İzmir Orman Bölge müdürlüğü'nün biyolojik mücadele çalışmaları üzerinde incelemeler
Investigations on the biological control activities of the İzmir Regional Directorate of Forestry
Yazar: HACER ATİLLA
Danışman: DOÇ. DR. AHMET HAKYEMEZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Biyolojik mücadele = Biological control

Özet:
Bu çalışma, İzmir Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı ormanlarda (İzmir ve Manisa İlleri) yapılan biyolojik mücadele çalışmalarını ele almaktadır. Bölgede, orman zararlılarıyla mücadelede biyolojik, biyoteknik ve mekanik olmak üzere 3 yöntem kullanılmaktadır.2012 yılından bu yana kimyasal mücadele yöntemi kullanılmamaktadır. Geçtiğimiz senelerde, tabiatın taklidini yapan ve zararlı oluşumları baskı altına alan diğer canlı organizma gruplarından yararlanılarak biyolojik mücadeleye yoğunluk verilerek ve bu konuda başarılı sonuçlar elde edilmiştir.
Ülkemizin birçok bölgesinde ormanlarımıza zarar veren böcek ve hastalıklara karşı değişik biyolojik mücadele yöntemleri kullanılmaktadır. Bu konuda başarılı örneklerin yer aldığı İzmir Orman Bölge Müdürlüğü'nün ormanları araştırma alanı olarak seçilmiştir ve yapılan çalışmalar yerinde incelenmiştir.
İzmir ormanlarında Çam kese böceği Ağustos ayı itibariyle kelebek olarak yumurtalarını bırakmaya başladıklarında, aylara göre değişik mücadele yöntemlerinin uygulamaya alındığı görülmüştür. Ağustos ayı; (delta tipi tuzak) feromon ve biyoteknik yöntemler kullanılmaktadır. Eylül ve Ekim ayları; yumurta koçanı toplayarak mekanik yöntem uygulanılır.  Kasım ve Aralık ayları; kuş yuvaları asılarak biyolojik yöntem yapılırken Aralık ve Nisan ayları; kese toplayarak mekanik yöntem ile mücadeleye devam edilir. Şubat ayı; Tel Kafes, Adacık metodu ile biyolojik yöntem kullanılır. Mart ve Nisan ayları; İzmir Orman Zararlıları ile Biyolojik Mücadele Laboratuvarında üretilen terminatör böcek Calosoma sychopanta'nın ormana bırakılması ile biyolojik mücadele yöntemlerinin başarıyla uygulandığı tespit edilmiştir.
Kestane ağacındaki tomurcukta görülen gal şeklindeki oluşum, meyve üretim miktarını % 80 oranla azaltan  Dryocosmus kuriphilus zararlısıyla mücadele etkinlik seviyesi ispatlanmış bir metot olan Gal arısına ait parazitoit Torymus sinensis üretimi Bayındır Orman İşletme Müdürlüğü ile bağlantılı Bayındır Orman İşletme Şefliğindeki Alankıyı'da 2020 yılında kurulan laboratuvarda çalışmalar yapılmaya başlandığı kayıtlarda görülmüştür.
İlk uygulama 04.05.2022 ve 10.05.2022 tarihi kapsamında üretimi yapılan toplamda 660 tane Torymus sinensis ergini gal oluşumu görülen mevkilere bırakılmıştır.
İkinci uygulama için kararlaştırılan Beydağ İlçesine bağlı, Çomaklar Mahallesinde, 11.05.2023'te yaklaşık olarak 900 tane Torymus sinensis ergini, gal oluşumuyla karşılaşılan kestanelik alanlara salınmıştır.
Bölgede zarar yapan çam kese böceğinin (Thaumetopoea wilkinsoni) önemli yumurta parazitoitlerinden biri olan Ooencyrtus pityocampae son yıllarda özellikle fıstıkçamlarında meydana gelen verimsizlikte önemli bir rol oynadığı düşünülen Leptoglossus occidentalis'in de yumurta parazitoitlerinden biridir. Bu parazitoitlerin (Ooencyrtus pityocampae yumurtası) bölgede ilk olarak 01.06.2022 tarihinde Bergama-Kozak Karaveliler'e bırakıldığı görülmüştür.
Ayrıca özellikle İzmir ve Muğla illerinde kestane ormanlarından hastalıklı numuneler alınarak Bolu ve Artvin'deki laboratuvarlarda hipovirülent üretimi ve bunların hastalıklı alanlarda inokulasyonlarının (uygulamaları) yapıldığı tespit edilmiştir.
Bunlara ek olarak tür ayırımı gözetmeksizin zararlı böceklerin genel doğal düşmanları arasında yer alan kuş ve karıncaların da (Formica rufa) biyolojik mücadele çalışmalarında kullanıldığı görülmüştür.

Abstract:
In this study, the biological control studies in the forests which connected with Izmir Regional Directorate of Forestry are mentioned. In the region, three methods are used to combat forest pests: biological, biotecnical and mechanical. Chemical control methods have not been used since 2012.In recent years, it is concentrated on the biological control by making use of other living organisms and successful results have been achieved.
Different biological methods of combating insects and diseases that damage our forests are being used in many parts of our country. The forest of Izmir Regional Directorate of  Forestry which has successful references were chosen as the research area. And it was investigated on site.
In Izmir forests, it was observed that different control methods were put into practice according to the months since August, when the pine processionary moth began to lay eggs as butterflies. It was determined that the methods were applied successfully: these are the biotechnical control methods by the pheromone in delta-type sticky traps in August, the mechanical control methods by collecting egg-batches in September-October, the biological control methods by hanging bird nests in November-December, the mechanical control methods by collecting pouches in December-April, the  biological control methods by Islet and Wire Mesh methods in February, the biological control methods by releasing into the forest of the predator beetle Calosoma sycophanta that are produced in the Laboratory for Biological Control of Forest Pests in Izmir in March-April.
It was seen in the records that the laboratory was established and the studies were started in 2020 in Alankıyı, which is affiliated to Bayındır Forest Management Directorate, Bayındır Forest sub-district Directorate, for the production of Torymus sinensis, which is proven efficient method that is the parasitoid of the chestnut gall wasp Dryocosmus kuriphilus, which reduces fruit yield by 80% by forming gall formation in the bud of chestnut tree.
In the first application, a total of 660 Torymus sinensis adults produced between 04.05.2022 and 10.05.2022 were released at the points where these galls were seen.
On 11.05.2023, approximately 900 Torymus sinensis adults were released in chestnut groves where gall formation was observed in Çomaklar Neighborhood of Beydağ District, which is determined for the second release.
Ooencyrtus pityocampae, which is one of the important egg parasitoids of the pine processionary moth (Thaumetopoea wilkinsoni) that causes damage in the region, is also one of the egg parasitoids of Leptoglossus occidentalis, which is thought to play a significant role in the inefficiency of pine (Pinus) in recent years. It was observed that these parasitoids (Ooencyrtus pityocampae eggs) were first released in Bergama-Kozak Karaveliler on 01.06.2022.
Also, it was determined that diseased samples were taken from chestnut forests especially in İzmir and Muğla provinces, hypovirulent production was made in laboratories in Bolu and Artvin and their inoculations (applications) were made in affected zones.
In addition to these, it was understood that birds and ants (Formica rufa), which are among the general natural enemies of harmful insects regardless of species, were also used in biological control studies