Başarılı yöneticilerin hayat hikâyeleri ve yöneticilik gelişimlerine yansımaları: Nitel bir araştırma
Life stories of successful managers and their reflection on managership development: A qualitative research
Yazar: MUHAMMET HAMDİ MÜCEVHER
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ERDEM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Başarı = Success ; Başarı değerleme = Success evaluation ; Yaşam olayları = Life events ; Yaşam süreci = Life process ; Yöneticiler = Managers ; İşletme yönetimi = Business management

Özet:
Rekabet, verimlilik, üretkenlik, kârlılık, ivedilik ve performans gibi anahtar kavramların oldukça önem taşıdığı günümüzde, yönetim ve yönetici kavramları popülerliğini korumaya devam etmektedir. Yönetme işinin daha etkin nasıl yapılabileceği ve başarılı bir yöneticinin sahip olması gereken özelliklerin neler olduğu gibi konulara gösterilen yoğun ilgi, bu popülerliği kanıtlar niteliktedir. Başarılı yöneticilerin başarı sırları, anahtar formülleri, tavsiye ve önerileri her zaman değer görmüş, bu konularda yazılan makale, kitap, deneme ve otobiyografiler en çok okunanlar listesinde yerini almıştır. Peki, niçin bazı yöneticiler başarılı olurken, bazıları olamamaktadır? Bu soru başarılı yöneticilerin hayat hikâyelerinin hep merak edilmesine neden olmuştur. 
Yöneticilik çalışmalarına bakıldığında, yöneticilerin özellikleri ve davranışları üzerinde daha çok durulduğu; yöneticilik yeteneğinin ve gelişiminin temel kaynağı olan hayat hikâyelerinin hep göz ardı edildiği görülmektedir. Her yöneticinin bir hikâyesi vardır ve hikâyelerindeki deneyimler, olaylar, eylemler ve etkinlikler; bireylerin daha iyi ya da daha kötü bir yönetici olmasına neden olur. Geriye gidip yöneticilerin hayat hikâyeleri incelendiği zaman, deneyim ve yaşam olaylarından hangilerinin onları şekillendirdiği ve yön verdiği görülebilir. Yöneticilerin kim olduğu, hayat mücadelelerinin nasıl gerçekleştiği, neleri başarabilecekleri ya da başaramayacaklarının bilinmesi; ilham verir, heyecanlandırır ve motive eder. 
Bu saikle yapılan araştırmada, başarılı yöneticilerin hayat hikâyelerinin analiz edilmesi yoluyla başarılarında anahtar role sahip olan; yaşam olayları, deneyimler, eylemler ve etkinlikler ortaya çıkarılarak bu faktörlerin yöneticilik gelişimine ne gibi katkısı olduğu incelenmiştir. Çalışmada, nitel araştırma desenlerinden anlatı ve hayat hikâyesi araştırması yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını belirlemek için maksimum çeşitlilik, politik önem ve ölçüt örnekleme yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak spor, iş dünyası, sivil toplum ve akademi alanlarından 4 başarılı yöneticiyle yapılan, derinlemesine görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Görüşmeler kronolojik ve tematik yaklaşım ile kodlanmıştır. Elde edilen veriler, Maxqda 18 Analytics Pro analiz programı aracılığıyla çözümlenmiştir.
Çalışma sonucunda; aile, yetişme ortamı ve çevresi, kritik yaşam olayları, dönüm noktaları, mücadeleler, kişi, grup ve organizasyonlar, bireysel ideolojiler, aktiviteler, alışkanlıklar ve ilk yöneticilik yeteneği keşiflerinin; başarılı yöneticilerin gelişiminde etkili olduğu tespit edilmiştir. Başarılı yöneticilerin hayat hikâyelerindeki bu unsurların, onlara; yönetsel beceriler, öğrenme ve gelişim odaklılık, eylem odaklılık, karakter ve erdem, çevre ve kişisel gelişim kazandırarak yöneticilik gelişimlerini biçimlendirdiği görülmüştür. Ayrıca çalışma sonucunda "Başarılı Yöneticilerin Hayat Hikâyeleri ve Yöneticilik Gelişimine Yansımaları Modeli" elde edilmiştir.

Abstract:
The concepts of management and manager still keep on being important while the key concepts rivalry, productivity, profitability, urgency, performance are also remarkable these days. There is a lot of interest in how management could be performed in a better way, what the characteristics of a successful manager are and this interest proves the popularity. The secrets of successful managers, their key formulas, their advice and suggestions have always been valued. The books, articles, autobiographies written on these subjects have always been on the top lists. Why are some managers successful while some aren't? This question has caused many people to wonder about the life stories of successful managers.
When looked at the studies of management, characteristics and behaviours of managers have been emphasized more. It is seen that their life stories which are the basic sources of their management capabilities and development have always been neglected. Each manager has a life story. The experiences, events, actions and activities in their stories cause the individuals to become a better or worse manager. When looked at the life stories of managers, it could be seen what experiences and life events have shaped them. The analysis of managers' life stories, who they are, their struggles, what they can or can't succeed inspire, excite and motivate.
In this study; life events, experiences, actions and activities which have affected their career have been revealed and what kind of contributions these factors make have been analyzed by means of the analysis of successful managers' life stories. In the study, narratives and the approach of the analysis of life stories have been used out of qualitative research methods. In order to determine the participants of the study, maximum variation sampling, political importance and criterion sampling have been used jointly. The data of the study have been obtained using semi-structured interview form as a result of deep interviews with 4 successful managers from sports, business, civil society and academia. The interviews have been coded with the approach of chronology and thematic approach. The data obtained have been analyzed by means of the program Maxqda 18 Analytics Pro.
At the end of the study, it has been found out that family, habitat and environment, important life events, turning points, struggles, people, groups and organizations, individual ideologies, activities, habits and first management discoveries have affected the successful managers. It has been seen that these factors contributed to their managerial skills, learning, focusing on development and action, character and merit, environment and personal development. Also, at the end of the study "The Method Life Stories of Successful Managers and the Reflection on the Development of Management" has been obtained.