2018-2021 tarihleri arasında "sinir sistemi" yaralanması nedeniyle "çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü tespit işlemleri yönetmeliği cetveli"ne göre maluliyet raporu düzenlenmiş olguların Amerikan Tıp Birliği (American Medical Association) yaralanma kılavuzuna göre değerlendirilmesi
Between 2018-2021, comparison of disability caused by the nervous system throughcases with American Medical Association injury guide and current "capacity to work and vocational disability rates detection operations regulations"and suggestions
Yazar: MEHMET SADIK YARIMAY
Danışman: PROF. DR. AYSUN BARANSEL ISIR
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Kazalar = Accidents ; Malullük = Disability ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Trafik kazaları = Traffic accidents ; Yaralanmalar-sinir sistemi = Trauma-nervous system ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yönetmelikler = Regulations

Özet:
Giriş ve Amaç: Adli Tıbba göre özürlülük; vücutta meydana gelen ya da getirilen 
yaralanmaların veya kişilerin çalıştıkları meslek ile ilgili fiziksel ve kimyasal etkenlere bağlı 
olarak meydana gelen rahatsızlıkların iyileşme döneminden sonra, olaya bağlı sekel halindeki 
arızaların, kişinin mesleği ve yaşı göz önüne alınarak değerlendirilmesidir. Bu çalışmada; 
2018-2021 tarihleri arasında sinir sistemi yaralanması nedeniyle Gaziantep Üniversitesi Adli 
Tıp Anabilim Dalında "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit 
İşlemleri Yönetmeliği"ne göre maluliyet raporu düzenlenmiş 219 olguya ait yaralanma ve 
sekellerinin uluslararası alanda kabul görmüş Amerikan Tıp Birliği(American Medical 
Assocination) Kalıcı Engellilik Değerlendirme Kılavuzuna göre yeniden değerlendirilerek
muayene ve oransal standardın sağlanmasına ışık tutmak ve uluslararası nitelikte ihtiyaç 
duyulan yeni düzenlemelere önerilerde bulunmak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: 2018-2021 tarihleri arasında sinir sistemi yaralanması olan adli 
makamların istemiyle maluliyet raporu düzenlenmiş 219 olguya ait cinsiyet, olay tarihindeki 
yaş, olay türü, olay tarihi ile değerlendirme arasında geçen süre, başvuru merkezi, yaralanma 
türü, operasyon öyküsü, epileptik nöbet geçirme öyküsü, trepenasyon operasyonu eşlik edip 
etmediği, yaralanma ve sekellerinin "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Tespit 
İşlemleri Yönetmeliği" D ve E cetveline göre oransal karşılıkları, oran tespitinde takdir 
kullanılıp kullanılmadığı retrospektif olarak tarandı ve değerlendirildi. Amerikan Tıp 
Birliği(American Medical Assocination) Kalıcı Engellilik Değerlendirme Kılavuzu 5. Baskı 
kullanılarak yeniden oransal hesaplamala yapıldı. Veriler SPSS programında değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışma kapsamında değerlendirilen 219 olgunun %69.4'ünün erkek, 
%30.6'sının kadın olduğu, en yüksek başvuru nedenini %95.89 ile trafik kazalarının 
oluşturduğu, en yüksek yaralanma oranının %44.75 ile izole kafatası yaralanmalarına ait 
olduğu, maluliyet oranı hesaplanan olguların %17.35'inin olaydan sonra en az 1 kez epileptik 
nöbet geçirdiği belirlendi. "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit 
İşlemleri Yönetmeliği" D ve E cetveli ile AMA kılavuzuna göre elde edilen fonksiyon kayıp 
oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edildi.
Sonuç: Elde edilen bulgular ışığında "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü 
Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" cetveli, birçok ülkede kullanımda olan uluslararası 
nitelikteki AMA kılavuzuna göre eksiklikler barındırmaktadır. Ülkemiz için kişinin mesleğine 
ve yaşına göre maluliyet oranının tayin edilebileceği, ancak bunu yaparken sorgulamaya ve 
takdir kullanımına mahal vermeyen, trafik kazaları, iş kazaları, meslek hastalıkları, terör, 
vazife ve harp mallüllüğü gibi durumlarda tek başına kullanılabilecek, objektif ve güncel 
normlara uygun bir kılavuz oluşturmanın en doğru yaklaşım olacağı kanaatindeyiz. 
Anahtar Kelimeler: Adli Tıp, maluliyet, yönetmelikler, AMA kılavuzu, trafik kazası

Abstract:
Introduction and Purpose: Disability according to Forensic Medicine; It is the 
evaluation of the injuries that occur or brought about in the body or the discomforts caused by 
the physical and chemical factors related to the occupation of the people, after the recovery 
period, and the sequelae failures due to the event, taking into account the profession and age 
of the person. In this study; Between 2018-2021, the injuries and sequelae of 219 cases, 
whose disability report was prepared in accordance with the "Regulation on Determination of 
the Rate of Loss of Working Power and Proficiency in Occupation," in the Department of 
Forensic Medicine, Gaziantep University, due to nervous system injury, were reported by the 
internationally accepted American Medical Association (American Medical Association). It is 
aimed to shed light on ensuring the examination and proportional standard by re-evaluating 
according to the Permanent Disability Assessment Guidelines and to make suggestions for 
new regulations that are needed internationally.
 Materials and Methods: Gender, age at the date of the incident, type of the incident, 
time between the date of the incident and the evaluation, referral center, type of injury, 
anatomical structure of the wound, history of operation, history of epileptic seizure and 
trepanasyon operation, proportional equivalents of injuries and sequelae according to the D 
and E charts of the "Capacity to Work and Vocational Permanent Disability Rates Detection 
Operations Regulations" whether discretion was used in determining the ratewere 
retrospectively scanned and evaluated for 219 randomly selected cases with nerveous injuries, 
upon the request of the judicial authorities, with a disability report between 2018-2021. 
Proportional recalculations were made using the American Medical Association Permanent 
Disability Assessment Manual, 5th Edition. The data were evaluated in the SPSS program.
Results: Of the 219 cases evaluated within the scope of the study, %69.4 were men 
and %30.6 were women, the highest reason for admission was traffic accidents with 95.89%, 
the highest injury rate was 44.75% for isolated skull injuries, 17.35% had epileptic seizure at 
least once after the event. There is a statistically significant difference between the rates of 
loss of function obtained according to the D and E charts of "Capacity to Work and 
Vocational Permanent Disability Rates Detection Operations Regulations"and the AMA 
guideline.
Conclusion: In the light of the findings, the "Capacity to Work and Vocational 
Permanent Disability Rates Detection Operations Regulations" chart contains deficiencies 
compared to the international AMA guideline, which is in use in many countries. We believe 
that it will be the best approach to create a guide in accordance with objective and up-to-date 
norms for our country, in which the disability rate can be determined according to the 
profession and age of the person, but which does not allow questioning and assessment while 
doing this; and can also be used alone in cases such as traffic accidents, work accidents, 
occupational diseases, terrorism, disability from duty and war. 
Keywords: Forensic Medicine, disability, regulations, AMA guideline, traffic 
accident