Uzun süreli organik ve mineral gübrelemenin toprak hava iletkenliği ve bazı fiziksel özelliklere etkisi
The effect of long-term organic and mineral fertilization on soil air conductivity and some physical properties
Yazar: ÖZLEM KAYA KARACA
Danışman: PROF. DR. ALKHAN SARIYEV
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kuru tarım = Dry farming ; Organik tarım = Organic farming ; Sulu tarım = Irrigated agriculture ; Sürdürülebilir tarım = Sustainable agriculture ; Topraksız tarım = Soilless agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında, Çukurova koşullarında yılda iki ürün yetiştirilen uzun süreli (1996-2020) bir deneme arazisinde 5 farklı organik ve inorganik gübreleme uygulamasının toprak hava iletkenliği ve fiziksel özelliklerine etkileri araştırılmıştır. Bu denemede yer alan gübreleme uygulamaları; kontrol, mineral gübre, ahır gübresi, kompost ve mikoriza aşılanmış komposttur. Toplam 15 parselde 0-15 ve 15-30 cm derinliklerde organik madde, hacim ağırlığı, hidrolik iletkenlik, su tutma kapasitesi, gözeneklilik, agregat stabilitesi ve hava iletkenliği belirlenmiştir. Yapılan analizler doğrultusunda organik madde oranı ahır gübresi uygulamasında her iki derinlikte de artış göstermiştir. Hacim ağırlığı ölçümü bütün gübreleme uygulamalarında 0-15 cm'de birbirine yakın sonuçlar verirken 15-30 cm derinlikte mineral gübre, kontrol ve mikoriza aşılanmış kompost uygulamaları ön plana çıkmıştır. Agregat stabilitesi ölçümünde ise her iki derinlikte de ahır gübresi uygulaması % 34 artış göstererek ön plana çıkmıştır. Toplam gözeneklilikte yüzey toprağında birbirine yakın değerler elde edilmiştir. Buna karşılık mikro gözenlilik ve makro gözeneklilik farklılık göstermiştir. Mikro gözeneklilik için yapılan analizde ahır gübresi ön plana çıkarken makro gözeneklilikte mineral gübre ve mikoriza aşılanmış kompost uygulamaları daha iyi sonuçlar vermiştir. Yüzey altı toprağında ise toplam gözeneklilik ve makro gözeneklilikte ahır gübresi uygulaması artış gösterirken mikro gözenklilikte değerler birbirine yakın sonuçlar vererek önemli bulunmamıştır. Tarla kapasitesi, solma noktası ve yarayışlı suyun hacimsel olarak ölçüldüğü analizlerde 0-15 cm'de ahır gübresi uygulaması artış göstererek önemli bulunurken 15-30 cm'de değerler birbirine yakın çıkmış ve önemli bulunmamıştır. En yüksek doygun hidrolik iletkenlik değeri 0-15 cm'de kompost ve ahır gübresi uygulamasında 0,50 cm.sa¹ ve 0,47 cm.sa¹ olarak kaydedilmiştir. 15-30 cm'de ise birbirine yakın değerler belirlenmiştir. Tezin amacı olan hava iletkenliği ölçümlerinde ise yüzey toprağında kompost uygulaması istatiksel olarak önemli bulunmuşve bu uygulamayı ahır gübresi uygulaması takip etmiştir. Yüzey altında ise kompost ve ahır gübresi uygulaması birbirine çok yakın değerler göstermiştir. Çalışma sonuçları toprağın fiziksel özelliklerinin iyileştirilmesi yönünde toprağa inorganik uygulamalar yerine ahır gübresi ve kompost gibi organik yapılı gübrelerin tercih edilebileceğini göstermiştir.

Abstract:
In this thesis study, a long-term (1996-2020) crop grown twice a year in Çukurova conditions soil air conductivity and physical properties of 5 different organic and inorganic fertilization methods in the experimental field. effects on its properties were investigated. Fertilizer applications in this trial; control, mineral fertilizer, barnyard manure, compost and mycorrhiza-infused compost. At depths of 0-15 and 15-30 cm in a total of 15 plots organic matter, bulk weight, hydraulic conductivity, water holding capacity, porosity, aggregate stability and air conductivity was determined. In line with the analyzes made, the organic matter ratio was determined in each barnyard manure application. increased at two depths. Volume weight measurement at 0-15 cm in all fertilization applications 15-30 cm depth of mineral fertilizer, control and mycorrhiza-infused compost while giving results close to each other applications came to the fore. In the measurement of aggregate stability, barn manure application at both depths It came to the fore with an increase of 34%. Values close to each other in surface soil in total porosity has given. On the other hand, microporosity and macroporosity differed. For microporosity In the analysis, barnyard manure came to the fore, while mineral fertilizer and mycorrhiza inoculated in macro porosity. compost applications gave better results. In subsurface soil, total porosity and macro While the application of barn manure increased in porosity, the values in microporousness were close to each other. was not found to be significant. Field capacity, wilting point and available water are measured by volume. In the analyzes, while the application of barn manure at 0-15 cm was found to be significant by increasing, the values at 15-30 cm were close to each other and not found significant. The highest saturated hydraulic conductivity value is at 0-15 cm It was recorded as 0.50 cm.h and 0.47 cm.h in compost and barnyard manure application. If at 15-30 cm gave values close to each other. In the air conductivity measurements, which is the aim of the thesis, the surface soil compost application was found to be statistically significant. This application was followed by barn manure application. has done. Under the surface, compost and barnyard manure application showed very close values to each other.The results of the study were carried out to improve the physical properties of the soil instead of inorganic applications.
showed that organic fertilizers such as barn manure and compost can be preferred.