Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi sınıflarında sözcük öğretiminde tanım türlerinden yararlanma
Utilizing types of definition for vocabulary teaching in classes of Turkish as a foreign language
Yazar: TUĞBA TÜLÜ
Danışman: PROF. DR. VELİ DOĞAN GÜNAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Kelimeler = Words ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Uygulamalı dil bilim = Applied lingustics ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Yabancı dil öğretiminde öğrenicilerin ilk gereksinim duydukları şey sözcükler, sözcüklerin kullanmak istedikleri anlamlarıdır. Öğreniciler bu gereksinimlerini karşılamak için sürekli 'Bu ne demek?' gibi öğreticinin tanım yapmasını gerektiren sorular sorarlar. Söz konusu olan tanım, açıklama ya da açımlama öğretici tarafından yapılır. Bu çalışmanın temelleri de bu durum göz önüne alınarak Türkçenin yabancı dil olarak öğretildiği sınıflarda tanım ve tanım türlerini incelemek amacıyla oluşturulmuştur.
Bu çalışmanın amacı, gerekli alanyazın çalışmalarını, Avrupa Ortak Başvuru Metni'ni ve Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan ders ve alıştırma kitaplarını inceleyerek tanım türlerini saptamaktır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle alanyazın taramaları yapılarak tanımın ve tanım türlerinin neler olduğuna, tanımın içeriğinde neler olması gerektiğine değinilmiş, yabancı dil öğretim programlarının yeniden yapılandırılmasını sağlayan Avrupa Ortak Başvuru Metni'nde sözcük öğretimiyle ve öğrenicilerin tanım yapmalarıyla ilgili olan bölümler betimlenmiştir. 
Tüm bu kuramsal artalanın ardından Avrupa Ortak Başvuru Metni'ne göre hazırlanmış olan Dokuz Eylül Üniversitesi Dil Eğitimi Uygulama ve Araştırma Merkezi (DEDAM) tarafından hazırlanmış olan İzmir Serisi, Ankara Üniversitesi TÖMER tarafından hazırlanmış olan Yeni Hitit Serisi, İstanbul Üniversitesi tarafından hazırlanmış olan İstanbul Serisi ders ve alıştırma kitapları çalışmada belirlenmiş olan tanım türleri kapsamında incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Ayrıca DEDAM'da Türkçe öğrenimine devam etmekte olan öğrenicilerin sözcükleri tanımlarken hangi tanım türlerinin kullanıldığını saptamak amacıyla bir uygulama yapılmıştır.

Abstract:
The very first thing learners need while learning a foreign language is words and their meanings to be conveyed. In order to meet this demand, they keep asking "What does this mean?" type questions which make the teacher define the things. The definitions, explanations and paraphrases are made by the teacher. The basis of this study, it is dwelled on definitions and their types in Turkish as a foreign language classes. 
The purpose of this study is to detect the types of definition by examining literature studies, The European Common Framework as well as course and exercise books. In accordance with this aim, first of all, literature review has been made, definition, definition types and its content have been stated. In addition, the sections related to teaching vocabulary and the definitions in the The Common European Framework which enables the foreign language teaching programmes to be reconstitued have been described.
Subsequent to all those literature investigations, İzmir course books prepared by Dokuz Eylül University Language Research and Teaching Center in reference to The European Common Framework, Yeni Hitit course books which are prepared by Ankara University Turksih Learning Center in reference to The European Common Framework and İstanbul course books which are prepared by İstanbul University Language Research and Teaching Center in reference to The European Common Framework are researched and evaluated within the scope of definition types. In addition, an application on the students who continue their Turkish education in DEDAM  has been carried out to find out which definition types are used by the students.