Üst gastrointestinal sistem kanama tanısı ile iç hastalıkları kliniğine yatırılan hastaların genel değerlendirilmesi
General evaluation of patients who were admitted to internal medicine clinic with upper gastrointestinal bleeding diagnosis
Yazar: NİHAL POLAT
Danışman: DOÇ. DR. ADALET ÖZÇİÇEK
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Endoskopi = Endoscopy ; Endoskopi-gastrointestinal = Endoscopy-gastrointestinal ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Mortalite = Mortality ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yatan hastalar = Inpatients ; İç hastalıkları = Internal medicine

Özet:
Üst gastrointestinal sistem (GİS) kanaması; özofagus proksimali ile 
duodenumdaki Treitz ligamenti arasındaki herhangi bir lokalizasyondan GİS 
lümeni içine olan kanamadır. Üst GİS kanaması morbidite ve mortalite oranı 
yüksek olan ve sık görülen acil bir durumdur. 
Çalışmamız Ocak 2015 – Ekim 2020 tarihleri arasında Erzincan Binali 
Yıldırım Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Kliniğine üst GİS kanama 
tanısı ile yatırılan 18 yaş ve üzeri 143 hasta üzerinde retrospektif olarak 
yapıldı. Çalışmamızda hastaların demografik özellikleri, alışkanlıkları,
başvuru şikayetleri, hemodinamik bulguları, komorbid hastalıkları, ilaç 
kullanım öyküleri, bazı laboratuvar testleri, endoskopik bulguları, uygulanan 
tedavi yöntemleri ile ilgili güncel veri elde etmek ve hastaların prognozlarını
etkileyen faktörleri araştırmak amaçlanmıştır. 
Çalışmamızda yer alan hastaların 43 (%30.1)‟ü kadın, 100 (%69.9)‟ü 
erkek cinsiyetteydi ve erkek/kadın oranı 2.3 olarak hesaplandı. Hastaların 
yaş aralığı 19-99 olup yaş ortalaması 67.3±18.8 olarak tespit edildi. 
Kadınların yaş ortalaması 75.4±15.4 iken, erkeklerin yaş ortalaması 
63.8±19.2 olarak bulundu. Olguların %41.3‟ü sigara, %2.8‟i alkol ve %4.9‟u
her ikisini de kullanmaktaydı. Hastaneye en sık başvuru şikayeti %74.8 ile 
melena olarak saptandı. Hastaların %75.5‟inin üst GİS kanamasına neden 
olabilecek ilaç kullandığı tespit edildi. Nonsteroid anti inflamatuvar ilaç ve 
aspirin kullanım oranı diğer ilaçlara (klopidogrel, düşük molekül ağırlıklı 
heparin, varfarin, yeni kuşak oral antikoagülan, kortikosteroid) göre daha 
fazlaydı. Hastaların %80.4‟ünde bir ve daha fazla komorbid hastalık mevcuttu 
ve bunlar içinde en sık %45.5 oranı ile hipertansiyon bulundu. Hastaların 
%88.1‟ine endoskopi yapılmış olup %23.8‟inde gastrik ülser, %15.4‟ünde 
duodenal ülser, %55.9‟unda pangastrit, %6.3‟ünde özofagus ülseri, 
%12.6‟sında özofajit, %7‟sinde özofageal varis, %11.2‟sinde malign kitle, iii
%5,6‟sında hiatal herni, %2.1‟inde anastamoz ülseri, %2.1‟inde MalloryWeiss yırtığı saptandı. Peptik ülserli hastaların %42.8‟inde Helikobakter pylori 
tespit edildi. Olguların %100‟üne medikal tedavi, %19.6‟sına endoskopik 
tedavi uygulandığı tespit edildi. Hastaların ortalama yatış süresi 5.9±3.6 
gündü. Mortalite oranı %2.8 olarak saptandı. 
