Doğal, tarihi ve kültürel değerler hakkında ortaöğretim öğrencilerinin farkındalık düzeyleri: Çanakkale ili örneği
Awareness levels of secondary education students about natural, historical and cultural values: The case of Çanakkale province
Yazar: BURAK SARICA
Danışman: PROF. DR. OKAN YAŞAR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafya dersi = Geography lesson ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Doğal değerler = Natural values ; Farkındalık = Awareness ; Kültürel değerler = Cultural values ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Çanakkale = Çanakkale

Özet:
Bulunduğu coğrafya itibariyle Çanakkale ili birçok medeniyete ev sahipliği yapmış ve sayısız yaşamı içerisinde barındırmıştır. Birçok doğal, tarihi ve kültürel değere ev sahipliği yapmaktadır. Çalışma kapsamında Çanakkale ilinde bulunan birçok değer arasından; Kazdağı, Gökçeada, Bozcaada, Çanakkale Boğazı, Çardak Lagünü, Kestanbol Kaplıcası, Troya Antik Kenti, Assos Antik Kenti, Parion Antik Kenti, 18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanı, Şehitler Abidesi, Kilitbahir Kalesi, Aynalı Çarşı, Çanakkale Seramikleri, Peynir Helvası ve Ezine Peyniri' ne yönelik ortaöğretim öğrencilerinin farkındalık düzeyleri incelenmiştir. 
Bu araştırmanın amacı Çanakkale ilinde öğrenim gören ortaöğretim öğrencilerinin doğal, tarihi ve kültürel değerler hakkındaki farkındalık düzeylerini belirlemektir. Araştırma, tarama (survey) yöntemi kapsamında yapılmış olup nicel ve nitel araştırma yönteminin bir arada kullanıldığı "karma model" kullanılmıştır. Araştırmada 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Çanakkale ilinde bulunan ortaöğretim düzeyindeki okullar arasından seçkisiz örnekleme yolu 10 okul seçilmiş ve bu okullarda öğrenim gören 845 öğrenciye anket formu uygulanmıştır.
Araştırmanın örneklemini oluşturan ortaöğretim düzeyindeki öğrencilerin doğal, tarihi ve kültürel değerlere karşı farkındalıkları cinsiyet, eğitim görülen okul, sınıf düzeyi, baba eğitim durumu, anne eğitim durumu ve aile gelir durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılaşmaların olduğu görülmüştür. Ortaöğretim öğrencilerinin doğal, tarihi ve kültürel değerler hakkındaki farkındalıkları "Kesinlikle Katılıyorum" ile "Yüksek Düzeyde" gerçekleştiği sonucuna ulaşılmıştır.  
Araştırmada anket dışında yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış olup, 13'ü kadın, 12'si erkek olmak üzere toplamda 25 öğrenci ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşme formuna verilen cevaplar göz önünde bulundurulduğunda öğrencilerin Çanakkale ilindeki değerleri yeterince gezip görme imkanının bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuçlar incelendiğinde, koruma kullanma dengesinin yeterince sağlanamamış olması, bilinçlendirmenin yeterince yapılmamış olması durumları araştırma içerisinde ulaşılan sorunlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmada araştırma bulguları sonucuna bağlı olarak; öğrencilerin bilinçlendirilmesi, Çanakkale değerlerinin tanıtımın yapılması, koruma kullanma dengesinin sağlanmasına yönelik öneriler yer almaktadır.

Abstract:
Because of its location, Canakkale Province has hosted many civilizations and countless lives. It is home to many natural, historical, and cultural values. In the study, the awareness levels of secondary school students about some natural, historical and cultural values of Canakkale were examined. Such as Kazdağı, Gökçeada, Bozcaada, Çanakkale Strait, Çardak Lagoon, Kestanbol Spa, Troy Ancient City, Assos Ancient City, Parion Ancient City, 18 March Çanakkale Sea Victory, Gallipoli Historical Site, Martyrs' Monument, Kilitbahir Castle, Aynalı Çarşı, Çanakkale Ceramics, Cheese Halvah and Ezine Cheese.
	The aim of this study is to determine the awareness levels of secondary school students studying in Çanakkale about natural, historical, and cultural values. The survey model was used in the research using the "mixed method" in which quantitative and qualitative research methods were used together. In the research, 10 schools were selected randomly from among the secondary schools in Çanakkale in the 2018-2019 academic year and a questionnaire was applied to 845 students studying in these schools.
As a result, it has been seen that there are significant differences in the awareness of the secondary school students, who constitute the sample of the research, towards natural, historical, and cultural values, according to gender, school attended, grade level, father's education level, mother's education level, and family income status. It was concluded that the awareness of secondary school students about natural, historical, and cultural values was realized at a "High Level" with "Strongly Agree".
In addition to the questionnaire, a semi-structured interview form was also used in the research. A total of 25 students, 13 female, and 12 male, were interviewed. Considering the answers given to the interview form, it was concluded that the students did not have the opportunity to visit and see the values in Çanakkale.
As a result, the main problems are that the balance of protection and use has not been adequately achieved, and that awareness-raising has not been adequately made. Suggestions for raising awareness of students, promoting Çanakkale values, and ensuring the balance of protection and use are listed.