Kent parklarının görsel peyzaj algısının Denizli ili örneğinde irdelenmesi
Visual landscape perception of urban parks case of investigation Denizli
Yazar: MİNE ÇELİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT AKTEN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Doğal peyzaj = Natural landscape ; Kent parkları = Urban parks ; Kentsel peyzaj = Urban landscape ; Kültürpark = Culture parks ; Şehir peyzajı = Urban geography

Özet:
Bu çalışma kent parklarının planlanması ve tasarlanması aşamalarında hem kullanıcı görüşlerini hem de uzman değerlendirmelerini dikkate alan ve bu sayede kullanıcının memnun olmasını da sağlayan mekânlar yaratılmasında kullanılacak bir yöntem geliştirmeyi ve yön gösterici mekân tipolojileri ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırma sürecinde peyzaj algısı görsel boyutta ele alınmıştır.
Bu tez çalışmasının ana materyalini kent parklarına ait 20 adet fotoğraf oluşturmaktadır. Fotoğraflardaki görüntüler üzerinden kullanıcı grubu ve uzman grubu olmak üzere iki ayrı anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Kullanıcı grubundan görüntüleri beğeni durumlarına göre puanlandırmaları istenmiştir. Uzman grubu ise görüntüleri araştırma konusu ile ilgili kuramsal çerçeveye dayanarak hazırlanan mekânsal karakteristikler kapsamında değerlendirmiştir. Daha sonra kullanıcı grubu anket sonuçları ve uzman grubu değerlendirmeleri karsılaştırılarak en çok ve en az tercih edilen görüntülere ilişkin mekânsal karakteristikler ortaya koyulmuştur.
Araştırmada kullanılan yöntemin analiz sonuçlarına dayanılarak, istatistiksel anlamda anlamlı ve daha önce yapılmış uluslarası literatürdeki çalışmaların sonuçlarını destekleyen veriler elde edilmiştir. Araştırma bulgularının değerlendirilmesi sonucu doğallık, çeşitlilik, açıklık, karmaşıklık, gizem, güven, düzen ve manzara güzelliğinin mekân tercihleri üzerine doğrudan etkili olduğu bulunmuştur. Mekânsal karakteristiklerin bir araya getirilmesiyle, mekân tipolojilerinin ortaya konulabilmesi mümkün olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Peyzaj algısı, kent parkları, görsel peyzaj, peyzaj tercihleri.

Abstract:
This M.Sc.thesis aims to provide a methodology which brings together both user preferences and expert assessments to satisfy user needs to guide landscape designers and planners during planning and design process of, especially urban parks. In this thesis, landscape perception is taken into account of visual perception context.
20 photographs which belong to different urban park examples from both Turkey and abroad, are the main materials of this study. Two separate questionnaires were prepared and one was answered by users and the other by the experts. Users were asked to rate each scenery in the photographs in the context of their level of pleasure and interestingness. Experts assessed the same photographs using the criterias they were given. The criteria were chosen depending on theoretical framework of the study. Then, user surveys and expert assessments were linked, and evaluated which guided determination of both the most and the least preferred scenes.
Data gathered in this study is found to be statistically significant and the results are consistent with previous studies regarding landscape preferences. Research findings show that certain levels of order, naturalness, diversity, openness, complexity, mystery, trust, order and beauty of the landscape directly influence landscape preferences. Finally, it is concluded that these spatial characteristics can be used to form preferred spatial typologies in urban parks which will guide planners and designers.

Keywords: Landscape perception, urban parks, visual landscape, landscape preferences.