Farklı öznel bilişsel bozukluk tanımlarında alzheimer hastalığı biyobelirteçleri
Alzheimer's disease biomarkers in different deffinitons ofsubjective cognitive decline
Yazar: AHMET ALP KARAKAŞLI
Danışman: DOÇ. DR. YAVUZ AYHAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
(AH) ile ilişkili beyin morfolojisindeki değişiklikler klinik belirtiler ortaya çıkmadan
önce kendini göstermektedir. Hastalığı erken tanıyabilmek için demans öncesi
aşamaların klinik olarak tanımlamaları yapılmıştır. Öznel Bilişsel Bozukluk (ÖBB)
kavram olarak, kişilerin şikâyeti olmasına rağmen nesnel ölçümlerde bilişsel sorun
görülmemesi durumunu tanımlamaktadır. ÖBB için henüz üzerinde anlaşılmış
operasyonel ölçütler belirlenmemiştir. Bu araştırmada farklı ÖBB tanımlarında AH
ile ilişkili yapısal nörogörüntüleme biyobelirteçlerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmaya 55 yaş ve üzerinde unutkanlık yakınması bulunan, Modifiye Mini Mental
Test sonucuna göre bilişsel bozukluk tespit edilmemiş ve demans tanısı konulmamış
101 katılımcı alınmıştır. Araştırmamızda öznel bellek yakınmaları olan bireylerde (i)
yakınmaların standardize bir ölçek olan Öznel Bilişsel Yakınmalar Anketi (ÖBYA) ile
değerlendirilmesi, (ii) bilişsel performansın detaylı nöropsikolojik testler (NPT) ile
ölçülmesi, (iii) ÖBB+ (ÖBB Artı) olarak adlandırılan ek yakınma niteliklerinin
sorgulanması ve (iv) bellek yakınmalarıyla ilişkili olabilecek komorbiditelerin
dışlanması durumlarının beyin MR görüntülerinde AH ile uyumlu atrofi örüntüleriyle
daha fazla ilişkili olup olmadığı incelenmiştir. AH ile ilişkili olduğu gösterilen üç
kortikal kalınlık ve iki hacim örüntüsü araştırmanın bağımlı değişkenleri olarak
belirlenmiştir. Araştırmanın bulguları en geniş tanımı ile ÖBB grubunda yaş, cinsiyet,
bilişsel yakınmaların başlama zamanı, depresyon veya anksiyete belirtileri ve B12 ve
D vitamini düzeylerinin AH ile ilişkili yapısal nörogörüntüleme biyobelirteçlerini
yordayan faktörler olduğunu göstermektedir. Farklı öznel bilişsel bozukluk tanımları
ile ilişkili ölçütler ele alındığında ÖBB+ ölçütlerinin, yakınmaları ÖBYA ile
değerlendirmenin, ek nöropsikolojik değerlendirme yapmanın ve kişileri dahili
hastalıklar açısından sınıflandırmanın morfolojik bulgular açısından ÖBB geçerliğine
katkıda bulunmadığı görülmüştür. Araştırma bulguları öznel bellek yakınmaları olan
kişilerde psikiyatrik değerlendirmenin önemine işaret etmektedir. ÖBB olarak
sınıflandırılan bir kişide depresyon veya anksiyete belirtilerinin bulunması, altta yatan
AH ile uyumlu morfolojik değişikliklerin görülme olasılığını artıyor olabilir.
Uzunlamasına çalışmalar, yakınmaların daha detaylı değerlendirilmesi, farklı tanı
gruplarının dahil edilmesi ÖBB tanımının iyileştirilmesi ve morfolojik değişikliklerle
ilişkili yeni ölçütlerin tespitine yardımcı olabilir.

Abstract:
the emergence of the clinical symptoms in Alzheimer's Disease (AD) patients. For
early diagnosis, pre-dementia clinical stages were identified. Subjective Cognitive
Impairment refers to a clinical state of which no objective neuropsychological
impairment is observed in individuals with cognitive complaints. Currently there is
no consensus on the operationalization of SCD criteria. The aim of this study is to
assess structural neuroimaging biomarkers of AD in different definitions of SCD. The
study included 101 participants over 55 years of age, with memory complaints and no
identifiable impairment in the Modified Mini Mental Test. We evaluated whether (i)
using a valid scale (Subjective Memory Complaints Questionnaire-SMCQ) rather than
a single question; (ii) utilizing neuropsychological test data in addition to a screening
test; (iii) evaluating SCD + criteria –additional qualitative features of the complaintand
(iv) the exclusion of comorbidities that may be associated with memory
complaints; would be associated with increased atrophy in AD-related areas. Three
different cortical thickness and two cortical volume patterns were determined as the
dependent variables. Results suggested that age, sex, age of onset of memory
complaints, depression or anxiety symptoms and vitamin B12 and vitamin D levels
were associated with alterations in the structural markers of AD. Regarding different
definitions of SCD; assessment of SCD + criteria, utilizing SMCQ, addition of
neuropsychological test data and excluding individuals with comorbidities did not
contribute to the validity of SCD in terms of the AD morphology. Our findings
indicate the importance of psychiatric evaluation in individuals with subjective
memory complaints. The presence of depression and anxiety symptoms in a person
with SCD may increase the likelihood of AD-related brain morphological changes.
Longitudinal studies, better assessment of the phenotype, inclusion of different
diagnostic groups may help to refine the definition of SCD and the addition of criterion
which may point to early morphological changes.