Işıkla sertleşen rezin esaslı yapıştırma simanlarının farklı ışık kaynakları ile polimerizasyon miktarının saptanması
Evaluation of light cured resin based luting cements polymerised with different light sources by means of degree of conversion
Yazar: ELÇİN DERELLİ
Danışman: PROF. DR. SADULLAH ÜÇTAŞLI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Adezyonlar = Adhesions ; Dental cementum = Dental cementum ; Kompozit reçineler = Composite resins ; Lazerler = Lasers ; Polimerler = Polymers ; Polimerleşme = Polymerization ; Spektroskopik analiz = Spectroscopic analysis

Özet:
Araştırmamızda, farklı ışık uygulamalarının ve farklı seramik yapıların, rezin esaslı yapıştırma simanlarının polimerizasyon miktarına etkileri incelendi. Farklı yapıda rezin esaslı yapıştırma simanlarının (kompozit rezin ve kendinden adeziv rezin), QTH, LED, PAC ışık cihazları ile polimerizasyonu sonrası polimerizasyon miktarı % değerleri 1 saat, 1 gün, 1 ay zaman aralıklarında, FT-IR tekniği ile ölçüldü. Ayrıca, klinik uygulama işleminin taklit edilmesi amacıyla, farklı kristalin kor yapıda (lösitle kuvvetlendirilmiş feldspatik, lityum disilikat, Y-TZP), 2 mm kalınlığında farklı renk tonlarında (A1, D4) seramik diskler üzerinden farklı yapıda rezin esaslı yapıştırma simanlarının (kompozit rezin ve kendinden adeziv rezin), QTH, LED, PAC ışık cihazları ile polimerizasyonu sonrası polimerizasyon miktarı % değerleri 1 saat, 1 gün, 1 ay zaman aralıklarında, FT-IR tekniği ile ölçüldü. Çalışmamızda 4 farklı rezin esaslı yapıştırma simanı, Bifix QM (Voco), RelyX ARC (3M ESPE), G-CEM (GC), RelyX Unicem (3M ESPE), 3 farklı kristalin kor yapıya sahip seramik disk, lösitle kuvvetlendirilmiş feldspatik (IPS Empress, Ivoclar Vivadent), lityum disilikat (IPS Empress II, Ivoclar Vivadent), Y-TZP (Cercon, Dentsply) ve 3 farklı ışık cihazı QTH (Demetron DC, KerrHawe), LED (GC Light, GC), PAC (Plasma Star SP-2000) kullanıldı. Polimerizasyon için gerekli olan ışık uygulama süreleri, QTH ve LED için 40 sn, PAC için 3 sn şeklinde belirlendi.Polimerizasyon miktarı % değerlerinin ölçüldüğü test örnekleri, 2 ana grupta hazırlandı. Birinci grupta, test örnekleri, 5 mm çapında, 2 mm yüksekliğinde disk şeklinde boşlukları olan paslanmaz çelik kalıp kullanımı ve rezin esaslı yapıştırma simanlarının direkt ışık uygulaması ile polimerizasyonu sonucu hazırlandı. Polimerizasyonda, QTH, LED ve PAC ışık cihazları kullanıldı, QTH ve LED için 40 sn, PAC için 3 sn ışık uygulama süreleri tercih edildi. Dual sertleşen kompozit rezin yapıştırma simanları (Bifix QM, RelyX ARC), sadece baz ve baz-katalist karışımına ışık uygulamaları ile polimerize edildi. İkinci grupta test örnekleri, birinci gruptaki test örneklerinin hazırlanmasında kullanılan metal kalıp üzerine, seramik disklerin yerleştirilebileceği 5 mm yüksekliğinde ve üzerinde 10 mm çapında disk şeklinde boşlukları bulunan paslanmaz çelik apareyin ilave edilmesiyle hazırlandı. 0,5 mm kor yapı, 1,5 mm seramik üst yapı olmak üzere 2 mm kalınlığında, A1 ve D4 renk tonlarında seramik diskler hazırlandı. Test edilen rezin esaslı yapıştırma simanları, farklı seramik kor yapıya sahip (lösitle kuvvetlendirilmiş feldspatik, lityum disilikat, Y-TZP) seramik disk üzerinden belirlenen ışık uygulama süresine göre polimerize edildi.Araştırmamızda rezin esaslı yapıştırma siman örneklerinin polimerizasyon öncesi ve polimerizasyon sonrası, polimerizasyon miktarının ölçülmesinde, Fourier-Transform-Infrared Spektroskopi (FT-IR) cihazı (Mattson 1000 FT-IR, ABD) ve potasyum bromür (KBr) tablet tekniği kullanıldı. Potasyum bromür tabletlerin hazırlanması amacıyla polimerize edilen rezin siman örnekleri agat havanda toz haline getirildi. Toz haline getirme işleminden sonra hassas terazide ölçümler yapılarak 0,01 gr KBr ile 0,001 gr örnek karıştırıldı. Daha sonra bu karışım, 10 ton basınç altında tablet haline getirildi. Hazırlanan tabletler, İnfrared Spektrometre cihazına yerleştirildi ve spektroskopik grafikler elde edildi ve bilgisayar ekranında dalga sayısına karşı absorbansları ölçüldü. Polimerizasyon miktarı veya değişme derecesi polimerize edilen ve polimerize edilmeyen yapıştırma simanı örneklerinde alifatik karbon karbon çift bağı (C=C) ile aromatik yapının karşılaştırılması ile yüzde formülünde yerlerine yerleştirildi ve her örnek için polimerizasyon miktarı % değerleri hesaplandı. Polimerizasyon miktarı % değerleri, her bir test örneği için, 1 saat, 1 gün, 1 ay bekleme süresi sonunda üç farklı zaman diliminde ölçüldü. Test örneklerine ait tüm sonuçlar, istatistiksel hesaplama ile karşılaştırıldı. İstatistiksel değerlendirmelerde elde edilen veriler, SPSS 15 paket programı yardımı ile değerlendirildi. Verilere ilişkin frekans ve yüzde değerleri verildi. Üç ve daha fazla gruplu karşılaştırmalarda Kruskall-Wallis H testi kullanıldı. İki gruplu karşılaştırmalarda ise Mann-Whitney U testi, kullanıldı. Güven aralığı için 0,05 kabul edildi, p<0,05 olması durumunda anlamlı farklılığın olduğu, p>0,05 olması durumunda ise anlamlı farklılığın olmadığı belirtildi.