Tek ebeveynli ailelerin algıladıkları sosyal destek ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Lefkoşa örneği
Investigation of the relationship between perceived social support and problem solving skills of single parent families: Nicosia example
Yazar: NURCAY ARSLANSOYU
Danışman: DOÇ. DR. GONCA POLAT
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Kıbrıs-Lefkoşa = Cyprus-Lefkoşa ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Sosyal destek = Social support ; Tek ebeveynli aile = Single-parent family

Özet:
Bu araştırma KKTC – Lefkoşa bölgesinde ikamet eden tek ebeveynli ailelerin algıladıkları sosyal destek ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacı ile yapılmıştır. Seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygunluk örnekleme yöntemi ile Lefkoşa ilçesinde uygun kişilere ulaşılmaya çalışılmıştır. Uygun kişiler aracılığı ile ise kartopu örnekleme yöntemi ile farklı uygun kişilere ulaşılmıştır. Toplamda 100 tek ebeveyne ulaşılmış olup demografik özelliklerine, çok boyutlu algılanan sosyal destek düzeylerine ve problem çözme düzeylerine ilişkin bilgi edinilmiştir. Çok boyutlu algılanan sosyal destek düzeyi için Zimet ve ark (1998) tarafından geliştirilen ve Eker, Arkar ve Yaldız (2001) tarafından Türkiye'de geçerlilik güvenilirlik çalışması yapılan Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılmıştır. Problem çözme düzeyi için Heppner ve Petersen (1982) tarafından geliştirilen ve Şahin, Şahin ve Heppner (1993) tarafından Türkçe'ye uyarlaması yapılan Problem Çözme Envanteri kullanılmıştır. Araştırma verilerinin istatistiksel olarak analiz edilmesinde Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 25.0 programı kullanılmıştır. 
       Tek ebeveynli ailelerin Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği puan ortalamalarına bakıldığında katılımcıların sosyal desteğe sahip olduğu bulgusuna rastlanmıştır. Araştırmada tek ebeveynli ailelerin cinsiyet, yaş, uyruk, öğrenim durumu, çocuk sayısı, çalışma durumu, çalıştığı kurum tipi, aylık geliri, ikamet ettiği yer ve kimlerle ikamet ettiği değişkenleri ile algılanan sosyal destek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Birlikteliğin sonlanma şekline bakıldığında boşanma ile biten evliliklerde arkadaş alt boyutu puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Daha önce evlilik birliği kurmayanların arkadaş alt boyutu puanları daha önce evlilik birliği kuranlara oranla yüksek bulunmuştur. 
       Tek ebeveynli ailelerin Problem Çözme Envanteri puan ortalamalarına bakıldığında katılımcıların problem çözme becerisine sahip olduğu bulgusuna rastlanmıştır. Araştırmada tek ebeveynli ailelerin cinsiyet, yaş, uyruk, eğitim, tek ebeveyn olma süresi, daha önce evlilik yapıp yapmadığı, çalışma durumu, çalıştığı kurum tipi, aylık geliri, ikamet ettiği yer ve kimlerle ikamet ettiği değişkenleri ile problem çözme envanterinden aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Üç ve üzeri çocuğu olan ebeveynlerin, iki çocuğu olan ebeveynlere oranla düşünen yaklaşım alt boyutundan aldıkları puanların yüksek olduğu görülmüştür. Tek ebeveyn olma nedeni boşanma olan ebeveynlerin düşünen, kaçıngan ve planlı yaklaşım alt ölçeklerinden daha düşük puanlar aldıkları görülmüştür.
       Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ile Problem Çözme Envanteri arasındaki ilişkiye bakıldığında ise literatürün aksine, tek ebeveynli ailelerde sosyal desteğin artması ile problem çözme becerilerinin azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucu literatür çerçevesinde tartışılarak öneriler ile sonlandırılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Çok Boyutlu Algılanan Sosyal destek, Problem Çözme, Tek Ebeveynli Aile.

Abstract:
Investigation of the Relationship Between Perceived Social Support and Problem Solving Skills of Single Parent Families: Nicosia Example

       This research was conducted to determine the relationship between perceived social support and problem solving skills of single parent families residing in the TRNC - Nicosia region. It was tried to reach suitable people in Nicosia district with the convenience sampling method, which is one of the non-random sampling methods. With the help of suitable people, different suitable people were reached by using snowball sampling method. A total of 100 single parents were reached and information was obtained regarding their demographic characteristics, multidimensional perceived social support levels and problem solving levels. Multidimensional Perceived Social Support Scale, which was developed by Zimet et al (1998) and whose validity and reliability study was conducted in Turkey by Eker, Arkar and Yaldız (2001), was used for multidimensional perceived social support level. For the level of problem solving, the Problem Solving Inventory developed by Heppner and Petersen (1982) and adapted into Turkish by Şahin, Şahin and Heppner (1993) was used. Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 25.0 program was used for statistical analysis of the research data.
       Considering the mean scores of the Multidimensional Scale of Perceived Social Support of single parent families, it was found that the participants had social support. In the study, no statistically significant difference was found between the variables of gender, age, nationality, educational status, number of children, working status, type of institution, monthly income, place of residence and with whom they live, and perceived social support scores of single-parent families. Looking at the way the partnership ended, it was seen that the scores of the friends sub-dimension were higher in marriages ending in divorce. The scores of the friends sub-dimension of those who had not established a marital union before were found to be higher than those who had a marriage union before.
       Considering the Problem Solving Inventory mean scores of single parent families, it was found that the participants have problem solving skills. In the study, the variables of gender, age, nationality, education, duration of being a single parent, marriage status, employment status, type of institution, monthly income, place of residence and with whom they live, and the scores they got from the problem solving inventory were statistically no significant difference was found. It was observed that the scores of the parents with three or more children in the thinking approach sub-dimension were higher than the parents with two children. It was observed that parents whose reason for being a single parent was divorce scored lower on the thinking, avoidant and planned approach subscales.
       Considering the relationship between the Multidimensional Scale of Perceived Social Support and the Problem Solving Inventory, it was concluded that, contrary to the literature, problem solving skills decreased with the increase of social support in single parent families. The result of the research was discussed within the framework of the literature and ended with suggestions.

Keywords: Multidimensional Perceived Social Support, Problem Solving, Single Parent Family.