Mimari paralaks yorumuyla ara mekan kavramı
In-between space concept through the review of 
architectural parallax
Yazar: NEHİR SANRI
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM BAŞAK DAĞGÜLÜ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Ara kavramı, birçok açıdan incelenebileceği gibi mimari alanda da kendisine yeni bir kimlik kazanarak, insan yaşayışlarının tariflenmesinde, yorumlanmasında ve bu yaşayışların biçimlenme aşamasında edindiği roller ile karşımıza çıkmaktadır. "Ara mekan" kavramı, insanın var oluşundan itibaren farkında olunarak ya da olunmadan meydana gelmiş bir kavram olmuştur. Günümüz mimarisinde, kapitalizmin de etkisi ile, birtakım mimari kavramlar anlamını yitirme aşamasına gelmiş, mimarideki ontoloji, gerçek yaşamın gerçek pratikleri içerisinde radikal anlamda sarsılmıştır. Mimarlık ürünü tek ve özel bir nesne olmak yerine, "kitlesel" ve "alelade / gündelik" bir metaya dönüşmüştür. Bu dönüşüm içerisinde "ara mekan" algısı da değişmiş ve bu algıyla beraber, ara mekanlar yanlış tanımlamaların ya da tanımsızlıkların bir parçası olmuştur; halbuki ara mekanlar, içlerinde barındırdıkları anlamların gizli dinamizmi ile beraber komşulukları, iletişim ve etkileşimleri sağlayabileceği gibi mekan-zamansal sürekliliklerin kurulmasında da büyük rollere sahiptir.
Araların, tasarımlarda, içlerinde barındırdıkları potansiyellerini gösterebilmeleri ve aralara "bilinçli üretimlerden arta kalan" mekan bakışının dışına çıkabilmesi için "paralaks kavramı" yorumu ile ara mekanları ele almak gerekir. Paralaks kavramı, görsel sanatlardan astrolojiye, dinden felsefeye, fizikten sosyolojiye, birçok alanda kavramsal bir temel olurken, mimari alanda da Zizek'in "mimari paralaks" tanımlamalarıyla desteklenerek kendisine yeni bir kimlik bulmuştur. 
Çalışmada, ara mekanların sınırsızlığı ve kodlanmış birtakım kuralların dışında yer alışı üzerinde durulur; farklı bakış açılarıyla belirttiği ayrım, özdeşlik, komşuluk, birliktelik gibi kavramlar üzerinden araların biçimlenişleri anlatılır. Bunların yanı sıra paralaks yorumu getirilen ara mekanların, süreç içerisinde bir değerlendirmesi yapılarak, bu süreçler içerisinde ara mekanların kazandığı ya da kaybettiği anlamlar irdelenir. Bir tasarıma holistik olarak yaklaşmanın, o mekanlarda yaşayan ya da o mekanları tecrübe eden insanlara da farklı deneyimler sunabileceği ve mimarlığın arzusunu ön plana çıkartabileceği sorgulatılır. Zizek'in de söylediği: "Planlarınızı yaptığınızda yumuşak adımlar atın, çünkü sizin binalarınızda yaşayıp onlara bakacak insanların hayalleri üzerinde yürüyorsunuz", cümlesi, tam olarak verilmesi gereken mesaja ışık tutar. 
Anahtar Kelimeler: Ara mekan, paralaks, spandrel, sınırlar, etkileşimler, mekansal biçimlenişler, modern mimari, postmodern mimari.

Abstract:
As "in-between concept" can be examined in many aspects, it also appears in architecture by gaining a new identity with the roles which are achieved at the phase of lifestyles, their descriptions and interpretations. Since the existence of the human beings in-between space has been a concept which is occurred as a result of a consciously or unconsciously production. In today's architecture with the effect of capitalism some architectural concepts has become to the phase of losing their meanings; the ontology in architecture is shattered radically in the actual practises of real life. The architectural product is turned into a general and ordinary meta instead of being one and only object. In this transformation, the perception of "in-between space" has changed too and with this perception, in-between spaces have been a part of the misidentifications; however as in-between spaces can provide the contiguities, communications and interractions within the hidden dynamism of the meanings they maintain also they have big roles to build up the space-temporal continuities.
In-between spaces should be dealt with the "parallax concept" for showing their potentials inside and digressing the looking of "remaining space from the conscious production" to them. In many areas,  as parallax concept has been a cognitive basis from visual arts to the astrology, religion to philosophy, physics to sociology; it has found a new identity to itself being supported with Zizec's "architectural parallax" definitions in architecture too.
In this study, in-between spaces' limitlessness and its being out of the rules are emphasized; in-between spaces formations are explained through the concepts like distinction, identity, contiguity, assocation with the different point of views. In addition to this in-between places which are interpreted through the parallax are commented in the process and in these processes, the meanings which in-between places have gained or have lost, are examined. Approaching a design holistically examines the presentation of different experiences which are experienced by the people living in those places and the desire of architecture. What Zizec says: " Take soft steps when you made your plans, because are walking on the dreams of people who will live in your buildings and look to your buildings" gives the exact message that should be given.
Key Words: In-between space, parallax, spandrel, borders, interactions, spatial configurations, modern architecture, postmodern architecture.