Psikolojik ihtiyaçları farklı lise öğrencilerinin saldırganlık düzeyleri
The aggression levels ofhigh school students which have different psychological needs
Yazar: EKREM SEDAT ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. FİDAN KORKUT OWEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu arastırmada psikolojik ihtiyaç (iliski, yeterlik ve özerklik ihtiyacı) düzeylerifarklı lise ögrencilerinin saldırganlık düzeyleri; cinsiyetlerine, ögrenim gördükleriokulun türüne, algıladıkları anne tutumuna, algıladıkları baba tutumuna, yasamlarınınçogunu geçirdikleri yerlesim yerine, ailelerinde siddet uygulanma durumuna, ögrenimgördükleri okuldan memnuniyet düzeylerine ve serbest (bos) zamanlarında yaptıklarıetkinligin türüne göre incelenmistir.Arastırma grubunu 2006- 2007 egitim- ögretim yılında Kayseri ilinin iki merkezilçesi, Melikgazi ve Kocasinan'da bulunan Kayseri Endüstri Meslek Lisesi, MimarsinanEndüstri Meslek Lisesi, Sümer Lisesi ve Atatürk Lisesi'nin 1., 2. ve 3. sınıflarındaokuyan 1011 ögrenci olusturmaktadır.Ögrencilerin saldırganlık düzeyleri, Kocatürk (1982)'ün `SaldırganlıkEnvanteri'nden yararlanılarak Tuzgöl (1998) tarafından gelistirilen `SaldırganlıkÖlçegi' ile ölçülmüstür. Ögrencilerin psikolojik ihtiyaç düzeyini belirlemek amacıyla,Deci ve Ryan (2000) tarafından gelistirilen, Kesici, Bozgeyikli, Sünbül ve Üre (2002)tarafından Türk kültürüne uyarlaması yapılan `Temel Psikolojik htiyaçlar Ölçegi'arastırmacı tarafından lise ögrencilerine uyarlanarak, kullanılmıstır. Arastırmada elealınan diger degiskenler ile ilgili bilgiler ise arastırmacı tarafından gelistirilen `KisiselBilgi Formu' ile elde edilmistir.Verilerin analizinde iki yönlü varyans analizi uygulanmıstır. Varyans analizisonucunda F degerinin anlamlı çıkması durumunda farkın kaynagını belirlemekamacıyla, Scheffe Çoklu Karsılastırma Testi uygulanmıstır.Arastırmadan elde edilen bulgular su sekildedir: Lise ögrencilerinin saldırganlıkpuanı üzerinde iliski ihtiyacı düzeyi ile serbest zamanlarda yapılan etkinligin türü,yeterlik ihtiyacı düzeyi ile ögrenim görülen okuldan memnuniyet düzeyi ve özerklikihtiyacı düzeyi ile cinsiyet degiskenlerinin ortak etkisi anlamlı bulunmustur. Ancak liseögrencilerinin saldırganlık puanı üzerinde diger degiskenlerin ortak etkileri anlamlıbulunmamıstır.Cinsiyetin, algılanan anne tutumunun, algılanan baba tutumunun, ailede siddetuygulanma durumunun, ögrenim görülen okuldan memnuniyet düzeyinin, iliski veyeterlik ihtiyacı düzeyinin ögrencilerin saldırganlık puanları üzerindeki temel etkisianlamlı bulunmustur. Okul türünün, yasamın çogunun geçirildigi yerlesim yerinin,serbest zamanlarda yapılan etkinligin türünün ve özerklik ihtiyacı düzeyininögrencilerin saldırganlık puanları üzerindeki temel etkisi anlamlı bulunmamıstır.Arastırma bulguları alanyazın rehberliginde tartısılmıs ve yorumlanmıstır.Psikolojik Danısma ve Rehberlik alanında çalısanlara ve benzer konularda çalısmayapacak arastırmacılara çesitli öneriler sunulmustur.

Abstract:
This research study sought to investigate aggression levels and psyshologicalneeds among high school students in the city of Kayseri, Turkey. In addition to selfreported agression, three areas of psychological need were assessed includingrelationship, competence, and autonomy. These areas were investigated in terms of thefollowing demographic variables: Gender, type of high school (vocational vs general),perception of paternal and maternal parenting style, home setting (rural, suburban,urban, and inner city), exposure to family and domestic violence, academic level andrecreational activities and preferences.The sample use in this study was composed of 1011 students all of whom wereenrolled in 10th 11th and 12th grade classes of Kayseri and Mimarsinan Trade HighSchools and Sumer and Ataturk High Schools settled in Melikgazi and Kocasinan; twocentral divisions of Kayseri.The aggression levels of students were measured using `the Scale of Aggression?developed by Tuzgöl (1998) and adapted from the Inventory of Agression by Kocaturk(1982). The researcher, in order to determine the level of students? psychological needs,adapted and applied `the Scale of Basic Psychological Needs?, which wass developedby Deci and Ryan (2000) and adapted into Turkish by Kesici, Bozgeyikli, Sunbul andUre (2002). The information relating to the remaining variables was obtained throughthe use of `the Personal Information Form? which was developed by the researcher.Data were initially analyzed through the use of a two way variance analyses(ANOVA) was used. In the event that a statistically signficant F value being returnedScheffe Test was utilized when comparing multiple groups in an attempt to determinethe source of difference(s).The findings which were derived from this study are as follows. The commoneffects of the independent variables (relationship need level with the spare timevactivities, competence need level with the educational satisfaction level originating fromschool, and autonomy need level and gender) were found significant upon theaggression points of those high school students. However the common effects of theremaining variables were not found to be significant.The basic effects of gender, perceived mother and father attitudes, observedfamily domestic violence, educational satisfaction level originating from school settingand relationship and competence needs levels were found significant on the aggressionscore of participants. Nevertheless the main effects of the school type, home setting,recreational activities, and autonomy need level were not found to be significantlyrelated to theh aggression level of the participants. The findings of this study werediscussed in light of current related professional literature and suggestions for additionalresearch were offered.