Demans alt tipleri ile sarkopeni ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between sarcopenia dementia subtypes
Yazar: BESRA HAZAL YEŞİL GÜREL
Danışman: PROF. DR. AHMET TURAN IŞIK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Geriatri = Geriatrics ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş: Demans, bir veya daha fazla bilişsel alanda gerileme ile karakterize progresif bir hastalıktır. Yaşlı erişkinlerde, düşük kas gücü ve iskelet kası kütlesinde yaşa bağlı azalma ile karakterize, mortalite ve morbidite ile ilişkili ve sık görülen bir geriatrik sendrom ise sarkopenidir. Bu çalışmada demans alt tipleri ile sarkopeni ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma retrospektif ve kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya Ocak 2015  ve Ekim 2022 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Geriatri Bilim Dalı'nda takip edilen ≥60 yaş, 1315 hasta dahil edildi. EGWSOP 2 kriterlerine göre kas gücünde azalma muhtemel sarkopeni, buna ek olarak düşük kas kitlesi olması sarkopeni olarak tanımlandı. Bu iki parametreye ek olarak düşük yürüme hızı olması ise ciddi sarkopeni olarak kabul edildi. Hastalar demans alt tiplerine göre gruplara ayrıldı. 
Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 72,77 ± 7,57 ve hastaların %65,3'ü kadındı. Demans tanılı hastalarının %52,9'u Alzheimer Hastalığı (AH) tanılı, %20,9'u Lewy Cisimcikli Demans (LCD) tanılı, %19,8'i Frontotemporal Demans (FTD) tanılı, %6,4'ü Vasküler Demans (VAD) tanılı idi. Muhtemel sarkopeni sıklığı, tüm gruplarda kontrol grubuna göre yüksek bulundu (p2, p3, p5 < 0,001, p4 = 0,001). Definitif sarkopeni sıklığı tüm gruplarda kontrol grubuna göre daha yüksekti (p2, p3, p4, p5 < 0,001 ). Ciddi sarkopeni sıklığı ise FTD hariç diğer gruplarda kontrol grubuna göre daha yüksekti (p2,  p3, p5 < 0,001, p4 = 0,11 ).  Regresyon analizi sonucunda, AH, artmış muhtemel ve definitif sarkopeni sıklığı ile ilişkili bulundu (sırasıyla p=0,001 ve p=0,004 ). LCD, artmış muhtemel sarkopeni sıklığı ile ilişkili bulundu (p=0,003). FTD, artmış definitif sarkopeni sıklığı ve düşük kas kitlesi ile ilişkili bulundu (sırasıyla p=0,005 ve p=0,005).) VAD, artmış definitif ve ciddi sarkopeni sıklığı ile ilişkili bulundu (sırasıyla p=0,001 ve p=0,014)
Sonuç: Her ikisi de yaşlılarda sık görülen birer geriatrik sendrom olan demans ve sarkopeni arasındaki ilişkinin belirlenmesi, hastaların yönetiminde etkili yaklaşımlar geliştirebilmek adına önemlidir. Çalışmamızda, demans alt tiplerinin her birinin, farklı derecelerde artmış sarkopeni sıklığı ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Hangi etiyolojiye bağlı olduğu farketmezksizin demansın sarkopeni ile olan ilişkisi ortaya konmuştur. Her bir hastalığın muhtemel patofizyolojisi ile ilişkili olarak, etkilenen sarkopeni parametreleri ve sarkopeni derecesi farklılık göstermiştir. 
Anahtar Kelimeler: Demans, sarkopeni, kas gücü, kas kitlesi, yaşlı

Abstract:
Introduction: Dementia is a disorder that is characterized by a progressive decline in cognition involving one or more cognitive domains. Sarcopenia is a frequently seen geriatric syndrome, characterized by low muscle strength and a decrease in skeletal muscle mass according to age, and it causes high morbidity and mortality rates. In this study, we investigated the relationship between sarcopenia and dementia. 
Materials and Methods: This is a retrospective cross-sectional study. A total of 1315 patients were included in the study. The diagnosis of sarcopenia was evaluated based on the EGWSOP 2 criteria. Accordingly, low muscle strength was defined as probable sarcopenia. The presence of decreased muscle mass in addition to low muscle strength was defined as definitive sarcopenia. When low muscle strength, decreased muscle mass, and low physical performance were all detected, sarcopenia was considered severe. The patients were divided into 5 groups according to cognitive status and the types of dementia. 
Results: The mean age of the patients was 72,77±7,57 and %65,3 of them were female. Probable sarcopenia was more frequent for all types of dementia compared to the control group. (p2, p3, p5 < 0,001, p4=0,001). Definitive sarcopenia was more frequent for all types of dementia compared to the control group (p2, p3, p4, p5 <0,001). Severe sarcopenia was more frequent for all types of dementia except for Frontotemporal Dementia (FTD) (p2, p3, p5 <0,001, p4=0,11). After the regression analysis, Alzheimer's Disease (AD) was associated with probable and definitive sarcopenia (OR:2,61 %95 CI 1,48- 4,58 and OR:3,75 %95 CI 1,50-9,36). Dementia of the Lewy Body (DLB) was associated with probable sarcopenia (OR:3,33 %95 CI 1,51-7,31). FTD was associated with definitive sarcopenia (OR:3,81 %95 CI 1,48-9,82). Vascular Dementia (VAD) was associated with definitive and severe sarcopenia (OR:17,56 CI 3,02-102,15 and OR:16,38 %95 CI 1,77-150,90). 
Conclusion: It is important to define the relationship between dementia and sarcopenia in order to produce effective approaches for the managements of the patients. In this study, we found that dementia subtypes are associated with different stages of sarcopenia.
Keywords: dementia, sarcopenia, muscle mass, muscle strength, older adults