Türkiye'de kamusal nakdi yardımların maddi yoksunluk üzerine etkisi: Bir mikroekonometri uygulaması
The effect of public cash benefits on material deprivation in Turkey: A microeconometric application
Yazar: ZELİHA SEMRA KILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZNUR ÖZDAMAR GIOVANIS
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Devlet yardımı = State aid ; Engellilik = Disability ; Nakdi yardım = Financial aid ; Yoksunluk = Deprivation ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Tez çalışmasında öncelikle "TÜİK 2013-2017 Gelir ve Yaşam Koşulları Anketi Havuzlanmış Yatay Kesit Veriseti" kullanılarak ve yaşam standardı yaklaşımı takip edilerek, engelli bireylerin engelli olmayan bireyler, işsiz bireylerin ise çalışan bireylerle aynı yaşam standardına sahip olmaları ve onlardan daha fazla maddi yoksunluk çekmemeleri için katlanmaları gereken bireysel maliyet ölçülmüştür. Elde edilen bulgular engelli bireylerin engelli olmayan bireyler ile aynı yaşam standardına ulaşabilmeleri için fazladan aylık 2323TL'ye, işsiz bireylerin ise çalışanlarla aynı yaşam standardına ulaşabilmeleri için fazladan aylık 1310TL'ye ihtiyaç duyduklarını göstermiştir. Bu sonuç temelinde, tez çalışması ayrıca devletin engelli bireylere ödediği sakatlık, hastalık ve malüllük ödenekleri ve işsiz bireylere sağladığı işsizlik ödenekleri gibi kamusal nakdi yardımların maddi yoksunluk üzerine etkisini analiz etmiştir. Kullanılan verisetinde doğrudan maddi yoksunluğa ilişkin bir değişken olmadığından, TÜİK'in 2013 yılından itibaren "Gelir ve Yaşam Koşulları Anketi'nde" sormaya başladığı maddi yoksunluk ile ilgili sorulardan bir endeks yaratılarak, bu endeks analizlerde bağımlı değişken olarak kullanılmıştır. Maddi yoksunluk üzerinde etkinliği araştırılan kamusal yardımlardan işsizlik ödeneklerinin işsiz bireylerin maddi yoksunluğunu azaltmada etkin olduğu, ancak bu etkinin çok düşük olduğu bulunmuştur. Engellilik ödenekleri olarak yapılan kamusal yardımların ise engelli bireylerin maddi yoksunluğunu azaltmada etkin olmadığı ortaya koyulmuştur. Tüm bu bulgular ilgili kamusal yardım ve ödeneklerin sayısal anlamda iyileştirilmesi gerektiğini göstermiştir.

Abstract:
In the thesis study, firstly, using "TURKSTAT 2013-2017 Income and Living Conditions Survey Pooled Cross-Sectional Dataset" and following the standard of living approach, the individual cost, which the disabled people and the unemployed should bear to not to suffer from material deprivation and to have the same living standards as non-disabled individuals and the employed individuals, is calculated. Findings showed that disabled individuals need an additional 2323 TL per month to reach the same standards of living as non-disabled individuals, while unemployed individuals need an additional 1310 TL per month to reach the same standards of living as employees. On the basis of these results, the thesis study also analyzed the impact of the public cash benefits, such as disability, illness and unemployment benefits, on material deprivation. Since there is no variable called "material deprivation" in the data set used, an index is created from the questions related to material deprivation that TURKSTAT initiated to give place in the "Income and Living Conditions Survey" since 2013 and this index is used as the dependent variable in the analyses. It has been found that unemployment benefits, which are among the public cash benefits is effective in reducing the material deprivation of unemployed individuals, but the estimated effect is very low. Moreover, it has been revealed that public benefits transfers as disability allowances is not effective in reducing the material deprivation of people with disabilities. Overall findings show that the amount of the related public benefits and allowances should be increased numerically.