Örgütlerde farklılıkların farkındalığı: Bireysel ve örgütsel çıktılarının değerlendirilmesi
Awareness of diversity in organizations: Evaluation of individual and organizational outcomes
Yazar: HAZAL KORAY ALAY
Danışman: PROF. DR. ESİN CAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bireysel farklılık = Individual difference ; Bireysel kariyer çıktıları = Individual career outcomes ; Farklılık iklimi = Diversity climate ; Farklılıklar = Differences ; Farklılıklara saygı = Respect for diversity ; Farkındalık = Awareness ; Kimlik = Identity ; Örgütsel etkinlik = Organizational effectiveness ; Örgütsel çıktılar = Organizational outcomes

Özet:
Bu tez çalışmasının temel amacı, bireysel farklılıkları kimlik yapıları bağlamında ele alarak bireysel kariyer ve örgütsel etkililik çıktılarına etkisini incelemektir. Bu tez çalışmasında, bireysel kimlik farklılıkları kültürel kimlik, politik kimlik, dinsel kimlik, cinsiyet temeline dayalı kimlik, cinsel yönelim temeline dayalı kimlik bağlamında çok boyutlu incelenmektedir. Kimlik yapılarından doğan farklılıkların çalışma yaşamında ayrımcı, dışlayıcı ve ötekileştirici bir takım uygulamaları beraberinde getirdiği gerçeğinden hareketle, çalışanların kimlik yapıları ve farklılıklara yönelik farkındalıkları bu tez çalışmasının ana temasını oluşturmaktadır.  Bu çerçevede tasarlanan araştırma modelinde çalışanların kimlik yapılarının algılanan farklılık iklimi, bireysel kariyer çıktıları ve örgütsel etkililik çıktıları üzerindeki etkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, kartopu örneklem belirleme yönteminden yararlanarak, İstanbul'da istihdam ağı içinde yer alan 532 çalışanla gerçekleştirilen ampirik bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları SPSS 20.0 istatistik programı yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırmada veriler, frekans analizi, açıklayıcı faktör analizi, güvenilirlik analizi, Pearson korelasyon analizi, çoklu regresyon analizi, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Sheffe ve Tukey-B testleri kullanılarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda algılanan farklılık iklimi, bireysel kariyer çıktıları ve örgütsel etkililik çıktılarının çalışanların kimlik yapıları bağlamında farklılaştığı; çalışanların algıladıkları farklılık ikliminin bireysel kariyer çıktıları olan iş tatmini ve örgütsel bağlılık üzerinde pozitif etkiye, örgütsel etkililik çıktılarından davranışsal yenilikçilik, iletişim ve işbirliği ortamı, örgütsel performans üzerinde pozitif etkiye, işten ayrılma niyeti üzerinde negatif etkiye sahip olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The main purpose of this thesis is to examine the effects of individual differences on individual career and organizational effectiveness outcomes by considering in the context of identity structures. In this thesis, individual identity differences are examined in a multi-dimensional context of cultural identity, political identity, religious identity, gender-based identity, and sexual orientation based identity. Starting from the fact that differences arising from identity structures bring discriminatory, exclusionary and marginalizing practices in working life, the awareness of employees about identity structures and differences constitutes the main theme of this thesis. In the research model designed in this context, it is aimed to determine the impact on the climate of difference of perceived identity structure of employees, individual career outcomes and organizational effectiveness outputs. To this end, an empirical study was conducted with 532 employees in the employment network in Istanbul, using the snowball sampling method. The research findings were analyzed with the help of SPSS 20.0 statistical program. Data were analyzed using frequency analysis, explanatory factor analysis, reliability analysis, Pearson correlation analysis, multiple regression analysis, independent samples t-test, one-way analysis of variance and Sheffe and Tukey-B tests.As a result of the research, it was observed that the climate of difference, individual career outcomes and organizational effectiveness outputs differed in the context of employee identity structures; It was determined that climate of perceived difference of employees had positive effect on individual career outcomes, job satisfaction and organizational commitment, behavioral innovation, communication and cooperation environment, positive effect on organizational performance and negative effect on intention to quit.