Türkiye'nin makroekonomik göstergeleri ile yurtiçi tasarrufları arasında gri ilişkisel analiz
Grey relational analysis between Turkey's macroeconomic indicators and domestic savings
Yazar: ENGİN DURAN
Danışman: DOÇ. DR. DİYAR AKAY
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ekonomi = Economics ; Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Türkiye'nin makroekonomik göstergeleri ile yurtiçi tasarrufları arasındaki ilişkinin saptanması ve tasarruf oranlarının gelişiminde hangi göstergenin daha belirleyici olduğunun tespiti ülkemiz ekonomisi için giderek önem arz eden konular arasında yer almaktadır. Bu çalışmada da söz konusu ilişki dereceleri belirlenmiş ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Çalışmada ilişkinin incelenmesi amacıyla gri ilişkisel analiz kullanılmıştır. Analizde entropi yöntemi ile göstergelerin içerdikleri bilgi düzeylerine göre ağırlıkları belirlenmiş ve göstergeler gri ilişki derecelerine göre sıralanmıştır. Çalışma 1990-2014 dönemi verilerini kapsamakla birlikte, veri seti uygulamada 2001 krizi öncesi ve sonrası dönem olmak üzere iki ayrı döneme bölünerek kullanılmıştır. Analiz sonucunda referans seri olan yurtiçi tasarruf oranı ile makroekonomik değişkenlerin entropi yöntemi ile ağırlıklandırılmış gri ilişki dereceleri incelendiğinde, 2001 öncesi dönemde işsizlik oranı, kişi başına gayri safi yurtiçi hasıla büyümesi ve cari denge oranının ilişki derecesi görece yüksek makroekonomik göstergeler olarak öne çıktığı görülürken, 2001 sonrası dönemde cari denge oranı, gayri safi yurtiçi hasıla büyümesi ve kişi başına gayri safi yurtiçi hasıla büyümesi yüksek ilişkiye sahip göstergeler olarak tespit edilmiştir. Söz konusu göstergelerin hem kamu hem de özel tasarrufları etkileyen farklı unsurları bulunmakla birlikte yurtiçi tasarruf oranının artırılması amacıyla oluşturulacak politikalarda bu göstergeler üzerine yoğunlaşmanın daha iyi sonuçlar sağlayacağı değerlendirilmiştir.

Abstract:
It is of great importance for economy policy makers to comprehend the relationship between macroeconomic indicators and domestic savings, and to find out which indicator is more determinative on the dynamics of domestic savings. This paper attempts to analyze the degree of relationship between Turkey's domestic savings and selected macroeconomic indicators. To examine the relationship, grey relational analysis is applied together with the entropy method to determine the weight of the indicators according to information level they provide. The analysis covers the data of 1990-2014 period. In practice; however, data set is used by dividing into two separate periods including before and after the 2001 crisis.  The results indicate that unemployment rate, gross domestic product per capita growth and current balance ratio stand out with relatively high degree of relationship for the period before 2001. When examining the post-2001 period, current balance ratio, gross domestic product growth and gross domestic product per capita growth are ascertained as indicators which have high degree of relationship with domestic savings. These indicators have different aspects affecting both public and private savings. Therefore, it may be beneficial to concentrate on these indicators when designing a policy in order to increase domestic saving rate.