Ergenlerde kardeş ilişkileri ve aile yaşam doyumu arasındaki ilişkide ebeveynlik algısının aracı rolü
The mediator role of perception of parenting in the relationship between sibling relationships and family life satisfaction in adolescents
Yazar: CİHAT TAŞKIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR OSMAN DEMİR ; DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL HAKKI TOMAR
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, ergenlerde kardeş ilişkileri ve aile yaşam doyumu arasındaki ilişkide ebeveynlik algısının aracı rolü incelenmiştir. Araştırmada uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini en az bir kardeşi olan lise de öğrenim gören 14-19 yaş grubundaki 218 kız 170 erkek olmak üzere toplam 388 ergen oluşturmaktadır. Araştırmada kurulan hipotez modelinin test edilmesi amacıyla yol analizi, değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı ve grup karşılaştırmalarını yapmak amacıyla da bağımsız gruplar için T testi kullanılmıştır. Modelde yer alan değişkenler arasındaki aracılık ilişkisi güven aralığı hesaplanarak belirlenmiştir. Verilerin analizi SPSS 21 paket programı ve bu program içerisinde yer alan Process V3.5 kullanılarak gerçekleştirilmiştir.  Araştırma sonuçlarına göre ergenlerin kardeş ilişki nitelikleri, ebeveynlik(anneye ve babaya ilişkin ) algıları ve aile yaşam doyumları cinsiyete göre farklılaşmamaktadır. Ergenlerin kardeş ilişki nitelikleri, ebeveynlik(anneye ve babaya ilişkin ) algıları ve aile yaşam doyumları anne çalışma durumuna göre farklılaşmamaktadır. Aile yaşam doyumları, ebeveynlik(anneye ve babaya ilişkin ) algıları baba çalışma durumuna göre farklılaşmamakta, kardeş ilişkileri ise anlamlı fark göstermektedir. Babaları çalışmayan ergenlerin kardeş ilişkileri daha olumlu düzeydedir. Ergenlerin kardeş ilişki nitelikleri kardeş sayısına göre farklılaşırken, ebeveynlik algıları ve aile yaşam doyumları kardeş sayısına göre farklılaşmamaktadır. Daha çok kardeşi olan ergenlerin daha olumlu kardeş ilişkileri deneyimledikleri bulunmuştur. Ergenlerin kardeş ilişki nitelikleri, ebeveynlerine ilişkin algıları ve aile yaşam doyumları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmaktadır. Ergenlerin kardeş ilişki nitelikleri ile aile yaşam doyumları arasındaki ilişkide anneye ilişkin ebeveynlik algıları tam aracı etkisi, babaya ilişkin ebeveynlik algısının ise kısmı aracı etkisi bulunmuştur. Kardeş ilişki niteliğinin aile yaşam doyumunu ebeveynlik algısı üzerinden dolaylı olarak etkilediği görülmektedir.  Araştırmanın bu sonuçları ilgili literatür eşliğinde tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, the mediating role of parenting perception in the relationship between sibling relationships and family life satisfaction in adolescents was investigated. Convenience sampling method was used in the study. The sample of the study consists of a total of 388 adolescents, 218 girls and 170 boys, in the 14-19 age group, who have at least one sibling and are studying in high school. Path analysis was used to test the hypothesis model established in the research, pearson product-moment correlation coefficient to determine the relationships between the variables, and T-Test for Independent Groups was used to make group comparisons. The mediation relationship between the variables in the model was determined by calculating the confidence interval. Data analysis was performed using SPSS 21 package program and Process V3.5 included in this program. According to the results of the research, the direct effect of sibling relationships on family life satisfaction is not significant, while the direct effect of mother perception on family life satisfaction is significant, according to the model related to the Mediated Role of Parenting Perception in the Relationship between Sibling Relationships and Family Life Satisfaction. The perception of the mother made the sibling relations and family life satisfaction model meaningful with its full mediator role. According to the Model Regarding the Mediated Role of Perception of Father in the Relationship between Sibling Relationships and Family Life Satisfaction, the effect of sibling relationships and father perception on family life satisfaction is significant. It contributes to the sibling relations and family life satisfaction model of father perception with its partial mediator role.