Artırılmış gerçekliğin temel tasarım eğitiminde kullanımının yaratıcılık sürecine etkisi
The effect of using augmented reality in basic design education on creativity process
Yazar: GÖZDE ÖZALTUN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET EMİN KAHRAMAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Grafik tasarımı dersi = Graphic design lesson ; Grafik tasarımı eğitimi = Graphic design education ; Görsel etkileşim = Visual interactive ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Güzel sanatlar fakülteleri = Fine arts faculty ; Temel sanat eğitimi = Basic art education

Özet:
Teknolojik ilerlemeler, eğitim süreçlerinde kullanılan öğretim materyallerini geliştirip zenginleştirmiştir. Son yıllarda adından sıkça bahsedilen artırılmış gerçeklik teknolojisinin derslerde kullanımı öğrenme deneyimini zenginleştiren, etkileşimli ve yenilikçi bir yöntem olmuştur. Bu çalışmada da artırılmış gerçeklik teknolojisinin üniversitelerde temel tasarım eğitiminde geleneksel öğretim yöntemleriyle birlikte kullanımının öğrenci tutumları üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Temel tasarım eğitiminde artırılmış gerçeklik teknolojisinin kullanımının etkilerine yönelik gerçekleştirilen araştırmada nitel ve nicel araştırma yönteminin birlikte kullanıldığı karma araştırma modeli kullanılmıştır. Çalışmanın nicel araştırma kapsamında artırılmış gerçeklik teknolojisi kullanımının öğrencilerin derse yönelik tutumlarına etkisini ölçmek amacıyla deneysel araştırma türlerinden ön test son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Deney grubunda yer alan öğrenciler için ayrıca artırılmış gerçeklik uygulamasına yönelik görüş formu verilmiştir. Nicel verilerini sağlamak için 2022-2023 eğitim öğretim yılı bahar döneminde İstanbul ili içerisinde yer alan 2 vakıf üniversitesi ve 2 devlet üniversitesi olmak üzere 4 farklı üniversitenin 1. sınıflarında temel tasarım eğitimi almakta olan 124 öğrenci ile çalışılmıştır. Öğrenciler kontrol ve deney gruplarında eşit sayıyla dağılım göstermiştir. Çalışmanın nitel araştırma yöntemleri kapsamında ise literatür taramasının yanında akademisyenlerin temel tasarım eğitimi dersi uygulamalarının teknoloji ile desteklenerek güncellenmesine ve artırılmış gerçeklik teknolojisinin temel tasarım eğitimi dersinde uygulanmasına yönelik görüşlerini ölçmek amacıyla derinlemesine mülakat tekniği kullanılmıştır. Araştırma için görüşülen 10 akademisyen ise temel tasarım alanında uzman ve temel tasarım dersi vermekte olan kişilerden seçilmiştir. Öğrencilerle yapılan 3 haftalık uygulama sonrasında elde edilen nicel bulgularda uygulama sonrası hem kontrol ve deney grupları arasında hem de deney grubunun uygulama öncesi ve sonrasında istatistiki olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Artırılmış gerçeklik uygulamasını kullanan deney grubu öğrencileri görüş anketinde çoğunlukla olumlu görüşler ortaya koymuştur. Elde edilen nitel bulgularda ise akademisyenlerin temel tasarım eğitiminde artırılmış gerçeklik teknolojisinin geleneksel yöntemlerle birlikte kullanımı hakkındaki görüşleri de olumlu yönde olmuştur.

Abstract:
Technological advances have developed and enriched the teaching materials used in educational processes. The use of augmented reality technology, which has been frequently mentioned in recent years, has become an interactive and innovative method that enriches the learning experience. In this study, it is aimed to examine the effects of using augmented reality technology together with traditional teaching methods in basic design education at universities on student attitudes. In the research on the effects of using augmented reality technology in basic design education, a mixed research model using qualitative and quantitative research methods was used. In order to measure the effect of using augmented reality technology on students' attitudes towards the course within the scope of quantitative research, pre-test post-test control group experimental design was used. The students in the experimental group were also given an opinion form for the augmented reality application. In order to provide quantitative data, 124 students who are studying basic design education in the 1st year of 4 different universities, 2 foundation universities and 2 state universities, located in Istanbul province in the spring semester of 2022-2023 academic year were studied. The students were equally distributed in the control and experimental groups. Within the scope of the qualitative research methods of the study, in addition to the literature review, indepth interview technique was used to measure the opinions of academics on updating the basic design education course practices by supporting them with technology and the application of augmented reality technology in the basic design education course. The 10 academicians interviewed for the research were selected as experts in the field of basic design and teaching basic design courses. In the quantitative findings obtained after the 3-week application with the students, a statistically significant difference was found both between the control and experimental groups and between the experimental group before and after the application. The experimental group students who used the augmented reality application showed mostly positive opinions in the opinion survey. In the qualitative findings obtained, the opinions of academicians about the use of augmented reality technology together with traditional methods in basic design education were also positive.