İlköğretim öğrencilerinin öyküleyici anlatımlarında bağdaşıklık, tutarlılık ve metin elementleri
Cohesion, coherence and text elements in narrative texts of primary school students
Yazar: EYYUP COŞKUN
Danışman: PROF. DR. ALEMDAR MUSTAFA YALÇIN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN ÖYKÜLEYİCİ ANLATIMLARINDA BAĞDAŞIKLIK, TUTARLILIKVE METİN ELEMENTLERİ-Eyyup COŞKUNÖZETBu araştırmada ilköğretim 5. ve 8. sınıfta öğrenim gören, farklı sosyo-ekonomik düzeylerdeki 372 öğrencininöyküleyici anlatımları, bağdaşıklık, tutarlılık ve metin elementleri açısından değerlendirilmiştir.Çalışmanın bulgularına göre bağdaşıklık araçlarının kullanım sıklıklarında öğrenci (kâğıt) başına düşenortalamalar sırasıyla şu şekildedir: Eksiltili anlatım (20,5), bağlama ögeleri (18,1), kelime bağdaşıklığı (15,9),gönderim (10,9), değiştirim (0,3). Öğrencilerinin öyküleyici anlatımlarında tutarlılık puanı ortalamaları 5 puanüzerinden 3,1'dir. Öğrencilerin hikâye elementlerindeki başarı ortalamaları ise sırasıyla şu şekildedir: Ana karakter (%73,5), başlatıcı olay (% 73), mekân (% 59,5), zaman (% 58,5), sonuç (% 58,5), girişim (% 52), amaç (% 51), tepki (%50,5). Tüm metin elementlerindeki başarı ortalaması ise % 58,3'tür. Öğrencilerin hikâyede asıl olay örgüsüne hazırlıkteşkil eden hikâye elementlerinde (ana karakter, mekân, zaman, başlatıcı olay) diğer elementlere oranla daha başarılıoldukları görülmektedir. Çalışmada öğrencilerin bağdaşıklık araçlarının kullanımı, tutarlılık ve metin elementleri ileilgili önemli sorunlar örneklerle açıklanmıştır.Öğrencilerin yazdığı hikâyelerin uzunluğunun ortalaması 174 kelimedir. Yapılan analizler sonucundaöğrencilerin yazdığı hikâyelerde metin uzunluğu, tutarlılık düzeyi, hikâye elementleri puanı ve bağdaşıklık düzeyiarasında istatistiksel olarak anlamlı, olumlu ve yüksek düzeyde ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bağdaşıklık,metin elementleri ve tutarlılık puanlarında öğrencilerin öğrenim gördükleri sınıflara ve sosyo-ekonomik düzeylerinegöre istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir.COHESION, COHERENCE AND TEXT ELEMENTS IN NARRATIVE TEXTS OF PRIMARY SCHOOLSTUDENTS - Eyyup COŞKUNABSTRACTThis study evaluates the narrative texts of 372 students, from different socio-economic levels, from grade 5and 8 of primary school in terms of cohesion, coherence and text elements.The research findings has shown that mean average for per student paper in the usage of cohesive devices isellipsis (20,5), conjunctions (18,1), lexical cohesion (15,9), reference (10,9), and substitution (0,3). The students'mean average for coherence is 3,1, at range of 1-5 point. Success means of the students in story elements are 73.5 %for main character, 73 % for starter event, 59.5 % for locale, 58.5 % for time, 58.5 % for ending, 52 % for action, 51% for goal, and 50.5 % for reaction. Success mean in all the story elements is 58.3 %. Students are more successful instory elements, which can be regarded as a preparation to the main course (main character, locale, time, starter event)in proportion to the other items.Students had great problems concerning cohesive devices, coherence and text elements. In the study theseproblems have been explained with examples.The average length of the stories written by the students is 174 words. As a result of the analysis carried out,it has been found out that there are statistically significant, positive and high level correlations between length of thetext, level of coherence, point for story elements and level of cohesion. Furthermore, it has been determined that thereis statistically significant difference between the levels of the students for coherence, text elements and cohesiondepending on their grades and socio-economic levels.

