Kadın öğretmenlerin aile hayatı ve çocuk yetiştirme tutumu ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki: Bir özel okul örneği
The relationship between the female teachers' familiy life and the attitude of raising children's  and burnout levels: Sample of a private school
Yazar: MERVE NUR AYDINER
Danışman: DOÇ. DR. CİHAD DEMİRLİ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile hayatı = Family life ; Kadın öğretmenler = Women teachers ; Kadınlar = Women ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Çocuk yetiştirme = Child rearing ; Özel okullar = Special schools ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Öğretmenlerde tükenmişlik, aile hayatı ve çocuk yetiştirme tutumu ile iş hayatındaki
koşullarla doğrudan ilişkili olduğu söylenebilir. Meslek şartları, öğrenciler, meslektaşlar ve
yönetici kadro bu koşulları etkileyebilir. Bundan dolayı öğretmenler yaptıkları işi stresli ve
tükenmişliğe yatkın bir meslek olarak tanımlarlar. Alan yazın incelendiğinde öğrenci disiplin
problemleri, öğrenci duyarsızlığı, çok kalabalık sınıflar ve diğer görevlilerin kullanılabilir
desteklerinin eksikliği, çok fazla ödev kâğıdı, çok fazla ölçme, gönülsüz tayinler, rol
çatışması, rol karmaşası ve öğretmenlerin kamuoyu tarafından eleştirilmesi gibi stresler
öğretmenlerde tükenmişliğe yol açabildiği görülmektedir.
Bu çalışmada ilkokul kademesinde görev yapan kadın öğretmenlerin aile hayatı ve
çocuk yetiştirme tutumu ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin sosyodemografik
değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın evreni ilkokul
kademesinde görev yapan ve İstanbul'da yaşayan kadın öğretmenlerden oluşmaktadır.
Örneklemini ise özel bir okulun ilkokul kademesinde görev yapan 110 kadın öğretmen
oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Maslach
Tükenmişlik Envanteri, Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumu Ölçeği kullanılmıştır.
Elde edilen bulgulara göre demokratik ve eşitlik alt boyutundan elde edilen puanların
çalışma süresine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Günlük çalışma süresi artıkça
demokratik ve eşitlik düşmektedir. Demokratik ve Eşitlik alt boyutundan elde edilen
puanların gelir memnuniyetine göre anlamlı farklılık bulunmaktadır. Ayrıca tükenmişlik ve aile
hayatı ve çocuk yetiştirme tutumu envanterinin alt boyutlarının, çalışma süresi ve gelir
memnuniyetinden etkilendiği görülmüştür.
Günlük çalışma saati çok olması eşler arasında bazı problemlere neden olabilir,
örneğin yorgunluktan kaynaklı iletişim kopukluğu bu duruma etken olarak gösterilebilir.
Ayrıca gelir düzeyinin fazla olması için iş yaşantılarında daha fazla enerji sarf etmeleri
gerekebilir ve bu durum da sosyal yaşantılarını ve aile hayatını etkileyebilir.
Anahtar Kelimeler: Tükenmişlik, aile hayatı ve çocuk yetiştirme tutumu, kadın öğretmen

Abstract:
Burnout in teachers is directly related to family relationships and workplace
conditions. These conditions are affected by teaching conditions, students, communication
with colleagues, managerial staff. So teachers define their job stressful and prone to
burnout.Student's discipline problems, student insensitivity, overcrowded classes and
available support of other staff, too much paperwork, too much measurement, involuntary
appointments, role conflict and role confusion, and public criticism of teachers cause of
burnout for teachers.
Aim of the this study examine that relationship between burnout and family
relationships in female teachers in primary school. Also fatigue and family relationships
examined according to some socio-demographic variables.
Universe of the this study is that female teachers who works in primary school in
İstanbul. Sample of the study is 110 female who are primary school teacher. Personal
Information Form, Maslach Burnout Inventory, Family and Child Relationships Scale were
used in our study.
According to findings, there is significant differencies between democratic and
equality sub-dimensions in working hours. As the length of daily work increases, democratic
and equality decreases. Also there is significant differencies between democratic and equaily
sub-dimensions in income satisfaction. Burnout and family relationships were found to be
influenced by the sub-dimensions of the inventory, duration of study and income satisfaction.
Key Words: Burnout, Family Relationships, Female Teachers