Çoklu zekâ bakış açısıyla tasarlanan bilimin doğası öğretim sürecinin, öğretmen adaylarının çeşitli kazanımları ve görüşleri bakımından değerlendirilmesi
Evaluation of the teaching process of nature of science which is designed with a multiple intelligence perspective, in terms of the pre-service teachers' various achievements and views
Yazar: SEHER KELEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLCAN MIHLADIZ TURHAN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilimin doğası = Nature of science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Çoklu Zeka Kuramı = Multiple Intelligence Theory ; Çoklu zeka = Multiple intelligence ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Çalışma çoklu zekâ bakış açısıyla tasarlanan bilimin doğası öğretim sürecinin fen bilimleri öğretmen adaylarının sahip oldukları çeşitli kazanımlarını ve görüşlerini nasıl etkilediğini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu anlamda çoklu zekâ bakış açısıyla tasarlanan bilimin doğası öğretiminin, fen bilimleri öğretmen adaylarının sahip oldukları çoklu zekâ alanlarına, bilimin doğası anlayışlarına ve öz yeterliliklerine etkisi araştırılmış; öğretmen adaylarının öğretim sürecine ilişkin görüşleri alınmıştır. Çalışma nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma desenine göre yapılmıştır. Nicel araştırma yöntemine uygun olarak "tek grup ön test-son test deneysel desen" kullanılmıştır. Çalışma 2017-2018 bahar yarıyılında Mehmet Akif Ersoy Üniversitesinde öğrenim gören Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalı 3. sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Çalışma gurubunu 50 kız, 12 erkek olmak üzere toplam 62 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Çalışmada nicel veriler, Saban (2002)'ın hazırladığı "Çoklu Zekâ Envanteri" ve Kubilay (2014)'ın hazırladığı "Bilimin doğasına ve Öğretim Sürecine İlişkin Öz Yeterlik Ölçeği" ile 62 öğretmen adayından elde edilmiştir. Bunun yanı sıra nitel veriler ise, Aikenhead, Ryan ve Fleming'in (1989) hazırladığı Mıhladız (2010) tarafından orijinalinden çevrilen "Bilimin Doğasına Yönelik Görüşler (BDYG)" anketi yoluyla 31 öğretmen adayından ayrıca yarı yapılandırılmış görüşme formu ile de 10 öğretmen adayından toplanmıştır. Araştırmanın nicel verileri SPSS 22 istatistik paket programıyla, nitel verileri ise betimsel analiz yöntemine uygun olarak analiz edilmiştir. Çalışma sonunda çoklu zekâ bakış açısıyla tasarlanan bilimin doğası öğretim sürecinde öğretmen adaylarının "çoklu zekâ envanteri" ile "bilimin doğasına ve öğretimine ilişkin öz yeterlik anketinde" ön test - son test sonuçları arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Çoklu zekâ bakış açısıyla tasarlanan bilimin doğası öğretim süreciyle, öğretmen adaylarının bilimin doğası anlayışlarında genel olarak çağdaş görüş lehine anlamlı bir gelişme tespit edilmiştir. Bilimin doğası anketinde yer alan "Toplumun bilim üzerindeki etkisi", "Bilimin topluma etkisi", "Bilimsel bilginin sosyal yapısı", "Sınıflandırma düzeninin doğası" maddelerinde çağdaş (gerçekçi) görüşün arttığı belirlenmiştir. Bu bakımdan bilimin doğasına yönelik etkinliklerin pek çok konuda çağdaş bilimin doğası anlayışı kazandırdığı, ancak "hipotezler, teoriler ve kanunlar" maddesinde ise çağdaş görüşün artmasının yanında naif görüşü benimseyen öğretmen adaylarının da olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak çoklu zekâ bakış açısıyla tasarlanan bilimin doğası öğretim süreci sonunda fen bilgisi öğretmen adaylarının çoklu zekâ alanlarında, bilimin doğasına ve öğretimine ilişkin öz yeterliklerinde ve bilimin doğası anlayışlarında gelişmeler olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adayları çoklu zekâ ile yapılan bilimin doğası öğretim sürecinin kendilerine yorumlama yeteneği kazandırdığını, derse katılımlarının arttığını, yeni kavramların öğrenildiğini mevcut kavramlardaki yanlışların giderildiğini, bilmediği bilim insanlarını öğrendiğini, grupla çalışmanın iletişimi kuvvetlendirdiğini, kendine farklı bakış açıları kazandırdığını, empati duygusunu geliştirdiğini belirtmişlerdir.

Abstract:
The study was carried out to determine how the nature of science teaching, which was designed with a multiple intelligence perspective, affected the various achievements and views of pre-service science teachers. In this sense, the effect of teaching the nature of science, on the multiple intelligence areas of pre-service science teachers, their understanding of the nature of science and their self-efficacy was investigated; views of pre-service science teachers regarding the teaching process were taken. The method of the study is mixed research where quantitative and qualitative research methods are used together. Single group pretest-posttest experimental design was used in accordance with quantitative research method. This study was conducted with 3rd grade undergraduates during 2017-2018 spring semester at Mehmet Akif Ersoy University, Department of Science Education. The study group composed of 62 pre-service science teachers with 50 females and 12 males. Quantitative data in the study were obtained from 62 pre-service science teachers, through "Multiple Intelligence Inventory" developed by Saban (2002), and "The Self-efficacy Scale for the Nature and Teaching of Science" developed by Kubilay (2014). In addition, qualitative data were collected from 31 pre-service science teachers and 10 pre-service science teachers through a semi-structured interview form through the "Views about the Nature of Science (VANS) Questionnaire" translated Turkish by Mıhladız (2010) prepared by Aikenhead, Ryan and Fleming (1989). The quantitative data of the study were analyzed properly using SPSS 22 statistical package program and the qualitative data were analyzed with the method of descriptive analysis. As a result of the study, the nature of science, which was designed from a multiple intelligence perspective, it was found a significant difference between pre-test and post-test results in the "multiple intelligence inventory" of pre-service science teachers and "self-efficacy questionnaire on teaching the nature of science". A significant improvement was found in favor of the contemporary view in the pre-service teachers' understanding of the nature of science which is designed with a multiple ıntelligence perspective. Increase in the contemporary (realistic) view was determined at the following items contained by the nature of science survey: "Effect of Society on Science", "The Impact of Science on Society", "Social Structure of Scientific Knowledge", "Nature of Classification Order". In this respect, the activities related to the nature of science give an understanding of the nature of modern science in many subjects, however it was found that there were pre-service science teachers who adopted the naive view as well as the contemporary view in the "hypotheses, theories and laws" item. In conclusion, the study showed that nature of science instruction with multiple intelligence perspective has remarkable improvements on pre-service science teachers' multiple intelligence modalities, understandings of nature of science, and self-efficacies on teaching nature of science subject. Pre-service science teachers stated that the nature of science instruction with multiple intelligence perspective gave them the ability to interpret the teaching process, increased participation in the course, corrected their existing misconceptions while taught new concepts, as well as scientists who is not known before. They also remarked that the instruction made them aware that group works strengthened their communication skills, showed them new perspectives and helped them to develop a sense of empathy.