Otoimmün büllöz hastalarının hastalık aktivitesinde stres faktörlerinin önemi
Importance of stress factors in disease activity of autoimmune bullous patients
Yazar: ONUR SİVAZ
Danışman: PROF. DR. İLKNUR ALTUNAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Büllöz pemfigoid = Bullous pemphigoid ; Depresyon = Depression ; Otoimmünite = Autoimmunity ; Pemfigus = Pemphigus ; Stres = Stress ; Stres faktörleri = Stress factors ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Otoimmün büllü hastalıklar(OBH) derideki yapısal proteinlere karşı gelişen yaşamı tehdit edebilen nadir görülen bir hastalık grubudur. Pemfigus ve büllöz pemfigoid iki ana alt grubunu oluşturur. Hastalık grubunun genetik yatkınlığı bulunan kişilerde stres, fiziksel travma, ilaçlar, enfeksiyonlar gibi predispozan faktörlerin etkisi ile ortaya çıktığı düşünülmektedir. Özellikle stres, depresyon, anksiyete gibi bazı psikojenik faktörlerin diğer otoimmün hastalıklarda da çalışıldığı gibi OBH'nin başlamasında ya da aktivasyonlarında etkili olduğunu gösteren çalışmalar mevcut olsa da yeterli değildir. Bundan yola çıkarak OBH'larda; hastalığın aktivitesi ve yaşam kalitesi, yaşam olayları karşısından stresten, depresyondan ve anksiyeteden ne kadar etkilendikleri ve stresle başa çıkma yöntemlerini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 40 OBH tanılı hasta ve 40 kontrol grubu dahil edildi. Örneklemi oluşturan bireyler ile ilgili bilgi toplamak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik özellikleri içeren Hasta Başvuru Formu, Otoimmun Büllöz Hastalık Yaşam Kalitesi Anketi(ABQOL), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği(HADS), Yaşam Olayları Listesi, Olayların Etkisi Ölçeği Gözden Geçirilmiş Formu, Stresle Başa Çıkma Ölçeği ve Travmatik Yaşantı Tarama Listesi araştırmacı gözetimi altında araştırmaya katılanlar tarafından dolduruldu. Hastaların hastalık aktivitesi araştırmacı tarafından muayene edilerek literatür doğrultusunda hesaplandı.
Bulgular: Hastaların HADS anksiyete puan düzeyleri, kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksektir. Grupların depresyon puanlarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Hastalarda posttravmatik stres bozukluğunu değerlendiren olayların etkisi ölçüm puanları kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksektir. Stresle başa çıkma skorları hasta grubunda anlamlı olarak daha düşüktür. Yani kontrol grubunun stresle başa çıkma mekanizmaları hasta grubuna göre daha güçlüdür. Hasta ve kontrol grubu açısından yaşam olayları listesinde istatistiksel olarak anlamlı fark gözlemlenmezken travmatik olay yaşamama durumu kontrol grubunda anlamlı olarak yüksektir.
Sonuç: OBH'a sahip hastalar topluma göre daha fazla anksiyete şikayetleri, travmatik olay deneyimi ve bu olaylardan daha fazla etkilenme derecesi göstermektedir ayrıca stresle başa çıkma kapasiteleri kontrol grubuna göre düşüktür. Hastalara eşlik edebilecek psikojenik faktörlerin farkında olunmalı ve tedaviyi yönlendirirken bu durumlar dikkate alınmalıdır.

Abstract:
Aim: Autoimmune bullous diseases(ABD) are a rare group of diseases that can be life-threatening against structural proteins in the skin. It forms its two main subgroups called pemphigus and pemphigoid. It is thought that the disease group arises with the effect of predisposing factors such as stress, physical trauma, drugs, infections in people with genetic predisposition. Although there are studies showing that some psychogenic factors such as especially stress, depression and anxiety are effective in the initiation or activation of ABD, as studied in other autoimmune diseases, there are not enough studies. Based on this, in ABD; We aimed to investigate the activity and quality of life of the disease, how high they are affected by stress, depression and anxiety in the face of life events, and methods of coping with stress.
Materials and Methods: Forty patients with ABD and 40 control groups were included in the study. Patient Application Form containing sociodemographic characteristics prepared by the researcher in order to collect information about the individuals forming the sample, The Autoimmune Bullous Disease Quality of Life Questionnaire (ABQOL), Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), Life Events List, Impact of Events Scale Revised Form, Stress Coping Scale and the Traumatic Experience Checklist were filled in by participants under the supervision of the researcher. Disease activity of the patients was examined by the researcher and calculated according to the literature.
Results: The HADS anxiety score levels of the patients were significantly higher than the control group. There was no statistically significant difference in depression scores between the groups. The measurement scores of Impact of Events evaluating the post-traumatic stress disorder in the patients were significantly higher than the control group. The scores for coping with stress were significantly lower in the patient group. Namely the coping mechanisms of the control group are stronger than the patient group. While no statistically significant difference was observed in the list of life events in terms of the patient and control groups, the position of not experiencing a traumatic event was significantly higher in the control group.
Conclusion: Patients with ABD show more anxiety complaints, experience of traumatic events, and a higher degree of being affected by these events compared to the general population, furthermore, their capacity to cope with stress is lower than the control group. Psychogenic factors that may accompany patients should be aware of and these conditions should be taken into account when directing the treatment.