Diş hekimine ilk kez başvuran 0-6 yaş arasındaki hastaların oral hijyen alışkanlıkları ile ilgili olarak ebeveynlerin bilgi seviyesinin değerlendirilmesi
Evaluation of parents'knowledge level regarding the oral hygiene habits of patients ages 0-6 years who visited the dentist for the first time
Yazar: MUHAMMET HALİL BİLGÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA CEREN TUĞUTLU
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Erken çoçukluk çağı çürüğü prevalansının yüksek olması sebebiyle halen
büyük bir halk sağlığı problemi olmaya devam etmektedir. Bu çürüklerin, doğru ağız
hijyeni uygulamaları ve düzenli diş hekimi kontrolleri ile önlenmesi önem
taşımaktadır. Bu çalışmada, 0-6 yaş aralığındaki çocukların ilk diş hekimi ziyaretinin
yaşı, nedenleri, çocukların ağız hijyen uygulamaları ve ebeveynlerinin ağız ve diş
sağlığı konusundaki bilgi ve bilinç düzeyi seviyelerinin değerlendirilmesi
amaçlanmıştır.
Çalışmaya kliniğe dental muayene ve tedavilerinin yapılması amacıyla
başvuran 0-6 yaş arasındaki 355 çocuk hasta dahil edilmiştir. Hastaların ağız içi
muayeneleri yapılarak, dmft skorları kaydedilmiştir. Sonrasında, toplam beş ana
bölüm ve yirmi yedi çoktan seçmeli sorudan oluşan anket çocukların ebeveynlerine
uygulanmıştır. Anket formunun birinci bölümü hastanın yaş ve cinsiyet gibi bilgilerini
ve ikinci bölümü ailelerin sosyodemografik özelliklerini içerirken; üçüncü bölümü
kliniğe başvurma sebepleri, dördüncü bölümü çocukların oral hijyen alışkanlıkları ve
son bölümü ise ebeveynlerin dental sağlık ve oral hijyen konusundaki bilgi düzeyleri
ve bu bilgileri edindikleri kaynak konusunda sorular içermektedir.
Çalışma sonucunda, hastaların ortalama yaşı 4,5 olup %51,0'i erkeklerden,
%49,0'u ise kızlardan oluşmaktaydı. En sık diş hekimine başvuru nedenleri sırasıyla;
çürük (%49,6) ve ağrı (%34,1) iken, 13 hasta apse (%3,7), 1 hasta ise travma kaynaklı
sağlık kurumuna başvurmuştu. Medyan dmft skoru 6 olup söz konusu skorlar 0 ile 20
arasında değişmekteydi. Hastaların %8,5'i henüz dişlerini fırçalamaya
başlamamışken, %17,4'sinin 1 yaşından büyükken, %62,8'sinin ise 2 yaşından
büyükken dişlerini fırçalamaya başladığı belirtilmiştir. Diş fırçalama yapan hastaların
%16,6'sında anne veya babasının fırçalama konusunda yardımcı olmadığı, hastaların
%51,4'ünün florlu bir macun kullandığı, %89,2'sinin ise manuel diş fırçası kullandığı
belirlenmiştir. Ebeveynlerin, ağız ve diş sağlığı ile ilgili bilgi ve farkındalık başarı
puanlarının ortalaması 55,5 (15,6-100,0) olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, eğitim
seviyesi daha yüksek ebeveynlerin çocukları daha düşük dmft skoruna sahipken, diş
hekimine de daha sıklıkla rutin muayene sebebiyle başvurdukları tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, okul öncesi çocuklarda çürük görülme oranı yüksekken,
fırçalama alışkanlıklarında eksiklikler olduğu ve kliniğe en sık başvuru nedeninin de
çürük varlığı olduğu tespit edilmiştir. Anne ve babaların eğitim seviyesi yükseldiğinde
ise, ortalama dmft skorları düşerken; fırçalama alışkanlıklarının da daha iyi olduğu
belirlenmiştir. Bu bulgular ışığında, erken çocukluk çağı çürüklerinin önlenmesi için,
ailelerin bilinçlendirilerek, rutin dental kontrollerin düzenli hale getirilmesi gerektiği
düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Ağız sağlığı, diş fırçalama, ebeveynler, tutum.

Abstract:
Due to its higher prevalence, early childhood caries continue to be one of the
greatest community health problems. It is crucial to prevent this desease with accurate
oral hygiene practices and regular dental checkups. In this study, it was aimed to
evaluate the time and reasons for first dentist visits of children aged 0 to 6 years, as
well as oral hygiene practices of these children and their parents' level of knowledge
and consciousness concerning oral and dental health.
The study included 355 pediatric patients aged 0 to 6 years who came to the
dental clinic for dental examination and treatment. Intraoral examinations were
performed and dmft scores were recorded. Then a survey including a total of five main
parts and 27 multiple-choice questions was performed to the parents. The first part of
the survey form included information about the patients such as age and gender. The
second part included sociodemographic characteristics of the families. the third part
included the reasons for coming to the clinic. The fourth part included oral hygiene
habits of the children. The final part included questions about the parents' level of
knowledge and consciousness concerning dental health and oral hygiene and the
resources they had obtained that knowledge from.
As a result of the study, the mean age of the patients was found to be 4.5 years.
51.0% of the patients were male and 49.0% were female. The most frequent reasons
to come to the dentist were decay (49.6%) and pain (34.1%), respectively. Moreover,
13 patients had come for apsis (3.7%) and one patient for trauma. The median dmft
score was 6 and the scores ranged from 0 to 20. Of the patients, 8.5% had not started
toothbrushing yet, 7.4% had started toothbrushing after age one and 62.8% after age
two. Of the patients brushing their teeth, 16.6% received no help from their parents
with toothbrushing, 51.4% used fluorine toothpaste and 89.2% used a manual
toothbrush. The parents' mean success score of knowledge and consciousness
concerning oral and dental health was found to be 55.5 (15.6-100.0). In addition, the
children of the parents with a higher level of education had lower dmft scores and they
came to the dentist for routine examination more often.
As a consequence, it was determined that prevalence of tooth decay was higher
among preschool children and they had deficiencies in their brushing habits. The most
frequent reason to come to the clinic was presence of decay. As the parents' level of
education increased, children's mean dmft scores decreased and their brushing habits
became better. In the light of these findings, it was suggested that awareness be raised
among families and routine dental checkups be made regularly to prevent early
childhood caries.
Keywords: Attitude, oral health, parents, toothbrushing