Hijyenik ses terapisi ve 'Wave ın a cave' egzersizinin ses yorgunluğu üzerine etkisi
The effect of hygienic voice therapy and wave in a cave exercise on voice fatigue
Yazar: İLAYDA KINCAL
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE MÜZEYYEN ÇİYİLTEPE
İstinye Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Dil ve konuşma terapisi = Speech therapy ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Ses = Voice ; Ses bozuklukları = Voice disorders ; Ses eğitimi = Voice training ; Ses kalitesi = Voice quality ; Ses sağlığı = Vocal health ; Ses telleri = Vocal cords ; Ses yorgunluğu = Vocal fatigue ; Teleterapi = Teletherapy

Özet:
Ses yorgunluğu öğretmenler, akademisyenler, sanatçılar, çağrı merkezi çalışanları gibi birçok meslek grubunun sıklıkla yaşadığı önemli bir problemdir. Bu çalışmanın amacı, hijyenik ses terapisi ve yarı tıkalı ses yolu egzersizinden oluşan teleterapi protokolünün ses bozukluğu tanısı olmayan, ses yorgunluğu şikayeti bulunan yetişkin bireylerde ses yorgunluğunun azaltılmasında etkili olup olmadığının test edilmesidir. Araştırmaya dahil edilen ses bozukluğu tanısı almamış 28 birey seçkisiz olarak deney ve kontrol gruplarına atanmıştır. Deney grubundan 1, kontrol grubundan 3 birey protokolü tamamlamadığı için araştırmadan çıkarılmıştır. Deney grubuna (n=13) hijyenik ses terapisi ve Wave in a Cave egzersizlerinden oluşan terapi protokolü 4 hafta boyunca 6 seans olarak uygulanmıştır. Kontrol grubuna (n=11) bir uygulama yapılmamıştır. Tüm katılımcılara uygulama öncesi ve sonrasında Ses Yorgunluğu Ölçeği (SYÖ), Ses Handikap Endeksi (SHE) ve Sesle İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği (SİYKÖ) uygulanmış; MFS (maksimum fonasyon süresi) ve s/z oranı hesaplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre uygulama sonrasında deney grubunun ön test-son test SYÖ Faktör 1 (p<0,05), Faktör 2 (p<0,05), SYÖ toplam (p<0,05) ve SHE (p<0,05) skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı azalma bulunmuştur. Ön test-son test SİYKÖ (p<0,05) skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı artış gözlemlenmiştir. SYÖ Faktör 3 (p>0,05), MFS (p>0,05) ve s/z oranları (p>0,05) arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Deney grubu ön test-son test sonuçları ve deney ve kontrol grupları arasında hiçbir parametrede istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Hijyenik ses terapisi ile uygulanan Wave in a Cave egzersizinin teleterapi olarak uygulanması ses bozukluğu bulunmayan ama ses yorgunluğu şikayeti bulunan bireylerde ses yorgunluğu düzeylerini azaltılmasında etkili bir protokol olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Hijyenik Ses Terapisi, Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizleri, Wave in a Cave Egzersizi, Ses Yorgunluğu, Teleterapi

Abstract:
Vocal fatigue is a common and important problem among professions such as teachers, lecturers, singers, call center workers. This study aims to test whether a teletherapy protocol that contains hygienic voice therapy and Wave in a Cave exercise, a semi-occluded vocal tract exercise, is effective for reducing vocal fatigue in individuals with vocal fatigue and without diagnosed voice disorders. 28 participants who meet the inclusion criteria randomly assigned to two groups. 1 person from the experimental and 3 people from the control group was excluded from the study because of failing to complete the protocol. The experimental group (n=13) received a six-session teletherapy protocol which contains vocal hygiene therapy and Wave in a Cave exercise for 4 weeks. The control group (n=11) did not receive any treatment. Vocal Fatigue Index (VFI), Voice Handicap Index -10 (VHI), Voice Related Quality of Life Scale (V-RQOL) used for outcome measures for both groups. Maximum phonation duration (MPD) and s/z ratio also measured. Results showed a statistically significant decrease in VFI Factor 1 (p<0,05), VFI Factor 2 (p<0,05), VFI total and VHI scores; increase in V-RQOL (p<0,05) scores in the experimental group. VFI Factor 3 scores (p>0,05), MPD (p>0,05) and s/z ratio (p>0,05) did not differ significantly. There was no statistically significant difference between pre-test and post-test scores within the control group and between post-test scores within the two groups. It has been concluded that the teletherapy protocol with hygienic voice therapy and Wave in a Cave exercise is an effective protocol in reducing vocal fatigue in individuals with vocal fatigue complaint without voice disorders.
Key Words: Hygienic Voice Therapy, Semi-occluded Voice Exercises, Wave in a Cave Exercise, Vocal Fatigue, Teletherapy