Avrupa Birliğinin gelişen Libya politikası: Göç ve güvenlik
European Union's evolving Libya policy: Migration and security
Yazar: MEHMET EMİR
Danışman: PROF. DR. ÇINAR ÖZEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Çalışma uluslararası ilişkiler disiplininde Realist teori çerçevesinde Avrupa Birliği kurumsal yapısı ve üye devletlerinin Libya politikasına dair göç ve güvenlik bağlamında politika analizlerini değerlendirmektedir. Çalışmanın araştırma konusu "Avrupa Birliği üyesi devletlerin Libya krizi öncesi ve sonrasında neden ortak bir politika izleyemedikleri"dir. Libya'nın araştırmanın odağına alındığında ortaya çıkan sonuçlar Avrupa Birliği üyesi devletlerin bu devlete bakış açılarındaki farklılıkları göz önüne sermektedir. Dolayısıyla Birlik üyesi devletlerin göç ve güvenlik politikası yaklaşımlarının ne kadar farklı olduğu Libya olayları özelinde ortaya çıkmaktadır.
Göç ve güvenlik bağlamında icra edilen çalışma Avrupa Birliği kurumsal yapısı ve üye devletlerin Libya ile olan ilişkileri üzerine odaklanmaktadır. Değerlendirme safhasında üye devletlerin tarihsel süreçte Libya ilişkileri, ortak çıkarları için beklenen ortak strateji, tutum ve eylemi neden göç ve güvenlik bağlamında ortaya koyamadıkları incelenmektedir. Devletlerin halen çok güçlü bir şekilde güvenliklerini diğer politikalardan daha fazla öncelemelerinden dolayı çalışmada Realist teori benimsenmiştir.
Libya'da Muammer Kaddafi öncesi ve sonrası dönem gelişmeleri incelenerek Avrupa Birliği kurumsal yapısı ve üye devletlerin bu süreç içerisinde etkileşimleri değerlendirilecektir. Tarihsel sürecinde çoğunlukla sömürgeciliğe maruz kalan Libya vatandaşlarında milliyetçilik vasıfları zayıf kalırken, din eksenli ve Batı karşıtı bir aidiyet benimsenmiştir. Sömürgecilik düzeninin ardından Kral İdris ve Muammer Kaddafi rejimleri ülke yönetiminde hakim olurken demokrasi görülmemiştir. Dolayısıyla monarşik düzende başta bulunan yöneticilerin politik tercihleri devlet politikalarının da belirleyicisi olmuştur. 
Libya'nın petrol kaynağına sahip olması, Avrupa'nın güneyinde çok önemli bir coğrafyada yer alması ve göç güzergahında önemli bir konumda bulunması sayesinde bu durum onun Avrupa Birliği tarafından dikkate alınması gereken kaçınılamaz bir aktör olmasını sağlamıştır. Özellikle 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından güvenlikle bağdaştırılan düzensiz göç olgusu Avrupa Birliği ve Libya ilişkilerini daha önemli kılmıştır. Avrupa'da düzenlenen terör saldırılarından sonra düzensiz göç başlıca gündem maddesi olmuştur. Birlik üyesi devletlerin göç ve güvenlik bağlamında politikalarını analiz edebilmek için Libya krizi çok elverişli bir örnek olaydır. Çünkü buradan hareketle Birlik üyesi devletlerin ulusal çıkarları ekseninde hem bütünleşme teorileri bağlamında birbirleriyle olan politik ilişkileri hem de Libya politikası üzerinden dış eylemleri analiz edilebilmektedir.
Avrupa Birliği üyesi devletler açısından halen ulusal çıkarları çok güçlü bir şekilde korunurken bunun en önemli unsurunu ise güvenlik oluşturmaktadır. Güvenlikleri söz konusu olduğunda Birlik üyesi devletler bütünleşme stratejilerini dahi geri plana atmaktadırlar. Güvenlikleri için çok önemli gördükleri düzensiz göç hareketlerine karşı egemenliklerini üst otoriteye devretmekte isteksizdirler. Bunun yanında göç ve güvenlikleri için birbirlerinin çıkarı aleyhine bile olsa Libya örneğinde görüleceği gibi hareket etmekten çekinmemektedirler. Libya olayları Avrupa Birliği üyesi devletlerin ortak hareket etmelerinde neden başarısız olduklarını analiz etmek için çok elverişli bir alandır. Çalışma bilimsel literatürdeki bu eksikliği tamamlayarak bilimsel alana katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Abstract:
The study evaluates the institutional structure of the European Union and the policy analyzes of its member states in the context of migration and security in the context of Realist theory in the discipline of international relations. The research topic of the study is "Why the European Union member states could not follow a common policy before and after the Libyan crisis". When Libya is the focus of the research, the results reveal the differences in the perspectives of the European Union member states towards this state. Therefore, the differences in the immigration and security policy approaches of the member states of the Union emerge in the context of the Libyan events.   
The study, carried out in the context of migration and security, focuses on the institutional structure of the European Union and the relations of the member states with Libya. In the evaluation phase, it is examined why the member states have not been able to put forward the expected common strategy, attitude and action for Libyan relations in the historical process, in the context of migration and security. Realist theory has been adopted in the study because states still strongly prioritize their security over other policies.
By examining the developments in Libya before and after Muammar Gaddafi, the institutional structure of the European Union and the interactions of the member states in this process will be evaluated. While the nationalist qualities of Libyan citizens, who were mostly exposed to colonialism in the historical process, remained weak, a religious and anti-Western belonging was adopted. After the colonial order, the regimes of King Idris and Muammar Gaddafi dominated the country, while democracy was not seen. Therefore, the political preferences of the rulers from the monarchical order have also been the determinant of state policies.
Libya has oil resources, is located in a very important geography in the south of Europe and has an important position on the migration route, which has made it an inevitable actor that should be taken into account by the European Union. Especially after the September 11, 2001 attacks, the phenomenon of irregular migration associated with security has made the relations between the European Union and Libya more important. After the terrorist attacks in Europe, irregular migration became the main agenda item. The Libyan crisis is a very convenient case study in order to analyze the policies of the member states of the Union in the context of migration and security. From this point of view, both the political relations of the member states of the Union with each other in the context of integration theories and their foreign actions on the Libyan policy can be analyzed on the axis of national interests.
While the national interests of the European Union member states are still very strongly protected, the most important element of this is security. When it comes to their security, the member states of the Union put their integration strategies into the background. They are reluctant to transfer their sovereignty to the higher authority against irregular migration movements, which they consider very important for their security. In addition, they do not hesitate to act as can be seen in the example of Libya, even if it is against each other's interests for their migration and security. The Libyan events are a very convenient area to analyze why the member states of the European Union have failed to act jointly. The study aims to contribute to the scientific field by completing this deficiency in the scientific literature.