Preşova ve Bilaç Türk ağzı, inceleme – metin – sözlük
Turkish dialect of Presevo and Bilaç, analysis – text – dictionary
Yazar: BİLİNDA KAMBERİ
Danışman: PROF. DR. HATİCE ŞAHİN
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Ağızlar = Dialects ; Kosova = Kosovo ; Kosova-Bilaç = Kosova-Bilaç ; Kosova-Preşova = Kosova-Preşova ; Ses bilgisi = Phonetic ; Ses bilim = Phonology ; Türk lehçeleri = Turkish dialects ; Türkiye Türkçesi = Türkiye Turkish ; Türkçe = Turkish ; İnceleme = Study

Özet:
"Preşova ve Bilaç Türk Ağzı", adı altındaki Yüksek Lisans tezi "İnceleme, Metin ve Sözlük" olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Bu tezi yapmaktaki amaç, Kosova'da bulunan Preşova ve Bilaç köylerinin Türk ağzını ortaya çıkarmaktır. Kosova'nın birçok şehrinde Türkçe konuşulmaktadır. Buna karşılık her şehrin farklı dil özellikleri ortaya çıkmaktadır. Bu bölgelerde 1375 yılından itibaren konuşulan Türkçe, Türkiye Türkçesinden farklı bazı dil özellikleri taşımaktadır.Tezin İncelemesi için ilk olarak bu köylerde kaynak kişilerden derlemeler yapılmış, metinler daha sonra çeviriyazı alfabesiyle yazıya aktarılmıştır. Tez üç ana bölümden oluşmaktadır.

Birinci bölüm "İnceleme" başlığından oluşmuştur. Bu bölümde bölge ağızlarının Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi ve Cümle Bilgisi açısındandil özellikleri ortaya konmaya çalışılmıştır. İkinci bölüm "Metin" başlıklı bölümde yapılan derlemelerinçeviriyazı sistemiyle yazıya geçirilmesi amaçlanmıştır.Üçüncü bölüm ise "Sözlük"ten oluşmaktadır. Bu bölümde de derlemelerde ortaya çıkan farklı anlamlı kelimelerin ve aynı zamanda bu ağızda diğer yabancı dillerden, Arnavutça ve Sırpçadan gelen kelimelerin Türkçe karşılıkları verilmiştir.Tezin genel amacı ise Preşova ve Bilaç ağzı üzerinde şimdiye kadar hiçbir çalışma yapılmadığı gerekçesiyle bu bölge ağzının dil özelliklerini ortaya çıkarmaktır.



Anahtar Sözcükler: Preşova ve Bilaç Ağzı, Kosova Ağızları, Türkiye Türkçesi Ağzıları

Abstract:
The title of the Master thesis is "Turkish dialect of Preshevo and Bilaç" and it is formed from three main titles Analysis- Text and Dictionary. The purpose of analyzing this topic is to know you with the Turkish dialect of these two places that are with in the borders of the Kosovo. Beside this two villages there are a few more cities within the borders of Kosovo that speak Turkish language, among these places differences on speaking are observed. The aim of the work of this theme is that residents of Preshevo and Bilaç are known as Turkish language speaking people, so compared with the current Turkish language you can clearly observe the linguistic differences, so this was one of the main reasons that made me to do its linguistic analysis in this area. Inside the topic as a first step to make its linguistic analysis, I started collecting Turkish language speaking from the people of these regions than I wrote its linguistic transcript. As I mentioned before the whole topic is composed of three main parts that analyses the spoken language. 

The first part consists of linguistic analysis, Phonetics, Morphology and Syntax. Where in this part you can deduce particular and linguistic changes that differ from today's Turkish language. The second part consists of Text, which here is given the main part of all analysis in speech and dictionary. This part is composed of people speaking that are taken from these two villages based on this theme. Particularities and phonetic differences are transcribed and written in phonetic symbols. Finally, the third part of thesis consists of dictionary, wherein specified Turkish words are treated by explaining which words are changed in composition and which words are influenced by the Albanian and Serbian language (languages that are spoken in the region).



Keyword: Preşova and Bilaç Dialect, Kosovo Dialects, Turkish Dialects.