İlköğretim fen ve teknoloji dersi 6. sınıf "Vücudumuzda sistemler" ünitesinin öğretiminde drama yönteminin öğrenci başarı, tutum ve motivasyonu üzerine etkisi
The effect of the drama method in the instruction of "The systems in our body" unit in the 6th grade primary school science and technology course on students' achievements, attitudes and motivations
Yazar: ÜMMÜHAN ORMANCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVİL ÖZCAN
Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: İlköğretim = Primary education

Özet:
Eğitim-öğretim sisteminde gerçekleşen değişime paralel olarak; öğrencilerin pasif ve dinleyici konumunda oldukları bir öğrenme süreci yerine, ön bilgilerini kullanarak yeni bilgilerini oluşturdukları ve süreç boyunca aktif oldukları bir anlayış temel alınmaya başlamıştır. Bu anlayışta öğrencilerden; araştıran, sorgulayan, sorunların farkına varıp çözüm önerileri sunabilen, yaratıcı/eleştirel düşünme becerilerine sahip ve öz-güveni yüksek bireyler olmaları beklenmektedir. Ayrıca bu anlayışa göre öğretmenler; konuyu öğreten kişi olmaktan çok, öğrencileri öğrenmeye teşvik eden ve rehber konumunda olan bireylerdir. Bu bağlamda öğrenme sürecinde, öğretmen ve öğrenci rollerinde gerçekleşen değişimlere paralel olarak, fen ve teknoloji öğretim programında da yeni düzenlemelere gidilmiş ve 2005-2006 öğretim yılından itibaren kademeli olarak yeni fen ve teknoloji programı uygulanmaya başlanmıştır. Programda öğretmenin rehber ve öğrencilerin de öğrenme süreci boyunca aktif olduğu bir anlayış; yani yapılandırmacı yaklaşım temel alınmaktadır. Öğrencilerin sosyal etkileşim içinde ve ön bilgilerini kullanarak yeni bilgilerini oluşturdukları yapılandırmacı yaklaşımla birlikte, yeni yöntem, teknik ve stratejiler de önem kazanmaya başlamıştır. Yapılandırmacı yaklaşımla birlikte önem kazanan yöntemlerden biri de drama yöntemidir. Drama; günlük yaşamda yer alan herhangi bir olay, durum veya kavramın doğaçlama, pandomin, canlandırma, oyun gibi teknikleri kullanarak, kişilerin kendi deneyim ve yaşantılarıyla bağdaştırıp yaratıcılıklarına ve özgünlüklerine dayalı olarak yeniden oynanmaları veya canlandırılmalarıdır. Bu bağlamda drama; öğrencilerin başkaları gibi düşünme, işbirliği yapma, yaratıcılık, özgüven ve problem çözme becerilerini geliştirmekte, onların derse yönelik tutum ve motivasyonlarını olumlu yönde etkileyebilmektedir. Drama yöntemine öğretim programlarında yer verilmesinin, öğrencilerin hem bilişsel, hem duyuşsal, hem de psiko-motor becerilerinin gelişimi açısından faydalı olabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle yapılan çalışmada; ilköğretim fen ve teknoloji dersi ?vücudumuzda sistemler? ünitesinde drama yöntemi kullanımının öğrencilerin başarı, tutum ve motivasyon düzeyleri üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Yapılan çalışmada; ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma; Manisa ili Demirci ilçesinde yer alan bir ilköğretim okulunda 2009-2010 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören ilköğretim 6. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada; deney grubunda 18 ve kontrol grubunda 18 olmak üzere 36 öğrenci yer almıştır. Deneysel uygulama; fen ve teknoloji dersi ?vücudumuzda sistemler? ünitesinde 22 ders saati boyunca devam etmiştir. Dersler; deney grubunda drama yöntemiyle desteklenen fen ve teknoloji öğretim programına, kontrol grubunda ise sadece fen ve teknoloji öğretim programına göre sürdürülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak ?başarı testi?, ?fen bilgisi tutum ölçeği? ve ?fen öğrenmeye yönelik motivasyon ölçeği? kullanılmıştır. Veri toplama araçları her iki gruba da, deneysel uygulama öncesinde ve sonrasında ön test-son test olarak uygulanmıştır. Ayrıca deneysel uygulama sonrasında deney grubunda yer alan öğrencilerle, drama yöntemine ilişkin yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmadan elde edilen nicel veriler SPSS 17 programı kullanılarak analiz edilmiştir.Yapılan deneysel uygulama sonrasında; deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerin üniteye ilişkin başarı puanları arasında anlamlı düzeyde bir farklılığın bulunmadığı anlaşılmıştır (p>.05). Fakat deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerin deneysel uygulama sonrasında ?fen bilgisi tutum ölçeği? puanları (U=69.000, p<.05) ile ?fen öğrenmeye yönelik motivasyon ölçeği? puanları (U=78.500, p<.05) arasında anlamlı düzeyde fark söz konusudur. Bununla birlikte yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen bulgulara göre öğrenciler; drama yapmaktan hoşlandıklarını, drama yönteminin fen dersine olan tutumu/ilgiyi geliştirdiğini, arkadaşlık ilişkilerini arttırdığını ve drama sayesinde derslerin daha iyi/güzel/eğlenceli geçtiğini ifade etmişlerdir. Araştırmadan elde edilen bu bulgular yorumlandığında, fen ve teknoloji derslerinde drama yönteminin kullanılmasının öğrencilerin başarı, tutum ve motivasyon düzeyleri üzerinde olumlu etkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sonuçlardan yola çıkarak, fen ve teknoloji öğretim programlarında ve derslerinde drama yöntemine daha fazla yer verilmesi gerektiği önerisinde bulunulabilir.

