Konumsal veri altyapıları için konumsal portal geliştirim çerçevesi
A framework for geoportal development in spatial data infrastructures
Yazar: MUHAMMET EMRE YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ÇETİN CÖMERT
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Bu tez çalışmasında, dünya genelinde UKVA gerçekleştiriminin en popüler yöntemi olankonumsal portalların gerçekleştirilmesine yönelik bir çerçeve ortaya koyulmuştur. Buçerçevenin, hızlı portal geliştirimi, portal ortamında web servisleri kompozisyonununsağlanması ve açık ve özgür kaynak kodlu portal geliştirimi gibi üç ana bileşeni vardır.Hızlı portal geliştirimi bileşeni, ülkemiz gibi UKVA çalışmalarında geri kalmış ülkelerdekonumsal portalın hızla geliştirilmesini sağlayacaktır. Portal geliştiriminin belli standartlarkullanılarak gerçekleştirilmesi ile portal ortamında ?yeniden kullanılabilirlik? ve ?birlikteişlerlik? sorunlarına çözüm getirilmesiyle hızlı portal geliştirimi sağlanmıştır. Portalortamında web servisleri kompozisyonu (WSK) bileşeni, kullanıcıların portal ortamındaarama, izleme, indirme faaliyetlerinin yanı sıra, daha karmaşık uygulamalarıgerçekleştirebilmesine yönelik geliştirilmiştir. Portal teknolojilerinin, servis yönelimlimimaride hala tatmin edici çözüme kavuşmamış olan WSK bakımından sunabileceğı katkıincelenmiştir. Portal ortamında, konumsal analizlerin gerçekleştirilmesi için OGCstandardı olan Web Processing Servisi (WPS) kullanılmıştır. WPS standardında yer alanWSK yöntemleri sınıflandırması irdelenmiş ve standart için yeni bir sınıflandırmaönerilmiştir. Çalışmada ayrıca, mevcut WPS sunucuları incelenmiş ve sunuculardaki çeşitlieksikler dile getirilmiş ve çözüm önerisi ortaya koyulmuştur. Açık ve özgür kaynak kodluportal geliştirimi bileşeni ile bir konumsal portalın tamamiyle açık ve özgür kaynak kodluyazılımlar ile gerçekleştirilebileceği ispatlanmış ve bu doğrultuda portal bileşenleri,kullanılacak standartlar ve portal mimarisi belirlenmiştir.

Abstract:
In this thesis, a framework was defined for geoportals which is the most popular methodfor the worldwide National Spatial Data Infrastructures (NSDI) activities. This frameworkincludes three components. These are ?rapid geoportal development?, ?web servicecomposition in Geoportal environments?, ?open and free geoportal development?. Therapid geoportal development would enable a rapid development of portal by developerswhich is valuable especially for countries that have been late in adopting an NSDI. Werealized the rapid geoportal development component with geoportals which are developedwith standarts. Thus, the ?re-usabilty? and ?interoperability? problems for geoportals aredealt with. Web Service Composition (WSC) at geoportal environment component isdeveloped to provide more complicated services than search, view and download servicesfor portal users. Portal technology for WSC was studied for in terms of which has not beenrealized in the way that it should be in the Spatial Data Management Communities. WebProcessing Service which is an OGC standard was used for realizing spatial analysis atgeoportal environment. Classification of the WSK methods at WPS standard wereexamined and a new classification is offered for this standard. In this study, current WPSservers were examined as well. Some shorthcomings of these servers were identified andsolutions for these were offered. With open and free geoportal development component,the idea that a geoportal can be developed completely with open and free software hasbeen proven.