İnsani yardım lojistiğinin değerlendirilmesi: Türkiye örneği
Evaluation of humanitarian aid logistics: The case of Turkey
Yazar: LEYLA CANPOLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA ÇEVİK TAŞDEMİR
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Ulaşım = Transportation ; Uluslararası Ticaret = International Trade
Dizin: Kısmi süreli istihdam = Part-time employment ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Sayısal lojistik = Digital logistic ; Sosyoekonomik analiz = Socio-economic analysis ; İnsani yardımlar = Humanitarian aid ; İş gücü politikaları = Labour policies

Özet:
Lojistik sektörü özellikle 1980'li yıllardan sonra ticaretin küreselleşmesi ile birlikte ülkeler ve şirketler çapında önemli hale gelmiştir. Son yıllarda doğal afetler dâhil yaşanan krizler, lojistik sektörünü de etkilemiş ve insani yardım konusunda sektörün başka bir özelliğini ortaya çıkarmıştır. İnsani yardım lojistiğinin ekonomik büyüme ve istihdama katkısı, alanyazındaki çalışmalarda tartışılmıştır. Konunun hem insani yardım boyutuyla hem de ekonomik etkisiyle incelenmesi ise bu çalışmanın motivasyonunu oluşturmaktadır. Çalışmada, sadece insani yardım lojistiği özelinde, Türkiye insani yardım lojistiği ve lojistik performans endeksi (LPI) incelenmiş ve ekonomik büyüme ve istihdam ile olan ilişkisi nicel analiz teknikleri ile analize tabi tutulmuştur. Bu yönüyle hem ekonometrik analiz hem de betimsel analiz teknikleri kullanılmıştır. Ekonometrik analizler Eviews 9 programı ile betimsel analizler ise Excel programı ile gerçekleştirilmiştir. 2007-2022 dönemine ait veri seti kullanılarak, insani yardım lojistiği ile ekonomik büyüme ve istihdam arasındaki ilişki Toda-Yamamoto nedensellik analizi ile irdelenmiştir. Betimsel analiz ise, yine aynı dönemi kapsayan fakat daha sınırlı olan veri seti ile insani yardım lojistiği ve ekonomik büyüme ile istihdam arasındaki ilişkiyi incelemede kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, Türkiye özelinde ekonomik büyümeden lojistik sektörüne doğru nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Bu ilişki tek yönlü olup, lojistik sektörünün büyümesinde ekonomik kalkınmanın etkisi olduğu şeklinde dile getirilebilir. Betimsel analiz bulgularına göre ise, insani yardım lojistiği ile ekonomik büyüme ve istihdam arasında bir ilişkiye rastlanılmamıştır. Gelecekteki araştırmacılara, daha geniş veri setleri kullanarak hem lojistik sektörünün hem de insani yardım lojistiğinin bölgesel bazda incelenmesi önerilebilir. Son olarak alanyazında insani yardım lojistiğine ilişkin çalışmaların sınırlı sayıdaki çalışmalara katkı sunması beklenmektedir.
Anahtar sözcükler: Lojistik Performans Endeksi (LPI), İnsani Yardım Lojistiği, Ekonomik Büyüme, İstihdam, Sosyal Politika.

Abstract:
The logistics sector has become important across countries and companies, especially with the globalization of trade after the 1980s. In recent years, crises including natural disasters have affected the sector and revealed another aspect of it with regard to the humanitarian aid, whose contribution to economic growth and employment has been discussed in the literature. The motivation of this study is to examine the issue with both its humanitarian dimension and economic impact. Accordingly, Turkey's humanitarian aid logistics and logistics performance index (LPI) are analyzed with a focus on humanitarian aid logistics, alongwith their relation with economic growth and employment with quantitative analysis techniques. In this respect, both econometric and descriptive analysis techniques are applied. Econometric analyses were conducted via Eviews 9 tool and descriptive analyses via Excel sofware. Using the 2007-2022 period data set, the relation between humanitarian logistics and economic growth and employment is tested by Toda-Yamamoto causality analysis. The descriptive analysis is operated regarding the link between humanitarian logistics and economic growth and employment, with a more limited data set covering same period. According to the findings, there is an unidirectional causality link between the economic growth and the development of logistics sector in Turkey. The descriptive analysis establishes no correlation between humanitarian aid logistics and economic growth and employment. Furthermore, it may be suggested to future researchers to examine both the logistics sector and humanitarian aid logistics on a regional basis and with larger data sets. Finally, this research aims to contribute to the limited number of studies on humanitarian aid logistics in the literature.
Keywords: Logistics Performance Index (LPI), Humanitarian Aid Logistics, Economic Growth, Employment, Social Policy.