İnternet alan adı (domain name) haklarının korunması
Protecting of internet domain name rights
Yazar: SEFER OĞUZ
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM ARSLAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Alan adları = Domain names ; Hakemler = Arbitrators ; Haksız rekabet = Unfair competition ; İnternet = Internet

Özet:
Alan adları internetin kullanılmaya başlamasından sonra ortaya çıkmıştır. İnternet Tahsisli Sayılar ve Adlar Kurumu (Internet Corporation For Assigned Names and Numbers- ICANN) alan adlarının küresel yönetiminde yetkilidir. Türkiye'de ise .tr uzantılı alan adlarının yönetimi Ulaştırma Bakanlığı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na verilmiştir.İnternetin sosyal ve ticari hayatta geniş kitleler tarafından kullanılması ile alan adı tescil edilmesi talepleri artmıştır. Bunun sonucu olarak alan adlarının ?İlk gelen alır? ilkesine göre tescil edildiği ülkelerde alan adı korsanlığından doğan ihtilaflar ortaya çıkmıştır. Alan adları, hukuk bilimin gündemine diğer tanıtma işaretlerine tecavüz eden bir araç olarak gelmiştir. Bu tecavüzleri önlemek için bazı ülkeler, alan adı tescillerini daha sıkı kurallara bağlamışlardır. Ancak, bu uygulama da bir çok alan adının atıl kalması nedeniyle eleştirilmiştir.Kanun koyucu yeni mevzuat çalışmalarında alan adlarına ilişkin düzenlemelere yer verdiği görülmektedir. Bu düzenlemeler, alan adlarının yönetim ile ilgili olduğu kadar kullanılması ile de ilgilidir.Alan adı, kişi veya işletmeyi tanıtır. Ayrıca devir veya temliki de mümkündür. Alan adının kişiyi tanıtma fonksiyonu şahsiyet hakkına, devir ve temlik edilebilmesi malvarlığı hakkına işaret eder. Bu itibarla, alan adı üzerinde şahsiyet haklarından izler taşıyan ağırlıklı olarak malvarlığı hakkından müteşekkil karma bir hak olarak vasıflandırıalabilir. Dolayısıyla, alan adı geniş anlamda ad olarak nitelendirilebilen sui generis haktır. Tanıtma işaretleri hukukunda numerus clausus ilkesinin geçerli olup olmadığı tartışmalıdır. Bu ilkenin kabulü halinde, özel düzenlemeye kavuşturulmayan alan adlarının mutlak hak olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Aksi görüşe göre, tanıtma işaretleri numarus clausus ilkesi geçerli değildir. Alan adı sahibine, mülkiyet hakkının tanıdığı hakları ağırlıklı olarak bahşetmektedir. Bu itibarla, alan adı hakkının mutlak hak olarak kabul edilmesi gerekir. Dolayısıyla, alan adına diğer tanıtma işaretleri ile paralel bir koruma sağlanmalıdır.

Abstract:
Domain names were accured after starting to use internet widely by public. Internet Corporation For Assigned Names and Numbers (ICANN) is authorized to allocation and global managing of all domain name systems. Ministry of Transport and Information Technologies & Comminication Instution have charged with managing domain names .tr extension in Türkiye.Demands for domain name registrations have increased with the usage of internet by a lot of people in social life and trading radius. As aresult of this, debates which arised from domain name piracy according to the principle of ? First Come, First Served? appeared in the countries where they have registred. Domain names came up to the Law Science as being a toll which infringe third party distinctive signs. In some countries, strict rules came into force to prevent infringements of this kind. Howewer, practising this strict rules was criticized because of many domain names couldn?t bu used.The law-maker has included new legal arrangements in connection with domain names. These arrangements cover both managements and usage of domain names.Domain name defines person or enterprise. Transfer and assignment of domain names is also possible. Domain name?s function of defining person refers to personal rights. Being taransferable and assignable of domain names refers to assets. Therefore, domain names can be qualified as mixed rights which have clues of personel rights and which are formed of assets predominatly. This means that domain name is a ?sui generis? right which can be qualified a wide-ranging name. It is conflict that distinctive sings are whether related to numerus clauses principle or not. If this principle was accepted, domain names which were?t protected by a special law would?t be accepted as a absolute right. According to opposite opinion, numerus clausus principle is not valid at Distinctive Sign Law. Domain name provides the similar authorization to owner that Property Rights have served. In this respect, domain name right should be accepted as an absolute right. Therefore, the analogous legal protection should be provided to domain name like other dictinctive signs.