Retreatment tedavisinde döner eğe sistemlerinin, kloroformun ve foton indüklü fotoakustik dalgalanmanın (PIPS) kök kanallarında kalan artık dolgu maddesini çıkarmadaki etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of rotary file systems, chloroform and photoninduced photoacoustic streaming (PIPS) at retreatment for removing residual filler removing in root canals
Yazar: MÜGE SELİN TAGHI ZADEH TOUFIGHI
Danışman: DOÇ. DR. ARSLAN TERLEMEZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental eğeler = Dental files ; Fotoakustik = Photoacustic ; Kloroform = Chloroform ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Yeniden tedavi = Retreatment

Özet:
Bu çalışmanın amacı; AH Plus kanal patı ve Güta Perka ile doldurulmuş olan kanalları; ProTaper Universal Retreatment, Fanta AF Retreatment ve WaveOne döner eğe sistemleriyle enstrümente etmeden önce kanallara kloroform uygulanması ve enstrümante ettikten sonra kloroform uygulanmasının ve enstrümantasyon sırasında PIPS ile aktive irrigasyon yapılmasının, ayrı ayrı değerlendirildiği gruplarda kanal duvarları üzerinde kalan artık dolgu maddesi miktarına ve bu yöntemlerin tedavi süresine olan etkilerinin değerlendirilmesidir. 
Mevcut araştırma için, 120 adet tek köklü insan alt premolar dişi kullanıldı, dişlerin kuronları uzaklaştırıldı ve kökler ProTaper-Next döner alet eğe sistemi kullanılarak X3'e kadar şekillendirildi. Örnekler AH Plus kanal patı ve Güta Perka kullanılarak lateral kondenzasyonla dolduruldu. Daha sonra farklı retreatment uygulama yöntemlerine göreN=30 olmak üzere 4 ana gruba ayrıldı. Örneklere enstrümantasyon yapılmadan önce klororform uygulanan grup (A), dişlere enstrümantasyon yapıldıktan sonra kloroform uygulanan grup (B), Foton İndüklü Fotoakustuk Dalgalanma (PIPS) tekniğiyle irrigasyon aktivasyon yapılan grup (C) ve geleneksel iğneli irrigasyon yapılan kontrol grubu (D). Daha sonra her bir ana grup enstrümantasyon yapmak için kullanılan 3 farklı eğe sistemine göre (ProTaper Universal Retreatment, Fanta AF Retreatment ve WaveOne) de 3 alt gruba (n=10) ayrıldı. Kanal dolgusu sökümü başlangıcından itibaren işlemin sonuna kadar kronometre ile her bir örneğin kanal söküm süreleri ölçüldü. Her bir alt gruptaki dişin kök kanal dolgusu söküldükten sonra dişler İsomet cihazında vertikal olarak ortadan ikiye ayrıldı. Daha sonra stereomikroskopta x10 büyütme altında kalan kök kanal dolgusu materyali incelendi. Kalan artık dolgu maddesinin toplam alanının, toplam kök kanal alanına göre yüzdesi imagej programında µm2 cinsinden hesaplandı. Ayrıca her alt gruptan 1 diş rastgele seçildi ve SEM de incelendi.

Streomikroskop sonuçlarının analizine göre; hiçbir grup tüm kök kanal dolgu materyali artığını tamamen ortadan kaldırmayı başaramadı. PIPS (C) tekniği kök kanal dolgu materyalini en iyi temizleyen yöntem oldu (p<0.05). Kloroformun enstrümantasyondan önce uygulandığı, kloroformun enstrümantasyondan sonra uygulandığıgruplara ve sadece geleneksel iğneli irrigasyon yapılan kontrol grubuna göre kanallardan daha iyi kök kanal dolgusu uzaklaştırdı (p<0.05). Kök kanal dolgu materyali kalıntısı konusunda enstrümantasyondan sonra kloroform uygulanan grup ve sadece geleneksel iğneli irrigasyonyapılan kontrol grubu arasında önemli bir fark çıkmadı (p>0.05). Ayrıca alt gruplardaki tüm eğe sitemlerinin kök kanal dolgu materyali açısından aralarında anlamlı bir fark çıkmadı (p>0.005).  Gruplar arasındaki kanal söküm süreleri sonuçlarının istatistiğine göre; en uzun sürede kök kanal sökümü yapılan grubun enstrümantasyondan önce kloroform uygulanan grup olduğu belirlendi (p<0.05). PIPS ile irrigasyon aktivasyonu yapılan grup ve enstrümantasyondan sonra kloroform uygulanan grubun arasında, süre açısından anlamlı bir fark çıkmadı (p>0.05) En kısa sürede kanal dolgu sökümü, geleneksel iğneli irrigasyon yapılan kontrol grubunda gerçekleşti. Eğe sistemlerinin kanal söküm süresi sonuçlarına göre en kısa süre Protaper grubunda (p<0.05), en uzun süre de WaveOne grubunda ölçüldü (p<0.05).

