"Türkiye'de yayın özgürlüğünü sınırlandıran hukuksal düzenlemeler üzerine bir değerlendirme"
"an evaluation on the legal regulations restricting freedom of broadcasting in Turkey"
Yazar: ÖZGE GÜVEN
Danışman: PROF.DR. SACİDE VURAL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
?Türkiye'de Yayın Özgürlügünü Sınırlandıran Hukuksal DüzenlemelerÜzerine Bir Degerlendirme? adlı bu çalısmada, yayın özgürlügünün hangifelsefi temellerden ortaya çıktıgı, Türkiye'de radyo-televizyon özgürlügünüsınırlandıran hukuksal düzenlemelerin neler oldugu, düzenlemelerdedönemsel olarak hangi degisikliklerin yapıldıgı ve yayın özgürlügününTürkiye'nin farklı dönemsel kosullarından nasıl etkilendigi sorularına yanıtaranmaktadır. Bu soruların yanıtlanması, bir ülkenin radyo-televizyonyayıncılıgını sınırlandıran yasal degisimleri arastırması ve dönemler arasıkarsılastırmalı bir çalısma olması bakımından önem tasımaktadır.Arastırma sorularına yanıt aranırken, çalısma, isleyis ve karsılastırmakolaylıgı saglaması beklentisi ile anayasa degisimleri ölçüt alınarakdönemlere ayrılmıstır. Bu sınıflandırma, anayasalarda belirlenen ilkelerin,radyo-televizyon yayınlarını düzenleyen kanunların niteliginibelirleyeceginden hareketle yapılmıstır. Her bir dönem, Türkiye'nin ekonomipolitikaları ve siyasal dönüsüm odaklarının ana özellikleri incelenerekDünya'da ve Türkiye'de bu özgürlügün felsefi temelleri baglamındadegerlendirilmistir. Radyo yayıncılıgının baslamasının ardından Türkiye'de ikikez anayasa degistirilmistir. Bunlardan ilki 1961 Anayasası, ikincisi 1982Anayasası'dır. Anayasalarda belirlenen ilkelerin incelenen diger yasalarınniteligini belirleyeceginden hareketle yapılan sınıflandırmada, ele alınankonu açıklanmaya ve yorumlanmaya çalısılmıstır. Her bir dönem, Türkiye'ninekonomi politikaları ve siyasal dönüsüm odaklarının ana özellikleriincelenerek ve bu kapsamda degisimlerdeki etkili aktörleri ortaya çıkartarakbir önceki dönemle karsılastırılmıstır.Yayın özgürlügünü sınırlandıran hukuksal düzenlemelerindegerlendirilmesi, hem Dünyada hem de Türkiye'de bu özgürlügün felsefitemelleri üzerinden yapılmıstır. Durum saptaması niteligindeki bu arastırma,alandaki bilgilerin gözden geçirilmesine dayandıgından, literatür tarama vebirlestirme yöntemine dayanmaktadır.Türkiye'de yayın özgürlügünün felsefi temelleri, Osmanlımparatorlugu'nun 19'uncu yüzyılda Batılılasma sürecine girmesi ile atılmıstır.Bu süreçte, özgürlükler ve bu kapsamda ifade ve basın özgürlügüdemokratiklesmenin bir parçası olarak önem kazanmıs, ancak bunlarıngelismesi basından beri iktidarın baskısında kalmıstır. Türkiye Cumhuriyetisöz konusu oldugunda da yayın özgürlügünün felsefi temelleri, batılılasma;Batı'ya entegre olma amacının bir parçası olarak algılanmıstır. Bununlabirlikte, Türkiye'de yayın özgürlügü, iktidarda bulunan siyasal partilerinistemlerine, çıkarlarına uygun olarak biçimlendirilmis, sosyal ve siyasaldinamikler sonucunda ülke yönetimine el koyan askeri müdahalelercebelirlenmistir.Son olarak, yayın özgürlügünü sınırlandıran hukuksal düzenlemelerderadikal yasaklar getirerek ya da yaptırımları olaganüstü artırarak istenen birdegisimin saglanamayacagı gerçegi belirtilmis, yayıncılıga iliskin hukuksalsınırlandırmalardaki sorunların daha kapsamlı sosyal sorunlardan bagımsızolarak degerlendirilmemesi gerektigi vurgulanmıstır.Anahtar Sözcükler:1. Yayın Özgürlügü2. Radyo-televizyon3. Hukuksal düzenleme.

Abstract:
In this study named ?An Evaluation on the Legal RegulationsRestricting Freedom of Broadcasting in Turkey?, answers are being soughtfor the questions the philosophic bases of the freedom of broadcasting, whatare the legal regulations restricting the radio-TV freedom in Turkey, whichchanges have been made periodically with the regulations made, and theway of the freedom of publishing being affected by periodical conditions ofTurkey. Answering of these questions is important as they investigate thelegal variations restricting the radio-TV broadcasting of a country, and also itis a comparative study between the periods.When answers are sought for the study questions, changes ofconstitution were taken as the measure and periods were determinedaccordingly with the expectation that this will bring ease in terms of work,operation, and comparison. This classification was made considering theprinciples stated in constitutions would determine the quality of the lawsregulating the broadcasting of radio-TV. The main characteristics of theeconomic policies and political transformation foci in Turkey were examined,and were evaluated in the context of the philosophic bases of this freedom inthe World and in Turkey. Constitution was changed two times in Turkey afterthe commencement of radio broadcasts in Turkey. First of these was theConstitution of 1961, and the other is the Constitution of 1982. The subjectmatter of the study was attempted to be explained and interpreted byconsidering that the principles stated in the constitutions would determinethe laws. Each period was compared to the previous one by examining theeconomical policies and political transformation foci, and by finding out theeffective actors on the changes in this scope.Evaluation of the legal regulations restricting the freedom ofpublishing was performed according to the philosophic bases of this freedomboth in the world and in Turkey. Since this study with the quality of anestablishment of the situation is based on the review of the existingknowledge in the field, it is performed using literature review and synthesismethod.The philosophic bases of the freedom of publishing in Turkey havetheir roots in the westernizing process of the Ottoman Empire in thenineteenth century. In this process, freedoms, and the freedom of expressionand press in this context, gained importance as a part of the democratizing;however, development of these was kept under the pressure of thegovernment right from the start. When Turkish Republic is the subject, thephilosophic bases of the freedom of publishing were again perceived as apart of the objective of integrating with the Western World. Together with this,freedom of publishing in Turkey was formed according to the wishes andinterests of the political parties, and was determined by the military coupsthat confiscated the management of the country as a result of the social andpolitical dynamics.Lastly, the fact that the targeted changes cannot be ensured by puttingradical prohibitions with legal regulations restricting the freedom of publishingis stated, and it is emphasized that the problems of the legal restrictionsregarding publishing should be evaluated independently from morecomprehensive social problems.Key Words:1. Freedom of broadcasting2. Radio-TV3. Legal regulations