Türkiye için IONOLAB-TEC kullanılarak GPS tabanlı TEI ve alıcı yanlılığı veri tabanı hazırlanması
Preparation of GPS based TEC and receiver bias database for Turkey using IONOLAB-TEC
Yazar: MELİH ŞÜKRÜ AYSEZEN
Danışman: PROF. DR. FEZA ARIKAN ; YRD. DOÇ. DR. ÇETİN MEKİK
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü / Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: GPS = Global Positioning System

Özet:
İyonosfer, uydu tabanlı konum belirleme, kısa dalga haberleşme ve iletişim sistemlerinin kullandığı sinyaller üzerinde önemli etkileri olan bir atmosfer tabakasıdır. GPS (Global Konum Belirleme Sistemi) uydularından gönderilen sinyaller atmosferi geçerek yeryüzündeki GPS alıcılarına ulaşırken, sinyal yolu boyunca önce iyonosferden sonra troposferden geçmektedir. GPS sinyalleri bu tabakalardan geçerken değişik etkilere maruz kalmaktadır. İyonosferin yapısını ifade etmede kullanılan parametrelerden biriside Toplam Elektron İçeriğidir (TEİ). Bu tez kapsamında Hacettepe Üniversitesi Ionolab tarafından geliştirilen IONOLAB-TEC ile Türkiye de mevcut sabit GPS istasyonları için yerel TEI değeri hesaplaması yapılmıştır. Aynı gün ve istasyonlar için BERN / İsviçre tarafından geliştirilen Bernese yazılımı ile de TEİ hesaplaması yapılmıştır. TEI hesaplamasının önemli bir bilinmeyeni olan alıcı yanlılık değeri de yine Türkiye'deki IGS'e dahil olmayan sabit GPS istasyonları için hesaplanmıştır. Hacettepe Üniversitesi IONOLAB tarafından geliştirilen IONOLAB-TEC yöntemi, hem kullanım kolaylığı hem de çözünürlüğünün yüksek olması sebebiyle Türkiye TEİ ve alıcı yanlılık veri tabanının oluşturulmasında tercih edilmiştir. Hesaplanan alıcı yanlılık değerleri için oluşturulan veri tabanı kayan ortanca süzgeç süzgecinden geçirilmiş ve karesel ortalama hatanın minimum olduğu değerler için eğilim grafiği çıkarılmıştır. Alıcı yanlılık değeri hesaplanmayan Türkiye'deki istasyonlar için ilk kez böyle bir çalışma yapılmıştır. Oluşturulan veri tabanı sayesinde gelecekte anlık iyonosfer modellemesinin önemli bir altlığı da ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Ionosphere is an atmospheric layer which has important effects on signals of Global Positioning, HF (High Frequency) and communication systems satellites. Signals of GPS satellites pass through ionosphere layer and troposphere layers to arrive a GPS receiver on earth. GPS signals are affected by these layers when signals are passing through them. In this thesis, Total Electron Content (TEC) values for Continuously Reference GPS Station in Turkey are computed using IONOLAB-TEC developed by Ionolab groupis used to compute receiver bias . For the same stations and same days TEC computations are also realized using Bernese software developed by University of Bern. Receiver bias value, an important parameter for TEC computation, is also computed for fixed GPS stations which are not part of IGS in Turkey. IONOLAB-BIAS technique developed by IONOLAB group is used to compute receiver bias. The trend in receiver bias in database is deriveding using a sliding window median filter. The preparation of TEC and receiver bias database in Turkey is novel contribution. The database prepared as a result of this work will provide an important base for future real-time ionosphere modeling and high resolution 2-D and 3-D imaging.