Kronik hastalığı olan adolesanlarda sigara kullanımı
Smoking among adolescents with chronic disease
Yazar: PELİN ASFUROĞLU
Danışman: PROF. DR. ZEHRA AYCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Adrenal hiperplazi-konjenital = Adrenal hyperplasia-congenital ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Ergenler = Adolescents ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Sigara içme = Smoking ; Yaş faktörleri = Age factors

Özet:
Giriş ve Amaç: Adolesan dönem çocukluktan erişkinliğe geçişte yaşanan fiziksel ve psikososyal birçok değişimleri içeren uzun bir dönemdir. Bu dönemde merak etme ve risk alma davranışları yaygındır ve sigaraya başlama bu davranışlardan birisidir. Bununla birlikte adolesanların sigara kullanmalarına değişik çevresel faktörler de yol açabilir. Biz bu çalışmada kronik hastalıkların adolesanların sigaraya başlamalarında etkili bir faktör olup olmadığını araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya ömür boyu izlemi ve tedavisi süren, enjeksiyon ve oral tedavilerin uygulandığı iki farklı kronik hastalıklı olgular alındı. Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Endokrinoloji Kliniği'nde izlemde olan 12 yaş ve üzeri 100 Tip 1 Diabetes Mellitus hastası, 50 Konjenital Adrenal Hiperplazi hastası ve Adolesan Polikliniği'ne başvuran 12 yaş ve üzeri 100 sağlıklı adolesan alındı. Çalışmaya katılan toplam 250 adolesana sosyodemografik özellikler ve sigara ile ilgili sorular içeren araştırmacı tarafından geliştirilmiş anket formu uygulandı.
Bulgular: Çalışmaya alınan 250 adolesanın 14'ü (%5,6) sigara kullanmaktaydı. Sigarayı deneyip bırakanların oranı ise yaklaşık %20 bulundu. Sigara kullanımı Tip 1 Diabetes Mellitus'lu hastalarda %1, Konjenital Adrenal Hiperplazi'li hastalarda %4, sağlıklı adolesanlarda %11 bulundu. Kronik hastalığı olanlarda (%2) sağlıklı olanlara (%11) göre sigara içme alışkanlığı anlamlı düşüktü. Sigaraya başlama yaşı 14,4 ± 0,8 yıl olan olguların 12'si erkek, 2'si kızdı ve erkeklerde sigara kullanımı fazlaydı. Tüm grupta sigara kullanan adolesanların %86'sının annesinin ve/veya babasının sigara içicisi olduğu ve eğitim düzeylerinin düşük olduğu saptandı. Adolesanların sigaraya başlamalarında etkili olan kişiler anne-baba ve arkadaşları olup, ilk sigaralarını çoğunlukla merak etme nedeniyle içtikleri görüldü. 
Sonuç: Bu çalışmada kronik hastalığı olanların sağlıklı adolesanlardan daha düşük sıklıkta sigara içtikleri sonucuna varıldı. Sigara kullanan adolesanların ebeveynlerinin de sigara kullanma oranı çok yüksekti ve adolesanların sigaraya başlamalarında ebeveynlerinin ve arkadaşlarının etkin olduğu görüldü. Bununla birlikte sigarayı deneyenlerin %23'ünün sigara içmeye devam ettiği, %77'sinin sigara içmeyi sürdürmediği sevindirici bir bulgu olarak değerlendirildi.

Abstract:
Introduction and Aim: Adolescence is a long period of many physical and psychosocial changes in the transition from childhood to adulthood. In this period, the curiosity and risk taking behaviors are common and to start smoking is one of these behaviors. At the same time, adolescents may have different environmental factors in their smoking. In this study, we aimed to investigate whether chronic diseases are an effective factor in the initiation of cigarette among adolescents.
Materials and Methods: Two chronic illness cases with life-long treatment and follow-up, injection and oral treatment were included in the study. The research applied to 12 years and older 100 Type 1 Diabetes Mellitus patients, 50 Congenital Adrenal Hyperplasia patients and 100 healthy adolescents who are in follow-up at the Dr. Sami Ulus Maternity, Children Health and Diseases Health Practice and Research Center Pediatric Endocrinology Clinic and Adolescent Policlinic. A total of 250 adolescents participated in the study were administered a questionnaire, developed by the researcher, containing sociodemographic characteristics and questions about smoking.
Results: Of the 250 adolescents in the study, 14 (5.6%) were smoking. The rate of attempting a cigarette in adolescents was about 20%. Smoking was 1% in patients with Type 1 Diabetes Mellitus, 4% in patients with Congenital Adrenal Hyperplasia and 11% in healthy adolescents. Smoking habits were significantly lower in adolescents with chronic disease (2%) than in healthy adolescents (11%). Mean age at onset of cigarette smoking was 14.4 ± 0.8 years and 12 of the smokers were male, 2 were female and males were more likely to smoke. In the whole group, 86% of the adolescents who smoked were found to have smoked mothers and / or fathers and their education levels were low. People who are effective in starting cigarette smoking of adolescents are generally parents and friends and first cigarettes were found to be mostly due to curiosity.
Conclusion: In this study, it was concluded that people with chronic illness smoked less frequently than healthy adolescents. Parents of smoking adolescents also have a high rate of smoking and it was seen that parents and their friends were active in the initiation of cigarette adolescents. In addition to this, it was considered a pleasing finding that 77% of those who tried the cigarette did not continue to smoke, and 23% continued to smoke.