Üniversite öğrencilerinde algılanan ebeveynlik tutumları ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide öz-şefkatin aracı rolü
The mediating role of self-compassion in the relationship between perceived parenting attitudes and psychological symptoms in university students
Yazar: AYŞE SÜRÜCÜ
Danışman: DOÇ. DR. BERNA AKÇİNAR YAYLA
Işık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinin algılanan ebeveyn tutumları ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide öz-şefkatin aracı etkisini incelemektir. Algılanan ebeveyn tutumları, anne duygusal sıcaklık, baba duygusal sıcaklık, anne reddedicilik, baba reddedicilik, anne aşırı koruyuculuk ve baba aşırı koruyuculuk alt ölçeklerini içermektedir  Araştırmaya 137 kadın 54 erkek olmak üzere toplamda 191 üniversite öğrencisi katılmıştır. Araştırma değişkenlerini ölçmek amacıyla kullanılan ölçekleri sırasıyla Demografik Bilgi Formu, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları-Çocuk Formu, Öz-duyarlık Ölçeği ve Kısa Semptom Envanteri oluşturmaktadır. Araştırma verileri çevrimiçi ortamda toplanmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS Statistics 27 programında yapılmıştır. Araştırma sonuçlarını görmek amacıyla Pearson korelasyon analizi, güvenirlik analizi, Tek Yönlü ANOVA, Bağımsız Gruplar T-Testi, Hiyerarşik Regresyon ve PROCESS ile Aracılık Etkisi analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre cinsiyetin algılanan ebeveynlik tutumlarında, öz-şefkatin bazı alt ölçeklerinde ve psikolojik belirtilerin bazı alt ölçekleri üzerinde anlamlı etkisi olduğu bulunmuştur. Ebeveyn eğitim durumunun da algılanan ebeveyn tutumları ve öz-yargılama üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Aracılık etkisi analizleri algılanan ebeveyn tutumlarının 6 alt boyutu için de ayrı ayrı yapılmıştır. Bulgulara göre öz-şefkat algılanan anne duygusal sıcaklığı, baba duygusal sıcaklığı, baba reddediciliği, anne aşırı koruyuculuğu, baba aşırı koruyuculuğu ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide tam aracılık etkisi olduğu bulunmuştur. Algılanan anne reddediciliği ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide ise öz-şefkatin kısmi aracılık etkisi olduğu bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Algılanan Ebeveyn Tutumları, Öz-şefkat, Psikolojik Belirtiler

Abstract:
This study aimed to examine the mediating effect of self-compassion in the relationship between perceived parenting attitudes and psychological symptoms. Perceived parenting attitudes included mother's perceived warmth, father's perceived warmth, mother's perceived rejection, father's perceived rejection, mother's perceived overprotection and father's perceived overprotection. A total of 191 university students, 137 women and 54 men, participated in the research. The scales used to measure the research variables consisted of the Demographic Information Form, Abbreviated Perceived Parental Attitudes-Child Form (s-EMBU-C), Self-Compassion Scale and Brief Symptom Inventory, respectively. Research data was collected online. Data analysis was made in IBM SPSS Statistics 27 program. In order to find out the research results, Pearson correlation analysis, reliability analysis, One-Way ANOVA, Independent Groups T-Test,  Hierarchical Regression and Mediation analysis with PROCESS were performed. According to the findings, gender was found to have a significant effect on perceived parenting attitudes, some subscales of self-compassion and some subscales of psychological symptoms. Parental education level was also found to have a significant impact on perceived parental attitudes and self-judgment. Mediation effect analyzes were conducted separately for the 6 sub-dimensions of perceived parental attitudes. According to the findings, self-compassion was found to have a full mediating effect on the relationship between perceived maternal emotional warmth, paternal emotional warmth, paternal rejection, maternal overprotection, paternal overprotection and psychological symptoms. Self-compassion was found to have a partial mediating effect in the relationship between perceived maternal rejection and psychological symptoms.
Keywords: Perceived Parenting Attitudes, Self-Compassion, Psychological Symptoms