Parçalanmış ailelerin yoksulluğu ve geçinme stratejileri: Elazığ örneği
Poverty and livelihood strategies of broken families: Elazıg case
Yazar: ÖMER ŞÜKRÜ YUSUFOĞLU
Danışman: PROF. DR. ZAHİR KIZMAZ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Elazığ = Elazığ ; Kadınlar = Women ; Parçalanmış aileler = Broken families ; Sosyal dışlanma = Social exclusion ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Parçalanmış yoksul aileler, yoksulluk, sosyal dışlanma ve diğer sosyal problemlerin en fazla yaşandığı aileleri ifade etmektedir. Bu çalışma, yoksul ailelerin parçalanma şekillerini, yoksulluğa nasıl bulaştıklarını ve yoksulluktan kurtulmak için nasıl çaba gösterdiklerini ele almayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda kadın yoksulluğu ve çocuk yoksulluğu kavramları analiz edilerek parçalanmış ailelerin yoksulluğunun diğer ailelerin yoksulluğundan farkı ortaya konmaya çalışılmaktadır. Ayrıca kadın hane reislerinin geçinme stratejileri irdelenmektedir. 
Parçalanmış ailelerin yoksulluğuna ışık tutan bu araştırma, Elazığ ilinde 195 hanede gerçekleştirilmiştir. Bu haneleri yöneten kadınlara 77 sorudan oluşan bir anket uygulanmıştır. Buna bağlı olarak ortaya çıkan görüşme verileri de ayrıca değerlendirmeye alınmıştır. 
Araştırma sonucunda, hane reisi olan kadınların iş olanaklarından yeterince yararlanamadıkları, mecburiyetten dolayı ağır işlerde, düşük ücretlerle çalışmak zorunda kaldıkları, aile parçalanması neticesinde sosyal dışlanmayı ve yoksulluğu daha çok yaşadıkları, bulgularına ulaşılmıştır. Parçalanmış ailelerde çocuk işçiliğinin nispeten yaygın olduğu gözlemlenmiştir. Nafaka ve ölüm aylığı alma oranlarının son derece düşük olduğu saptanmıştır. Geçinme stratejileri ile ilgili olarak, uzun vadeli planlar yapamadıkları, günübirlik strateji geliştirdikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca son yıllarda gelişen sosyal devlet anlayışının parçalanmış yoksul ailelerin yoksulluklarını nispeten hafiflettiği anlaşılmıştır.



Anahtar Kelimeler:  Parçalanmış aile, yoksulluk, kadın yoksulluğu, çocuk yoksulluğu, sosyal dışlanma, geçinme stratejileri

Abstract:
Broken poor families does represent the families mostly experiencing poverty, social exclusion and other social problems. This study aims to address the ways poor families break up, how they fall into poverty and how they try to get rid of it. In this context, it is tried to reveal the difference between the poverty of broken families and that of other families by analyzing the concepts of women's poverty and child poverty. Furthermore, livelihood strategies of the female householders are examined too.  
This research shedding light on the poverty of broken families was conducted in 195 households in the province of Elazig. A questionnaire consisting of 77 questions was applied to women who headed the households. Additionally, the interview data obtained were also taken into consideration. 
The findings achieved in the research are that female householders can not adequately benefit from job opportunities, they have to work hard labor at low wages, they experience greater social exclusion and poverty as a result of family breakdown. Child labor has been observed to be relatively common in broken families. The rate of receiving alimony and pension have been found to be extremely low.  With regard to livelihood strategies, it has been appeared that they have not long-term plans and develop daily strategies. Moreover, it has been seen that the social state mentality developed in recent years alleviates to some degree the poverty of the poor broken families.



Keywords: Broken families, poverty, women's poverty, child poverty, social exclusion, livelihood strategies