Erodium moschatum (L.) L'hér. ekstraktlarının mutajenik, antimutajenik ve antimikrobiyal potansiyellerinin değerlendirilmesi
Evaluation of mutagenic, antimutagenic and antimicrobial potentials of Erodium moschatum (L.) L'hér. extracts
Yazar: FATİH KILINÇ
Danışman: PROF. DR. AHMET UYSAL
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Laboratuvar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Bu çalışmada; antimikrobiyal, mutajenik ve antimutajenik aktivitelerinin aydınlatılması amacıyla Erodium moschatum bitkisinin dört farklı özütü (etanol, etanol/su, etil asetat ve su) üzerinde çalışıldı. Antimikrobiyal potansiyel testi için standart mikroorganizma olan yedi bakteri ve bir maya üzerinde sıvı mikro dilüsyon testi yapılırken, mutajenik etkinin taranması Ames testi ile yapıldı. Baz çifti değişim mutasyonunun tespiti için Salmonella typhimurium TA100, çerçeve kayması mutasyonunun tespiti için TA98 suşu kullanıldı. Standart plak inkorporasyon yöntemi, hem S9 metabolik aktivasyon enzimleri varken hem de bunlar olmadan gerçekleştirildi. 
Sonuçlar, E. moschatum etanol özütünün 0,781 mg/ml dozunda gram pozitif bakteri olan Sarcina lutea üzerinde etkili olduğunu gösterdi. Diğer özütler zayıf ila orta dereceli etki arasında değişen antimikrobiyal potansiyele sahipti. Ayrıca Metisiline Dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) suşu, su özütü dışındaki farklı konsantrasyonlardaki özütlerden de etkilendi. E. moschatum özütleri, 6.25 ila 1.562 mg/ml arasında değişen konsantrasyonlarda Candida albicans'a karşı antifungal kapasite ortaya koydu. Ames testinde tüm özütlerin mutajenik kapasiteye sahip olmadığı belirlendi. Antimutajenite çalışmaları, su özütü dışındaki diğer özütlerin, metabolik aktivasyon enzimlerinin varlığında mutajenlere karşı çok güçlü inhibisyon oranları sergilediğini ortaya çıkardı. İnhibisyon oranları %44 ile %99 arasında belirlendi. Özellikle etanol özütü, üç test konsantrasyonunda da (10000, 5000 ve 1000 µg/plak) %99 oranında 2-aminoantrasen'e karşı mükemmel antimutajenik etki gösterdi. 
Sonuçlara göre E. moschatum, kemopreventif amaçlı antimutajenik ajanların kaynağı olabilir ve diğer farmakolojik özellikleri için ileri analizlerin yapılması gerekmektedir. Ayrıca bu çalışma, E. moschatum özütlerinin mutajenik/antimutajenik aktivitesine ilişkin Ames testi ile gerçekleştirilen ilk rapordur.

Abstract:
In the present study; four different extracts (ethanol, ethanol/water, ethyl acetate and water) of Erodium moschatum plant was studied in order to elucidate of its antimicrobial, mutagenic and antimutagenic activities. For the antimicrobial potential test, broth micro dilution test was carried out on seven bacteria and one yeast, standard microorganisms, while the screening of mutagenic action was performed by Ames test. For the detection of base pair exchange mutation Salmonella typhimurium TA100 was used, while TA98 strain was used for determining of frame shift mutation. Standard plaque incorporation method was performed both with and without S9 metabolic activation enzymes. 
The results showed that E. moschatum ethanol extract was effective on Sarcina lutea, gram positive bacterium, at a dose of 0.781 mg/ml. Other extracts had antimicrobial potential ranging between weak to moderate action. Also Methicillin Resistant Staphylococcus aureus (MRSA) strain affected from the extracts at different concentration except for water extract. E. moschatum extracts revealed antifungal capacity against Candida albicans at concentrations ranging between 6.25 to 1.562 mg/ml. In the Ames test it was defined that all extracts had no mutagenic capacity. Antimutagenicity studies revealed that except for water extract, other extracts manifested very strong inhibition rates against mutagens in the presence of metabolic activation enzymes. The inhibition ratios were determined as 44% to %99. Especially ethanol extract showed excellent antimutagenic action against 2-aminoanthracene with the rates of 99% at three test concentrations (10000, 5000 and 1000 µg/plaque). 
According to the results, E. moschatum, could be the source of antimutagenic agents for chemoprevention and further analysis should be done for another pharmacological properties. Moreover, this study was the first report on mutagenic/antimutagenic activity of E. moschatum extracts performed by Ames test