Borsa İstanbul şirketleri açısından ekonomik büyüme ve doğrudan yabancı sermaye yatırımları
Economic growth and direct foreign investments for Borsa i̇stanbul companies
Yazar: CELAL ŞİRİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİR OTLUOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Yatırımlar = Investments ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Sürdürülebilir bir büyüme için büyümenin kaynağı genel olarak yatırımlar olarak görülmektedir. Ekonomik büyüme hedefli ekonomi politikalarının temel sorunu yatırımların yetersiz kalması nedeniyle istenilen büyüme hedeflerine erişilememesidir. Bu nedenle bir ülke için kamu ve özel kesim yatırımları ne kadar fazla olursa olsun dış ülke tasarruflarının ülke içerisine girmesi büyüme hedeflerini tutturmada çok önemli bir etken olacaktır. 
Ülkemizde sermaye piyasalarını tek çatı altına toplayan kuruluş olan Borsa İstanbul'da (BIST) faaliyet gösteren firmaların genel olarak yatırımları yurtiçi ve yurtdışı yatırımcıların yatırımlarından oluşmaktadır. Yurtdışı yatırımlar dolaylı ve doğrudan yatırım olarak iki şekilde yapılmaktadır. Dolaylı yatırım fiziki bir yatırım yapmadan sermayedarın hisse senedi, tahvil alımı gibi yollarla gerçekleşen portföy yatırımlarından oluşmaktadır. Doğrudan yatırım ise, ülke sınırları içerisinde yurtdışı yatırımcıların fiziki yatırımlarda (Tesis, Fabrika vb.) bulunmasıdır. Doğrudan yabancı yatırımlar dolaylı yatırımlara göre daha kalıcıdır. Ayrıca doğrudan yatırımlar, teknoloji transferi, istihdam sağlama, rekabeti arttırma ve ekonomik büyümeye doğrudan etki etme özelliği göstermektedir. Bu nedenle ekonomilerde doğrudan yatırımlar önemli yer tutmaktadır. 
Bu çalışmada ekonomik büyüme ve doğrudan yabancı yatırımlarının BIST 100 endeksinde üretim alanında faaliyet gösteren seçilmiş şirketlerin Piyasa değeri/Defter Değeri (PD/DD) oranına etkisi olup olmadığı araştırılmıştır. Bu kapsam da seçilmiş 54 firma araştırmada yer almıştır. Araştırma verisi olarak 2008:04-2018:04 yılları arasında üçer aylık veriler kullanılmıştır. Veriler Panel Veri Regresyon Analizi yöntemi ile uygun tahmin yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda ekonomik büyümenin PD/DD oranı üzerinde pozitif etkide bulunduğu, doğrudan yabancı yatırımların ise negatif etkide bulunduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The source of growth for sustainable growth is generally seen as investments. The main problem of economic growth-oriented economic policies is the inability to achieve the desired growth targets due to insufficient investments. For this reason, no matter how much the public and private sector investments for a country, the penetration of foreign countries into the country will be a very important factor in achieving the growth targets.
In Turkey, the investments of the firms operating in Borsa Istanbul (BIST), which are the institutions that gather capital markets under a single roof, consist of investments of domestic and foreign investors. Foreign investments are made in two ways as indirect and direct investment. Indirect investment consists of portfolio investments that are realized by way of capital stock, bond purchase without making any physical investment. Direct investment is the presence of foreign investors in physical investments (plant, factory etc.) within the borders of the country. Foreign direct investments are more permanent than indirect investments. It also shows direct investments, technology transfer, employment provision, competition enhancement and direct impact on economic growth. Therefore, direct investments have an important place in economies.
In this study, it has been investigated whether economic growth and foreign direct investments have an effect on the market value / book value (PD / DD) ratio of selected companies operating in the production area in BIST 100 index. 54 selected firms were included in this study. The data of the study was used between 2008: 04-2018: 04 and quarterly data were used. Data were analysed with the method of appropriate estimation by the Panel Data Regression Analysis method. As a result of the analysis, it was determined that economic growth had a positive effect on the ratio of PD / DD and foreign direct investments had a negative effect.