Modernleşme bağlamında Cumhuriyet dönemi toplumsal cinsiyet politikaları: Türk Kadını (1944-1948) dergisinin incelenmesi
Republican era gender policies within the context of modernization: A case study of the journal of Turkish Woman
Yazar: GÜLBİN KARAKAYA
Danışman: DOÇ. DR. AYTÜL TAMER TORUN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Dergiler = Magazines ; Kadın politikaları = Women policies ; Kadınlar = Women ; Modernleşme = Modernization ; Sosyal politika = Social policy ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Türk Kadını dergisi = Turkish Women magazine

Özet:
Tezde "aile dergisi" olarak 1944-48 yılları arasında yayımlanan Türk Kadını dergisinde, iktidar politikaları bağlamında "makbul kadın/modern kadın" kimliğinin inşası ile kadının siyasal ve toplumsal konumunu ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda niteliksel içerik analizi yöntemi ile derginin kırk sekiz sayısı incelenmiştir. Milliyetçilik ve modernleşme politikaları kadın ve erkek rollerinin "yeniden" biçimlendirilmesi söylemini doğurduğu için toplumsal cinsiyet çalışmalarında modernleşmenin yanı sıra milliyetçilik politikalarının da göz ardı edilmemesi gerekmektedir. Türk Kadını iktidarın bu politikalarını gözeterek yayım politikasını oluşturmuştur. Cumhuriyet'in ilanından beri süregelen modern ve milli bir toplum yaratma politikasına uygun olarak dergide kadınlara annelik ve ev kadınlığı rolleri kurgulanmıştır. Dergide kadınlar için çocuk bakımından ev işleri ve modaya kadar kadını günün koşullarına uygun hale getirmek adına eğitmeyi amaçlayan yazılar bulunmaktadır. Türk Kadını, Tek Parti yıllarında Gürbüz Türk Çocuğu, Çocuk, Ana gibi pek çok kadın ve/veya aile ve çocuk dergileri yayımlayan, uzun yıllar milletvekilliği ve Çocuk Esirgeme Kurumu başkanlığı yapan Dr. Fuat Umay'ın yönetiminde yayımlandığı için iktidarın politikalarını okumak açısından önemli bir örnek yayındır. Dolayısıyla Türk Kadını iktidarla uyumlu bir çizgide, iktidarın söylemini ortaya koyan bir dergidir.

Anahtar Kelimeler: Türk Kadını, Toplumsal Cinsiyet, Modernleşme, Milliyetçilik

Abstract:
In this thesis, it was aimed to reveal the political and social position of women with the construction of the "acceptable woman / modern woman" identity in the context of governmental policies in the axis of the journal of Türk Kadını (Turkish Women), which was published as "family magazine" between 1944-48. Forty-eight volumes of the journal were analyzed by qualitative content analysis. Since nationalism and modernization policies give rise to the discourse of "reshaping" the roles of men and women, nationalism policies should not be ignored in gender studies, in addition to modernization. Türk Kadını formed the publication policy by considering these policies of the government. In accordance with the policy of creating a modern and national society since the proclamation of the Republic, the roles of motherhood and housewife have been designed for women in the journal. There are some articles in the journal that aim training of women in order to make them suitable for the conditions of the day, from child care to housework and fashion. Since Türk Kadını magazine was published under administration of Dr. Fuat Umay, who published many women and/or family and children's magazines such as Gürbüz Türk Çocuğu, Çocuk, Ana as well as having served as a Parliament member and President of the Child Protection Agency, it is an important example in terms of observing the government policies. Therefore, Türk Kadını is a magazine that manifests the discourse of government in line with the government itself.

Key Words: Turkish Woman, Gender, Modernization, Nationalism