İstanbul ilinde bulunan Aile Hekimliği asistanlarının anne sütüne yönelik bilgi tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge, attitudes and behaviors of residents in family medicine in İstanbul province on breast milk
Yazar: ELİF ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. SADIK SAMİ HATİPOĞLU ; UZMAN ÖZLEM POLAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Anne sütü = Milk-human ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Davranış = Behavior ; Doktor asistanlar = Physician assistants ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Emzirme = Breast feeding ; Tutumlar = Attitudes ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Amaç: Anneler ve anne adaylarının takiplerinde önemli görevler üstlenecek olan Aile Hekimliği Uzmanlığı asistanlarının anne sütü hakkında bilgi düzeylerini ve ilişkili faktörleri tespit etmek, anne sütü konusuna Aile Hekimliği Uzmanlığı asistanlarının ilgilerini arttırarak ihtiyaç duyulan eğitim programlarının düzenlenmesine katkı sağlamak amaçlanmıştır.
Gereç-Yöntem: Araştırma Ağustos-Ekim 2021 tarihleri arasında İstanbul'da Aile Hekimliği asistanlığı yapmakta olup, çalışmaya katılmayı kabul eden 253 hekime anket tekniği uygulanarak yapıldı. Anket formu 11 adet sosyodemografik, 2 adet anne sütü konusunda eğitim durumu ve 25 adet anne sütü ve emzirmeye yönelik bilgi düzeyini ölçen özgün sorulardan oluşmaktadır. 
Bulgular: Araştırmaya katılan 253 asistandan %67,9'u kadın, %32,1'i erkektir, yaşları 24 ile 56 arasında olup, ortalama yaş 30,38±5,05 bulunmuştur. Katılımcıların %53,8'i evli; %28,5'inin çocuğu vardır; %21,7'sinin meslekteki yılı 1-3 yıl, %38,7'sinin 3-5 yıl arasında ve %39,5'inin 5 yıl ve üzerindedir; %75,1'i Tam Zamanlı Aile Hekimliği Uzmanlığı (AHU), %24,9'u Sahada Aile Hekimliği Uzmanlığı (SAHU) asistanıdır. Asistanların %81,8'i asistanlık eğitimi sürecinde pediatri rotasyonu yapmıştır. %81,8'i tıp fakültesi eğitimi sırasında, %50,6'sı mezuniyet sonrasında anne sütü konusunda eğitim almıştır. Katılımcıların ölçek toplamından aldıkları ortalama puan 86,88±7,86 olarak saptanmıştır. Aldıkları puanlar karşılaştırıldığında mezuniyet sonrasında anne sütü ile ilgili eğitim alanların, eğitim almayanlardan (p=0,021;p<0,05); Evli olanların, bekar olanlardan (p=0,017;p<0,05); Çocuk sahibi olanların, çocuk sahibi olmayanlardan (p=0,022;p<0,05); meslekteki yılı 3-5 yıl ve 5 yıl ve üzerinde olanların, 1-3 yıl arasında olanlardan, anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0,038;p=0,003;p<0,05). 
Sonuç: Araştırma sonucunda aile hekimliği asistanlığı eğitiminin son yıllarında ortalama olarak anne sütüne yönelik bilgi düzeyinin arttığı görülmüştür. Ancak "Emzirmeye engel durumlar" başlığı altındaki sorularda meslekteki yıl arttıkça, "Doğru emzirme" başlığı altındaki sorularda asistanlık yılı arttıkça doğru cevaplama oranı düşmüştür. Bu durum şunu göstermektedir ki aile hekimliği uzmanlık eğitimi boyunca anne sütü ve emzirme konusunda en güncel bilgileri içerecek şekilde asistan hekimlere eğitimler düzenlenmesi ve bu eğitimlerin belirli aralıklarla tekrar edilmesi, konuya yönelik bilgi ve farkındalıklarının arttırılması hedeflenmelidir.

Abstract:
Aim: It is aimed to determine the level of knowledge about breast milk and related factors of family medicine residents, who will play an important role in the follow-up of mothers and expectant mothers; in conjunction, with contributing to the organization of the training programs needed by increasing the interest of the Family Medicine residents in the subject of breast milk.
Materials and Methods: This study was conducted by applying the questionnaire technique to 253 family medicine residents in Istanbul between August-October 2021 and agreed to participate in the study. The questionnaire form consists of 11 sociodemographic questions, 2 breast milk related educational statuses and 25 original questions measuring the knowledge level about breast milk and breastfeeding.
Results: Of the 253 residents participating in the study, 67.9% were female and 32.1% were male, their ages ranged from 24 to 56, with a mean age of 30.38±5.05. 53.8% of the participants were married; 28.5% have children; 21.7% of them have a professional year between 1-3 years, 38.7% of them between 3-5 years and 39.5% of them 5 years or more; It is seen that 75.1% of them are AHU and 24.9% of them are SAHU residents. 81.8% of the residents performed pediatrics rotation during the residency training process. 81.8% of them received training on breast milk during their medical school education, and 50.6% after graduation. The average score of the participants from the total scale was determined as 86.88±7.86. When the scores they received were compared, It was found that those who received training on breast milk after graduation were compared to those who did not (p=0.021;p<0.05); Those who were married compared to those who were single (p=0.017;p<0.05); Those who had children compared to those who did not have children (p=0.022;p<0.05); those who were with 3-5 years in the profession and 5 years and above compared to those who with 1-3 years (p=0.038;p=0.003;p<0.05) were significantly higher.
Conclusion: As a result of this study, it was observed that the level of knowledge about breast milk increased on average in the last years of family medicine resident education. As the number of years in the profession increased in the questions under the title of "Conditions that prevent breastfeeding", the rate of correct answers decreased as the years of assistantship increased in the questions under the heading "Proper breastfeeding". This situation shows that during the family medicine specialty training, it should be aimed to organize trainings for resident physicians to include the most up-to-date information on breast milk and breastfeeding, and to repeat these trainings at regular intervals, and to increase their knowledge and awareness on the subject.