Bursa ili Nakış El Sanatları Müzesinde bulunan hesap işi tekniği ile işlenen eserler
Works embroidered with calculation technique in Bursa Eembroidery Handicrafts Museum
Yazar: SONGÜL DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA KASAPLI
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Bursa = Bursa ; El sanatları = Handicrafts ; Hesap işi ürünler = Counting handicrafts ; Nakış = Embroidery ; İşleme teknikleri = Processing techniques ; İşlemeler = Embroideries

Özet:
Bu çalışmada, Bursa ili Nakış El Sanatları Müzesinde bulunan Hesap işi tekniği ile işlenen eserler incelenmiştir. Araştırmayla bu alanda yapılacak eğitim öğretim çalışmalarına katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Araştırma materyalini Bursa İli Nakış El Sanatları Müzesinde bulunan 40 adet Hesap işi işlemeli eser oluşturmaktadır. Çalışma tarama modeline dayalı betimsel bir araştırmadır. Araştırma kapsamında literatür taraması yapılarak; Bursa'nın tarihi gelişimi, coğrafi konumu, ekonomik durumu, kültürel yapısı, sanat, el sanatları, işleme, işlemenin tarihçesi ile Hesap işinin tarihçesi incelenmiş Hesap işi eserler tespit edilmiş ve işleme teknikleri araştırılmıştır. Hazırlanan bilgi formları doğrultusunda tespit edilen eserlerin özellikleri incelenerek belirlenmiştir. İnceleme sonucu elde edilen verilere göre; Bursa ili Nakış El Sanatları Müzesinde bulunan Hesap işi işlemeli eserlerin çeşit, boyut, kullanılan gereç, teknik, renk, motif ve kompozisyon özellikleri ile bugünkü durumları tespit edilmiştir. Hesap işi işlemeli eserlerin büyük bölümünü yağlık, çevre ve uçkur oluşturmaktadır. Eserlerin çeşitlerine göre pamuklu el dokuma, kendinden desenli pamuklu dokuma, el dokuma kalın keten ve az da olsa diğer kumaşlar kullanılmıştır. İşlemelerin büyük çoğunluğunda bitkisel, nesneli ve geometrik bezemelerin tercih edilmiştir.  İşlemelerde büyük oranda bordo, siyah, mor, açık yağ yeşili, turuncu, açık mor ve sarı sim tercih edilmiştir. İğne tekniklerinde genellikle düz hesap iğnesi, verev hesap iğnesi ve gözeme tekniğinin kullanıldığı bunların yanında sim sarma, tel sarma, tel kırma ve muşabak iğne tekniklerinin de tercih edildiği görülmektedir. Kenar temizlemelerinde genellikle ince kıvırma ve iğne oyası zürafası iğne tekniği kullanılmıştır.  Küçük ara saçak, antika ve iğne oyası ile eser özelliğine göre hazır harç kullanılarak kenar temizleme yapılmıştır. Araştırmanın sonuç bölümünde bilgi formlarının değerlendirilmesi yapılmıştır. İlgili bulgular doğrultusunda elde edilen sonuçlar ve sonuçlara bağlı olarak öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, the works processed with the Calculus technique in the Embroidery Handicrafts Museum in Bursa were examined. With this research, it is aimed to contribute to the education and training studies to be carried out in this field. The research material consists of 40 Calculus embroidered works in Bursa City Embroidery Handicrafts Museum. The study is a descriptive research based on scanning model. Within the scope of the research, by making a literature review; Bursa's historical development, geographical location, economic situation, cultural structure, arts, handicrafts, embroidery, the history of embroidery and the history of calculation work were examined, calculus works were identified and embroidery techniques were investigated. The features of the works identified in line with the information forms prepared were determined by examining them. According to the data obtained as a result of the examination; The type, size, equipment, technique, color, motif and composition features of the Calculus embroidered works in the Embroidery Handicrafts Museum in Bursa have been determined. The majority of the calculus embroidered works consist of oil, periphery and tip. According to the types of the works, cotton hand-woven, self-patterned cotton weaving, hand-woven thick linen and a few other fabrics were used. In most of the embroideries, vegetal, object and geometric decorations were preferred. In embroideries, burgundy, black, purple, light oil green, orange, light purple and yellow glitter are mostly preferred. In needle techniques, it is seen that straight calculating needle, oblique calculating needle and eyelet technique are generally used, as well as sim-wrapping, wire-wrapping, wire-breaking and mushabak needle techniques. In the cleaning of the edges, fine curling and needle lace giraffe needle technique are used. Edge cleaning was done by using a small intermediate fringe, antique and needle lace and ready-made mortar according to the characteristics of the work. In the conclusion part of the research, the information forms were evaluated. The results obtained in line with the relevant findings and suggestions are presented depending on the results.