Epilepsi hastalarında beyaz madde değişikliklerinin yolak temelli uzamsal istatistik metodu ile değerlendirilmesi
Evaluation of white matter differences in epilepsy using tract based spatial statistics method
Yazar: DİLAN ACAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ BAYRAM ; PROF. DR. BETÜL BAYKAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Sinirbilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Beyaz cevher = White matter ; Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Difüzyon tensör görüntüleme = Diffusion tensor imaging ; Epilepsi = Epilepsy ; Fotosensitivite bozuklukları = Photpsensitivity disorders

Özet:
Juvenil miyoklonik epilepsi (JME) sendromunun beyin yapısında ve ak madde
bütünlüğünde değişimlere neden olduğu bilinmektedir. Hastalığın neden olduğu
mikroyapısal değişimleri saptamak amacıyla nörogörüntüleme yöntemlerinden difüzyon
tensör görüntüleme (DTG) yöntemi yaygın olarak uygulanmaktadır. Difüzyon verilerinin
voksel temelli analizi ve gruplararası karşılaştırması için de yolak temelli uzamsal
istatistik metodu (Tract Based Spatial Statistics-TBSS) tercih edilen yöntemlerden biridir.
Bu çalışmanın amacı, JME hastalarında ve JME hastalarının fotosensitif ve fotosensitif
olmayan alt gruplarında yapısal ak madde değişimlerini TBSS metodu ile saptamaktır.
Çalışmaya 16 fotosensitif JME hastası, 15 fotosensitif olmayan JME hastası ve 41
sağlıklı katılımcıya ait veriler dahil etmiştir. Gruplara ait ortalama fraksiyonel anizotropi
(FA) değerleri hesaplanmış, bu değerler üzerinden tüm beyinde ve Johns Hopkins
Üniversitesi Ak Madde atlasından elde edilen 81 ilgi bölgelerinde (region of interest-ROI)
TBSS metoduyla karşılaştırmalar yapılmıştır.
Tüm beyin TBSS analizinde JME hasta grubu ve alt gruplarının, sağlıklı
kontrollerle ikili karşılaştırmalarında ve JME alt grupları arasındaki karşılaştırmada FA
değerlerine dair anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. ROI temelli TBSS analizi
sonucunda ise JME hasta grubunun sağlıklı kontrol grubuna göre sağ anteriyor korona
radiyata ve sol kortikospinal yolaklarının FA değerlerinde artış gözlenmiştir. Fotosensitif
JME hastalarının sağlıklı kontrollerle karşılaştırılmasında bilateral anteriyor korona
radiyata bölgesinde FA artışı gözlenirken fotosensitif olmayan JME hastalarının sağlıklı
kontrol karşılaştırmasında bilateral kortikospinal yolakta FA artışı saptanmıştır. JME
hasta alt grupları birbirleriyle karşılaştırıldıklarında korpus kallozum genu bölgesinde
fotosensitif grup lehine FA artışı belirgindir. Çalışmada elde edilen sonuçlar JME
hastalığında özellikle talamofrontal yolaklarda ak madde değişimlerinin olduğuna vurgu
yapmaktadır.

Anahtar sözcükler: Juvenil Miyoklonik Epilepsi, Fotosensitivite, Difüzyon Tensör Görüntüleme, TBSS, FSL

Abstract:
Juvenile myoclonic epilepsy (JME) is known to cause changes in brain structure
and white matter integrity. Diffusion tensor imaging, one of the neuroimaging methods,
is applied in order to detect microstructural changes caused by the disease. Tract Based
Spatial Statistics (TBSS) is one of the preferred methods for voxel-based analysis of
diffusion data and for intergroup comparison. The aim of this study is to determine
structural white matter changes in patients with JME and the photosensitive and nonphotosensitive subgroups using the TBSS method.
The study included data from 16 photosensitive JME patients, 15 nonphotosensitive patients with JME, and 41 healthy participants. The mean fractional
anisotropy (FA) values of these groups were calculated, and comparisons were made via
the TBSS method over FA values in the whole brain and 81 regions of interest (ROI)
obtained from the Johns Hopkins University White Matter Atlas.
In the whole brain TBSS analysis, no significant difference in FA values was
observed in the pairwise comparisons of JME patient group, and subgroups with healthy
controls, and in the comparison between JME subgroups. In ROI-based TBSS analysis,
an increase was found in FA values of the right anterior corona radiata and left
corticospinal tract pathways in the JME patient group compared to the healthy control
group. In the comparison of photosensitive JME patients with healthy controls, FA
increase was observed in the bilateral anterior corona radiata region; while FA increase
was found in the bilateral corticospinal pathway in the comparison of non-photosensitive
JME patients with healthy controls. Moreover, in subgroup comparison, an increase was
noted in the FA values of photosensitive patients with JME in the corpus callosum genu
region compared to the non-photosensitive patients with JME. The results emphasize that
there are white matter changes especially in the thalamofrontal pathways in JME.

Keywords: Juvenile Myoclonic Epilepsy, Photosensitivity, Diffusion Tensor Imaging, Tract Based Spatial Statistics, FSL