Egzotik Lepomis gibbosus (Linneaus, 1758) (Güneş Balığı)'un Sarıçay Deresi'nde biyo-ekolojik özelliklerinin belirlenmesi.
Bio-ecological features of exotic Lepomis gibbosus (Linneaus, 1758) (Pumpkinseed) in Sarıçay Stream.
Yazar: NİLDENİZ TOP
Danışman: DOÇ. DR. ALİ SERHAN TARKAN
Muğla Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Doğal olarak Kuzey Amerika'da yayılım gösteren ve 19. yüzyılın sonlarında Avrupa'ya sportif balıkçılık, süs veya akvaryum balığı olarak getirilen Güneş balığı (Lepomis gibbosus) hakkında Türkiye'de bugüne kadar sadece dağılımı ile ilgili sınırlı bilgiler mevcuttur. Bu amaçla sunulan çalışmada ülkemiz tatlı sularında yaklaşık 30 seneden beri bulunan ancak hakkında çok az bilgi bulunan güneş balığının Sarıçay havzasında (Milas-Muğla) biyolojik ve ekolojik özellikleri incelenmiştir. Bu kapsamda Haziran 2009 - Mayıs 2010 tarihleri arasında aylık periyotlarla arazi çalışmaları yapılmış ve 1040 bireyin boy, ağırlık ve eşeyleri saptanmıştır. İncelenen örneklerin boy, ağırlık, yaş ve eşey dağılımları, boy-ağırlık, yaş-ağırlık ve yaş-boy ilişkileri ile kondisyon faktörü ortaya konmuştur. Güneş balığı Sarıçay Deresi'nde 5 senelik bir yaşam döngüsüne sahip olup, büyümesi türün istilacı olarak kabul edildiği Avrupa ve doğal olarak dağılım gösterdiği Amerika'daki popülasyonlarıyla benzerlik göstermiştir. Erken cinsi olgunluğa erişme, uzun bir üreme dönemi ve yüksek bir üreme çabası gibi gelişmiş üreme özellikleri sergilemiştir. Habitat seçimleri ise daha önceki çalışmaları destekler nitelikte olup, daha çok derin, akıntısız ve vejetasyondan uzak bölgelerdir. Çalışmanın sonuçları bu yabancı türün Sarıçay Deresi'nde istilacı bir karaktere sahip olduğunu göstermiştir ve bu türün zarar statüsünün belirlenmesi ve yönetim planlarının oluşturulması için temel oluşturmaktadır.

Abstract:
There is limited information only on distribution of non-native freshwater fish species pumpkinseed (Lepomis gibbosus) in Turkish waters, which was introduced into European waters in late 19th century from North America where it is naturally distributed. For this purpose in the present study, biological and ecological properties of pumpkinseed which is very poorly known in Turkey despite of its presence for almost 30 years in Turkish waters were investigated in Sarıçay Stream (Milas, Muğla). In this scope, totally 1040 fish samples were collected monthly bases fro m Sarıçay Stream, from June 2009 to May 2010 and their length, weight and sex were determined. The distribution of length, weight, age and sex, length-weight, age- length, age-weight relationships, condition factor of the population were examined. With this study, basic information needed for control of this species will be provided and consequently future risk assessments for natural flora and fauna can be estimated. Pumpkinseed had 5 years life span in Sarıçay Stream and its growth was found to be similar to other populations from European countries where it is known as invasive and North America where it is naturally distributed. Reproductive features revelaed relatively advanced traits with longer sapwning period, higher reproductive effort and early size at maturity. Habitat choices confirmed previous studies showing that preference of deep, still, and absence of vegetative areas. The present study indicated that pumkinseed in Sarıçay Stream had an invasive character and provided a baseline for proper management measures and risk assessment of this species.