Herpes zoster enfeksiyonu olan çocuk hastaların klinik özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of clinical features of pediatric patients with herpes zoster infection
Yazar: AYSEL GADIMOVA
Danışman: PROF. DR. ERGİN ÇİFTCİ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Enfeksiyon = Infection ; Herpes zoster = Herpes zoster ; Su çiçeği = Chickenpox ; Varicella zoster virüsü = Varicella zoster virus ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Herpes Zoster Enfeksiyonu Olan Çocuk Hastaların Klinik Özelliklerinin Değerlendirilmesi
Amaç: Herpes zoster (HZ) sağlıklı çocuklarda iyi seyirli hastalık olmasına rağmen, altta yatan hastalığı veya immünsupresif durumu olan hastalarda ağır komplikasyon ve dissemine tutulumla seyredebilmektedir. Çalışmamızın amacı altta yatan hastalığı olan ve olmayan hastalarda HZ ataklarının farklılıklarının araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada Ocak 2000-Eylül 2019 yılları arasında, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı tarafından HZ tanısı ile izlenen çocuk hastalar retrospektif olarak incelenmiştir.
Bulgular: Araştırma süresince 143 olguda 150 HZ atağı (%41,3'ü kız, %58,7'i erkek) değerlendirilmiştir. Olguların ortalama tanı yaşı 10,13±4,78 yıl olup, semptom süresi ortalaması 3,56±2,83 gün olarak saptanmıştır. HZ ataklarından 31'i önceden sağlıklı çocuklarda görülürken 119'unda malignensi, HKHN, primer immün yetmezlik durumu gibi altta yatan hastalık ve/veya immünsupresif ilaç kullanım öyküsü vardı. Altta yatan hastalığı olanlarda HZ atakları en sık ALL (%33,6) tanılı hastalarda rastlanırken bunu solid organ tümörü (%25,3), HL/NHL (%10,9),  talasemi major (%6,7) ve AML (%5) hastaları izlemiştir. Toplam 31 HZ atağı HKHN sonrası (allojenik %87,1, otolog %12,9) gelişmiştir. HKHN sonrası gelişen HZ atakları sıklık sırasıyla talasemi major (%25,8), Fankoni aplastik anemisi (%19,4), AML (%12,9),  MDS (%9,7), primer immün yetmezlik (%9,7) ve ALL (%6,5) hastalarında görülmüştür.
Altta yatan hastalığı olan 119 HZ atağının 117'sinde (%98,3) hastaların immünsupresif tedavi kullanım öyküsü mevcuttu. VZV enfeksiyonunu önlemek amacıyla altta yatan hastalığı olan HZ gelişen hastaların %28,6'sı asiklovir profilaksisi almış olup, bu HZ atakların %82,4'ü asiklovir profilaksisi kesildikten sonra, %17,6'sı ise asiklovir profilaksisi alırken gelişmişti. Asiklovir profilaksisi kesildikten sonra HZ gelişme süresi ortancası 150 (2-1620) gün olarak saptanmıştır.
HZ ataklarının en sık başvuru şikâyeti sırasıyla döküntü (%100),  ağrı  (%54 ), kaşıntı (%41,3), ateş (%24 ) ve baş ağrısı (%3,3) olarak görülmüştür.
Antiviral tedavi verilen 135 HZ atağının 86'na (%63,7) sadece intravenöz asiklovir, 40'na (%29,6) intravenöz ve ardından oral, 9'na (%6,7) ise sadece oral antiviral tedavi verilmiştir.
Sonuç: HZ çocuklarda nadir görülen bir hastalık olmasına rağmen, malignensi, HKHN, primer immün yetmezlik ve organ nakli yapılan çocuklarda altta yatan immünsupresif duruma bağlı olarak daha sık görülmektedir. İmmünsupresif durumu mevcut olan hastalarda hastalık daha ağır seyretmekte, hastaneye daha sık yatırılmakta ve daha uzun süre tedavi verilmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Herpes zoster, suçiçeği, varisella zoster virüs

Abstract:
Evaluation of Clinical Features of Pediatric Patients with Herpes Zoster Infection
Aim: Although herpes zoster (HZ) has a good prognosis in healthy children, it can progress with severe complications and disseminated involvement in patients with an underlying disease or immunosuppressive condition. The aim of our study is to investigate the differences in HZ attacks in patients with and without an underlying disease.
Materials and methods: In the study, pediatric patients who were followed up with the diagnosis of HZ by the Department of Pediatrics, Division of Pediatric Infectious Diseases, Ankara University Faculty of Medicine, between January 2000 and September 2019, were retrospectively analyzed.
Results: During the study, 150 HZ attacks (41.3% girls, 58.7% boys) were evaluated in 143 cases. The mean age at diagnosis was 10.13±4.78 years, and the mean duration of symptoms was 3.56±2.83 days. While 31 of HZ attacks were previously seen in healthy children, 119 of them had underlying diseases such as malignancy, HSCT, immunodeficiency status and/or a history of immunosuppressive drug use. In patients with underlying diseases, HZ attacks are most common in patients diagnosed with ALL (33.6%), while it is solid organ tumor (25.3%), HL/NHL (10,9%), thalassemia major (6.7%) and AML (5%) followed the patients. A total of 31 HZ attacks developed after HSCT (allogeneic 87.1%, autologous 12.9%). The frequency of HZ attacks after HSCT is thalassemia major (25.8%), Fanconi aplastic anemia (19.4%), AML (12.9%), MDS (9.7%), primary immunodeficiency (9.7%)  and ALL (6.5%) patients. In 117 (98.3%) of 119 HZ attacks with an underlying disease, the patients had a history of using immunosuppressive therapy. In order to prevent VZV infection, 28.6% of the patients who developed HZ with an underlying disease received acyclovir prophylaxis, and 82.4% of these HZ attacks developed after acyclovir prophylaxis was discontinued, and 17.6% developed while taking acyclovir prophylaxis. The median time to development of HZ after acyclovir prophylaxis was discontinued was found to be 150 (2-1620) days. The most common complaints of HZ attacks were rash (100%), pain (54%), itching (41.3%), fever (24%) and headache (3.3%), respectively. Of the 135 HZ attacks that were given antiviral treatment, 86 (63.7%) were given only intravenous acyclovir, 40 (29.6%) intravenous and then oral, and 9 (6.7%) only oral antiviral treatment.

Conclusion: Although HZ is a rare disease in children, it is more common in children with malignancy, HSCT, immunodeficiency and organ transplantation due to the underlying immunosuppressive condition. Patients with an immunosuppressive condition have a more severe course of illness, are hospitalized more frequently and are treated for a longer period of time.

Key words: Herpes zoster, chickenpox, varicella zoster virus