Ölçümlerin uyumluluğu ve tıptaki uygulamaları
Agreement of measurements and applications in medicine
Yazar: SADE KILIÇ
Danışman: PROF. DR. H. REFİK BURGUT
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoistatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics
Dizin: Biyoistatistik = Bioistatistics ; Teşhis = Diagnosis ; Tıp = Medicine ; Ölçekler = Scales

Özet:
Tıp alanında yapılan çalışmalarda ölçümlerin tekrar elde edilebilirliği; deney hatasını küçültmede ve araştırma sonuçlarının benzer araştırma sonuçlarıyla kıyaslanmasında önemli bir rol oynamaktadır. Uyumluluk ölçüsü; bir hasta hakkında, iki klinisyenin değerlendirmelerinin tutarlılığının veya bir klinisyenin farklı zamanlardaki değerlendirmelerinin tutarlılığının ölçütüdür.Uyumluluk ölçütleri farklı değerlendiriciler veya aynı değerlendiricilerin farklı zamanlarda tekrar ölçümlerindeki uyumluluğunun belirlenmesinde; ölçümlerin kategorik ve sürekli oluşuna göre farklı uyumluluk ölçütleri kullanılması gerekmektedir. Bunlar temel uyumluluk ve genel uyumluluk indeksleri altında toplanmış olup bu çalışmada genel uyumluluk oranı,p0, özel uyumluluk oranı, ps, Kappa, Ağırlıklandırılmış Kappa, Kendall W, Goodman ve Kruskal ?, Kendall ?, Sınıf içi korelasyon katsayısı ve Krippendorff alfa literatürden alınan örnek veriler kullanılarak incelenmiştir. Ayrıca Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Cilt Hastalıkları Anabilim Dalında yapılan bir çalışmada elde edilen verilerin alt grubu farklı uyumluluk ölçütlerini değerlendirmede ve karşılaştırmada kullanılmıştır.Literatürdeki çalışmalardan elde edilen veriler için alternatif uyumluluk ölçütleri uygulanmış ve karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmalar değerlendirici sayısına ve değişken tipine göre yapılmıştır.Çalışmada bulgular üç başlık altında değerlendirilebilir: Ordinal değerlendirme yapan çoklu değerlendirici için Kendall W' nin ölçümler yerine dizin değerlerini kullandığı için bazı durumlarda uyumu doğru yansıtamamaktadır. Bu nedenle Krippendorff alfa değerininde hesaplanması ve Kendall W değeri ile karşılaştırması doğru olacaktır. Nominal, ordinal veya sürekli ölçekte çoklu değerlendiricili eksik veri durumunda; Krippendorff alfa eksik değerlendirmesi olan bireyleri de hesaba kattığından diğer ölçütlerden daha avantajlıdır. Ayrıca ilişki katsayılarından Goodman ve Kruskal ?, Kendall ?, Pearson ve Spearman korelasyon katsayıları bazı durumlarda uyumluluğu doğru yansıtmadığından dikkatli kullanılmalıdır.

Abstract:
Reproducibility of the measurements in medical studies has an important role both in reducing the error of experiment and in comparison of the results with results of similar research. Measurement of agreement is the criterion of the consistency between two clinicians? ratings of a patient or consistency of a clinician?s ratings of a patient over a number of occasionsAssesment of the agreement for different raters or repeated measurements by the same raters, depending on whether measurements are categorical or continuous require use of different measures. This study summarizes the measures of basic and general agreement indices such as p0, ps, kappa, weighted kappa, Fleiss kappa, Kendall?s W, Goodman and Kruskal?s ?, Kendall?s ?, ICC and Krippendorff?s alpha and evaluates them by using data from literature. Additionally data from a study conducted in the department of dermatology at the medical school of Cukurova University is used in the evaluation and comparison of different measures of agreement.Alternative measures of agreement were applied on and compared for data from literature. Comparisons of these measures are made depending on the number of raters and types of variables.The study concludes with three main findings: Kendall W does not reflect true agreement in some cases, because it uses rank of measurements instead of the originals. Thus calculating Krippendorff alfa and comparing it with Kendall W are recommended. For ratings made on nominal, ordinal or continuous scale for multiple raters with missing data, Krippendorff alfa has the advantage that it uses information from individuals with missing ratings. And lastly, the association measures Goodman and Kruskal ?, Kendall ?, Pearson and Spearman correlation coefficient that should be used with care becuause they may not reflect true agreement.