Farklı destek eğitimi alan üstün yetenekli öğrencilerin yakınsak bilişsel yetenekleri ve duygusal zekâları yönünden incelenmesi
The investigation of convergent cognitive skills and emotional intelligence of high ability students at two different supportive programs
Yazar: HAKAN KAYGUSUZ
Danışman: PROF. DR. ALİ BAYKAL
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Üstün Zekalılar ve Yetenekliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Destek eğitim programları = Suppord education programs ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Geçmişte de günümüzde de toplumların, ülkelerin gelişmesinde en önemli pay iyi eğitim almış bireylere aittir. Bu bireylerin bünyesinde üstün yetenek potansiyeline sahip olanların etkisi küçümsenemez. Her alanda gelişme sürecini tamamlayan ülkelerde üstün yetenek potansiyeline sahip bireylerden en yüksek faydayı sağlamak için gerekli çalışmaları yaptıkları görülmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde ise üstün yetenek potansiyeline sahip bireylerin ihtiyaçlarına cevap verecek tedbirler alınamamıştır. Bu durum var olan beyin kaynaklarını iyi şekilde kullanamadıklarını göstermektedir. Bunu dışında bu bireylerin problemlerinin çözülmemesi toplumlar içinde ciddi sıkıntılara da neden olmaktadır. Çünkü bu güçlü beyinlerin iyi eğitilmesi toplumlar için faydalı olurken iyi eğitilmemesi çeşitli problemlere neden olabilir. Bu alanda yapılan araştırmalar ülkemizde üstün yetenekli bireylerin eğitim alanında istenilen faydayı sağlayamadığına dikkat çekmektedir. Bu tür araştırmalar sosyal yaşamda veya iş yaşamında başarılı ve mutlu olması için bireylerin bilişsel zekânın yanında "Duygusal Zekâ" özelliğini de barındırması gerektiğini ifade etmişlerdir. Bu çalışmada BİLSEME ve KÇÜ'ye giden üstün yetenek potansiyeline sahip bireylerin duygusal zekâ ile yakınsak bilişsel yetenek arasında ilişki olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümde problem durumu, araştırmanın amacı ve önemi ortaya konmaktadır. İkinci bölümde konuyla ilgili alan yazını taranarak daha önce yapılan araştırmalar ayrıntılı olarak yer verilmiştir. Üçüncü bölümde yöntemden ve araştırmanın evren ve örneklemi tanımlanmıştır. Araştırmada iki grup vardır. Birinci grup BİLSEM'de destek eğitim alan 6,7 ve 8. sınıflara giden 138 üstün yetenekli öğrenciden oluşmaktadır. İkinci grupta ise aynı düzeyde KÇÜ'de destek eğitimi alan üstün yetenekli 131 öğrenci vardır. Her iki gruba da Yakınsak Bilişsel Yetenek ölçen bir test ve Duygusal Zekâ Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak çözümlenmiş ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde de elde edilen bulgulara yer verilmiştir. Üstün yetenekli öğrencilerin duygusal zekâ ile yakınsak bilişsel yetenekleri arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı, BİLSEM'e gidenlerin duygusal zekâ değerlendirme ölçeği ve alt boyutları puanlarının cinsiyete, okul türüne göre anlamlı farklılık göstermediği, duygusal zekâ toplam puanları ile yakınsak bilişsel yetenek arasındaki anlamlı ilişki bulunamadığı sonucu çıkmıştır. Ayrıca diğer değişkenlere göre elde edilen sonuçlar bulgular kısmında detaylı olarak ortaya konmuştur. Son bölümde ise elde edilen bulgulardan yola çıkarak, yapılması gerekenler konusunda önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Yakınsak Bilişsel Beceri, Duygusal Zekâ, Üstün Yetenekliler İçin Destek Eğitimi

Abstract:
The most important resource of societies for the development of countries are the well-educated individuals. The impact of those individuals with superior talent potential cannot be underestimated. It is an empirical fact that the countries that have completed the development process in every field are doing their best to get the highest benefit from the individuals with superior talent potential. Measures must be taken to meet the needs of individuals with high ability in developing countries as well. Unfortunately the available brain power of developing countries are not being educated as efficient as they should be. In addition, the problems of these individuals are not solved, causing serious problems in societies. Appropriate education of these powerful brains is beneficial for societies, otherwise they are apt to cause various problems. Research in this area draws attention to the fact that gifted individuals in our country cannot provide the desired benefits in the field of education. Studies made in this domain indicates that in individuals must possess Emotional Intelligence as well as analytical skills for success and well-being in their social and professional life. In this study, we tried to determine whether there is a statistical correlation between emotional intelligence and convergent cognitive skills of students recognized as having high ability potential in two different groups. The first group consists of high ability students who attend BİLSEM. BİLSEM is a governmental institution that offers free educational support to selected students after their regular formal school program. In the second group there are also students identified as having high ability, but they are not exposed to extra training. In this study there are 138 gifted students in the BILSEM group. They are from 6th, 7th, and 8th grades. There are 131 students in the benchmarking group. They are also identified as high ability students and at the same grade levels. Both groups have been given a test that measures convergent cognitive abilities. Also a scale which measures Emotional Intelligence has been given to both groups. The data obtained were analyzed using appropriate statistical methods. It has been found out that there is no significant relationship between gifted students' emotional intelligence and convergent cognitive abilities. Also the mean scores of subscales of emotional intelligence did not yield significant difference according to gender, type of school. Neither there is a significant relationship between emotional intelligence total scores and convergent cognitive ability scores. In addition, some comparative results obtained from other variables are presented in detail in the findings section. In the last section, based on the findings obtained, suggestions are made about what needs to be done.

Keywords: Convergent Cognitive Skill, Emotional Intelligence, Supportive Educationfor Gifted Students