Serum alfa feto protein değeri negatif hepatosellüler karsinomlu hastalar ile serum alfa feto protein değeri pozitif hepatosellüler karsinomlı hastaların manyetik rezonans görüntüleme bulgularının karşılaştırılması ve değerlendirilmesi
Comparison and evaluation of magnetic resonance imaging imaging of patients with hepatocellular carcinoma with negative serum alpha feto protein value and patients with hepatocellular carcinoma with positive serum alpha feto protein value
Yazar: FATMA DİDEM BAYAV
Danışman: DOÇ. DR. ELİF GÜNDOĞDU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Alfa fetoproteinler = Alpha fetoproteins ; Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer neoplazmları = Liver neoplasms ; Karsinoma-hepatoselüler = Carcinoma-hepatocellular ; Karsinoma-hepatoselüler = Carcinoma-hepatocellular ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Kronik karaciğer parankim hastalığı ile ilişkili siroz HSK gelişimi için en önemli risk faktörüdür. Kılavuzlar HSK taraması için AFP ve görüntüleme yöntemlerini önermektedir. AFP yüksek veya düşük olmasının HSK fenotipindeki değişiklikler ile ilişkili olabileceği düşünülmüştür. Bu çalışmada AFP yüksek ve düşük hastalarda görüntüleme bulgularının farklı olup olmadığını değerlendirmeyi amaçladık. Ocak 2015- Şubat 2021 tarihleri arasında çalışma kriterlerine uyan 108 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların görüntüleri 2 radyolog tarafından değerlendirildi. Hastalar AFP değeri 20 IU/ml göre yüksek ve düşük olarak iki gruba ayrıldı. Hastaların 51 (%47,2)'inde AFP düşük, 57 (%52,8)'sinde yüksekti. 54 (%50) hastada tek, 38 (%35,2)'inde çok, 16 (%14,8)'sında infiltratif HSK vardı. Tek lezyonu olan hastalarda AFP değeri düşük, çok ve infiltratif lezyonu olanlarda yüksek olma eğilimi göstermektedir (χ2=16,08, P<0,001). LI-RADS sınıflamasına göre 3 (%2,8) hastada LI-RADS 3, 16 (%14,8)'sında LI-RADS 4, 66 (%61,1)'sında LI-RADS 5, 23 (%21,3)'ünde LI-RADS TIV lezyon mevcuttu. AFP yüksek grupta LI-RADS-TIV hasta daha çoktu (χ2=20,00; P<0,001). Hastaların 96 (%88,9)'sında patolojik lenf nodu yoktu, 12 (%11,1) hastada vardı, gruplar arasında farklılık saptanmamıştır (χ2=2,67 P=0,102). İndeks lezyonun AFP yüksek grupta boyut ortalaması 62,99±34,57 mm, düşük grupta 36,41±26,8 mm'di (P<0,001). AFP değerinin boyut ile arasında orta kuvvette pozitif korelasyon vardı (R=0,529, P<0,001). AFP yüksek ve düşük grup arasında lezyon/dalak ADC oranlarında farklılık saptanmamıştır (sırasıyla; 1,13±0,31; 1,19±0,26, P=0,319). AFP için kesim noktası 42 kabul edildiğinde tümör trombüsü varlığını ortaya koymadaki tanısal performasında sensivite %87, spesifite %65 hesaplanmaktadır. Sonuç olarak, HSK tanısı için  MRG bulguları AFP değerinden bağımsızdır. Ancak yüksek değerler, multipl ya da infiltratif HSK morfolojisi, büyük tümör boyutu ve eşlik edebilecek venöz tümör trombüsü açısından uyarıcı olmalıdır.

Abstract:
Cirrhosis associated with chronic liver parenchymal disease is the most important risk factor for the development of HCC. Guidelines recommend AFP and imaging modalities for HCC screening. High or low AFP levels were thought to be associated with changes in the HCC phenotype. In this study, we aimed to evaluate whether imaging findings are different in patients with high and low AFP levels. Between January 2015 and February 2021, 108 patients who met the study criteria were included in the study. The images were evaluated by 2 radiologists. Patients were divided into two groups as high and low AFP with the cut-off point of 20 IU/ml. AFP was low in 51 (47.2%) patients and high in 57 (52.8%) patients. There was a single lesion in 54 (50%) patients, multiple lesion in 38 (35.2%) and infiltrative HCC in 16 (14.8%) patients. AFP value tends to be low in patients with a single lesion and higher in patients with multiple and infiltrative lesions (χ2=16.08, P<0.001). The images were LI-RADS 3 in 3 (2.8%) patients, LI-RADS 4 in 16 (14.8%) patients, LI-RADS 5 in 66 (61.1%) patients and LI-RADS-TIV in 23 (21.3%) patients. There were more LI-RADS-TIV patients in the high AFP group (χ2=20.00; P<0.001). 96 (88.9%) of the patients had no pathological lymph nodes, 12 (11.1%) of them had, no significant difference was found between AFP groups (χ2=2.67 P=0.102). The mean size of the index lesion was 62.99±34.57 mm in the high AFP group and 36.41±26.8 mm in the low group (P<0.001). There was a moderately strong positive correlation between AFP value and size (R=0.529, P<0.001). There was no difference in lesion/spleen ADC ratios between the AFP groups (respectively; 1.13±0.31; 1.19±0.26, P=0.319). With the cut-off point 42 for AFP, the diagnostic performance in detecting the presence of tumor thrombus is calculated as 87% sensitivity and 65% specificity. In conclusion, MRI findings for the diagnosis of HCC are independent of AFP value. However, high values should be indicative of multiple or infiltrative HCC morphology, large tumor size, and accompanying venous tumor thrombus.