Karaciğer sirozlu hastalarda prognoz göstergesi olarak trombosit fonksiyon testlerinden pfa-200 testinin (kollajen-adp ve kollajen-epinefrin) chıld, meld ve na-meld skorları ile ilişkisi
Correlation between platelet function test pfa-200 (collagen-adp and collagen-epinefrin) and child, meld and na-meld scores in liver cirrhosis patients as a prognostic indicator
Yazar: FARUK ELYİĞİT
Danışman: PROF. DR. HARUN AKAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Hemostaz = Hemostasis ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Karaciğer yetmezliği = Liver failure ; Prognoz = Prognosis ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Trombosit sayısı = Platelet count ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Karaciğer sirozu; tüm kronik karaciğer hastalıklarının uzun klinik seyri sonucunda parankim dokusunun kaybı ve bağ dokusunun artması ile karakterize, mortalitenin önemli ölçüde arttığı bir hastalıktır. Hastaların birçoğu için tek küratif tedavi karaciğer transplantasyonudur. Karaciğer sirozunda prognozun nasıl olacağının belirlenmesi, gerek hastanın yaşam süresinin tahmin edilmesi ve gerekse transplantasyon ihtiyacının ne zaman olacağının bilinmesi açısından son derece önemlidir. Bunun için Child-Pugh, MELD, Na-MELD gibi bazı evreleme sistemleri kullanılmaktadır. PFA-200 testi ise, in-vitro kanama zamanını ölçerek primer hemostazın değerlendirilmesinde kullanılan, optimal bir tarama testidir. Günümüzde hemostaz bozuklukların ayırıcı tanısında veya anti-platelet tedavinin monitorizasyonda kullanılmaktadır. Çalışmamızın amacı etiyolojiden bağımsız olarak, karaciğer sirozu gelişmiş hastalarda Platelet Function Analyzer-200 (PFA-200) testinin Child-Pugh, MELD ve Na-MELD skorları ile korelasyon varlığını incelemek ve tek başına PFA-200 testinin prognoz götergesi olarak kullanılabilirliğini araştırmaktır.

Yöntem: İzmir SBÜ Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği'nde 01.08.2016-31.01.2017 tarihleri arasında serviste yatarak izlenen, karaciğer sirozu tanılı ve farklı evrelerde olan, kanama profili çalışılmış 50 hastanın verileri retrospektif tarandı. Çalışmaya hematokrit düzeyi %25'ten yüksek, trombosit yıkımı ile giden hastalık (DİK, TTP vs.) tablosu olmayan ve/veya kanama diyatezine neden olabilecek ilaç kullanımı (antikoagülan, antiagregan vs.) olmayan hastalar dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, asit varlığı ve yokluğu, ensefalopati varlığı ve yokluğu kaydedildi ve bu değerler Child-Pugh skoruna yansıtıldı. MELD skoru için hastaların laboratuar sonuçlarından INR, total bilirubin, kreatinin ve buna ek olarak Na-MELD skorunda kullanılmak üzere kan sodyum düzeyleri kaydedildi. Hastalar bu prognoz skorlarına göre gruplara ayrıldı. Ayrıca hastalardan PFA-200 ile ölçülmüş Kollajen/ADP (65-125 sn) ve Kollajen/Epinefrin (85-157 sn) değerlerine otomasyon sistemi üzerinden ulaşılmaya çalışıldı.

Bulgular: Hastaların ortalama PFA Kol/ADP süresi 173,44±81,79 olup, %38'i (n=19) normal düzeyde kapanma süresine sahip iken, %62'si (n=31) yüksek kapanma süresine sahipti. Bu süre Kol/Epi düzeyinde ortalama 181,06±68,81 olup, %46'sı (n=23) normal olup, %54'ü (n=27) yüksekti. Child-Pugh, MELD ve Na-MELD skorlarının parametreleri, Kol/ADP ve Kol/Epi testleri normal ve yüksek gelen gruplarla tek tek karşılaştırıldığında anlamlı istatistiksel bir fark görülmedi. Kanama süresi ve platelet düzeyi arasındaki ilişki incelendiğinde; Kol/ADP oranı yüksek olanların platelet düzeyi (97,77±49,24), normal olanlara göre (99,37±43,25) düşük bulunmuş olup, istatiksel olarak anlamlı değildi (p=0,908). Kol/Epi oranında da yüksek olanların Platelet düzeyi (89,22±44,80), normal olanlara göre (109,13±47,35) düşük bulunmuş olup, istatiksel olarak anlamlı değildi (p=0,134). Kanama süreleri, Child-Pugh skorlamasına göre ayrılan Child A, B, C grupları ile karşılaştırıldığında anlamlı istatistiksel fark görülmedi. Yine MELD ve Na-MELD skorlamasına göre hafif, orta, yüksek olarak sınıflandırılan hasta grupları arasında anlamlı farklılık yoktu.

