Zekâ oyunlarının 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme becerilerine etkisi ve fen bilimleri dersi başarılarına yönelik öğrenci görüşleri
The effect of intelligence games on the critical thinking skills of 6th and 7th grade students and student opinions on the success of science course
Yazar: ASLI VURAL
Danışman: DOÇ. DR. ARZU ÖNEL
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Fen başarısı = Science achievement ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Zeka oyunları = Mind games

Özet:
Bu çalışma zekâ oyunları dersi etkinliklerinin öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine ve fen bilimleri dersi başarılarına yönelik görüşlerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nitel ve nicel verilerin birlikte toplandığı karma araştırma modeli kullanılmıştır. Nicel verilerin toplanabilmesi için tek gruplu ön test-son test deneysel desen kullanılırken nitel veriler için durum çalışması (örnek olay) tercih edilmiş ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. 
Bu çalışma 2020-2021 eğitim öğretim yılında Ardahan İli Merkez İlçesi Kazım Karabekir Yatılı Bölge Ortaokulu'nun 6. ve 7. sınıflarında öğrenim gören ve deney grubunu oluşturan 16 öğrenci ile yürütülmüştür. Çalışmada nicel verilerin toplanması için "Eleştirel Düşünme Beceri Testi" ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Ayrıca demografik özellikler formu son test olarak öğrenciler tarafından doldurulmuştur. Nitel verilerin toplanabilmesi için çalışma sonunda öğrencilere beş adet açık uçlu sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Çalışmada kullanılan zekâ oyunları etkinlikleri için" Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulları 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar Öğretmenler için Öğretim Materyali" kitabından yararlanılmıştır. Zekâ oyunları etkinlikleri 10 hafta boyunca haftada 1 ders saati olacak şekilde yürütülmüştür. Dersler yaşanılan pandemi döneminden dolayı okul ortamında değil uzaktan EBA üzerinden "Canlı Ders" olarak yürütülmüştür.
Çalışma sonucunda elde edilen nicel veriler SPSS programında  "Bağımlı (İlişkili) Örneklemler T-testi" ve "ANOVA" testi kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler sonucunda zekâ oyunları ile eleştirel düşünme arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Zekâ oyunları dersi alan öğrencilerin anne ve baba eğitim düzeylerine göre eleştirel düşünme becerileri incelendiğinde ise anne ve baba eğitim seviyesi ile eleştirel düşünme becerisi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Araştırmanın nitel boyutu olan görüşme verileri ise içerik analizi yapılarak çözümlenmiştir. Sonuçlar incelendiğinde çoğu öğrencinin zekâ oyunlarının fen bilimleri dersindeki başarılarına olumlu yönde etki edeceğini düşündükleri görülmektedir. Ayrıca zekâ oyunları ile analik düşünme, dikkat, problem çözme, ayrıştırma, okuduğunu anlama, hafıza gibi bilişsel becerilerin yanı sıra matematiksel becerilerinin ve görsel algılarının da geliştiğini düşünen öğrenciler bulunmaktadır. Ayrıca öğrencilerin birçoğu zekâ oyunlarını eğlenceli bulduklarını ve fen bilimleri dersinin içerisinde zekâ oyunlarının olmasının olumlu olabileceğini düşündüklerini belirtmişlerdir.

Abstract:
This study was conducted to determine the effects of intelligence games lesson activities on students' critical thinking skills and students' views on science lesson success. Mixed research model was used in the research. While a single-group pretest-posttest experimental design was used to collect quantitative data, a case study (case study) was preferred for qualitative data and a semi-structured interview form was used.
This study was carried out with 16 students who were studying in the 6th and 7th grades of Kazım Karabekir Regional Boarding Secondary School in Ardahan Province Central District in the 2020-2021 academic year and formed the experimental group. In the study, "Critical Thinking Skill Test" was applied as a pre-test and post-test to collect quantitative data. In addition, the demographic characteristics form was filled by the students as a post-test. In order to collect qualitative data, a semi-structured interview form consisting of five open-ended questions was applied to the students at the end of the study. For the intelligence games activities used in the study, the book "Teaching Material for Secondary School and Imam Hatip Secondary Schools 5, 6, 7 and 8th Grade Teachers" was used. Intelligence games activities were carried out as 1 lesson per week for 10 weeks. Due to the pandemic period, the lessons were carried out as a "Live Lesson" via EBA, not in the school environment.
Quantitative data obtained as a result of the study were analyzed using the "Paired Samples T-test" and "ANOVA" test in the SPSS program . As a result of the analysis, no significant relationship was found between intelligence games and critical thinking (p>0.05). When the critical thinking skills of the students who took the intelligence games course were examined according to the education levels of their mothers and fathers, it was found that there was no significant relationship between the education level of the mother and father on the critical thinking skills (p>0.05). The interview data, which is the qualitative dimension of the research, was analyzed by content analysis. When the results are examined, it is seen that the majority of the students think that intelligence games can contribute to their success in the science course. In addition, there are students who think that their mathematical skills and visual perceptions have improved as well as cognitive skills such as analytical thinking, attention, problem solving, decomposition, reading comprehension and memory with intelligence games. In addition, many of the students stated that they found intelligence games fun and thought that it would be positive to have intelligence games in the science course.