Gelingüllü baraj gölündeki (Yozgat) aynalı sazan, pullu sazan (Cyprinus carpio, L., 1758) ve gümüşi havuz balığı [Carassius gibelio (bloch, 1782)]'nın büyüme, üreme ve beslenme biyolojisinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
A comparative study on growth, reproduction and feeding biology of mirror carp, wild carp (Cyprinus carpio L., 1758) and prussian carp [Carassius gibelio (bloch, 1782)] in Gelingüllü dam lake (Yozgat-Turkey)
Yazar: ŞERİFE GÜLSÜN KIRANKAYA
Danışman: PROF.DR. F. GÜLER EKMEKÇİ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Hidrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Tatlısu ekosistemlerine balık asılama çalısmaları, birçok ülkede balıkçılık yönetiminde sıkçabasvurulan bir uygulamadır. Ülkemizde DS rutin bir balıkçılık yönetimi uygulaması olarak,karasal iklimin etkisi altındaki bölgelerde bulunan baraj göllerine aynalı sazan asılamaktadır.Ancak bu uygulamanın dogrulugu tartısmalı olup, aynalı ve pullu sazan asılamauygulamasının basarısını karsılastıran herhangi bir veri bulunmamaktadır.Gelingüllü Baraj Gölü'ne de 1994-2001 yılları arasında aynalı sazan asılanmıs, 2001 yılındansonra aynalı sazanın yerine pullu sazan asılanmaya baslamıstır. Haziran 2002 dönemindebaraj gölünde ilk defa C. gibelio (gümüsi havuz balıgı)'ya rastlanmıstır. Gelingüllü Baraj Gölüsazan ve gümüsi havuz balıgı populasyonlarının boyca ve agırlıkça mutlak ve görelibüyümesi; kondisyonu; eseysel olgunluga ulasma yası, üreme zamanı, mutlak ve görelifekondite (gravimetrik olarak) gibi üreme özellikleri ile doluluk indeksi ve bulunma sıklıgı gibibeslenme özellikleri Haziran 2002-Temmuz 2005 arasında gerçeklestirilen bu çalısmadaincelenmistir.Gelingüllü Baraj Gölü'nde aynalı ve pullu sazanın yasam süresi gümüsi havuz balıgınınkindenuzundur. Diger pek çok istilacı türde oldugu gibi, gümüsi havuz balıgının da büyümeperformansının sınırlı olmasına karsın, üreme kapasitesi oldukça yüksektir. Eseysel olgunlugaII ve III yaslarında ulasan aynalı ve pullu sazanın aksine, gümüsi havuz balıgı I yasındanitibaren eseysel bakımdan olgundur. Ayrıca, gümüsi havuz balıgının fekonditesi desazanınkinden belirgin sekilde yüksektir. Sindirim kanalı içerigi analizleri, gümüsi havuzbalıgının aynalı ve pullu sazana göre daha genis bir besin tercihine sahip oldugunugöstermistir. Elde edilen sonuçlar, Yozgat'taki sert karasal iklim kosullarında, aynalı sazanınpullu sazandan daha iyi bir gelisim performansı gösterdigini ortaya çıkarmıstır. Diger taraftan,gümüsi havuz balıgı üreme basarısının yüksek olması ve genis besin tercihi sayesindeGelingüllü Baraj Gölü'nde basarılı bir populasyon olusturmustur.Key words: Asılanmıs balık türleri, istilacı balıklar, aynalı sazan, pullu sazan, gümüsi havuzbalıgı, Cyprinus carpio, Carassius gibelio, büyüme, üreme, beslenme, Gelingüllü Baraj Gölü

Abstract:
Introduction of fishes to freshwater ecosystems for fishery management is a commonapplication in many countries. In Turkey, as a routine process for fishery management DSIintroduce mirror carp to the reservoirs in areas having continental climate conditions. But thereare many arguments on this implementation and there is still no data available to compare theintroduction success of mirror carp and wild carp.Mirror carp has been introduced into Gelingüllü Dam Lake between 1994-2001 and wild carphas been introduced to the dam lake instead of mirror carp after 2001. In June 2002, Prussiancarp, C. gibelio which is known to be a pest was found in the reservoir. In this study, absoluteand relative growth in wieght and length (fork length), condition, reproduction properteiessuch as age at maturity, spawning time, absolute and relative fecundity (with gravimetricmethod) and feeding properties such as fulness index and frequency of occurence of mirrorand wild carp and invasive Prussian carp populations living in Gelingüllü Dam Lake wereinvestgated between June 2002 and July 2005.Life span of wild and mirror carp were longer than prussian carp in Gelingüllü Dam Lake. Incontrast to limited growth performance, Prussian carp have a high reproductive capacity asseen most of other invasive fish species. Prussian carp was sexually mature after firts year ofits life in contrast to mirror and wild carp which attained maturity at age II and III. Also, itsfecundity was markedly higher than carp. Results of gut content analysis showed thatPrussian carp have a broader dietary spectrum than mirror and wild carp. Our results revealedthat in continental climate conditions of Yozgat, mirror carp has a better growth performancethan that of wild carp. On the other hand, prussian carp established a succesful population byits high reproductive success and broad dietary spectrum in Gelingüllü Dam Lake .Key words: Introduced fishes, invasive fishes, mirror carp, wild carp, Prussian carp, Cyprinuscarpio, Carassius gibelio, growth, reproduction, feeding, Gelingüllü Dam Lake