Hiperbarik oksijen tedavisinin diyabetes mellitus tanılı hastalarda myokardiyal repolarizasyon parametrelerine etkisi: Elektrokardiyografik bir çalışma
The effect of hyperbaric oxygen therapy on myocardial repolarization parameters in patients with diabetes mellitus:An electrocardiographic study
Yazar: TUBANUR BALTA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİN GAMZE SÜMEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Sultan Abdülhamid Eğt. ve Arş. Hast. / Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Deniz ve Sualtı Hekimliği = Marine and Underwater Medicine ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Aritmi-kardiyak = Arrhythmia-cardiac ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; Hiperbarik oksijenasyon = Hyperbaric oxygenation ; Repolarizasyon = Repolarization

Özet:
Amaç
Bu çalışmada Hiperbarik Oksijen Tedavisinin (HBOT) diyabetes mellitus tanılı hastalarda aritmi riskinin öngörülmesinde önem taşıyan elektrokardiyografik repolarizasyon parametrelerine yönelik orta vadeli etkilerini araştırmak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem
Prospektif kohort çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Tıp Fakültesi Sultan 2. Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Uygulama Hastanesine Haziran 2021- Kasım 2021 tarihleri arasında başvurmuş Diyabetes Mellitus (DM) tanısı olan, HBOT endikasyonu bulunup çalışma sürecince en az 10 ardışık tedaviye devam eden ve çalışmaya katılmayı kabul eden 18-80 yaş aralığındaki 45 hasta dahil edildi.Tüm hastaların tedaviye başlamadan 10 gün önce rutin olarak bakılan elektrokardiyografi (EKG) tetkiki, rutin bakılan kanda biyokimyasal belirteçler değerlendirildi.Hiperbarik oksijen tedavisi başlamadan önceki gün elektrokardiyografi tetkiki tekrarlandı ve ardışık 10 seans HBOT aldıktan sonra tekrarlanan EKG'ler için ayrı ayrı kardiyak repolarizasyon parametreleri hesaplandı.
Çalışmada elde edilen istatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM SPSS Statistics 21.0 ve MS-Excel 2013 programları kullanılmıştır.
Bulgular
Çalışmaya dahil olan hastaların %24.4'ü(n=11) kadın, %75.6'sı(n=34) erkektir. Çalışmaya katılan tüm hastaların DM tanısı varken HBOT'ye alınma tanılarının ise %86.7'si(n=39) diyabetik ayak,  %2.2'si(n=1) malign otitis eksterna, %6.6'sı(n=3) kemiğin idiopatik avasküler nekrozu(AVN), %4.4'ü(n=2) diyabete bağlı ayak dışındaki uzuvlarda iyileşmesi gecikmiş yara olduğu saptanmıştır.
RR intervallerinin HBOT öncesi ve 10 seans HBOT sonrası iki ölçümü karşılaştırıldığında her iki ölçüm arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (Z=-3.292, p=0.001). Kalp hızı ortalamalarının HBOT öncesi ve 10 seans HBOT sonrası iki ölçümü karşılaştırıldığında her iki ölçüm arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (t=3.746, p=0.001).Kalp hızı düşüşü ve koroner arter hastalığı arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir bağ ilişkisi bulundu (p=0.022).
QT dispersiyonu, QTc dispersiyonu, Tp-e dispersiyonu, Tp-e slope dispersiyonu, QT ortalaması, QTc ortalaması, Tp-e ortalaması, Tp-e slope ortalaması parametreleri arasında HBOT öncesi ve 10 seans HBOT sonrası iki ölçüm karşılaştırıldığında her iki ölçüm arasında istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik izlenmedi (p>0.05).
