Nallı mescit (Vilayet camii) restorasyon 
uygulama sürecinin koruma yaklaşımı 
ve yöntemi açısından irdelenmesi
A study on nalli masjid's (Vilayet mosque) restoration  and application process regarding its conservation approach and methods
Yazar: GÜLŞAH CEYLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ADİLE BİNNUR KIRAÇ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Restorasyon Ana Bilim Dalı / Koruma-Yenileme ve Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışmada dini mimaride önemli yeri olan mescit yapılarından, İstanbul Fatih ilçesinde bulunan Nallı Mescit'in tarihsel süreci, 2012-2014 yıllarında geçirdiği onarım süreci, yapı özelinde sorunları irdelenerek anlatılmıştır. Restorasyon sırasında tespit edilen bozulmalar müdahale yöntemleriyle beraber detaylandırılmıştır. 
İlk bölümde çalışmanın tanımı yapılmış, çalışmanın amacı belirtilerek, araştırma yönteminde yararlanılan kaynaklar ve izlenen yol anlatılmıştır.
İkinci bölümde mescit mimarisinin gelişimi ve Fatih döneminden 19. yüzyıla gelene kadar geçirdiği dönemler, batılılaşma etkisi altındaki mimari değişimler, örnekler üzerinden değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmelerden sonra Nallı Mescit'in konumu, tarihçesi, geçirdiği onarımlar anlatılmış ve detaylı mimari tanımı yapılmıştır. Bu çalışmalarla Nallı Mescit'in kültür varlığı olarak önemi ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Çalışmanın üçüncü bölümünde Nallı Mescit'in onarım süreci öncesi yapılan hazırlıklar anlatılmıştır. Yapının ihale süreci, koruma kararları, şantiye ekibinin kurulması ve sürecin planlanması detaylandırılmıştır. Ardından yapıya dair restitüsyon ve restorasyon kararları ile yapı özelinde bozulmalar tespit edilmiştir. Bu bozulmalara neden olan etkenlerle bölüm sonlandırılmıştır.
Dördüncü bölümde yapının 2012-2014 yıllarında geçirdiği restorasyon uygulama sürecine bağlı kalınarak, mevcut bozulmalara karşı geliştirilen müdahale yöntemleri anlatılmıştır. 
Beşinci bölümde; bu restorasyon sürecinde karşılaşılan sorunlar ve çözümleri anlatılarak, uygulamanın çeşitli tüzükler ve ilkelerle bağlantıları kurularak yöntemin değerlendirilmesi ve koruma yaklaşımının kritiği yapılmıştır. 
Son bölümde ise bütün bu çalışma çerçevesinde anlatılanlar sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study, the history of Nallı Masjid, one of the important masjid buildings among religious architecture, and its restoration period which took place between 2012-2014 was described by discussing the problems of its own structure. The damages detected during the restoration were detailed together with the intervention methods. 
In the first chapter, the study was identified. The aim of the study was pointed out and also the sources and the way used in the searching method were described. 
In the second chapter, the architectural developments of the masjid, the periods from Fatih Sultan Mehmet Era until 19th century, the architectural changes under the westernization era were evaluated through similiar examples. After these evaluations the position, the history and the restorations of Nallı Masjid were described and also the detailed architectural description was made. The importance of Nallı Masjid as a cultural property was tried to be presented by these studies.
In the third chapter firstly the preparation process of the restoration was described. Tender process of the masjid, conservation decisions, setting up of building site's team and the planning of process were detailed. The damages on the building were detected and the restitution and restoration decisions taken, the chapter was finished with the causes of mentioned damages. 
In the fourth chapter, depending the restoration work which took place between years 2012 and 2014, the intervention methods for the existing damages have been described. 
In the fifth chapter, the method was evaluated and the conservation approach was criticized by describing the problems and their solutions through restoration process via relating with various charters and guidelines. 
Finally in the last chapter, all described information above in the frame of this study has been evaluated with the consequences.