Fıkıh usûlünde mutlak ve mukayyed
İn Islamic Law absolute (Mutlak) and constrained (Mukayyed)
Yazar: MURAT SARI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAYRAM DEMİR
Iğdır Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Mukayyed = Mukayyed ; Mutlak = Absolute ; İslam Hukuku = Islamic Law

Özet:
Mutlak ve mukayyed İslâm Fıkıh Usûlü ile ilgili iki farklı kavramdır. Nassların anlaşılmasında önemli bir yere sahiptirler. Mutlak, herhangi bir kayıtla kayıtlanmamış bir lafız olup kendi cinsinde yaygın olan fert  veya fertlere delâlet eder. Mukayyed ise vasıf, hal, gaye ve şart gibi kayıtlar ile kayıtlanan şeyin mâhiyetine delâlet eden lafızdır.
Gerek Kur'ân ve gerekse Hadis nasslarında, mutlak olarak yer alan bir lafız takyîdine dair herhangi bir delil bulunmadıkça bütün İslâm hukukçularınca, mutlak olarak kabul edilir ve o nasstan o doğrultuda hüküm istinbât edilir. Eğer mutlak lafzın mutlaklığını takyîd edecek herhangi  bir delil sabit olursa mutlak lafız, mukayyed lafza hamledilerek mukayyed lafzın hükmü ile amel edilir. Ancak İslâm hukukçuları, mutlakın hangi durumlarda hamledilip hangi durumlarda hamledilmeyeceği konusunda farklı görüşler ileri sürmüşlerdir. Bunun yanında hamlin, takyîd mi yoksa nesih mi olduğu konusu âlimler arasında görüş ayrılığına yol açmıştır. 
Mukayyed lafzın da aynı şekilde aksi bir delil sabit olmadığı sürece mukayyed olarak kabul edileceğinde İslam huhukçuları görüş birliği içerisindeler.
Mutlak ve mukayyed kavramlarından doğan görüş farklılıkları İslâm Fürû' Fıkhında  ihtilaflara yol açmıştır.
Anahtar Kelimeler: Mutlak, Mukayyed, Haml, Takyîd, Nesh.

Abstract:
Absolute and protect  (mukayyed)are two different concepts of Islamic Jurisprudence Procedures. They have an important role in the understanding of Nasser. Absolute, which would signify the common members or members of their own sex is a Lafz (lafız) not registered any record. The protect (Mukayyed) qualifications, status, purpose and essential nature of things, such as registering with records which mark the Lafz (utterance) words.
Both the Qur'an and Hadith verses in both absolute as there is no evidence of a lafz (utterance) restrict (takyid)tall Islamic jurists involved unless there is absolutely acceptable and that it is in accordance with the provisions of the nass (Expose) istinbât. If the absolute literal if you have any hard evidence to restrict utterance (tenkis lafız) the absolute, it is deeds with protect (mukayyed) literal wording of the provision in to attribute  (hamledilerek) limited (mukayyed). But Muslim jurists, in which case the absolute attribute  (hamledilip), be attributed different opinions about whether the situations in which they argued. Moreover, the ploy, restrict naskh (takyîd nesih) Is that or is that subject, has led to differences of opinion among scholars.
Protect Lafz (Mukayyed lafız)the protect (mukayyed) will likewise be considered as evidence, unless otherwise fixed in Islam there are legists by consensus.
Islamic concept of absolute differences of opinion arise and protect lower nobility (mukayyed Furuya) led to conflict in Jurisprudence.
Keywords: Absolute(mutlak), Protect (mukayyed), Load(haml), limit (Takyîd), lise article (Nesher).