Sonuç: Çalışmamız sonucunda PFA-200 Kol/ADP ve Kol/Epi testi ile saptanan anormal kanama sürelerinin, siroz skorları ile bu skorlarda kullanılan parametreler ve hastaların trombosit sayısı ile korele olmadığı görüldü. Bu hasta grubunda tek başına mortalite ve prognoz göstergesi olarak kullanılamayacağını öngördük.

Abstract:
Introduction and Aim: Liver cirrhosis; is a disease characterized by the loss of parenchyma and the increase of connective tissue that occurs as a result of long clinical course of all chronic liver diseases, and mortality increases significantly. The only curative treatment for most patients is liver transplantation. Determining the prognosis in liver cirrhosis is crucial in predicting the life expectancy of the patient and in knowing when the need for transplantation is needed. For this, some staging systems such as Child-Pugh, MELD, Na-MELD are used. The PFA-200 test is an optimal screening test used to assess primer hemostasis by measuring in-vitro bleeding time. It is currently used in the differential diagnosis of hemostasis disorders or in the monitoring of antiplatelet therapy. The aim of this study was to investigate the correlation between Child-Pugh, MELD and Na-MELD scores of the Platelet Function Analyzer-200 (PFA-200) test in patients with liver cirrhosis and to investigate the usefulness of the PFA-200 test as a prognostic indicator independently of the etiology of the study.

Method: A retrospective study was conducted on 50 patients who were diagnosed with liver cirrhosis and who had been treated at different stages in the Department of Internal Medicine, Izmir SBU Tepecik Training and Research Hospital, between 01.08.2016 and 31.01.2017. Patients with a hematocrit level greater than 25% who were studying did not have drug use (anticoagulants, antiaggregants, etc.) that could lead to bleeding diathesis, and / or without a platelet destroying disease (DIC, TTP etc) tabulation. Patients' age, gender, presence and absence of ascites, presence and absence of encephalopathy were recorded and these values were reflected in the Child-Pugh score. Blood sodium levels were recorded for INR, total bilirubin, creatinine and additionally Na-MELD scores for the MELD score of the patients in the laboratory results. Patients were divided into groups according to these prognostic scores. In addition, the values of Collagen / ADP (65-125 sec) and Collagen / Epinephrine (85-157 sec) measured with PFA-200 were tried to be reached through automation system.

Results: The mean duration of PFA Col/ ADP was 173.44 ± 81.79, 38% (n = 19) had a normal closure time and 62% (n = 31) had a high closure time. This time was 181,06 ± 68,81 on average at Col / Epi level and 46% (n = 23) were normal and 54% (n = 27) were high. The parameters of Child-Pugh, MELD and Na-MELD scores, Col / ADP and Col / Epi tests were not statistically different when compared to normal and high-income groups. When the relationship between the duration of bleeding and the level of platelet is examined; The platelet level (97.77 ± 49.24) was lower in patients with high Col / ADP ratio than in normal (99.37 ± 43.25) patients, but was not statistically significant (p = 0.908). Platelet level (89,22 ± 44,80) was higher in patients with high Col / Epi ratio than in normal patients (109,13 ± 47,35) and was not statistically significant (p = 0,134). There was no statistically significant difference in bleeding durations compared to Child A, B, C groups, which were separated according to Child-Pugh scoring. Again there was no significant difference between the groups of patients classified as mild, moderate, high according to MELD and Na-MELD scores.

Conclusion: It was observed that abnormal bleeding times determined by PFA-200 Col/ADP and Col/Epi tests did not correlate with cirrhosis scores and parameters used in these scores and platelet counts of patients. We predict that this patient group can not be used alone as a marker of mortality and prognosis.