Farklı kumaş türleri üzerindeki semen lekesi yaşının FT-IR spektroskopi ile tayini
Determination of semen stain age on different fabric types by FT-IR spectroscopy
Yazar: BURAK TAŞTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN AKÇAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Kemometrik yöntem = Chemometric method ; Leke = Stain ; Meni = Semen ; Spektroskopi = Spectroscopy ; Yaş tayini = Age determination

Özet:
Olay yerinde sıklıkla kan, semen, vajinal sekresyon ve tükürük gibi vücut sıvılarıyla karşılaşılmaktadır. Cinsel saldırı suçlarında ise en güvenilir biyolojik kanıtlardan biri semen lekesidir. Semen lekesinin yaş tayini hem cinsel saldırıyı doğrulamak, hem şüphelileri tespit etmek, hem de suçun meydana geldiği zaman çerçevesini tahmin etmek için önemli bir rol oynamaktadır. Beş farklı kumaş türü üzerine damlatılan semen lekelerinde 8 haftaya kadar Azaltılmış Toplam Yansıtma-Fourier Dönüşümlü Kızılötesi (ATR-FTIR) Spektroskopisi kullanılarak oluştuğu zamanı belirleyebilmek için bir yöntem geliştirmek amaçlanmıştır. Temel bileşen analizi (PCA) ve kısmi en küçük kareler regresyonu (PLSR) kullanılarak oluşturulan modellerde yüksek R2 değerleri ve düşük kök-ortalama-kare hatası (RMSE) elde edilmiştir. Modellemede kumaş türlerine göre değişmekle birlikte 0-3 gün aralığında 0,18-0,32 gün arasında, 3-7 gün aralığında 0,56-1 gün arasında, 1-4 hafta aralığında 2,66-3,96 gün arasında, 4-8 hafta aralığında 4,74-6,56 gün arasında bir aralık ile yaş tahmininde bulunabildiği görülmüştür. Bu tez çalışmasında, kemometri ile birleştirilen ATR-FTIR spektroskopisinin, spektrumdaki zamana bağlı değişikliklere dayalı olarak farklı kumaş türlerinde insan semen lekelerinin yaşını tahmin etmek için etkili bir yöntem olabileceği gösterilmiştir.

Abstract:
Body fluids such as blood, semen, vaginal secretions, and saliva are frequently encountered at the crime scene. In sexual assault crimes, one of the most reliable biological evidence is semen stain. Age determination of the semen stain plays an important role in both confirming sexual assault, identifying suspects, and estimating the time frame in which the crime occurred. It is aimed to develop a method to determine the time of formation by using Attenuated Total Reflection-Fourier Transform Infrared (ATR-FTIR) Spectroscopy for up to 8 weeks in semen stains dripped on five different fabric types. High R2 values and low root-mean-square error (RMSE) were obtained in models constructed using Principal Component Analysis (PCA) and Partial Least-Squares Regression (PLSR). Although it varies according to fabric types in modeling, it has been observed that age estimation can be made with an interval between 0.18-0.32 days in the range of 0-3 days, between 0.56-1 days in the range of 3-7 days, between 2.66-3.96 days in the range of 1-4 weeks, 4.74-6.56 days in the range of 4-8 weeks. In this thesis, it has been shown that ATR-FTIR spectroscopy combined with chemometrics can be an effective method for estimating the age of human semen stains on different fabric types based on time-dependent changes in the spectrum.