Kronik stres uygulanan sıçanlarda intranazal oksitosinin santral etkisi ve vücut ağırlığı ile değişimi
Central effect of intranasal oxytocin on chronic stress applied rats and variation with bodyweight
Yazar: DENİZ ÖNAL
Danışman: DOÇ. DR. BİLGE PEHLİVANOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Oksitosin = Oxytocin ; Reseptörler = Receptors ; Stres = Stress ; Sıçanlar = Rats ; Vücut ağırlığı = Body weight

Özet:
Fizyolojik, nörokimyasal ve davranışsal parametreler üzerinde etkileri parametreler üzerinde etkileri parametreler üzerinde etkileri parametreler üzerinde etkileri parametreler üzerinde etkileri parametreler üzerinde etkileri parametreler üzerinde etkileri parametreler üzerinde etkileri parametreler üzerinde etkileri parametreler üzerinde etkileri parametreler üzerinde etkileri parametreler üzerinde etkileri parametreler üzerinde etkileri parametreler üzerinde etkileri parametreler üzerinde etkileri parametreler üzerinde etkileri parametreler üzerinde etkileri parametreler üzerinde etkileri olan stres, stres sistemini uyararak besin alımını ve enerji tüketimini modüle eder. Giderek büyüyen bir halk sağlığı sorunu olan obezitenin gelişimi ve stres yanıtı üzerindeki etki mekanizmalarının aydınlatılması koruma ve başa çıkma yöntemlerinin belirlenmesi için yaşamsal öneme sahiptir. Anksiyolitik, anoreksijenik etkileri ve hipotalamustaki ortak payda olması nedeni ile oksitosinin bu kontrollerdeki rolü göz ardı edilemez. Kronik stres uygulanan hayvanlarda vücut ağırlığının stres yanıtına etkisini ve oksitosinin bu yanıtı nasıl etkilediğini araştırmak amacı ile kontrol ve yüksek yağlı diyetle (YYD) beslenerek şişmanlatılan sıçanlara (n=40) 5 gün süre ile soğuk hareketsizlik stresi uygulandı, her gruptaki hayvanların yarısına intranazal oksitosin verildi. Stres yanıtı serum ve tükürük kortizol düzeyleri ve yükseltilmiş artı labirent skorları ile değerlendirildi. Buna göre obez hayvanlarda stres yanıtı daha büyüktü ve oksitosinin anksiyolitik etkisi kontrol grubunda belirgin iken, obez grupta daha düşük olarak tespit edildi. Prefrontal korteks ve hipotalamusdaki oksitosin reseptör (OxtR) proteini düzeyleri western blot ile tayin edildi. Prefrontal korteksin OxtR proteini düzeyleri vücut ağırlığı veya ekzojen oksitosin uygulamasına göre değişmezken, hipotalamusdaki değerler beslenme çeşidi ile oksitosin uygulamasına göre değiştiği gözlenmiştir. Sonuç olarak, literatür kapsamında anksiyete azaltıcı etkileri bilinen oksitosin hormonunun periferik ve santral etkileri deneklerin beslenme çeşidine göre değişebilmektedir, buna, YYD ile beslenen deneklerde gelişen obezitenin de bir stres etkeni gibi davranarak oksitosinin anksiyolitik etkisini maskelemesi sebep olabilir. Bu sonuçlar oksitosin hormonunun santral etki mekanizmalarının aydınlatılmasının stresle başa çıkabilme ve gittikçe artan obezitenin bu sistemdeki rolü ve modülasyonu açısından önem taşımaktadır.

Abstract:
Stress which has various effects on physiological, neurochemical and behavioral parameters also activates stress system and modulates food intake and energy consumption. Understanding the progression of obesity and its effects on the stress response is of vital importance because obesity is increasingly becoming an important public health problem in todays world. Because of the anxiolytic, anorexigenic effects and being the common ground concerning the hypothalamus, the role of oxytocin on control of these mechanisms can not be disregarded. In order to investigate effect of bodyweight on stress response using chronic stress applied rats and variation of this effect with the oxytocin administration, cold-immobilization stress was applied for 5 days to rats (n=40) which were fed with either standard or high fat diet (HFD) and half of the animals were given oxytocin intranasally. Stress response is evaluated according to serum and saliva cortisol levels as well as elevated plus maze scores. Accordingly, the stress response of obese animals were higher and anxiolytic effect of oxytocin was prominent in control group whereas the effect was designated as weak for obese animals. In addition, prefrontal cortex and hypothalamus oxytocin receptor (OxtR) protein levels were designated using western blot analysis. While OxtR protein levels in prefrontal cortex was found to be invariable according to the bodyweight and exogenous oxytocin administration, levels for hypothalamus was found to be changing according to feeding type and oxytocin administration. As a result, peripheral and central effects of oxytocin ,which is a well known anxiolytic peptide according to literature can variate with the feeding type and developed obesity in animals fed with HFD might act like a stress factor and mask the foretold anxiolytic effects of oxytocin. According to these results, enlightening the central effect mechanisms of oxytocin is of vital importance in order to cope with stress and growing problem of obesity and its modulation.