Ortaöğretim öğrencilerinin biyolojik çeşitlilik (Biyoçeşitlilik) konusunda kavramsal anlama düzeylerinin araştırılması.
Investigation of secondary school students' conceptual understanding of the topic of biological diversity (biodiversity)
Yazar: NURETTİN YÖREK
Danışman: PROF.DR. HASAN HÜSEYİN MERT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Ortaöğretim Öğrencilerinin Biyolojik Çeşitlilik (Biyoçeşitlilik)Konusunda Kavramsal Anlama Düzeylerinin Araştırılması(Doktora Tezi)Nurettin YÖREKDEÜ Eğitim Bilimleri EnstitüsüÖZETGünümüzde, biyolojik çeşitliliğin yok olması tehlike boyutlarına varmış veküresel bir problem haline gelmiştir. Bu noktada biyolojik çeşitliliğin korunmasıamacıyla yapılan çalışmalarda elde edilen sonuçların ve çözüm önerilerinin çevrekoruma bilinci oluşturmak üzere biyoloji eğitiminde (çevre eğitimde) kullanılmasıgün geçtikçe önemini arttırmaktadır. Gelişmekte olan ülkeler kategorisinde yer alanÜlkemizin sahip olduğu biyolojik zenginliğini kaybetmeden gelişimine devametmesi için toplumun (öğrencilerin) koruma bilinci geliştirecek şekilde eğitilmesi,özellikle gelecek nesiller için, çok büyük önem taşımaktadır.Bu çalışmada yapılandırmacı kuram ışığında, öğrencilerin canlılarınsınıflandırılması, canlıların çeşitliliği, ekosistem öğeleri gibi biyolojik çeşitlilikleilgili bazı kavramlar ve canlılık kavramını nasıl yapılandırdıkları araştırılmıştır. Buamaçla açık uçlu sorulardan oluşan bir biyolojik çeşitlilik kavramsal anlama testigeliştirilmiş ve zmir'de bulunan yedi değişik lisede toplam 191 lise 1.sınıföğrencisine uygulanmıştır. Kavramsal anlama testinden elde edilen bazı cevaplarınaçıklığa kavuşması ve bazı konularda da daha detaylı bilgi almak için yarı-yapılandırılmış bir görüşme formu hazırlanmış ve çalışmaya katılan öğrencilerden14'üne uygulanmıştır. Ayrıca, yedi okulun her birinde testin uygulandığı yedi sınıföğretmenine öğretim stilleri ve testte öğrencilerin verdiği bazı cevapların nedenleriniortaya çıkarmak için geliştirilen yarı-yapılandırılmış öğretmen görüşme formuuygulanmıştır.Çalışma sonunda öğrencilerin canlılara ve doğaya bakışının bütüncül(holistik) anlayışa uygun olmasına rağmen beslenme ilişkileri ve enerji akışıkavramlarını yapılandıramadıkları, ayrıca insanı doğanın merkezine koyan(antroposantrizm) düşünme biçiminin yaygın olduğu tespit edilmiştir. Canlılıkkavramının yapılandırılmasıyla ilgili bir `animist-antroposantrik kavramsal yapımodeli' geliştirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Biyolojik Çeşitlilik, Çevre Eğitimi, Alternatif Kavramlar,Holizm, Antroposantrizm.

Abstract:
Investigation of Secondary School Students? Conceptual Understandings ofThe Topic of Biological Diversity (Biodiversity)(Ph.D Thesis)Nurettin YOREKDEU Institut of Education SciencesABSTRACTIn present day, biodiversity has reached to a dangerous position and has endedto become a global problem. The use of the results and solution recommendations tothis global problem obtained from the studies conducted for the aim of protection ofbiodiversity has become increasingly important in biology education (environmentaleducation) to form environmental consciousness in pupils. Therefore, education of thesociety (especially the pupils) in a way through which they gain a protectionconsciousness is very important, especially for the future generations for a sustainabledevelopment of our country, which is a developing country, without losing itsbiological richness.In this study, pupils? constructions of some concepts related to biodiversitylike classifying living things, variation in living things and ecosystem elements, andthe concept of living were investigated in the light of constructivist theory of learning.For this purpose, a biological diversity conceptual understanding test formed by aseries of open ended questions was developed and applied to 191 first class highschool pupils in seven different high schools in the city of Izmir-Turkey. For theclarification of the responses taken from the test and to follow up some responses asemi-structured interview was developed and applied 14 pupils among the 191.Moreover, to understand the teaching style in seven different schools and to find outthe reasons of some responses taken from the pupils a semi-structured teacherinterview was developed and applied to seven teachers-one from each school.The results of the study implicated that although pupils? views towards livingthings and the nature were similar to holistic understanding, their constructions of thetopics of nutrition relationship and energy flow were weak, and the idea ofanthropocentric view in which human beings are in the centre of all living things wereseem to be very popular among them. As a result of this study, in the pupils?constructions of the concept of `living? a model of `animist-anthropocentricconceptual structure? was identified / developed.Key Words: Biological Diversity, Environmental Education, AlternativeConceptions, Holism, Anthropocentrism.