Konjestif kalp yetersizliği hastalarında depresyon ve anksiyete bulgularının değerlendirilmesi ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The evaluation of depression and anxiety findings and their influence on quality of life in congestive heart failure patients
Yazar: ANNA BARANOVA ÇETİNER
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT ATİK
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Kalp yetersizliği düşük yaşam kalitesi, yüksek mortalite oranı ve sık hastaneye yatışlar nedeniyle yüksek tedavi maliyeti olan klinik bir sendrom olarak kabul edilmektedir. Birçok gözlemsel çalışma kalp yetersizliği hastalarında yüksek anksiyete ve depresyon oranlarına işaret etmektedir. Kalp yetersizliğinde azalmış olan fonksiyonel kapasite ile artmış anksiyete ve depresyon oranları bozulmuş yaşam kalitesiyle sonuçlanmaktadır. Bu çalışmada Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji kliniğince ekokardiyografik ve klinik değerlendirmeler neticesinde konjestif kalp yetersizliği tanısı konarak yatırılmış 40 adet hasta ile 40 adet sağlıklı kontrol olgusunda, sosyodemografik etmenleri, eğitim ve çalışma ile sosyal güvence ve destek durumunu, psikososyal risk faktörlerini, fonksiyonel kapasitelerini, hastalık süresini, son 6 ay içerisindeki acil servis başvuruları ile hastaneye yatış sıklığını değerlendirmeyi, anksiyete veya depresyon varlığını ve bunların ciddiyetini incelemeyi, ayrıca tüm bu etmenlerin birbirleriyle ve yaşam kalitesiyle olan ilişkisini sorgulamayı amaçladık.Yapılan psikiyatrik görüşmeler neticesinde hastalar DSM-IV-TR tanı kriterleri esas alınarak depresyon ve anksiyete açısından değerlendirildi. Depresif semptomlar ve anksiyete semptomlarının değerlendirilmesi için Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği ve Hamilton Anksiyete Derecelendirme Ölçeği kullanılırken, hayat kalitesinin değerlendirilmesi maksadıyla Kısa Form-36 ve Leeds ölçekleri kullanıldı. Hasta ve kontrol grubunda sosyodemografik özellikler benzerdi. Ortalama yaş, hasta grubunda 67.97 ± 11.68 ( % 68.4 erkek), sağlıklı gruptaysa 64.95 ± 9.35 ( % 60.5 erkek) olarak izlendi. Kontrol grubunda ailenin çok iyi derecede sosyal desteği, hasta grubuna göre anlamlı şekilde yüksekti ( % 37 vs % 20, p<0.001).Olgular depresyon ve anksiyete skorları açısından irdelendiğinde tüm ölçümlerde değerler hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunurken, benzer şekilde SF-36 ölçeğinin 8 boyutunun tümü ve Leeds skorları hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük saptandı. Hastalarda kalp yetersizliğinin evresine göre evre 3 ile 4 arasında anksiyete ve depresyon açısından belirgin bir fark gözlenmezken, evre 2 olgularda Beck depresyon, Beck anksiyete, Hamilton anksiyete psişik ve Hamilton anksiyete toplam puanları diğer gruplara göre belirgin olarak daha düşük bulundu (sırasıyla p= 0.009, p= 0.008, p= 0.020 ve p= 0.009). Benzer şekilde ikili karşılaştırma sonuçları uyarısınca SF-36 fiziksel fonksiyon (p<0.001), fiziksel rol güçlüğü (p= 0.002), ağrı (p= 0.008), genel sağlık algısı (p= 0.037), vitalite (p= 0.001) ve sosyal fonksiyon (p= 0.002) puanları bakımından evre 2 olgularda, evre 3 ve 4 grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yükseklik saptanırken, evre 3 ve 4 olguların kendi aralarındaki analizde böyle bir farklılık mevcut değildi.Sonuç olarak anksiyete ve depresyon bilhassa kalp yetersizliğinin evre 3 ve 4 olduğu olgulara sıklıkla eşlik etmektedir. Hastalığın süresi uzadıkça anksiyete artmakta, sık acil servis başvuruları olan hastalarda yüksek anksiyete ve depresyon oranları izlenirken, hastaneye sık yatırılanlarda böyle bir sonuç gözlenmemektedir. Muhtemelen hastane yatışlarıyla oluşan semptomatik ve psikolojik rahatlama anksiyete ve depresyon semptomlarını azaltmaktadır. Sağlıklı grupta depresyon ve anksiyete ile yaşam kalitesi arasında oldukça belirgin korelasyon izlenmekteyken, kalp yetersizliği hastalarında daha zayıf bir ilişki gözlenmektedir. Bu durum kalp yetersizliğinde yalnızca psikolojik durumun değil, sosyal destek, ekonomik durum, tedavi başarısı, eşlik eden morbiditeler, fonksiyonel kapasite ve semptom ciddiyeti ile komplikasyon sayısı dahil olmak üzere birçok faktörün yaşam kalitesi üzerindeki belirleyici etkisine bağlanabilir. Kalp yetersizliğinde tedavi başarısının artması, klinik rahatlamanın sağlanması amacıyla ruhsal sıkıntıların giderilmesi ve yaşam kalitesinin düzeltilmesi için uygun ve detaylı bir psikiyatrik değerlendirmenin yapılması gerekmektedir.

