Kronik şizofreni hastalarında bilişsel içgörü, yeti yitimi ve öznel iyileşmenin değerlendirilmesi
Cognitive insight, disability and subjective recovery in patients with chronic schizophrenia
Yazar: İBRAHİM ERDEM CANDAN
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA KARACA
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; İçgörü = Insight ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Giriş: Şizofreni, genç yaşta ortaya çıkması ve bilişsel bozulmalarla birlikte yeti yitimine sebep olabilen kronik seyirli bir hastalıktır. Hastaların, şizofreni hastalığıyla yaşamaları konusundaki adaptasyonu önemidir.
Amaç: Şizofreni hastalarının bilişsel içgörü, yeti yitimi ve öznel iyileşme düzeyleri belirlenerek, bu parametrelerin birbirleri arasındaki ilişkilerinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı.  Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel bir çalışma olan bu araştırma, İstanbul'da bir Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini merkeze kayıtlı hastalar (N=250), örneklemini ise merkeze kayıtlı, evren içerisinden araştırma kriterlerini taşıyan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 137 birey oluşturmaktadır. Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Beck Bilişsel İçgörü Ölçeği, Kısa Yeti Yitimi Ölçeği ve Öznel İyileşmeyi Değerlendirme Ölçeği ile toplanmıştır. Veriler, tanımlayıcı istatistik analizler, ShapiroWilk-W testi, Spearman korelasyon analizi, Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Hastaların %78.1'i erkek, %40.6'sı ilköğretim mezunu, %72,3'ü bekar, %78,1'i ailesiyle yaşamakta, %82.5'i işsizdir ve yaş ortalamaları 42,01±10.44'tür. Hastaların tedavi süresine göre KYYÖ toplam puanında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. BBİÖ'nin içgörü düzeyini gösteren bileşik indeks puan ortalaması-1.75±6.18'dir. Hastaların içgörü düzeyi oldukça düşüktür. Yeti yitimi düzeylerine göre bilişsel içgörü düzeyi (KW-X2=12.954; p=.005) ve öznel iyileşme (KW-X2=17.405; p=.001) toplam ölçek puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Sonuç: Hastaların yeti yitimi ile öznel iyileşme puanları arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuş olup; öznel iyileşme puanları yükseldikçe, yeti yitimi puanları düşmektedir.
Anahtar Kelimeler: Şizofreni, bilişsel içgörü, yeti yitimi, öznel iyileşme

Abstract:
Indroduction: Schizophrenia is a chronic disease that can lead to loss of disability with its emergence at a young age and cognitive impairment. Adaptation of patients to living with schizophrenia is important. Aim: The aim of study was to determine the cognitive insight, disability and subjective recovery levels of schizophrenia patients and to evaluate the relationship between these parameters. Method: This is a study conducted at a Community Mental Health Center in Istanbul. The universe of there search is based on the companies of the center  (N= 250), the sample of 137 individuals settled in the center, ful filling the research criteria with in the universe and volunteering to participate in the research. Data were collected using the Descriptive Information Form, Beck Cognitive Insight Scale, Brief Disability Scale and Subjective Healing Assessment Scale. Data were analyzed with descriptive statistical analysis, ShapiroWilk-W test, Spearman correlation analysis, Mann Whitney U test and Kruskal Wallis test. Results: There was a  negative correlation between disability and subjective recovery scores of the patients; as subjective recovery scores increase, disability scores decrease.
Keywords: Schizophrenia, cognitive insight, disability, subjective recovery