Endüstri ürünleri tasarımı lisans eğitiminde ortak tasarım yaklaşımı uygulaması
Co-design practice in undergraduate industrial design education
Yazar: ZEYNEP YALMAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN GÜÇLÜ YAVUZCAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design

Özet:
Tasarım araştırmalarındaki evrim, insan odaklı tasarım yaklaşımından ortak tasarım
yaklaşımı yönüne doğru değiştirmektedir. Gelişmekte olan ortak yaratım ve ortak tasarım 
kavramları ile başta kullanıcıların olmak üzere tasarımcıların ve araştırmacıların da rolleri
değişmektedir. Bu değişen tasarım süreçlerinde kullanıcılar; çalışmanın pasif bir nesnesi 
olarak değil, deneyimlerinin uzmanı ortaklar olarak görülmektedir. Türkiye'de endüstri 
ürünleri tasarımı ve endüstriyel tasarım bölümlerinin lisans düzeyinde proje içerikli stüdyo 
derslerinde karşılaşılan sorunların başında; tasarım öğrencilerinin ürün tasarımı sürecinde 
kullanıcı araştırmalarında yetersiz kalmaları, ürün ile etkileşimi kurgulamakta ve kullanıcı 
gibi düşünmekte zorlanmaları gelmektedir. Katılımcı tasarım ve ortak tasarım 
anlayışlarının tasarım eğitiminde uygulanması mevcut sorunlara önerilebilecek 
çözümlerden biridir. Bu çalışmada, temel olarak 'kullanıcı için tasarlama' yaklaşımı yerine 
'kullanıcı ile tasarlama' yaklaşımını tasarım eğitiminde uygulamak amaçlanmaktadır. Bu 
amaçla, Gazi Üniversitesi Endüstri Tasarımı Bölümü üçüncü sınıf ENT 301 Ürün Tasarımı 
III dersi kapsamında iki tasarım projesi gerçekleştirilmiştir. Birinci projede; her biri dört 
öğrenciden oluşan üç grup, ikinci projede ise; her biri dört öğrenci ve iki kullanıcıdan 
oluşan üç grup proje tanımları doğrultusunda ürün tasarlamak için kurulmuştur. İkinci 
projede kullanıcılar tasarım sürecinin ihtiyaç ve problem saptama ve fikir yaratma 
evrelerine katılmışlardır. Kullanıcıların sürece sağladıkları katkılara ilişkin veriler 
öğrencilere uygulanan anketler ve yüzyüze görüşmeler yardımıyla elde edilmiştir. Bu 
çalışmanın sonucunda; ortak tasarım gibi kullanıcı katılımlı, kolektif ve işbirlikçi güncel 
tasarım yaklaşımlarının ürün tasarımı eğitiminde, stüdyolardaki tasarım süreçleriyle 
bütünleşmesinin ve deneyimlenmesinin öğrenciler için önemi ve gerekliliği vurgulanmıştır.

Abstract:
The evolution in design research has shifted from a human-centered design approach to co-
design approach. With co-creation and co-design, roles of users, designers and researchers 
have been changing. In growing collaborative notion, user is seen as a partner who is 
expert of his/her experiences, not as a passive object of study. In current undergraduate 
education of industrial design departments in Turkey, user observations and user research 
that are required for students during their design processes are done outside of studio 
courses with the students' own opportunities. Yet students face with difficulties in design 
process of the products especially which they have not experienced before. Building 
product usage scenario of products, building product-user relationship, thinking like users 
and empathizing with users are the most frequently encountered problems in project-based 
studio courses. Application of these new concepts in design process could be one of the 
solutions for current problems. This study aims to apply 'designing with users' notion 
instead of 'designing for users' into a practice in education field. The goals of this study 
are; to benefit from users who are experts of their experiences as teammates and raise the 
efficiency of design process. Two design projects were conducted with 10 third-year 
industrial design students from Gazi University and six volunteer users in ENT 301 
Product Design III course. Three groups, each consisting of six (four students and two 
users), were formed to design products according to project briefs. Users participated in the 
problem definition and idea generation sessions during design process. Questionnaires and 
interviews were used to collect data about students' remarks on participation of users in 
design process. Students evaluated what they learned from co-designing and how users 
contributed to design process. The results of the surveys indicate that efficiency of design 
process can be improved with participation and collaboration of users. As a result of this 
study, it is observed that new methods such as; participatory design and co-design 
approaches can be efficiently integrated into undergraduate product industrial design 
education from idea generation to concept development. Besides, the importance and the 
necessity of user experience are emphasized.