Kaşıntı ve ağrıda yaşam kalitesi
Quality of life in pruritus and pain
Yazar: GÜLDEHAN ATIŞ
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR ALTUNAY
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Dermatoloji = Dermatology

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Dermatolojik hastalıkların en sık gözlenen semptomu
olarak değerlendirilen pruritusun yaşam kalitesi üzerine olumsuz etkileri
bilinmektedir. Aynı iletim yollarını ve benzer mediyatörleri kullanan ağrının da
yaşam kalitesi üzerine olumsuz etkileri bulunmaktadır. Psikojenik pruritusa (PP)
benzer şekilde psikojenik faktörlerin rol aldığı, kronik seyirli bir tür ağrı sendromu
olarak bilinen "fibromiyalji sendromu" (FMS)nda da yaşam kalitesinin olumsuz
etkilendiğini bildiren çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmada benzer yaş, cinsiyet,
eğitim düzeyine sahip PP tanısı almış hastalar ve FMS tanısı almış, hastaların
ağrı/kaşıntı şiddetleri, süreleri ve bu iki hastalığın yaşam kalitesi üzerindeki
etkilerinin kıyaslanması amaçlanmıştır.
MATERYAL-METOD: Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Deri ve
Zührevi Hastalıkları polikliniğinde PP tanısıyla takip edilen 50 hasta ve Şişli Etfal
Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon polikliniğinde FMS
tanısıyla takip edilen 50 hasta prospektif olarak çalışmaya dahil edildi. Her iki gruptaki
hastaya, hastaların yaş, cinsiyet, medeni hal, eğitim durumu, meslek gibi
sosyodemografik bilgilerini içeren sorular soruldu. ve hastalığın süresi, eşlik eden
sistemik ve dermatolojik hastalıkları içeren bir form dolduruldu. PP hastalarında
kaşıntının ve FMS hastalarında ağrının şiddetini ölçmek için Vizüel Analog Skala
(VAS) kullanıldı. Yaşam kalitelerini değerlendirmek için hastalardan, Dünya Sağlık
Örgütü Türkçe yaşam kalitesi kısa formu'nu (WHOQOL-BREF-TR) doldurmaları
istendi. Hastalardan yazılı onam alındı. 18 yaşından küçük hastalar, çalışmaya
katılmaya gönüllü olmayanlar, yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilecek veya kaşıntıya
neden olabilecek bir dermatolojik ve/veya sistemik hastalığı olanlar, okuma yazma
bilmeyenler, zeka düzeyi anketleri doldurmaya yeterli olmayanlar çalışmaya dahil
edilmedi. Sonuçlar istatistik uzmanı tarafından analiz edildi ve p<0,0,5 istatistiksel
olarak anlamlı kabul edildi.
BULGULAR: PP hastalarının 45'i kadın (%90), 5'i erkek (%10) hastalardan
oluşurken, hastalara ait yaş ortalaması 47,1±13,0 idi. FMS hastalarının 49'u kadın
(%98), 1'i (%2) erkek hastalardan oluşurken, yaş ortalaması 44,3±10,1 idi. PP
hastalarının ortalama hastalık süresi 39,9±65,2 ay, FMS hastalarının ortalama hastalık
süresi 112,9±103,4 ay olarak saptandı. Her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı

8
fark saptandı.(p:0,000) . PP tanılı hastaların VAS ortalamaları 7,9±1,9 iken FMS tanılı
hastaların VAS ortalaması 7,4±2,1 olarak saptandı ve istatistiksel olarak anlamlı fark
saptanmadı (p:0,397). WHOQOL-BREF-TR testine ait alan puanlarından bedensel alan
puan ortalaması PP hastalarında 14,3±3,0 iken FMS hastalarında 10,7±2,4; ruhsal alan
puan ortalaması PP hastalarında 13,3±3,2 iken FMS hastalarında 11,6±2,3; çevresel alan
puan ortalaması PP hastalarında 13,6±2,5, FMS hastalarında 11,9±2,2; sosyal alan puan
ortalaması PP hastalarında 13,8±3,7, FMS hastalarında 11,9±2,3 olarak tespit edildi.
Her iki grup arasında tüm alanlarda istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı. (p<0,05).
Hastalık süresinden arındırıldığında da FMS hastalarında bedensel, ruhsal, sosyal ve
çevresel alan puanlarının PP grubundan anlamlı olarak daha düşük saptandı. (p< 0,01)
SONUÇ: Çalışmamız kaşıntı ve ağrının yaşam kalitesini olumsuz etkilediğini,
ancak en önemli semptomu ağrı olan FMS hastalarının yaşam kalitelerinin tüm
alanlarının PP hastalarınkinden daha fazla etkilendiğini ortaya koymaktadır. Sonuç
olarak ağrı yaşam kalitesini kaşıntıya göre daha olumsuz etkilemektedir.

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: Pruritus, the most frequent symptom of
dermatologic diseases, is known to have negative effects on quality of life Also Pain,
which uses the same nerve paths and similar mediators of pruritus has similar negative
effects on quality of life In some studies it has been reported that psychogenic factors
play a role in "fibromyalgia syndrome" (FMS) that is .a chronic pain sydrome.and very
similar to psychogenic pruritus (PP). Our aim was to compare pain/itch intensity,
duration and quality of life of the patients with PP and patients with FMS
MATERIALS AND METHODS: 50 patients diagnosed with PP from Şişli Etfal
Training and Research Hospital Dermatology outpatient clinic and 50 patients
diagnosed with FMS from Şişli Etfal Training and Research Hospital Physical Medicine
and Rehabilitation outpatient clinic were included prospectively in the study. Patients'
demographic informations such as age, gender, marital status, education level,
occupation and duration of disease, comorbid diseases, dermatologic diseases were
recorded. Visual Analag Scale (VAS )was used to measure the severity of pruritus in
patients with PP and to measure the severity of pain in patients with FMS. Patients were
asked to fill out the WHOQOL-BREF-TR form to assess quality of life. Written consent
was obtained from the patients. Patients who are younger than 18, who has
dermatological or systemic disease which lead to itching or may affect the quality of life
were excluded. The results were analysed statistically and p<0,05 was accepted
statistically significant.
RESULTS: 45 of patients (90%) were female, 5 of patients (10%) were male and
the mean age of patients was 47,1±13,0 in PP group. In FMS group, 49 of patients
(98%) were female, 1 of the patient (2%) was male and the mean age of patients was
44.3 ± 10.1. The mean of the disease duration were 39.9 ± 65.2 in PP group wheras
112.9 ± 103.4 in FMS group. Statistically significant difference was found between the
two group. (p:0,000).The mean of VAS scores were 7,9±1,9 in PP group and 7,4±2,1 in
FMS group. Statistically difference was not found between two group. (p:0,397). The
mean score of physical domain was 14,3±3,0 in PP group and 10,7±2,4 in FMS group;
the mean score of psychological domain was 13,3±3,2 in PP group and 11,6±2,3 in

10
FMS group; the mean score of enviromental domains was 13,6±2,5 in PP group and
11,9±2,2 in FMS group; the mean score of social relations domain was 13,8±3,7 in PP
group and 11,9±2,3 in FMS group. There was statistically significant difference in two
groups. (p<0,05). When we eliminate confounding factors such as the duration of
diseases, there was still statistically significant difference between all scores of the two
groups. (p< 0,01)
CONCLUSION: In our study we detected that pruritus and pain have negative
effects on quality of life; however, patients with FMS, whose most important symptom
is pain, are affected more than patients with PP on physical, psychological, social
relations and enviromental domains of quality of life. Consequently, pain impacts the
life more negatively than pruritus.