Türkçedeki eylemlerin anlamsal değişimlerinin sıklık temelli incelenmesi: Gençlik dilinden bir kesit
An analysis of the frequency-based semantic changes of verbs in Turkish: A Portrayal of youth language
Yazar: BENGÜ GÜNEL TÜRE
Danışman: DOÇ. DR. BAHTİYAR MAKAROĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Dilbilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Anlamsal değişim = Semantic change ; Dilde değişme = Language change ; Söz öbeği = Collocation

Özet:
İletişim zihinde olanı somutlaştırmaya dayanmaktadır, böylece insan her konuştuğunda dil yeniden icat edilir ve insanın zihninin ve insan-toplum arasındaki etkileşiminin doğasında var olan özelliklerin sonucunda dilin değişimi ve dinamizmi kaçınılmaz bir gerçektir (Blank, 1999: 61-39). Dolayısıyla dil değişiminin en önemli nedenlerinden biri de dilin kullanımından kaynaklanmaktadır ve sözcüklerin anlamın sabit olmadığı,anlamın esnek ve kullanıma dayalı olduğu görüşü alanyazında özellikle son yollarda ilgi çeken bir konu haline gelmiştir. Bu çalışmada sözcüksel anlamsal değişime yönelik (varolan bir sözcüğün yeni bir kavrama uygulanmasıdır; bir başka deyişle sözcüğün anlamının değişmesi veya ek anlamlar edinmesidir) incelemeler eşzamanlı yaklaşım benimsenerek yürütülmüştür. Sözcük-anlam değişimlerini eylem boyutunda sınırlayan bu araştırmada yaş bir kriter olarak seçilmiş ve söz konusu değişimler Türkçe gençlik dili üzerinden sorgulanmıştır. Gençlerin dil kullanımındaki değişimler, dilin doğasındaki dinamizmin göstergesi olmakta ve Türkçe gençlik dilinin sözvarlığında eylemlerin anlamsal düzlemdeki değişimleri değerlendirildiğinde büyük oranda değişimler olduğu bulgulanmış, öyle ki kimi eylemlerin yeni kazandığı anlamların varolan anlamlardan daha çok kullanıldığı gözlemlenmiştir. Gençlik dilindeki değişimlerin özellikle sözcüksel anlam boyutunda çok hızlı olarak gerçekleştiği, aynı zamanda bu değişimlerin yalnızca anlam boyutunda sınırlı kalmayarak eşdizimsel örüntülerine de bakıldığında bunların da değişimin bir nesnesi olduğu ortaya çıkmaktadır. Bu durumda bu çalışma, gelecekteki araştırmalarda gençlik dilindeki dil değişimi olgusunu farklı iki eksen üzerinden ele almak için öncü niteliği taşımaktadır.

Abstract:
Communication is based on concretizing what is in the mind, so every time a person speaks, language is reinvented, and the change and dynamism of language is an inevitable reality as a result of the characteristics inherent in the nature of the human mind and the interaction between human and society (Blank, 1999: 61-39). Therefore, one of the most significant reasons for language change is the use of language, and the view that the meaning of words is not fixed, but flexible and usage-based, has become a topic of particular interest in the literature in recent years. In this study, examinations regarding lexical semantic change (the application of an existing word to a new concept; in other words, the change in the meaning of the word or the acquisition of additional meanings) were carried out by adopting a synchronic approach. In this research, which limits word-meaning changes to the verbs dimension, age was chosen as a criterion, and the changes were questioned through Turkish youth language. The changes in the language use of young people are an indicator of the dynamism in the nature of language and when the semantic changes of the verbs in the vocabulary of Turkish youth language are evaluated, it has been found that there are a large number of changes, to the extent that the newly acquired meanings of some verbs are used more than the existing meanings. It is observed that the changes in youth language, especially in the dimension of lexical semantic meaning, occur very rapidly and these changes are not only limited to the meaning dimension, but also affect their collocational patterns which are are also an object of
change. In this case, this study has the pioneering quality to address the phenomenon of language change in youth language on two different axes in future studies.