8. sınıf öğrencilerinin problem çözme süreçlerindeki üstbilişsel düzenlemeleri
8th grade students' metacognitive regulations in problem solving processes
Yazar: ELİF VERDA ERKAN
Danışman: DOÇ. DR. SEMİHA KULA ÜNVER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Problem çözme = Problem solving ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu çalışmanın amacı 8. sınıf öğrencilerinin problem çözme süreçlerinde gösterdikleri üstbilişsel düzenleme becerilerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda tez çalışması nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması ile yürütülmüştür. Katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan ölçüt örnekleme ile seçilmiştir. İki düşük, iki orta ve iki yüksek başarılı olmak üzere 6 sekizinci sınıf öğrencisinden oluşan çalışma grubu kendini iyi ifade edebilen öğrencilerden oluşturulmuştur. Çalışmanın verileri 2 kolay, 2 orta ve 2 zor olmak üzere 6 rutin olmayan problemin öğrenciler tarafından çözülmesi ile elde edilmiştir. Her bir öğrenci çözümünü bireysel olarak gerçekleştirmiş ve bu süreç araştırmacı tarafından gözlemlenmiş, video ve ses kaydına alınmıştır. Araştırmanın verilerinin analizi içerik analiziyle gerçekleştirilmiştir. Kamera ve ses kayıtları öncelikle transkript edilerek veri analizi sürecine hazır hale getirilmiş ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Öğrencilerin problem çözme süreçlerindeki üstbilişsel düzenlemeleri, araştırmacının yaptığı araştırmalar sonucu ortaya koymuş olduğu çerçeve ile analiz edilmiştir. 
Çalışmada elde edilen verilerden; başarı düzeyi fark etmeksizin tüm öğrencilerin üstbilişsel düzenleme becerisi gösterdikleri görülmüştür. Bununla birlikte başarı düzeyi arttıkça problem çözme sürecindeki üstbilişsel becerilerin nispeten arttığı söylenebilir. Öğrencilerinin tahmin becerisinde en çok önemli bilgileri belirleyebildikleri gözlemlenmiştir. Ancak problemde sorulanı yazmada geri planda kaldıkları görülmüştür. Planlama becerisinde öğrencilerin problemlere uygun çözüm yolu belirleyebildikleri, ancak öğrencilerin çözümlerini hedeflere ayırmaya daire eğilimlerinin olmadığı görülmüştür. İzleme becerisinde ise öğrenciler genel anlamda hesaplamaları doğru yapmıştır, bununla birlikte bütün seçenekleri göz önünde bulundurmamaları dikkat çekmiştir. Değerlendirme basamağında, problemi çözdükten sonra başarı düzeyi yüksek olan öğrencilerin çözümlerini değerlendirmeye daha yatkın oldukları, düşük ve orta düzeyde başarılı öğrencilerin ise problemi çözemediklerinde diğer problemi çözmeye geçiş yapma davranışını daha fazla gösterdikleri gözlemlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the metacognitive regulation skills of 8th grade students in problem solving processes. For this purpose, the thesis was conducted with a case study, which is one of the qualitative research methods. Participants were selected by criterion sampling, which is one of the purposeful sampling methods. The study group, consisting of six eighth grade students, two low, two medium and two high achievers, was composed of students who could express themselves well. The data of the study were obtained by solving 6 non-routine problems (2 easy, 2 medium and 2 difficult) by the students. Each student solved the problems individually and this process was observed, video and audio recorded by the researcher. The data of the study were analyzed by content analysis. The video and audio recordings were first transcribed and made ready for the data analysis process and then subjected to content analysis. Students' metacognitive regulations in problem solving processes were analyzed with the framework put forward by the researcher as a result of his research.
From the data obtained in the study, it was seen that all students showed metacognitive regulation skills regardless of their achievement level. However, it can be said that as the achievement level increases, metacognitive skills in the problem solving process relatively increase. It was observed that the students were mostly able to determine the most important information in the estimation skill. However, it was observed that they were behind in writing what was asked in the problem. In the planning skill, it was observed that students were able to determine appropriate solutions to problems, but students did not have a tendency to divide their solutions into goals. In the monitoring skill, students generally made the calculations correctly, but it was noteworthy that they did not consider all options. In the evaluation step, it was observed that students with high achievement levels were more likely to evaluate their solutions after solving the problem, while students with low and medium achievement levels were more likely to switch to solving the next problem when they could not solve the problem.