Dijital çağ ve müzeler: Müzelerde dijital hikaye anlatımı
Digital age and museums: Digital storytelling in museums
Yazar: ECE SU MERCANGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. BARIŞ GÜR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzecilik Ana Bilim Dalı / Müzecilik Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzecilik = Museology

Özet:
İnsanlar yüzyıllardır içinde bulundukları dünyayı hikayeler aracılığıyla
anlamlandırmıştır. Müzeler de tıpkı onları tasarlayıp yaratmış olan insanlar
gibi koleksiyonlarında yer alan objeleri güçlü hikayelerle desteklemiş ve
zenginleştirmişlerdir. Günümüzde gerek güncel müzeciliğin gerekse de pandemi
döneminin etkileriyle, müzeler kendilerini bir dönüm noktasında bulmuşlardır.
Uzun aylar boyunca pandemi sebebiyle toplumla fiziksel bağları kopan
müzelerin çoğu, çözümü dijital uygulamalarla sağlamışlardır. Bu dijital
uygulamalara verilebilecek başarılı örneklerden birisi de dijital hikaye
anlatıcılığıdır.
Bu çalışmayla, pandemi döneminin etkileri ve güncel müzecilik
yaklaşımları göz önünde bulundurularak müzelerde dijital hikaye anlatıcılığına
örnekler üzerinden genel bir bakış açısı sunulması; dijital hikaye anlatıcılığının
etkileşim, katılım ve empati gibi başlıklar noktasında ne derece etkili
olabileceğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Tezin kapsamı dahilinde; ilk
bölümde müzelerin tarihsel geçmişi ve güncel durumları üzerine bir anlatım
gerçekleştirilmiştir. Sonraki bölümde müzelerde dijital hikaye anlatıcılığının
kavramsal olarak değerlendirilmesi, uygulama aşamalarının ve güncel
uygulama yöntemlerinin aktarılması söz konusu olmuştur. Tezin son
bölümünde araştırmacı tarafından başarılı bulunan dört dijital hikaye anlatım
örneği detaylı bir şekilde değerlendirilmiş ve son kısımda araştırmacının
kendisi tarafından yaratılmış olan bir dijital hikaye anlatım örneğine yer
verilmiştir.v
Bu tez kapsamında alanyazın taraması, müzelerde bulunan dijital hikaye
anlatım örneklerinin tespiti için gerçekleştirilen çevrim içi araştırmalar ve
çeşitli kültür kuruluşlarının bu konu üzerine yapmış olduğu projelerin analizi
tercih edilmiş olan yöntemler arasında yer almıştır. Son bölümde
değerlendirmeye tabi tutulmuş ve çeşitli grafiklerle desteklenmiş olan dijital
hikaye anlatım örnekleri araştırmacının imkanları dahilinde ulaşabildiği tüm
başarılı örnekleri kapsamakta olup, bu verilerin ilerleyen yıllarda değişiklik
göstermesi söz konusu olabilir.
Tez konusunun incelenmesi sonucunda dijital hikaye anlatıcılığının
katılım, empati ve etkileşim noktalarında müzeler tarafından halihazırda tercih
edilmekte olan bir yöntem olduğu tespit edilmiştir. Bu durumu destekleyecek
şekilde, belirtilen başlıklarla ilişkili örneklerin incelenmesi sonucunda, dijital
hikaye anlatıcılığının bu kavramları aktarmak adına başarılı bir uygulama şekli
olabileceğine karar kılınmıştır. Bu çalışma aracılığıyla, müzelerde dijital hikaye
anlatıcılığının uygulanmasına ve ilkelerine ilişkin paylaşılmış olan bilgilerin
alanyazına büyük katkısı olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Dijital Hikaye Anlatımı, Dijitalleşme, Müze Teknolojileri,
Katılımcı Müze, İnteraktif Müze.

Abstract:
For centuries, humans have made sense of the world through stories.
Museums, just like the humans which designed and created them, have enriched
and supported their collections with powerful stories. Nowadays, museums find
themselves at a crossroad due to the effects of both contemporary museology
practices and current pandemic. Most of the museums which couldn't have
physical connections with the society due to the pandemic, have provided the
solution with digital applications. One of the successful examples for such digital
applications is digital storytelling.
The aim of this study is providing an overview on digital storytelling
examples with the consideration of the effects of the pandemic period and
contemporary museological approaches, and also to evaluate how effective
digital storytelling can be in terms of museum interaction, participation and
empathy. Within the scope of this thesis; in the first part, the historical
background and the current situation of museums was explained. In the next
part, the conceptual evaluation of digital storytelling have taken place, also the
application process and contemporary application ways have been presented. In
the last part of this thesis, four successful examples according to the researcher
were evaluated in detail and later a digital storytelling example which created
by the researcher herself was included.
Within the context of this thesis preferred methods were; literature
review, online research to find digital storytelling examples in museums, and
analysis of projects about the selected topic. In the last part, researcher sharedvii
every successful digital storytelling example which that can be found within the
limits, and these examples got evaluated and supported with various graphics. It
is possible that, those datas may change in the coming years.
As a result of the examination of the thesis topic, it has been determined
that digital storytelling is a application way which is already preferred by
museums in terms of participation, empathy and interaction. In behalf of this
situation, as a result of examining examples of topics which are related to these
concepts, it has been decided that digital storytelling can be a successful way to
convey the selected concepts. Through this research, it is thought that the
information shared about the application ways and the principles of digital
storytelling in museums will make a great contribution to the museology field.
Keywords: Digital Storytelling, Digitalization, Museum Technologies,
Participatory Museum, Interactive Museum.