Mikro öğretimin fen bilgisi öğretmen adaylarının ısı ve sıcaklık konusundaki pedagojik alan bilgilerinin gelişimine etkisi
The effect of micro teaching to the development of pre-service science teachers' pedagogical content knowledge on the subject of heat and temperature
Yazar: TEZCAN KARTAL
Danışman: DOÇ. DR. HAVVA YAMAK ; YRD. DOÇ. DR. ADEM TAŞDEMİR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, mikro öğretimin ilköğretim fen bilgisi öğretmen adaylarının Isı ve Sıcaklık konusunda pedagojik alan bilgisi gelişimine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada hem nicel hem de nitel araştırma desenlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında nicel boyutta solomon dörtlü grup modeli ile veriler toplanırken, nitel boyutta ise durum çalışması desenlerinden bütüncül çoklu durum araştırma deseninden yararlanılmıştır.  Araştırmada, iki farklı üniversitede öğrenim görmekte olan son sınıf öğretmen adayları arasından seçkisiz örnekleme yoluyla seçilen 72 öğretmen adayı iki deney ve iki kontrol gruplarını oluşturmuştur. Ayrıca, fen bilgisi öğretmen adaylarının mikro öğretim sonrasında Isı ve Sıcaklık konusunda pedagojik alan bilgisi gelişimlerini incelemek için deney gruplarından amaçlı örnekleme yöntemi kapsamında 16 öğretmen adayı ile yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılmıştır. Nicel verilerin toplanmasında öğretmenlik mesleği öz yeterlik inançları ve öğretmenlik mesleği tutum ölçeği; nitel verilerin toplanmasında ise, öğretmen adaylarının pedagojik alan bilgilerini belirlemek için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. 
Nicel verilerin analizinde SPSS 15.00 ve LISREL 9.1 paket programlarından yararlanılmıştır. Veriler çözümlenmeden önce çalışma gruplarının normallik testi için Kolmogrow-Simirnov testi sonuçlarına bakılmış ve ölçeğin geneli açısından normal dağılım gösterdiği görülmüştür. Verilerin yorumlanmasında ise frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma değerleri hesaplanmış ve ikili değişkenler için t testi ve ikiden fazla değişkenler için tek yönlü varyans analizi ve ortaya çıkan anlamlı farkın kaynağını tespit etmek için ise Scheffe testi kullanılmıştır. Gruplar arasındaki farkın anlamlı çıkması durumunda etki büyüklüğünü gösteren eta-kare değeri incelenmiştir. Araştırmada elde edilen nitel verilen analizinde ise, betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleri ise koşulmuştur.
Araştırmanın nicel sonuçlarına göre; mikro öğretimin öğretmen adaylarının mesleğe yönelik öz yeterliklerini ve tutumlarını olumlu yönde etkilediği saptanmıştır. Bununla birlikte mikro öğretim sürecince öğretmen adaylarının Isı ve Sıcaklık konusundaki alan bilgilerine yönelik eksikliklerini gördükleri ve bu eksiklikleri gidermeye istekli oldukları belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının alan bilgilerine yönelik farkındalıkları sonrasında buna bağlı olarak kendilerine olan öz güvenlerinin arttığı, feni öğretmeye ve öğrenmeye yönelik olumlu tutumlar geliştirdikleri görülmüştür. Fen bilgisi öğretmen adaylarının mikro öğretim sürecindeki deneyimleri, onların Isı ve Sıcaklık konusunun öğretiminde öğrencilerin derse katılımlarını sağlayacak birçok öğretim strateji ve yöntemlerini kullanmalarına yönelik inançlarını arttırmıştır. Ayrıca, öğretmen adayları ile yapılan görüşmelerde elde edilen bulgulara göre, mikro öğretimin fen bilgisi öğretmen adaylarının Isı ve Sıcaklık konusunun öğretimine yönelik oryantasyonlarını da doğrudan etkilediği saptanmıştır.  Öğretmen adaylarının Isı ve Sıcaklık konusunda ağırlıklı olarak süreç değerlendirmeye odaklı olduğu görülmüştür. Bu durum, deney gruplarının nicel bulgularında ortaya çıkan anlamlı farkın kaynağını açıklar niteliktedir. Araştırma sonuçları doğrultusunda mikro öğretim uygulamaları öğretmen eğitiminde öğretmen adaylarının pedagojik alan bilgilerinin gelişimlerini olumlu yönde etkileyecek şekilde yapılandırılabilir.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate the effect of micro teaching to the development of pedagogical content knowledge (PCK) of pre-service elemantary science teachers' on the subject of Heat and Temperature. In this study mixed-method in which both qualitative and quantitative methods are used together was used. When collecting data, solomon four-group design in the quantitative section and potantial multiple-case study from case study design in the qualitative section was utilized. 72 pre-service teachers who was chosen by random sampling from the senior class students in two different universities constituted two experimantal and two control groups. Also, semi-conducted interviews were made with 16 pre-service teachers from experimental groups chosen with purposeful sampling from non-random samplimg method. In collecting quantitative data The Teachers' Sense of Efficacy Scale (TSES) and teaching profession attitude scale; in collecting qualitative data semi-conducted interview form to determine pre-service teachers' pedagogical content knowledge were used.
It was utilized from SPSS 15.00 (Statistical Package for The Social Sciences) and LISREL 9.1 packet programmes for analyzing quantitative data. Before analyzing the data, the results of the Kolmogrow-Simirnov test were looked for the normality test of study groups and it was seen that scale had generally normal distrubution. For interpreting data, the values of frequency, percentage, arithmetic mean, standart deviation were calculated and t-test for binary variable and one way analysis of variance for variables more than two and Scheffe's Test to the determine the source of significant difference come up were used. In the case of a significant difference between groups, eta-sequare that shows the effect size was examined. In analyzing qualitative data obtained in the study, descriptive analysis and content analysis were used.
According to quantitative results of the study; it was determined that micro teaching affected positively pre-service teachers' self-efficacy and attitudes toward teaching profession. However, it was seen that during micro teaching process pre-service teachers realized their deficiencies in their content knowledge on the subject of Heat and Temperature and they were disposed to remove these deficiencies. After pre-service teachers' awareness of their content knowledge, correspondingly it was seen that their self reliance increased and developed positive attitudes toward science teaching and learning. Pre-service science teachers? experiences in the micro teaching enhanced their beliefs for using a lot of teaching strategies and methods that make students attend the lesson for teaching the subject of Heat and Temperature. Also, according to findings obtained from interviews made with pre-service teachers, it was determined that micro teaching affected directly pre-service science teachers' orientation toward teaching the subject of Heat and Temperature. It was seen that pre-service teachers predominantly focused on the process evaluation on the subject of Heat and Temperature. This case is such as to explain the source of the significant difference in the experimantal groups' quantitative results. In the direction of study results, micro teaching practices can be conducted as they will affect positively the development of pre-service teachers' pedagogical content knowledge (PCK) in teacher education.