Madde kullanım bozukluğu olan bireylerin duygusal farkındalık ve öz-kontrol düzeylerinin çeşitli değişkenlerle incelenmesi
Investigation of emotional awareness and self control levels of individuals with substance use disorder with various variable
Yazar: ESRA ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUDU KARAKAYA
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Duygusal farkındalık = Emotional awareness ; Duygusal farkındalık = Emotional awareness ; Hemşirelik = Nursing ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Öz kontrol = Self-control ; Öz kontrol = Self-control

Özet:
Amaç: Bu çalışma madde kullanım bozukluğu olan bireylerin duygusal farkındalık ve öz kontrol düzeylerinin çeşitli değişkenlerle incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı-ilişki arayıcı türde olan bu çalışma, Akdeniz Üniversitesi Rektörlüğü'ne bağlı Alkol ve Madde Bağımlılığı Araştırma Uygulama Merkezi'nde Temmuz 2019- Kasım 2020 tarihleri arasında yapılmıştır.  Örneklem, evreni bilinen örnekleme yöntemiyle belirlenmiş olup, implant tedavisi alan ve detoksifikasyon tedavisini tamamlamış toplam 144 birey çalışma kapsamına alınmıştır. Madde kullanım bozukluğu olan bireylerin 139'u erkek, yaş ortalaması 28.53, madde kullanmaya başlama yaşı 18.41'dir.  Veriler, "Kişisel Bilgi Formu", "Duygusal Farkındalık Düzeyi Ölçeği" ve "Kısa Öz- Kontrol Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır.
Bulgular: Bireylerin duygusal farkındalık düzeyleri ortalama 50.31 puan, öz-kontrol düzeyleri ise ortalama 28.73 puan olarak belirlenmiştir.  Bireylerin %85.4'ünün duygusal farkındalık puanı, %81.2'sinin öz-kontrol puanı düşük bulunmuştur. Katılımcıların bireysel özelliklerine göre duygusal farkındalık düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmazken (p>.05), eğitim durumu, çalışma durumu, gelir düzeyi, kendine zarar verici davranışta bulunma durumu ve intihar girişiminde bulunma durumu açısından öz-kontrol düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (p<.05). Duygusal farkındalık düzeyi ile öz-kontrol düzeyi arasında çok zayıf, negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (r= -.17, p<.05).
Sonuç: Madde kullanım bozukluğu olan bireylerin duygusal farkındalık ve öz-kontrol düzeyleri düşüktür. Duygusal farkındalık ile öz-kontrol arasında negatif bir ilişki bulunmaktadır. Bu bireylerde duygusal farkındalığı ve öz-kontrolü artırmak ve duygu yönetimini geliştirmek üzere müdahalelerin planlanması önerilmektedir. 
Anahtar Kelimeler: duygusal farkındalık, madde kullanım bozukluğu, öz kontrol, psikiyatri hemşireliği

Abstract:
Objective: This study was conducted to investigate of the emotional awareness and self-control levels of individuals with substance use disorders with various variables.
Method: This descriptive-correlational study was conducted between July 2019 and November 2020 at Alcohol and Substance Abuse Research and Application Center (AMBAUM) of Akdeniz University Medical School. The sample universe was determined by the known sampling method and a total of 144 people who received implant treatment and completed detox treatment were included in the study. 139 of the individuals with substance use disorder are male, the average age is 28.53, the age of starting to use substances is 18.41. The data were collected using "Personal Information Form", "Emotional Awareness Scale" and "Brief Self-Control Scale".
Results:  The emotional awareness level of individuals with substance use disorder is is determined to be 50.31 points on average, and their self-control level is 28.73 points on average. The emotional awareness score of 85.4% of the individuals and the self-control score of 81.2% were found to be low. While there is no statistically significant difference between the emotional awareness levels of the participants according to their individual characteristics (p> .05), It was found that there is a statistically significant difference between the levels of self-control in terms of educational status, employment status, income level, self-injurious behavior and suicidal attempts (p <.05). It was found that there is a very weak, negatively significant relationship between the emotional awareness level and the self-control level. (r = -.17, p <.05).
Conclusion: Individuals with substance use disorders have low levels of emotional awareness and self-control. There is a negative relationship between emotional awareness and self-control. It is recommended to plan interventions to increase emotional awareness and self-control and improve emotion management in these individuals .
Key words: emotional awareness, substance use disorder, self-control, psychiatric nursing