Ortaokul öğrencilerinin sayı duyularının farklı değişkenler açısından incelenmesi
The analysis of the secondary school students' number sense according to different components
Yazar: ÖMER ÇATAKLI
Danışman: DOÇ. DR. TİMUR KOPARAN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Sayı duyusu = Number sense

Özet:
Sayı duyusu yaklaşık otuz yıldır matematik eğitimine yönelik çalışmaların içerisinde kendine yer bulmuştur. Araştırmacıların sayı duyusu tanımlarında tam olarak fikir birliği sağlanamasa da sayı duyusu özellikle sayıları ve işlemleri iyi anlama ve bunlar arası ilişkileri farkedebilme becerisi olarak tanımlanmaktadır. Sayı duyusu becerisi yüksek bir birey hesaplamalar yaparken uygun yöntemleri kolaylıkla ve daha pratik olarak kullanabilmektedir. Bu çalışma ile ortaokul öğrencilerinin sayı duyularının farklı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır.  Çalışmanın örneklemi Batı Karadeniz Bölgesi'nde farklı okul türlerinde (Devlet Ortaokulu, İmam Hatip Ortaokulu, Özel Ortaokul) öğrenim gören 420 ortaokul öğrencisinden oluşmaktadır. Çalışma nicel yöntemler içerisinde yer alan bir tarama çalışması olarak belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan sayı duyusu testi, sayıları etkili kullanabilme bileşeni ile ilgili 9 soru, işlemleri etkili kullanabilme bileşeni ile ilgili 7 soru, sayı ve işlem bilgisini matematiksel hesaplamalarda kullanabilme becerisi ile ilgili 4 soru olmak üzere toplam 20 sorudan oluşmaktadır. Sayı duyusu testindeki her bir soru için verilen puanlama sayı duyusuna yönelik çözüm (SDYÇ) 2 puan, kurallara dayalı çözüm (KDÇ) 1 puan ve yanlış çözüm (YÇ) 0 puan olarak belirlenmiştir. Elde edilen ham puanlar Winsteps yazılımı ile Rasch puanlarına dönüştürülmüş ve istatistiksel analizlerde bu ham puanlar kullanılmıştır. Bu çalışmadaki istatistiksel analizler WINSTEPS 3.72 modelleme programı ve SPSS 22 paket programı ile yapılmıştır. Betimsel analizlerde verilere ait frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapmalar kullanılmıştır. Sayı duyusunun okul türü, cinsiyet ve sınıf düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre ortaokul öğrencilerinin sayı duyularının okul türlerine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği sonucuna varılmıştır. Bu farklılık özel ortaokul-ortaokul ve özel ortaokul-imam hatip ortaokulu şeklinde elde edilmiştir. Ortaokul öğrencilerinin sayı duyularında cinsiyet değişkeni açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sınıf düzeylerine göre ise 5. sınıf - 6. sınıf, 5. sınıf - 7. sınıf ve 5. sınıf - 8. sınıf öğrenci grupları arasında anlamlı bir farklılık görülmüştür. Sayı duyusu bileşenlerine göre ortaokul öğrencilerinin en başarılı oldukları bileşen, sayıları etkili kullanabilme ana bileşeni olurken, en zayıf bulunan bileşen ise işlemleri etkili kullanabilme ana bileşeni olarak belirlenmiştir.

Abstract:
Number sense has taken place in studies related to the mathematic education for about thirty years. Number sense is particularly described as understanding numbers and operations and making out the relationship between them though reserchers don't agree on number sense description completely. The person with high sense of number use suitable methods more easily and practical. In this study, it was aimed to examine the number sense of middle school students in terms of different variables. The study sample consists of 420 students in different types of schools (secondary school, İmam Hatip secondary school and private secondary school) in West Black Sea Region. The study is specified as scanning in quantity methods. The study test has twenty questions with nine questions for using the numbers effectively, seven questions for using the operations effectively and four questions for using the mathematical computation skill. In each question given a score in number sense test, scoring aimed at number sense solution (NSS) is 2 points, scoring for solutions based on rules (RBS) is 1 point and wrong answer (WA) is zero The raw score has been turned into Rasch scores by the use of Winsteps ware and used in statistical analysis.The statistical analysis is made by the use of WINSTEPS 3.72 modelling programme and SPSS 22 package programme. In descriptive analysis frequency, percentage of data, arithmetical average and standard deviation. T-test and one way variance analysis (ANOVA) has been used to state the relationship the number sense in a kind of school, gender and class levels. Findings show that there is a meaningful difference in secondary school students' number sense according to different kind of schools. This difference has taken place private secondary school -secondary school and private secondary school- Imam Hatip secondary school. There isn't a significant difference in gender factor but there is a meaningful difference according to the class levels grade 5 - grade 6, grade 5 - grade 7 and grade 5 - grade 8. According to number sense components, using the numbers effectively is the most succesful component in secondary school students on the other side the weakest one is using the operations effectively.