Besin alerjisi nedeni ile yapılan eliminasyon diyetinin antropometrik ölçümlere etkisi /
Yazar: ŞULE BÜYÜK YAYTOKGİL
Danışman: PROF. DR. ERSOY CİVELEK
Sağlık Bakanlığı / Ankara Çocuk Sağlığı ve Has. Hematoloji Onkoloji Eğt. Arş. Hastanesi / Pediatri Ana Bilim Dalı / Çocuk Allerjisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
AMAÇ
 Besin alerjisi, sıklığı her geçen gün artan ve özellikle erken süt çocukluğu dönemini etkileyen önemli bir hastalıktır. Çocuklarda sıklığının %8 civarında olduğu tahmin edilmektedir. Besin alerjisi tanısı ve takibi klinik deneyimlere göre değişkenlik göstermektedir. Besin alerjisinin kesin bir tedavisi yoktur. Alerjenden kaçınma ve semptomların tedavisi genel yaklaşımdır. Alerjenin diyetten çıkarılması nutrisyonel eksiklik açısından risk oluşturmaktadır. Yapılan bazı çalışmalarda besin alerjisinin büyüme üzerinde olumsuz etkileri olduğu gösterilmiştir. Bu yüzden uygun beslenme desteğinin verilmesi ve beslenme durumunun takip edilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma besin alerjisi olup eliminasyon yapan hastaların antropometrik ölçümlerini ve kalori alımlarını, sağlam çocukların antropometrik ölçümleri ve kalori alımları ile kesitsel olarak karşılaştırarak aradaki farkın belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. 
GEREÇ VE YÖNTEM
Bu çalışma öykü, fizik muayene, laboratuar bulguları ve/veya eliminasyon diyetine yanıt ile besin alerjisi tanısı almış olup halen eliminasyon diyeti yapan 0-36 ay yaşındaki hastalar ile herhangi bir hastalığı olmayan 0-36 ay yaşındaki sağlam çocukların değerlendirilmesi ile yapılmıştır. Toplam 63 hasta ve 50 sağlam çocuk çalışmaya alınmıştır. Hastaların besin alerji durumları, demografik özellikleri, anne sütü ile beslenme süreleri, ek gıdaya geçiş zamanı, klinik prezentasyonları, semptomların başlangıç zamanı, tanı yaşı, eliminasyon başlangıç zamanı, eliminasyonda tüketilen besinlerin türü ve miktarı düzenlenen bir anket formu ile değerlendirilmiştir. Benzer şekilde sağlam çocukların da demografik özellikleri, anne sütü ile beslenme süreleri, ek gıdaya geçiş yaşı ve şekli, mama tüketim durumları, hastalık öyküleri ve vitamin kullanım durumları farklı bir anket formu ile değerlendirilmiştir. Her iki grubunda boy, kilo, baş ve göğüs çevreleri kesitsel olarak ölçülüp, persentilleri saptanmıştır. Yaşa göre ağırlık ve boya göre ağırlıklarına göre nutrisyonel durumları değerlendirilmiştir. Her iki gruptan da üçer günlük besin kaydı istenerek beslenme durumları kalori, yağ, protein ve karbonhidrat tüketimleri yönünden karşılaştırma yapılmıştır. 
BULGULAR
Çalışmaya 112 (62 hasta, 50 sağlıklı) çocuk alındı. Hasta grubun yaşları 15,75±7,84 ay olup %61,3'ü (n:38) erkek,  kontrol grubunun ise yaşları 14,79±6,77 ay olup %50'si (n:25) kız idi. Hastaların %29'inde (n:18) sadece süt alerjisi, %25,8'inde (n:16) sadece yumurta alerjisi, %45,2'sinde (n:28) hem süt hem yumurta alerjisi vardı.Hastaların süt eliminasyon süresi ortancası 8 (4-14) ay, yumurta eliminasyon süresi ortancası ise 6 (5-14)ay olarak bulundu. Hasta ve kontrol gruplarının boy, kilo, boya göre ağırlık, yaşa göre ağırlık ve yaşa göre boy ölçümlerinde istatistiksel olarak fark saptanmadı (p>0,05). Hastalar kendi içinde eliminasyon öncesi ve sonrasına göre değerlendirildiğinde ise eliminasyon sonrasında kilo persentil aralık kaybı olan 27 (%43) hasta bulunuyordu. Eliminasyon süresi ile persentil kaybı arasında anlamlı ilişki bulunamadı (p>0,05). Hastaların eliminasyon sonrasında boya göre ağırlıklarında istatistiksel olarak anlamlı ölçüde azalma olduğu görüldü (p:0,01). Hastaların kg başına aldıkları kalori ve protein miktarı kontrol grubuna göre daha az iken, aldıkları karbonhidrat ve yağ içeriğinin ise kontrol grubuna göre daha fazla olduğu görüldü.
