İlköğretim 6.sınıf sosyal bilgiler dersi programında yer alan Türkiye'miz ünitesinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi
Evaluating the unit of Turkiye'miz which takes place in 6th grade social studies course program in terms of teacher views
Yazar: HAVVA ÖZDAL
Danışman: Y.DOÇ.DR. YÜKSEL GÜÇLÜ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Sosyal Bilgiler dersinin temel amacı, ögrencilere önemli sosyal beceriler kazandırarak onların toplumsallasmalarını saglamak veonları iyi birer vatandas olarak yetistirebilmektir. Bu nedenle ilkögretim okullarında, Sosyal Bilgiler ögretiminden en üst düzeydeyararlanabilmek için etkili bir ögretimin gerçeklestirilmesi gerekir. Bu amaçla yapılan bu arastırmanın temel problemini; ilkögretim6.sınıf Sosyal Bilgiler dersi programında yer alan Türkiye'miz ünitesinin amaç, içerik, ögretme-ögrenme ve degerlendirme süreçleriaçısından var olan durumu nedir? Ve bu ünitenin amaçlara uygun, daha etkili ve daha yararlı bir sekilde islenebilmesi içinögretmenlerin gelecege yönelik önerileri nelerdir? Soruları olusturmaktadır. Böylece sınırlandırılmıs bir konudan yola çıkılarakmevcut ögretim programının yeterliligi belirlenmeye çalısılmıstır.Betimsel nitelikte olan bu çalısmada öncelikle konuyla ilgili literatür taranmıs, ardından bu literatüre ve uzman görüslerine dayalıolarak veri toplamak amacıyla ögretmenler için, anket hazırlanmıstır. Arastırma 2005?2006 egitim-ögretim yılında Sanlıurfa ilmerkezinde ve Birecik ilçesinde bulunan ilkögretim okullarında 6.sınıfta görev yapan Sosyal Bilgiler brans ögretmenleri üzerindegerçeklestirilmistir.Son asamada ise uygulamanın sonucunda elde edilen verilerin yorumlanması yoluna gidilmistir.Anketlerin %100oranında geri dönüsü gerçeklesmistir.Bu arastırma bes bölümden olusmaktadır.Birinci bölümde Sosyal Bilgiler dersinin yeri veönemi, Sosyal Bilimler ve Sosyal Bilgiler ögretimi,Sosyal Bilgiler programı ve ögeleri, ikinci bölümde Sosyal Bilgiler ögretimininDünyadaki ve Türkiye'deki tarihi gelisimi, ülkemizde zorunlu egitimin tarihi gelisimi ve ülkemizin Sosyal Bilgiler ögretimineyaklasımı ile ilgili kuramsal bilgiler verilmistir.Üçüncü bölümde ilgili arastırmalar yer almaktadır.Dördüncü bölümde arastırmanıngerçeklestirilmesinde izlenen çalısmalar açıklanmıstır. Burada arastırmanın yöntemi, modeli, evreni, örneklemi, verilerintoplanması, çözümlenmesi ve yorumlanmasına yer verilmistir.Besinci bölümde ögretmenlerin kisisel özelliklerle ilgili bilgilerine,ögretmenlerin, ilkögretim 6. sınıf Sosyal Bilgiler dersi programında yer alan Türkiye'miz ünitesinin varolan durumuna iliskingörüslerine yönelik bulgu ve yorumlara ve gelecege yönelik önerileriyle ilgili bulgu ve yorumlara yer verilmistir.Son olarak dabulgulara dayalı olarak elde edilen sonuçlara ve bu sonuçlar ısıgında yapılan önerilere yer verilerek tez çalısması tamamlanmıstır.Uygulanan veri toplama aracı, kisisel bilgileri içeren dört soru ile, ilkögretim 6. sınıf Sosyal Bilgiler dersi programında yer alanTürkiye'miz ünitesinin var olan durumuna iliskin kırk iki soru ve gelecege yönelik önerilerle ilgili onsekiz sorudanolusmaktadır.Veri toplama aracının arastırmada geçerliliginin ve güvenirliginin saglanmasına özen gösterilmistir. Arastırmadatoplanan bilgilerin islenmesi ve tüm istatistiksel çözümlemelerde SPSS( Statistical Package for the Social Sciences) paketprogramından yararlanılmıstır.Veriler, frekans ve yüzdeliklerinin yanı sıra x ²(Ki-Kare)teknigine göre çözümlenmis, degiskenlerarasındaki iliskinin miktarını belirlemek için ``C'' degerleri hesaplanmıstır.Degiskenler arasındaki iliskinin anlamlılıgının testedilmesinde P<0.05 güven düzeyi benimsenmistir.Yapılan veri analizlerinden ve istatistiksel çözümlemelerden sonra su sonuçlaraulasılmıstır:1.Ögretmen görüslerine göre degerlendirilen ilkögretim 6. sınıf Sosyal Bilgiler dersi programında yer alan Türkiye'mizünitesi genelde yararlı ve uygundur( % 57.8 ).2.lkögretim 6. sınıf Sosyal Bilgiler dersi programında yer alan Türkiye'miz ünitesiamaç, içerik, ögretme-ögrenme süreçleri ve degerlendirme ögeleri açısından yeterli ölçüde etkili ve uygun degildir.Bu durumdaprogram degerlendirme ve gelistirme çalısmaları ile ilgilenen tüm uzman ve arastırmacılar tarafından, daha verimli,basarılı,etkili vefaydalı bir egitim-ögretim için ilkögretim 6. sınıf Sosyal Bilgiler dersi programında yer alan Türkiye'miz ünitesi, programın dörttemel ögesi yönünden incelenmeli, degerlendirilmeli, gelistirilmeli ve bu çalısmaların devamlılıgı saglanmalıdır.Ayrıca SosyalBilgiler brans ögretmenlerinin program ve ünite hakkındaki gelismeleri takip edebilmeleri için daha sık hizmet içi egitimprogramlarının düzenlenmesi ve özendirici ve tesvik edici yasal düzenlemelerin yapılması önerilmektedir.

