Değişik kiral heteroorganik ligantların asimetrik sentezleri
Asymmetric synthesis of various chiral heteroorganic ligands
Yazar: AYSEMA SAYIK
Danışman: PROF. DR. AYŞE SERGÜZEL YUSUFOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Organik = Organic

Özet:
Bu  tez  çalışmasında,    kiral  Bor  katalizörlerinin  eldesi  için  kullanılabilecek  yeni   kiral    heteroorganik  ligantlar (1L….23L)   sentezlenmiştir. Bu  ligantlar   O  ve  N  hetero atomlarını  içermektedir.  Sentezlenen    ligantlar  ile 5 adet  yeni orijinal   kiral  O/N  merkezli   Bor  katalizörü (6K…..10K) yapılmıştır. 
Ayrıca  satın alınan kiral  4  adet  ligant (1S….4S)  ile  4 adet  orijinal kiral   Bor  katalizörü (1K….4K)  elde edilmiştir. 1  adet  akiral  ligant  (5S)  ile  akiral  (5K)   Bor  katalizörü  sentezlenmiştir. Bu  katalizör  çeşitliliği   katalizör  uygulanabilirliği  çalışmalarında  değerlendirilmiştir. 
Çalışmanın  birinci  aşamasında Bor  katalizörlerinin   sentezi  için  çeşitli  denemeler  yapılarak  en  uygun  reaksiyon  koşulları  belirlenmiştir. Elde edilen  standart  Bor  katalizörünün  yapısı 11B-NMR   analizi    ile  incelenmiştir. 
 Çalışmanın  ikinci  aşamasında  ise  karbohidratlardan aminasyon  yöntemi ile 20 adet kiral  ( 1L….20L)  O/N  ligantları sentezlenmiştir. Bunlardan 17  tanesi  orijinaldir.  Karbohidrat  olarak  Mannoz  kullanılmıştır.  Ayrıca  biyolojik aktif  yapıdaki  üç  adet   madde; Kuersetin, Kurkumin, Androsteron  ile  üç adet  (21L…..23L)  yeni  kiral  ligant sentezlenmiştir. Ligantların  yapıları; IR, UV, 13C-NMR, 1H-NMR,  kiral  HPLC ,   GC-MS, MS, LC-MS  analizleri  ile  aydınlatılmıştır. 
  Çalışmanın  üçüncü  aşamasında;  birinci  aşamada saptanan  yönteme göre yeni  orijinal  9  adet  kiral  ve 1  adet  akiral  Bor  katalizörü  yapılmıştır. 
Çalışmanın  dördüncü  aşamasında  ise bu  katalizörlerin   asimetrik  indirgeme  potansiyelleri,    çeşitli  reaksiyon  koşulları ve kriterleri   denenerek        Fenil undesil ketonun   asimetrik  indirgenme  reaksiyonlarında araştırılmıştır.  Oluşturulan  katalizörlerin etkinliği kiral   HPLC  analizindeki  enantiyomerce  zenginlik   derecesine  göre   belirlenmiştir.

Abstract:
In this  thesis  study, new  chiral  heteroorganic ligands  were  synthesized  applicable   to  obtain   chiral  Boron  catalysts. These  ligands   include  O  and N  heteroatoms. 5 new  original  chiral  O/N  based  Boron  catalysts (6K…10K)  were  obtained  with  synthesized  ligands. 
Additionally  4  original  chiral  Boron  catalysts  were  also  obtained  from  4  chiral  purchased  ligands. (1S….4S). An  achiral  Boron  catalyst (5K)  was  synthesized  with  an  achiral  ligand (5S). This  catalyst  variety  was    appreciated  on  catalyst  applicability  studies. 
In  the  first  step  of  study  the  optimum  reaction  conditions  for  Boron  catalyst  synthesis   were  determined  by  a  variety  of  trials. The  obtained  standart  Boron  catalyst's  structure  was  examined  with  11B-NMR  analysis. 
In  the  second  stage,  20 O/N  chiral  ligands (1L….20L)   were  synthesized  from  carbohydrates  with reductive amination  method. 17  of  them  are  original. Mannose  was  used  as  carbohydrate. Three (21L….23L)  chiral  ligands  were  also  synthesized  with  biological  active  Quercetin, Curcumin, Androsterone structures. Ligands'  structures  were  solved  with  IR, UV, 13C-NMR, 1H-NMR,  chiral  HPLC,  GC-MS, MS, LC-MS  analyzes. 
In the  third  stage  new  9  chiral  and  1  achiral  Boron  catalysts  were  gained  according  to  the  method  stated  in  the  first  stage  of the  study. 
In the  fourth  stage  of  the  study,  these  catalysts' asymmetric  reduction  potantials  were  researched  in Phenyl  undecyl ketone's asymmetric  reduction  reactions  with  the  trials  of  different  reaction  conditions  and criterias. Achieved  catalysts'  activities  were  determined  with  HPLC  according  to  the  enantiomeric  excess  degree.