Katı atıkların toplanması, taşınması ve depolanmasının maliyet bazlı değerlendirilmesi üzerine bir araştırma
A study about the cost based evaluation of collection, transportation and landfilling of solid wastes
Yazar: CEMİLE GONCA KAYNAK
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM DEMİR
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Bilimleri ve Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Atık depolama alanları = Waste disposal areas

Özet:
Katı atıkların yönetiminde, oluşan atıkların toplanması ve bertaraf tesisine taşınması maliyetin önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Yerleşimler genişledikçe yer bulmadaki zorluklar ve diğer nedenlerle bertaraf tesislerinin şehre uzaklığı da artmaktadır. Bunun sonucu olarak, ihtiyaç duyulan toplama araçlarının sayısı da aynı oranda artmaktadır. Bu araçlarla uzun mesafeye atık nakli yapılması halinde taşıma maliyeti daha da yükselmektedir. Taşıma maliyetini azaltmak için, atıkların daha büyük kapasiteli araçlarla taşınması uygulanmaya başlanmıştır. Bunun sonucunda da, atıkların toplama araçlarından taşıma araçlarına nakli söz konusu olmuş ve bu maksatla katı atık aktarma istasyonları yapılmıştır.Türkiye'de, katı atıkların usulüne uygun olarak bertaraf edilmesi son yıllarda gündeme gelmiştir. Genel uygulama, atıkların düzenli olarak depolanmasıdır. Geri kazanım ve kompost uygulaması az da olsa mevcuttur. AB'ye girme süreci ile katı atıkların çevreci bir yaklaşımla uzaklaştırılması konusunda çalışmalar hızlanmıştır. Bu kapsamda, bugün Katı Atık Birliklerinin yöneldiği merkezi düzenli depolama sahalarının yapımı gündeme gelmiştir. Depolama sahalarının merkezi yapılması ile taşıma mesafeleri artacaktır. Toplama ve taşıma maliyetini minimize etmek için aktarma istasyonlarının yapımı yoğun olarak gündeme gelecektir. Kaç km'ye kadar aktarmalı ve aktarmasız depolamanın yapılabileceği konusunda yol gösterici bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada, katı atıkların karışık ve ayrık olarak (geri kazanımlı ya da geri kazanımsız) değişik kapasiteli araçlarla toplanması hallerinde toplama ve taşıma maliyetleri be1irlenmiş ve mukayeseleri yapılmıştır.Birinci bölümde, konunun anlam ve önemi ile amaç ve kapsam, ikinci bölümde atık yönetimi hakkında bilgiler verilmiştir.Üçüncü bölümde, düzenli depolama ilk yatırım ve işletme maliyetleri, dördüncü bölümde aktarma merkezleri ilk yatırım ve işletme maliyetleri anlatılmıştır.Çalışmanın beşinci bölümünde geliştirilen hesap metodu, Kahramanmaraş ve Tokat katı atık projelerine uygulanmıştır. Farklı alternatiflere göre değişen sonuçlar Ekler bölümünde verilmiştir. Bundan başka; bu çalışma kapsamında nüfusu ya da oluşturduğu katı atık miktarı bilinen bir yerleşim merkezinin toplama, taşıma ve düzenli depolama maliyetini hesaplayan bir program oluşturulmuştur ve Kahramanmaraş ve Tokat verilerine göre değerlendirilmiştir. Altıncı bölümde ise elde edilen sonuçlar değerlendirilmiş ve akabinde önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Collection and transportation of wastes to the disposal plants is the most serious part of the solid waste management cost. As the settlements increase, the difficulties in determination of the location and other related issues, the distances between the disposal plants and the settlements, increase further. Hence, necessity for collection vehicles increase accordingly. In case of transporting the wastes to longer distances with the collection vehicles, cost of collection will increase more. In order to decrease collection costs; transporting the solid wastes with larger capacity vehicles is disposed. Consequently, transfer of solid wastes from collection vehicles to transportation vehicles issue came into question and solid waste transfer stations were established.The issue of regulatory based solid waste disposal has come out in recent years in Turkey. General approach for this, is the sanitary landfilling. In relatively smaller ratios, recycling and composting methods are also carried out. Within the accession period for European Union, studies for the disposal of solid wastes in an environmentally sound basis are accelerated. In this scope, the approach for common landfilling of several municipalities as Solid Waste Unions do, is actual. Following the establishment of common operated landfills, transportation distances will increase. With the aim of minimising the transportation distances, establishment of transfer stations issue will arise. There isn?t a clear ? identifying method in determination of the optimum distance for landfilling with or without transfer stations. In this study; collection and transportation costs of solid wastes (both mixed and seperated ? with or without recycling) with vehicles of different capacitites, were determined and then compared.In the first part, the meaning - importance of the issue, the scope and aim of the study; in the second part, information about waste management was stated.In the third part, sanitary landfilling, in the fourth part investment and operational costs of transfer stations were explained and the costs were determined.A calculation method was improved and this method was used for Kahramanmaraş and Tokat on the fifth part. Varying results according to different alternatives were given in Appendices. Furthermore; within this study, the total cost for collection, transportation and landfilling of wastes of a city that of population or total solid waste amount that is known, was calculated via the program and Kahramanmaraş and Tokat cities? data was examined. The results were evaluated in the sixth part and then suggestions were given.