Şizofreni hastalarına bakım veren yakınlarının depresyon, tükenmişlik ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinin saptanması
Determination of depression, burnability and psychological resistance levels of the care of schizophrenia patients
Yazar: SELİN GÜLBOL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ARI
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Depresyon = Depression ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Tükenmişlik = Burnout ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Şizofreni hastalarına bakım verenlerde en sık görülen psikiyatrik bozukluklar arasında Tükenmişlik Sendromu ve Majör Depresif Bozukluk sayılabilir. Bu çalışma ile Hatay'da bir üniversite hastanesine başvuran şizofreni hasta bakım verenlerinin depresyon, psikolojik dayanıklılık ve tükenmişlik düzeylerini saptamak ve çeşitli sosyodemografik değişkenler ile ilişkisini araştırmak ve bu değişkenleri kontrol grubu ile karşılaştırmak amaçlanmıştır.
Yöntem: Kesitsel nitelikteki bu çalışma 2019 yılında Hatay'da yaşayan 18 yaş üzeri şizofreni hastalarının bakım verenlerinde ve kontrol grubunda yapıldı. Çalışmaya Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi (HMKU) Psikiyatri polikliniğine başvuran ve dahil edilme kriterlerini sağlayan DSM-5'e göre şizofreni tanısı almış tüm hastaların bakım veren 80 kişi ve sağlıklı gönüllülerden oluşan 80 kişi kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edildi. Katılımcılara uygulanacak anket araştırmacılar tarafından yapılandırılmış olup, Sosyodemografik veriler (bakım veren, hasta ve kontrol grubu olmak üzere), Maslach Tükenmişlik Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri ve Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği bölümlerinden oluşan anket uygulanarak, depresyon düzeyi, psikolojik dayanıklılık ve tükenmişlik düzeyi değerlendirildi. İstatistiksel analizlerde Mann Whitney-U, Kruskal Wallis ve Spearman Korelasyon testleri kullanıldı ve p<0,05 önemli kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların Pozitif ve Negatif Semptom Skala (PANNS) skoru ortalaması 100,45±31,43, Klinik Global İzlem (CGI) skor ortalaması 5,74±0,61) idi. Çalışmamızda bakım verenlerde Maslach Tükenmişlik Ölçeği skoru ortalaması 60,56±9,67, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği skoru ortalaması 45,83±10,85,
Beck Depresyon Envanteri skoru ortalaması ise 14,60±7,54 olarak bulundu. Kontrol grubunda ise, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği skoru ortalaması 48,09±11,23, Beck Depresyon Envanteri skoru ortalaması ise 11,19±7,10 olarak bulundu Bakım verenin ek fiziksel rahatsızlığı olması, hasta ile aynı evde yaşama, hastaya sözel şiddet uygulama, bakım veren yaşı, bakım ve hastalık süresi, hastanede yatış sayısı, PANSS ve CGI ile ölçek skorları arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05).
Sonuçlar: Şizofreni hastalarına bakım verenlerde kontrol grubuna göre depresyon ve tükenmişlik düzeyi daha fazla, psikolojik dayanıklılık düzeyleri daha az olarak bulunmuştur. Bu durum bazı sosyodemografik ve klinik bulgularla ilişkilidir ve yaygınlığının saptanıp gerekli müdahalelerin yapılmaması hem hastalar açısından hem de bakım verenler açısından önemli sonuçlar doğuracaktır.

Anahtar Kelimeler: Psikolojik Dayanıklılık, Şizofreni, Tükenmişlik, Depresyon

Abstract:
Aim: The most common psychologic disorders among people taking care of schizophrenia patients are Burnout Syndrome and Major Depressive Disorder. The aim of this study was to determine the depression, psychological resillience and burnout levels of schizophrenic caregivers who applied to a university hospital in Hatay and to search their relationship with various sociodemographic variables and to compare these variables with the control group.
Methods: This cross-sectional study is performed in 2019 on caregivers of schizophrenia patients, above 18 years, who lives in Hatay. According to DSM-5, who applied to the psychiatry outpatient clinic of Hatay Mustafa Kemal University Hospital (HMKU) and included the criteria for inclusion, 80 people, consisting of 80 volunteers and healthy volunteers, were included in the study. The survey performed on participants is structured by researchers and consists of Sociodemographic datas (of patient, nurser and control group), Maslach Burnout Scale, Beck Depression Inventory and Psychological Hardiness Scale. With these data we evaluated psychological resillience, depression and burnout level. Mann Whitney U test Kruskal Wallis and Sperman Correlation Test are used and p<0,05.
Results: PANSS score mean is 100,45±31,43, CGI score mean is 5,74±0,61 of participants. In study, Maslach Burnout Scale score is 60,56±9,67, Psychological Hardiness Scale score is 45,83±10,85, Beck Depression Inventory score is 14,60±7,54 in caregivers. In control group Psychological Hardiness Scale score is 48,09±11,23, Beck Depression Inventory score is 11,19±7,10. A meaningful relationship found between scales scores and PANSS, CGI, pyhsical comorbidity of caregivers, living with patient at the same house, verbal violence, age of caregivers, duration of illness and nursing, duration of hospital stay (p<0,05).
Conclusion: Depression and burnout levels were found to be higher and psychological resillience levels were lower in the caregivers of schizophrenia patients than the control group. This situation is associated with some sociodemographic and
clinical findings. If the prevelance is not determined and the required intervention is not done, important consequences will develop both for the patients and the caregivers.

Key words: Psychological Resilience, Schizophrenia, Burnout, Depression