Bir uçağa ait gaz türbinli motorun genişletilmiş ekserji analizi
Extended exergy accounting method of an air vehicle's gas turbine engine
Yazar: MUHAMMET YİLANLİ
Danışman: PROF. DR. ÖNDER ALTUNTAŞ ; PROF. DR. EMİN AÇIKKALP
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uçak Gövde Motor Bakım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Havacılık ve Uzay Mühendisliği = Aeronautical Engineering ; Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Ekserji analizi = Exergy analysis ; Ekserjoekonomik analiz = Exergoeconomical analysis ; Kümülatif yaklaşım = Cumulative approach

Özet:
Mevcut enerji kaynaklarının etkili ve verimli bir şekilde kullanabilmek için enerji kaynaklarının kullanıldığı teknolojik altyapıların sürdürülebilir bir fonksiyon kazanmasını zorunlu hale getirmektedir. Extended Exergy Accounted (EEA) metodu ile bugüne kadar mevcut literatürde gerçekleştirilen ekserjetik çalışmalarda yer alan enerji akışları ve materyal haricinde, ek olarak sistem sınırları içerisinde sermaye, iş gücü ve çevresel etki ekserji akışlarının da eklenmesiyle sisteme ait daha derin ve geniş bir ekserjetik analiz gerçekleştirilebilmektedir. Sistem için harcanan sermaye, kullanılan işgücü ve sistemden kaynaklanan çevresel etkinin karşılığı olarak harcanan ekserji akışlarının enerji ve materyal içerikleri ile beraber toplam kaynak kullanımı içerisinde ele alınmasıyla EEA metodunu daha da gerçekçi temellere dayandırır. Bu sebeple eylem yapıcı bireylerin kaynak kullanım kalitesi ve verimlilik değerlendirmesi için gerçekleştirdikleri faaliyetlerde hem çevresel, hem de mali açıdan daha isabetli karar verme sürecinde önemli bir katkı sunar, Bu çalışmada, bir gaz türbinli uçak motorunun kaynak kullanım verimliliği açısından ekserji, ekserjo-ekonomik ve kümülatif ekserji tüketimi (Cumulative Exergy Consumption, CEXC) analiz metotlarını içererek enerji, sermaye, işgücü, materyal ve çevresel etki parametrelerini değerlendirerek kapsamlı bir karşılaştırma Genişletilmiş Ekserji Analiz Metodu (Extended Exergy Accounting EEA) ile gerçekleştirilmiştir

Abstract:
The technical infrastructures in which energy resources are employed must perform sustainably in order to use the available energy resources effectively and efficiently. By including capital, labor, and environmental impact exergy flows within the system boundaries in addition to the flows of energy and material included in the exergetic studies carried out in the existing literature to date, the Extended Exergy Accounted (EEA) method makes it possible an in-depth and more expansive exergetic analysis of the system. The EEA approach is constructed on a more realistic basis since it incorporates the energy flows of capital, labor, and environmental impact within the overall resource use, together with the energy and material composition. This is why it makes a significant contribution to the process of making more informed decisions in terms of both environmental and financial considerations during the activities of decision-makers for resource usage quality and efficiency assessment. Exergy, exergo-economic, and cumulative exergy consumption (CEXC) analysis methods were included in this study's evaluation of the energy, capital, labor, material, and environmental impact parameters in terms of resource use efficiency of a gas turbine aircraft engine.