COVID-19 aşı polikliniğine başvuran hastalarda aşı farkındalığı ve aşı tercihlerinde etkili olan faktörlerin değerlendirilmesi
Vaccine awareness and evaluation of factors affecting vaccine preferences in patients WHO apply to the COVID-19 vaccine polyclinic
Yazar: GİZEM ÖZÇELİK KAPLAN
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU İLKE YILDIRIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aşılar = Vaccines ; COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines ; Farkındalık = Awareness ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı COVID-19 aşı polikliniğine başvuran hastalarda aşı farkındalığı ve aşı tercihlerinde etkili olan faktörlerin değerlendirilmesidir.
Yöntem: Bu çalışma 25.08.2021–25.10.2021 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi COVID-19 aşı polikliniğine başvuran 18 yaş ve üzeri, gönüllü 404 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın verileri sosyodemografik özellikleri içeren genel bilgi formu, COVID-19 aşı bilgi ve tutum soru formu, COVID-19 aşı okuryazarlığı ölçeği kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizler için SPSS 18.0 paket programı kullanılmıştır. P <0,05 değeri anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Bu çalışmaya katılan katılımcıların %52'si kadın (n=210), %48'i erkektir (n=194). Katılımcıların yaş ortalaması 32,54±11,24 yıl olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %69,8'inin Pfizer-BioNTech mRNA aşısını yaptırdığı saptanmıştır. Çalışmaya dahil edilen katılımcıların %73,5'i Pfizer-BioNTech'in daha etkili olduğunu düşünmesinin, %27,0'ı Pfizer-BioNTech'i daha güvenli bulmasının aşı tercihlerinde etkili olduğunu belirtmiştir. Kronik hastalığı olmayan bireylerin Pfizer-BioNTech aşısını tercih etme oranları anlamlı yüksek saptanmıştır (p<0,001). Çalışmamıza katılan bireylere COVID-19 aşı okuryazarlığı ölçeğini uyguladığımızda araştırmaya katılanların COVID-19 AOÖ toplam puan ortalaması kadınlarda 2,83±0,49, erkeklerde 2,74±0,54 olarak orta düzeyde bulunmuştur. Sağlık çalışanlarının ve üniversite mezunlarının aşı okuryazarlık düzeyleri anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,001). Kadınlar ve kronik hastalığı olan bireylerin uygun dozda aşılanma oranlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Pandemiyle etkin mücadele edildiği bu dönemde bireylerin infodemiyle mücadele etmeyi öğrenmeleri, bu konuda bilinçlenmeleri için medya okuryazarlığı dersleri verilmesi ve sağlık okuryazarlığının iyileştirilmesi adına çalışmalar yapılması etkili olabilir. Aşılanmaya teşvik etmek, aşılar hakkında toplumun doğru bilgi edinmesini sağlamak için daha fazla çaba sarf edilmelidir. Aşılarla ilgili açıklamalar halkın anlayabileceği şekilde olmalı, aşıların etkinliği ve güvenliği konusunda şeffaf olunmalı ve mesajlar güvenilir kanallar aracılığıyla yayılmalıdır. Olumsuz aşı tutumları, aşı hakkındaki eksik ve yanlış bilgilendirmeler; bilgi eksikliklerinin giderilmesi, yanlış inanışların düzeltilmesi için yol gösterici olacaktır.

Abstract:
Purpose: The aim of this study was to evaluate the factors affecting vaccine awareness and vaccine preferences in patients who applied to COVID-19 vaccine outpatient clinic.
Methods: This study was carried out with 404 volunteer participants aged 18 and over who applied to Konya City Hospital COVID-19 vaccination outpatient clinic between 25.08.2021 and 25.10.2021. The data of this study were collected by using general information form including sociodemographic characteristics, COVID-19 vaccine information and attitude questionnaire, COVID-19 vaccine literacy scale. SPSS 18.0 package program was used for statistical analysis. A p value of <0.05 was considered significant.
Results: 52% of the participants in this study were female (n=210) and 48% were male (n=194). The mean age of the participants was determined as 32.54±11.24 years. It was determined that 69.8% of the participants received the Pfizer-BioNTech mRNA vaccine. 73.5% of the participants included in the study stated that they thought Pfizer-BioNTech was more effective, and 27.0% found Pfizer-BioNTech safer was effective in their vaccine preferences. The rate of preference of individuals without chronic disease to the Pfizer-BioNTech vaccine was found to be significantly higher (p<0.001).  When we applied the COVID-19 vaccine literacy scale to the individuals participating in our study, the average COVID-19 vaccine literacy scale total score of the participants was found to be 2.83±0.49 in women and 2.74±0.54 in men. Vaccine literacy levels of health workers and university graduates were found to be significantly higher (p<0.001). It has been found that women and individuals with chronic diseases have higher rates of vaccination with appropriate doses.
Conclusion: In this period when the pandemic is effectively combated, media literacy lessons can be given and studies can be carried out to improve health literacy so that individuals can learn to combat infodemic and raise awareness on this issue. To encourage vaccination, to ensure that the society receives accurate information about vaccines more effort should be made. Disclosures about vaccines should be in a way that the public can understand, there should be transparency about the efficacy and safety of vaccines, and messages should be disseminated through reliable channels. Negative vaccination attitudes, incomplete and misinformation about vaccination; It will be a guide for eliminating the deficiencies of information and correcting the wrong beliefs.