Erken dönem uyumsuz şemalar ve duygusal zorlanmaya tolerans ilişkisinde algılanan sosyal destek ve savunma mekanizmalarının aracı rolü
The mediating roles of defense mechanisms and perceived social support in the relationshi̇p between early maladapti̇ve schemas and emotional distress tolerance
Yazar: SÜMEYYE HAMRA KOTAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY MUSTAFAOĞLU ÇİÇEK
Bursa Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma, beliren yetişkinlik döneminde erken dönem uyumsuz şemalar ve duygusal zorlanmaya tolerans arasındaki ilişkisinde savunma mekanizmaları ve algılanan sosyal desteğin aracılık rolünü incelemeyi amaçlamıştır. Çalışmaya 18-25 yaş arası 481 beliren yetişkin katılmıştır. Katılımcılara Sosyo-demografik Bilgi Formu, Young Şema Ölçeği Kısa Form 3 (YŞÖ-KF3), Savunma Biçimleri Testi-40 (SBT-40), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Duygusal Zorlanmaya Toleranssızlık Ölçeği uygulanmıştır. 
Çalışma bulguları, duygusal zorlanmaya toleranssızlık düzeyinin erken dönem uyumsuz şemalar ile pozitif ilişkili olduğunu göstermiştir. Çalışmadaki bir diğer araştırma sorumuz erken dönem uyumsuz şemalardan kopukluk ve reddedilme şema alanı ile beliren yetişkinlik döneminde duygusal zorlanma ilişkisinde algılanan sosyal desteğin aracı bir rolünün olup olmadığıdır. Kusurluluk şeması ile duygusal zorlanmaya toleranssızlık arasındaki ilişkide algılanan sosyal desteğin aracı bir rolü olduğu bulunmuştur. Ayrıca, erken dönem uyumsuz şemaların beş temel alanı ile beliren yetişkinlik dönemi duygusal zorlanmaya toleranssızlık ilişkisinde savunma mekanizmalarının aracı rolü incelenmiştir. Kopukluk, zedelenmiş otonomi, zedelenmiş sınırlar, diğeri yönelimlilik, yüksek standartlar şema alanlarının her biri ile olgun olmayan savunma mekanizmaları arasında aracılık ilişkisi olduğu bulunmuştur. 
Araştırmanın örneklemi beliren yetişkinlik dönemindeki katılımcılar oluşturmaktadır. Duygusal zorlanma yaratabilecek yaşam olaylarıyla sıklıkla karşılaşma olasılığının bulunduğu beliren yetişkinlik dönemine odaklı, erken dönem uyumsuz şemalar ve duygusal zorlanmaya toleranssızlığın araştırıldığı bir çalışma alanyazında bulunmamaktadır.
Erken dönem uyumsuz şemalar ile beliren yetişkinlik dönemindeki duygusal zorlanma tolerans ilişkisinde savunma mekanizmaları ve algılanan sosyal desteğin rolünü incelemek bu dönemde ortaya çıkabilecek bireysel problemler ile baş etmek için de önemli yol gösterici olabileceği düşünülmektedir. Erken dönem uyumsuz şemaları olan bireylere yönelik psikoterapi çalışmalarının ruhsal sağlığın iyileştirilmesinde etkili olabileceği, bireyin duygusal zorlanmaya tolerans seviyesini geliştirmeye yardımcı olabileceği, savunma mekanizmalarının bilinçli kullanılmasında farkındalık oluşturabileceği ve güçlü bir sosyal destek ağı oluşturmaya yardımcı olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
This study aimed to examine the mediating role of defense mechanisms and perceived social support in the relationship between early maladaptive schemas and tolerance to emotional strain in emerging adulthood. 481 emerging adults aged 18-25 participated in the study. Socio-demographic information form, Young Schema Scale Short Form 3 (YŞS-SF3), Defense Styles Test-40 (SBT-40), Multidimensional Perceived Social Support Scale and Emotional Distress Intolerance Scale were applied to the participants.
The findings showed that the level of intolerance to emotional strain was positively related to early maladaptive schemas. It was also examined whether perceived social support had a mediating role in the relationship between the disconnection and rejection schema domain of early maladaptive schemas and emotional strain in emerging adulthood. It was concluded that perceived social support had a mediating role in the relationship fault schema and intolerance to emotional strain.
 Another research question in the study is whether defense mechanisms have a mediating role in the relationship between the five basic areas of early maladaptive schemas and intolerance to emotional strain in emerging adulthood. It has been found that there is a mediating relationship between each of the schema areas of disconnection, impaired autonomy, damaged boundaries, other-directedness, and high standarts and immature defense mechanisms.
The sample of the research consists of participants in the emerging adulthood period. There is no study in the literature that focuses on the emerging adulthood period, when there is a possibility of frequently encountering life events that may cause emotional strain, and that investigates early maladaptive schemas and intolerance to emotional strain. It is thought that examining the role of defense mechanisms and perceived social support in the relationship between early maladaptive schemas and emotional strain tolerance in emerging adulthood may provide important guidance for coping with individual problems that may arise in this period. It is thought that psychotherapy studies for individuals with early maladaptive schemas can be effective in improving mental health, help improve the individual's tolerance level to emotional strain, raise awareness in the conscious use of defense mechanisms, and help create a strong social support network.