Lavanta balı üretiminin enerji kullanım etkinliği ve ekonomik analizi: Isparta ili örneği
Energy use efficiency and economic analysis of lavender honey production: A sample case of Isparta province
Yazar: ENGİN ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. OSMAN GÖKDOĞAN
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekonomik analiz = Economic analysis ; Enerji = Energy ; Isparta = Isparta

Özet:
Bu tez çalışmasında lavanta balı üretiminde enerji kullanım etkinliğinin ve ekonomik etkinliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Lavanta balı üretiminde toplam enerji girdisi, toplam enerji çıktısı, enerji kullanım etkinliği, spesifik enerji, enerji verimliliği, net enerji, doğrudan enerji girdileri, dolaylı enerji girdileri, yenilenebilir enerji girdileri, yenilenemez enerji girdileri ve ekonomik analiz hesaplamaları yapılmıştır. Ekonomik analizin yapılması ile birlikte lavanta balı üretimi yapılan işletmede ekonomik etkinliğinin belirlenmesi ile kar maliyet durumu ortaya konulmuştur. Bu çalışmada lavanta balı üretiminde enerji kullanım etkinliğini ve karlılığını artırmak için yapılması gereken öneriler verilmiştir.

Lavanta balı üretiminde enerji kullanım etkinliği hesaplamalarına göre toplam 525.50 kg bal üretilmiş olup toplam enerji girdisi 11 925.33 MJ, toplam enerji çıktısı 6684.36 MJ, enerji kullanım etkinliği 0.56, spesifik enerji 22.69 MJ kg-1, enerji verimliliği 0.04 kg MJ-1 ve net enerji değeri ise -5240.97 MJ kg-1 olarak hesaplanmıştır. Lavanta balı üretiminde enerji girdilerinin 3055.32 MJ (%25.62) ile doğrudan enerjiden, 8870.01 MJ (%74.38) ile dolaylı enerjiden, 1054.69 MJ (%8.84) ile yenilenebilir enerjiden ve 10 870.64 MJ (%91.16) ile yenilenemez enerjiden oluşmuştur.

Lavanta balı üretiminde toplam masraf 30 628.77 TL, üretilen bal miktarı 525.50 kg olup 1 kg lavanta balının üretim maliyeti ise 58.28 TL olmuştur. Lavanta balı işletmesinin işletme bazında karlılık göstergelerine göre gayrisafi üretim değeri 131 375 TL, değişken masraflar 10 839.25 TL, sabit masraflar 19 789.52 TL, üretim masrafları 30 628.77 TL, brüt kar 120 535.75 TL, net kar 100 746.23 TL ve nispi kar 4.29 olarak hesaplanmıştır.

Abstract:
This thesis study aims to determine the energy use efficiency and economic efficiency in lavender honey production. Within the scope of the study, total energy input, total energy output, energy use efficiency, specific energy, energy efficiency, net energy, direct energy inputs, indirect energy inputs, renewable energy inputs, non-renewable energy inputs and economic analysis calculations were made with respect to lavender honey production. With the subsequent economic analysis, the profit and cost conditions were revealed by determining the economic efficiency of the lavender honey production enterprise. In addition, recommendations are given to increase the efficiency and profitability of energy use in lavender honey production.

According to energy use efficiency calculations in lavender honey production, a total of 525.50 kg of honey was produced. As a result of the process, total energy input was calculated as 11 925.33 MJ, total energy output as 6684.36 MJ, energy use efficiency as 0.56, specific energy as 22.69 MJ kg-1, energy efficiency as 0.04 kg MJ-1 and net energy value as -5240.97 MJ kg-1. Energy inputs in lavender honey production consist of direct energy with 3055.32 MJ (25.62%), indirect energy with 8870.01 MJ (74.38%), renewable energy with 1054.69 MJ (8.84%) and non-renewable energy with 10 870.64 MJ (91.16%).

The total cost incurred in the production of lavender honey was 30 628.77 TL, the amount of honey produced was 525.50 kg and the production cost of 1 kg of lavender honey was 58.28 TL. Profitability indicators of the lavender honey business on a business basis were examined. According to these indicators, gross production value was calculated as 131 375 TL, variable costs as 10 839.25 TL, fixed costs as 19 789.52 TL, production costs as 30 628.77 TL, gross profit as 120 535.75 TL, net profit as 100 746.23 TL and relative profit as 4.29.