Mushaf tertibinin âyetlerin anlaşılmasındaki etkisi -Ankebût sûresi örneği-
The effect of the mushaf order in understanding the verses -examples of surah al-Ankabut-
Yazar: ÖMER BOZKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEL ABİDİN AYDIN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Ankebut suresi = Ankebut sura ; Anlam = Meaning ; Ayetler = Verses ; Bağlam = Context ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Münasebe = Münasaba ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Mâlum olduğu üzere farklı zaman ve ortamlarda nâzil olan âyetler, kronolojik sıraya uygun olarak tertip edilmeyip aynı sûrede bir araya getirilmiştir. Muhtelif ortamlarda nâzil olmasına karşın ardı ardına sıralanan âyetler, Kur'an'ın anlaşılmasına tesir etmiş midir? Dahası, yorumlamada arka plan bilgilerinin ehemmiyetine rağmen âyetler neden nâzil oldukları sıralama yerine mevcut tertipteki gibidir? Bu durum, âyetlerin yorumlanmasındaki metodu etkiler mi? Bu bağlamda, dış bağlam ile mevcut tertip arasında nasıl bir ilişki vardır? Kur'an'ın tefsirinde dış bağlamı önemseyen müfessirler, söz konusu tertip neticesinde oluşan bağlamı mı yoksa arka plan vesilesi ile oluşturulan bağlamı mı esas almışlardır? Dahası, hangi yöntemin esas alınması sıhhatlidir?
Mezkûr araştırmanın hangi yöntem çerçevesinde ele alındığına değinecek olursak şunlar söylenebilir: Evvelemirde sorunun tespiti için gerekli kaynakları tarayıp tasnif ve tahlil etmenin ardından toplanan verileri konu bağlamında analiz ettik. Yaptığımız okumalarda, âyetlerin nasıl tertip edildiğine, tevkîfîlik-ictihadîlik bağlamında temas ettik. Mevzumuzla alâkalı gördüğümüz bağlam ve münâsebât ilmini izah ettik. Ankebût sûresinin nüzûl sürecini ve bölümlerini ele aldık. Bu veçhile araştırma konumuzun çerçevesini çizdikten sonra Ankebût sûresi bağlamında, konuya dair örnekleri serdettik. Misaller ele alınırken müfessirleri, kendi kanaatleri üzerinden irdeleme gayretinde olduk. İç bağlam ve münâsebât ilmi üzerinden örnekleri ele aldık. Misaller hakkındaki değerlendirmelerimizi beyan etmenin akabinde sonuç kısmı ile araştırmamızı neticelendirmiş olduk. Bu yöntem ve gaye ile ele aldığımız tezimizin sonucunda, Mushaf tertibinin âyetlerin anlaşılmasında etkili olduğunu gördük.
Daha açık bir dil ile ifade etmek gerekirse muhtelif zaman ve ortamlarda nâzil olduğu ifade edilen âyetler, peşi sıra tertip edildiği için aralarında bir irtibat kurulmuştur. Bu irtibatlar, kimi zaman sorun oluşturmazken kimi zaman kullanılan metodun sıhhati açısından müşkil olabilmektedir. Gayret bizden, tevfîk Allah'tandır.

Anahtar Kelimeler: Tefsir, Mushaf Tertibi, Ankebût Sûresi, Âyetlerin Anlaşılması, Münâsebât İlmi, Bağlam

Abstract:
As is known, verses of the Qur'an are not indexed according to the order in which they first revealed, but rather verses revealed at different times and places were brought together in the same Surah. Did these verses written one after another despite the different revelation time have affected the understanding of the Qur'an? Moreover, despite the importance of revelation background knowledge in interpretation, why are the verses listed in the current order instead of the order they revealed? Does this affect the method of understanding the verses? So, what is the relationship between the background knowledge and the current order of the verses? Did the authors, who considered the revelation background, based on the current order of the verses, or the real revelation order while interpreting the verses? In short, which method is more appropriate to be based on?
Within the framework of this issue, the resources required to exert the case in point were scanned and classified. Historical information is given briefly, and examples are examined. We would like to express that when the examples were examined, the author acted entirely on his own opinion. In summary, in our research with this method and purpose, we found that the order of the verses influenced the understanding of the Qur'an.
In short, a forced connection has been established between the verses that are said to reveal at different times and places just because they are sorted one after another. Before this determination, we looked at who sequenced the Verses. Then, we ended the first chapter by explaining the relevance of the context and relationship science. In the second part, we have explained how we will examine the subject. Later, we have analyzed and discussed Surah Al-Ankabut by chapters. After that, we first explained the subject by giving examples of the internal context and then on the relationship science. After explaining the examples, we ended our thesis with the conclusion. Endeavor is from us whereas the success from Allah.

Keywords: Tafsir, Tartib of Mushaf, Surah Al-Ankabut, Ayah Interpretation, Munasabat, Context