Yağmacı dergilerde yayını olan akademisyenlerin yayın tercihlerinde mevcut akademik performans değerlendirme sistemlerinin etkisi
The effect of current academic performance assessment systems on the publication preferences of academics who have published in predatory journals
Yazar: ONUR ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA TAŞKIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı / Bilgi ve Belge Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Akademik kariyer = Academic career ; Akademisyenler = Academicians ; Bilimsel yayın = Scientific publication ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Yayıncılık = Publishing ; Yağmacı dergiler = Predatory journals ; Şaibeli yayıncılık = Predatory publishing

Özet:
Bilimsel akademik dergiler bilimsel iletişim sürecinde üretilen çıktıların okuyucusuna ulaştırılması için belirli standartlar çerçevesinde (kapsamlı editoryal inceleme veya akran değerlendirmesi gibi) hizmet sunar. Ancak son yıllarda yağmacı olarak nitelendirilen kimi dergilerin bu süreçleri göz ardı ettikleri bilinmektedir. Bu noktada akademisyenleri yağmacı dergilerde yayın yapmaya iten sebeplerin anlaşılması önemlidir.  
Bu çalışmada yağmacı dergilerde yayını olan Türkiye adresli akademisyenlerin yayın tercihlerinde mevcut akademik performans değerlendirme sistemlerinin (teşvik sistemi, doçentlik sistemi veya yükselmeler gibi) etkisinin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Bu doğrultuda temel hipotez "Türkiye adresli akademisyenlerin yağmacı dergilerdeki yayınlarında mevcut akademik performans değerlendirmelerinin etkisi vardır" şeklinde belirlenmiştir. Bu hipotezi test etmek amacıyla Kulczycki ve diğerlerinin çalışmasında (2021) kullanılan veriler içinden Türkiye adresli yayın yapan ve YÖK Akademik sisteminde erişilebilir durumda olan 398 yazar belirlenmiştir. Çalışma sonucunda yağmacı dergilerdeki yayınların doçentlik ve profesörlük kadrolarına yükselmelerde etkili olduğu ortaya çıkmıştır. Akademisyenlerin yağmacı dergideki yayınlarından sonraki ilk bir yıl içerisinde doçent olmaları bu yayınların bilimsel alanda gelişim için değil, doçent olmak için yapıldığını düşündürmektedir. Çünkü bu yayınların %96'sının YÖK Akademik üzerinden erişilebiliyor olması ilgili yayınların akademik yükselme veya teşvik dosyalarında kullanıldığının kanıtıdır. 
Yağmacı dergicilik ve akademik performans değerlendirme sistemleri üzerinde akademisyenler, politika geliştiriciler ve yöneticilere konuya dair farkındalık oluşturulması ve bilimsel yayınlarda kaliteye önem verilmesi hususunda büyük görevler düşmektedir. Bu görevler yerine getirildiği ve herkesin sorumluluk alanlarının farkında olduğu bilinince yağmacı dergiler sorununa kalıcı bir çözüm bulunmuş ve akademik performanslarda kalitenin öne çıktığı anlaşılmış olacaktır.

Abstract:
Scientific academic journals provide services within certain standards (such as comprehensive editorial review or peer-review) to deliver the outputs in the scholarly communication process to their readers. However, it is known that some journals, referred to as predatory, disregard these processes. At this point, it is important to understand the reasons that drive academics to publish in predatory journals.
This study aims to reveal the influence of existing academic performance evaluation systems (such as incentive/tenure systems, associate professorship system, or promotions) on the publication preferences of Turkey-addressed academics with publications in predatory journals. Accordingly, the fundamental hypothesis is determined as "The academic performance evaluation systems in Turkey have an impact on predatory journal preferences". To test this hypothesis, 398 authors who published with a Turkish affiliation and were accessible in the YÖK Academic system were identified from the data used in Kulczycki et al.'s study (2021).
The study revealed that publications in predatory journals have an impact on promotions to associate professorship and professorship positions. The fact that academics become associate professors within the first year after their publications in predatory journals suggests that these publications are made not for scientific advancement but to become an associate professor. This is evidenced by the fact that 96% of these publications are accessible through the Higher Education Council of Turkey (YÖK) Academic system, indicating that these publications are used in academic promotion or incentive files.
Academics, policymakers, and administrators have important responsibilities to raise awareness among themselves regarding predatory publishing and academic performance evaluation systems, and to emphasize the importance of quality in scientific publications. When these responsibilities are fulfilled and everyone is aware of their roles, a permanent solution to the problem of predatory journals will be found, and it will be understood that quality is prioritized in academic performances.