Hastanemizde maternal mortalite ve kurtarılmış anne olgularının saptanması ve değerlendirilmesi
Detection and evaluation of maternal mortality and rescued maternal cases in our hospital
Yazar: ALİ SOYDAR
Danışman: DOÇ. DR. ALİ GEDİKBAŞI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Anne ölümleri = Maternal mortality ; Anneler = Mothers ; Doğum = Delivery ; Gebelik = Pregnancy ; Çoklu organ yetmezliği = Multiple organ failure

Özet:
Amaç: Hastanemize gebelik süresinde, doğumda veya postpartum ilk 42 gün
başvuran hastalardan ölen annelerin ve Dünya Sağlık Örgütü‟nün (DSÖ) kurtarılmış
anne olguları ile ilgili organ disfonksiyon kriterlerine uyan hastaların saptanması ve
değerlendirilmesi.
Metod: 1 Ocak 2014 - 1 Temmuz 2017 tarihleri arasında hastanemizde
retrospektif tanımlayıcı bir çalışma gerçekleştirdik. Gebelik sırasında, doğum veya
doğumdan sonraki 42 gün içinde hastanemizin Kadın Hastalıkları ve Doğum
kliniğine başvuran tüm gebe hastaların arasından ölen anneler ve DSÖ‟nün
kurtarılmış anne (near miss) olgusu tanımına ve kriterlerine uyan tüm hastalar
saptandı.
Bulgular: Çalışmamızın yürütüldüğü bu 42 aylık süre içinde hastanemizde
49.866 canlı doğum meydana gelmiştir.
Çalışmamız sırasında hayattı tehdit eden durumu olan (kurtarılmış+ölen) 199
olgu ile karşılaştık. Bunların 5‟i anne ölümü ve 194‟ü DSÖ kriterlerine göre
kurtarılmış anne olgusuydu.
Hayatı tehdit eden durum yaşamış 149 hastadan 115‟inde (%59.3) obstetrik
kanama, 83‟ünde (%42.7) hipertansif hastalık, 6‟sında (%3.1) sepsis veya ciddi
sistemik enfeksiyon, 9‟unda (%4.6) uterus rüptürü ve 31‟inde (%16) hayatı tehdit
eden başka durumlar gelişmiştir.
Ağır maternal sonuç oranı (SMOR) 3.99 (1000 canlı doğumda), kurtarılmış
anne oranı 3.89 (1000 canlı doğumda), kurtarılmış anne/maternal mortalite oranı 38.8
ve mortalite indeksi %2.51 olarak saptanmıştır.
Hastanemizde çalışmamızın yürütüldüğü dönemde 5 anne ölümü meydana
gelmiştir. DSÖ‟nün International Classification of Diseases (ICD) önerisine göre
anne ölümlerinin uluslararası raporlanması için sadece doğum sonrası 42 gün
içindeki ölümler dahil edilmeli. 5 doğuma göre hesaplandığında hastanemizde aynı
dönem maternal mortalite oranı (MMO) 10.0 olarak saptanmıştır.
Sonuçlar: MMO 10 olarak saptanmıştır. Bu da Sağlık Bakanlığı‟nın 2016
yılı sağlık istatistiklerine göre 14.7 olan Türkiye MMO‟sundan daha iyi bulunmuştur. 
vii
Kurtarılmış anneler oranı 1000 canlı doğumda 3.89 olarak saptanmıştır. Şimdiye
kadar bilinen yapılmış en kapsamlı çalışma olan DSÖ‟nün çok merkezli çalışmasına
(1) bakıldığında bu oran düşük (4.7) MMO‟su olan ülkelerin kurtarılmış anne oranı
değerleri gibi bulunmuştur. Bu da hastanemizde anne bakım hizmetinin kalitesinin
iyi olduğunu göstermektedir.
Anahtar kelimeler: anne ölümü, kurtarılmış anne olguları, organ
disfonksiyonu

Abstract:
Aim: To identify and evaluate maternal mortality and near miss cases
identified according to World Health Organization (WHO) organ dysfunction criteria
among the women who were admitted during pregnancy, labor or within 42 days
after termination of pregnancy.
Methods: We performed a retrospective descriptive study from January 1,
2014 to July 1, 2017 at our hospital. We identified all patients that were admitted to
Obstetrics and Gynecology Department during pregnancy, labor or within 42 days
after termination of pregnancy and died or met at least one of the organ dysfunction
criteria of WHO for maternal near miss cases.
Results: During the 42 month period of our study 49.866 live births took
place in our hospital.
During our study we encountered 199 cases of severe maternal outcome
(maternal deaths and near miss cases). Five were maternal deaths and 194 were
maternal near miss cases according to WHO organ dysfunction criteria.
Of the 199 patients with severe maternal outcome 115 (59.3%) had obstetric
haemorrhage, 83 (42.7%) had hypertensive disorder, 6 (3.1%) had sepsis or severe
systemic infection, 9 (4.6%) had uterine rupture and 31 (16%) had other life
threatening conditions.
Severe maternal outcome ratio (SMOR) was 3.99 (per 1000 live births), near
miss ratio was 3.89 (per 1000 live births), near miss:maternal mortality ratio was
38.8 and mortality index was %2.51.
During the same time 5 maternal deaths occurred. According to WHO ICD
only deaths that ocur within 42 days after termination of pregnancy should be
included for international reporting. When calculated for 5 maternal deaths, maternal
mortalite ratio (MMR) was found to be 10.0.
Conclusion: Our MMR of 10.0 was compatible with MMR of 14.7 for
Turkey according to Ministry of Health statistics for the year 2016.
Maternal near miss cases were 3.89 per 1000 live births. When compared
with WHO multi-country survey on maternal and newborn health (1), which is the
ix
most comprehensive study known, our maternal near miss ratio falls below MMR
(4.7) countries. This shows that in our hospital the maternal care quality is good.
Keywords: maternal mortality, maternal near miss, organ dysfunction