Düzensiz göç sürecinde kadın göçmenler: istanbul'dan bir kesit
Migrant women in the process of irregular migration: A profile from istanbul
Yazar: HÜLYA BARBAROS
Danışman: PROF. DR. NURAY ÖZGÜLNAR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Günümüzde uluslararası göç akımları ekonomik ve sosyal yapılardan etkilenerek nitelik ve kapsam değişikliğine uğramıştır. Son yıllarda düzensiz olarak tanımlanan ve göç sürecinin herhangi bir aşamasında yasadışı/kayıtdışı/belgesiz hareketi barındıran göç akımları hızla artmaktadır. Bu süreçte kadınların da görünürlüğü artarak sorunun boyutlarını önemli kılmıştır.Bu çalışma İstanbul'da, düzensiz göç sürecindeki kadınları ülkelerindeki sosyo-ekonomik durumlarını, göç sırasında yaşananları, göç edilen ülkedeki koşulları ve tüm süreçteki sağlık durumlarını inceleyerek tanımlamaya ve sürece dahil olan kadınlara ilişkin genel bir çerçeveyi ortaya koymayı amaçlamaktadır. İstanbul ilinde, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Yabancılar Şube Müdürlüğü ve İnsan Kaynağını Geliştirme Vakfı (İKGV) ile işbirliği yapılarak, Şubat 2008-Nisan 2009 tarihleri arasında 52 kadınla derinlemesine görüşmeler yapılmıştır.Kadınları göç etmeye iten en önemli neden yoksulluktur. Ekonomik sorunlar ve buna bağlı yoksullukla birlikte para kazanmak için göç sürecine dahil olmuşlardır. İç savaş, dini baskılar, etnik ayrımcılık, asimilasyon gibi nedenler de kadınları göçmen kaçakçılarının elinde yasadışı yollarla göç etmeye itmektedir. Bu süreçte kadınlar ağır insan hakları ihlallerine maruz kalmaktadırlar. Özellikle insan ticareti mağduru kadınların karşı karşıya kaldıkları fiziksel ve cinsel şiddet, buna bağlı ortaya çıkan sağlık riskleri ve çeşitli komplikasyonlar önemli sorunlar oluşturmaktadır. Kadınların yasal statüleri, yaşam ve çalışma koşulları sağlık hizmetlerinden yararlanma ve erişim düzeylerini farklılaştırmaktadır.Düzensiz göç süreci farklı bölgelerden, farklı etnik kökenden ve dinden genç ve bekar kadınları biraraya getirmektedir. Bu kadınlar ev hizmetinde ya da seks/eğlence sektöründe kayıtdışı çalışmakta, bir başka ülkeye gitmek için sığınmacı statüsünde ülkede kalmaya devam etmekte ya da göç sürecinin herhangi bir aşamasında insan ticareti mağduru olarak karşımıza çıkmaktadır.

Abstract:
Today?s international migration flows have changed both in composition and scope as a result of the effects of changing economic and social structures. In recent years there has been an increase in what has been defined as irregular migration, which refers to migration flows that encompass illegal/undocumented/off the record movement. The increase of visibility of women in this process has emphasized the magnitude of the problem.This study aims to analyze and define the socio economic conditions of the countries of origin and country migrated to, experiences during migration, and the health conditions of those women in Istanbul who are a part of this irregular migration process. The study develops a general framework regarding the women included in the process. In Istanbul, with the cooperation of Istanbul Security Directorate, Department of Foreigners and Human Resource Development Foundation, between February 2008 and April 2009, in depth interviews were conducted with 52 women.Poverty is the primary cause driving women to migrate. Economic hardships and resulting poverty has led them to migrate with the objective of earning more money. Civil wars, religious repression, ethnic discrimination, and assimilation are the primary reasons leading women to migrate illegally and at the mercy of illegal traffickers. During this process, women are subjected to serious human rights violations. The physical and sexual violence that victims of human trafficking are subjected to and the health risks and other complications resulting from this are particularly critical problems. The legal status of these women, and their living and working conditions determine their level of access to healthcare services.Irregular migration brings together young, single women from different regions, and ethnic and religious backgrounds. These women work as domestic maids and in the sex/entertainment industry illegally, remain in the country under refugee status waiting to go to another country, or end up a victim of human trafficking at some point of their migration process.