Alzheimer demansı hastalarında apati ve frontal lob işlevleri
Apathy and frontal lob functions in alzheimer's dementia patients
Yazar: DENİZ BÜYÜKGÖK
Danışman: PROF. DR. MEHDİYE IŞIN BARAL KULAKSIZOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / İleri Nörolojik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Apati = Apathy ; Demans = Dementia ; Duygu = Emotion ; Duygusal uyaran = Affective stimulus ; Frontal korteks = Frontal cortex ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging

Özet:
Anatomik olarak frontal loba atfedilen yürütücü işlevler; amaca uygun kognitif beceri ve davranışların seçilmesini, başlatılmasını ve düzenlenmesini sağlayan üst düzey kognitif görevlerdir. Psikiyatrik bir belirti olan ve aynı zamanda davranışsal bir yürütücü işlev olarak kabul edilen apati, kabaca motivasyon kaybı, azalmış inisiyatif, ilgi kaybı, aldırmazlık (indifference), düşük sosyal katılımla karakterizedir. Alzheimer Tipi Demans'a (ATD) en yüksek sıklıkla eşlik eden apati hastaların fiziksel anlamda beceri kayıpları olmamasına rağmen davranış başlatma güçlükleri nedeniyle işlevselliklerinde daha büyük kayıplara, yaşam kalitelerinde dramatik düşüşe ve hasta yakını için bakım yükünün artmasına neden olan önemli bir durumdur. Bu çalışmayla apatinin ATD'de yarattığı etkileri daha ayrıntılı incelenmek ve kognitif işlevlerle bağlantısını araştırabilmek için çok yönlü bir değerlendirme yapmak amaçlanmıştır.  
Çalışma örneklemimiz apatik (n=10) ve apatik olmayan erken evre ATD (n=10) hastaları olarak iki gruptan oluşmaktadır. Sosyodemografik olarak eşlenmiş sağlıklı kontrol grubuyla (n=9) karşılaştırılmıştır. Nöropsikolojik değerlendirmede semantik akıcılık testinde iki hasta grubu arasında anlamlı fark izlenmiştir. Pozitif, negatif ve nötral emosyon yüküne sahip resimlerin pasif olarak izlendiği fonksiyonel nörogörüntüleme deneyinin sonucuna göre ise; negatif emosyonel uyaranlar nötral uyaranlarla karşılaştırıldığında apatik ATD grubunda apatik olmayan ATD'den daha büyük bir sağ yanlı angüler girus tepe noktasıyla aktivasyon yanıtı oluşturmaktadır. Aynı zamanda pozitif uyaranlar nötral uyaranlarla karşılaştırıldığında apatisi olan ve olmayan ATD'li hasta grubunda anterior singülat kortekste hipoaktivasyon izlenmektedir.

Abstract:
Executive functions are higher cognitive functions that initiate, maintain and direct goal directed behaviors that anatomically attributed to frontal lob. Apathy is accepted as a behavioral executive disfunction, roughly described with loss of motivation and interest, indeferance, reduced initiation and social interaction. It is the most frequent comorbid sendrom in Alzheimer's Type Dementia (ATD). Apathetic ATD patients show higher functional deterioration although they are physically intact which results deminished quality of life and increased caregiver's perceived burden. We aim to make multi dimentional evaluation to assess effects of apathy on ATD in detail. 
Our study sample consisted of mild Alzheimer's type Dementia (ATD) patients as apathetic ATD (n=10) and non-apathetic ATD (n=10). These patient groups were compared with age and education matched control group (n=9). Neuropsychological evaluation reveals that two groups were differentiated on semantic fluency performance. Positive, negative and neutral valenced emotional pictures were passively monitored during functional neuroimaging. According to the analysis of data, negative emotional visual stimuli causes greater activation domain at right sided angular gyrus in apathetic ATD group when compared to ATD and control group. Besides, positive valenced emotional stimuli also causes hypoactivation at anterior singulate cortex in non-apathetic ATD group.