Multiple skleroz tanılı bireylerde öz yönetim yetkinliği ile depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between self-management competence and depression in individuals diagnosed with multiple sclerosis
Yazar: DAMLA ERGEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELÇİN BABAOĞLU
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Nöroloji = Neurology ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Multiple Skleroz (MS) merkezi sinir isteminde inflamasyon ve miyelin kılıfın zarar 
görmesiyle ortaya çıkan nöroimmun, kronik bir hastalıktır. (Karadakovan ve Etiaslan, 
2010). Genç yaşlarda ortaya çıkması ilerleyen dönemde depresyona ve bireylerde 
hastalığı yönetmede çeşitli sorunlara yol açmaktadır. (Tel ve ark. 2014). Öz yönetim 
yetkinliğinin azalması bireylerin hastalık yönetim gücünü düşürmektedir. Bununla 
birlikte stresle baş etmede zorlanma, psikososyal gereksinimlerde artma, depresyon ve 
anksiyeteye yatkınlık gibi birçok soruna neden olmaktadır. Bu araştırma Multiple Skleroz 
tanılı bireylerin öz yönetim düzeylerinin depresyon ile ilişkisini araştırmak amacıyla 
yapıldı.
Yöntem: Çalışmaya 350 birey dahil edildi. Bireylere tanıtıcı bilgi formu ve hastalık bilgi 
formunu doldurulduktan sonra Multiple Skleroz Öz Yönetim Ölçeği ve Beck Depresyon 
Ölçeği uygulandı. Veriler SPSS istatistik paket programlarında değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmada toplam 350 kişi yer almıştır. 105 (%30) kişi erkek 245 (%70) 
kadındı. Öz yönetim ile depresyon ölçeği arasında negatif yönlü anlamlı farklılıklar
vardı (p<0,001). Multiple skleroz öz yönetim ölçeğinin Beck depresyon ölçeği üzerine 
etkisi doğrusal regresyon analizi ile değerlendirildi. Yapılan değerlendirmeye göre öz 
yönetim puanındaki bir birimlik artış depresyon puanını 0,081 puan azaltmaktaydı.
Sonuç: Araştırmamızın sonucunda Multiple Skleroz tanılı bireylerde öz yönetim
yetkinliği ile depresyon arasında anlamlı bir ilişki bulundu. Depresyon düzeyi artan 
bireylerde öz yönetim yetkinliğinin azaldığı, öz yönetimin depresyonu %3.5 oranında 
etkilediği bulundu. Konu ile ilgili olarak Multiple Skleroz tanılı bireylerde öz 
yönetimini güçlendirip depresyonu azaltacak hemşirelik girişimlerinin planlanarak 
uygulanması, birey ve ailesinin hemşirelik bakım planı içerisinde etkin olarak yer 
alması sağlanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Multiple Skleroz, öz yönetim, depresyon, hemşirelik

Abstract:
Multiple Sclerosis (MS) is a neuroimmune, chronic disease caused by inflammation in 
the central nervous system and damage to the myelin sheath (Karadakovan and Etiaslan, 
2010). Its occurrence at a young age leads to depression in the later period and various 
problems in managing the disease in individuals (Tel et al. 2014). Decreased selfmanagement competence reduces the disease management power of individuals. In 
addition, it causes many problems such as difficulty in coping with stress, increased 
psychosocial needs, and susceptibility to depression and anxiety. This study was 
conducted to investigate the relationship between self-management levels and depression 
in individuals diagnosed with Multiple Sclerosis.
Method: The study included 350 individuals. After completing the descriptive 
information form and disease information form, the Multiple Sclerosis Self-Management 
Scale and Beck Depression Scale were administered to the individuals. Data were 
evaluated using SPSS statistical package programs.
Results: A total of 350 participants took part in the study. 105 (30%) were male and 245 
(70%) were female. There were significant negative differences between selfmanagement and depression scale (p<0.001). The effect of multiple sclerosis selfmanagement scale on Beck depression scale was evaluated by linear regression analysis. 
According to the evaluation, a one-unit increase in self-management score decreased the 
depression score by 0.081 points.
Conclusion: As a result of our study, a significant relationship was found between selfmanagement competence and depression in individuals diagnosed with Multiple 
Sclerosis. It was found that self-management competence decreased in individuals with 
increasing depression level and self-management affected depression by 3.5%. 
Regarding the subject, it should be ensured that nursing interventions that will strengthen 
self-management and reduce depression in individuals diagnosed with Multiple Sclerosis 
iii
are planned and implemented, and the individual and his/her family should be actively 
involved in the nursing care plan.
Keywords: Multiple Sclerosis, self-management, depression, nursing