Kurumsal yönetim ve şirketlerin iç işleyiş performansı ölçümüne ilişkin bir model önerisi
Corporate governance and a proposed model for measuring the performance on internal business practices of a corporation
Yazar: OĞUZ CİHAT GEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ABDÜLKADİR TUNA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Finansal performans = Financial performance ; Kurumsal yönetim = Corporate governance ; Kurumsallaşma = Institutionalization ; Performans = Performance ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; Yönetim = Management ; Yönetim felsefesi = Management philosophy ; Yönetişim = Governance ; İçsel ilişkiler = Internal relations ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Tüm Dünyada özellikle büyük kuruluşların gerek büyüme hedefleri ve gerekse buna dayalı finansman ihtiyacının artması gibi birtakım nedenlerle halka açılma süreçlerinin hızlanması, şirketlerin gitgide az sayıda büyük hissedar yerine çok sayıda küçük hissedar tarafından sahiplenilmesini beraberinde getirmiştir. Bunun yanı sıra, bazı şirketlerin yukarıda sayılan nedenlerle büyük yatırımcı gruplarına hisse satışı yapması, birçok şirketin gerçekte küçük yatırımcıların birikiminden oluşmuş büyük yatırım ve emeklilik fonları tarafından sahiplenilmesine de neden olmuştur. Bu durum ise, büyük bir değer haline gelen, önemli bir iktisadî katma değer oluşturan, hitap ettiği pazarlarda önemli yere sahip olan ve hissedarlarının yanı sıra, müşterileri, tedarikçileri ve çalışanları da dahil olmak üzere büyük bir kitlenin yaşamını doğrudan etkileyen bu kuruluşların denetiminin ve yönetiminin eskiye göre daha sistematik, kurallar ve düzenlemeler çerçevesinde, yönetim kademelerini işgal eden kişilerin bireysel çıkar, görüş ve tasarruflarından bağımsız bir şekilde yapılmasını gerektirmiştir. Gerek bu gereksinimin mevcudiyeti ve gerekse şirketlerin yönetiminde oluşan skandallar sonucu hisse sahiplerinin zarar görmesi durumunun fiilen ortaya çıkması, bu konuda birtakım düzenlemelerin getirilmesini zorunlu kılmış ve ?Kurumsal Yönetim? kavramı son yıllarda gündemde önemli bir yer bulmaya, şirketlerin bu konudaki başarısı, ?Kurumsal Yönetim Değerlendirme Notu? adı altında ölçülmeye başlamıştır.Hazırlanan bu tez, ?Kurumsal Yönetim Değerlendirme Notu?na esas olan kıstaslar ile değil, değerlendirmeye konu olan şirketlerin iç işleyişi ile ilgilenmektedir. Şirketlerin dışından bakıp, net ölçüm yöntemleri ve kıstaslarla kolayca değerlendirilemeyen bu ?İç işleyiş? boyutunda neler olması gerektiğini araştıran ve bu boyut ile ?Kurumsal Yönetim Değerlendirme Notu?na esas alınan ilkeler arasındaki ilişkiyi de inceleyen bu çalışma, ?Şirketlerin İç İşleyiş Performansı? değişkenlerini esas alan bir değerlendirme modeli önermektedir.

Abstract:
Throughout the entire World, particularly as large corporations displayed the tendency to finance inevitable growth by either exercising initial public offers or bulk sale of stocks to major intitutional investors, the actual ownership of those companies has largely shifted from major stockholders to thousands of individuals holding relatively smaller shares. Hence, need for systematic management and control that is independent of personal interests of the individuals occupying management positions has emerged as such companies have turned out to be representing huge assets, let alone the economic value add they create and the direct effect they induce on the daily life of their stakeholders including but not limited to shareholders. Additionally, examples of corruption cases that resulted in scandals observed by public resulted in legislation of certain codes and practices under a generic name called ?Corporate Governance?. Consequently, corporate governance compliance of companies has started to be measured using objective criteria under the name of ?Corporate Governance Scorecard?.This study, however, is totally focused on internal business practices of a company. Performing research on what constitutes the ?Internal Business Practices? dimension which cannot easily be evaluated and observed in an objective manner with clearly defined criteria through an external look at the company, this study also defines the relation between this dimension and principles defined by Capital Markets Board of Turkey and used in the determination of ?Corporate Governance Evaluation Score?. The thesis proposes an assessment model for enterprises, based on ?Internal Business Practices? performance.