Yankı fanusu kavramı odağında sıkılaşan saflar, yok olan farklılıklar ve öteki problemi: Sosyal medya kamusal alanı üzerine bir inceleme
Tightening ranks in the focus of the echo chamber concept, disappearing differences end the "other" problem: A study on social media public space
Yazar: BAHAR BALCI AYDOĞAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN KÖSE
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Kamusal alan = Public space ; Nefret söylemi = Hate speech ; Sosyal medya = Social media ; Yankı fanusu = Echo chamber ; Ötekilik = Otherness ; İfade özgürlüğü = Expressive  freedom

Özet:
"Öteki"lik konumuna mahkûm edilen kişiler aslında "başkalarının" kimliğinin inşasında önemli rol oynamaktadırlar, çünkü çoğunluk açısından makul ve siyaseten güçlü kimliğin inşası "öteki"ne bağlıdır. Sosyal medya kamusal alanında yankı fanusu etkisinin araştırıldığı bu çalışma, "ötekileştirme" pratiğinin inşa edilme sürecini ayrıntılı biçimde tespit etmeye çalışılması açısından önemlidir. Çalışma, "#game of muhalefet" etiketiyle atılmış tweetlerdeki kutuplaşmayı ve yankı fanusu etkisini ortaya çıkartmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde felsefede, sosyal ve siyasal teoride "öteki" konusu ele alınmaktadır. İkinci bölümde, medya-kamuoyu-demokrasi ilişkisi, sosyal medya kamusal alanı ve "yankı fanusu" kavramı ekseninde değerlendirilmektedir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise "#game of muhalefet" başlık etiketiyle atılmış olan tweetlerdeki kutuplaşmanın betimsel analizi yapılmaktadır. Veri toplama sürecinde NodeXL Programı Pro sürümü kullanılmıştır. Veriler betimsel analiz yöntemiyle çeşitli temalar ve kategoriler bağlamında değerlendirilmiştir.  Çalışmada sonuç olarak, #game of muhalefet ağı üzerinde paylaşım yapan kullanıcıların, gerek iktidar yanlıları gerekse muhalifler olsun, birbirlerini türlü nefret söylemleriyle etiketleyip damgaladıkları, ağda düşmanca bir tavrın zuhur ettiği, sosyal medya kamusal alanının kanaatleri homojenize etme yönünde uyguladığı baskının, hoşgörü, empati, ifade özgürlüğü, iş birliği ve anlayış çoğulculuğu gibi önemli ve olumlu değerlerin gelişiminin akileştirilmesini sistematik biçimde önlediği ve bunun da geleceğe ilişkin iyimser beklentileri gölgelediği saptanmıştır.

Abstract:
The people who are stigmatized or labelled as "others" in fact play a significant role to shape the identity of the "else", as creating any kind of identity considered as reasonable and dominant politically depends on "others". The main aim of this dissertation is to reveal the polarization in the tweets posted with the tag "#game for muhalefet" and the impact of the echo chamber on them. In the first part of the study the subject of "others" is addressed in the context of philosophy, sociology and politics. In the second part, the interrelation of media- society- democracy, the public domain of social media and the term "echo chamber" are also addressed. In the third part of the study, the thorough descriptive analysis of the polarization in the tweets posted with the tag "#game for muhalefet" is conducted. NodeXL Program Pro version is used in the data collection process. The data are evaluated with descriptive analysis method. As a result of the study, it is identified the fact that the users on both side of pro-government and the opposition posting with the tag of "#game of muhalefet" label and stigmatize one another via hatred speech and a hostile attitude is adopted on both side towards each other but more importantly the pressure exerted by the public domain of the social media to homogenize opinions also to form the fundamental moral values such as tolerance, empathy, freedom of speech, collaboration and diversification of understanding is hindered systematically and therefore, all that casts a shadow over the optimistic expectations for the future.