Gelir dağılımı eşitsizliği ve sağlık göstergeleri ilişkisi panel veri modeli analizi
Income inequlity and it's correlation with health indicators panel data analysis
Yazar: ZUHAL ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TURGUT ÜN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Birim kök testleri = Unit root tests ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Hata düzeltme yöntemleri = Error correction methods ; Panel eşbütünleşme = Panel cointegration ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Panel yöntemi = Panel method ; Sağlık = Health ; Sağlık göstergeleri = Health indicators ; Sağlık harcamaları = Health expenditures

Özet:
Panel veri modelleri birim ve zaman boyutunun birlikte ele alındığı modellerdir. Bu modeller daha fazla gözlem sayısına sahiptirler ve daha güvenilir sonuçların elde edilmesine imkan tanırlar. Tercih edilme sebeplerinin başında sadece yatay kesit veya zaman serisi analizi ile elde edilemeyecek ekonometrik analizlerin yapılması yer alır. Birim boyutunun zaman boyutundan büyük olduğu geleneksel panel çalışmalarından farklı olarak makro panellerde zaman boyutu birim boyutundan daha büyüktür. Durağan olmamanın bir nedeni olan bu durum eş bütünleşmeyi test etmede önemli bir faktördür.
Bu yüksek lisans tezinde sağlık kavramı, sağlık ekonomisi, kalkınma ve sağlık kavramları hakkında genel bilgiler verilmiştir. Çalışmada 2 model üzerinde durulmuştur. 1. Modelde gelir dağılımı eşitsizliğinin sağlık üzerindeki etkisini inceleyen Wilkinson Hipotezi ile çalışılmıştır. 2. Model de ise ömürde beklenen yaşam süresini etkileyen GSYIH ve sağlık harcamaları değişkenleriyle 22 ülke üzerinde çalışılmıştır.
Bu çalışmada durağan olmayan panellerin analizinde sıkça karşılaşılan tahmin metotları incelenmiştir. Panel birim kök testi, panel eşbütünleşme ve panel hata düzeltme modelleri kullanılmıştır. Yatay kesit bağımlılığının bulunması sebebiyle ortak faktörler yardımıyla elde edilen Pesaran (CIPS, 2007) panel birim kök testi uygulanmıştır. Birimler arası korelasyonu ve heterojenliği dikkate alan Gengenbach, Urbain ve Westerlund'un panel eşbütünleşme testi (Panel EC-test) kullanılmıştır. Çalışmanın son aşamasında uzun ve kısa dönem ilişkilerinin tahmini için DCCE (Dinamik Ortak Korelasyonlu Etkiler) tahmincisinden yararlanılmıştır.

Abstract:
Panel data models review unit dimensions and time dimensions simultaneously. This models have more observations and allow for safer results. Their ability to do analysis that cannot be done with only cross-section or time-series analysis is a primary reason of preference. Contrary to traditional panel works, in which unit dimension is bigger than time dimension, with macro panels time dimension is bigger than unit dimension. It is a reason of not being fixed and an important factor on testing cointegrity.
In this master's thesis general informations about notion of health, health economics and development are given. 2 models of econometrics are emphasized over the course of this study. Initial model is studied with Wilkinson Hypothesis ,which analyzes the effects of income inequality over health. In the second model, with GDP, which affects expected lifespan, and health expenses variables, 22 countries are studied.
In the analysis of non-fixed panels, frequently encountered estimation methods are examined. Panel unit root test, panel cointegration test and panel error correction models are used in the making of this study. Pesaran panel unit root test, which can be acquired with the help of common factors, is applied as cross sectional dependency is found. It is concluded that variables are not fixed. Cointegration relation is found in both of models as a result of Panel EC Cointegration Test. DDCE estimator is used during the last stages of this study.