Denetimli serbestlik sürecindeki yükümlülerde sosyal dışlanma ve yaşam tatmini: Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğü örneği
The social exclusion and life satisfaction of the offenders under probation: An example from Ankara Probation Directorate
Yazar: DAMLA AYGÜN CAN
Danışman: DOÇ. DR. GONCA POLAT
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Denetimli serbestlik sistemi = Probation system ; Denetimli serbestlik sistemi = Probation system ; Dışlanmışlık = Exclusion ; Sosyal bütünleşme = Social integration ; Sosyal dışlanma = Social exclusion ; Yaşam doyumu = Life satisfaction

Özet:
Bu çalışma, sosyal dışlanma ve yaşam tatminini denetimli serbestlik kapsamındaki yükümlüler özelinde ölçmek ve değerlendirmek üzere planlanmıştır. Çalışmada, farklı boyut ve dinamikleri içinde barındıran suç, suçluluk ve sosyal dışlanma olguları birey-çevre etkileşimi çerçevesinde damgalanma ve toplumla yeniden bütünleşme bağlantıları ile ele alınmıştır. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırma, tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri alarak ya da ceza infaz kurumlarından koşullu salıverilerek Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğü'nde infaz süreci devam eden 227 yükümlü ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma amacı doğrultusunda, katılımcıların, sosyo-demografik, ekonomik, suç ve denetimli serbestlik sürecine dair özelliklerinin belirlenmesi için araştırmacı tarafından hazırlanan"Soru Formu", sosyal dışlanmayı ölçmek için Jehoel-Gijsbers ve Vrooman (2007) tarafından geliştirilen "Sosyal Dışlanma Ölçeği" ve yaşam tatminini ölçmek için Diener ve ark. (1985) tarafından geliştirilen "Yaşam Tatmini Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, ekonomik değişkenlerin (çalışma durumu, sosyal güvence, çalışma stili, gelir düzeyi algısı) yükümlülerin hem sosyal dışlanma hem de yaşam tatmini düzeylerini açıklamada önemli bir belirleyici olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, eğitim seviyesi, sağlık durumu, yaşanılan semt/ilçe, suç tekrarı, madde kullanımı, arkadaşlar arasında sabıka durumu ile sosyal dışlanma arasında; medeni durum, cezaevinde geçirilen süre, madde kullanımı, arkadaşlar arasında sabıka durumu ile de yaşam tatmini arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Sosyal dışlanma ve yaşam tatmini arasındaki ilişki ise orta derecede negatif yönlüdür. Bu da yükümlülerin sosyal dışlanma düzeylerinin arttıkça yaşam tatmini düzeylerinin azaldığını ifade etmektedir. Araştırma çerçevesinde, suç davranışı ile hüküm almış bireylerin topumla olan bağlarının devamlılığı açısından denetimli serbestliğin önemli bir konumda olduğu değerlendirilerek, araştırma sonuçlarından hareketle geliştirilen önerilerde, sosyal dışlanma ile mücadele ve bireysel iyilik hali için önemli bir yaklaşım olarak bu bireylerin güçlendirilmesinin temel amaç olduğu vurgulanmaktadır.

Abstract:
This study is planned to measure and evaluate social exclusion and life satisfaction in terms of the probationary subjects under probation. In the study, crime, guilt and social exclusion cases, which involve different dimensions dynamics, were dealt with stigma and reintegration linkages within the framework of individual-environment interaction. The research, in which the quantitative research method was used, was carried out over 227 people who are taking charge of treatment and probation by conditional release from penitentiary institutions within a process continued in Ankara Probation Directorate. For the purpose of the research, the method "Questionnaire Form" developed by the researcher to determine the characteristics of the participants regarding their processes of socio-demographic, economic, crime and probation was used. Additonaly, "Social Exclusion Scale" developed by Jehoel-Gijsbers and Vrooman (2007) to measure social exclusion and, "Life Satisfaction Scale " developed by Diener et all. (1985) to measure life satisfaction methods were used. In addition, significant differences were found between the level of education, health status, the neighborhood/district experienced, crime repeat cases, drug use, between the state of criminal status and social exclusion among friends; marital status, time spent in prison, drug abuse, friendship status and life satisfaction. Within the scope of the research, it is emphasized that probation plays an important role for criminal behavior versus the tie of convicted individuals with the society. According to the suggestions based of research results, it is emphasized that the main purpose is, to strengthen these individuals as an important method for combating social exclusion and individual well-being.