Türkiye'de evde bakım ve ev hizmetlerinde çalışan göçmen kadınlar: Özbekistanlı göçmen kadınlar örneği
Migrant women working in home care and domestic services in Turkey: Migrant women from Uzbekistan
Yazar: ŞENER YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA POYRAZ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
21. Yüzyılda orta sınıfın mevcut durumunda yaşanan ekonomik ve sosyal gelişmeler neticesinde toplumsal yapılar sosyal, ekonomik ve kültürel alanda değişimlere uğramaktadır. Toplumsal yapılardaki bu değişimlerden biri de kadının iş hayatındaki yerinin ve öneminin artması, aile yapılarının çekirdekleşmesi ve değişen bu olgular ile birlikte ev hizmetleri ve evde bakım hizmetlerinde istihdam alanının büyümesidir. Kadınların iş gücüne katılımının artması neticesinde evde bakım ve ev hizmetlerinde destek alma ihtiyacının ortaya çıktığı ve sürekli artan bir emek talebi olarak da gözlemlendiği bilinmektedir. Bu emek talebi büyük çoğunlukla kadın işçiler tarafından sağlanmaktadır. 21. Yüzyılda küreselleşmenin etkisi ile kurulan ülkeler arası sosyal ağlar ile ülkeler arasındaki sınırların kalkması sonucunda uluslararası göçün kolaylaştığı ve arttığı gözlemlenmektedir. Ayrıca artmakta olan uluslararası göçte, toplumda varoluş rolü ve statüsü değişmekte olan kadınların göç oranlarında artış olduğu, küreselleşme sürecinin ve kadın iş gücüne olan ihtiyacın artma eğiliminin bunu doğrudan etkilediği ve bu etkilerinde göç literatürüne yeni eklenmekte olan göçün kadınlaşması olgusunu doğurduğu gözlemlenmektedir. Gelişmekte olan ülkelerden biri olan Türkiye de kadın işçi göçüne ev sahipliği yapmakta ve kadın göçmenlere sağladığı istihdam alanlarından biri de evde bakım ve ev hizmetleri olmaktadır. Bu çalışmada evde bakım ve ev hizmetlerinde çalışan Özbek göçmen kadınların göç kararları ve göç süreçleri, Türkiye'ye göç etme nedenleri, meslek seçimleri ve beklenen görevler, işverenler tarafından tercih edilme ve iş bulma süreçleri, göç stratejileri ve beklentileri incelenmektedir. Ayrıca Özbek göçmen kadınların ev hizmetleri ve evde bakım hizmetlerinde var oluşlarının kendilerine, ailelerine ve geldikleri ülkeye etkileri mevcut teoriler ile ilişkilendirilerek, kavramsal çerçeve ışığında detaylı olarak araştırılmaktadır.

Abstract:
As a result of the economic and social developments experienced in the current situation of the middle class in the 21st century, social structures are undergoing changes in social, economic and cultural areas. One of these changes in social structures is the increase in the place and importance of women in business life, the smaller of family structures and the growth of employment in domestic services and home care services with these changing phenomena. It is known that as a result of the increase in women's participation in the workforce, the need for support in home care and home services has emerged and it is observed as a constantly increasing demand for labor. This demand for labor is mostly provided by female workers. In the 21st century, it is observed that international migration has become easier and increased as a result of the removal of borders between countries and the social networks benefits between countries established with the effect of globalization. In addition, it is seen that there is an increase in the migration rates of women whose role and status in the society have changed in the increasing international migration, and that the globalization process directly affects the increasing trend of female workforce need. As a result of these reasons, we see the feminization of migration. Turkey, one of the developing countries, hosts female labor migration and one of the employment areas it provides to women immigrants is home care and home services. In this study, migration decisions and migration processes of Uzbek migrant women working in home care and domestic services, reasons for emigrating to Turkey, career choices and expected duties, being preferred by employers and employment processes, migration strategies and expectations are examined. In addition, the effects of the existence of Uzbek migrant women in domestic services and home care services on themselves, their families and the country they come from are investigated in detail in the light of the conceptual framework by associating them with existing theories.