PCOS'lu hastalarda PSA değerinin Hirşutizm bulgusu olan ve olmayanfenotiplerde karşılaştırılması
Comparison of PSA value in patients with PCOS with and without signs of Hirshutism phenotypes
Yazar: ŞEYMA SAHİP
Danışman: DOÇ. DR. BATUHAN TURGAY
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: PCOS kadınlarda en sık görülen endokrin / metabolik bozukluklardan biri
olarak kabul edilmektedir. Hirşutizm PCOS'lu hastalarda %70-80 görülebilen
hiperandrojeneminin klinik bir bulgusudur. PSA'nın PCOS hastalarında kesin rolü hala
belirlenmemiş olsa da, PSA yararlı bir klinik belirteç olarak hizmet edebilir ve hatta PCOS'lu
kadınlarda hiperandrojeneminin yeni bir tanısal kriterini temsil edebilir. Yapacağımız
çalışmada PCOS tanıılı hastalar hirşutizmi olan ve olmayan olarak kategorize edilerek ve iki
grubun serbest ve total PSA değerleri karşılaştırılacaktır. Anlamlı bir sonuç çıkması
durumunda PCOS tanılı hirşutizm' i olan hastaların androjen seviyeleri daha sıkı takip edilip
tedavi süreci daha etkin takip edilebilecektir. PCOS tanısında, izleminde, tedavi yönetiminde
PSA yeni bir biyokimyasal markır olarak kullanılabilecektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma prospektif bir kohort çalışmadır. Çalışmaya 01/05/2022
ve 31/12/2022 tarihinde Bilkent Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde
yapılmıştır.
1. Hasta grubu PCOS tanısı olup hirşutizmi olan hastalar
2. Kontrol grubu PCOS tanısı olup hirşutizmi olmayan hastalar
18-30 yaş arası, Rotterdam 2003 kriterlerine göre PCOS tanısı alan hastalar çalışmaya
dahil edilmiştir. Buna göre hastalar Ferriman-Gallwey hirşutizm skorlarına göre iki gruba
ayrıldı. Skoru 8 in üzerinde olanlar hirşutizmi olanlar, 8 in altında olanlar hirşutizmi olmayan
hastalar olarak gruplandırıldı. Çalışmaya dahil olma kriterleri; hastaların gönüllü olarak onam
vermesi,18-30 yaş arasında olması, PCOS tanısı olması. Çalışma dışlanma kriterleri; 18 yaş
altı veya 30 yaş üstü olmak, onam vermemek, ciddi nörolojik, kardiyak, böbrek ve karaciğer
hastalığı olması, komplike DM, tanısı olmasıdır.
Sürekli değişkenler ortalama, standard sapma (SS) ve minimum-maksimum değerleri
ile, kesikli değişkenler ise sayı (yüzde) ile raporlandı. Sürekli değişkenler normal dağılımı
histogramların görsel değerlendirilmesi ve Shapiro-Wilk testi ile kontrol edildikten sonra 2
grup arasındaki sürekli veriler bağımsız t-testi ile karşılaştırıldı. Kesikli değişkenler arasındaki
ilişki ise Ki-kare testi veya Fisher'ın kesin test ile analiz edildi. İstatistiksel analiz SPSS sürüm
22.0 (IBM, New York, ABD) programı ile yapıldı ve p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul
edildi.
Bulgular: Kliniğimize başvurmuş Rotterdam 2003 kriterlerine göre PCOS tanısı alan
90 hasta Ferriman-Gallwey hirşutizm skorlarına göre Skoru 8 in üzerinde olan 45 hasta
hirşutizmi olanlar, skoru 8 in altında olan 45 hasta hirşutizmi olmayan hastalar olarak
gruplandırıldı ve serum serbest ve total PSA değerleri değerlendirildi. Hirşutizmi olanlarda serbest PSA seviyesi (ortalama 0,007, SS 0,005), olmayanlarda (ortalama 0,007, SS 0,005)
çıkmıştır. Bu sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı çıkmamıştır (p=0,908).
Hirşutizmi olanlarda total PSA seviyesi (ortalama 0,4, SS 0,1), olmayanlarda
(ortalama 0,4, SS 0,1) çıkmıştır. Bu sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı çıkmamıştır
(p=0,614). Her iki grubun diğer laboratuvar özellikleri karşılaştırıldığında hirşutizmi
olanlarda serbest testosteron seviyesi (ortalama 2,7, SS 1,1), olmayanlardan (ortalama 2,2, SS
0,7) daha yüksek çıkmıştır ve bu istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,014).
Sonuç : PCOS tanısı alan kadınlarda gözlenen hirşutizmin yüksek serum PSA seviyeleri ile
ilişkisini araştırdık. Çalışmamızda serbest ve toplam PSA değerleri hasta ve kontrol grubu arasında
anlamlı bir fark yoktu.
Literatürde PCOS'lu hastalarda PSA düzeyi ile ilgili çelişkili sonuçlar olması
nedeniyle PSA'nın PCOS'ta bir tanı belirteci olarak kullanması için daha geniş hasta ve
kontrol gruplarında geniş ölçekli çalışmalar yapılması gerektiği görüşündeyiz.
Hirşutizmli kadınlarda serum PSA ölçümünün değeri, androjen sensitif dokularda
androjen etkisinin güvenilir bir belirteci olarak yerini ancak, konu ile ilişkiyi destekleyen
çalışlmaların artmasıyla sağlamlaştırılabilir.

