Beliren yetişkinlikte narsisizm, algılanan ebevenylik biçimleri ve sosyal medyanın kendini nesneleştirme üzerindeki etkisi
The effect of narcism, perceived parenting styles and social media on self objectification among emerging adulthood
Yazar: DAMLA AKPINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKERİYA DENİZ AKTAN
Işık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan ebeveynlik biçimleri = Perceived parenting styles ; Sosyal medya = Social media

Özet:
Bu araştırmada, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin kendini nesneleştirme 
düzeyleri üzerinde algılanan ebeveynlik biçimleri, narsisizm ve sosyal medya 
kullanım özelliklerinin etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Araştırma 18-25 yaş aralığındaki 442 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma 
kapsamında veriler Nesneleştirilmiş Beden Bilinci Ölçeği, Young Ebeveynlik Ölçeği, 
Aşırı Duyarlı Narsisizm Ölçeği ve Narsistik Kişilik Envanteri (NKE-16) aracılığıyla 
çevrimiçi ve yüz yüze olarak toplanmıştır. Araştırma kapsamında değişkenler 
arasındaki ilişkinin doğası çoklu doğrusal hiyerarşik regresyon analizi ve tek yönlü 
varyans analizi ile incelenmiştir. Algılanan ebeveynlik biçimleri, büyüklenmeci ve 
kırılgan narsisizmin çoklu hiyerarşik doğrusal regresyon analizleri ile kendini 
nesneleştirmenin beden gözetimi, beden utancı ve kontrol inancı alt boyutları 
üzerindeki etkisi ayrı ayrı incelenmiş olup analiz sonuçları kendini nesneleştirme için 
en güçlü yordayıcının kırılgan narsisizm olduğuna işaret etmektedir (p<.001). 
Büyüklenmeci narsisizmin beden utancı (p=.951) ile kontrol inancı (p=.179) alt 
boyutlarını anlamlı düzeyde yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ek olarak algılanan 
ebeveynlik biçimleri beden utancı (p<.001) ve kontrol inancı (p<.05) için anlamlı bir 
yordayıcıyken, beden gözetimi alt boyutunu anlamlı düzeyde yordamadığı 
görülmüştür (p=.526). Tek yönlü varyans analizi ile sosyal medya kullanım 
özelliklerine göre kendini nesneleştirmenin alt boyutları incelendiğinde ise üç alt 
boyutun da sosyal medya üzerinden fiziksel özellikleri arkadaşlar ve ünlüler ile 
kıyaslama düzeyine göre anlamlı şekilde farklılaştığı bulunmuştur. Bununla birlikte 
sosyal medyada gün içerisinde geçirilen süre, kullanılan sosyal medya sayısı ve sosyal 
medyada paylaşımda bulunma sıklığının alt boyutlara göre farklılaştığı belirlenmiştir.

Araştırma sonuçları genel olarak algılanan ebeveynlik biçimleri, narsisizmin 
büyüklenmeci ve kırılgan boyutları ile sosyal medya kullanım özelliklerinin kendini 
nesneleştirme üzerinde etkili değişkenler olduğuna işaret etmektedir. Bununla birlikte 
değişkenlerin alt boyutlarına göre sonuçların farklılaştığı gözlemlenmiştir.
Araştırmadan elde edilen bulgular; kültürel temeli ve çeşitli psikopatolojiler 
üzerindeki etkisi de göz önünde bulundurulduğunda kendini nesneleştirmenin farklı 
çalışmalarla da incelenmesi gereken bir konu olduğuna işaret etmektedir. Kendini 
nesneleştirme üzerinde etkili mekanizmaların belirlenmesi ilişkili ruh sağlığı sorunları 
açısından koruyucu ve önleyici çalışmalara katkı sağlayacaktır.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the effects of perceived parenting styles, 
narcissism and social media usage characteristics on the self-objectification levels of 
individuals in emerging adulthood.
The sample of this study was consisted of 442 individuals between the age of 18-25. 
Sociodemographic Information Form, The Objectified Body Consciousness Scale, 
Young Parenting Inventory, Narcissistic Personality Inventory (NPI-16), 
Hypersensitive Narcissism Scale were given to all participants online or face-to-face. 
Data were analyzed with multiple linear hierarchical regression analysis and one-way 
analysis of variance. The effects of perceived parenting styles, grandiose and 
vulnerable narcissism on body surveillance, body shame and control belief subdimensions of self-objectification were analyzed seperately with multiple linear 
hierarchical regression analyses. According to the study findings the strongest 
predictor for self-objectification is vulnerable narcissism (p<.001). However the 
results showed that grandiose narcissism is not a significant predictor for body shame 
(p=.951) and control belief (p=.179) sub-dimensions of self-objectification. 
Additionally, while perceived parenting styles were a significant predictor of body 
shame (p<.001) and control belief (p<.05), it did not significantly predict the body 
surveillance (p=.526). When the sub-dimensions of self-objectification were 
examined according to social media usage characteristics with one-way analysis of 
variance, it was found that all three sub-dimensions differed significantly according to 
the level of comparison of physical characteristics with friends and celebrities over 
social media (p<.01). On the other hand, different results were obtained according to 
the the sub-dimensions of self-objectification in terms of the time spent on social 
media during the day, the number of social media usage and the frequency of posting 
on social media.
The results showed that perceived parenting styles, grandiose and vulnerable 
dimensions of narcissism, and social media usage characteristics are effective 
variables on self-objectification. However, it was observed that the results differed 
according to the sub-dimensions of the variables. Considering its cultural basis and its 
effect on various psychopathologies; current findings point out that self-objectification 
is a subject that should be examined with additional studies. Identifying effective 
mechanisms on self-objectification will contribute to the protective and preventive 
practices for related mental health problems.