8. sınıf öğrencilerinin "DNA ve Genetik Kod" ünitesini okuma süreçlerindeki bilişsel ve üstbilişsel stratejileri kullanma sıklıkları (Ardahan ili)
Students 'frequency of using cognitive and metacognitive strategies in the process of reading the "DNA and Genetic Code" unit (An example of Ardahan)
Yazar: GÜLŞAH AYDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE HATUN DİKEN
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel stratejiler = Cognitive Strategies ; Bilişüstü stratejiler = Metacognitive strategies ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Metin okuma = Text reading ; Okuma = Reading ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı 8. sınıf öğrencilerinin "DNA ve Genetik Kod" ünitesini okurken kullandıkları bilişsel ve üstbilişsel stratejiler ile bu stratejilerin kullanım sıklıklarını tespit etmektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırma 2019-2020 eğitim öğretim yılı güz döneminde Ardahan il merkezindeki bir ortaokulun 8. sınıfında öğrenim gören 6 öğrenci ile yürütülmüştür. Öğrenciler, "DNA ve Genetik Kod" ünitesini okurken araştırmacı tarafından kamera kaydı eşliğinde gözlenmiş, öğrencilerin kullandıkları bilişsel ve üstbilişsel stratejilerin belirlenmesi için öğrencilerden üniteyi okurken sesli düşünme yapmaları istenmiştir. 8. sınıf öğrencilerinin üniteyi okuma süreçlerindeki kullandıkları stratejilerin bilişsel ya da üstbilişsel olup olmadığını ve bu stratejilerin kullanım sıklıklarını belirlemek amacıyla öğrencilerin üniteyi okumalarının ardından bilişsel ve üstbilişsel stratejileri kullanma amaçlarına yönelik onlarla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Öğrencilerin "DNA ve Genetik Kod" ünitesini okuma süreçlerine ait olan gözlem kayıtları ile üniteyi okumalarının sonrasında onlarla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen verilerin çözümlemeleri yapılmıştır. Çözümlemeleri yapılan veriler analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; 7. sınıf fen bilimleri dersi not ortalamalarının düzeyi "Yüksek" ve "Orta" olan öğrencilerin "DNA ve Genetik Kod" ünitesini okurken en sık "kelimeleri kalemiyle takip ederek okuma" bilişsel stratejisini kullandıkları, fen bilimleri dersi not ortalamalarının düzeyi "Düşük" olan öğrencilerin üniteyi okurken en sık "kelimeyi tekrar etme" bilişsel stratejisini kullandıkları tespit edilmiştir. Yine araştırmanın sonucunda; 7. sınıf fen bilimleri dersi not ortalamalarının düzeyi "Yüksek" olan öğrencilerin "DNA ve Genetik Kod" ünitesini okurken en sık "ipuçlarının altını çizme" üstbilişsel stratejisini kullandıkları, fen bilimleri dersi not ortalamalarının düzeyi "Orta" olan öğrencilerin üniteyi okurken en sık "fosforlu kalemle kelimenin altını çizerek okuma" üstbilişsel stratejisini kullandıkları, fen bilimleri dersi not ortalamalarının düzeyi "Düşük" olan öğrencilerin ise üniteyi okurken en sık "kendine soru sorma" üstbilişsel stratejisini kullandıkları belirlenmiştir.

Abstract:
The object of this study is to determine the cognitive and metacognitive strategies used by the 8th grade students while reading the "DNA and Genetic Code" unit and the usage frequency of these strategies. A case study, one of the qualitative research methods, was used in the research. The research was carried out with 6 students studying in the 8th grade of a secondary school in the city center of Ardahan during the fall semester of the 2019-2020 academic years. The students were monitored using a camera by the researcher while they were reading the "DNA and Genetic Code" unit, the students were asked to perform thinking aloud in order to determine the cognitive and metacognitive strategies used by the students. In order to determine whether the strategies used by the 8th grade students in the process of reading the unit are cognitive or metacognitive and the usage frequency of these strategies, semi-structured interviews were conducted with the students for the purpose of using cognitive and metacognitive strategies after reading the unit. Analyzes of the data obtained from the semi-structured interviews with the students after reading the unit and from the monitoring records of the processes of reading the "DNA and Genetic Code" unit were made. The analyzed data were assayed. According to the results of the research, it has been determined that the students whose grade point averages for science are "High" and "Intermediate" most frequently used the cognitive strategy so-called "reading the words by following their pen" while reading the "DNA and Genetic Code" unit, whereas the students whose grade point averages for science are "Low" most frequently used the cognitive strategy so-called "repeating the word" while reading the unit. Again, as a result of the research, it has been determined that the students whose grade point averages of the 7th grade science course were "High" mostly used the metacognitive strategy so-called "underlining the hints" while reading the "DNA and Genetic Code" unit, the students whose grade point averages were "Intermediate" mostly used the metacognitive strategy so-called "reading the word by underlining it with a highlighter" while reading the unit, and that the students whose grade point averages were "Low" mostly used the metacognitive strategy so-called "asking themselves questions" while reading the unit.