Ankara liselerinde çeteye katılma potansiyeli olan öğrenci grupları ve okul sosyal hizmeti
Student groups having potential of joining a gans at Ankara high school and school social work
Yazar: NURDAN DUMAN
Danışman: PROF. DR. IŞIL BULUT
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Arkadaşlık = Friendship ; Lise öğrencileri = High schools students ; Liseler = High schools ; Sosyal hizmetler = Social services ; Çeteler = Gangs ; Öğrenci sorunları = Problems of the students ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırma iki temel amacı gerçekleştirmek üzere yapılmıştır. Bunlardan birincisi Ankara'da alt ve üst toplumsal ekonomik düzeyde (TED'de) bulunan iki lisede okuyan ve öğretmenleri tararından sorunlu olarak görülen öğrencilerden çeteye katılma potansiyeli olan ve olmayanların demografik ve toplumsal ekonomik özellikleri, ruh sağlıkları, zararlı madde kullanma durumları, anne-baba ile ilişkileri, okul durumları ve arkadaş ilişkileri bakımından karşılaştırmaktır. İkinci olarak ise her iki TED'de öğretmenleri tarafından sorunlu olarak görülen bu gençler arasında çeteye katılma potansiyeli olan bir grup öğrenci ile okul sosyal hizmetinin bir müdahale yöntemi olan sosyal grup çalışması uygulaması yapmaktır. Yapılan grup çalışmasında sorunlu davranış gösteren bu öğrencilere grup öncesi ve sonrasında anne-babayla iletişimleri ile ilgili olarak uygulanan Ergen- Anne-Baba İletişim Formları ve ruh sağlığı ile ilgili olarak uygulanan Kısa Semptom Envanterinden aldıkları puanlan karşılaştırarak grup çalışmasının etkisini ortaya koymaktır. Bunun yam sıra her iki lisede yürütülen grupların grup dinamiği ve grup içi ilişkiler açısından ve çeteye uygun davranışlar gösterme bakımından fark ve benzerliklerini ortaya koymaktır. Bu amaca ulaşabilmek için Ankara'da alt ve üst TED'de bulunan iki lise seçilmiştir. Bu liselerde önce öğretmenlere "Öğretmen Soru Kağıdı" uygulanmıştır. Sonuçta sorunlu davranışlarıyla öğretmenleri tarafından bildirilen öğrencilere "Öğrenci Soru Kağıdı" uygulanmış ve araştırmacının belirlediği çeteye katılma potansiyeli ile ilgili 5 ölçüt grubu doğrultusunda bu öğrenciler arasından çeteye katılma potansiyeli olan ve olmayan öğrenciler belirlenmiştir. Öğrenci Soru Kağıdı ile aynı zamanda bu öğrencilerin, araştırmanın ilk amacında ulaşmayı hedeflediği demografik ve toplumsal ekonomik durumları, anne-baba ile ilişkileri, okul durumları ve arkadaş ilişkileri konusunda da bilgi toplanmış ve bu bilgiler "ki kare", "t testi" ve "yüzde" gibi basit istatistiklerle yorumlanmıştır. Çeteye katılma potansiyeli olan gençlerle de sosyal grup çalışması uygulaması yapılmış ve sonuçlan değerlendirilmiştir.

Abstract:
This study was conducted for two major purposes. The first one was to compare two groups of students who were attending two different schools of low and high Social Economic Status (SES) in Ankara in terms of their demographic and socioeconomic characteristics, psychological health, habits of using harmful materials, educational achievement, and parent and peer relationships. Students were among those who were perceived as having problems by their teachers and who had and did not have a potential of joining a gang. The second purpose of the study was to carry out a social group work, an intervention method in school social work, with a group of students who were perceived as having problems by their teachers and who might potentially join a gang in both SES schools. An attempt was made to compare their scores obtained from the pre- and post-test application of Adolescent-Parent Communication Forms and Brief Symptom Inventory in order to reveal the psychological health and parent communication of the students who had problematic behaviours and a potential of joining a gang. Thus, both similarities and differences were revealed in terms of the group dynamics and in-group relationships of the students who were studied in both schools. Two high schools of low and high SES in Ankara were selected to find out these similarities and differences. First, teachers in these high schools were applicated a Teacher Question Sheet, and then the students with whom the school social work was performed were given a Student Question Sheet. On the basis of 5 (five) types of criterion determined by the researcher, an attempt was made to identify the students who had and did not have a potential of joining a gang among those who were considered by their teachers as having a potential of joining a gang because of their problematic behaviours. Consequently, the results of the social group work application were evaluated and discussed. At the same time the results of collecting data which were interested in the first purpose of the study were evaluated and discussed through simple statistics such as percentage and parametric statistics such as chi-square and t-test.