Süreğen hastalığı olan aile üyesine bakım veren bireylere yönelik psikoeğitsel destek programlarının meta analizi
Meta analysis of psycho-educational support programs for family members caring for family members with chronic disease
Yazar: AYÇA ILGAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HADİYE KÜÇÜKKARAGÖZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile danışmanlığı = Family counseling ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Meta analizi = Meta analysis ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program

Özet:
Araştırmanın amacı Türkiye'de 1990-2019 yılları arasında süreğen hastalığı olan aile bireylerine bakım verenlere yönelik yapılan psikoeğitim programlarının bakım yükü, depresyon, iyi oluş, sürekli ve durumluk kaygı, duygu dışavurumu ve aile işlevselliği değişkenlerindeki etkisini meta analiz yöntemiyle incelemektir. Bu amaçla alan yazın taraması yapılarak belirtilen değişkenlerden en az birine sahip ve belirlenen kriter ölçütlerini taşıyan 17 araştırma meta analize dahil edilmiştir.
Araştırmanın veri analizinde JASP 0.12.2.0 programı kullanılmıştır. Çalışmanın güvenirliğini sağlamak için yapılan yayın yanlılığı testinde depresyon kriterinde yanlılık tespit edilmiştir. Süreğen hastalığı olan aile bireylerine bakım verenlere yönelik yapılan psikoeğitimlerin bakım verenlerin bakım yükü ve iyi oluş kriterlerinde çok geniş; duygu dışavurumu kriterinde geniş; aile işlevlerini gösteren davranış kontrolü, gereken ilgiyi 
gösterebilme, duygusal tepki verebilme, iletişim ve problem çözme kriterlerinde orta; durumluk kaygı düzeyinde önemsiz ve depresyon, sürekli kaygı, aile işlevlerini gösteren roller ve genel işlevler kriterlerinde negatif bir etkisi bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bulgular, aile danışmanlığında önemli konulardan biri olan süreğen hastalıkla yaşama, hastalığın aileye olan etkileri, hastalık süreciyle baş edebilme konularında psikoeğitimin etkililiğini göstererek aile danışmanlığı alanına katkıda bulunmaktadır.

Abstract:
The purpose of this study is to understand the effects of psychoeducation programs which took place between years 1990-2019 at Turkey and prepared for caregivers who care for their family members with chronic diseases on caregiver burden, depression, well-being, expressed emotion, family functionality, state anxiety, and trait anxiety by using meta-analysis method. A literature search has been conducted and 17 research which has at least one of the variables that have been mentioned above and fulfills the defined conditions are selected to be subjects of this meta-analysis.
Data analysis of the research has been made by using the JASP 0.12.2.0 program. In order to ensure the reliability of the research, a publication bias test has been conducted and bias has been detected only on the depression variable. The results of this study are psychoeducation programs prepared for caregivers who care for their family members with chronic diseases have very wide effects on caregiver burden and well-being, wide effects on expressed emotion, medium effects on family functionalities which are behavior control, due consideration, emotional reactivity, communication, and problem-solving, negligible effects on state anxiety, lastly, negative effects on trait anxiety, depression, family functionalities which are family roles and general functions. The results contribute to the field of family counseling by showing the effect of psychoeducation in living with chronic illness, one of the important issues in family counseling, the effects of the disease on the family, and coping with the disease process.