Pozitif psikoloji ve pozitif psikoterapi yönelimli grupla psikolojik danışma programının teknoloji bağımlılığına etkililiğinin incelenmesi
Investigation of the effectivenes of positive psychology and positive psychotherapy oriented group counseling program on technology addiction
Yazar: ABDULLAH ENSAR UZUN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ENGİN DENİZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Mutluluk = Happiness ; Pozitif psikoloji = Positive psychology ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikoterapi = Psychotherapy ; Psikoterapi-grup = Psychotherapy-group ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bu araştırmada kapsamında, araştırmacı tarafından geliştirilen Pozitif Psikoloji – Pozitif Psikoterapi Yönelimli Grupla Psikolojik Danışma Programının bireylerin İnternet Bağımlılığı, Duygusal Zekâ ve Mutluluğu Artırma Stratejileri düzeylerine etkililiğinin incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın hedefi göz önüne alınarak 2x3'lük yani deney grubunu, kontrol grubunu ve ön test, son test ve izleme testini içeren karma test kullanılmıştır. Araştırma kapsamında kullanılan modelde ilk faktör deney grubu ile kontrol grubudur. İkinci faktör ise ön test çalışması, son test çalışması ve izleme çalışmasıdır. Bu çalışmalar tekrarlanan ölçümleri belirtmektedir. Deney grubu 12 öğrenci ve kontrol grubu 12 öğrenci olmak üzere araştırmaya Yıldız Teknik Üniversitesinde öğrenim gören toplam 24 lisans öğrencisi katımıştır. Araştırmanın bağımsız değişkeni ön test ölçümleri ve son test ölçümleri arasında deney grubuna uygulanan ve araştırmacı tarafından Pozitif Psikoloji ve Pozitif Psikoterapi yaklaşımları referans alınarak geliştirilen 13 haftalık Pozitif Psikoloji ve Pozitif Psikoterapi Yönelimli Grupla Psikolojik Danışma Programıdır. Araştırmanın bağımlı değişkeni ise araştırmaya katılan bireylerin "İnternet Bağımlılığı", "Duygusal Zekâ" ve "Mutluluğu Artırma Stratejileri" düzeyleridir. Araştırma için araştırmacı tarafından "Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulundan" "21.03.2021" tatihinde ve "2021/01" numaralı toplantı kararı sonucunda etik kurul onayı alınmıştır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu", "İnternet Bağımlılığı Testi", "Duygusal Zekâ Ölçeği Kısa Formu", "Mutluluğu Artırma Stratejileri Ölçeği" aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS İstatistik 26 versiyonu ile gerçekleştirilmiştir. Kontrol ve deney grubundaki öğrencilerin kategorik değişkenler sayı ve yüzde olarak verilmiş olup, her iki grubun demografik verilerinin dağılım homojenliği ki-kare testi ile belirlenmiştir. Sayısal değişkenlerde normal dağılım çarpıklık değerleri hesaplanarak bulunmuştur. Bu kapsamda kullanılan ölçek ve alt boyutlarının normal dağılım kurallarına uyduğu görülmüştür. Araştırmada kontrol ve deney grubunda yer alan öğrencilerin tanımlayıcı bilgilerinde farklılık olup olmadığı Ki-Kare testi ile incelenmiştir. Kontrol veya deney grubunda yer alan öğrencilerin ölçek öntest, sontest ve izleme testleri puanları arasında farklılık olup olmadığı Karışık Ölçümler için İki Faktörlü ANNOVA Testi (Karışık Gruplar Arası-İçi Varyans Analizi) ile gerçekleştirilmiştir. Gruplar arasındaki farklılıkta Post Hoc Testleri kullanılmıştır. Tüm çalışmada anlamlılık düzeyleri 0.05 ve 0.01 değerleri dikkate alınarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda Pozitif Psikoloji – Pozitif Psikoterapi Yönelimli Grupla psikolojik Danışma Programının bireylerin Teknoloji Bağımlılığı puanlarını azalttığı, Duygusal Zekâ ve Mutluluğu Artırma Stratejileri Puanlarını artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bulguları, literatür bilgisi ve araştırmalar doğrultusunda tartışılarak öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Pozitif Psikoloji, Pozitif Psikoterapi, İnternet Bağımlılığı, Duyguzal Zekâ, Mutluluğu Artırma Stratejileri

Abstract:
INVESTİGATİON OF THE EFFECTİVENES OF POSİTİVE PSYCHOLOGY AND POSİTİVE PSYCHOTHERAPY ORİENTED GROUP COUNSELİNG PROGRAM ON TECHNOLOGY ADDİCTİON
Within the scope of this research, it was aimed to examine the effectiveness of the Positive Psychology – Positive Psychotherapy Oriented Group Counseling Program developed by the researcher on the levels of Internet Addiction, Emotional Intelligence and Happiness Increasing Strategies. Considering the aim of the research, a mixed test consisting of 2x3, that is, the experimental group, the control group, and the pretest, posttest and follow-up test was used. In the model used in the research, the first factor is the experimental group and the control group. The second factor is pre-test study, post-test study and follow-up study. These studies indicate repeated measurements. A total of 24 undergraduate students studying at Yıldız Technical University participated in the research, including 12 students in the experimental group and 12 students in the control group. The independent variable of the study is the 13-week Group Psychological Counseling Program for Positive Psychology and Positive Psychotherapy, which was applied to the experimental group between the pre-test measurements and the post-test measurements and developed by the researcher with reference to Positive Psychology and Positive Psychotherapy approaches. The dependent variable of the research is the "Internet Addiction", "Emotional Intelligence" and "Happiness Increasing Strategies" levels of the individuals participating in the research. Ethics committee approval was obtained for the research from the "Yıldız Technical University Social and Human Sciences Research Ethics Committee" on "21.03.2021" and as a result of the meeting numbered "2021/01". The data of the research were collected through the "Personal Information Form", "Internet Addiction Test", "Short Form of Emotional Intelligence Scale", "Strategies to Increase Happiness" created by the researcher. Data analysis was performed with SPSS Statistics version 26. The categorical variables of the students in the control and experimental groups were given as numbers and percentages, and the distribution homogeneity of the demographic data of both groups was determined by the chi-square test. The skewness values of the normal distribution in numerical variables were calculated by calculating. It has been observed that the scale and sub-dimensions used in this context comply with the normal distribution rules. Chi-square test was used to examine whether there was a difference in the descriptive knowledge of the students in the control and experimental groups. The difference between the scale pretest, posttest and follow-up test scores of the students in the control or experimental groups was carried out with the Two-Factor ANNOVA Test for Mixed Measurements (Intra-Mixed-Group Analysis of Variance). Post Hoc Tests were used for the difference between the groups. In the whole study, the significance levels were carried out by considering the values of 0.05 and 0.01. As a result of the research, it was concluded that the Group Counseling Program with Positive Psychology – Positive Psychotherapy Oriented decreased the Technology Addiction scores of the individuals and increased the Emotional Intelligence and Happiness Increasing Strategies Scores. The findings of the research were discussed in line with the literature and research and suggestions were presented.

Keywords: Positive Psychology, Positive Psychotherapy, Internet Addiction, Emotional Intelligence, Happiness Increasing Strategies