Somut olmayan kültürel mirasın müzelerde sergilenmesi: Bocuk Gecesi örneği
Exhibiting intangible culturel heritage in museums: Example of Bocuk Night
Yazar: SÜEL DİNÇ
Danışman: DOÇ. DR. ELİF KESER KAYAALP
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzecilik Ana Bilim Dalı / Müzecilik Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzecilik = Museology
Dizin: Müzeler = Museums ; Ritüel = Ritual ; Sergileme = Exhibition ; Somut olmayan kültürel miras = Intangible cultural heritage

Özet:
Somut olmayan kültürel miras, sözlü gelenekler; toplumların kültürleri, inanışları, dili, ritüelleri, halk hikâyeleri, tekerlemeleri, manileri, müzikleri ve şiirleri, el işçiliği, farklı kültürlere özgü mutfak ve hekimlik bilgileri gibi unsurlardan oluşmaktadır. Somut olmayan kültürel miras, somut kültürel mirasa göre daha dinamik bir özellik taşımakta ve sürekli yenilenmekte olup değişmektedir. Bu nedenle, somut olmayan kültürel miras kırılgan ve doğal olduğundan savunmasız bir yapıya sahiptir ve somut kültürel miras unsurları gibi korunması gerekmektedir.
 Edirne'nin Keşan ilçesi Çamlıca beldesinde yılın en soğuk gecesinde kutlanan Bocuk Gecesi, bahar mevsiminin daha verimli ve bereketli geçmesi, birlik, beraberlik, kötülüklerden korunma, tabiatla iç içe olma gibi düşüncelerle yapılan bir ritüel olup, Edirne'nin çok kültürlü arka planı ve kültürel etkileşimler sonucu kendine özgü bazı kutlama pratikleri geliştirmiştir. Küreselleşme ile turizmin tehditi altında olan bu tür ritüeller, sözlü tarih çalışmalarıyla ve materyal kültürün toplanması ile müzelerde de sergilenmelidir. Müzelerin eğitim işlevi göz önüne alındığında, ritüellerin arkasında yatan birlik, beraberlik ve doğaya ilişkin değerler somut olmayan kültürel mirasın korunması için çok önemli olan çocuklara aktarılabilir.
Bu tezde öncelikle somut olmayan kültürel mirasa dair uluslararası sözleşmeler, Türkiye'nin taraf olması ve sivil toplum kuruluşlarının somut olmayan kültürel mirası koruma ve belgeleme konusundaki önemine değinilmiştir. Daha sonra yeni müzecilikte somut olmayan kültürel mirasa verilen önem ve müzelerde somut olmayan kültürel mirasın sergilenişi, somut olmayan kültürel miras müzeleri, kent müzeleri ve ekomüzeler üzerinden anlatılmıştır. Bocuk Gecesi tanıtılarak, daha önceki analiz ışığında bu gecenin nasıl sergilenebileceği, Edirne'deki müze olanakları ile birlikte değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Somut Olmayan Kültürel Miras, Yeni Müzecilik, Somut Olmayan Kültürel Miras Müzeleri, Kent Müzeleri, Ekomüzeler, Sergileme Yöntemleri, Ritüel, Bocuk Gecesi.

Abstract:
Intangible cultural heritage consists of elements such as; oral traditions, societies' cultures, beliefs, language, rituals, folk tales, rhymes, sayings, music and poems, handcrafts, culinary and medical knowledge specific to each culture. Intangible cultural heritage has a more dynamic characteristic compared to the tangible cultural heritage and is constantly renewing and changing. Therefore, the intangible cultural heritage is vulnerable due to its fragility and due to being natural, it needs to be protected like tangible cultural heritage elements. 
Bocuk Night, celebrated on the coldest night of the year in Çamlıca district of Edirne's Keşan district, is a ritual with ideas such as a more productive and fertile spring season, unity, togetherness, protection from evil, and being in touch with nature. It is a demonstration of multicultural background of Edirne and it has developed some unique celebration practices as a result of cultural interactions. These rituals are threatened by globalization and tourism. Thus, they should be exhibited in museums with oral history studies and the collection of material culture. Given the educational function of museums, the unity, togetherness, and the values of nature that lie behind the rituals can be passed on to children who are important for the preservation of intangible cultural heritage.
This study vocalizes international conventions, Turkey taking a side and importance of civil society organizations regarding protection and certification of intangible cultural heritage elements. Later, the importance given to intangible cultural heritage in new museums and the exhibition of intangible cultural heritage in museums are explained through intangible cultural heritage museums, city museums and eco-museums. By introducing the Bocuk Night, under the scope of the previous analysis, focus has been set on how this night can be exhibited while considering the possibilities at Edirne's museum facilities.
Keywords: Intangible Cultural Heritage, New Museology, Intangible Cultural Heritage Museums, City Museums, Eco-museums, Exhibition Methods, Ritual, Bocuk Night.