Davranışsal iktisat bağlamında toplumsal cinsiyet algısının incelenmesi: Trakya Üniversitesi örneği
Examination of gender perception in the context of behavioral economics: The case of Trakya University
Yazar: TUBA ADIGÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. EBRU ZÜMRÜT BOYACIOĞLU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Davranışsal iktisat bireylerin ekonomik kararlarında her zaman rasyonel tutumlar sergilemediğini, önyargılar, çevresel ve duygusal faktörlere bağlı olarak karar verebileceğini varsaymaktadır. Davranışlara etki ederek kararların şekillenmesine neden olan unsurlardan biri de toplumsal cinsiyet kavramıdır. Toplumsal cinsiyet algısı toplumun bireylere atfetmiş olduğu rolleri ve beklentileri ifade etmektedir. Çalışmanın amacı; üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algılarının davranışsal iktisat bağlamında incelenmesidir. Çalışmada; öğrencilerin toplumsal cinsiyet rollerinin davranışlarına etkisine ve toplumsal cinsiyet algılarının ne yönde şekillendiğine odaklanılmıştır. Çalışmanın evreni Trakya Üniversitesi'nde öğrenim gören öğrencilerdir. Araştırmanın örneklemini ise 5 farklı fakülteden toplam 50 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler Maxqda Pro 24 Nitel veri Analiz Programı ile analiz edilerek görselleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre öğrenciler toplumsal cinsiyet eşitliğini; eşit hak ve fırsatlara sahip olma şeklinde tanımlayarak, toplumda gerekli bir unsur olduğunu belirtmişlerdir. Çalışmada; cinsiyete bağlı rol ve mesleklerde en fazla eşitsizliğin fiziksel farklılıklara dayalı mesleklerde var olduğu, toplumsal rol ve normların geçerliliğini koruduğu bulguları tespit edilmiştir. Ayrıca; toplumsal cinsiyet algısı ve cinsiyete bağlı ekonomik eşitsizlik olduğu görüşü kadın ve erkek öğrenciler açısından farklılaştığı verisi elde edilmiştir. Üniversite öğrencilerinin toplumsal roller ve normlar doğrultusunda verdikleri kararlar davranışsal iktisatta yer alan bilişsel önyargıların ekonomik kararlara olan etkisiyle uyum göstermektedir. Çalışma toplumsal cinsiyet ve davranışsal iktisat ilişkisinin üniversite öğrencilerinde yarattığı izlenimi ve onların ekonomik kararlarında ve tepkilerinde etkili olan toplumsal cinsiyet algılarını anlamak açısından bir bakış açısı sunarak literatüre katkı sağlamaktadır.

Abstract:
Behavioural economics assumes that individuals do not exhibit rational attitudes in their economic decisions, but may make decisions based on prejudices, environmental and emotional factors. One of the factors that affects behaviors and shapes decisions is the concept of gender.  Gender refers to the roles and expectations that society attributes to individuals. The aim of the study is to examine university students' gender perceptions in the context of behavioural economics and focuses on the impact of students' gender roles on their behaviour and how students' gender perceptions are shaped. The population of the study is the students studying at Trakya University. The sample of the study consists of 50 students from 5 different faculties. In the study, in-depth interviews, one of the qualitative research methods, were conducted, and the data obtained were analysed and visualised with Maxqda Pro 24 Qualitative Data Analysis Program. According to the findings, students defined gender equality as having equal rights and opportunities and stated that it is a necessary element in society.  It was determined that the most inequality in gender-related roles is in occupations based on physical differences, and social roles remain valid.  Regarding the relationship between gender perceptions and economic decisions, the view that there is gender-based economic inequality differs for male and female students. The decisions made by university students in line with social roles and norms are affected by the effect of cognitive biases in behavioural economics on economic decisions. The study provides a perspective to understand the impression created by the relationship between gender and behavioural economics among university students and gender perceptions that influence their economic decisions and reactions.