Yapı üretiminde tasarım odaklı gayrimenkul (taşınmaz) yatırım değerleme model önerisi
Design-oriented real estate valuation model proposal in building production
Yazar: SERHAT BAŞDOĞAN
Danışman: PROF. HAKKI ÖNEL ; YRD. DOÇ. DR. CANDAN ÇITAK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Mimarlık = Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
İndirgenmiş Nakit Akış (İNA) gibi geleneksel modeller, ticari gayrimenkul yatırım kararlarının temelini oluşturmaktadır. Bu tür modellerde, gayrimenkul yatırım projesi bütünüyle tasarım ve yönetimsel esneklikten yoksun olarak belirli sınırlılıklar içinde deterministik bir model olarak tanımlanmaktadır. İNA gibi geleneksel statik modeller, gayrimenkul yatırım süreci dinamikleri ile uyuşmamaktadır. Sonuç olarak bu modellerin gerçek dünya şartlarına uyarlanması gerçekten sınırlıdır ve bir çok yatırımcı bu tür statik değerleme yöntemlerinden kaynaklı memnuniyetsizliklerini belirtmektedir.
Bu tez, gayrimenkul yatırımlarında bulunan belirsizliğin ve esnekliğin değeri üzerine yoğunlaşan tasarım odaklı bir yatırım değerleme modeli önermektedir.
Geleneksel modellerin sistematik olarak projelerinin değerlerini düşük göstermesi ve bu modellerin eksikliklerinin araştırılmasından sonra geleneksel modellerin eksikliklerine dikkat çekmek için iki yaklaşım sunulmuştur.
Görece dinamik bu modellerin yardımı ile gayrimenkul yatırım kararları, vazgeçme, terk etme, genişleme, fonksiyon değişikliği ve aşamalı yapım kapasitesi gibi projenin tasarımsal kısıtlılıklarını göz önünde tutmalıdır. Bu tez, gelecekteki kararlar için tasarım olanaklarının opsiyon ve esneklik açısından değerlendirilebileceğini, değerlemenin tasarımı nasıl etkilediğini ve projenin tüm yaşam döngüsü içindeki etkisini göstermektedir. 
Önerilen model, geleneksel modeller ve son yıllarda sıklıkla karşılaşılan reel opsiyonlar, karar ağaçları ve simülasyon (benzetim) modelleri üzerine temellendirilmiştir. Tasarım odaklı değerleme modeli, tasarım süreci içinde en uygun şekilde tüm bu modelleri tasarım sürecine dâhil etmektedir. Bu model, tasarım odaklı düşüncenin esneklik ve belirsizlik açısından yatırımlar üzerindeki etkilerini, gelecekteki olanakların tasarımsal olarak nasıl değiştirildiğini ve tasarım ve yatırım kararlarının ne düzeyde ilişkili olduğunu göstermektedir.  
Bu tez, tasarım odaklı düşünce sürecinin yatırım değerlemesi açısından faydalarını Urfa'da gerçek bir otel ve kongre merkezi geliştirme projesi örneğinde kullanmıştır. Bütün değerleme yaklaşımları gayrimenkul yatırım projesi örneğinde uygulanmış ve tasarım odaklı değerleme modeli sadeleştirilip ve var olan değerleme modellerine uyarlanmıştır. Gayrimenkul yatırım karar alma sürecinde, önerilen entegre model ile tasarımın değeri artmaktadır.

Abstract:
Traditional models such as Discounted Cash Flow (DCF) form the basis of most commercial real estate investment decisions. In these models, a real estate investment project is completely described by a specified deterministic model of expected cash flows with no design or managerial flexibility. The traditional static models such as the DCF model fail to incorporate the dynamics of real estate investment processes. As a result, their application to any real world situation is quite limited. Many investors, therefore, claim to be dissatisfied with these static methods of valuation. 
This thesis introduces a design-oriented valuation model that incorporates the value of the uncertainty and flexibility that exist in real estate investments. 
After a discussion of why traditional models systematically undervalue projects and their shortcomings have been surveyed, two approaches are introduced to address the shortcomings of the traditional models. Simulation based models employ a stochastic approach to analyze risk and uncertainties from the Monte Carlo simulation perspective. On the other hand, Real Options Models (ROM) and Decision Tree Models (DTM) take up a decision theory approach to analyze flexibilities and optimal timing from managerial perspective.
With the help of these relatively dynamic models, real estate investment decisions must take into account the limitations on the ability of the project's design to defer, abandon, expand, re functioning and phasing capacity. This thesis shows how design opportunities for future decisions can be valued as options and flexibility, how their valuation relates design of project, and their effect on the project whole life cycle. 
The model is based on both the traditional models and the more recent real options, decision tree and simulation based models. The design-oriented valuation model incorporates elements of all models that are most applicable to design process. This model shows how design-oriented thinking determines the effect of uncertainty and flexibility on investment, how they are changed by design of future profitability, and how the design and investment decisions are related.
This thesis uses the true case of a hotel and conference center development project (in the south of Turkey/Urfa) to show the process of utilizing design-oriented thinking in investment valuation. All approaches have been applied to the real estate investment project, and the design-oriented valuation model is simplified and tailored to existing valuation techniques. The added benefit of this integrated model is that it increases the design value within the real estate investment decision process.