AVL programı ile araç modellemesi ve yapay zeka kontrolü
Vehicle modelling and artificial intelligence control with AVL program
Yazar: SERTAN TURAN
Danışman: PROF. DR. HAKAN ADATEPE
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Denetim sistemleri = Control systems ; Elektrikli araçlar = Electric vehicles ; Hibrid otomobil = Hybrid car ; İçten yanmalı motorlar = Internal combustion engines

Özet:
Yapılan bu tez çalışmasında, 4,5 lt'lik bir dizel yakıtlı Belediye Otobüsünün aynı özelliklilere sahip elektrikli ve seri hibrit otobüs modellerine AVL CRUISE M programında dönüştürülerek, Avrupa sürüş çevrilerinden NEDC çevriminin şehir içi kullanımına göre performansları incelenmiştir. Ayrıca, NEDC çevriminin şehir içi kullanımına göre araçların sürüşünü gerçekleştirebilecek şekilde tasarlanan Fuzzy-PID denetleyicisiyle gaz ve frenleme kombinasyonları yapılarak araçların sürüşü gerçekleştirilmiştir. Dizel yakıtlı belediye otobüsünün, elektrikli ve seri hibrit modellerine dönüşümü esnasında dikkat edilecek hususlar ve denklemler detaylı bir şekilde verilerek açıklanmıştır. Bu hususlara ve denklemlere göre hesaplamalar yapılarak elektrikli ve seri hibrit araç modellerinde kullanılacak olan donanımlar belirlenerek teknik bilgileri grafik ve tablolarla verilmiştir. Bu dönüşüm sırasında mevcut dizel aracın özelliklerini karşılayabilen elektrikli ve seri hibrit araç modelleri AVL CRUISE M programında oluşturulmuştur.
Elektrikli ve seri hibrit araç benzetiminde kullanılacak olan donanımlar belirlendikten sonra, modellemeleri yapılarak güç, verim, emisyon, yakıt maliyeti ve tasarlanan Fuzzy-PID denetleyicisinin performansları karşılaştırılmıştır. Yapılan bu tez çalışmasının sonucunda; elektrikli ve seri hibrit araç modellerinin performanslarının dizel araç modeline göre daha iyi sonuç verdiği görülmüştür. Bunun yanı sıra elektrikli aracın yakıt maliyeti, dizel ve seri hibrit aracın yakıt maliyetine göre çok düşüktür. Ancak elektrikli aracın %100 doluluğa sahip bataryasıyla kat ettiği menzillin kısa olması ve aracın bataryasının şarj etmek için gerekli olan sürenin uzun olması nedeniyle, şehir içi otobüs kullanımında dezavantaj yaratacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this thesis work, 4.5 lt diesel fueled Municipal Bus was converted into electric and serial hybrid bus models with the same features in the AVL CRUISE M program, and the performances of the NEDC cycle, which is one of the European driving cycles, were investigated. In addition, the vehicles are driven by combining gas and braking with the Fuzzy-PID controller, which is designed to be able to drive the vehicles according to the urban usage of the NEDC cycle. The considerations and equations to be considered during the conversion of the diesel fueled municipal bus to the electric and serial hybrid models are explained in detail. Calculations are made according to these issues and equations, and the equipment to be used in electric and serial hybrid vehicle models is determined and technical information is given in graphics and tables. During this transformation, electric and serial hybrid vehicle models that can meet the characteristics of the existing diesel vehicle were created in the AVL CRUISE M program.
After determining the equipment to be used in electric and serial hybrid vehicle simulation, their modeling is done and performances of power, efficiency, emissions, fuel cost and designed Fuzzy-PID controller are compared. As a result of this thesis study; It has been observed that the performances of electric and serial hybrid vehicle models give better results than diesel vehicle models. In addition, the fuel cost of the electric vehicle is very low compared to the fuel cost of diesel and serial hybrid vehicles. However, it has been concluded that the electric vehicle will create a disadvantage in city bus use due to the short distance covered by the battery with 100% occupancy and the long time required to charge the vehicle's battery.