Yoksulluğun dinamiklerinin çok boyutlu olarak incelenmesi
Analysing poverty dynamics in a multidimensional perspective
Yazar: MEHMET SEDAT UĞUR
Danışman: PROF. DR. MURAT DOĞANLAR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Sosyal refah = Social welfare ; Sosyoekonomik gelişmeler = Socio-economic developments ; Yoksulluk = Poverty ; Çok değişkenli ölçümler = Multivariate measurements

Özet:
Yoksulluk doğası gereği karmaşık bir kavramdır, yoksulluğun ölçülmesi de bu bağlamda oldukça güçtür. Bu yüzden yoksulluk kavramı, hem herhangi bir evrensel tanım yapmaya hem de ortak kullanılan bir ölçüm sunmaya olanak vermez. Yoksulların belirlenmesinde, mutlak ve göreli yoksulluk yaklaşımları olarak bilinen temel iki karşıt görüş bulunmaktadır. Ünlü iktisatçı Amartya Sen, mutlak ve göreli yaklaşım arasındaki bilinen çatışmanın bireyin işlevliliklerini dikkate alan bir anlayış ile çözülebileceğini savunur. Kapasite yaklaşımı olarak ortaya atılan bu anlayışta, bireyin erişebileceği kazanımların bir bileşimini ifade eden kapasitelerine odaklanılır. Bu sayede artık, bireylerin gerçek özgürlüklerinin anlaşılması mümkün olabileceğinden insan refahı da daha iyi değerlendirilebilir. Bu yüzden genel olarak bu anlayışla, yoksulluk kavramı çok boyutlu bir olgu olarak değerlendirilmiş ve bireylerin çoklu yoksunlukları analize dâhil edilmiş olur. Ancak, yoksulluk analizinin çözülmemiş diğer bir konusu yoksulluğun dinamikleri üzerinedir ve yoksulluk ölçümünün geleneksel uygulamaları da statiktir. Dolayısıyla belirli bir yıla yönelik gözlemleri içermektedir. Ama hanehalklarının yaşam standartları zaman içerisinde beklenmeyen değişimlere açıktır. Bu yüzden, yoksullukta zaman konusu, ölçümde oldukça önemli bir özelliği ifade eder. Yoksulluk tuzaklarından kurtulmak için yeterli kapasitelerin kronik yetersizliğini ifade eden uzun-süreli (kronik) yoksulluk da genellikle iktisadi, sosyal ve siyasal süreçlerin bir sonucudur. Bu yüzden, bu çalışmanın temel amacı yoksulluğun dinamik doğasının anlaşılmasına ve TÜİK'ten elde edilen veriler kullanılarak böylesi bir analizin, statik bir yaklaşımdan farkının karşılaştırılmasına yöneliktir. Bu sayede, kronik yoksulların nüfusun en hassas kesimi olduğu ve farklı politika önerilerine ihtiyaç duydukları da gösterilecektir.


Anahtar kelimeler: Yoksulluk ölçümü, çok boyutlu yoksulluk, yoksulluk dinamikleri.

Abstract:
Poverty is a complex concept in its nature and its measurement is far more difficult. Thus, it does not cover any universal description and any common measurement practice. In the most basic recognitions of poverty, there are two main opponents on identifying the poors which are known as absolute and relative poverty approaches. Influential economist Amartya Sen suggests that the conflict between the absolute and relative approaches can be overcome with a capability approach which considers the functioning of persons. In this approach, the capabilities of a person reflects the various combinations of functionings he can achieve. With this perspective, we are now more able to understand the real freedoms that people enjoy and more aware in evaluating human well-being. Thus in general, this idea defines the concept of poverty as a multidimensional phenomenon and puts multiple deprivations into analysis. However, another unresolved issue in poverty analysis is related to the dynamics of poverty and the traditional practice of poverty measurement is static that it analyses a specific year. But it is a fact that the living standards of households are open to unpredictable changes over time. Thus, time issue covers a vital characteristic in poverty measurement. Long-term (chronic) poverty is usually a result of economic, social and political processes which is also a chronic inadequacy of sufficient capacities to escape from the poverty trap. Thus, the main aim of this study is to understand the dynamic nature of poverty and compare its differences from a static approach by adding together the relevant data which gathered from TurkStat to show that the chronic poors are generally the most vulnerables and need different policy suggestions.


Keywords: Poverty measurement, multidimensional poverty, poverty dynamics.