Ratlarda asetaminofenle indüklenen hepatotoksite modelinde propolisin oksidatif stres üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of propolis on oxidative stress in acetaminophen-induced hepatotoxide model in rats
Yazar: BÜŞRA ÇAVUŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. SEVAL YILMAZ
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Asetaminofen = Acetaminophen ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Karaciğer = Liver ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Propolis = Propolis ; Serbest radikaller = Free radicals ; Sıçanlar = Rats ; Toksisite = Toxicity

Özet:
Asetaminofen, ağrı kesici ve ateş düşürücü etkisinden dolayı aneljezik ve antipiretik bir ilaç olarak kullanılmaktır. Yüksek doz asetaminofen alımı hepatotoksisiteye neden olabilmektedir. Bu çalışma, bal arısı ürünlerinden biri olan propolisin asetaminofen kaynaklı karaciğer fonksiyon bozukluğu ve oksidatif strese karşı iyileştirici etkisini değerlendirmek için yapılmıştır. Çalışmada 41 adet erkek Wistar-Albino 2.5 aylık ratlar 5 gruba ayrılmıştır. 1. grup; kontrol grubu, 2. grup; propolis, 3. grup; asetaminofen, 4. grup; propolis+asetaminofen, 5. grup; asetaminofen+propolis uygulanan gruplar şeklinde oluşturulmuştur. Propolis grubuna 7 gün boyunda 200 mg/kg/gün propolis etanolde çözdürülerek gavaj yoluyla uygulanmıştır. Asetaminofen grubuna 2 gr/kg gavaj yoluyla asetaminofen tek doz olarak uygulanmıştır. Propolis+asetaminofen uygulamasına asetaminofen uygulamasından 7 gün önce başlanmış ve 7 gün uygulamaya devam edilmiştir. Asetaminofen+propolis uygulamasına asetaminofen uygulamasından hemen sonra başlanmış ve 7 gün boyunca devam edilmiştir. Uygulamalar sonunda kan ve karaciğer doku örneklerinde malondialdehit (MDA), redükte glutatyon (GSH) düzeyleri, katalaz (KAT), glutatyon-S-trasferaz (GST), glutatyon peroksidaz (GSH-Px) aktiviteleri ölçülmüştür. Asetaminofen uygulanan grup kontrol grubu ile karşılaştırıldığında kan ve karaciğer MDA düzeylerinde önemli artış, GSH düzeylerinde, KAT, GST (p<0.001) ve GSH-Px (p<0.05, p<0.001) aktivitelerinde ise önemli bir azalış gözlenmiştir. Asetaminofen+propolis ve propolis+asetaminofen uygulanan gruplar asetaminofen uygulanan grup ile karşılaştırıldığında MDA düzeyinde önemli azalış, GSH düzeyinde KAT, GST ve GSH-Px aktivitelerinde ise istatistiksel olarak artış saptanmış ve kontrol grubuna yaklaşmıştır. (p<0.001). Propolis+asetaminofen uygulanan gruptaki iyileşmenin daha belirgin olduğu saptanmıştır. Kanda GST aktivitesi okunamayacak düzeyde olduğu için ölçülememiştir.  Sonuç olarak; asetaminofen kaynaklı karaciğer ve oksidatif hasara karşı propolisin koruyucu ve tedavi edici etkileri olduğu elde edilen biyokimyasal verilere dayandırılarak söylenebilir.

Abstract:
Acetaminophen is used as an analgesic and antipyretic drug due to it spain-relieving and fever-reducing effect. High doses of acetaminophen may cause hepatotoxicity. This study was conducted to evaluate the curative effect of propolis, one of the bee products, against acetaminophen-induced liver dysfunction and oxidative stress. Forty-one 2.5-month-old male Wistar-Albino rats were used in thes tudy, and they were divided into 5 groups: goup 1; control group, group 2; propolis, group 3; acetaminophen, group 4; propolis+acetaminophen, group 5; acetaminophen+propolis applied groups were formed. In the propolis group, 200 mg/kg/day propolis was dissolved in ethanol and administered by gavage for 7 days. The acetaminophen group was administered 2 g/kg by gavage as a single dose of acetaminophen. Propolis+acetaminophen administration was started 7 days before acetaminophen administration andc ontinued for 7 days. Acetaminophen+propolis administration was started immediately after the administration of acetaminophen and continued for 7 days. At the end of the applications, malondialdehyde (MDA), reducted glutathione (GSH) levels, catalase (CAT), glutathione-S-transferase (GST), glutathione peroxidase (GSH-Px) activities were measured in blood and liver tissue samples. When the acetaminophen administered group was compared with the control group, a significant increase in blood and liver MDA levels, a significant decrease in GSH levels, CAT, GST (p<0.001) and GSH-Px (p<0.05, p<0.001) activities were observed. When the groups given acetaminophen+propolis and propolis+acetaminophen were compared with the group given acetaminophen, a significant decrease in MDA level and a statistical increase in CAT, GST and GSH-Px activities in GSH level were foundand it approached the control group. (p<0.001). It was determined that the improvement was more pronounced in the group treated with propolis+acetaminophen, but GST activity in the blood could not be measured because it was at an unreadable level. As a result, based on the obtained biochemical data; It can be said that propolis has protective and therapeutic effects against acetaminophen-induced liver dysfunction and oxidative damage.