Resim-iş öğretmenliği lisans programı öğrencilerinin desen başarı düzeylerinin arttırılmasında üç boyutlu uygulamaların etkisi
The effects of three-dimensional art work on improving the drawing skills of visual arts pre-service teachers
Yazar: İSMAİL EYÜPOĞLU
Danışman: PROF. DR. ŞEHNAZ YALÇIN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Desen = Pattern ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Resim iş dersi = Art lesson ; Resim iş eğitimi = Paint education ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğretmenler = Teachers ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üç boyutlu modelleme = Three dimensional modelling

Özet:
Görsel sanatlar eğitiminin en önemli halkalarından biri olan desen, birçok sanatçı tarafından sanat eğitiminin vazgeçilmez unsurlarından biri olarak kabul edilmektedir. Desenin önemine karşın, sanat eğitimi veren kurumlarda desen dersiyle ilgili çeşitli sorunların yaşandığı araştırmalarla ortaya konmaktadır. Konuyla ilgili yapılan araştırmalar incelendiğinde, desen dersinde karşılaşılan önemli sorunların başında, üç boyutlu formların (anatomi, hacim, derinlik) doğru bir şekilde algılanarak iki boyutlu yüzeye başarılı bir şekilde aktarılamaması konusunun geldiği görülmektedir. Bu sorunun altında teorik ve pratik pek çok sebep yatıyor olsa da insan figürü gibi üç boyutlu ve karışık detaylara sahip konuların sadece görme duyusuyla yeterince kavranamamasından kaynaklandığını söylemek mümkündür.  
Öğrenme üzerine yapılan araştırmalar, öğrenme sürecinin duyu organlarıyla olan ilgisini ortaya koymakta ve etkili bir öğrenme sürecinin çoklu duyusal etkileşim sonucu gerçekleşebileceğini vurgulamaktadır. Bu yaklaşımla, desen eğitiminin önemli konularından biri olan anatominin, görme duyusuna ek olarak dokunma/hissetme duyularının da aktif olduğu üç boyutlu uygulamalar yoluyla öğretiminin, öğrencilerin formları algılama ve kavrama kabiliyetlerinin arttırabileceği, bu yolla da desen başarı düzeylerinin yükseltilebileceği öngörülmektedir. Bu noktadan hareketle bu araştırmada, görsel sanatlar eğitimi alan öğrencilerin desen başarı düzeylerinin arttırılmasında üç boyutlu uygulamaların etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmanın çalışma grubunu Batı Karadeniz bölesindeki bir devlet üniversitesinin resim-iş öğretmenliği lisans programında okuyan farklı sınıf düzeylerindeki 8 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma, uygulanacak olan yöntemin etkilerinin belirlenebilmesi ve uygulama sürecinde karşılaşılabilecek sorunların çözülerek sürecin iyileştirilebilmesi amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması modeliyle yürütülmüştür. 8 haftalık uygulama sürecini kapsayan araştırmada desen değerlendirme formu, araştırmacı ve öğrenci günlükleri, bireysel ve odak grup görüşme formları ve video kayıtlar yoluyla çeşitli veriler veri elde edilmiş ve elde edilen veriler nitel analiz yöntemleriyle çözümlenmiştir. 
Araştırma sonuçlarına göre üç boyutlu uygulamalar kapsamında gerçekleştirilen kil büst çalışması, uygulamaya katılan öğrencilerinin desen başarıları üzerinde anlamlı düzeyde gelişime neden olmuştur. Ortaya çıkan bu sonuç öğrenci görüşleriyle de desteklenerek, uygulamanın faydaları ve desen başarısına etkileri ortaya konmuştur.

Abstract:
As one of the most important components of viusla arts teaching, drawing is accepted as an indispensable part of arts teaching. Despite its important place in arts teaching, there is a significant body of literature related to problems faced during the teaching of drawing. When the related studies are examined, it can be seen that one of the most prominent problems faced during teaching drawing is understanding correctly and transferring three-dimensonal forms (anatomy, mass, and depth) into two-dimensional surface successfuly. Even though many theoretical and practical reasons are behind this problem, it is possible to state that not being able to correctly understand a three-dimensional and complicated subject such as a human figure by only eyesight is a reason behind the problem.
Studies related to learning show that learning is highly associated with a person's senses and an effective learning is only possible through the interaction of multiple senses. With this approach, it can be said that three-dimensional activities in which in addition to eyesight, sense of touch and feel are active can provide that students understand and perceive forms better and thus, improve their performance. From this point of view, this study aims to investigate the effects of three-dimensonal activities on the drwaing performance of preservice arts teachers.
The study group of this study consists of 8 students who are enrolled at different grades of arts and crafts teaching bachelor program at a state university in Black Sea Region in Turkey. This study employed action research as one of the qualitative research methodologies in order to determine the effectiveness of the implementation and improve the process by dealing with the problems which may occur during the research. During the 8 weeks long implementation, drawing evaluation form, researcher and student journals, individual and focus group interview forms, and video recordings were used to collect data and the data were analyzed through qualitative data analysis techniques. 
In light of the results of this study, it was found out that implementation of a three-dimensional clay bust activity had a significantly improvement in the drawing performance of the students. This finding was also supportted with student views and the benefits and effect of this implementation on drwaing performance was dicussed