Türkiye'de iş dünyası ve siyaset ilişkisi: TÜSİAD-AKP örneği
The relationship between business and politics in Turkey: The case of TUSİAD-AKP
Yazar: BİRCE BARLAS YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. BİCAN ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu tez, ekonomide güçlü bir yere sahip bir iş dünyası örgütü ve etkin bir çıkar grubu
olan TÜSİAD'ın, AKP Hükümeti'nin iki dönem boyunca yürüttüğü (2002-2011)
ekonomi politikaları üzerinde hangi konulara, ne şekilde etki etmeye çalıştığını tespit
etmeyi amaçlamaktadır. Tez, aynı zamanda Türkiye'de iş dünyası örgütlenmeleri ile
siyaset ilişkisinin gelişimiyle ilgili tarihsel bir resim sunmaktadır.
1980 sonrasında küresel ekonomiye entegre olma süreci hızlanan Türkiye'de iş dünyası
siyaset ilişkilerinin kazandığı yeni boyut, 2002 sonrasında değişen siyasal ve ekonomik
koşullarla farklılaşmaktadır. Bu süreçte iş dünyası örgütlenmeleri ile politik etkinlikleri
daha çok önem kazanmaktadır. Neoplüralizm, bu etkinlikleri, piyasa ekonomisine sahip
bir ülkede örgütlenmelerin sahip olduğu ekonomik güce, teknik bilgileri daha rahat
edinebilmelerine, hükümete ulaşabilme rahatlıklarına ve kamuoyunu
etkileyebilmelerine bağlı olarak açıklamaya çalışmaktadır. Neoplüralistlerden Charles
Lindblom ise, piyasa sistemine sahip ülkelerde sistemin getirdiği avantajlar nedeni ile iş
dünyasının politika karar süreçlerinde "ayrıcalıklı bir konumu" olduğunu ileri
sürmektedir.Bu tez, yukarıda bahsedilen teorik arka plana dayanarak, TÜSİAD'ın, 2002-2011
dönemleri arasında AKP Hükümeti ile olan etkileşimlerini, hükümetin politikalarına
hangi noktalarda ve hangi araçları kullanarak müdahale etmeye çalıştığını tespit
etmektedir. Bu doğrultuda, iki seçim dönemi boyunca TÜSİAD ile AKP Hükümeti
arasındaki etkileşimin yönü ve niteliği farklılaşmıştır. İlk dönemde TÜSİAD'ın politika
talepleri ile hükümet politikalarının, ekonomik anlamda daha çok kesiştiği
gözlemlenmektedir. Bu çerçevede, neoplüralist kuramın ilk dönem için açıklayıcı
olduğu düşünülebilir. İkinci dönemde ise TÜSİAD'ın ekonomik alandaki politika
talepleri ile hükümetin politika tercihleri farklılaşmaktadır. Bu bağlamda TÜSİAD'ın
politika karar süreçlerinde pek etkili olmaması ve kuramın ileri sürdüğünün aksine bir
gelişim izlemesi dolayısıyla, neoplüralizmin, Türkiye'de iş dünyası-hükümet ilişkilerini
bir bütün olarak açıklamada yetersiz kaldığı söylenebilir.


Anahtar Sözcükler: TÜSİAD, AKP, çıkar grupları, neoplüralizm, iş dünyası örgütleri

Abstract:
This thesis aims at identifying the influence of TÜSİAD (Turkish Industry & Business
Association), which is an active interest group having a prominent role in the country's
economy, on the economic policies pursued by the AKP Government during the two
consecutive parliamentary terms (2002-2011), particularly in terms of areas and
methods applied. It also provides a historical insight into the development of
relationship between business associations and politics in Turkey.
The relations between business and politics in Turkey acquired a new dimension along
with the acceleration of efforts for integration with the global economy after 1980 have
been transformed by the political and economic conditions that have changed after
2002. In such periods, business associations and their political influence have become
increasingly more important. Neopluralism explains such influence on the basis of the
economical power such associations have in a country that has a free market economy,
their capability to access to technical know-how, their ability to easily reach
government authorities and their power to influence the public opinion. Neopluralist
Charles Lindblom maintains that business has a "privileged position" in political
decion-making processes, thanks to the advantages of system in countries where free
market economy prevails.This thesis, based on the above theoratical background, establishes the interactions
between TÜSİAD and the AKP Government, and at which points and by which
methods TÜSİAD attempted to intervene in the government policies in 2002-2011
period. The direction and quality of the interaction between TÜSİAD and the AKP
Government have changed throughout the two parliamentary terms. In the first term,
you observe that TÜSİAD's political expectations more frequently overlaped with the
government's economic policies. In this context, you may conclude that the first term
can be explained by neopluralist approach. In the second term, however, we see that
TÜSİAD's demands for economic policies differ from the government's political
choices. For TÜSİAD's being not fully influential in the policy-making processes and
the relations between the two has developed contrary to what the theory suggests, it may
be deduced that neopluralism failed to explain in its entirety the relationship between
business and politics in Turkey.



Key words: TÜSİAD, AKP, interest groups, neopluralism, business associations.