Lise öğrencilerinin akdeniz diyetine uyumu, fiziksel aktivite düzeyi ve obeziteye ilişkin ön yargılarının değerlendirilmesi: Üsküdar Ahmet Keleşoğlu Anadolu Lisesi örneği
Evaluation of high school students' compliance with the mediterranean diet, physical activity levels and obesity prejudices: Example of Uskudar Ahmet Kelesoglu Anatolian High School
Yazar: GİZEM AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE ÖNGÜN YILMAZ
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Ergenler = Adolescents ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Lise öğrencileri = High schools students ; Obezite = Obesity ; Çocuk beslenmesi = Child nutrition ; Çocuk obezitesi = Pediatric obesity ; Önyargı = Prejudice

Özet:
Adölesan döneminde beslenme, bireyin büyümesi, gelişmesi ve yaşamsal faaliyetlerini sürdürmesi için gerekli olan enerji ve besin ögelerini yeterli ve dengeli bir şekilde almasıdır. Bunun için tek tip beslenmekten kaçınılmalıdır. Bu araştırmada, lise öğrencilerinin beslenme durumları ile Akdeniz diyetine uyumlarının, fiziksel aktivite düzeylerinin ve obeziteye ilişkin ön yargılarının belirlenerek aralarındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Araştırma, İstanbul'un Üsküdar ilçesinde yer alan Ahmet Keleşoğlu Anadolu Lisesi'nde öğrenim gören 13-18 yaş arasındaki 233 adölesan öğrenci ile yapılmıştır. Öğrencilere uygulanan anket genel bilgi sorularıyla başlayıp, antropometrik ölçümleri, üç günlük besin tüketim kaydı, KIDMED ölçeği, uluslararası fiziksel aktivite anketi (IPAQ-Kısa Form) ve obezite ön yargı ölçeği (GAMS-27) ile son bulmuştur. Araştırmaya katılan öğrencilerin %50,2'si kız, %49,8'i erkek; yaş ortalaması 15,57±1,12 yıldır. Öğrencilerin ortalama KIDMED puanı 4,31±2,48; ortalama IPAQ puanı 3524,65±2236,81 MET ve ortalama GAMS-27 puanı 82,56±11,46 olarak saptanmıştır.  Yaşa göre vücut ağırlığı sınıflamasında 15-85. persentil değerinin ortalama KIDMED puanı 4,21±2,53 belirlenmiş ve persentil değerleri arasında anlamlı fark tespit edilmemiştir (p>0,05). Kız öğrencilerin ortalama IPAQ puanı 3756,40±2174,71 MET; erkeklerin ise 3290,90±2283,28 MET olarak saptanmıştır (p<0,05). Öğrencilerin vücut yağ oranı ile IPAQ puanı arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=0,133; p<0,05). Kız öğrencilerin ortalama GAMS-27 puanı 80,82±10,80; erkeklerin 84,31±11,88 saptanmıştır (p<0,05). Yaşa göre vücut ağırlığı sınıflamasında 15-85. persentil değerinin ortalama GAMS-27 puanı 82,41±11,80 olarak belirlenmiş ve persentil değerleri arasında anlamlı fark tespit edilmemiştir (p>0,05). 
Bu araştırmada öğrencilerin minimal aktif seviyede, obezite ön yargısına eğilimli ve orta düzeyde Akdeniz diyetine uyumlu oldukları sonucuna varılmıştır. Adölesan döneminde beslenme fiziksel, ruhsal ve mental gelişimleri için önemli olduğundan, çocuklara sağlıklı beslenme konusunda eğitimler verilmeli; fiziksel aktiviteyi arttırmaya ve obezite ön yargısını azaltmaya yönelik müdahale çalışmaları yapılmalıdır.

Abstract:
Nutrition in the adolescent period is the adequate intake of all nutrients necessary for the individual to grow, develop and continue their vital activities. In this study, it was aimed to determine the nutritional status of the high school students and their compliance with the Mediterranean diet, their physical activity levels and their prejudices regarding obesity and to evaluate the relationship between them.
The research was carried out with 233 adolescent students studying at Ahmet Kelesoğlu Anatolian High School in Uskudar district of Istanbul.The survey applied to the students is comprised of general information questions, body measurements, 3-days-food consumption record, KIDMED, international PA survey (IPAQ-Short Form) and obesity bias scale (GAMS-27). 50,2% of the students participating in the research was female and 49,8% was male; the average age was determined as 15,57±1,12 years.The average score that the students obtained is 4,31±2,48 in KIDMED; 3524,65±2236,81 MET in IPAQ; and 82,56±11,46 in GAMS-27. The average KIDMED score of 15-85. percentile value in body weight for age was determined as 4,21 ± 2,53 and no significant difference was found between percentile values (p>0,05). IPAQ mean scores of female and male students were 3756,40±2174,71 MET and 3290,90±2283,28 MET, respectively (p<0,05). There was a significant relationship between students' body fat ratio and IPAQ score(r=0,133;p<0,05). GAMS-27 mean scores of female and male students were 80,82±10,80 and 84,31±11,88, respectively (p<0,05). The average GAMS-27 score of 15-85. percentile value in body weight for age was determined as 82,41±11,80 and no significant difference was found between the percentile values (p>0,05).
In this research; concluded that students have a minimal PA level, prone to bias and compliance with a medium MD. Adolescents should be given education about healthy nutrition; intervention studies should be conducted to increase PA and reduce bias.