Havlu örme çorapların ısıl konfor özellikleri
Thermal comfort properties of terry knitting socks
Yazar: YELİZ MORGİL
Danışman: PROF. DR. FATMA KALAOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Hayat standartlarının yükselişiyle birlikte giysilerin kullanım özelliklerinin yanında termal konfor özellikleri de ön plana çıkmaktadır. Çorap, farklı renk ve desenleri ile bir aksesuar malzemesi olmanın yanında insanların temel ihtiyaç malzemelerinden birisi olup, sağlık açısından da oldukça önemli bir giysidir. Çorapların kullanım performansı açısından ısıl konfor en önemli parametredir. Havlu örme çoraplar, havlu örme tekniğine göre iki ipliğin aynı anda örme bölgesinde örücü iğnelere beslenmesiyle üretilen örme ürünleridir. Nefes alabilen ve ısıl yalıtımı iyi olan bir örme çorap, zorlu hava koşullarında istenen faaliyeti gösterebilecek gerekli sıcaklık şartlarını ve konforu sağlayacaktır.
Havlu örme çoraplardan beklenen performans özelliklerinin başında; yüksek ısıl yalıtım ve nefes alabilme özelliğinin sağlanmasıyla gerekli kullanım faaliyetinin gerçekleştirilmesi gelmektedir. Ayrıca vücudun termal dengesi için ısı transfer özellikleri de çok önemlidir. İç yüzeyinin temas ettiği vücut ısısını dışarı transfer etmemeli; dış ortam ısısını da vücut içine kolayca almamalıdır. Bunun yanında terleme ve yağmur gibi koşullarda meydana gelen ıslanmanın ardından kolayca kuruyabilmelidir. Havlu örme kumaşların konfor özellikleri zor hava koşullarına uyum sağlamada çok önemli rol oynar. 
Bu çalışmada; tek silindirli çorap örme makinelerinde üretilen havlu örme çorapların konfor özelliklerini belirlemek için, su buharı geçirgenliği, hava geçirgenliği, transfer ıslanma, dikey kılcal ıslanma, su buharlaşma hızı, kuruma hızı testleri ileısıl iletkenlik, ısıl direnç, ısıl geçirgenlik, ısıl soğurganlık ve kalınlık ölçümlerini içeren termal analiz testleri ve fiziksel performansını tespit amaçlı olarak sıklık, ilmek iplik uzunluğu, patlama mukavemeti, aşınma, rijitlik ve boncuklaşma testleri yapılmıştır. Termal konfor özellikleri en iyi performans veren kumaş özellikleri ve kullanılabilecek lif çeşitleri araştırılmıştır.
Yaygın olarak kullanılan havlu örme çoraplar, tek silindirli çorap örme makinesinde 4 besleme havlu örme tekniği kullanılarak üretilmiştir. Bu tezde,19 farklı hav ipliği kullanılarak 19 havlu örme çorap üretilmiştir. Çorapların zemin ipliği 78/68/1 ve 44/34/1 dtex elastan olup, hav iplikleri ise 200 denye ile 40 denye arasında değişen poliamid, polipropilen, viskon, modal, pamuk, pamuk-modal ve pamuk-viskondur.
Analiz sonuçlarına göre elyaf tipinin giysi konfor özelliklerine önemli etkisinin olduğu görülmüştür. Çorapların ıslanma davranışlarındaki farklılıkların  lif tipinden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Modal lifinin konfor ve fiziksel özellikleri açısından iyi sonuçlar verdiği görülmüştür. Pamuk havlu çorapların  konfor performansının  iyi olduğu bulunmuş, hatta fiziksel performansı en yüksek olan çorap olarak karşımıza çıkmıştır. Yapılan çalışmada elde edilen en dikkat çekici sonuç, pamuk ile karışım halinde kullanılan yeni liflerden elde edilmiş çoraplar(modal), aynı liflerin %100 oranında kullanıldığı çoraplardan hem konfor açısından hem de fiziksel performans açısından daha iyi sonuç verdiği görülmüştür.
Ölçüm sonuçları istatistiksel olarak Minitab programı tarafından değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler, havlu örme çorapların farklı fiziksel parametreler kullanılarak termal iletim özellikleri ile ıslanma ve kuruma özellikleri arasındaki ilişkiyi anlamak amacıyla yapılmıştır.
Değerlendirme sonucunda; zorlu hava koşullarında faaliyet gösteren kişilerin termal konfor durumunu etkileyen önemli bileşenlerden biri olan havlu örme çorapların özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Nihai kullanım alanına göre; lif tercihleri değerlendirilmiştir ve farklı kullanım amaçları için öneriler yapılmıştır.

Abstract:
With the increase in  life standards not only using properties but also comfort properties become  important. Sock, as a basic need of human having different materials,colors and design is also very important product for human health. Thermal comfort is very important parameter for usage performance of socks. Terry knitting socks are produced with towel knitting technique by using two thread type  according to produced design. The sock which is breathable and having good thermal insulation can provide the necessary thermal conditions and comfort under extreme weather conditions.
The  primary expected  performance properties of terry knitted socks are high thermal insulation and breathability of the products.  In addition heat transfer properties are very important for thermal balance of the body. The inner surface of sock should not transfer the body heat to environment as well as should not allow the  the  external environment temperature into  the body easily. Besides, after wetting of perspiration  and rain, must easily dry. The comfort properties of terry knitting fabrics play an important role in order to adapt  to  different weather conditions.
In this study;  terry knitted socks  are manufactured in single cylinder socks knitting machine  to determine the characteristics of comfort, water vapour permeability, air permeability, vertical and transfer wicking analysis, water evaporation rate, drying speed tests and thermal conductivity, thermal resistance, thermal transmittance, thermal absorptivity and thickness measurement, which includes thermal analysis tests and physical performances such as courses and wales density, loop length, bursting strength, abrasion, rigidity and pilling tests are carried out. Thermal comfort properties of fabrics, which gives the best performance features and the available fibre types was investigated.
Commonly used terry knitting socks  are produced single cylinder sock knitting machines with 4 feed terry knitting  technique.  In this thesis, 19 different yarns are used as a pile yarn in order to produce 19 terry socks. Socks ground yarn is 78/68/1 and 44/34/1 elastane and the pile yarns are polyamide, polypropylene, viscon, modal, cotton, cotton-modal and cotton-viscon which are vary in 200 denier to 40 denier. 
According to analysis results, it is seen that fiber type has  an important effect on comfort properties of garments.The difference in wetting behaviour of socks was resulted directly from fiber type. In terms of comfort and physical properties, it's seen that Modal had better performance. Cotton terry socks was found also good comfort properties ,moreover  it has the highest physical performance as well. The most outstanding result of the study  is that socks produced with blend of new fibers( such as modal fiber) and cotton showed higher performance for both comfort and physical properties than the socks produced with 100% of modal.
Measurement results are statistically evaluated by Minitab. The statistical analysis was conducted to understand the thermal properties ,wetting  and drying properties of the terry fabrics and in order to understand the relation between different physical parameters.  
In this thesis examined the effect of different fiber types on comfort features of the terry knitting socks. For this purpose, used as a terry knitting socks with different characteristics to the person operating the process at low ambient temperatures with high effort assessed the impact on thermal comfort. In this context, terry knitting socks are manufactured  using  different  materials  to  comfort  analysis,  the  results of  the impact on thermal comfort will be determined by the properties of fabric  used.