Farklı incir çeşitlerinde taşıma modellemesi ile hasat sonrası kalitenin belirlenmesi
Determination of post-harvest quality by transport modeling in different fig cultivars
Yazar: BÜNYAMİN PEKER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ERKAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, sofralık incir çeşitlerimiz arasında gerek üretim gerekse ihracatta 'Bursa Siyahı' çeşidine alternatif olabilecek 'Yeşilgüz' ve 'Siyah Orak' incir çeşitlerinin palistore depolama sisteminde taşıma performansları bir modelleme yardımıyla incelenmiştir. Palistore sisteminde taşıma modellemesi çalışmalarında; %3 O2 + %15 CO2, %3 O2 + %20 CO2, %3 O2 + %25 CO2 ve %21 O2 + %0.03 CO2 olmak üzere dört farklı atmosfer bileşiminin etkisi karşılaştırılmıştır. Bu amaçla, farklı atmosfer bileşimlerinde 7 gün 2 °C sıcaklık ve %90-92 oransal nem + 2 gün 5 °C sıcaklık ve %70 oransal nem + 2 gün 2 °C sıcaklık ve %70 oransal nem + 3 gün 20 °C sıcaklık ve %65-70 oransal nem olmak üzere denemeye alınan üç çeşitte de toplam 14 gün süreyle taşıma modellemesi yapılmıştır. Modelleme çalışmasında, ağırlık kaybı, meyve sertliği, meyve kabuk rengi (L*, a* ve b*), suda çözünebilir kuru madde miktarı (SÇKM), titre edilebilir asit (TEA) miktarı, toplam antosiyanin miktarı, toplam fenolik madde miktarı, toplam antioksidan aktivitesi, pazarlanamaz meyve miktarı ile meyvelerin görsel ve tat durumları incelenmiştir. Çalışma sonucunda, incelenen kalite kriterlerinin korunumu açısından farklı atmosfer bileşimi oluşturulan palistore ortamında taşıma, normal atmosfere (kontrol) göre daha başarılı bulunmuştur.
'Siyah Orak' çeşidinde denenen atmosfer bileşimlerinin ağırlık kaybı ve SÇKM miktarı üzerine etkisi istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. Meyve sertliğinin korunumu açısından en başarılı atmosfer bileşimi %3 O2 + %15 CO2 'dir. Çalışmada en düşük meyve sertliği kontrol uygulamasında tespit edilmiştir. En yüksek TEA miktarı %3 O2 + %15 CO2 ve %3 O2 + %25 CO2 uygulamalarında saptanmıştır. Düşük oksijen ve yüksek karbondioksit içeren ortamda taşıma modellemesi yapılan meyveler kontrole göre daha yüksek fenolik madde içermişlerdir. En yüksek toplam antosiyanin miktarı  kontrol uygulamasında, en düşük değer ise %3 O2 + %15 CO2 içeren atmosfer bileşiminde tespit edilmiştir. Antioksidan aktivitesi açısından en yüksek değerler %3 O2 + %15 CO2 uygulamasında, en düşük aktivite ise kontrol uygulamasında bulunmuştur. Meyvelerin görsel ve tat değerleri açısından en yüksek puanlar %3 O2 + %15 CO2 uygulamasında, en düşük puanlar ise %3 O2 + %25 CO2 uygulamasında saptanmıştır. Pazarlanamaz meyve miktarı açısından %3 O2 + %25 CO2 uygulaması en başarısız, %3 O2 + %15 CO2 içeren atmosfer bileşimi ise en başarılı atmosfer bileşimi olarak belirlenmiştir. 
