Serviks kanserinin İntrakaviter Brakiterapi'sinde bilgisayar tomografi ile uyumlu aplikatörler kullanılarak doz dağılımının üç boyutlu incelenmesi ve bacak pozisyonunun doz dağılımına etkisi
Evaluation of three dimensional computerized tomograhy based plans of intracavitary brachytherapy for cervical cancer and the effect of patient?s leg position on the dose distribution
Yazar: FATMA ÇOLAK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA CENGİZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Onkoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
Jinekolojik kanserlerin tedavi edilmesinde önemli bir yer tutan brakiterapi'de konvansiyonel planlamalar günümüzde gelişen teknoloji ile yerini 3 boyutlu tedavi planlamalarına bırakmaya başlamıştır. Bu çalışmada, tedavide kullanılan radyoaktif kaynağın keskin doz gradyentine sahip olması nedeniyle farklı planlama teknikleri kullanılarak hedef hacmin en iyi şekilde kapsanması, diz altı destekli ve diz altı desteksiz olmak üzere iki farklı pozisyonun doz dağılımına etkisi araştırılmıştır. Tedaviye alınan hastaların bilgisayarlı tomografide çekilen görüntüleriyle ICRU-38 nolu raporda referans nokta olarak tanımlanan A noktasına ve volüm optimizasyonuna göre iki farklı teknikte 3 boyutlu tedavi planlamaları yapılmıştır. Tedavi planlamaları iki farklı tedavi pozisyonu için ayrı ayrı planlanmıştır. Hastaların simülatörde elde edilen ön-yan radyogramları kullanılarak iki farklı tedavi pozisyonunda 2 boyutlu tedavi planlamaları yapılmış ve tedavilerde in vivo diyot sistemi kullanılarak kritik organ dozları ölçülmüştür. Yapılan ölçümler sonucunda, iki farklı teknikte yapılan 3 boyutlu planlamalar karşılaştırıldığında A noktası referans alınarak yapılan tedavi planlamalarında hedef dozların yetersiz olduğu görülmüştür. Volüm optimizasyonunda ise hedef hacmin doz dağılımının daha iyi olmakla beraber kritik organ dozlarında artış olduğu bulunmuştur. Hastaların bacak pozisyonuna bağlı olarak kritik organ dozlarında gerek konvansiyonel planlamada gerekse in vivo ölçümde onemli farklılık gözlenmemiştir.

Abstract:
Brachyhterapy has important role for the treatment of the gynecological cancer. Three dimensional treatment planning for gynecological bracyhtherapy is getting more popular due to technological improvements within the field. In this study, we compare various treatment plans in order to produce better target coverage because of high dose gradient of the radioactive source. We also evaluate impact of leg position on the dose distribution during intracavitary brachytherapy for cervical cancer.Serial computerized tomography slices were taken from each patients, two 3D plans were prepared according to dose prescription to ICRU-38 reference point A and volume optimization. Beside 3D plans, conventional plans were also produced by taking direct radiograms and radiation dose to critical structures were measured by in vivo diot dosimetric systems. Target coverage by reference isodose was not optimal in both 3D plans. Target coverage was better in volume optimization plans in expense of increased dose to critical structures. Leg position did not effect dose distribution in target and critical structures in both conventional and 3D plans.