Nusayri geleneğinde inkarnasyon öğretisi
Incarnation in the Nusayri tradition
Yazar: HATİCE ARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MAHMUT SALİHOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Din felsefesi = Religious philosophy ; Gelenekler = Traditions ; Hristiyanlık = Christianity ; Mezhepler = Sects ; Nusayriler = Nusayrians ; Nusayrilik = Nusayris religious ; Tanrı anlayışı = God understanding ; İnkarnasyon = Incarnation ; İslam felsefesi = Islamic philosophy ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışma, Nusayrî geleneğinde inkarnasyon inancını ilk ortaya çıktığı zamandan bu güne kadarki tarihsel süreçte incelemeyi amaçlar. Bu bağlamda Nusayrîlik üç temel teolojik dönemde ele alınmıştır. Birinci teolojik dönemde Nusayrîliğin kurucusu addedilen Muhammed b. Nusayr ile mezhebin doktrinlerini sistemleştiren Hüseyin b. Hamdân el-Hasîbî'nin eserlerinde sunulan Tanrı'nın beşer sûretinde görünmesi inancı irdelenmektedir. Bu eserlerde ma'nâ ve isim olarak iki şahsiyette zuhur eden Tanrı'nın görünümleri, inkarnasyon inancı çerçevesinde yorumlanmaktadır.
Nusayrîlikte inkarnasyon inancı açısından ikinci süreç, mezhebin yayıldığı ve farklı kültürlerle etkileşime geçtiği X. ve XI. yüzyıldır. İkinci bölümün konusu olan bu dönem, Tanrı tasavvuru ve Tanrı'nın beşerî tezahürünün tabiatı hakkında geliştirilen farklı yorumları içermektedir. Bu dönem Nusayrî liderlerinin eserlerinde, Tanrı'nın tezahürünün mahiyeti daha çok doketik bir tarzda ele alınmakla birlikte yer yer inkarnasyon yorumlarının da yapıldığı dikkat çekmektedir. 
Son bölümde ise XIX. yüzyılda bazı Nusayrî sır metinlerinin araştırıcılar tarafından ortaya çıkarılma süreci ile bu eserlerde sunulan Tanrı'nın beşerî görünümünün niteliği ele alınmaktadır. Açık bir Hıristiyan etkinin var olduğu görülen bu eserlerde Tanrı'nın görünümünün salt doketizm ile açıklandığı görülmektedir. Ayrıca bu bölümde modern dönem Nusayrîlerinin genel olarak yayımlanan eserlere yaklaşımları özelde ise inkarnasyon ile ilgili görüşleri aktarılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The subject of this work is to study the incarnation belief in the Nusayrî tradition within a historical background since its origin up hitherto. In the sense Nusayrî tradition is held within three fundamental theological periods. The first period is about the belief on the epiphany of the God in the human form according to the presentation in the works of Husain b.Hamdan Al-Hasibi who systematized the doctrines of Mohammed Ibn Nusayr who is admitted as the founder of the Nusayrîyyah. The works of the first period focus on the manifestation of the God in two personalities as the meaning and name, which comes forth from the belief in the incarnation. 
The second period of the Nusayrîyyah refers to the X. and XI. century in which the sect was spreading and the interaction with other cultures was brought about. This period is characterized by an inquiry into the change in the conception of god and the nature of the theophany in human flesh within the interpretations thereof. It draws attention that although the nature of the theophany as held in the works of Nusayrî leaders refers rather to a docetic approach also can be seen some interpretations related to the incarnation. 
The last period is based on the revelations of occult texts of Nusayrîyyah by the investigators in XIX.Century.  The works supposedly dated on XVIII – XIX upon which the Christian influence is apparent the concept of theophany is explained with a docetic approach. In addition this period is about the general opinion of modern Nusayrîs on the published works as well as their opinions about the incarnation concept.