Demir eksikliği anemisi teşhisi için bir bulanık uzman sistem tasarımı
Design of fuzzy expert system for identification of iron deficiency anemia
Yazar: AHMET YILMAZ
Danışman: PROF. DR. NOVRUZ ALLAHVERDİ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektronik ve Bilgisayar Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Uzman sistemler = Expert systems

Özet:
Bilgisayar teknolojilerinin günlük hayatın hemen hemen her alanına girmesiyle beraber, hayat standardı da her geçen gün yükselmektedir. Bilgisayar kullanımı, tıp alanında hastalıkların teşhis ve tedavisinde önemli bir yere sahiptir. Doğru karar verme tıp alanındaki önemli süreçlerden birisidir. Bu nedenle, doktorlara yardımcı olması açısından, bilgisayar destekli karar verme sistemlerinin önemi her geçen gün artmaktadır. Günümüzde önemli hastalıklardan biri olan demir eksikliği anemisi tanısını koyabilmek için detaylı tetkik gerekmektedir. Klasik olarak bakılan kan tetkikleri ile tam tanı koymak oldukça zordur. Bu çalışmada; bulanık uzman sistem ile demir eksikliği anemisinin seviyesini tespit etme ve bu sayede uzman hekimlere uygulayacakları tedavi öncesinde tam tanı koymalarına destek verici bir sistem tasarlanmıştır. Sistem tasarımının gerçekleşme sürecinde: Gerçek hasta bireylerden alınan kayıtlar incelenmiş, uzman hekimle birlikte girişler bulanıklaştırılarak bulanık kural tabanı oluşturulmuştur. Literatürde sıkça kullanılan Mamdani çıkarım mekanizması ve Centroid durulaştırma metodu kullanılmıştır. Bir görsel programlama dili olan Delphi 2010 yardımıyla tasarlanan sistemin çalışması sonuncunda, anemi seviyesinin somut bir şekilde gösterilmesi sağlanmıştır.

Abstract:
Along with the computer technology which has entered almost every part of our daily life, our life standards have significantly improved. The usage of the computer has an important role in the field of medicine to diagnose and treat diseases. The right decision is one of the most important processes in the field of medicine. For this reason, computer assisted determination systems are becoming more and more important to help the physicians. Detailed examinations are required to diagnose of iron deficiency anemia which is an important disease of today. It is so difficult to diagnose definitely by means of classical blood analysis. In this study, a fuzzy expert system was designed to determine the level of iron deficiency anemia and thus, expert physicians were provided with a system to assist them determine an exact diagnosis prior to their treatment. While realizing the system design, the laboratory records obtained from real patients were examined, the input parameters were fuzzified and the rule base was built with an expert physician. The centroid defuzzification method was used together with the Mamdani inference mechanism which is often used in the literature. With the help of Delphi 2010, which is a visual programming language, the level of the anemia was concretely displayed as the result of the operations of the system.