Toplumsal cinsiyet ve milliyetçilik bağlamında Yavrutürk Çocuk Gazetesi'nin (1936-1940) incelenmesi
Investigation of Yavrutürk Children's Newspaper (1936-1940) in nationalism and gender
Yazar: ELİF BERKE ADAY
Danışman: DOÇ. DR. AYTÜL TAMER TORUN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Demiray, Tahsin = Demiray, Tahsin ; Gazeteler = Newspapers ; Milliyetçilik = Nationalism ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Türkçülük = Turkism ; Yavrutürk Çocuk gazetesi = Yavrutürk Children's newspaper

Özet:
Toplumun en küçük, en temel kurumu olan aile ve özellikle de geleceğin teminatı olarak görülen çocuklar iktidarlar için her zaman bir politika unsuru teşkil etmiş bu nedenle de toplum mühendisliği çalışmalarında ana hedef olmuşlardır. Her iktidarın temel hedefi ideolojisinin kök salmasını sağlamak ve kendi neslini yaratmaktır. Dolayısıyla her iktidar ya da rejim değişikliğinde egemen ideolojiyi destekleyen eğitim sistemi ve bu eksendeki çocuk dergileriyle iktidarın söylemine hizmet eden bir aktarım sağlanmak istenmiştir. Bu eksende yayımlandıkları dönemin tarihsel tanığı olan süreli çocuk yayınlarının dönemlerine ışık tutabilmeleri için araştırmalara konu edilmeleri önem taşımaktadır. Toplumsal cinsiyetle ilgili akademik çalışmalar yapılsa da çocuk politikaları ve çocuk yayıncılığına yönelik toplumsal cinsiyet çalışmaları yok denecek kadar azdır. Bu önemli eksikliğin giderilmesine katkı sağlayacağı düşünülen, toplumsal cinsiyet ve iletişim alanında yapılan çalışmalarda çocuğu merkeze alan araştırma ve incelemelerin arttırılmasının gerekliliğini temel alan çalışmamız Yavrutürk Çocuk Gazetesi'nin 1936-1940 yılları arasında yayımlanmış olan 213 sayısını kapsamaktadır. Bu sayıların tamamı niteliksel içerik analiziyle incelenerek çocuklar üzerinden kurgulanmaya çalışılan kadına ve erkeğe ilişkin değişen toplumsal cinsiyet örüntülerinin milliyetçi söylemler üzerinden inşa edildiği ortaya konulmuştur. Bu çalışma tarih aralığı nedeniyle Cumhuriyet ideolojisinin mutlak, kesin bir yapı olarak iktidarda olduğu Atatürk dönemini ve İsmet İnönü'nün iktidardaki ilk yıllarını kapsar. Bu dönem aynı zamanda  yaşanan modernleşmeyle birlikte "yeni alfabe/dil", "yeni kültür/toplum", "yeni aile", "yeni kadın" ve "yeni nesil çocuk" inşa etmek için çalışılan yıllardır. Dolayısıyla bu çalışmayla hem toplumsal cinsiyet çalışmalarına katkı sağlamaya hem de ele alınan dönemde ki çocuk yayıncılığını ve yaratılmaya çalışılan milliyetçi "yeni nesil" profili net bir şekilde ortaya konmaya çalışılmıştır. Yavrutürk Çocuk Gazetesi dönemin cinsiyet rollerinin kurgulanma biçemlerini, cinsiyetlere biçilen rolleri ve milliyetçilik ideolojisinin çocuklar üzerinden yeniden inşasını ortaya koyan en temel örneklerden biridir.

Anahtar Kelimeler: Toplumsal Cinsiyet, Milliyetçilik, Çocukluk, Yavrutürk Çocuk Gazetesi, Türkçülük, Tahsin Demiray

Abstract:
Family, the most fundamental institution of society, and especially children seen as the guarantee of the future, have always been a policy element for the governments. Therefore, they have been the main target in community engineering studies. The main goal of every government is to ensure that its ideology takes root and to create its own generation. Therefore, in every change of power or regime, the education system that supports the dominant ideology and the children's magazines are intended to provide a transfer that serves the discourse of power. In this way, it is important that children's publications be subject to research to shed light on the period. Although there are academic studies on gender, gender studies on child policies and child publishing are almost non existent. Our study, which is thought to contribute to the elimination of this important deficiency, includes 213 issues of Yavrutürk Children's Magazine published between 1936-1940. All of these series were analyzed by qualitative content analysis. The gender roles of women and men, which are tried to be constructed through children, are built up through nationalist discourses.This study also includes the period of Atatürk and the early years of İsmet İnönü in which the ideology of the Republic was in power as an absolute and definite structure due to its history. With the modernization experienced in this period, "new alphabet / language", "new culture / society", "new family", "new woman" and "new generation child" have been tried to reveal. Therefore, with this study, it has been tried to both contribute to gender studies and clearly reveal the child publishing and the "new generation" profile that is tried to be created. Yavrutürk Children's Magazine is one of the most basic examples of how the gender roles of the period were constructed, the roles assigned to the gender and the reconstruction of the ideology of nationalism through children.

Key Words: Gender, Nationalism, Childhood, Yavrutürk Children's Magazine, Turkism, Tahsin Demiray