Total kalça ve diz artroplasti operasyonlarında derin ven tombozu ve pulmoner embolinin profilaksisinde enoksaparin sodyum ve rivoraxaban'ın karşılaştırılması
The comparison of enoxaparine sodium and rivoraxaban in the prophylaxis of the deep vein trombosis and pulmonary embolism in total hip and knee arthroplasty operations
Yazar: NECATİ ÇİÇEK
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL AĞIR
Adıyaman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Artroplasti = Arthroplasty ; Diz eklemi = Knee joint ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Enoxaparin = Enoxaparin ; Kalça eklemi = Hip joint ; Profilaksi = Prophylaxis ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Tromboz = Thrombosis ; Venöz tromboz = Venous thrombosis

Özet:
Artroplasti ameliyatları sonrasında gelişebilen en ciddi erken komplikasyonlardan bir tanesi derin ven trombozu sonrası oluşan pulmoner tromboembolidir. Bu komplikasyonun önlenmesinde proflaktik olarak verilen medikal tedavi önem arzetmektedir. Bu çalışmada yeni nesil antikoagülan olan Rivaroxaban ile enoksaparinin (düşük molekül ağırlıklı heparin) pulmoner tromboemboliye karşı etkinliğinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.

Çalışmaya 166'sı (%77,6) kadın, 48'i (%22,4) erkek olmak üzere toplam 214 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların 178'ine (%83,2) total diz protezi, 36'sına (%16,8) total kalça protezi operasyonu yapıldı. Hastalar ilaçların kullanımına göre 3 gruba ayrıldı. Grup 1'deki 46 hastaya (%21,5) yatarken ve taburculuk zamanı subkutan enoksaparin; Grup 2'deki 123 hastaya (%57,5) hem yatarken hem de taburculuk zamanı oral rivaroksaban; Grup 3'deki 45 hastaya (%21) ise yatarken subkutan enoksaparin taburculukta oral rivaroksaban (ardışık tedavi)verildi. Her 3 grup hastaya da ilaçlar yatışı süresince verilip taburculuk sonrası toplamda 15 gün boyunca kullanımları sağlandı. Hastaların yaş ortalaması 65 (min 25, max 89 ± 9,64) idi. Operasyon sonrası hastanede yatış süresi ortalama 5,4 (min 2, max 14) gün olup, tüm hastalarda operasyon süresi ortalama 102 (min 90, max 135) dakika olduğu saptandı. Üç gruba ayrılan bu hastalar derin ven trombozu, pulmoner emboli, major ve minör komplikasyonlar açısından sınıflandırıldı. 214 hastanın hiçbirinde derin ven trombozu veya pulmoner emboli saptanmadı.

 Postoperatif dönemde major ve minor komplikasyonlar açısından hastalar incelendiğinde; Grup 1'deki 46 hastanın 5'inde, Grup 2'deki 123 hastanın 15'inde, Grup 3'deki 45 hastanın 6'sında major komplikasyon görülürken; ; Grup 1'deki 45 hastanın 10'unda, Grup 2'deki 123 hastanın 24'ünde, Grup 3'deki 45 hastanın 11'inde minör komplikasyon geliştiği görüldü. Rivaroxaban ve enoksoparin tedavisi alan bu üç grup hasta arasında pulmoner emboli, DVT oluşumu ile majör ve minör komplikasyon açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilememiştir.

Sonuç olarak pulmoner emboli ve derin ven trombozu açısından oral olarak kullanılabilen Rivaroxaban daha invaziv bir kullanıma sahip olan enoksaparine benzer etkilere sahip olması nedeniyle rivaroxabanın enoksaparine alternatif bir tedavi yöntemi olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Pulmonary thromboembolism that is secondary to deep vein thrombosis is one of the most serious early complications of arthroplasty. Prophylactic medical treatment is crucial in the prevention of this complication. This study aims to compare the efficacy of rivaroxaban, a new-generation anticoagulant, and enoxaparin, i.e. low-molecular-weight heparin, in preventing pulmonary thromboembolism.
A total of 214 patients were included in the study, 166 (77.6%) of which were female and 48 (22.4%) were male. 178 subjects (83.2%) underwent total knee prosthesis, and 36 (16.8%) underwent total hip replacement. The patients were divided into 3 groups according to medical treatment: subcutaneous enoxaparin both during hospitalization and after discharge (group 1, n = 46, 21.5%); oral rivaroxaban both during hospitalization and after discharge (group 2, n = 123, 57.5%); sequential subcutaneous enoxaparin (during hospitalization) and oral rivaroxaban (after discharge) (group 3, n = 45, 21%). All subjects were provided with medication during the entire postoperative hospital stay and for 15 days after discharge. The mean age of the subjects was 65 ± 9.64 years (25-89). The mean length of hospital stay after the operation was 5.4 days (2-14), and the mean duration of operation was 102 minutes (90-135). The three groups of patients were evaluated for deep vein thrombosis, pulmonary embolism, and other major and minor complications. There were no cases of deep vein thrombosis or pulmonary embolism in any of the 214 subjects.
 Major complications were observed in 5 patients in Group 1 (n = 46), 15 patients in Group 2 (n = 123), and 6 patients in Group 3 (n = 45). Minor complications were observed in 10 patients in Group 1 (n = 46), 24 patients in Group 2 (n = 123), and 11 patients in Group 3 (n = 45). The three groups were not statistically different in any parameter.
We conclude that rivaroxaban can be preferred as a less invasive alternative to enoxaparin due to their similar pulmonary embolism and deep vein thrombosis outcomes.