Süryani basmacılığı ve Süryani basmacılığında kullanılan motif ve ikonografik simgeler
Assyrian printing and motifs, iconographic symbols inAssyrian printing
Yazar: ORHAN KORKUNÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SANİYE ÇİĞDEM KOÇAK
Nişantaşı Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı / Tekstil ve Moda Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: El Sanatları = Crafts ; Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Basma = Printing ; El sanatları = Handicrafts ; Hristiyanlar = Christianies ; Motifler = Motifs ; Simgesel biçim = Symbolic form ; Süryaniler = Syrians ; Süsleme sanatı = Decorative art ; Yazmacılık = Hand printed tissues ; İkon sanatı = Icon art ; İkonografi = Iconograpy

Özet:
Günümüzde çoğunlukla yazmacılık olarak bilinen ''basmacılık'' aslında yazmacılığı
da kapsayan daha geniş bir süsleme sanatı dalıdır. Basmacılık sanatının ismini,
süslenmek istenen nesneler üzerine hazırlanan kalıbı basarak iz bırakma mantığından
aldığı muhtemeldir. Ve dolaysıyla kalıp basılarak süslenebilen bütün nesneler
basmacılık sanatının kapsamına dahildir. Yapılan araştırmalar Basmacılık sanatının
ne zaman ve nerde ortaya çıktığıyla ilgili kessin bir bulguyu işaret etmese de bu gün
basmacılık sanatıyla ilgili en eski bulgular Anadolu'daki Hitit kalıntılarında ( M.Ö
7000) mevcuttur. Hitit medeniyeti dışında bir çok kaynağa göre Basmacılığın; başta
Asur medeniyeti olmak üzere dünyanın bir çok medeniyetinde izleri bulunmuştur.
Gerek ticari ilişkilerle gerek savaşlar ve işgallerle gerekse başka yöntemlerle dünyada
bir çok coğrafyaya yayılan bu sanatın her coğrafyada ve medeniyette farklı bir
uygulama yöntemi ve farklı bir kullanım amacı vardır. Söz konusu farklılıklar
Anadolu'daki yörelerde bazen coğrafi şartlara göre bazen inançlara göre bazen de
temin edilen malzemeye göre kendini göstermiştir. Süryani basmacılığının
Anadolu'nun diğer yörelerinde uygulanan basmacılıkla olan farkı inanç temelli bir
farklılıktır. Hıristiyanlığın Ortodoks mezhebini benimseyen Süryanilerin inançlarının
anlatımında kullandıkları ikonları basmacılık sanatıyla şekillendirmesi belki de
Anadolu'da icra edilen bu farklılıklardan en ilginç olanıdır.
Ortodoks Hristiyan ibadetinin ayrılmaz bir parçası olan ikonların bu sanat dalıyla
olan ilişkisinin en güçlü kanıtları olan kilise perdeleri, başta Mardin olmak üzere
hemen hemen Anadolu'daki her Ortodoks Kilisesinde kullanılmaktadır. Süryani
göçlerinin Anadolu'da yoğunlaşmasıyla beraber yok olmayla karşı karşıya kalan bu
sanatın ve sanatta kullanılan ikonografik simgelerin anlamını tespit etmek
araştırmamızın ana amacını oluşturmaktadır.

Abstract:
Today, " Printing ", mostly known as kerchief, is actually a wider decorative art,
including kerchief. It can be said that, the name of the Printing art is probably the
result of the print of the pattern on the objects to be decorated. And therefore all the
objects that can be decorated by stamping are included in the scope of the art of
Printing. The investigations can not give a definitive proof of when and where the art
of Printing emerged, but today, the earliest finds about the art of Printing are
available in the Hittite remains of Anatolia (7000 BC). According to many sources,
thet races of Printing were found not only in the Hittite civilization but also in many
civilizations of the world, especially in the Assyrian civilization. This art, spreading
to many geographies around the world with commerce, wars, occupations and
otherways, has different style of practice and different intended use in every
geography and civilization.The differences have been manifested in Anatolia regions,
sometimes according to geographical conditions, sometimes according to beliefs, and
sometimes according to the material provided.The difference between Assyrian
Printing and other Printing in Anatolia is a belief based difference. It is perhaps the
most interesting of these differences that is practiced in Anatolia that the icons used
by the Assyrians in the expression of beliefs of the Christian Orthodox sect, are
shaped by the art of Printing.
Church curtains, which are the most poweful evidence of the connection of the icons
that are an integral part of the Orthodox Christian worship, are used in almost every
Orthodox Church in Anatolia, particularly in Mardin.The main purpose of our
research is to determine the meaning of this art and the iconographic symbols used in
art, which faces the disappearance of the Assyrians because they emigrate from
Anatolia.