Değişen aile yapısında aile sorunlarının ve aile aidiyetinin incelenmesi (Cizre örneği)
Investigation of family problems and family belonging in changing family structure (Example of Cizre)
Yazar: YAKUP AYBERK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN TAYLAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Aidiyet duygusu = Sense of belonging ; Aile = Family ; Aile bağları = Family ties ; Aile sorunları = Family problems ; Aile yapısı = Family structure ; Sosyal değişme = Social change ; Şırnak-Cizre = Şırnak-Cizre

Özet:
Bu araştırma, aile yapısının değişmesiyle çeşitlenen aile sorunlarını, aile üyelerinin aile aidiyet düzeyini açığa çıkarmak, bu kavramlara etki eden faktörleri belirlemek ve söz konusu sorunların aile aidiyetiyle ilişkisini belirlemek üzere tasarlanmış açıklayıcı nicel bir araştırmadır. Söz konusu araştırma, aile kurumu için hayati derecede önemli olan aile aidiyeti ve aile sorunlarının saptanması, açıklanması ve bu konuda literatüre katkı sunması açısından önemlidir. Araştırmanın çalışma evrenini 2019 yılında Şırnak Cizre'de ikamet eden evli aile üyeleri oluşturmaktadır. Örneklemini ise, rastgele yöntemle yapılan ev ziyaretleri sonucunda gönüllülük esasına göre seçilen 173 kadın ve 117 erkek (sayı=290) evli katılımcı oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında "Aile Aidiyeti Ölçeği", ile birlikte kişisel bilgilere ve aile sorunlarına yönelik oluşturulan "Anket Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizi bilgisayar ortamında SPSS programı kullanılarak yapılmış, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis, Spearman Korelasyon ve Çoklu Doğrusal Regresyon testleri kullanılarak yapılmıştır.
Bulgulara göre, anlaşarak evlenen aile üyelerinin aile aidiyet düzeyleri, kaçarak evlenenlerinkinden daha yüksek bulunmuştur. Sık sık aldatılma durumu gerçekleşen ailelerde aile üyelerinin aile aidiyet düzeyi asla aldatılma durumu olmayan aile üyelerine göre oldukça düşük bulunmuştur. Sık sık fiziksel şiddete maruz kalan aile üyelerinin hiçbir zaman fiziksel şiddete maruz kalmayan aile üyelerine göre daha düşük aile aidiyeti olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca sözel şiddete daha fazla maruz kalan aile üyelerinin aile aidiyetleri, daha az sözel şiddete maruz kalanlardan ve hiçbir zaman şiddete maruz kalmayanlardan daha düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sık sık geçimsizliğin yaşandığı ailelerde aile üyelerinin aile aidiyeti, ara sıra geçimsizlik yaşayan veya hiçbir zaman geçimsizlik yaşamayanlara göre daha düşük çıkmıştır. Ekonomik yoksun bırakılma arttıkça aile üyelerinin aile aidiyeti hiçbir zaman ekonomik yoksun bırakılma yaşamayan aile üyelerine nazaran anlamlı şekilde daha düşüktür. Aile içi sorunlarla karşılaşma sıklığı arttıkça, aile aidiyetinin anlamlı şekilde düştüğünü ve erkeklerin kadınlara oranla daha fazla aile aidiyeti hissettiği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
This research is a descriptive quantitative study designed to reveal the family problems that are differentiated by changing of the family structure, to reveal the family belonging level of the family members, to determine the factors affecting these concepts and to determine the relationship between these problems and family belonging. This research is important in terms of determining and explaining family belonging and family problems that are vital for the family institution  and contributing to the literature about this subject. The population of the study consists of married family members living in Şırnak, Cizre in 2019. On the other hand, sample consists of 173 female and 117 male (number = 290) married participants who were selected on a voluntary basis as a result of random home visits. "Family Belonging Scale" was used with "Questionnaire Form" which was created for personal information and family problems in the data collection. Data were analyzed by using SPSS program on computer, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis, Spearman Correlation and Multiple Linear Regression tests were performed. 
According to the findings, the family belonging levels of the family members who got married by agreement were found higher than those who got married by eloping. Family belonging level of the family members in families where deception often occurs was found as quite lower than families where deception never occurs. It was found that family members who are frequently exposed to physical violence have lower family belonging than family members who are never exposed to physical violence. In addition, it was concluded that family belonging of the family members who are exposed to more verbal violence were less than those who are less exposed and never exposed to verbal violence. The family belonging of the family members in families who frequently have a conflict were lower than the family belonging of the family members who have rarely conflict or who never have any conflict.  With increasing economic deprivation, family belonging of the family members is significantly lower than family members who have never experienced economic deprivation. As the frequency of encountering family problems increased, it was found that family belonging decreased significantly and men felt more family belonging than women.