Arıcılıkta kullanılacak karar destek ve veri tabanı yönetimi yazılımının (ARISOFT) geliştirilmesi
Development of decısıon support and database management software (ARISOFT) for beekeepIng
Yazar: ADİL KORAY YILDIZ
Danışman: PROF. DR. SEFA TARHAN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Arıcılıkta kolonilerin devamlılığı ve yüksek bal verimi için arı kovanları belirli dönemlerde, muayene ve işlemlere tabi tutulmaktadır. Muayeneler sonucunda toplanan verilerin değerlendirilmesiyle içinde bulunulan dönemin hedefine göre uygulama kararları alınmaktadır. Tüm bu muayene verilerinin kayıt altına alınması ve değerlendirilmesi özellikle koloni sayısı fazla olan arılıklar için zor ve zaman alıcı olmaktadır. Günümüzde bu gibi karmaşık ve zaman alan uygulamalar için bilgi teknolojilerinden yararlanarak daha kolay ve etkin iş planları hazırlanabilmektedir. Bu çalışmada arıcının koloni muayene verilerini kaydedebileceği ve bu kayıtlara göre etkili iş planları elde edebileceği bir arıcılık karar destek yazılımının geliştirilmesi amaçlanmıştır. İş planlarının oluşturulmasında kullanılan verilerin saklanması için Microsoft Access veri tabanı kullanılmıştır. Yazılım ve kullanıcı ara yüzü C# dilinde yazılmıştır. Denemeler için on koloni kontrol, on koloni deneme grubu olacak şekilde yirmi arı kolonisi kullanılmıştır. Gruplardaki kolonilerin ırkları benzer seçilmiştir. Aynı arılıkta çeşitli öbek ve sıralarda homojen olarak yerleştirilmişlerdir. Arıcılık faaliyet dönemi olarak belirlenen, kış mevsimi sonunda arıların çalışmaya başlamasından bir sonraki kışlatmaya kadar geçen sürede iki grup için de muayene ve uygulama kayıtları toplanmış ve veri bankasına kaydedilmiştir. Karar destek yazılımı, sadece deneme grubu kolonileri için iş planları oluşturmuş ve bu grubun uygulamaları bu iş planlarına göre yapılmıştır. Kontrol grubunun uygulamaları oluşturulan iş planlarından habersiz farklı bir uzman arıcı tarafından olağan yöntemlere göre yapılmıştır. Programın kullanımının getirdiği başarı bir sonraki kışlatmaya giren kolonilerin nüfus gücü ve o yılki bal üretimi dikkate alınarak belirlenmiştir. Dönem sonunda deneme grubunun ortalama bal üretiminin ve mevcut durumunun, kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Dönem boyunca yapılan uygulamalar değerlendirildiğinde karar destek yazılımının oluşturduğu iş planlarının çalışma zamanı açısından yarar sağladığı ve iş kayıplarını önlediği görülmüştür. Koloni sayılarının daha fazla olması durumunda yazılımın başarısının ve yararlarının artacağı düşünülmektedir

Abstract:
Beehives are subjected to examinations and maintenances at the certain periods of a year for high honey productivity and continuity of colonies in beekeeping. Appropriate application decisions are made based on the data collected from the beehive examinations to reach the goals of the current period. Examination and evaluation of all these data records are difficult and time consuming especially for bee farms which have more colonies. Nowadays, information technologies can be used for preparing business plans more easily and effectively for such complex and time-consuming applications. The aim of this study was to develop a decision support software with database which can be used to obtain effective business plans based examination data collected by beekeepers. Microsoft Access database was used to store data and to generate business plans. The software and user interface were written in C#. There were two groups of bee colonies: trial group and control group. Ten bee colonies were used for each group. Colonies were selected from similar races. They were placed homogeneously in various clusters and rows at the same bee field. Examination and application records for the two groups were collected and recorded in the database during the activity period of beekeeping, which started at the end of current wintering and ended at the beginning of next wintering. Decision support software created business plans only for the trial group and the maintenance of this group was made based on these business plans. The control group was maintained by an expert beekeeper only based on his experience without using the generated business plans. The successes brought by the use of software were determined by considering the populations of the colonies entering the next wintering and honey production in that year. The average honey production and the population of the trial group were found higher than those of the control group at the end of whole beekeeping period in a year. The work plans created by the decision support software provided benefits in terms of preventing labor losses and saving working time based on the consideration of all applications made during whole beekeeping period. It is thought that the success and benefits provided by the use of the software will increase as the number of colonies increases in a bee farm.