Kariyer planlama sürecinde kişilik tercihlerin rolü: Demografik, kişilik ve kariyer gelişimi değişkenlerinin etkisi
Role of personality choices in career planning process: The impact of demographic, personality and career development variables
Yazar: YUSUF BURHAN GÜMÜŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÇALIK
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Demografi = Demography ; Kariyer = Career ; Kariyer geliştirme = Career development ; Kariyer planlama = Career planning ; Kariyer çapası = Career anchor ; Kişilik = Personality

Özet:
Kariyer, bir insanın çalışma hayatında yer aldığı süre boyunca sürekli olarak kendisini geliştirmesi, yeni vasıf ve beceriler elde etme sürecidir. Dolayısıyla kişinin sahip olduğu yetkinlikler ve becerilerle kendisine hedefler koyması, yaptığı seçimler ve örgüt içerisinde ilerlemesini planlanması kariyer planlamasını oluşturmaktadır. Kariyer seçimi ise psikolojik, sosyolojik ve çevresel faktörler gibi pek çok faktörden etkilenmektedir. Kişinin yeteneği, ilgileri, kişisel özellikleri, değerleri, sosyo-ekonomik yapısı ve cinsiyeti gibi unsurlar kariyer planlamasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu araştırmanın amacı, kariyer planlama sürecinde kişilik tercihlerin rolünü demografik, kişilik ve kariyer gelişimi değişkenleri çerçevesinde incelemektir. Çalışma hayatına hazırlanan ve toplumun önemli bir kesimini oluşturan üniversite öğrencilerinin kariyer planlama sürecinde kişilik faktörlerinin tespit edilmesine yönelik yapılan bu çalışmanın evrenini Konya ilindeki bir vakıf üniversitesinin ön lisans ve lisans öğrencileri oluşturmaktadır. Bu doğrultuda, beş fakülte, bir yüksekokul, iki meslek yüksekokulunun son sınıfında okuyan ve mezun aşamasına gelen 431 öğrenci araştırmaya dâhil edilmiştir. Yapılan test sonuçlarına göre, yaratıcı kişilik özelliklerinin cinsiyete göre farklılaştığı belirlenmiştir. Ayrıca hem yaratıcı kişilik özelliği hem de kariyer çapaları algısı babanın mesleğine göre farklılaşmaktadır. Babaları özel sektörde istihdam edilen katılımcıların, babaları emekli olan katılımcılara göre daha yüksek yaratıcı kişilik özelliklerine sahip olduğu gözlemlenmiştir. Benzer şekilde, babaları lisans mezunu olan katılımcıların, babaları lise mezunu olan katılımcılara göre kariyer çapaları algısı daha yüksektir. Bu bağlamda, kariyer çapaları algısı için babanın eğitim seviyesi önemli bir faktör olabilir.

Abstract:
Career is the process of a continous self improvement and acquiring new qualifications and skills during a person's working period. Therefore, career planning consists of setting goals for himself with his / her competencies and skills, and planning his / her progress within the organization. Career choice is affected by many factors such as psychological, sociological and environmental factors. Factors such as a person's ability, interests, personal characteristics, values, socio-economic structure and gender play an important role in career planning. The aim of this research is to examine the role of personality preferences in career planning process within the framework of demographic, personality and career development variables. The universe of this study, which aims to determine personality factors in the career planning process of university students who getting ready for working life and constitute an important part of the society, is composed of graduate and undergraduate students of a foundation university in Konya. Accordingly, 431 students who came to the greduation stage from five faculties, one college and two vocational schools were included in the study. According to the test results, it was determined that creative personality shows difference according to gender. In addition, both the creative personality trait and the perception of career anchors differ according to the father's profession. It was observed that the participants whose fathers were employed in the private sector had higher creative personality traits than the participants whose fathers were retired. Similarly, the perception of career anchors of the participants whose fathers have undergraduate degrees is higher than the participants whose fathers are high school graduates. In this context, father's education level may be an important factor for perception of career anchors.