Nöromuskuler bloker ajanlarla erken tip hipersensivite reaksiyonu gelişen hastalarda CD63 ve CD203C bazofil aktivasyon testinin değerlendirilmesi
Assessment of CD63 and CD203C basophil activation tests in patients developing early-type hypersensitivity due to neuromuscular blocking agents
Yazar: FATMA DOĞRUEL
Danışman: PROF. DR. İNSU YILMAZ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İmmünoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology
Dizin: Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Bazofiller = Basophils ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Nöromusküler ajanlar = Neuromuscular agents ; Nöromusküler blok ajanları = Neuromuscular blocking agents ; Rokuronyum = Rocuronium

Özet:
Nöromuskuler blokerler (NMB) genel anestezi uygulamalarında yaygın olarak kullanılan ajanlar olup genel anestezi sırasında gelişen anafilaktik ve anafilaktoid reaksiyonların yarıdan fazlasından sorumludurlardır. 
İlaçlarla gelişen erken tip hipersensivite reaksiyonlarında reaksiyondan sorumlu suçlu ajanı tespit etme ve ilaçlar arası olası çapraz reaksiyonları değerlendirmede deri testleri en sık kullanılan in-vivo testlerdir. Fakat deri testlerinin uygulanması sırasında hastada gelişebilecek allerjik reaksiyon riskleri ve testlerin zaman alıcı olması ilaç hipersensitivite reaksiyonlarında kullanılan in-vitro tanı yöntemlerinden birisi olan bazofil aktivasyon testlerini (BAT) ön plana çıkartmıştır. BAT; bazofil aktivasyon belirteçleri olan CD63 ve CD203c ekspresyonlarının akım sitometri ile ölçümüdür. Bu çalışma da; Ağız, Diş ve Çene Cerrahisinde genel anestezi altında gerçekleştirilen cerrahi işlemler sırasında kullanılan nöromuskuler bloker ajanlarlardan (NMBA) birisi olan rokuronyum ile erken tip hipersensivite reaksiyonu gelişen hastalarda BAT'ın spesifitesi ve sensitivitesinin saptanması amaçlanmıştır. Çalışmaya Erciyes Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız Diş ve Çene Cerrahisi bölümünde genel anestezi altında işlem yapılan ve anestezi sırasında kullanılan rokuronyum sonrası ürtiker ve/veya anjioödem gelişen 10 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalar ameliyattan en az 1 ay sonra çağrılarak 2 heparinli tüpe 3 cc kan örnekleri alınmıştır. Bu örnekler pozitif kontrol, negatif kontrol ve test tüpleri (roküronyum 3 ayrı dilüsyonda 3 tüp) için kullanılmıştır. Daha sonra akım sitometri cihazında okuma yapılıp ilgili yazılım kullanılarak hücre yüzey antijeni ekspresyon düzeyleri değerlendirilerek karakterizasyonu yapılmıştır.  Hastalarda % CD63 ekpresyonunda 0,01 ve 0,1 mg ilaç dilüsyonlarında hastaların hepsinde pozitiflik saptanırken, 1 mg'lık ilaç dozunda ise 9 hastada pozitiflik saptanmıştır (%90). Hastalarda % CD203 ekpresyonunda 0,01 ve 0,1 mg ilaç dilüsyonlarında 7 hastada (%70) pozitiflik saptanırken, 1 mg'lık ilaç dozunda ise 8 hastada (%70)  pozitiflik saptanmıştır. 
Sonuç olarak; çalışmamız bildiğimiz kadarıyla ülkemizde NMBA ile gelişen erken tip hipersensitivite reaksiyonlarında BAT'ın tanısal öneminin değerlendirildiği ilk çalışmadır. Bu çalışma ile BAT'ın NMBA'ya karşı gelişen erken tip hipersensitivite reaksiyonlarında tanısal amaçlı kullanılabileceği gösterilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Bazofil Aktivasyon testi, roküronyum, erken tip hipersensitivite, ilaç alerjisi, CD63, CD203c

Abstract:
Neuromuscular blocking agents (NMBA) are commonly used in general anesthetic applications, and are responsible for more than half of all anaphylactic and anaphylactoid reactions during general anesthesia. 
Skin tests are the most common in-vivo tests used to identify the agent responsible for early-type hypersensitivity reactions caused by drugs, and for the assessment of potential cross-reactions between drugs. Nevertheless, the risk of potential allergic reactions for the patient during the administration of skin tests and its time-consuming nature led to the increased preference for the basophil activation test (BAT) – an in-vitro diagnostic methods of testing for drug hypersensitivity reactions. BAT involves the flow cytometry-based measurement of CD63 and CD203c, which are basophil activation markers. The present study investigates the specificity and sensitivity of BAT among patients who developed an early-type hypersensitivity reaction due to rocuronium, one of the neuromuscular blocking agents (NMBA) used during surgical procedures performed under general anesthesia in the Department of Oral & Maxillofacial Surgery. The study included 10 patients who were operated on under general anesthesia in the Department of Oral & Maxillofacial Surgery of the Erciyes University Faculty of Dentistry, and who developed urticaria and/or angioedema following rocuronium administration during anesthesia. Patients were asked to return to the Department at least 1 month after the operation, when 3 cc blood samples were drawn into two heparin tubes. These samples were used for positive control, negative control and test tubes (3 tubes with 3 different dilutions of rocuronium). Characterization involved an evaluation of the expression levels of the cell surface antigens based on the reading of the flow cytometer, and using the associated software.  When assessing the CD63% expression all patients were found positive for the drug dilutions of 0.01 and 0.1 mg, while nine (90%) patients were positive for the drug dose of 1 mg. When assessing the CD203% expression seven (70%) patients were found to be positive for the drug dilutions of 0.01 and 0.1 mg, while eight (80%) were positive for the drug dose of 1 mg. 
To conclude, to the best of our knowledge, the present study is the first to assess the diagnostic significance of BAT in early-type hypersensitivity reactions caused by NMBA in our country. This study has demonstrated that BAT can be used for diagnostic purposes in early-type hypersensitivity reactions to NMBA. 
Keywords: Basophil Activation test, rocuronium, early-type hypersensitivity, drug allergy, CD63, CD203c