İlköğretim 7. sınıf öğrencilerinde görsel sanatlar dersinde kültür bilincini geliştirme
Developing conscious of culture of the 7th grade primary school students in visual arts lesson
Yazar: MİHRİBAN GÜLER
Danışman: PROF. DR. ÜMRAN BULUT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Görsel sanatlar = Visual arts ; Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Kültür = Culture ; Kültürel etki = Cultural effect ; Kültürleşme = Acculturation ; Sanat = Art ; Sanat eğitimi = Art education ; İlköğretim = Primary education

Özet:
İlköğretim Görsel Sanatlar müfredatında ?Görsel Sanat Kültürü? öğrenme alanı içinde, kültür bilinci oluşturma amacına yakın pek çok kazanım yer almaktadır. Fakat öğrenciler tarafından bu kazanımların davranışa dönüştürülmesinde sıkıntılar yaşanmaktadır.İlköğretim Görsel Sanatlar Müfredat Programında; Görsel Sanatlarda Biçimlendirme, Müze Bilinci öğrenme alanı ve uygulamalı çalışmaların üzerinde yeteri kadar durulmaktadır. Görsel Sanat Kültürü öğrenim alanı içinde ise kültür bilincini edindirecek kazanımlara daha fazla yer verilmelidir. Böylece ilköğrenimini tamamlamış bir öğrenci, kültür ve sanat ürünleri karşısında az da olsa yorum yapabilecektir. Kültürel değerlerin korunması ve gelecek nesillere aktarılması için yapılan çalışmalar arttırılmalıdır. Çocuk, kültür bilincini görsel sanatlar dersinde kazanabilmeli, çağdaş eğitimin amacı olan yeniliklere açık, çok yönlü, hoşgörülü, anlamaya yatkın, sorgulayan, sorunları görüp yorumlayan dinamik bir kişilik olarak yetişmelidir. Kısaca çocuğun çevresiyle ve toplumuyla doğru iletişime girmesini ve her şeyden haberdar olmasını sağlayan bir eğitim içinde, öğrencilere kültür bilinci mutlaka kazandırılmalıdır.Bu araştırmada amaç, İlköğretim 7. sınıflarda Görsel Sanatlar Dersinde, Sanat Eleştirisi yöntemi ele alınarak ve sanat eseri inceleme tekniklerinden faydalanılarak bu öğrenci grubunda ?Kültür Bilinci?ni oluşturmaktır.Araştırma grubu olarak 7. sınıf öğrencileri içinde bulundukları yaş döneminin özellikleri nedeniyle seçilmişlerdir. Sosyal ve sanatsal gelişim dönemleri de göz önünde bulundurularak konuya daha hâkim olabilecekleri düşünülmüştür. Somut işlemler dönemini bitirmiş soyut işlemler dönemine girmiş olmaları da tezde çalışma grubu olarak seçilmelerinde sebep oluşturmaktadır.Deney grubuna uygulama yapılmadan önce, soruların güvenilirlik analizi yapılmıştır. Geliştirilen testin geçerlik ve güvenirlik analizinde ve sonuçların yorumlanmasında SPSS 13.0 programı kullanılmıştır. 23 adet soru hazırlanmış, 50 adet 7. sınıf öğrencisine sorular uygulanmıştır. Çıkan analiz sonuçlarına göre 3 adet soru elenmiştir. Kalan 20 sorunun güvenilirlik analizi sonucu 0,72 olarak saptanmıştır.Araştırma evreni olarak belirlenen 2010-2011 eğitim öğretim yılı İstanbul ili Esenler ilçesi Mareşal Fevzi Çakmak İlköğretim Okulu seçilmiştir. 7 C sınıfında öğrenim gören 34 öğrenci örneklem grubu olarak belirlenmiştir. Öğrencilere konu ile ilgili hazır bulunuşluklarını ölçmek için beş cevap şıklı yirmi soruluk öntest uygulanmıştır. Daha sonra kültür ve kültürün özellikleri hakkında kısa bilgiler verilmiş; eser inceleme yöntemi ile incelenmek üzere, kültür bilincini kazandırabilecek altı adet resim seçilmiştir. Farklı dönemlere ait farklı kültürleri yansıtan altı adet resim sanat eseri inceleme teknikleri ile sorular yöneltilerek incelenmiştir. Mısır, Avrupa, Japon, Osmanlı, Modern Resim ve Türk resminden örnekler kullanılmıştır. Seçilen resimler konu bakımından farklı, içerdiği görsel semboller bakımından benzerdir. Teknik, boyut, zaman, üslup bakımından ise farklılık göstermektedir. Dünya sanatının özellikle farklı dönem ve toplumlarından seçilmiş olan resimler, ait oldukları kültürlerin özelliklerini en iyi şekilde yansıttığı düşünülen örneklerdir. Katı ve değişmez kurallar içeren Mısır mezar resmi, Osmanlı minyatürleri, Japon ukiyo-e'leri ve Bizans'ın Ortaçağ resmi bu özellikleri ile ait oldukları dönemi ve kültürü en iyi şekilde yansıtmaktadır. Bize o dönemle ilgili belgesel nitelikte ayrıntılı bilgi sunmaktadır. Başka bir şekilde Modern Sanatın temsilcisi, Kübizm'in öncüsü Picasso'nun ?Üç Müzisyen? adlı resmi, resim sanatının gelişimini göstermesi açısından önemlidir. Çağdaş Türk Resim sanatından milli benliğe ve halk kültürüne önem vermiş bir sanatçı olan Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun ?Han Kahvesi? adlı resmi seçilmiştir. Gerek konusu ve anlamı bakımından gerek resimde görülen Türk kültürünü simgeleyen semboller bakımından konuyu en iyi örnekleyen resimlerden biri olarak araştırmaya dahil edilmiştir.Bu resimlerin seçilmesindeki bir diğer amaç ise 7. sınıf öğrencilerinin algılamasını kolaylaştırmak açısındandır. Özellikle net ve somut resimler tercih edilmiştir. Modern ve Çağdaş Sanatı da öğretimde göz önünde bulundurmak için Picasso'dan ve Bedri Rahmi'den örnekler de kullanılmıştır. Resimlerin üzerinde tek tek konuşulmuş, konunun daha iyi anlaşılması için kazanımlar doğrultusunda tartışma yöntemiyle öğrencilerin derse katılımı sağlanmıştır. Dört ders saati uygulanan etkinlikler sonucunda sontest uygulanmış ve öğrencilerin bilgilerinde ve görüşlerinde artış gözlemlenmiştir. Öğretimden önce başarı yüzdesi, % 53 iken öğretimden sonra %80'e yükselmiştir.Bu araştırma sonucunda öğrenciler, kültür hakkında genel bilgilerini arttırmışlar, kültür bilincini büyük ölçüde kazanmışlardır. Bu sayede kültürel ürünleri yorumlarken daha bilinçli olmaları, kültürün aktarılmasında bilinçli ve etkin bir şekilde rol almaları beklenmektedir.