Çalışmanın sonucunda, birinci grup test örnekleri arasında polimerizasyon miktarı % sonuçları değerlendirildiğinde, en yüksek değerlerin LED ışık cihazına ait olduğu tespit edildi. İkinci grup test örnekleri arasında polimerizasyon miktarı % sonuçları değerlendirildiğinde, farklı kristalin yapısı ve farklı A1, D4 renk tonlarında seramik disklerin, polimerizasyon miktarı % değerlerini etkilediği tespit edildi.Anahtar Sözcükler: Değişme derecesi, FT-IR, kendinden adeziv rezin siman, kompozit rezin yapıştırma simanı, spektroskopik grafikler

Abstract:
Effects of light irradiation with different types of light curing units and different types of ceramic structures on degree of conversion of resin based luting cements were evaluated. Different types of resin based luting cements (composite resin and self adhesive resin) were polymerised using with QTH, LED and PAC light curing units and degree of conversion were measured by FT-IR technique after 1 hour, 1 day, 1 month time intervals. In order to mimic clinical situations, resin based luting cements (composite resin and self adhesive resin) were polymerised over 2 mm thick ceramic discs with different types of crystalline core structures (leucite reinforced feldspathic, lithium disilicate, Y-TZP) with diffrent colors such as A1, D4. Degree of conversion of resin based luting cements were measured by FT-IR technique after 1 hour, 1 day, 1 month time intervals after polymerising with QTH, LED and PAC light curing units. Four different types of resin based luting cements, Bifix QM (Voco), RelyX ARC (3M ESPE), G-CEM (GC), RelyX Unicem (3M ESPE), 3 different ceramic systems such as leucite reinforced feldspathic (IPS Empress, Ivoclar Vivadent), lithium disilicate (IPS Empress 2, Ivoclar Vivadent), Y-TZP (Cercon, Dentsply) and 3 different light curing units, QTH (Demetron DC, KerrHawe), LED (GC Light, GC), PAC (Plasma Star SP-2000) were used. The duration of light irradiation was 40 seconds for QTH and LED, 3 seconds for PAC, respectively.Test specimens were prepared into two main groups. First groups were prepared with polymerising different types of resin based luting cements into 5 mm diameter 2 mm height stainless steel moulds. The top surface of the moulds covered with mylar matrix and light irradiation time for 40 s and 3 s, respectively. In case of composite resin luting cements (Bifix QM, RelyX ARC), test specimens were prepared both base part and mixture of base and catalyst parts with similar polymerization regine. Second groups were prepared with polymerising different types of resin based luting cements over 2 mm thick ceramic discs with different core structures (leucite reinforced feldspathic, lithium disilicate, Y-TZP) with A1, D4 color, using similar polymerization regime.Degree of conversion of different types of resin based luting cements were determined using Fourier Transform-Infrared Spectroscopy (FT-IR) device (Mattson 1000 FT-IR, USA) with potassium bromide (KBr) tablet technique. The polymerised test specimens were ground into fine powder with a mortar and pestle immediatly after curing. 0,001 g of the ground powder was mixed with 0,01 g of KBr powder and than KBr pellets were prepared under a pressure of 10 t. The infrared spectrum of unpolymerised and polymerised specimens were than obtained from FT-IR with spectroscopic graphs. The degree of conversion of each specimen was determined by comparison of the aliphatic carbon carbon double bond (C=C) with that of the aromatic component for the polymerised and unpolymerised states. The data were placed in the percent formula of degree of conversion and the degree of conversion were calculated for each sample at 3 different time periods, as 1 hour, 1 day and 1 month after polymerization. The statistical analysis were performed using SPSS 15 package program. Kruskall-Wallis H and Mann-Whitney U tests were used for comparison three or more test groups and two test groups, respectively with p<0,05 confedence level.The degree of conversion from first test groups revealed that curing test specimens with LED light units had the highest results. Second test groups showed different degree of conversion results depending on the type of crystalline structures of ceramic core materials and color of ceramic core discs such as A1 or D4.Key words: Composite resin luting cement, degree of conversion, FT-IR, self adhesive luting cement, spectroscopic graphic