Komünizm sonrası Polonya ve Rusya Federasyonu'nda din ve devlet ilişkisi: Sekülerleşmenin sınırları
The relation between religion and state in post-communist Poland and Russia: The limits of secularisation
Yazar: SEVİNÇ ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. GÜNAY GÖKSU ÖZDOĞAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Din-devlet ilişkileri = Religion-state relationship ; Polonya = Poland ; Rusya = Russia ; Sekülerleşme = Secularization

Özet:
Bu çalışmada komünizm sonrasında Polonya ve Rusya'da yeniden şekillenen din-devlet ilişkileri, sekülerleşme, kamusal alan ve sivil toplum tartışmaları bağlamında yatay karşılaştırmalar yoluyla ele alınmakta ve yeni tanımlamalar getirilmektedir. Yeni dönemde Rus Ortodoks ve Polonya Katolik kiliseleri ile devlet arasında ortaya çıkan ilişki biçimi çalışmanın merkezini teşkil etmekte birlikte, bu ilişki üzerinde etkili olan komünizm öncesi ve komünizm dönemi tarihsel arkaplan, kiliselerin siyasi partiler ve diğer siyasi örgütlenmelerle kurmuş olduğu ilişki biçimi ve ulusal kimlik inşasındaki özel rolü, devletin Katolik ve Ortodoks Kiliseler ile ve diğer dini kurumlarla ilişkisi, kiliselerin diğer dini gruplara bakışı, eğitim, medya ve hukuk alanındaki müdahaleleri ve kamusal alandaki rolleri gibi pek çok konu bu çalışma çerçevesinde ele alınmaktadır. Yeni dönemde yerleşik kiliseler, resmi ve gayri resmi dini kuruluşlar, cemaatler, yeni dini hareketler, dinsel kimlik temelinde kurulan sivil toplum örgütleri, vakıflar ve dernekler gibi pek çok farklı biçimde ifade edilebilecek olan din olgusu bu çalışmada, Polonya Katolik ve Rus Ortodoks kiliselerinin kurumsal yapısı, değişen ve dönüşen söylemleri, devlet ve farklı siyasi ve sosyal aktörlerle kurmuş olduğu ilişkileri ve faaliyetleri merkezinde irdelenmektedir.

Abstract:
This work analyzes the reshaping of church-state relations in post-communist Poland and Russia in a comparative way within the context of secularisaton, public sphere and civil society debate and brings new definitions about this relationship. Although the emerging relationship between Russian Orthodox and Polish Catholic churches and state in the new era constitutes the center of this work, the following factors that affect this relationship are also covered: the historical background including communist and pre-communist period, the relations between churches and the political parties and other political organizations; the special role of churches in the construction of national identities; relations of the state with Catholic and Orthodox churches and other religious organizations; perspectives of the churches towards other religious groups, the interventions of the churches in the field of education and media and their roles in the public sphere. The phenomena of religion which can be explained with the help of different terms, such as established churches, official and non-official religious organizations, new religious movements, religion based civil society organizations, foundations and associations, is analyzed in this dissertation within the framework of the structures, activities and changing discourses of the Polish Catholic and Russian Orthodox churches and their relations with state and other political and social actors.