Ağrılı mesane sendromu/interstisyel sistit tedavisinde biyopsikososyal yaklaşım ile konvansiyonel yaklaşımın karşılaştırılması
Comparison of biopsychosocial approach and conventional approach in the treatment of bladder pain syndrome/interstitial cystitis
Yazar: HİLAL YAZİCİ
Danışman: DOÇ. DR. CEREN GÜRŞEN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Biyopsikososyal yaklaşım = Biopsychosocial approach ; Kronik ağrı = Chronic pain ; Mesane hastalıkları = Urinary bladder diseases

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Ağrılı Mesane Sendromu/İntertisyel Sistit (AMS/İS) tedavisinde biyopsikososyal ve konvansiyonel yaklaşıma dayalı fizyoterapi ve rehabilitasyon programının etkinliğinin randomize dizaynda karşılaştırılmasıydı. Çalışmaya AMS/İS ile ilişkili 6 aydan uzun süreli ağrı, baskı ve rahatsızlık semptomu olan 28 kadın birey dahil edildi. Bireyler randomize olarak Biyopsikososyal Yaklaşım (Grup 1) veya Konvansiyonel Yaklaşım (Grup 2)'a atandı. Standart hasta eğitimine ek olarak, biyopsikososyal yaklaşım grubuna, ağrı nörobilim eğitimi, bilişsel temelli egzersizler ve gevşeme eğitimi; konvansiyonel yaklaşım grubuna ise transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu ve germe egzersizleri uygulandı. Tüm tedaviler 6 hafta süresince haftada iki seans olacak şekilde uygulandı. Primer sonuç ölçümlerinden olan semptom ciddiyeti, İnterstisyel Sistit Semptom ve Problem Ölçeği ile, ağrı şiddeti ise Görsel Analog Skala ile değerlendirildi. Sekonder sonuç ölçümlerinden olan üriner semptomlar Mesane Günlüğü ile, yeti yitimi Ağrıya Bağlı Yetiyitimi İndeksi ile, ağrı kognisyonları Ağrı Felaketleştirme Ölçeği (AFÖ) ve Ağrı Özyeterlilik Anketi ile, psikolojik semptomlar Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği ile, yaşam kalitesi ise Kısa Form-36 (SF-36) ile değerlendirildi. Subjektif iyileşme algısı, Hasta Global Değişim Algısı Skalası ile değerlendirildi. Her iki grupta da primer sonuç ölçümü olan semptom ciddiyeti ve ağrı şiddeti zaman içerisinde iyileşti (p<0,05). Sekonder sonuç ölçümlerin zaman içerisindeki değişimlerine bakıldığında, biyopsikososyal yaklaşım grubunda gündüz işeme sayısı, gece işeme sayısı, depresyon ve yaşam kalitesinin (enerji/canlılık, ruhsal sağlık, sosyal işlevsellik, ağrı ve genel sağlık algısı alt boyutları) anlamlı olarak iyileştiği bulundu (p<0,05). Konvansiyonel yaklaşım grubunda ise yeti yitimi, AFÖ'nün çaresizlik alt boyutu ve SF-36'nın enerji/canlılık alt boyutu zaman içerisinde iyileşti (p<0,05). Tüm sonuç ölçümleri için, interaksiyon etkisi (grup x zaman etkisi) anlamlı değildi (p>0,05). Bu çalışmanın sonunda, AMS/İS'de uygulanan biyopsikososyal yaklaşım ile konvansiyonel yaklaşımın semptom ciddiyeti ve ağrı şiddeti üzerine olan etkilerinin farklı olmadığı bulundu. Buna ek olarak, ağrı bilişlerinin iyileştirilmesinde biyopsikososyal yaklaşımın etkili olabileceği tespit edildi. Sonuç olarak, AMS/İS'nin yönetiminde biyopsikososyal temele dayalı fizyoterapi ve rehabilitasyon yaklaşımlarının etkinliğinin incelendiği daha büyük örnekleme sahip olan ve uzun dönem takipli randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
The aim of this study was to compare the effectiveness of a biopsychosocial and conventional approach-based physiotherapy and rehabilitation program in the treatment of Bladder Pain Syndrome/Interstitial Cystitis (BPS/IC) in a randomized design. Twenty-eight female patients with symptoms of BPS/IC related pain, pressure, and discomfort for more than 6 months were included in the study and they were randomly assigned to either Biopsychosocial Approach (Group 1) or Conventional Approach (Group 2). In addition to standard patient education, patients in the biopsychosocial approach group received pain neuroscience education, cognitive-targeted exercises, and relaxation training. Transcutaneous electrical nerve stimulation and stretching exercises were applied to the patients in the conventional approach group. All treatments were applied in two sessions per week for six weeks. Primary outcome measures such as symptom severity and pain intensity were measured by the Interstitial Cystitis Symptom and Problem Scale and the Visual Analog Scale, respectively. Secondary outcome measures such as urinary symptoms, disability, pain cognitions (pain catastrophization and self-efficacy), psychological symptoms, and quality of life were evaluated by the Bladder Diary, Pain Disability Index, Pain Catastrophizing Scale (PCS), Pain Self-Efficacy Questionnaire, Hospital Anxiety and Depression Scale, and Short Form-36 (SF-36), respectively. Self-reported feeling of improvement is assessed by the Global Rating of Change Scale. In both groups, symptom severity and pain severity, which are primary outcome measures, improved over time (p<0.05). Considering the changes in secondary outcome measures over time, it was found that the number of daytime voids, nocturia, depression, and quality of life (energy/vitality, mental health, social functioning, pain, and general health perception sub-domains) significantly improved in the biopsychosocial approach group (p<0.05). In the conventional approach group, it was observed that disability, the helplessness sub-domain of the PCS and the energy/vitality sub-domain of the SF-36 improved over time (p<0.05). For all outcome measures, the interaction effect (group x time effect) was not significant (p>0.05). As a result of this study, it was found that the effects of the biopsychosocial and the conventional approach in BPS/IC on symptom severity and pain intensity were not different. In addition, it was determined that the biopsychosocial approach could be effective in improving pain cognitions (pain catastrophization and self-efficacy). In conclusion, there is a need for randomized controlled trials with larger sample sizes and long-term follow-up in order to examine the effectiveness of biopsychosocial-based physiotherapy and rehabilitation approaches in the management of BPS/IC.