Tokat devlet hastanesi diyet polikliniğine başvuran erişkinlerin yaşam kalitelerinin ve beslenme durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the quality of life and nutritional status of adults applicable to Tokat state hospital diet clinic
Yazar: REYHAN ORAL GENÇAY
Danışman: DOÇ. DR. ARDA BORLU
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Akdeniz tarzı beslenme kilo kontrolü, obezite ve kronik hastalıkların önlenmesi ile yaşam kalitesinin iyileştirilebileceği iddialarıyla son yıllarda öne çıkan bir beslenme tarzıdır. Çalışmada Diyet Polikliniğine başvuranların Akdeniz diyetine uyum durumlarının ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Kesitsel tanımlayıcı nitelikte olan bu çalışma kapsamında Mart-Ağustos 2022 tarihleri arasında herhangi bir sebeple Tokat Devlet Hastanesi Diyet Polikliniğine başvuran ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 400 hasta ile yüz yüze görüşülerek anket formuyla veriler toplanmıştır. Minimum örneklem büyüklüğü Epi-Info paket programı yardımıyla Akdeniz diyetine uyum oranı %51,4 varsayılarak, %5 sapma ile %95 güven aralığında, 384 olarak hesaplanmıştır. Anket formu hastaların sosyodemografik özelliklerini sorgulayan sorular ile Kısa Form-36 yaşam kalitesi ölçeği ve Akdeniz Diyeti Kalite İndeksinden oluşmaktaydı. Ayrıca hastaların boy ve ağırlık ölçümleri yapılarak beden kütle indeksi hesaplamaları yapılmıştır. Verilerin analizlerinde t testi, Mann Whitney U, One Way ANOVA, Kruskall Wallis ve Pearson Ki Kare testleri kullanılmıştır. İstatistik analizlerde p˂ 0.05 değerleri anlamlı kabul edilmiştir. Araştırma uygulaması öncesinde Erciyes Üniversitesi Etik Kurulu'ndan izin alınmıştır. Katılımcıların %74,5'i kadın, %59,5'i evliydi. Katılımcıların %28.5'i normalden fazla kilolu, %44.3'ü obezdi. Grubun Akdeniz Diyeti Kalite İndeks skor ortalaması 4.26 idi ve %56,3'üne diyet müdahalesi gerekliydi. Kısa Form-36 alt boyutlarından fiziksel rol güçlüğü, genel sağlık ve enerji puanları ile Akdeniz Diyeti Kalite İndeks skorları arasında ilişki bulunmuştur. Ayrıca katılımcıların beden kütle indeksleri, Kısa Form-36 ölçeğinin fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, ağrı, genel sağlık, emosyonel rol güçlüğü, mental sağlık alt boyutlarında anlamlı olup emosyonel rol güçlüğü boyutu hariç zayıf, normal ve fazla kilolu olanların puanları obez olanların puanlarından yüksektir,  emosyonel rol güçlüğünde ise normal ve fazla kilolu olanların puanları obez olanlardan yüksek bulunmuştur. Grubun Akdeniz diyetine uyumu düşük, obez olmayanların yaşam kalitesi daha iyiydi. Obez bireylerin normal ağırlık düzeyine gelmeleri ile yaşam kalitelerinde artış sağlanabilir.
Anahtar kelimeler: Akdeniz Diyeti; Kıdmed; Obezite; Yaşam Kalitesi; Yeterli ve Dengeli Beslenme

Abstract:
Mediterranean style nutrition is a nutrition style that improves quality of life by controlling weight and preventing chronic diseases. The aim of the study was to evaluate the compliance with the Mediterranean diet and the quality of life of those who applied to the Diet Polyclinic. In our cross-sectional descriptive study, 400 patients who applied to Tokat State Hospital Diet Polyclinic between March and August 2022 were interviewed face to face and data were collected with a survey form. The minimum sample size was calculated as 384, with a 5% deviation and a 95% confidence interval, assuming a 51,4% compliance rate with the Mediterranean diet using the Epi-Info package program. The survey form consisted of sociodemographic characteristics questions, Short Form-36 quality of life scale and Mediterranean Diet Quality Index. The patients' height and weight were also measured and their body mass index was calculated. T test, Mann Whitney U, One Way ANOVA, Kruskall Wallis and Pearson Chi Square tests were used in the analyses. In statistical analyses, p˂ 0.05 values were considered significant. Before the research, permission was obtained from Erciyes University Ethics Committee. 74.5% of the participants were women, 59,5% were married, and 28,5% were overweight and 44,3% were obese. The mean Mediterranean Diet Quality Index score of the group was 4.26 and 56,3% required dietary intervention. A relationship was found between physical role difficulty, general health and energy scores, which are among the Short Form-36 subscales, and Mediterranean Diet Quality Index scores. In addition, paticipants' body mass index were significant in the physical function, physical role difficulty, pain, general health, emotional role difficulty, and mental health sub-dimensions of the Short Form-36 scale, and except for the emotional role difficulty dimension, the scores of the underweight, normal, and overweight were higher than the scores of the obese. In emotional role difficulty, the scores of normal and overweight individuals were found to be higher than those of obese individuals.The group's compliance with the Mediterranean diet is low. Those who were not obese had better quality of life. Obese individuals may improve their quality of life by losing weight. 

Keyword: Adequate And Balanced Nutrition; Kıdmed; Mediterranean Diet; Obesity; Quality Of Life.