221/1 Numaralı Urfa Şer'iyye Sicili'nin transkripsiyon ve değerlendirmesi
Transcription and evaluation of Urfa Sharia Court Record Numbered 221/1 (H. 1305-1308/ M. 1887-1891)
Yazar: ZEYNEP DEĞİRMENCİ
Danışman: DOÇ. DR. YASİN TAŞ
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Kadı sicilleri =   ; Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti taşra yönetiminde önemli bir yere sahip olan adli ve mülki işleri idare eden yöneticilere kadı denilmektedir. Osmanlı Devleti'nde kadılar şer'i ve örfi yargı görevlerinin yanı sıra devletin askeri, dini konularında da geniş yetkilere sahiptiler. Kadıların mahkemelerde verdikleri kararların yazılı olduğu defterlere "şer'iyye sicili" denilmektedir. Kadı sicilleri resmi bir evrak niteliğine sahip olup, güvenilir tarihi kaynaklar kabûl edilir. Şeriyye sicilleri dönemin gündelik hayatını, ekonomisini ve sosyo-kültürel yapısını inceleyen araştırmacılar için son derece kıymetli birer belge niteliği taşımaktadır.  
"221/1 Numaralı Urfa Şer'iyye Sicili'nin Transkripsiyon ve Değerlendirilmesi'' adlı tez çalışmasında sicilin ilk 212 sayfalık bölümü esas alınmaktadır. Transkripsiyon çalışması iki ana bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Giriş kısmında Kadı Sicilleri tanıtılarak Osmanlı kadılık teşkilatı hakkında bilgi verilmiştir.  Birinci bölümde 221/1 numaralı Urfa Şer'iyye Sicili'nin tanıtımı, sicile konu olan davaların içerikleri, sicilde geçen şahıs isimleri, bölgede bulunan mahalle, nahiye ve köy adları ve transkripsiyonda takip edilen metoda yer verilmiştir. İkinci bölüm ise "221/1 Numaralı Defterdeki Davaların Özeti ve Transkripsiyonu" adını taşımakta olup davaların özetleri ve metin trasnkriptleri yapılmıştır. Çalışmanın sonuç kısmında ise genel bir değerlendirilme yapılarak incelenen sicil defterindeki bilgiler ışığında Urfa şehrinin dini, sosyal, kültürel ve iktisadi yapısı hakkında bilgi verilmiştir.

Abstract:
The civil servants who manage judicial and civil affairs, who have an important place in the provincial administration of the Ottoman Empire, are called kadi. In the Ottoman Empire, in addition to their religious and customary judicial duties, judges also had broad powers in the military and religious matters of the state. The decisions made by kadis in the courts and the records written are called "şer'iyye registry". Kadi registers have the nature of official documents and are considered reliable historical sources. Sharia registers are extremely valuable documents for researchers who study the daily life, economy and socio-cultural structure of the period.
In the thesis work titled 'Transcription and Evaluation of the Urfa Sharia Registry No. 221/1'', the transcription of the first 212-page section of the registry is based. Our study consists of two main parts and a conclusion part. In the introduction, Qai registers are introduced.  In the first chapter, the introduction of the Urfa Sharia Registry No. 221/1, the contents of the cases subject to the registry, the names of the persons in the registry, the names of the districts, towns and villages in the region and the method followed in the transcription are given. The second part is called "Summary and Transcription of the Cases in the Book No. 221/1, and in this part of the thesis, information about the summaries of the cases is given.
In the conclusion part of our study, a general evaluation of our thesis is made and as a result of the information obtained, we have information about the religious, social cultural and economic structure of the city of Urfa.