Yaşlı popülasyonda escherichia coli kaynaklı ürosepsis olgularında risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of risk factors in cases of ürosepsis caused by escherichia coli in the elderly population
Yazar: NAİME HÜLYA TİFTİKÇİ ACAR
Danışman: PROF. DR. TUNA DEMİRDAL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Enfeksiyon ve Klinik Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology
Dizin: Sepsis = Sepsis ; Yaşlılar = Aged ; İdrar yolları enfeksiyonla =

Özet:
Amaç: Yaşlı popülasyonda E. coli kaynaklı üriner sistem enfeksiyonunda ürosepsis
gelişiminde veya mortalite üzerinde risk faktörlerinin etkisinin incelenmesi
amaçlandı.
Yöntem: Üçüncü basamak hastanemize başvuran 65 yaş üstü, idrar kültüründe veya
idrar kültürü ile birlikte kan kültüründe sadece E. Coli üremesi olan hastalar
prospektif olarak belirlendi. Belirlenen hastalardan sepsis-3 kriterlerini karşılayanlar
çalışma grubu (Grup-1) ve sepsis tanı kriterini karşılamayanlar (Grup-2) olarak
Nisan 2023-Temmuz 2024 tarihleri arasında araştırmaya dahil edildi. Toplamda 205
hastanın verileri (103'ü grup-1, 102'si grup-2), karşılaştırmalı olarak incelendi.
Hastaların klinik ve laboratuvar bulguları, yatış süreleri, risk faktörleri, uygulanan
tedaviler, ECOG performans skoru ile APACHE-II, GKS, SOFA, NEWS, MEWS
puanları, son bir yıl içindeki ÜSE, ürolojik girişim ve hastane yatış sayıları
hazırlanan çalışma formlarına kaydedildi.
Bulgular: Çalışmaya alınan 205 hastanın (ortalama yaş; 75,3±8,4 yıl; min-max: 65-
95 yıl) 141'i (%69) kadın, 64'ü (%31) erkekti. Bu hastaların 38'i (%19) mortal
seyretti. Çalışmaya dahil edilen grup-1 hastaların %95'inde ek hastalık vardı ve
sepsis gelişmesinde etkili bulundu (p=0,001). Mevcut üriner sistem enfeksiyonunda
sepsis gelişen olguların %34'üne başka bir enfeksiyon odağı eşlik etmekteydi ve
özellikle eşlik eden enfeksiyonun pnömoni olması sepsis gelişiminde etkili bulundu
(p=0,001). Üriner patoloji grup-1 olgularının %67'sinde (69 kişi) saptandı (p=0,028).
Ürosepsisli hastaların olası risk faktörleri incelendiğinde; kadın cinsiyet (p=0,031),
endokrin hastalık (p=0,032), nörolojik hastalık (p=0,001), geçici sonda kullanımı
(p=0,016), kalıcı sonda kullanımı (p=0,039), prostat hipertrofisi (p=0,007), rezidü
idrar (p=0,018) ve ESBL üretimi (p=0,004) ürosepsis gelişmeyen olgulara kıyasla
istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu. ECOG skoru ile belirlenen fonksiyonel bağımlılık ürosepsis gelişimi açısından anlamlı bulundu. SOFA skoru
mortalite öngörücüsü olarak saptandı (p=0,001).
Sonuçlar: Kadın cinsiyet, endokrin ve nörolojik hastalıklar, sonda kullanımı, ESBL
üretimi ve pnömoni varlığı gibi ek enfeksiyon odaklarının varlığı, fonksiyonel
bağımlılık ürosepsis gelişmesi açısından yaşlı popülasyon için risk oluşturmaktadır.
Bu sonuçlar, yaşlı hastalarda bu risk faktörlerine yönelik daha yakın takip ve yönetim
stratejilerinin geliştirilmesi gerektiğini düşündürmektedir. Ayrıca, mortalite
tahmininde SOFA skoru diğer skorlama sistemlerine göre daha etkin bulundu ve
klinik kullanım önerilerini desteklemektedir.

Abstract:
Aim: To investigate the effect of risk factors on the development of urosepsis or
mortality in urinary tract infection caused by E. coli in the elderly population.
Methods: Patients over 65 years of age who were admitted to our tertiary care
hospital and had only E. Coli growth in urine culture or urine culture and blood
culture were prospectively selected. The patients who fulfilled the sepsis-3 criteria
were included in the study group-1 and those who did not fulfill the sepsis diagnostic
criteria were included in the study group-2. The patients who met the sepsis-3 criteria
were included in the study group (Group-1) and those who did not meet the sepsis
diagnosis criteria (Group-2) between April 2023 and July 2024. In total, 103 of 205
patients were included in group-1 and 102 in group-2 and analysed comparatively.
Clinical and laboratory findings, duration of hospitalisation, risk factors, treatments
administered, ECOG performance score and APACHE-II, GCS, SOFA, NEWS,
MEWS scores, number of UTIs, urological interventions and hospitalisations in the
last one year were recorded on the study forms.
Results: Of 205 patients (mean age; 75.3±8.4 years; min-max: 65-95 years), 141
(69%) were female and 64 (31%) were male. Of these patients, 38 (19%) had a
mortal course. Comorbidities were present in 95% of the group-1 patients included in
the study and were found to be effective in the development of sepsis (p=0.001). In
34% of the patients who developed sepsis in the current urinary tract infection,
another focus of infection was accompanying and pneumonia was found to be
especially effective in the development of sepsis (p=0.001). Urinary pathology was
detected in 67% (69 patients) of the group-1 patients (p=0.028). When the possible
risk factors of the patients with urosepsis were analysed; female gender (p=0.031),
endocrine disease (p=0.032), neurological disease (p=0.001), temporary catheter use
(p=0.016), permanent catheter use (p=0.039), prostatic hypertrophy (p=0.007), residual urine (p=0.018) and ESBL production (p=0.004) were found to be
statistically significantly higher compared to the patients without urosepsis.
Functional dependence determined by ECOG score was found to be significant in
terms of development of urosepsis. SOFA score was found to be a predictor of
mortality (p=0.001).
Conclusion: Female gender, endocrine and neurological diseases, catheterisation,
ESBL production and the presence of additional foci of infection such as pneumonia
pose a risk for the development of urosepsis in the elderly population. These results
suggest that closer follow-up and management strategies should be developed for
these risk factors in elderly patients. In addition, the SOFA score was found to be
more effective than other scoring systems in predicting mortality and supports
recommendations for clinical use.