Rusya Federasyonu'nun Orta Asya politikası ve Çarlık ve SSCB dönemi uygulamalarının bu politikalara yansımaları /
Yazar: MEVLÜT TİKENCE
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL İNAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Orta Asya = Central Asia ; Orta Asya politikası = Central Asia policy ; Rusya = Russia ; Sovyetler Birliği = Soviet Union

Özet:
16. yüzyılın ortalarından itibaren sürekli Rus saldırılarına maruz kalan ve 19. yüzyılın sonunda tamamen Rus ege menliği altına giren Orta Asya bölgesi, 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılması sonucu yeniden bağımsızlığına kavuştu. Bölge halkı, Çarlık Rusyası'nın işgalinden önce, Hanlıklar (Buhara Hanlığı, Hive Hanlığı, Hokand Hanlığı) şeklinde örgütlenmiş bir devlet düzeni geliştirmişlerdi. Ekim 1917 'de Rusya'da geçekleştirilen Bolşevik ihtilali 'nin kendine has uygulamaları, bölgede beş ayrı ulusal kimliğin (Kazak, Özbek, Kırgız, Türkmen, Tacik) ortaya çıkmasına sebep oldu. Ancak, Çağdaş ulusal kimlik kavramının temel öğeleri olan ortak dil, din, kültür ve ırk gibi unsurlar dikkate alındığında, Tacikler hariç, diğerlerinin gerçek an lamda bir ulusal kimliği temsil etmedikleri anlaşılmaktadır. Çünkü, yapılan çalışmalar, bunlar arasındaki benzerliklerin farklılıklardan daha çok olduğunu göstermektedir, işte, Çarlık Rusyası ve Sovyetler Birliği dönemlerinde uygulanan emperyalist Rus politikalarının birer sonucu olarak ortaya çıkan bu kimlikler, bu gün birer bağımsız ulus devlet olarak uluslararası sisteme dahil olmuşlardır. Bu çalışmada, Orta Asya'nın Rus egemenliği altına girmeden önceki durumu, bölgeyi Rus egemenliğine sokan tarihi koşullar, Çarlık ve Sovyetler Birliği dönemlerinde Ruslar 'in bölge politikası ve bölgedeki uygulamaları, tarihi bir pers-VI pektifle verildikten sonra, 1991 'den itibaren Rusya Fede rasyonu 'nun oluşturmaya çalıstılı Orta Asya Politikası ele alıncaktır.

Abstract:
The Central Asian Region, which had repeatedly been subjected to Russian attacks from the mid of the 16th century and which had completely become a part of Russian Empire at the end of the 19th century, gained its indepen dence after the dissolution of the Soviet Union in 1991. The peoples living in the region had developed a governmental system organized in the form of Khanates ( Khanates of Buhara, Hokand and of Hive) before the Tsarist Empire invad ed the territory. The Bolshevik Revolution in October 1917 and the circumstances unique to it created five different national identities (Kazakh, Kyrgyz, Uzbek, Turkmen and Tajik) in the region. However, When such as language, reli gious, culture and race all of which constitute the basic elements of contemporary national identity are taken into consideration, it is understood that all of them, except for Tajiks, do not represent a real national identity. Because the studies having been carried out show that there are more similarities than differences among these identities. Now that, these identities, resulted from the imperial Russian policies practiced during the time of Tsarist Russia and the Soviet Union, have become the members of international system today as sovereign nation-states. In this study, the situation in Central Asia before this part of the continent came under the Russian rule will be analyzed, and then Russia's Central Asian policies in theVIII Tsarist and Soviet Union eras will be analyzed from a his torical perspective. Later, The Russian Federation's Central Asian Policy which she has been trying to establish since 1991 will also be dealt with.