Deneysel endometriozis modeline D3 vitamini etkisinin GnRH analoğu buserelin asetat ile karşılaştırılmalı olarak incelenmesi
A comparative investigation of the effects of vitamin D3 and buserelin acetate on experimentally induced endometriosis
Yazar: AYŞE KÖYLÜ
Danışman: PROF. DR. SUNA ÖMEROĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Buserelin = Buserelin ; Endometriyoz = Endometriosis ; Endometriyum = Endometrium ; GnRH = GnRH ; Kolekalsiferol = Cholecalciferol ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Endometriozis, endometriyal dokunun uterus dışı yerleşimi sonucunda gelişen ve kronik inflamasyonla seyreden bir durumdur. Buseralin asetat klinik uygulamalarda endometriozis tedavisinde kullanılan bir GnRH analoğudur. Bu çalışmada, Buserelin asetat ile anjiyogenezisi baskıladığı ve apoptozisi uyardığı bilinen D vitamininin endometriozis üzerine etkileri karşılaştırıldı. Bunun için 10 haftalık Sprague Dawley türü 28 adet dişi sıçanda cerrahi endometriozis oluşturuldu. İlk operasyondan 28 gün sonra sıçanların abdomenleri açılarak peritoneal bölgede yer alan endometriyotik alanların boyutları ölçüldü, adezyon skorları hesaplandı ve sonra sıçanlar rastgele 4 gruba ayrıldı. Birinci gruptaki sıçanlara 28 gün boyunca intramüsküler NaCl solüsyonu uygulandı. İkinci grup sıçanlarına dimetil sülfoksit içerisinde çözdürülen D3 vitamini 28 gün boyunca intramüsküler yoldan uygulanırken, üçüncü gruptaki hayvanlara ise 28 gün boyunca sadece intramüsküler dimetil sülfoksit solüsyonu verildi. Dördüncü gruptaki hayvanlara distile su içerisinde çözdürülmüş buserelin asetat 3 hafta boyunca haftada 1 kez subkutan yoldan uygulandı. Deneylerin tamamlanması sonrasında sakrifiye edilen sıçanların endometriyotik implantları, boyutları ve adezyon skorları değerlendirildikten sonra karın duvarıyla birlikte eksize edilerek çıkarıldı. Histomorfolojik değerlendirmeler için doku kesitleri hematoksilen eozin ve Masson trikrom ile boyanarak incelendi. Bcl-2 ve Bax antikorları ve TUNEL yöntemi kullanılarak dokudaki proapopitotik ve antiapopitotik süreçler immünhistokimyasal olarak değerlendirildi. Ayrıca, sıçanların peritoneal sıvı örneklerinde enflamasyon belirteçlerinden TNF-α ve anjiyogenezis sürecini değerlendirmeye yönelik VEGF düzeyleri ölçüldü. Veriler birlikte değerlendirildiğinde, D vitamini grubuna ait bulguların buserelin asetat grubuna yakın sonuçlar gösterdiği tespit edildi. Sonuç olarak, D vitamini fibrotik alanların gerilemesi ve apoptotik sürecin uyarılmasıyla endometriyal implant alanlarının gerilemesine aracılık etmiş olabilir.

Abstract:
Endometriosis is a condition that develops as a result of extrauterine presence of endometrial tissue causing chronic inflammation. Buseralin acetate is a GnRH analogue used in the treatment of endometriosis in clinical practice. In this study we compared the effects of buserelin acetate and vitamin D, which is known to suppress angiogenesis and stimulate apoptosis. For this purpose, endometriosis was induced surgically in 10 weeks old, 28 female Sprague Dawley rats. 28 days after the first surgery, abdomen of the rats were opened and size of the endometriotic implants in the peritoneum were measured and adhesion scores were calculated. Then the rats were randomly assigned into 4 groups. Rats in the first group were administered intramuscular NaCl solution for 28 days. Vitamin D3 dissolved in dimethyl sulfoxide was administered intramuscularly to the rats in second group for 28 days, whereas the animals in the third group were given only intramuscular solution of dimethyl sulfoxide for 28 days. And in the fourth group, the animals were subcutaneously administered buserelin acetate dissolved in distilled water once a week for 3 weeks. At the end of the experiments, the endometriotic implants of the sacrificed rats were excised with surrounding abdominal wall, after their size and adhesion scores were evaluated. For histomorphological evaluations, tissue sections were stained with hematoxylin eosin and Masson trichrome techniques. Proapoptotic and antiapoptotic processes in the tissue sections were evaluated immunohistochemically using Bcl-2 and Bax antibodies and TUNEL method. In addition, levels of TNF-α as inflammation marker and levels of VEGF to evaluate the angiogenesis process, were measured in peritoneal fluid samples of rats. When evaluated together findings and results in vitamin D treated group were similar to those in the buserelin acetate treated group. Therefore, vitamin D may have a role in improvement of endometrial implants by means of regression in fibrotic areas and stimulation of the apoptotic process.