Topraktaki çinko eksikliğinin giderilmesinde doğal zeolitin kullanılması
The usage of natural zeolites to prevent for deficiency of zinc through the earth
Yazar: ÖZLEM KAZAN
Danışman: PROF.DR. ÖNDER ORHUN
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
ÖZETYüksek Lisans TeziTOPRAKTAKİ ÇİNKO EKSİKLİĞİNİN GİDERİLMESİNDEDOĞAL ZEOLİTİN KULLANILMASIÖzlem KAZANAnadolu ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüFizik Anabilim DalıDanışman:Prof. Dr. Önder ORHUN2007, 56 sayfaSon yıllarda, tarım sektöründe birim alandan daha fazla ve kaliteli ürünelde etme, gübrenin veriminin arttırılması çalışmalarında zeolitin kullanılmasınasıkça rastlanmaktadır. Ülkemizde bol ve ucuz şekilde sağlanabilmesi ve önemlibir işlem gerektirmeden toprak düzenleyici olarak kullanılması zeolite olan ilginingiderek artmasına neden olmaktadır. Dünyadaki tarım alanlarının %30 unda,Türkiye'de ise yaklaşık 14 milyon hektar tarım alanında çinko eksikliğibulunduğu yapılan araştırmalarda belirlenmiştir.Bu çalışmada, Manisa-Gördes yöresinden sağlanan klinoptilolit türü doğalzeolitin, 1 N'lik ZnCl2 çözeltisi ile ısıtmasız yığın yöntemiyle 72 saat süreyletemas ettirilmesiyle hazırlanan çinko formundaki doğal zeolit, EskişehirOsmangazi Üniversitesi Ziraat Fakültesi'ndeki uygulama ve araştırmatarlalarındaki toplam 7 m2 büyüklükte ve dört parselden oluşan alandaki,başlangıçta 0,24 ppm çinko içeren toprağa 0 kg/da, 0,5 kg/da, 1,0 kg/da, 1,5 kg/daoranlarında karıştırılmıştır. Bu şekilde hazırlanan alana Akçin 91 isimli nohutekimi yapılmıştır.Elde edilen üründe, baklalardaki tane sayısı, tane ağırlıkları, ilk baklayükseklikleri ve bir köke ait bakla sayıları dört farklı oran için karşılaştırılmıştır.Dozların artışına koşut olarak, üründeki iyileştirme sonuçları elde edilmiştir. Eldeedilen nohut tanelerinin analizinden 28 ppm Zn içerdikleri görülmüştür.İnsan beslenmesinde, baklagillerin en çok 20 ppm Zn içermesigerekmektedir. Bu nedenle ürünün en büyük değerden fazla çinko içerdiğigörülmektedir. Bu çalışmada, zeolitin mikro elementleri topraktan bitkiyeaktarımında kullanılabilir bir materyal olduğu sonucu ortaya konmuştur. Yüksekçinko içeriğinin düşürülmesi için daha düşük normalitedeki çözeltilerle üretilenzeolitlerle çalışmanın sürdürülmesi gerekmektedir.Anahtar Kelimeler:Doğal Zeolit, Çinko Eksikliği, Nohut, Klinoptilolit.i

Abstract:
ABSTRACTMaster of Science ThesisTHE USAGE OF NATURAL ZEOLITES TO PREVENT FORDEFICIENCY OF ZINC THROUGH THE EARTHÖzlem KAZANAnadolu UniversityGraduate School of SciencesPhysics ProgramSupervisor : Prof. Dr. Önder ORHUN2007, 56 pagesRecently zeolites has been widely used in the studies to increase theeffectiveness of fertilizers and to receive more high-quality crops on a unit field inthe agriculture sector. The fact that zeolites can be easily and cheaply obtained inTurkey and used as soil regulator without a complex process has increased theinterest on zeolites. Studies show that 30 per cent of the world?s agricultural landsand around 14 million hectares of land in Turkey suffer from the lack of zinc.In this study, clinoptilolite-type of natural zeolite obtained from Manisa-Gördes region and, a zinc-form natural zeolite that has been prepared, contactingit with 1 N ZnCl2 solution for 72 hours have been used. They have been mixed atthe ratio of 0 kg/da, 0,5 kg/da, 1,0 kg/da, and 1,5 kg/da with the soil - on theapplication and research fields of Eskisehir Osmangazi University, the Faculty ofAgriculture- which includes 0,24 ppm zinc at the beginning. in this field,chickpea- named Akcin 91- has been sown.In grown product, number of peas, their weights, first heights, the numberof peas attached to one root have been compared for four different values.Depending on the increase of the doses, the improvement on the products hasbeen recorded. The grown chick peas have included 28 ppm Zn.For human nourishment, leguminosae should include 20 ppm Zn at most.Therefore, it has been observed that the product includes zinc more than the mostvalue. In this study, it has been concluded that zeolites are the materials that canbe usable in transition of micro elements from soil to plant. In order to decreasethe high amount of zinc, studies in the future should be conducted on the zeolitesproduced with lower normalities of solutions.Keywords: Natural Zeolite, Deficiency of Zinc, Chickpea, Clinoptiloliteii