Davranışsal finans çerçevesinde mali suçların incelenmesi
Investigation of financial crimes within the framework of behavioral finance
Yazar: ERDİ YAZICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KENAN ERKAN
Sakarya Üniversitesi / İşletme Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Bu çalışmada nüfus yoğunluğu, enflasyon, GSYH, ortalama hanehalkı büyüklüğü, kır
nüfusunun toplam nüfus içindeki oranı ve eğitim oranları gibi çeşitli faktörlerin mali
suçlar üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, mali suçların veya ekonomik
suçların finansal ve sosyal etkilerinin neler olduğu ortaya koymaktır. Bu amaç
doğrultusunda 2008 ve 2020 yılları arasında Türkiye'de işlenen mali suçlardan hüküm
giyenler ile diğer faktörleri içeren bir veri seti hazırlanmıştır. Veri setinde 81 ile ait veriler
bir araya getirilmiştir. Mali suçların toplam suçlar içindeki payı hesaplanarak ilişkili
olduğu düşünülen faktörler Panel Veriler kullanılarak analize tabi tutulmuştur. Analizde
kullanılan Havuzlanmış EKK (En Küçük Kareler), Sabit Etkiler, Rassal Etkiler ve
Genelleştirilmiş Momentler Metodu (GMM) gibi ekonometrik yöntemlerle, zamana bağlı
değişiklikler ve bireysel değişkenler, bu çalışmada analiz edilen faktörlerden elde edilen
sonuçlar doğrultusunda araştırmanın amacının daha iyi anlaşılmasını sağlamıştır. Elde
edilen bulgular mali suçlar ile nüfus yoğunluğu, enflasyon, GSYH, ortalama hanehalkı
büyüklüğü, kır nüfusunun toplam nüfus içindeki oranı ve eğitim oranları arasında bir
ilişkinin olduğunu göstermektedir. Mali suç türlerinden bir tanesi olan İcra ve İflas
Kanunu'na muhalefet suçları ise ayrıca test edilerek nüfus yoğunluğu, enflasyon,
ortalama hanehalkı büyüklüğü, kır nüfusunun toplam nüfus içindeki oranı ve eğitim
oranları arasında bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar arasında en dikkat
çekici olan bulgu enflasyon arttıkça İcra ve İflas Kanunu'na muhalefet suçu işlenme
olasılığının azalmasıdır. Bu sonuç, insanların yüksek enflasyon ortamında finansal baskı
nedeniyle daha fazla hukuki problemle muhatap olması beklentimizin aksine bir durumu
ortaya koyduğu için ilginç bir bulgu olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu tez ile mali suçların veya ekonomik suçların işlenme saikleri davranışsal finans
yardımıyla tespit edilmeye çalışmış ve bu saiklerin önlenmesine ilişkin önerilerde
bulunulmuştur. Çalışmada ayrıca ülkelerin en önemli gelir kaynakları arasında yer alan
vergi gelirlerinin kayba uğramasının önlenmesi ve diğer ekonomik zararların
önlenmesine ilişkin önerilerde bulunulmuş ve faydalı olabileceği düşünülen politika
önerileri sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Davranışsal Finans, Mali Suç, Ekonomik Suç, İcra ve İflas Kanunu

Abstract:
In this study, the impact of various factors such as population density, inflation, GDP,
average household size, the ratio of rural population to total population and education
rates on financial crimes are analyzed. The aim of this study is to reveal the financial and
social effects of financial crimes or economic crimes. For this purpose, a data set
including those convicted of financial crimes committed in Turkey between 2008 and
2020 and other factors has been prepared. In the data set, data from 81 provinces were
brought together. The share of financial crimes in total crimes was calculated and the
factors considered to be related were analyzed using Panel Data. Econometric methods
such as Pooled Least Squares, Fixed Effects, Random Effects and Generalized Method
of Moments (GMM), time-dependent changes and individual variables have provided a
better understanding of the purpose of the research in line with the results obtained from
the factors analyzed in this study. The findings show that there is a relationship between
financial crimes and population density, inflation, GDP, average household size, rural
population to total population ratio and education rates. The crimes of opposition to the
Enforcement and Bankruptcy Law, which is one of the types of financial crimes, were
also tested and it was concluded that there is a relationship between population density,
inflation, average household size, the ratio of rural population in total population and
education rates. The most striking finding among these results is that as inflation
increases, the likelihood of committing crimes against the Bankruptcy and Execution Law
decreases. This result is an interesting finding since it is contrary to our expectation that
people are more likely to face legal problems due to financial pressure in a high inflation
environment.
In this thesis, the motives for committing financial crimes or economic crimes have been
tried to be determined with the help of behavioral finance and suggestions have been
made to prevent these motives. The study also makes suggestions on preventing the loss
of tax revenues, which are among the most important sources of income of countries, and
preventing other economic damages, and policy recommendations that may be useful are
presented.
Keywords: Behavioral Finance, Financial Crime, Economic Crime, Execution and
Bankruptcy Law.