Ebeveynlerin dijital okuryazarlık ile dijital farkındalık düzeyleri ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determining parents' digital literacy and digital awareness levels and affecting factors
Yazar: EMİNE GÜL TUNCİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİGEN ÇAVUŞOĞLU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Evde Hasta Bakım Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ebeveynler = Parents ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Amaç: Bu araştırma ebeveynlerin dijital okuryazarlık ve dijital farkındalık düzeyleri 
ile etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini Samsun ili İlkadım İlçesi Kalkanca aile 
sağlığı merkezine kayıtlı ilkokula giden çocuğu olan ebeveynler oluşturmuş olup, 
çalışma grubuna 304 ebeveyn dahil edilmiştir. Veri toplama aracı üç bölümden 
oluşmaktadır; Sosyo-demografik özellikleri ölçmek amacıyla "Tanımlayıcı Bilgi 
Formu", "Dijital Okuryazarlık Ölçeği" ve "Dijital Ebeveynlik Farkındalık Ölçeği" 
kullanıldı. Veriler bilgisayarda IBM SPSS V23 programı kullanılarak analiz 
edilmiştir. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde Mann-Whitney U testi ve 
Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Çalışmada etik kurul, kurum izinleri ve katılım 
sağlayan ebeveynlerden yazılı ve sözlü onam alınmıştır.
Bulgular: Ebeveynlerden anne yaş ortalaması 38.25±4.28 iken, baba yaş ortalaması 
41.73±4.64'tür.çalışmaya katılan çocuklardan %51.62'si kadındır. Ebeveynlerin 
%49.7' si iki çocuğa sahiptir. Annelerin %44.7' si lisans/lisansüstü eğitim mezunu 
iken, babaların % 49.3' ü lisans/lisansüstü eğitim mezunudur. Çalışmaya katılan 
annelerin %46.7' si ev hanımı iken, babaların %42.1' si diğer meslek (işçi ve memur 
hariç) gruplarındandır. Çalışmaya katılan ailelerin %54.6'sının geliri giderine eşittir. 
Ebeveynlerin dijital okuryazarlık ölçeği toplam puan ortalaması puanı 
101.87±22.242'tür (p<0.05). Ebeveynlerin dijital ebeveynlik farkındalığı ölçek 
değerlendirmesine göre olumsuz model olma düzeyi puanı ortalaması 7.77 ± 3.02, 
dijital ihmal düzeyi puanı ortalaması 8.86 ± 3.23, verimli kullanım düzeyi puanı 
ortalaması 16.32 ± 2.72 ve risklerden koruma düzeyi puanı ortalaması14.64 ± 3.53 
olarak bulunmuştur. (p<0.05).
Sonuç: Katılımcı ebeveynlerin dijital okuryazarlıkları iyi düzeyde olduğu, 
ebeveynlerin dijital ebeveynlik farkındalığı ölçek değerlendirmesine göre olumsuz 
model olma ile dijital ihmal alt boyutlarından düşük puan, verimli kullanım ve 
risklerden korunma alt boyutlarından ise yüksek puan almıştır. Bu durum 
ebeveynlerin dijital farkındalığının yüksek olduğu anlamına gelmektedir.

Abstract:
Purpose: This research was conducted to determine parents' digital literacy and 
digital awareness levels and the factors affecting them.
Materials and Methods: The population of the research consisted of parents with 
primary school children registered to Kalkanca family health center in İlkadım 
District of Samsun province, and 304 parents were included in the study group. Veri 
toplama aracı üç bölümden oluşmaktadır; Sosyo-demografik özellikleri ölçmek 
amacıyla "Tanımlayıcı Bilgi Formu", "Dijital Okuryazarlık Ölçeği" ve "Dijital 
Ebeveynlik Farkındalık Ölçeği" kullanıldı. The data were analyzed using the IBM 
SPSS V23 program on the computer. Mann-Whitney U test and Kruskal Wallis H 
test were used in statistical evaluation of the data. In the study,ethics committee, 
institutional permissions and written and verbal consent from the participating 
parents.
Results: While the average age of the mother is 38.25±4.28, the average age of the 
father is 41.73±4.64. 51.62% of the children participating in the study are female. 
49.7% of parents have two children. While 44.7% of mothers have 
undergraduate/graduate education, 49.3% of fathers have undergraduate/graduate 
education. While 46.7% of the mothers participating in the study are housewives, 
42.1% of the fathers are from other professional groups (except workers and civil 
servants). The income of 54.6% of the families participating in the study is equal to 
their expenses. The total mean score of the parents' digital literacy scale is 
101.87±22.242 (p<0.05). According to the parents' digital parenting awareness scale 
evaluation, the average negative modeling level score was found to be 7.77 ± 3.02, 
the average digital neglect level score was 8.86 ± 3.23, the average productive use 
level score was 16.32 ± 2.72, and the average risk protection level score was 14.64 ± 
3.53 (p<0.05).
Conclusion: Participating parents' digital literacy was at a good level, and according 
to the parents' digital parenting awareness scale evaluation, they received low scores 
in the negative modeling and digital neglect sub-dimensions, and high scores in the 
productive use and risk protection sub-dimensions. This situation that parents' digital 
awareness is high.