Akut iskemik inme hastalarında fonksiyonel prognozun belirlenmesinde serum ferritin ve yüksek hassasiyette c-reaktif protein (hs-crp) düzeylerinin değeri
Serum ferritin and high sensitive c-reactive protein (hs-crp) value of levels in determination of functional prognosis in acute ischemic stroke patients
Yazar: ASLIHAN KUŞVURAN ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. NUR TURHAN
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
ÖZET

	İskemik inmenin akut fazında inflamasyon, iskemi ile başlayan beyin hasarına olumsuz yönde katkıda bulunur. Bu inflamatuvar yanıtın şiddeti inmenin erken ve geç klinik son durumu ile ilişkilidir. İskemik inmeli hastalarda uzun ve kısa dönem fonksiyonel prognozu tahmin etmede yeni biyokimyasal ajanların tanımlanması uygun tedavi programının planlanması açısından klinisyen için çok yararlı olacaktır. İskemik inmede, akut serebral iskemi sonrasında hs-CRP ve ferritinin fonksiyonel dizabiliteyi tahmin etmedeki değerleri yeterince açıklanmamıştır. Bizim çalışmamızın amacı, akut iskemik inmeli hastalarda fonksiyonel prognozla hs-CRP ve ferritinin düzeylerinin ilişkisini araştırmaktır.
              Çalışmaya akut iskemik inme tanısı almış toplam 62 hasta dahil edildi. Tüm hastalar ilk olarak semptomların başlangıcının ilk 48 saatinde değerlendirildi. Ferritin ve hs-CRP ölçümleri girişte ve 3.ay kontrol muayenesinde elde edildi. Fonksiyonel dizabiliteyi değerlendirmede Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FBÖ) ve Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflandırması (FAS) kullanıldı. İnme şiddeti Amerikan "Ulusal Sağlık Enstitüsü İnme Ölçeği" (NIHSS) ile değerlendirildi. Bu değerlendirme ölçekleri girişte ve 3. ay kontrolde uygulandı. Hastalar hs-CRP değerlerine göre; düşük hs-CRP (≤0,5mg/dl) ve yüksek hs-CRP (>0,5 mg/dl) diye gruplandırıldılar. Oxfordshire Topluluğu İnme Projesi (OCSP) sınıflamasına göre hastalar; total anterior sirkülasyon infarktı (TACI), parsiyel anterior sirkülasyon infarktı (PACI), laküner infarkt (LACI) ve posterior sirkülasyon infarktı (POCI) şeklinde klinik alt gruplara ayrıldılar. İstatiksel analizde; kortikal tutulumlarına göre LACI ve LACI olmayan, TACI ve TACI olmayan şeklinde ana gruplara ayrılan hastalar hs-CRP, ferritin, inme şiddeti, fonksiyonel düzey açısından karşılaştırıldılar. Bu çalışmanın sonuçları; girişteki hs-CRP düzeylerinin yalnızca giriş FBÖ skorları ile ilişkili olduğunu fakat 3.ay kontrol FBÖ skorlarıyla ilişki olmadığını gösterdi. Ne hs-CRP ne de ferritin düzeyleri FAS ve NIHSS skorlarından hiçbiriyle ilişkili değildi. Ferritin düzeyleri ile FBÖ skorları arasında da belirgin ilişki bulunamadı. 3 aylık takip süresince 7 hasta öldü. Ölen ve ölmeyen hastalar arasında hs-CRP ve ferritin açısından belirgin fark bulunmadı. En kötü fonksiyonel son durum TACI grubundaki hastalarda iken en iyi LACI grubundaki hastalarda idi. Yüksek ve düşük hs-CRP grupları arasında fonksiyonel son durum açısından belirgin fark yoktu. Sonuç olarak; akut dönemde ölçülen hs-CRP düzeyleri ile yalnızca aynı dönem FBÖ skorları arasında korelasyon saptanırken, bu dönemde ölçülen hs-CRP ve ferritin değerleri ile iskemik inmeden 3 ay sonraki fonksiyonel son durumu ölçmede kullandığımız fonksiyonel skalalar arasında ilişki bulunamadı. Ayrıca FBÖ, FAS ve NIHSS skorları, bu çalışmada kullanılan laboratuvar ölçümlerine göre hem iskemik inmeden 3 ay sonraki fonksiyonel son durumu tahmin etmede hem de iskemik alt gruplar arasında fonksiyonel farklılıkları göstermede daha faydalı bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: İnme, hs-CRP, ferritin, OCSP, FBÖ, FAS, NIHSS

Abstract:
ABSTRACT

	In the acute phase of ischemic stroke, inflammation adversely affects the brain damage initiated by ischemia. The severity of this inflammatory response is related to early and late clinical outcomes of stroke. It would be very helpful to the clinician to identify new biochemical markers which may predict the early and late functional prognosis in terms of planning adequate rehabilitation programme of ischemic stroke patients. In regard to ischemic stroke, the predictive values of high sensitivity C-Reactive Protein (hs-CRP) and ferritin for functional disability after acute cerebral ischemic stroke is poorly defined. The aim of our study was to investigate the relationship between the levels of hs-CRP and ferritin with functional prognosis in acute ischemic stroke.
A total of 62 patients with a diagnosis of ischemic stroke were included in this study. All the patients were examined initially within 48 hrs of after symptom onset. Ferritin and hs-CRP measurements were obtained on admission and at the 3 months control examination. Functional disability was evaluated using the Functional Independence Measure (FIM) and Functional Ambulatory Scale (FAS). Stroke severity was assessed by using American  "National Institute of Health Stroke Scale (NIHSS)". These assessment scales were applied at initial and three months control evaluations. Patient population was grouped to hs-CRP levels as low hs-CRP levels (≤0,5mg/dl) and as high hs-CRP levels (>0,5 mg/dl). According to Oxfordshire Community Stroke Project Classification (OCPS), patients were subdivided into four clinical subgroups; total anterior circulation infarcts (TACI), partial anterior circulation infarcts (PACI), lacuner infarcts (LACI) and posterior circulation infarcts (POCI). For statistical purposes, patients as grouped to the cortical involvement LACI and non-LACI and also TACI and non-TACI were compared in terms of hs-CRP, ferritin, stroke severity and functional prognosis. Results of this study pointed out that hs-CRP levels on admission were correlated with only the FIM scores on admission but not the 3 months controls. Neither the hs-CRP nor the ferritin levels were correlated to any of FAS and NIHHS scores. We could not find out any significant correlations between ferritin levels and FIM scores. Seven patients have died in the 3 months follow-up period. When the patients who died and who survived were compared, no significant differences were found by means of hs-CRP and ferritin levels . Patients in the TACI group had the most deleterious functional outcome while patients in the LACI group had the most favourable. There were no significant differences between high hs-CRP and low hs-CRP groups in regard to their functional outcome. Consequently; only the correlation between acute phase levels of hs-CRP and FIM scores was confirmed.  Other correlations between the levels of hs-CRP and ferritin and other functional scales either studied initially or at 3 months time could not be revealed. Furthermore, FIM, FAS and NIHSS scores were more useful either to predict the functional outcome at 3 months after or to reveal the functional differences between the ischemic subgroups than the laboratory measures used in this study were.

Keywords: Stroke, hs-CRP, ferritin, OCSP, FIM, FAS, NIHSS