Türkiye'de eğitim sendikalarının etkililiği
The effectiveness of education unions in Turkey
Yazar: ADEM ÇİLEK
Danışman: PROF. DR. AYŞE DEMİRBOLAT
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etkililik = Effectiveness ; Eğitim sendikaları = Education unions ; Okul yöneticileri = School administrators ; Sendikalar = Unions ; Örgütsel etkinlik = Organizational effectiveness ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada Ankara ili merkez ilçeleri kamu okullarında görev yapan sendika üyesi yönetici ve öğretmenlerin sendikalarının etkililiğine ilişkin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini; 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Ankara ili kamu okullarında görevli yönetici ve öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini "tabakalı örnekleme" yöntemi ile seçilen 414 okul yöneticisi ve 582 öğretmen oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, araştırmacı  tarafından geliştirilen "Öğretmen Sendikaları Etkililik Ölçeği" kullanılmıştır. Veri çözümleme de araştırmanın problemine ve alt problemlerine göre verilerin özellikleri dikkate alınarak; frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, normal dağılım özelliği gösteren durumlarda parametrik (t ve ANOVA Testleri), göstermeyen durumlarda ise nonparametrik fark testleri (Kruskal Wallis ve Mann Whitney U Testleri) ve son olarak  korelasyon analizi kullanılmıştır.
Araştırmada Kişisel Bilgi Formu ile toplanan verilere ilişkin frekans ve yüzdelik dağılımlar gibi betimsel istatistikler bulunmuş, elde edilen sonuçlar Tablo haline getirilerek bulgular bölümünde verilmiştir. Türkiye de eğitim sendikalarının etkililik düzeylerine ilişkin öğretmen ve yönetici görüşleri, ortalama ve standart sapma ile ortaya konulmuştur. Yöneticilerin ve öğretmenlerin sendikaların etkililiğine ilişkin görüşleri bağımsız değişkenlere (cinsiyet, yaş, kıdem, eğitim durumu, branş ve üye olunan sendika ) göre incelenmiştir. Normallik koşullarını sağlayan durumlarda  t    testi ve ANOVA testi kullanılmış; ANOVA'da ortaya çıkan farklılık ise  LSD Testi analiz edilmiştir. Normallik koşullarını sağlamayan durumlarda ise Kruskal Wallis ve Mann Whitney U Testleri kullanılmıştır. Kruskal Wallis testi sonucu ortaya çıkan farklığın kaynağını bulmak için ise Mann Whitney U Testi yapılmıştır. Öğretmenlerin ve Yöneticilerinin sendikalarının etkililik düzeyine ilişkin görüşleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığına ise Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ile bakılmıştır. Korelasyon katsayısını değerlendirme de ise korelasyon katsayısının, 0.70-1.00 arasında olması yüksek, 0.69-0.30 arasında olması orta ve 0.29-0.00 arasında olması ise düşük olarak yorumlanmıştır. İstatistiklerin anlamlılığı .05 düzeyinde çift yönlü sınanmıştır.
Araştırma bulgularına göre; yönetici ve öğretmenler tüm boyutlarda sendikalarını etkili bulmaktadırlar. Etkililik boyutlarına ait alt maddeler ayrıntılı analiz edildiğinde, öğretmenler ve yöneticiler sendikalarının, eğitim politikaları konusunda, mesleki gelişme ve ekonomik kazanımlar elde etmede sorunlar çıkmadan önleme konusunda kısmen etkili bulduklarını belirtmişlerdir. Ayrıca yönetici ve öğretmenlerin sendikaların faaliyetlerine katılım düzeylerinin düşük olduğunu da belirtmeleri dikkat çekici bir sonuçtur. Yönetici ve öğretmenlerin sendikaların etkililiğine ilişkin görüşlerinde tüm boyutlar karşılaştırıldığında anlamlı bir fark ortaya çıkmamıştır. Ankete katılan yönetici ve öğretmenlerin %36'sının üyelik sürelerinin1- 5 yıl arasında olduğu ve bunların %26'sının sendika değişikliği yaptığı ortaya çıkmıştır. Katılımcılar, sendikalarının toplumda saygınlığının olduğunu düşünmekte ve kendilerinin sendikal bağlılıklarının yüksek olduğunu ifade etmektedirler. Ancak sendika faaliyetlerine etkin katılım konusunda ki eğilimlerinin kısmen olduğunu belirtmişlerdir.


Anahtar Kelimeler :Sendika, Etkililik, Öğretmen, Yönetici.

Abstract:
This study aims to examine the opinions of unionized administrators and teachers, working in Ankara Public schools, about the effectiveness of their unions. The research population include administrators and teachers working in public schools in Ankara during the academic year of 2015-2016.  414 school administrators and 582 teachers  were chosen by the "stratified sampling" method as the sampling of this research. Personal Information Form, "Teacher Unions Effectiveness Scale", developed by the researcher was used as a data collection tool. In data analysis, descriptive, normality, parametric variance (i.e. independent-samples t, ANOVA tests), non-parametric ranks (i.e. Mann-Whitney, Kruskal-Wallis tests) and correlation analysis were used taking into consideration the features of research problem and  sub-problems.  

By descriptive measures, the data set collected by  Personal Information Form was analysed and sequentially demonstrated by frequency and percentage tables in the part of  findings. Based on means and standard deviation estimates, teachers and school administrators' views were evaluated to reveal the present effectiveness of the education unions. Participants' gender, age, seniority, teaching field and union membership differences were regarded as independent variables while examining the views of administrators and teachers about the effectiveness of education unions. LSD post-hoc analysis was carried out to provide that normality assumption about the data was met. If not, non-parametric ranking tests were performed such as Kruskall-Walliss and Mann-Whitney U.  For correlation analysis Pearson's product-moment correlation coefficient was computed to validate the relationship between teacher and administrator views about the education unions. While interpreting the correlation estimates, the coefficient value of 0.70 and higher was regarded as strong correlation, the value between 0.30 and0 .69 was deemed as moderate correlation and the value between 0.29 -0.00 was evaluated as  weak correlation.  All analyses were interpreted in two-tailed significance level and 95% confidence interval.

According to the findings of research; administrators and teachers find education unions effective in all dimensions. Sub-items of efficiency dimensions were analysed and participants stated that education unions were partially effective in dealing with problems before they arise in order to make positive contribution to their professional development and wage increase.  In addition, it was striking that administrators and teachers admitted their poor attendance to union activities.  A meaningful difference was not found between the views of administrators and teachers about the education unions efficiency when all  dimensions were taken into consideration. 36% of administrators and teachers were union members during the period of 1 to 5 years. In addition, 26% of administrators and teachers having 5 year or less union membership duration had union changes.  Administrators and teachers thought that their unions had reputations in the society.  They added that they had high union commitment. Lastly it was stated that participants partially agreed on having tasks in boards and commissions with working groups.


Key Words : Unions, Effectiveness, Teacher, Administrator.