Türkiye'de din dışı spiritüel akımlar üzerine bir araştırma
A research on nonreligious spiritual movements in Turkey
Yazar: SEVDENUR VARLIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KENAN SEVİNÇ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dini akımlar = Religious trends ; Maneviyat = Spirituality ; Meditasyon = Meditation ; New Age akımı = New Age movement ; Spiritüalizm = Spiritualism ; Toplumsal akımlar = Social trends ; Yoga = Yoga

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de gün geçtikçe yaygınlaşan ve sayıları artış gösteren spiritüel oluşumların genel karakteristikleri, bu oluşumlarda gözlemlenen spiritüel inanışların ve pratiklerin neler olduğu, bu inanışlar çevresinde gelişen akımlar, bu akımlara katılım motivasyonları ve bu akımlara katılanların demografik özellikleri ele alınmaktadır. Batı'da hızla yaygınlaşan ve oldukça ciddi oranlarda mensup edinen bu yaklaşımlar Türkiye'de de yaygınlaşmaya başlamıştır. Bundan ötürü, bu yaklaşımların/oluşumların betimlenmesi din psikolojisi ve ilahiyat ilimleri açısından pratik ve teorik bir değere sahiptir.
Araştırma temelinde öncelikle din, dindarlık, spiritüellik ve New Age kavramları ele alınmıştır. Ardından spiritüel çalışmalara katılan bireylerin demografik özelliklerini, din ve dindarlık hakkındaki düşüncelerini, spritüel deneyimlerini, inanç ve ritüellerini tespit etmeye yönelik sorulardan oluşan mülakat formu oluşturulmuştur. Spiritüel akımlara katılanlarla yapılan görüşmelerden elde edilen veriler betimsel ve içerik analizine tabi tutulmuş ve bulgular yorumlanmıştır.
Araştırma bulgularına göre kendisini spiritüel olarak tanımlayan kişilerin aynı zamanda dini mensubiyetleri bulunduğu fakat dindarlık düzeylerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Dini çeşitli açılardan sorguladıkları, dini ritüellere katılım sıklıklarının düşük olduğu bulgulanmıştır. Aynı zamanda Tanrı, ölümden sonra yaşam, ruh gibi inançlara sahip oldukları öte yandan İslami ritüellerden farklı olarak inanç ve ritüellere de sahip olduklarından ve çeşitli duyu dışı deneyimler yaşadıklarından söz etmektedirler.
Son olarak, kurumsal dinden uzaklaşan bireylerin alternatif arayışlar içinde bulundukları görülmektedir. Türkiye'de bu oluşumların çeşitli alternatif spiritüel vaatler sundukları belirlenmiştir ve bu grupların üye sayılarının giderek arttığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, we discussed general characteristics of the spiritual communities which spread day by day and increase in number in Turkey, the spiritual beliefs and practices which were observed in these communities, the movements that developed around these beliefs, motivators to participate in these movements and demographic characteristics of the participants of these movements. These approaches adopting quite significant numbers of members and rapidly spreading in the West have become widespread in Turkey. Therefore, the description of these approaches / groups has a practical and a theoretical value in terms of the psychology of religion and theology. 
On the basis of the research, firstly the concepts of religion, religiosity, spirituality and New Age terms were discussed. Then, we created an interview form consisting of questions focused on determining demographic characteristics, thoughts about religion and religiosity, spiritual experiences, beliefs and rituals of the participants of these spiritual practices. The data obtained from the interviews with the participants in the spiritual movements was subjected to descriptive and content analysis and the findings were interpreted.
According to the findings of the research, it was found that the individuals who defined themselves as spiritual also had religious affiliations but their religiosity levels were low. It was found that they question religion in various aspects and the frequency of their participation in religious rituals is low. 6At the same time, they mention that they have beliefs such as life after death, God and soul. On the other hand, they mention that they have rituals and beliefs different from Islamic rituals and they experience some non-sensory experience. 
Finally, it is seen that individuals who are distant from institutional religion seek alternative approaches. It is found that these communities serve various alternative spiritual promises. The number of members of these groups has been increasing steadily.