Pistacia vera ekstrelerinin antioksidan özellikleri ile bazı kanser hücre hatlarındaki sitotoksik etkilerinin belirlenmesi
Investigation of antioxidant and cytotoxic effects on some cancer cell lines of pistacia vera extracts
Yazar: ERKİN CAN KARAOĞLU
Danışman: PROF. DR. LEMAN TARHAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Polifenol = Polyphenol

Özet:
Türkiye'nin akdeniz ve güney doğu bölgelerinde yaygın yayılımlı ve ticari olarak yetiştirilen tek tür olan Pistacia vera'nın atık niteliği taşıyan kabuklarının gerek gıda sektöründe koruyucu destek maddesi gerekse sağlık sektöründe anti kanserojen olarak uygulanabilirliğinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla Antep, Siirt, Urfa yörelerinden temin edilen P.vera meyve kabuklarından hazırlanan ekstrelerde fenolik bileşiklerden; flavonol, flavon, flavan-3ol, flavanon ve fenolik asitler HPLC yöntemiyle belirlenmiş olup bu fenolik bileşenler arasında gallik, prokateşuik,                4-hidroksi-benzoik, benzoik asit ve kersetin ön plana çıkmıştır. P.vera Siirt, Urfa ve Antep örnek ekstrelerinin DPPH ve hidroksil radikal sönümleme kapasitelerinin IC50 değerleri sırasıyla 2,08-47,99 ve 4,93-32,83 ppm aralığındadır. Pistacia vera kabuk ekstrelerinin metal şelatlama ve indirgeme gücü potansiyelleri de değerlendirildiğinde IC50 değeri sırasıyla 0,453-16,338 mg/ml ve 148,38-9,41 ppm-Vit-CEq aralığında belirlenmiştir. HeLa, MCF-7, OE-33 ve ACC-201 kanser hücre hatlarına P. vera Antep, Siirt ve Urfa örneklerinin fenolik bileşen ekstrelerinin anti proliferatif etkileri incelendiğinde; en iyi IC50 değeri inkübasyonun 24. saatinde sırasıyla Antep-flavanon, Urfa katı fazın baz hidrolizi sonrası asit hidrolize, Antep Urfa katı fazın baz hidrolizi ve Siirt katı fazın asit hidrolize ekstreleri için 25; 25; 45 ve 28 ppm olarak belirlenmiştir. Sonuçlar P. vera dış kabuğunun fenolik bileşenlerden gallik asit için önemli bir kaynak olduğu; tüm antioksidan özelliklerinin literatür verileriyle kıyaslandığında iyi olarak tanımlanabileceği; kanser hücre hatlarından HeLa, MCF-7 ve ACC-201'nin yanı sıra özellikle literatür verilerine göre dirençli bir kanser hücre hattı olan OE-33'de de etkililiğinin dikkati çektiği belirtilebilir.

Abstract:
Pistacia vera is grown widely for commercial purposes in the Mediterranean and southern regions of Turkey. The aim of this thesis is to investigate the usability of P.vera skins, which is an industrial-waste, as antioxidants in the food-industry and anti-carcinogenic substances in the health sector. Therefore, the flavonols, flavon, flavan-3-ol, flavanone, and phenolic acids extracts prepared by P. vera fruit shells from Antep, Siirt and Urfa regions were determined and identified prominent components; gallic, protocatechuic, 4-hydroxy-benzoic, benzoic acid. The IC50 values of DPPH and hydroxyl radical scavenging capacities of P. vera extracts were in the range of 2,08-47,99 and 4,93-32,83 ppm, respectively. When the metal chelating and reducing potentials of P. vera shell extracts were evaluated, IC50 values were determined in the range of 0,453-163,638 mg/ml and 148,38-9,41 ppm-Vit-CEq respectively. Anti-proliferative effects of phenolic component extracts of P. vera were investigated for HeLa, MCF-7, OE-33 and ACC-201 cancer cell lines. The best IC50 values for each cell lines were obtained with -Antep-flavanone (25ppm), -base and then acid hydrolyzed of Urfa solid phase (25ppm), -base hydrolyzed of Antep-Urfa solid phase(45ppm) and -acid hydrolyzed extracts of Siirt solid phase (28 ppm), respectively, at 24 hours of incubation.To the results, P.vera outer shell is an important source for gallic acid, which is one of the phenolic components, and all antioxidant properties can be defined as good when compared with the literature data; cancer cell lines HeLa, MCF-7 and ACC-201, as well as a particularly resistant cell line OE-33 can be mentioned as remarkable features.