Radyasyonun ratlarda erken ve geç dönemde beyin dokusunda endotelin-1 düzeyi üzerine etkisi
The effect of radiation on endothelin-1 levels of rat brain tissue in early and late periods
Yazar: AHMET KILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. METİN KAPLAN
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Beyin = Brain ; Endotelinler = Endothelins ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon-iyonizan = Radiation-ionizing ; Radyasyon-iyonizan = Radiation-ionizing

Özet:
Yanagisawa ve arkadaşları tarafından 1988 yılında domuz aorta endotelinden izole edilen Endotelin-1 (ET-1), 21 aminoasitten oluşan bir nöropeptid olup bilinen en güçlü vazokonstriktör maddedir. ET-1 prostat, over, kolon, serviks, meme, böbrek, akciğer, merkezi sinir sistemi dahil olmak üzere birçok tümör tiplerinde ilgili bir büyüme faktörüdür. 
İyonize radyasyon biyolojik bir maddeden geçtiğinde o maddeyle etkileşir. Bu etkileşme sırasında birçok fiziksel, fiziko-kimyasal, kimyasal ve biyolojik olaylar zinciri sonucunda asıl biyolojik cevap oluşur. Radyasyon en yoğun çalışılan karsinojendir.  Aynı zamanda tümör progresyonuna da neden olmaktadır.
İn vitro olarak iyonize radyasyona maruz kalan insan endotelyal hücrelerinde Endothelin-1 gibi vazoaktif aminlerin üretiminin arttığı gösterilmiştir.
Bu deneysel çalışmada radyasyonun ratlarda erken ve geç dönemde beyin dokusunda Endotelin-1 düzeyi üzerine etkisini araştırdık ve tümör gelişiminde ve progresyonunda etkisini tartıştık.   
Çalışmamızda 28 adet 4-6 haftalık (150-200 gr), Sprague Dawley rat kullanıldı. Kontrol grubu dahil herbiri 7 rattan oluşan 4 grup oluşturuldu. Çalışma 30 gün sürdürüldü. Kontrol grubu hariç diğer gruplara 7 Gy radyasyon verildi. Radyasyon verilen gruplar 1.gün, 7.gün ve 30.günde dekapitize edilip beyin dokularındaki ET-1 düzeyleri çalışıldı. 
Çalışmamızda kontrol grubuna göre 1.gün, 7.gün ve 30.günde doku ET-1 düzeylerinde azalma olmasına rağmen istatiksel olarak p>0,05 olduğu için anlamlı kabul edilmedi. Gruplar kendi aralarında karşılaştırıldığında ET-1 düzeylerinde minimal değişikler saptandı. İstatiksel olarak p>0,05 olduğu için istatiksel olarak anlamlı kabul edilmedi.
Sonuç olarak erken ve geç dönemde radyasyon etkisi ile beyin dokusu ET-1 düzeyleri anlamlı bir ilişki bulunamadı. Bu bulgumuz radyasyona bağlı sekonder beyin tümörü oluşumunda yada malignite derecesinin artışında radyasyonun etkisinin ET-1 düzeyi üzerinden olmadığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Endotelin-1, Beyin, Radyasyon, Kanser

Abstract:
Endothelin-1 (ET-1) is a neuropeptide that consisting of 21 amino acids and the most potent vasoconstrictor agent which isolated from porcine aortic endothelial by Yanagisawa et al in 1988. Endothelin is a growth factor on many types of tumor including prostate, ovaries, colon, cervix, breast, kidney, lung, colon cancer and central nervous system.
If ionizing radiation passes through a biological matter that interacts with it. During this interaction many physical, physico-chemical, chemical and biological chains occur and as a result of these chains actual biological response seen. Radiation is the most frequently studied carcinogenic. And also, radiation causes tumor progression.
An increased production of vasoactive amines like ET-1 in irradiated human endothelial cells in vitro.
In this experimental study, we have investigated the effect of ET-1 levels on brain tissues in rats with early and late period after radiation and we have discussed the effect of ET-1 on tumor growth and progression.
4-6 weeks (150-200 gr) of 28 Sprague Dawley rats were used in our study. Rats were divided into 4 groups including the control group, each consisting of 7 rats. This study continued for 30 days of work. 7 Gy of radiation was given to all groups except the control group. Irradiated groups were decapitated 1. day, 7. day and 30. days after radiation and ET-1 levels were studied in irradiated brain tissues.
Despite the reduction of ET-1 levels in irradiated brain tissues which obtained in the 1., 7. and 30. days of study when compared with the control group,  it is not considered statistically significant because of p>0,05. These groups showed minimal changes in the levels of ET-1 compared with each other. This information also not considered statistically significant because of p>0,05.	
Consequently, we couldn?t found a significant correlation between ET-1 levels of irradiated brain tissues and effect of radiation in early and late period. This finding showed that no correlation between ET-1 levels and secondary brain tumors or malign transformaiton. 

Key Words: Endothelin-1, Brain, Radiation, Cancer