ISO 55001 standardı kapsamında coğrafi bilgi sistemleri destekli varlık yönetim sistemi tasarımı
Design of geographical information systems supported asset management system with in the context of the ISO 55001 standard
Yazar: BURA ADEM ATASOY
Danışman: PROF. DR. BAYRAM UZUN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Varlık yönetimi, özellikle son yıllarda hem dünyada hem de ülkemizde önem kazanan ve üzerinde yeni politikalar geliştirilen bir alandır. ISO tarafından ilk olarak 2014 yılında yayınlanan üç standart ile varlık yönetimi belirli uluslararası kurallara göre temellendirilmiştir. Standartlar üzerinde yapılan güncellemeler, yeni yayınlanan ve yayınlanacak olan standartlar; konunun sürekli gelişmeye açık olduğunu ve bu gelişmelerin takip edilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Uluslararası anlamda birçok sektörde uygulamaları görülen varlık yönetimi, kurumların ve kuruluşların ihtiyaçlarına ve bünyelerinde bulunan varlıklara göre tasarlanmaktadır. Varlıklar üzerinden en düşük maliyet, en az risk ve en yüksek performans alınmasını temel alan yönetim sistemlerine duyulan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır. Ek olarak varlıkların mevcut konumları ile ilişkilendirilmesi ve varlıklar üzerinden konumsal analizler yapılması, varlık yönetimi anlamında gerekli olan ve yeni çözümler getirilmesi gereken bir konu durumundadır. Varlık yönetimi, ülkemizde kurumların stratejik planlarında ve son yayınlanan On Birinci Kalkınma Planı'nda kendine yer bulmuştur. Buna göre, ulaştırma ve lojistik sektörü genelinde önleyici bakım-onarım odaklı bir Varlık Yönetim Sistemi (VYS) kurulması hedeflenmektedir. Bu hedefe uygun olacak şekilde ulaştırma sektörünün alt kollarından biri olan havayolu taşımacılığına yönelik, bakım ve risk odaklı bir VYS tasarımına ilişkin bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Pilot çalışma bölgesi olarak, Karadeniz Bölgesi'nin en aktif ve yoğun havalimanı olan Trabzon Havalimanı seçilmiştir.  Bu tez çalışması kapsamında varlık yönetimi bileşenlerinden ikisi olan bakım yönetimi ve risk yönetimi temelinde bir uygulama yapılmıştır. Bakım yönetimi anlamında yapılan çalışma ile talimatlarda ve yönergelerde bulunan periyodik kontrol ve bakıma ilişkin sözel veriler varlıklar ve varlıkların konumları ile ilişkilendirilmiştir. Risk yönetimi anlamında yapılan çalışma ile tahmini yüzey haritaları elde edilmiştir. Bu yüzey haritaları üzerinden risk teşkil eden alanlar ortaya çıkarılmış ve Trabzon Havalimanı müdürlüğünce tanımlanan risklerin konumsal olarak ne kadar anlamlı olduğunu gösteren istatistiki analizler gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
Asset management is an area that has gained importance both in the world and in our country in recent years and new policies have been developed on it. Asset management with three standards first published by ISO in 2014 is based on certain international rules. Updates on the standards, newly published and to be published standards reveal that the subject is open to continuous development and that these developments need to be followed. Asset management, which has applications in many sectors internationally, is designed according to the needs of institutions and organizations and the assets within them. The need for management systems based on obtaining the lowest cost, least risk and highest performance over assets is increasing day by day. In addition, associating assets with their current locations and conducting spatial analyzes on assets is a subject that is necessary in terms of asset management and requires new solutions. Asset management has found its place in the strategic plans of institutions in our country and in the Eleventh Development Plan published recently. Accordingly, it is aimed to establish a preventive maintenance-repair-oriented asset management system across the transportation and logistics sector. In line with this goal, a study was carried out on the design of a maintenance and risk oriented asset management system for airline transportation, which is one of the lower branches of the transportation sector. Trabzon Airport, the most active and busy airport of the Black Sea Region, was chosen as the pilot study area. Within the scope of this thesis, an application has been made on the basis of maintenance management and risk management, which are two of the asset management components. The study conducted in the sense of care management and the verbal data on periodic control and care contained in the instructions and guidelines were associated with the assets and the locations of the assets. Estimated surface maps were obtained from the study in terms of risk management. Areas that pose risk through these surface maps were revealed and statistical analyzes were carried out showing how spatially significant the risks identified by the airport directorate were.