Restorasyon projelerine yönelik hbım teknoloji kabul modeli
Hbim technology acceptance model for restoration projects
Yazar: VOLKAN KEÇELİ
Danışman: DOÇ. DR. YELİZ TÜLÜBAŞ GÖKUÇ
Balıkesir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Restorasyon = Restoration ; Tarihi yapılar = Historic structures

Özet:
Teknolojinin ilerlemesine paralel olarak her geçen gün gelişen ve kompleks projelerin bile rahatlıkla üretilebildiği günümüz yapı sektöründe paydaşlar her geçen gün farklı yazılımlar ve teknolojik ürünler sayesinde işlerini daha kolay ve zahmetsiz gerçekleştirmektedir. Yapı Bilgi Modellemesi (Building Information Modelling, BIM) kavramının ortaya çıkması ve her geçen gün BIM sektöründe çeşitli uygulamalar geliştirilmesi ile karmaşık yapıların dijital modelleri rahatlıkla oluşturulabilmektedir. Geliştirilen yeni nesil ölçüm cihazları ile tarihi yapıların belgeleme ve projelendirme süreçleri de zaman içinde BIM tabanlı yazılımlar ile gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Bu durum tarihi yapıların koruma restorasyon süreçlerinin de BIM anlayışı ile elde edilmesi fikrini ortaya çıkarmış ve kendine özgü standartları ve iş akış şeması bulunan yeni bir kavram ortaya çıkmıştır. Ortaya çıkan bu yeni kavrama Tarihi Yapı Bilgi Modellemesi (Historic Building Information Modelling, HBIM) adı verilmiştir. Bu yeni anlayış ile birlikte yapıların belgeleme süreçleri geleneksel yöntemlere göre daha hızlı ve az hata ile gerçekleştirilmeye başlanmış, oluşturulan HBIM model sayesinde yapının teknik analizleri ve yaşam döngüsü daha öngörülebilir hale gelmiş ve yapıların tarihi belge niteliğindeki verileri daha güvenli depolanmaya başlanmıştır.

Bu tezin amacı HBIM kavramının Türkiye'deki kullanım durumunu tespit ederek ortaya konulan Teknoloji Kabul Modeli (Technology Acceptence Model, TAM) ile yapı sektöründeki kullanılırlığını arttırmaya yönelik öneriler geliştirmektir. Daha önceki çalışmalarda geliştirilen Teknoloji Kabul Modelleri incelenmiş elde ettikleri sonuçlar ve kullandıkları değişkenler değerlendirilerek HBIM metodu için en uygun harici değişkenler modele eklenmiştir. Geliştirilen modeli test etmek amacı ile bir anket çalışması yapılarak sonuçları istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Elde edilen veriler neticesinde ülkemizde HBIM kullanımının yaygınlaştırılması için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
With the development of technology, even complex projects can be easily produced every passing day. Today's construction sector performs its work more easily and effortlessly with different software and technological products every passing day. With the emergence of Building Information Modeling and the development of various applications in this sector every passing day, digital models of complex structures can be easily created. With the new generation measurement devices developed, the documentation and project design processes of historical structures have also started to be carried out with BIM-based software over time. This situation has brought the idea of obtaining the conservation and restoration processes of historical structures with the BIM understanding, and a new concept with its own standards and workflow diagram has emerged. This new concept that has emerged is called Historical Building Information Modeling. With HBIM, the documentation processes of structures have started to be carried out faster and with fewer errors compared to traditional methods. Thanks to the HBIM model created, the technical analyzes and life cycle of the structure have become more predictable and the historical document data of the structures have started to be stored more securely.

The aim of this thesis is to determine the usage status of the HBIM concept in Turkey and to develop suggestions to increase its usability in the construction sector with the Technology Acceptance Model (TKM). The Technology Acceptance Models developed in previous studies were examined and the results they obtained and the variables they used were evaluated. The most suitable external variables for the HBIM method were added to the model. A survey study was conducted to test the developed model and the results were statistically analyzed. As a result of the obtained data, suggestions were presented for the widespread use of HBIM in our country.