Yoğun bakım hastalarına farklı yatak başı açılarda verilen sırtüstü yatış pozisyonunun hemodinamik parametrelere etkisi
The effect of the decubitus given to intensive care patients at different bedhead angles on hemodynamic parameters
Yazar: ŞENAY YİĞİT AVCI
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK YILMAZ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastalar = Patients ; Hemodinamikler = Hemodynamics ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Vücut pozisyonu = Body position ; Yoğun bakım = Intensive care

Özet:
Bu araştırmada, yoğun bakım hastalarına farklı yatak başı açılarda verilen sırtüstü yatış pozisyonunun hemodinamik parametrelere etkisinin incelenmesi amaçlandı.
Yarı deneysel olarak planlanan bu araştırma, Bursa Uludağ Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nin Genel Cerrahi Yoğun Bakım Ünitesi'nde 1 Mart 2022- 31 Temmuz 2022 tarihleri arasında 50 hasta ile yürütüldü. Her bir hastanın sırtüstü pozisyonda iken yastıksız şekilde yatak başı açıları 0, 20, 30 ve 45 dereceye getirilerek 0. ve 10. dakikadaki santral venöz basınç, sistolik kan basıncı, diastolik kan basıncı, kalp atım hızı, solunum sayısı, periferik oksijen satürasyonu olan hemodinamik ölçümleri kayıt edildi. Elde edilen veriler Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Friedman testi, Pearson Ki-kare ve Fisher'in Kesin Ki-kare testleri kullanılarak değerlendirildi.
Çalışmaya dahil edilen yoğun bakım hastalarının farklı yatak başı açılarında (0, 20, 30 ve 45 derece) iken ve 0. ve 10. dakika da ölçülen santral venöz basınç ve diastolik kan basıncı ortalamalarında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunurken, sistolik kan basıncı, kalp atım hızı, solunum sayısı ve periferik oksijen satürasyonu ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı saptandı. Ayrıca, mekanik ventilasyon desteği alan hastaların 45 derece yatak başı açısında kaydedilen santral venöz basınç değerlerinin, diğer yatak başı açılarında ölçülen değerlere göre anlamlı olarak yüksek olduğu belirlendi.
Bu çalışmanın sonucunda; yoğun bakım hastalarının sırtüstü pozisyonda yatak başı 30 derecede iken, başta santral venöz basıncı olmak üzere hemodinamik parametrelerinin yatak başı 0 dereceye getirilmeden de güvenli olarak ölçümlerinin yapılabileceği bulundu.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the effect of decubitus given to intensive care patients at different bedhead angles on hemodynamic parameters.
This semi-experimentally planned study was conducted in the General Surgery Intensive Care Unit of Bursa Uludağ University Health Research and Application Center between March 1, 2022 and July 31, 2022 with 50 patients who met the criteria for admission to the study and voluntarily agreed to participate in the study. While each patient was in the decubitus, the bedhead angles were brought to 0, 20, 30 and 45 degrees without pillows and hemodynamic measurements with central venous pressure, systolic blood pressure, diastolic blood pressure, heart rate, respiratory rate, peripheral oxygen saturation at 0th and 10th minutes were recorded. The obtained data were evaluated using Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis test, Friedman test, Pearson Chi-square, Fisher-Freeman-Halton and Fisher's Exact Chi-square tests. 
While there was a statistically significant difference in the average of central venous pressure and diastolic blood pressure measured at 0th and 10th minute while the intensive care patients included in the study were at different bedhead angles (0, 20, 30 and 45 degrees), there was no significant difference between systolic blood pressure, heart rate, respiratory number and peripheral oxygen saturation averages. In addition, the central venous pressure values recorded at 45 degree bedhead angle of the patients receiving mechanical ventilation support were significantly higher than the values measured at other bedhead angles.
As a result of this study, while the bedhead of intensive care patients was at 30 degrees in the decubitus, hemodynamic parameters, especially central venous pressure, could be safely measured without bringing the bedhead to 0 degrees.