Fotogrametrik uçuşlarda yan bindirmenin optimizasyonu
The Optimization of sidelap in photogrammetric flight
Yazar: MAHMUT ERSOY
Danışman: PROF.DR. TÜRKAY TÜDEŞ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Havacılık Mühendisliği = Aeronautical Engineering ; Kazalar = Accidents

Özet:
Fotogrametrik harita üretim amaçlı havadan fotoğraf alım görevlerinde;bölgenin uçuş planlaması esnasında uçuş kolonları tespit edilir. Bu kolonlarıbirbirine bağlayabilmek için daha önceden konumları belli olan kontrolnoktalarının her iki kolonda da görülmesine ihtiyaç vardır. Kontrolnoktalarının her iki kolonda da görülmesi için aynı bölgenin iki kezfotoğraflanması zorunludur, diğer bir ifadeyle kolonların birbiri üzerine (yanbindirme) bindirilmesi gerekmektedir. Genellikle yan bindirme Türkiye'de vedünyada uzun yıllardır tecrübû bir oran olan ortalama % 30 olarakplanlanmaktadır. Yan bindirme az tutulduğunda bazen her iki kolondabulunan kontrol noktaları hava fotoğrafı üzerinde görülememekte ve bu dakolonlar birleştirilemediğinden dolayı açığa sebep olmaktadır. Havafotogrametrisinde açıkların giderilmesi çok pahalıdır. Çünkü ilave uçuş veofiste bir hayli ilave çalışmayı gerektirir. Yan bindirme ihtiyaçtan fazlaolduğunda ise gereksiz fotoğraflanan alanlardan dolayı üreticilere ilave zamanve maliyete sebep olmaktadır. Güvenilir navigasyon yardımcıları ile uçağınkonumunun iyi bilinmesi, fotogrametrik bir uçuşta tatminkâr bir sonuç eldeetmek için çok önemlidir. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte günümüzdeuçakların otopilot ve hassas navigasyon sistemlerine kavuşması, GPS'inuçakların navigasyon sistemlerince kullanılmasından dolayı hava fotoğrafçılığıdaha doğru olarak yapılabilmektedir. Yine GPS ölçmelerinde, gelenekseljeodezik çalışmalarda gereken dizi veya üçgenleme mecburiyetinin olmamasıkontrol noktalarının istenen bölgeye yerleştirilmesinde büyük kolaylık sağlar.ncelenen bilgilerin ışığında bu çalışmada yan bindirmenin optimizasyonudeğerlendirilecektir.

Abstract:
On aerial photography duties, which aim for photogrammetric map production,flight strips are determined while flight planning of the region. For connectingthese strips, control points those coordinates known previously, need to be seenin each two strips. In order that control points can be seen on each strips, it isnecessary to take aerial photo of the same region twice; in other words sidelapof the strip is neeeded. Usually sidelap has been planning with a nominalaverage of 30% in all over the world and also in Turkey for many years. Whensidelap is less than needed sometimes it is impossible to see control points on theaerial photos which must be on each two strips and it causes gaps due toimpossibility of connecting these strips. Gaps in the aerial photogrammetry areexpensive to fill in.due to extra flight and much extra office work. When sidelapis greater than needed, it causes additional cost and time for producers becauseof the area. photographed unnecessarily In order to achieve a satisfactory resulton a photographic sortie, the use of certain navigational aids can be of greatvalue in positioning the aircraft. Nowadays as new technologies are developing,planes have autopilot and sensitive GPS navigation systems; aerial photographycan be made more accurately. And also GPS surveys give an oppurtinuty ofputting control points to whereever you want due to no need to triangulation asin the conventional geodetic survey. Based on this information, the optimisationof the sidelap will be evaluated in this study.