Hepatik rezeksiyon veya karaciğer nakli yapılan hepatoselüler karsinom tanılı hastalarda sağkalımı etkileyen faktörlerin araştırılması /
Yazar: OSMAN FIRAT DURAN
Danışman: DOÇ. DR. HALE GÖKCAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Hepatoselüler karsinom (HSK), tüm dünyada ciddi bir morbidite ve mortalite sebebi olmaya devam etmektedir. HSK'de sağkalımı etkileyen faktörler ile ilgili birçok çalışma bulunmaktadır. Çalışmamızda, kliniğimizde cerrahi rezeksiyon veya karaciğer nakli yapılmış ve HSK tanısı almış hastalarda sağkalımı etkileyen faktörleri incelemeyi amaçladık. Bununla birlikte, daha önce farklı kanser türlerinde bağımsız bir prognostik faktör olduğu gösterilen tümör tomurcuklanmasının HSK'daki yerini incelemeyi amaçladık.

Gereç Yöntem: Çalışmamız retrospektif bir çalışma olup, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı'nda takip edilmiş 149 HSK tanılı hasta çalışmaya dahil edildi.  Hastaların demografik özellikleri, operasyon öncesi karaciğer fonksiyon durumu, siroz varlığı, kitlelerin radyolojik ve patolojik özellikleri değerlendirildi. Hasta grubu; tümör tomurcuklanması var/yok olarak 2 gruba ve tomurcuk sayısına göre 3 gruba ayrılarak incelendi. Hastaların sağkalım durumu ve sağkalım süreleri üzerinden analiz yapıldı.

Bulgular: Hastaların rezeksiyon ve karaciğer nakli sırasındaki ortalama işlem yaşı 60,51(± 9,62 ay) ay olarak görüldü. Hastaların %70,5'i erkek ve %49,7'sinde HBV'ye bağlı olduğu görüldü. Child Pugh skoru A olan hastalarda sağkalım diğer iki gruba göre daha uzunken, Child Pugh skoru C olan hastaların sağkalımının en kısa olduğu görüldü. AFP düzeyi >400 ng/ml olan hastalarda sağkalımın daha kısa olduğu saptandı. Exitus gelişen hastaların hem ana tümör boyutunun hem de total tümör boyutunun daha büyük olduğu görüldü. Sağ lobda yer alan tümörlerin sağkalımının daha iyi olduğu gösterildi. Mikrovasküler, kapsül ve portal ven invazyonu olan hastaların sağkalımının anlamlı bir şekilde daha kısa olduğu görüldü. Tümör diferansiyasyonu açısından değerlendirme yapıldığında, orta diferansiye tümörü olan hastaların sağkalımının anlamlı bir şekilde daha kısa olduğu görüldü. Tümör tomurcuklanmasının sağkalım üzerine anlamlı bir etkisi gösterilemedi fakat tümör tomurcuklanmasının tümör diferansiyasyonu, mikrovasküler invazyon ve kapsül invazyonu ile anlamlı bir ilişkisi olduğu gösterildi.

Sonuç: Mikrovasküler, kapsül ve lenf nodu invazyonunun literatür ile uyumlu olarak sağkalım üzerine etkisi izlendi. Tümör tomurcuklanmasının, sağkalım üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi gösterilmemekle beraber, alt grup analizlerinde mikrovasküler invazyon ve kapsül invazyonu ile körele olduğu izlendi. Bu bilgiler ışığında tümör tomurcuklanmasının HSK'da tümörün biyolojisini öngörmede etkili olabileceği düşünüldü. Bununla birlikte bu çalışmayı destekleyecek daha büyük hasta popülasyonlarını içeren prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Aim: Hepatocellular carcinoma (HCC) remains a significant cause of morbidity and mortality worldwide. Numerous studies have been and continue to be conducted to investigate factors affecting survival in HCC. In our study, we aimed to investigate the factors affecting survival in patients diagnosed with HCC who underwent surgical resection or liver transplantation in our clinic. Additionally, we aimed to examine the role of tumor budding, which has been shown to be a factor affecting survival in many cancers according to the current literature, in HCC.

Matherial and Methods : This is a retrospective study that included 149 patients diagnosed with HCC who were followed up at the Gastroenterology Department of Ankara University Faculty of Medicine. Patient's demographic characteristics, preoperative liver function status, presence of cirrhosis, radiological and pathological characteristics of the masses were evaluated. Considering other studies in the literature regarding tumor budding, the patient group was divided into two groups as those with and without tumor budding, and into three groups according to the number of buds, and analyzed. The survival status of the patients and their survival times were analyzed

Results: The average age of patients undergoing resection and liver transplantation was determined to be 60.51 (± 9.62 months). 70.5% of the patients were male and 49.7% had hepatitis B virus-related disease. Patients with a Child-Pugh score of A exhibited longer survival rates compared to the other two groups, whereas patients with a Child-Pugh score of C demonstrated the shortest survival times. Survival was found to be shorter in patients with an alpha-fetoprotein (AFP) level greater than or equal to 400 ng/ml. Both the primary tumor size and the overall tumor size were larger in patients who did not survive. Tumors located in the right lobe showed better survival rates. Patients with microvascular, capsular, and portal vein invasion had significantly shorter survival times. When evaluated in terms of tumor differentiation, patients with moderately differentiated tumors had significantly shorter survival times. Although tumor budding did not demonstrate a significant impact on survival, it was shown to have a significant correlation with tumor differentiation, microvascular invasion, and capsular invasion.

Conclusions: Microvascular, capsular, and lymph node invasion were found to have an effect on survival, consistent with the literature. Although tumor budding did not show a statistically significant effect on survival, subgroup analyses revealed a correlation with microvascular and capsular invasion. In light of this information, it was thought that tumor budding could be a significant predictor of tumor biology in hepatocellular carcinoma. However, larger prospective studies with larger patient populations are needed to support this study.