Kırşehir yöresi mahalli sanatçılarından Dursun Uçar'ın seslendirdiği türkülerin makam ve usûl açısından incelenmesi
An investigation of folk songs performed by Dursun Uçar, a local artist of Kırşehir region, in terms of maqam and usûl
Yazar: CENK ŞAHİN
Danışman: DOÇ. HAMİT ÖNAL
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music
Dizin: Abdallar = Abdals ; Halk müziği = Folk music ; Kırşehir = Kırşehir ; Mahalli sanatçılar = Local artists ; Makamlar = Modes ; Müzikal analiz = Musical analysis ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; Türküler = Folk songs ; Usul = Rhytm ; Uçar, Dursun = Uçar, Dursun

Özet:
Bu çalışmada, Kırşehir yöresi mahalli sanatçılarından Dursun Uçar tarafından seslendirilen türkülerin müziksel analizine yer verilmiştir. Bu amaçla, sanatçının seslendirdiği 26 türkü, ses kayıtları dinlenerek notaya alınmış, türkülerin ezgisel ve ritmik yapısı Türk Sanat Müziği'nin makam ve usûl kuramında belirtilen özellikler doğrultusunda incelenmiştir. Bu çalışma betimsel bir araştırma olup, verilere ulaşmak amacıyla "görüşme", "gözlem" ve "doküman inceleme" teknikleri kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini Orta Anadolu bölgesi halk müziği geleneğini sürdüren mahalli sanatçılar, örneklemini ise Dursun Uçar ve seslendirdiği türküler oluşturmaktadır. Çalışmanın kavramsal çerçevesi "Türk Müzik Kültürü" , "Kırşehir Tarihi", "Kırşehir Yöresi Türk Halk Müziği", "Kırşehir Yöresi Türk Halk Müziğinde Kullanılan Çalgılar", "Kırşehir Yöresi Türk Halk Müziği'nin Önemli Temsilcileri" ve "Mahalli Sanatçı Dursun Uçar" ın hayatı ve sanatçı kişiliği üzerine kurgulanmıştır. Çalışmanın bulgularından elde edilen sonuçlardan ilki; sanatçının Kırşehir müzik kültürü içerisinde yaygın olarak bilinen bozlakları teknik olarak oldukça iyi düzeyde icra ettiği ve Ekrem Çelebi, Bahri Altaş, Neşet Ertaş ve Nurettin Dadaloğlu gibi yörenin diğer sanatçılarından etkilendiğidir. Çalışmanın bulgularından elde edilen sonuçlardan ikincisi ise usûl kalıpları içerisinde belirlenen darp ve velvelelerin, yöre repertuarında aynı usûlde icra edilen farklı eserlere benzer yapılarla uygulandığıdır. Bu ritmik yapıların, usûllerin zaman içerisinde yöre müziğine göre şekillenmiş çeşitlemeleri olduğunu söylemek mümkündür. Türk halk müziğinde farklı yöre eserleri üzerinde yapılacak benzer çalışmalar ile "Türk Halk Müziği ve Türk Sanat Müziği" arasındaki ilişkinin ortaya çıkarılarak, her iki müzik türünün "Türk Müziği" ana başlığı altında ortak bir terminolojide buluşturulması çalışmanın başlıca önerisidir.

Abstract:
The musical analysis of the folk songs performed by Dursun Uçar, one of the local artists of Kırşehir region, is included in this study. 26 folk songs sung by the artist were recorded as musical notes by listening to the recordings, and the melodic and rhythmic structure of the folk songs were examined in line with the features specified in the maqam and usûl theory of Turkish Classical Music. This study is a descriptive research and "interview", "observation" and "document review" techniques were used to reach the data. The universe of the study consists of local artists who continue the folk music tradition of the Central Anatolia region, and the sample is Dursun Uçar and the folk songs he sings. The conceptual framework of the study is based on "Turkish Music Culture", "History of Kırşehir", "Turkish Folk Music of Kırşehir Region", "Instruments Used in Turkish Folk Music of Kırşehir Region", "Important Representatives of Kırşehir Region Turkish Folk Music" and "The Life and Artist Personality of Local Artist Dursun Uçar". The first result obtained from the findings is that the artist performs the bozlaks, which are widely known in Kırşehir music culture, at a very good technical level, and he is influenced by other artists of the region such as Ekrem Çelebi, Bahri Altaş, Neşet Ertaş and Nurettin Dadaloğlu. The second result is that the darp and velvele determined within the usûl patterns are applied with similar structures to different works performed in the same style in the regional repertoire. It is possible to say that these rhythmic structures and tempos are variations that have been shaped according to the local music over time. The main proposal of the study is to reveal the relationship between "Turkish Folk Music and Turkish Classical Music" and similar studies to be made on different regional works in Turkish folk music, and to bring both music genres together under a common terminology under the main title of "Turkish Music".