Okul öncesi dönem çocuklarının farklılıklara saygı ve empati düzeyleri ile farklı kültürlere bakışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between preschool children's respect and empathy levels for differences and their perspectives on different cultures
Yazar: ALEYNA YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. PINAR BAĞÇELİ KAHRAMAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Çocuk-okul öncesi =

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi dönem çocuklarının farklılıklara saygı ve empati düzeyleri ile farklı kültürlere bakışları arasındaki ilişkinin incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden olan ilişkisel tarama modeli kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılı Bursa ili Nilüfer ilçesinde Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bağımsız anaokullarından dört bağımsız okuldaki okul öncesi eğitimden yararlanan 5-6 yaştaki 290 çocuk ve anneleri oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu uygun örnekleme yoluyla belirlenmiştir. Bu kapsamda dört farklı bağımsız anaokulunda uygulama yapılmıştır. Ölçekten elde edilen puan ortalamaları normal dağılım olmasından kaynaklı bağımsız örneklem durumu için t Testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Homojen olmayan varyanslarda Welch testinden yararlanılmıştır. Ölçekler ve alt boyutları arasındaki ilişki için Pearson korelasyon analizi kullanılmış, yordamaya yönelik analizler için ise çoklu regresyon analizinden faydalanılmıştır. Elde edilen veriler incelendiğinde okul öncesi dönem çocuklarının farklılıklara saygı ve empati düzeyleri arasında orta düzeyde anlamlı bir ilişki mevcut iken farklılıklara saygı düzeyi ile farklı kültürlere 
bakışları arasında ise negatif yönlü bir ilişki söz konusudur. Araştırmada empati becerisine ilişkin farklı alt boyutlarda cinsiyet ve sosyoekonomik durum değişkenlerine göre farklılaştığı anne baba eğitim düzeyinde farklılaşma olmadığı görülmüştür. Farklılıklara saygı düzeyine ilişkin farklı alt boyutlarda tüm değişkenler (cinsiyet, anne baba eğitim düzeyi, sosyoekonomik durum) için anlamlı farklılık söz konusudur. Okul öncesi dönem çocuklarının farklı kültürlere ilişkin sergiledikleri tutumda cinsiyet ve baba eğitim düzeyi değişkenlerinde anlamlı farklılık görülürken anne eğitim düzeyi ve sosyoekonomik durum değişkeni için anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Yapılan analizler sonucu okul öncesi dönem çocuklarının farklı kültürlere bakışı ve farklılıklara saygısı çocukların empatilerinin %19'unu açıklar niteliktedir.  
Anahtar Kelimeler: çokkültürlülük, empati, farklılıklara saygı, okul öncesi eğitim.

Abstract:
This research aims to examine the relationship between preschool children's respect and empathy for differences and their views on different cultures. The research was conducted using the relational screening model, which is one of the quantitative research methods. The sample group of the research consists of 290 children and their mothers aged 5-6 years old, who benefit from pre-school education in four independent kindergartens affiliated with the Directorate of National Education in Nilüfer district of Bursa province in the 2022-2023 academic year. The study group of the research was determined through appropriate sampling. In this context, the application was carried out in four different independent kindergartens. Since the mean scores obtained from the scale are normally distributed, t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used for the independent sample situation. Welch test was used for non-homogeneous variances. Pearson correlation analysis was used for the relationship between the scales and their sub-dimensions, and multiple regression analysis was used for predictive analyses. When the data obtained were examined, there was a moderately significant relationship between the level of respect for differences and empathy of preschool children, 
while there was a significant relationship between the level of respect for differences and the level of empathy towards different cultures. There is a negative relationship between their views. In the study, it was observed that different sub-dimensions of empathy skills differ according to gender and socioeconomic status variables, but there is no difference in the education level of the parents. There is a significant difference for all variables (gender, parental education level, socioeconomic status) in different sub-dimensions regarding the level of respect for differences. While there was a significant difference in the attitudes of preschool children towards different cultures in the variables of gender and father's education level, no significant difference was detected in the variables of mother's education level and socioeconomic status. As a result of the analysis, preschool children's view of different cultures and respect for differences explain 19% of children's empathy. 
Keywords: empathy, multiculturalism, pre-school education, respect for differences.