Demir eksikliği anemi hastalarında SOD2(RS4880) ve HMOX-1(RS2071746) genlerindeki polimorfizmlerinin araştırılması
Investigation of polymorphi̇sms in SOD2 (RS4880) and HMOX-1 (RS2071746) genes in iron deficiency anemia patients
Yazar: PINAR ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. NURCAN ARAS
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Genler = Genes ; Mersin = Mersin

Özet:
Demir eksikliği anemisi (DEA), farklı yaş gruplarındaki bireylerde görülebilen, birçok toplumun önde gelen sağlık sorunları arasında yer alan vücutta yeterli demirin bulunmamasından kaynaklanan bir anemi türüdür. Günümüzde moleküler mekanizması tam olarak aydınlatılamayan bu hastalığın patogenezinde oksidanlarda artış veya antioksidanlarda azalma sonucu oluşan oksidatif stres olası bir rol oynayan biyokimyasal mekanizmalardan biridir. SOD2 (Süperoksit dismutaz 2) (rs4880) ve HMOX1(Hem oksijenaz1) (rs2071746) genleri oksidatif stresle ilişkili olup antioksidan etkiye sahiptir. Bu bilgilerden yola çıkarak bu çalışmaya Mersin Üniversitesi Hematoloji Bölümüne başvuran demir eksikliği anemisi tanısı alan 45 hasta ve sağlıklı bireylerden oluşan 45 kontrol grubu olmak üzere 90 birey dâhil edilmiştir.  Bu bireylerden alınan kan örneklerinden RT-PCR yöntemiyle SOD2 (rs4880) ve HMOX-1 (rs2071746) genlerinin polimorfizmlerinin dağılımını araştırmayı amaçladık.
Çalışmamızda SOD2 (rs4880) polimorfizme ait allel istatistikleri incelendiğinde yabanıl A allelinin görülme sıklığı kontrol grubunda % 56,7 (n=51) iken hasta grubunda % 55,6 (n=50), polimorfik olan G allelinin görülme sıklığı kontrol grubunda % 43,3 (n=39) iken hasta grubunda % 44,4 (n=40) olarak belirlenmiştir. Gruplara göre alel dağılımları farklılık göstermemektedir (p=0,881). SOD2 (rs4880) polimorfizmine ait allel oranları ile DEA arasında ilişki olmadığı tespit edilmiştir. SOD2 (rs4880) polimorfizmine ait genotip oranları incelendiğinde AG genotipinin görülme sıklığı kontrol grubunda % 46,7 (n=21), hasta grubunda % 44,4 (n=20), AA genotipinin görülme sıklığı kontrol grubunda % 33,3 (n=15), hasta grubunda % 33,3 (n=15), GG genotipinin görülme sıklığı ise kontrol grubunda % 20 (n=9) hasta grubunda % 22,2 (n=10) olarak belirlenmiştir.  SOD2 (rs4880) polimorfizmine ait genotip oranlarının DEA arasında ilişki olmadığı saptanmıştır (p=0,962). HMOX-1 (rs2071746) polimorfizme ait allel istatistikleri incelendiğinde yabanıl A allelinin görülme sıklığı kontrol grubunda % 62,2 (n=56) iken hasta grubunda %45,6 (n=41), polimorfik olan T allelinin görülme sıklığı kontrol grubunda % 37,8 (n=34) iken hasta grubunda % 54,4 (n=49) olarak belirlenmiştir. Gruplara göre HMOX-1 (rs2071746) alel dağılımları farklılık göstermektedir(p=0,025). Hasta ve kontrol grubuna kıyasla T alleli A alleline göre 1.968 kat daha fazla tespit edilmiştir. HMOX1 (rs2071746) polimorfizme ait alel oranları ile DEA arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir. HMOX1 (rs2071746) polimorfizmine ait genotip oranları incelendiğinde AT genotipinin görülme sıklığı kontrol grubunda % 40 (n=18) hasta grubunda % 42,2 (n=19), AA genotipinin görülme sıklığı kontrol grubunda % 42,2 (n=19), hasta grubunda % 24,4 (n=11), TT genotipinin görülme sıklığı ise kontrol grubunda % 17,8 (n=8) hasta grubunda % 33,3 (n=15) olarak belirlenmiştir. HMOX-1 (rs2071746) polimorfizmine ait genotip oranlarının DEA arasında ilişki olmadığı saptanmıştır (p=0,117). Çalışmamızın bulgularına göre SOD2 (rs4880) ve HMOX-1 (rs2071746)  polimorfizmlerin genotip oranlarının DEA arasında ilişki olmadığını allel oranlarına bakıldığında HMOX1(rs2071746) geninde T alleli A alleline göre fazla olduğu tespit edilmiştir. Bu genlerin farklı polimorfizm bölgelerinin çalışılması demir eksiliği anemisi ve bu genler arasındaki ilişkinin ortaya konmasına katkı sağlayacaktır. Ancak bulguların klinik sunumlarını değerlendirebilmek için daha kapsamlı çalışmalara gereksinim vardır.

