Çok periyotlu planlama ufku altında heterojen mobil kargo dolabı yerleşim ve atama problemi: Bir matematiksel model önerisi
Heterogeneous mobile parcel locker location and assignment problem under multi-period planning horizon: A mathematical model proposal
Yazar: MERVE NUR BATMAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET SOYSAL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; İşletme = Business Administration

Özet:
Dijital teknolojilerin hızlı bir şekilde yayılmasıyla e-ticaretin önemi günden güne artmaktadır. Çevrimiçi alışveriş, geleneksel alışveriş uygulamalarının önüne geçmekte ve son kilometre taşımacılığının önemini artırmaktadır. Teslimatın son adımının müşteriye kadar takip edildiği bu sistemde firmalar teslimat şekilleri konusunda doğru kararlar verebilmek adına çeşitli uygulamalar üzerine çalışmaktadır. Bunun nedeni ise yalnızca eve teslimat seçeneğinin kullanılmasıyla siparişlerin tamamını uygun şekilde ulaştırmanın mümkün olmamasıdır. Bu yüzden firmalar son mil taşımacılığında farklı teslimat seçenekleri arayışına girmektedir. Literatürde bu konuyla alakalı birçok nitel ve nicel çalışmalar bulunmaktadır. Müşterilerin alışveriş tercihlerine bağlı olarak lojistik sektörünün son kilometre teslimatı yöntemlerine ilgisi artmıştır. Buna bağlı olarak son yıllarda yapılan çalışmalarda, son kilometre teslimatında kargo dolapları kullanımı ilgi görmeye başlamıştır. Kargo dolabı teslimat şeklinde, müşterilere yakın mesafelerde kargo dolapları yerleştirilip teslimatların bu dolaplara yapılması ve müşterinin istediği zaman paketine ulaşması sağlanmaktadır. Sabit ve mobil olmak üzere iki farklı şekilde karşımıza çıkan bu teslimat şekillerinden mobil kargo dolabı kullanımında, sabit kargo dolabı kullanımından farklı olarak dolaplar talebe göre dönem dönem yer değiştirebilmektedir. Bu çalışmada, heterojen kapasiteli mobil kargo dolapları için çok dönemli bir yer seçimi ve atama problemi Tam Sayılı Doğrusal Programlama modeli ile matematiksel olarak ifade edilmektedir. Modelin amacı, işletme maliyetlerinin ve noktalar arası yürüme mesafelerinin en küçüklenmesidir. Daha sonrasında modelin uygulanabilirliğinin ve kullanımı sonrasında elde edilecek faydaların sunulması amacıyla örnek bir vaka analizi sunulmuştur. Ayrıca yapılan analizlerde modelin literatüre sağladığı katkılar farklı senaryolar üzerinden incelenmiştir.

Abstract:
With the rapid proliferation of digital technologies, the importance of e-commerce is increasing day
by day. Online shopping is surpassing traditional shopping practices and enhancing the significance of last-mile delivery. In this system, where the final step of delivery is tracked to the customer, companies are working on various applications to make informed decisions about delivery methods. This occurs due to the fact that relying solely on home delivery makes it challenging to properly deliver all orders. Therefore, companies are seeking different delivery options for last-mile transportation. Numerous qualitative and quantitative studies in the literature address this issue. The logistics sector's interest in last-mile delivery methods has grown due to customers' shopping preferences. Consequently, recent studies have shown increasing interest in the use of parcel lockers for last-mile delivery. In the parcel locker delivery method, lockers are placed near customers' locations, allowing deliveries to be made to these lockers, from which customers can retrieve their packages at their convenience. This delivery method appears in two forms: stationary and mobile. Unlike stationary parcel lockers, mobile parcel lockers can be relocated periodically based on demand. In this study, a multi-period location and assignment problem for heterogeneous capacity mobile parcel lockers is formulated mathematically using an Integer Linear Programming model. The aim of the model is to minimize operational costs and walking distances between points. Subsequently, the applicability of the model and the benefits obtained from its use are demonstrated through a case study. Additionally, the contributions of the model to the literature are examined through various scenarios in the conducted analyses.