Türkiye bina deprem yönetmeliği 2019'a göre tasarlanmış sanayi yapılarının kaba yapım maliyetlerinin karşılaştırması
Comparison of construction costs of industrial buildings designed according to Turkish building earthquake code 2019
Yazar: HANDE NURYADI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK ÖZŞAHİN
Kırklareli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Dünyada ve Türkiye'de yaşanan depremlerden elde edilen tecrübeler, deprem
mühendisliği ile teknolojideki gelişmeler sonucu Deprem Bölgelerinde Yapılacak
Binalar Hakkında Yönetmelik 2007 (DBYBHY 2007) yerini Türkiye Bina Deprem
Yönetmeliği 2019 (TBDY 2019)'a bırakmıştır. 17 bölümden oluşan Türkiye Bina
Deprem Yönetmeliği 2019 incelendiğinde, 7 bölümden oluşan Deprem Bölgelerinde
Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik 2007'nin mevcut bölümlerinin revize edildiği,
önüretimli betonarme taşıyıcı sistem tasarımı, hafif çelik bina taşıyıcı sistem tasarımı,
ahşap bina taşıyıcı sistem tasarımı, yüksek bina taşıyıcı sistem tasarımı, yalıtımlı bina
taşıyıcı sistem tasarımı, düzenli yerinde dökme betonarme binaların basitleştirilmiş
tasarımı, yapısal olmayan bina elemanlarının tasarımı gibi yeni bölümlerden oluştuğu
görülmektedir. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2019 ile birlikte 1996 yılından beri
kullanılmakta olan Deprem Bölgeleri Haritası yürürlükten kalkarak, yerine Türkiye
Deprem Tehlike Haritası 2019 (TDTH 2019) yürürlüğe girmiştir.
Türkiye'de çelik yapı tasarımında uzun zamandır kullanılan, son yıllarda güncelliğini
kaybederek tasarım konusundaki ihtiyaçları karşılayamayan çelik tasarım yönetmeliği
yürürlükten kaldırılarak yerine Çelik Yapıların Tasarım, Hesap ve Yapım Esaslarına
Dair Yönetmelik 2016 (ÇYTHYEY 2016) yürürlüğe girmiştir.
Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2019 ve Çelik Yapıların Tasarım, Hesap ve Yapım
Esaslarına Dair Yönetmelik 2016 ile birlikte bina taşıyıcı sistemlerinin tasarımına
ilişkin Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik 2007'ye göre
yeni kural değişiklikleri yürürlüğe girmiştir. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği
2019'da diğer bina türlerinde olduğu gibi sanayi binalarının deprem hesabında,
kullanılan spektral ivme, deprem yükü azaltma katsayısı gibi parametreler, malzeme
hesap değerleri ve tasarım esaslarında yapım maliyetini etkileyebilecek önemli
değişiklikler olmuştur.

Türkiye'de sanayi binalarının inşaatında taşıyıcı sistem olarak çelik, betonarme
prefabrik ve bunların bir arada kullanılmasından oluşan karma sistemler
kullanılmaktadır. Bu çalışmada Türkiye'deki mevcut sanayi binalarını temsil edebilecek
farklı boyutlara sahip tek açıklı ve tek katlı örnek sanayi binaları seçilerek çelik ve
karma taşıyıcı sistem için Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2019'a göre
tasarlanmıştır. Örnek sanayi binalarının tasarımı Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği
2019'daki farklı zemin sınıflarına ve Türkiye Deprem Tehlike Haritası 2019'a göre
farklı depremselliğe sahip bölgelere (Kırklareli, Edirne, Tekirdağ Çorlu ve İstanbul
Beylikdüzü) göre yapılarak, farklı taşıyıcı sistemler için kaba yapım maliyet hesapları
yapılmıştır. Çalışmada incelenen sanayi bina örnekleri için bulunan hesap sonuçlarına
göre farklı taşıyıcı sistemlerin kaba yapım maliyetleri karşılaştırmalı olarak
değerlendirilmiştir.

Abstract:
As a result of the experiences gained from earthquakes in the world and in Türkiye,
developments in earthquake engineering and technology, Turkish Building Earthquake
Code 2007 (TBEC 2007) was abolished, and Turkish Building Earthquake Code 2019
was entered into force. When Turkish Building Earthquake Code 2019 (TBEC 2019),
which consists of 17 sections, is examined, it is seen that the existing sections of
Turkish Building Earthquake Code 2007, which consists of 7 sections, have been
revised and Turkish Building Earthquake Code 2019 consists of new sections such as
reinforced prefabricated concrete structural system design, light steel building structural
system design, timber building structural system design, high-rise building structural
system design, seismic insulated building structural system design, simplified design of
regular reinforced concrete buildings, and design of non-structural building elements.
Earthquake Zones Map, which has been in use since 1996, has been repealed with the
Turkish Building Earthquake Code 2019, and Turkey Earthquake Hazards Map 2019
(TEHM 2019) has entered into force.
The steel design regulations, which have been used for a long time in steel structure
design in Türkiye, have lost their currency in recent years and cannot meet the design
needs, and the Regulation on Design, Calculation and Construction Principles of Steel
Structures 2016 has entered into force. With the Turkish Building Earthquake Code
2019 and the Regulation on Design, Calculation and Construction Principles of Steel
Structures 2016, new rule changes have entered into force according to Turkish
Building Earthquake Code 2007 regarding the design of building structural systems. In
Turkish Building Earthquake Code 2019, as in other building types, there have been
important changes in the earthquake calculation of industrial buildings, parameters such
as spectral acceleration, earthquake load reduction coefficient, material strength values
and design principles that may affect the construction cost.

In Türkiye steel, reinforced concrete prefabricated and mixed systems are used as
structural systems in the construction of industrial buildings. In this study, single-span
and single-storey sample industrial buildings with different dimensions to represent the
existing industrial buildings in Türkiye were selected and designed according to the
Turkish Building Earthquake Code 2019 for steel and mixed structural systems. The
design of the industrial buildings was made according to the different soil classes in the
Turkish Building Earthquake Code 2019 and the regions with different seismicity
according to the Turkish Earthquake Hazards Map 2019 (Kırklareli, Edirne, Tekirdağ
Çorlu and İstanbul Beylikdüzü), and construction cost calculations were made for
different structural systems. According to the calculation results for the industrial
building samples examined in the study, the construction costs for different structural
systems were evaluated comparatively.