Evlat edinmek isteyen infertil çiftlerin infertiliteye bağlı stres düzeyleri ve cinsiyet rolleri ile ilişkisi
The relationship between infertility stress levels and gender roles of infertile couples who want adoption
Yazar: ONUR PURYAZ
Danışman: PROF. DR. EMİNE ZEYNEP SUDA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Evlat edinme = Adoption ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-erkek = Infertility-male ; Kısırlık-kadın = Infertility-female ; Stres = Stress

Özet:
Bu araştırmada infertilite nedeniyle anne baba olamayan çiftlerden çocuklu yaşam şekline evlat edinme yoluyla ulaşmak isteyenlerle çalışılmıştır. İnfertilitenin sebep olduğu stresin cinsiyet ve cinsiyet rolü yönelimlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymak bu araştırmanın ana amacıdır. Ayrıca evlat edinmek isteyen çiftlerin çocuğun anlamı temasındaki görüşlerinin belirlenmesine çalışılmıştır. Tanımlayıcı ve fenomenolojik araştırma tiplerinin birarada kullanıldığı bu araştırma hem nicel hem nitel olmak üzere karma tiptedir. Evlat edinme başvuruları üzerine Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İstanbul İl Müdürlüğü tarafından Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesine beden ve ruh sağlık durumlarına ilişkin sağlık raporu almak üzere sevk edilen 49 infertil çift bu araştırmaya katılmıştır. İnfertilite ile ilgili özellikler, demografik ve evlat edinmeye ilişkin bilgiler Sosyodemografik Veri Formu kullanılarak alınmıştır. İnfertiliteye bağlı stres düzeyi Fertilite Sorun Envanteri, cinsiyet rolü yönelimi ise Bem Cinsiyet Rolü Envanteri kullanılarak ölçülmüştür. Tüm çiftlerden çocuğun anlamına ilişkin düşünce ve duygularını belirtmeleri istenmiş, görüşmeden elde edilen bilgiler sosyodemografik veri formunda kayıt altına alınmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre infertilitenin neden olduğu stres kadın ve erkek cinsiyetlerine göre farklılaşmamakta, çiftler benzer düzeyde stres yaşamaktadır. İnfertilite stresinin cinsiyet rollerine göre sosyal ve cinsel sorun alanlarında farklılaştığı tespit edilmiştir. Çocuğun anlamı temasında 4 alt tema belirlenmiş, çiftlerin çocuğun psikolojik ve sosyal değerleri nedeniyle evlat edinmek istedikleri saptanmıştır.

Abstract:
This study includes couples who could not be parent because of infertility and apply to adopt a child to reach a lifestyle with child. 
The main aim of this study is to find out the difference between gender and gender role tendencies in terms of stress caused by infertility. Beside this, interpretations and viewpoints on "child" theme of couples who applied to adopt a child have discussed in the study. 
Study was included both qualitative and quantative methods and has mixed method which includes both explonatory and phenomenological research methods. 
49 infertile couple who have applied for adoption to Family, Labour and Social Services Ministry Istanbul Headship and guided to Bakirköy Mental Health Research Hospital for mental health report were participated in the study. Sociodemographic Form were applied to get data about demographic features, data about adoption process and characteristics and clinical variables about infertility. Fertility Stress Inventory and BEM Gender Roles Inventory also applied to obtain data about infertility stress and gender role tendency. Moreover, qualitative data obtained about meaning of "child" and couples' thoughts and emotions were recorded. 
According to results, infertility stress on social and sexual dimesions have found significantly different between gender roles. Furthermore, meaning of having a child found as in 4 main theme and it has concluded that couples decide to adopt a child because of psychological basis and their social values.