Çalışmamız sonucunda üst GİS kanamalarının halen hayatı tehdit eden
önemli bir morbidite ve mortalite nedeni olduğunu, ileri yaş, sigara kullanımı,
ilaç kullanma öyküsü, komorbid hastalıklar ve H.pylori varlığının üst GİS 
kanaması için risk faktörü olduğunu tespit ettik. Üst GİS kanamalarında tekrar 
kanama ve ölüm riski, ayaktan veya hastaneye yatırılarak tedavi kararı ve 
prognoz açısından ön gördürücü olan risk skorlama sistemleri ile hesaplanan 
puanların yanı sıra, yüksek riskli hastaların saptanmasında bu skorlama 
sistemlerinde yer alan yaş, serum albümin düzeyi, serum üre ve kreatinin 
düzeyi, CRP gibi parametrelerin tek başına da anlamlı prognoz belirleyicileri 
olabileceğini saptadık. Üst GİS kanamalarında skorlama sistemleri 
kullanılarak hastalarda risk değerlendirmesi yapılmasının; takip, tedavi
planlaması ve prognoz açısından oldukça faydalı olacağı ve skorlama 
sistemlerinin daha yaygın kullanılması ile üst GİS kanamalarının morbidite ve 
mortalitesinin azalacağı sonucuna vardık.

Abstract:
Upper Gastrointestinal System Bleeding is defined as bleeding at any 
localization between proximal esophagus and Treitz ligament into the 
gastrointestinal lumen. Upper gastrointestinal bleeding is a common 
emergency which has high morbidity and mortality rates. 
Our study is conducted retrospectively on 143 patients aged 18 and over 
who were admitted to Erzincan Binali Yıldırım University Faculty Of Medicine 
Internal Diseases Clinic with the diagnosis of upper gastrointestinal bleeding 
between January 2015 and October 2020. In this study our aim was to obtain 
up-to-date data on demographic features, habits, complains at presentation, 
hemodinamic findings, comorbidities, drug use, laboratory tests, endoscopic 
findings, treatment of patients and to search for the factors that has an effect 
on patients's diagnosis.
In this study, 43 (30.1%) of our participants were female and 100 (69.9%) 
of our participants were male and male/female ratio was 2.3. Patients's ages 
were varied between 19-99 and average age was 67.3±18.8. Average age 
for female population was 75.4±15.4, mean while average age for male 
population was 63.8±19.2. 41.3% of subjects was smoker, 2.8% of them was 
alcohol consumer and 4.9% of them was both smoker and alcohol consumer. 
The most common complaint on presentation was melena with 74.8%. We 
have found out that 75.5% of our patients were using a drug which could be a 
cause for upper gastrointestinal bleeding. Nonsteroid antiinflammatuary 
drugs and aspirin usage were higher compared to other drugs (eg. 
clopidogrel, low molecular weight heparin, warfarin, direct oral 
anticoagulants, corticosteroid). The 80.4% of patients had one or more 
comorbidity and the most common one was hypertension with 45.5 
percentage. Endoscopy was performed on 88.1% of patients and the results 
showed that 23.8% of patients had gastric ulcer, 15.4% of patients had 
duodenal ulcer, 55.9% of them had pangastritis, 6.3% of them had v
esophageal ulcer, 12.6% of them had esophagitis, 7% of them had 
esophageal varices, 11.2% of them had malign tumor, 5.6% of them had 
hiatal hernia, 2.1% of them had anastomosis ulcer and 2.1% of them had 
Mallory-Weiss Tear. %42.8 percent of the patients with peptic ulcer had 
Helicobacter pylori infection. 100% of our subjects have been treated with 
medical treatment while 19.6% of them have been treated with edoscopic 
treatment modalities. Average time of hospitalization for our patients was 
5.9±3.6 days. Mortality rate for the patients in our study is calculated as 
2.8%.
As a result of our study, we concluded that upper GI bleeding is still an 
important life-threatening cause of morbidity and mortality and advanced age, 
smoking, drug use, comorbidities and existence of H.pylori are risk factors for 
upper GI bleeding. While following an upper GI bleeding patient, besides the 
scores that calculated via scoring systems that are being used as a predictor 
for rebleeding, mortality risk, decision on following the patient through out
patient clinic or as a hospitalized patient and prognosis, the parameters that 
takes place on these scoring systems such as age, serum albümin level, 
serum urea and creatinine levels, CRP might be a significant prognostic 
factor when they are used alone. We determined that on upper GI bleeding 
patients, to make a risk assessment with scoring systems is beneficial for 
follow-up, treatment plan and prognosis and a wider use of scoring systems 
will decrease the morbidity and mortality of upper GI bleeding.