COVİD -19 tanısı alan hastalarda gelişen komplikasyonların insidansları
Incidence of complications developed in patients diagnosed with COVİD-19
Yazar: YUSUF SOYSONA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM GİZLİ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
COVID-19 enfeksiyonu geçiren kişilerde, hastalığın sonrasında da semptomların devam ettiği ve sekellerin ortaya çıktığı gözlemlenmiştir. Nefes darlığı, kalp problemleri, kas ağrıları, yorgunluk ve halsizlik gibi belirtilerle birlikte hastalar tekrar sağlık birimlerine başvurmuşlardır. Ayrıca, merkezi sinir sistemi ile ilgili spesifik organ disfonksiyonları da bildirilmiştir. COVID-19, üst solunum yolu enfeksiyonu, şiddetli pnömoni, kardiyovasküler sistem, sindirim sistemi, sinir sistemi ve birçok organda disfonksiyona neden olabilen sekellerle ilişkilendirilmiştir. SARS-CoV tipi virüslerin etkileri uzun yıllar sürebildiğinden, hastalığı geçiren kişilerin uzun süreli klinik takibinin önemi artmaktadır. Bu nedenle, çalışmamızda COVID-19 geçiren bireylerde hastalık sonrası gelişen disfonksiyonları (solunum sistemi, kardiyovasküler sistem, nörolojik sistem komplikasyonların insidanslarını)  değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Son 2 yıl içinde covid-19 geçirip 01.04.2022- 01.10.2022 tarihleri arasında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Acil Servisine COVİD-19 hastalığını geçirmiş olan hastaların başvuru semptomları ve  gelişen komplikasyonların insidansları değerlendirildi.  Toplanan veriler, istatistiksel analizler SPSS (ver.  20)  paket programında incelenmiştir. Demografik sorulara ait verilerden kategorik değişkenler için tanımlayıcı istatistikler sayı ve yüzde; sürekli değişkenler için tanımlayıcı istatistikler ise minimum ve maksimum, medyan, ortalama standart sapma, olarak hesaplanmıştır.   Gruplar ve kategorik değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için ise Ki-kare Testi yapılmıştır.  İstatistiksel olarak önemlilik sınırı p<0,05 kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya toplam 146 kişi katıldı. Hastaların; %43'ü kadın, %57'si erkek ve ortalama yaş 63,58 olarak saptanmıştır. En küçük hasta 21 yaşında, en büyük hasta 94 yaşındadır. Tüm ülkelerde COVID-19 ölüm oranlarında erkek yanlılığı gösteriyor ve ölüm riski erkeklerde kadınlara göre neredeyse 1,7 kat daha fazladır (98). Bizim çalışmamızda da erkeklerin kadınlara oranla 1,3 daha fazladır. Yaşın ilerlemesiyle covid-19 mortalite oranı artmaktadır. Bizim çalışmamızın sonucuna baktığımızda literatür ile paralellik gösterip yaş ortalaması 63, medyan 67 ve mod 68 olarak hesaplandı. Çalışmamızın sonuçlarına göre; hastalarda en çok bildirilen şikayetler sırasıyla %34.2'sinde göğüs ağrısı, %18.5'inde nefes darlığı, %12.3'ünde kuvvet kaybı-uyuşmadır. Covid-19 sonrası gelişen komplikasyonlar sırasıyla MI %35.59, iskemik SVO %19.18, pulmoner emboli %14.38'dir. Hastaların COVİD-19 sonrası başka bir şikayetle hastaneye başvuru zamanı ortalama 6 ay-1yıldır.  Hastaların %32.8'i COVİD-19 geçirdikten sonra ilk 3 ay içinde çeşitli şikayetler ile acil servisine başvurmuşlardır. İlk 6 ay içinde bu oran %47.9'dur. Çalışmaya dahil edilen 146 hastanın %45.2'sinde kardiyak, %28'inde nörolojik, 17.1'inde solunumsal, %6.1'inde nefrolojik ve %3.4'ünde gastrointestinal sisteme ilişkin komplikasyonlar gelişmiştir. Katılımcıların %15'inin kronik hastalığı yoktur. Hastaların %39'unda hipertansiyon hastalığı olup bu ht ve kah'ın birlikte olduğu hastaların oranı %25.3'tür. Koah ve kalp hastalığının ikisine birlikte sahip olanların oranı %14.3'tür
Sonuç: Hastalığın sadece enfekte olduğu dönemle sınırlı kalmadığı, iyileşme sonrasında da çeşitli sekellere yol açtığı ve hem psikolojik hem de fiziksel etkilerinin devam ettiği anlaşılmıştır. Geçmişteki SARS-CoV ve MERS salgınlarından da öğrenildiği gibi, virüslerin konak üzerindeki etkilerinin 10 yıldan daha uzun sürebileceği bilinmektedir, bu nedenle COVID-19 geçirenlerin uzun süreli klinik takibi önem kazanmaktadır. Post-COVID döneminde oluşan şikayetlerde, hastanın COVID geçmişinin dikkate alınması gerekmektedir.

