Karadeniz bölgesi'nde alışveriş bağımlılığı olan bireylerin psikolojik semptomları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between shopping addiction and psychological symptoms of individuals in Black Sea region
Yazar: ŞURA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. GÖKBEN HIZLI SAYAR
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Alışveriş = Shopping ; Alışveriş davranışları = Shopping behavior ; Bağımlılık = Dependency ; Karadeniz bölgesi = Black Sea region ; Psikoloji = Psychology ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Psikolojik durum = Psychological status

Özet:
Bu çalışma, Karadeniz Bölgesi'ndeki bireylerin Alışveriş bağımlılığı ile psikolojik semptomlar arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Çalışma için 4600 katılımcının verileri incelenmiş olup, Alışveriş bağımlılığı düzeyleri ile psikolojik belirtiler değişkenlerinin Alışveriş bağımlılığı düzeylerine göre farklılıkları değerlendirilmiştir. Çalışma için katılımcılara "Demografik Bilgi Formu" ve "Kısa Semptom Envanteri (KSE)" uygulanmıştır.
Çalışmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda, Alışveriş bağımlılık düzeyi yüksek olan katılımcıların psikolojik semptomlardan depresyon, anksiyete, olumsuz benlik, somatizasyon ve hostilite alt boyutları puanlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca, cinsiyet, yaş, çocuk sayısı, medeni durum, eğitim, psikolojik semptomlar alt boyutları yordayıcı analizine ilişkin bulgular doğrultusunda, kadın olmak, genç olmak, depresyon somatizasyon ve hostilite alt boyut puanlarının yüksek olması Alışveriş bağımlılık düzeyini anlamlı biçimde yordamaktadır. Yordanan ilişki varyansın %8'inde anlamlıdır.
Bu çalışma, Türkiye Bağımlılık ve Ruh Sağlığı Profili Çalışması kapsamında Karadeniz Bölgesi'nde yaşayan bireylerin Alışveriş bağımlılığı ile psikolojik semptomlar arasındaki ilişki incelenmiştir. Ülke çapında yapılan bu çalışmada, günümüzde madde ve madde dışı bağımlılık bozuklukları ve problemli kullanım düzeyleri ile ilgili olan psikopatolojik ve psikososyal unsurların ele alınmasıyla birlikte önemli katkılar sunmuştur.

Abstract:
This study aimed to examine the relationship between shopping addiction and psychological factors among individuals living in Black Sea region. 4600 participants filled out surveys including "Demographic Information Form","Behavioral Impact Load Form" and "Brief Symptom Inventory (BSI)", for examining the relationship among shopping addiction and psychological symptoms.
Based on the results of the study, depression, anxiety, somatization, negatif self, and hostility scores were found significantly higher among individuals with high levels of compulsive shopping behavior. Regression analyses for understanding the predictions of shopping addiction included gender, age, marital status, children, , psychological symptoms. Findings related predictions of shopping indicated that younger ages, female participants, lower levels of depression, higher levels of somatization and hostility, predicted levels of compulsive buying. Significance was found 8 % of total variance.
The research is a part of the Project called "Addiction and Mental Health Profile in Turkey" including participants in Black Sea region. The results may contribute prospective details regarding shopping addiction and associated factors. Because of the increasing trend in substance and non-substance addictions, it is important to understand the degree of severity by elaborating addictions with related factors.