Kadın miti üzerinden ironik eleştiriler
Ironic criticisms through the myth of women
Yazar: MERVE ALTIN AKKAYA
Danışman: PROF. CEBRAİL ÖTGÜN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
"Kadın Miti Üzerinden İronik Eeleştiriler" isimli bu çalışma, kadın arketiplerin mitler üzerinden okumasını kapsar. Çalışmada, kökleri bu arketiplerin deneyimlerine dayanan rollerin oluşumu, kadın olgusuna dair dönüşümleri irdelenmektedir. Bugün kendi güncel mitolojik dünyamızda, kendimizi konumlandırdığımız nokta ile geçmiş kültürlerdeki inanışların arketipleri arasındaki bağlantı oldukça kuvvetlidir. Ancak değişen yeni dünya düzeninde, arketipler aracılığı ile kişilere atfedilen roller de dönüşüme uğramıştır. Günümüz kadınları bu yeni olgunun, kendisinden önceki deneyimler ile hem benzer hem de daha önce bir örneğinin olmadığı yanlarının olmasından dolayı, kendi yaşam deneyimlerinde rol model olacak bir arketip olmayışının getirdiği zorluk ile mücadele etmek durumunda kalmışlardır. Bu bağlamda arketipler üzerinden oluşturulan toplumsal cinsiyet rollerini sorgulamaya başlamış, sanatlarında zaman zaman alaycı bir üslup ile eleştiri getirerek başkaldırmışlardır.
Mitlerin sözle aktarılan doğası, tarih öncesinden bu yana sanatla olan bağını desteklemiştir. Dolayısıyla sanat, mitolojinin anlatım dili olmuştur. Zaten bu çalışmanın kapsamı olan kadın arketipler en iyi mitler üzerinden okunacağından, araştırmamızın dilinin sanat olması, çalışmamızı kökleri prehistorik dönemlere dayanan mitoloji ve sanat bağı ile desteklemektedir. Bu çalışmada amacımız, sanat bağlamında ilişkisini kuracağımız mitolojik arketipler üzerinden günümüz kadın olgusuna dair ironik eleştiriler yapmaktır. Nihayetinde sanat ve mit kadar sanat ve ironi de birbiri ile oldukça ilişki içerisindedir. Bu tez kapsamında, kadın miti ve anlam dönüşümleri üzerinden kurulan arketip sembolleri incelenmiş,  geçmişten günümüze bu bağlama uyan sanat örnekleri doğrultusunda kişisel görüş ve yaklaşım oluşturulmuştur. Kişisel çalışmalarda, kadına atfedilen rollerin irdelenen düşünsel arka planları, alegorik anlatımlar, sembolik biçimler ve alaycı bir tavırla eleştirilmiştir.
Anahtar sözcükler: Kadın, mit, sanat, ironi, eleştiri, arketip, toplumsal cinsiyet.

Abstract:
This study, titled "Ironic Criticisms through the Myth of Women", covers the interpretation of female archetypes through myths and it examines the formation of roles based on the experiences of these archetypes and the transformations in the phenomenon of women. Today, in our current mythological world, the connection between the point where we position ourselves and the archetypes of beliefs in past cultures is quite strong. However, in the changing new world order, the roles attributed to individuals through archetypes have also been transformed. Today's women have had to struggle with the difficulty of not having an archetype to be a role model in their life experiences, since this new phenomenon has both similar and unprecedented aspects with previous experiences. In this context, the women started to question the gender roles created through archetypes, and they revolted by criticizing with their art from time to time with a cynical style.
The verbal nature of myths has supported its connection with art since prehistory. Therefore, art has become the language of expression of mythology. Since the female archetypes, which are the scope of this study, will best be read through myths, the fact that the language of our research is art supports our study with the connection of mythology and art, whose roots go back to prehistoric periods. Our aim in this study is to compose ironic criticisms of today's woman phenomenon through the mythological archetypes that we will relate to in the context of art. After all, art and irony are closely related to each other as well as art and myth. The scope of this thesis examines the archetypal symbols based on female myth and meaning transformations, and forms the personal views and approaches in line with the art examples that fit this context from past to present. In personal works, the intellectual backgrounds of the roles attributed to women have been criticized by highlighting them with allegorical expressions, symbolic forms and a cynical attitude.
Keywords: Woman, myth, art, irony, criticism, archetype, gender roles.