Kıyı alanlarının kent kimliğine olan yansımaları: İzmir örneği /
Yazar: DENİZ ÖZBEY
Danışman: DOÇ. DR. ASLI GÜNEŞ
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Türkiye'nin üçüncü büyük kenti olan İzmir, denizle ilişkisini yüzyıllardan beri sürdüren ve deniz ile körfezin kent yaşamında çok önemli farklılıklar yarattığı bir kıyı kentidir. Değişen gereksinimler ve dönemsel koşullar ile birlikte İzmir'in kıyı bölgesi biçimlenmiş ve bu biçimlenmeler paralelinde kent kimliğini ve kültürünü de
etkilemiştir. Bu çalışmada, kıyıda yaşanan değişimlerin İzmir'in kent kimliğine yansımaları incelenmiş ve araştırma alanı olarak seçilen kıyı bölgelerinin, tarihsel gelişim süreçlerine dayalı veriler ile yaşanan dönüşümlerin İzmir'in kent kimliği üzerine olan etkilerinin saptanması amaçlanmıştır. Çalışmada, iç körfezde yaşanan kıyı/kullanım değişimleri, Alsancak-Konak, Karşıyaka-Bayraklı, Karataş-Üçkuyular eksenlerinde irdelenmiş ancak tarihsel süreçte İzmir kent kimliğinin oluşmasında en önemli role sahip olan kent merkezi yani Alsancak-Konak aksı üzerinde yoğunlaşılmıştır. Bu çalışma ile kıyı kullanımı ve kentlerin kimliklerinin dönüşümü konusunun, İzmir kent kimliği ile ilgili literatüre katkıda bulunması hedeflenmiştir. Bu araştırma sonucunda İzmir'de, geçmişte deniz ve kıyı alanı olarak karşımıza çıkan birçok alanın artık karada yer aldığı, kıyı çizgisinin yüzyıllar boyunca sürekli
değiştiği ve her yeni yapılan dolgu ile yeni yerler, yeni mekânlar yaratılırken, eski mekânların kullanımlarının farklılaştığı, yok olduğu veya unutulduğu görülmüştür. Kıyıda yaşanan tüm değişimler, kendi simgelerini oluşturarak kent kimliğinde yansımalar oluşturmuştur. Bu nedenle özellikle İzmir kenti için, kıyıların korumasını sağlamak, kent kimliğini oluşturan öğelerin korunmasıyla eşdeğerdir. Kıyıya yapılan her müdahalenin kent kimliğine yapılan müdahale olduğu yapılan araştırmada açıkça görülmektedir. Bu durum kıyı bölgelerinin değerini bir kez daha arttırmakta ve bu
bölgelerin korunmasının ne kadar önemli olduğunu bir kez daha ortaya koymaktadır.

Abstract:
İzmir which is the third biggest city in Turkey is a coastal city that has always had a close relationship with the sea over many centuries and where sea and gulf have created many differences in urban life. Together with the changing needs and periodical circumstances, the coastline of İzmir has taken a new form and in parallel
with such formation, the identity and the culture of the city has also been affected. In this study, the reflection of changes in the coastal areas upon the city life of İzmir has been examined, and it has also been aimed to determine the effects of such transformation on the city life of İzmir based on the historical development process of the coastal areas that are chosen as research areas. In this study, the coast / usage changes in the cove within the axis of Alsancak-Konak, Karşıyaka-Bayraklı, and Karataş-Üçkuyular have been examined; however the Alsancak-Konak area which is a centre that plays the most important role in the formation of city identity of İzmir has been focused on the most. It has been targeted to contribute to the literature of İzmir city life in terms of use of coastline and transformation of city identity. It has been noted in this study that many areas which used to be by the coast are now inland, and the coastlines have changed over centuries, and the use of old areas have changed , disappeared and forgotten as the coasts have been filled, creating new spaces. All the changes in the coastal zones have created their own symbols and established their own reflections on the city identity. For this reason, especially for İzmir, the protection of coastal areas is similar to the protection of the elements that protect the city identity. It is clearly seen that every intervention to the coastline is an intervention to the identity of the city. This increases the value of the coastal zones once more and also presents the importance of the protection of such areas.