Ortaokul 7.sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersi başarılarına görsel okuryazarlığın etkisi
The effect of visual literacy on the success of the 7th grade students' science course
Yazar: FAZİLET SEÇİL GÖK
Danışman: PROF. DR. ALEV ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders başarısı = Course success ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Görsel okuryazarlık = Visual literacy ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Öğrenci başarısı = Student achievement

Özet:
Fen bilimleri dersi görsel ögeler bakımından zengin bir derstir. Öğrencilerin fen kavramlarını anlamlandırmaları da fen bilimleri dersi kapsamında karşılaştıkları görselleri iyi okuyup anlamaları ve doğru ifade etmeleriyle mümkündür. Bu nedenle, bu çalışmada ortaokul 7.sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersi kapsamında 'vücudumuzda sistemler', 'maddenin yapısı ve özellikleri', 'aynalarda yansıma ve ışığın soğurulması' ünitelerindeki başarılarına görsel okuryazarlığın etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışmada deneysel desenler içinde yer alan 'ön test-son test kontrol gruplu deneysel model' kullanılmıştır. Çalışma grupları belirlenirken öğrencilerin yıl sonu karne puanları ve fen başarıları dikkate alınmış olup uygulama öncesinde gruplara ön test yapılarak konulara ilişkin hazır bulunuşluk seviyeleri arasında anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir. Araştırma problemlerinin çözümüne yönelik gerekli verilerin toplanması için, her bir üniteden konu kazanımları kapsamında, görsel okuryazarlıkla ilişkili 20 sorudan oluşan çoktan seçmeli başarı testleri hazırlanmıştır. Hazırlanan başarı testlerinin geçerliliği ve güvenirliği örneklem dışında kalan öğrenciler ile çalışılarak hesaplanmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu 2016-2017 eğitim öğretim yılında Ankara ilinin Altındağ ilçesinde bir ortaokulun 7.sınıf kademesinde öğrenim gören 25 kontrol grubu 25 deney grubu olmak üzere toplam 50 öğrenci oluşturmaktadır. Deney grubu öğrencilerine öncelikle 8 haftalık genel görsel okuryazarlık eğitimi verilmiş, sonrasında görsel okuryazarlık içeriği ile desteklenmiş müfredata uygun etkinliklerle öğretim yapılmıştır. Uygulama kapsamında seçilen ünitelerden, vücudumuzdaki sistemler ünitesinde 6 hafta, maddenin yapısı ve özellikleri ünitesinde 7 hafta, aynalarda yansıma ve ışığın soğrulması ünitesinde 4 hafta süren öğretim uygulanmıştır. Kontrol grubu öğrencileriyle ise müfredatta ön görülen öğretim yöntem ve teknikleri kullanılarak ders işlenmiştir. Yaptığımız bu çalışmadan elde edilen sonuçlar, deney grubundaki öğrencilerin son test puanları ile kontrol grubundaki öğrencilerin son test puanları arasında istatistiksel olarak deney grubunun lehine anlamlı bir farklılık olduğunu göstermektedir. Ayrıca çalışmadan elde edilen sonuçlara göre maddenin yapısı ve özellikleri ünitesinde yapılan uygulamaların öğrencilerin akademik başarılarında diğer ünitelere göre daha etkili olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Science course is rich in terms of visual elements. It is possible for the students to understand the concepts of science and to understand the visuals they encounter within the scope of the science course. Therefore, the aim of this study is to investigate the effect of visual literacy on the success of the 7th grade students in the "systems in our body", "structure and properties of substance", "reflection in mirror and absorption of light" within the scope of the science course. In this study, "experimental model with pretest-posttest control group" was used. While determining the working groups, year-end scores and science achievements of the students were taken into consideration and pre-tests were done before the application and there was no significant difference between the readiness levels of the subjects. In order to collect the necessary data for the solution of research problems, multiple choice success tests consisting of 20 questions based on visual literacy were prepared within the scope of subject attainment from each unit. The validity and reliability of the success tests were calculated by working with 100 students remaining outside of the sample. The sample group of the study consisted of 50 students consisting of 25 control groups and 25 experiment groups in the seventh grade of a secondary school in Altındağ district of Ankara in the 2016-2017 academic year. Firstly, 8-week general visual literacy training was given to the experimental group students and then a total of 17-week teaching plan aiming to develop visual literacy for the units within the scope of the application was applied. The lesson was taught with the control group students by using the teaching methods and techniques estimated in the curriculum. The results obtained in this study show that there is a statistically significant difference between the posttest scores of the students in the experimental group and the posttest scores of the students in the control group in favor of the experimental group. In addition, the highest positive effect of visual literacy on student achievement was found in the unit of structure and characteristics of the substance.