Anahtar kelimeler: PCOS, PSA, hirşutizm

Abstract:
Objective: PCOS is recognized as one of the most common endocrine/metabolic
disorders in women. Hirsutism is a clinical manifestation of hyperandrogenemia, which can
be seen in 70-80% of patients with PCOS. Although the precise role of PSA in PCOS patients
remains to be determined, PSA may serve as a useful clinical marker and may even represent
a new diagnostic criterion of hyperandrogenemia in women with PCOS. In our study, patients
with PCOS will be categorized as those with and without hirsutism, and the free and total PSA
values of the two groups will be compared. If a meaningful result is obtained, the androgen
levels of patients with hirsutism diagnosed with PCOS will be followed more closely and the
treatment process can be followed more effectively. PSA can be used as a new biochemical
marker in the diagnosis, follow-up and treatment management of PCOS.
Materials and Methods:The research is a prospective cohort study. The study was
carried out on 01/05/2022 and 31/12/2022 in Bilkent City Hospital Gynecology and Obstetrics
Clinic.
1. Patients with PCOS diagnosis and hirsutism
2. Control group patients with PCOS diagnosis but without hirsutism
Patients aged 19-30 years diagnosed with PCOS according to the Rotterdam 2003
criteria were included in the study. Accordingly, the patients were divided into two groups
according to their Ferriman-Gallwey hirsutism scores. Those with a score above 8 were
grouped as those with hirsutism, those with a score below 8 were grouped as patients without
hirsutism. Inclusion criteria for the study; voluntarily giving consent of the patients, being
between the ages of 19-30, having a diagnosis of PCOS. Study exclusion criteria; Being under
the age of 18 or over the age of 30, not giving consent, having severe neurological, cardiac,
kidney and liver disease, having a diagnosis of complicated DM.
Continuous variables were reported as mean, standard deviation (SD), and minimummaximum values, while discrete variables were reported as numbers (percentage). After the
normal distribution of continuous variables was controlled by visual evaluation of histograms
and the Shapiro-Wilk test, continuous data between the 2 groups were compared with an
independent t-test. The relationship between discrete variables was analyzed with the Chisquare test or Fisher's exact test. Statistical analysis was performed with SPSS version 22.0
(IBM, New York, USA) program and p<0.05 was considered statistically significant.
Variables: 90 patients who applied to our clinic and were diagnosed with PCOS
according to the Rotterdam 2003 criteria, 45 patients with a score above 8 according to
Ferriman-Gallwey hirsutism scores were grouped as patients with hirsutism, 45 patients with
a score below 8 were grouped as patients without hirsutism, and serum free and total PSA
values were evaluated. Free PSA level was higher in those with hirsutism (mean 0.007, SD 0.005), and in those without (mean 0.007, SD 0.005). These results were not statistically
significant (p=0.908).
Total PSA level was increased in those with hirsutism (mean 0.4, SD 0.1) and in those
without (mean 0.4, SD 0.1). These results were not statistically significant (p=0.614). When
other laboratory characteristics of both groups were compared, free testosterone levels in those
with hirsutism (mean 2.7, SD 1.1) were higher than those without (mean 2.2, SD 0.7), which
was statistically significant (p=0.014).
Conclusion: We investigated the relationship between hirsutism and high serum PSA
levels in women diagnosed with PCOS. In our study, there was no significant difference in
free and total PSA values between the patient and control groups.
Since there are conflicting results about PSA level in patients with PCOS in the
literature, we think that large-scale studies with larger patient and control groups should be
performed in order to use PSA as a diagnostic marker in PCOS.
In order to better understand the place of serum PSA level in the pathophysiology of
PCOS, the scientific literature should be supported by studies to be conducted in larger patient
groups. The value of serum PSA measurement in women with hirsutism can be strengthened
as a reliable marker of androgen effect in androgen sensitive tissues, but with the increase of
studies supporting the relationship with the subject.

Keywords: PCOS, PSA, hirsutism