SONUÇ
Çalışmamızda eliminasyon sonrasında hastaların %43'ünde kilo persentil aralık kaybı olduğu görüldü. Özellikle eliminasyon öncesinde persentili >10 p üzerinde olan hastaların daha çok persentil kaybettiği görüldü. Hastaların eliminasyon sonrasında boya göre ağırlıklarında istatistiksel olarak anlamlı ölçüde azalma olduğu görüldü Hastaların sağlam çocuklara göre daha az protein, daha çok karbonhidrat ve yağ tükettiği görüldü. Besin alerjisi nedeniyle eliminasyon yapılan hastaların düzenli aralıklarla büyümeleri açısından takip edilmesi ve takipte diyetisyen işbirliği önemlidir.

Abstract:
BACKGROUND
There is an increase in the incidences of food allergies, which is a particularly impotant disease that affects especially early infants. Its frequency is estimated to be approximately %8 in children. The diagnosis of food allergies varies based on clinical experience and follow-up. There is no cure for food allergies. The general approach is treatment of symptoms and avoiding allergens.  The removal of allergens from the diet pose a risk for nutritional deficiencies. Some studies have shown that food allergies have negative effects on the growth of child. So, following nutritional status of child and giving nutritional support is crucial. The aim of this sectional study is to compare antropometric measurements and calorie intakes of a food allergic child who has a restricted allergen diet, with that of a healthy child.
MATERİAL AND METHOD
A cross-sectional study was perfomed with children, whose ages were between 0-36 months, whom were diagnosed as food allergic by pediatric allergens according to history, physical examination, laboratuary findings, and response to elimination diet, and with children whose ages were between 0-36 and were healthy. The food allergic children were still having a restricted allergen diet. 63 food allergic children and 50 healthy children took part in the study. Food allergic children's food allergy status, demographic datas, duration of breast-feeding, age at the onset of complementary foods, clinical presentations, age at the onset of symptoms, age of diagnosis, age at the onset of elimination diet and the type and the amount of the food consumed during the elimination diet were measured via a survey sheet. Both group's weight, height and chest circumference were measured and their nutritional status were evaluated according to their weight-for-age and weight-for-height percentiles. Both groups were requested to fill in a nutritional record for three days, then their nutritional status were compared according to their calorie, fat, protein and carbonhydrates intake.
RESULTS
112 children (62 food allergic, 50 healthy) took part in the study. The mean of the food allergic group's age was 15,75±7.84 months and %61,3 (n:38) of them were male. The mean of the control groups's age was 14,79±6,77 months and %50 (n:25) of them were female. %25,8 (n:18) of the patients had an allergy only to milk, %25,8 (n:16) of them had an allergy only to egg, and %45,2 (n:28) of them had an allergy to both milk and egg. Median of the patients' duration of the elimination diet for milk were 8 months (4-14) and the duration of the elimination diet for egg were 6 months (5-14). There were no significant difference concerning the weight, height, weight-for-height, weight-for-age and height-for-age found in both groups (p>0,05). When the patients were compared according to their pre-elimination diet and post-elimination diet, there were 27 (%43) patients who had lost weight percentile rank after the elimination diet. There were no meaningful correlation between the elimination diet span and the percentile loss (p>0,05). A significant decrease in weight-to-age in patients after the elimination diet was found (p:0,01). While the patient group's intake of callories and proteins per kilogram was lesser compared to the control group's intake, the patient group's intake of carbonhydrates and fats was more when compared to the control group.
CONCLUSİON
In this study, it can be seen that %43 of the patients had a weight percentile rank loss after the elimination diet. Especially the patients who had percentile rank above >10 p had more percentile loss. There was a significant decrease in the patients' weight-for-height percentiles after the elimination diet. It is found that patients were consuming less proteins and more carbonhydrates and fats when compared to healthy children. It is important for patients who had undergone the elimination diet because of the food allergies to have their growth monitored and cooperation with a dietitian is strongly advised.