'Yeşilgüz' çeşidinde ise denenen atmosfer bileşimlerinden %3 O2 + %25 CO2 ortamında en yüksek ağırlık kaybı saptanırken, en düşük ağırlık kaybı kontrol uygulamasında gerçekleşmiştir. Çalışmada, %3 O2 + %15 CO2 içeren atmosfer bileşimi meyve sertliğinin korunumu açısından en başarılı uygulama olarak tespit edilmiştir.  SÇKM miktarı açısından en yüksek değerler %3 O2 + %25 CO2 uygulamasında,  en düşük değerler ise %3 O2 + %15 CO2 ve kontrol uygulamasında belirlenmiştir. TEA miktarı açısından en yüksek asitlik değerleri %3 O2 + %25 CO2 ve kontrol uygulamalarında, en düşük değerler ise %3 O2 + %15 CO2 uygulamasında bulunmuştur. En yüksek toplam fenolik madde miktarı %3 O2 + %15 CO2 içeren atmosfer bileşiminde, en düşük içerik ise %3 O2 + %25 CO2 ve kontrol uygulamalarında tespit edilmiştir. Buna karşılık toplam antosiyanin miktarı bakımından kontrol ve %3 O2 + %25 CO2 uygulamaları en başarılı uygulamalar olarak saptanmıştır. Antioksidan aktivite ve meyvelerin görsel değerlendirilmesi açısından %3 O2 + %15 CO2 uygulaması daha başarılı bulunmuş, buna karşın kontrol meyveleri en düşük antioksidan aktivite ve görsel değerlendirme puanlarına sahip olmuşlardır. En yüksek pazarlanamaz meyve miktarı kontrol uygulamasında, en düşük pazarlanamaz meyve miktarı ise %3 O2 + %15 CO2 ve %3 O2 + %20 CO2 içeren atmosfer bileşimlerinde saptanmıştır. Çalışmada %3 O2 + %15 CO2 ve %3 O2 + %20 CO2 içeren atmosfer bileşimlerinde taşıma modellemesine alınan meyveler en yüksek tat skala değerlerine, %3 O2 + %25 CO2 ve kontrol meyveleri ise en düşük değerlere sahip olmuşlardır.  
'Bursa Siyahı' çeşidinde ağırlık kaybı ve meyve sertliği açısından %3 O2 + %15 CO2 uygulaması en başarılı atmosfer bileşimi olarak belirlenmiştir. SÇKM miktarı açısından %3 O2 + %25 CO2 uygulaması en yüksek değere sahip iken, TEA miktarı açısından uygulamalar arasında farklılık tespit edilememiştir. Toplam fenolik madde miktarı ve antioksidan aktivite açısından denenen atmosfer bileşimleri kontrole göre daha başarılı bulunmuştur. Toplam antosiyanin miktarı açısından ise kontrol meyveleri daha yüksek içeriğe sahip olmuşlardır. Meyvelerin görsel ve tat değerlendirilmesi açısından en başarılı atmosfer bileşimi %3 O2 + %15 CO2 uygulamasıdır. 
Sonuç olarak, 'Siyah Orak', 'Yeşilgüz' ve 'Bursa Siyahı' incir çeşitleri için palistore depolama sisteminde %3 O2 + %15 CO2 içeren atmosfer bileşimi 14 günlük taşıma modellemesinde kalitenin korunumu açısından en başarılı uygulama olarak belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the performance of cv. Bursa Siyahi, which is the most important cultivar among table fig cultivars both in production and export, and cv. Yeşilgüz and Siyah Orak, which have export potential, during transportation were investigated by transport modelling under different atmospheric compositions. For this purpose, the effects of four different atmospheric compositions; 3% O2 + 15% CO2, 3% O2 + 20% CO2, 3% O2 + 25% CO2 and 21% O2 + 0.03% CO2 were investigated in transport modelling studies. Transportation modelling was carried out for a total of 14 days (7 days at 2 °C temperature and 90-92% relative humidity + 2 days at 5 °C and 70% relative humidity + 2 days at 2 °C and 70% relative humidity + 3 days at 20 °C and 65-70% relative humidity) in different atmospheric compositions. In modelling study, weight loss, fruit firmness, fruit skin color (L*, a* and b*), soluble solid contents (SSC), titratable acidity (TA), total anthocyanin content, total phenolic content, total antioxidant activity, non-marketable fruit amount, visual appearance and taste scores of fruits were investigated. As a result of the study, in terms of the preservation of the examined quality criteria, different atmosphere composition in the palliflex storage were found to be more successful than the normal atmosphere (control). 
