Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların beslenme davranışlarının annelerin yaşam kalitesine etkisi
The effect of nutritional behavior of children with autism spectrum disorder on mothers' quality of life
Yazar: GÜLÇİN YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELDA YÜZER ALSAÇ
Yozgat Bozok Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırma, otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocukların beslenme davranışlarının annelerin yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılmıştır.
Araştırmanın evrenini Tokat ve Yozgat İl Milli Eğitim Müdürlükleri'ne bağlı Rehberlik Araştırma Merkezleri'ne kayıtlı 2-6 yaş arasındaki 74 otizm tanılı çocuğun anneleri, örneklemini ise; araştırmaya katılmayı kabul eden 69 otizm tanılı çocuğun anneleri oluşturmaktadır. Araştırma verileri Ekim 2019-Ocak 2020 tarihleri arasında araştırmacı tarafından hazırlanan, otizm tanılı çocuk ve ebeveynlerinin demografik özellikleri ile çocuğun yeme alışkanlıklarını ve annenin süreç hakkındaki yaklaşımlarını içeren 'Aile ve Çocuk Tanıtıcı Bilgi Formu' , 'Otizm Öğün Davranış Kısa Ölçeğİ' ve 'Otizmde Yaşam Kalitesi Anketi-Ebeveyn Sürümü' ölçekleri ile toplanmıştır.
Araştırmaya katılan annelerin %55.1'inin çocuğuna yemek yedirirken gergin tutum sergilediği, %37.7'sinin telaşlı olduğu belirlenmiştir. Aynı zamanda annelerin %89.9'unun otizm tanılı çocuğun beslenme sürecinden yaşam kalitelerinin olumsuz  etkilendiği, anneye otizm tanılı çocuk ile yaşamanın orta düzeyde sorun oluşturduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan otizm tanılı çocukların yemek sırasında %51.1'nin saldırgan davranışlarda bulunduğu ve  %28.9'unun yemek seçtiği belirlenmiştir. 
Sonuç olarak araştırmaya katılan otizm tanılı çocukların anneleri beslenme sürecinden etkilendiklerini, olumsuz beslenme davranışları gösteren otizm tanılı çocukların annelerinin yaşam kalitelerini negatif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle pediatri hemşirelerinin otizm tanılı çocuklarda beslenme problemlerinin yaygın yaşandığı konusunda bilgi sahibi olması ve otizmli tanılı çocuğa sahip aileye bilgilendirici, farkettirici ve yönlendirici tutum sergilemesi gerekmektedir.
Anahtar kelimeler: Otizm spektrum bozukluğu, çocuk, beslenme, yaşam kalitesi, pediatri hemşireliği

Abstract:
This descriptive and cross-sectional study was conducted to determine the effect of nutritional behaviors of children with autism spectrum disorder (ASD) on the quality of life of mothers.
The universe of the study consists of the mothers of 74 children between the ages of 2 and 6 with a diagnosis of autism who are registered in the Counseling Research Centers affiliated to Tokat and Yozgat Provincial Directorates of National Education. The mothers of 69 children with autism who agreed to participate in the study constituted the sample. The research data were prepared by the researcher between October 2019 and January 2020, including the "Family and Child Information Form", "Autism Meal Behavior Short Scale" and "Autism in Autism" Quality of Life Questionnaire-Parents Edition "scales.
It was determined that 55.1% of the mothers participating in the study were nervous while feeding their children, and 37.7% were fussy. At the same time, it was determined that 89.9% of the mothers negatively affected the quality of life of the child from the feeding process and that living with a child with autism was a moderate problem. It was determined that 51.1% of the children with autism who participated in the study behaved aggressively during the meal and 28.9% chose to eat.
As a result, it was concluded that the children of the mothers who participated in the study were affected by the feeding process and the quality of life of the mothers of children with negative nutritional behaviors was negatively affected. Therefore, pediatric nurses should be aware of the prevalence of nutritional problems in children diagnosed with autism, and should be informative, discerning and guiding the family with a child diagnosed with autism.
Keywords: Autism spectrum disorder, child, nutrition, quality of life, pediatric nursing