Evli bireylerin evlilik çatışması, kontrol odağı ve kişilik özellikleri
Marital conflict, locus of control, personality traits of married i̇ndividuals
Yazar: ÖZGE ÇETİNTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HADİYE KÜÇÜKKARAGÖZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Denetim odağı = Locus of control ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik çatışması = Marital conflict ; Kişilik özellikleri = Personality traits

Özet:
Bu araştırmada evli bireylerin evlilikte çatışma durumları ve kontrol odağı yönelimleri ile kişilik özellikleri bazı psiko-sosyal değişkenler (cinsiyet, yaş, eğitim durumu, çalışma durumu, evlenme yaşı, evlilik yılı, çocuk sayısı, aile aylık gelir düzeyi ve yaşam doyumu) bakımından incelenmektedir.
Araştırma evreni, İzmir ilinde yaşamakta olan evli bireylerdir. Çalışma grubu 2017 yılı Kasım ayı itibarı ile İzmir ilinde yaşayan evli bireyler arasından uygun örnekleme yöntemi yoluyla ulaşılan 363 kişiden oluşmaktadır. Araştırmanın evlilik gibi toplumumuzda gizliliğin korunmasının beklendiği bir ilişki olması nedeniyle bireylerin gönüllülük usulü ile araştırmaya katılması sağlanmıştır.
Araştırmada, "geçmişte ya da halen var olan bir durumu var olduğu şekliyle betimlemeyi amaçlayan araştırma yaklaşımı" (Karasar, 2005: 77) olması nedeniyle "betimsel- ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Veriler, araştırmacılar tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu" ve  'Evlilik Çatışması Ölçeği (EÇÖ)' ile yetişkinlere yönelik geliştirilen, içsellik ve dışsallık derecesi ölçümünde en çok kullanılan araç olan 'Rotter'in İç - Dış Denetim Odağı Ölçeği (RİDKOÖ)' ve  "Eysenck Kişilik Anketi" -Gözden Geçirilmiş Kısaltılmış Formu kullanılarak toplanmıştır.
Verilerin çözümlenmesinde SPSS 11.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırmada hiyerarşik regresyon analizi,  korelasyon ve ki kare ilişki testi kullanılmıştır. Aynı zamanda demografik değişkenler için çapraz tablolar oluşturulmuştur. Ölçeklere ilişkin güvenirlik (cronbach) yapılmış olup faktör analizi ile ölçek değişkenleri oluşturulmuştur.
Bulgular: Araştırmada incelenen sosyo demografik değişkenlerden cinsiyet, meslek, evlenme yaşı, evlilik yılı, eğitim durumu, çocuk sahibi olma, çocuk sayısı ve aile aylık gelir durumu ile çatışma sıklığı değişkenleri arasında ilişki olduğu bulunamazken; yaş  ile çatışma sıklığı arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Evli bireylerin yaşam doyumu ile çatışma sıklığı ve kontrol odağı arasında bir ilişki bulunmaktadır.
Çatışma sıklık değişkeninin bağımlı değişken olduğu çalışmada, nörotisizm, dışa dönüklük, psikotisizm, yalan ve kontrol odağı değişkenleri ile aralarında bir ilişki olduğu bulunmuştur.
Yapılan dört aşamalı hiyerarşik regresyon analizi sonucuna göre demografik değişkenlerin ve yaşam doyumu değişkeninin çatışma sıklık değişkeni üzerinde bir etkisinin olmadığı gözlenmektedir. Bununla birlikte, ölçeklerden elde edilen Nörotisizm, Dışa Dönüklük, Psikotisizm ve Kontrol odağı değişkenlerinden sadece Dışa dönüklük değişkenin modelde anlamlı olduğu görülmektedir.
 Evlilik ile ilgili çalışmaların daha geniş katılımcı grubuyla gerçekleştirmesi ve uygulamanın bireylerin kendi yaşam alanlarında gerçekleştirilmesinin sağlanması bu alanda çalışma yapacak araştırmacılara tavsiye edilebilir.

Abstract:
In this study, conflict situations and locus of control and personality traits of married individuals are examined in terms of some psycho-social variables (gender, age, educational status, working status, age of marriage, marriage year, number of children, family monthly income level and life satisfaction).
The research population is married individuals living in Izmir. The study group consisted of 363 people who were reached through the appropriate sampling method among the married individuals living in İzmir as of November 2017. To protect the confidentiality in marriage, it has been ensured that individuals in the research was participated voluantarly.
In the study, descriptive-relational screening method which is a research approach aiming to describe a situation that existed in the past or the present state as it exists "was used (Karasar, 2005: 77). The data were collected by the researchers using the Personal Information Form and the in Marriage Conflict Scale (MCS), and the Rotter's Internal - External Locus of Control Scale (RIELCS) -which is the most widely used tool for the measurement of the degree of intrinsicity and externality- and the Eysenck Personality Questionnaire's Overified Shortened Form.
SPSS 11.0 package program was used to analyze the data. Hierarchical regression analysis, correlation and chi-square test were used in the study.  Cross tables have also been created for demographic variables. The reliability of the scales (cronbach) was made and the scale variables were formed by factor analysis.
Results: From the sociodemographic variables, there were no significant relationship found with the conflict frequency, and the gender, marital year , occupation, marriage age, education level, having a children, number of children and family monthly income, but age. There is a relationship between life satisfaction and conflict frequency and locus of control.
Conflict frequency variable is a dependent variable in the study, the neuroticism, extroversion, psychoticism, lie and locus of control is found to be a relationship between the dependent variable.
According to the results of four-stage hierarchical regression analysis, it is observed that demographic variables and life satisfaction variable have no effect on conflict frequency variable. On the other hand, it is seen that only the extroversion variable is meaningful in the model from the variables of Neuroticism, Displacement, Psychoticism and Locus of Control obtained from the scales.
It is advisable to conduct studies on marriage with a broader group of participants and to ensure that the practice is carried out in the individual's own habitat.