Yoğun bakım hastalarında üst ekstremite theraband egzersizlerinin solunum fonksiyonları, kas kuvveti, fonksiyonel mobilite ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Effects of upper extremity theraband exercises on respiratory functions, muscle strength, functional mobilitiy and quality of life in intensive care patients
Yazar: CANSU ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. BETÜL TAŞPINAR ; DOÇ. DR. PINAR ÜNDE AYVAT
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, yoğun bakım hastalarında üst ekstremite theraband egzersizlerinin solunum fonksiyonları, kas kuvveti, fonksiyonel mobilite ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisini incelemekti. Çalışma, yaş aralığı 18-85 yıl olan 87 katılımcı ile gerçekleştirildi. Tüm katılımcıların demografik bilgileri, bilinç durumları, komorbiditeleri, hastalık şiddetleri, solunum fonksiyonları, torakal mobiliteleri, dispne ve yorgunluk düzeyleri, periferik kas kuvvetleri, fonksiyonel mobiliteleri, yaşam kaliteleri ve anksiyete-depresyon semptomları sırasıyla demografik bilgi formu, Glaskow Koma Skalası, Charlson Komorbidite İndeksi, APACAHE II Skoru, Cosmed® Pony FX (Roma, İtalya) cihazı, mezura, Modifiye Borg Skalası, Medical Research Council Skalası, Jamar® Plus+ Hidrolik El Dinamometresi (Cedarburg, WI, USA), Yoğun Bakım Ünitesi Mobilite Skalası, Nottingham Sağlık Profili, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği ile değerlendirildi. Katılımcılar bilgisayar destekli randomizasyon yöntemiyle çalışma ve kontrol grubuna ayrıldı. Çalışma grubu konvansiyonel rehabilitasyonla birlikte üst ekstremite theraband egzersizleri programına katılırken, kontrol grubu konvansiyonel rehabilitasyon programına katıldı. Tedavi sonrası çalışma grubunda, solunum fonksiyonları, periferik kas kuvveti, kavrama kuvveti, fonksiyonel mobilite ve yaşam kalitesi anlamlı olarak iyileşti (p<0,05). Kontrol grubunda ise kas kuvveti, kavrama kuvveti ve fonksiyonel mobilite seviyeleri tedavi öncesi ile benzerdi ancak diğer parametrelerde anlamlı iyileşmeler saptandı (p<0,05). Tedavi etkinliği açısından çalışma grubu kontrol grubuna kıyasla daha üstündü (p<0,05). Solunum frekansı ve oksijen satürasyonu iki grupta belirgin bir şekilde artarken sistolik kan basıncında tedavi etkinliği açısından anlamlı farklılık belirlenmedi (p>0,05). Çalışmamızın sonuçları, üst ekstremite theraband egzersizlerinin yoğun bakım hastalarında solunum fonksiyonları, kas kuvveti, fonksiyonel mobilite ve yaşam kalitesini olumlu yönde etkilediği ve rehabilitasyon programlarında kullanılabilecek, güvenli bir egzersiz yöntemi olduğunu gösterdi.  Bununla birlikte daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel durum, kas kuvveti, solunum fonksiyon testleri, theraband, yoğun bakım üniteleri

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effect of upper extremity theraband exercises on pulmonary function, muscle strength, functional mobility, and quality of life in intensive care unit patients. The study was conducted with 87 participants with an age range of 18-85 years. All participants' demographic information, state of consciousness, comorbidities, disease severity, pulmonary function, thoracic mobility, dyspnea and fatigue levels, peripheral muscle strength, functional mobility, quality of life, and anxiety-depression symptoms were evaluated with the demographic information form, Glasgow Coma Scale, Charlson Comorbidity Index, APACAHE II Score, Cosmed® Pony FX (Rome, Italy) device, tape measure, Modified Borg Scale, Medical Research Council Scale, Jamar® Plus+ Hydraulic Hand Dynamometer (Cedarburg, WI, USA), Intensive Care Unit Mobility Scale, Nottingham Health Profile, Hospital Anxiety and Depression Scale, respectively. Participants were divided into study and control groups by computer-assisted randomization method. The study group participated in an upper extremity theraband exercises program with conventional rehabilitation, while the control group participated in conventional rehabilitation program. After treatment, pulmonary function, peripheral muscle strength, grip strength, functional mobility and quality of life improved significantly in the study group (p<0.05). In the control group, muscle strength, grip strength, and functional mobility levels were similar to pretreatment levels, but significant improvements were determined in other parameters (p<0.05). Regarding treatment efficacy, the study group was superior to the control group (p<0.05). While respiratory frequency and oxygen saturation increased significantly in the two groups, there was no significant difference in systolic blood pressure in terms of treatment efficacy (p>0.05). The results of our study showed that upper extremity theraband exercises positively affected respiratory functions, muscle strength, functional mobility, and quality of life in intensive care unit patients and that it is a safe exercise method that can be used in rehabilitation programs.  However, further studies are needed.

Key Words: Functional status, muscle strength, respiratory function tests, theraband, intensive care units.