Sonuç olarak, kök kanalı dolgu materyalini uzaklaştıma işlemi için enstrümantasyon aralarında PIPS ile irrigasyon aktivasyonu yapılması tavsiye edilebilir. Kanal dolgusu sökümünü iyileştirmek için enstrümantasyondan önce kloroform uygulanabilir. Ancak kloroformun enstrümantasyonun hangi aşamada kullanılması greketiğine dair daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
The aim of this study; canals filled with AH Plus canal sealer and Gutta Percha; Evaluation of the effects of these methods on the amount of residual filling material on the canal walls and the treatment duration in groups where chloroform application to the canals before instrumentation with ProTaper Universal Retreatment, Fanta AF Retreatment and WaveOne Reciprok rotary file systems and chloroform application after instrumentation and activated irrigation with PIPS during instrumentation were evaluated separately.
For the current research, 120 single-rooted human lower premolar teeth were used, the crowns of the teeth were removed, and the roots were shaped up to X3 using the ProTaper-Next rotary instrument file system. Teeth were filled with lateral condensation using AH Plus canal sealer and Gutta Percha. Then, according to different retreatment application methods, they were divided into 4 main groups as N=30. The group in which chloroform was applied before instrumentation of the teeth (A), the group in which chloroform was applied after instrumentation of the teeth (B), irrigation activation with the Photon Induced Photoacoustic Ripple (PIPS) technique treated group (C) and conventional needle irrigation control group (D). Then, each main group was divided into 3 subgroups (n=10) according to 3 different file systems (ProTaper Universal Retreatment, Fanta AF Retreatment and WaveOne) used for instrumentation. From the beginning of the canal filling removal to the end of the process, the canal removal times of each sample were measured with a chronometer. After the root canal filling of the teeth in each subgroup was removed, the teeth were divided vertically in the middle using the Isomet device. Afterwards, the root canal filling material was examined under x10 magnification under the stereomicroscope. The percentage of the total area of the remaining residual filling material relative to the total root canal area was calculated in µm2 in the imagej program. In addition, 1 tooth from each subgroup was randomly selected and analyzed by SEM.
According to the analysis of stereomicroscope results; no group was able to completely remove all residual root canal filling material. The PIPS (C) technique was the best method for cleaning the root canal filling material (p<0.05).Root canal filling was removed better than the groups in which chloroform was applied before instrumentation, chloroform was applied after instrumentation, and the control group that received only conventional needle irrigation (p<0.05). There was no significant difference in root canal filling material residue between the group treated with chloroform after instrumentation and the control group treated with only conventional needle irrigation (p>0.05). In addition, there was no significant difference between all file systems in the subgroups in terms of root canal filling material (p>0.005). According to the statistics of the results of the channel removal times between the groups; It was determined that the group in which root canal removal took the longest time was the group in which chloroform was applied before instrumentation (p<0.05). There was no significant difference in time between the group with irrigation activation with PIPS and the group treated with chloroform after instrumentation (p>0.05). The root canal filling removal was performed in the shortest time in the control group with conventional needle irrigation. According to the results of the canal removal time of the file systems, the shortest time was measured in the Protaper group (p<0.05) and the longest time was measured in the WaveOne group (p<0.05). 
In conclusion, it may be advisable to activate irrigation with PIPS between instrumentation for root canal filling material removal. Chloroform can be applied prior to instrumentation to improve root canal removal. However, more studies are needed to determine at what stage chloroform instrumentation should be used.