Finansal okuryazarlık ve matematiksel okuryazarlık perspektifinde Türkiye ve Kanada (Ontario) öğretim programlarının incelenmesi ve bir model önerisi
The research of curriculums of Turkey and Canada (Ontario) from the perspective of financial literacy and mathematical literacy and a model suggestion
Yazar: ABDULLAH ÖZKALE
Danışman: DOÇ. DR. EMEL ÖZDEMİR ERDOĞAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Finansal okuryazarlık = Financial literacy ; Kanada = Canada ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Matematik okuryazarlığı = Mathematical literacy ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu çalışmanın amacı, matematik eğitiminde finansal okuryazarlık kavramını incelemektir. Nitel bir araştırma olarak tasarlanan bu çalışmada öncelikle finansal okuryazarlık perspektifinden Ontario ve Türkiye matematik öğretim programları yatay karşılaştırma yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Bu karşılaştırmada Ontario programlarının finansal okuryazarlık vurgusunun belirgin, içerik, kazanım ve kavramsal ilişkilendirme yönünden daha zengin olduğu görülmüştür. Bununla birlikte Türkiye'de 2005 yılından bu yana sürdürülen yapılandırmacı yaklaşım ile hazırlanmış 2005, 2013 ve 2017 matematik öğretim programları finansal okuryazarlık perspektifinden dikey karşılaştırma yöntemiyle analiz edilmiştir. Bu incelemede 2005 programında yer alan finansal ilişkilendirmelerin 2013 ve 2017 programlarında sadeleştirildiği görülmüştür.
İkinci olarak eğitim alanında yararlanılabilecek bir finansal okuryazarlık modeli geliştirilmiştir. Bu modelde finansal davranışlar odak olarak alınmış, bu davranışların bilgi, beceri ve etken faktörler ile şekillendiği ve bu boyutların aralarında bir etkileşim söz konusu olduğu ifade edilmiştir.
Üçüncü olarak matematiksel okuryazarlık ve finansal okuryazarlık arasındaki etkileşimi ortaya koyan ve doküman analizlerinde yararlanılabilecek bir etkileşim modeli geliştirilmiştir. Model, içerik, finansal bağlam ve süreç boyutlarından oluşmaktadır. Çalışmada Etkileşim Modelinin işlevselliğini göstermesi açısından bu çerçevede gerçekleştirilen PISA analizlerine yer verilmiştir. PISA kapsamında her iki okuryazarlığı birlikte ele alan analizler yer almadığı için kavramsal bir çerçeve sunan bu analizler PISA çalışmaları için değerli görülmektedir.

Abstract:
The aim of the study is to deal with the concept of financial literacy in mathematics education. In this study designed as a qualitative research, firstly mathematics curriculums of Ontario and Turkey analysed from the perspective of financial literacy using horizontal comparison method. In the comparison, it is seen that Ontario programs highlight the concept of financial literacy, and are richer than programs of Turkey in terms of content, acquisitions and conceptual connections. However, 2005-2013-2017 mathematics curriculums of Turkey that carried out since 2005 analysed among themselves through vertical comparison method from the perspective of financial literacy. In the analyse, it is seen that the financial connections included in the 2005 program are reduced in 2013 and 2017 programs.
Secondly, a financial literacy model that can be used in education area has been built. In this model, the focus point is financial behaviours. According to the model, the financial behaviours are shaped by knowledge, skills and affecting factors, and that there is an interaction between these dimensions.
Thirdly, a model has been developed that reveals the interaction between mathematical literacy and financial literacy and can be used in document analysis. Model dimensions consist of content, financial context and process. This study also includes PISA analysis in terms of showing the functionality of the Interaction Model. The analysis, which provides a conceptual framework, appear to be valuable for PISA studies since PISA does not include the analysis that deals with these literacies.