Türk ve ingiliz hukukunda tüketici işlemi ve tüketici işleminden doğan uyuşmazlıkların arabuluculuk yoluyla çözümlenmesi
Consumer transactions in Turkish and English law and resolution of disputes arising from consumer transactions through mediation
Yazar: AYDIN EBRAR GÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. BURCU GÜLSEREN ÖZCAN BÜYÜKTANIR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çalışmamız tüketici işlemi kavramı ve tüketici işleminden kaynaklanan uyuşmazlıkların arabuluculuk yoluyla çözümlenmesini içermekte olup, konu Türk ve İngiliz hukukunda yer alan düzenlemeler ışığında ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Öncelikle tüketicinin korunması kapsamında yaşanan tarihsel gelişmeler ve değişimlerden bahsedilerek tüketici haklarının ortaya çıkışına değinilmiştir. Ardından tüketici, tüketici işlemi ve tüketici uyuşmazlığı kavramları değerlendirilerek tüketici işleminden kaynaklanan uyuşmazlıkların alternatif çözüm yollarından biri olan arabuluculuk yoluyla çözümlenmesi hususu incelenmiştir. Günümüzde mal ve hizmet piyasalarında yaşanan sektörel genişleme ve gelişmeleri düşündüğümüzde, satıcı, sağlayıcı ya da üretici gibi girişimciler ile tüketiciler arasında meydana gelen sözleşmeler ile birlikte piyasada farklı sözleşme öncesi ve sonrası uygulamaların bulunduğunu, ayrıca tüketiciye yönelik haksız ticari faaliyetlerin meydana geldiğini, bu çerçevede tüketici işleminin kapsamına dahil edilebilecek birçok işlemin bulunduğunu ifade etmek gerekir. Tüketim ilişkilerinin artmasıyla birlikte de tüketiciler ile girişimciler arasında farklı alanlarda tüketici uyuşmazlığı ortaya çıkabilmektedir. Arabuluculuk ise, tarafların gönüllü olarak üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği uyuşmazlıkları bağımsız ve tarafsız bir üçüncü kişi yardımı ile çözümlenmesi usulü olarak karşımıza çıkmakta olup, tüketici uyuşmazlıklarının çözümünde taraflarca başvurulan alternatif uyuşmazlık çözüm yollarından birisi olmuştur. Çalışmamızda Türk ve İngiliz hukuk sistemlerinde arabuluculuğun tüketici işleminden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümündeki rolü ortaya konulmuştur. Bu kapsamda Türk ve İngiliz hukukunda yer alan yasal düzenlemeler, yargısal içtihat ve değerlendirmeler, uygulamaya yön veren AB direktifleri ile birlikte küresel çaptaki eğilimler de ele alınarak kapsamlı bir inceleme yapılması amaçlanmıştır.

Abstract:
Our study includes the concept of consumer transaction and the resolution of disputes arising from consumer transactions through mediation, and the subject is discussed in detail in the light of the regulations in Turkish and English law. First of all, historical developments and changes within the scope of consumer protection are mentioned and the emergence of consumer rights is mentioned. Then, the concepts of consumer, consumer transaction and consumer dispute were evaluated and the issue of resolving disputes arising from consumer transactions through mediation, one of the alternative resolution methods, was examined. When we consider the sectoral expansion and developments in the goods and services markets today, we see that there are different pre- and post-contract practices in the market, as well as contracts between entrepreneurs such as sellers, providers or producers, and consumers, and that unfair commercial activities towards the consumer occur, and in this context, the consumer transaction It should be noted that there are many transactions that can be included in the scope. With the increase in consumption relations, consumer disputes may arise between consumers and entrepreneurs in different areas. Mediation is a method of resolving disputes that the parties can voluntarily dispose of freely, with the help of an independent and impartial third party, and has become one of the alternative dispute resolution methods used by the parties in resolving consumer disputes. In our study, the role of mediation in Turkish and English legal systems in resolving disputes arising from consumer transactions has been revealed. In this context, it is aimed to conduct a comprehensive review by considering the legal regulations in Turkish and English law, judicial precedents and evaluations, EU directives guiding the practice, as well as global trends.