Tuğlanın günümüz sanatında kullanımı ve oluklu tuğla ile form araştırmaları
Brick use in contemporary art and form research with hollow brick
Yazar: ŞABAN AYKUT HIZLIOK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ TEMEL KÖSELER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Güncel sanat = Contemporary art ; Sanatsal malzeme = Artistic material ; Tuğla = Brick

Özet:
Tuğla, kilin en eski mimari unsurlarından biridir. On bin yıldan fazla bir süredir kilden üretilen yapı unsurları, insanlar için kalıcı barınak oluşturmak üzere şekillendirilmiştir. Artan beceri ve deneyim ile farklı boyut ve şekillerde üretilmiş, kemerler ve geçitler oluşturmak için karmaşık yapılarda kullanılmıştır. Duvarlarda ve zeminlerde kullanılan tuğla, taşıyıcı ve örtücü fonksiyonun dışına çıkarak dekoratif kullanımı ile estetik bir rol üstlenmeye başlamıştır. Bu noktada sanatsal açıdan da önemli örneklerini görebileceğimiz zengin bir mimari geleneğin oluşmasında önemli bir yere sahiptir. Mimaride işlevsel bir yapı elemanı olarak kullanılan tuğla malzeme bu özelliğinin yanı sıra, kamusal sanata olan ilginin artmasıyla sanatçılar tarafından da tercih edilen bir sanat malzemesi olarak sıklıkla kullanılmıştır. Geniş bir yelpazede çalışma fırsatı sunan bu malzeme, tuğla fabrikaları işbirliği ile makine gücünden faydalanılarak sonsuz uygulama alanları sunmaktadır. Üretim aşamasında, plastik kil formunda çalışılabildiği gibi pişmiş haldeki tuğla ile de heykeller üretmek mümkün olabilmektedir. 
Bu çalışmanın birinci bölümünde tuğlanın, tarihsel gelişim süreci, mimarideki kullanım alanları, ilkel ve modern üretim biçimleri üzerinden ele alınarak incelenmiştir.  
İkinci bölümde, tuğlanın yapısına (doğasına) dair bilgi, strüktürel rasyonalizm ve form-anti form kavramları çerçevesinde irdelenerek, işlevsel bir yapı malzemesinin sanat nesnesine dönüşme süreci üzerinden takip edilmeye çalışılmıştır. Bunun yanı sıra tuğla ile çalışmalar gerçekleştirmiş olan sanatçı ve mimarlardan örnekler sunulmuştur.
Son bölümde ise, bu araştırmalar doğrultusunda tuğladan formlar üretilmiş ve bir sergi çalışması hazırlanmıştır.

Abstract:
Brick is one of the oldest architectural uses of clay. More than ten thousand years clay has been shaped to form a permanent shelter for humans. Produced in different sizes and shapes with increasing skill and experience, it has been used in complex structures to create arches and passages. Bricks, which are used in walls and floors, have begun to assume an aesthetic role with its decorative use, out of bearing and covering function. In this point we have an important place in the formation of a rich architectural tradition which we can see important examples from the artistic point of view. In addition to this feature, the brick material used as a functional building element in the architecture has been frequently used as an art material preferred by the artisans with the increasing interest in public art. Offering a wide range of work opportunities, this material offers endless application areas by making use of machine power in cooperation with brick factories. It is possible to work with plastic clay in the production phase and to produce sculptures with brick.
In the first part of this study, brick material, historical development process, usage areas in architecture, primitive and modern forms of production are examined.
In the second chapter, information about the nature of the material, structural rationalism and form-anti form concepts were examined and tried to be followed through the process of transforming a functional building material into the art object. Besides, examples from artists and architects who have been working with brick materials are presented.
In the last part, brick forms were produced in the direction of these investigations and an exhibition work was prepared.