Anadili Türkçe olan gençlerde Almanca sözdizimi ve durum ekleri edinimi
Case and word order acquisition in l2 German by Turkish   learner
Yazar: MEHMET HALİT ATLİ
Danışman: PROF. DR. RECEP AKAY
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Alman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature ; Dilbilim = Linguistics
Dizin: Almanca = German ; Dil edinimi = Language acquisition ; Durum ekleri = Case morphology ; Söz dizim = Syntax ; Türkçe = Turkish

Özet:
İnsanlar doğal dilleri öğrenme/edinme yetisine doğuştan sahiptirler. Herkes istediği bir dili belirli bir süre içerisinde edinebilir. Edinme, -bazılarında farklı olsa da- doğal bir süreç ve düzen içerisinde gerçekleşir. Ancak kültürlerarası iletişimin vazgeçilmez unsuru olan ikinci bir dilin (L2) sorunsuz ve hızlı öğrenilmesi/edinilmesi için var olan doğal edinim sürecinin dışarıdan yapılacak girişim ile değiştirilip değiştirilemeyeceği, değiştirilecekse de insanlığın yararına nasıl dönüştürüleceği tam olarak bilinmemektedir. Konu ile ilgili yapılan araştırmaların sonuçlarına bakıldığında, L2 ediniminin bu doğal süreç hakkında sahip olduğumuz bilgi ile yakından ilintili olduğu hatta koşut olduğu söylenilebilir. Bununla birlikte deneyimler bizlere gösteriyor ki; L2 edinimindeki bu doğal sürece dışarıdan müdahale etmenin hem iyileştirmeye hem de kötüleştirmeye yol açabileceğidir. 
Dil dersleri, L2 dil edinim sürecinin kısa olması ve başarıya ulaşması için dışarıdan yapılan girişimler olarak kabul edilmektedir. Bu girişimlerin başarı oranı, L2 dil edinimindeki doğal süreç hakkında sahip olduğumuz bilgi ile doğru orantılıdır. Eğer L2 öğrenme ve edinmede başarılı olmak istiyorsak bu doğal süreç hakkında bilgi sahibi olmamız gerekir. L2 edinim araştırmaların konusu da esasen bu doğal süreç hakkında daha fazla bilgi sahibi olma isteğidir.
Almancanın sözdizimi ve durum eklerinin L2 olarak Türkofonlar tarafından edinimine ilişkin yapılan bu çalışmada aşağıdaki sonuçlara varılmıştır:
-Türkofon DaF-öğrencilerinin erek dildeki dilbilgisi konularının edinimi bireysel olmayan ve dışarıdan yapılan girişimlerden çok az etkilenen bir doğal edinim sıralaması ile gerçekleşmektedir.
-Edinim aşamaları birer gerçek doğal edinim sıralaması olup öğretimsel L2 girdi veya L2 derslerin dizgesel işleniş sıralamasından kısmen bağımsız gelişmektedir. Doğal edinim sıralamasının L2 derslerinin dizgesel işleniş sıralamasından kısmî bağımsız olmasının bazı nedenleri olduğu düşünülmektedir. Bu nedenlerin en önemlileri öğrencilerin L1'i, dış etkenler (yaş, dilsel altyapı, güdü vb.) ve erek dildeki dilbilgisi konularının zorluk sıralaması gösterilmektedir.
-Sınıflarda dizgeli işlenen erek dilin dilbilgisi kurallarının L2 edinim sıralamasında tamamen etkisiz unsur olduğu düşünülmemelidir; çünkü mevcut L2 edinim çalışmaları L2 edinim sıralamasında öğretme yöntemlerinin önemli birer etken olduğunu ortaya koymaktadırlar. Çünkü girdi sınırlaması olmayan bir yöntem, öğrenicileri sistematik olarak işlenmemiş dilbilgisel yapıların üretimine yönlendirdiği izlenmiştir. Chunks olarak isimlendirilen bu yapıların kullanımı L2 ediniminde önemli yer tuttuğu ve bunların önemli bir bölümünün özgün metinlerden öğrenildiği gerçeği göz önünde bulundurulduğunda, sistematik işlenen dilbilgisel yapıların doğal edinim sıralaması ile bire bir örtüşmesi beklenmemelidir. Başarılı bir L2 edinimi için öğrenicilerin sıklıkla özgün metin ve yeterli dilsel girdiye maruz kalmaları gerekmektedir.
-Öğrenicilerde L2 dil bilincinin artırılması ve L2 dilbilgisel yapıların içselleştirmelerine yardımcı olunması için ürettikleri chunks tümcelerdeki dilbilgisel kuralların tümevarımsal yöntemlerle sistematik olarak araştırılması gerekmektedir. Bununla birlikte L2 öğrencisine verilecek erek dilin dilbilgisi kuralları ile girdinin, aşırı gelenekçi olmamakla birlikte, doğal edinim sıralaması gözetilerek öğretilmesi gerektiği kanısına varılmıştır.

Abstract:
Everybody has the innate ability to learn/acquire a natural language. Everyone can learn/acquire a foreign language within a certain time. Language acquisition occurs in a natural process. However, a second language is an intercultural indispensable communication element and it is a well-known fact that one cannot estimate whether we want to acquire/learn this element quickly and without any problem, we cannot change with attempt an external intervention of the natural acquisition process. In addition it is not known exactly how to transform this process for humanity's favor. According to the results of research on this subject, the acquisition process is linked closely with information witch we have about the natural acquisition process. However experience shows us that the external intervention in language acquisition sequence can cause both improvement and worsening. 
To learn a second language quickly and without a problem, the natural acquisition process is of great importance. But it is not well-known whether this process will be changed with an outside intervention or not and when it is changed, how this process can be used for the benefit of mankind. The subjects of the research on second language acquisition (L2) are principally the request to have more information on this natural process.
We have reached following conclusions in this study regarding Turkophone learners' acquisition process of German's syntax and grammatical case as L2:
- The acquisition of grammatical subject in the target language by Turkophone DaF students occur with both individually and non-individually acquisition sequence which are less affected from external intervention.
 - Acquisition phases are real natural acquisition sequence, and educational L2 input and L2 develop partially independent from systematic teaching sequence of courses. There are some reasons for the partial independence of systematic teaching sequence of L2 courses. 
- Grammatical rules of the target language offered systematically in classrooms should not be considered as entirely ineffective in L2 acquisition sequence. Because present L2 acquisition studies show us that teaching methods are important factors in L2 acquisition sequence, for the reason that a method with no input limitation directs students to the production of systematically taught grammatical structure. When we consider that the use of these structures named chunks have an important place in L2 acquisition and a important part of these are learnt from specific texts, we cannot expect an overlap between systematically taught grammatical structures and nature acquisition sequence. For a successful L2 acquisition, students are required to be exposed to specific texts and sufficient amount of linguistic input frequently.
- To increase the consciousness of L2 language and contribute to interiorization of L2 grammatical structure produced chunks must be searched systematically with inductive methods with grammatical rules in sentences. In addition, we believe that the input related with by considering the linguistic rules of the target language to be presented to L2 students must be taught with natural acquisition sequence.