Hipertansiyonu olan hastalara hemşire tarafından verilen eğitimin tedaviye uyuma etkisi
Effect of training given by nurse to patients with hypertension on treatment adherence
Yazar: NURHAN ÖZPANCAR
Danışman: DOÇ. DR. SEZGİ ÇINAR
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hastalar = Patients ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Tedavi = Treatment

Özet:
Bu araştırma; hipertansiyonu olan hastalara hemşire tarafından verilen eğitimin, uygulanan vaka yönetiminin tedaviye uyuma, kronik hastalıkla baş etmeye ve metabolik değişkenlere etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrol gruplu ve deneysel olarak yapıldı. Namık Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Genel Dahiliye Polikliniği ve Kardiyoloji Polikliniği?nde tedavi-takibi yapılan, rastlantısal yöntem ile seçilen 30 deney ve 30 kontrol olmak üzere toplam 60 bireyle Şubat 2012-Ocak 2013 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Deney grubuna bireysel olarak eğitim verildi ve vaka yönetimi uygulandı. Kontrol grubuna ise herhangi bir müdahalede bulunulmadı. Deney ve kontrol grubundaki bireyler ile yapılan ilk izlem ve 6 ay sonrası son izlemde kilo, kan basıncı ölçümleri ve ödem muayeneleri yapıldı. Hekim tarafından istemi yapılan biyokimyasal parametreleri kaydedildi. Diğer veriler, çalışmanın başında ve sonunda Hasta Tanılama ve Takip Formu, Antihipertansif İlaç Tedavisine Uyum Ölçeği, Kronik Hastalık Bakımını Değerlendirme Ölçeği-Hasta Formu  (PACIC) ve Hipertansiyonda Vaka Yönetimi Modeli-Ortak Bakım Protokolü kullanılarak toplandı. Verilerin grup içi ve gruplar arası istatistiksel değerlendirilmesinde Independent Samples t, Mann Whitney U, Paired Samples t, Wilcoxon Signed Ranks ve ki-kare testleri kullanıldı. Çalışma sonunda, ilk izlem ve son izlem arasında; kan basınçları, Antihipertansif İlaç Tedavisine Uyum ve Kronik Hastalık Bakımını Değerlendirme Ölçekleri toplam puanları açısından deney grubunda anlamlı fark bulunurken, kontrol grubunda anlamlı fark bulunmadı. Buna ilaveten, deney grubunda vücut ağırlığı ve BKİ?de anlamlı düşüşler gözlenirken, kontrol grubunda anlamlı değişim gözlenmedi. Bu bulgulara dayanarak, hipertansiyonlu hastalarda tedaviye uyumu artırmak için eğitim ve vaka yönetim modelinin kullanılmasını önermekteyiz.

Anahtar Sözcükler: Hemşire Eğitimi, Hipertansiyon, Kronik Hastalık Bakımı, Tedaviye Uyum, Vaka Yönetimi

Abstract:
This study was conducted as randomized control study to evaluate the effect of training and case management provided by nurse to patients with hypertension on treatment adherence, coping skills with chronic disease and metabolic factors. The study was performed with randomly selected 60 patients (30 control group and 30 experimental group patients) admitted to General Internal Medicine and Cardiology Out-patient Clinics of Namık Kemal University Health Practice and Research Center between February 2012 and January 2013. Training and case management was provided to experimental group. Control group did not receive any interventions.  Weight and blood pressures of control and experimental group were measured and edema examination was performed in first and after six months in last follow up. Biochemical parameters ordered by the physician were recorded. The other data was collected by using Patient Identification and Follow-up Survey, Hypertension Compliance Assessment Scale, The Patient Assessment of Chronic Illness Care-Patient Form (PACIC) and Model of Case Management for Hypertension ? Shared Care Protocols. Independent Samples t, Mann Whitney U, Paired Samples t, Wilcoxon Signed Ranks and chi square test were used for statistical analysis of intra-inter group data. As results, statistically significant difference was found for blood pressures, total scores of Antihypertensive Medication Treatment Adherence Scale and Evaluation Scale of Chronic Disease Care in experimental group, however there was not statistically significant difference in control group between first and last follow ups. In addition, weights and BMI of experimental group decreased significantly, while there was not significantly changing in control group. According to these results, we suggest the use of training and case management model for improve adherence treatment of patients with hypertension.

Key words: Training given by nurse, Hypertension, Care of chronic disease, Treatment adherence, Case management