Gambiya koşullarındaki hava oransal nemi ve sıcaklığın soğan, lahana, domates, havuç ve marul tohumlarında, tohum kalitesine etkisi ve suda tutma yöntemi ile kalitenin artırılması
The effects of seed storage moisture and temperature on the quality of onion, cabbage, tomato, carrot and lattuce seeds under gambian conditions and enhancing the quality with farm priming
Yazar: EBRİMA S. NJIE
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM DEMİR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Domates = Tomato ; Havuç = Carrot ; Lahana = Cabbage ; Marul = Lettuce ; Tohum kalitesi = Seed quality ; Çimlenme = Germination

Özet:
Bu araştırma, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Tohum Bilimi Laboratuarında, domates, soğan, lahana, marul ve havuç tohumlarının canlılığında tohum depolama neminin ve sıcaklığın etkilerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Tohumların depolanmaları sırasındaki canlılıklarına etkileri araştırmak için Gambiya'dakine benzer yüksek sıcaklık ve bağıl nem koşullarında tohumlar depolanmıştır. Tohumlar, 2 ve 4 ay süresince 27oC ve %60 bağıl nem ve 30oC ve %70 bağıl nem koşullarında yapay olarak yaşlandırılmıştır. Yaşlandırma süresi boyunca nihai çimlenme ve çıkış oranları azalmıştır. KKF1 lahana çeşidi dışında 2 ay yaşlandırma süresi tohumların çoğu için canlılıklarını korumada önemli bir tahribata yol açmamıştır. Ancak 4 ay yaşlandırma sonrasında yalnızca domates  Heinz ve Roma ve Stonehead lahana tohumlarının çimlenme ve çıkış oranları %50 üzerinde kalmıştır. KKF1, Aysberg, Texas Grano, Greatlakes ve New Kurado tohumları 4 ay yaşlandırma sonrasında tamamen ölmüş ve Violet de galmi ile Money Maker %25 altında nihai çimlenme ve fidelenme oranlarına sahip olabilmiştir. Yaşlandırılan tohumların kuvvetlendirilmek için çiftlik uygulaması 2 ay yaşlandırılan tohumlarda 4 ay yaşlandırılanlara göre daha başarılı olmuşken 4 ay yaşlandırılanlar için önemli bir nihai çimlenme ve çıkış etkisi gözlenmemiştir. Nihai çıkışında oranları Roma, Heinz, Stonehead, KKF1, Violet de Galmi ve İceberg için sırasıyla % 90 - % 94; %79 - %84; %71 -%75; %72 - %79; %77 - %89 olmuştur. Ancak kontrolle kıyaslandığında uygulama çimlenme ve fidelenmede hızlanma sağlamıştır. Yüksek sıcaklık ve bağıl nemin, tohumların yaşayabilirliğine büyük etkileri olduğu sonucuna varılmıştır. Gambiya koşullarında tohumların uzun süreli depolanmasının, tohum bozunumunu azaltmak ve tohum depolanma ömrünü artırmak için hermetik kaplarda yapılması önerilmektedir.

Abstract:
This research was conducted at the Seed Science Laboratory of the Department of Horticulture Faculty of Agriculture at Ankara University to investigate the effects of seed storage moisture and temperature on the viability of cabbage, carrot, lettuce, onion and tomato seeds. The seeds were stored at high temperature and relative humidity that were simulative of the Gambian conditions in order to investigate the impacts on viability of seeds during storage. Seeds were stored at artificial ageing conditions for 2 and 4 months duration at 27oC and 60 % relative humidity and 30oC and 70 % relative humidity respectively. The final germination and emergence percentages declined as the ageing duration. Except for KKF1 Cabbage, 2 months ageing duration did not cause too much havoc on seed viability for most of the seeds. However, after 4 months ageing only Heinz and Roma, and Stonehead seeds exhibited more than 50 % final germination and emergence percentage. KKF 1, Iceberg, and Greatlakes, seeds were completely dead after 4 months ageing while Violet de Galmi, Texas Grano, New Kuroda and Money Maker exhibited less than 25% final germination and emergence. The invigoration of viability in aged seeds through "on farm" priming was much successful in those seeds aged for 2 months but after 4 months of ageing, priming had no significant effects on the final germination and emergence percentage. Significant increase in seedling emergence and final germination percentage 90-94 %, 74-84 %, 71-75 %, 72-79 % and 77-89 % was observed in Roma, Heinz, KKF 1, Violet de Galmi and İceberg seeds. However priming has lead to faster germination and emergence rate compared to the control. It was concluded that high temperature and relative humidity has significant effects on the viability of all the seeds used in the study.