Trigeminovasküler sistemin deneysel subaraknoid kanama sonrası gelişen serebral vazospazma etkisi
The effect of trigeminovascular system on experimental post-subarachnoid hemorrhage cerebral vasospasm
Yazar: MUSTAFA GÖLEN
Danışman: PROF. DR. M. KEMALİ BAYKANER
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Subaraknoid kanama = Subarachnoid hemorrhage ; Trigeminal sinir = Trigeminal nerve ; Vazospazm-intrakraniyal = Vasospasm-intracranial

Özet:
Bu çalışmada trigeminovasküler sistem uyarımının deneysel subaraknoid kanama modelinde meydana gelen vazospazmı engelleyici etkisini görmek istedik.Bu çalışmada 30 adet Sprauge-Dawley cinsi erkek sıçan kullanıldı. Gruplar; Sadece trigeminovasküler sistemin sakrifikasyondan ondört gün önce uyarıldığı ligasyon grubu. Trigeminovasküler sistemin sakrifikasyondan ondört gün önce uyarıldığı ve SAK oluşturulan grup. Sadece SAK oluşturulan grup. Trigeminovasküler sistemin sakrifikasyondan iki gün önce uyarıldığı ve SAK oluşturulan grup. Her hangi bir işlemin yapılmadığı kontrol grubundan oluşturuldu. Subaraknoid kanama oluşturulan deneklerde işlemin 48. Saatinde sakrifikasyon gerçekleştirildi.Histopatolojik incelemeler ve basiller arter lümen çapları ve duvar kalınlıklarının ölçümleri sonucunda en küçük ortalama arter lümen çapına sadece SAK yapılan grupta rastlandı. Aynı zamanda bu grupta diğer gruplarda gözlenmeyen ortalama damar duvar kalınlığında artış olduğu gözlendi. En büyük ortalama arter lümen çapına ise sadece trigeminovasküler sistemin uyarıldığı grupta rastlandı. Eş zamanlı olarak SAK yapılan ve trigeminovasküler sistemin uyarıldığı grupta ortalama arter çapları göz önüne alındığında damar lümeninde daralma olmadığı aksine kontrol grubundaki ortalama damar lümen çapındanda fazla bir damar lümen çapına ulaşıldığı ve damar duvar kalınlık artışının olmadığı izlendi.Sadece SAK oluşturulan deneklere nazaran eş zamanlı SAK ve ligasyon yapılan deneklerin ortalama arter lümen çapında ve duvar kalınlığında beklentimiz doğrultusunda koruyucu yönde bir fark saptanmıştır. Denek sayısının artırılarak yapılması durumunda sonuçların istatiksel olarak da anlamlı çıkacağı beklenmektedir.Tüm bu bulgular ışığında trigeminovasküler sistem uyarımının deneysel SAK modelinde oluşan vazospazm üzerinde koruyucu etkisinin olduğunu denek sayısının daha fazla olduğu çalışmalarla gösterilebileceği kanaatine vardık.

Abstract:
In that study, searching the prohibitive effect of trigeminovascular system on vasospasm in experimental subarachnoid bleeding model was aimed.Thirty Sprauge ? Dawley male rats was used in that study. Five groups were formed as ligation group which solely trigeminovascular system was activated fourteen days before sacrification, the group of both activation of trigeminovascular system fourteen days before sacrification and SAH was occured, the group of solely SAH was occured, the group of both SAH and activation of trigeminovascular system was occured concurrently two days before sacrification, and control group which nothing was done. Animals was sacrified fourtyeight hours later subarachnoid heamorrhage was occured.According to hystopathologic examinations and both basillar artery lumen diameter and wall thickness measurments, least average artery lumen diameter was seen in solely SAH group. Also vessel wall thickening was seen in thah group which was not seen in other groups. The highest artery lümen diameter was seen in the group of solely trigeminovascular system activation was done. The results of the group of concurrently SAH and activation of trigeminovascular system were occured, revealed that there was no narrowing in vessels lümen. On the contrary, vessels lumen diameter was enlarged but wall thickness did not change in control group.As expected, comparison with the group of solely SAH was occured, the group of concurrently SAH and ligation were occured, had more prohibitive effect on average artery lümen diameter and call thickness. If number of experimental animals can be raised, the results will be statistically more significant.Consequently we decided that determination of prohibitive effect of trigeminovascular system on vasospasm in experimental subarachnoid bleeding model can be done with studies which has higher number of exoerimental animals.