Yeşil deniz kaplumbağalarının (Chelonia mydas Linnaeus, 1758) biyo-ekolojik özellikleri üzerine incelemeler
Research on the bio-ecology of green sea turtles (Chelonia mydas Linnaeus, 1758)
Yazar: ONUR TÜRKECAN
Danışman: PROF. DR. SEDAT V. YERLİ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Deniz kaplumbağaları yaklaşık 120 milyon yıldır dünya üzerindedir. Bu uzun süreç boyunca pek çok farklı koşullarla karşılaşmış ve üstün adaptasyon yetenekleriyle günümüze kadar gelebilmişlerdir. Dünya üzerinde bulunan yedi kaplumbağa türünün beşi Akdeniz'de görülmekte ve bu türlerden ikisi, Caretta caretta ve Chelonia mydas, Türkiye'nin Akdeniz sahillerinde yuva yapmaktadırlar. Deniz kaplumbağalarının altı türü IUCN tarafından tehdit altında olarak sınıflandırılmış ve Türkiye'nin de taraf olduğu Barcelona ve Bern Antlaşmaları'yla koruma altına alınmışlardır. Bu tez kapsamında Doğu Akdeniz sahillerinde yuva yapan Chelonia mydas'a ait iki ergin dişinin uydu vericisi takılarak göç rotalarının ve çeşitli davranışlarının izlemesi yapılmıştır. Sirtrack Kiwisat markalı uydu vericisi takılmış kaplumbağalardan 007, Akyatan'da başlamış olduğu göç hareketini Libya'da noktalamış ve Sidra Körfezi'ni kışlama alanı olarak seçmiştir. Diğer kaplumbağa olan 008 ise, Manavgat-Alanya arasındaki sularda kışlama dönemini geçirmiştir. Bu çalışmaya ek olarak ergin ve yavru yeşil deniz kaplumbağalarının klasik ve geometrik morfometri çalışmaları ile deniz kaplumbağaları üzerinde tutunarak yaşayan bazı makro zoo-epibiyontların tanımlanması yapılmış ve dağılışları incelenmiştir. Geometrik morfometri çalışmalarında, yavruların Akyatan ve Kıbrıs'a ait alınan örneklerinde plastron bazında şekilsel farklar belirlenmiştir. Yuvaların denize uzaklığı baz alınarak yapılan çalışmada ise kuyruk boy ve şekillerinde, denizden uzaklığa bağlı olarak ortaya çıkan farklar tespit edilmiştir. Göksu Deltası'nda 2010 yuvalama döneminde biyo-ekolojik çalışmalar yapılmıştır. Delta'da 23 yuva tespit edilmiştir. Bu sayı yöredeki en yüksek yuva kayıdıdır.

Abstract:
Sea turtles exist on earth about 120 million years. During this long period, they come across many different environmental conditions and and manage to survive with their great adaptation capabilities until today. Five out of seven species can be seen in the Mediterranean Sea and two of those species are known to nest constantly in mediterranean coasts of Turkey. Six species of sea turtles were classified as endangered by IUCN. Nesting turtles in Turkey, Caretta caretta and Chelonia mydas, are protected by Barcelona and Bern Conventions. Within this thesis study, two adult females nested on Akyatan beach were deployed with SirTrack Kiwisat satellite tags and their movements and behaviours during their migration had been tracked in two consecutive years. Turtle 007 had ended its migration in Libyan waters and started its wintering period while 008 had chosen the waters between Manavgat-Alanya. Furthermore clasic and geometric morphometry studies had been carried out on both hatchlings and adult females. A total of 17 landmaks were used on plastron and 5 were used on tail. Geometric morphometry indicate that, hatchlings belong to Akyatan and Cyprus show plastronic shape variations. Furthermore, hatchlings from five different nests with varied range to the sea in Akyatan, show tail shape and length variations. Distribution and diversity of macro zooepibionts on green turtles are also investigated. Population studies in Göksu Delta resulted in 23 nests which is the maximum number of nests that have been located until this year.