Yanıklı hastalarda ağrı, anksiyete ve depresyon ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationships between burn pain, anxiety and depression in burn patients
Yazar: YELİZ KARATEKE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYFER ÖZBAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Depresyon = Depression ; Yanıklar = Burns

Özet:
Bu çalışma, yanık ünitelerinde yatarak tedavi gören hastalarda yanık ağrısı, anksiyete ve depresyon ilişkisini incelemek, yanık ağrısı, anksiyete ve depresyon düzeyini etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak planlandı.29 Nisan- 29 Temmuz 2009 tarihleri arasında Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yara ve Yanık Merkezi'nde yatarak tedavi gören, 15-84 yaş arası, 7 gün ve üzeri yatarak tedavi gören, bilişsel engeli olmayan 60 yanıklı hasta araştırma kapsamına alındı. Verilerin toplanmasında; Yanık Özelliklerine İlişkin Bilgi Formu, Hastaların Tanıtıcı Özelliklerine İlişin Bilgiler Formu, Görsel Analog Skala (VAS), McGill Kısa Ağrı Soru Formu, Beck Anksiyete Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği kullanıldı. Veriler, hasta ve kurum izinleri alınarak, hastaların dinlenme döneminde iki görüşme sonunda toplandı.Çalışmada yüksek ağrı puan ortalamalarına yüksek anksiyete ve depresyon puan ortalamalarının eşlik ettiği görüldü. Hastaların yaş, cinsiyet, eğitim durumu, sosyal güvence, alışkanlık şekli değişkenleri ile ağrı, anksiyete ve depresyon puan dağılımları arasında istatistiksel anlamlılık taşıyan bir ilişkinin olmadığı (p>0,05), yetersiz sosyal destek alan hastaların ağrı, anksiyete ve depresyon puan ortalamalarının yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). Çalışmaya katılan hastaların yanık şekli, yanık derinliği ve yanık bölgesi ile ağrı, anksiyete ve depresyon görülmesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı görüldü (p>0,05). Bununla birlikte yanık nedeni ile depresyon görülmesi arasında ve yanığa bağlı cerrahi girişim geçirme durumu ile ağrı ve anksiyete görülmesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu (p<0,05). Ayrıca yanık alan genişliği büyük olan hastaların ağrı düzeylerinin yüksek olduğu görüldü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,05).Bu çalışma şiddetli ağrı deneyimleyen yanık hastalarının eşzamanlı olarak, anksiyete ve depresyon yönünden de değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Yanıklı hastalarda ağrı, anksiyete ve depresyon gibi sorunların kontrol altına alınmasında, hastaların biyo-psikososyal gereksinimlerinin multidisipliner bir yaklaşımla karşılanması, sürekli ve bireysel ağrı tanılaması ve yönetiminin yapılması önerilmektedir.Anahtar kelimeler: Yanıklar, ağrı, anksiyete, depresyon, multidisipliner yaklaşım

Abstract:
This research was planned as prospective, descriptive type to examine the interrelationships between burn pain, anxiety and depression in burn injured patients and in order to determine the factors affect the burn pain, anxiety and depression levels in the patients hospitalized in the burn unit.The research was conducted between April 29, 2009 and July 29, 2009, with 60 burn patients being hospitalize in Dr. Lutfi Kirdar Kartal Trainig and Research Hospital Wound and Burn Center. Those patients were the ones who were between the ages of 18 and 84, have over seven days of inpatient treatment and have no cognitive disabilty. Diseases of the İnformation Form and Sociodemographic Information Form Belong to the Patient, Visual Analogue Scale (VAS) , Mcgill Pain Questionnaire Short Form, Beck Anxiety Scale and Beck Depression Inventory were used while collecting data. Data were collected at the end of the two interview held during the rest period of the patients by getting the permission of the patient and the institution.Study of high pain scores and high anxiety and depression scores were found to be associated with. It was also determined that there was no statistically significant bearing in relationship between the patients' age, gender, education, social insurance, variables of habits and with the pain anxiety and depression scores (P>0,05), it was determined the patients who have inadequate financial and emotional support have higher average score of pain, anxiety and depression (p <0,05). It was seen among the patients who participated the research that there was no significant relationship between the type of burn, depth of burn and localization of burn with the burn pain, anxiety and depression (p> 0,05). However, there was a meaningful correlation between the cause of the burn and burn related depression (p<0,05). Moreover, there was a meaningful correlation between the burn related surgical operation and burn pain and anxiety (P<0,05). On the other hand the patients with larger width of burn area were seen to have high levels of pain; thus identified to have statistically significant correlation (P<0,05).This work has presented that burned patients experiencing pain should also be simultaneously evaluated the from the standpoint of anxiety and depression. In patients with burn its recommended that compansation of bio-psychosocial needs should be done by multidisciplinary approach and continous and the indivual pain assesment and management while controlling the pain, anxiety and depression problems.Key words: Burns, pain, anxiety, depression, multidisciplinary approach