Abstract:
The main purpose of the Social Studies course is to gain students important social skills to help their socialization and to train them as a goodcitizens. For that reason, an effective teaching should be realized in primary schools to benefit from Social Studies course at maximum level.For this pupose the main problem of this study includes: What is the present situation of ?Turkiyemiz? unit in terms of aim, content, teachinglearningand evaluation processes? What is the recommendation of teachers on teaching this unit more effectively and properly to the aims.Evalution of present program is being tried to make via limited topic.In this descriptive study fisrtly literature was scanned related to topic, then a questionnaire was prepared based on literature and expertsopinions to collect data. Study was realized to Social Studies Teachers who taught at 6th grade in 2005-2006 instruction year in Sanlıurfaprovincial centre and Birecik. Finally data were interpreted which were collected from teachers. Questionnaires were returned at %100 level.This study has five sections. Place and importance of Social Studies course, Social Sciences and Social Studies teaching, Social StudiesProgram and its elements takes place in section one. In the second section, there is theoretical information about historcial development ofSocial Studies teaching in the world and Turkey, historical development of compulsory education in our country and approach of our countryto Social :Studies teaching. Related researches takes place in section three. In fourth section followed studies are explained in realizingresearch. Research method, sample, collecting and analyzing data are mentioned in this section. Pesonel information of teachers, findings anditerpretation about teachers opinions and recommendations on Turkiyemiz Unit which takes place in 6th Grade Social Studies Program isexplained in fifth section. Finally thesis study is completed by mentioning results which based on findings and recommendations which basedon results.Applied data collection instrument consists of four personel information questions, fourty two questions about present situation of Turkiyemizunit which takes place in 6th grade Sociakl Studies Course Program and eighteen questions about recommendations fort he future. Providingvalidity and reliability of the data collection instrument is considered. SPSS ( Statistical Package for the Social Sciences) program was used forprocessing collected research data and all statistical analysis. Data was not only analyzed through frequency and percentages but also analyzedthrough x square (x²) technique. ``C?? (contingency) values were calculated for defining relations between variables.P<0.05reliability level was accepted for testing mean between variables. After analyzing data and statistical analysis these results were reached: 1.Turkiyemiz unit which is evaluated by teachers views and which takes place at 6th grade Social Studies course program is useful andappropriate in general (%57.8). 2. Turkiyemiz unit which takes place at 6th grade Social Studies course program isn?t effective and suitable interms of aim, content, teaching- learning process and evaluation elements. Turkiyemiz unit which takes place at 6th grade Social Studies courseprogram should be evaluated and developed by all researhers and experts who are interested in program evaluating and developing in terms offour dimensions of the program for more fruitfull, successful, effective and useful instruction. Also inservice training programs should beorganized for Social Studies teachers for making them aware of innovations in programs and units. Incentive and encouaring legal frameworkshould be organized for tachers.