Çocuk davranış listesi kısa formunun türkçe geçerlilik-güvenilirlik çalışması ve 3-6 yaş çocuklarında mizacın etyolojisinin araştırılması
The reliability and validity study of the Turkish version of the Children Behavior Questionnaire Short Form and to study the etiology of temperament for the children aged 3-6
Yazar: BURCU AKIN SARI
Danışman: PROF. DR. ELVAN İŞERİ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hormonlar = Hormones ; Kalıtım = Heredity ; Mizaç = Temperament ; Çevre = Environment

Özet:
Mizaç, bir çocuğun dış dünyadaki uyaranlara verdiği cevabı belirleyen, kalıtımsal olarak geçen, biyolojik temelleri olan ve çevre özelliklerine göre değişebilen özellikler bütünüdür. Çocuğun mizaç özelliklerinin bilinmesi ve buna göre dış ortamın değiştirilmesi ileride oluşabilecek ruhsal ve gelişimsel sorunların azalmasına yardımcı olur. Bu çalışmada, 3?7 yaş arasındaki Türk çocuklarında mizaç özelliklerinin anlaşılmasına yardımcı olacak Çocuk Davranış Listesi Kısa Formu'nu Türkçe'ye çevirmek ve 3-6 yaş arası çocuklarda mizacın etyolojisini ortaya çıkarmak amaçlanmıştırÇDL-KF'yi geçerlilik-güvenilirlik analizini yapmak için çalışmaya 3 ile 7 yaş arasında 87 çocuk dahil edilmiştir. Test Türkçe'ye çevrilerek katılımcıların annelerine birer hafta arayla iki kez olacak şekilde doldurtulmuş böylece test-tekrar test çalışması yapılmıştır. Yapılan geçerlilik-güvenilirlik analizinde testin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir olduğu bulunmuşturMizacın etyolojisinin araştırılması için, çalışmaya, yaşları 3 ile 6 arasında değişen 7 tek, 10 çift yumurta ikizi alınmıştır. İkizlerle yapılan bu çalışmaya göre özellikle yaklaşım/olumlu katılım, kızgınlık/düş kırıklığı, korku, engelleme denetimi, utangaçlık ve gülümseme-kahkaha mizaç özellikleri başta olmak üzere mizacın genetik geçişli olduğu gösterilmiştir. Biyolojik verilerle karşılaştırıldığında çeşitli mizaç özelliklerinin biyolojik faktörlerden etkilendiği bulunmuştur. Özellikle azalan tepki/sakinleşme mizaç özelliğinin hormonlarla kuvvetli bir ilişkisi olduğu anlaşılmaktadır. Çevresel etkenlerle mizaç özellikleri arasındaki ilişki incelendiğinde ise çevre özelliklerinin genetik aktarımdan bağımsız olacak şekilde mizacı etkilediği bulunmuştur.

Abstract:
Temperament is the complement of inborn traits that determine the way a child reacts to the world. Temperament is heritable, has biological bases and can mutate according to environment. Determining the temperament of the child and to arrange the environment accordingly will help to minimize the possible future developmental and psychological problems. In this study, to translate the Children Behavior Questionnaire Short Form into Turkish to be an instrument to define the temperament of the children aged 3-6 and to display the etiology of the children temperament is aimed87 children aged 3-6 were included in the study to analyse the reliability and validity of Turkish version of the Short Form of CBQ. Form was translated in to Turkish and filled twice with a week interval by the mothers of the participating children. Thereby, test-retest study was achieved. Turkish version of the form was concluded to be reliable and valid according to this analyseTo study the etiology of the temperament, 10 dizygotic and 7 monozygotic twins aged between 3 and 6 were included in the study. According to the study, temperament is showed to be heritable especially for the dimensions approach/positive participation, anger/frustration, fear, inhibitory control, shyness and smiling-laughter. When compared with the biological data, some dimensions of the temperament are affected by the biological factors. Especially, falling reactivity/soothability dimension of the temperament is strongly related to hormones. When, the relation between the environmental factors and temperament, it is observed that the environmental properties affect the temperament as independent of heredity.