Zihinsel zanaatçılık bağlamında yeni medyada çalışma ve serbest zaman
Work and leisure time on new media within context of intellectual craftsmanship
Yazar: KAYA TABANLI
Danışman: PROF. DR. MUKADDER ÇAKIR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Yeni medya = New media ; Zanaatkarlık = Craftsmanship ; Zihinsel zanaat = Intellectual craftsmanship ; Çalışma = Work ; Çalışma zamanı = Working times

Özet:
Bu tez çalışmasının çıkış noktası, günümüzde çalışma zamanının dışındaki serbest zamanında üretim yapan "zihinsel zanaatkârın", yeni medyayı kendi üretimi için gönüllü olarak bir çalışma biçimi şeklinde kullanmakta olmasıdır. Bu durum bireyin çalışma zamanı ve özel yaşam ayrımını karmaşık bir hale sokmuştur. Yeni medyada üretim yapan "zihinsel zanaatkâr" için bir serbest zaman aktivitesi olarak başlamış olan zihinsel zanaat gönüllü bir "çalışma" haline gelmiştir.
Bu tezin amacı, yeni medyada enformasyon ve zihinsel üretimin bir hammadde olarak işlenmesiyle birlikte ifade edilmeye başlanan "zihinsel zanaat" biçimlerinin, yeni medya sosyo-ekonomisi ve ekonomi-politiğindeki yeri ile "zihinsel zanaatkârın" küresel endüstri içerisindeki konumunu açıklamaktır. Sanayileşme sürecinde geri plana atılan "zanaat" kavramı, enformasyon ve zihinsel üretimin sürekli olarak işlenmesinin yarattığı "zihinsel zanaat" ve "zihinsel zanaatkârlığın" yeni bireysel ve toplumsal konumları bu ilişkiler ışığında değerlendirilmiştir. Böylece, iş hayatının bireyin kendine ait zamanını nasıl etkilediği; kas gücünün yerini alan zihinsel emeğin, çalışma ve serbest zaman deneyiminin birey açısından geçirdiği dönüşüm, kavramların tarihsel gelişimi ışığında irdelenmiştir. Araştırmada, "çalışma zamanı", "zanaat" ve "serbest zaman" kavramlarının kapsamları ve insanlık tarihi boyunca geçirdiği evrim incelendikten sonra, bu kavramların arasında yeniden şekillenmekte olan ilişkiler ve günümüz yeni medyasının sunduğu çalışma biçimleri incelenmiştir. Bu doğrultuda yapılan alan araştırmasında, ağ sistemi ve yeni medya ile değişen çalışma koşulları ve serbest zamanın, günümüzde zihinsel üretim yapan çalışanlar üzerindeki etkileri, derinlemesine mülakat yöntemiyle sorgulanmıştır. 
Araştırmanın temel bulgusu, "zihinsel zanaatkâr"ların, kitlenin mevcut yapısı nedeniyle, yeni medyada yapıcı ve dönüşümün dinamosu niteliğinde bir yer edinme olasılığının bulunduğu; fakat bunun gerçekleşmesi için zamanın henüz erken olduğudur. Böylesi bir değişim ancak yeni medya zihinsel zanaatkârının, kişisel serbest zamanına bağlı bireysel ve sosyal kimlik tanımlama ve "gönüllü" çalışmasının, aslen içinde yer aldığı endüstrinin ağ üzerindeki çalışma zamanının bir parçasını oluşturduğunun farkına varmasıyla ve zanaatkârın başyapıtı peşinde bireysel sosyal sermayesini gözetmek yerine ağ sisteminde de zanaatkâr dayanışması sağlayabilmesiyle mümkündür.

Abstract:
The starting point for this dissertation is that the "intellectual craftsman," who uses her/his personal leisure time outside of work time for productive purposes, employs new media as a volunteer work method for individual production.  This situation has convoluted the distinction between the individual's work time and private life.  For the "intellectual craftsman" producing on new media, the intellectual craftsmanship that had started out as a leisure time activity has turned into voluntary "work."
The aim of this dissertation is to analyze the position of these "intellectual craftsmanship" models, recognized as the processing of information and intellectual artifact as raw material, within the socio-economy and political economy of new media and the place of "intellectual craftsmanship" within the global industry.  The concepts of "craftsmanship," left behind during the Industrialization process; "intellectual craftsmanship," created by the continuous processing of intellectual production, and the individual and social positioning of "intellectual craftsmanship" are assessed in the light of these associations.  Hence, the impact of work life on the individual's personal time, the evolution of intellectual labor, which has replaced hand labor, and the individual work and leisure time experience have been examined in the light of these concepts' historical development.  In this study, the scope and evolution of the concepts of "work time," "craftsmanship" and "leisure time" throughout human history have been explored, and afterwards, the associations taking shape between these concepts and recent work methods offered by new media have been evaluated.  In the field research conducted on this path, the impact of work conditions and leisure time, transformed by the web system and new media, on contemporary workers of intellectual production have been interrogated via in-depth interviews. 
The main finding of the research is that, because of the present nature of the populace, "intellectual craftsmen" hold the potentiality of gaining ground on new media as a constructive generator of change despite it being early for this change to materialize yet.  Such transformation is achievable only through the new media intellectual craftsman's realization that her/his individual and social identification and "volunteer" work based on personal leisure time, constitute a fundamental part of her/his industry's work time on the web; and the new media intellectual craftsmen's establishment of solidarity among craftsmen on the web system instead of regarding personal social capital.