Maternal uygulanan bisfenol-A'nın sıçan böbreğinin gelişimi üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of maternal applied bisphenol-A on the development of rat kidney
Yazar: DİLEK ŞENKAYA MEYDAN
Danışman: PROF. DR. SAİM ÖZDAMAR
Pamukkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bisfenol A = Bisphenol A ; Böbrek = Kidney ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Kreatin = Creatine ; Malondialdehit = Malondialdehyde ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Proteinler = Proteins ; Sıçanlar = Rats ; Üre = Urea

Özet:
Bisfenol-A (BPA), günümüzde epoksi reçine yapımında ve polimer olmayan diğer plastiklerde katkı maddesi olarak kullanılan östrojenik bir kimyasaldır. Günümüzde BPA'nın yaygın kullanımından dolayı insan maruziyeti kaçınılmazdır. Bu maruziyet çeşitli vücut sistemleri üzerinde zararlı etkilere sebep olmaktadır. Bu çalışmanın amacı hamilelik ve laktasyon döneminde BPA'ya maruz kalan anne sıçanların yavrularının da plasenta ve süt yoluyla BPA'ya maruz kalması sonucu yavru böbreklerinin gelişimi üzerine etkilerini araştırmaktır. Bu çalışmada 13 adet yetişkin Wistar albino dişi sıçan 3 gruba ayrıldı. Grup 1 (Kontrol grubu) de yer alan sıçanlara sadece 1 ml/kg/gün mısır yağı intraperitoneal (ip) yolla uygulandı. Grup 2 (25 mg BPA grubu) sıçanlarına 25 mg/kg/gün BPA; Grup 3 (50 mg grubu) sıçanlarına ise 50 mg/kg/gün BPA 5 hafta boyunca ip olarak uygulandı. Doğum sonrası 21. ve 45. günlerde yavru sıçanların intrakardiyak kanları ve böbrek dokuları alınarak üre, toplam protein, kreatinin, TAS, TOS, MDA değerlerine bakıldı. Böbrek dokusunda histopatolojik bulguların tespiti için ışık mikroskobunda incelemeler yapılarak korteks ve medulla katmanında yer alan yapılar detaylı olarak ele alındı ve böbrek cisimciği, proksimal tübül, distal tübül ve toplama kanallarındaki hasar dereceleri belirlendi. Çalışma sonunda ise BPA'nın serum üre, kreatinin ve toplam protein düzeyini yükselttiği, reaktif oksijen türlerinin oluşumunu indükleyerek böbrek dokusunda oksidatif hasara sebep olduğunu ve yavru sıçanların böbreklerinde yer alan böbrek cisimciğinin Bowman boşluğunda daralma, proksimal, distal tübüller ve toplama kanallarında dilatasyon, tübül epitellerinde yer yer hücre kaybı, vakuolleşme gibi ciddi yapısal hasarlara sebep olduğunu tespit edildi. Sonuç olarak, gebe annelere uygulanan BPA'nın yenidoğan yavruların böbrek dokusunda histopatolojik hasara neden olduğu ve bu hasarın erişkin böbreğinde de devam edebildiği gösterilmiştir. Hasarın miktarı yüksek dozda daha belirgindir.

Abstract:
Bisphenol-A (BPA) is an estrogenic chemical that is used as an additive in epoxy resins and other non-polymer plastics. Human exposure is inevitable due to the widespread use of BPA today. This exposure causes harmful effects on various body systems. The aim of this study is to investigate the effects on the development of offspring kidneys as a result of exposure to BPA through the placenta and milk of the offspring of mother rats exposed to BPA during pregnancy and lactation. In this study, 13 adult Wistar albino female rats were divided into 3 groups. Only 1 ml/kg/day corn oil was administered intraperitoneally (ip) to the rats in Group 1 (Control group). 25 mg/kg/day BPA to Group 2 (25 mg BPA group) rats; Group 3 (50 mg group) rats were administered 50 mg/kg/day BPA ip for 5 weeks. On the 21st and 45th days after birth, intracardiac blood and kidney tissues of baby rats were taken and urea, total protein, creatinine, TAS, TOS, MDA values were measured. In order to detect histopathological findings in kidney tissue, structures in the cortex and medulla layer were examined in detail by light microscopy, and the degree of damage in the kidney body, proximal tubule, distal tubule and collecting ducts was determined. At the end of the study, it was found that BPA increased the serum urea, creatinine and total protein levels, caused oxidative damage in the kidney tissue by inducing the formation of reactive oxygen species, and narrowed the Bowman space of the kidney body in the kidneys of the baby rats, dilation in the proximal, distal tubules and collecting ducts, dilatation in the tubule epithelium. It was determined that it caused serious structural damage such as cell loss and vacuolization from place to place. In conclusion, it has been shown that BPA administered to pregnant mothers causes histopathological damage to the kidney tissue of newborn puppies and this damage can continue in the adult kidney. The amount of damage is more pronounced at higher doses.