Sınıf öğretmenleri ve sınıf öğretmeni adaylarının dijital okuma ve dijital yazma kültürleri
Digital reading and digital writing cultures of primary school teachers and prospective teachers
Yazar: HAYRÜNNİSA SAVAŞ
Danışman: PROF. DR. RUHAN KARADAĞ YILMAZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Sınıf öğretmenliği = School teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin ve sınıf öğretmeni adaylarının dijital okuma ve dijital yazma kültürlerinin araştırılmasıdır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Konya'da görev yapan ve MEB bünyesinde çalışan sınıf öğretmenleri ile Selçuk ve Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Sınıf Eğitimi Anabilim Dallarında 1.2.3. ve 4. sınıfta öğrenim gören sınıf öğretmeni adayları oluşturmaktadır. Araştırmada nicel ve nitel verilerin bir arada kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Nicel ve nitel boyutlar aynı anda incelenmiş birbirlerinden bağımsız olarak analiz edilmiştir. Araştırmada karma yöntemin yakınsayan paralel deseni kullanılmıştır. Nicel verileri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından dijital okuma kültürü ve dijital yazma kültürü anketi geliştirilmiştir. Anketin birinci bölümünde katılımcıların demografik özelliklerini belirlemeye yönelik (cinsiyet, yaş, mesleki deneyim, eğitim düzeyi, öğretim yapılan sınıf düzeyi/eğitim görülen sınıf düzeyi) sorular yer almaktadır. Anketin ikinci bölümünde katılımcıların dijital okuma ve dijital yazmaya ilişkin kültürlerini ortaya çıkarmayı amaçlayan; evet/hayır, çoktan seçmeli ve açık uçlu soru türünden oluşan sorular bulunmaktadır. Üçüncü bölüm dijital okuma ile ilgili katılımcıların inanç, düşünce ve tutumlarını ortaya çıkarmayı amaçlayan 31 maddelik likert ölçeğine dayalı anket sorularından, dördüncü bölüm ise katılımcıların dijital yazmaya ilişkin inanç, düşünce ve tutumlarını ortaya çıkarmayı amaçlayan ve 29 maddeden oluşan likert ölçeğine dayalı anket sorularından oluşmaktadır. Madde yanıtlama alanında 5'li puanlama anahtarı kullanılmıştır. Anket maddelerine verilen yanıtlar "Hiç Katılmıyorum (5), Az Katılıyorum (4), Kısmen Katılıyorum (3), Katılıyorum (2), Kesinlikle Katılıyorum (1)" ifadelerinden oluşmaktadır. Çalışmanın nicel boyutuna 400 öğretmen ve 150 öğretmen adayı katılmıştır.  Araştırmanın nitel verilerinin toplanması sürecinde ise yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşmeler için her biri üç bölümden oluşan iki adet yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır. Birinci bölüm katılımcıların kişisel bilgilerini belirlemeye yöneliktir. İkinci bölümünde katılımcıların dijital okumaya ilişkin görüşlerini ortaya koymayı amaçlayan 6 soru, üçüncü bölümünde ise dijital yazmaya ilişkin görüşleri ortaya koymayı amaçlayan 7 soru yer almaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme formları hazırlandıktan sonra dil ve kapsam geçerliğini ölçmek amacıyla iki alan uzmanının görüşüne sunulmuştur. Bu doğrultuda görüşme formundan iki adet soru çıkarılarak görüşme formlarına son hali verilmiş ve uygulamaya hazır hale getirilmiştir. Görüşmeler 20 öğretmen ve 20 öğretmen adayı ile yapılmıştır. Araştırmanın nitel kısmında görüşme formlarının incelenmesinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde ise öncelikle anketlerdeki maddelerin her biri için katılma düzeylerine yönelik frekans ve yüzde değerlerine yer verilmiştir. Öğretmen adaylarının dijital okuma ve dijital yazma kültürleri hakkındaki görüşleri ile cinsiyetleri ve sınıf düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı Ki-Kare (χ2) bağımsızlık testi ile incelenmiştir. Benzer şekilde, öğretmenlerin cinsiyet, yaş, mesleki deneyim, eğitim düzeyi ve öğretim yaptıkları sınıf düzeyi ile dijital okuma ve dijital yazma kültürleri hakkındaki görüşleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı yine χ2 bağımsızlık testi ile test edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmen ve öğretmen adaylarının çoğunluğunun dijital cihazlar aracılığı ile okuma yaptığı, bunu yapmalarının en çok tercih edilen nedeninin bilgiye kolay erişim sağlaması olduğu, dijital ortamda en çok akıllı telefon kullandıkları, okuma yapılan içerik ve ortamın sosyal medya olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Dijital metinleri okumayı tercih edenlerin, yanlarında basılı materyal taşımaya gerek olmadan, bilgiye hızlı, pratik, detaylı ve tek tıkla ulaşabilme nedeniyle bu okuma ürünü tercih ettikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca katılımcıların çoğunluğunun dijital yazma türünü tercih ettikleri dijital yazma yaparken dizüstü bilgisayar ve akıllı telefon kullandıkları, dijital yazmayı kolay, eğlenceli, pratik ve vazgeçilmez buldukları bulgusuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Dijital okuma, dijital yazma, sınıf öğretmeni, sınıf öğretmeni adayı.

