Aşırı düşük doğum ağırlıklı (ADDA) bebeklerde nörogelişimsel prognozun belirlenmesi
Neurodevelopmental prognosis in extremely low birth weight preterms
Yazar: İLKNUR YUVACI
Danışman: DOÇ. DR. FATMA NARTER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Aşırı düşük doğum ağırlıklı <1000 gr (ADDA) bebekler ile ilgili çalışmalar sınırlıdır ve bu bebeklerin uzun dönem izlemleri hakkında yeterli çalışma yapılmadığı görülmüştür. Bu yüzden bu bebeklerde erken tedavi yaklaşımı oluşturulması, hastaların uzun dönem takiplerinin yapılması ve nörogelişimsel prognozlarının belirlenmesi önemlidir. Bu çalışmanın amacı Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım ünitesinde izlenmiş olan ADDA bebeklerde erken ve geç dönem morbidite nedenlerini belirlemek ve nörogelişimsel prognoz üzerindeki etkilerini saptamaktır.

Gereç ve Yöntem: Çalışma grubunu oluşturan hastalar 2011-2021 yılları arasında Kartal Şehir Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde takip edilip ve taburcu olan hastalardan oluşmaktadır. Çalışmaya aşırı düşük doğum ağırlığına sahip olan 59 ADDA bebeğin verileri dahil edilmiştir. Bebeklerin doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası dönemdeki verileri hasta dosyalarından ve hastane veri sisteminden toplanmıştır. Kronolojik yaşları 1 yıl 9 ay ile 11 yıl 10 ay arasında değişen hastaların nörogelişimsel durumları sorgulanarak değerlendirilmiştir. Hastaların gelişimsel değerlendirmeleri ve takipleri için Denver II Gelişimsel Tarama Testi kullanılmıştır.

Bulgular: Çalışma süresinde hastanemizde doğan tüm ADDA bebeklerde sağkalım %58.7 idi. Çalışma grubunda gestasyon yaşı 23.4-32.5 hafta (27±3), doğum ağırlığı 540-990g (844±103) arasındaydı, erkek bebek oranı %40.6 idi. Yüzde 23.7'sı gestasyon haftasına göre küçük doğmuştu. Annelerin %81.3una antenatal steroid tedavisi uygulanmıştı. Sezaryen oranı %81 idi. Olguların %78'inde solunum güçlüğü sendromu, %27.1'inde orta-ağır bronkopulmoner displazi, %39'ünde patent duktus arteriyozus, %8'sında ağır intraventriküler kanama, % 11.8'sında kistik periventriküler lökomalazi, %5'sinde nekrotizan enterokolit, % 57.6'sinde sepsis, %16.9'inde ağır retinopati, % 10.1'sında hipotiroksinemi saptandı. Olguların çalışmamızdaki kontrol muayenelerinde  %42'sinin vücut ağırlığı 10. persentilin altındaydı. Serebral palsi % 11.8, körlük %3.3, işitme kaybı %3.3 oranında saptandı. Nörogelişimsel bozukluk görülme oranı %12 idi. Yüzde 33.8 olgu hafif etkilenmiş, %54.2 si hiç etkilenmemişti. Çalışmamızda güncel yaşı 6.5 yaşına kadar olan 35 hastaya son kontrol muayenelerinde uygulanan Denver II Gelişimsel Tarama Testi sonucunda %45.7 sinde şüpheli veya anormal test sonucu elde edildi. 

Sonuç: Bu çalışma, ADDA bebeklerde morbidite oranlarının yüksek olduğunu göstermiştir ve nörogelişimsel prognozun belirlenmesinin önemini vurgulamaktadır. Erken dönemde nörogelişimsel gecikmelerin belirlenmesi ve uygun müdahalelerin başlatılması, bu bebeklerin yaşam kalitesini önemli ölçüde iyileştirebilir. Anne sütü ile beslenmenin nörogelişimsel prognoz üzerindeki etkisi belirlenmiştir. Doğum öncesi ve doğum sırası risk faktörlerinin ve erken müdahalelerin nörogelişimsel prognoza etkisinin daha iyi anlaşılması, gelecekteki tedavi stratejilerinin geliştirilmesine yardımcı olabilir. 

Anahtar kelimeler: Aşırı düşük doğum ağırlıklı bebek, nörogelişimsel prognoz

Abstract:
Aim: Studies on extremely low birth weight <1000 gr (ELBW) infants are limited and it has been observed that there are not enough studies on the long-term follow-up of these babies. Therefore, it is important to establish an early treatment approach for these babies in order to perform long-term follow-up of the patients, and to determine their neurodevelopmental prognosis. The aim of this study is to determine the causes of early and late term morbidity in ELBW infants who were monitored in the Neonatal Intensive Care Unit of Dr Lütfi Kırdar Kartal City Hospital and to determine their effects on neurodevelopmental prognosis.

Materials and Methods: The patients forming the study group consist of patients who were followed up and discharged from Kartal City Hospital Neonatal Intensive Care Unit between 2011 and 2021. Data from 59 ELBW infants with extremely low birth weight were included in the study. The babies' prenatal, perinatal and postnatal data were collected from patient files and the hospital data system. The neurodevelopmental status of the patients, whose chronological ages ranged from 1 year 9 months to 11 years 10 months, was questioned and evaluated. Denver II Developmental Screening Test was used for developmental evaluation and follow-up of the patients.

Results: Survival rate was 58.7% in ELBW infants. In the study group, gestational age was between 23.4-32.5 weeks (27±3), birth weight was between 540-990g (844±103), and the male baby rate was 40.6%. 23.7% were born small for their gestational age. Antenatal steroid treatment was applied to 81.3% of the mothers. The caesarean section rate was 81%. Respiratory distress syndrome in 78% of the cases, moderate-severe bronchopulmonary dysplasia in 27.1%, patent ductus arteriosus in 39%, severe intraventricular hemorrhage in 8%, cystic periventricular leukomalacia in 11.8%, necrotizing enterocolitis in 5%, Sepsis was detected in 57.6%, severe retinopathy in 16.9%, and hypothyroxinemia in 10.1%. At follow-up examinations, 42% of the cases had body weights below the 10th percentile. Cerebral palsy was detected in 11.8%, blindness in 3.3%, and hearing loss in 3.3%. The incidence of neurodevelopmental disorders was 12%. 33.8 percent of the cases were slightly affected, and 54.2% were not affected at all. In our study, as a result of the Denver II Developmental Screening Test applied to 35 patients whose current age was up to 6.5 years, at their last follow-up examination, suspicious or abnormal test results were obtained in 45.7% of them.

Conclusion: This study emphasizes the importance of determining the neurodevelopmental prognosis in NLBW infants. Identifying neurodevelopmental delays and initiating appropriate interventions at an early stage can significantly improve the quality of life of these infants. A better understanding of prenatal and perinatal risk factors and the impact of early interventions on neurodevelopmental prognosis may help develop future treatment strategies. This study provides a basis for determining neurodevelopmental prognosis in clinical practice and provides scientific guidance in this regard.

Key words:  Extremely low birth weight infant, neurodevelopmental prognosis