Kronik lenfositik lösemili (KLL) hastalarda foliküler sitotoksik T (TFC) hücre alt gruplarının ve fonksiyonlarının incelenmesi
Investigation of follicular cytotoxic T (TFC) cell subsets and their functions in patients with chronic lymphocytic leukemia
Yazar: FATİH AKBOĞA
Danışman: DOÇ. DR. METİN YUSUF GELMEZ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İmmünoloji Ana Bilim Dalı / İmmünoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Hematoloji = Hematology

Özet:
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL), B lenfositlerin kemik iliği, lenf nodu, dalak ve periferik kanda birikmesi ile karakterize B hücreli bir malignitedir. CD8+ T hücreleri içinde CXCR5 eksprese eden ve foliküler sitotoksik T (TFC) olarak isimlendirilen yeni bir hücre grubu tanımlanmıştır. TFC hücreleri perforin ve granzim aracılığı ile enfekte veya tümör hücrelerinin lizisini sağlamaktadır. Buna karşın, güncel çalışmalar bazı TFC alt gruplarının TFH hücrelerine benzer şekilde B hücreleri ile etkileşerek antikor yanıtlarının düzenlenmesinde rol alabileceğini bildirmektedir. Bu çalışmada, KLL'li hastalarda TFC hücrelerinin sıklığı, alt grup dağılımı ICOS+ TFC, CD40L+ TFC ve ICOS-CD40L- (double negatif (DN)) TFC ve fonksiyonları incelenmiştir. Yirmi dokuz KLL hastası ve 16 sağlıklı kontrolün periferik kan örneklerinden periferik kan mononükleer hücreleri (PKMH) izole edilip CD19- hücreler sort edildikten sonra PMA/İonomycin ile 5 saat uyarıldı. Uyarım sonrası hücreler anti-CD3, -CD8, -CXCR5, -CD40L, -ICOS monoklonal antikorları ile yüzey boyaması yapıldıktan sonra, fiksasyon ve permeabilizasyon işlemleri sonrasında anti-IL-4, -IL-17, -IL-21, -IFN-γ, -perforin ve -granzim-B monoklonal antikorları ile hücre içi boyama yapıldı. Örnekler akan hücre ölçerde analiz edildi. Sağlıklı kontrollerde ICOS+ TFC'de IL-21, IFN-γ, perforin ve granzim-B ekspresyonunun CD40L+ TFC ve DN TFC hücrelere göre arttığı saptandı. DN TFC'lerde sitokin, perforin ve granzim-B ekspresyonlarının ICOS+ TFC ve CD40L+ TFC hücrelerden daha düşük olduğu gözlendi. KLL hastalarında Total TFC, ICOS+ TFC, CD40L+ TFC ve DN TFC hücre oranlarının ve bu hücrelerde IL-4, IL-17, IL-21 ekspresyonlarının sağlıklı kontrollere göre daha yüksek olduğu gözlendi. CD5+CD19+ hücre oranı ile total TFC hücre oranının pozitif korele olduğu saptandı. Çalışmamız sınırlılıkları olmakla beraber, KLL immunopatogenezinde TFC hücrelerin rolünü ve alt grup özelliklerini daha net anlayabilmek için yeni bir bakış açısı oluşturmuştur. Bulgularımızın, tümör mikro ortamında ICOS ve CD40L ile ilişkili CD8+ T hücrelerini modüle etmeyi amaçlayan immünoterapilerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Chronic Lymphocytic Leukemia (CLL) is a B-cell malignancy characterized by the accumulation of B lymphocytes in the bone marrow, lymph nodes, spleen, and peripheral blood. A newly identified cell subset within CD8+ T cells, expressing CXCR5 and referred to as follicular cytotoxic T (TFC) cells, has been described. TFC lyses infected or tumor cells via perforin and granzyme. However, recent studies suggested that some TFC subsets may be involved in the regulation of antibody responses by interacting with B cells similar to TFH cells. In this study, the frequency, subgroup distribution (ICOS+ TFC, CD40L+ TFC, and ICOS-CD40L- double negative (DN) TFC), and functions of TFC cell subsets were analyzed in patients with CLL. Peripheral blood mononuclear cells (PBMC) obtained from 29 CLL patients and 19 healthy control were isolated from whole blood by ficoll. CD19- cells were sorted and were stimulated by PMA/ionomycin for 5 hours, then were stained with anti-CD3, -CD8, -CXCR5, -CD40L and -ICOS. After fixation/permeabilization, intracellular staining was performed with anti-IL-4, -IL-17, -IL-21, -IFN-γ, perforin, and granzyme-B. Samples were analyzed by flow cytometry. IL-21, IFN-γ, perforin, and granzyme-B expression were increased in ICOS+ TFC than in CD40L+ TFC and DN TFC. Overall, DN TFC had lower levels of cytokines, perforin, and granzyme-B than ICOS+ TFC and CD40L+ TFC. The ratio of total TFC, ICOS+ TFC, CD40L+ TFC, and DN TFC and intracellular IL-4, IL-17, and IL-21 expressions in ICOS+ TFC, CD40L+ TFC, and DN TFC subsets were higher in CLL patients compared to healthy controls. Total TFC cell ratio were positively correlated with CD5+CD19+ cell ratio. Although our study has limitations, it has created a new perspective to understand the role of TFC in CLL immunopathogenesis and subgroup characteristics more clearly. Our data may contribute to the development of immunotherapies that aim to modulate ICOS and CD40L-associated CD8+ T cells in the tumor microenvironment.