hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Farklı ağırlıklandırma yöntemlerine dayalı VKOR ve ROMETHEE II ile hazır beton sektöründe tedarikçi seçimi
Green supplier selection in the ready mixed concrete industry with VIKOR and PROMETHEE II based on diffrent weighting methods
Yazar: BUSE İREM YALDIRAK
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN TAHİRİ MUTLU
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Hazır beton sektörü = Ready-mixed concrete sector ; PROMETHEE yöntemi = PROMETHEE yöntemi ; Tedarikçi seçim = Supplier selection ; VIKOR yöntemi = VIKOR method ; Yeşil tedarik zinciri = Green supply chain ; Yeşil ürün = Green product ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Günümüzde işletmelerin karşılaştıkları rekabet ortamı oldukça güçlüdür. Kullanılan doğal kaynakların azalması, çevre kirliliği ve ekolojide meydana gelen dengesizlikler iklim değişikliklerine neden olmakta, yaşanılabilir ortam gittikçe kısıtlanmaktadır. İşletmeler iş yaptıkları pazardaki rekabet güçlerini arttırmak için sürdürülebilir üretime önem vermeli, çevreye verdikleri zararı azaltmak için çalışmalar yapmalıdır. Bu çalışmada, hazır beton sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin tedarikçileri değerlendirmeye alınmıştır. Çalışmada maliyet, kalite, yeşil ürün, yeşil imaj, çevre kriteri ve teslimat kriterleri ana kriter olarak kullanılmıştır. Tedarikçi seçimi yapılırken entropi ve critic yöntemleri ile ağırlıklandırma yapılmış, vikor ve promethee II yöntemleri ile tedarikçi seçimi yapılmıştır.

Abstract:
Today, the competitive environment faced by businesses is quite strong. The decrease in natural resources used, environmental pollution and imbalances in ecology cause climate changes, and the livable environment is increasingly limited. Businesses should attach importance to sustainable production in order to increase their competitiveness in the market in which they do business, and work to reduce the damage they cause to the environment. In this study, the suppliers of a business operating in the ready mixed concrete sector were evaluated. In the study, cost, quality, green product, green image, environmental criteria and delivery criteria were used as the main criteria. While choosing the supplier, weighting was done with entropy and critic methods, and supplier selection was made with vikor and promethee II methods.
Dolaylı vergiler ile enflasyon arasındaki ilişkinin Katma Değer Vergisi açısından analizi: Türkiye örneği
The analysis of the relationship between expenditure taxes and inflation in terms of vat: The case of Turkey
Yazar: TUĞBA BULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR ŞAHİN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: ARDL = ARDL ; Dolaylı vergiler = Indirect taxes ; Enflasyon = Inflation ; Katma değer vergisi = Value added tax ; TodaYamamoto Nedensellik Analizi = TodaYamamoto Causality Analysis ; Vergi politikası = Taxation policy ; Vergiler = Taxes

Özet:
Enflasyon iktisat literatüründe farklı tanımları olmakla birlikte genellikle fiyatlar genel seviyesindeki sürekli artış olarak ifade edilmektedir. Enflasyon; büyüme, ekonomik istikrar, ödemeler dengesi, istihdam gibi birçok makroekonomik konuyu olumsuz yönde etkilemektedir. Vergi, devletin halktan karşılıksız olarak aldığı cebri bedeldir ve milli gelirin büyük kısmını oluşturmaktadır. Enflasyonla mücadelede önemli politika araçlarından biri maliye politikasıdır. Maliye politikasının en önemli ve birincil aracı da vergi politikalardır. Enflasyon ve dolaylı vergiler arasındaki ilişkiye bakıldığında dolaylı vergilerin enflasyonu, enflasyonun dolaylı vergileri etkilediği görülmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı vergiler ile enflasyon arasındaki ilişkiyi incelemek ve Katma Değer Vergisi açısından analizini yapmaktır. Çalışmada 1994-2022 yılları arası enflasyon ve dolaylı vergi verileri incelenmiş ve Tamo Yamamoto Nedensellik, Cusum Grafiği ve ARDL testi kullanılarak analiz yapılmıştır. Testler sonucunda Katma Değer Vergisi ile Üretici Fiyat Endeksi ve Tüketici Fiyat Enfeksi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Abstract:
Along with inflation has different definitions in the economics literature, it is generally expressed as a continuous increase in the general level of prices.Inflation; It negatively affects many macroeconomic issues such as growth, economic stability, balance of payments and employment.Tax is the forced price that the state receives from the public and constitute a large part of the national income. Fiscal policy is one of the important policy tools in the fight against inflation. The most important and primary tool of fiscal policy is tax policies. Looking at the relationship between inflation and indirect (expenditure) taxes, it is seen that indirect taxes affect inflation and inflation affects indirect taxes. In this context, the aim of the study is to examine the relationship between taxes and inflation and to analyze it in terms of Value Added Tax. In the study, inflation and indirect tax data between 1994-2022 were examined and analyzed using Tamo Yamamoto Causality, Cusum Graph and ARDL test. As a result of the tests, a relationship was found between Value Added Tax, Producer Price Index and Consumer Price Index.
Yatırım kararlarını etkileyen bilişsel faktörlerin incelenmesi
Investigation of cognitive factors affecting investment decisions
Yazar: EDA KÖK
Danışman: PROF. DR. MEHMET ERYİĞİT
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Aşırı güven = Overconfidence ; Bilişsel değerlendirme = Cognitive assessmen ; Davranışsal finans = Behavioral finance ; Kayıptan kaçınma = Loss aversion ; Kendini affetme = Self forgiveness ; Muhafazakarlık = Conservatism ; Temsil = Representation ; Yatırım kararları = Investment decisions