Abstract:
İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN ÖYKÜLEYİCİ ANLATIMLARINDA BAĞDAŞIKLIK, TUTARLILIKVE METİN ELEMENTLERİ-Eyyup COŞKUNÖZETBu araştırmada ilköğretim 5. ve 8. sınıfta öğrenim gören, farklı sosyo-ekonomik düzeylerdeki 372 öğrencininöyküleyici anlatımları, bağdaşıklık, tutarlılık ve metin elementleri açısından değerlendirilmiştir.Çalışmanın bulgularına göre bağdaşıklık araçlarının kullanım sıklıklarında öğrenci (kâğıt) başına düşenortalamalar sırasıyla şu şekildedir: Eksiltili anlatım (20,5), bağlama ögeleri (18,1), kelime bağdaşıklığı (15,9),gönderim (10,9), değiştirim (0,3). Öğrencilerinin öyküleyici anlatımlarında tutarlılık puanı ortalamaları 5 puanüzerinden 3,1?dir. Öğrencilerin hikâye elementlerindeki başarı ortalamaları ise sırasıyla şu şekildedir: Ana karakter (%73,5), başlatıcı olay (% 73), mekân (% 59,5), zaman (% 58,5), sonuç (% 58,5), girişim (% 52), amaç (% 51), tepki (%50,5). Tüm metin elementlerindeki başarı ortalaması ise % 58,3?tür. Öğrencilerin hikâyede asıl olay örgüsüne hazırlıkteşkil eden hikâye elementlerinde (ana karakter, mekân, zaman, başlatıcı olay) diğer elementlere oranla daha başarılıoldukları görülmektedir. Çalışmada öğrencilerin bağdaşıklık araçlarının kullanımı, tutarlılık ve metin elementleri ileilgili önemli sorunlar örneklerle açıklanmıştır.Öğrencilerin yazdığı hikâyelerin uzunluğunun ortalaması 174 kelimedir. Yapılan analizler sonucundaöğrencilerin yazdığı hikâyelerde metin uzunluğu, tutarlılık düzeyi, hikâye elementleri puanı ve bağdaşıklık düzeyiarasında istatistiksel olarak anlamlı, olumlu ve yüksek düzeyde ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bağdaşıklık,metin elementleri ve tutarlılık puanlarında öğrencilerin öğrenim gördükleri sınıflara ve sosyo-ekonomik düzeylerinegöre istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir.COHESION, COHERENCE AND TEXT ELEMENTS IN NARRATIVE TEXTS OF PRIMARY SCHOOLSTUDENTS - Eyyup COŞKUNABSTRACTThis study evaluates the narrative texts of 372 students, from different socio-economic levels, from grade 5and 8 of primary school in terms of cohesion, coherence and text elements.The research findings has shown that mean average for per student paper in the usage of cohesive devices isellipsis (20,5), conjunctions (18,1), lexical cohesion (15,9), reference (10,9), and substitution (0,3). The students?mean average for coherence is 3,1, at range of 1-5 point. Success means of the students in story elements are 73.5 %for main character, 73 % for starter event, 59.5 % for locale, 58.5 % for time, 58.5 % for ending, 52 % for action, 51% for goal, and 50.5 % for reaction. Success mean in all the story elements is 58.3 %. Students are more successful instory elements, which can be regarded as a preparation to the main course (main character, locale, time, starter event)in proportion to the other items.Students had great problems concerning cohesive devices, coherence and text elements. In the study theseproblems have been explained with examples.The average length of the stories written by the students is 174 words. As a result of the analysis carried out,it has been found out that there are statistically significant, positive and high level correlations between length of thetext, level of coherence, point for story elements and level of cohesion. Furthermore, it has been determined that thereis statistically significant difference between the levels of the students for coherence, text elements and cohesiondepending on their grades and socio-economic levels.