Süreçsel modele dayalı etkinliklerin 8. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerine etkisi: Karma yöntem çalışması
The effect of processual model based activities on eighth grade students' reading comprehension skills: A mixing method study
Yazar: AHMET KARABULUT
Danışman: PROF. DR. LOKMAN TURAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Karma yöntemler = Mixed methods ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Süreç modeli = Process model ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Amaç: Bu araştırma ile ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin okuma anlama becerilerini geliştirmeye
yönelik süreçsel modele dayalı okuma anlama uygulamasının etkililiğinin karma araştırma
yöntemi ile test edilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışmada karma araştırma yöntemlerinden olan gömülü desen kullanılmıştır. Bu
amaçla bir müdahale uygulamasını içeren deneysel uygulama öncesinde, sırasında ve
sonrasında olmak üzere üç farklı zamanda nitel veri sürece dâhil edilmiştir. Araştırmanın
müdahale uygulaması gerçek deneysel desenlerden ön test son test kontrol gruplu deneysel
desen ile yürütülmüştür. Araştırma 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Ağrı ilinde bulunan iki
farklı ortaokulda 8.sınıfta öğrenim gören öğrenciler ile yürütülmüştür. Örnekleme sürecinde
öncelikle basit tesadüfi örneklem yöntemi ile çalışmanın yürütüleceği okullar belirlenmiş ve
sonrasında basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenen 93 öğrenci ile deney ve kontrol
grupları belirlenerek araştırma sürecinde geliştirilmiş olan süreçsel model temelli okuma
anlama uygulaması deney gruplarında 14 hafta boyunca uygulanmıştır. Araştırma sürecinde
nitel verilerin analizinde betimsel ve içerik analiz yöntemleri; nicel verilerin analizinde ise
normallik analizleri, Tek Faktörlü Kovaryans Analizi ve t testi uygulanmıştır.
Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgular dâhilinde, süreçsel modele dayalı okuma
anlama uygulamasının 8.sınıf öğrencilerinin okuma anlama becerisinin geliştirilmesinde etkili
bir yaklaşım olduğu ve uygulama esnasında elde edilen dokümanların ve uygulama
sonrasında yapılan görüşme süreçlerinin analizinden elde edilen bulguların nicel yöntemlerle
elde edilen bulgularla örtüştüğü ve nitel bulguların nicel bulguları yeterli düzeyde açıkladığı
belirlenmiştir.
Sonuç: Araştırma sonucunda uygulanmış olan süreçsel modele dayalı okuma anlama
programının ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin okuma anlama becerilerini geliştirmede etkili bir
program olduğu ve nitel bulguların bu durumu teyit ettiği söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Dil becerisi, okuma anlama, süreçsel model, karma desen.

Abstract:
Purpose: In this research, it was aimed to test the effectiveness of reading comprehension
practice based on a process modeling to improve the reading comprehension skills of
secondary school 8th grade students through mixed methods research.
Method: Embedded design, which is one of the mixed methods researches, was used in this
research. For this purpose, qualitative data were included in the process at three different
times, before, during and after the experimental application involving an intervention
application. The intervention application of the research was carried out with the experimental
design with pretest and posttest control groups, which are true experimental designs. The
research was carried out with students studying in 8 th grade in two different secondary schools
in the province of Ağrı in the 2019-2020 academic year. In the sampling, the schools in which
the study would be carried out were determined with the simple random sampling method and
then, experimental and control groups were formed with 93 students determined by simple
random sampling method. The process model-based reading comprehension application
developed within the research process was applied in the experimental groups for 14 weeks.
In the research, descriptive and content analysis methods were used in the analysis of
qualitative data; normality analysis, One Factor Analysis of Covariance and t test were used in
the analysis of quantitative data.
Findings: According to the findings obtained from the research, it was determined that
reading comprehension practice based on the process model was an effective approach in the
development of reading comprehension skills of 8 th grade students. and the findings obtained
from the analysis of the documents obtained during the implementation and the interview
processes conducted after the application coincided with the findings obtained through
quantitative methods, and the qualitative findings explained the quantitative findings
sufficiently.
Results: It can be said that the reading comprehension program based on process modeling
applied within the research is an effective program in improving the reading comprehension
skills of secondary school 8 th grade students, and qualitative findings confirm this.
Keywords: Language skill, reading comprehension, process model, mixed designs.