Ücretleri belirleyen faktörlerin değerlendirilme düzeylerinin çalışma ortamına etkisi
The effect of consideration level of wage determinants on work environment
Yazar: YİĞİTHAN YEŞİLDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET DÜŞÜKCAN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
İşletmelerin büyümeleri, süreklilik arz etmeleri ve istikrar göstermeleri açısından çalışanların memnuniyeti, motivasyonu, katılımı ve performansı büyük önem taşımaktadır. Ücret belirlenmesi konusunda günümüz dünyasında mevcut uygulamalar ve bu uygulamaların neticesinde meydana gelen olumlu veya olumsuz sonuçların işletme, çalışan ve toplum üzerinde ne gibi değişiklikler yaratacağının tespiti önemlidir. Emek ve sermaye ilişkisinin tarihsel gelişiminden yola çıkarak değişen dünyada bu ilişkiye sonradan dahil olan faktörlerin etki dereceleri ve önem sıralamalarında meydana gelen artış ve azalışlar ile hiç değişmeyen insan doğasının bir sonucu olarak ortaya çıkan tercihler ve çıkarlar dengesi üzerine bahsedilen ve başta hakkaniyet olmak üzere, memnuniyet, aidiyet, kurumsal hafıza, liyakat, tecrübe kavramlarının temelini oluşturduğu bu araştırmada özel sektörde uygulanan yöntemler ile farklı vizyon ve koşullara sahip çalışan ve işverenlerin mevcut düzenin oluşmasında sağlamış oldukları katkılar üzerinde durulmuştur. Nitel araştırma yöntemlerinden faydalanılan bu çalışmanın verileri Isparta ilinde üretim ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren çeşitli özel teşebbüslerde çalışan 21 kişi ve bu çalışanların işverenleri ile yapılan mülakatlar neticesinde elde edilerek derlenmiştir.  Bulgular, işverenin ücretleri belirlerken göz önünde bulundurduğu faktörlerin çalışan açısından ne derece dikkate alındığını ve hangi farkındalık düzeyinde çalışma davranışlarında ne gibi eğilimler gösterdiklerini ortaya koymaktadır. Çalışma, çalışanların işletmeye aidiyetleri, kriz piyasası hakimiyetleri veya çıktıya olan katkıları gibi değişkenlerin ücretlerine yansımalarına dair görüşleri hakkında kapsamlı bilgi vererek ücret tatmin düzeylerinin beklentilerini ne şekilde etkilediğine ilişkin insan kaynakları yönetimi çalışmaları için içgörü sağlamaktadır. Literatürün güncel tutulması ve yüksek enflasyon döneminde yapılmış olması sebebiyle araştırmanın önemi artmaktadır.

Abstract:
In terms of growth, continuity and stability of businesses, employee satisfaction, motivation, participation and performance are of great importance. It is important to determine the current practices of wage determination in today's world and what kind of changes the positive or negative consequences of these practices will create on the business, the employee and the society. In this research, which is based on the historical development of the labor-capital relationship, the effects of the factors that were later included in this relationship in the changing world, and the increases and decreases in their order of importance, and the balance of preferences and interests that emerged as a result of the never-changing human nature, and which is based on the concepts of satisfaction, belonging, institutional memory, merit, and experience, primarily equity, the methods applied in the private sector and the contributions of employees and employers with different visions and conditions to the formation of the current order are emphasized. The data for this study, which utilized qualitative research methods, were collected through interviews with 21 individuals working in various private enterprises operating in the production and service sectors in Isparta province and their employers. The findings reveal the extent to which the factors taken into consideration by the employer when determining wages are taken into consideration by the employee and what tendencies they show in work behaviors at what level of awareness. The study provides insight into human resource management studies on how wage satisfaction levels affect expectations by providing comprehensive information about employees' views on how variables such as their sense of belonging to the company, their awareness of the crisis market or their contribution to output are reflected in their wages. The importance of the research increases because the literature is kept up to date and it was conducted during a period of high inflation.