Geçmişten günümüze Bitlis'te spor faaliyetlerinin incelenmesi
Examination of sports activities in Bitlis from past to present
Yazar: YILMAZ YALVAÇ
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER KAYNAR
Muş Alparslan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Spor ilk çağlardan günümüze kadar insanlar arasında barışın, huzurun, birlik beraberliğin ve kültürel kaynaşmaların sağlanmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bununla birlikte spor her toplumun ya da milletin kendine has sevincini, kederini, dilini, inançlarını, gelenek göreneklerini kısaca kültürel kodlarını en güzel şekilde yansıtan bir araçtır. Sporun bu misyonu, onu evrenselleştirerek toplumların vazgeçilmez bir unsuru haline getirmiştir. Tarihi süreç içerisinde bir çok medeniyete ev sahipliği yapmış ve kadim bir şehir olan Bitlis'in spor faaliyetleri eskilere dayanmaktadır. Bölgede atletizm, güreş, kayak, futbol, ve dağcılık gibip opülaritesi yüksek spor branşları da aktif olarak varlığını günümüzde devam ettirmektedir. Buna karşın Bitlis ilinin spor teşkilat yapısı, ilde faaliyet gösteren spor branşları ve bu branşlardaki başarıları, spor kültürü, ilde faaliyet gösteren spor kulüpleri ve mevcut spor tesisleri, okul sporları ile Bitlis Eren Üniversitesinin ilin sporuna katkısı gibi daha birçok başlığın bir arada yer aldığı bir çalışmaya rastlanmamaktadır. Bu yüzden geçmişten günümüze Bitlis'te sporfaaliyetlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bununla birlikte Bitlis'e yeni bir spor vizyonu kazandırmak, mevcut spor tesisleri ve sportif başarılar bakımından Bitlis'te yapılabilecek yatırımlar için bir yol haritası çizmek, gelecekte ilin coğrafi koşullarına da uygun başarı potansiyeli yüksek olan spor branşlarında ilerlemeye yönelik stratejiler belirlemek ve planlar yapmak temel amacımızdır. Araştırma verileri nitel çalışma yöntemlerinden tarama ve dokümantasyon yöntemi ile elde edilmiştir. Bitlis ili spor teşkilatının gelişimi ve tarihsel süreci, ilin spor teşkilat yapısı, spor branşlarında kazanılan başarılar, okul sporlarının ildeki faaliyetleri ve başarıları, il ve ilçedeki spor tesisleri, yıllara göre toplam lisanslı sporcu sayıları, ilimizde görev yapan antrenörlerin sayıları ve branşlara dağılımı, saha ve tesisler, ilk kulüpler, kulüp ve dernekler, Bitlis Eren Üniversitesi'nin spor faaliyetleri detaylı olarak araştırılmıştır. Bu kapsamda ilde uzun yıllar sporla uğraşan sporcu, antrenör, yöneticilerle birlikte ilin sporuna katkı sağlayan kamu kurum ve kuruluşlarının yöneticileriyle görüşme gerçekleştirilmiştir. Ayrıca il yıllıkları, bitlis ile ilgili yazılan kitap, dergi, broşürlerden yararlanılmıştır. İlin spor faaliyetleri incelendiğinde; 1500'lara kadar dayanan köklü bir geçmişe sahip olduğu tarihi kaynaklarla sabittir. İlde ilk resmi spor faaliyetleri, 1902'lilerde avcılık, atıcılık ve cirit faaliyetleriyle başlamış, 1902 – 1912 yılları arasında Bitlis'in Kurubulak semtinde kurulan Amerikan Kolejinde tenis ve golf sporları devam etmiştir. 1926 yılında ilk spor kulüplerinin kurulmasıyla birlikte Bitlis'te spor daha disiplinli bir şekilde teşekkül etmiştir. Kurumsallaşmanın başladığı 1970'li yıllardan sonra ise spor tesisleri yapılmış, eğitici ve sporcu sayısında ciddi artışlar görülmüş; bilhassa spor teşkilatının idari kadrosunun güçlenmesiyle birlikte günümüze kadar spor kulüplerinin, yöneticilerinin, antrenörlerinin ve sporcularının gayretleriyle uluslararası şampiyonalarda Bitlis ili adına özellikle kayak, atletizm, kickboks, muaythaı ve tekvando da birçok başarı elde edilmiştir.

Abstract:
Sports play an important role in ensuring peace, tranquility, unity and cultural fusion among people from the first ages to the present day. However, sport is a tool that reflects the unique joy, sorrow, language, beliefs, traditions, and cultural codes of each society or nation in the best way. This mission of sports has made it an indispensable element of societies by universalizing it. The sports activities of Bitlis, which has hosted many civilizations in the historical process and is an ancient city, are based on ancient times. Sports branches with high popularity such as athletics, wrestling, skiing, football and mountaineering continue to exist actively in the region today. On the other hand, a study that includes many topics such as the sports organization structure of the province of Bitlis, the sports branches operating in the province and their achievements in these branches, sports culture, sports clubs operating in the province and existing sports facilities, school sports and the contribution of Bitlis Eren University to the sports of the province. not found. Therefore, it is aimed to examine the sports activities in Bitlis from past to present. In addition to this, our main aim is to bring a new sports vision to Bitlis, to draw a roadmap for investments that can be made in Bitlis in terms of existing sports facilities and sportive achievements, to determine strategies and make plans for progress in sports branches that are suitable for the geographical conditions of the province in the future and have high potential for success. . Research data were obtained by scanning and documentation method, one of the qualitative study methods. The development and historical process of the sports organization of the province of Bitlis, the sports organization structure of the province, the achievements in sports branches, the activities and achievements of school sports in the province, the sports facilities in the province and the district, the total number of licensed athletes by years, the number of trainers working in our province and their distribution to branches, field and facilities, first clubs, clubs and associations, sports activities of Bitlis Eren University were investigated in detail. In this context, interviews were held with the athletes, trainers and managers who have been involved in sports for many years, as well as with the managers of public institutions and organizations that contribute to the sports of the province. In addition, provincial annuals, books, magazines and brochures written about Bitlis were used. When the sports activities of the province are examined; It is fixed with historical sources that it has a deep-rooted history dating back to the 1500s. The first official sports activities in the province started with hunting, shooting and javelin activities in the 1902s, tennis and golf sports continued in the American College established in the Kurubulak district of Bitlis between 1902-1912. With the establishment of the first sports clubs in 1926, sports in Bitlis were formed in a more disciplined way. After the 1970s, when institutionalization began, sports facilities were built, and serious increases were observed in the number of trainers and athletes; Especially with the strengthening of the administrative staff of the sports organization, many successes have been achieved on behalf of Bitlis in international championships, especially in skiing, athletics, kickboxing, muaythai and taekwondo, with the efforts of sports clubs, managers, trainers and athletes.