Özet:
Bu çalışmada,  profesyonel olmayan bireysel yatırımcıların yatırım kararlarının bilişsel faktörler çerçevesinden incelenerek yatırımcı davranışlarını tespit etmek, davranışlarını davranışsal finans çerçevesinde analiz etmek amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda çalışma için anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılarak elde edilen 357 verilerin analizinde paket program kullanılmıştır. Veriler Bağımsız  İki Örneklem T testi ve ANOVA testi ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre aşırı güven eğilimi cinsiyete göre farklılaşmamakta, kendini atfetme eğilimi cinsiyete göre farklılaşmamakta, muhafazakarlık eğilimi cinsiyete göre farklılaşmakta,  temsil etme eğilimi yaşa göre farklılaşmamakta, aşırı güven eğilimi ve temsil etme eğilimi ile yaş ilişkisi testinde aşırı güven için yaşın farklılaşmakta, temsil etme için farklılaşmamakta, aşırı güven ile yatırımları gözden geçirme sıklığı ilişkisinde ise anlamlı farklılaştığı, kayıptan kaçınma ile elde tutma süresi ilişkisinde ise farklılaşmamakta, kendine atfetme ile yatırımcı türü ilişkisinde ise farklılaşmamaktadır.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the investor behaviors by examining the investment decisions of non-professional individual investors from the framework of cognitive factors and to analyze their behaviors within the framework of behavioral finance. In this direction, a questionnaire was applied for the study. A package program was used in the analysis of 357 data obtained by using simple random sampling method. Data were analyzed by Independent Two Samples T test and ANOVA test. According to the results of the analysis, overconfidence tendency does not differ according to gender, self-attribution tendency does not differ according to gender, conservatism tendency does not differ according to gender, representation tendency does not differ according to age, overconfidence tendency and representation tendency do not differ according to age relationship test, age differs for overconfidence, for representation It does not differ significantly in the relationship between overconfidence and the frequency of reviewing investments, does not differ in the relationship between loss aversion and holding time, and does not differ in the relationship between self-attribution and investor type.
Acele kamulaştırma ve sermaye birikimi
Urgent expropriation and capital accumulation
Yazar: SERCAN MUTLU
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ EKİZ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Acele kamulaştırma = Urgent expropriation ; Kamu yararı = Public interest ; Kamulaştırma = Expropriation ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Sermaye birikimi = Capital accumulation ; Yeni kamu yönetimi = New public administration

