Esnek insan kaynakları yönetiminin iş performansına etkisinde işe adanmışlığın aracılık rolü: Bankacılık sektöründe bir araştırma /
Yazar: SEDA YÜKSEL NALBANTOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN BAYRAKTAR
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Banka çalışanları = Bank employees ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Esnek yönetim = Flexable management ; Performans = Performance ; Ölçekler = Scales ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management ; İş performansı = Job performance ; İşe gönülden adanma = Work engagement

Özet:
Bu araştırmada bankacılık sektöründe esnek insan kaynakları yönetimi ile iş 
performansı ilişkisinde işe adanmışlığın aracılık rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. 
Araştırma nicel ve kesitsel araştırma olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklem 
grubunu özel sermayeli mevduat bankalarının İstanbul şubelerinde çalışan 400 kişi 
oluşturmaktadır. Araştırma verileri tesadüfü anket yöntemi ile toplanmıştır. Anket 
formunda kavramsal yapılara ilişkin dokuz dereceli üç ölçek ve katılımcılara ilişkin 
demografik soru formuna yer verilmiştir. Verilerin çözümlenmesi için güvenlik ve 
geçerlilik analizleri, değişkenler arası korelasyon analizi, keşfedici ve doğrulayıcı 
faktör analizleri yapılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan verileri analiz etmek için 
SPSS 25 ve LISREL 8.51 programları kullanılmıştır. Ölçeklere ait puanların normal 
dağılım gösterdiği durumlar için gruplar arası farklılıkları test etmek için bağımsız 
örneklem t testi ve tek yönlü ANOVA kullanılmıştır. Dağılımın normallik 
göstermediği durumlar için parametrik olmayan testlerden Kruskal-Wallis 
kullanılmıştır. Grupların varyanslarının homojenliğini belirlemek için Levene 
testinden faydalanılmıştır. Gruplar arasındaki farklılığın yönünü belirlemek için 
varyansın homojen olduğu durumlarda Tukey, homojen olmadığı durumlarda ise 
Tamhane'nin T2 testi post hoc testlerinden tercih edilmiştir. Ölçekler arası 
korelasyonda Pearson çarpım-moment korelasyonu kullanılmıştır. Aracılık etkisinin 
anlamlılığına bakmak için bootstrap analizi, 5000 örneklemli kalibrasyonla SPSS 
programında PROCESS v4.1 Andrew F. Hayes makrosu ile yapılmıştır. Korelasyon 
analizinde, araştırma modelinde yer alan bütün değişkenler arasında anlamlı ilişkiler 
saptanmıştır. Regresyon analizi sonuçlarına göre esnek insan kaynakları yönetiminin 
iş performansı ve işe adanmışlık değişkenlerindeki değişimi; işe adanmışlığın iş 
performansındaki değişimi anlamlı şekilde yordadığı belirlenmiştir. Aracılık 
analizinde işe adanmışlık değişkeninin; esnek insan kaynakları yönetimi ile iş 
performansı ilişkisinde kuvvetli düzeyde aracılık etkisine sahip olduğu görülmüştür. 
Alan yazında, Türk bankacılık sektöründe esnek insan kaynakları yönetimi ile iş 
performansı ilişkisinde işe adanmışlığın aracılık rolünü test eden araştırma 
bulunmamaktadır. Bu yönüyle araştırma hem araştırmacılar hem uygulayıcılar için 
değerli bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Esnek İnsan Kaynakları Yönetimi, İşe Adanmışlık, İş Performansı.

Abstract:
In this research, it is aimed to examine the mediating role of work engagement in the 
relationship between flexible human resource management and job performance in the 
banking sector. The research was designed as a quantitative and cross-sectional 
research. The sample group of the research consists of 400 people working in the 
Istanbul branches of privately owned deposit banks. Research data were collected by 
random survey method. In the questionnaire form, three scales with nine degrees 
related to conceptual structures and a demographic questionnaire about the 
participants were included. Security and validity analysis, correlation analysis 
between variables, exploratory and confirmatory factor analyzes were performed to 
analyze the data. SPSS 25 and LISREL 8.51 programs were used to analyze the data 
collected within the scope of the research. To examine the significance of the 
mediation effect, bootstrap analysis was performed with the PROCESS v4.1 Andrew 
F. Hayes macro in SPSS program with 5000 samples calibration. In the correlation 
analysis, significant relationships were found between all the variables in the research 
model. According to the results of the regression analysis, the change in the variables 
of job performance and work engagement of flexible human resource management. It 
was determined that work engagement significantly predicted the change in job 
performance. Independent sample t-test and one-way ANOVA were used to test the 
differences between groups for the cases where the scores of the scales were normally 
distributed. Kruskal-Wallis, one of the non-parametric tests, was used for cases where 
the distribution did not show normality. Levene's test was used to determine the 
homogeneity of the variances of the groups. To determine the direction of the 
difference between the groups, Tukey's test was preferred when the variance was 
homogeneous, and Tamhane's T2 test was preferred over the post hoc tests when it 
was not homogeneous. In the mediation analysis, the variable of work engagement,
which has been seen that it has a strong mediating effect in the relationship between 
flexible human resources management and job performance. In the literature, there is 
no research that tests the mediating role of work engagement in the relationship 
between flexible human resource management and job performance in the Turkish 
banking sector. In this respect, the research provides a valuable contribution for both 
researchers and practitioners.

Keywords: Flexible Human Resources Management, Work Engagement, Work Performance.