Akdeniz sineması'nda polisiye türü ve suç olgusu
Detective genre and crime case in mediterranean cinema
Yazar: MELİH TOMAK
Danışman: PROF. DR. ZÜHAL ÖZEL SAĞLAMTİMUR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Dedektif = Detective ; Film = Film ; Kriminoloji = Criminology ; Polisiye film = Detective film ; Suç = Crime

Özet:
Film yapımlarında polisiye türü incelendiğinde, polisiye edebiyatın bu türün kökeni olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, özgün ve kurgusal dedektiflerin yer aldığı başka polisiye filmler de üretilmiştir.  Polisiye türü suç olgusu etrafında şekillenerek katil, kurban ve dedektif (genellikle bir polis memuru) arasındaki etkileşime odaklanmaktadır. Katil tarafından gerçekleştirilen suç eylemi tipik olarak bir cinayet olarak ortaya çıkmaktadır. Olay anlatısı, faili yakalamaya çalışan bir polis ya da dedektif karakteriyle birlikte polisiye (dedektiflik) türü içinde gelişmektedir. Polisiye filmlerin temeli suç unsuru içeren eylemler etrafında şekillenmektedir. Amerikan film yapımları bu türde özellikle yaygın olmakla birlikte, İspanya, Fransa, İtalya, Lübnan, Cezayir, Mısır ve Türkiye gibi Akdeniz ülkelerinde de önemli miktarda film yapımı olduğu bir gerçektir. Bu yapımlar, Akdeniz coğrafyasının görsel sembollerinden ve polisiye filmlerin normlarından etkilenmektedir. Bu tez, Akdeniz bölgesinde "Akdeniz polisiyesinin" varlığını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu türde yapılmış polisiye filmleri incelemeyi, suç olgusunun betimlenişini ve anlatı yapısının inşasını değerlendirmeyi hedeflemektedir. Tez çalışmasında, tarihsel ve kültürel değerlendirmeyi ve araştırmacı tarafından öznel yorumlamayı mümkün kılması nedeniyle nitel içerik analizi yöntemi kullanılacaktır.

Anahtar Kelimeler: Akdeniz polisiyesi, polisiye film, suç, polis, dedektif.

Abstract:
When the detective genre is analyzed in film productions, it is understood that detective literature is used as the origin of this genre. However, other detective films with original and fictional detectives have also been produced.  The crime thriller genre centers around the phenomenon of crime, focusing on the interaction between the killer, the victim and the detective (usually a police officer). The criminal act committed by the killer typically manifests as a murder. The narrative develops within the detective genre, with a police or detective character trying to catch the perpetrator. The basis of detective films is shaped around criminal acts. Although American film productions are particularly prevalent in this genre, it is a fact that there is a significant amount of film production in Mediterranean countries such as Spain, France, Italy, Lebanon, Algeria, Egypt and Turkey. These productions are influenced by the visual symbols of the Mediterranean geography and the norms of detective films. This thesis aims to reveal the existence of "Mediterranean detective fiction" in the Mediterranean region. It aims to analyze the detective films made in this genre, to evaluate the depiction of the crime phenomenon and the construction of the narrative structure. Qualitative content analysis method will be used in the thesis as it enables historical and cultural evaluation and subjective interpretation by the researcher.

Keywords: Mediterranean detective fiction, detective film, crime, police, detective.