Sternotomi ile koroner arter bypass cerrahisi uygulanan hastalarda ultrasonografi eşliğinde yapılan erector spına plane blok uygulamasının intraoperatif ve postoperatif etkinliğinin hasta kontrollü analjezi ile karşılaştırılması
Comparison of intraoperative and postoperative effectiveness of ultrasound guided erector spinae plane block and patient controlled analgesia in patients undergoing coronary artery bypass grefting surgery with sternotomy
Yazar: LALE OĞUR
Danışman: PROF. DR. SUNA GÖREN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Ağrı = Pain ; Ağrı yönetimi = Pain management ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Çalışmamızın amacı, sternotomi ile koroner arter baypas cerrahisi
(KABC) planlanan hastalarda, operasyon öncesi bilateral erektör spina plan
bloğu (ESPB) uygulamasının intraoperatif ve postoperatif dönemde ağrı
yönetimindeki etkinliğini, hasta kontrollü analjezi (HKA) ile karşılaştırmaktır.
Hastanemiz etik kurul onayı sonrası, 18-80 yaş arası, ASA II-III, 50
hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar ESPB (n=25) ve kontrol (n=25) olmak
üzere rastgele 2 gruba ayrıldı. Ultrasonografi eşliğinde bilateral ESPB
preoperatif dönemde her iki gruba sırasıyla %0,25 bupivakain
(3mg/kg)+deksametazon (8mg) veya serum fizyolojik ile uygulandı.
Postoperatif dönemde bütün hastalara intravenöz morfin ile HKA kullanıldı.
Hastaların perioperatif opioid kullanımı, ekstübasyon süreleri, öksürürken ve
dinlenmekle Visual Analog Skala (VAS) skorlarını, postoperatif ilk HKA bolus
dozuna ihtiyaç zamanı, kurtarma analjezisi ihtiyaçları, mobilizasyon
zamanları, karşılaşılan opioid yan etkileri, hasta ve cerrah memnuniyeti
değerlendirildi.
ESPB grubunda kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, intraoperatif
fentanil tüketiminin daha az (p=0.001), ekstübasyon süresinin daha kısa
olduğu (p=0.001) saptandı. Postoperatif 0,1,2,4,8,12,16,24. saatlerdeki VAS
skorlarının daha düşük olduğu belirlendi (p<0.05). Yine ESPB grubunda ilk
HKA kullanımının daha geç, morfin tüketiminin daha düşük ve kurtarma
analjezisi ihtiyacının daha az olduğu saptandı (sırasıyla p<0.001, p<0.001,
p=0.009). Opioid kullanımına bağlı yan etkilere kontrol grubunda daha sık
rastlandığı görüldü (p=0.040). ESPB grubu hastaların ilk mobilizasyon
zamanının, kontrol grubundan kısa olduğu tespit edildi(p<0.001). ESPB
uyguladığımız grupta hasta ve cerrah memnuniyeti kontrol grubuna göre
yüksekti(p<0.001, p<0.001).
Sonuç olarak, KABC hastalarında ESPB'nin önemli bir analjezik etki
oluşturduğu; intravenöz morfin ile HKA'ya göre perioperatif dönemde opioid
ihtiyacını azalttığı, postoperatif dönemde daha kaliteli ağrı yönetimi ve daha
konforlu derlenme sağladığı kanısına varılmıştır.
Anahtar kelimeler: Erektör spina plan bloğu, hasta kontrollü analjezi, ağrı
yönetimi, koroner arter baypas cerrahisi

Abstract:
The aim of our study is to compare the bilateral erector spinae plane block (ESPB) efficacy on pain management with patient controlled analgesia (PCA) during perioperative period in patients scheduled for coronary artery bypass surgery (CABS) with sternotomy.
After the ethics committee approval of our hospital, ASA II-III, 50 patients aged between 18-80 years were included. They were randomly divided into two groups, ESPB (n=25) and control (n=25). In the preoperative period, bilateral ESPB with ultrasonography was applied to both groups with 0.25% bupivacaine (3mg/kg)+dexamethasone (8mg) or saline, respectively. PCA prepared with morphine was given to all patients postoperatively. Perioperative opioid use, extubation times, coughing and resting Visual Analog Scale scores(VAS), duration for the first PCA bolus dose requirement, rescue analgesia needs, mobilization times, opioid side effects, and patient/surgeon satisfaction were evaluated.
In the ESPB group, compared to the control group, intraoperative fentanyl consumption was lower (p=0.001), and extubation time was shorter (p=0.001). The VAS scores at the postoperative 0,1,2,4,8,12,16,24 hours were lower (p<0.05). In the ESPB group, it was found the first PCA use was later, the morphine consumption and the need for rescue analgesia was less than the control group (p<0.001,p<0.001,p=0.009, respectively). Opioid-related side effects were more common in the control group (p=0.040). The first mobilization time in the ESPB group patients was earlier (p<0.001). Patient and surgeon satisfaction was higher in the ESPB (p<0.001, p<0.001).
As a result, ESPB has a significant analgesic effect in CABS patients. It was concluded that bilateral ESPB reduces the opioid requirement in the perioperative period compared to intravenous morphine PCA and provides better pain management and more comfortable recovery in the postoperative period.
Key words: Erector spinae plane block, patient controlled analgesia; pain management, coronary artery bypass surgery