Endodontik tedavi görmüş dişlerde kavite temizleme tekniklerinin çeşitli adeziv sistemlerin dentine bağlantısına etkileri
Effects of cavity cleaning techniques on various adhesive systems to bond of dentin in endodontically treated teeth
Yazar: FEHİME ALKAN
Danışman: DOÇ. DR. HACER DENİZ ARISU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı / Şan Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental bonding = Dental bonding ; Dental kavite preparasyonu = Dental cavity preparation ; Dental stres analizi = Dental stress analysis ; Dental çimentolar = Dental cements ; Dişler = Teeth ; Endodonti = Endodontics ; Etanol = Ethanol ; Klorheksidin = Chlorhexidine

Özet:
Bu tez çalışmasında amaç endodontik tedavi yapılmış dişlerde çinko oksit öjenol (ZOE)  içerikli geçici restoratif materyalin mekanik olarak uzaklaştırılmasından sonra uygulanacak kavite temizleme tekniklerinin, çeşitli adeziv sistemlerin dentine bağlanma dayanımına etkisini değerlendirmektir. Çalışmada 90 adet çekilmiş, çürüksüz, gömülü insan üçüncü büyük azı dişi kullanıldı. Dişlerin koronal kısımları yüksek hızda dönen elmas frez ile akan su altında düzleştirildi ve oklüzal giriş kavitesi hazırlandı. Dişlere kök kanal tedavisi yapıldı, giriş kavitesi ZOE içeren geçici dolgu maddesi ile kapatılarak 7 gün 370 C, karanlık ortamda distile su içinde bekletildi. 7 günün sonunda geçici dolgu maddesi elmas frez yardımıyla akan su altında uzaklaştırıldı. Dişler rastgele üç gruba ayrıldı. Grup 1 (n=30) kontrol grubu olarak ayrıldı ve ZOE siman uzaklaştırıldıktan sonra adeziv sistemler uygulandı. ZOE siman uzaklaştırıldıktan sonra kaviteler Grup 2'de %2'lik klorheksidin diglukonat (n=30) ile, Grup 3'de ise etanol (n=30) ile temizlendi. Sonrasında ise üç aşamalı tam pürüzlendirmeli (Adper Scotchbond Multi-Purpose, 3M ESPE, ABD) iki aşamalı kendinden pürüzlendirmeli (Clearfil SE Bond, Kuraray, Noritake, Japonya), tek aşamalı kendinden pürüzlendirmeli (Clearfil S3 Bond, Kuraray, Noritake, Japonya), universal (All-Bond Universal, Bisco, Schamburg, IL, ABD) ve klorheksidin içeren universal adeziv sistem (Peak™ Universal Bond, Ultradent, South Jordan, ABD) uygulandı ve dişler kompozit rezin (Z 250; 3M ESPE, St. Paul, ABD) ile restore edildi (n=6). Örneklere 10000 kez 250 N ağırlığında oklüzal kuvvet, oklüzal yükleme cihazı (Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi, Ankara, Türkiye) kullanılarak uygulandı. Örneklerden yüzey alanı yaklaşık 1mm2 olan çubuk şeklinde numuneler elde edildi ve mikrogerilim bağlanma dayanımı testi yapıldı. Kırılma tipleri stereomikroskopta incelendi. Her gruptan faklı kırılma tipi görülen numuneler taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile incelendi. Ayrıca 6 adet diş mesio-distal olarak elmas separe kullanılarak ikiye ayrıldı. Sonrasında bu örneklere nemli pamuk, asitle pürüzlendirme, klorheksidin, etanol, asitle pürüzlendirme-klorheksidin ve asitle pürüzlendirme-etanol uygulandı ve SEM analizi yapıldı. Yapılan istatistiksel analiz ve SEM analizi sonuçlarına göre en yüksek bağlanma dayanımı değerleri 30 sn %100'lük etanol uygulaması sonrasında klorheksidin içeren universal adeziv rezin ile elde edildi. En düşük bağlanma dayanımı sonuçları ise test öncesi kırılmalar görülen kontrol grubu tek aşamalı kendinden pürüzlendirmeli adeziv sistemde ve 30 sn %2'lik klorheksidin diglukonat uygulaması sonrası klorheksidin içeren universal adeziv sistemin kullanıldığı gruplarda gözlendi. Bu in vitro deney koşulları altında 30 sn %100'lük etanol uygulamasının kontrol grubu ve 30 sn %2'lik klorheksidin diglukonat uygulamasına göre daha temiz dentin yüzeyleri oluşturduğu, ZOE artıklarını dentinden uzaklaştırarak adeziv rezinlerin penetrasyonunu arttırabileceği söylenebilir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the effect of the application of cavity cleaning methods on dentine bonding strength of various adhesive systems after mechanically removing the temporary restorative material that contains zinc oxide eugenol for endodontically treated teeth. For this study, 90 extracted, non-carious human third molar teeth were used. The coronal parts of the teeth were removed under running water, using a diamond bur and occlusal access cavities were prepared. Root canal treatments were performed. After the root canal treatments, tooth were filled using temporary filling material that contains zinc oxide eugenol and they were stored 7 days at 37°C in distilled water. Temporary filling material was removed using diamond bur under running tap water. Tooth were randomly diveded into three groups and five subgroups. Group1 was nominated as control (n=30) and temporary filling material was removed only mechanically with burs. After the removal of temporary filling material cavities were cleaned with 2% chlorhexidine digluconate in Group 2 and with ethanol in Group 3. After cleaning, 3 step total etch, 2 step self etch, single step self etch systems, universal adhesive and chlorhexidine containing universal adhesive system were applied and teeth were restored with composite resin. An occlusal force of 250N was applied 10,000 times with an occlusal loading device (Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi, Ankara, Türkiye). Specimens were sectioned into beams with a surface area of 1 mm2. Microtensile bond strength test was performed. Failure modes were determined under a stereomicroscope. Specimens that showed different failure modes were analyzed with scanning electron microscope. Furthermore 6 tooth were separeted into two parts mesio-distally with diamond disk. Subsequently, these samples were treated with moist cotton pellet, acid roughening, chlorhexidine, ethanol, acid roughening-chlorhexidine and acid roughening-ethanol. Dentin surfaces were analysed with scanning electron microscope (SEM). Statistical analysis and SEM analysis showed that the highest dentin bond strength was observed in clorhexidine containing universal adhesive system after application of 100% ethanol for 30 seconds. The lowest bond strength values were observed in one step self etch adhesive system application in control and in chlorhexidine containing universal adhesive system after 2% chlorhexidine digluconate application for 30 seconds. Within the limitations of this in vitro study, it can be concluded that 100% ethanol application for 30 seconds created cleaner dentin surfaces and could increase the adhesive penetration by removing the ZOE residues better than control and 2% chlorhexidine digluconate application for 30 seconds.