Ziyaret fenomeni açısından Hatay ve çevresi örneği
Shrine phenomenon in and around province of Hatay (Antioch)
Yazar: ZEYNEP GÜL KÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. AHMET MÜNİR YILDIRIM
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Din = Religion
Dizin: Hatay = Hatay ; Kutsal yerler = Sacred places ; Kült = Cult ; Türbeler = Tombs ; Ziyaret yerleri = Visiting places

Özet:
Bu çalışmada Hatay ili sınırları içinde bulunan ziyaret yerleri incelenmiştir. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, tezin amacı, önemi, ziyaret fenomeni, kutsal kavramı üzerinde durulmuştur. Ayrıca tezde geçen anahtar kavramlar (şeyh, dede, baba, v.b.) hakkında bilgi verilmiş, Hatay ve Antakya adının nereden geldiği konusu irdelenmiş, Hatay'ın coğrafi konumu, yapısı ve jeopolitiğiyle ilgili kısa bilgi verilmiştir.
İkinci bölümde ise Hatay'da bulunan ziyaret yerleri tanıtılmış, bulundukları yer, fiziki yapısı ve yapılan ritüeller konusunda bilgiler verilmiştir. Bu bölümde ziyaretler genel ve yerel ziyaretler olmak üzere iki kısımda incelenmiştir. "Genel Ziyaret Yerleri" başlığı altında; bulunduğu çevre dışından ziyaretçi alan türbeler incelenmiş olup "Yerel Ziyaret Yerleri" başlığı altında ise yalnızca bulundukları çevrede bilinen, tanınan ziyaretler ele alınmıştır. Ayrıca Yerel Ziyaretler de Hızır, şıh- şeyh, baba- dede, nebi, şehit, ehl-i beyt, üçler-yediler-kırklar-dokuzlar, kız-kadın, yedi uyurlar, Kizmen-Danyel, Şem'un Safa ziyaretleri şeklinde başlıklar altında incelenmiştir. Bundan başka ağaç, su, dağ-taş-mağara-köprü ziyaretleri de ayrı başlıklar halinde konuya dâhil edilmiştir. Hatay'da bulunan Hristiyanlara ait ziyaret yerleri de konunun dışında bırakılmamıştır.
Üçüncü bölümde Hatay ilindeki ziyaretler etrafında oluşan kültler üzerinde durulmuştur. Bu kültler atalar kültü, ağaç kültü, su kültü, taş-kaya kültü, dağ kültü, ev-mağara kültü, kurban-adak kültü ve Hızır kültü başlıkları altında incelenmiştir.
Bu tez çalışması Hatay ili ziyaretleri etrafında varılan belli başlı sonuçların yer aldığı sonuç bölümü ile tamamlanmıştır.

Abstract:
In this study the sites of shrines and pilgrimages within the Province of Hatay (Antioch) were studied. The study is composed of three parts. In the first part it is focused on the purpose and significance of the thesis and the concept of visit phenomenon and the sacred. In addition, it is given information on the key concepts in the thesis (sheikh, grandfather, father, etc.). It is studied on where the name of Hatay and Antakya came from. A briefing is given about the geographical and geopolitical location and demographic formation of Hatay.
In the second part it is given information about the shrines and the sites of pilgrimages, their physical conditions and rituels. In this part the visit sites are studied in two parts as local and general sites. Under the titels of ' General Sites' the sites which receive visitors from other places are studied. And under the titels of ' Locals' the sites which are known by the locals in the neighbourhood were studied. In addition, the local sites were studied under the titles of Sheikh, Father and Grandfather, Prophet, Martyr, The Ahl al-Bayt, Threes-Sevens-Forties, Nines, Virgin-Woman, Sleeping Sevens, Daniel, Sem Safa visits. Further more, the visits of trees, water, mountain, rock, cave, bridges are classified under the different titles. The sites of visits belonged to the Chritians in Hatay are excluded.
In the third part we focused on the cults formed around the visits in the Provnce of Hatay. Those cults were studied under the titles of the cults of ancestors, trees, water, stone-rock, mountain, home-cave, sacrifice. 
This thesis was completed with the certain summary parts made up through the results got around the visits in the Province of Hatay.