Niğde Devlet Hastanesi'nde çalışan hemşirelerin tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi
Niğde burnout of nurses working in public hospitals to determine the level
Yazar: DİLEK BOZOT KAYASAN
Danışman: PROF. DR. OSMAN CEYHAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Hastaneler-devlet = Hospitals-public ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Niğde = Niğde ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırma, Niğde  Devlet Hastanesi'nde çalışan hemşirelerin tükenmişlik düzeylerini belirlemek,  mesleki ve sosyodemografik değişkenler açısından incelemek  amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini  15/09/2014 ve  15/11/2014 tarihleri arasında Niğde Devlet Hastanesi'nde çalışan 350  hemşire oluşturmuştur. Araştırmada evrenin tamamına ulaşılması hedeflenmiş, 248 kişiye (%70.8) ulaşılmıştır. Veriler; sosyodemografik ve mesleki özellikler soru formu ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde, Shapiro Wilks Testi, Mann-Whitnay U Testi,  Kruskal Wallis Test  istatistiği , Tukey Test istatistiği kullanılmıştır. Araştırma kapsamına alınan hemşirelerin yaş ortalaması 33.1 ± 6.5 yıldır. Hemşirelerin   %79.4'ü kadın,  %46.8'i lisans mezunudur. Hemşirelerin %72.6'sı evli ve %29.4'ünün hiç çocuğu yokken %10.5'i 3 ve üzeri çocuğa sahiptir.
Hemşirelerin meslekteki görev süreleri dağılımında en yüksek oranı (%27.8) 0-5 yıl arasında çalışan hemşireler, en düşük oranı (%3.6) 26 ve üzeri yıl çalışan hemşireler oluşturmuştur. Araştırmamıza katılan hemşirelerin ortalama duygusal tükenmişlik (DT) puanları 18.5±7.4, duyarsızlaşma (D)  puanları 6.2±4.1 ve  kişisel başarı  (KB) puanları 12.1±5 olarak bulunmuştur. Yani duygusal tükenmişlik (DT) düzeylerinin yüksek, duyarsızlaşma (D) düzeylerinin orta ve kişisel başarısızlık düzeylerinin ise yüksek olduğu saptanmıştır. Hemşirelerde yaş  ilerledikçe  ve meslekteki görev süreleri artıkça tükenmişlik daha az görülmektedir. Kadın hemşirelerin tükenmişlik puanları daha yüksektir. Çalışma saatleri fazla olan ve çalışma koşullarından menmun olmayan hemşireler tükenmişliği daha çok yaşamaktadırlar. Ekonomik ve duygusal açıdan tatmin olmayan hemşirelerin tükenmişlik puanları daha yüksek bulunmuştur. 
Hemşireler, çalışma koşullarının yetersizliği, çalışma saatlerinin ve iş yükünün fazla olması, ücretlerin yeterli olmayışı gibi nedenlerden dolayı tükenmişlik  yaşamaktadırlar. Bu sonuçlar doğrultusunda, çalışma koşullarının düzeltilmesi, ekonomik yetersizliklerin giderilmesi, çalışma saatlerinin ve iş yükünün azaltılması, hizmetiçi eğitimlerin yapılması önerilebilir.

Abstract:
The research was conducted with the aim of determining the level of exhaustion of the nurses working at Niğde State Hospital  in terms of professional and socio-demographic varieties. The universe of researh is composed of 350 nurses who work at Niğde State Hospital between 15/09/2014 and 15/11/2014. The research was aimed to reach the whole universe and  248 people (70.8 %) were interviewed. The data were collected by using  questionary form of the socio-demographic and professional characteristics and Maslach Exhaustion Scale. Shapiro Wilks  Test, Mann Whitney U Test,  Kruskal Wallis Test Statistic  and Tukey Test Statistics was used at the statistical analysis of the data. The average age of the nurses who participated in the research is 33.1± 6.5 years. 79.4% of the nurses were female and 46.8%  had Bachelor's degree. 72.6 % of the nurses were married. 29.4%  had no children while 10.5% had 3 or more children. 
In the range of the service durations of the Nurses ,the highest percentage (27.8%)  is made up of those  having been working for 0-5  years and the lowest percentage (3.6%)  is made up of those having been working for 26 or more  years. The average emotional exhaustion scores of  the nurses who took part in the research  are 18.5±7.4, desensitisation scores are 6.2± 4.1 and personal success scores are 12.1±5.0. In other words, it is found out that their emotonal exhaustion levels are high, desensitisation levels are average and personal failure levels are high. When the nurses get older and their period of service in the professsion increase, exhaustion is seen less often. The exhaustion scores of female nurses are much higher. The nurses who have more working hours and are not satisfied with the working conditions are exposed to exhaustion more often. Besides, the exhaustion scores of the nurses, who are not satisfied economicaly and emotionaly, are determined much higher.
The nurses are exposed to exhaustion because of inadequate working conditions, too long working hours and  excessive work-load, low wages etc. According to these results, it can be recommended to improve working conditions, to fill  the economic inadequacy, to decrease working hours and to lighten the  workload and to participate in in-service-training