Yükseköğretimde dekanların yönetsel işlevleri
Administrative functions of deans in higher education
Yazar: NURAY TAN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. HASAN ARSLAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik liderlik = Academic leadership ; Akademik öz yeterlilik = Academic self-efficacy ; Dekanlar = Deans ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Yönetsel yeterlik = Managerial competence ; Yükseköğretim = Higher education ; Üniversite yönetimi = University management ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Yükseköğretimde dekanlar üniversitelerde orta yönetim kadrosunda bulunmaktadır. Dekanlar konumları gereği akademik personel ile üst yönetim arasında köprü görevi görmektedirler. Dekanlar bu görevi yerine getirirken birçok rolü üstlenmek durumundadırlar. Bu çalışmada yükseköğretimdeki dekanlar akademik, yönetimsel ve liderlik yönleri ile incelenmiştir. Çalışma karma yöntem kullanılarak hazırlanmıştır. Nitel bölümünde araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışmanın nitel kısmının örneklemini Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nde çalışan dekanlar oluşturmaktadır. Çalışmada 11 dekan ile görüşme yapılmıştır. Elde edilen veriler ışığında akademik yeterlilik, yönetimsel yeterlilik ve akademik liderlik alanında ölçekler hazırlanmıştır. Ölçekler Türkiye'deki kamu üniversitelerinde çalışan tüm öğretim elemanlarına gönderilmiştir. 2103 öğretim elemanından geri dönüş sağlanmıştır. 2103 veri SPSS 21 programı ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarında dekanların yoğun iş yüküne sahip oldukları, bilimsel çalışmalara yeteri kadar zaman ayıramadıkları, bilimsel çalışmalara daha çok araştırma görevlerini ve öğrencilere görevler vererek zaman ayırmaya çalıştıkları ortaya çıkmıştır. Önceden yöneticilik yapma, çalışkan olma ve girişimci olma dekanlara bu görevlerinde kolaylık sağlayan unsurlardır. Dekanların atanma kıstaslarında liyakatın esas alınması öneriler arasındadır.

Anahtar Kelimeler: Dekanlar, Akademik Yeterlilik, Yönetimsel Yeterlilik, Akademik Liderlik, Yükseköğretim, Yükseköğretimde Dekanlar

Abstract:
In Higher Education, deans are in the middle management staff of universities. Due to their position, they act as a bridge between academic staff and senior management. Deans have to take on many roles while fulfilling this duty. In this study, deans in higher education were examined in terms of academic, administrative and leadership aspects. The study was prepared using mixed method. In the qualitative part, a semi-structured interview form prepared by the researcher was used. The sample of the qualitative part of the study consists of deans working at Çanakkale Onsekiz Mart University. In the study, 11 deans were interviewed. In the light of the data obtained the scales in the fields of academic competence, administrative competence and academic leadership were prepared. The scales were sent to all lecturers working in public universities in Turkey. 2103 lecturers answered the scales. As a result of the study, it was revealed that the deans had a heavy workload, could not spare enough time for scientific studies, and tried to allocate time for scientific studies by assigning more research tasks and tasks to students. Having previous managerial experience, being a hard worker and being an entrepreneur are the factors that facilitate the deans in these duties. It is among the suggestions that merit should be taken as a basis in the appointment criteria of deans.

Keywords: Academic Deans, Academic Competence, Administrative Competence, Academic Leadership, Higher Education, Deans in Higher Education