Hiperbarik oksijen tedavisinin benign prostat obstrüksiyonuna bağlı alt üriner sistem semptomlarına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of hyperbaric oxygen therapy on lower urinary system symptoms DUE to benign prostatic obstruction
Yazar: GÜRKAN CESUR
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR ÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Hiperbarik oksijenasyon = Hyperbaric oxygenation ; Oksijen solutma tedavisi = Oxygen inhalation therapy ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Üretra tıkanmaları = Urethral obstruction ; Üriner sistem = Urinary tract

Özet:
Amaç: Benign Prostat Obstrüksiyonu (BPO), mesane çıkım obstrüksiyonuna neden olan yaşla birlikte görülme sıklığı artan önemli bir sağlık problemidir. Alt üriner sistem semptomlarına (AÜSS) neden olarak kişinin hayat kalitesini olumsuz etkiler. Tedavi yöntemleri olarak konservatif, medikal ve cerrahi tedaviler bulunmaktadır. Medikal tedavide altın standart alfa blokerlerdir. Hiperbarik oksijen tedavisi (HBO), Nitrik oksit (NO) seviyelerinde yükselmeye, lenfosit-makrofaj hücrelerinde artış ile antiinflamatuar etkiye, epitelizasyona ve fibroblast aktivitesinde artışa neden olmaktadır. Bu patofizyolojik olayların çoğu BPO hastalığının etiyolojisinde de suçlanmaktadır. Ancak literatürde bu konuyla ilgili çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmamızda, HBO tedavisinin BPO'ya bağlı semptomlara olan etkisini araştırmayı ve HBO etkisinin altın standart tedavi olan alfa bloker tedavi ile karşılaştırmayı amaçladık. 
Gereç ve Yöntemler: Çalışmamız, tek merkezli prospektif gözlemsel kontrollü çalışma olarak planlandı. Etik kurul onayı alındıktan sonra diyabetik ayak, femur başı aseptik nekrozu, retinal arter oklüzyonu, fournier gangreni gibi nedenlerle Sualtı hekimliği ve Hiperbarik Tıp polikliniğine başvuran ve BPO'ya bağlı semptomları olan hastalar ile Üroloji polikliniğine başvuran ve BPO'ya bağlı semptomları olan hastalar değerlendirildi. Hiperbarik Tıp polikliniğinde HBO tedavisi verilen hastalar Grup 1, Üroloji polikliniğinde Tamsulosin 0,4 mg başlanan hastalar Grup 2 ve Hiperbarik Tıp polikliniğinde tedavisiz takip edilen hastalar Grup 3 olarak değerlendirildi. Tüm hasta gruplarına ilk başvurularında demografik verileri kaydedildi, IPSS ve ICIQ-MLUTS formları dolduruldu, üroflowmetri ile idrar akım hızları, toplam idrar hacmi ve işeme süresi ölçüldü, transabdominal ultrasonografi ile prostat hacmi, intravezikal prostatik protrüzyon (IPP), mesane duvar kalınlığı ve rezidü idrar miktarı hesaplandı. Bu değerlendirme 1 ay sonrasında tekrar edildi ve elde edilen bulgular 3 grup arasında karşılaştırıldı. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 95 hastanın 33'ü Grup 1'de, 31'i Grup 2'de ve 31'i Grup 3'te değerlendirilmiştir. HBO tedavisi alan Grup 1'deki hastaların tedavi sonrası IPSS ve ICIQ-MLUTS skorları tedavi öncesine göre daha düşük saptanmıştır (sırasıyla p<0,001 ve p<0,001). Grup 1'de ortalama ΔICIQ-MLUTS toplam skoru -4,1±3,2 iken Grup 2'de -3,7±3,2 bulunmuş olup anlamlı farklılık saptanmamıştır (p=0,875). Grup 1 ve Grup 2'nin ΔIPSS toplam skoru karşılaştırmasında anlamlı farklılık görülmemiştir (p=0,401). HBO tedavisi alan Grup 1'de tedavi öncesi Qmax değerleri 14,3±4,4 ml/sn iken tedavi sonrası 15,3±4,7 ml/sn bulunmuş olup bu değişim istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,042). Grup 1'deki hastaları ΔQmax yönünden Grup 2 ile karşılaştırdığımızda anlamlı farklılık görülmemiştir (p=0,233). Rezidü idrar miktarının ortanca değerleri Grup 1'de tedavi öncesi 10 ml, tedavi sonrası 0 ml olarak bulundu ve anlamlı farklılık vardı (p=0,023). Grup 1'deki hastalarda prostat volümü ve mesane duvar kalınlığı açısından tedavi sonrasında azalma yönünde anlamlı farlılık saptanmıştır (sırasıyla p=0,010 ve p=0,019). İntravezikal prostatik protrüzyondaki değişim (ΔIPP) değeri Grup 1 ve Grup 2 arasında benzer bulunmuştur (p=0,269).
