Gastrointestinal endoskopi uygulanacak hastalarda anksiyete düzeyinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi
Measurement and evaluation of anxiety levels of the patients undergoing gastrointestinal endoscopy
Yazar: MEHMET EMİN ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. FEYZULLAH ERSÖZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Endoskopi = Endoscopy ; Endoskopi-gastrointestinal = Endoscopy-gastrointestinal ; Gastroskopi = Gastroscopy ; Kolonoskopi = Colonoscopy ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı; gastrointestinal sistem (GİS) endoskopi işlemi uygulanacak hastaların işlem öncesi anksiyete düzeylerini ve bununla ilişkili etkenleri belirlemektir.
Materyal ve Metot: Bu çalışma Ekim 2017 – Ocak 2018 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endoskopi Ünitesi'nde 554 hastada kesitsel olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya GİS endoskopi işlemi uygulanacak 18 – 65 yaş arası olanlar, herhangi bir psikiyatrik hastalığı olmayanlar, psikotrop ilaç kullanmayanlar ve en az lise mezunu olan hastalar katılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından oluşturulan sosyo-demografik anket formu ve katılımcıların anksiyete düzeylerini belirlemek için Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler ortalama, standart sapma, medyan en düşük ve en yüksek, frekans, oran değerleri, Kolmogorov Simirnov testi, Mann-Whitney U testi, Ki-kare testi, Pearson ve Spearman korelasyon analizi ile analiz edilmiş olup bilgisayar ortamında SPSS 22.0 programı ile % 95'lik güven aralığında, anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan 554 hastanın yaş ortalaması 36,3±12,3 yıldı. Hastaların %47,1'i (n=261) kadın ve %52,9'u (n=293) erkekti. Hastaların %41,7'nde (n=231) hafif derecede, %16,8'nde (n=93) orta derecede, %4,7'nde (n=26) şiddetli seviyede olmak üzere %63,2'nde (n=350) anksiyete saptanmıştır.
Hasta yaşı, kadın cinsiyeti, meslek durumu ve hastanın bilgilendirilmesinin anksiyeteyi etkileyen faktörler olduğu saptanmıştır. Hastaların medeni durumu, eğitim durumları, ekonomik durumları, sosyal güvencelerinin olup olmaması, randevu süreleri ve daha önce endoskopik işlem öykülerinin olup olmaması ise anksiyeteyi istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilemediği saptanmıştır.
Sonuç: GİS endoskopi işlemi uygulanacak hastalarda; hasta yaşı, cinsiyet, meslek durumu ve hasta bilgilendirilmesi etkenlerinin işlem öncesi anksiyete skorları üzerinde etkili olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Objectives:: The (main) objective of this study is to determine the anxiety levels of the patients who will undergo gastrointestenal endoscopy and the factors impacting these levels.
Methodology: This study has been performed cross-sectionally among 554 patients in the endoscopy department of the University Health Sciences Istanbul Education and Research Hospital between October 2017 and January 2018. Only patients between the ages of 18-65 who are due to undergo gastrointestenal endoscopy contribute to the study. The other conditions for patients to be able to take part in the study are to have a minimum of a high school degree, not to be diagnosed with any psychiatric illness and not to be using psychotropic medication. A Soscio-demograpic survey form prepared by the researcher, has been used to collect the data. Beck Anxiety Inventory (BAI) has been used to measure the levels of anxiety of the patients. The standard deviation, median, minimum and maximum frequency, ratio values have been analyzed by using Kolmogorov test, Mann-Whitney test, Chi-Square test, Pearson and Spearman Correlation analysis and the analyzed data has been evaluated using by SPSS 22.0 with an accuracy of 95% and at a significance level of p<0.05.
Findings: The average age of the 554 patients that contributes to the study is 36,3±12,3. 47% of the patients (n=261) are women and 52.9% (n=293) are men. 63.3% of the patients are reported to have anxiety: 41.7% (n=231) of them at a low level, 16.8% (n=93) at a medium level and 4.7% (n=26) at a severe level.
The factors impacting the anxiety are determined as age, the gender and the profession of the patients and how much information they are given prior to the test. It is statistically shown that the impact of marital status, education levels, financial situation, status of social security, duration of the appointment and whether they have a prior endoscopic treatment or not on the anxiety is negligible at a significance level.
Conclusion: It has been shown that, the factors contributing to the anxiety levels of the patients that will undergo gastrointestinal endoscopy are the age, gender, profession of the patients and how much they are informed prior to the test.