Antidepresan kullanan hastaların tanıları ve kaçıncı kez antidepresana başladıklarının araştırılması
Investigation of how many times antidepressants used by patients using antidepressants and which diagnosis they started with
Yazar: BARANSEL VARHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER HİCRAN MUTLU
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Antidepresif ajanlar = Antidepressive agents ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Teşhis = Diagnosis ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Amaç: Uygun ya da yeterli olmayan antidepresan kullanımı ruhsal
bozukluğun uzun sürmesine ya da tekrarlamasına yol açmaktadır. Bu
çalışmada uzun süreli ya da rekürren olarak antidepresan kullanmakta
olan hastalarda tedavi etkinliğinin araştırılması ve ruhsal bozukluk ve
antidepresan kulllanım öyküleri ile çeşitli faktörlerin tedavi etkinliği üzerine
etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Hastanemiz psikiyatri kliniğinde depresyon tanısıyla
takip edilen toplam 131 hastadan demografik bilgileri, psikiyatrik bozukluk
ve antidepresan kullanım öyküleri ve mevcut antidepresan kullanımları ile
ilgili toplam 12 soru içeren anket doldurmaları istendi.
Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 46,7±15 idi. Ankete katılanların 40'ı
(%30,5) erkek, 91'i (%69,5) kadın idi. Önceki tanıların %40,3'ünü
depresyon, yine %40,3'ünü anksiyete oluşturuyordu. Ek psikoterapi almış
olanların oranı %11,5'ti. Katılımcıların %48,9'unda 24 ay veya daha uzun
süre antidepresan kullanma öyküsü vardı. Katılımcıların %18,3'ünde
kronik, %42,7'sinde rekürren antidepresan kullanma durumu
bulunmaktaydı. Hekimin tanıyı söyleme ve/veya hastaların hangi hastalık
kaynaklı ilaç kullandıklarını bilmeleri %55.1 bulundu. Çalışmaya alınan
katılımcıların ortaokul mezunu olanlarda iki veya daha fazlakez
antidepresan kullanmış olanların oranı diğer eğitim durumu gruplarına
göre anlamlı yüksek bulundu (p=0,015). Şu anda evli olanlarda iki veya
daha fazla kez antidepresan kullanmış olanların oranı bekar ya da ayrılmış
olanlara göre anlamlı yüksek bulundu (p=0,017).
Önceden 24 ay veya daha uzun süre antidepresn kullananlarda 24 ay veya
daha uzun süredir antidepresan kullanıyor olanların oranı 24 aydan daha
kısa süre antidepresan kullanmış olanlara göre anlamlı yüksekti (p<0,001).
Üniversite mezunu olanlarda ilk kez antidepresan kullananların oranı daha
alt düzeyde eğitim görmüş olanlara göre anlamlı yüksekti (p=0,003).
Sonuç: Çalışmamızdan elde edilen bulgular eğitim durumu ve hekimin
hastaya tanıyı söylemiş olma gibi faktörlerin rekürren antidepresan
kullanımı ile ilişkili bulunduğunu, bu durumun da hastanın hastalığı
hakkındaki farkındalığının tedavi sonucuna etkili olduğunu
düşündürmektedir. Sonuç olarak ruhsal bozukluğu olan hastalarda büyük
olasılıkla farkındalık ya da bilgi eksikliği nedeniyle hastanın tedaviye
uyumsuzluğu ya da tedavi dozunun uygun şekilde yapılmamış olması gibi
faktörler antidepresan tedavisi konusunda yetersizliğe yol açmaktadır. Bu
yetersizliğin sonucu olarak maliyet kayıpları iş gücü kayıpları ve en
önemlisi kişilerin işlevsellik ve üretkenlik kayıpları artmakta, relapslar,
rekkürrensler ve sonuç olarak kronikleşmiş durumlar ortaya çıkmakta ve
bu kronikleşmiş durumlar ko-morbid rahatsızlıkların artmasına sebep
olmaktadır. Sonuç olarak tedavilerin gidişatı açısından sistemsel olarak bir
konsensusa varılıp tüm antidepresan kullanan hastaların tanılarının
netleştirilmesi ko-morbid rahatsızlıklarla birlikte risk faktörlerinin
hesaplanıp rekkürens ve kronik hastaların ayrıştırılıp ortak bir algoritma
eşliğinde tedavilerinin tekrardan revize edilmesi gerektiği görülmektedir.

Abstract:
Objective: The use of appropriate or insufficient antidepressants causes the
mental disorder to last for a long time or to recur. In the present study, it
was aimed to investigate the efficacy of treatment in patients using
antidepressants for a long time or recurrently, and to evaluate the effects of
mental disorders and antidepressant use histories and various factors on
the treatment efficiency.
Method: A total of 131 patients followed up in the psychiatry clinic of our
hospital with a diagnosis of depression were asked to fill a questionnaire
containing a total of 12 questions about their demographic information,
history of psychiatric disorders and antidepressant use, and current
antidepressant use.
Results: The mean age of the participants was 46.7 ± 15 years. A total of
the 40 (30.5%) of the participants were male, 91 (69.5%) were female. A
total of 40.3% of the previous diagnoses were depression, and 40.3% were
anxiety. The rate of those who received additional psychotherapy was
11.5%. A total of 48.9% of the participants had a history of using
antidepressants for 24 months or longer. A total of 18.3% of the
participants had chronic and 42.7% had recurrent use of antidepressants.
It was found that 55.1% of the physicians did not tell the diagnosis and / or
the patients knew which disease they used. Among the participants
included in the study, among those who graduated from secondary school,
the proportion of those who used two or more antidepressants was found to
be significantly higher than the other education groups (p = 0.015). The rate
of those who have used antidepressants two or more times was found to be
significantly higher in those who are currently married than those who were
single or separated (p=0.017). The rate of those who currently use
antidepressants for 24 months or longer was significantly higher in those
who had a history of antidepressant use for 24 months or longer than those
Abstract
viii
who used antidepressants for shorter than 24 months (p<0.001). The rate of
first-time use of antidepressants among university graduates was
significantly higher than those with lower education (p=0.003).
Conclusion: The findings of our study suggest that factors such as
educational status and the physician's notification of the diagnosis to the
patient are associated with the use of recurrent antidepressants, and this
situation, in turn, suggests that the patient's awareness of the disease
affects the outcome of the treatment. In conclusion, in patients with mental
disorders, factors such as the patient's non-compliance with treatment or
not administering the treatment dose appropriately due to lack of
awareness or knowledge cause inadequate antidepressant treatment. As a
result of this insufficiency, cost losses, loss of workforce and most
importantly, loss of functionality and productivity of individuals increase,
relapses, recurrence and consequently chronic conditions occur and these
chronic conditions cause an increase in co-morbid disorders. As a result, it
is seen that a systematic consensus should be reached in terms of the
course of the treatments, clarifying the diagnoses of all patients using
antidepressants, calculating risk factors with co-morbid diseases,
separating recurrent and chronic patients, and revising their treatment with
a common algorithm