NATO'nun yeni stratejik konsepti ile birlikte NATO içerisinde Türkiye'nin konumu
Turkey's position in NATO along with NATO's new strategic concept
Yazar: HASAN KOYUNCU
Danışman: PROF. DR. CENGİZ BAŞAK
Atılım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Stratejik konsept = Strategic concept ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Sovyetler Birliğinin dünya siyasetinden çekilmesiyle rolü ve misyonu sorgulanmaya başlanan NATO, Soğuk Savaş sonrasında değişen güvenlik ortamı ve ortaya çıkan yeni tehditler doğrultusunda üstlenmiş olduğu görev ve sorumlulukları gözden geçirmiştir. Bunun sonucunda Soğuk Savaş döneminde uygulamış olduğu Stratejik Konseptleri, 1991 yılından başlayarak yeniden düzenlemiştir. Hâlen uygulanmakta olan Stratejik Konsept 1999 yılında NATO'nun ellinci yılında imzalanmış olup, Amerika'da Dünya Ticaret Merkezi'nin terör saldırılarına maruz kaldığı 11 Eylül 2001, müteakibinde NATO'nun 5'inci maddeyi uygulamaya koyup Afganistan'a ve 2003 yılında Irak'a düzenlemiş oldukları harekâttan önce kabul edilmişti. Bu sebeplerden dolayı, NATO'nun 60'ıncı yıl zirvesinde Stratejik Konseptin revize edilmesine ihtiyaç duyulduğu kararlaştırılmıştır.Türkiye NATO'ya katıldığı tarihten bu yana sadık bir üye olarak Sovyetlerin yayılmacılığına karşı bir kanat ülkesi olarak görevini başarıyla yerine getirmiştir. Soğuk Savaşın bitmesiyle birlikte Türkiye'nin NATO'nun gözünde önemini kaybettiği savı ileri sürülmeye başlanmıştır. Ancak değişen güvenlik ortamı ve ortaya çıkan yeni tehditler, Türkiye'nin konumu itibarıyla yeni tehditlerin kaynağı olan coğrafya'ya yakınlığı ve son dönemde uygulamış olduğu dış politika bunun aksini ispatlamıştır. Çalışmada yeni Stratejik Konseptin kabul edilmesiyle birlikte, NATO'nun üstleneceği rol ve misyonla birlikte Türkiye'nin öneminin giderek artacağı anlatılacaktır.Anahtar Sözcükler: NATO, Soğuk Savaş, Stratejik Konsept, 5'inci Madde, Kanat Ülkesi

Abstract:
NATO, the role and position of which were started to be questioned after the withdrawal of Soviet Union from world politics, reviewed its duties and responsibilities about the new threats arising from the changing security environment after the Cold War. As a consequence, it revised its Strategic Concepts, which were applied during the Cold War era, starting from 1991. During NATO?s 60th Summit, it was determined that the current strategic concept of NATO, which was signed in the fifth anniversary of NATO, was required to be revised since it had been accepted before the operations in Afghanistan conducted by NATO under Article 5 following 9/11 terrorist attacks on World Trade Center in 2001 in the USA and the operations in Iraq conducted by NATO in 2003.Turkey has been a faithful member and has accomplished its mission to resist the colonialism of Soviet Union as a ?wing nation? since it became a NATO member. After the end of the Cold War, it was claimed that Turkey started to lose its ground in the eyes of NATO. However, the changing security environment and the emerging new threats, adjacency of Turkey to the source of these emerging new threats in terms of its geographical position and the recent foreign policy of Turkey disproved the above-mentioned claim. This study will suggest that Turkey would have a growing importance with NATO?s new role and mission following the approval of new Strategic Concept.Key Words: NATO, Cold War, Strategic Concept, Article 5, Wing Nation