Akut böbrek hasarı ile renal replasman tedavisi gereken erişkin yoğun bakım hastalarında yatış anındaki klinik ve demografik verilerin prognozu erken dönem öngörmede yeri ve önemi
The role and importance of clinical and demographic data at the time of hospitalization in EARLY prediction of prognosis in adult intensive care patients with acute kidney injury who require renal replacement therapy
Yazar: KARDELEN BİLGİLİ ATAY
Danışman: DOÇ. DR. MÜMTAZ YILMAZ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Akut böbrek hasarı = Acute kidney injury ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Mortalite = Mortality ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Giriş ve Amaç: Akut böbrek yetmezliği (ABY), yatan hastalarda eşlik eden
komormid durumlar nedeniyle, yüksek mortalite ve morbiditenin önemli sebeplerindendir.
Yoğun Bakım Ünitesine (YBÜ) yatan ve akut böbrek hasarı (ABH) ile hemodiyaliz ihtiyacı
gelişen kritik hastalarda mortalite oranı %70'e kadar çıkmaktadır, bu nedenle acil tedavi
gerektiren bir durum haline gelmektedir.
Bu çalışmada herhangi bir nedenle anesteziyoloji ve reanimasyon yoğun bakıma
yatmış, sonrasında ABH nedeniyle hemodiyaliz ihtiyacı gelişen erişkin hastaların yatış
anındaki verilerinin ABH, hemodiyaliz ihtiyacı ve sağ kalımı öngörmedeki yeri belirlenmeye
çalışılmıştır. Ayrıca ABH gelişmesine sebep olan risk faktörlerinin saptanmasını
amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya Ocak 2016-Aralık 2020 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp
Fakültesi Anesteziyoloji Ve Reanimasyon Anabilim Dalı yoğun bakım ünitesinde ABH
nedeniyle hemodiyaliz ihtiyacı gelişen erişkin hastalar geriye dönük olarak incelendi.
Laboratuvar verilerine ulaşılamayan ve hali hazırda zaten rutin hemodiyaliz programında olan
hastalar dışlandı. Toplamda 258 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların yoğun bakıma yatış
anındaki yaş, cinsiyet, boy, kilo gibi demografik verileri, ek komorbid hastalıkları,
kullanmakta olduğu ilaçlar, laboratuvar verileri, yoğun bakımda yapılan tedaviler,
hemodiyaliz ihtiyacı, hemodiyaliz ihtiyacının ne kadar sürdüğü ve hastanın sağkalım durumu
incelendi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 258 hastanın ortalama yaşları 64,81 olup 152 'si
(%58,9) kadın, 106'sı (%41,1) erkektir. Hastalardan takipte 217 tanesi eksitus olmuştur. Bu
çalışmada mortalite %84,1 olarak saptanmıştır. Hastalar RIFLE kriterleri kullanılarak
değerlendirilmiştir. Buna göre diyalize başlandığı günde Risk döneminde olan hasta oranı
%8,1; Hasar (Injury) döneminde olan hasta oranı %6,2; Yetmezlik/Kayıp/Son dönem böbrek
yetmezliği (Failure/Loss/End stage) döneminde olan hasta oranı %84,4 saptanmıştır.
Hemodiyalize alınan hastalar anestezi yoğun bakıma ilk yatışında tanı/ön tanısı açısından
değerlendirildiğinde en sık nedenin çoklu organ yetmezliği olduğu sonrasında ise en sık
nedeninin %43 ile sepsis olduğu, hastaların %77'sinde en az bir komorbiditenin eşlik ettiği ve
yoğun bakım yatışlarında %91'inin en az bir antibiyotik aldığı görülmüştür. Çalışmamızda
yoğun bakımdan taburcu olanların yaş ortalaması 54,49 iken ölen hastaların yaş ortalaması
66,76 (p <0,05) saptanmıştır. Regresyon analizlerindeyse mortaliteyi predikte eden tek faktörün inotrop kullanımı olduğu ve inotrop kullanımı ile mortalite riskinin 12 kat arttığı
görülmüştür.
Sonuç: ABH, tek başına mortaliteyi artırmaktadır, bunun yanında YBÜ'de
hemodiyaliz ihtiyacı gelişen hastaların mortalitesi oldukça yüksek seyretmektedir. Mortalite
riskinin azaltılması için hastaların erkenden tanınması, gelişecek komplikasyonların erkenden
önlenmesi ve böbrek fonksiyonlarının yakın takibi gerekir. Risk faktörlerinin ve mortalite
belirteçlerinin daha net tanınmasıyla bu hastalıkların gelişimi önlenebilir.
Anahtar kelimler: akut böbrek hasarı; RIFLE; yoğun bakım ünitesinde akut böbrek
hasarı; böbrek yetmezliğinde mortalite

Abstract:
Introduction: Acute renal failure (ARF) is one of the important causes of high
mortality and morbidity in hospitalized patients due to comorbid conditions. The mortality
rate in critically ill patients who are hospitalized in the Intensive Care Unit (ICU) and need
hemodialysis due to acute kidney injury (AKI) rises to 70%, therefore it becomes a situation
that requires urgent treatment.
In this study, it was tried to determine the place of hospitalization data in predicting
AKI, hemodialysis need and survival of adult patients who were admitted to the
anesthesiology and reanimation intensive care unit for any reason and subsequently developed
a need for hemodialysis due to AKI. In addition, it was aimed to determine the risk factors
that cause the development of AKI.
Methods: In this study, adult patients who needed hemodialysis due to AKI in the
intensive care unit of Ege University Faculty of Medicine, Department of Anesthesiology and
Reanimation between January 2016 and December 2020 were retrospectively analyzed.
Patients whose laboratory data could not be accessed and who were already in the routine
hemodialysis program were excluded. A total of 258 patients were included in the study.
Demographic data of the patients such as age, gender, height, weight at the time of admission
to the intensive care unit, additional comorbid diseases, drugs used, laboratory data,
treatments performed in the intensive care unit, need for hemodialysis, how long the need for
hemodialysis lasted, and the patient's survival were examined.
Results: The mean age of 258 patients included in the study was 64.81 years, 152
(58.9%) women and 106 (41.1%) men. During the follow-up, 217 of the patients died. In this
study, mortality was found to be 84.1%. Patients were evaluated using the RIFLE criteria.
Accordingly, the rate of patients who were in the Risk period on the initial day of dialysis was
8.1%; The rate of patients in the Injury period was 6.2%; the rate of patients in the
Failure/Loss/End stage was 84.4%. When hemodialysis patients were evaluated in terms of
diagnosis/prediagnosis at the first admission to the anesthesia intensive care unit, the most
common cause was multi-organ failure, followed by sepsis (43%), accompanied by at least
one comorbidity in 77% of the patients, and 91% of them took at least one antibiotic during
intensive care hospitalizations. In our study, the mean age of the patients discharged from the
intensive care unit was 54.49, while the mean age of the patients who died was 66.76 (p
<0.05). In the regression analysis, it was observed that the only factor that predicted mortality was the use of inotropics and the risk of mortality increased 12 times with the use of
inotropics.
Conclusion: AKI alone increases mortality, in addition, the mortality of patients who
need hemodialysis in the ICU is quite high. In order to reduce the risk of mortality, early
diagnosis of patients, early prevention of complications and close follow-up of kidney
functions are required. The development of these diseases can be prevented with a clearer
recognition of risk factors and mortality markers.
Key words: acute kidney injury; RIFLE; acute kidney injury in the intensive care
unit; mortality in kidney failure