Pediatrik hematoloji-onkoloji servisinde ilaç tedavisi ile ilgili sorunlarda klinik eczacılık hizmetlerinin etkisinin değerlendirilmesi
evaluation of the effect of clinical pharmacy services on drug therapy related problems in pediatric hematology-oncology service
Yazar: ÖMER FARUK ÖZKANLI
Danışman: PROF. DR. MESUT SANCAR
Marmara Üniversitesi / Eczacılık Fakültesi / Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Eczacılıkta Uzmanlık, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Onkoloji = Oncology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Antikanser = Anticancer ; Eczacılar = Pharmacists ; Kemoterapi-kanser-bölgesel perfüzyon = Chemotherapy-Cancer-Regional Perfusion

Özet:
Amaç: Bu çalışmada pediatrik hematoloji-onkoloji servisinde yatan neoplastik hastalık tanısı almış hastaların ilaçla ilişkili sorunlarının tespit edilmesi, sınıflandırılması ve azaltılması amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Çalışma toplam 4 ay süreyle gerçekleştirilen, gözlem ve müdahale dönemlerinden oluşan prospektif, randomize olmayan kontrollü bir çalışmadır. Çalışmanın müdahale döneminde sağlık ekibine ilaçla ilişkili sorunlara yönelik (İLİS) klinik eczacı önerileri sunulmuştur. İLİS, Avrupa Farmasötik Bakım Ağı [Pharmaceutical Care Network Europe (PCNE) Sürüm 9.1] ve İLİS'leri klinik anlamlılıklarına göre sınıflandıran bir sisteme göre sınıflandırılmıştır.

Bulgular: Çalışmaya toplam 80 hasta dahil edilmiştir. Tüm hastaların medyan (çeyrekler arası aralık) yaşı 7,5 yıldır (4-12,75) ve %61,3'ü erkektir. En sık görülen maligniteler sırasıyla akut lenfoblastik lösemi (%32,5) ve medulloblastom (%10) şeklindedir. Tüm dönemlere ait toplam 457 (6,52/hasta) İLİS tespit edilmiştir. Müdahale döneminde tüm İLİS sıklığı %56,29 oranında azalmıştır (p<0,001). En sık tespit edilen İLİS nedenleri ilaç-ilaç etkileşimleri (%47,7), diğer nedenler (%13,8) ve tedavi edilmeyen endikasyon (%9,1) olmuştur. Öneri döneminde tespit edilen 138 İLİS'in 56'sına yönelik öneride bulunulmuş ve bu önerilerin tamamı hekimler tarafından kabul edilmiştir. Girişim önerileri çoğunlukla ilaç doz değişikliği (%35,3), kullanma talimatı değişikliği (%27,4), ilaç değişikliği (%11,77) ve tedavinin sonlandırılması (%11,77) şeklinde olmuştur.

Sonuç: Pediatrik hematoloji-onkoloji servisinde yatan, neoplastik hastalık tanısı almış hastalarda yüksek İLİS prevalansı tespit edilmiştir. Klinik eczacı önerilerinin tamamı sağlık ekibi tarafından kabul edilmiştir. Öneri döneminde İLİS sayıları anlamlı ölçüde azalmıştır.

Anahtar Kelimeler: Klinik eczacı, pediatrik hematoloji-onkoloji servisi, malignite, ilaçla ilişkili sorun

Abstract:
Objective: The aim of this study was to identify, classify and reduce drug-related problems in patients with neoplastic disease hospitalized in the pediatric oncology-hematology clinic.

Materials and Methods: The study was a prospective, non-randomized controlled study consisting of observation and recommendation periods conducted for 4 months. During the recommendation period of the study, clinical pharmacist recommendations for drug-related problems (DRP) were presented to the healthcare team. DRP was used in Pharmaceutical Care Network (PCNE) Version 9.1 and were classified according to their clinical significance.

Results: A total of 80 patients were included in the study. The median (interquartile range) age of all patients was 7.5 years (4-12.75) and 61.3% were male. The most common malignancies are acute lymphoblastic leukemia (32.5%) and medulloblastom (10%). A total of 457 (6.52/patient) DRP were detected in all periods. In the recommendation period, the frequency of all DRP decreased by 56.29% (p<0.001). The most common causes of DRP were drug-drug interactions (47.7%), other causes (13.8%), and indication no treatment (9.1%). During the recommendation period, recommendations were made for 56 of the 138 DRP identified and all of these recommendations (100%) were accepted by physicians. The intervention recommendations were mostly in the form of drug dose change (35.3%), change in instructions for use (27.4%), drug change (11.77%) and drug paused or stopped (11.77%).

Conclusion: A high incidence of DRP was detected in patients with neoplastic disease hospitalized in the pediatric oncology-hematology clinic. All of the clinical pharmacist's recommendations were accepted by the healthcare team. The number of DRP decreased significantly during the recommendation period.

Keywords: Clinical pharmacist, pediatric oncology-hematology clinic, malignancy, drug-related problem