Çağ Üniversitesi uluslararası ticaret ve lojistik ve psikoloji bölümü öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeyleri ile sosyal problem çözme tarzları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of relationship between cognitive flexiblity level and social problem solving styles at Çağ University students' in which attending department of international trade and logistic and psychology
Yazar: CEREN MÜRŞİTOĞLU
Danışman: PROF. DR. NURGÜL ÖZPOYRAZ
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Problem çözme = Problem solving ; Sosyal sorunlar = Social problems ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklikleri ile sosyal problem çözme tarzları arasındaki ilişkiyi ve bu iki değişkenin, cinsiyet, yaş, algılanan gelir, kardeş sayısı, devam edilen bölüm, anne/baba eğitim durumu değişkenlerine göre değişip değişmediğini incelemek amaçlanmıştır.
Araştırma, 2019- 2020 eğitim- öğretim yılında Çağ Üniversitesi Uluslararası Ticaret ve Lojistik ile Psikoloji bölümünde öğrenimlerine devam eden 183 üniversite öğrencisinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir.Araştırmada veriler, bilişsel esnekliği ölçmek amacıyla Gülüm ve Dağ (2012) tarafından Türkçe'ye uyarlaması yapılan "Bilişsel Esneklik Ölçeği" ve sosyal problem çözme tarzlarını ölçmek amacıyla Çekici (2009) tarafından Türkçeye uyarlanan "Sosyal Problem Çözme Envanteri- Kısa Form"ile toplanmıştır.Öğrencilerin kişisel bilgilerini ve sosyoekonomik düzeyini belirlemek için araştırmacı tarafından "Kişisel Veri Formu" oluşturulmuş ve veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde Spearman Korelasyon Analizi, Bağımsız Gruplar t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) uygulanmıştır.
Araştırma sonucunda, bilişsel esneklik düzeyi ile sosyal problem çözme tarzları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Bilişsel esneklik düzeyinin katılımcı bireylerin cinsiyetlerine göre anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir. Cinsiyete göre sosyal problem çözme alt boyutlarından rasyonel problem çözmede anlamlı farklılık bulunmuştur. Kadın öğrencilerin rasyonel problem çözme tarzı puanlar erkek öğrencilerden daha yüksektir. Yaş ile bilişsel esneklik düzeyi ve sosyal problem çözme tarzları arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır.Ekonomik düzeye göre bilişsel esneklik puanlarında anlamlı bir fark görülmemiştir. Ekonomik düzeye göre sosyal problem çözme tarzları alt boyutu olan probleme olumsuz yönelimde anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Öğrenim görülen bölüme göre bilişsel esneklik puanlarında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Öğrenim görülen bölüme göre sosyal problem çözme tarzları alt boyutlarından dikkatsiz/dürtüsel tarz, kaçınan tarz puanlarında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Kardeş sayılarına göre bilişsel esneklik düzeyleri ve sosyal problem çözme tarzlarında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Anne eğitim durumuna göre bilişsel esneklik düzeyleri ve sosyal problem çözme tarzları arasında anlamlı farklılık belirlenmemiştir. Baba eğitim durumuna göre bilişsel esneklik düzeyi alt boyutu olan kontrol alt boyutu arasında anlamlı farklılık vardır, eğitim durumu ortaokul-lise olanlar ile üniversite olanlarda anlamlı bir fark bulunmuştur. Baba eğitim durumuna göre sosyal problem çözme tarzlarında anlamlı bir fark görülmemiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the relationship between cognitive flexibility and social problem solving of university students attitudes and styles and whether these two variables have changed according to gender, age, and socioeconomic levels, number of siblings.
The study was carried out with a total of 183 students in 2019- 2020 academic year at Çağ University which attending their department International Trade and Logistic and Psychology. The datawere collected by " Cognitive Flexibility Scale " adapted to Turkish by Gülüm and Dağ (2012) to measure cognitive flexibility, and Social Problem Solving Inventory- Short Form (SPÇE-KF) adapted to Turkish by Çekici (2009) to measure social problem solving styles. In order to determine the students'personal information and socioeconomic level, the researcher has created "Personal Information Form". Spearman Correlation Coefficient, Independent Samples t-Test and One-Way Variance Analysis (Anova) were used to analyse.
It was found that there was a positive correlation between cognitive flexibility and social problem solving styles. The level of cognitive flexibility did not show a significant difference according to gender of the participants. There was a significant difference between rational problem solving and gender: female students had higher rational problem solving style than male students, There was no significant relationship between age and cognitive flexibility level. There was no significant relationship between age and social problem solving styles. According to economic level there was no significant difference at the level ofcognitive flexibility. According to economic level there was a significant difference at negative orientation to the problem. According to department there was no significant difference at cognitive flexibility. According to department there was a significant difference at negative orientation to the problem, impulsive careless and avoidant attitude. According to number of siblings there was no significant relationship at cognitive flexibility and social problem solving. According to mother's education level there was no significant relationship at cognitive flexibility and social problem solving. According tofather's education level there was a significant difference at cognitive flexibility sub-dimensions control. According to father's education level there was no significant relationship at social problem solving styles.