Su verme ısıl işleminde çelik?ortam arasındaki ısı transferinin incelenmesi
A study of steel to cooling environment heat transfer during quenching
Yazar: MEHMET ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH ÖZSOY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Teknik Eğitim = Technical Education

Özet:
Bu tez çalışmasında Jominy Alın Sertleştirme Deneyi için su verme ortamı değiştirilerek sulanan uçta meydana gelen ısı transferiyle sertleşebilirlik arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlandı.Ç1050 ıslah çeliği standart Jominy numunesi şeklinde hazırlandı. 845 ºC östenitleme sıcaklığına ısıtılan numuneler, su verme basıncı 65 mm ss standart Jominy basıncında, 32,5 mm ss basınçta ve 2,5 lt/dk debide su ile 40 mbar basınçta havanın karışımıyla elde edilen toplam 65 mm ss basınçta su verme işlemi gerçekleştirildi.Numune üzerine uçtan iç kısma doğru yerleştirilen termokupllar sayesinde, 0.3 saniye aralıklarla sıcaklık ölçümü yapıldı ve bilgisayara kaydedildi. Bu verilerle soğuma hızı ve ısı taşınım katsayısı hesap edildi. Sertleştirilen numuneler sertlik ölçümü için hazırlandı ve Rockwell C sertlik ölçümü yapıldı.32,5 mm ss basınçta oluşan sertlik değeri, 65 mm ss basınçta oluşan sertlik değerine göre uçtan 10 mm uzaklığa kadar daha düşük olduğu görüldü. Su basıncının düşmesiyle sertlik değerinin düşüşü gözlendi. Ancak daha düşük basınca sahip 2,5 lt/dk debili su ile 40 mbar basınçlı havanın karışımıyla uygulanan sulama işleminde sertlik derinliğinin daha yüksek olduğu gözlendi.Sertlik derinliği düşük olan numunede transfer olan ısı miktarı az, sertlik derinliği yüksek olan numunede ısı transfer miktarının fazla olduğu sonucu çıkarıldı.Anahtar Kelimeler: Jominy Sertleşebilirlik Deneyi, Sertleşebilirlik, Isı Transfer Katsayısı, Su Verme Isıl İşlemi.2008, 94 sayfa

Abstract:
In this project, it is aimed to examine the relationship between the heat transfer and hardenability occurred on the end of bar by changing the cooling environment for Jominy end-quenching hardenability test.AISI 1050 steel bar is prepared as standard Jominy bar. Quenching process to samples that heated at 845 ºC is examined under the conditions of 65 mm water height pressure, 32,5 mm water height pressure and mixed of Q=2,5 lt/min water with 40 mbar pressure air having 65 mm water height pressure.By putting termokupls on the sample bars, the heat is measured for 0,3 seconds period and saved on computer. With these datas, the cooling rates and heat transfer coefficients are calculated. Hardening samples are prepared for hardness measurement and Rockwell C hardness measurement is completed.It is observed that on the last 10 mm of the bar, the value of hardness for 32,5 mm water height pressure is less than for 65 mm water height pressure. And also it is observed that with decreasing of water pressure, hardness value decreases. But although having less pressure than others, mixture of Q=2,5 lt/min water and 40 mbar pressure air has more harness value than others.As a result it is seen that in a sample with less hardness value, surface heat flux is less and vise versa.Key Words: Jominy End-Quench Hardenability Test, Hardenability, Heat Transfer Coefficient, Heat Treatment Quenching2008, 94 pages