Ebelerde hasta güvenliği kültürünün değerlendirilmesi
Evaluation of patient safety culture in midwives
Yazar: SABAHAT MORALILAR CANSEVER
Danışman: PROF. DR. NERİMAN SOĞUKPINAR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Doğum odaları = Delivery rooms ; Ebe hemşireler = Nurse midwives ; Ebeler = Midwives ; Ebelik = Midwifery ; Güvenlik kültürü = Safety culture ; Hasta güvenliği = Patient safety

Özet:
Ulusal ve uluslararası literatürde farklı tanımları olsa da hasta güvenliği genel anlamıyla; sağlık hizmetleri sunumunda bakımın kişilere vereceği hasarı önleyebilmek amacıyla sağlık kurumlarındaki çalışan sağlık profesyonellerince alınan önlemlerin bütünüdür ve nitelikli sağlık bakım hizmetinin vazgeçilmez bir unsurudur. Sağlık hizmetlerinin hepsinde önem arz eden hasta  güvenliği, kadın yaşamında önemli bir zaman dilimi olan gebelik süreci ile daha da önem kazanmaya başlar. Çünkü gebelik fizyolojik bir süreç olmakla beraber hastalıkla sağlık arasında ince bir çizgidir. Bu nedenle de özellikle doğum salonunda çalışan ebelerin de hasta güvenliği konusunda hassas davranması beklenmektedir. Son yıllarda hasta güvenliği kültürü ile ilgili yapılan çalışmaların artması üzerine ebeler tarafından verilen bakımın kalitesi, memnuniyeti ve güvenliği de araştırmaya açık hale gelmiştir. Bu tez doğum salonunda çalışan ebelerin hasta güvenliği kültürü algılama seviyelerini ayrıca hasta güvenliği hakkındaki görüşlerini değerlendirmek ve bu görüşleri etkileyen davranışları saptamak amacıyla yapılmıştır. 
Araştırmanın evrenini Muş ve Bitlis illerinde doğum salonunda çalışan ebeler oluşturmaktadır. Örneklem seçimine gidilmemiş, araştırmaya katılmak isteyen tüm ebeler dâhil edilmiştir. Verilerin analizi SPSS 22.0 paket programı ile bilgisayar yardımıyla değerlendirilmiştir.  İstatistiki değerlendirmede yüzdelik dağılımlar ve gruplar arası karşılaştırmalarda anlamlılık "X2 (ki-kare) testi", iki grup ortalamalarını karşılaştırmada "t testi", ikiden fazla grup ortalamaları arasındaki farkın önemi için ise "one-way ANOVA testi (varyans analizi)" kullanılmıştır. İstatistik anlamlılık düzeyi, tüm testler için p< 0.05 olarak kabul edilmiştir. 
Ebelerin hasta güvenliği kültür algıları orta %57 hasta güvenliği derecelendirmeleri %44,4 ile "çok iyi" olarak saptanmıştır. Hasta güvenliği kültürü hastane anketi kapsamında yer alan 12 alt alan içerisinde  "üniteler içinde ekip çalışması" en yüksek olumlu cevap ortalaması olarak  %79,7 saptanırken, "hataya karşı cezalandırıcı olmayan yanıt" ise en düşük olumlu cevap yüzdesi %27,4 olarak dikkat çekmektedir. Hasta güvenliği kültürü hastane anketinde en yüksek olumlu cevap yüzdesi "acilen yapılması gereken çok iş olduğunda ekip olarak birlikte çalışırız." maddesine ait olduğu belirlendi %85,6, en düşük olumlu cevap yüzdesi ise; "yapılacak çok iş olduğunda ve çok çabuk yapmak gerektiğinde kriz modunda çalışırız" %12,2 olmuştur. Yapılan karşılaştırmalarda ebelerin çalıştıkları il, yaş grupları, medeni durumları, kurumda çalışma süreleri, birimde çalışma süreleri,  mesleki deneyim, haftalık çalışma süresi, kadro durumu parametreleri ile hasta güvenliği kültürü hastane anketi alt alanlarına verilen olumlu cevap yüzdeleri arasında anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. 
Doğum salonunda hasta güvenliği uygulamalarını değerlendirirken; çalışma şartlarını, çalışan sayısının yeterliliğini ve hasta güvenliğini etkileyen faktörlerin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir.  Hasta güvenliği uygulamalarının eksiksiz yürütülebilmesi için; eğitimlerin düzenli hale gelmesi, ebelerin de sürece dâhil edilmesi, aktif rol oynaması gerekmektedir.

Abstract:
Although there are different definitions in the national and international literature, patient safety in general terms; Health care services are all measures taken by employees in health institutions in order to prevent harm to people and constitute the primary and indispensable condition of qualified health service. Patient safety, which is very important in all health services, starts to gain importance with the pregnancy period, which is an important time period in women's life. Because pregnancy is a thin line between disease and health, even if it is a physiological process. For this reason, especially midwives working in delivery room are expected to be sensitive about patient safety. With the increasing number of studies on patient safety culture in recent years, the quality, satisfaction and safety of care given by midwives has become open to research. This thesis is designed to evaluate the level of perception of patient safety culture of midwives working in delivery room and attitudes and behaviors about patient safety and to determine behaviors that affect these attitudes.
The population of the study consists of midwives working in the birth hall in the provinces of Muş and Bitlis. No sample selection was made, and all midwives wishing to participate in the study were included. Data analysis was performed using SPSS 20.0 software. "X2 (chi-square) test", whether there is a significant difference in percentage distributions and group comparisons in statistical evaluation, "t test for to compare the mean of two groups, "One-way ANOVA test (variance analysis)" was used for the significance of the difference between the means of more than two groups. Statistical significance level was accepted as p <0.05 for all tests.
Midwives' perceptions of patient safety culture medium / high patient safety ratings with 44.4% "very good" was determined to be. Within 12 sub-groups of hospital survey on patient safety culture "teamwork within units" as the highest positive response average (79.7%) was determined, "non-punitive response to error" the lowest positive response percentage (27.4%) is the most remarkable. Highest percentage of positive responses in hospital survey on patient safety culture "when a lot of work needs to be done quickly, we work together as a team to get the work" (%85,6) determined to belong to, if the lowest positive response percentage; "we work in "crisis mode" trying to do too much, too quickly" (%12,2) it has been. In the comparisons, it was found that there was a significant relationship between midwives' province, age groups, marital status, working hours in the institution, working hours in the unit, professional experience, weekly working hours, cadre status and positive response percentages of patient safety culture hospital questionnaire.
While evaluating patient safety practices in delivery room; working conditions, the adequacy of the number of employees and factors affecting patient safety should also be considered. In order to carry out patient safety applications completely; trainings should be organized, midwives should be involved and play an active role.