Türkiye'de sigorta şirketlerinin finansal performansını belirleyen faktörlerin analizi
Analysis of factors determining the financial performance of insurance companes in Turkey
Yazar: HAKKI GENÇ
Danışman: PROF. DR. ALİ İHSAN AKGÜN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sigortacılık = Insurance
Dizin: Finansal performans = Financial performance ; Hayat sigortası = Life insurance ; Kaldıraç etkisi = Leverage effect ; Karlılık = Profitability ; Sigorta sektörü = Insurance sector ; Sigorta şirketleri = Insurance companies

Özet:
Bu tezde, sigorta şirketlerinin finansal performanslarını belirleyen faktörler analiz edilmiştir. İki çeşit analiz yöntemi kullanılmıştır:
Birincisinde; ROA üzerine etki edebileceği düşünülen 9 adet bağımsız değişken alınmış, 46 adet sigorta şirketinin 2010-2019 yılları arası verileri analiz edilmiştir. Bu analiz sonucunda firma yaşı, aktif büyüklüğü, prim büyüme oranı ve enflasyon ile aktif kârlılığı (ROA) arasında pozitif; hasar oranı, borçlanma oranı (kaldıraç) ve pazar payı (rekabet) ile aktif kârlılığı arasında negatif ilişki bulunduğu; saklama payı ile düzenleme sayısı arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
İkincisinde; sigorta şirketleri Hayat ve Hayat Dışı, BİST'te İşlem Gören ve BİST'te İşlem Görmeyen olarak dört gruba ayrılmıştır. Her grup şirket yine aynı bağımlı ve bağımsız değişkenler ile ayrı ayrı analiz edilmiştir. Hayat grubunda aktif kârlılığını pozitif etkileyen değişkenin enflasyon olduğu tespit edilmiştir. Ancak yapılan analiz tümüyle istatistiksel olarak anlamsız çıkmıştır. Hayat dışı grubunda aktif kârlılığını firma büyüklüğünün pozitif yönde; hasar oranı, kaldıraç, prim büyüme oranı ve pazar payının negatif yönde etkilediği sonucuna varılmıştır. BİST'te işlem gören sigorta şirketlerinin aktif kârlılığını, firma yaşı ve pazar payı değişkenlerinin pozitif, diğer tüm değişkenlerin negatif etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. BİST'te işlem görmeyen sigorta şirketlerinin aktif kârlılığını firma büyüklüğü ve enflasyonun pozitif; hasar oranı, kaldıraç, prim büyüme oranı ve pazar payının negatif etkilediği anlaşılmıştır. Saklama payı, düzenleme sayısı ve firma yaşının ise, BİST'te işlem görmeyen sigorta şirketlerinin aktif kârlılığı üzerinde herhangi bir etkiye sahip olmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this thesis, factors determining the financial performance of insurance companies is analyzed. Two types of analysis methods were used.
In the first, 9 independent variables were taken that were thought to have an impact on ROA and data of 46 insurance companies were analyzed between 2010 and 2019. As a result of this analysis; it was concluded that there was a positive relationship between company age, asset size, premium growth rate and inflation and asset profitability (ROA), negative relationship between loss ratio, borrowing rate (leverage) and market share (competition) and asset profitability, and there was no statistically significant relationship between retention rate and number of regulations.
In the second, insurance companies are divided into four groups: life and non-life and traded in BİST and not traded in BİST. Each group of companies was analyzed separately with the same dependent and independent variables. It has been determined that inflation is the variable that positively affects asset profitability in the life group. However, the analysis was completely statistically meaningless. In the non-life group, it was concluded that the company's profitability was positively affected by the asset size, negatively affected by loss ratio, leverage, premium growth rate and market share. It has been concluded that the active profitability of the insurance companies traded in BIST positively affected by the age of the company and the market share variables and negatively affected by all other variables. It is understood that the active profitability of insurance companies not traded in BIST is positively affected by the company size and inflation and negatively affected by the loss ratio, leverage, premium growth rate and market share. It has been concluded that the number of regulations, retention rate and the age of the company has no effect on the asset profitability of insurance companies not traded in BİST.