Türkiye'de savunma harcamalarının dış borçlanmaya etkisi: 1988-2018 dönemleri üzerine bir araştırma
The impact of defense expenditures on foreign borrowing in Turkey : A research on the peri̇ods 1988-2018
Yazar: ADEM ÇAĞUN
Danışman: DOÇ. DR. SELÇUK EKİCİ
Iğdır Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Kamu harcamalarındaki artış ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi her zaman için iktisatçılar tarafından bir tartışma konusu olarak varlığını göstermiştir. Genel kamu harcamalarının alt başlığı olan savunma harcamaları özellik açısından farklı ve çok sayıdaki kamu malına benzerlik göstermekle birlikte bir takım farklılıkları sebebiyle ekonomik yansımaları tartışma konusu olmuştur (Durgun ve Timur, 2017). Çalışmanın birinci bölümünde; dış borçlanma ile ilgili bilgiler (iç-dış), dış borçlanmanın nedenleri, tarihsel süreci, borçluluk göstergeleri açıklanmıştır. İkinci bölümde; kamu harcamalarının artış sebepleri (görünüşte ve gerçekte), kamu harcamalarının artışını açıklayan yaklaşımlar, kamu harcamalarının sınıflandırılması-türleri ve finans kaynağı, savunma harcamaları ile ilgili yaklaşımlar (arz-talep yönlü) ve uluslararası savunma harcamalarının ne düzeyde olduğu konuları anlatılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde literatür taraması hakkında bilgiler verilmiştir. Çalışmanın analiz kısmı olan dördüncü bölüme gelindiğinde ise; Türkiye'de savunma harcamalarının dış borçlanma üzerindeki etkisi zaman serisi analizleri ile test edilmiştir. Kullanılan zaman periyodu 1988-2020 yıllarını kapsamaktadır. Bağımsız değişken olarak Savunma Bütçesinin Gayrisafi Yurtiçi Hasılaya oranı (Military expenditure-% of GDP) kullanılmıştır. Bağımlı değişken olarak Toplam Dış Borç Stokunun bugünkü dolar değeri (Total External debt stocks-current US$) kullanılmıştır. Genişletilmiş DickeyFuller (ADF) testi ve Engle-Granger (1987) Eşbütünleşme testi kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda Türkiye'nin 1988-2020 dönemi için Savunma harcamaları ile Dış borçlanma arasında uzun dönemli bir ilişki olmadığı anlaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Kamu Harcamaları, Savunma Harcamaları, Dış Borçlanma, Uluslararası Savunma Harcamaları

Abstract:
The evaluation of the relationship between the increase in public expenditures and economic growth has always been a subject of discussion by economists. Defense expenditures, which is the subtitle of general public expenditures, is similar to many different public goods in terms of characteristics, but its economic reflections have been the subject of discussion due to some differences (Durgun and Timur, 2017). In the first part of the study; Information on external borrowing (domestic-external), reasons for external borrowing, historical process, and indicators of indebtedness are explained. In the second part; The reasons for the increase in public expenditures (apparently and in reality), the approaches explaining the increase in public expenditures, the classification of public expenditures-types and financial resources, the approaches related to defense expenditures (supply-demand side) and the level of international defense expenditures are explained. In the third part of the study, information about the literature review is given. In the study, the effect of defense expenditures between the years 1988-2020 on foreign borrowing was investigated.When it comes to the fourth part, which is the analysis part of the study; The effect of defense expenditures on foreign borrowing in Turkey has been tested with time series analysis. The time period used covers the years 1988-2020. The ratio of the Defense Budget to GDP (Military expenditure-% of GDP) is used as the independent variable. The current dollar value of Total External Debt Stocks (current US$) is used as the dependent variable. Augmented DickeyFuller (ADF) test and Engle-Granger (1987) cointegration test were used. As a result of the analysis, it has been understood that there is no long-term relationship between Turkey's defense expenditures and foreign borrowing for the period of 1988-2020.

Key Words: Public Expenditures, Defense Expenditures, External Borrowing, International Defense Expenditures