İçme suyu şebekelerinde oluşan su kayıp ve kaçaklarının scada sistemi yardımıyla analiz edilmesi: Yozgat ili örneği
The analysis of water losses and leakages in drinking water networks using scada system: A case study from Yozgat
Yazar: MUHAMMET FURKAN KARAMAN
Danışman: DOÇ. DR. ŞEKİP ESAT HAYBER
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İleri Teknolojiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Su depoları = Water tanks ; Sıvı depoları = Liquid tanks ; pH denetimi = pH control

Özet:
Su insan hayatı için çok önemlidir. Suyun insanlara temiz ve sağlıklı olarak ulaştırılabilmesi için insanların kullanımına sunulmadan önce depolandığı tankların da güvenilir ve temiz olması gerekmektedir. Su yoluyla bulaşıcı hastalıkların taşınma riskini engellemek için su depolama tanklarında tutulan sulara arıtma ve dezenfekte işlemleri yapılır. SCADA sistemleri ile içme suyu dağıtımında merkezi bir kontrol ve izleme sağlanarak suyun akışı uzaktan takip edilir. Toplanan veriler sayesinde depolama tanklarında meydana gelebilecek olumsuz durumlar otomatik olarak algılanabilir ve gerektiğinde sistem üzerinden müdahale edilerek su dağıtımı yönetilebilir. Ayrıca su kaçakları tespit edilerek şebekeye verilen suyun tamamının kullanıcıya ulaştırılması sağlanabilir. Bu çalışmada Yozgat ilinde bulunan 4 adet terfi merkezi ve 13 adet su depolama tankındaki veriler incelenerek su kaynağından su depolama tanklarına ve suyun insanların kullanımına sunulmasına kadar olan tüm süreçlerin SCADA sistemi ile uzaktan kontrol edilmesi sağlanmıştır. Tortu oluşumundan kaynaklanan su seviyesi, basınç, pH ve sıcaklık değişimleri analiz edilerek şebekede meydana gelen su kaçakları tespit edilmiş ve suyun kalitesi hakkında veriler elde edilmiştir. İstasyonlardan sürekli olarak alınan veriler sonucunda bir yılda su şebekesine basılan su miktarının %60'ının kayıp-kaçak olduğu tespit edilmiştir. Geçmiş yıldaki verilere nazaran SCADA sisteminin kullanımıyla alınan önlemler sonucunda sorunların %51 oranında azaldığı rapor edilmiştir. Sistem sayesinde tespit edilen tortu oluşumları kısa sürede önlenerek suyun temiz ve sağlıklı bir şekilde kullanıcıya ulaştırılması sağlanmıştır.

Abstract:
Water is essential for human life. For water to be delivered to people cleanly and healthily, the tanks in which it is stored before being made available must also be reliable and clean. To prevent the risk of transmitting infectious diseases through water, purification and disinfection processes are carried out on the water held in water storage tanks. With SCADA systems, water flow is monitored remotely by providing central control and monitoring in drinking water distribution. Thanks to the collected data, adverse situations in the storage tanks can be automatically detected, and water distribution can be managed by intervening in the system when necessary. Additionally, water leaks can be detected, and all the water supplied to the network can be delivered to the user. In this study, the data from 4 pumping centers and 13 water storage tanks in Yozgat province were examined, and all processes from the water source to the water storage tanks and the water supply to people's use were controlled remotely with the SCADA system. Water leaks in the network were detected by analyzing the water level, pressure, pH, and temperature changes resulting from sediment formation, and water quality data was obtained. As a result of data continuously collected from the stations, it has been determined that 60% of the water pumped into the water network in one year is lost due to leaks and theft. Compared to the data from previous years, it has been reported that the issues have decreased by 51% due to the measures taken using the SCADA system. Thanks to the system, detected sediment formations are prevented quickly, and water is delivered to the user cleanly and healthily.