Evli kadınların doğurganlığa ve aile planlamasına yönelik tutumları ile kontraseptif yöntem kullanma niyetleri arasındaki ilişkinin ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determining the relationship between the attitudes of married women towards fertility and family plan and contraceptive method intentions married women's attitudes towards fertility and family planning and their intention to use contraceptive methods and affecting factors
Yazar: OSMAN ÖNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI SİS ÇELİK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile planlaması = Family planning ; Doğum kontrolü = Contraception ; Evli kadınlar = Married women ; Evlilik = Marriage ; Fertilite = Fertility ; Kadınlar = Women ; Kontraseptif ajanlar-kadın = Contraceptive agents-female ; Kontraseptif cihazlar-kadın = Contraceptive devices-female ; Niyetler = Intentions ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, evli kadınların doğurganlığa ve aile planlamasına yönelik tutumlarının, kontraseptif yöntem kullanma niyetlerinin, aralarındaki ilişkinin ve etkileyen faktörlerin belirlenmesidir.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve kesitsel türde olan araştırma, Van İl Sağlık Müdürlüğü' ne bağlı İpekyolu, Tuşba ve Edremit merkez ilçelerinde bulunan Aile Sağlığı Merkezlerinde 10 Nisan 2018 - 22 Temmuz 2019 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Van Büyükşehir Belediyesine bağlı İpekyolu (75.028), Tuşba (37.610) ve Edremit (32.141) merkez ilçelerinde yaşayan 15-49 yaş grubunda olan 144.779 evli kadın oluşturmuştur. Araştırmanın örneklem büyüklüğü evrendeki kişi sayısının bilindiği durumlarda kullanılan örnekleme formülüne göre hesaplanmış ve 598 kişiye ulaşılması gerektiği anlaşılmıştır. Örneklemin belirlenmesinde; ASM'lerden alınacak kişi sayısı için tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. 1 Mart-30 Nisan 2019 tarihleri arasında ilgili ASM'lere başvuran ve araştırmaya alınma kriterlerini sağlayan 610 kadın basit rastgele örnekleme yöntemi ile araştırma kapsamına alınmıştır. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Kadınların Doğurganlığa Yönelik Tutum Ölçeği",  "Aile Planlaması Tutum Ölçeği" ve "Kontraseptif Niyet Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Kruskal Wallis testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. 
Bulgular: Kadınların yaş ortalamasının 31.76±7.08 olduğu, %60'ının ilköğretim mezunu olduğu, gebelik sayısı ortalamasının 3.39±2.50 olduğu ve yaşayan çocuk sayısının 2.75±1.98 olduğu bulunmuştur. Kadınların %36.7'sinin daha önce en az bir kez istenmeyen gebelik geçirdiği, %37'sinin daha önce en az bir kez kendiliğinden düşük yaptığı ve %39.2'sinin şuan bir aile planlaması yöntemi kullanmadığı saptanmıştır. Kadınların Doğurganlığa Yönelik Tutumları Ölçeği toplam puan ortalamasının 70.49±9.73, Aile Planlaması Tutum Ölçeği toplam puan ortalamasının 111.89±21.21 ve Kontraseptif Niyet Ölçeği toplam puan ortalamasının 4.53±3.55 olduğu belirlenmiştir. Kadınların Doğurganlığa Yönelik Tutumları Ölçeği ile Aile Planlaması Tutum Ölçeği ve Kontraseptif Niyet Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında zayıf düzeyde istatistiksel olarak negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu (0.2

Abstract:
Aim: The aim of this study is to determine the attitudes of married women towards fertility and family planning, their intention to use contraceptive methods, the affecting factors and the relationship between them.
Material and method: This descriptive and cross-sectional study was conducted between April 10, 2018 and July 22, 2019, in Family Health Centers located in the central districts of Ipekyolu, Tusba and Edremit of Van Provincial Health Directorate. The population of the study consisted of 144.779 married women in the 15-49 age group living in the central districts of Ipekyolu (75.028), Tusba (37.610) and Edremit (32.141) of Van Metropolitan Municipality. The sample size of the study was calculated according to the sampling formula used in cases where the number of people in the universe is known and it was understood that 598 people should be reached. In determining the sample; stratified sampling method was used for the number of people to be taken from family health centers. 610 women who applied to the relevant Family Health Centers between March 1 and April 30, 2019 and met the criteria for inclusion, were included in the study by simple random sampling method. In the data collection, "Personal Information Form", "Women's Fertility Attitude Scale", "Family Planning Attitude Scale" and "Contraceptive Intention Scale" were used. Data were analyzed by independent samples t test, one way analysis of variance (ANOVA), Kruskal Wallis test and Pearson correlation analysis.
Results: It was found that the mean age of women was 31.76±7.08, and 60% were primary school graduates, while the mean number of pregnancies was 3.39±2.50 and the number of living children was 2.75±1.98. It was found that 36.7% of women had at least one unintended pregnancy before, and 37% had spontaneous abortion at least once before whereas 39.2% of them did not use a family planning method at present. The total score average of the Women's Fertility Attitudes Scale was 70.49±9.73, and the average score of the Family Planning Attitude Scale was 111.89±21.21 and also the total score average of the Contraceptive Intent Scale was 4.53±3.55. There was a statistically significant negative correlation between the total score means of the Women's Fertility Attitude Scale and the Family Planning Attitude Scale and Contraceptive Intent Scale (0.2