Bakır ve bakır oksit nanopartikülünün oreochromis niloticus dokularında birikimi ve iyon düzeyleri ve atp az aktivitesi üzerine etkileri
Accumulation of copper and copper oxide nanoparticle in tissues of oreochromis niloticus, and effects on ion levels and atp az activity
Yazar: HAZAL SAĞ VARKAL
Danışman: PROF. DR. FERİT KARGIN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu araştırmada CuO NP ve CuSO4'ün 0.1 ve 1.0 mg/L derişimlerinin 7 ve 21 günlük sürelerle etkisine bırakılan Oreochromis niloticus 'un karaciğer, bağırsak, solungaç ve kas dokularında bakır birikimi, Na +, K +, Ca+2 ve Mg+2 iyon düzeyleri ve Na+/K+-ATPaz aktivitesi üzerine etkileri incelenmiştir. Bu çalışmada CuO NP ve CuSO4'ın etkisine bırakılan balıkların dokularında bakırın birikimi ortamdaki bakır derişimi ve sürenin artmasıyla artmıştır. En yüksek bakır birikimi karaciğer dokusunda olmuş, bunu bağırsak, solungaç ve kas dokusu izlemiştir. Denenen tüm şartlarda CuO NP'lerin etkisine bırakılan balıkların dokularındaki bakır birikimi, CuSO4'ın etkisine bırakılan balıklara oranla daha yüksek düzeyde olduğu bulunmuştur. 
Doku iyon (Na+, K+, Ca+2, ve Mg+2) düzeyleri CuO NP ve CuSO4 tarafından etkilenmiştir. O. niloticus'da 21 günlük etki süresi sonunda denenen CuO NP ve CuSO4 ortam derişimleri karaciğer, bağırsak, solungaç ve kas dokusu Na+ ve K+ düzeylerini azaltmıştır. O. niloticus'da 21 günlük etki süresi sonunda denenen CuO NP ve CuSO4 ortam derişimleri karaciğer ve solungaç dokusu Ca+2 düzeyini azaltırken, bağırsak ve kas doku Ca+2 düzeyini ise artırmıştır. CuO NP ve CuSO4 konsantrasyonları O. niloticus'un karaciğer, barsak ve solungaç dokularında Mg+2 düzeylerinde azalmaya, kas dokusunda ise artışa neden olmuştur. 
O. niloticus'da CuO NP ve CuSO4 dokularda Na+,K+-ATP az aktivitelerinde değişikliğe neden olmuştur. Denenen tüm ortam derişimlerinde, CuO NP ve CuSO4 etkisinde Na+,K+-ATP az aktivitesi karaciğer, bağırsak, solungaç ve kas dokusunda bir azalma göstermiştir. 

Anahtar Kelimeler: Bakır, Nanopartikül, Birikim, İyonlar, ATPaz, O. niloticus

Abstract:
In this study, copper accumulation in liver, intestine, gill and muscle tissues of Oreochromis niloticus, which was exposed to 0.1 and 1.0 mg/L concentrations of CuO NP and CuSO4 for 7 and 21 days, and Na+, K+, Ca+2 and Mg+2 ion levels and the effects on Na+/K+-ATPase activity were investigated.
In this study, copper accumulations in the tissues after to CuO NP and CuSO4 for 7 and 21 days increased with increasing concentrations of copper and time in the medium. The highest accumulation occured in the liver followed by intestine, gill and muscle. It was found that the copper accumulation in the tissues of fish exposed to CuO NPs in all tested conditions was higher than those of fish exposed to CuSO4.
Our data show that tissue ion (Na+, K+, Ca+2 ve Mg+2) levels effected by CuO NP and CuSO4 .. In all the concentration of CuO NP and CuSO4  the end of the 21th day Na+ and K+ levels in the liver, intestine, gill and muscle of O. niloticus were decreased compared with control. After 21 days of CuO NP and CuSO4 exposures tissue Ca++ levels showed an decrease at gill and liver tissues and a increase in intestine and muscle tissue of O. niloticus. CuO NP and CuSO4  concentrations caused a decrease in Mg+2 levels in the liver, intestine and gill tissues while an increase  in muscle tissue of O. niloticus.
	In tissues of O. niloticus, Na+,K+-ATP ase activities were altered by exposure CuO NP and CuSO4.  In all the concentrations tested, CuO NP and CuSO4  caused a decrease in Na+,K+-ATP ase  activity in the liver, intestine, gill and muscle tissues


Key Words: Copper, Nanoparticle, Accumulation, Ions, ATPase, O. niloticus