Mimarlık ve kentsel yaşam kalitesinin sağlanmasında dönüşüm projelerinin rolü: Bursa-Santral Garaj bölgesi örneği
The role of urban regeneration projects to improve the quality of architecture and urban life: The example of Bursa-Central Garage district
Yazar: SİBEL POLAT
Danışman: PROF.DR. NESLİHAN DOSTOĞLU
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışmada, mimarlık ve kentsel yaşam kalitesinin sağlanmasında dönüşümprojelerinin rolü, dönüşüm kavramının farklı boyutları ve çeşitli ülkelerden örnekleraracılığıyla incelenmiş, geçmişte Bursa Şehirlerarası Otobüs Terminali, günümüzde kentiçi ulaşımı sağlayan minibüs durakları olarak kullanılan Osmangazi lçesi, Santral GarajBölgesinde konuyla ilgili bir alan çalışması yapılmıştır.Tezin giriş kısmında; çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi açıklanmış, kuramsalkısmında; kentsel dönüşüm kavramının tanımı, nedenleri, gelişimi, yöntemleri, boyutlarıve farklı ülkelerdeki işlevini yitirmiş bölgelerde yapılmış kentsel dönüşüm projeleriincelenmiştir. Daha sonra, Bursa kent planlama sürecinin, Santral Garaj Bölgesinintarihsel ve mekansal gelişimine etkisi araştırılmış, alan çalışması kısmında ise; tespit veanket yöntemleriyle Santral Garaj Bölgesinin demografik, ekonomik, toplumsal ve fizikselyapısı analiz edilmiş, bölgedeki kullanıcıların sorunları belirlenerek, öncelikle seçilenbölgede kentsel dönüşüme gereksinim olup olmadığı saptanmıştır.Yapılan çalışmalar sonucunda; Santral Garaj Bölgesinde, Bursa Şehirlerarası OtobüsTerminali'nin 1997'de Yalova Yolu üzerine taşınmasından kaynaklanan ekonomik,işlevsel, fiziksel ve görsel açılardan eskime, süzülme ve köhneme, ayrıca bölgedeki sokakçocukları, dilenciler, hayat kadınları, seyyar satıcılar gibi alt gelir gruplarına bağlı olarakgenel bir güvensizlik ve sosyal açıdan bir çöküntü yaşandığı ortaya çıkmıştır. Buna bağlıolarak, bölgede mimarlık ve kentsel yaşam kalitesinin yetersiz olduğu ve bir kentseldönüşüm projesine gereksinim duyulduğu tespit edilmiştir.Araştırma sonuçları ve tartışma kısmında ise; incelenen örnekler, bugüne kadarbölgeyle ilgili yapılmış çalışmalar, kullanıcıların ve konuyla ilgili uzmanların bölgedenbeklentileri doğrultusunda Santral Garaj Bölgesinde mimarlık ve kentsel yaşam kalitesininyükseltilmesi için yapılması gereken kentsel dönüşüm projesinin fiziksel/ tasarım, sosyal,ekonomik ve yasal/yönetsel boyutlarına yönelik öneriler oluşturulmuştur.Anahtar kelimeler: Yaşam Kalitesi, Kentsel Dönüşüm, Eskime, Süzülme, Köhneme,Santral Garaj.

Abstract:
In this study, the role of urban regeneration projects to improve the quality ofarchitecture and urban life was evaluated by examining different dimensions of urbanregeneration concept and examples from different countries. In addition to these, a casestudy was made in the Central Garage District which was previously used as a busterminal of Bursa in the past and is now used by minibuses as a terminal for inner citytransportation.In the introduction part of the thesis, the aim, the scope and the method of the studywas explained, in the theoretical part, the definition, the reasons, the development, themethods, the dimensions of urban regeneration concept and the examples of urbanregeneration projects of urban districts which lost their function in different countries,were evaluated. Then, the effects of the planning process of Bursa on the historical andspatial development of Central Garage District were examined. In the case study part,using the research and survey methods, the demographic, economic, social and physicalstructure of the Central Garage District was analyzed, and the problems and wishes of theusers in the District were determined for finding out the necessity for urban regenerationin the district.As a result of this research, it was found out that economic, physical, functional andsocial obsolescence, filtering and urban decay started in the Central Garage Districtbecause of the transfer of the bus terminal of Bursa to Yalova direction in 1997. Besides,it was discovered that lack of confidence and social dilapidation started to be experiencedin the District because of low-income groups. Thus, it was concluded that the quality ofarchitecture and urban life in the Central Garage District is not enough and that there is aneed for urban regeneration in the District.In the conclusion part of the thesis, in the light of various urban regenerationexamples, existing research on the District and the expectations of users and professionalsfrom the District, proposals for raising the quality of architecture and urban life in theDistrict, were developed in relation to the physical, design, social, economic andlegal/managerial dimensions of an urban regeneration project in the Central GarageDistrict.Key words: Quality of Life, Urban Regeneration, Obsolescence, Filtering, Urban Decay,Central Garage.