Türkiye'nin seçili Ortadoğu ülkeleri ile olan dış ticaretinin rekabet gücü açısından değerlendirilmesi
Evaluatian of Turkey's foreign trade with selected Middle Eastern countries in terms of competitiveness
Yazar: NİHAYET GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. ZİYA ÇAĞLAR YURTTANÇIKMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler = Revealed comparative advantages ; Orta Doğu = Middle East ; Orta Doğu ülkeleri = Middle eastern countries ; Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Türk-Orta Doğu ilişkileri = Turkish-Middle East relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası rekabet = International competition ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Orta Doğu'nun coğrafi yakınlığı, ülkemizle olan geçmiş bağı, kültürel yakınlık bu ülkelerle olan dış ticaretimizin gelişmesine katkı sağlamaktadır. Fakat Türkiye'nin yönünü Batı7ya dönmesi, AB girmek istemesi, Orta Doğu ile olan ilişkilerin kısıtlı kalmasına sebep olmuştur. Fakat son dönemlerde Türkiye'nin AB'ne girme sürecinin uzaması, ABD ile meydana gelen siyasi sürtüşme, Türkiye'nin yüzünü Orta Doğu'ya dönmesine sebep olmuştur. Türkiye'nin son yirmi yılda Orta Doğu ile olan siyasi ve kültürel yakınlığı daha da artırmış ve bu durum ticari ilişkilere de yansımıştır. 
Çalışmanın amacı; Türkiye ile seçili Orta Doğu ülkelerinin dış ticaretine neden olan mal gruplarının, rekabet gücü açısından etkilerinin analiz edilmesidir. Türkiye ile en çok ticari ilişkisi olan sekiz ülke arasındaki dış ticareti araştıran çalışmada Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler endeksi uygulanarak tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada 1995-2021 yılları arasındaki dönem incelenmiştir. Çalışma sırasında kullanılan bütün veriler UNCTANDstat ve T.C. Ticaret Bakanlığı'ndan elde edilmiştir. Çalışma sonucunda son yirmi yılda Türkiye'nin Orta Doğu ülkeleri ile olan dış ticaret ciddi ivme kazanmış ve Türkiye'nin dış ticaretini olumlu etkilemiştir. bu durum dış ödemeler dengesinin Türkiye lehine dönmesine neden olmuştur.

Abstract:
The geographical proximity of the Middle East, its past bond with our country, and cultural proximity contribute to the deveopment of our foreign trade with these countries, However, Turkey's turning to the West and its desire to enter the EU caused the relations with the Middle East to be limited. For these reasons, Turkey's commmercial relations with the Middle Eeast have always been limited. However, the prolongation of Turkey's EU accession process and the political friction with the United States have caused Turkey to turn its face towards the Middle East. In the last two decades, Turkey has further increased its commercial, political and cultural affinity with the Middle East, and there has been a high increase in commercial relations. 
Purpose of the study; It is the analysis of the effects of the goods groups that cause foreign trade between Turkey and selected Middle East countries in terms of competitiveness. In the study investigating the foreign trade between the eight countries that have the most commercial relations with Turkey, it was tried to be determined by applying the Revealed Comparative Advantages index. In the study, the period between 1995-2021 was examined. All data used during the study are UNCTANDstat and T.C. Obtained from trade with the Middle East countries has gained serious momentum and positively affected Turkey's foreign trade. This situation caused the balance of foreign payments to turn in favor of Turkey.