The effects of the atmospheric compositions were found to be insignificant in terms of weight loss and SSC in the atmospheric compositions tested in the cv. Siyah Orak. While the most successful composition in terms of fruit firmness was 3% O2 + 15% CO2, the lowest fruit firmness was determined in the normal atmosphere. The highest amount of TA was found in 3% O2 + 15% CO2 and 3% O2 + 25% CO2 applications, whereas the normal atmosphere was found to be the lowest. When the total phenolic substance content was examined, the applied atmosphere compositions were found to be higher than the normal atmosphere. While the highest total anthocyanin content is found in the control application, 3% O2 + 15% CO2 application has the lowest total anthocyanin content average. In terms of antioxidant activity, the highest average values were found in the 3% O2 + 15% CO2 application, while the lowest average values were found in the control application. The highest values in terms of visual evaluation and taste scores  of fruits were determined in 3% O2 + 15% CO2 application, while the lowest values were determined in 3% O2 + 25% CO2 application. While 3% O2 + 25% CO2 application has the highest average in terms of non-marketable fruit amount, 3% O2 + 15% CO2 application has the lowest average.
In the cv. Yeşilgüz, the highest weight loss in terms of weight loss occurred in the application of 3% O2 + 25% CO2, while the lowest weight loss occurred in the control application. While 3% O2 + 15% CO2 application was determined as the most successful application in terms of fruit firmness, 3% O2 + 25% CO2 application had the lowest fruit firmness. While the highest values in terms of SSC are found in 3% O2 + 25% CO2 application, 3% O2 + 15% CO2 and control application have the lowest SSC values. While 3% O2 + 25% CO2 and control applications have the highest averages in terms of TA, 3% O2 + 15% CO2 application has the lowest TA values. In terms of total phenolic substance content, the most successful application was 3% O2 + 15% CO2, while 3% O2 + 25% CO2 and control applications were found to be the most unsuccessful. When the total anthocyanin amount is examined, control and 3% O2 + 25% CO2 applications are found to be the most successful applications, while 3% O2 + 15% CO2 and 3% O2 + 20% CO2 applications have the lowest total anthocyanin content. While 3% O2 + 15% CO2 application stood out in terms of antioxidant activity and visual evaluation of fruits, the values of the samples taken from the control application were found to be the lowest. In terms of the amount of unmarketable fruit, the highest amount was determined in the control application, while 3% O2 + 15% CO2 and 3% O2 + 20% CO2 applications were found to have the least average amount of unmarketable fruit. While the taste scores of the fruits in 3% O2 + 15% CO2 and 3% O2 + 20% CO2 applications have the highest average, 3% O2 + 25% CO2 and control applications have the lowest average in terms of scoring their taste scores.
For cv. Bursa Siyahi, 3% O2 + 15% CO2 application was found to be the most successful atmospheric composition in terms of weight loss and fruit firmness, while the control application was found to be the most unsuccessful. While 3% O2 + 25% CO2 application has the highest value in terms of SSC values, 3% O2 + 20% CO2 application has the lowest SSC average. In terms of TA, the applications were not found to be significant on average. The atmosphere compositions applied in terms of total phenolic substance content and antioxidant activity were found to be successful compared to the control. When the total amount of anthocyanin was determined, it was determined that the highest average was in the control application and the lowest application was in 3% O2 + 15% CO2 application. In terms of visual and taste evaluation of fruits, the most successful atmospheric composition was determined in 3% O2 + 15% CO2 application, while control and 3% O2 + 25% CO2 application were found to be the most unsuccessful atmospheric composition. 3% O2 + 15% CO2 and 3% O2 + 20% CO2 applications were found to be more successful in terms of non-marketable fruit amount.
As a result, the atmospheric composition containing 3% O2 + 15% CO2 for cv. Siyah Orak, Yeşilgüz and Bursa Siyahi was determined as the most successful atmospheric composition in terms of quality preservation of fig fruits in transport modelling.