Sütçü inkler ve düvelerde cinsiyeti belirlenmiş sperma kullanımının karşılaştırmalı etkinliği
Comparative efficiency of the application of sexed semen in dairy cows and heifers
Yazar: SERCAN KİREMİTÇİ
Danışman: DOÇ. DR. NİYAZİ KÜÇÜK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Reprodüksiyon ve Suni Tohumlama (Veteriner) Ana Bilim Dalı  / Reprodüksiyon ve Suni Tohumlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
ÖZET 
 
SÜTÇÜ İNEKLER VE DÜVELERDE CİNSİYETİ BELİRLENMİŞ SPERMA 
KULLANIMININ KARŞILAŞTIRMALI ETKİNLİĞİ 
 
Kiremitçi S. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Reprodüksiyon ve Suni Tohumlama Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024. 
Amaç: Bu çalışma sütçü inekler ve düvelerde cinsiyeti belirlenmiş sperma kullanımının karşılaştırmalı etkinliğini araştırmak için tasarlandı. 
Gereç ve Yöntem: Sunulan çalışma ticari sütçü bir çiftlikte gerçekleştirildi. Bu çalışmada sütçü inekler (n=25) ve düveler (n=25) kullanıldı. Tüm hayvanlar progesteron ile kombine edilmiş ovsynch protokolü ile senkronize edildi (GnRH–Progesteron–7g–PGF2α–2g–GnRH– 16s–ST). Senkronize edilen hayvanlar cinsiyeti belirlenmiş sperma ile tohumlandı. Gebelik oranları ve embriyonik kayıplar trans-rektal ultrasonografi ile sırasıyla suni tohumlamadan 35 ve 65 gün sonrasında belirlendi. Ayrıca doğum öncesi ve doğum sırasındaki fötal kayıplar kayıt altına alındı.  Bütün veriler SPSS istatistik programı ile analiz edildi. Sütçü inekler ve düvelere ait parametreler Ki-kare testi ile karşılaştırıldı.  
Bulgular: Gebelik oranlarının sütçü inek (%52) ve düvelerde (%72) benzer olduğu belirlendi 
(p>0.05). Benzer şekilde, embriyonik kayıp oranları açısından sütçü inekler (%7,7) ve düveler (%5,6) arasında istatistiksel bir fark olmadığı görüldü. Doğumdan önce ve doğum sırasında gerçekleşen fötal kayıplar sırasıyla düve (%5,9; %12,5)  ve ineklerde (%8,3; %9,1) tespit edildi (p>0.05). Cinsiyeti belirlenmiş spermanın güvenirlik oranının %82,8 olduğu belirlendi.  
Sonuç: Sütçü inekler ve düvelerde cinsiyeti belirlenmiş sperma kullanımı belirtilen koşullar altında benzer sonuçlar sağladı.  
 
Anahtar Kelimeler: İnek, Düve, Cinsiyeti Belirlenmiş Sperma, Ovsynch, Progesteron.

Abstract:
ABSTRACT 
 
COMPARATIVE EFFICIENCY OF THE APPLICATION OF SEXED SEMEN IN DAIRY COWS AND HEIFERS 
 
Kiremitçi S. Aydın Adnan Menderes University, Health Sciences Enstitute, 
Reproduction and Artificial Insemination Program, Master Thesis, Aydın, 2024. Objective: This study was designed to investigate the comparative efficacy of the use of sexed semen in dairy cows and heifers. 
Material and Methods: The present study was performed in a commercial dairy farm. Dairy cows (n=25) and heifers (n=25) were used in this study. All the animals were synchronized with progesterone combined ovsynch protocol (GnRH–Progesterone–7d–PGF2α–2d–GnRH– 16h–AI). Synchronized animals were inseminated with sexed semen. Conception rates and embryonic losses were determined with trans-rectal ultrasound respectively 35 and 65 days after artificial inseminations. Moreover, fetal losses were recorded before and during parturition in heifers and cows. All the data was analyzed SPSS statistical software. The parameters belong to dairy cows and heifers were compared with Chi-square test.  
Results: Pregnancy rates were determined similar in dairy cows (52%) and (72%) heifers (p>0.05). Similarly, embryonic loss rates were not found statistically different between dairy cows (7.7%) and heifers (5.6%). Fetal loss rates were detected before parturition and during parturition in heifers (5.9%; 12.5%) and cows (8.3%; 9.1%) respectively (p>0.05). The reliability of sexed semen was defined as 82.8%.  
Conclusion: The use of sexed semen in dairy cows and heifers were provided similar results under the present conditions.  
 
Keywords: Cow, Heifer, Sexed Semen, Ovsynch, Progesterone. 
ix