Dedikodu folkloru: Ankara-Polatlı örneği
Gossip folklore: The example of Ankara-Polatlı
Yazar: BUSENUR ERCAN
Danışman: DOÇ. DR. ADEM KOÇ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Halk Bilim (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Ankara-Polatlı = Ankara-Polatlı ; Dedikodu = Gossip ; Erkekler = Men ; Kadınlar = Women ; Mekan = Space

Özet:
Bu çalışmada ilk olarak dedikodunun tanımı, tür ve işlevleri, diğer söylemelik türlerden farkı irdelenmiştir. Ayrıca toplumda insanların duygu ve düşüncelerine yön veren din, dil, cinsiyet, psikoloji, kültür, mekân, mizah gibi olgularla dedikodu ilişkisi incelenmiştir. Dedikodu yapılırken kullanılan ifadelere yer verilmiştir. Dedikodunun yazın dünyasında yer alan ürünlerden roman, halk hikayesi, halk şiiri, biyografi, günlük, mektup gibi türler içerisinde görüldüğü tespit edilmiştir. Buradan yola çıkılarak bir sözlü kültür ürünü olan dedikodunun, yazılı kültürde de tür olarak kabul edilip edilemeyeceği tartışılmıştır. Çeşitli yaş aralıklarının, farklı statüden kadın ve erkeklerin dedikodularının gösterdiği değişkenlikler tespit edilmiştir. Değişiklik gösteren dedikodunun yaş, cinsiyet ve statüyle birlikte mekâna göre de şekillendiği tespit edilmiş, bu görüş yapılan araştırmada doğrulanmıştır. Araştırmanın önemi, Türk halk biliminde bu dört unsurun bir arada etraflıca analiz, tespit ve tasnif edilmemiş olmamasıdır. Araştırmada dedikodu psikoanalitik, işlevsel ve bağlamsal kuramlar çerçevesinde ele alınmıştır. Bu araştırmanın birinci bölümünde "literatür taraması"ndan elde edilen veriler analiz edilmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde ise "alan araştırması" yapılmıştır. Araştırmanın sonunda toplumda farklı statülerden kadın ve erkeklerin kuaför, kahvehane ve kafe mekânlarında güven bağı kurdukları sosyal gruplarla iyi ve kötü dedikodu yaptıkları sonucuna varılmıştır. Ayrıca dedikoduyu şekillendiren unsurun yalnızca cinsiyet değil, mekân ve insanların statüleri olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, firstly, the definition, types and functions of gossip, and its difference from other colloquial genres were examined. In addition to that, the relationship between gossip and facts such as religion, language, gender, psychology, culture, place, humor that shape people's feelings and thoughts in society was reviewed. The expressions that people use while gossiping are included. It has been determined that gossip is seen in genres such as novel, folk tale, folk poetry, biography, diary and letter among the products in the literary world. Based on this, it has been discussed whether gossip, which is a product of oral culture, can be accepted as a genre in written culture. Variations in the gossip of men and women of various age ranges and different statuses have been identified. It has been determined that gossip, which varies according to age, gender and status, is also shaped according to the place, and this view has been confirmed in the research. The importance of the research is that these four elements are not analyzed, determined and classified together in detail in Turkish folklore. In the study, gossip was discussed within the framework of psychoanalytic, functional and contextual theories. In the first part of this research, the data obtained from the "literature review" were analyzed. In the second part of the study, "field research" was conducted. At the end of the research, it was concluded that men and women of different status in the society gossip more or less with the social groups they establish trust in places such as hairdressers, coffee houses and cafes. At the same time, they are not selected from the products that are being talked about, but their place and appearance are quite different.