18-65 yaş arası kadınlarda kontraseptif yöntemler hakkındaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge levels about contraceptive methods in women aged 18-65
Yazar: BERKAY ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş: Aile planlaması, tüm bireylerin istedikleri sayıda, istedikleri zamanda ve sağlıklı aralıklarla, bakabilecekleri kadar çocuk sahibi olma, sorumluca karar vermeleri ve bu amaçla bilgi, eğitim ve araçlara sahip olmalarıdır. Kontraseptif tekniklerin etkin kullanımı ise kişilerin istenmeyen gebeliklerden sakınmasını, güvenli olmayan küretaj problemlerinin azalmasını hem anne hem bebek için zararlı olabilen kısa gebelik aralıklarının açılmasını sağlar. Bu çalışmanın amacı İzmir Karabağlar ilçesi Basın Sitesi mahallesinde yaşayan 18-65 yaş arası kadınlarda kontraseptif yöntemler hakkındaki bilgi düzeylerini belirlemek ve bununla ilişkili olan faktörleri saptamak, öneriler sunmak ve bu konuya dikkat çekmektir.

Gereç ve Yöntem: Çalışma, kesitsel tanımlayıcı tipte planlanmıştır. Araştırmaya İzmir Karabağlar ilçesi Basın Sitesi mahallesinde yaşayan, gerekli kriterleri karşılayan 452 gönüllü katılımcı dahil edilmiştir. Çalışmada verilerin toplanması amacıyla araştırmacılar tarafından ilgili literatür taranarak oluşturulan 15 sorudan oluşan sosyodemografik veri anketi ve 30 soruluk kontraseptif yöntemler hakkında bilgi düzeyi ölçme anketi kullanılmıştır. 

Bulgular: Çalışmaya 18-65 yaş arası 452 kişi katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 35,14±8,85 (min:18, max:65) olarak bulunmuş olup tamamı kadındır. %80,7'sinin evli olduğu saptanmıştır. Ortalama bilgi düzeyi puanı 14,4±5,77 (min:0, max:30) olarak saptanmıştır. Katılımcılarımızın doğum kontrol yöntemleri ve ilgili diğer koruyucu sağlık hizmetleri hakkındaki bilgi ve deneyimlerinin eksik olduğu saptanmıştır. Katılımcılardan kontrasepsiyon hakkında bilgi edinenlerin, %30,9 oranı ile en sık çevrelerinden bilgi edindikleri bulunmuştur. Katılımcıların eğitim düzeyine göre bilgi düzeyi puanlarına bakıldığında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Eğitim düzeyi arttıkça bilgi düzeyi de artmaktadır. Katılımcıların mesleklerine göre bilgi seviyelerine bakıldığında istatistiksel olarak memur olarak çalışanların bilgi puanı ortalamalarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Katılımcıların gelir düzeyine göre bilgi seviyeleri incelendiğinde geliri giderinden yüksek olanların bilgi puanı ortalamalarının istatistiksel olarak daha yüksek olduğu görülmüştür. 

Sonuç: Çalışmada katılımcıların büyük çoğunluğunun orta düzeyde bilgili olduğu ve bilgi düzeyinin kişilerin eğitim düzeyi, gelir seviyesi, plansız gebelik durumu ve bilgi edinim kaynaklarından etkilendiği saptanmıştır.

Anahtar kelimeler: kontraseptif yöntem, aile planlaması, koruyucu sağlık hizmetleri

Abstract:
Introduction: Family planning is the ability of all individuals to have as many children as they want, at the time they want and at healthy intervals, as many as they can care for, to make responsible decisions and to have the information, education and tools for this purpose. Effective use of contraceptive techniques allows people to avoid unwanted pregnancies, to reduce unsafe curettage problems, and to open short pregnancy intervals that can be harmful for both the mother and the baby. The aim of this study is to determine the level of knowledge about contraceptive methods in women aged 18-65 living in the Basın Sitesi neighborhood of Karabağlar district, Izmir, and to identify the factors associated with this, to offer suggestions and to draw attention to this issue.

Materials and Method: The study was planned as a cross-sectional descriptive type. 452 volunteer participants living in the Basın Sitesi neighborhood of İzmir Karabağlar district and meeting the necessary criteria were included in the research. In order to collect data in the study, a sociodemographic data survey consisting of 15 questions and a 30 questions knowledge level measurement survey about contraceptive methods, created by the researchers by scanning the relevant literature, were used.

Results: 452 people between the ages of 18-65 participated in the study. The average age of the participants was found to be 35.14±8.85 (min: 18, max: 65) and all were women. It was determined that 80.7% of them were married. The average knowledge level score was found to be 14.4±5.77 (min: 0, max: 30). It was determined that our participants lacked knowledge and experience about birth control methods and other related preventive health services. It was found that the participants who learned about contraception most frequently obtained information from their surroundings, with a rate of 30.9%. When the knowledge level scores of the participants were examined according to their education level, a statistically significant difference was found between the groups. As the level of education increases, the level of knowledge also increases. When the knowledge levels of the participants were examined according to their professions, it was found that the average knowledge score of those working as civil servants was statistically higher. When the knowledge levels of the participants were examined according to their income level, it was seen that the average knowledge score of those whose income was higher than their expenses was statistically higher.

Conclusion: In the study, it was determined that the majority of the participants were moderately knowledgeable and the level of knowledge was affected by the education level, income level, unplanned pregnancy status and sources of information.

Key words: contraceptive method, family planning, preventive health services