Psikososyal destek elemanlarının algılanan sosyal destek ile yaşadıkları ikincil travmatik stres düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between perceived social support and secondary traumatic stress levels of psychosocial support staff
Yazar: MERVE ÖZKUL
Danışman: DOÇ. DR. ESRA ÇALIK VAR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Politikaları ve Uygulamaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Psikolojik destek = Psychological support ; Sosyal destek = Social support ; Stres = Stress ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic

Özet:
Bu araştırma psikososyal destek elemanlarının algıladıkları sosyal destek ile yaşadıkları ikincil travmatik stres düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma nicel araştırma modellerinden korelasyonel araştırma olarak tasarlanmıştır. Çalışma grubunu, Ankara ilinde kamu veya özel sektörde, aktif olarak çalışan 146 psikososyal destek elemanı oluşturmaktadır. Araştırmada katılımcıların algılanan sosyal destek düzeylerini ölçmek amacıyla Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, ikincil travmatik stres düzeylerini ölçmek amacıyla Travma Sonrası Stres Belirtileri Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni ikincil travmatik stres, bağımsız değişkeni ise algılanan sosyal destektir. 
     Algılanan sosyal destek ile ikincil travmatik stres arasındaki ilişkinin tespiti amacıyla yapılan korelasyon testi sonucunda orta düzeyde, ters yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla ikincil travmatik stres riskine karşı sosyal desteğin koruyucu bir faktör olduğu ifade edilebilir. Araştırmadan elde edilen diğer sonuçlarda, ikincil travmatik stresin gelişmesinde yaş, cinsiyet, eğitim ve gelir düzeyi gibi değişkenlere göre farklılaştığı ve katılımcılardan eğitim ihtiyacı hissedenlerin ikincil travmatik stres düzeyinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. 
     Çalışılan sosyal hizmet alanlarının da ikincil travmatik stresi farklılaştırdığı ve en yüksek ikincil travmatik stresin çocuk refahı ve gazi ve şehit yakınları alanlarında çalışan katılımcılarda yaşandığı saptanmıştır. Ayrıca, kurum/kuruluş ve yöneticilerden alınan desteğin, ikincil travmatik stresi azaltan belirleyici bir faktör olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgulara göre örgüt desteğinin de yaşanan ikincil travmatik stres düzeyinde etkili olduğu söylenebilir. 
     Bu bağlamda ikincil travmatik stres riskine karşı geliştirilecek uygulamalar ve alınacak önlemler, sosyal destek faktörünü içerecek şekilde planlanmalıdır.

Abstract:
This research was conducted to investigate the relationship between the social support of psychosocial support personnel and the secondary traumatic stress levels they experienced. The Research was designed as a correlation from quantitative research models. The Working group is the 146 psychosocial support staff actively working in the public or private sector in the province of Ankara. In the study, the Multidimensional Perceived Social Support Scale was used to measure the perceived social support levels of the participants and the Post-traumatic Stress Symptoms Scale to measure secondary traumatic stress levels. The dependent variable of the research is secondary traumatic stress, the independent variable is perceived social support.
     As a result of the correlation test performed to determine the relationship between perceived social support and secondary traumatic stress, a moderate, inverse and significant relationship was found. Therefore, it can be stated that social support against the risk of secondary traumatic stress is a protective factor. In other results obtained from the research, the development of secondary traumatic stress varies according to variables such as age, gender, education and income level and the participants who felt the need for training had a higher level of secondary traumatic stress. 
     It was found that the social work areas studied differentiate secondary traumatic stress and the highest secondary traumatic stress experienced in the children's welfare and the participants working in the fields of veterans and martyrs. In addition, it was concluded that the support received from institutions/organizations and managers is a determining factor that reduces secondary traumatic stress. According to these findings, it can be said that organizational support is also effective in the secondary traumatic stress level. 
     In this context, the practices and measures to be developed against the risk of secondary traumatic stress should be planned to include the social support factor.