Hemodiyaliz hastalarında amilaz, lipaz, laktat dehidrogenaz, gama glutamil transferaz, alkalen fosfataz, kreatin kinaz, total bilirubin ve direkt bilirubin parametrelerininbiyolojik varyasyonunun değerlendirilmesi
Value of biological variation of the parameters of amylase, lipase, lactate dehydrogenase, gama glutamyl transferase, alkalen phosphatase, creatine kinase, total bilirubin and direct bilirubin in hemodialysis patients
Yazar: BÜŞRA ÜRESİN YAZLAK
Danışman: PROF. DR. BERRİN BERÇİK İNAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Amaç: Düzenli takibi yapılan hastaların test sonuçları yorumlanırken, topluma dayalı referans verileri yerine biyolojik varyasyon (BV) verileri kullanılarak hesaplanan referans değişim değerinin (RCV) kullanılması daha uygun olmaktadır. BV bilgi banklarında sağlıklı bireylerden elde edilmiş veriler bulunmaktadır ve bu veriler hemodiyaliz hastalarında aynı olmayabilir. Bu sebeple hemodiyaliz hastalarında; amilaz, lipaz, laktat dehidrogenaz (LDH), gama glutamil transferaz (GGT), alkalen fosfataz (ALP), kreatin kinaz (CK), total bilirubin ve direkt bilirubin parametrelerinin birey içi (CVI) ve bireyler arası (CVG) varyasyonu, RCV ve bireysellik indeksini (II) değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: 11 kadın ve 11 erkek olmak üzere 22 stabil hemodiyaliz hastasından bir hafta arayla toplam 10 serum örneği alındı. Bu serumlardan amilaz, lipaz, LDH, GGT, ALP, CK, total bilirubin ve direkt bilirubin düzeyleri analiz edildi. Nested ANOVA istatistiksel yöntemi ile BV verileri bulundu. İlgili formüller ile de RCV ve II değerleri hesaplandı.
Bulgular: Amilaz, lipaz, LDH, GGT, ALP, CK, total bilirubin ve direkt bilirubin için CVI sırasıyla %7,5, %13,9, %10, %14,8, %7,5, %17,1, %12,8, %12,9 olarak bulundu. Amilaz, lipaz, GGT, ALP ve CK analitlerinin yüksek bireysellik gösterdiği bulundu. Çünkü bu analitlerin II<0,6 olarak hesaplandı. Bu analitlerin RCV değerleri sırayla %20,86, %39,18, %23,54, %21,72, %47,36 olarak hesaplandı. LDH, total bilirubin ve direkt bilirubin analitleri için II>0,6 olarak hesaplandı. Bu analitlerin RCV değerleri ise sırasıyla %28,57, %36,89, %37,39 olarak hesaplandı.
Sonuç: BV bilgi bankasındaki sağlıklı kişilerden elde edilen veriler ile çalışmamızda bulduğumuz veriler nispeten farklı olduğundan, hastalığa özgü BV çalışmalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Sonuç olarak kronik hastalık takiplerinde kullanmak için RCV değerinin bu hastalık grubuna ait veriler kullanılarak takip edilmesi klinik karar süreçlerinde daha etkin olacağını düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler: biyolojik varyasyon, bireysellik indeksi, hemodiyaliz, referans değişim değeri.

Abstract:
Aim: When interpreting the test results of patients with regular follow-up, it is more appropriate to use the reference change value (RCV) calculated using biological variation (BV) data instead of population-based reference data. Data from healthy individuals are available in BV databases and these data may not be the same in hemodialysis patients. For this reason, we aimed to evaluate the intra-individual (CVI) and inter-individual (CVG) variation, RCV and individuality index (II) of amylase, lipase, lactate dehydrogenase (LDH), gamma glutamyl transferase (GGT), alkaline phosphatase (ALP), creatine kinase (CK), total bilirubin and direct bilirubin parameters in hemodialysis patients.
Materials and Method: A total of 10 serum samples were taken one week apart from 22 stable hemodialysis patients, 11 women and 11 men. Amylase, lipase, LDH, GGT, ALP, CK, total bilirubin and direct bilirubin levels were analyzed from these serums. BV data were found with the Nested ANOVA statistical method. RCV and II values were calculated with related formulas.
Results: CVI for amylase, lipase, LDH, GGT, ALP, CK, total bilirubin and direct bilirubin were found as 7.5%, 13.9%, 10%, 14.8%, 7.5%, 17.1%, 12.8%, 12.9% respectively. Amylase, lipase, GGT, ALP and CK analytes were found to show high individuality. Because these analytes were calculated as II<0.6. The RCV values of these analytes were calculated as 20.86%, 39.18%, 23.54%, 21.72%, and 47.36%, respectively. For LDH, total bilirubin and direct bilirubin analytes were calculated as II>0.6. The RCV values of these analytes were calculated as 28.57%, 36.89% and 37.39%, respectively.
Conclusion: Since data obtained from healthy individuals in the BV database and the data we found in our study are relatively different, disease-specific BV studies are needed. As a result, we think that monitoring RCV value using data from this disease group will be more effective in clinical decision processes for use in chronic disease follow-ups.