Film çevirisinde eşleme yaparken karşılaşılan çeviri sorunları
Translation problems of film translation by synchronization
Yazar: SEVTAP GÜNAY KÖPRÜLÜ
Danışman: PROF. DR. ALTAN ALPEREN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Alman Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature ; Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Dublaj = Dubbing ; Eş zamanlılık = Concurrency ; Film = Film ; Senkronizasyon = Synchronization ; Sinema = Cinema ; Sinema tarihi = Cinema history ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation ; Çeviri yöntemleri = Translation methods ; Çevirmen = Translator

Özet:
Film çevirisini çeviribilim kapsamında ele aldığımız bu çalışmamızda, günümüzde kültürler arası bilgi aktarımında önemli bir yere sahip olan filmlerin çevirisinin dünyada ve Türkiye?deki durumu belirtilerek izleyici tarafından en çok tercih edilen dublaj yöntemi ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Dublaj sürecinde, görsel ve işitsel açıdan eşlemeye dikkat edilmesi gerektiği vurgulandıktan sonra, eşleme yaparken karşılaşılan çeviri sorunları, bu sorunların nasıl aşılabildiği, neden aşılamadığı gibi sorunsallar ortaya konulmuştur. Bu bağlamda, bir toplumun tarihi geçmişini irdelemesi sebebiyle kültürel özellikler taşıyan ?Das Leben der Anderen? adlı Alman yapımı filmin, ?Başkalarının Hayatı? adlı Türkçe dublajı karşılaştırılarak incelenmiştir. İncelememizde, çevirmeninin karşılaştığı sorunlar, bu sorunlara nasıl çözümler getirdiği, dilsel ve dil dışı etkenlere, özellikle de eşlemeye dayalı olarak karşılaşılan çeviri sorunları gibi birçok husus ayrıntılı bir şekilde örneklendirilmiş ve analiz edilmiştir. 
Dublaj yoluyla film çevirisinde, doğal olmayan deyişlerin ve bazı yitimlerin söz konusu olduğu; karşılaşılan güçlüklerin, sadece dil ve kültür farklılığından değil, aynı zamanda dil dışı unsurlardan ve eşlemeyi sağlama çabasından kaynaklandığı, bu nedenle eşdeğerliğin zorlaştığı; karşılaşılan sorunları aşmakta kullanılan yolların, filmin bütünlüğünde ve anlamında bozulmalara neden olduğu gözlemi ve savından yola çıkan çalışmanın odağını, eşleme yaparken karşılaşılan çeviri sorunları oluşturmaktadır. Bu amaçla yapılan incelemede çevirmen kararlarını etkileyen etkenler saptanarak, bu kararların dublajın kalitesine etkisi, ele alınan Alman yapımı filmin Türkçe dublajı ile örneklendirilerek sorgulanmaktadır. Filmlerin betimleyici çeviri yaklaşımı çerçevesinde karşılaştırmalı incelemesi neticesinde elde edilen sonuçların, dublaj çeviri türü için dizgeleştirilmesi yolunda bir adım atılmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Film Çevirisi, Dublaj, Eşleme, Çeviri Sorunları

Abstract:
With this study, in which we have considered movie translation in the scope of translation studies, dubbing method, the most preferred form of film translation by the audience, is explicated meticulously by defining the place of film translation, which today has an important place in intercultural information transfer, in Turkey and in the world. After emphasizing that audio-visual synchronization should be paid attention in the process of dubbing, problematic subjects such as translation problems encountered in synchronization process, how to overcome these problems and why they are not overcome are expressed. In this context, German made movie ?Das Leben der Anderen?, which has cultural characteristics because of the fact that it looks into the history of a society, has been studied in comparison with its Turkish dubbed version named ?Başkalarının Hayatı?. In this study, numerous subjects such as problems that translator encounters, what kind of solutions he/she brings to these problems, linguistic and paralinguistic factors, and especially translation problems based on synchronization,  have been exemplified and scrutinized.   
Translation problems encountered during synchronization comprise the main focus of the study, based on the observation and thesis that it is possible to have some unnatural expressions and losses in dubbing; that problems encountered result not only from differences between languages and cultures but also from paralinguistic factors and the effort to maintain synchronization and for this reason equivalence becomes difficult, and that methods used to overcome encountered problems cause distortions in integrity and meaning of the film. In the study conducted with this purpose, the factors affecting translator?s decision has been defined and effects of these decisions on the quality of dubbing have been questioned by exemplifying the German made movie and its Turkish dubbed version. A step is being taken towards the systematization of the results, derived from the comparative analysis of the films in the framework of descriptive translation approach, for the dubbing translation.

Key words: Film Translation, Dubbing, Synchronization, Translation Problems.