İnmeli hastalarda serum endocan düzeylerinin belirlenmesi
Determination of serum endocan levels in stroke patients
Yazar: GÖZDE YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. ASLI BOLAYIR
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: C reaktif protein = C reactive protein ; ENDOKAN = ENDOCAN ; Serum = Serum ; İnme = Stroke

Özet:
Amaç: Akut dönemdeki (olayın birinci gününde) hem iskemik hem de hemorajik inmeli hastaların serumundaki endocan ve yüksek duyarlı C reaktif protein(hs-CRP) düzeylerini tespit etmek ve bu düzeyleri sağlıklı kontrollerinkiler ile kıyaslayarak endocan düzeyinin inme gelişimi ve prognozu üzerindeki rolünü ortaya koymaktır.
Gereç Ve Yöntem: Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesi Nöroloji Ana Bilim Dalı'na 1 Haziran 2018- 2019 tarihleri arasında başvuran akut inme tanısı konmuş 45 hasta (27 erkek,18 kadın, hastaların yaş ortalaması 69.2, 40'ı iskemik inme, 5'i hemorojik inme geçiren) ile diyabetes mellitus, hipertansiyon, kardiyovasküler ya da serebrovasküler hastalık, karaciğer ya da böbrek yetmezliği, kronik akciğer rahatsızlığı ve kanser hastalığı gibi sistemik hastalığı olmayan benzer yaş grubu ve cinsiyete sahip gönüllü bireylerden venöz kan örnekleri alınıp serum endocan ve hs-CRP düzeylerine bakılmıştır. Elde edilen kan düzeyleri; hasta ve kontroller ile kendi aralarında karşılaştırılmıştır. Ayrıca hastaların demografik özellikleri (yaş, cinsiyet), bazı kan değerleri (açlık kan şekeri (AKŞ), kan üre azotu (BUN), kreatinin, beyaz kan hücreleri (WBC), nötrofil (NEU), yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL) ve düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) düzeyleri), geliş Glasgow Koma Skoru (GKS), National Institutes of Health Stroke Scale (NIHSS), Modifiye Rankin Skoru (MRS) ile 3. ay MRS değerleri ve beyin görüntülemelerindeki lezyon volümleri değerlendirilmiştir.
Bulgular: Kontrol grubuna göre hasta grubunun endocan düzeyi daha yüksek olmasına rağmen gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p=0.052), Kontrol grubuna göre hasta grubunun hs-CRP düzeyi istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek idi (p<0.001). Hem tüm olgular hem de kontrol ve hasta grubu içerisinde endocan ile hs-CRP arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon gözlenmedi (sırasıyla r=0.108 ve p=0.312; r=0.262 ve p=0.082; r=-0.127 ve p=0.405). Hasta grubu içerisinde endocan ölçümleri ile sırasıyla; yaş, biyokimyasal ölçümler, skorsal veriler ve lezyon volümü arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon gözlenmedi (p>0.05).
Sonuç: İnme multifaktöriyel bir klinik sendromdur, etyolojisinde ve patofizyolojisinde ateroskleroz ve inflamasyon önemli bir yer tutmaktadır. Endocan diğer adıyla endotelyal hücre spesifik molekül-1 (ESM-1) aterosklerotik, inflamatuvar süreçlerde rol oynadığı bilindiği için inme hastalarında etyoloji ve patofizyolojik süreçlere etkisi açısından bir başka inflamatuvar ve aterosklerozda önemi kanıtlamış yüksek duyarlı C reaktif protein (hs-CRP) ile birlikte incelenebilir. Böylece endocanın prognoz, mortalite ve morbidite üzerine etkisiyle birlikte tedavi sürecinde etkisi değerlendirilebilir.

,Anahtar Kelimeler: İnme, Endocan, Hs-CRP

Abstract:
Objective: To determine endocan and high sensitive C reactive protein (hs-CRP) levels in the serum of both ischemic and hemorrhagic stroke patients in the acute phase (on the first day of the event) and to compare these levels with those of healthy controls to determine the role of endocan level on stroke development and prognosis.
Method: 45 patients (27 males, 18 females, mean age 69.2, 40 patients with ischemic stroke, 5 with hemorrhagic stroke) admitted to the Department of Neurology of Cumhuriyet University Hospital between 1 June 2018- 2019 and volunteers with similar age and gender without systemic disease such as diabetes mellitus, hypertension, cardiovascular or cerebrovascular disease, liver or kidney failure, chronic lung disease and cancer were taken venous blood samples and evaluated serum endocan and hs-CRP levels. Blood levels obtained from the patients and controls were compared with each other. In addition, patients' demographic characteristics (age, gender), some blood values (fasting blood sugar (FBS), blood urea nitrogen (BUN), creatinine, white blood cells(WBC), neutrophil(NEU), high density lipoprotein(HDL) and low density lipoprotein(LDL) levels), arrival Glasgow Coma Scale(GCS), National Institutes of Health Stroke Scale(NIHSS), Modified Rankin Score(MRS) and 3rd month MRS values and lesion volumes on brain imaging were evaluated.
Results: Although endocan levels were higher in the patient group compared to the control group, there was no statistically significant difference between the groups (p = 0.052). Hs-CRP level of the case group was significantly higher than the control group (p <0.001). There was no statistically significant correlation between endocan and hs-CRP both in all cases and in the control and patient groups (respectively r = 0.108 and p = 0.312; r = 0.262 and p = 0.082; r=-0.127 ve p=0.405). No statistically significant correlation was observed between endocan measurements and respectively age, biochemical measurements, scorsal data and lesion volume in patient group (p> 0.05).
Conclusıon: Stroke is a multifactorial clinical syndrome and atherosclerosis and inflammation play an important role in its etiology and pathophysiology. Since Endocan, also known as endothelial cell-specific molecule-1 (ESM-1), is known to play a role in atherosclerotic, inflammatory processes, it can be studied together with another highly sensitive C-reactive protein (hs-CRP), which has proven important in etiology and pathophysiological processes in stroke patients. Thus, the effect of endocan on prognosis, mortality and morbidity and its effect on the treatment process can be evaluated.

Keywords: Stroke, Endocan, Hs-CRP