Stroop Testi Çapa Formu'nun alzheimer hastalığı ve hafif kognitif bozuklukta ayırt ediciliğinin belirlenmesi
Discriminative validity of the Stroop Test Çapa Version in mild cognitive impairment and alzheimer's disease
Yazar: MÜGE TÜFEKÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA DURUSU EMEK SAVAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Ayırt edicilik = Distinctiveness ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel davranışlar = Cognitive behaviours ; Bilişsel duygu düzenleme = Cognitive emotion regulation ; Stroop testi = Stroop test ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential

Özet:
Alzheimer Hastalığı (AH) nörodejeneratif bir hastalıktır, ve demansın yaygın sebeplerindendir. Hafif Kognitif Bozukluk (HKB) belirgin bilişsel işlev düşüklüğüyle ortaya çıkan ve AH'ya dönüşme riski olan bir rahatsızlıktır. Stroop testi, yıllardan beri yürütücü fonksiyon ve bilişsel işlevleri değerlendirmede kullanılan, geçerlik ve güvenirliği yüksek bir testtir. Bu araştırmada, Stroop Testi Çapa Formu'nun AH ve HKB'deki ayırt ediciliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya yaş ve eğitim seviyesi tabakalandırılmış 131 sağlıklı kontrol, 109 HKB olgusu, ve 62 AH olgusu dahil edilmiştir. Stroop A, Stroop B, Stroop C bölüm tamamlama süreleri ve spontan düzeltme ve hata sayıları üzerinde yaş ve eğitim değişkenlerinin göreli katkıları çoklu doğrusal regresyon analizi ile incelenmiştir. Sağlıklı bireylerin alt bölüm süreleri ile spontan düzeltme ve hata sayıları toplam varyansını açıklamada eğitim yılının modele anlamlı katkısı bulunmuştur. Eğitim yılının modele anlamlı katkısı HKB olgularının Stroop B süreleri ve hata sayılarında ve AH'li bireylerin testi tamamlama süresinde saptanmıştır. Yaş ve eğitim değişkenlerinin testin alt puanları üzerindeki ana etkileri 2 x 2 faktöryel ANOVA deseniyle incelenmiştir. 9 yıl ve üzeri eğitime sahip sağlıklı katılımcılar Stroop A ve Stroop B bölümünü, 9 yıl ve üzeri eğitime sahip HKB ve AH olguları da Stroop B bölümünü 9 yıldan az eğitime sahip bireylerden anlamlı olarak kısa sürede tamamlamışlardır. Stroop Testi Çapa Formu'nun ayırt edici geçerliğinin incelenmesi amacıyla, sağlıklı-HKB, sağlıklı-AH ve HKB-AH grupları için ayrı ROC analizleri yapılmıştır. AH olguları testin tüm alt bölümlerini HKB'li ve sağlıklı bireylerden daha uzun sürede tamamlamıştır. HKB olgularında hata sayısı sağlıklı bireylere göre ve AH olgularının hata sayısı HKB'li ve sağlıklı bireylere göre anlamlı şekilde fazladır.
Anahtar kelimeler: Alzheimer Hastalığı, Hafif Kognitif Bozukluk, Stroop Testi, Çapa Formu, Ayırt Edicilik, Geçerlik Güvenirlik.

Abstract:
Alzheimer's Disease (AD) is a neurodegenerative disease, and it is one of the main causes of dementia. Mild Cognitive Impairment (MCI) manifests itself with significant cognitive impairment and people with MCI have high risk of developing AD. Stroop test is known as a valid and reliable neuropsychological test which has been used for assessing executive functions and cognitive abilities for many years. The aim of this study is to determine the discrinitive validity of Stroop Test Çapa Form in AD, MCI and healty subjects. 131 healthy control subjects, 109 patients with MCI and 62 patients with AD were included in the study. The relative contribution of age and education variables on section completion times, spontaneous correction and errors were examined by multiple linear regression analysis. Education made a significant contribution to the model in explaining the total variance of duration of task completion, spontaneous correction and errors of healthy subjects. Education has a significant effect to the model in the Stroop B duration and error counts of the MCI cases and in the task duration of the individuals with AD. The main effects of age and education on the subtests were examined by 2 x 2 factorial ANOVA. Healthy participants with 9-year or more education completed Stroop A and Stroop B sections faster than tle less educated subjects. MCI and AD patients with a 9-year or more education completed the Stroop B section faster then the subjects with education less than 9 years. In order to examine the discriminative validity of the Stroop Test Çapa Form, separated ROC analyzes were performed between healthy-MCI, healthy-AD and MCI-AD groups. Patients with AD completed all subscales of the test in a longer period than the subjects with MCI and healthy subjects. The number of errors in MCI cases were higher than was healthy subjects; and the errors made by subjects of AD were significantly higher than the errors of patients with MCI and healthy subjects.
Keywords: Alzheimer's Disease, Mild Cognitive Impairment, Stroop Test, Çapa Version, Discriminative Validity.