Anadolu halk hikâyeleri ve kültüründe, mit algısı ve sanat eserlerinde kültürel imgelerin analizi
Myth perception in Anatolian folktales and culture and analysis of cultural images in artworks
Yazar: FADİME PEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. TUBA GÜLTEKİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Halk hikayeleri = Folk tales ; Mitler = Myths ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat eserleri = Artistic works ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Türk halk giysileri = Turkish folk clothes ; Türk halk hikayeleri = Turkish folk stories

Özet:
Halk hikâyeleri geçmişteki insanların duygu ve düşüncelerini, gelenek ve göreneklerini yansıtması toplumumuzun geleceği için önemli ve değerlidir. Hikâyeler, destanlar, destanların içeriğinde yer alan mitsel ögeler ve efsaneler dilden dile, kültürden kültüre, coğrafi özelliklere göre değişiklik gösterse de günümüzde anlam ve değerini korumaktadır. Gelecek nesillere de bu değerlerimizin aktarılması önemlidir. Ders çıkartıcı, öğretici, tecrübe edinme gibi hayattan izler taşıyan halk hikâyeleri, destanlar, mitoloji ve efsaneler bir toplumun özünü ve diğer toplumlardan farklılığını ya da benzerliğini kültürel olarak ortaya koymaktadır.
Anadolu halk hikâyeleri ve kültüründe, mit algısı ve sanat eserlerinde kültürel imgelerin analizi adlı tez çalışmasında, halk edebiyatında, hikâyelerimiz sözel ve yazınsal olarak kültür, inanç, geçmişten günümüze taşınan tarihi değerler, gelenek ve görenekler hakkında bilgiler verilip, aynı zamanda Anadolu halk hikâyeleri, Türk mitolojisi ve efsaneler incelenerek karşılaştırmaya varılmıştır. Sanatçıların sembolik kültür ve mitolojik ifadeleri eserlerine nasıl yansıdığı, Anadolu halk hikâyeleri ve mitolojisinde örneklem alınan kültürel imgeler, sanat eserlerinde analiz edilerek sonuca ulaşılmıştır. Çalışmanın temel problemi beş başlıkta incelenmiştir. Birinci başlıkta Anadolu halk hikayeleri ve kültür kavramı literatür taraması ile elde edilen kaynaklarla ilişkilendirilmiştir. İkinci ve üçüncü başlıkta halk anlatıları ve söylencelerinde kültür ve gelenek kavramları üzerinde durulmuştur. Dördüncü başlıkta Anadolu halk hikâyelerinde destan ve efsane anlatılarında mitolojik ögeler, göstergeler ile açıklanmıştır. Beşinci başlıkta ise araştırmanın temasını kapsayan anlatılar ve kavramlar tablo halinde bütünsel biçimde ilişkilendirilip sonuca ulaşılmıştır. Anadolu halk kültürü ve mit algısının sanat anlatımı ile betimsel olarak ilişkilendirilmesi halinde analiz edilerek konular görsel destekler ile resim ve içeriğindeki semboller analiz edilerek incelenmiştir.

Abstract:
It is important and valuable for the future of our society that folk tales reflect the feelings and thoughts, customs and traditions of people in the past. Stories, epics, mythical elements and legends in the content of epics maintain their meaning and value today, although they vary from language to language, culture to culture, and geographical features. It is important to transfer these values to future generations. Folk tales, epics, mythology and legends that carry traces of life such as learning lessons, instructing, gaining experience, reveal the essence of a society and its difference or similarity from other societies culturally.
Anatolian stories and visuals and in the project, in the design of detailed images about the perception of myth and in art, folk thesis, folk cases, the story verbally and in writing, culture, belief, information, real-time histories, traditions and customs. Mythology and legends were examined and compared. How the symbolic culture and mythological expressions of the artists are reflected in their works, the cultural images sampled in Anatolian folk tales and mythology are analyzed in the works of art and the result is reached. The main problem of the study has been examined under five headings. In the first title, the concept of Anatolian folk tales and culture is associated with the sources obtained from the literature review. In the second and title, culture and appearance in folk narratives and myths are emphasized. In the fourth title, mythological elements in epic and legend narratives in Anatolian folk tales are explained with indicators. In the fifth title, the narratives and concepts covering the theme of the research were associated in a holistic manner in the form of a table, and the result was reached. If the perception of Anatolian folk culture and myth is associated with art expression descriptively, it is analyzed and the subjects are examined by analyzing the pictures and the symbols in it with visual supports.