Yabancı diller yüksekokulu müdürlerinin dağıtıcı liderlik davranışlarının öğretim elemanlarının iş doyumları üzerindeki etkisi
The effect of distributive leadership behaviours of foreign language schools' principals on the job satisfaction of instructors
Yazar: SEHER İŞCAN
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN TANRIÖĞEN
Pamukkale Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yüksek okullar = High school ; Öğretim elemanları = Instructors ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yabancı diller yüksekokulları müdürlerinin dağıtıcı liderlik davranışlarının öğretim elemanlarının iş doyumları üzerine etkisini belirlemektir. Araştırmanın örneklemini,  2013 -2014 öğretim yılında üniversitelerin yabancı diller yüksekokullarında görev yapan 416 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, YDYO müdürlerinin dağıtıcı liderlik davranışlarının öğretim elemanlarının iş doyumuna etkisini ölçmek için Kouzes ve Posner tarafından geliştirilen "Liderlik Davranışı Envanteri" kullanılmıştır. İş doyumunu ölçmek için ise "Minnesota İş Doyumu Ölçeği" uygulanmıştır. Verilerin analizinde medyan, standart sapma, Mann Whitney U, Kruskal -Wallis testleri ve doğrusal regresyon analizi gibi tekniklerden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, yabancı diller yüksekokullarında görev yapan öğretim elemanlarının, müdürlerinin dağıtıcı liderlik davranışlarını gösterme sıklıklarına ilişkin yanıtları "ara sıra" düzeyinde çıkmıştır. Ayrıca dağıtıcı liderlik alt boyutlarına ve iş doyumuna ilişkin algılarda kadın ve erkek öğretim elemanları arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Yaş değişkeni model olma ve cesaretlendirme boyutları için,  eğitim durumu değişkeni de tüm alt boyutlar için öğretim elemanları arasında farklı algı yaratmaktadır. Öğretim elemanlarının iş doyum algıları "memnunum" düzeyinde çıkmıştır. Bir diğer sonuca göre yaş, mesleki kıdem, eğitim durumu ve müdürlerin uzmanlık alanları değişkenleri öğretim elemanlarının iş doyumuna ilişkin algılarını farklılaştırmaktadır. Dağıtıcı liderlik davranışlarının öğretim elemanlarının iş doyumu ve boyutları üzerine etkisi anlamlıdır. İmkan tanıma boyutundaki davranışlar öğretim elemanlarının hem içsel doyumlarını hem de dışsal doyumlarını anlamlı bir şekilde etkilerken, cesaretlendirme boyutundaki davranışların öğretim elemanlarının dışsal doyumu üzerine etkisi anlamlı çıkmıştır.



Anahtar Kelimeler: Müdür, Dağıtıcı Liderlik, Öğretim Elemanı, İş doyumu

Abstract:
The purpose of this study is to determine the effect of distributive leadership behaviors of foreign language schools' principals on the job satisfaction of instructors. The sample of the study consists of 416 instructors working in the school of foreign languages of universities in 2013-2014 academic year. The data has been gathered through "Leadership Practices Inventory" by Kouzes And Posner to measure the effect of distributive leadership behaviors of foreign language schools' principals on the job satisfaction of instructors. "Minnesota Job Satisfaction Questionnaire" has been applied to measure the job satisfaction of the instructors. The data has been analyzed by using such techniques as median, standard deviation, Mann Whitney U, Kruskal –Wallis tests and linear regression. At the end of the study, the mean square of the frequency of distributive leadership behaviours of foreign language school principals according to the instructors was found to be "sometimes" level.  Also, there was not a significant difference between men and women in terms of their distributive leadership and job satisfaction perceptions. There was a significant difference among the instructors on distributive leadership behaviours of principals according to age for "modelling the way" and "encouraging the heart" and "educational degree" for all dimensions. The instructors' perception on their job satisfaction was obtained at "satisfied" level. Another result indicates that there was  a significant difference among the instructors on job satisfaction according to age, seniority, educational degree and the professions of the principals. There is a significant effect of distributive leadership behaviours of principals on the job satisfaction of the instructors. The behaviours of "Enabling others to act" dimension strongly affect both the intrinsic and extrinsic motivation of the instructors while " Encouraging the heart" dimension has significant effect on instructors' extrinsic motivation.




Key Words: Principal, Distributive Leadership, Instructor, Job Satisfaction