Ebeveynin duygu sosyalleştirmesi ve ergenin dışsallaştırma problemleri ilişkisi: Psikolojik ihtiyaçların aracı ve öz şefkatin düzenleyici rolü
The relationship between parental emotional socialization and adolescent externalizing problems: The mediating role of psychological needs and the moderating role of self compassion
Yazar: RANA EZGİ KALELİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA KARANFİL ; DOÇ. DR. KERİM SELVİ
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Mevcut çalışmanın amacı ebeveynlerin duygu sosyalleştirme tepkileri ve ergenlerin dışsallaştırma problemleri arasındaki ilişkide psikolojik ihtiyaçların aracı, öz şefkatin düzenleyici rolünü incelemektir. Çalışma 11-18 yaş aralığında bulunan 326 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar Güçler Güçlükler Anketi, Temel Psikolojik İhtiyaçların Tatmini ve Engellenmesi Ölçeği, Çocuklukta Duygular Ölçeği ve Öz-Şefkat Ölçeği-Kısa Formunu doldurmuştur. Araştırmanın hipotezlerini test etmek amacıyla aracılık, düzenleyicilik ve düzenlenmiş aracılık testleri Hayes Process macro (Hayes, 2018) ile yürütülmüştür. Bulgular incelendiğinde hem anne hem de babanın destekleyici olmayan duygu sosyalleştirme tepkileri ve ergenlerin dışsallaştırma problemleri arasındaki ilişkide psikolojik ihtiyaç engellenmesinin aracı rol oynadığı görülmüştür. Benzer biçimde hem anne hem de babanın destekleyici olmayan duygu sosyalleştirme tepkileri ve ergenlerin dışsallaştırma problemleri arasındaki ilişkide psikolojik ihtiyaç tatmini aracı olmuştur. Anne ve babanın destekleyici duygu sosyalleştirme tepkileri ile dışsallaştırma problemleri arasındaki ilişkide ise psikolojik ihtiyaç tatmini aracı olmuştur. Psikolojik ihtiyaç engellenmesi ve dışsallaştırma problemleri arasındaki ilişkide öz şefkatin düzenleyici rolü bulunmamıştır. Hem annenin hem de babanın destekleyici olmayan duygu sosyalleştirme tepkilerinin psikolojik ihtiyaç engellenmesi aracılığı ile dışsallaştırma problemleri ile olan dolaylı ilişkisinde öz şefkatin düzenleyicilik etkisinin anlamlı olmadığı görülmüştür. Bulgular alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of the current study was to examine the mediating role of psychological needs and the moderating role of self-compassion in the relationship between parents' emotion socialization reactions and adolescents' externalizing problems. The study was conducted with 326 participants between the ages of 11-18. Participants completed the Strengths and Difficulties Questionnaire, the Basic Psychological Needs Satisfaction and Frustration Scale, the Emotions as a Child Scale, and the Self-Compassion Scale–Short Form. In order to test the hypotheses of the study, mediation, moderation and moderated mediation tests were conducted with Hayes Process macro (Hayes, 2018). The findings revealed that psychological need frustration played a mediating role in the relationship between both mother's and father's unsupportive emotional socialization and externalizing problems. Similarly, psychological need satisfaction mediated the relationship between both mothers' and fathers' unsupportive emotion socialization and externalizing problems. Psychological need satisfaction mediated the relationship between supportive emotional socialization of both mother and father and externalizing problems. The moderating role of self-compassion in the relationship between psychological need frustration and externalizing problems was not found.The moderating effect of self-compassion on the indirect relationship of both mother's and father's unsupportive emotion socialization reactions with externalizing problems through psychological need frustration was not significant.The findings were discussed within the framework of the literature.