Gıda kalite kontrol ve analizi eğitiminde iş güvenliği
Occupational safety in food quality control and analysis training
Yazar: AHMET BAHAR
Danışman: PROF. DR. METİN GÜRÜ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kazalar = Accidents ; Kimya = Chemistry

Özet:
"Gıda Kalite Kontrol Ve Analizi Eğitiminde İş Güvenliği" konulu yüksek lisans çalışması, "Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Gıda Kalite Kontrol ve Analizi " dalında, İstanbul'da eğitim verilen 9 okulda yapılmıştır. Eğitim laboratuvar ortamlarında kaza riskleri bulunmaktadır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının (ÇSGB), "İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Tehlike Sınıfları Listesi" 'nde (İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Tehlikeli Sınıflar Listesi Tebliği, 2012), bu alan, "Tehlikeli İşler" risk kategorisinde yer almaktadır. Bu alan da yürütülmekte olan yüksek lisans tez çalışmasında; olası kaza riskleri, eğitim ortamları, atölyeler ve eğitim müfredatı incelenmiş mevzuat yönünden değerlendirilmiştir. Gıda Teknolojisi Alanı Kalite Kontrol Dalında, lise düzeyinde Türkiye genelinde 91 okulda eğitim sürmektedir (Alan Tercihleri, 2018). Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü okullarında yaklaşık 9464 öğrenci eğitim görmektedir. Bu alandaki kaynak taramalarında iş güvenliği araştırmalarına sık rastlanmamakta, sınırlı olduğu görülmektedir. Her kademedeki okullarda da laboratuvar kazaları, istatistiklere yansımamıştır. Çalışmada, eğitim sürecindeki iş güvenliği risk nedenlerinin saptanmasının, kazaları önlemede katkı sağlaması hedeflenmiştir. Çalışma İstanbul 'da yapılmıştır. Bu çalışmada Gıda Teknolojisi Kalite kontrol dalında 9 okulda görev yapan 39 öğretmene anket uygulanmış, laboratuvarlardaki iş güvenliği kapsamında riskler araştırılmıştır. Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki Ve Teknik Eğitim Kurumları İş Sağlığı ve Güvenliği Rehberindeki anket soruları çalışmada kullanılmıştır (İş Sağlığı ve Güvenliği Rehberi, 2010). Anket sonuçları kurallara uyulma durumu; "Kimyasal Atıklar" soruları için; %34 "Hayır", %16 "Kısmen", ve %50 "Evet".  "Laboratuvar Kontrol Listesi " soruları için; %23 "Hayır", %14 "Kısmen" ve %63 "Evet". "Kimyasal Güvenlik Kontrol Listesi " soruları için; %19 "Hayır", %12 "Kısmen" ve %69 "Evet" şeklinde bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler	        :	Laboratuvar kazaları, mesleki eğitim, laboratuvarda iş güvenliği

Abstract:
The graduate work on "Work Safety in Food Quality Control and Analysis Education" was carried out in 9 schools in Istanbul under the branch of " Vocational Anatolian High School Food Quality Control and Analysis".  There are accident risks in the laboratory environments. "List of Hazard Classes Related to Occupational Health and Safety" (İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Tehlikeli Sınıflar Listesi Tebliği, 2012), which belongs to the Ministry of Labor and Social Security,  is in the "Dangerous Jobs" risk category. In the graduate work thesis study which is being carried out in this area; possible accident risks, education environments, workshops and education curriculum have been evaluated in terms of the examined legislation. In Food Technology Area Quality Control Department, 91 schools take education at high school level across Turkey (Alan Tercihleri, 2018). Approximately 9464 students are trained in this area in the schools of the General Directorate of Vocational Technical Education of the Ministry of National Education. In the source scans in this area,  job safety surveys seem to be limited and not common. The laboratory accident statistics at schools on each stage are not reflected frequently in researches. In the study, it is aimed to determine the causes of job safety risks during the education process and to contribute to the prevention of accidents. The study was carried out in Istanbul. In this study, a questionnaire has been applied to 39 teachers who work in 9 schools in the field of Food Technology Quality Control, by the way, the risks within the scope of work security in the laboratories have been investigated.  Survey questions of the Ministry of National Education Vocational and Technical Education Institutions Occupational Health and Safety Guidelines were used in the study (İş Sağlığı ve Güvenliği Rehberi, 2010). Survey results, rule application: For "Chemical Wastes" questions;                  34 %"No", 16 %"Partially", and 50 %"Yes". For the "Laboratory Checklist" questions;                23 %"No", 14 %"Partially" and 63 %"Yes". For the "Chemical Safety Checklist" questions; 19 %"No", 12 %"Partially" and 69 %"Yes".

Key Words               :	Laboratory accidents, vocational training,  occupational safety in the laboratory