Sonuç: Çalışmamızda HBO tedavisinin, hastaların semptomlarını azalttığı, yaşam kalitesini iyileştirdiği, üroflowmetrik ve ultrasonografik verilerde iyileşme sağladığı bulunmuştur. HBO tedavisi medikal tedavinin yan etkilerinden koruyabilecek olması nedeniyle özellikle inflamasyon ilişkili BPO hastalarında alfa bloker tedaviye alternatif bir tedavi olarak düşünülebilir. Ancak çalışmamız bu konuda literatürdeki ilk çalışmadır ve bulgularımızı desteklemek için prospektif geniş serili çalışmalara ihtiyaç vardır. 
Anahtar Kelimeler: Hiperbarik oksijen tedavisi, prostat, alt üriner sistem semptomları, tamsulosin

Abstract:
Aim: Benign Prostate Obstruction (BPO) causes bladder outlet obstruction and is an important health problem that increases with age. It negatively affects the quality of life of the person by causing lower urinary system symptoms (LUTS). As treatment methods of LUTS, there are conservative, medical and surgical treatments. Alpha receptor blockers are the gold standard treatment method in the medical therapy. Hyperbaric oxygen therapy (HBO) causes to increase nitric oxide (NO) levels, lymphocyte-macrophage cells for anti-inflammatory effect, epithelialization and fibroblast activity. Most of these pathophysiological aspects are also accused in the etiology of BPO disease. However, there is no study on this subject in the literature. In this study, we aimed to investigate the effect of HBO treatment on symptoms related to BPO and to compare the potency of HBO with alpha-blocker treatment that is the gold standard treatment method.
Materials and Methods: Our study was planned as a single-center prospective observational controlled study. After the ethical approval, patients who applied to the Hyperbaric Medicine outpatient clinic with symptoms such as diabetic foot, aseptic necrosis of the femoral head, retinal artery occlusion, Fournier's gangrene and patients who applied urology outpatient clinic with LUTS related to BPO were included in the study. Patients who received HBO treatment in the Hyperbaric Medicine outpatient clinic were classified as Group1, patients who treated with Tamsulosin 0.4 mg in the Urology outpatient clinic were classified as Group2 and patients who followed-up without treatment in the Hyperbaric Medicine outpatient clinic were classified as Group3. At first admission of all patients, demographic data were recorded and IPSS, ICIQ-MLUTS forms were questioned, urine flow rates, total urine volume and voiding time were measured by uroflowmetry, prostate volume, intravesical prostatic protrusion (IPP), bladder wall thickness and residual urine amount were calculated by transabdominal ultrasound. This evaluation was repeated after 1 month and the findings were compared between the 3 groups.
Results: A total of the 95 patients included in the study, 33 were evaluated in Group1, 31 in Group2, and 31 in Group3. The IPSS and ICIQ-MLUTS scores of the patients in Group 1 after the hyperbaric oxygen therapy were found to be lower than before the treatment (p<0.001 and p<0.001, respectively). While the ΔICIQ-MLUTS total score was -4.1±3.2 in Group 1, it was -3.7±3.2 in Group 2 and there was no significant difference (p=0.875). There was no significant difference in the ΔIPSS total score in the comparison of Group 1 and Group 2 (p=0.401). Mean Qmax values were detected to be as 14.3±4.4 ml/sec before the treatment and 15.3±4.7 ml/sec after the treatment in Group 1 that receiving HBO treatment and this change was statistically significant (p=0.042). When we compared Group 1 to Group 2 in terms of alteration of Qmax (ΔQmax), there was no significant difference (p=0.233). The median values of residual urine amount were found to be as 10 ml before the treatment and 0 ml after the treatment in Group 1, and there was a significant difference (p=0.023). There was a significant difference in decrease of prostate volume and bladder wall thickness in Group 1 after the HBO treatment (p=0.010 and p=0.019, respectively). The alteration of intravesical prostatic protrusion (ΔIPP) value was found to be similar between Group1 and Group 2 (p=0.269). 
Conclusion: In our study, it was found that HBO treatment reduced the symptoms of the patients, improved the quality of life, improved uroflowmetric and ultrasonographic data. HBO treatment can be considered as an alternative treatment to alpha-blocker treatment especially in patients with BPO that is related to inflammation, as it may protect from the side effects of medical treatment. However, our study is the first study on this subject in the literature and prospective large series studies are needed to support our findings.
Key words: Hyperbaric oxygen therapy, prostate, lower urinary tract symptoms, tamsulosin