Velilerin internet risk farkındalıklarının belirlenmesi
Determination of parents' awareness of online risks
Yazar: FATMANUR BETÜL UÇAR
Danışman: PROF. DR. AHMET NACİ ÇOKLAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü = Department of Computer Education and Instructional Technology ; Farkındalık = Awareness ; Risk = Risk ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Veliler = Parents ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bilim ve teknolojideki hızlı gelişmelerle birlikte günümüz çağı 'teknoloji çağı' olarak anılmaya başlanmıştır. Teknolojinin hızlı gelişimi ile teknolojik cihazlar ve yenilikler bu çağda insanların hayatında önemli bir yer almaya başlamıştır. Öyle ki çoğu yenilik artık bireyler için bir yaşam biçimi, bir yaşam biçimi haline gelmiştir. Kuşkusuz insanlar için bir yaşam biçimi haline gelen ve hayatlarını bu kadar önemli ölçüde etkileyen yeniliklerden biri de teknolojik cihazlar aracılığıyla iletişime olanak sağlayan "İnternet" olmuştur. İnternet, kişisel bilgisayarlar, telefonlar, tabletler vb. akıllı teknolojik cihazlarla küresel iletişimi sağlayan bir iletişim ağı olarak ortaya çıkmaktadır. İnternet, birçok yeniliği hayatımıza koymasına rağmen içerisinde birtakım riskleri de barındırmaktadır. Bu araştırma, velilerin internet risk farkındalıklarının belirlenmesi amacıyla gerçekleşmiştir. Bu amaçla, görüşme formunda yararlanılmıştır. Form içerisinde velilerin tanımlayıcı özelliklerini ortaya koyan soruların yanında internet ortamında karşılaşılan sorunların olup olmadığı ve karşılaşılan sorunlara yönelik ne gibi tedbirlerin alındığı ile ilgili sorular yer almaktadır. Bu doğrultuda, Konya ilindeki özel bir kolejde öğrenim gören öğrencilerden 20 veli ile görüşme yapılmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. İçerik analizinin kullanıldığı araştırmada, velilerin tamamının akıllı telefon kullandığı ve günde 3 saat altında internet kullandığı tespit edilmiştir. Bunun yanında velilerin büyük çoğunluğunun sosyal medya hesabına sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada, velilerin tamamının internet ortamında sağlıkla ilgili olarak herhangi bir sorunla karşılaşmadığı buna karşın bazı velilerin sosyal medya kullanım süreci, internet ortamında iletişim, bankacılık ve ticaret alanlarında sorunla karşılaştığı tespit edilmiştir. Araştırmada velilerin sosyal medya kullanım sürecinde karşılaştıkları sorunlara yönelik "telefondaki uygulamayı kaldırma, bilinmeyen hesaplardan gelen bildirimleri kabul etmeme, siber güvenliğe başvurma, gizlilik ayarlarını güncel tutma, kişiyi engelleme, şifre değişikliği yapma" güvenlik önlemlerine başvurduğu tespit edilmiştir. Araştırmada internet ortamında iletişimle ilgili olarak sorunla karşılaşan velilerin buna yönelik "kontrolsüz reklamları engelleme, bilinmeyen hesaplardan gelen teklifleri engelleme, bilgileri güvenli tutma ve bilinmeyen hesaplardan gelen mesajları kabul etmeme" güvenlik önlemlerine başvurduğu tespit edilmiştir. Araştırmada internet ortamında bankacılık işlemleri ile ilgili olarak sorunla karşılaşan velilerin buna yönelik "bankayla irtibata geçme, telefonuna virüs programı yükleme, bankacılık işlemleri ile ilgili olarak diğer önlemleri alma ve hesabına girmeyerek bankayı arama" güvenlik önlemlerine başvurduğu tespit edilmiştir.Son olarak, araştırmada internet ortamında ticaret veya alışveriş işlemleri ile ilgili olarak sorunla karşılaşan velilerin buna yönelik "sorunla ilgili olarak yetkililere şikâyet etme, güvenilir siteleri tercih etme, sitelerin 3D güvenirliğinde olup olmadığına bakma ve sanal kart uygulamasına geçme" güvenlik önlemlerine başvurduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: İnternet, Teknoloji, Risk, Veli, Farkındalık.

Abstract:
With the rapid developments in science and technology, today's age has begun to be called the "technology age". With the rapid development of technology, technological devices and innovations have started to take an important place in people's lives in this age. So much so that most innovations have become a way of life, a way of life for individuals. Undoubtedly, one of the innovation that has become a way of life for people and that has affected their lives so significantly has been the "Internet", which enables communication through technological devices. Internet, personal computers, phones, tablets, etc. emerges as a communication network that provides global communication with smart technological devices. Although the Internet has introduced many innovations into our lives, it also carries some risks. This research was carried out to determine the internet risk awareness of parents. For this purpose, the interview form was used. In addition to the questions revealing the descriptive characteristics of the parents in the form, there are questions about whether there are problems encountered in the internet environment and what measures are taken for the problems encountered. In this direction, 20 parents of students studying at a private college in Konya were interviewed. Qualitative research method was used in the analysis of the obtained data. In the study in which content analysis was used, it was determined that all of the parents used smart phones and used the internet for less than 3 hours a day. In addition, it was concluded that the majority of parents have social media accounts. In the research, it has been determined that not all of the parents have encountered any health-related problems on the internet, but some parents have encountered problems in the social media usage process, communication, banking and trade areas on the internet. In the research, it was determined that the parents resorted to security measures such as "uninstalling the application on the phone, not accepting notifications from unknown accounts, applying to cyber security, keeping privacy settings up-to-date, blocking the person, changing the password" for the problems they encountered during the social media usage process. In the research, it has been determined that parents who encounter problems with communication on the Internet resort to security measures such as "blocking uncontrolled advertisements, blocking offers from unknown accounts, keeping information safe and not accepting messages from unknown accounts". In the research, it has been determined that the parents who encounter problems regarding banking transactions on the internet resort to security measures such as "contacting the bank, installing a virus program on their phone, taking other measures regarding banking transactions, and calling the bank by not entering their account". Finally, in the research, it has been determined that the parents who encounter problems related to commerce or shopping transactions on the internet resort to security measures such as "complaining to the authorities about the problem, choosing reliable sites, checking whether the sites are 3D reliable and switching to virtual card application".
Keywords: Internet, Technology, Risk, Guardian, Awareness.