Aterojenik indeks mitral kapak darlığında belirteç mi?
Is the atherogenic index a marker for mitral valve stenosis?
Yazar: HAZAL AKGÜN BOZHÜYÜK
Danışman: PROF. DR. ŞENOL GÜLMEN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ KADİR BURHAN KARADEM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery

Özet:
Amaç: Mitral kapak replasmanı olan hastalarda aterojenik indeksin mitral kapak patolojileri üzerine etkisi olup olmadığının gösterilmesi
Gereç ve Yöntem: 2006-2021 yılları arasında izole mitral kapak replasmanı yapılan 156 hasta çalışmaya alındı. Hasta arşiv dosyalarından ekokardiyografi raporları incelenerek mitral kapak patolojileri kalsifik, romatizmal ve fibrotik olarak ve mitral kapak darlığı ve yetmezliği bulunması durumuna göre gruplandırıldı. Bu hastaların demografik verileri ve ek hastalıkları (hipertansiyon, diyabet, kronik böbrek yetmezliği, tiroit fonksiyon bozukluğu, solunum sistemi hastalıkları) kaydedildi. Aynı zamanda HDL (high-density lipoprotein), LDL (low-densitiy lipoprotein) ve trigliserid değerleri hastane veri tabanından alınarak aterojenik indeksleri de hesaplandı. Tüm bu veriler Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis-H testi, Ki-kare test analizi ile incelendi. Bütün analizlerde anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 değeri kabul edildi.
Bulgular: Hastaların 46'sında (%19,5) diyabetes mellitus (DM), 137'sinde (%58,1) hipertansiyon, 23'ünde (%9,7) kronik böbrek yetmezliği, 48'inde (%20,3) solunum sistemi hastalıkları (astım/KOAH), 32'sinde (%13,6) Tiroid fonksiyon bozuklukları görüldü. DM, HT, KBY, Astım/KOAH, Tiroid varlığının Aterojenik indeksine göre riskli durumu istatistiksel olarak anlamlı derecede etkilemediği elde edildi (p>0,05). Ortalama LDL değeri 110,41±36,96, ortalama HDL 48,09±15,77, ortalama Trigliserid değeri ise 143,92±75,76 idi. Ortalama HDL değerinin yüksek riskli olanlarda orta riskli olanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu gözlendi (p=0,004). Ortalama trigliserid değerinin yüksek riskli olanlarda, orta ve düşük riskli olanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede fazla olduğu görüldü (p<0,001). Kapak replasmanı yapılan hastaların ortalama LDL ve EF değerlerinin risk durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği elde edildi (p>0,05). En düşük Aterojenik ındeksi -0,33, en yüksek ise 1,12; ortalaması ise 0,44±0,26 idi. Kapak hastalarında aterojenik indeks riskinin, mitral darlık, mitral yetmezlik, romatizmal, fibrotik mitral kapak ve mitral kalsifikasyon varlığı ile istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edildi (p>0,05).
Tartışma: Aterojenik indeks koroner arter hastalıkları, karotis ve periferik arter hastalıkları, aort kapak hastalıklarında risk skorlaması olarak kullanılmaktadır. Dislipidemi olarak tanımlanan artmış LDL ve trigliserid ve azalmış HDL düzeyi de bu patolojiler için ciddi risk faktörüdür. Artan LDL ve trigliserid miktarı makrofaj aktivasyonu ile endotelde lipit ve kalsiyum depositleri birikimi sağlayarak aterosklerotik süreci hızlandırır ve aynı zamanda kapak kalsifikasyonu, kalınlaşması ve buna bağlı darlık veya yetmezlik görülmesine neden olur. HDL ise endotel koruyucu etki göstermektedir. Ancak mitral ve aort kapak kalsifikasyonu ve patolojileri arasında farklılıklar vardır. Bazı çalışmalarda aterojenik indeks ve LDL, trigliserid değerlerinin mitral kapak kalsifikasyonu ve darlığında etkili olduğu gösterilmişse de bizim çalışmamızda bu değerler ile mitral kapak patolojileri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
Anahtar Kelimeler: Plazma aterojenik indeks, Mitral kapak darlığı, Dislipidemi

Abstract:
Objective: To demonstrate whether the atherogenic index has an effect on mitral valve pathologies in patients who underwent mitral valve replacement.
Material and Methods: 156 patients who underwent isolated mitral valve replacement between 2006 and 2021 were included in the study. Mitral valve pathologies were categorized as calcific, rheumatic, and fibrotic based on echocardiography reports from patient archives, along with grouping according to the presence of mitral valve stenosis or regurgitation. Demographic data and comorbidities (hypertension, diabetes, chronic kidney disease, thyroid dysfunction, respiratory diseases) of these patients were recorded. Additionally, HDL (high-density lipoprotein), LDL (low-density lipoprotein), and triglyceride values were obtained from the hospital database to calculate atherogenic indexes. All this data was analyzed using the Mann Whitney U test, Kruskal Wallis-H test, and Chi-square test, with a significance level of p < 0.05.
Findings: 46 patients (19.5%) had diabetes mellitus (DM), 137 (58.1%) had hypertension, 23 (9.7%) had chronic kidney disease, 48 (20.3%) had respiratory diseases (asthma/COPD), and 32 (13.6%) had thyroid dysfunction. It was found that the presence of DM, HT, CKD, Asthma/COPD, or Thyroid did not significantly affect the Atherogenic Index (p > 0.05). The mean LDL value was 110.41 ± 36.96, mean HDL was 48.09 ± 15.77, and mean triglyceride was 143.92 ± 75.76. It was observed that the mean HDL value was significantly lower in high-risk individuals compared to moderate-risk individuals (p = 0.004). Additionally, the mean triglyceride value was significantly higher in high-risk individuals compared to moderate and low-risk individuals (p < 0.001). No statistically significant difference was found in the average LDL and EF values of patients who underwent valve replacement based on risk status (p > 0.05). The lowest Atherogenic Index was -0.33, the highest was 1.12, with a mean of 0.44 ± 0.26. It was determined that the atherogenic index risk in valve patients did not have a statistically significant effect in the presence of mitral stenosis, mitral regurgitation, rheumatic, fibrotic mitral valve, and mitral calcification (p > 0.05).
Discussion: The atherogenic index is used as a risk scoring system for coronary artery diseases, carotid and peripheral artery diseases, and aortic valve diseases. Dyslipidemia, characterized by increased LDL and triglycerides and decreased HDL levels, is a serious risk factor for these pathologies. Increased LDL and triglyceride levels accelerate the atherosclerotic process by accumulating lipid and calcium deposits through macrophage activation in the endothelium, leading to valve calcification, thickening, stenosis, or regurgitation. HDL, however, exhibits endothelial protective effects. Nevertheless, there are differences between mitral and aortic valve calcification and pathologies. While some studies have shown that the atherogenic index and LDL, triglyceride values are effective in mitral valve calcification and stenosis, our study did not find a significant relationship between these values and mitral valve pathologies.
Keywords: Atherogenic index of plasma, Mitral stenosis, Dyslipidemia