Dondurulmuş boğa sperması kalitesinin ProAKAP4 protein seviye testi ile değerlendirilmesi
Evaluation of frozen bull sperm quality with ProAKAP4 protein concentration test
Yazar: İLKTAN BAŞTAN
Danışman: PROF. DR. ERGUN AKÇAY
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Doktora, 2020
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Boğalar = Bulls ; Proteomikler = Proteomics ; Sperm = Spermatozoa ; Sperma özellikleri = Sperm characteristics

Özet:
Dondurulmuş Boğa Sperması Kalitesinin ProAKAP4 Protein Seviye Testi ile Değerlendirilmesi
Dondurulmuş boğa spermasının suni tohumlama metoduyla kullanımı, hayvan ıslahı amacıyla kullanılan en yaygın biyoteknolojik uygulamadır. Bu uygulamanın başarılı olması ve olası ekonomik kayıpların önlenmesi için dondurulmuş boğa spermalarının, kullanım izni için uygulanan spermatolojik analizler büyük önem arz etmektedir. Bu spermatolojik analizlerin, güncel teknolojinin paralelinde geliştirilen, ileri teknoloji analiz teknikleri ile daha objektif, güvenilir ve daha pratik uygulanmasına yönelik çalışmalar her geçen gün devam etmektedir. Bu çalışmada ileri teknoloji analiz tekniklerinden biri olan proAKAP4 protein seviye testi ile dondurulmuş boğa sperması kalitesi değerlendirilmiştir. Çalışmada 6 baş Simental ırkı boğaya ait 30 farklı üretim tarihli 0,25 ml payetler içerisindeki, dondurulmuş boğa spermaları kullanılmıştır (n=30). Dondurulmuş boğa spermalarını çözüm sonu, proAKAP4 protein seviyeleri, anormal spermatozoon oranı, plazma membran bütünlüğü, spermatozoon yoğunluğu, 0. saat ve 3 saat inkübasyon periyodu sonrası toplam motilite, progresif motilite ve spermatozoon hareket özellikleri açısından analiz edilmiştir. Yapılan proAKAP4 ELİZA testi sonucunda dondurulmuş sperma numuneleri, proAKAP4 seviyelerine göre üç grup altında (grup I: proAKAP4<25ng/10x106 spermatozoa, grup II: 25ng/10x106 spermatozoa≤ proAKAP4<40 ng/10x106 spermatozoa, grupIII: proAKAP4≥40 ng/10x106) değerlendirildi. ProAKAP4 seviyeleri ile 3 saat termorezistans testi sonrasında elde edilen toplam motilite, progresif motilite, VSL3, VAP3 değerleri arasında pozitif korelasyon bulundu (p<0,05). Spermatozoon anormal kuyruk oranı ile proAKAP4 seviyesi arasında negatif korelasyon tespit edildi (p<0,01). Ayrıca, proAKAP4 konsantrasyonu 25 ng / 106 spermatozoa ve üzeri olan sperma örneklerinin (grup II ve III) TM3 ve PM3 hareket karakterlerini daha iyi korudukları bulunmuştur. Spermatozoon plazma membran bütünlüğü, yoğunluğu, kinetik parametreleri, 0. saat toplam motilite ve progresif motilite değerleri ile spermatozoon proAKAP4 seviyesi arasında, istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunamadı (p>0,05). Sonuç olarak, çözüm sonu boğa spermasının hareket yeteneğinin değerlendirilmesinde, proAKAP4 moleküler analiz yönteminin, spermatozoon toplam motilitesinin ve progresif motilitesinin diyagnozu ve prognozunda, CASA analizlerinin ve uzun zaman alan termorezistans testlerinin yerine daha objektif ve pratik bir sperma kalite analiz yöntemi olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Boğa, İleri teknoloji sperma analiz teknikleri, Proteomiks, Sperma proteinleri.

Abstract:
Evaluation of Frozen Bull Sperm Quality with ProAKAP4 Protein Concentration Test
Using frozen bull semen on artificial insemination (AI) is the most common biotechnological method that used for animal breeding in the world. Spermatological analyzes that applied for the usage permit of frozen bull semen have great importance for this application to be successful and to prevent possible economic losses. The studies for the implementation of these spermatological analyzes continue in parallel with the latest technology and advanced technology techniques for being more advanced, reliable and practical every day. In this study, frozen bull sperm quality was evaluated with proAKAP4 concentration test, which is one of the advanced technology analysis techniques. Frozen bull semen in 0.25 ml straws with 30 different production dates belonging to six Simmental AI bulls were used (n=30). Samples were analyzed for the proAKAP4 concentration, abnormal sperm ratio, plasma membrane integrity, sperm concentration at after thawing (0h), total motility, progressive motility and sperm motion characteristics at 0h and after 3 hours of incubation (thermoresistance test) at 37oC. According to the results, samples were evaluated under three groups linked in to proAKAP4 concentration (group I: proAKAP4 <25ng / 10x106 sperm, group II: 25ng / 10x106 sperm≤ proAKAP4 <40 ng / 10x106 sperm, groupIII: proAKAP4≥40 ng / 10x106). A positive correlation was found between ProAKAP4 concentration and total motility, progressive motility, VSL3, VAP3 values obtained after 3 hours thermoresistance test (p <0.05). A negative correlation was found between sperm abnormal tail rate and proAKAP4 concentration (p <0.01). In addition, sperm samples (groups II and III) with proAKAP4 concentrations of 25 ng / 106 spermatozoa and above were found to better retain TM3 and PM3 movement characteristics. There was no statistically significant relationship between sperm plasma membrane integrity, concentration, sperm kinetic parameters, 0h total and progressive motility values and sperm proAKAP4 concentration (p> 0.05). As a result of this study, proAKAP4 molecular analysis can be considered more objective and practical on diagnosis and prognosis of sperm total and progressive motility, instead of CASA analysis and long-time thermoresistance tests in the bull semen movement evaluation.
Keywords: Advanced sperm analyses techniques, Bull, Proteomics, Sperm proteins,