Özet:
Acele Kamulaştırma, idarenin mülkiyet ilişkilerine kamu yararı için yaptığı istisnai bir müdahale biçimi olarak tanımlanır. Koşullara bağlı olarak bu yöntem, istisnai özelliğini yitirmiş ve idarece sık kullanılan bir araç haline gelmiştir. Acele kamulaştırmada görülen bu değişimin arka planında; idarenin hem yönetsel süreçlerde işlettiği rutin uygulamalar hem de bazı sektörel alanların yeniden düzenlenmesi için kullanıldığı fark edilmektedir. Ayrıca kamu politikasının müdahale aracı olarak da belirmektedir.
Bu çalışma, acele kamulaştırma yönteminde, yıllar içinde meydana gelen değişim ve eğilimleri, sermaye birikim modeli ışığında analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, sermaye birikim sürecinde gerçekleşen acele kamulaştırma işlemlerinin etkisi, bunun yarattığı dönüşüm ve yönteme yüklenen yeni işlevler irdelenecektir. Aynı zamanda, kamu yararı kavramı, mülkiyet ilişkileri, acele kamulaştırmayı gerçekleştiren kurumlar vb. önemli unsurlar ele alınacaktır. Bu unsurlar arasındaki içsel ilişkiler, söz konusu dönüşümü açıklamak için önem taşımaktadır.

Abstract:
Urgent Expropriation is defined as an exceptional form of intervention in property relations by the government through the public interest. Depending on the circumstances, this method has lost its exceptional feature and has become a frequently used instrument by the government. In the background of this urgent expropriation, we have noticed that it is used both for the routine applications that the government operations in administrative processes and for the reorganization of some sectoral areas. Also, it is used as an intervention tool of public policy.
This study aims to analyze in the consideration of the capital accumulation model the changes and trends that have occurred in the urgent expropriation method over the years. In this respect, the effect of urgent expropriation is going to examine in the capital accumulation process how created the institutional transformation aside this and the new functions attributed to the method. In addition to both the concept of public interest, property relations and institutions of urgent expropriation, etc. important factors will be discussed. As a consequence, the internal relations between these elements seem significant in terms of understanding the transformation of this study's question.
1845 tarihli Zonguldak Devrek Temettuat Defterine göre Çatak, Güreşler, Domanot, Devrek, Başlar, Kuzköyü kâryelerinin sosyal ve ekonomik yapısı
Social and economic structure of Çatak, Güreşler, Domanot, Devrek, Başlar, Kuzköyü villages according Zonguldak Devrek Temettüat Register
Yazar: ÖZNUR BOZAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GALİP ÇAĞ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Kent tarihi = Urban history ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure ; Temettuat Defterleri = Temettuat Registers ; Vergiler = Taxes ; Zonguldak-Devrek = Zonguldak-Devrek

Özet:
19. yüzyılda gerçekleştirilen Tanzimat reformlarının en önemlilerinden biri ekonomik alanda yapıldı. Buna bağlı olarak, vergiler tek başlık altında toplandı ve sayımlar icra edildi. Yapılan sayımlar, Tanzimat dönemi sosyal ve ekonomik tarihi açısından bilgiler sunan temettuat defterlerine kaydedildi. Hayvan, emlak ve arazi sayımlarının yer aldığı bu defterlerden; vergi mükellefleri, onların mal- mülk, gelir ve giderleri, ödeyecekleri vergi miktarları, hangi meslek grubunun erbabı oldukları gibi bilgilere ulaşmak da mümkün oldu.
Bu çalışma 1844- 1845 (H. 1260-1261) tarihleri arasında yapılan Devrek mahalle ve köylerinde yaşayan halkın sosyal ve ekonomik durumunu 3337, 3369, 3370, 3372,3387 ve 3390 numaralı temettuat defterlerinin transkripsiyonunu yaparak elde ettiğimiz bilgileri bir değerlendirmeye tabi tuttuldu. Böylece bölgede kullanılan isimler, lakaplar, meslekler ve sahip oldukları hayvanlar ve araziler ele alınarak Devrek kazasının sosyal ve ekonomik yapısına ilişkin bilgiler verildi. Bunlara ek olarak çalışmada elde edilen veriler tablo haline getirilerek sistematik  bir kaynak haline getirildi.

