Uluslararası kara ve hava yolu ile eşya taşımalarında taşıyıcının gecikmeden doğan zararlardan sorumluluğu
Liability of the carrier for damages resulting from delay in delivery in the course of international carriage of goods by road and air
Yazar: SİMGE AKYÜZ
Danışman: PROF. ZEHRA ŞEKER ÖĞÜZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Eşya taşıma = Goods transportation ; Gecikme = Delay ; Hava yolu taşımacılığı = Airline transport ; Karayolu taşımacılığı = Highway transportation ; Taşıma sorumluluğu = Carrier's responsibility ; Uluslararası hava taşımacılığı = International air transportation ; Uluslararası karayolu taşımacılığı = Inernational road transportation

Özet:
Çalışmanın amacı, uluslararası kara ve hava yolu ile eşya taşımalarında taşıyıcının gecikmeden doğan zararlardan sorumluluğunu karşılaştırmalı olarak incelemektir. Çalışmada uluslararası kara ve hava taşımalarına ilişkin kurallar getiren CMR Sözleşmesi ve Varşova Sistemi (1955 tarihli La Haye Protokolü ile Değişik ve 1975 tarihli 4 Numaralı Montreal Protokolü ile Tadil Edilen Varşova Konvansiyonu)/Montreal Konvansiyonu hükümleri ele alınmıştır. Uluslararası kara ve hava yolu ile eşya taşımalarını konu alan düzenlemelere dair genel bilgilerden sonra, CMR Sözleşmesi ile Varşova Sistemi/Montreal Konvansiyonu'nun uygulanma şartlarına, genel olarak gecikme, zarar ve sorumluluk ile gecikmeden doğan zararlardan sorumluluk kavramlarına, taşıyıcının CMR Sözleşmesi ve Varşova Sistemi/Montreal Konvansiyonu kapsamında gecikmeden doğan sorumluluğunun hukuki niteliğine, taşıyıcının gecikmeden doğan zararlardan sorumluluğunun düzenlenişi ile yardımcılarının fiillerinden dolayı sorumluluğuna, sorumluluğunun sınırına, sorumluluktan kurtulmasına, sorumluluğunun artması ile taşıyıcının sınırsız sorumluluğuna ve son olarak gecikmeden doğan zararların dava yolu ile talep edilebilmesine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. Çalışmada kaynak tarama, karşılaştırmalı yorum ve analiz yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmada varılan sonuçlar özet olarak şöyledir: (i) CMR Sözleşmesi ile Varşova Sistemi/Montreal Konvansiyonu hükümleri belirli şartlarda uluslararası eşya taşımalarına uygulanabilir, (ii) gecikmeden doğan zararlardan sorumluluk için gecikme neticesinde zarar meydana gelmeli ve ayrıca gecikme ile zarar arasında uygun illiyet bağı bulunmalıdır, (iii) taşıyıcı hem CMR Sözleşmesi hem Varşova Sistemi/Montreal Konvansiyonu uyarınca gecikmeden doğan zararlardan sorumludur, (iv) taşıyıcının gecikmeden doğan zararlardan sorumluluğu esas olarak sınırlı sorumluluk olup, sorumluluğunun hukuki niteliği hem CMR Sözleşmesi'nde hem Varşova Sistemi/Montreal Konvansiyonu'nda kusur sorumluluğu şeklinde düzenlenmiştir, (v) bazı durumlarda taşıyıcı, yardımcılarının fiil ve ihmallerinden de sorumludur, (vi) taşıyıcı belirli şartlarda sorumluluktan kurtulabilir, taşıyıcının sorumluluk sınırı artabilir veya CMR Sözleşmesi kapsamında sınırsız sorumlu tutulabilir ve (vii) gecikmeden doğan zararlar taşıyıcıdan dava yolu ile talep edilebilir.

Abstract:
The aim of this study is to analyze comparatively liability of the carrier for damages resulting from delay in delivery in the course of international carriage of goods by road and air. Legal instruments focused in this study are the provisions of CMR Contract and Warsaw System (Warsaw Convention as amended at the Hague, 1955, and by Protocol No.4 of Montreal, 1975)/Montreal Convention, providing sets of rules with regards to international carriage by road and air, respectively. Subsequent to the general information provided with respect to the regulations dealing with international carriage of goods by road and air, we have analyzed the applicability criteria of CMR Contract and Warsaw System/Montreal Convention; the concepts of delay, damage, liability and liability from delay in delivery in general; the legal nature of the carrier?s liability for the damages resulting from delay in delivery pursuant to CMR Contract and Warsaw System/Montreal Convention; liability of the carrier for the damages resulting from delay in delivery as well as his liability for the acts of his servants and agents; limits of the carrier?s liability; exoneration from liability, increase in liability limits and unlimited liability of the carrier and finally the pursue of claims on damages resulting from delay in delivery by way of legal proceedings. In this study methods of review of resources and comparative interpretation and analysis have been used. The conclusions reached in this study can be summarized as follows: (i) the provisions of CMR Contract and Warsaw System/Montreal Convention can be applied to international carriage of goods by road and air under certain circumstances, (ii) in order to be held liable for damages resulting from delay in delivery, damages should occur as a result of delay and also reasonable causal link has to be found between delay and damage, (iii) the carrier shall be held liable for damages resulting from delay in delivery in terms of both CMR Contract and Warsaw System/Montreal Convention, (iv) the carrier?s liability is a limited liability in principle both in terms of CMR Contract and Warsaw System/Montreal Convention, and legal nature of his liability is deemed as a defect liability both under CMR Contract and Warsaw System/Montreal Convention, (v) in some circumstances the carrier is liable for the actions of his servants and agents, (vi) the carrier may be exonerated from liability, his liability limits may increase or he may be held liable in full in certain cases pursuant to CMR Contract and (vii) the damages resulting from delay in delivery can be claimed from the carrier by pursue of legal proceedings.