Ortaokul öğrencilerinde beden eğitimi yatkınlığı ve duygusal özerklik ilişkisi
The relationship between physical education predisposition and emotional autonomy of secondary school students
Yazar: GİZEM ARSLAN
Danışman: PROF. DR. ERMAN ÖNCÜ
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı; ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi yatkınlık ve duygusal özerklik düzeylerini bazı değişkenler açısından inceleyerek aralarındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaktır. Tarama yönteminin kullanıldığı araştırmanın çalışma grubunu, 2021-2022 Eğitim-Öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Trabzon ili Ortahisar ilçesindeki üç farklı ortaokulda öğrenim gören 480 kız, 465 erkek toplam 945 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak 'Kişisel Bilgi Formu', 'Beden Eğitimi Yatkınlık Ölçeği-BEYÖ' ve 'Duygusal Özerklik Ölçeği-DÖÖ' kullanılmıştır. Verilerin istatistiki analizinde betimsel istatistikler, t-testi, tek yönlü varyans analizi, çoklu karşılaştırma ve korelasyon testleri kullanılmıştır. Katılımcıların BEYÖ puanları ortalamanın üzerinde iken DÖÖ puanları ortalama ile aynı düzeydedir. Cinsiyet ve sınıf değişkenine göre BEYÖ ve DÖÖ puanları anlamlı bir şekilde farklılaşırken, okul takımında yer alma durumu değişkenine göre BEYÖ puanları anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Bir spor kulübüne bağlı olarak (lisanslı) spor yapma durumu değişkenine göre katılımcıların BEYÖ puanları anlamlı şekilde farklılaşırken, anne eğitim durumu değişkenine göre de BEYÖ ve DÖÖ puanları anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Baba eğitim durumu değişkenine göre BEYÖ ve DÖÖ puanları anlamlı bir şekilde farklılaşırken, ailesinde sporla ilgilenen birey bulunma durumu değişkeninde ise BEYÖ puanları anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Beden eğitimi öğretmeni cinsiyeti değişkeni ile BEYÖ ve DÖÖ puanları arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Ölçeklerden alınan puanlar arasındaki korelasyon katsayıları da değişkenler arasında anlamlı ilişkilerin varlığına işaret etmektedir. Genel olarak değerlendirildiğinde katılımcıların beden eğitimi yatkınlıklarının görece yüksek, duygusal özerklik düzeylerinin ise yüksek olmadığı söylenebilir. Erkek katılımcıların beden eğitimi yatkınlıkları, kız katılımcıların İdealleştirmeme boyutunda duygusal özerklikleri yüksektir. Sınıf seviyesi yükseldikçe beden eğitimi yatkınlık düzeyleri azalırken, duygusal özerklik düzeyleri artmaktadır. Okul takımında yer aldığını belirten, bir spor kulübüne bağlı olarak (lisanslı) spor yaptığını belirten ve ailesinde sporla ilgilenen birey bulunduğunu belirten ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi yatkınlık düzeyleri yüksektir. Anne veya baba eğitim durumu üniversite olan katılımcıların duygusal özerklikleri İdealleştirmeme boyutunda yüksek iken beden eğitimi yatkınlıkları düşüktür. Beden eğitimi dersleri kadın öğretmenler tarafından yürütülen katılımcıların duygusal özerklikleri İdealleştirmeme boyutunda, erkek öğretmenler tarafından yürütülen katılımcıların ise beden eğitimi yatkınlıkları Tutum boyutunda yüksektir. Ortaokul öğrencilerinin duygusal özerklikleri arttıkça beden eğitimi yatkınlıkları azalmaktadır. Beden eğitimi yatkınlık ve duygusal özerklik arasında negatif yönlü bir ilişki vardır.

Anahtar Kelimeler: Ortaokul Öğrencisi, Beden Eğitimi Yatkınlık, Duygusal Özerklik

Abstract:
The aim of this research is; to reveal the predisposition and emotional autonomy levels of secondary school students to physical education by examining them in terms of some variables. The study group of the research, in which the screening method was used, consists of 480 girls and 465 boys and a total of 945 secondary school students studying in three different secondary schools in Ortahisar district of Trabzon province affiliated to the Ministry of National Education in the 2021-2022 academic year. In the study, 'Personal Information Form', 'Physical Education Susceptibility Scale-BEYÖ' and 'Emotional Autonomy Scale-DÖÖ' were used as data collection tools. In the statistical analysis of the data, descriptive statistics, t-test, one-way analysis of variance, multiple comparison and correlation tests were used. While the BEYÖ scores of the participants were above average, the DÖÖ scores were at the same level as the average. While the BEYÖ and DÖÖ scores differ significantly according to gender and class variables, the BEYÖ scale scores differ significantly according to the variable of being in the school team. According to
the variable of (licensed) sports status depending on a sports club, the BEYÖ scores of the participants differ significantly, while the BEYÖ and DÖÖ scores differ significantly according to
the maternal education status variable. While the BEYÖ and DÖÖ scores differ significantly according to the paternal education status variable, the BEYÖ scale scores differ significantly in the variable of the presence of individuals in the family who are interested in sports (such as spectators, athletes, coaches, referees). Significant relationships were found between the gender variable of the physical education teacher and the scores of the BEYÖ and DÖÖ. The correlation coefficients between the scores obtained from the scales also indicate the existence of significant relationships between the variables. In general, it can be said that the physical education tendencies of the participants are relatively high and their emotional autonomy levels are not high. While male participants have a high predisposition to physical education, female participants have a high level of emotional autonomy in the dimension of non-idealization. As the grade level increases, physical education predisposition levels decrease, while emotional autonomy levels also increase.
Secondary school students who state that they are in the school team, who state that they do sports
(licensed) depending on a sports club and who state that there are individuals in their family who
are interested in sports (such as spectators, athletes, coaches, referees) have high levels of physical education predisposition. Participants whose mother or father education status is university have high emotional autonomy in the dimension of non-idealization, while their predisposition to physical education is low. Physical education courses conducted by female teachers have high emotional autonomy in the dimension of non-idealization, while participants conducted by male teachers have high predispositions in physical education in the Attitu dedimension. As the
emotional autonomy of secondary school students increases, their predisposition to physical education decreases. There is a negative relationship between physical education predisposition and emotional autonomy.

Keywords: Middle School Student, Physical Education Predisposition, Emotional Autonomy