Aşağı Melet Irmağı'nda (Ordu) yaşayan bıyıklı balık (Barbus tauricus Kessler, 1877)'ın yaş, büyüme ve otolit biyometrisinin belirlenmesi
Determination of age, growth and otolith biometry of crimean barbel (Barbus tauricus Kessler, 1877) inhabiting the Lower Melet River (Ordu)
Yazar: SEDA KONTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. DERYA BOSTANCI
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu araştırmada, Melet Irmağı'ndan Temmuz 2010 - Ekim 2011 tarihleri arasında yakalanan 350 adet bıyıklı balık (Barbus tauricus Kessler, 1877) bireyinin yaş ve eşey kompozisyonu, boy ve ağırlık dağılımları, yaş-boy, boy-ağırlık ilişkileri, kondisyon faktörü ve otolit biyometrisi incelenmiştir. Örneklerin % 45,5'i dişi, % 45,5'i erkek ve % 9'u cinsiyeti belirlenemeyen bireylerden oluşmaktadır. Tüm bireylerin çatal boy ve ağırlıkları sırasıyla 6,575-21,3 cm ve 4,03-122,83 g arasında dağılım göstermektedir. Tüm örnekler için boy-ağırlık ilişkisi W=0,016ÇB2,904; ortalama kondisyon faktörü değeri ise 1,2653 olarak hesaplanmıştır.Yaş tayininde kullanılabilecek en güvenilir kemiksi yapının belirlenmesi amacıyla pul, omur, asteriskus ve lapillus otolitleri alınmıştır. Bu yapılar bir okuyucu tarafından üç kez analiz edilmiştir. Güvenilir kemiksi yapının tespit edilmesinde yüzde uyum, ortalama yüzde hata ve değişim katsayısı kullanılmıştır. En yüksek yüzde uyum (% 68,3), en düşük ortalama yüzde hata (% 5,14) ve değişim katsayısı (% 9,74) omur için elde edilmiştir. Bu nedenle, Melet Irmağı'ndaki bıyıklı balıkların yaş tayini için en güvenilir kemiksi yapının omur olduğu belirlenmiştir. Dişi bireyler I-V, erkek bireyler I-IV arası yaşlarda tespit edilmiştir. Tüm örnekler için von Bertalanffy büyüme denklemi Lt = 25,6 [ 1-e-0,3339 (t+0,0204)] olarak saptanmıştır.B. tauricus'un otolit morfolojisi ve biyometrisinin belirlenmesi amacıyla asteriskus ve lapillus otolitleri çıkarılmıştır. Otolit ağırlığı (g), boyu (mm), genişliği (mm), çevresi (mm), alanı (mm2) sağ ve sol otolit çiftlerinde ölçülmüştür. Sağ asteriskus otolitleri sol eşlerinden daha büyük ve aralarındaki farklılık önemlidir (P<0,05). Bu veriler kullanılarak sağ asteriskus otolitleri için otolit şekil faktörü, yuvarlaklık ve OB/OG oranı değerlendirilmiştir. Şekil faktörü, yuvarlaklık ve OB/OG oranı için belirlenen değerler sırasıyla 0,7695, 0,7141 ve 1,2343 olarak hesaplanmıştır.Bu çalışma ile ilk kez bir Cyprinid balık türünde otolitlerin dişi ve erkek bireylerde sağ ve sol çiftlerinde büyüklük farklılığı olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Bıyıklı Balık, Barbus tauricus, Yaş Tayini, Omur, Asteriskus Otolit Biyometrisi

Abstract:
In this research, age and sex composition, length and weight distributions, age-length, length-weight relationships, condition factor and otolith biometry of totally 350 crimean barbel (Barbus tauricus Kessler, 1877) individuals, caught from Melet River between July 2010 - October 2011, were analysed. Sex composition was 45.5 % female, 45.5 % male and 9 % undetermined. Fork length and weight of the all specimens between 6,575-21,3 cm and 4,03-122,83 g, respectively. Length-weight relationship was established as W=0,016ÇB2,904; mean condition factor was calculated as 1.2653 for all fishs.Scales, vertebrae, asteriscus and lapillus otoliths were removed in order to determine most reliable bony structure for ageing. This structures were analysed three times by one reader. Percent agreement, avarage percent error and coefficient of variation were used to determine reliable bony structure. The highest percent agreement (68.3 %), the lowest avarage percent error (5.14 %) and coefficient of variation (9.74 %) were obtained for vertebra. Hence, it was determined that vertebra is the most reliable ageing structure for crimean barbel in Melet River. It was found that females were I-V years old and males were I-IV years old. For all fish, von Bertalanffy growth equation was established as Lt = 25,6 [ 1-e-0,3339 (t+0,0204)].In order to determine otolith morphology and biometry of B. tauricus was removed asteriscus and lapillus otoliths. It was evaluated otolith weight (g), length (mm), width (mm), perimeter (mm) and area (mm2) for right and left otoliths. Right asteriscus otoliths was bigger than left asteriscus otoliths and this difference was important (P<0,05). Formfactor, roundness and aspect ratio for right asteriscus otoliths were evaluated with this data. The determined values for formfactor, roundness and aspect ratio was 0,7695, 0,7141 ve 1,2343, respectively.It was determined that right and left otoliths has size difference for female and male individuals for a Cyprinid fish species at first with this study.Key Words: Crimean barbel, Barbus tauricus, Age Determination, Vertebra, Asteriscus Otolith Biometry