Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde metin değiştirim teknikleri çerçevesinde Tarık Buğra'nın 'Hayat Böyledir İşte' adlı hikâyesinin A2 düzeyine uyarlanması
The adaptation of the story named 'Hayat Böyledir İşte' by Tarık Buğra to the A2 level within the framework of text modification techniques in teaching Turkish as a foreign language
Yazar: BESTE BİLGİÇ
Danışman: DOÇ. DR. TALAT AYTAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dilde sadeleştirme = Language simplification ; Edebi metinler = Literary texts ; Metin uyarlama = Text adaptation ; Metinden öğrenme = Text learning ; Sadeleştirme = Simplification ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde okuma becerisinin geliştirilmesi önemli bir basamaktır. Bu amaca yönelik olarak Türkçenin söz varlığını barındıran, Türk kültürünü yansıtan edebî metinler oldukça önem taşımaktadır. Fakat bu metinlerin yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde özgün hâlleriyle mi yoksa sadeleştirilmiş hâlleriyle mi kullanılması gerektiği tartışılagelen bir konudur. Yapılan araştırmalar özellikle düşük seviyeli kurlardaki öğrenicilerin özgün metinlerdeki kodları çözmekte zorlandıklarını ve bunun sonucunda hedef dile karşı öğrenme motivasyonlarını kaybettiklerini gösterir niteliktedir. Bu bağlamda özgün metinlerin Avrupa dil portfolyosu kazanımlarına göre sınıflandırılıp düzeylere göre sadeleştirilmesi gerekliliğinin hissedilmesi, çalışmanın çıkış noktasını teşkil etmektedir. Bu çalışmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde sadeleştirilmiş metin kullanımının öğrenicilerin okuduğunu anlama başarısına etkisini ölçmek ve Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen A2 seviyesindeki öğreniciler için okuma metni oluşturmaktır. Tarık Buğra'nın 'Hayat Böyledir İşte' adlı hikâyesi metin değiştirim ilkelerinden koruma, silme, genişletme, sözcüksel değiştirme ve sözdizimsel değiştirme teknikleri kullanılarak A2 seviyesine uyarlanmıştır. Son test kontrol gruplu deneysel desen modelin kullanıldığı çalışmada Ankara Üniversitesi TÖMER Taksim şubesinde öğrenim gören A2 seviyesindeki 15 öğrenciye metnin özgün versiyonu, yine aynı seviyedeki diğer 15 öğrenciye de metnin uyarlanmış versiyonu okutulmuş ve metnin sonundaki okuduğunu anlamaya yönelik sorulara yanıt verilmesi istenmiştir. Öğrenicilerin aldığı puanlar SPSS ile analiz edilmiş, ve yaş, cinsiyet, ana dili ve milliyet değişkenleri ile de karşılaştırılmıştır. Alınan sonuçlar neticesinde deney grubu kontrol grubuna kıyasla daha başarılı olmuştur. Sadeleştirilmiş metni okuyan üç öğrenici ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşme sonucu da yapılan sadeleştirmenin metni daha anlaşılır kıldığını ve okumayı zevkli hale getirdiğini destekler nitelikte olmuştur.

Abstract:
Developing reading skills is an important step in teaching Turkish as a foreign language. For this purpose, literary works reflecting Turkish culture and containing Turkish vocabulary are very important. However, it is a controversial issue whether these texts should be used in their original or simplified form in teaching Turkish as a foreign language. Studies show that especially learners in low-level levels have difficulty in decoding the codes in the original texts and as a result they lose their motivation to learn against the target language. In this context, it is the starting point of the study that the original texts should be classified according to the European language portfolio acquisitions and simplified according to the levels. 
The aim of this study is to measure the effect of the use of simplified texts in teaching Turkish as a foreign language on the success of learners in reading comprehension and to create reading texts for A2 level learners who learn Turkish as a foreign language. The story named "Hayat Böyledir İşte" by Tarık Buğra has been adapted to A2 level using the techniques of protection, deletion, elaboration, lexical change and syntactic change from text change principles. In this study, the experimental design model with posttest control group was used. 
In the study, the original version of the text was read to 15 A2 level students at Ankara University TÖMER Taksim Branch, and the adapted version of the text to 15 other students at the same level, and they were asked to answer the questions at the end of the text. As a result of the tests, it was observed that the experimental group, who read the adapted version, got better results than the control group. As a result of the structured text interview with three learners reading the simplified text, the simplification made the text more understandable and pleasurable to read.