Abstract:
One of the most important of the Tanzimat reforms carried out in the 19th century was in the economic field. Accordingly, taxes were collected under a single heading and counts were made. The censuses were recorded in the temettuat books, which provide information about the social and economic history of the Tanzimat period. From these registers, which include animal, real estate and land counts; it was possible to reach information such as taxpayers, their property, income and expenses, the amount of tax they will pay, and which professional group they belong to.This study evaluated the social and economic status of the people living in Devrek neighborhoods and villages, which were built between 1844-184 (H. 1260-1261), by transcribing the temettuat notebooks numbered 3337, 3369, 3370, 3372, 3387 and 3390. Thus, the names, nicknames, professions and the animals and lands they owned were discussed and information was given about the social and economic structure of the town of Devrek. In addition to these, the data obtained in the study were tabulated and turned into a systematic resourc.
Utbe b. Gazvân'ın hayatı ve faaliyetleri
Utbe b. Ghazwān's live and activites
Yazar: CENGİZ KARAAĞAÇ
Danışman: PROF. DR. CAHİD KARA
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Risâlet görevinin kendisine tebliğ edilmesinin ardından İslâm dâvetine başlayan Hz. Muhammed'in dâvetine icabet edip ilk iman eden kimseler; başta eşi Hz. Hatice olmak üzere, bazı en yakın akrabaları ve tanıdıklarıdır. Risâlet görevi süresince Hz. Muhammed'in yanında yer alıp onunla birlikte her türlü sıkıntıya katlanan bu kimseler, müslüman toplum tarafından daima saygı ve sevgiyle karşılanmış ve İslâm tarihi kaynaklarında hak ettikleri yeri bularak zikredilmişlerdir. İslâm tarihi kaynaklarında zikredilen bu kimselerden biri de Mâzinoğulları kabilesine mensup olan Utbe b. Gazvân'dır. Utbe b. Gazvân, İslâm dâvetine başlayan Hz. Muhammed'in çağrısına uyarak ona ilk iman edenlerin yedincisi olmuş, Hz. Muhammed ile birlikte, pek çok gazve ve seriyyeye katılarak onun takdirini kazanmış mümtâz bir kişiliktir. Yine Hz. Muhammed'in vefatından sonra özellikle de Hz. Ömer dönemi Irak fetihlerinde aktif bir şekilde rol alarak Irak'ın İslâmlaşmasında etkin rol oynamış, İslâmî ilimler açısından bir ekol haline gelecek olan Basra şehrini kurarak burada altı ay kadar valilik yapmıştır. Bu çalışma da İslâm tarihi araştırmalarında oldukça önemli bir yer tutan Utbe b. Gazvân'ın hayatı ve faaliyetleri ele alınacaktır.

ANAHTAR KELİMELER: İslâm Tarihi, Raşid Halifeler, Basra, Utbe b. Gazvân, valilik.

Abstract:
The first people to believe and accept the invitation of the Prophet Muhammad, who started the invitation to Islam after the mission of prophethood was communicated to him; especially his wife Hatice, and some of his closest relatives and acquaintances. These people, who stood by the Prophet Muhammad during his prophethood and endured all kinds of troubles with him, were always welcomed with respect and love by the Muslim community and were mentioned in the sources of Islamic History, finding their deserved place. One of these people mentioned in Islamic History sources is Utba b. Ghazvan, who belongs to the Mâzin tribe. Utba b. Ghazvan is a distinguished personality who followed the call of the Prophet Muhammad, who started the invitation to Islam, and became the seventh of the first believers in him, and who participated in many gazves and seriyyas together with the Prophet Muhammad and gained his appreciation. Again, after the death of the Prophet Muhammad, he played an active role in the Islamization of Iraq by taking an active part in the conquests of Iraq, especially during the period of Caliph Omar, and founded the city of Basra, which would become a school in terms of Islamic sciences, and served as governor there for about six months. In this study, the life and activities of Utba b. Ghazvan, who has a very important place in Islamic History research, will be discussed.

