Tam yargı davalarında manevi tazminat
Damages for mental anguish in unlimited jurisdiction cases
Yazar: MÜZEYYEN EROĞLU
Danışman: PROF. DR. E.ETHEM ATAY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Manevi tazminat = Moral indemnity ; Tam yargı davaları = Unlimited jurisdiction cases ; Tazminat = Compensation ; Zarar = Damage ; İdari sorumluluk = Administrative responsibility

Özet:
İdarenin sorumluluğu ilkesi, 19. yüzyılın ikinci yarısından sonra devletin görevlerinin artması ve hukuk devleti anlayışının gelişmesi ile kabul edilmeye başlanmıştır. İdarenin sorumluluğuna ilk geçişte idarenin sadece ağır kusuru nedeniyle verdiği zararlardan sorumlu tutulabileceği fikri benimsenmiştir. Bunu takip eden dönemde ise idarenin kusuru olmaksızın kişilere vermiş olduğu zararları da tazmin edeceği ilkesi kabul edilip uygulanmaya başlanmıştır. Bu tarihi gelişim sürecinde idarenin sorumluluğun kapsamı gittikçe genişlemiş ve böylece kişilere verilen zararların tazmini konusu da önem kazanmıştır. İdarenin eylem ve işlemleriyle kişilere verdiği manevi zararlar ve bunların tazmini konusunda fazla çalışma bulunmamasını da göz önüne alarak, literatüre ışık tutması açısından önemli gördüğümüz tam yargı davalarında manevi tazminat konusunu inceledik. Bu çalışmamızla tam yargı davaları ve şartları hakkında bilgi vermeyi, zarar ve tazminat kavramları üzerinde durarak manevi tazminatı açık bir şekilde belirlemeyi ve tam yargı davalarında manevi tazminat konusunda istikrar kazanmış uygulamaları belirleyerek sonuca varmayı amaçladık. Bu amaç doğrultusunda konuyla ilgili yazılmış eserleri ve özellikle idare hukukunun içtihadi özelliği de göz önüne alınarak konuyla ilgili yüksek mahkemelerimizin içtihatlarını incelemeye ve eleştirel bir bakışla yorum yapmaya çalıştık. Çalışmamızın birinci bölümünde zarar kavramı incelenmiştir. İkinci bölümde, manevi tazminatla ilgili daha ayrıntılı bilgilere yer verilmiş, tazminata hükmedilebilmesinin şartları, manevi tazminatın işlev ve hukuki niteliği konusunda doktrinde yer alan görüşlere yer verildikten sonra manevi tazminatı gerektiren olaylar, manevi tazminat talebinde bulunabilecek olan hak sahipleri ve manevi tazminatla ilgili incelenmesini gerekli gördüğümüz diğer hususlar ele alınmıştır. Çalışma konumuzun üçüncü ve son bölümünde ise tam yargı davalarında manevi tazminatın nasıl değerlendirildiği konusu üzerinde durulmuştur.

Abstract:
The principle of administrative responsibility has been accepted in 19th century with the increase of the duties of state and the development of the rule of law understanding. During the first phase of the development of the principle, it was accepted that the administration would be held responsible only for the damages it has caused with heavy responsibility. In the following periods, however, it was recognized that the administration could also be held responsible for the damages it has caused to individuals without any fault. The scope of the principle of administrative responsibility has widened in time and the issue of moral indemnity has become important. This study examines the significant cases of unlimited jurisdiction cases in terms of damages for mental anguish in order to remedy the gap in the literature in terms of the study of moral damages of administration to people and their indemnity. While doing this, the study aims to provide information about unlimited jurisdiction cases and their conditions, to clarify the concept of moral indemnity by dealing with the concepts of damages and indemnity and to determine the most stable applications of moral indemnity in unlimited jurisdiction cases. The study tries to develop a critical approach towards the precedents of the high courts through examining the existing literature and court decisions regarding the issue. The first chapter of the study deals with the concept of harm. In the second chapter, more detailed information is provided about moral indemnity, its conditions, functions and legal status. While doing this, the chapter examines the existing views in the doctrine, the cases which require moral indemnity, the parties who are entitled for it and the other important aspects of the issue. The third and last chapter of the study provides an account of how the damages for mental anguish are assessed in the unlimited jurisdiction cases.