Bazı mısır genotiplerinde sokucu emici böceklerin popülasyon değişimlerinin belirlenmesi
Determination of population dynamics of sucking insect pests on some maize genotypes
Yazar: SENA KOPARAN
Danışman: PROF. DR. FERİT TURANLI
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Entomoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Zararlı böcekler = Insect pests

Özet:
Bu çalışmada Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü bünyesinde ekimi yapılan ve Ege Bölgesinde ikinci ürün olarak kullanıma uygun farklı mısır genotipleri üzerinde Cicadellidae, Aphididae, Thripidae ve Phlaeothripidae familyalarına bağlı türlerin popülasyon değişimleri 21 Haziran-30 Eylül 2023 tarihleri arasında incelenmiştir. 
Bahsi geçen zararlı gruplarından Cicadellidae, Thripidae ve Phlaeothripidae familyalarına bağlı türlerin deneme parsellerinde bulunup bulunmadığının tespit edilmesi ve popülasyon değişimlerinin belirlenebilmesi için her bir parselin ortasına 25x10 cm ebatlarında, alt kısmı bitkilerin tepe noktasına gelecek şekilde bir adet sarı ve bir adet mavi yapışkan tuzak asılmıştır. Aphididae familyasına bağlı ergin ve nimf bireyler için ise; yaprak, tepe püskülü ve koçan yaprağı üzerinde haftalık gözlemler ile popülasyon takibi yapılmıştır. Çalışmada kullanılan tuzaklar 8 haftalık süreçte haftalık olarak değiştirilip, laboratuvar ortamında stereo binoküler mikroskop kullanılarak familyalara ait birey sayımları yapılmıştır. Ayrıca çalışma sürecinde deneme parsellerinden alınan mısır yaprağı örnekleri Imagej Analiz Programı kullanılarak yaprak yüzey alanlarındaki zarar oranları belirlenmiştir. 
Elde edilen sonuçlara göre Cicadellidae familyasına bağlı türlerce en çok tercih edilen mısır genotiplerinin M16S45 ve KWS Kefieros, en az tercih edilen mısır genotipinin ise Capuzi genotipi olduğu; Thripidae ve Phlaeothripidae familyalarına bağlı türlerce en çok tercih edilen mısır genotiplerinin ise LG 31.545 ve Bodega genotipleri, en az tercih edilen mısır genotipinin ise DKC 6761 olduğu sonucuna varılmıştır. Yaprak yüzey alanlarındaki zarar yüzdelerini ortaya koyan analiz sonucu göz önüne alındığında M16S45 genotipinin diğer genotiplerle kıyaslandığında tolerant, 94 May 66 genotipinin ise hassas bir genotip olabileceği düşüncesini ortaya çıkmıştır. 
Menemen (İzmir) ilçesinde bulunan deneme parsellerinde sokucu emici ağız yapısına sahip türlerden Zyginidia pullula (Boherman, 1845), Zyginidia sohrab Zatchvakin, Cicadulina bipunctella (Matsumura), Empoasca decipiens Paoli, Limothrips spp., Haplothrips spp., Aeolothrips spp., Rhopalosiphum maidis (Fitch, 1856), Rhopalosiphum padi (L.) ve Aphis fabae Scopoli türlerinin bölgede hâkim türler olarak yer aldığı saptanmıştır.

Abstract:
In this study, the population changes of the species of Cicadellidae, Aphididae, Thripidae and Phlaeothripidae families were examined during 21 June-30 September 2023 period on different genotypes which were cultivated in the Aegean Agricultural Research Institute Directorate and suitable for use as a second crop in Aegean region. 
In order to determine whether the species of Cicadellidae, Thripidae and Phlaeothripidae families were present in the experimental field and to determine the population changes, one yellow and one blue sticky trap was hung in the middle of each plot. For adult and nymphal individuals of Aphididae family, the population monitoring was carried out with weekly observations on leaves, tassels and cob leaves. The traps used in the study were changed weekly during the 8-week period and individuals of the families were counted using a stereo binocular microscope in the laboratory. In addition, corn leaf samples taken from the experimental plots during the study period were analyzed using Imagej Analysis Program to determine the damage rates on leaf surface areas. 
According to the results obtained, it was concluded that the most preferred maize genotypes by Cicadellidae species were M16S45 and KWS Kefieros, and the least preferred maize genotype was Capuzi genotype; the most preferred maize genotypes by Thripidae and Phlaeothripidae species were LG 31.545 and Bodega genotypes, and the least preferred maize genotype was DKC 6761. Considering the results of the analysis of the percentages of damage on leaf surface areas, it was concluded that the genotype M16S45 was tolerant compared to other genotypes, while the genotype 94 May 66 could be a sensitive genotype. 
It was determined that Zyginidia pullula (Boherman, 1845), Zyginidia sohrab Zatchvakin, Cicadulina bipunctella (Matsumura), Empoasca decipiens Paoli, Limothrips spp., Haplothrips spp., Aeolothrips spp., Rhopalosiphum maidis (Fitch, 1856), Rhopalosiphum padi (L.) and Aphis fabae Scopoli were the dominant of sucking insect species in the test field in Menemen (İzmir) district.