Kaposi sarkomu'nun deri lezyonlarında dermatoskopik bulgular ve dermatopatolojik korelasyonları
Dermatoscopic findings of kaposi's sarcoma and dermatopathological correlations
Yazar: TUĞÇE ERTÜRK YILMAZ
Danışman: PROF. DR. BENGÜ NİSA AKAY ; PROF. DR. AYLİN HEPER
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Deri hastalıkları = Skin diseases ; Dermoskopi = Dermoscopy ; Patoloji = Pathology ; Sarkom = Sarcoma ; Sarkom-Kaposi = Sarcoma-Kaposi

Özet:
Kaposi sarkomu endotelyal hücrelerden köken alan multifokal sistemik bir hastalıktır. Kaposi sarkomunda dermatoskopik bulguların ve paternlerin, dermatopatolojik bulgularla ve evrelerle korelasyonuna ait sınırlı sayıda çalışma vardır. Çalışmamızın temel amacı Kaposi sarkomunun dermatoskopik bulgularının araştırılması, ikincil amacı ise saptanan dermatoskopik bulguların dermatopatolojik korelasyonlarının belirlenmesi idi.
Çalışmamıza Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniklerine başvuran 38 hasta ve bu hastalara ait 222 lezyon dâhil edildi. Her bir lezyonun klinik evresi belirlendikten sonra, lezyonların dermatoskopik özellikleri tanımlandı. Ayrıca hastaların; hastalık süresi, nüks olup olmadığı, eşlik eden hastalıkları, immünsüpresif ilaç kullanım öyküsü, HIV enfeksiyon varlığı ve varsa daha önce Kaposi sarkomu için aldığı tedaviler sorgulandı.
Dermatoskopik incelemede en sık saptanan renk mor-pembeydi (%68,9). En sık saptanan bulgu beyaz çizgi (%55,9) ve beyaz klodlar (%37,8) oldu. Diğer bulgular daha önceki çalışmalarda da bildirilen skuamlı yüzey (%32,9), polikromatik renk değişikliği (%22,1) ve daha önce bildirilmemiş olan 4 noktalı klod (%18), yakalık bulgusu (%14,9), kıvrımlı (%17,1), nokta (%10,4), kavisli (%6,3) ve yumak damarlardı (%5).
Polikromatik renk değişikliği, skuamlı yüzey ve yakalık bulgusu nodüler lezyonlarda; beyaz çizgi, 4 noktalı klod ve beyaz klodlar ise plak dönemi lezyonlarda daha fazlaydı ve bu istatistiksel olarak anlamlıydı. Damar paternlerinin varlığı ile evreler arasında anlamlı ilişki saptanmadı.
Dermatoskopik-dermatopatolojik korelasyonda polikromatik renk değişikliği ve eozinofilik hiyalin globüllerin varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunurken, bal peteği benzeri vasküler boşlukların varlığı ile arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Polikromatik renk değişikliğinin izlendiği lezyonlarda tümör kalınlığı daha fazlaydı ve bu bulgu istatistiksel olarak anlamlı bulundu. 
Daha önceki çalışmalarda bildirilmemiş olan beyaz çizgi ve beyaz klodların dermatopatolojik karşılığı; tümör üzerinde epidermise paralel yerleşen kollajen liflerde artış ve iğsi hücrelerin kollajeni diseke etmesi sonucu oluşan düzensiz kollajen yerleşimi olarak saptandı. Dört noktalı klodların dermatopatolojik karşılığı; akrosiringiumları çevreleyen hipergranüloz olarak izlendi. Lezyon üstünü saran yapısız yakalığın; tümörün yüzeyinde üst üste yerleşen iki farklı keratin tabakasını temsil ettiği görüldü. Skuamlı yakalıkların ise tümörün kenarlarındaki akantoz ve hiperkeratozun olduğu epidermal girinti alanlarına karşılık geldiği saptandı. Nokta, kavisli ve yumak damarların dermatopatolojik karşılığı papiler dermisteki genişlemiş kapiller damarlar olarak saptandı. Kıvrımlı damarların karşılığı ise daha çok derin yerleşimli tümörlerin üst kısmında yer alan geniş kıvrımlı vasküler yapılar olarak izlendi.
Sonuç olarak çalışmamızda KS'ye dair literatürü destekleyen bulgular yanında yeni dermatoskopik bulgular tanımlanmış ve bunların dermatopatolojik karşılıkları açıklanmıştır. Tanımlanan yeni dermatoskopik bulguların Kaposi sarkomunun dermatoskopik tanısında kolaylık sağlayacağı, sistemik tutulumla seyredebilen bu hastalığın invaziv olmayan bir teknik ile erken tanısının, hastalık prognozunu olumlu yönde etkileyeceği düşünülmektedir.


Anahtar sözcükler: Kaposi sarkomu, dermatoskopi, dermatopatoloji

Abstract:
Kaposi's sarcoma is a multifocal systemic disease that caused by proliferation of endothelial cells. There are limited number of studies regarding the dermatoscopic features and dermatopathological correlations of Kaposi's sarcoma. The primary objective of this study was to evaluate dermatoscopic features of Kaposi's sarcoma and secondary objective was to investigate their dermatopathological correlates.
Our study included 222 lesions from 38 patients who have visited the outpatient department of the Ankara University School of Medicine, Department of Skin and Venereal Diseases, of which both preliminary and definitive pathological diagnosis were compatible with Kaposi's sarcoma. Dermatoscopic features of the lesions were defined. The clinical stage of lesions was determined. In addition, disease duration, relapses, history of immunosuppressive drug usage, presence of HIV infection, and previous treatments for Kaposi's sarcoma were evaluated.
During dermatoscopic examination, the most observed color was purple-pink (68.9%). The most common findings were white lines (55.9%) and white clods (37.8%) followed by scaly surface (32.9%), polychromatic color change (22.1%). Four dot clods (18%), collarette sign (14.9%), serpentine vessels (17.1%), dotted (10.4%), curved (6.3%) and coiled vessels(5%) were the new defined dermatoscopic findings of our study. 
Polychromatic color change, scaly surface and collarette signs were more frequent in nodular lesions; while white lines, 4 dot clods and white clods were more common in plaque lesions and this was statistically significant. There was no significant difference between the presence of vessel patterns and clinical stages.
The presence of eosinophilic hyaline globules was found to be statistically significant in lesions showing polychromatic color change. There was no statistically significant correlation with the presence of honeycomb-like pattern of the vascular spaces and polychromatic color change. Lesions with polychromatic color change were found to have higher tumor thickness.
Dermatopathological correlation of white lines and white clods is the increased number of collagen fibers parallel to the epidermis above tumor and their irregular arrangement that caused by dissection of the collagen by spindle cells. Dermatopathological correlation of 4 dot clods was hypergranulosis surrounding acrosyringium. Structureless collarette formation is explained by two different keratin layers on top of the surface of the tumor. Scaly collarette corresponded to acanthosis and hyperkeratosis at the edges of the tumor. The dermatopathological correlation of the dotted, curved and coiled vessels is found as enlarged capillary vessels in the papillary dermis. Serpentine vessels are observed as large curved vascular structures located above deeply located tumors.
In conclusion, new dermatoscopic findings of Kaposi's sarcoma were described and their dermatopathological correlations were explained. It is thought that the new dermatoscopic findings will facilitate the dermatoscopic diagnosis of Kaposi's sarcoma and early diagnosis of disease before systemic involvement may affect the prognosis.


Key words: Kaposi's sarcoma, dermatoscopy, dermatopathology