Dış ticaret-büyüme ilişkisi üzerine bir inceleme: Türkiye ve gelişmekte olan ülkelerde ihracata dayalı büyüme hipotezinin testi
An investigation on the relationship between trade and growth: Test of export led growth hypothesis in Turkey and developing countries
Yazar: CANAN ŞENTÜRK
Danışman: Y.DOÇ.DR. LEVENT KÖSEKAHYAOĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Dünya'daki tüm kaynakların daha etkin bir sekilde kullanılması amacınahizmet eden uluslararası ticaretin, II. Dünya savası sonrasını kapsayan süreçteküresel dönüsümün bir sonucu olarak, dünya ekonomisinin uzun vadeli büyümetrendine girmesinde gittikçe artan bir katkısı bulunmaktadır. Söz konusu süreçserbestlestirme ve korumacılık politikaları arasında bir hâkimiyet mücadelesinesahne olmus; ticaretin serbestlestirilmesine taraf olan uygulamaların egemenkonuma ulasmasıyla sonuçlanmıstır.Çalısmanın inceleme konusu olan dıs ticaret ve büyüme arasındaki iliski, dısaaçık politikaları içe dönük politikalara kıyasla daha üstün bir konuma getireceginden,`serbest ticaret' (ihracata dayalı büyüme) ya da `korumacılık' (ithal ikamesi)tezlerini savunmada büyük önem tasır.Bu baglamda, çalısmanın ilk bölümünde, küresellesme olayları tarafındanetkilenen dünya ticaretinin tarihsel süreç içerisindeki seyri, cografi dagılımı ve dısticaretin teorik olarak evrimi üzerinde durulmustur. kinci bölümde büyüme teorileriözetlenmekte ve sanayilesme stratejilerine yer verilmektedir. Ayrıca, üçüncübölümde yer alan literatür incelemesiyle çalısma, ihracat-büyüme iliskisinin, sondönemde yapılan ampirik çalısmalarda elde edilen bulgular destegindedegerlendirildigi bir çalısma olma niteligi tasımaktadır.Çalısmanın uygulama çalısmasını olusturan dördüncü bölümde ise, hracatadayalı büyüme hipotezini test etmek amacıyla, Türkiye ve yedi gelismekte olan ülkeiçin dıs ticaretle (ihracat ve ithalat) milli gelir arasındaki nedensellik iliskisi Grangernedensellik analizi kullanılarak incelenmistir. Çalısmadan elde edilen sonuçlar,incelenen sekiz ülkeden Arjantin, Brezilya ve Hindistan için test edilen hipotezdesteklenmezken, Türkiye, Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Polonya ve Çinörneklerinde ihracatla milli gelir arasında güçlü bir nedensellik iliskisi oldugunugöstermektedir.

Abstract:
International trade, which serves to the aim of using the whole resources ofthe world more effectively, has got an increasing contribution to the entrance ofworld economy?s to long-term economic growth trend, as a result of the globalchange following end of The World War II. This period became the scene of adomination struggle between liberalization and protectionism policies and resulted inthe ascending of applications to the dominant position, which are in favour of tradeliberalization.The relationship between trade and growth, which is an object for study, isparticularly important in providing arguments for `free trade? (export-led growth) or`protectionism? (import substitution) as presence of any causality between exportsand income would imply supremacy of outward looking policies over inward lookingpolicies.In this context, firstly, this study has investigated improvement andgeographical distribution of world trade which is influenced by globalization andsummarized evolution of international trade theoretically. In the second chapter,growth models have been summarized and then industrialization strategies explained.Moreover, by the literature survey in the third chapter, this study has got thecharacter of being a work in which the export-growth relationship has been analyzedwith the support of findings achieved as a result of recent empirical researches.In order to test the export-led growth hypothesis, in the fourth chapter, whichis case study, the relation between trade (exports and imports) and income for Turkeyand seven newly developing countries is examined that using Granger causalityanalysis. Causality test results indicate that the export-led growth hypothesis is notsupported only in cases of Argentina, and Brazil while there is a strong causalityrunning from exports to growth for Turkey, the Czech Republic, Hungary, Poland,India and China.