Enerji sektöründe AHP-MEREC-CoCoSo yöntemleri ile sürdürülebilir ve akıllı tedarikçi seçimi
Sustainable and smart supplier selection with AHP-MEREC-CoCoSo methods in energy sector
Yazar: BÜŞRA DİKEN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ÇALIK
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade ; İstatistik = Statistics ; İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüzde ülkelerin enerji kaynaklarına olan talepleri oldukça artmış, ülkeler artan taleplerini karşılayabilmek için alternatif enerji kaynaklarına yönelmişlerdir. Enerji sektöründe yaşanan değişim ve gelişmelerle birlikte ekonomik, çevresel, sosyal ve teknolojik birçok faktör enerji tedariğinde değerlendirilmeye alınmıştır. Ülkeler bu doğrultuda akıllı teknolojilere ve gelişimlere de ayak uydurmaya çalışmaktadır. Endüstri 4.0 devrimi ile hayatımıza giren akıllı teknolojilerle birlikte enerji sektöründe akıllı ve sürdürülebilir tedarikçi seçim problemi için değerlendirme yapmak gerekmektedir. Doğru bir tedarikçi seçimi için ise nitel ve nicel birçok faktör değerlendirmeye alınmalıdır. Bu çalışma enerji sektöründe sürdürebilir ve akıllı tedarikçi seçimi için çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemlerinin uygulanmasına odaklanmıştır. İlk olarak Endüstri 4.0 ve sürdürülebilirlik çerçevesi kapsamında tedarikçi seçiminde yer alacak kriterlere karar verilmiştir. Yapılan araştırma sonucunda 5 adet ana kriter ve 22 adet alt kriter belirlenmiştir. Ardından ÇKKV tekniklerinden olan AHP ve MEREC yöntemleri ile kriterlerin ağırlıkları bulanarak alternatiflerin CoCoSo yöntemi ile sıralaması yapılmıştır. Çalışma sonucunda ise alternatifler sıralanarak birbirleri ile karşılaştırılmış ve duyarlılık analizi yapılarak çıkarımlar yapılmıştır.

Abstract:
Today, the demand of countries for energy resources has increased considerably and countries have turned to alternative energy sources in order to meet their increasing demand. With the changes and developments in the energy sector, many economic, environmental, social and technological factors have been taken into consideration in energy supply. Countries are trying to keep up with smart technologies and developments in this direction. With the smart technologies that entered our lives with the Industry 4.0 revolution, it is necessary to make an evaluation for the smart and sustainable supplier selection problem in the energy sector. For a correct supplier selection, many qualitative and quantitative factors should be evaluated. This study focuses on the application of multi-criteria decision making (MCDM) methods for sustainable and smart supplier selection in the energy sector. First, the criteria to be included in supplier selection within the scope of Industry 4.0 and sustainability framework were decided. As a result of the research, 5 main criteria and 22 sub-criteria were identified. Then, the weights of the criteria were found with the AHP and MEREC methods, which are two of the MCDM techniques, and the alternatives were ranked with the CoCoSo method. At the end of the study, the alternatives were ranked and compared with each other and conclusions were made by performing sensitivity analysis.