Türk kültürünün Avrupa'daki etkileri ve Türk Kırmızısı
The effects of Turkish culture in Europe and Turkey Red
Yazar: DURAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. PINAR ERASLAN YAYINOĞLU
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sanat Tarihi = Art History ; Sosyoloji = Sociology ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Avrupa = European ; Boyama teknikleri = Dyeing techniques ; Kültür = Culture ; Kültürel ilişkiler = Cultural relations ; Kültürlerarası ilişkiler = Intercultural relations ; Kırmızı = Red ; Tekstil ürünleri = Textile products ; Türk Kırmızısı = Turkiye Red ; Türk kültürü = Turkish culture ; Türkler = Turks

Özet:
Başka bir kültürle herhangi bir şekilde karşılaşmadan, tanışmadan, alış-veriş yapmadan, savaşmadan varlığını sürdüre gelmiş bir kültürden söz etmek pek mümkün değildir; özellikle Türkler gibi hareket halindeki bir toplum için. Türkler bu tarihi yolculukta, Çin, Hint, İran, Roma medeniyetiyle temas etmiştir. Dahası, Çin, Hint, İran, Roma topraklarında savaşmış, tanışmış, kalmış, yaşamış, imar etmiş, hükmetmiştir. Zorunlu ya da gönüllü temas; tanışıklığı ve ister istemez etkileşimi beraberinde getirmiştir.
Türkler, kuşkusuz bu yolculuk öncesi ve sırasında edindiği birikimi günlük hayatın bir parçası haline getirerek ayakta kalmış, nihayetinde sahip olduğu kültürel donanımla 15., 16. ve 17. Yüzyıllarda dünyada Prof.Dr. Halil İnalcık'ın dediği gibi ''Prestij Toplum'' haline gelmiştir. Haliyle prestij toplumun ürettiği "Prestij Kültür" Avrupa'da kolayca yayılma zemini bulmuştur. Türk Dünyası ile Avrupa devletleri arasında temas noktaları Osmanlı Devleti eliyle, onun Avrupa içlerine sokulmasından sonra çarpıcı bir biçimde artmıştır. Osmanlı maddi kültürü Avrupa içlerinde, kendi kültürünü tebaasına dayatma politikası olmamasına rağmen yayılma zemini bulmuştur.
Osmanlılar daha çok, doğu ile batının tarıma dayalı medeniyetlerinin çeşitli kültürel elemanlarının uzun mesafeler arasında aktarılmasını sağlayan ortamı yaratmışsalar da tarım dışı istisnaları yok değildir ve az da sayılmaz. Nesilden nesile kültürel aktarımın bir çıktısı olan, kimya ve tekstil sektörüyle doğrudan ilgili "Türk Kırmızısı" olgusu gibi.
Yüzyıllarca nesilden nesile aktarılan Türk Kırmızısı boyama usulü 17. Yüzyılda Osmanlı topraklarında boyanan pamuklunun haslığı ve parlaklığı nedeniyle Avrupalı tüccarların dikkatini çekmiştir. Aynı yüzyılda Avrupa, Hindistan gibi pamuk üretim merkezlerinde sömürgeler edinmiş, pamuktan ucuz ve hafif kumaş elde etme yöntemlerini geliştirmiş, üretimini arttırmış, pamuğun kullanımını yaygınlaştırma çabaları bir yüzyıl boyunca sürmesine rağmen istenilen pazar yakalanamamıştır. Sebebi ise kolonilerdeki dikim alanlarından Avrupa'daki kumaş fabrikalarına taşınan pamuğun istenilen kalitede boyanamamasıdır. Avrupalı tüccarlar bunun için Bursa'da üretilen, talebin artmasıyla Edirne ve İzmir'e taşınan Türk Kırmızısı'nın üretim aşamalarına dikkat kesilmiş, önce formülü sonra da Türk boya ustalarını Avrupa'ya taşımaya başlamışlardır. Bu endüstriyel casusluk gayretleri netice vermiş, kısa zamanda bugünkü Fransa, İngiltere, Almanya, İsviçre ve Hollanda'da Türk Kırmızısı boyama fabrikaları açılmıştır. Bu merkezlerde üretilen Türk Kırmızısı kumaşlar Türk Kırmızısı markasıyla tüm dünyaya satılmıştır.
Milli kültürümüzün önemli bir çıktısı olan Türk Kırmızısı'nın Avrupa'daki tarihsel varlığı ve uygulanışı kuşkusuz, 17. Yüzyılda pamuk üretiminin yaygınlaşmasıyla, tekstil sektörüyle, kimya bilimiyle, endüstri devrimiyle doğrudan ilgilidir

Abstract:
It is hardly possible to talk about a culture that has continued its existence without encountering , meeting, exchanging, combating with another culture; especially for a society in motion like the Turks. '' Turks have slowly swayed to Western Central Asia, Mavera, and from there they swayed to Khorasan , Iran and in a some way to Syria and finally to Anatolia and Balkans; in a very slow, very moderate, very gradual way . Morover Chinese, Indian, Iranian, Roman civilizations were in contact with the Turks on this historic journey. The Turks combated, met, stayed, lived, built and dominated over the lands of China, India, Iran, and Rome. Voluntary or compulsory contact has brought the cquaintanceship and interaction with itself. Turks certainly had survived this adventure by making the accumulation of pre- and post-journeys as part of everyday life, and eventually with the cultural facilities they had. And in the 15th, 16th and 17th Century, as Prof. Dr. Inalcık said, they became "Prestige Society" in the world . The Prestige Culture produced by the Prestij community had easily found its spreading area in Europe. The points of contact between the Turkish world and the European states increased dramatically after the Ottoman Empire expanded into Europe.
The Ottomans and more, the agricultural civilization of East and West which enables it to be transferred across long distances with the various cultural elements of the environment created, although non-agricultural there are exceptions and it's not just you. With an output of cultural transfer from generation to generation, chemical and textile industry is directly related to the "Turkısh red" such as the phenomenon of. Turkish red painting method which has transferred for generations from generations through centuries attracted the attention of European traders due to the brightness and quality of the cotton dyed in the 17th century. In the same century, Europe had colonies at India which had cotton production lines; improved methods of obtaining cheap and light fabrics from cotton; increased production but failed to catch the desired market despite the efforts of spreading the use of cotton had continued century around. The reason is that in the colonies the plantation area is transported to the factory paint of the desired quality of cotton fabric in Europe.
European merchants had for paid attention to the production stages of Turkish Reds, which were produced first in Bursa and and moved to Edirne and İzmir by the reason of demand increase . They first started to get the recipe and then carried the Turk paint masters to Europe.
This Industrial spying efforts, this sequel gave, In the near future, Turkish red- dyeing factories were opened in today's France, England, Germany, Switzerland and Holland. Turkish red fabrics produced in these centers have been sold to the all over the world under the brand name of Turkish Red.
An important output of our national culture, which is undoubtedly the historical Turkish presence in Europe and the implementation of Turkish red, which is undoubtedly directly related to with the widespreading production of cotton in 17th century, the textile industry, the science of chemistry, the industrial revolution.