Eskişehir'deki yerel magazin basınının ekonomi politiği:  
Follow ve Motto dergileri örnekleri
Political economy of local magazine press in Eski̇şehi̇r:  
Examples of Follow and Motto
Yazar: NURSEN AYDIN
Danışman: PROF. DR. ERDAL DAĞTAŞ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Basın ve Yayın Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Dergiler = Magazines ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Eskişehir = Eskişehir ; Magazin = Magazine ; Magazin dergileri = Magazine journals ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Tüketim kültürü = Consumption culture ; Yerel basın = Local press

Özet:
Türkiye basınında yaygınlaşan magazin kavramının yerel basındaki yansımalarının, 1980'li yıllardan itibaren değişen ekonomik, siyasi ve kültürel yapısıyla ilişkilendirilerek irdelenmesi bu çalışmanın sorunsalını oluşturmaktadır. Bununla birlikte, Eskişehir yerel magazin basınının üretim ve metin boyutunda incelenmesi de çalışmanın sorunsalı kapsamındadır. Eleştirel ekonomi politik yaklaşım çerçevesinde oluşturulan bu çalışma, Eskişehir'de yayımlanan magazin dergilerinin üretim koşullarını ve içeriklerini çözümleyerek; yerel düzeyde işleyen magazin haberciliğini ve anlayışını sorgulamayı amaçlamaktadır. Çalışmada, öncelikle ekonomi politik bilimin temelleri ve eleştirel ekonomi politiğin medyaya yaklaşımı değerlendirilmiştir. Ardından, medyadaki ekonomi politik dönüşüm ve magazini önceleyen dinamikler, 1980'li yıllardan sonra uygulanan neo-liberal politikalar, tüketim kültürü ve yaşam biçimleri ekseninde tartışılmıştır. Çözümleme kısmında ise, çalışmanın temel amacı çerçevesinde belirlenen araştırma sorularına yanıtlar aranmıştır. Bu doğrultuda, Eskişehir'de yayımlanan magazin dergileri (Follow ve Motto) nitel çözümleme yöntemiyle incelenmiştir. Bu kapsamda, dergilerin üretim süreci ve içeriklerine ilişkin sektör analizi ve metin çözümlemesinden yararlanılmıştır. Sektör analizi yoluyla her iki derginin editöryal kadrolarıyla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelerden elde edilen bulgular, dergilerin üretim aşamasına ilişkin belirlenen beş başlık çerçevesinde yorumlanmıştır. Bunun yanı sıra, metin çözümlemesi tekniğiyle dergi içeriklerini belirleyen konu ve aktörlerin sunumları incelenmiştir. Metin çözümlemesinden elde edilen bulgular, sektörden elde edilen verilerle de desteklenerek beş başlık altında yorumlanmıştır. Sonuç olarak, tekelci bir medya yapılanması içerisinde olan Follow ve Motto dergilerinin içeriklerinin reklam ve kâr kaygısıyla üretildiği sonucuna varılmıştır. Bu şekilde dergilerin tektipleşen içeriklerinde, Eskişehir'deki üst ve üst orta sınıfa üye kişilerin yaşam biçimlerini ve tüketim alışkanlıklarını özendiren ve tüketim kültürünün sürekliliğini destekleyen bir ideolojik üretim gerçekleştirilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Eleştirel ekonomi politik, neo-liberal politikalar, tüketim kültürü, yaşam biçimleri, magazin, yerel magazin basını.

Abstract:
The reflections of the concept of magazine which has become widespread in the Turkish press in the local press, and their examination in correlation with the economic, political and cultural changes since the 1980s constitutes the problematic of this study. In addition, the problematic of this study involves the examination of the production and text dimension of the local magazine press in Eskişehir. This study is formed within the frame of critical political economy approach by analyzing the production conditions and the content of the magazines published in Eskişehir; and it aims to question the functioning and understanding of journalism at the local level. In this study, basics of political economy science and critical political economy approach to media was evaluated. Then, the political economy transformation in media and dynamics, which prioritizes the magazine, are discussed in the axis of neo-liberal policies that are applied after the 1980s, consumer culture and lifestyles. The research questions that were identified within the frame of the main purpose of the study was searched answers. In this regard, Follow and Motto magazines, published in Eskişehir, were analyzed by qualitative analysis method. In this context, sector analysis and text analysis have been used for the production process and contents of magazines. Semi-structured in-depth interviews were conducted with the editorial staff of both magazines through sector analysis. The findings obtained from the interviews explicated within the frame of five headings, which were identified in accordance with the production phase of magazines. In addition to this, representation of the actors and the subject that determine the magazine contents were examined by text analysis technique. The findings obtained through the text analysis technique have been interpreted under five headings and the findings have been supported with data that were obtained via the sector. As a result, it was concluded that Follow and Motto magazines are in monopolistic media structuring and their contents are produced with advertising and profit concerns. In this way, the monotyped contents of the magazines practice an ideological production which supports the continuity of consumer culture and encourage consumption patterns and lifestyles of people which are from upper and upper-middle class in Eskişehir.


Keywords: Critical political economy, neo-liberal policies, consumer culture,lifestyles, magazine, local magazine press.