Abstract:
?Visual Art Culture? in learning area in Visual Arts curriculum in primary schools, there are many objects close to the aim of forming consciousness of culture, but these objects cannot be observed in students? behaviours.In Visual Arts Lesson, mostly learning areas like Forming, Consciousness of Museums, and practical works are studied. In addition to this, there are also the goals that can create consciousness of culture in Visual Art Culture learning area. As a result of this, even a student who hasn?t graduated from primary school yet can comment on culture and productions of art to a little extent. So, this kind of works should be raised in order to protect the cultural values and to transform them to the next generations. The child should get the consciousness of culture in Visual Arts Lesson, should grow up as a dynamic person who is open to the innovations which is the goal of the modern education, and should be well rounded, tolerant, understanding, asking and commenting on the problems. Briefly, students should be gained consciousness of culture through the education that provides the students with awareness of everything and with proper communication with the society and the environment.The aim in this research is to make 7th grade students in primary schools gain ?Consciousness of Culture? by using Art Critisizm methods and techniques of analysing the works of art in Visual Arts Lesson in 7th grade classes.In the research, 7th grade students were chosen as the universe and the sample due to the features of their age. They were considered to be more knowledgeable about the subject when the social and artial development periods were taken into consideration. The fact that they finished the concrete process period and they were in the abstract process period was another reason why they were chosen as the work-group in this thesis.Before applying to the experiment group, the analysis of reliability of the questions was done. SPSS 13.0 program is used in validity and reliability analiysis of the test and in the interpretation of the results. 23 questions were prepared and asked to fifty 7th grade students. According to the results of the analysis, 3 questions were eliminated. The reliability analysis of the rest 20 questions was confirmed as 0,72.2010-2011 academic year, İstanbul, Esenler, Mareşal Fevzi Çakmak Primary School was chosen as the universe of the research. To measure the students? present knowledge about the subject, a pre-test that included 20 five-option multiple-choice questions was applied to the students. Then, the students were given a short information about the culture and the features of the culture; six pictures that could make the students gain consciousness of culture were chosen to be analysed with the techniques of analysing works of art. These pictures reflecting the different cultures of different periods were analyzed by asking questions to the students through the tehcniques of analysing the works of art. Samples from Egypt, Europe, Japan, Ottoman, Modern art and Turkish art were used. The chosen pictures are different in terms of subject but similar in terms of visual symbols. They are different in terms of technique, size, time and style. The pictures specially which are chosen from different periods and different societies of the world are the best examples that shows the characteristics of the cultures they belong. Egyptian grave painting which involves strict and stable rules, Ottoman miniatures, Japanese ukiyo ? es and medieval picture of Byzantium reflect the period and culture they belong very well . They give us detailed information like a documentary about that period. On the other hand `Three Musicians?, the painting of Picasso who is the representative of the Modern Art and the leader of Cubism, is important to show the development of the art of painting. `Han Kahvesi?, the painting of Bedri Rahmi Eyüboğlu, who gave importance to national identity and folk culture, is chosen from the Contemporary Turkish Art of Painting. It is included in the research since it is one of the best paintings that illustrates the subject not only in terms of subject and meaning but also in terms of the symbols shown in the picture that represents Turkish culture.Another purpose of choosing those pictures is to simplify the perception of the seventh class students..Especially clear and tangible paintings are prefered. To take Modern an Contemporary Art into account in education, examples of Picasso and Bedri Rahmi are used. Each picture was criticized one by one; for the students to understand better, the students? were made to participate by using discussion technique. At the end of the activities held during 4 hours of lesson, the last test was applied and a rise in the knowledge and views of the students was observed. The percentage of the success raised to %80 while it was %53 before the instruction.With this research, students have got more general culture about the culture and they have gained consciousness of culture to a great extent. The students are supposed to be more conscious while criticizing the works of art and culture and to have a conscious and an active role in transforming culture.