
Evaluation of sleep and behavior disorders in childrenfollowed with the diagnosis of epilepsy
Yazar: TUĞÇE ÖZEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FUAT BUĞRUL
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Davranış = Behavior ; Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Epilepsi = Epilepsy ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç:Epilepsi; hastanın günlük rutinlerini etkileyen ve nöroloji kliniklerinde sık görülen kronik hastalıklardan biridir. Epilepsi hastalığına sıklıkla uyku ve davranış sorunları eşlik etmektedir. Eşlik eden uyku ve davranış sorunları hastanın hayatını daha da zorlaştırmaktadır. Bu çalışmada epilepsili hastalarda eşlik eden uyku ve davranış sorunlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nörolojisi polikliniğine Temmuz 2018 ile Temmuz 2019 tarihleri arasında başvuran 6-18 yaş arasında epilepsi tanısı ile takipli gönüllü 63 hasta ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine başvuran 60 hasta dahil edildi. Hastaların ebeveynlerinden sosyo-demografik bilgi formu, Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi (UAA) ve Çocuk ve Gençler için Davranış Değerlendirme Ölçeği 6/18 (ÇDDÖ 6/18) doldurmaları istendi. Verilerin değerlendirilmesinde Mann-Whitney U, Student-t, tek ve çok değişkenli doğrusal regresyon analizleri, Pearson ve Spearman'skorelasyon analizleri kullanıldı.
Bulgular: Çalışma gruplarımız 63 epilepsili hasta ve 60 kontrol hastasından oluşmaktadır. Çalışmamıza alınan epilepsi grubunun yaş ortalaması 139,33 ± 36,81 ay; kontrol grubunun yaş ortalaması 133,08 ± 39,06 ay idi. Epilepsi grubundaki hastaların 33'ü kız iken, kontrol grubundaki hastaların 31'i kızdı. Epilepsi ile takip edilme süre ortalaması 30.03 ± 25.23 (median:21) ay idi.
Epilepsi grubunda UAA alt gruplarından uyku vaktine direnç, uyku kaygısı, gece uyanmaları, parasomniler, uykuda solunum bozukluğu ve gündüz uykululuk hali daha sık gözlenmektedir.
ÇDDÖ toplam puan ve alt grupların tamamı epilepsi grubunda daha sık görülmektedir.
ÇDDÖ problem toplam puan, içe yönelim, dışa yönelim, somatik yakınmalar, saldırgan davranışlar, sosyal sorunların uyku bozukluğu tanısı olan epilepsili hastalarda uyku bozukluğu olmayan epilepsili hastalara göre daha sık görüldüğü bulunmuştur.
Sosyo-demografik özelliklerden yaş; epilepsi ile ilişkili değişkenlerden epilepsi tanı yaşı, epilepsi takip süresi, nöbet sıklığı ve kullanılan ilaç değişkenlerinin hiçbirinin UAA ve ÇDDÖ üzerinde etkisi bulunamamıştır. Sadece erkek cinsiyetin ÇDDÖ toplam puanını arttıran bağımsız bir faktör olduğu tespit edildi.
Sonuç: Epilepsi tanısı ile takip edilen hastalara uyku ve davranış problemlerinin eşlik etme riski oldukça yüksektir. Bu hastalar polikliniklerde değerlendirilirken bu durum göz önünde bulundurulmalı ve erken teşhis ve tedavi için dikkat edilmelidir.

Abstract:
Objective:  Epilepsy; It is one of thechronicdiseasesthataffectsthedailyroutines of thepatientand is frequentlyseen in neurologyclinics. Sleep and behavior problem soften accompany epilepsy. Accompanying sleep and behavioral problems make the life of the patient even more difficult. In this study, it was a imed to evaluate the accompanying sleep and behavioral problems in patients with epilepsy.
Materials and Methods: The study included 63 volunteer patients aged 6-18 years who applied to the Pediatric Neurology policlinic of Selçuk University Faculty of Medicine with the diagnosis of epilepsy and 60 patients who applied to the Pediatrics policlinic Clinic. Parents of the patients were asked to fill out the sociodemographic information form, Child Sleep Habits Questionnaire (CSHQ) and Child Behavior Checklist 6/18 (CBCL 6/18). Mann-Whitney U, Student-t, univariate and multivariate linear regression analyzes, Pearson and Spearman's correlation analyzes were used to evaluate the data.
Results: Our study groups consisted of 63 epileptic patients and 60 control patients. The meanage of the epilepsy group included in our study was 139.33 ± 36.81 months; the meanage of the control group was calculated as 133.08 ± 39.06 months. While 33 of the patients in the epilepsy group were girls, 31 of the patients in the control group were girls. The mean duration of follow-up with the diagnosis of epilepsy was calculated as 30.03 ± 25.23 (median: 21) months. In the epilepsy group, resistance to sleep time, sleep anxiety, night awakenings, parasomnias, sleep breathing disorder and daytime sleepiness are observed more frequently in the CSHQ subgroups. CBCL total score and all subgroups are more common in the epilepsy group.
It was found that CBCL problem total score, internalizing, externalizing, somatic complaints, aggressive behaviors, and social problems were more common in patients with epilepsy diagnosed with sleep disorder than in patients with epilepsy without sleep disorder.
Age from sociodemographic characteristics; none of the epilepsy-relatedvariables, age at diagnosis of epilepsy, epilepsy follow-up period, seizure frequency, and medication used, had any effect on UAA and CBCL. It was determined that only male gender was an independent factor that increased the CBCL total score.
Conclusion: Patients followed up with a diagnosis of epilepsy have a high risk of accompanying sleep and behavioral problems. This situation should be taken into account when evaluating these patients in out patient clinics and attention should be paid to early diagnosis and treatment.