Adapazarı Ovası'nda sanayinin yer seçimi üzerinde etkili olan faktörler ve sanayinin dağılımı
The influential factors on locational decision and the spread of industry in Adapazari plain
Yazar: CENGİZ UFUK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERYEM HAYIR
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Endüstrileşme = Industrialization ; Lokalizasyon = Localization ; Sakarya-Adapazarı = Sakarya-Adapazarı ; Tesis yer seçimi = Site selection ; Ulaşım = Transportation

Özet:
Araştırma alanını oluşturan Adapazarı Ovası, Marmara Bölgesinin kuzeydoğusunda Sakarya ili sınırlarında olup, Adapazarı, Akyazı ve Hendek ilçelerinin bir kısmını kapsamaktadır.Sakarya'da sanayileşmenin yoğunlaştığı alan olan Adapazarı Ovası'nda sanayileşme devlet yatırımlarıyla başlamış, 1950'li yıllardan itibaren özel sermaye yatırımlarıyla devam etmiştir. Özellikle 1990'lı yıllarda İstanbul, Kocaeli, Bursa gibi sanayi merkezlerinde sanayi tesisleri için uygun arazilerin kalmaması, arazi fiyatlarının yüksek ve işçi ücretlerinin yüksek olması gibi nedenlerle girişimciler yatırımları için yeni alanlar araştırmaya başlamıştır. Adapazarı Ovası'nın uygun fiziki şartları, pazarı oluşturan büyük nüfuslu merkezlere yakın olması, hammadde temininin kolay, işgücü bulma imkânlarının iyi ve işçi ücretlerinin düşük, enerji arzının yeterli olması, ülkemizin önemli ulaşım aksları olan TEM otoyolu ile D?100 karayolu üzerinde yer alması ve demiryolu bağlantısının bulunması sanayi yatırımları için avantaj oluşturmuştur. Araştırmaya katılan işletmelerin %74'ünün 1990 sonrasında kurulmuş olması ovanın sanayi yatırımları için önemli bir çekim merkezi olduğunun kanıtıdır.Sanayileşmenin hızla artması sahanın göç almasına neden olmuş, mevcut yerleşim alanları genişlemiş, yeni yerleşim alanları ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu durum verimli tarım topraklarına sahip olan ovada tarım arazilerinin amaç dışı kullanımını arttırmış, tarım arazilerinin sanayileşme ve yerleşmeler tarafından işgal edilmesi sonucunu ortaya çıkarmaya başlamıştır. Birinci sınıf tarım topraklarının amaç dışı kullanımını engellemek amacıyla yeni yatırımlara izin verilirken daha dikkatli davranılması, verimsiz alanların sanayileşme ve yerleşmeye açılması gerekmektedir. Ayrıca sanayileşme sonucunda meydana gelen olumsuzlukları daha önce yaşamış ve yaşamakta olan İstanbul, İzmit, Bursa gibi şehirlerdeki sorunlar analiz edilmeli, benzer problemlerim yaşanacağı öngörülerek gerekli tedbirler alınmalı ve alt yapı çalışmalarına geç kalmadan başlanmalıdır.Tez oluşturulurken öncelikle literatür taraması yapılarak saha ve konuyla ilgili bilgi ve belgelere ulaşılmaya çalışılmıştır. Daha sonra gezi, gözlem, anket ve mülakat çalışmaları yapılmış, elde edilen veriler analiz edilmiş, tablolar ve grafikler oluşturulmuş, sonuçlar değerlendirilerek rapor haline getirilmiştir.

Abstract:
Adapazarı Plain which is examined as a research area is located in Sakarya, North east of Marmara, contains some parts of Adapazarı, Akyazı and Hendek.Industrilization movements had started by the goverment investments among the Adapazarı plateu, after 1950 it continued by the help of private investments. Especially in 1990s, because of not having enough avaible land for industry establishments , high land prizes and worker salaries in the cities such as İstanbul, Kocaeli , Bursa, the entrepreneurs started to find new places for their investments. In this condition Adapazarı plain has a big advantage due to having suitable physical condition , low salary , easy to find raw material , close to big cities which are enabled market and can afford enough energy demand. In addition to this it is located on TEM and D?100 motorways and has railway connection for industry centers. 74 percent of the enterprise join that poll has shown this plateu is an important place for industry investments.Increasing in industrilization causes the place take immigration,.expanding in location areas . this condition increased the wrong usage of agricultural lands and transform them into industrial areas. It?s important to prevent the wrong usage of the first class agricultural land , must be taken attenation when the deny for new investments. Also the results which had experienced badly in the cities like İstanbul, İzmit, Bursa, must be examined and taken precaution.When the thesis was written first of all a literature roview was done and tried to have the knowledge about the subject. After that, trips, polls and dialogues were done in the working area and the datas which were collected analyzed ,tables and graphics were created and the results ordered as a report.