Sonuç
Hiperbarik oksijen tedavisinin DM tanılı hastalarda kalp hızı ve RR intervali üzerine etkisinin tedavi seansı sonrasında bir süre daha devam ettiği saptandı. Kalp hızı düşen hastalar ile koroner arter hastalığı varlığı arasında anlamlı bir bağ olduğu saptandı.HBOT'nin kalp hızını düşürücü bu etkisi DM'li hastalarda kalp hızının artışıyla ilişkili olan malign ventriküler aritmiler ve ani kardiyak ölüm gibi komplikasyonların azalmasını sağlayabilir. Ayrıca HBOT, ventiküler repolarizasyon parametrelerinin yeni belirteçleri ile değerlendirildiğindeanlamlı bir değişiklik olmaması HBOT'nin diyabetli hastalarda ek bir stres faktörü oluşturmadığını düşündürebilir.
Anahtar Kelimeler: Hiperbarik Oksijen Tedavisi, Diyabetes Mellitus, Elektrokardiyogram, Aritmi

Abstract:
Aim
In this study, it was aimed to investigate the medium-term effects of Hyperbaric Oxygen Therapy (HBOT) on electrocardiographic repolarization parameters, which are important in predicting the risk of arrhythmia in patients with diabetes mellitus.
Materials and methods
Study participants who were admitted and diagnosed with diabetes to the department of Underwater and Hyperbaric Medicine at the Istanbul Sultan 2. Abdulhamid Han Training And Research Hospital Underwater and Hyperbaric Medicine between June 2021 and November 2021 with an indication for HBOT were included in this prospective cohort study. Forty-fivestudy participants between the ages of 18-80years who were diagnosed with Diabetes Mellitus (DM), had HBOT indication, at least 10 completed study treatment sessions, and agreed to participate in the study were included.Electrocardiography (ECG) examination, which was routinely checked 10 days before the start of study treatment, and biochemical markers in routine blood were evaluated in all patients. The electrocardiographic examination was repeated the day before the start of the hyperbaric oxygen therapy, and the cardiac repolarization parameters were calculated separately for the repeated ECGs after receiving 10 consecutive sessions of HBOT.
IBM SPSS Statistics 21.0 and MS-Excel 2013 programs were used for statistical analyzes and calculations obtained in the study.
Results
            Of the patients included in the study, 24.4% (n=11) were female and 75.6% (n=34) were male. While all patients included in the study had a diagnosis of DM, 86.7% (n=39) of the diagnoses of HBOT were diabetic foot, 2.2% (n=1) malignant otitis externa, 6.6% (n=3) idiopathic avascular necrosis of bone (AVN) and 4.4% (n=2) delayed healing wounds on limbs other than the foot due to diabetes.
When the two measurements of RR intervals before HBOT and after 10 sessions of HBOT were compared, a statistically significant difference was found between both measurements (Z=-3.292, p=0.001). When the two measurements of the mean heart rate before HBOT and after 10 sessions of HBOT were compared, a statistically significant difference was found between both measurements (t=3.746, p=0.001). A statistically significant correlation was found between decrease in heart rate and coronary artery disease (p=0.022 ).When the parameters of QT dispersion, QTc dispersion, Tp-e dispersion, Tp-e slope dispersion, QT mean, QTc mean, Tp-e mean, Tp-e slope mean parameters before HBOT and after 10 sessions of HBOT were compared, nosignificant change was observed between the two measurements (p>0.05).
Conclusion
It was determined that the effect of hyperbaric oxygen therapy on heart rate and RR interval in DM patients continued for a while after the treatment session. It was found that there was a significant correlation between the patients with decreased heart rate and the presence of coronary artery disease. This heart rate-lowering effect of HBOT may reduce complications such as malignant ventricular arrhythmias and sudden cardiac death, which are associated with increased heart rate in patients with DM. In addition, the absence of a significant change when HBOT was evaluated with new markers of ventricular repolarization parameters may suggest that HBOT does not create an additional stress factor in diabetic patients.
Keywords: Hyperbaric Oxygen Therapy,Diabetes Mellitus, Electrocardiogram, Arrhythmia