Çevrimiçi alışveriş bağımlılığı ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Turkish validity and reliability of the online shopping addiction scale
Yazar: TUĞBA KARTAL
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN ÇAYIR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Alışveriş = Shopping ; Alışveriş davranışları = Shopping behavior ; Bağımlılık = Dependency ; Elektronik ticaret = Electronic commerce ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Çevrimiçi alışveriş = Online shopping ; Ölçekler = Scales ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Giriş ve Amaç: İnternetin yaşamımızdaki öneminin artması ile birlikte, değişik alanlardan daha fazla kişi her gün çeşitli sebeplerle internete bağlanmakta ve interneti kullanmaktadır. İnternetin tahmin edilenden de hızlı yaygınlaşması patolojik așırı kullanıma ve yeni bir bağımlılık çeşidi olarak gösterilen internet bağımlılığına yol açmıştır. Patolojik aşırı kullanım sonucunda kişilerin mesleki, ailevi ve sosyal yaşamı giderek bozulmaktadır. Bilgisayar teknolojilerindeki gelişmelerin yansıması olan çevrimiçi alışverişin avantajlarından dolayı kullanımı gün geçtikçe artmaktadır. Çevrimiçi alışveriş bağımlılığı yeni bir davranışsal bağımlılık olarak ortaya çıkmıştır. Bu durum kişilerin yalnız günlük ve sosyal yaşamlarını değil ekonomik durumlarını da negatif etkilemektedir. Sonuç olarak çevrimiçi alışveriş bağımlılığının tanısı ve tedavisi büyük önem kazanmaktadır. Bu nedenle çevrimiçi alışveriş bağımlılığını ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç gerekliliği oluşmuştur. Bu çalışmada orijinal adı "Online Shopping Addiction Scale" olan "Çevrimiçi Alışveriş Bağımlılığı Ölçeği" nin Türkçeye uyarlaması, geçerlilik ve güvenilirliğinin yapılması amaçlanmıştır. 
Yöntem: Çalışma Mart-Haziran 2018 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'nda yapılmıştır. Metodolojik tipte bir araştırma olup bir geçerlilik ve güvenirlik çalışması olarak tasarlanmıştır. Ölçeğin Türkçe'ye çevrilmesi ileri ve geri çevrim prosedürüne göre yapılmıştır. Örneklem büyüklüğünün hesaplanması için pilot uygulama yapılmıştır. Çalışmaya katılmayı kabul eden ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 275 tıp  fakültesi öğrencisi çalışmaya alınmıştır. Bu çalışmada katılımcılara Katılımcı Bilgi Formu, Çevrimiçi Alışveriş Bağımlılığı Ölçeği (ÇABÖ) ve Young İnternet Bağımlılığı Ölçeği uygulanmıştır.
Verilerin analizinde SPSS 23.0 paket programı kullanılmıştır. Geçerlilik analizi için öncelikle verilerin faktör analizine uygun olup olmadığı Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) katsayısı ve Barlett Sphericity testi ile incelenmiştir. Sonrasında açıklayıcı faktör analizi yapılmıştır. Güvenilirliği Cronbach alfa korelasyon katsayısı, düzeltilmiş madde-toplam madde korelasyonları ve yarıya bölme yöntemi ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel olarak önemlilik sınırı p<0,05 kabul edilmiştir.
Bulgular: Yaş ortalaması 22,2±1,9 olan 275 katılımcının %57,8'si kadındı. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda 18 maddeden oluşan üç faktörlü yapının toplam varyansın %67,5'ini açıkladığı görülmüştür. Faktör yük değerleri 0.50'nin üzerindedir. Ölçeğin güvenilirliğini gösteren Chronbach alfa katsayısı 0.939 olarak ölçülmüştür. Ölçek maddelerinin düzeltilmiş madde-toplam korelasyonları 0,48 ile 0,79 arasındadır. Ölçeğin iki yarısı arasındaki korelasyon 0,74 olarak saptanmıştır. Spearman-Brown katsayısı 0.85 ve Guttman Split-Half katsayısı 0.81 olarak tespit edilmiştir.
Sonuç: Çalışmamızın sonucunda Çevrimiçi Alışveriş Bağımlılığı Ölçeği'nin genç erişkinlerde çevrimiçi alışveriş bağımlılığını ölçmede geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu görülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: İnternet, İnternet bağımlılığı, Çevrimiçi alışveriş, Geçerlilik, Güvenilirlik, Çevrimiçi alışveriş bağımlılığı ölçeği

Abstract:
Introduction and Aim: With the increasing prominence of the internet in human life, more and more people from different fields connect to the internet for various reasons and use it every day. The unexpectedly rapid spread of the internet resulted in its pathological and excessive use and a new type of dependence called internet addiction. This pathological overuse gradually deteriorates the occupational, family, and social life. Due to the advantages of online shopping, a reflection of developments in computer technologies, its usage is increasing day by day. Online shopping addiction has emerged as a new behavioral type of addiction. This situation has adverse effects not only on the daily and social lives but also on the economic conditions of the people. As a result, the diagnosis and treatment of online shopping addiction have gained vital importance. Therefore, the necessity of a valid and reliable tool to measure online shopping addiction has arisen. This study aimed to adapt and validate the original "Online Shopping Addiction Scale" into Turkish.
Methods: The study was conducted between March-June 2018 at the Atatürk University Faculty of Medicine, Department of Family Medicine. It is a methodological type of research, designed as a validity and reliability study. The translation of the scale into Turkish was done using a forward and back translation procedure. A pilot application was made to calculate the sample size. The study included 275 medical students who accepted to participate and met the inclusion criteria. The Participant Information Form, Online Shopping Addiction Scale (OSAS) and the Young Internet Addiction Scale were applied to the participants.
The SPSS 23.0 package program was used for data analysis. First, the validity of the data for factor analysis was analyzed using the Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) coefficient and Barlett Sphericity test. Then, an explanatory factor analysis was performed. Reliability was assessed using the Cronbach's alpha correlation coefficient, corrected item-total item correlations, and the split-half method. The statistical significance threshold was set to p <0.05.
Results: Of the 275 participants with a mean age of 22.2±1.9 years, 57.8% were women. The explanatory factor analysis demonstrated that a three-factor structure consisting of 18 items explained 67.5% of the total variance. All factor loadings were above 0.50. The Cronbach alpha coefficient of the scale was calculated as 0.939. The corrected item-total correlations of the scale items were between 0.48 and 0.79. The correlation between the two halves of the scale, the Spearman-Brown coefficient and the Guttman Split-Half coefficient were was 0.74‎, ‎0.85 and 0.81, respectively.
Conclusion: As a result of this study, it can be seen that the Turkish version of the Online Shopping Addiction Scale is a valid and reliable scale for measuring online shopping dependency in young adults.
Keywords: Internet, Internet addiction, Online shopping, Validity, Reliability, Online Shopping Addiction Scale