Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ketem Polikliniğine başvuran gaitada gizli kan sonucu pozitif hastaların değerlendirilmesi /
Yazar: MAHMUT SERHAN TULAY
Danışman: DR. İSMAİL KASIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Dışkı = Feces ; Endoskopi-gastrointestinal = Endoscopy-gastrointestinal ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures

Özet:
Kolorektal kanserler, dünyada 3. en sık izlenen kanser çeşididir. Kolorektal kanser taramasında amaç, preneoplastik ve erken malign lezyonları tespit edip, tedaviye erken başlanılmasıdır. Kolorektal kanser insidansını ve mortalitesini azaltmaktır. Gaytada gizli kan (GGK) pozitifliği saptanan vakalarda, çift kontrastlı Ba'lu kolon grafisi ve kolonoskopi önerilmektedir. Kolonoskopi, tarama ve tedavi amaçlı kullanılır.Her 5-10 yılda bir yapıldığında, mortaliteyi % 70 oranında azaltır. Araştırmamız retrospektif bir çalışma olup; amacımız birinci basamakta uygulanan bir tarama testinin amaca ne kadar hizmet ettiği, Kanser Erken Teşhis Tarama ve Eğitim Merkezi (KETEM) polikliniğine gönderilen hastaların endoskopik tanı dağılımları, kan tetkikleri ve patoloji sonuçlarını irdelemek, benign-malign lezyon sıklığını tespit etmektir.
Tarama programında GGK sonucu pozitif gelen ve KETEM polikliniğimize gönderilen hastaların varsa GGK tekrarının sonuçları, endoskopi, kolonoskopi, varsa patoloji ve kan tetkik sonuçları retrospektif olarak değerlendirildi. KETEM polikliniğimizin açıldığı 28.05.2015 tarihinden 31.12.2016 tarihine kadar KETEM polikliniğimize başvuran 175 hasta değerlendirildi. Yapılan üst GIS endoskopide; %24,5 pangastrit, %20,5 antral gastrit, %18,8 gevşek AÖS (özefagus alt uç sfinkter), %17,2 gastik erozyondur. 11 hastanın (%9) sonucu doğal olarak raporlanmıştır. Kolonoskopide en sık ortaya çıkan bulgular; %37,6 hemoroid, %35,1 kolonda polip, %12,9 divertiküldür. 48 hasta (%29,6) doğal olarak değerlendirilmiştir. Kolonoskopi sırasında 56 hastadan alınan poliplerin en sık ortaya çıkan histopatolojik sonuçları; %44,6 tübüler adenom, %17,9 tübülovillöz adenom, %12,5 hiperplastik poliptir. Hastaların %71,4'ünde (125 hasta) GGK pozitifliğinin nedeni benign lezyonlar olarak saptanırken, %25,7'sinde (45 hasta) premalign lezyonlar bulundu. Hastaların %2,9'unda (5 hasta) malignite saptandı. 
Sonuç olarak bu çalışmada; GGK pozitifliğinin endoskopik ve patolojik yöntemlerle tanı sıklıkları değerlendirilmiş olup, literatürde GGK taranmaksızın yapılan tetkiklere oranla daha yüksek oranda polip, malignite saptanmıştr. GGK taraması endoskopide kolorektal kanser yakalanma ihtimalini arttırır. Ancak tek başına taramada yeterli değildir. 50-70 yaş arası toplum 2 yılda 1 GGK ile taranmasına ek olarak, GGK testinden bağımsız 10 yılda 1 kolonoskopi taraması yapılmalıdır. GGK testi kolorektal kanser taraması için yapılmakla birlikte, sonucu pozitif yapabilecek benign hastalıklarının da ortaya çıkmasına ve tedavi edilebilmesine yardımcı olabilmektedir.

Abstract:
Colorectal cancers are the third most common cancer type in the world. The purpose of colorectal cancer screening is to detect preneoplastic and early malignant lesions and to start treatment at an early stage and also, to reduce colorectal cancer incidence and mortality. In the event of a positive fecal occult blood test (FOBT) result, Double-contrast barium enema (DCBE)and colonoscopy are recommended. Colonoscopy is used for the purposes of screening and treatment. By colonoscopy carried out every 5-10 years, mortality rate is reduced by 70%. Being a retrospective study; our research aims to determine how well a screening test serves for the purpose, to examine the endoscopic diagnosis distributions, blood tests and pathology results of patients sent to the Cancer Early Diagnosis Screening and Training Center (KETEM) polyclinic and determine the frequency of benign-malignant lesions.
	If any, the results of repeat fecal occult blood test  (FOBT), endoscopy, colonoscopy, if any, pathology and blood test results were evaluated retrospectively in patients who had positive FOBT results on the screening program and were sent  to our KETEM polyclinic. 175 patients who applied to our KETEM polyclinic between the date 28.05.2015 on which the KETEM polyclinic was opened and the date 31.12.2016 were evaluated. Upper GIS endoscopy examination indicated that; 24.5% had pangastritis, 20.5% had antral gastritis, 18.8% had loose LES (Lower esophageal sphincter), and 17.2% had erosive gastritis. The results of 11 patients (9%) were reported as natural. The most common symptoms found by colonoscopy were; 37.6% hemorrhoids, 35.1% colon polyps, 12.9% colon diverticula. 48 patients (29.6%) were evaluated as natural. The most common histopathologic results of polyps taken from 56 patients during colonoscopy were; 44.6% tubular adenoma, 17.9% tubulovillous adenoma, 12.5% hyperplastic polyp. The cause of FOBT positivity of 71.4% of the patients (125 patients) was detected as benign lesions whereas 25.7% (45 patients) had premalign lesions. Malignancy was detected in 2.9% of patients (5 patients).
	As a result, in this study; The frequency of FOBT positivity was evaluated by endoscopic and pathological methods, and, polyps and malignancy were detected in a higher proportion than the tests performed without FOBT screening in the literature. FOBT screening increases the possibility of getting colorectal cancer in endoscopy. But yet, screening itself is not enough. Colonoscopy screening must be done once every 10 years independent of the FOBT test in addition to FOB screening once every 2 years for the people aging between 50-70. The FOBT test can be used for colorectal cancer screening as well as detecting and treating benign diseases which can cause having positive results.