Abstract:
In the research, which aims to investigate the digital reading and digital writing cultures of primary teachers and primary teacher candidates, the study group was recruited by the classroom teachers working in Konya in the 2021-2022 academic year and working within the Ministry of Education, Selçuk and Necmettin Erbakan University, Faculty of Education, Department of Basic Education, Department of Classroom Education 1.2. .3. and 4th-grade classroom teacher candidates. The mixed method, in which quantitative and qualitative data are used together, was used in the research. Quantitative and qualitative dimensions were examined simultaneously and analyzed independently of each other. In the research, the convergent parallel design, design of the mixed method was used. In order to collect quantitative data, a digital reading culture and digital writing culture questionnaire were developed by the researcher. In the first part of the questionnaire, there are questions to determine the demographic characteristics of the participants (gender, age, professional experience, education level, class level of education/class level of education). The second part of the survey aims to reveal the digital reading and digital writing cultures of the participants; There are questions consisting of yes/no, multiple choice, and open-ended questions. The third part consists of 31-item Likert-based survey questions aiming to reveal the beliefs, thoughts, and attitudes of the participants about digital reading, and the fourth part consists of 29-item Likert-based survey questions that aim to reveal the participants' beliefs, thoughts, and attitudes towards digital writing. A 5-point rubric was used in the item response area. Responses to the questionnaire items consist of "I strongly disagree (5), I slightly agree (4), I partially agree (3), I agree (2), I strongly agree (1)". 400 teachers and 150 teacher candidates participated in the survey. In the process of collecting the qualitative data for the research, a semi-structured interview technique was used. In this form, two semi-structured interview forms, each consisting of three parts, were prepared. The first part is aimed at determining the personal information of the participants. In the second part, there are 6 questions aiming to reveal the views of the participants on digital reading, and in the third part, there are 7 questions aiming to reveal the views on digital writing. After the semi-structured interview forms were prepared, they were presented to the opinion of two field experts in order to measure the language and content validity. In this direction, two questions were removed from the interview form and the interview forms were finalized and made ready for application. Interviews were held with 20 teachers and 20 teacher candidates. In the qualitative part of the research, the content analysis method was used to analyze the interview forms. In the analysis of the quantitative data, firstly, the frequency and percentage values for each of the items in the questionnaires were included in the participation levels. The Chi-Square (χ2) independence test was used to examine whether there is a significant relationship between the views of pre-service teachers about digital reading and digital writing cultures, and their gender and grade levels. Similarly, whether there is a significant relationship between teachers' gender, age, professional experience, education level, and class level they teach, and their views on digital reading and digital writing cultures were again tested with the χ2 independence test. It has been found that the majority of teachers and teacher candidates read through digital devices, the preferred reason for doing this is to provide easy access to information, they use smartphones the most in the digital environment, and the content and environment for reading is social media. It has been found that the participants write digitally, use laptops and smartphones while writing digitally, and find digital writing easy, fun, practical, and indispensable. It has been found that those who prefer to read digital texts can access information quickly, practically, in detail, and with one click, without the need to carry printed materials with them. As a result, the convenience provided by digital reading and digital writing and its presence in all areas of life has caused it to be used more and more and become an indispensable part of life.
Keywords: Digital reading, digital writing, classroom teacher, classroom teacher candidate