İslam suçu önler mi? Ahlaki topluluk tezi çerçevesinde Malatya İnönü Üniversitesi öğrencileri üzerine karşılaştırmalı bir nicel analiz
Does Islam prevent crime? A comparative quantitative analysis on Malatya Inönü University students within the frame of moral community thesi̇s
Yazar: FATMA TAKMAZ DEMİREL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZDEN ÖZBAY
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ahlaki topluluk tezi = Moral community thesi̇s ; Din = Religion ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Sosyal sapma = Social deviance ; Suç = Crime ; Suçun önlenmesi = Crime prevention ; Üniversite öğrencileri = University students ; İslamiyet = Islam

Özet:
Türkiye'de din ve suç arasındaki ilişkiyi ortaya koyan çalışmalar sınırlı sayıdadır. Bu tez çalışması ile iki amaç güdülmektedir: İlki, bu çalışma ile İslam ve suç/sosyal sapma arasında bir ilişkinin olup-olmadığı, şayet var ise ilişkinin suçu önleyici yönde olup-olmadığının tespit edilmesidir. İkinci amaç ise, Durkheim'dan etkilenerek Stark tarafından oluşturulmuş olan "ahlaki/dini topluluk tezi" çerçevesinde Türkiye'de İslam-suç ilişkisini incelemektir. Ahlaki/dini topluluk tezine göre, şayet inançlı bir bireyin sosyal çevresi diğer inançlı insanlar ile çevrili ise, din ilgili bireyi suç/ sosyal sapmadan vazgeçirir. Şayet, inançlı bir bireyin sosyal çevresi seküler insanlar ile çevirili ise, dinin bu bireyin suç/ sosyal sapma davranışları üzerinde etkisi yok veya olmayacaktır. Bu iki amaç kapsamında, Malatya İnönü Üniversitesi'nde öğrenim gören öğrencilerin iki fakülte türü üzerinden karşılaştırmalı analizleri yapılmıştır. Birinci grup, daha "dindar" olduğu düşünülen ilgili üniversitenin İlahiyat Fakültesi öğrencileri; ikinci grup ise daha "seküler" olduğu düşünülen diğer fakülte öğrencileridir (Fen Edebiyat Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Hukuk Fakültesi, Mühendislik Fakültesi, İletişim Fakültesi). Araştırmanın örneklemini oluşturan öğrenciler araştırmanın yapıldığı 2019 yılının bahar aylarında derse gelip, araştırmaya gönüllü katılmak isteyen tüm öğrencileri içermektedir (n= 2,005). Elde edilen araştırma sonuçlarına göre, İslam ve suç/ sosyal sapma arasında negatif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yani, İslam dininin suç/ sosyal sapma üzerindeki etkisi azaltıcı (engelleyici) yöndedir. Daha da önemlisi ve bu tezin odağı olan, dinin suç üzerindeki etkisinin içinde yaşanılan topluluğun dindarlık/ahlaki derecesine bağlı olmadığı tespit edilmiştir. Yani, beklenilenin aksine, yaşanılan dini topluluk ortamının (inançlı) bireyin suç/sosyal sapma üzerindeki daha fazla etkisi (daha seküler ortamda yaşadığı düşünülen bireylere göre) olmadığı görüldü. Kısacası, ahlaki/dini topluluk teorinin aksine, yaşanılan ortamın dindarlık derecesi, bireyi dikkate değer bir derecede suçtan vazgeçirici bir etkiye sahip olmadığı görüldü.

Abstract:
Turkey is limited number of studies demonstrating the relationship between religion and crime. With this thesis, two goals are pursued: First, whether there is a relationship between this study and Islam and crime / social deviation, If there is, it is to determine whether the relationship is in a preventive way or not. In this sense, the second goal is to examine the crime-Islamic relations in Turkey which the framework of "moral community thesis" created by Stark influenced by Durkheim. According to the moral community thesis, if the social environment of a faithful individual is surrounded by other believers, the individual gives up the crime/ deviation. If the social environment of a faithful individual is consists of secular people, religion will have no effect or impact on this individual's crime / deviation behavior. Within these two purposes, comparative analyzes were made on two faculty types on students studying at Malatya İnönü University. The first group, the students of the Faculty of Theology of the relevant university are considered to be more "religious"; the second group is students of other faculties that are considered to be "secular" (Faculty of Arts and Sciences, Faculty of Economics and Administrative Sciences, Faculty of Law, Faculty of Engineering, Faculty of Communication). The students forming the sample of the research include all students who came to the course in the spring of 2019 when the research was conducted and who wanted to participate in the research voluntarily (n = 2,005). According to the results of the research, there is a negative relationship between Islam and crime / deviation. In other words, the effect of the religion of Islam on crime / deviation is in a decreasing (preventive) direction. More importantly, it has been determined that the focus of this thesis does not depend on the religious / moral degree of the community in which the impact of religion on crime is experienced. In other words, contrary to what is expected, the religious community environment (believed) was seen to have no more impact on the individual's crime / social deviation (than individuals believed to live in a more secular environment). In short, contrary to the moral community thesis, the degree of religiosity of the environment in which it is lived has not been observed to have a remarkable crime effect on the individual.