Abstract:
Iron deficiency anemia (IDA) is a type of anemia that can be seen in individuals of different age groups and is one of the leading health problems of many societies, resulting from the lack of sufficient iron in the body. Oxidative stress, which occurs as a result of an increase in oxidants or a decrease in antioxidants, is one of the biochemical mechanisms that play a possible role in the pathogenesis of this disease, the molecular mechanism of which is not fully elucidated today. SOD2(Superoxide dismutase 2) (rs4880) and HMOX1(Heme oxygenase1) (rs2071746) genes are associated with oxidative stress and have antioxidant effects. Based on this information, 90 individuals, 45 patients with iron deficiency anemia who applied to Mersin University Hematology Department and 45 healthy individuals, were included in this study. We aimed to investigate the distribution of polymorphisms of SOD2 (rs4880) and HMOX-1 (rs2071746) genes by RT-PCR method from blood samples taken from these individuals. When the allele statistics of SOD2 (rs4880) polymorphism were examined in our study, the incidence of wild A alleles was   % 56.7 (n=51) in the control group, % 55.6 (n=50) in the patient group, and  in the control group, while the incidence of the polymorphic G allele was % 43.3  (n=39) while it was % 44.4 (n=40) in the patient group. Allele distributions do not differ according to the groups (p=0.881). It was determined that there was no correlation between the allele ratios of the SOD2 (rs4880) polymorphism and DEA. When the genotype rates of the SOD2 (rs4880) polymorphism are examined, the incidence of AG genotype is % 46.7 (n=21) in the control group, % 44.4 (n=20) in the patient group, and  % 33.3 (n=15) in the control group, % 33.3 (n=15) in the patient group, and the incidence of GG genotype was determined as % 20 (n=9) in the control group and % 22,2 (n=10) in the patient group. It was determined that the genotype ratios of the SOD2 (rs4880) polymorphism were not related to DEA (p=0.962). When the allele statistics of the HMOX-1 (rs2071746) polymorphism were examined, the frequency of wild A alleles was % 62.2 (n=56) in the control group, % 45.6 (n=41) in the patient group, and % 37.8 (n=34)  of the polymorphic T allele in the control group.  while it was % 54.4 (n=49) in the patient group. The HMOX-1 (rs2071746) allele distributions differ between the groups (p=0.025). Compared to the patient and control groups, the T allele was detected 1.968 times more than the A allele. It has been determined that there is a relationship between the allele rates of HMOX1 (rs2071746) polymorphism and DEA. When the genotype rates of the HMOX1 (rs2071746) polymorphism were examined, the incidence of the AT genotype was % 40 (n=18) in the control group, % 42.2 (n=19) in the patient group, and % 42.2 (n=19) in the control group. The incidence of TT genotype was determined as % 24.4 (n=11) in the patient group and % 17.8 (n=8) in the control group and % 33.3 (n=15) in the patient group. It was determined that the genotype ratios of the HMOX-1 (rs2071746) polymorphism were not related to DEA (p=0.117). According to the findings of our study, the genotype ratios of polymorphisms in the SOD2 (rs4880) and HMOX1 (rs2071746) genes were not related to DEA, and when the allele ratios were examined, it was determined that the T allele was higher than the A allele in the HMOX1(rs2071746) gene. Studying different polymorphism regions of these genes will contribute to revealing the relationship between iron deficiency anemia and these genes. However, more comprehensive studies are needed to evaluate the clinical presentations of the findings.