Topraksız tarımda kıvırcık yapraklı baş salata ve biberde led aydınlatmanın verim, bitki gelişimi, mineral madde alımı ve yaprak nitrat birikimine etkisi
Effect of led light application on mineral matter uptake, leaf nitrate and growth of plants (lettuce and pepper) in soilless agregate culture
Yazar: SEDA BİCE ATAKLI
Danışman: DOÇ. DR. SEZER ŞAHİN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı / Toprak Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Işık yayan diyot = Light emitting diode ; Topraksız tarım = Soilless agriculture ; Yeşil biber = Green pepper

Özet:
Bu çalışma, 2015-2016 yılı erken ilkbahar-yaz ve kış süresinde Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi'ne ait ısıtmasız cam serada topraksız yetiştirme tekniği kullanılarak yürütülmüştür. Bitkisel materyal olarak Funly Fı kıvırcık yapraklı baş salata çeşidi ve Balca F1 biber çeşidi, yetiştirme ortamı olarak ise 2:1 oranında cocopeat ve perlit karışımı kullanılmıştır. Deneme tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Denemede güneş ışığına ilave farklı renkli LED ışıkların (mavi, sarı, kırmızı, mavi+sarı, mavi+kırmızı, sarı+kırmızı, mavi+sarı+kırmızı) bitki gelişimleri üzerine etkileri incelenmiştir. Işık kaynağı olarak farklı renkte SMD şerit LEDler kullanılmıştır. Işık uygulamaları bitki çapı, bitki boyu, SÇKM, pH, titreedilebilir asit, C vitamini ve bitki besin elementi konsantrasyonları üzerine etki etmemiştir. İlkbahar ve kış kıvırcık yapraklı baş salata verimlerinde istatistiksel olarak önemli fark çıkmıştır. Işık uygulamaların da kontrole göre % 1 önem düzeyinde artış gözlenmiştir. Denemede kırmızı ve kırmızı mavi ışık kombinasyonları kontrole göre verimde kıvırcık yapraklı baş salatada %1, biber bitkisinde ise % 5 önem düzeyinde artış elde edilmiştir.  En yüksek toplam bitki baş ağırlığı ilkbahar uygulamasında 840 gr/adet iken kış uygulamasında 732 gr/adet olarak kırmızı ışık uygulamalarında ortaya çıkmıştır. Biber bitkisinde ise en yüksek toplam meyve verimi 703.4 gr/bitki olarak mavi ışıkta elde edilmiştir. Işık uygulamalarında kontrole göre bitki yaprak nitrat miktarları istatistiksel kıvırcık yapraklı baş salatada % 1 ve biber bitkisinde % 5 önem düzeyinde azalmaya neden olmuştur. Elde edilen sonuçlar kontrol şartları ile karşılaştırıldığında en düşük nitrat içerikleri ilkbahar uygulamalarında 1764.5 mg NO3-kg- , kış uygulamalarında 1898.6 NO3-kg- ve biber uygulamalarında 75.4 NO3-kg- olarak elde edilmiştir. Kış döneminde yetiştirilen kıvırcık yapraklı baş salata yapraklarında ilkbahara göre daha fazla nitrat miktarı ölçülmüştür. Işık uygulamaları ile kontrole göre yaprak nitrat miktarında azalış göstermiştir. Sonuç olarak, kırmızı ve mavi ışık uygulamaları ve bunların kombinasyonları verim ve bitki gelişimini artırırken nitrat içeriğini düşürmüştür.

Abstract:
This study was performed during early spring-summer and winter period of 2015-2016 by utilizing hydroponics technique in a non-heated glasshouse that belongs to Gaziosmanpaşa University Faculty of Agriculture. Whereas Funly F1 lettuce and Balca F1 pepper species were used as vegetal materials, 2:1 ratio cocopeat and perlite mixture was used as cultivation environment. According to the experiment design, experiment coincidence parcels were performed as 3-recurrences. In the experiment, the effects of different colored LED lights (blue, yellow, red, blue + yellow, blue + red, yellow + red, blue + yellow + red) additional to sunlight were examined. SMD strip LEDs with different colors were used as light source. The light practice does not affect on the plant diameter, plant lenght, SÇKM, pH, titered acid, vitamin C, and plant nutrient concentrations. Statistically significant difference occured in the yield of spring and winter curly leaf head salad. There was also an increase at 1% importance level in the light practices compared to the control. In the experiment, red and red blue light combinations had an increase of 1% in the curly leaf head salads and 5% in the pepper plants in the yield rate when it was compared to the control. Whereas the highest total plant head weight was 840 gr/piece in spring practice, and it was 732 gr/piece for the red light practices in winter practice. The highest total fruit yield for the pepper plant was 703.4 gr/plant in the blue light practice. Compared to the control, the amount of plant leaf nitrate for the light practices resulted in a decrease at 1% importance level in the curly leaf head salad and 5% in the pepper plant. When the results were compared with the control conditions, the lowest nitrate contents were obtained as 1764.5 mg NO3-kg- in spring practices, 1898.6 NO3-kg- in winter practices, and 75.4 NO3-kg- in pepper practices. More amount of nitrate was observed on the leaves of curly leaf head salad in winter practice compared to the one in spring. The amount of leaf nitrate decreased in the light practices compared to the control. As a result, the red and blue light practices and their combinations improved the amount of yield and plant growth by reducing nitrate content.