Yeni finansman yöntemi kitle fonlaması: Paya dayalı modelde kalite sinyalleri ve diğer başarı faktörleri
New financing method crowdfunding: Quality signals and other success factors for equity crowdfunding
Yazar: CEYDA ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SONER GÖKTEN
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansman yöntemleri = Financing methods ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Kalite = Quality ; Kitlesel fonlama = Crowdfunding ; Paya dayalı kitle fonlaması = Equity crowdfunding ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model

Özet:
Kitle fonlaması, yeni bir finansman yöntemi olarak 2000'li yılların başlarında ortaya çıkmıştır. Kitle fonlamasının ödüle, bağışa, paya ve borçlanmaya dayalı vb. çeşitli modelleri bulunmaktadır. Girişimciliğin finansmanı literatüründe en önemli problemlerden biri olarak görülen taraflar arasındaki bilgi asimetrisine kitle fonlaması alanında yapılan birçok çalışmada da işaret edilmektedir. Bununla birlikte bilgi asimetrisini azaltarak kampanya başarısını artıran kalite sinyallerinin ve diğer başarı faktörlerinin tespitine yönelik çalışmaların ödüle dayalı model ile sınırlı kaldığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede Tez'de paya dayalı modelde kampanya başarı faktörlerinin belirlenmesi amacıyla ampirik bir çalışma yapılmıştır.

Çalışma kapsamında ilk olarak başarı faktörleri konusunda ödüle dayalı modele ilişkin geniş literatür ve paya dayalı modelde yapılmış az sayıda çalışma detaylı olarak incelenmiştir. Daha sonra paya dayalı bir kitle fonlaması platformu olan Crowdcube vasıtasıyla yatırımcıya sunulan kampanya bilgilerinden hangilerinin kalite sinyali veya diğer başarı faktörleri kapsamında görev görebileceği araştırılmıştır. Araştırma gerçekleştirilirken Crowdcube'da Ocak 2017 - Mayıs 2018 arasında tamamlanmış 209 adet paya dayalı kitle fonlaması kampanyasına ilişkin olarak, platformun ilgili kampanya sayfalarında yer verilmiş bilgiler derlenmiş ve elde edilen veriler yapısal eşitlik modellemesi ve yol analizi vasıtasıyla analiz edilmiştir. 

Analiz sonucunda elde edilen bulgular incelendiğinde yatırım öncesi şirket değeri, hedef fon tutarı, kampanya sayfası takipçi sayısı ve yatırımcı yorum ve sorularının sayısı değişkenlerinin toplanan toplam fon tutarı üzerinde dolaylı olarak etkisi olduğu tespit edilmiştir. Böylelikle toplanan toplam fon tutarında artışın yatırım öncesi şirket değeri ve kampanya sayfası takipçi sayısı öncül değişkenleri ile gerçekleştirilebileceği anlaşılmıştır. Diğer taraftan toplam yatırımcı sayısı ve en yüksek yatırım tutarı değişkenlerinin toplanan toplam fon tutarı üzerinde direkt etkisi olduğu; toplam yatırımcı sayısı ve en yüksek yatırım tutarındaki artışın toplanan toplam fon tutarında artış sağlayacağı belirlenmiştir. Ayrıca gerçekleştirilen aracılık analizi sonucunda hedef fon tutarının toplanan toplam fon tutarı üzerindeki etkisinde en yüksek yatırım tutarının; yatırımcı yorum ve sorularının sayısının toplanan toplam fon tutarı üzerindeki etkisinde ise toplam yatırımcı sayısının aracılık rolü olduğu tespit edilmiştir. Buna göre toplanan toplam fon tutarındaki artışın hedef fon tutarı ve yatırımcı yorum ve sorularının sayısı değişkenlerine bağlı olduğu, bu artışta sırasıyla en yüksek yatırım tutarı ve toplam yatırımcı sayısı değişkenlerinin aracılık etkisi olduğu görülmüştür. 

Bu sonuçlara göre paya dayalı modelde kalite sinyallerinin kampanya başarısı açısından diğer başarı faktörlerinden daha önemli olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca araştırma bulgularından yapılan çok önemli bir çıkarım ise, yeni girişimin gelişim düzeyi ve yaratılmış katma değerinin yatırım öncesi şirket değerine yansımasının kitle fonlaması başarısında oldukça önem arz ettiği olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Girişimciliğin finansmanı, kalite sinyalleri, kitle fonlaması başarı faktörleri, paya dayalı kitle fonlaması, yapısal eşitlik modellemesi

Abstract:
Crowdfunding has emerged as a new method of entrepreneurial financing in the early 2000s. There are various crowdfunding models like reward, donation, equity and lending based crowdfunding. Information asymmetry problem of entrepreneurial finance is also emphasized in many crowdfunding studies. However, studies on determining the quality signals and other success factors are mostly limited to the reward based model. For this reason in this Thesis an empirical study was conducted in order to determine the equity crowdfunding success factors.

Within the scope of the study, comprehensive literature on reward based crowdfunding and the few studies on equity crowdfunding were examined firstly. Then, the information presented to the investors through the Crowdcube equity crowdfunding platform were analyzed to determine whether they are serving as quality signals or as other success factors. In the research, the data from 209 equity crowdfunding campaigns launched by Crowdcube in between January 2017 and May 2018 were analysed via structural equations modelling and path analysis. 

Findings of the analysis showed that pre-money valuation of the venture, targeted amount of funds, number of campaign followers and number of investor discussions variables had an indirect effect on total funds collected. Thus, it was understood that the increase in total funds collected can be realized with the antecedent variables of pre-money valuation of the venture and number of campaign followers. On the other hand it was determined that number of investors and largest investment amount had a direct effect on total funds collected and that increase in number of investors and largest investment amount would increase total funds collected. In addition, as a result of the mediation analysis performed, it was found that the effect of targeted amount of funds on total funds collected was mediated by largest investment amount and the effect of number of investor discussions on total funds collected was mediated by number of investors. Accordingly, it was seen that increase in total funds collected was dependent on targeted amount of funds and number of investor discussions variables and largest investment amount and number of investors had mediating effect in this increase. 

Our findings showed that the quality signals were more important than other success factors for equity crowdfunding campaign success. Moreover, an additional important inference from our findings is that the level of development of the new venture and its added value that reflected to its pre-money valuation, matter in equity crowdfunding success.

Keywords: Crowdfunding success factors, entrepreneurial finance, equity crowdfunding, quality signals, structural equations modelling