Dolaylı utanma ile yetişkin bağlanma stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Research of the relationship between vicarious embarrassment and adult attachment styles
Yazar: ZEHRA BİNİCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DUYGU KAYA YERTUTANOL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Dolaylı utanma = Vicarious embarrassment ; Utanma duygusu = Shame ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, başkası adına utanmayı tanımlayan dolaylı utanma ile yaşantının ilk yıllarında başlayıp hayat boyu etkisi görülen yetişkin bağlanma stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Aynı zamanda dolaylı utanma ve yetişkin bağlanma stillerinin yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu ve çalışma durumu ile ilişkisi incelenmiştir.
       Araştırmada kullanılan örneklem, 311 katılımcıdan oluşmuştur. Kullanılan araçlar, 18 ile 59 yaş arasındaki katılımcılara uygulanmıştır. Katılımcılar, anket paketini Google Form üzerinden yanıtlamıştır. Veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Bilgi Formu, Dolaylı Utanma Ölçeği ve Erişkin Bağlanma Biçimi Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin Kolmogorov-Smirnov testine bakılarak normal dağılım göstermediği bulunmuştur. Analiz kısmında Kruskal-Wallis, Mann Whitney-U ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır.  
       Araştırmanın analiz sonuçlarına göre, dolaylı utanma ile kaçıngan bağlanma arasında pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Dolaylı utanma puanlarının yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu ve çalışma durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermediği görülmüştür. Kaygılı bağlanma stili, 18-29 yaş arası kişilerde 30-44 yaş arasındaki kişilere göre daha sık bulunmuştur. Kaçıngan bağlanma ve kaygılı bağlanma stili, erkeklerde kadınlara göre daha sık bulunmuştur. Güvenli bağlanma stili, evlilerde bekarlara göre daha sık bulunmuştur. Kaçıngan bağlanma stili, lise mezunlarında lisansüstü mezunlarına göre daha sık bulunmuştur. Kaçıngan ve kaygılı bağlanma stili, tam zamanlı çalışanlarda çalışmayanlara göre ve çalışmayanlarda yarı zamanlı çalışanlara göre daha sık bulunmuştur. Yapılan bu çalışma sonucunda, dolaylı utanma ile ilgili farklı değişkenler araştırılarak literatüre katkı sağlanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between vicarious embarrassment, which defines embarrassment on behalf of someone else, and adult attachment styles that begin in the first years of life and have a lifelong effect. At the same time, the relationship of vicarious embarrassment and adult attachment styles with age, gender, marital status, educational status and employment status was examined.
       The sample used in the study consisted of 311 participants. The tools used were applied to participants between the ages of 18 and 59. Participants answered the questionnaire package via Google Form. Sociodemographic Information Form, Vicarious Embarrassment Scale and Adult Attachment Style Scale were used as data collection tools. It was found that the obtained data did not show normal distribution by looking at the Kolmogorov-Smirnov test. Kruskal-Wallis, Mann Whitney-U and Spearman correlation analysis was used in the analysis part.
       According to the analysis results of the study, a positive relationship was found between vicarious embarrassment and avoidant attachment. It was observed that vicarious embarrassment scores did not differ significantly according to age, gender, marital status, educational status and employment status. Anxious attachment style is more frequent in people between the ages of 18-29 than those between the ages of 30-44. Avoidant attachment and anxious attachment style are more frequent in men than in women. Secure attachment style was discovered more frequent in married people than singles. Avoidant attachment is more frequent in high school graduates than post-graduates. Avoidant attachment and anxious attachment style are more frequent in full-time workers than non-working people and in non-working people than part-time workers. As a result of this study, different variables related to vicarious embarrassment have been investigated and contribution has been made to the literature.