Çocukluk çağı travmatik yaşantıları: Bir ölçek geliştirme çalışması
Childhood traumatic experiences: A scale development study
Yazar: AYŞE NUR DOĞAN
Danışman: PROF. DR. MEDAİM YANIK
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Travma = Trauma ; Çocukluk dönemi = Childhood ; Çocukluk yaşantıları = Childhood experiences ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, yetişkinlerin çocukluk çağında yaşamış oldukları travmatik yaşantıların niteliksel olarak değerlendirilmesini sağlayacak geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı geliştirmeyi amaçlar. Geliştirilen ölçüm aracı Prof. Dr. Medaim Yanık'ın "Çocuk Yetiştirirken Travmatik Yanlışlar - Geliştiren Doğrular" kitabı çerçevesinde hazırlanmıştır.
İlk olarak çeşitli travmatik yaşantıları içeren bir madde havuzu oluşturulup uzman bir ekibin değerlendirilmesine sunularak maddelerin kapsam geçerliği sağlanmıştır. Kapsam geçerliği almış 39 madde ile ölçek oluşturulup Çocukluk Çağı Travmatik Yaşantılar Ölçeği (ÇÇTYÖ) olarak adlandırılmıştır. Bu ölçek kişilerin travmatik yaşantılara maruz kalma durumu, kaç yaşında maruz kaldığı ve ne düzeyde etkilendiği bilgilerini toplar. 
Araştırma sorularının test edilmesi için, ÇÇTYÖ, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (CTQ), Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği (WEMİOÖ) ve Oxford Mutluluk Ölçeği-Kısa Formu (OMÖ-KF), Türkiye sınırları içinde çeşitli illerden 18 yaş üstü yetişkin kadın ve erkek 448 katılımcıya uygulanmıştır. 
Toplanan veriler SPSS 22 ve Mplus programları ile analiz edilmiştir. Madde toplam korelasyon analizi yapılan ölçeğin, yapı geçerliği, eş zamanlı geçerliği ve ayırt edici geçerliği test edilmiştir. Daha sonra, güvenirlik analizi için iç tutarlık katsayısına bakılmıştır. Yapılan analizler sonucunda Çocukluk Çağı Travmatik Yaşantılar Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu görülmüştür.
Geçerliği ve güvenirliği kanıtlanan ölçeğin kesim noktasının tespit edilebilmesi için ROC analizi (Receiver Operating Characteristic Curve) yapılmış ve kesme puanının 8,5 olduğu görülmüştür.
Çocukluk çağı travmatik yaşantılarının demografik değişkenler (cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, tıbbi ve ruhsal hastalık geçmişi) açısından anlamlı farklılaşma göstermediği tespit edilmiştir. Son olarak travmatik yaşantıya maruz kalma yaşının ve travmanın üzerinden geçen zamanın travmadan etkilenme düzeyine negatif etkisi olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study aims to develop a valid and reliable measurement tool for qualitative evaluation of childhood traumatic experiences of adults based on the framework of the book "Çocuk Yetiştirirken Travmatik Yanlışlar - Geliştiren Doğrular'' by Professor Medaim Yanık. 
First, an item pool that contains various traumatic experiences is prepared. The content validity of these items is then ensured through consultation from an expert team. Based on 39 items with content validity, a scale/measurement tool, which is named as Childhood Traumatic Experiences Scale (ÇÇTYÖ), is created. This scale gathers information on whether the individual had an exposure to traumatic experiences, the age at which the exposure took place, and how much it affected the individual. 
To test the resarch questions of interest, ÇÇTYÖ, Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), Warwick-Edinburgh Mental Well-Being Scale (WEMIOÖ) and Short Form of the Oxford Happiness Questionnaire (OMÖ-KF) are applied to 448 participants, which are adult men and women over the age of 18 from various provinces within the borders of Turkey.
Collected data is analyzed with the SPSS 22 and Mplus programs. The construct validity, concurrent validity and discriminant validity of the scale, the item-total correlation analysis of which is performed, are tested. Then, for the reliability analysis, the internal consistency coefficient is examined. These analyses confirm that Childhood Traumatic Experiences Scale is a valid and reliable measurement tool.
ROC analysis (Receiver Operating Characteristic Curve) is performed to determine the cut-off point of the scale whose validity and reliability is proven, and it is found that the cut-off score is 8.5.
It is found that childhood traumatic experiences do not differ significantly in terms of demographic variables (gender, age, marital status, educational status, medical and mental illness history. Finally, it is seen that the age of exposure and the time passed after it has a negative effect on the level of influence of the traumatic experience.