Tüberküloz tanısı alan çocukların immünolojik profili
Immunological profile of children diagnosed with tuberculosis
Yazar: ADİLE ASENA EMİROĞLU TAŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ÖZGÜR GÜNDEŞLİOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Tüberküloz, Mycobacterium tuberculosis etkeninin neden olduğu, dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu olan bulaşıcı bir hastalıktır. Tanı ve tedavi yöntemlerinin gelişmesi ile özellikle bağışıklık sistemi baskılanmış hasta sayısı artmakta ve tüberküloz bu gruptaki hastalar için önemli bir enfeksiyon etkeni olmaktadır. Biz bu çalışmada tüberküloz tanısı alan çocuk hastalarda immün yetmezlik sıklığını, immün yetmezlik için risk faktörlerini değerlendirmeyi amaçladık. Ayrıca çocuklarda tüberkülozun demografik, klinik, laboratuvar özellikleri, prognozunu ve immün yetmezlikli hastalar ile olmayan hastaların bu özelliklerini karşılaştırmayı amaçladık. 

	Gereç ve Yöntem: 2000-2023 yılları arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Bilim Dalı'nda takip edilmiş, tüberküloz tanılı, <18 yaş hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastalar immün yetmezliği olan ve olmayan olarak 2 gruba ayrıldı. Demografik veriler, klinik özellikler ve laboratuvar verileri değerlendirilip, immün yetmezliği olanlar ve olmayanlar ile karşılaştırma yapıldı.  

	Bulgular: Çalışmaya 105'i (% 50,7) kız 213 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların başvuru anındaki tanı median yaşı 86 ay idi. Hastaların 35'inin (% 16,5) immün yetmezliği vardı. Hastaların başvuru yaşının <12 ay olması (p=0,003), ebeveynlerinin arasında akrabalık olması (p=0,003), ailede immün yetmezlik olması (p=0,006), ailede tüberküloz tanısı olmaması (p<0,001), tüberküloz tanısı öncesi ağır enfeksiyon geçirme öyküsü olması (p=0,005), lenfadenopati olması (p<0,001), lenfadenomegali olması (p<0,001), ishali olması (p=0,021), hepatomegali olması (p=0,036), splenomegali olması (p=0,001), tedavi öncesi ve sonrası absolute nötrofil sayısı değerinin düşük olması (p=0,001, p=0,001), IgA değerinin (p=0,001) ve CD19 (p=0,01) değerinin düşük olması immün yetmezliği olanlarda daha sık olduğu görüldü. Akciğer dışı tutulumu olanlarda (n=19, % 73,1), sadece akciğer tutulumu olanlara göre (n=7, % 26,9) immün yetmezlik daha sık görüldü(p=0,022). İmmün yetmezlik görülme riskini; ebeveynler arasında akraba evliliği olması 4,04 kat; cilt bulgularının olması 73,63 kat; lenfadenomegali olması 3,65 kat; başlangıç ANS değerinin düşük olması 6,72 kat; ailede TB tanısı olmamasının 5 kat artırdığı belirlendi.

	Sonuç: Genetik açıdan risk faktörü taşıyan, nadir görülen semptomlarla başvuran, tedavi ile laboratuvar parametrelerinde düzelme görülmeyen, başvuru yaşı küçük ve ailede tüberküloz hastası olmayan tüberküloz hastası çocuklarda, immün yetmezlik açısından ileri inceleme yapılmalıdır. Bu belirteçler bağışıklık sistemi baskılanmış tüberküloz hastalarının doğru ve erken tanı alıp tedavi edilmesini sağlayarak, bireylerin ve toplumun sağlığını koruyabilir.

Anahtar Kelimeler: Tüberküloz, İmmün yetmezlik, BCGitis, Çocuk, İmmünolojik Profil

Abstract:
Introduction and Objectives: Tuberculosis is an infectious disease caused by the Mycobacterium tuberculosis pathogen and represents a significant global public health issue. With the advancement of diagnostic and treatment methods, the number of individuals with compromised immune systems has increased, and tuberculosis has become a crucial infectious agent for this group of patients. Investigating the immune profile of patients diagnosed with tuberculosis and determining their demographic and clinical characteristics will aid in a better understanding of the relationship between tuberculosis and immunodeficiency, as well as contribute new insights to the medical literature.

	Materials and Methods: Patients aged <18 years with a diagnosis of tuberculosis who were followed up in Çukurova University Faculty of Medicine, Division of Pediatric Infectious Diseases between 2000 and 2023 were divided into 2 groups. Demographic data, clinical features and laboratory data were evaluated and compared with those with and without immunodeficiency.

	Results: The study included 213 patients, 105 (50.7%) of whom were female. The median age at diagnosis at presentation was 86 months. Immunodeficiency was present in 35 patients (16.5%). Age at presentation was <12 months (p=0.003), consanguinity between parents (p=0.003), immunodeficiency in the family (p=0.006), no family history of tuberculosis (p<0.001), history of severe infection before the diagnosis of tuberculosis (p=0.005), lymphadenopathy (p<0.001), lymphadenomegaly (p<0.001), diarrhea (p=0.021), hepatomegaly (p=0.036), splenomegaly (p=0.001), low absolute neutrophil count before and after treatment (p=0.001, p=0.001), low IgA (p=0.001) and CD19 (p=0.01) values were more frequent in patients with immunodeficiency. Immunodeficiency was more common in patients with extrapulmonary involvement (n=19, 73.1%) than in patients with pulmonary involvement only (n=7, 26.9%) (p=0.022). The risk of immunodeficiency increased 4.04-fold with consanguineous marriage between parents, 73.63-fold with skin findings, 3.65-fold with lymphadenomegaly, 6.72-fold with low baseline ANS, and 5-fold with no family history of TB.

	Conclusion: In children with tuberculosis who carry genetic risk factors, present with rare symptoms, do not improve in laboratory parameters with treatment, have a young age at presentation and do not have a family history of tuberculosis, further examination for immunodeficiency should be performed. These markers can protect the health of individuals and society by providing accurate and early diagnosis and treatment of immunocompromised tuberculosis patients.

Keywords: Tuberculosis, immunodeficiency, BCGitis,Child, Immunological Profile