Doğu Akdeniz bölgesi sebze alanlarında zararlı unlubit Phenacoccus madeirensis Green (Hemiptera: Pseudococcıdae)'in mevcut durumu, biyolojisi, parazitoit ve predatörleri ile anagyrus amnestos rameshkumar noyes & poorani (Hymenoptera: Encytridae) üzerine araştırmalar
Current situation, biology, parasitoid and predator with studies about the most efffective parasitoid, anagyrus amnestos rameshkumar noyes & poorani (Hymenoptera: Encytridae), of Phenacoccus madeirensis Green (Hemiptera: Pseudococcidae) on vegetable plants in Eastern Mediterrenean region
Yazar: MUSTAFA GÖKHAN BİLGİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET RİFAT ULUSOY
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, 2015-2018 yılları arasında Doğu Akdeniz Bölgesi'nde (Adana, Mersin, Osmaniye, Hatay) yürütülmüştür. Çalışmada Phenacoccus madeirensis Green (Hemiptera: Pseudococcidae)'in sörveyi, labaoratuvar koşullarında farklı sebze çeşitleri üzerinde biyolojisi, tarla koşularında farklı sebze çeşitleri üzerindeki popülasyon değişimi ve biyolojik mücadele olanakları araştırılmıştır.
Yapılan çalışmalar sonucunda P. madirensis'in Adana, Mersin, Osmaniye ve Hatay'da sebze ve süs bitkilerinde varlığı tespit edilmiştir. Yapılan laboratuvar çalışmaları sonucunda 4 farklı sebze çeşidinde (Domates, Biber, Patlıcan ve Pepino) yaşam çizelgesi oluşturulmuş ve bu zararlı için en uygun konukçu bitkinin Patlıcan olduğu tespit edilmiştir. Tarla kopşullarında yapılan popülasyon takibinde de patlıcanın en uygun konukçu olduğu kanısına varılmıştır. Ayrıca yapılan sörveylerde bu zararlının doğal düşmanları tespit edilmiş ve etkili parazitoiti Anagyrus amnestos Rameshkumar et al. (Hymenoptera: Encyrtidae)'un P.madirensis'i parazitlemede, unlubitin 3. dönem nimf ve ergin dişi dönemlerini tercih ettiği ve bu dönemlerden en çok ergin dişi bireyleri parazitlediği belirlenmiştir. Ayrıca, parazitoitin artan konukçu yoğunluklarına gösterdiği işlevsel tepki tipinin, Holling'in Tip II modeline uyumlu olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak ülkemize yakın zamanda giriş yapmış olan bu türün biyolojisi hakkında bilgi sahibi olunmuş ve biyolojik mücadelesi hakkında veri elde edilmiştir.

Abstract:
This study has been conducted in Eastern Mediterrenean Region (Adana, Mersin, Osmaniye, Hatay) between 2015-2018.  The survey of Phenacoccus madeirensis Green (Hemiptera: Pseudococcidae), biology of this pest on different host plants in laboratory conditions, population dynamics of P. madeirensis on different vegetable plants on field conditions, and biological control oppurtunities of this pest has been studied within this thesis.
According to results of this study, the occurrence of P. madeirensis has been detected on ornamentals and vegetables in Adana, Mersin, Osmaniye and Hatay provinces. Life table of this pest has been occurred on 4 different vegetables (tomato, pepper, eggplant and pepino) in laboratory conditions and the most suitable host plant for this pest was determined as eggplant. Eggplant has been determined as the most suitable host plant on field conditions as well. In addition, natural enemies of this pest has been determined during survey studies. Effective parasitoid Anagyrus amnestos Rameshkumar et al. (Hymenoptera: Encyrtidae) generally parasite 3rd nymphal stage and adult female individuals but most prefered stage was determined as adult female during this study. In addition, it was determined that the parasitoid demonstrated a Holling type II functional response to increasing host density. In conclusion, the biology and biological control of P. madeirensis, which has entered to Turkey in recent times, has been studied within this thesis.