Türkiye`de nüfusun tarihsel gelişimi (1923-1990)
The historical growth of Turkey`s population (1923-1990)
Yazar: ETHEM KERİM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ADİL DAĞISTAN
Hacettepe Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Demografi = Demography
Dizin: Nüfus = Population ; Tarihsel gelişim = Historical development

Özet:
(1923-1990) Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde toprak kayıpları sonucu Balkanlar ve Kafkasya'dan Anadolu'ya çok sayıda Türk göçü olmuştur. Göçler sonucu Anadolu'da Türk nüfusu hâkim unsur hâline gelmiştir.Bu durum Mustafa Kemal Atatürk'ün "Millî Devlet" politikası izlemesinde etkili bir husus olmuştur. Türkiye'de Cumhuriyetin kuruluşundan 1965 yılına kadarki dönemde nüfus artırıcı politika izlenmiştir.Ekonomik, demografik, siyasî ve askerî nedenler, bu politikanın izlenmesinde etkili olmuştur.Nüfusu artırmak için sağlık alanında çalışmalar yapılarak ölüm oranları düşürülmüştür.Alınan yasal önlemlerle bu politika desteklenmiştir.Nüfüsu artırmak için alınan bir diğer önlem, ülkeye göçmen kabul edilmesidir. 1927-35 döneminde binde 21.10 olan yıllık nüfus artış hızı, 1955-60 döneminde binde 28.53'e yükselmiştir. Cumhuriyetin kurulduğunda yaklaşık 12-13 milyon olan nüfus, 1965 yılında 3 1 milyona ulaşmıştır. Özellikle ekonomik nedenlerden dolayı 1965 yılında politika değişikliğine gidilmiştir.Nüfus artışını yavaşlatıcı politika ile birlikte nüfus plânlaması çalışmaları başlamıştır. 1965 yılında binde 25.19 olan yıllık nüfus artışı hızı, 1990 yılında binde 2 1.71 'e gerilemiştir. 1990 yılında Türkiye nüfûsu 56 milyon olmuştur. Nüfus artışını yavaşlatıcı politika ve nüfus plânlaması çalışmaları başarılı olamamıştır.Nüfus artış hızı, gelişmiş ülkelere göre hâlâ yüksek seviyededir. 1993 yılında doğurganlık hızı 2.7, bebek ölüm hızı binde 52.6 düzeyindedirler.Bu oranlar da gelişmiş ülkelere göre yüksektir. Türkiye'de ise Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde doğurganlık ve çocuk ölüm hızı, ülke ortalamasının üzerindedir. Nüfus artışını yavaşlatıcı politika, günümüzde de devam etmektedir.

Abstract:
(1923- 1990) The fact that Ottoman Empire has lost land in its last period caused many Turkish people to migrate into Anatolia from Balkans and Caucausus. As a result of migrations Turkish population has become a powerful factor in Anatolia. This situation was an effective point for Mustafa Kemal Atatürk to follow the policy of "national state". After the Republic has been established in Turkey, population increase policy was followed until 1965. The factors related with economic, demografic,political and military had a great influence in following these policies. Death rates have been reduced to a minimum level by doing studies in medical science in order to increase population. With the help of the legal preventions this policy has been supported. Another precaution taken to increase population is to let migrates entering into country. Annual population increase rate which was %o 21.10 between 1927-1935 has risen %o 28.53 in 1955-1960 period. In the Republic has been the population which was about 12-13 million became 3 1 million in 1965. Particularly, because of the economic reasons in 1965 a change of policy was required. In the near time, along with the population diminishing policy, the population planning policy were began. Annual population increase rate which was %o25.19 in 1965 decreased to the rate of %o 21.71 in 1990. Turkey' s population has reached 56 million in 1990. Population diminishing policy and population planning studies never became successful. Compared with the developed countries our population increase rates are far more greater than them. In 1993 the rate of population growth rate was % 2.7 and infancy death rate was %o 52.6. These rates are also higher than the rates of the developed countries. But in Turkey,in East and South East Anatolia regions the population growth rate and infancy death rates are above the avarage. Population diminishing policy has still been followed today. II