Yüksek çözünürlüklü fotogrametrik verilerle kaçak yapıların tespiti
Detection of illegal structures with high resolution photogrammetric data
Yazar: SERHAT GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ŞANLIOĞLU
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı / Harita Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Kaçak yapılaşma, Türkiye'de özellikle kentleşme hızının yüksek olduğu bölgelerde ciddi bir sorun teşkil etmektedir. Bu sorun, sadece yasa dışı yapılaşma anlamına gelmemekte; aynı zamanda çevresel, sosyal ve ekonomik açıdan da büyük sorunlar doğurmaktadır. Kaçak yapıların planlanmış kentsel gelişime uygun olmaması, altyapı sorunlarının artmasına ve çevre kirliliğine yol açarak şehirlerin sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Bununla birlikte, plansız yapılaşmanın özellikle deprem gibi doğal afetler karşısında halk güvenliğini tehdit ettiği bilinmektedir.
Bu çalışmada, yüksek çözünürlüklü fotogrametrik verileri kullanılarak Batman ilindeki kaçak yapılaşmanın tespitine yönelik analizler gerçekleştirilmiştir. Uzaktan algılama teknikleri ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) entegrasyonu, kaçak yapıların konumunun tespitinde ve bu yapıların imar planlarına uygun olup olmadığının hızlı bir şekilde analiz edilmesinde büyük kolaylık sağlamıştır. Hava fotoğrafları ve yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri, geniş alanların düşük maliyetle izlenmesini sağlamış; bu sayede kaçak yapıların tespiti geleneksel yöntemlere göre daha hızlı ve doğru bir şekilde gerçekleştirilmiştir.
Bu araştırmanın sonuçları, uzaktan algılama ve CBS'nin kaçak yapı tespitindeki etkinliğini ortaya koymakta ve bu yöntemlerin şehir yönetimi ve kentsel planlama süreçlerine entegrasyonunun önemini vurgulamaktadır. Ayrıca çalışma, kaçak yapıların sadece şehir planlaması üzerindeki etkilerini değil, aynı zamanda doğal kaynakların korunması, çevresel risklerin azaltılması ve toplumsal düzenin sağlanması açısından da önemli bulgular sunmaktadır.

Abstract:
Illegal construction poses a significant problem in Turkey, particularly in regions with a high rate of urbanization. This issue not only refers to unauthorized building but also leads to substantial environmental, social, and economic problems. The misalignment of illegal structures with planned urban development increases infrastructure challenges and environmental pollution, thereby threatening the sustainability of cities. Moreover, it is well established that unplanned construction, especially in the context of natural disasters such as earthquakes, endangers public safety.
In this study, analyses were conducted to detect illegal constructions in the province of Batman using high-resolution photogrammetric data. The integration of remote sensing techniques and Geographic Information Systems (GIS) has significantly facilitated the identification of the locations of illegal structures and the rapid analysis of their compliance with zoning regulations. Aerial photographs and high-resolution satellite imagery have allowed for the low-cost monitoring of large areas, enabling the detection of illegal structures to be carried out more quickly and accurately compared to traditional methods.
The results of this research demonstrate the effectiveness of remote sensing and GIS in detecting illegal constructions and highlight the importance of integrating these methods into urban management and planning processes. Additionally, the study presents significant findings not only regarding the impacts of illegal structures on urban planning but also in terms of natural resource conservation, the reduction of environmental risks, and the maintenance of social order.