Suç davranışının açıklanmasına yönelik modern araştırmalar ışığında biyososyal yaklaşım ve insan hakları temelli eleştiriler
Biosocial approach and human rights based critiques in the context of modern criminological studies
Yazar: GÜLBAHAR BAKIR YÖŞ
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ALGAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Biyopsikososyal yaklaşım = Biopsychosocial approach ; Genetik = Genetics ; Genetik ilişki = Genetic relationship ; Kamu hukuku = Public law ; Suç = Crime ; Suç sosyolojisi = Crime sociology ; Suçu destekleyen düşünceler = Criminal thinking ; Tıbbi müdahale = Medical treatment ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Bu çalışmada, son yıllarda kriminoloji alanında giderek daha fazla ilgi çeken biyososyal kriminolojik yaklaşım ve bu yaklaşıma yönelik insan hakları temelli eleştiriler incelenmiştir. Suç davranışının kökenine dair çok sayıda teori bulunmaktadır. Bu teorilerden bazıları suçu açıklamak üzere yalnızca bireysel farklılıklara, diğer bazıları ise sosyolojik/çevresel faktörlere odaklanmıştır. Biyososyal yaklaşım ise, suç davranışının nedenini genetik ve çevresel faktörlerin etkileşiminde aramaktadır. İnsanların hem genlere sahip biyolojik bir organizma hem de toplum içerisinde yaşayan sosyal bir varlık olduğu gerçeğinden hareket eden biyososyal yaklaşım, suç davranışının açıklanabilmesi için bu iki faktörün birlikte ele alınması gerektiğini ileri sürmektedir. Nitekim, son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar, bireyin sahip olduğu kalıtsallık içeren bazı biyolojik, nörolojik ve hormonal hususiyetlerin suç davranışına belirli bir oranda etki ettiğini göstermektedir.

       Diğer taraftan, biyososyal yaklaşımın, genetik ve suç davranışı arasında bağlantı kurmasının, gelecekte deterministik bir suç anlayışına, zorunlu tıbbi müdahalelere, ırkçılığa, ayrımcılığa ve daha bir çok soruna neden olabileceği belirtilmektedir. Suçun kaynağını bireysel özelliklerde arayan bir anlayışın, çözümü bireye müdahale de göreceği, bu çerçevede suçun önlenmesi adına bireylere yönelik önleyici mahiyette bir takım tıbbi/genetik müdahalelere başvurulabileceği ifade edilmektedir. Bu tür müdahale ve/veya önleyici tedbirlerin geri dönülmez nitelikte hak ihlallerine neden olacağından endişe edilmektedir.

Abstract:
In this study, the biosocial criminological approach, which has become increasingly popular in the field of criminology in recent years, and human rights-based criticisms towards this approach have been examined. There are many theories suggesting different theses about the origin of criminal behavior. Some of these theories focused solely on individual differences or on the biological structure of the offender to explain crime, while others sought crime on sociological / environmental factors. The biosocial approach, seeks the cause of crime in the interaction of genetic and environmental factors. taking into account that humans are both a biological organism with genes and a social being living in society, the biosocial approach suggests that these two factors should be used together in order to explain criminal behavior. As a matter of fact, recent scientific research shows that some biological, neurological and hormonal features that contain heredity have an effect on criminal behavior. 

        On the other hand, it is stated that the connection between biosocial approach and genetic and criminal behavior may cause a deterministic crime understanding, compulsory medical interventions, racism, discrimination and many other legal and/or ethical problems. Critics also claim that an understanding that seeks the source of the crime in individual characteristics is very likely to propose a number of preventive medical / genetic interventions can be applied to individuals on behalf of the prevention of crime. There is concern that such intervention and / or preventive measures will lead to irreversible violations of rights.