Postmodern dönemde Murat Morova özelinde desenin kavramsal dönüşümü
Conceptual transformation of drawing in the example of Murat Morova in the postmodern period
Yazar: SERKAN ORUÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU YILDIRIM
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Postmodernizm 20. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkan ve modernizmin eleştirisini yaparak onun sınırlarını aşmayı ve gerçeklik kavramını sorgulamayı amaçlayan bir anlayış üzerine odaklanır.  Geleneksel sanat normlarını reddeden ve farklı bakış açılarına değer veren bir anlayışı benimseyen akım sanat eserlerinde ironi, parodi ve deneysel yaklaşımlarla yeni bir estetik deneyim sunmaktadır. Kavramsal sanat somut varlıklardan ziyade düşüncelerin ve kavramların ön plana çıktığı bir yaklaşımdır. Bu akım izleyicinin düşünce süreçlerine katkıda bulunmayı amaçlayarak, estetik değerlendirmelerin ötesine geçmeye çalışır ve sanatın soyut düşünceler, fikirler ve anlamlar aracılığıyla ifade edilebileceğini savunur. Bu süreçte, resim sadece görsel bir temsil aracı olmaktan çıkıp, düşüncelerin ve kavramların ifade edildiği bir platforma dönüşür. Sanatçılar, eserlerinde somut objeler yerine soyut fikirleri, kavramları ve düşünceleri ön plana çıkarırlar. Neolitik dönemden itibaren mağara duvarlarında görülen işaretler, çağdaş sanatta desenin temel bir sanatsal ifade şekli olarak değerlendirilmesine katkıda bulunmuştur. Desen, sanat tarihinde resim öncesinden ziyade bir üslup olarak evrimleşmiştir. Sanatçılar, deseni sadece estetik bir süsleme unsuru olarak değil, soyut fikirleri, düşünceleri ve duyguları ifade etmek için de kullanmışlardır. Bu yaklaşım, desenin artık sadece görsel bir çekicilik aracı olmaktan çıkarak, sanatçıların iç dünyalarını ifade etmek için güçlü bir araç haline gelmesini sağlamıştır. Murat Morova'nın desenlerinde, çağdaş eleştirel düşüncelerin ve kavramların izleri belirgin bir şekilde görülür. Sanatçı, geleneksel felsefe ve İslam estetiğini kusursuz bir şekilde bir araya getirerek, bu birleşimden doğan ifade dilini kullanarak izleyiciyi düşünmeye ve sorgulamaya teşvik etmektedir. Bunula beraber eserleri, çağdaş toplumun önemli meselelerine vurgu yaparken iklim değişikliği, çevre tahribatı ve mülteci krizi gibi sorunları güçlü bir sanatsal ifadeyle aktarır. Aynı zamanda Morova'nın eserleri desenin kavramsal dönüşümünü yansıtırken, sanatsal ifadeyi kavramsal bir boyuta taşımaktadır.

Abstract:
Postmodernism focuses on an understanding that emerged in the second half of the 20th century and aims to criticize modernism, get beyond the limits and question the concept of reality. The movement refusing traditional art norms and adopting an approach that values different perspectives offers a new aesthetic experience with irony, parody and experimental approaches in its works of art. Conceptual art is an approach where thoughts and concepts become prominent than concrete entities. This movement tries to go beyond aesthetic evaluations by aiming to contribute to the thought processes of the viewer and argues that art can be expressed through abstract thoughts, ideas and meanings. Artists highlight abstract ideas, concepts, and thoughts in their works instead of concrete objects. In this process, painting gives up being just a visual representation tool and turns into a platform where thoughts and concepts are expressed. The signs seen on cave walls as from the Neolithic period have contributed to the evaluation of drawing as a basic form of artistic expression in contemporary art. Drawing has evolved as a style in art history rather than pre-painting. Artists have used drawing not only as an aesthetic decoration element but also to express abstract ideas, thoughts and emotions. This approach has enabled drawing to be a powerful tool for artists to express their inner world rather than just a means of visual appeal. In Murat Morova's works, traces of contemporary critical thoughts and concepts are clearly seen. By perfectly bringing together traditional philosophy and Islamic aesthetics, the artist encourages the viewer to think and question by using the expression language resulting from this combination. At the same time, his works emphasize important issues of contemporary society and convey challenges such as climate changes, environmental destruction and the refugee crisis with a strong artistic expression. While Morova's works reflect the conceptual transformation of drawing, they also take artistic expression to a conceptual dimension.