Digitalis ferruginea ssp. schischkinii ve bazı endemik digitalis türlerinin ekstraktlarında mevcut kardiyak glikozitleri ve fenolik bileşiklerin kromatografik yöntemlerle belirlenmesi
Determination of cardiac glycosides and phenolic compunds in the extract of Digitalis ferruginea ssp. schischkinii and some endemic species of digitalis by chromatographic methods
Yazar: EMİNE AKYÜZ
Danışman: PROF. DR. MÜNEVVER SÖKMEN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry
Dizin: Digitalis = Digitalis ; Digitoxin = Digitoxin ; Digoxin = Digoxin ; Farmasötik bitkiler = Pharmaceutical plants ; Farmasötik kimya = Chemistry-pharmaceutical ; Fenolik asit = Phenolic acid ; Fenolik bileşikler = Phenolic compounds ; Fenoller = Phenols ; Flavonoidler = Flavonoids ; Kardiyak glikozitler = Cardiac glycosides

Özet:
Bu çalışmada kapsamında Scrophulariaceae familyasından Digitalis' in (Türkçe: Yüksük otu) Türkiye'ye endemik davisiana, cariensis, trojana ve lamarckii türleri ve endemik olmayan ferruginea türünün ferruginea ve schischkinii alt türlerinin farklı aylarda toplanan yapraklarındaki fenolik bileşikleri, optimize edilen koşullarda ekstre edilerek HPLC-UV ile belirlenmiştir. Ekstraksiyon optimizasyonu için üç farklı prosedür uygulanmıştır; doğrudan ekstraksiyon, hidrolizli ekstraksiyon ve pH=2' de ekstraksiyon. HPLC-UV yöntemi ile tanımlanamayan fenoliklerin HPLC-MS ile karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir. Toplam fenolik madde içerikleri spektrofotometrik olarak gallik asit ve kateşin cinsinden tayin edilmiş ve sonuçlar kromatografik sonuçlarla karşılaştırılmıştır. Fenolik bileşiklerin analiz sonuçları türlere, toplanma yeri ve zamanına göre karşılaştırılmıştır. Ayrıca kalp ilaçlarında etkin madde olarak kullanılan kardiyak glikozitleri bu türlerden Digitalis ferruginea ssp. schischkinii' nin yaprak, çiçek ve petiyollerinde HPLC-DAD ile belirlenmiş, bu türün doku kültürleri de yapılarak fenolik içerikleri belirlenmiştir.HPLC-UV analizleri kafeik, ferulik, ve p-kumarik asit açısından türlerin zengin olduklarını göstermiştir. HPLC-MS analizleri ile başlıca apigenin, kamferid, luteolin, fisetin ve ramnazin flavonoidleri ve bunların diheksoz, heksoz, glukuronit, asetil glikozit ve deoksiheksoz bağlı türevleri karakterize edilmiştir. Digitalis ferruginea ssp. schischkinii' de lanatosit C, digoksin ve digitoksin kardiyak glikozitleri en bol olarak yaprak kısmında sırasıyla 86,14; 20,8; ve 15,43 mg/L bulunmuştur. Toplam fenolik bileşikler doğrudan metanol ekstraktlarında en yüksek Digitalis davisiana Eylül ayı örneğinde (34,105 mg GAE/g numune) iken hidroliz edilen örneklerde Digitalis cariensis Eylül ayı örneğinde (35,010 mg GAE/g numune) ve pH=2 ekstraktlarında Digitalis ferruginea ssp. schischkinii' nin Eylül ayı örneğinde (7,198 mg GAE/g numune) bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Digitalis ferruginea ssp. schischkinii, fenolik bileşikler, kardiyak glikozitleri, HPLC-UV, HPLC-UV-MS

Abstract:
In this study, davisiana, cariensis, trojana ve lamarckii species of Digitalis from Scrophulariaceae family which are endemic in Turkey, (Turkish: Yüksük otu) and two subspecies of ferruginea (ferruginea and schischkinii) were investigated for their phenolic compunds of their leaves, collected at different seasons. The compounds were extracted in optimized conditions and analyzed by HPLC-UV. Three different procedure were carried out for optimization of the extraction; direct metanol, hydrolyzed and at pH=2 extraction. The phenolics could not be determined by HPLC-UV were characterized by HPLC-MS. Total phenolic constituents were determined using a spectrophotometric method assaying as gallic acid and catechin equivalent and the results were compared with chromatographic results. The analysis results of phenolic compouds were compared according to species, location and collection period of the plant. The cardiac glycosides were determined in the leaves, flowers and petiole of Digitalis ferruginea ssp. schischkinii by HPLC-DAD.Digitalis species were found quite rich for caffeic, ferulic and p-coumaric acids by HPLC-UV analysis. Apigenin, kaempferid, luteolin, fisetin, rhamnazin and their dihexose, hexose, glucuronide, acetylglycoside and deoxyhexose attached derivatives were mainly characterized by HPLC-MS. Lanatoside C, digoxine and digitoxine were found major cardiac glycosides in the leaves of Digitalis ferruginea ssp. schischkinii, 86,14; 20,8; and 15,43 mg/L respectively by HPLC-DAD analysis. Total phenolic constituent of Digitalis davisiana (September) (34,105 mg GAE/g sample) in metanolic extracts, Digitalis cariensis (September) (35,010 mg GAE/g sample) in the hydrolyzed extracts and Digitalis ferruginea ssp. schischkinii (September) were the highest (7,198 mg GAE/g sample) in the pH=2 extracts.Key Words: Digitalis ferruginea ssp. schischkinii, phenolic compounds, cardiac glycosides, HPLC-UV, HPLC-UV-MS