Binomial verilerin meta-analizi
Meta-analysis of binomial data
Yazar: ASLI KURT GENÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ESİN AVCI
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics ; İstatistik = Statistics

Özet:
Türkiye'de internet bağımlılığı, internetin yaygın olarak kullanmaya başlanmasıyla ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada, Türkiye'deki internet bağımlılık oranı, coğrafi bölgelere göre bağımlılık oranları ve çalışılan gruplara göre bağımlılık oranlarının saptanması amaçlanmıştır.
Belirli bir konuda birbirinden bağımsız ve farklı çalışmalardan elde edilen ve aynı biçimde raporlanan bilgilerin sentezlenmesine meta-analizi denir. Meta-analizinde raporlanan bilgilerin sentezlenmesinde genel olarak sabit ve rasgele etki modeli kullanılmaktadır. Literatürden elde edilen bilgilerin sentezlenmesinde rasgele etkili modelin tercih edilmesi daha uygun olmaktadır. Raporlanan bilgiye göre meta-analiz yöntemi farklılık göstermektedir. Binomial veri olarak raporlanan çalışmaların meta-analizinde üç farklı yöntem bulunmaktadır. Bu tür verilerinin 0,5 etrafında dağılması durumunda normal dağılım, 0 veya 1 etrafında dağılması durumunda ise logit veya arcsin dönüşüm yöntemleri kullanılmaktadır. Analizler R programının "metaprop" fonksiyonundan yararlanılarak yapılmıştır. 
Dahil olma ve dışlanma kriterlerine göre toplam 71 adet çalışma ile meta-analiz yapılmıştır. Ele alınan çalışmalardan 66'sı 2010 yıl ve sonrasında yapılmıştır. Rasgele etki modeli, normal dağılım, logit ve arcsin yöntemleri için uygulanmış ve en dar güven aralığını veren normal dağılım yöntemi tercih edilmiştir. Heterojenlik ölçümlerinden I^2 incelendiğinde, çalışmaların oldukça heterojen olduğu saptanmıştır (p = 0,0001, I^2=99,9%). 
Türkiye'de internet bağımlılık oranı %13 (%95 GA: 0,11; 0,14) olarak saptanmıştır. Bölgeler incelendiğinde; Ege ve İç Anadolu bölgesi %17, Karadeniz %14, Marmara %13, Akdeniz %11, Doğu Anadolu %5 ve Güneydoğu Anadolu %3 oranlarında internet bağımlılığı saptanmıştır. Çalışılan grup incelendiğinde; ortaokul %5, lise %9, ortaokul-lise %30, üniversite %13 oranlarında internet bağımlılığı saptanmıştır.

Abstract:
Internet addiction in Turkey has emerged as the Internet has become widely used. In this study, it was aimed to determine the internet addiction proportion and the proportion according to geographical region and studied groups in Turkey.
Meta-analysis is the synthesis of information obtained fromin dependent studies on a specific subject that reported in the sameway. Generally, fixedand random effect model are used in the synthesis of there port data in meta-analysis. It is more appropriateto choose the random effect model in syn the sizing the in formation obtained from the literatüre. The method of meta-analysis differsaccording to there ported information. For Binomaildata there are three different meta-analysis methods. The approximations to the normal distribution is used in thecase of the prevalence proportions are around 0,5, when the proportions get closerto the limits of the 0 and 1 range the logit and double arcsine transformation are used. Studies published on internet addiction in Turkey have been examined by Meta-analysis. Toobta in prevalence of internet addiction, "metaprop" function in R wasused.
A meta-analysis was conducted with a total of 71 studies accordingto in clusion and exclusion criteria. 66 of the studies were carried out in 2010 and after. Random effect model was applied for normal distribution, logit and arcsin methods.  The normal distribution method giving then arrowest confidence interval was chosen. The heterogeneity measuresI^2was examined, the studies were found to be highly heterogeneous (p = 0,0001, I^2=99,9%). 
Internet addiction rate in Turkey is 13% (95% CI: 0,11; 0,14). When the regionsare examined; A egeanand Central Anatolia regions 17%, Black Sea 14%, Marmara 13%, Mediterranean 11%, Eastern Anatolia 5% and Southeastern Anatolia 3%.When the studied group is examined; 5% formiddle school, 9% for high school, 30% for junior high schooland 13% for university.