İşitme kayıplı çocuklarda ailenin sosyodemografik özelliklerinin dil gelişimine etkisi
The effect of family sociodemographic characteristics on language development in children with hearing loss
Yazar: HAVVA ÖZER
Danışman: PROF. DR. FÜSUN SUNAR
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
İşitsel sistemde meydana gelen herhangi bir patoloji işitme kaybına neden olmaktadır ve özellikle prelingual dönemde meydana gelen işitme kaybı çocuklarda birçok gelişim alanını olumsuz yönde etkilemektedir. İşitme kaybının en çok etkilediği gelişim alanlarından biri de dil gelişimidir. İşitme kayıplı çocukların dil gelişimi altıncı aya kadar işiten akranları ile aynı olsa da altıncı aydan sonra işitme kayıplı çocukların dil gelişiminde anlamlı bir gerileme ve duraklama görülmektedir. Bu nedenle işitme kaybının erken teşhisi ve müdahalesi büyük önem arz etmektedir. İşitme kayıplı çocuklarda dil gelişimini etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Bunlar işitme kaybının derecesi, cihazlandırma yaşı, cihaz kullanım süresi, tanılanma yaşı, eğitime başlama yaşı, ek engelinin olup olmaması ve bilişsel özellikler olarak sıralanabilir. Uluslararası literatürde birçok araştırma yapılmış olsa da ülkemizde annenin eğitim durumu, hane ortalama aylık geliri, anne yaşı gibi aile sosyodemografisinin işitme kayıplı çocuklarda dil gelişime herhangi bir etkisi olup olmadığı detaylı dil gelişim testleriyle araştırılmamıştır. Bu nedenle bu çalışmanın amacı; işitme kayıplı çocuklarda ailenin sosyodemografik özelliklerinin dil gelişimine etkisini ortaya koymaktır. Çocukların dil gelişimi TEDİL ile değerlendirilmiştir. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda işitme kayıplı çocukların sözel dil puanları ile anne yaşı ve anne eğitim durumu arasında anlamlı bir fark elde edilmiştir (p<0.05). İşitme kayıplı çocukların sözel dil puanları ile hane ortalama aylık geliri arasında ise anlamlı bir fark elde edilememiştir (p>0.05). Bu çalışmada ailenin sosyodemografik özelliklerinden üç tanesine yer verilebilmiştir. İşitme kayıplı çocuklarda ailenin sosyodemografik özelliklerinin dil gelişimine etkisi üzerine daha çok çalışma yapılmalı ve sosyodemografik özellikler ile örneklem grubu arttırılarak çalışmalar daha kapsamlı hale getirilmelidir.

Abstract:
Any pathology that occurs in the auditory system causes hearing loss, and hearing loss that occurs especially in the prelingual period negatively affects many developmental areas in children. One of the areas of development most affected by hearing loss is language development. Although the language development of children with hearing loss is the same as their hearing peers until the sixth month, there is a significant regression and pause in the language development of children with hearing loss after the sixth month. Therefore, early diagnosis and intervention of hearing loss is of great importance. There are many factors that affect language development in children with hearing loss. These can be listed as the degree of hearing loss, the age of instrumentation, the duration of device use, the age of diagnosis, the age of starting education, the presence of additional disability and cognitive characteristics. However, detailed language development tests have not investigated whether family sociodemography such as mother's education level, average monthly income, and maternal age have any effect on language development in children with hearing loss, especially in our country. Therefore, the aim of this study is; To reveal the effect of family sociodemographic characteristics on language development in children with hearing loss. Children's language development was evaluated with TEDIL. As a result of the statistical analysis, a significant difference was found between the verbal language scores of the children with hearing loss and the maternal age and educational status (p<0.05). There was no significant difference between the verbal language scores of the children with hearing loss and the average monthly household income (p>0.05). In this study, three of the sociodemographic characteristics of the family could be included. More studies should be conducted on the effect of family sociodemographic characteristics on language development in children with hearing loss, and studies should be made more comprehensive by increasing sociodemographic characteristics.