Çok kriterli karar verme ve stok maliyetlerine dayalı simülasyon ile yeni ürün seçimi
New product selection with multi-criteria decision-making and simulation based on stock
Yazar: YASEMİN YAVUZ GÜZELER
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN AKYÜZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Benzetim = Simulation ; Karar verme = Decision making ; Karar verme yöntemleri = Decision making methods ; Stok = Stock ; Stok kontrol = Stock control ; Stok maliyetleri = Stock costs ; Yeni ürünler = New products ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Günümüzde rekabet koşullarının artması ile birlikte işletmelerin üretim alanındaki kararları da önem kazanmaktadır. Yeni bir ürün üretim sürecine dahil edileceği zaman yöneticiler, hangi ürünün seçileceği, üretim miktarının ve maliyetinin ne olacağı gibi birçok soru ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu çalışmada kozmetik ve temizlik ürünleri sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin ürün karmasına dahil edebileceği ürünlerin çok kriterli karar verme yöntemleri ile ön seçimi, simülasyon ile nihai seçimi gerçekleştirilmiştir. AHP ile ürünlerin kriter ağırlıkları belirlenmiştir. En önemli kriterlerin sırasıyla  öngörülen talep (0,351), satış fiyatı (0,216) ve maliyet (0,180) olduğu bulunmuştur. TOPSIS ile belirlenen kriter ağırlıklarına göre alternatiflerin sıralaması gerçekleştirilmiştir. Sıralanan alternatifler arasında birinci sırada olan doğal çok amaçlı temizlik ve ikinci sırada olan doğal sıvı sabun alternatifleri seçilerek, üretim süreçlerinin simülasyon çalışması yapılmıştır. Simülasyon Arena Rockwell programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Simülasyon sonuçları, üretim maliyeti, elde bulundurmama maliyeti, satış geliri, satış kayıp miktarları hakkında bilgiler vermektedir. Bu değerlerin en uygun çözümüne ulaşmak için Arena programının Process Analyzer uygulamasında senaryolar oluşturulmuş, sonuçlar kaydedilmiştir. Bu sonuçlar ışığında, ön seçimi gerçekleştirilen alternatifler maliyet ve satış geliri durumlarına göre karşılaştırılmış, doğal çok amaçlı temizlik üretiminin doğal sıvı sabuna göre daha iyi seçim olduğu görülmüştür. Nihai seçim olarak doğal çok amaçlı temizlik ürünü seçilmiştir.

Abstract:
Today, with the increase in competition conditions, the decisions of the enterprises in the field of production are gaining importance. When a new product is to be included in the production process, managers are faced with many questions such as which product to choose, what the production amount and cost will be. In this study, the preselection of the products that can be included in the product mix of a business operating in the cosmetics and cleaning products sector with multi-criteria decision making methods and the final selection by simulation were carried out. The criterion weights of the products were determined with AHP. It was found that the most important criteria were predicted demand (0.351), selling price (0.216) and cost (0.180), respectively. With TOPSIS, the alternatives were ranked according to the criteria weights determined. The simulation study of the production processes was carried out by choosing natural multi-purpose cleaning alternatives in the first place and natural liquid soap alternatives in the second place. The simulation was carried out using the Arena Rockwell program. Simulation results; It gives information about production cost, holding cost, sales revenue, sales loss amounts. In order to reach the most appropriate solution of these values, scenarios were created in the Process Analyzer application of the Arena program and the results were recorded. As a result of these results, the preselected alternatives were compared according to their cost and sales status. It has been shown that natural multi-purpose cleaning production is a better choice than natural liquid soap. Natural multi-purpose cleaning product was chosen as the final choice.