Abstract:
It has been observed that symptoms persist and sequelae occur in people who have had COVID-19 infection, even after the disease. With symptoms such as shortness of breath, heart problems, muscle aches, fatigue and weakness, the patients applied to the health units again. Specific organ dysfunctions related to the central nervous system have also been reported. COVID-19 has been associated with upper respiratory tract infection, severe pneumonia, sequelae that can cause dysfunction in the cardiovascular system, digestive system, nervous system and many organs. Since the effects of SARS-CoV type viruses can last for many years, the importance of long-term clinical follow-up of people who have had the disease is increasing. Therefore, in our study, we aimed to evaluate the dysfunctions (respiratory system, cardiovascular system, neurological system complications) developing after the disease in individuals who had COVID-19.
Materials and Methods: The incidence of complications in patients who had covid-19 in the last 2 years and applied to the Emergency Service of Van Yüzüncü Yıl University Dursun Odabaş Medical Center between 01.04.2022 and 01.10.2022 with symptoms and suspicion of COVID-19 were evaluated. The collected data were analyzed in the statistical analysis SPSS (ver. 20) package program. Descriptive statistics for categorical variables from demographic questions were numbers and percentages; Descriptive statistics for continuous variables were calculated as minimum and maximum, median, mean standard deviation. Chi-square test was used to determine the relationship between groups and categorical variables. Statistically significant limit of p<0.05 was accepted.
Results: A total of 146 people participated in the study. Patients; 43% were female, 57% were male, and the mean age was 63.58. The youngest patient was 21 years old, and the oldest was 94 years old. In all countries, COVID-19 shows a male bias in mortality, and the risk of death is almost 1.7 times higher in men than in women (98). In our study, it is 1.3 higher for males than females. The covid-19 mortality rate increases with advancing age. When we look at the results of our study, it was parallel to the literature and the mean age was calculated as 63, median 67 and mod 68. According to the results of our study; The most frequently reported complaints in patients were chest pain in 34.2%, shortness of breath in 18.5%, and weakness-numbness in 12.3%, respectively. Complications after Covid-19 were MI 35.59%, ischemic SVO 19.18%, and pulmonary embolism 14.38%, respectively. The average time of admission of patients to the hospital with another complaint after COVID-19 is 6 months-1 year. 32.8% of the patients applied to the emergency department with various complaints in the first 3 months after contracting COVID-19. In the first 6 months, this rate is 47.9%. Of the 146 patients included in the study, 45.2% had cardiac, 28% neurological, 17.1% respiratory, 6.1% nephrological, and 3.4% gastrointestinal complications. 15% of the participants do not have a chronic disease. Hypertension is the disease in 39% of the patients, and the rate of patients with this ht and kah is 25.3%. The rate of those who have both COPD and heart disease is 14.3%
Conclusion: It has been understood that the disease is not only limited to the infected period, but also causes various sequelae after recovery, and both psychological and physical effects continue. As learned from the past SARS-CoV and MERS outbreaks, it is known that the effects of viruses on the host can last longer than 10 years, so long-term clinical follow-up of those who have COVID-19 is important. In complaints occurring in the post-COVID period, the patient's COVID history should be taken into account.