Allium cepa L. (soğan)'da fenoksietanol'ün toksik etkileri
Toxic effects of phenoxyethanol in allium cepa (onion) L.
Yazar: MEHMET ÇAĞRI AKGÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. KÜLTİĞİN ÇAVUŞOĞLU
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Genetik = Genetics

Özet:
Bu çalışmada, özellikle kozmetik sektöründe yaygın olarak kullanılan Fenoksietanol'ün toksik etkileri fizyolojik, sitogenetik, anatomik ve biyokimyasal parametreler yardımıyla Allium cepa L. test materyalinde araştırılmıştır. 

Çimlenme yüzdesi, kök uzunluğu ve ağırlık kazanımı fizyolojik parametreler, mikronukleus (MN), kromozomal anormallik ve mitotik indeks (MI) sayıları sitogenetik parametreler, kök ucu meristematik hücre hasarları anatomik parametreler ve malondialdehit (MDA) düzeyi ile süperoksit dismutaz (SOD) ve katalaz (KAT) aktivitesi ise biyokimyasal parametreler olarak kullanılmıştır. Kontrol grubundaki bulblar çeşme suyu, uygulama grubundaki bulblar ise Fenoksietanol'ün 2,5, 5,0 ve 10 mM dozlarıyla, 72 saat süresince muamele edilmişlerdir. 

Sonuçta, Fenoksietanol maruziyeti ölçülen fizyolojik parametrelerin tamamında bir azalışa, kromozomal anormallik ile MN sayılarında bir artışa ve MI'de ise bir azalmaya neden olmuştur. Ayrıca, Fenoksietanol'ün her üç dozunda da MDA düzeylerinde artış, SOD ve KAT aktivitelerinde ise 2,5 ve 5,0 mM dozlarında artış, 10 mM dozunda ise tekrar bir azalış tespit edilmiştir. Diğer yandan, Fenoksietanol uygulaması A. cepa kök ucu meristem hücrelerinde nekroz, hücre deformasyonu ve korteks hücre duvarında kalınlaşma gibi anatomik hasarlara sebep olmuştur. 

Sonuç olarak, A. cepa test materyalinin Fenoksietanol'ün toksik etkilerini belirlemede güvenilir bir biyo-belirteç olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the toxic effects of Phenoxyethanol, which is widely used in cosmetic industry, has been investigated in Allium cepa L. test material by means of physiological, cytogenetic, anatomical and biochemical parameters. 

Germination percentage, root length and weight gain physiological parameters, micronucleus (MN), chromosomal abnormality and mitotic index (MI) numbers cytogenetic parameters, root end meristematic cell damage anatomical parameters and malondialdehyde (MDA) levels and superoxide dismutase (SOD) and catalase (CAT) activity were used as biochemical parameters. The bulbs in the control group were treated with tap water and the bulbs in the treatment group were treated with 2,5, 5,0 and 10 mM doses of Phenoxyethanol for 72 hours. 

Consequently, exposure to Phenoxyethanol resulted in a decrease in all measured physiological parameters, an increase in the number of MNs with chromosomal abnormality, and a decrease in MI. In addition, an increase in MDA levels in all three doses of Phenoxyethanol, an increase in SOD and CAT activities in 2,5 and 5,0 mM dose and a decrease in 10 mM dose were detected. Furthermore, administration of phenoxyethanol resulted in anatomical damage such as necrosis, cell deformation and thickening of the cortex cell wall in root tip meristem cells of A. cepa.

As a result, A. cepa test material was found to be a reliable biomarker to determine the toxic effects of Phenoxyethanol.