Acil serviste istenen radyolojik görüntüleme istemlerinin etkinliğinin retrospektif analizi
Retrospective analysis of the effectiveness of radiological imaging requests requested in the emergency department
Yazar: EBRU ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İRFAN AYDIN
Adıyaman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis = Emergency service ; Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Bilgisayarlı görüntüleme = Computer imaging ; Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Radyografi = Radiography ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Teşhis-görüntüleme = Diagnostic imaging

Özet:
Giriş 
Bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme(MRG) gibi ileri görüntüleme yöntemlerinin gelişmiş ülkelerin acil servislerinde kullanımı, acil servislerdeki hasta yoğunluğuyla orantısız şekilde artış göstermiştir. BT ve MRG'ye ulaşımın artması kaynak ilişkili ihtiyacı arttırmıştır. Bunun sonucunda hasta bakım kalitesinde belirgin artış olmaksızın, görüntüleme çeşitliliğinde ve kullanımında dramatik artış izlenmiştir. Bu çalışmada, acil serviste istenen BT ve MRGtetkiklerinin uygunluğunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır.  
Gereç ve Yöntem
Temmuz 2019 ile Ağustos 2019 tarihleri arasında Adıyaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Erişkin Acil Servisi'ne başvuran, tanısal amaçlı BT veya difüzyon MRG istenen hastalar çalışmaya dahil edildi. Çalışma; BT çekilen 2012 hasta, difüzyon MRG çekilen 309 hasta ile gerçekleştirildi. BT ve MRG sonuçları retrospektif olarak patoloji varlığına göre analiz edildi. 
Bulgular
Çalışmaya dahil edilen 2321 hastanın yaş ortalaması 41,3 ± 26,6 yıldı (0-100 aralığında). Hastaların %51,2'i erkek, %48,8'i kadındı. Görüntüleme tetkiki; hastaların %53,3'ünde pratisyen hekim, %46,7'sinde acil tıp uzmanı tarafından istenmişti. BT istemlerinin %23,9'unda, MRG'lerin %19,1'inde patoloji izlendi (genel patoloji oranı %23,3).  En sık BT tipi kranial BT idi (n=1302). Bunu abdominopelvik (n=503), toraks (n=253), omurga (n=127) ve ekstremite (n=101) BT izlemekteydi. En sık patoloji;abdominopelvik BT (%54,9), toraks BT (%41,5) ve maksillofasialBT'de (%37,5) izlenirken, en az patoloji orbita BT (%0), kranial BT (%11,1) ve ekstremiteBT'de (%21,6) izlendi. BT istenen hastaların %21,8'i 0-10 yaş arasındayken, bu yaş grubundaki hiç kimseden MRG istenmemişti. MRG istenen hastaların %61,1'i 60 yaşın üzerindeyken, BT istenenlerin %24,2'si 60 yaşın üzerindeydi. BT istemlerinde, 0-10 yaş grubunda patoloji izlenme sıklığı diğer yaş gruplarından daha düşüktü(p<0,001). BT veya MRG'de patoloji izlenen hastaların yaş ortalaması patoloji izlenmeyenlerden daha yüksekti(sırasıyla p<0,001, p=0,039). Acil tıp uzmanı tarafından istenen BT veya MRG'de patoloji izlenme sıklığı, pratisyen hekim tarafından istenenlerden daha yüksekti(sırasıyla p<0,001, p=0,020). Çalışmamızda patoloji izlenmeyen difüzyon MRG maliyeti 32,500,00 TL, patoloji izlenmeyen BT maliyeti 287,643,00 TL olarak hesaplandı.
Sonuç
Hastaların büyük çoğunluğunda BT ve MRG'de patoloji izlenmediği için, acil servislerde ileri görüntülemelerde uygun teknik, protokol ve doz optimizasyonu ile birlikte tanısal görüntüleme algoritmaları kullanılmalıdır. Sık MRG ve BT kullanımının nedenleri araştırılmalıdır. Acil servislerde ileri görüntüleme yöntemlerinin seçici kullanımı, sağlık bakım masraflarında önemli bir azalma sağlayabilir.   
Anahtar kelimeler: Acil servis, bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme, uygunluk

Abstract:
Introduction
Advanceimagingutilizationsuch as computedtomography (CT) andmagneticresonanceimaging (MRI) has increased in theemergencydepartment (ED) in developedcountrieswithdisproportiontogrowth in emergencydepartment (ED)patientvolume. Theavailability of CT and MRI scannersmayhavecreated a supply-induceddemand, whichmaycontributetoincreaseduseandvariability in practicewithout a correspondingincrease in quality of care. Thisstudyaimedtoevaluatetheappropriateness of CT and MRI requested in theED. 
MaterialandMethods
Patientswitha diagnostic CT ordiffusionMRI examination, whoappliedtothe Adıyaman Training andResearchHospitalAdultEmergencyDeparmentbetweenJuly 2019 andAugust 2019, wereincluded.Thestudywasperformedwith2012 patientswith CT and 309 patientswithdiffusionMRI. Theresults of CT and MRI wereanalyzedretrospectivelyforthe presence of anyclinicalpathology.
Results
Theaverageage of 2321 patientsincluded in thestudywas 41.3 ± 26.6years (range 0-100). 51.2% of thepatientsweremaleand 48.8% werefemale. Imagingexaminationwasrequestedbythe general practitioner in 53.3% andbytheemergencymedicinespecialist in 46.7%. Pathologywasobserved in 23.9% of CT imagingand 19.1% of MRI (overall 23.3%).Themostcommontype of CT wascranial CT (n = 1302), followedbyabdominopelvic (n = 503), thorax (n = 253), spine (n = 127) andextremity (n = 101) CTimaging.Themostfrequentpathologies presence is observed in abdominopelvic CT (54.9%), thorax CT (41.5%) andmaxillofacial CT (37.5%), whiletheleastpresence of pathology isobserved inorbital CT (0%), cranial CT (11.1%) andlimb CT (21.6%).21.8% of patientswith CT werebetween 0-10 yearsold, no MRIwasrequiredfromanyone in thisagegroup. While 61.1% of patientswith MRI wereover60years, 24.2% of patientswith CTimagingwereover 60years. Thefrequency of pathologypresence waslower in patients in the 0-10 agegroupcomparedtootheragegroups in CT imaging (p<0,001).Themeanage of patientswithpathology in CTor MRIimagingwassignificantlyhigherthanpatientswithoutpathology(p <0.001, p = 0.039, respectively). Thefrequency of pathology presencewassignificantlyhigher in CT or MRIexaminationsrequestedbyemergencymedicinespecialiststhanrequestedbygeneral practitioners(p <0.001, p = 0.020, respectively). Diffusion MRI costwithoutpathologywascalculated as 32,500,00 TL and CT costwithoutpathologywascalculated as 287,643,00 TL.
Conclusion
Diagnosticimagingalgorithmsin ED must be followedandadvancedimagingexaminationshould be performedwithappropriatetechniques, protocolsandoptimization of dose, as there is nopathological CT or MRI finding in majority of patients. Thecauses of frequent CT and MRIutilisation in the ED should be investigated. Themoreselectiveuse of advancedimagingmethods in the ED has a potentialtosignificantlyreducehealthcarecosts.
KeyWords:Emergencydepartment, computedtomography, magneticresonanceimaging, appropriateness