Akıllı şehir yaklaşımında belediye yönetişiminde sosyal sermayenin rolü
The role of social capital in municipal governance in smart city approach
Yazar: ELİS DİNÇER
Danışman: PROF. DR. İNCİ PARLAKTUNA
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Türkiye'de akıllı şehir dönüşümü için 2019 yılında T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından ''2020-2023 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı'' hazırlanmıştır. Plan, dünyanın dördüncü Türkiye'nin birinci akıllı şehir stratejisi ve eylem planıdır. Planda, dört stratejik amaç, dokuz hedef, kırk eylem ve çeşitli performans göstergeleri belirlenmiştir. Üçüncü stratejik amaç kapsamında yer alan beş numaralı eylem ''Kamu değeri yüksek akıllı şehir projeleri geliştirilerek etkin bir şekilde planlanması, hayata geçirilmesi ve yaygınlaştırılması sağlanacaktır'' eylemidir. Bu kapsamda ''Ulusal Akıllı Şehir Proje Envanteri Varlığı'' performans göstergelerinden biri olarak belirlenmiştir. Bu nedenle T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü tarafından ''Proje Envanteri'' hazırlanmıştır. Bu çalışmada Türkiye'de akıllı şehir dönüşüm sürecinde geliştirilen akıllı şehir projelerinde belediyelerin sosyal sermayelerinin rolünü belirlemek amaçlanmıştır. Bu kapsamda ''Proje Envanteri'' doküman analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. ''Proje Envanteri'' ve bu kapsamda ''Akıllı Şehirler Portalı'' araştırmanın veri setini oluşturmaktadır. Proje Envanteri'nde yer alan iki yüz elli dokuz akıllı şehir projesinin durumu sorgulanmış ve bu kapsamda akıllı şehir projeleri; ''Başlama ve Bitiş Tarihi Belirsiz ya da Başlamamış'', ''Devam Eden'' ve ''Tamamlanan'' nitelikte olmak üzere kategorize edilmiştir. ''Başlama ve Bitiş Tarihi Belirsiz ya da Başlamamış'' nitelikteki altmış iki akıllı şehir projesi çalışma kapsamına alınmamıştır. ''Tamamlanan'' nitelikteki seksen dört akıllı şehir projesi ve ''Devam Eden'' nitelikteki yüz on üç akıllı şehir projesi çalışma kapsamına alınmıştır.  Elde edilen bulgulara göre yapılan değerlendirmeler sonucunda; Türkiye'de akıllı şehir dönüşümüne ilişkin geliştirilen akıllı şehir projelerinde büyükşehir ve il belediyeleri tarafından gösterilen performansın henüz yeterli düzeyde olmadığı ancak sosyal sermaye birikimi yüksek olan belediyelerin akıllı şehir dönüşümüne ilişkin çok daha fazla ve nitelikli proje geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Akıllı Şehir, Doküman Analizi, Sosyal Sermaye, 2020-2023 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı.

Abstract:
In 2019, the Ministry of Environment and Urbanisation prepared the ''2020-2023 National Smart Cities Strategy and Action Plan'' for smart city transformation in Turkey. The Plan is the fourth smart city strategy and action plan in the world and the first in Turkey. In the plan, four strategic objectives, nine targets, forty actions and various performance indicators were determined. The action numbered five under the third strategic objective is ''Smart city projects with high public value will be developed and effectively planned, implemented and disseminated''. In this context, ''Existence of National Smart City Project Inventory'' has been determined as one of the performance indicators. For this reason, ''Project Inventory'' has been prepared by the General Directorate of Geographical Information Systems of the Ministry of Environment, Urbanisation and Climate Change. In this study, it is aimed to determine the role of social capital of municipalities in smart city projects developed in the smart city transformation process in Turkey. In this context, ''Project Inventory'' was analysed using document analysis method. ''Project Inventory'' and ''Smart Cities Portal'' constitute the data set of the study. The status of two hundred and fifty-nine smart city projects in the Project Inventory was questioned and in this context, smart city projects were categorised as ''Start and End Date Uncertain or Not Started'', ''Ongoing'' and ''Completed''. Sixty-two smart city projects with ''Start and End Date Uncertain or Not Started'' were not included in the study. Eighty-four ''Completed'' smart city projects and one hundred and thirteen ''Ongoing'' smart city projects were included in the study.  As a result of the evaluations made according to the findings obtained; it has been concluded that the performance of metropolitan and provincial municipalities in smart city projects developed for smart city transformation in Turkey is not yet at a sufficient level, but municipalities with high social capital accumulation have developed much more and qualified projects related to smart city transformation.
Keywords: Smart City, Document Analysis, Social Capital, 2020-2023 National Smart Cities Strategy and Action Plan.