Covıd-19 tanılı hastaların serum eritropoetin, hepsidin, haptoglobulin düzeylerinin hastalık şiddeti ve diğer biyokimyasal değerler ile ilişkisi
The relationship between serum erythropoietin, hepcidin, haptoglobin levels with disease severity and other biochemical values in patients with covid-19
Yazar: SEMA YAĞCI
Danışman: DOÇ. DR. ERDİNÇ SERİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Demir = Iron ; Eritropoietin = Erythropoietin ; Haptoglobinler = Haptoglobins ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Hematoloji = Hematology ; Hepsidin = Hepcidin ; Kan proteinleri = Blood proteins

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: COVID-19 tüm dünyaya yayılarak küresel bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Literatürde COVID-19'da demir metabolizmasının etkilendiğini gösteren çalışmalar mevcuttur. Çalışmamızda COVID-19 ile serum eritropoetin, hepsidin, haptoglobulin düzeylerinin hastalık şiddeti ve diğer biyokimyasal değerler ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli ve Sarıyer Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi COVID Yoğun Bakım Ünitesi ve COVID servislerinde yatmış olan 59 hasta ve 19 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Hastalar ve sağlıklı gönüllülerden alınan venöz kan örneklerinden hemoglobin, RDW-CV, serum demir, ferritin, UIBC düzeylerine bakıldı. TDBK ve transferrin saturasyonu hesaplandı. Eritropoetin, hepsidin ve haptoglobin düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçüldü. Hastalık şiddeti, entübasyon ve sağkalım durumuna göre hastalar gruplandırıldı. BULGULAR: Kritik hasta grubunda ve exitus olan grupta hemoglobin düzeyleri anlamlı olarak daha düşük saptandı. Entübe olan grupta ve exitus olan grupta RDW-CV ve ferritin değerleri daha yüksek izlendi. Hastalığın şiddeti ile ferritin değerleri pozitif korele idi. Serum demir düzeyleri hasta grupta normal aralığa göre düşüktü. Entübe olanlar/olmayanlar ve exitus olanlar/ hayatta kalanlar arasında TDBK ve UIBC değerlerinde anlamlı farklılık vardı. Hastalar ile kontrol grubu kıyaslandığında transferrin saturasyonu daha düşük olduğu saptandı. Exitus olanların EPO ortalamasının kontrol grubu ve hayatta kalan hasta grubundan daha düşük olduğu tespit edildi. Hepsidin düzeyleri hasta grupta anlamlı olarak daha düşük bulundu. Entübe olan grupta ve exitus olan grupta haptoglobin değerleri daha düşük saptandı. SONUÇ: Çalışmamızda COVID-19 tanılı hastalarda hemoglobin değerlerindeki düşüşün hastalık şiddeti ile korele olduğunu, RDW-CV ve ferritin düzeyinin prognoz ve mortaliteyi gösterme açısından önemli bir parametre olduğunu tespit ettik. COVID-19 tanılı hastalarda serum demir ve hepsidin düzeyleri düşerken, kritik hasta grubu ile exitus olan grupta EPO ve haptoglobin düzeylerini anlamlı olarak düşük saptadık. Çalışmamız COVID-19 tanılı hastalarda EPO ve haptoglobin düzeylerini inceleyen ilk çalışma olduğunu düşünmekteyiz. COVID-19'da hastalık prognozu ve mortalite ile demir metabolizması ilişkisini inceleyecek çalışmalara ihtiyaç vardır. Ayrıca demir metabolizmasını hedef alan yöntemlerin tedavideki rolü de incelenebilir.

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: COVID-19 has spread all over the world and has become a global health problem. There are studies in the literature showing that iron metabolism is affected in COVID-19. In our study, we aimed to evaluate the relation of serum erythropoietin, hepcidin, haptoglobulin levels with disease severity and other biochemical values in COVID-19 patients. MATERIAL AND METHOD: 59 patients and 19 healthy volunteers who were hospitalized in the COVID Intensive Care Unit and COVID services of Health Sciences University Şişli and Sarıyer Hamidiye Etfal Training and Research Hospital were included in the study. Hemoglobin, RDW-CV, serum iron, ferritin, UIBC levels were measured from venous blood samples taken from patients and healthy volunteers. TDBK and transferrin saturation were calculated. Erythropoietin, hepcidin and haptoglobin levels were measured by ELISA method. Patients were grouped according to disease severity, intubation and survival status. RESULTS: Hemoglobin levels were found to be significantly lower in the critical patient group and the exitus group. RDW-CV and ferritin values were higher in the intubated group and the exitus group. The severity of the disease and the ferritin values correlated positively. Serum iron levels were lower in the patient group compared to the normal range. There was a significant difference in TDBK and UIBC values between intubated / non-intubated and exitus / survivors. Compared to the patients and the control group, transferrin saturation was found to be lower. The EPO average of the deceased was found to be lower than the control group and the surviving patient group. Hepcidin levels were significantly lower in the patient group. Haptoglobulin values were lower in the intubated group and the exitus group. CONCLUSIONS: In our study, we found that the decrease in hemoglobin values in patients diagnosed with COVID-19 correlates with disease severity, and RDW-CV and ferritin level is an important parameter to show prognosis and mortality. While serum iron and hepcidin levels decreased in patients diagnosed with COVID-19, we found significantly lower levels of EPO and haptoglobin in patients with critical and exitus. We think that our study is the first study to examine EPO and haptoglobin levels in patients with COVID-19. Studies are needed to examine the relationship between the disease prognosis and mortality and iron metabolism in COVID-19. In addition, the role of methods targeting iron metabolism in the treatment can be examined.