İlaç kesimi veya azaltımı yapılan epilepsi hastalarında relaps risk faktörlerinin araştırılması
Risk factors of relapses in epileptic patients after antiepileptic drug reduction or withdrawal
Yazar: DİDEM ÖZ
Danışman: PROF. DR. BARIŞ BAKLAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Antikonvülsanlar = Anticonvulsants ; Epilepsi = Epilepsy ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Risk faktörleri = Risk factors ; İlaç tedavisi = Drug therapy ; İlaç veriş yolları = Drug administration routes

Özet:
Giriş ve Amaç: Uygun antiepileptik tedavi altında hastaların %70'inin remisyona girdiği bilinmektedir. Çocuklarda 1-2 yıl, erişkinlerde 2-5 yıl nöbetsizlik sonrası ilaç kesimi düşünülmektedir.  Her 3 hastadan 1'inde ilaç kesimi sonrası ilk 2 yıl içinde relaps görüldüğü bilinmektedir. Bu konuda yapılan çalışmalarda; beyin görüntüleme bulgusu varlığı, EEG de patolojik aktivite ve parsiyel nöbetler başta olmak üzere bazı risk faktörleri belirlenmiştir.  Erken başlangıçlı epilepsi ve idiyopatik epilepside ise prognozun iyi olduğu, nöbet rekürrensinin daha düşük olduğu bilinmektedir. Çalışmamızda, relaps gelişen olgularda hasta ve hastalık özellikleri ile remisyon/relaps süreleri arasındaki ilişki incelenmiş ve relaps hızını etkileyen faktörler araştırılmıştır. İkincil olarak da, remisyon süresini etkileyen faktörler ile relaps sonrası başlanan tedavinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir.
Yöntem: Çalışmamızda 6000 Epilepsi hastası retrospektif olarak incelenmiş ve bunları içinden  ilaç kesimi veya azaltımı sonrası poliklinikte en az bir yıl izlenerek relaps gelişimi gözlenen 244 hasta  çalışmaya dahil edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza poliklinikte düzenli takip edilen relaps hastaları alınmış olup, ilaç kesimi/azaltımı sonrası takipten çıkan olgular dahil edilmemiştir. Bu nedenle relaps oranı kesin söylenememekle birlikte, ilaç kesimi sonrası takipten çıkan 510 hastada relaps gelişmediği kabul edilirse, %41 gibi bir relaps oranı tahmin edilebilir. Hastaların %53'ünde ilaç kesimi sonrası ilk 1 yılda relaps geliştiği gözlenmiştir. Politerapi alan hastaların daha geç remisyona girdikleri ve daha erken relaps görüldüğü saptanmış, bu durum yanlış erken monoterapi ve gereksiz politerapi ile ilişkilendirilebilir. Remisyon süresi ile relaps süresi arasında anlamlı ilişki saptanmış ve  remisyon süresi uzadıkça daha erken relaps görüldüğü gözlenmiştir. Nöbet başlangıç yaşı, cinsiyet, hastalık süresi, EEG bulgusu ve aile öyküsü ile remisyon/relaps süreleri arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Nöbet tipinin sayısı ve  kesilen tedavi ile relaps süresi arasında anlamlı ilişki saptandı. Nokturnal nöbet, otomatizma ve aura varlığında daha geç remisyon ve erken relaps görülmesine karşın istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. 
Sonuç: İlaç kesimi sırasında; nöbet çeşitliliği ve remisyon süresi özellikle değerlendirilmesi gereken etkenler olup, tedavinin planlanmasında öncelikle hastadan alınan anamnez dikkate alınmalıdır.

Abstract:
Background: Antiepileptic drugs can be successfully withdrawn in up to 70% of cases. The timing of withdrawing antiepileptic drugs in children is 1-2 years, in adults 2-5 years after of seizure free period. The relapse rate is 1/3 at least 2 years. The risk factors of relapsing were brain scanning findings, positive pathological EEG activities,  partial epileptic attacks.  On the other hand, early-onset epilepsy and idiopathic epilepsy have a better prognosis for relapsing and lower risk of seizure recurrence. In our study, we investigated the relation between patient and disease characteristics in patients with relapse developing and the duration of remission/relapse. Secondly, factors of relapse rate, remission duration and medication after relapse were investigated.
Material-Method: In our study, 6000 epilepsy patients were observed retrospectively. 244 patients who had relapse after drug reduction or withdrawal at least one year were included. 
Results: Follow-up of at least 1 year and relapsed patients in our clinic who were followed regularly was required for inclusion in this study. Some cases who loss to follow-up after drug reduction or withdrawal were excluded from study. Therefore, the definite relapse ratio can not be evaluated. If we accept the 510 follow-up patients who loss to follow-up had no relapse, the relapse ratio could be %41.  %53 of patients after withdrawn was observed relapse at least one year. The patients with using polytherapy go into remission much later and are detected relapse much earlier. This may be associated with early-wrong monotheraphy and unnecessary polytheraphy. There is a significant negative correlation between the duration of remission and the duration of relapsing. As duration of remission gets longer, duration of relapsing gets earlier. There is no significant relationship between age at seizure onset, gender, disease duration, EEG findings, family history and duration of remission/relapse.  The number of seizure type and duration of relapse and withdrawal drug is significantly correlated with each other. The patients with nocturnal seizures or automaticity or aura is seen longer remission and earlier relapse. But these findings are not statistically significant. 
Conclusion: During the withdrawn of drug, variety of seizure and duration of remission should be evaluated. The history of patient is primarily taken into consideration for planning the treatment.