Geveze gazetesinin incelenmesi
The examination of the Geveze newspaper
Yazar: BERNA CİVALIOĞLU
Danışman: PROF. DR. YAKUP ÇELİK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Basın = Press ; Edebiyat = Literature ; Gazeteler = Newspapers ; Geveze gazetesi = Geveze newspaper ; Meşruiyet = Legitimacy ; Mizah = Humour ; Mizah gazetesi = Mizah newspaper ; Türk basını = Turkish press ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
2 Ağustos 1324 (15 Ağustos 1908) tarihinden 25 Mayıs 1325 (7 Haziran 1909) tarihine kadar Kirkor Faik tarafından çıkarılmış ve 115 sayı boyunca yayın hayatını sürdüren Geveze Gazetesi Arap harfli bir Türkçe siyasî, mizahî bir günlük gazetedir. Gazetenin 63 sayıdan müteşekkil olan ilk cildi günlük bir gazete olup muhteviyatı da bu şekildedir. İlk cilt daha ziyade güncel haberler, fıkralar, siyasî haberler ve muhaverelerden oluşur. İkinci cilt ise haftada iki gün yayımlanmıştır ve mizahî yönü daha ağır basmaktadır. Geveze Gazetesi'nde her iki ciltte de karikatürler oldukça önemli bir yer kaplamakla beraber neredeyse tüm sayıların ilk sayfası ve çoğunlukla son sayfaların da bir kısmı karikatüre ayrılmıştır. Bu çalışmada, Geveze Gazetesi beş ana bölüm altında incelenmektedir. Birinci bölümde Osmanlı'da basın faaliyetlerinin gelişimi ile mizah gazeteleri hakkında bilgi verildikten sonra ikinci bölümde Geveze Gazetesi şekil ve içerik açısından, yayın hayatına başlaması, yayın süreci, şekil özellikleri ve yazar kadrosu bakımından değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde yazar adları ve konularına göre hazırlanmış iki adet fihrist mevcuttur. Dördüncü bölümde gazeteden seçilen bazı metinler Latin harflerine aktarılmıştır. Son bölüm olan sonuç bölümünde gazetenin genel özellikleri ve içeriğiyle ilgili genel bir bakış açısıyla değerlendirme yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Geveze Gazetesi, Türk basını, mizah, İkinci Meşrutiyet Dönemi, Kirkor Faik

Abstract:
The Newspaper of Geveze, published by Kirkor Faik from 2 August 1324 (August 15, 1908) to 25 May 1325 (June 7, 1909) and continuing publication throughout 115 issues, is a Turkish political, humorous daily newspaper written in Arabic letters. The first skin of Geveze which consists of 63 numbers is a daily newspaper and its content is like this way. The first volume is made up mostly of current news, jokes, political news and conversations. The second volume is published two days a week, and its humorous direction is more pronounced. In Geveze, cartoons occupy a very important place in both volumes, and the first page of almost all the numbers, and a part of the last pages are mostly caricatures. In this study, Geveze is examined under five main sections. In the first part, after the information about the development of the press activities and the humorous newspapers in the Ottoman Empire was given, in the second part Geveze was evaluated in terms of form and content, starting the publication life, publication process, figure features and writer's staff. In the third chapter, there are two indexes prepared according to author names and subjects. In the fourth chapter, some texts selected from the newspapers were transferred to Latin letters. In the final part of the final section, an overall overview of the general characteristics and contents of the journal was made.

Key Words: The Newspaper of Geveze, Turkish press, humor, second constitunional era, Kirkor Faik