Koroner anjiyografi yapılan akut koroner sendromlu hastaların diyet ve ilaç kullanımı konusunda aile hekimlerince yakın takibinin lipid düzey sonuçlarına etkisi
The effect of close following up of dietary and drug use on patients with acute coronary syndromes undergoing coronary angiography by family physicians on the lipid level results
Yazar: SÜMEYRA SİNEM CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA DURAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Akut koroner sendrom = Acute coronary syndrome ; Anjiyografi = Angiography ; Diyet = Diet ; Koroner anjiyografi = Coronary angiography ; Lipidler = Lipids ; Miyokard enfarktüsü = Myocardial infarction ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yaşam tarzı = Life style ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Amaç: Akut koroner sendrom (AKS) geçirmiş hastaların aile hekimi tarafından yakın takibi ve bu hastaların hem yaşam tarzı değişikliği hem de ilaç kullanımına dikkat etmeleri konusunda aile hekimi tarafından teşvik edilmesinin tedavi sonucuna katkısı araştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 01.08.2017-01.11.2017 tarihleri arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Koroner Yoğun Bakım ve Kardiyoloji servisinde AKS tanısıyla yatışı yapılan 230 hasta dahil edildi. Toplam 110 hasta tarafımızca yakın takip edilecek gruba dahil edilirken, 120 hasta ise rutin kardiyoloji polikliniğine gidecek hastalar şeklinde ikinci gruba dahil edildi. Bu hastalar ile sadece rutin kardiyoloji polikliniğine giden hastaların kolesterol düzeyleri karşılaştırılarak aile hekimi tarafından yapılan yakın takip ve tedavinin katkısı araştırılmıştır.
Bulgular: Gruplar arasında 6 aylık takip sonunda hasta grubunda kontrol grubuna göre diyete uyum açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.001). Birinci ayda hasta grubunun 102'si (%92.7), kontrol grubunun 96'sı (%80.7) diyete uyarken (p=0.008), 6. ayda diyete uyan hasta sayısı hasta grubunda 102 (%92.7), kontrol grubunda 67 (%56.8) idi (p<0.001). Önerilen tedaviler açısından fark olmamasına rağmen hasta grubunda ilaca uyum kontrol grubuna göre 3. ve 6. aylarda belirgin yüksek bulunmuştur (p<0.001). Birinci ayda hasta grubunun 106'sı (%96.4), kontrol grubunun 112'si (%94.1) ilaca uyum sağlarken (p=0.427), 6. ayda ilaca uyum sağlayan hasta sayısı hasta grubunda 103 (%95.4), kontrol grubunda 95 (%80.5) idi (p=0.001). Altıncı ay sonunda, hasta grubunda medyan LDL kolesterol değeri 45.5 mg/dl iken kontrol grubunda 70 mg/dl olarak saptanmıştır (p<0.001). Altı aylık takip sonunda hasta grubunda ortalama kolesterol düzeyi 125 mg/dl iken kontrol grubunda 142 mg/dl saptanmıştır (p<0.001). Takipler sonunda 6. ayda trigliserid ve HDL kolesterol düzeyleri açısından her iki grupta istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Altıncı ayda sistolik kan basıncı ortalamaları değerlendirildiğinde hasta ve kontrol grubunda istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Diyastolik kan basıncı hasta grubunda anlamlı olarak daha düşük saptanmıştır (p=0.003).
Sonuç: Çalışmanın sonucunda, AKS sonrası aile hekimliği kliniğinde yakın takibin, kardiyovasküler risk faktörlerinin yönetiminde koruyucu hekimlik kapsamında rutin poliklinik kontrolüne göre daha etkin olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Akut koroner sendrom, risk faktörleri, yaşam tarzı değişikliği

Abstract:
Aim: In this study, patients with acute coronary syndrome (ACS) were followed closely by family physicians and they were encouraged by the family physician to consider lifestyle changes and drug use. The contribution of family physicians to the treatment was investigated.
Materials and Methods: The study included 230 patients who were admitted to the Ankara Training and Research Hospital Coronary Intensive Care and Cardiology Service between 01.08.2017 - 01.11.2017. A total of 110 patients were included in the near-follow-up group, while 120 patients were included in the second group as patients who would go to the routine cardiology polyclinic. The cholesterol levels of these patients were compared only to patients who went to the routine cardiology clinic and the contribution of close follow-up and treatment done by the family physician was investigated.
Results: At the end of the six month follow-up period, there was a statistically significant difference between the control group and the patient group in terms of compliance with diet (p<0.001). 102 of the patient group (%92.7) and 96 of the control group (%80.7) complied with diet in the first month (p=0.008), 102 of the patient group (%92.7) and 67 of the control group (%56.8) complied with diet in the sixth month (p<0.001). Although there was no difference in terms of recommended treatments, in 3rd and 6th months, it was found significantly higher rate of compliance rate of drug use in the patient group than in the control group (p<0.001). 106 of the patient group (%96.4) and 112 of the control group (%94.1) complied with drugs in the first month (p=0.427), 103 of the patient group (%95.4) and 95 of the control group (%80.5) complied with drugs in the sixth month (p=0.001). The median LDL cholesterol level was 45.5 mg/dl in the patient group and 70 mg/dl in the control group (p<0.001). At the end of the 6-month follow-up, the mean cholesterol level was found to be 125 mg/dl in the patient group and 142 mg/dl in the control group (p<0.001). There was no statistically significant difference in triglyceride and HDL cholesterol levels between the two groups at the end of the test. When systolic blood pressure averages were evaluated at the sixth month, there was no statistically significant difference between patient and control group. Diastolic blood pressure was significantly lower in the patient group (p=0.003). 
Conclusion: As a result of the study, close follow-up in family medicine clinic after acute coronary syndrome shows that cardiovascular risk factors are more effective in the management of preventive medicine.
Key Words: Acute coronary syndrome, risk factors, lifestyle change