Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi sertifika programlarının öğretim elemanlarının görüşlerine göre incelenmesi
Examination of certificate programs on teaching Turkish as a foreign language according to the opinions of the instructors
Yazar: İZLEM DEMİRALAY
Danışman: DOÇ. DR. ELİF İLHAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Ülkeler arasındaki sosyal, kültürel, ekonomik, siyasî, bilimsel vb. alanlardaki ilişkilerin artması ile en az bir yabancı dil öğrenmek gerekli hale gelmiştir. Özellikle ülkeler arasında zorunlu ya da gönüllü olarak gerçekleştirilen göç hareketleri yabancı dil öğrenmeye ilişkin ilgi ve ihtiyacı artırmıştır. Bu ülkelerden birisi de Türkiye'dir. Son zamanlarda ikinci dil olarak Türkçe öğretimi ülkemizde önem kazanmıştır. İkinci dil olarak Türkçe öğretimine özel bir lisans programının olmaması sebebiyle katılımcıların ihtiyaçları doğrultusunda bilgi ve beceriler kazandırmayı amaçlayan ikinci dil olarak Türkçe öğretimi sertifika programları başlatılmıştır. Bu araştırmada yabancı dil olarak Türkçe öğretimi sertifika programlarının öğretim elemanları görüşlerine göre incelenmesini amaçlanmıştır. Bu amaca ulaşmak için öğretim elemanlarının uygulanmakta olan yabancı dil olarak Türkçe öğretimi sertifika programlarının amaçlarına, içeriğine, eğitim durumuna ve ölçme-değerlendirme uygulamalarına ilişkin görüşleri ve önerileri ve bu sertifika programlarında karşılaşılan sorunlara ilişkin görüşleri ve bu programların daha verimli hale getirilmesi için önerileri belirlenmiştir. Bu nitel araştırma, bir durum çalışması olarak tasarlanmıştır. Bu kapsamda var olan durumu gösterebilmek için üniversitelerdeki mevcut sertifika programlarına ilişkin bu programlarda görev almış/almakta olan öğretim elemanlarının görüşlerine başvurulmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi sertifika programlarında görev almış veya halen görev alan 30 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Bu öğretim elemanları kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılarak seçilmiştir. Bu çalışmada, araştırmacı tarafından tasarlanan ve yarı yapılandırılmış görüşmeleri içeren bir form kullanılarak veri toplanmıştır. Elde edilen veriler, tümevarımcı içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmada sertifika programı katılımcılarının programa en sık iş bulmak ve alanda yeterlilik kazanmak için katıldıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca sertifika programlarında birlik sağlanamadığı ve zamanın nitelikli bir program için yeterli olmadığı araştırmanın sonuçları arasındadır. Araştırmanın sonunda sertifika programı geliştiren/uygulayan kurum ve kuruluşlara ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
With the increase in relations among countries in social, cultural, economic, political, scientific, etc. fields, it has become necessary to learn at least one foreign language. In particular, forced or voluntary migration movements between countries have increased the interest and need for learning a foreign language. One of these countries is Turkey. Recently, teaching Turkish as a second language has gained importance in our country. Due to the lack of a special undergraduate program for teaching Turkish as a second language, certificate programs on teaching Turkish as a second language have been initiated, aiming to provide knowledge and skills in line with the needs of the participants. The study aims to examine the certificate programs of teaching Turkish as a foreign language according to the opinions of the instructors. In order to achieve this goal, the opinions and suggestions of the instructors regarding the aims, content, educational status and assessment and evaluation practices of the certificate programs for teaching Turkish as a foreign language and their opinions on the problems encountered in the certificate programs of teaching Turkish as a foreign language and their suggestions for making these programs more efficient were determined. This qualitative study was designed as a case study. In this context, in order to show the current situation, the opinions of the lecturers who have taken part in these programs regarding the existing certificate programs in universities were consulted. The study group of the research consists of 30 faculty members who have taken part or are still working in teaching Turkish as a foreign language certificate programs.These instructors were selected using the easily accessible sampling method. In this study, data were analyzed by inductive content analysis method. In the study, it was concluded that the participants of the certificate program most often participated in the program to find a job and gain competence in the field. In addition, it is among the results of the research that unity cannot be achieved in certificate programs and that time is not sufficient for a qualified program. At the end of the research, suggestions were presented for the institutions and organizations that develop/implement the certificate program and researchers.