Devlet okullarındaki sınıf öğretmenleri ile norm kadro fazlası sınıf öğretmenlerinin iş doyumu ve tükenmişlik düzeylerinin karşılaştırılması (Balıkesir/Altıeylül il örneği)
Comparison of job satisfaction and burnout levels of classroom teachers in public schools and overstaffed classroom teachers
Yazar: BETÜL ŞAHİN DAĞAŞAN
Danışman: DOÇ. DR. HACI ÇOBAN
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sınıf öğretmenleri = Class teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı Balıkesir Altıeylül devlet ilkokullarında görev yapan kadrolu sınıf
öğretmenleri ile Balıkesir Altıeylül Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı görev yapan norm kadro
fazlası sınıf öğretmenlerinin iş doyumu ve tükenmişlik düzeylerini belirleyerek farklı
değişkenlere göre karşılaştırmaktır. Araştırma temelinde betimleyici nitelikte olan genel
tarama modellerinden ilişkisel tarama modeline göre tasarlanmıştır. Bu araştırmanın
örneklem grubunu, kolay örneklem yöntemiyle ulaşılabilen, Balıkesir Altıeylül merkez
ilçede görev yapan, 200 kadrolu sınıf öğretmeni ve 65 norm kadro fazlası sınıf öğretmeni
oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan sınıf öğretmenlerinin kişisel bilgilerini belirlemek için
kişisel bilgi formu, iş doyum düzeyini belirlemek için Minessota İş Doyum Ölçeği,
tükenmişlik düzeylerini belirlemek için Maslach Tükenmişlik Envanteri Eğitimci Formu
kullanılmıştır. Araştırma sonunda elde edilen verilerin analizinde, yüzdelik hesaplamalar
(%), frekans dağılımı (f), aritmetik (x) ortalama, t testi (t), tek yönlü varyans analizi (F) ve
regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; araştırmaya katılan kadrolu
sınıf öğretmenlerinin cinsiyet, yaş, hizmet yılı, haftalık ders saati, sınıfta bulunan öğrenci
sayısı, sosyal çevre memnuniyeti, mesleki memnuniyet değişkenlerine göre tükenmişlik ve
iş doyum düzeyleri arasında anlamlı fark olduğu görülmüştür. Araştırmaya katılan norm
kadro fazlası sınıf öğretmenlerinin cinsiyet, mesleki memnuniyet değişkenlerine göre
tükenmişlik düzeyleri arasında, sınıfta bulunan öğrenci sayısı, sosyal çevre memnuniyeti,
okul yönetiminden yeterli destek alma değişkenlerine göre ise iş doyum düzeyleri arasında
anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan sınıf öğretmenlerinin
iş doyum düzeyleri ile tükenmişliğin alt boyutları arasındaki ilişki incelenmiş; kadrolu sınıf
öğretmenlerinin iş doyum düzeyleri ile duygusal tükenme ve kişisel başarı düzeyleri arasında
güçlü düzeyde pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Norm kadro fazlası sınıf
öğretmenlerinin iş doyum düzeyleri ile kişisel başarı düzeyleri arasında orta düzey pozitif
yönde bir ilişki olduğu fakat iş doyum düzeyleri ile duygusal tükenme düzeyleri arasında
ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sınıf öğretmeni, Norm fazlası, Tükenmişlik, Duyarsızlaşma, İş
doyumu

Abstract:
The aim of this research is to determine the job satisfaction and burnout levels of permanent
primary school teachers working in Balıkesir Altıeylül public primary schools and the
regular primary school teachers working under Balıkesir Altıeylül National Education
Directorate and to compare them according to different variables. The research was designed
according to the relational scanning model, one of the general scanning models that is
descriptive in nature. The sample group of this research consists of 200 permanent primary
school teachers and 65 over-the-norm primary school teachers working in Balıkesir Altıeylül
central district, who can be reached by easy sampling method. A personal information form
was used to determine the personal information of the primary school teachers participating
in the research, the Minessota Job Satisfaction Scale was used to determine the job
satisfaction level, and the Maslach Burnout Inventory Educator Form was used to determine
the burnout levels. In the analysis of the data obtained at the end of the research, percentage
calculations (%), frequency distribution (f), arithmetic (x) mean, t test (t), one-way analysis
of variance (F) and regression analysis were used. According to the research results; It was
observed that there was a significant difference between the burnout and job satisfaction
levels of the permanent primary school teachers who participated in the research according
to the variables of gender, age, years of service, weekly lesson hours, number of students in
the primary school, social environment satisfaction and professional satisfaction. It was
concluded that there was a significant difference between the burnout levels of overstaffed
primary school teachers who participated in the research according to the variables of gender
and professional satisfaction, and between their job satisfaction levels according to the
variables of the number of students in the primary school, satisfaction with the social
environment, and receiving adequate support from the school administration. The
relationship between the job satisfaction levels of the primary school teachers participating
in the study and the sub-dimensions of burnout was examined; It has been determined that
there is a strong positive relationship between the job satisfaction levels of permanent
primary school teachers and their emotional exhaustion and personal accomplishment levels.
It was concluded that there was a moderate positive relationship between the job satisfaction
levels and personal success levels of overstaffed primary school teachers, but there was no
relationship between job satisfaction levels and emotional exhaustion levels.

Keywords: Primary school teacher, Excess of norm, Burnout, Depersonalization