Tanzimat'tan Meşrutiyet'e Ayıntab kazası (Şeriye sicillerine göre 1839-1876)
Ayıntab town from Tanzimat to constitutional Monarcy (According to court registrations 1839-1876)
Yazar: ÖZLEM MURAZ BUDAK
Danışman: PROF. DR. ORHAN DOĞAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Tarih = History
Dizin: Gaziantep = Gaziantep ; Nüfus = Population ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure ; Tarih = History ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Osmanlı Devleti'nin tanzimatla hız kazanan çağdaşlaşma sürecinde, şehir yaşamında meydana gelen değişmeler, merkezden bağımsız olmamıştır. Bu bağlamda tezimizde, XIX. yüzyılın çağdaşlaşma çabaları içerisinde, Ayıntab kazası incelenmiştir. Çalışmamızda Tanzimat Dönemi olarak bilinen 1839-1876 tarihleri arasında, Ayıntab Kazası'nın idari, fiziki, sosyal ve ekonomik durumu, Tanzimat reformları ve bu dönemde kazayı etkileyen diğer dinamikler konu edilmiştir.   Çalışma, Tanzimat Dönemi Ayıntab'ını daha geniş bir çerçeveden incelemek amacıyla dört ana bölüm halinde hazırlanmıştır. İlk olarak yüzyıllardır birçok medeniyete ev sahipliği yapmış Ayıntab kazasının kısa tarihçesi verilerek, idari yapısı ve görevlileri, dini kurumlar ve görevlileri ile diğer görevliler ele alınmıştır. Ayıntab'da görev yapan yöneticiler, yöneticilerin yetki ve sorumlulukları ile halkla olan münasebetleri incelenerek, kazadaki idari yapının ortaya konulması amaçlanmıştır. Öte yandan Ayıntab kazasının fizikî yapısı ve nüfusu incelenmiş olup fizikî yapıyı oluşturan etmenler tespit edilerek bu etmenlerin, konumları, sayıları, üstlendikleri roller ortaya konmuştur. Ayrıca toplumsal ilişkilerin şekillesinde önemli rolü olan mahalleler fiziki ve dini gruplar açısından değerlendirilmiştir. Diğer taraftan Ayıntab kazasının sosyal yapısı; toplumun temeli olan aile kavramı, bazı toplumsal olaylar ile sosyal hayatın vazgeçilmez parçası olan vakıf kurumları çerçevesinde konu edilmiştir. Son olarak Ayıntab kazasında ekonomik yapı incelenerek esnaf grupları, tarım ve hayvancılık, tahsil edilen vergiler ile merkezi gelir kaynakları üzerinde durulmuştur. 
 
Anahtar Kelimeler: Ayıntab kazası, vakıflar, sosyal yapı, fiziki yapı, nüfus, ekonomik yapı

Abstract:
The changing of cities weren't independed from headquarter of Ottoman state in the trend of modernization of Ottoman state. In our thesis, we tried to search Ayıntab town in this concept. In this study, Ayıntab town's physical, social and economical situation and other dynamics which are influzing the town are defined as a subject in Tanzimat period between 1839 and 1876. This study has been divided into four part to examine Ayıntab in Tanzimat period widely. In the first part, Ayıntab's history is summarized and administration and its staffs, religious foundations, and other staffs are explained. Administration of Ayıntab and its relation with public is tried to be explained to determine the administration constitution of the town because Ayıntab had many different civisilation troughout the history. Morever, the physical constitution of town and its population are searched and the factor of physical constitution is tried to be explained. For these, physical constitution's numbers and its roll has been defined. Ayıntab's social position; the basement of Society is family, so its family constitution and its relations are mentioned and some social events, Vakıfs are mentioned. At last, economical Position of Ayıntab is searched in the line of farming, ranch, taxes and also incomes of town is mentioned 
 
Key words: Ayıntab town,Vaqıfs, Social Constitution, Physical and Demographic position.