Mide kanserli hastaların demografik özelliklerinin sağkalıma etkisi
The effect of demographic features on survival in patients with gastric cancer
Yazar: ANDAÇ KARADENİZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET BİLİCİ
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Demografi = Demography ; Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Kemoterapi-kanser-bölgesel perfüzyon = Chemotherapy-Cancer-Regional Perfusion ; Mide hastalıkları = Stomach diseases ; Mide neoplazmları = Stomach neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nötropeni = Neutropenia ; Sağkalım = Survival ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, bölgemizde sık görülen mide kanserine yönelik çok sayıda demografik özelliğin ve bununla birlikte bazı klinik, epidemiyolojik faktörlerin sağkalıma etkisini araştırmayı hedefledik.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda; Atatürk Üniversitesi Medikal Onkoloji Bilim Dalı polikliniklerinde ve/veya kliniklerinde 01.01.2016-10.01.2020 yılları arasında takip edilen, hali hazırda mide kanseri tanısı mevcut olan 252 hastanın kayıtları retrospektif olarak değerlendirildi. Mide lenfoması, gastrointestinal stromal tümör ve nöroendokrin tümör (NET) tanılı hastalar hasta grubumuza dahil edilmedi. Hastalarda tanı anındaki yaş, tanı aldığı tarih, cinsiyet, kırsalda ya da şehirde ikamet özellikleri, tanı sonrası yaşam süreleri, başvuru şikayeti, sigara kullanım öyküsü, Eastern Cooperative Oncology Group (ECOG) performans skoru, tanı anındaki evre, histopatolojik alt türü, operasyon öyküsü, operasyon tipi, tümör differansiyasyonu, tümörün makroskobik görüntüsü ve anatomik lokalizasyonu, tümör boyutu, metastatik lenf nodlarının yüzdesi, kemoterapi protokolleri, kemoterapi ilişkili febril nötropeni gibi komplikasyonlar, kemoterapi sonrası kontrol PET-BT raporları ve kemoradyoterapi öyküsü gibi faktörler değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmamızda, erkek hastaların kadın hastalara oranının istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edildi. Kilo kaybı yakınması olan hastaların ortalama genel sağkalım (GSK) süresi, kilo kaybı olmayan hastalara nazaran istatistiksel olarak anlamlı derecede kısaydı (p<0.001). ECOG skoru yüksek olan hastaların ortalama GSK süresi, düşük olanlara göre istatistiki olarak anlamlı derece kısaydı (p<0.001). Kontrol PET raporlarında progresyon olan hastaların ortalama GSK süresi, olmayan hastalara göre istatistiki olarak anlamlı derecede azalmıştı (p<0.001). Tümör differansiyasyon derecesi ile sağkalım arasında anlamlı ilişki mevcuttu; tümörün grade derecesi arttıkça genel sağkalımın kısaldığı tespit edildi (p=0.024). 
Çalışmamızda, hastalığın evresi arttıkça GSK süresinin azaldığı görüldü (p<0.001). Kemoterapi (KT) alabilen hastaların, alamayanlara nazaran ortalama GSK sürelei daha uzundu (p<0.001). Palyatif, adjuvan ve neoadjuvan kemoterapi grupları incelendiğinde, istatistiksel olarak en kısa GSK süresinin palyatif amaçlı KT alan grupta olduğu saptandı (p<0.001). Evreden bağımsız olarak, KT alan tüm hastalar nezdinde değerlendirildiğinde verilen kemoterapi ajanının türü ile ortalama GSK arasında anlamlı ilişki bulundu; en uzun GSK süreleri FLOT, XELOX ve Kapesitabin ajanları ile sağlandı (FLOT için p=0.01, XELOX için p=0.014 ve Kapesitabin için p=0.006).  Öte yandan ise; yalnızca Evre IV hastalardaki palyatif kemoterapi protokolleri arasında sağkalım açısından anlamlı fark yoktu (p=0.874).
Gastrektomi yapılabilen hastaların ortalama GSK süreleri, cerrahi öyküsü olmayanlara göre anlamlı derecede uzundu (p<0.001). Metastatik lenf nodu oranı >%30 olan hastaların ortalama GSK süresinde, daha düşük yüzdeli lenf nodu tutulumu olan hasta grubuna nazaran anlamlı derecede azalma olduğu saptandı (p<0.001). Tümör çapı >3 cm. olan hastaların GSK süresinde anlamlı derecede azalma tespit edildi (p=0.02). Adjuvan kemoradyoterapi öyküsü olan hastalarda, radyoterapi öyküsü olmayanlara göre anlamlı derecede yüksek GSK süreleri tespit edildi (p<0.001). 
Sonuç:  Mide kanseri tüm tedavi olanaklarına rağmen sağkalımın düşük olduğu, oldukça mortal seyreden bir malignitedir. Çalışmamızda; mide kanserli hastlarda ortalama GSK süresi ile ilişkili olan parametrelerin hastalığın evresi, ECOG performans skoru, kilo kaybı yakınması, kontrol PET raporunun progresyon lehine olması, tümör differansiyasyon derecesi, gastrektomi öyküsü, metastatik lenf nodu oranının yüzde otuzdan daha fazla saptanması, tümör çapının 3 cm.den büyük olması, adjuvan kemoradyoterapi öyküsü, tüm evrelerdeki hastalar analiz edildiğinde verilen kemoterapi rejiminin türü, metastatik hastalarda palyatif amaçlı da olsa kemoterapi varlığı olduğu saptandı.  Çalışmamızın retrospektif olması, hastaların farklı merkezlerden başvurması nedeniyle cerrahinin standardının aynı olmaması, coğrafi bölgenin getirdiği olumsuz iklim şartları ve sosyoekonomik yetersizlikler nedeniyle takiplerdeki eksikliklerin çalışmamızın sonuçlarını olumsuz olarak etkilemiş olabileceği göz önünde bulundurulursa; daha fazla sayıda hasta ile daha kapsamlı çalışmalara duyulan ihtiyaç sürmektedir. 
	