KEYWORDS: History of Islam, Rashid Caliphs, Basra, Utba b. Ghazvan, governorship.
Okul öncesi eğitimde çocuklar için felsefe eğitimi
Philosophy for children education in preschool education
Yazar: NİDA YILDIZ
Danışman: PROF. DR. FARUK ÖZTÜRK
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi eğitim sürecinin bir parçası olarak uygulanacak olan Çocuklar İçin Felsefe Eğitimi'nin, çocukların bilişsel, sosyal-duygusal ve dil gelişimlerine nasıl bir yansımasının olduğunun tespit edilmesi ve incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın modelini nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğitim öğretim yılında Sakarya ilinde bir anaokulunda eğitim gören altı çocuk, çocukların velileri ve sınıfın öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen gözlem formları ve görüşme formları aracılığı ile toplanmıştır. Veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın bulguları Çocuklar İçin Felsefe Eğitimi'nin çocukların temel dikkat becerileri, düşünme becerileri, soru sorma becerileri, merak duyguları, sözcük dağarcıkları, düşüncelerini ifade etmelerinde, iletişim becerilerinde, iş birliği, paylaşma davranışlarında artış olduğunu, ailelerin Çocuklar İçin Felsefe Eğitimi'ne dair bilinçlendirilmesine ve öğretmenlerin çocuklar için felsefe eğitimi ile ilgili mesleki yeterliliklerinin arttırılmasına ihtiyaç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to determine and examine the impact of Philosophy Education for Children, to be implemented as part of the preschool education process, on the cognitive, social-emotional, and language development of children. The research model is constituted by a qualitative research method, specifically a case study. The study group of the research consists of six children, their parents, and the class teacher, all of whom are attending a preschool in the province of Sakarya during the 2020-2021 academic year. Data for the research were collected through observation forms and interview forms developed by the researcher. The data were analyzed using content analysis. The findings of the research indicate an increase in children's fundamental attention skills, thinking skills, questioning skills, curiosity, vocabulary, expression of thoughts, communication skills, collaboration, and sharing behaviors as a result of Philosophy For Children Education for children. The study concludes that there is a need to raise awareness among parents about Philosophy For Children Education and to increase the professional competence of teachers in the field of philosophy education for children.
Fahreddîn er-Râzî'nin esmâ-i hüsnâ anlayışı
Fakhr al-Dīn al-Rāzī's understanding of al-asmā al-husnā
Yazar: ADEM COŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET YAĞLI MAVİL
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: Fahreddin er-Razi =   ; Kelam = Islamic theology ; İlahi İsimler Nazariyesi = Theory of Divine Names,

Özet:
Ehl-i sünnet bilginlerinin, usûl-i selâse olarak kabul ettiği ilâhiyyât, nübüvvât ve sem'iyyât konularında ele alınan birçok tartışma konusu esmâ-i hüsnâda da ortaya çıkmaktadır. Kelâm tarihinin ilk dönemlerinden itibaren tartışılagelen Allah'ın sıfatlarıyla ilgili çeşitli meseleler, esmâ-i hüsnâ üzerinden ifade edilmiştir. Zira Allah'ın sahip olduğu bir özellik, ister sıfat olarak ifade edilsin ister isim olarak söylensin içinde barındırdığı tartışmalar aynıdır. Örneğin Allah'ın adalet sıfatı hakkındaki meseleler esmâ-i hüsnâdan adl isminde, yücelik sıfatıyla ilgili meseleler de celîl, kebîr, alî, müteâlî ve azîm isimlerinde tartışılmıştır. Dolayısıyla esmâ-i hüsnânın kelâmi açıdan incelenmesi, Allah tasavvurumuzun sağlam ve doğru bir temele dayanması bakımından önem arz etmektedir. Ehl-i sünnet mezhebinin önde gelen alîmlerinden biri olan Râzî de bu konunun önemine binâen hem müstakil bir eser yazmış hem de müstakil olmayan diğer eserlerinde bu konuya değinmiştir. Giriş, iki ana bölüm ve sonuç kısmından oluşan Fahreddîn er-Râzî'nin Esmâ-i Hüsnâ Anlayışı adlı tezimizin gayesi de Râzî'nin esmâ-i hüsnâ anlayışını tespit etmektir.

Abstract:
The various debates on theological matters concerning divine attributes, prophethood, and scriptural subjects, acknowledged by scholars of Sunni belief as the usul-i selase are also reflected in discussions surrounding the al-asmā al-husnā category. Since the early periods of theological discourse, numerous issues related to the attributes of Allah have been articulated through the prism of al-asmā al-husnā. Whether expressed as attributes or names, debates concerning a particular quality inherent to Allah are fundamentally the same. For instance, discussions about the justice attribute of Allah are expounded through the al-asmā al-husnā term of 'adl,' while matters concerning the attribute of majesty are deliberated through names like celîl, kebîr, alî, müteâlî and azîm. Therefore, the examination of al-asmā al-husnā from a theological standpoint holds significance in establishing a robust and accurate understanding of Allah. Rāzī, a prominent scholar within the Sunni tradition, recognizing the importance of this subject, not only authored an independent work on it but also incorporated discussions on al-asmā al-husnā in his other non-independent works. Consequently, the aim of our thesis titled "Fakhr al-Dīn al-Rāzī's Understandıng of al-Asmā al-Husnā" is to identify Rāzī's perspective on al-asmā al-husnā. The thesis comprises an introduction, two main sections, and a conclusion.