Tokat-Kazova şartlarında bazı kenevir (Cannabis sativa L.) çeşit ve populasyonlarının bitkisel ve verim özelliklerinin belirlenmesi
Determination of herbal and yield properties of some hemp (Cannabis sativa var. L) variety and populations in Tokat-Kazova conditions
Yazar: TALİP KOÇER
Danışman: PROF. DR. GÜNGÖR YILMAZ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Endüstri Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kenevir = Hemp ; Lifler = Fibers ; Tohum verimi = Seed yield ; Tokat-Kazova = Tokat-Kazova ; Uyum = Adaptation ; Verim = Yield ; Çeşitlilik = Diversity

Özet:
Bu çalışmada, Tokat-Kazova ekolojisinde 14 kenevir genotipinin lif ve tohum üretimi bakımından verim parametreleri incelenmiştir. Bitki materyali olarak yurt dışından temin edilen beş monoik çeşit (Futura 75, USO 31, Fedora 17, Santhica 27, Ferimon12) ve yurt içinden temin edilen dokuz dioik popülasyon (Narlısaray, Kavacık, Van, Maltepe1, Maltepe 2, Maltepe 3, Maltepe 4, Eminönü1, Eminönü 3) kullanılmıştır. Genotipler lif (tam çiçeklenme dönemi) ve tohum (tohum olgunluk dönemi) üretimine yönelik 2 farklı dönemde hasat edilmişlerdir. Çalışmada çıkış süresi, bitki boyu, sap çapı, teknik sap uzunluğu, yan dal sayısı, biyolojik kütle verimi, yaş sap verimi, kuru sap verimi, lif oranı, lif verimi, tohum verimi ve yağ oranı parametreleri ayrı ayrı incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, lif için yapılan hasatta bitki boyu, biyolojik kütle verimi, kuru sap verimi ve lif verimi bakımından monoik çeşitlerde Futura 75 çeşidi öne çıkarken, dioik popülasyonlarda Narlısaray genotipi öne çıkmıştır. En yüksek lif verimi monoik çeşitlerde Futura 75 çeşidinden (493.64 kg/da), dioik popülasyonlarda ise Narlısaray popülasyonundan (511.06 kg/da) elde edilmiştir. Tohum için yapılan hasatta ise bitki boyu, kuru sap verimi ve lif verimi bakımından monoik çeşitlerde Futura 75 çeşidi öne çıkarken, dioik popülasyonlarda Narlısaray genotipi öne çıkmaktadır. En yüksek tohum verimi monoik çeşitlerde Futura 75 çeşidinden (288.30 kg/da), dioik popülasyonlarda ise Maltepe 2 popülasyonundan (205.69 kg/da) elde edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre, Tokat-Kazova ekolojisinde her iki hasat döneminde de monoik çeşitlerde Futura 75 çeşidi, dioik popülasyonlarda ise Narlısaray popülasyonu diğerlerinden daha iyi sonuçlar verdiği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, yield parameters of 14 hemp genotypes in terms of fiber and seed production were investigated in Tokat-Kazova ecology. Five monoic cultivars obtained from abroad (Futura 75, USO 31, Fedora 17, Santhica 27, Ferimon12) and nine dioecious populations obtained from the country (Narlısaray, Kavacık, Van, Maltepe1, Maltepe 2, Maltepe 3, Maltepe 4, Eminönü1, Eminönü 3) as plant material were used. Genotypes were harvested in 2 different periods for fiber (full flowering period) and seed (seed maturity period) production. In the study, emergence time, plant height, stem diameter, technical stem length, number of lateral branches, biomass yield, fresh stem yield, dry stem yield, fiber rate, fiber yield, seed yield and oil rate were investigated separately for both harvest periods. According to the results obtained, Futura 75 cultivar stands out in monoic cultivars in terms of plant height, biomass yield, dry stem yield and fiber yield, while Narlısaray genotype stands out in dioic populations. The highest fiber yield was obtained from Futura 75 cultivar (493.64 kg/da) in monoic cultivars and Narlısaray genotype (511.06 kg/da) in dioic populations. In the harvest for seeds, Futura 75 cultivar stands out in monoic cultivars in terms of plant height, dry stem yield, fiber yield and seed yield, while Narlısaray genotype stands out in dioic populations. The highest seed yield was obtained from Futura 75 cultivar (288.30 kg/da) in monoic cultivars and Maltepe 2 genotype (205.69 kg/da) in dioic populations. According to the results obtained from the study, Futura 75 cultivar in monoic cultivars and Narlısaray genotype in dioic populations stand out in both harvest periods in Tokat-Kazova ecology.