Meme kanseri tanısı alan kadınların ve yakınlarının hastalık sürecindeki deneyimlerinin psiko-sosyal bağlamda incelenmesi
Investigating the experiences of women diagnosed with breast cancer and their relatives during the disease process in pyschosocial context
Yazar: DİDEM ŞİMŞEK ÖCAL
Danışman: PROF. DR. AYDOĞAN AYKUT CEYHAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı /  Eğitim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Kadınlar = Women ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Neoplazmlar-deneysel = Neoplasms-experimental ; Varoluşsal kaygı = Existential anxiety

Özet:
Bu araştırmanın amacı, meme kanseri tanısı alan kadınların kanser tanısıyla birlikte hastalık sürecini nasıl deneyimlediklerini psiko-sosyal bağlamda meme kanseri tanılı kadınlar ve yakınlarının bakış açısı ile ortaya koymaktır. Bu araştırma fenomenolojik desende gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcıları meme kanserli kadınlar (10 kadın) ve meme kanseri tanısı alan kadınların yakınlarından (6 kadın, 4 erkek) oluşmaktadır. Meme kanserli kadınların hastalık sürecindeki deneyimlerine ilişkin temalar ve alt temalar; (a) hastalığa verilen tepkiler: tanıya yönelik (şok, boşluk, ruhsal çöküntü, kabullenmeme, ümitsizlik, sosyal destek arama, kaygı, kendini suçlama) ve tanı sonrası tepkiler (kabullenme, kaygı, üzüntü, acizlik), (b) başa çıkma stratejileri: maneviyat yolu ile, sosyal destek yolu ile, bilgi edinme yolu ile, egzersiz yolu ile ve beslenme yolu ile, (c) sosyal destek kaynakları: eş, arkadaş, diğer aile üyeleri, hekim, (d) varoluşsal yansımalar: olgunlaşma, yaşamı yeniden anlamlandırma, ölüm ile yüzleşme olarak belirlenmiştir. Yakınlarının görüşlerine göre meme kanserli kadınların hastalık sürecindeki deneyimlerine ilişkin temalar ve alt temalarda; (a) hastalığa verilen tepkiler: kaygı, kendini suçlama, öfke, yalnız kalma isteği, (b) başa çıkma stratejileri: maneviyat yolu ile, hastalığı küçümseme yolu ile, bilgi edinme yolu ile, (c) sosyal destek kaynakları: arkadaş, eş, çocuk, hekim, diğer aile üyeleri, (d) varoluşsal yansımalar: olgunlaşma olarak belirlenmiştir. Yakınlarının da hastalık sürecindeki deneyimlerine ilişkin temalar ve alt temalar; (a) hastalığa verilen tepkiler: kaybetme korkusu, üzüntü, inkar-kaçınma, (b) başa çıkma stratejileri: bilgi edinme yolu ile, maneviyat yolu ile, kendi kendine telkin yolu ile, hastalığın iyileşme belirtilerine odaklanma yolu ile, (c) sosyal destek kaynakları: sevgili, arkadaş, (d) varoluşsal yansımalar: olgunlaşma olarak belirlenmiştir.

Abstract:
This research aimed to present in psycho-social context how the women diagnosed with breast cancer experienced the process of the disease following their diagnosis based on the perspectives of the women and relatives. This study was conducted by using phenomenological design. The study participants consisted of women with breast cancer (10 females) and the relatives of the women diagnosed with breast cancer (6 females, 4 males). Themes and sub-themes related to the experiences of women with breast cancer during the process of disease were:  (a) reactions to the disease: immediate reactions to the diagnosis (shock, feelings of emptiness, mental breakdown, inability to accept the diagnosis, hopelessness, seeking social support, anxiety, self-blame) and reactions following the diagnosis (acceptance, anxiety, sadness, helplessness), (b) coping strategies: by spirituality, seeking social support, through acquisition of information, doing exercise and paying attention to nutrition, (c) sources of social support: spouse, friends, other family members, physician, (d) existential reflections: maturation, redefining life, facing the concept of death. The themes and sub-themes related to the experiences of women with breast cancer in the disease process were; (a) reactions to the disease: anxiety, self-blame, anger, desire to be alone, (b) coping strategies: by spirituality, feeling contempt towards the disease, through acquisition of information, (c) sources of social support: friends, spouse, child, physician, other family members, (d) existential reflections: maturation. The themes and sub-themes related to the experiences of the relatives of the individuals with breast cancer: (a) reactions to the disease: fear of loss, sadness, denial-avoidance, (b) coping strategies: through acquisition of information, by spirituality, providing suggestions to the self, by focusing on signs of recovery, (c) sources of social support: partner, friends, (d) existential reflections: maturation.