Anahtar Kelimeler: mide kanseri, demografik özellikler, sağkalım, kemoterapi, radyoterapi, febril nötropeni

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to investigate the effects of many demographic, clinical and epidemiological factors on survival in gastric cancer, which is common in our region.
	Material and Method: In our study; the records of 252 patients who were followed up with the diagnosis of gastric cancer in the Medical Oncology Department of Atatürk University between 01.01.2016 and 10.01.2020 were evaluated retrospectively. Patients with gastric lymphoma, gastrointestinal stromal tumor and neuroendocrine tumor (NET) weren't included the study. Age at diagnosis, the date of diagnosis, gender, place of residence, survival data, patient's complaint, smoking, Eastern Cooperative Oncology Group (ECOG) performance score, tumor stage, histopatological type, surgery, surgical method, treatment methods, type of chemotherapy regime and effects on overall survival, presence of febrile neutropenia, PET-CT reports after chemotherapy treatment, presence of chemoradiotherapy treatment, primary site and size of tumor, macroscopic view of the tumor, tumor differentiation and  percentage of metastatic lymph nodes were evaluated.
Results:  As a result of our study, male patients were found to be statistically significantly higher than female patients. Mean overall survival 
of patients with weight loss was significantly shorter than patients without weight loss (p<0.001). Mean overall survival of patients with higher ECOG scores  was  significantly shorter than patients with lower ECOG scores (p<0.001). In our study, it was shown that patients with control PET-CT reports in favor of progression had significantly shorter mean overall survival (p<0.001). Mean overall survival of patients with advanced tumor differentiation degrees was statistically shorter (p=0.024). In our study, it was seen that overall survival decreased in advanced tumoral stage (p<0.001). Presence of chemotherapy was statistically associated with longer mean overall survival (p<0.001). The shortest mean overall survival was seen at the group taking palliative chemotherapy when compared with adjuvant and neoadjuvant chemotherapy group (p<0.001). Significant relationship was found between the type of chemotherapeutic drug and mean overall survival including all stages of gastric cancer (for FLOT p=0.01, for XELOX p=0.014 and for Capesitabine p=0.006). On the other hand; there was no significant survival difference between the chemotherapy regimes at the end-stage gastric cancer. Mean overall survival of patients with gastrectomy was longer than inoperable group (p<0.001). On the other hand; there was no statistically survival difference between total and distal gastrectomy. It was shown that the mean overall survival of patients with more than 30% metastatic lymph nodes and larger than 3 cm tumor diameter were significantly shorter (p<0.001). Mean overall survival of patients with adjuvant chemoradiotherapy was longer than without radiotherapy (p<0.001).
Conclusion: Gastric cancer is a highly mortal malignancy with a low survival rate despite all treatment options. Those parameters were found statistically associated with mean overall survival in patients with gastric cancer : stage of tumor, ECOG performance score, weight loss complaint, control PET report in favor of progression, differentiation degree of tumor, gastrectomy history, rate of the metastatic lymph node, diameter of tumor, presence of adjuvant chemoradiotherapy, type of chemotherapy regimen and the presence of chemotherapy for metastatic patients. Considering that the conditions like our study was retrospective, patients were admitted from different centers, different standards of surgery, tough climatic conditions brought by the geographical region and socioeconomic problems affected the results of our study negatively. The need for more comprehensive studies with more patients continues.

Key Words: gastric cancer, demographic features, survival, chemotherapy, radiotherapy, febrile neutropenia