Abstract:
In parallel with the changes that have occurred in the education ? instruction system, a new approach has been adopted, which requires students to form new information by using their preliminary knowledge and where they are active throughout the process, instead of a learning process in which students are passive and take the listener position. In this approach, students are expected to become individuals who investigate and question, who can suggest solutions being aware of the problems, who possess the skill of creative/critical thinking and who have a high level of self-confidence. Moreover, according to this approach, teachers are the individuals who encourage students to learn and who are in the position of a guide more than the person teaching the subject. In this respect, some new adjustments have been made in the science and technology curriculum in line with the changes that have occurred in the learning process and teacher and student roles. Since the 2005 ? 2006 academic year, a new science and technology program has been gradually implemented. The program is based on an understanding where teachers are the guides and students are active throughout learning process. Along with the constructivist approach, where students form new knowledge by using their preliminary knowledge and are involved in social interactions, new methods, techniques and strategies have begun to gain importance. One of the methods that has gained significance along with the constructivist approach is the drama method. Drama is the enacting and acting out of an event, situation or concept in daily life by using techniques such as improvisation, mimes, acting out or play and associating them with people?s own experiences and lives based on their creativity and originality. In this respect, drama encourages like-minded thinking in students, and enhances cooperation, creativity, self-confidence and problem solving skills. It can also affect students? attitudes towards the lesson and their motivation in a positive way. Therefore, it is thought that having the drama method in the curriculum can be beneficial for developing both the students? cognitive and sensory and motor skills. This study aims at determining the effect of using the drama method in the unit ?systems in our body? in primary school science and technology course on students? achievement, attitude and motivation levels.In the study, a semi-experimental pattern was conducted using pre-test, post-test control groups. The study was done in the 2009 ? 2010 academic year with the 6th graders studying at a primary school in Demirci district in the city of Manisa. The research includes 36 students in total, 18 of which are in the experimental group and the other 18 are in the control group. The experimental practice was conducted for 22 course hours in the science and technology course ?systems in our body? unit. The courses are taught in the experiment group in accordance with the science and technology curriculum supported by the drama method while in the control group they are taught only based on the science and technology curriculum. The data gathering instruments in the study are ?achievement test?, ?science education attitude scale? and ?motivation scale toward learning science?. These data gathering instruments were applied in both groups before and after the experimental practice as pre-test and post-test. Moreover, following the experimental practice, semi-structured interviews regarding the drama method were conducted with the students in the experiment group. Quantitative data obtained from the study were analyzed by using SPSS 17 program.As a result of the experimental practice, it is understood that there is no significant difference between the achievement scores of the students in the experiment and control groups with regards to unit (p>.05). On the other hand, there is a significant difference between the ?science education attitude scale? of the students in both groups (U=69.000, p<.05) and their scores from the ?motivation scale toward learning science? (U=78.500, p<.05). In addition, based on the findings obtained as a result of the semi-structured interviews, students stated that they enjoyed doing drama, that the drama method improved their attitude/interest in science courses and that the courses were better/more fun thanks to drama. When the findings of the study are interpreted, it is concluded that using the drama method in science and technology courses has a positive effect on students? achievement, attitude and motivation levels. Based on these conclusions, it is suggested that drama method be used more often in the science and technology curriculum and courses.