Lise öğrencilerinin problemli sosyal medya kullanımı ve  bilişsel çarpıtmaları arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of the relationship between high school students problematic social media use and cognitive distortions in terms of various variables
Yazar: OSMAN KELEŞ
Danışman: DOÇ. DR. YÜKSEL EROĞLU
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Lise öğrencileri = High schools students ; Problem davranış = Problem behavior ; Sosyal medya = Social media ; Ölçekler = Scales ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu çalışmada lise öğrencilerinin problemli sosyal medya kullanımı ve bilişsel çarpıtmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırma grubunun belirlenmesinde uygun örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma grubunu 2018-2019 eğitim öğretim yılı Bingöl ili merkez ve Genç ilçesindeki liselerde okuyan toplam 419 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak sosyal medya kullanım bozukluğu ölçeği, bilişsel çarpıtmalar ölçeği ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır.
Verilerin analiz sürecinde SPSS programı aracılığıyla Pearson korelasyon analizi, çoklu doğrusal regresyon analizi, bağımsız t testi ve ANOVA kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin problemli sosyal medya kullanımı cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermediği ortaya çıkmıştır. Araştırmada problemli sosyal medya kullanımının yaşa göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı bulunmuştur. Araştırmada felaketleştirme ve etiketleme bilişsel çarpıtmaları problemli sosyal medya kullanımını anlamlı bir şekilde yordadığı, bilişsel çarpıtmaların cinsiyete göre kızların lehinde anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur. Araştırmada bilişsel çarpıtmaların yaşa göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı ortaya çıkmıştır. Bu çalışma bulgularına göre bilişsel çarpıtma ve problemli sosyal medya kullanımı arasındaki ilişkinin pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlara göre bilişsel çarpıtmaların öğrencilerin problemli sosyal medya kullanımı yaşamaları üzerinde etkisinin olduğu değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar ilgili literatür kapsamında tartışılmış ve daha sonraki çalışmalar açısından önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Problemli sosyal medya kullanımı, bilişsel çarpıtmalar, lise öğrencileri

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the relationship between high school students' problematic social media use and their cognitive distortions.
Appropriate sampling method was preferred in determining the research group. The research group consists of a total of 419 students studying at high schools in Bingöl city center and Genç district in the 2018-2019 academic year. Social media use disorder scale, cognitive distortions scale and personal information form were used as data collection tools in the study.
During the analysis of the data, Pearson correlation analysis, multiple linear regression analysis, independent t test and ANOVA were used through the SPSS program. As a result of the research, it was revealed that the problematic social media use of students did not differ significantly by gender. In the research, it was found that problematic social media use differs significantly according to age. In the study, it was found that disaster and labeling cognitive distortions significantly predicted problematic social media use, and cognitive distortions showed a significant difference in favor of girls by gender. The study revealed that cognitive distortions differ significantly according to age. According to the findings of this study, it was seen that the relationship between cognitive distortions and problematic social media use was a positive and significant relationship. According to the results obtained from the research findings, it was evaluated that cognitive distortions had an effect on students' problematic social media use. The obtained results were discussed within the scope of the relevant literature and recommendations were made for further studies.

Keywords: Problematic social media use, cognitive distortions, high school students