Abstract:
Heart failure is regarded as a high-cost clinical syndrome due to modest life quality measurements, higher mortality and frequent hospitalization rates. Many observational studies have already underlined significant anxiety and depression rates in heart failure. Declining functional capacity of heart failure patients usually result with increasing depression and anxiety symptoms and reduced life quality scores. We aimed to evaluate social and demographic elements, education, working and social support states, psychosocial risk factors, functional capacities, disease duration, amount of emergency service appeals and hospitalizations in the last 6 months, in 40 congestive heart failure patients and another 40 individuals as healthy group. Also we targeted whether anxiety or depression exists, the severity of these diseases and their relationship with the conditions above, each other and life quality.Throughout psychiatric interviews, patients were examined for anxiety and depression with DSM-IV-TR diagnostic criteria. Whilst Beck Depression Inventory Scoring, Beck Anxiety Inventory Scoring, Hamilton Rating Scale for Depression, Hamilton Rating Scale for Anxiety were administered in order to assess anxiety and depression severity, Short-Form 36 and Leeds Multiple Sclerosis Quality of Life Questionnaire were implemented to investigate the quality of life. There was no significant difference at demographic characteristics between patients and healthy group. Mean age was 67.97±11.68 (68.4 % Male), and 64.95±9.35 (60.5 % Male) in patients and healthy groups, respectively. The social support values of control group was significantly higher than heart failure patients (37 % vs 20 % , p<0.001).While cases were investigated concerning depression and anxiety rates, results were found to be significantly higher in all of the scales in heart failure patients comparing to healthy individuals. Meanwhile, all of the SF-36 subgroups and Leeds Questionnaire scores were also considerably lower than control groups in heart failure patients. Although there was no significant difference between grade 3 and 4 heart failure patients regarding anxiety and depression scores, grade 2 patients revealed notable improvements in Beck depression, Beck anxiety, Hamilton psychic anxiety and Hamilton total anxiety scores (p= 0.009, p= 0.008, p= 0.020 and p= 0.009, respectively). Similarly, following dual comparison, SF-36 physical functioning (p<0.001), physical role emotional (p= 0.002), bodily pain (p= 0.008), general health perception (p= 0.037), vitality (p= 0.001) and social functioning points (p= 0.002) were found to be considerably higher in class 2 patients, whereas no such difference was observed between class 3 and class 4.Consequently, anxiety and depression usually take place with heart failure, particularly when the the patient has grade 3 or 4 heart failure. As the period of illness lengthens, anxiety augments. With higher emergency appeals, depression increase and anxiety rates enhance. However, increasing hospitalization amounts do not exhibit such a relation with anxiety or depression. Possibly, symptomatic and psychological relief following hospitalizations at least partially diminish anxiety and depression symptoms. While remarkably important relations were figured out between anxiety, depression and life quality, this correlation was to a lesser extent in heart failure patients. This might be due to multi-factorial affiliations of heart failure with not only psychological conditions but also social support, treatment adherence or success, deteriorating co-morbidities, symptom severity, frequent complications and so on. In order to achieve higher accomplishment rates of heart failure treatment, psychological relief from the heavy burden of such a disabling syndrome and improvements in life quality, a detailed, appropriate and thorough psychiatric examination is in need.