İlkokul ve ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin kelime öğretim yöntemleri açısından incelenmesi
Examination of activities in primary and secondary school Turkish textbooks according to vocabulary teaching methods
Yazar: RUMEYSA ÇEKİÇ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALVER
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkçe ders kitaplarındaki kelime öğretim etkinliklerini incelemek ve bu etkinliklerde kullanılan kelime öğretim yöntem ve tekniklerini ve bunların dağılımlarını ortaya koymaktır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasına göre yürütülmüştür.  Çalışma materyali olarak 2022-2023 eğitim-öğretim yılında, ilkokul ve ortaokul Türkçe ders kitabı olarak kullanılan temel kaynakların kelime öğretim etkinlikleri seçilmiş ve bu etkinlikler betimsel analiz ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre, kelime öğretimi yöntem ve tekniklerinin etkinliklere dengeli bir şekilde dağılmadığı, çok sık kullanılan yöntemler olduğu gibi hiç kullanılmayan yöntemlerin de olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, en çok kullanılan yöntemlerin; tahmin, eşleştirme, sözlük kullanımı, kelime defteri, bulmaca, boşluk doldurma, resim, çağrışım, bağlam, soru-cevap, kavram haritası, oyun, kelime ve kavram havuzundan seçme olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında, çözümleme ve birleşim, tekrar, drama, müzik gibi yöntemlerin ise kullanılmadığına rastlanmıştır. Araştırmanın sonucundan hareketle, kelime öğretim etkinliklerinde kullanılan yöntem ve tekniklerin çeşitliliğinin arttırılması ve bu sayede bireysel farklılıklara hitap edilmesi ile öğrenci ihtiyaçlarının karşılanması önerilmiştir. Bununla birlikte incelenen Türkçe ders kitaplarında, tekrar yönteminin kullanılmadığı belirlenmiş olup ilgili ders kitabında tekrar çalışmalarına yer verilmesi ve tekrar yönteminin sağlayacağı yararlardan faydalanılması önerilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the vocabulary teaching activities in Turkish textbooks and to reveal the vocabulary teaching methods and techniques used in these activities and their distribution. The study was conducted according to case study, one of the qualitative research methods.  The vocabulary teaching activities of the basic resources used as primary and secondary school Turkish textbooks in the 2022-2023 academic year were selected as the study material and these activities were analysed by descriptive analysis and content analysis method. According to the results of the study, it was determined that vocabulary teaching methods and techniques were not distributed evenly in the activities, and there were methods that were used very frequently as well as methods that were not used at all. However, the most frequently used methods were found to be prediction, matching, using dictionary, word book, puzzle, gap filling, picture, association, context, question-answer, concept map, game, selection from word and concept pool and brainstorming. In addition, it was found that methods such as analysis and combination, repetition, drama and music were not used. Based on the results of the study, it is suggested that the diversity of methods and techniques used in vocabulary teaching activities should be increased, thus addressing individual differences and meeting the needs of students. However, it was determined that the repetition method was not used in the Turkish textbooks examined and it was suggested that repetition studies should be included in the relevant textbook and the benefits of the repetition method should be utilised.