Abdulkahir el-Bağdadi'nin Tefsîru'l-Esmâ ve's-Sıfât adlı eserinin tahkiki ve değerlendirmesi
The review and evaluation of Abdülkâhir al-Bagdadi's work title Tefsiru'l-Esmâ ve Sifât
Yazar: OSMANKHAN SULAIMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL YÜRÜK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
İslam düşüncesinde ilâhî sıfatlar meselesi geçmişten günümüze canlılığını koruyarak aktarılmış önemli bir problemdir. Bu konuyla ilgili birçok âlim eser yazarak alana katkıda bulunmuştur. Bunlardan biri de Eş'ari geleneğe mensup olan Abdülkâhir el-Bağdâdî'dir. Bağdâdî, kelamda Eş'arî geleneğin erken dönem temsilcilerindendir. Onun görüşleri Eş'arî ekolünü tanımak isteyenler için önemli bir başvuru kaynağıdır. Bağdâdî'nin Tefsîrü'l-Esmâi ve's-Sıfât adlı kitabı bu bağlamda konu ile ilgili kaleme alınan ilk dönem önde gelen eserlerden biridir. Her ne kadar eserin çok az bir kısmıyla ilgili tahkik çalışmaları yapılsa da günümüzde hala eser bir bütün olarak yazma halinde kütüphanelerde yer almaktadır. Çalışmamızda söz konusu eserin tamamı tahkik edilerek eser ilim dünyasına kazandırılmış ve ilgili alanda çalışmada bulunanların istifadesine sunulmuştur.
Çalışmamız giriş, sonuç ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde; araştırmanın konusu, önemi, amacı, yöntemi ve kapsamı hakkında bilgi verilmiş, ilgili kaynakların tanıtımı yapılmıştır. Birinci bölümde; esma ve sıfat konusuna dair bir literatür çalışması yapılıp alan ile ilgili bilgilendirmede bulunulmuştur. Bununla birlikte ilahi sıfatların taksimi ve genel anlamda kelam ilminde ilahi sıfatlar konusu ele alınmıştır. İkinci bölümde; Abdülkâhir el-Bağdâdî'nin hayatı, ilmi kişiliği, kendisine yöneltilen eleştiriler, Tefsîrü'l-Esmâi ve's-Sıfât adlı eseri ve bu eserin müellife nispeti, eserin önemi, eserde takip edilen yöntem ve Bağdâdî'nin genel perspektifte ilâhî isimler ve sıfatlar ile ilgili görüşleri değerlendirilmiştir. Son olarak üçüncü bölümde; eserin tahkiki yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kelam, Tahkik, Abdülkâhir el-Bağdâdî, el-Esmâ ve's-Sıfât, İlahi İsimler ve Sıfatlar.

Abstract:
The issue of divine attributes in Islamic thought is an important problem that has been transferred from the past to the present by preserving its vitality. Many scholars have contributed to the field by writing works on this subject. One of them is Abulkahir al-Baghdadi, who is a member of the Ash'ari tradition. Baghdadi is one of the early representatives of the Ash'ari tradition in kalam. His views are an important reference source for those who want to know the Ash'ari school. Bagdâdî's book Tafsîru'l-esmâ vs- Sıfât, which he wrote about divine names and attributes, has reached the present day as a manuscript. In this thesis, we aimed to present the work in question to the benefit of the scientific world by examining it.
Our study consists of introduction, conclusion and three parts. In the introduction, information about the subject, importance, purpose, method and scope of the research is given, and the relevant sources are introduced. In the first part; A literature study on the subject of nouns and adjectives was made and information was given about the field. In addition, the division of divine attributes and the subject of divine attributes in the science of kalam in general are discussed. In the second part; Abdülkâhir al-Baghdadi's life, scientific personality, criticisms directed at him, his work al-Esmâ ve's-Sıfât and the ratio of this work to its author, the importance of the work, the method followed in the work and Baghdadi's views on esma and adjective in general perspective were evaluated. Finally, in the third part, the study was analyzed and evaluated.

Key Words: Kalam, Tahkik, Abdülkâhir al-Baghdadi, al-Asma ve's-Sifât, Divine Names and Attributes.