Ortaokul öğretmenlerinin duygusal yönden incitici davranışlara ve örgüte adanmışlıklarına ilişkin görüşleri
Middle-school teachers' opinions on emotional offending behaviors and organizational commitment
Yazar: NURCAN UYĞUR
Danışman: DOÇ. DR. ŞENAY SEZGİN NARTGÜN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusallık = Sentimentality ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Örgütsel adanma = Organizational commitment ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmenler = Teachers ; İncinebilirlik-Stres-Uyum Modeli = Vulnerability-Stress-Adaptation Model ; İstenmeyen öğrenci davranışı = Unwanted student behavior

Özet:
Bu araĢtırmanın amacı, Bolu ili merkezindeki resmi ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin maruz kaldıkları duygusal yönden incitici davranıĢlara ve örgütsel adanmıĢlıklarına iliĢkin görüĢlerinin belirlenmesi ve bu duygusal yönden incitici davranıĢların öğretmenlerin çalıĢtıkları örgüte adanmıĢlıkları ile iliĢkili olup olmadığının ortaya konulmasıdır. ĠliĢkisel tarama modeli ile yürütülmüĢ olan bu araĢtırmanın evrenini, 2016-2017 eğitim öğretim yılında Bolu ili merkezinde Milli Eğitim Bakanlığına resmi bağlı ortaokullarında görev yapan 726 öğretmen oluĢturmaktadır. Bu doğrultuda çalıĢma evrenin tümü üzerinde uygulanmıĢ olup örneklem belirleme yoluna gidilmemiĢtir. Bu öğretmenlerin % 82‟inden geri dönüĢ sağlanmıĢtır. Verilerin analizinde Kolmogorov- Smirnov testi, frekans, yüzde, standart sapma, Mann Whitney U, Kruskal Wallis-H, Spearman Sıra Farkları Korelâsyon Katsayısı analizlerinden yararlanılmıĢtır.
Öğretmenlerin maruz kaldığı duygusal yönden incitici davranıĢlara iliĢkin görüĢleri ( =1,31) ortalama ile "hiç" düzeyinde olduğu görülmektedir. Öğretmenlerin duygusal yönden incitici davranıĢlara maruz kalma düzeylerine iliĢkin görüĢleri ortalamaya bakılarak incelendiğinde ortaokul öğretmenlerin okullarında incitici bir
x
durumla nadiren de olsa karĢılaĢtıkları ifade edilebilir. Öğretmenlerin örgütsel adanmıĢlık; örgütsel adanmıĢlığın alt boyutu olan, okula adanma, öğretim iĢlerine adanma, öğretmenlik mesleğine adanma, çalıĢma grubuna adanma ve toplam adanmıĢlık düzeylerine iliĢkin görüĢleri incelendiğinde "çoğu kez" düzeyinde olduğu görülmektedir. Öğretmenlerin cinsiyetlerine göre duygusal yönden incitici davranıĢlara maruz kalma düzeyleri incelendiğinde, erkek öğretmenler lehine anlamlı bir fark gösterdiği görülmektedir. Örgütsel adanma toplamında ve alt boyutlarında, öğretmenlerin cinsiyetlerine göre örgütsel adanmıĢlık düzeylerinde anlamlı bir farklılık görülmemektedir. Öğretmenlerin, duygusal yönden incitici davranıĢlara maruz kalma düzeyleri yaĢ değiĢkenine göre incelendiğinde, anlamlı bir farklılık göstermediği görülmektedir. Öğretmenlerin örgütsel adanmıĢlık düzeylerine iliĢkin görüĢleri yaĢ değiĢkenine göre incelendiğinde; toplam örgütsel adanma ve alt boyutlarında, öğretmenlerin yaĢlarına göre örgüte adanmıĢlık düzeylerine iliĢkin görüĢlerinde anlamlı bir fark olduğu görülmektedir. Öğretmenlerin medeni durum ve eğitim durumu değiĢkenlerine göre, duygusal yönden incitici davranıĢlar, örgütsel adanma toplamında ve alt boyutlarında öğretmen görüĢleri incelendiğinde anlamlı bir fark görülmemektedir. Duygusal yönden incitici davranıĢlar ve örgütsel adanmıĢlığın alt boyutlarından olan; öğretim iĢlerine adanma boyutunda, öğretmenlerin görüĢlerinde mesleki kıdem değiĢkenine göre anlamlı bir fark görülmez iken, örgütsel adanmıĢlığın alt boyutlarından olan; okula adanma, öğretmenlik mesleğine adanma, çalıĢma gurubuna adanma ve toplam adanma boyutlarında, mesleki kıdem değiĢkenine göre anlamlı bir farklılık görülmemektedir. Ayrıca öğretmenlerin duygusal yönden incitici davranıĢlar ve örgütsel adanmıĢlık düzeyleri arasındaki iliĢki incelendiğinde, aralarında negatif yönlü düĢük düzeyde anlamlı bir iliĢki olduğu tespit edilmiĢtir.

Abstract:
The aim is tostate the opinions of the teachers, working in the official schools in the center of Bolu province, about organizational commitment and the emotional offending behaviors that they expose in their work place and to present the relation between these emotional offending behaviors and organizational commitment.
This study was carried out with „Relational screening model‟ and the target population of thisstudy is 726 middle-school teachers working in the public schools being affiliated with Ministry of Education in the centre of Bolu province. Accordingly, the study was performed on theall of the target population without choosing a sample group. 82 percent of these teachers made a come-back. Kolmogorov-Smirnov test, freuency, mean, percentage, standart deviation, Mann Whitney U, Kruskal Wallis-H tests, Spearman's rank correlation coefficient analysis were used for data analysis.
It is seen that the opinions of the teachers about emotional offending behaviors is in the level of „ never ‟ with an average of (=1.31). When the averages about the opinions of the teachers on the level of emotional offending behaviors were examined, we can state that the middle school teachers sometime sex perience an offending occasion.
viii
When organizational commitment of the teachers is examined in terms of its sub-dimensions like school commitment, teaching stuff commitment, teaching profession commitment, working team commitment and their opinions about their total commitment level, it is seen that the level is „mostly‟. When the exposing level of the teachers to emotional offending behaviors were examined in terms of the gender, a significant difference was seen on be half of the male teachers. No significant differences were seen in the level of organizational commitment as regards the teachers‟ gender when it was examined in sum of organizational commitment and its sub-dimensions. When the exposing level of the teachers to emotional offending behaviors were examined in terms of the age, no significant differences were seen. When the opinions of the teachers on the level of organizational commitment were examined, a significant difference was seen in the opinions of the teachers on the level of organizational commitment in sum of organizational commitment and its sub-dimension as regards their ages. When the opinions of teachers on total organizational commitment and its sub-dimensions and emotional offending behaviors were examined as regards their maritaland educational status, no significant difference was seen. No significant difference was seen in the opinions of the teachers as regards their Professional seniorities when it was examined in terms of emotional offending behaviors and teaching stuff commitment which is one of the sub-dimension of organizational commitment. However, when it was examined in terms of school commitment, teaching profession commitment, working team commitment and total commitment, a significant difference was seen as regards their professional seniorities. Further more, when the relation between the level of organizational commitment and emotional offending behaviors of teachers were examined, an avoidant low level significant relation between them was established.