Koronavirüs pandemisi sürecinde yiyecek-içecek işletmelerindeki işgören memnuniyetinin örgütsel bağlılığa etkisi
The effect of employee satisfaction in food and beverage businesses on organizational commitment during the coronavirus pandemic
Yazar: KORAY YUNUS ELLİDÖRT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLÇİN ÖZBAY
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Yiyecek içecek hizmetleri = Food and beverage services ; Yiyecek içecek işletmeleri = Food and beverage operations ; Yiyecek içecek sektörü = Food and beverage sector ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İş doyumu = Job satisfaction ; İşyeri memnuniyeti = Workplace satisfaction

Özet:
Yiyecek-içecek işletmelerine günümüzde talebin artmasıyla beraber, işletme sayısı da buna bağlı olarak artarak, daha karmaşık sistemlere sahip olmuşlardır. Artan işletme sayısı ise işgören talebini doğurmuştur. Bu doğrultuda insan kaynağının yönetimi, işgörenlerin memnuniyeti ve örgütlerine olan bağlılıkları bu işletmelerde önemli bir hale gelmiştir. Yiyecek-içecek işletmeleri geçmişte daha basit bir yönetim şemasına sahip olan işletmelerdir. Fakat, günümüzde işgören sayısının artması ve yiyecek-içecek işletmelerinin büyümesiyle beraber daha büyük yönetim şemasına sahip olmuşlardır. Hizmetlerden ve yiyecek-içecek ürünlerinden oluşan bu işletmelerin kaliteleri, sundukları hizmet kalitesinin niteliğine göre belirlenmektedir. Hizmet sunan işletmelerde en önemli kaynak insandır. İnsan kaynağının iyi seçilmesi, iyi motive edilmesi, iyi yönetilmesi, işinden memnun olması ve örgüte sadık olması bu işletmeleri başarıya götürecek anahtardır. Özellikle koronavirüs pandemisinde en çok etkilenen sektörlerden birinin turizm sektörü olmasından dolayı, en çok etkilenen çalışanlarda bu sektörde istihdam edilmiş olanlardır. Bu doğrultuda bu çalışmanın amacı; yiyecek-içecek işletmelerinde çalışanların memnuniyetinin örgütsel bağlılığa etkisini araştırmaktır. Çalışanların araştırma değişkenlerine dair algılarının, demografik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının kararlaştırılması ise çalışmanın bir diğer amacıdır. Buna bağlı olarak öncelikle; çalışan memnuniyeti ve örgütsel bağlılık ile ilgili literatür araştırması yapılarak araştırmanın teorik çerçevesi hazırlanmıştır. Daha sonrasında araştırma için belirlenen, Doğu Marmara Bölgesi'nde faaliyet gösteren turizm işletme belgeli yiyecek-içecek işletmeleri işgörenlerine anket uygulanmıştır. Araştırma verileri kolayda örnekleme tekniği ile ulaşılan, 36 farklı işletmede çalışan 387 katılımcıdan veri toplanmıştır. Araştırma varsayımlarını ölçmek için regresyon ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Çalışanların araştırmanın temel değişkenlerine ilişkin anlayışlarının, demografik özelliklerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemek hedefiyle, t-testi ve tek yönlü varyans (One-Way ANOVA) analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bilgilere göre, pandemi sürecinde yiyecek-içecek işletmelerinde çalışanların memnuniyeti, örgütsel bağlılığa pozitif yönde etki etmektedir. Çalışanların içsel memnuniyeti, duygusal bağlılığına pozitif yönde etki etmektedir. Fakat içsel memnuniyetin devam bağlılığına ve normatif bağlılığa etkisi bulunmamaktadır. Çalışanların dışsal memnuniyeti, duygusal bağlılığına pozitif yönde etki etmekte olup, devam bağlılığı ve normatif bağlılık üzerinde etkisi olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
With the increasing demand for food and beverage businesses, the number of businesses has increased and more complex systems has led to demand for employees, so HR management has become important. Food and beverage businesses have more complex management systems today, the quality of which is determined according to the quality of  food and service they provide. For the businesses in service sector, choosing the right people who are the most important resource for the job,properly motivatingand managing them, making sure that they are happy with their working environment and loyal to the establishment are the keys to success. One of the industries most affected by the coronavirus pandemic is tourism, the employees most affected by the pandemic are also in this industry. The purpose of this study is to investigate the effect of employee satisfaction on organizational commitment in the businesses during the coronavirus pandemic process. At the same time, the aim is to reveal whether there is a relationship between employee satisfaction and organizational commitment during the pandemic. Another aim is to determine whether the employees' perceptions of research variables differ according to their demographic characteristics. Accordingly, the theoretical framework of the study was formed by first scanning the literature on employee satisfaction and organizational commitment. Then, a survey was conducted on the employees of ministry-approved food and beverage businesses  in the Eastern Marmara Region. The data were collected by convenience sampling technique. Regression and correlation analysis were used to test research hypotheses. Independent Samples T-Test and One-Way ANOVA were used to determine whether the participants' perceptions of thebasic variables of the study differ significantly according to their demographics.According to results, the internalsatisfaction of employees during the pandemic positively affects organizational andemotionalcommitment, but does not affect continuance and normative commitment. While the external satisfaction positively affects emotional commitment, it does not affect continuance and normative commitment.