Yaşlanmada beslenme alışkanlığı ile telomer uzunluğu ve adrenomedullin düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship of nutritional habits with telomere length and adrenomedullin levels in aging
Yazar: HATİCE KÜBRA BARCIN GÜZELDERE
Danışman: PROF. DR. MERAL AKSOY
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Genetik = Genetics ; Geriatri = Geriatrics
Dizin: Adrenomedüllin = Adrenomedullin ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Telomer = Telomere ; Uzun yaşam = Longevity ; Yaşlanma = Aging

Özet:
Dünyada yaşlı nüfusu hızla artmaktadır. Bu artışla birlikte sağlıklı ve bağımsız bir yaşlılık ile bunları etkileyen faktörler önem kazanmaktadır. Sağlıklı ve uzun bir yaşam sürecinde beslenme bu faktörlerden biridir. Ülkemizde Muğla yaşam beklentisi en yüksek olan ilimizdir ve   Dünya'da sağlıklı yaşlanan insanlar ile öne çıkan Mavi Kuşağa benzer bir beslenme şekli bulunmaktadır. Bu çalışma ile Muğla'daki sağlıklı yaşlılarımızın beslenme alışkanlıkları ile telomer uzunluğu ve adrenomedullin düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 80 yaş üstü herhangi bir hastalığı olmayan yaşlılar dahil edilmiştir. Demografik verileri, beslenme durumu, yaşam kalitesi, mental durumları, Akdeniz diyetine bağlılıkları, sağlıklı beslenme durumları,3 günlük yiyecek alımı ile yiyecek tüketim sıklığını içeren anket uygulanmıştır. Antropometrik ölçümleri Tanita BC730 ve esnemez mezura ile yapılmıştır. Kan örneklerinden lökosit telomer uzunluğu, plazma adrenomedullin, plazma amino asit ve kan lipit düzeylerini belirlenmiştir. Çalışma sonucunda Muğla'da kırsalda ikamet eden yaşlılarımızın kalça çevresi (102,84±6,19), üst orta kol çevresi (ÜOKÇ) (29±2,98) ve kas kütlesi (49,69±7,19) kentsel bölgelerde ikamet eden yaşlılarımızın kalça çevresi, ÜOKÇ ve kas kütlesinden fazla bulunmuştur (p<0,05). Besin alımları incelendiğinde kentsel bölgelerde ikamet eden yaşlıların kırsalda ikamet edenlere göre daha fazla enerji, karbonhidrat, magnezyum ve fosfor alımı olduğu görülmüştür (p<0,05). Katılımcılarımızın amino asit oranları ile ÜOKÇ, kas kütlesi, bazal metabolizma hızı (BMH) ve mini beslenme değerlendirmesi puanı (MNA) ile ters yönlü ilişkisi gösterilmiştir (R2=0,301, R2=0,180, R2=240, R2=0,318, sırasıyla). Yaşlılarımızın adrenomedullin düzeyleri ile dondurma tüketimi (R2=0,227), bel kalça oranı (R2=0,219) ve kırmızı et tüketimi (R2=0,162) arasındaki ilişki belirlenmiştir. Katılımcılarımızın telomer uzunlukları (1,51±0,57) Amerika yaşlılarından (0,80±0,19) yüksek bulunmuştur (p<0,05). Yaşlıların sağlıklı yaşlanma süreçleri için beslenme durumları takip edilirken fizyolojik ihtiyaçları da göz önünde bulundurularak sağlıklı, yeterli ve dengeli beslenmeleri desteklenmelidir. 
Anahtar Kelimeler: Adrenomedullin, Beslenme, Lökosit Telomer Uzunluğu Mavi Kuşak, Yaşlanma

Abstract:
The elderly population has increased rapidly in the world. With this increase, a healthy and community-dwelling old age and the factors affecting them gain importance. Nutrition is one of these factors in a healthy and long life process. Muğla is the province with the highest life expectancy in Turkey, and there has a similar diet pattern to the Blue Zone, which stands out for people aging healthily in the world. This study aimed to examine the relationship between the nutritional habits,  telomere length, and adrenomedullin levels of healthy elderly in Muğla. Elderly over the age of 80 without any disease were included in the study. A questionnaire including demographic variables, nutritional status, quality of life, mental status, adherence to the Mediterranean diet, healthy eating status, 3-day food intake, and food frequency was applied. Anthropometric measurements were made with Tanita BC730 and a rigid tape measure. Leukocyte telomere length, plasma adrenomedullin, plasma amino acid and blood lipid levels were determined from blood samples. As a result of the study, it was found that hip circumference (102.84±6.19), middle-upper arm circumference (MUAC) (29±2.98), and muscle mass (49.69±7.19) in rural men were higher than urban men (p<0.05). When the nutrient intakes were examined, it was observed that energy, carbohydrate, magnesium, and phosphorus intake is higher in rural men than urban men  (p<0.05). An inverse relationship was shown between amino acid ratios with MUAC, fat-free mass, basal metabolic rate (BMR), and mini nutritional assessment score (MNA) (R2=0,301, R2=0,180, R2=240, R2=0,318, respectively). The relationship between adrenomedullin levels and ice cream consumption (R2=0,227), waist-hip ratio (R2=0.219), and red meat consumption (R2=0.162) were determined. The telomere lengths of participants (1.51±0.57) were found to be higher than the American elderly (0.80±0.19) (p<0.05). While monitoring the nutritional status of the elderly for healthy aging processes, a healthy, adequate, and balanced diet should be supported by considering their physiological needs.
Key Words: Adrenomedullin, Ageing, Blue Zone, Leucocytes Telomere Lenght, Nutrition