Algoritmaların gazeteciliğe etkisi: Algoritmik habercilik
The effect of algorithms on journalism: Algorithmic journalism
Yazar: OĞUZ AVCI
Danışman: DOÇ. DR. ASLIHAN ZİNDEREN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Bu çalışma, algoritmaların; haber üretim ve yayma süreçlerini nasıl etkilediğine, kullanım alanlarına, sağladığı kolaylıklara ve ortaya çıkarabileceği olumsuzluklara odaklanmaktadır. Birçok meslekte olduğu gibi insan üzerindeki iş gücünü makinelere veya bilgisayarlara yüklemek, gazetecilik mesleği için de kaçınılmaz olmaktadır. Uzun yıllardır artmakta olan internet kullanımı, dijital ortamlardaki veri miktarını büyük ölçüde arttırmaktadır. Gazetecililerin, bu karmaşık veri gruplarından istenilen bilgiyi çekerek haber oluşturabilmesi giderek zorlaştığı için birtakım yazılımlar ve yöntemler geliştirilmektedir. Medya kuruluşları, haber toplama, üretme ve yayma süreçlerini hızlandırmak ve giderek artan haber talebine yetişebilmek için algoritmalardan yararlanmaktadır. Algoritmalar; büyük veri havuzlarından istenilen bilgileri çekebilmekte, toplanan verileri doğal dil işleme yazılımlarıyla haber metinlerine dönüştürebilmekte ve oluşturulan metinleri kişiselleştirme yöntemleriyle okurlara ulaştırabilmektedir. Algoritmalar tarafından (insan eli değmeden veya kısmi insan kontrolüyle) otomatik olarak oluşturulan haber hikayeleri, dünyanın önde gelen birçok medya kuruluşları tarafından kullanmaktadır. 
Çalışma kapsamında algoritmaların gazetecilik alanındaki kullanımına ve gelecekte nasıl kullanılabileceğine odaklanılmaktadır. Algoritmaların değiştirdiği haber üretim süreçleri incelenmektedir. Araştırma yöntemi olarak, algoritmalarla üretilen haber metinleri, içerik analizi yöntemiyle tablolar oluşturularak incelenmiştir. Ayrıca, 4 gazeteci ve 3 akademisyenle; algoritmaların kullanımına, gazetecilere sağlayacağı kolaylıklara ve gelecekteki kullanımlarına dair görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler sırasında, algoritmalarla üretilen 2 haber metni alanında uzman kişilerle birlikte değerlendirilmiştir. 
Araştırma sonucunda algoritmaların; veri toplama, haber üretme ve haber dağıtma süreçlerinde gazetecilik alanına hız kattığı gözlemlenmiştir. Arşiv tarama ve veri toplama süreçlerini kolaylaştırması ve rutin haberlerin bu teknolojiyle üretilmesinin gazetecilerin üzerindeki yükü azaltacağı açıktır. Tüm bunların yanında algoritmalarla haber üretim süreçlerinde şeffaflık ve hesap verebilirlik yönünde etik problemlerin yaşandığı görülmektedir.

Abstract:
This study focuses on how algorithms affect news production and dissemination processes, their areas of use, the conveniences they provide and the negativities they may cause. As in many professions, it is inevitable for the profession of journalism to transfer human labor to machines or computers. The increasing use of the internet for many years has greatly increased the amount of data in digital environments. Since it is becoming increasingly difficult for journalists to create news by extracting the desired information from these complex data groups, a number of software and methods are being developed. Media organizations use algorithms to speed up news gathering, production and dissemination processes and to keep up with the increasing demand for news. Algorithms can extract the desired information from large data pools, transform the collected data into news texts with natural language processing software, and deliver the created texts to readers through personalization methods. News stories automatically generated by algorithms (without human intervention or with partial human control) are used by many of the world's leading media organizations.
The study focuses on the use of algorithms in journalism and how they can be used in the future. News production processes changed by algorithms are analyzed. As a research method, news texts produced with algorithms are analyzed by creating tables with content analysis method. In addition, interviews were conducted with 4 journalists and 3 academics about the use of algorithms, the convenience they will provide to journalists and their future use. During the interviews, 2 news texts produced with algorithms were evaluated together with experts in the field. 
As a result of the research, it was observed that algorithms add speed to the field of journalism in the processes of data collection, news production and news distribution. It is clear that facilitating archive scanning and data collection processes and producing routine news with this technology will reduce the burden on journalists. In addition to all these, it is seen that there are ethical problems in terms of transparency and accountability in news production processes with algorithms.