Kosova'da Osmanlı sivil mimari örneklerinin ışığında kültürel mirasın korunması
Protection of cultural heritage in the light of the Ottoman civil architecture in Kosovo
Yazar: TAMER EFE
Danışman: PROF. DR. HAKAN YİĞİTBAŞIOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Korunma = Protection ; Kosova = Kosovo ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Mimari = Architectural ; Mimari eserler = Architectural works ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı mimarisi = Ottoman architecture ; Sivil mimari = Civilian architecture ; Türk kültürü = Turkish culture

Özet:
Kosova toprakları Osmanlıların yaklaşık 523 yıl yönetimi altında kalmıştır. Osmanlı Devletinin Kosova?ya yerleşip güçlenmesiyle birlikte, toplumun ve hayatın her alanında görülen gelişmeler ve yaşanan değişimler, kültür ve kültürel miras örneklerine de yansımıştır. 
Bu çalışmada, Osmanlı sivil mimari eserlerinin Kosova?da kültür gelişme ve zenginleşmesini sağlayıp sağlamadığı, eserlerin Türk kültürünün Kosova?da devam etmesine katkı sağlayıp sağlamadığı, Kosova halkının Osmanlı eserlerine sahip çıkıp-çıkmadığı, Kosova?da Türk kültürünün yaşatılması ve korunması anlamında yapılan etkinliklerin boyutu ile kültürel mirasın korunmasında Türkiye Cumhuriyetinin üzerine düşen görevleri ne derece yerine getirdiği araştırılmaya çalışılmıştır.
Çalışmada Kosovalı Türk ve Kosovalı Arnavutların Kosova?da Osmanlı kültürel mirasının etkileri ve bölgedeki kültürel katkıları konusunda düşüncelerini öğrenebilmek amacıyla ?anket? uygulanmıştır. Kosova?da değişik etnik kökenli insanların yaşamasından dolayı anket formu Türkçe, Arnavutça ve İngilizce olmak üzere üç dilde hazırlanmıştır ve 105 kişiye uygulanmıştır. Anket cevapları istatistik programı kullanılmak suretiyle analiz edilerek bulgular ortaya konmuştur. 
Çalışmanın sonuçları,  Osmanlı eserlerinin Kosova?da halen etkisinin devam ettiğini, Kosova?daki Türk kültürünün korunup yaşatılmasında en önemli rolün Kosova Türklerine düştüğünü, Kosova?da Türk kültürünün yaşatılması ve korunması anlamında yapılan etkinliklerin yeterli olmadığını ve Türkiye Cumhuriyetinin Kosova?daki kültürel mirasın korunmasında yeterli çabayı gösterdiğini, ancak bölgedeki kültürel mirasın gereği gibi korunamadığını ve bunun en önemli sebebinin ise sistematik çabalardan (ideolojik nedenler) ziyade bilinçsizlik ve ihmalkârlık olduğunu göstermektedir.
	
Anahtar Kelimeler: Kosova, kültürel miras, Osmanlı sivil mimari eserleri, Türk kültürü, koruma

Abstract:
The territory of Kosovo was under the rule of the Ottomans for nearly 523 years. As the Ottoman impact strengthened in Kosovo, the changes were reflected in social life, such as culture and cultural architecture. 
This research aimed to find whether Ottoman civil architecture has provided contributions to the cultural development and enrichment in Kosovo, if impact of Turkish culture still continues in Kosovo, and whether the Kosovars have protected the Ottoman civil architecture. In addition, this study will research if the Turkish government has fulfilled its duties in terms of the survival and protection of Turkish culture in Kosovo. 
In the study, a survey was carried out in order to learn the thoughts of Kosovo Turks/Kosovo Albanians about Ottoman cultural heritage?s effects and contributions to the region. Since people of different ethnic origin live in Kosovo, the questionnaire was prepared in three languages (Turkish, Albanian and English) and the questionnaire was administered to 105 people. The findings have been found by analyzing survey responses through a statistical program.
The results of the study show that the effect of the Ottoman civil architecture in Kosovo is still continuing, Kosovo Turks have the most important role in preservation and protection of Turkish culture and Turkish identity in Kosovo. Besides, the activities to preserve Turkish culture in Kosovo are insufficient. Findings of the research verify that the Republic of Turkey endeavors to protect this cultural heritage. On the other hand, the findings show that cultural heritage has not been protected as it deserves and the most important reason is unawareness and neglect rather than the systematic efforts (ideological reasons). 

Keywords: Kosovo, cultural heritage, Ottoman civil architecture, Turkish culture, protection