Türkiye'de metropoliten siyasal liderlik
Metropolitan political leadership in Turkey
Yazar: EYLEM FATMA CİHAN
Danışman: DOÇ. DR. ARİF ERENÇİN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Liderlik = Leadership ; Metropol = Metropolitan ; Metropoliten alan = Metropolitan area ; Metropoliten kent = Metropolitan city ; Metropoliten yönetimler = Metropolitan managements ; Siyaset = Politics ; Siyasi hayat = Political life ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Yönetişim = Governance

Özet:
Küreselleşmeyle birlikte dünyada ulusal ve yerel ölçekte birçok değişim yaşanmaktadır. Ekonomik, sosyal, kültürel ve mekânsal bütünleşme desteklenmekte, bu anlamda gerçekleştirilen değişimler ulusal ve yerel kavramların da yeniden tanımlanmasını gerekli kılmaktadır.Yönetişim, sermaye birikimi sürecinin aksamadan sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla ortaya atılmış siyasal bir program adıdır. Yönetişimin, içinde barındırdığı katılım, hesap verilebilirlik, hukuka uygunluk gibi ilkeler ve sunmuş olduğu çok aktörlü ortaklaşa yönetim yapısı, kavramı cazip kılarak Türkiye'de de kabulünü kolaylaştırmıştır. Küreselleşmeyle eşdeğer zamanda gelişen yerelleşme kavramı yönetişim anlayışıyla bütünleşerek yerel yönetim sisteminde de dönüşümü gerekli kılmıştır.Türkiye'de de önem kazanan yerelleşme kavramı yerel demokrasinin güçlendirilmesi, hizmetlerin en yakın yerel birim tarafından sağlanması ve yerel dinamiklerin harekete geçirilmesi olarak tanımlanmakta ve çeşitli yasal değişikliklerle desteklenmektedir. Hareketliliğin en çok yaşandığı, bu nedenle de küresel pazara eklemlenmenin daha kolay gerçekleşebileceği mekânlar olarak metropoliten alanlar dünyada olduğu gibi Türkiye'de de büyük önem arz etmektedir. Metropoliten alan yönetimlerini niteleyen 5216 sayılı yasada yerel yönetişim anlayışı benimsenmekte ve büyükşehir belediyelerine daha kapsamlı yetki ve kaynak devrini öngörmektedir.Yeni kamu yönetimi anlayışıyla geliştirilen yasal düzenlemeler stratejik planlama kavramını da yönetim sistemimize sokmuştur. Metropoliten alan yönetiminden sorumlu olan Büyükşehir Belediye Başkanları, yapılan yasal düzenlemelerle çeşitli yetki ve kaynaklarla donatılmakta ve kent yönetiminde yönetişimin etkisiyle beliren çok aktörlü yönetimin sorunsuz gerçekleşmesi, ortaya çıkan karmaşık yapıyı istikrarlı ve işler hale getirebilmesi için stratejik planlama yetkisi kendisine verilmektedir. Söz konusu yetki ve kaynak devri, son tahlilde yürütmenin başı olarak belediye başkanlarının bireysel olarak güçlenmesine hizmet etmektedir. Bir anlamda, bu başkanlar yerelde yeni bir hegemonik merkezi temsil eder hale gelmekte ve metropoliten siyasal liderler olarak belirmektedirler.Çalışmada Büyükşehir Belediye Başkanlarının 5216 sayılı yasa ile değişen ve güçlenen konumları incelenerek, mevcut stratejik planlardaki etkileri değerlendirilmektedir. Yapılan incelemede stratejik plan oluşturma ve uygulama yetkisi kendisine verilen Büyükşehir Belediye Başkanlarının stratejik planlar bağlamında ve yönetişim etkisiyle Türkiye'de zaten güçlü olan metropoliten siyasal liderlik özelliklerinin daha da güçleneceği öngörülmektedir.Bu anlamda stratejik planlar hem yerel yönetim sistemindeki dönüşümü sergileyen birer belge hem de Büyükşehir Belediye Başkanlarının siyasal liderliklerini güçlendirecek materyaller olarak küresel pazara eklemlenmede araç niteliği taşımaktadırlar.Anahtar kelimeler: Yönetişim, yerelleşme, stratejik planlama, büyükşehir belediyeleri, metropoliten liderlik.

Abstract:
The world experiencing many changes in national and local level with the globalization phenomenon. Economic, social, cultural and spatial integration is supported, changes in this sense, require a redefinition of in national and local concepts.Governance, is the name of a political programme which ensure the sustainability of the smooth process of capital accumulation. Principles like participation, accountability, compliance with the governing laws which is covered by governance and its multi-role and cooperative implemented management structure, facilitated the adoption of this concept in Turkey by making it attractive. Concept of decentralization which simultaneously develop with the globalization; has been obliged the modification in local government system due to integration with governance concept.Decentralization concept which strengthened in Turkey, is defined as the strengthening of local democracy, providing of services by the nearest local unit and initiation of local dynamics; and supported by various legislative changes. Metropolitan areas which significantly experienced with mobility, therefore more easily take place at the global market are of great importance in the world as well as in Turkey. In the Greater city municipality text code no. 5216 which identify the understanding of management of metropolitan areas, the local governance concept is adopted and transfer of more comprehensive powers and resources to metropolitan municipalities is provided.The developed legislations with the new public management approach, has implemented the concept of strategic planning in the management system. Mayors of the Metropolitan area whom are responsible for the management are equipped with a variety of powers and resources with the legal arrangements and the strategic planning authorization is given to Mayors in order to carry a stable and functional structure which may be yielded as complex and to provide a trouble-free realization of urban management that appears due to multi-role governance. The transfer of powers and resources that are mentioned, serve as individual empowerment facility for the mayors as local executive authority. In a sense, these mayors become representing a new hegemonic center at local level, and they are emerging as political leaders of metropolitan areas.In this study, the strengthening and changing positions of Metropolitan Mayors by the Greater city municipality text code no. 5216 was investigated and their effects to current strategic plans was evaluated. According to study, the metropolitan political leadership features of Metropolitan Mayors which already be stronger due to the effect of governance and in terms of strategic plans, and whom is authorized with creation and implementation of a strategic plan, is expected to strengthen even further.In this sense, strategic plans are tools for adoption to the global markets both as they are documents showing the transformation in the local management system and are the materials to strengthen the political leaderships of Metropolitan Mayors.Key words: Governance, decentralization, strategic planning, greater city municipalities, metropolitan leadership.