Zihinsel yetersizlikten etkilenmiş öğrencilerin ve okuma düzeyi düşük olan öğrencilerin akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerilerinde akran destekli ve hedef yönlendirimli birleştirilmiş okuma stratejisinin etkililiği
Effectiveness of peer-assisted goal-oriented combined reading strategy in fluent reading and reading comprehension skills of students affected by intellectual disability and students with low reading levels
Yazar: MURAT VURAL
Danışman: PROF. DR. EMİNE RÜYA ÖZMEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran desteği = Peer scaffolding ; Akıcılık = Fluidity ; Okuma = Reading ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma düzeyi = Reading level ; Okuma stratejileri = Reading strategies ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu araştırmada, zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin ve okuma düzeyi düşük olan öğrencilerin öykü türü metinlerde okuma hızı, okuma hatası ve metin anlamalarında Akran Destekli Hedef Yönlendirimli Birleştirilmiş Okuma Stratejisi Öğretimi (AD-HY-BOS) etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu genel amaç doğrultusunda; okuma hızı, okuma hatası, okuduğunu anlama, genelleme, izleme ve sosyal geçerlik başlıkları altında alt amaçlar oluşturulmuştur. Araştırma Samsun'da bulunan kaynaştırma sınıfına devam eden hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan üç öğrenci ve okuma düzeyi düşük olan yedi öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırma için ön koşul becerilerini karşılayan bu öğrencilere AD-HY-BOS öğretimi uygulanmıştır. Araştırma tek denekli deneysel desenlerden Denekler Arası Çoklu Yoklama ile yapılmıştır. Stratejinin okuma hızı, okuma hatası, öykü anlamalarında etkisi araştırılmış, genelleme amaçları için ise öğrencilerin kendi ders kitaplarından alınan bir öykü kullanılmıştır. Araştırma verileri görsel analiz yoluyla yorumlanmış, sosyal geçerlik verileri içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; AD-HY-BOS'nin hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin ve okuma düzeyi düşük olan öğrencilerin okuma hızı, okuma hatası, öykü anlamalarında etkili olduğu belirlenmiştir. Denek ve denek gruplarının AD-HY-BOS öğretiminden sonra göstermiş oldukları metin anlama performanslarını 4. sınıf düzeyinde bir öyküye ve strateji kullanımlarını sınıf ortamına genelleyebildikleri belirlenmiştir. Araştırmanın sosyal geçerlik verileri incelendiğinde ise araştırmaya katılan öğrencilerin stratejiyi faydalı buldukları, stratejiyi beğendikleri ve okuma hızı, okuma hatası, metin anlama becerilerinin gelişmesinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın son kısmında bulgular tartışılarak uygulamaya ve ileri araştırmalara yönelik önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
This study aims to determine the effectiveness of Peer-Assisted Goal-Oriented Combined Reading Strategy  (AD-HY-BOS) on students with intellectual disabilities and students with low reading levels for reading fluency, reading error, and text comprehension in story type texts. According to this overall purpose, sub-goals are determined such as effectiveness, generalization, maintanence and social validity. The research is conducted with three students with mild intellectual disabilities and seven students with low reading levels who were attending the mainstreaming class in Samsun. AD-HY-BOS was applied to these students who met the prerequisite skills for the study. The study was carried out using the "Multiple Probe Design Across Subjects" which is a single subject experimental design. The effect of the strategy on reading fluency, reading error, and comprehension of stories were used. For the purposes of generalization, a story taken from the students' own textbooks was used. The data were interpreted by visual analysis content analysis and the social validity data were evaluated by content analysis. According to study findings; AD-HY-BOS is a effective method for reading fluency, reading error, and comprehension of story by children with intellectual disabilities and low reading levels. It was determined that subject and subject groups were able to generalize their text comprehension performance fourth grade story and strategy usage to the classroom environment after AD-HY-BOS strategy teaching. When the social validity data of the study were examined, it was found that the students who participated in the study found the strategy useful, liked the strategy and was effective in the development of reading speed, reading error and text comprehension skills. In the last part of this study, the findings are discussed and suggestions are given for the practice and further research.