Kronik hepatit B hastalarında eş zamanlı görülen alkol dışı yağlı karaciğer hastalığının epidemiyolojisi ve uzun dönem sonuçlar üzerine etkisi
Epidemiology of concurrent non-alcoholic fatty liver disease in chronic hepatitis b patients and its impact on long-term outcomes
Yazar: ANIL KESKİN
Danışman: PROF. DR. ALİ RIZA SOYLU
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Hepatit B virüsü enfeksiyonu ve alkol dışı yağlı karaciğer hastalığı, kronik karaciğer hastalığına yol açabilen temel iki etmendir ve bu hastalıklar karaciğer sirozu, hepatosellüler karsinom gibi ciddi komplikasyonlara neden olabilmektedir. Alkol dışı yağlı karaciğer hastalığı ve kronik hepatit B virüsü enfeksiyonu olan hasta sayısının her geçen gün arttığı ve her iki hastalığın uzun vadeli prognozunun olumsuz olduğu gözlemlenmektedir. Günümüzde ise, bu iki hastalığın birlikteliği giderek yaygınlaşmaktadır. Bu sebeple kronik hepatit B ile alkol dışı yağlı karaciğer hastalığı arasındaki potansiyel ilişki, önemli bir araştırma alanı haline gelmektedir. 
2017-2023 yılları arasında Trakya Üniversitesine başvuran kronik hepatit B nedeniyle takip edilen ve karaciğer biyopsisi yapılan hastalar çalışmaya alındı. 470 hasta retrospektif olarak incelendi. Eşlik eden diğer karaciğer hastalıklarının bulunması ya da klinik, laboratuvar verileri eksik olması nedeniyle 141 hasta çalışma dışı bırakıldı. Çalışmaya dahil edilen 329 hasta öncelikle 3 gruba ayrıldı. 1. grup sadece kronik hepatit B olan 192 hasta, 2. grup kronik hepatit B ile birlikte alkol dışı yağlı karaciğer (radyolojik veya histolojik olarak tanı almış) olan 98 hasta ve 3. grup kronik hepatit B ile birlikte alkol dışı steatohepatit olan 39 hasta olacak şekilde belirlendi.
Kronik hepatit B hastalarında alkol dışı yağlı karaciğer hastalığının, genel popülasyona  benzer ancak tahmin edilenden daha yüksek bir prevalansa sahip olduğu görüldü. Alkol dışı yağlı karaciğer hastalığının eşlik ettiği kronik hepatit B hastaları, yalnızca kronik hepatit B olan gruba göre daha yaşlıydı. Erkek cinsiyet ve metabolik faktörler, kronik hepatit B hastalarında alkol dışı yağlı karaciğer gelişme riskini daha yüksek gösterirken, alkol dışı steatohepatit olan hastalarda ise kadın cinsiyet anlamlı olarak yüksek bulundu. Çalışmamızda alkol dışı steatohepatitin kronik hepatit B hastalarında karaciğer fibrozisini şiddetlendirebileceği görüldü. Ayrıca kronik hepatit B hastalarında orta-ileri dereceli hastalık aktivitesi, ileri fibrozis varlığı ve siroz gelişimi ile alkol dışı steatohepatit varlığı ve metabolik faktörler arasında anlamlı bir ilişki olduğu görüldü. Bu veriler dikkate alındığında kronik hepatit B hastalarında, daha iyi prognozlar elde etmek için yaşam tarzı yönetimi ve hastalık taraması yoluyla eşlik eden alkol dışı yağlı karaciğer hastalığını ele almak büyük önem taşımaktadır.

Abstract:
Hepatitis B virus infection and non-alcoholic fatty liver disease are two primary factors that can lead to chronic liver disease, which can result in serious complications such as liver cirrhosis and hepatocellular carcinoma. It is observed that the number of patients with non alcoholic fatty liver disease and chronic hepatitis B virus infection is increasing day by day, and the long-term prognosis of both diseases is unfavorable. Nowadays, the coexistence of these two diseases is becoming increasingly common. Therefore, the potential relationship between chronic hepatitis B and non-alcoholic fatty liver disease has become an important area of research.
Between 2017 and 2023, patients who applied to Trakya University due to chronic hepatitis B and underwent liver biopsy were included in the study. A total of 470 patients were retrospectively examined. Due to the presence of other concomitant liver diseases or incomplete clinical and laboratory data, 141 patients were excluded from the study. The remaining 329 patients included in the study were initially divided into 3 groups. The first group consisted of 192 patients with only chronic hepatitis B, the second group included 98 patients with chronic hepatitis B accompanied by non-alcoholic fatty liver disease (diagnosed radiologically or histologically), and the third group comprised 39 patients with chronic hepatitis B accompanied by non-alcoholic steatohepatitis.
It was observed that non-alcoholic fatty liver disease in patients with chronic hepatitis B has a prevalence similar to that of the general population but higher than expected. Patients with chronic hepatitis B accompanied by non-alcoholic fatty liver disease were older than those with only chronic hepatitis B. Male gender and metabolic factors were found to increase the risk of developing non-alcoholic fatty liver disease in patients with chronic hepatitis B, while female gender was significantly higher in patients with non-alcoholic steatohepatitis. In our study, it was observed that non-alcoholic steatohepatitis could exacerbate liver fibrosis in patients with chronic hepatitis B. Additionally, a significant relationship was found between moderate to advanced disease activity, the presence of advanced fibrosis and cirrhosis development in patients with chronic hepatitis B, and the presence of non-alcoholic steatohepatitis and metabolic factors. Considering these data, addressing concomitant nonalcoholic fatty liver disease through lifestyle management and disease screening is of great importance in achieving better prognoses in patients with chronic hepatitis B