Aşıya ilişkin tutumlar ölçeğinin Türkçe'ye uyarlanması, geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi.
Investigation of validity and validity of turkish attitudes to the foreign affairs
Yazar: DİDEM ÖZÜMİT
Danışman: PROF. DR. HATİCE YILDIRIM SARI
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş-Amaç: Dünya genelinde bağışıklama başarısının devamlılığı ve daha da arttırılması
bağışıklama oranlarının yüksekliği ile sağlanabilmektedir. Buna karşın son yıllarda tüm
dünyada olduğu gibi Türkiye'de de aşı yaptırmayı reddeden ebeveynlerin oranının artması
aşıya ilişkin toplumsal tutumların olumlu yöne evrilmesine yönelik çalışmaları
gerektirmektedir. Bu çalışma aşıya ilişkin toplumsal tutumları belirlemek amacıyla
geliştirilmiş olan Aşıya İlişkin Tutumlar Ölçeği'ni Türkçe'ye uyarlamak, Türkçe geçerlik ve
güvenirliğini yapmak amacıyla planlanmıştır.
Yöntem: Araştırmada hastanede çalışan hekim, hemşire, laborant, diyetisyen, eczacı, sosyal
hizmet uzmanı, psikolog olmak üzere 208 sağlık profesyonelinden (%41.6) ve 292 (%58.4)
ebeveynden veri toplanmıştır (n:500). Ölçeğin düzeltilmiş toplam madde korelasyonu
değerleri incelendiğinde tüm maddelerin 0.30 değerinin üstünde yer aldığı ve bu maddelerin
tamamının faktör analizi değerlendirmesi için uygun olduğu görülmüştür. Ölçek
maddelerinin faktörlerine Kaiser-Meyer-Olkin (KMO=0.856) ölçütü ve Bartlett küresellik
testine (χ2=2671.831; p<0.001) göre karar verilmiştir. Açımlayıcı faktör analizi sonuçlarına
göre iki bileşen toplam varyansın %51.32'sini açıklamaktadır. Çalışmada 14 ölçek maddesi
için Cronbach α değeri 0.853 olarak elde edilmiş ve maddeler arası iç tutarlılık değeri yüksek
bulunmuştur. Maddelerin toplanabilir olup olmadığı Tukey Toplanamazlık (Nonadditivity)
Varyans Analizi ile değerlendirilmiş ve maddelerin toplanabilir olduğu görülmüştür
(F=202.252; p<0.001).
Sonuç: Aşıya Yönelik Tutumlar Ölçeği'nin Türkçe formu 2 faktörlü, 14 maddeden
oluşmuştur. Ölçek aşıya ilişkin toplumsal tutumları belirlemek için kullanılabilecek Türk
dilinde geçerli ve güvenilir bir araçtır.
Anahtar Kelimeler: aşı tutum ölçeği, aşı karşıtlığı, geçerlik-güvenirlik

Abstract:
Objective: The continuation and further increase of immunization success in the world can
be achieved by high immunization rates. However, as all over the world in recent years in
Turkey also the rate of increase in social attitudes of parents who refuse vaccines,
vaccination requires all efforts to evolve in a positive way. This study was designed to adapt
the Turkish version of the Attitudes Towards Vaccine Scale, which was developed to
determine the social attitudes towards vaccination, and to make its validity and reliability in
Turkish.
Method: Data were collected from 208 health professionals (41.6%) and 292 (58.4%)
parents, including physicians, nurses, lab technicians, dietitians, pharmacists, social workers,
psychologists (n: 500).When the corrected item correlation values ​​of the scale were
examined, it was seen that all items were above 0.30 and all of these items were suitable for
factor analysis evaluation. The factors of the scale items were determined according to
Kaiser-Meyer-Olkin (KMO = 0.856) criterion and Bartlett sphericity test (χ2 = 2671.831; p
<0.001).According to exploratory factor analysis results, two components explained 51.32%
of the total variance. In the study, Cronbach's α value was found to be 0.853 for 14 items and
the internal consistency value was found to be high. Tukey Nonadditivity Analysis of
Variance was used to determine whether the items were collectible and the items were
collectable (F = 202.252; p <0.001).
Conclusion: The Turkish version of the Attitudes Towards Vaccine Scale consisted of 14
items with 2 factors. The scale is a valid and reliable tool in the Turkish language that can be
used to determine social attitudes towards vaccination.
Key Words: vaccination attitude scale, anti-vaccine, validity-reliability