Sağlık, gelir eşitsizliği ve yoksulluk: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler üzerine bir inceleme
Health, income inequality and poverty: A review on developed and developing countries
Yazar: KORAY UYGUR
Danışman: DOÇ. DR. EBRU TOPCU
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Gelir eşitsizliği ve yoksulluk sağlığın sosyo-ekonomik belirleyicileri arasında yer almaktadır. Bu değişkenler sağlık çıktılarının ve nüfusun farklı kesimleri arasındaki eşitsizliklerin şekillenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Gelir eşitsizliğinin artmasıyla birlikte görece düşük gelirlilerin sağlık çıktıları bu durumdan olumsuz etkilenebilmektedir. Benzer şekilde doğrudan gelirle ilgili olan yoksulluk olgusu da nüfusun temel ihtiyaçlarını karşılayamamasına böylelikle de sağlık durumunun bozulmasına neden olmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yoksulluk ve gelir eşitsizliğinin sağlık çıktısı üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Çalışmada 2004-2019 dönemini kapsayan veriler kullanılarak Driscoll-Kraay tahmincisi ile gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için iki ayrı model analiz edilmiştir. İlk model gelir eşitsizliğinin sağlık üzerindeki etkisini analiz ederken, ikinci model yoksulluğun sağlık sonuçları üzerindeki etkisini analiz etmektedir. Her iki modele de kişi başına Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH), işsizlik, hava kirliliği, eğitim ve alkol tüketimi gibi sağlık üzerindeki etkileri ampirik olarak kanıtlanmış kontrol değişkenleri dahil edilmiştir. Birinci modelin Driscoll-Kraay tahmincisi ile analizinden elde edilen bulgular, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde gelir eşitsizliğinin sağlık çıktısı üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Benzer şekilde, ikinci modelin tahmininden elde edilen bulgular ise hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde yoksulluğun sağlık eşitsizliği üzerinde negatif etkisi olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda, ülkelerin daha iyi sağlık çıktıları elde edebilmek için gelir eşitsizliğini ve yoksulluğu önlemeye yönelik politikaları uygulaması önerilebilir. Yoksulluğu ve gelir eşitsizliğini azaltmaya yönelik bu politikaların nüfusun tüm kesimleri için daha uzun ve sağlıklı yaşama katkı sağlayacağı söylenebilir.

Abstract:
Income inequality and poverty are among the socio-economic determinants of health. These variables play an important role in shaping health outcomes and inequalities between different segments of the population. Increasing income inequality may negatively affect the health outcomes of relatively low-income earners. Similarly, the phenomenon of poverty, which is directly related to income, leads to the inability of the population to meet their basic needs and thus to deteriorating health status. In this context, the main purpose of this study is to analyze the impact of poverty and income inequality on health output in developed and developing countries. In this study, two separate models for developed and developing countries are analyzed with the Driscoll-Kraay estimator using data covering the period 2004-2019. The first model analyzes the impact of income inequality on health, while the second model analyzes the impact of poverty on health outcomes. Both models include control variables with empirically proven health effects such as GDP per capita, unemployment, air pollution, education and alcohol consumption. The findings from the analysis of the first model with the Driscoll-Kraay estimator show that income inequality has a negative impact on health output in both developed and developing countries. Similarly, the findings from the estimation of the second model reveal that poverty has a negative impact on health inequality in both developed and developing countries. Considering the findings, it can be suggested that countries should implement policies to prevent income inequality and poverty in order to achieve better health outcomes. These policies to reduce poverty and income inequality will contribute to longer and healthier lives for all segments of the population.