İslam iktisadı açısından tekâfül sigortacılığında vakıf modeli
Takaful insurance based on the waqf model according to Islamic economics
Yazar: MUHAMMET ELLULU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE KÜBRA KAHYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu araştırma, İslam iktisadı açısından yenilikçi bir yaklaşım olan vakıf modeline dayalı Tekâfül sigortasını incelemektedir. Bu araştırma, vakıf prensiplerinin Tekâfül sigortasıyla entegrasyonunu ele alarak, mevcut Tekâfül sigortası modellerinde karşılaşılan fıkhi sorunlara çözüm sunabilecek alternatif bir model geliştirmeyi amaçlamaktadır. Vakıf modeline dayalı Tekâfül sigortası üzerine sınırlı sayıda akademik çalışma bulunmasına rağmen, bu çalışma bu alanda önemli bir literatür incelemesi sunmaktadır.
Bu tez, sigortanın ortaya çıkışını ve İslam iktisadı çerçevesindeki gelişimini genel bir bakış açısıyla ele almakta ve  İslam hukukuna uyumlu alternatif çözümler geliştirme çabaları çerçevesinde İslam hukukçularının sigorta üzerine yaptığı çalışmalara değinmektedir. Bu bağlamda, İslam hukukçuları tarafından benimsenen Tekâfül sigortası modelleri ve bu modellerin fıkhi açıdan karşılaştığı sorunlar detaylı bir şekilde incelenmiştir. Ayrıca, bu çalışma vakfın Tekâfül sigortasındaki rolünü ve önemini vurgulayarak, vakıf temelleri ile Tekâfül sigortası sektörü arasındaki temel benzerliklere dikkat çekmektedir. Bu tezde, vakıf modelinin Tekâfül sigortası uygulamalarında karşılaşılan fıkhi zorluklara çözüm sunma potansiyeline sahip olduğunu ve İslam iktisadı açısından daha uyumlu bir yapıya sahip olduğunu ortaya konmuştur. Vakıf modelinin, Tekâfül sigortasının temel dayanağı olarak kullanılması durumunda, mevcut uygulamalardaki birçok sorunun aşılabileceği ve bu modelin daha etkin bir şekilde uygulanabileceği sonucuna varılmıştır.
Bu araştırma, Pakistan ve Güney Afrika'daki vakıf modeline dayalı Tekâfül sigortası uygulamaları incelenmiş ve bu modelin diğer modellerde karşılaşılan birçok zorluğun üstesinden gelmede daha etkili olduğunu göstermiştir. Bu çalışma, vakıf modeline dayalı Tekâfül sigortasının daha geniş çapta benimsenmesi ve uygulanması yönünde önemli bir adım olarak değerlendirilebilir.  Ayrıca, vakıf modelinin hem fıkhi hem de ekonomik açıdan önemli avantajlar sağlayabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study analyzes the Takaful insurance based on the Waqf model, an innovative concept within Islamic economics.. The study aims to develop an alternative model that can address the jurisprudential issues currently facing Takaful insurance models by integrating the principles of Waqf with Takaful insurance. Despite the limited academic research available on Takaful insurance based on the Waqf model, this study provides a significant literature review in this field.
The thesis offers a comprehensive overview of the emergence of insurance and its development within the context of Islamic economics, discussing the efforts of Islamic jurists in developing alternative solutions that comply with Islamic law. In this context, it critically examines the Takaful insurance models adopted by Islamic jurists and the jurisprudential issues these models face. Moreover, the study highlights the role and significance of Waqf in achieving Takaful insurance, drawing attention to the fundamental similarities between the principles of Waqf and the Takaful insurance sector. The thesis argues that the Waqf model has the potential to offer solutions to the jurisprudential challenges encountered in the implementation of Takaful insurance and that it is more compatible with the principles of Islamic economics. It concludes that by adopting the Waqf model as the foundation of Takaful insurance, many of the existing issues can be overcome, leading to a more effective application of this model.
This research also analyzes the Takaful insurance applications based on the Waqf model in Pakistan and South Africa, showing that this model is more effective in overcoming many challenges encountered in other models. The study can be considered an important step towards the broader adoption and application of Takaful insurance based on the Waqf model. Additionally, it has been concluded that the Waqf model offers significant advantages from both a jurisprudential and economic perspective.