Yaşlı hükümlülerin sosyal hizmet ihtiyaçları: Ankara örneği
Social work needs of older prisoners: Case of Ankara
Yazar: BURCU ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. VELİ DUYAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Ankara = Ankara ; Açık cezaevi = Open prison ; Ceza evi = Prison ; Ceza infaz kurumları = Prisons ; Hükümlüler = Convicts ; Kapalı cezaevi = Closed prison ; Psikososyal gelişim = Psychosocial development ; Sosyal hizmetler = Social services ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Dünyada ve Türkiye'de yaşlı nüfus giderek artmaktadır. Bu durum ceza infaz kurumlarındaki yaşlı sayısı artışını da beraberinde getirmektedir. Yapılan çalışmalarda genellikle yaşlılık sınırı 65 olarak belirlense de cezaevi koşullarının ağırlığı ve suç tekrarının 50 yaş sonra oldukça azalması nedeniyle hükümlüler arasında yaşlılık sınırı 50 olarak kabul edilmektedir. Diğer taraftan, alışılagelmiş hükümlü profilinin değişmesi, verilen hizmetlerin değişmesi üzerinde etkili olamamıştır. Yaşlı hükümlülerin genç hükümlülerden farklılaşan ihtiyaçları bulunmaktadır ve bu ihtiyaçların belirlenerek gerekli önlemlerin alınması ve rehabilitasyon sürecinde gerekli müdahalelerin yapılması gerekmektedir. Bu bağlamda sosyal hizmet disiplinine büyük ihtiyaç duyulmaktadır ancak Türkiye'de bu konuda yapılan çalışmalar yok denecek kadar azdır. Literatürdeki bu boşluktan yola çıkarak bu çalışmanın amacı yaşlı hükümlülerin beş gelişimsel boyuttaki (fiziksel, duyuşsal, bilişsel, sosyal ve tinsel) ihtiyaçlarını ekolojik yaklaşım çerçevesinde ortaya koymaktır. Araştırma kapsamında Ankara'daki 4 açık ceza infaz kurumunda (Ankara, Sincan, Ayaş, Kalecik) 50 yaş üstündeki 35 hükümlü ile yarı yapılandırılmış nitel görüşmeler yapılmıştır. Yapılan görüşmeler sonucunda ortaya çıkan bulgular ceza infaz kurumlarının özellikle fiziksel ve sosyal açıdan yaşlı hükümlülerin ihtiyaçlarını karşılamayan bir yapıda olduğunu göstermektedir. Ayrıca açık ceza infaz kurumlarının kapalı ceza infaz kurumlarına göre yaşlı hükümlüler tarafından daha fazla tercih edildiği, ancak yine de bu kurumların yaşlı hükümlülerin 5 gelişimsel boyuttaki ihtiyaçlarına cevap veremediği ve yaşlı hükümlüler için alternatif ceza infaz modelleri geliştirilmesi gerekliliği sonucu ortaya çıkmıştır.


Anahtar Kelimeler: Beş Gelişim Boyutu, Ekolojik Kuram, Sosyal Hizmet İhtiyacı, Yaşlı
Hükümlü

Abstract:
The share of older population is increasing in the world and in Turkey. This situation is accompanied by an increase in the number of older people in prisons. Despite the common threshold of 65, the old age limit is considered to be 50 between the prisoners because of the harshness of prison conditions and the decline of recidivism after 50 years of age. However, the change of the usual convict profile does not seem to have affected the change of services provided for the convicted. Older prisoners have different needs compared to young prisoners, and it is necessary to determine these needs and to take the necessary precautions and to make necessary interventions in the rehabilitation process. In this context, there is a great need for discipline of social work, but studies done in this regard in Turkey are not sufficient. Regarding this gap in the literature, the objective of this study is to demonstrate the five developmental (physical, affective, cognitive, social and spiritual) needs of older prisoners by employing the ecological theory. Within the scope of the research, 36 semi-structured qualitative interviews with 36 older convicts over 50 are conducted in 4 open prisons (Ankara, Sincan, Ayaş, Kalecik) in the province of Ankara. The findings of the interviews revealed that the penitentiary institutions did not meet the needs of the prisoners, especially in terms of physical and social aspects. In addition, open penitentiary institutions were preferred by older prisoners compared to closed penitentiary institutions, but these institutions were unable to respond to the needs of older prisoners in 5 developmental dimensions and alternative penitentiary models were developed for older convicts.


Keywords: Ecological Theory, Five Developmental Dimensions, Older Prisoner,
Social Work Needs