Doğu Karadeniz ve Gwangyang Körfezi'ndeki sığ gaz birikimleri ile fiziksel ve akustik özellikler
Physical and acoustic properties of shallow gas accumalations in the Eastern Black Sea and Gwanyang Bay
Yazar: SEVİNÇ ÖZEL
Danışman: PROF. DR. GÜNAY ÇİFCİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science

Özet:
Yüksek ayrımlı akustik ve sismik yöntemler kullanılarak iki farklı bölgede (Batı Karadeniz'de Türkiye kıta sınırı ve Kore'nin güneyinde yer alan Gwangyang Körfezi'nde), farklı jeolojik tarih ve bileşime sahip tortulların akustik ve fiziksel özelliklerini ortaya konarak varlığı saptanan serbest gaz ve gaz hidrat alanları haritalanmıştır. Bu kapsamda Doğu Karadeniz'de ve Kore'nin güneyindeki Gwangyang körfezi'nde belirtilen alanlarda sığ gaz ve gaz hidrat oluşumları, çeşitli hidrokarbon sızıntıları (pockmark, çamur volkanları, sızıntıya neden olan faylar) haritalanarak piston karot yöntemiyle örneklenerek tortulların hem fiziksel hem de akustik özellikleri incelenmiştir. Doğu Karadeniz'de 2010 yılında R/V K.Piri Reis araştırma gemisi ile hem Türk hem de Koreli araştırmacıların katılımı ile yaklaşık 1700 km çok kanallı sismik yansıma ve Chirp verisi toplanarak işlenmiştir.Çalışma alanının en doğusundaki kesitlerde BSR, parlak nokta (bright spot) ve gaz kolonlarına rastlanmıştır. Ayrıca bölgede iki tane çamur volkanı saptanmış ve Busan (Pusan) ile İzmir adı verilmiştir. Kıtasal yamaçta kayma çökelleri gözlenmiştir. Sismik nitelik analizlerinde anlık frekans, zarf ve görünür polarite kesitlerinde negatif polarite içeren güçlü yansımaların görüldüğü alanlar, anlık frekans kesitinde de aynı bölgede düşük frekans içeriği ile kendini göstermektedir. Bu durum da ortamda olası gaz birikiminin olduğu fikrini desteklemektedir. AVO analizi ile çapraz çizdirim ve gradyent analizlerinden ortaya çıkan sonuçlar ışığında anomalinin Sınıf 1 AVO anomalisi gözlenmektedir.Güney Kore Denizi Gwangyang Körfezin'de yaklaşık 1000 km Chirp verisi toplanmış ve 34 adet karot örneklemesi yapılmıştır. Çalışma alanındaki tortulların çoğunluğu homojen çamurdur. Karot örnekleri tortul içeriklerini (tane boyu, kum, silt ve kil oranları), fiziksel özellikleri (porosite, su çeriği, bulk yoğunluğu, tane yoğunluğu ve kesme kuvveti) ve akustik özellikleri (sıkışma dalga hızları ve atenüasyon) analiz etmek için toplanmıştır.

Abstract:
High resolution acoustic and multichannel seismic surveys were carried out in two different regions in the World (Eastern Black Sea, Turkish continental shelf and Gwangyang Bay in South Korea) which have different geological history and different acoustic and phyiscal properties due to gas accumulations. Probable free gas and gas hydrate areas are mapped. In the cruise of R/V K. Piri Reis planned on the Turkish margin of the eastern Black sea basin. Both scientific and technical cooperation were performed between Institute of Marine Sciences and Technology (IMST) and Pukyong National University (PKNU). In this context both in Black Sea and South Korea (Gwangyang Bay) shallow gas accumulations and gas hydrates, mud volcanoes and faults that are pathways for seeps are mapped. Piston coring helped to investigate the physical and acoustic properties of sediments.The cruise were realised in the Eastern Black Sea are onboard R/V K.Piri Reis with the participation of both scientists from IMST and PKNU. Approximately 1700 km multichannel seismic and chirp data simultaneously were acquired and processed.BSR, bright spots and gas masking were observed on the eastern seismic profiles of the survey area. Also two mud volcanoes are discovered and named as Pusan and İzmir. Slumps are observed on the slopes. In the attribute analysis high amplitude horzions with reverse polarity are observed in instantaneous frequency, envelope and apparent polarity sections also with low frequency at instantaneous frequency sections. These analysis verify existence of gas accumulations in the sediments. AVO analysis and cross section drawing and Gradient analysis show Class 1 AVO anomaly and indicate gas in sediments. Approximately 1000 line-km of chirp sonar data were acquired and 34 piston core samples were collected in Gwangyang Bay. Core samples were analyzed for sediment texture (grain size as well as, fractions of sand, silt, and clay), physical properties (porosity, water content, bulk density, grain density and shear strength), and acoustic properties (compressional wave velocity and attenuation).