İdarenin hukuki el atma yoluyla mülkiyet hakkına müdahalesi
Intervention of the administrative with the right to property through legal confiscation
Yazar: BURAK MUTLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULKADİR YILDIZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa = Constitution ; El koyma = Confiscation ; Hukuk devleti = State of law ; Kamulaştırmasız el koyma = Confiscating without nationaleisation ; Mülkiyet hakkı = Property right ; Müsadere = Confiscation

Özet:
Mülkiyet hakkı bir hukuk devletinde korunması gereken temel haklardandır. Nitekim Liberal ekonomik hukuk sistemini benimseyen ülkelerde varılan mutabakatla mülkiyet hakkı en temel insan haklarından biri haline gelmiştir. Ancak idareler çeşitli hukuka aykırı müdahaleleriyle mülkiyet hakkının ihlaline yol açmaktadırlar. Bunun en tipik örneği de çalışmamızın konusu olan hukuki el atmalardır. Haksız fiil niteliğinde olan kamulaştırmasız el atmanın bir türü olan hukuki el atma, imar planlarıyla taşınmazları kamusal alana isabet eden kişilerin taşınmazları üzerinde tasarruf etmelerinin engellenmesine ve bu şekilde uzun yıllar mağdur edilmelerine yol açmaktadır. Böylelikle bu kişiler taşınmazlarını satamamakta ya da üzerinde yapı yapamamaktadırlar. Bu sebeple AİHS ve Anayasa'da güvence altına alınmış mülkiyet hakkının, kanunlar kapsamında korunması ve özgürce kullanılmasının temin edilmesi gerekliliği noktasında hukuki el atmanın da kamulaştırmasız el atma kapsamına dâhil edilmesi ve buna yönelik kanuni ve içtihadi uygulamalar geliştirilmesi ihtiyacı doğmuştur. Çok sayıda kanuni düzenlemeye ve Anayasa Mahkemesi kararlarına konu olan hukuki el atma uygulamaları, mevzuat açısından çok başarılı olamamış, nihayetinde yargı içtihatlarıyla şekillenen ve çözümlenmeye çalışılan uyuşmazlıklar haline gelmiştir. Çalışmamızda, bir hukuk devletinde idarenin eylem ve işlemlerinin anayasal ilkelere uygun olarak gerçekleştirilmesinin önemi ele alınmak suretiyle mülkiyet hakkının ihlaline yol açan bir uygulama olan hukuki el atma kurumu yüksek yargı içtihatları ışığında incelenmektedir.

Abstract:
The right to property is one of the fundamental rights that must be protected in a state of law. As a matter of fact, with the agreement reached in countries that have adopted the liberal economic legal system, the right to property has become one of the most fundamental human rights. However, the administrations cause the violation of the property right with various unlawful interventions. The most typical example of this is the legal confiscations that are the subject of our study. Legal confiscation, which is a type of confiscation without expropriation, which is an unjust act of expropriation, prevents people whose immovables hit the public space with zoning plans from saving on their immovables and in this way cause them to be victimized for many years. Thus, these persons cannot sell their immovables or build on them. For this reason, it is necessary to include legal confiscation within the scope of confiscation without expropriation and to develop legal and jurisprudential practices regarding the necessity to protect the property right under the ECHR and the Constitution and to ensure that it is used freely. Legal confiscation practices, which are subject to many legal regulations and decisions of the Constitutional Court, have not been very successful in terms of legislation, eventually they have become disputes that have been shaped by judicial jurisprudence and tried to be resolved. In our study, by addressing the importance of carrying out the acts and actions of the administration in accordance with the constitutional principles in a constitutional state, the legal appropriation institution, which is a practice that leads to the violation of the right of property, is examined in the light of high judicial jurisprudence.