Demir eksikliği anemisi tanısı alan hastaların tedavi öncesi ve tedavi sonrası yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life before and after treatment of patients with irondeficiency anemia
Yazar: TUBA BEŞE
Danışman: PROF. DR. SALİH AKSU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Koruyucu hekimlik = Preventive medicine ; Tedavi = Treatment ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Anemi dünya çapında önemli bir halk sağlığı sorunudur. Aneminin toplumda en sık görülme
nedeni hipoproliferatif anemi olup bunun da en sık nedeni demir eksikliği anemisidir. DSÖ
yaşam kalitesini "Bireylerin kendi yaşamlarını, içinde bulundukları kültür ve değer sistemleri
şartlarında, hedefleri, beklentileri, standartları ve ilgileri ile bağlantılı olarak algılama şekli"
olarak tanımlar. Anemi nedeniyle oluşan doku hipoksisinin sebep olduğu yorgunluk,
halsizlik, nefes darlığı kontrol altına alınmadığında bireyin günlük yaşam aktivitelerini ve
yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Bu araştırmada demir eksikliği anemisi olan
hastalarda replasman tedavisi öncesi ve sonrası WHOQOL-BREF yaşam kalitesi ölçeğinin
sonuçlarını karşılaştırıp hastalarda demir eksikliği anemisi ve yaşam kalitesi arasındaki
ilişkiyi değerlendirmek istedik. Çalışmaya 2018 Eylül -2019 Nisan ayları arasında Hacettepe
Üniversitesi Hastanesi Genel Dâhiliye, Hematoloji, Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran
134 demir eksikliği anemisi olan hasta dâhil edildi. Bu hastalardan 95' i kontrole geldi.
Kontrole gelen hastaların tedavi öncesi ve sonrası kan parametreleri istenip, demir eksikliği
anemisi semptomları sorgulanarak, WHOQOL-BREF yaşam kalitesi ölçeği doldurtuldu.
Ardından tedavi öncesi ve sonrası bulgular karşılaştırıldı. Hastaların demir replasman
tedavisi sonrası eritrosit, Hb, MCV, lökosit, ferritin değeri arttı, trombosit değeri azaldı.
Demir eksikliği anemisi semptomlarından çabuk yorulma, nefes darlığı, solukluk, çarpıntı,
el-ayaklarında uyuşma şikâyetleri azalmış olup istatistiksel olarak anlamlı fark oluşturdu.
Halsizlik şikâyeti de azalmış olup istatistiksel olarak anlamlı fark oluşturmadı. Hastaların
yaşam kalitesi ölçeğinde fiziksel alan, genel algılanan yaşam kalitesi, algılanan sağlık
durumu puanları tedavi sonrası artmış olup istatistiksel olarak anlamlı fark oluşturdu.
Psikolojik alanda, sosyal alanda, çevre-TR alanında puanları artmış olup istatistiksel olarak
anlamlı fark oluşturmadı.
Anahtar Kelimeler: demir eksikliği anemisi, yaşam kalitesi, koruyucu hekimlik

Abstract:
Anemia is an important public health problem worldwide. The most common cause of
anemia in the community is hypoproliferative anemia, which is the most common cause of
iron deficiency anemia. WHO defines quality of life as per the way individuals perceive their
lives in connection with their goals, expectations, standards and interests in the context of
their culture and value systems. When fatigue, lassitude and breathlessness caused by
hypoxia caused by anemia are not controlled, it affects the daily life activities and quality of
life of the individual negatively. In this study, we aimed to compare the results of
WHOQOL-BREF scale before and after replacement therapy in patients with iron deficiency
anemia and to evaluate the relationship between iron deficiency anemia and quality of life in
patients. The study included 134 patients with iron deficiency anemia who applied to
Hacettepe University Hospital Internal Medicine, Hematology, Family Medicine outpatient
clinics between September 2018 and April 2019. 95 of these patients came to the control.
Before and after the treatment of these patients, blood parameters of the patients were
requested and the symptoms of iron deficiency anemia were questioned and the WHOQOLBREF
quality of life scale was filled. Then, pre- and post-treatment findings were compared.
After iron replacement therapy, erythrocyte, Hb, MCV, leukocyte, ferritin levels were
increased and platelet values decreased. The symptoms of iron deficiency anemia, fatigue,
breathlessness, pallor, palpitations, numbness in hand-feet decreased and statistically
significant difference was observed. The complaint of lassitude was also decreased and
however did not make a statistically significant difference. Quality of life scale of patients,
general perceived quality of life, perceived health status, physical domain scores increased
and the difference was statistically significant. Psychological domain, social relationship
domain, environment domain-TR scores increased and did not make a statistically significant
difference.
Keywords: Iron deficiency anemia, quality of life, preventive medicine