İşitme kaybıyla birlikte görülen yetersizliği olan çocukların annelerinin aile yaşam kaliteleriyle ilgili görüşlerinin incelenmesi
An examination of the mothers' perceptions about the quality of life of the families with a child with an additional disability to hearing loss
Yazar: MERVE ŞAKAR
Danışman: PROF. DR. YILDIZ UZUNER
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / İşitme Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile hayatı = Family life ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yetersizliği olan çocuklar = Children with disabilities ; Çoklu yetersizlik = Multiple disabilities ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children ; İşitme kaybıyla birlikte görülen yetersizlik = Disability in addition to hearing loss

Özet:
Bu araştırmada; işitme kaybıyla birlikte görülen yetersizliği olan çocukların
ailelerinin yaşam kalitelerinin anne algısına göre incelenmesi amaçlanmıştır. Olgubilim 
araştırması olarak desenlenen bu araştırmanın katılımcıları, işitme kaybıyla birlikte otizm 
spektrum bozukluğu, zihin yetersizliği veya görme yetersizliği olan çocuk sahibi yedi 
annedir. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşmeler, yansıtmalı araştırmacı 
günlükleri, gözlemler ve belge incelemesi teknikleri ile toplanmıştır. Araştırma 
verilerinin analizinde olgubilim desenine uygun olacak şekilde içerik analizi 
kullanılmıştır. Verilerin kavramsallaştırılmasına ve ilgili olguyu tanımlayabilecek 
temalara ulaşabilmeye gayret gösterilmiştir. Elde edilen sonuçlar betimsel bir anlatım ile 
sunulmuş ve sıklıkla doğrudan alıntılara yer verilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen 
bulgular işitme kaybıyla birlikte görülen yetersizliği olan çocukların ailelerinin; fiziksel 
sağlık açısından, psikolojik açıdan, sosyal yaşama katılım açısından, ekonomik açıdan ve 
işlevselliğin yeterliliği açısından aile yaşam kalitelerinin etkilendiği göstermektedir. Bu 
alanlar dışında ailelerin yaşam kalitesini daha fazla etkileyen yetersizliğin işitme kaybıyla 
birlikte görülen yetersizlik olduğu ve yaşam kalitelerinin iyileşmesine yol açabilecek
beklentiler ve önerilerin, annelerin kendilerinden; sürece uygun adaptasyon, 
çevrelerinden; destek ve anlayış, çocuklarından ise bağımsız yaşam becerisine sahip 
olabilmeleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the quality of life of families with children 
who have a child with hearing loss in addition to disability according to the perception of 
the mother. The participants of this study, which was designed as a phenomenological 
study, were seven mothers who had children with autism spectrum disorder, intellectual 
disability or visual impairment in addition to hearing loss. Research data were collected 
through semi-structured interviews, reflective researcher diaries, observations and 
document analysis techniques. In the analysis of the research data, content analysis was 
used in accordance with the phenomenological design. Efforts were made to 
conceptualize the data and reach the themes that could describe the relevant phenomenon. 
The results obtained are presented with a descriptive narrative and direct quotations are 
often included. The findings obtained as a result of the research are families with a child 
who is affected by hearing loss and disability; it shows that the quality of family life is 
affected in terms of physical health, psychological aspects, participation in social life, 
economic aspects and adequacy of functionality. Apart from these areas, the disability 
that affects the quality of life of families more is the disability seen with hearing loss and 
the expectations and suggestions that may lead to the improvement of the quality of life 
of the families are from the mothers themselves; appropriate adaptation to the process, 
from their environment; support and understanding, and they can have independent living 
skills from their children.