Bazı bitkisel kökenli yağların kök-ur nematodu (Meloidogyne incognita) üzerine etkisi
The effect of some plant essential oils on root-knot nematods (Meloidogyne incognita)
Yazar: NESİM ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ÇETİNTAŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, bazı bitkisel yağların kök-ur nematodu (Meloidogyne incognita)'na etkinliğini belirlemek için 2019-2020 yılları arasında serada iki ayrı saksı denemesi olarak, 4×2×3×3 tesadüfi bloklar desenine göre 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Denemede, 4 adet ikili bitkisel kökenli yağ kombinasyonu (anason+gül, karanfil+menekşe, kantaron+ısırgan, zencefil+lavanta), 2 bitki (biber, domates), 3 farklı nematod popülasyon seviyesi (0, 500, 750 larva/saksı) ve 3 farklı yağ (0,50 ve 150 μl/saksı) dozu kullanılmıştır. Denemede boy uzunluğu, ur sayısı, yumurta paketi sayısı, kök yaş ağırlığı, kök kuru ağırlığı, gövde yaş ağırlığı ve gövde kuru ağırlığı verileri elde edilmiştir. Denemede elde edilen sonuçlara göre, yapılan çalışmada biber ve domates bitkilerinde farklı yağ (0, 50 ve 150 μl/saksı) ve nematod (0, 500, 750 larva/saksı) seviyelerinde yapılan çalışmada elde edilen sonuçlara göre bitkilerde meydana gelen boy ortalamasına pozitif yönde etki eden yağ kombinasyonlarının anason+gül ve kantaron+ısırganın olduğu ur sayısının oluşumuna diğer yağ kombinasyonlarından farklı olarak olumlu yönde etki eden yağ kombinasyonunun ise anason+gül olduğu görülmüştür. Biber bitkisinde nematod yumurta paketi sayısı, ur sayısı, kök yaş ağırlığı, gövde yaş ağırlığı, kök kuru ağırlığı ve gövde kuru ağırlığı bakımından yağlar arasında yapılan varyans analizi sonucunda farlılık bulunmazken (P>0.05), bitki boy ortalaması bakımından yağlar arasında istatistiksel olarak önemli bir farklar bulunmuştur (P<0.05). Domates bitkisinde yumurta paketi sayısı, gövde yaş ağırlığı ve gövde kuru ağırlığı bakımından yağlar arasında yapılan varyans analizi sonucunda farlılık bulunmazken (P>0.05), bitki, boy ortalaması, ur sayısı bakımından yağlar arasında istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmuştur (P<0.05). Bu çalışma kontrollü şartlarda yapıldığı için kullanılan bitkisel yağların açık alanlarda uygulandığında nasıl bir etki yapacağı bilinmemektedir. Yapılan yağ muamelelerin sera koşullarında nematodlara karşı var olan nematisitlere alternatif olabileceği düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Meloidogyne incognita, nematod, uçucu yağlar, biber, domates,

Abstract:
This study was established with 4 replications according to 4 × 2 × 3 × 3 random blocks pattern in the greenhouse between 2019-2020 to determine the effectiveness of some vegetable oils to root-knot nematode (Meloidogyne incognita). In the experiment, 4 binary vegetable oil combinations (anise + rose, clove + violet, centaury + nettle, ginger + lavender), 2 plants (pepper, tomato), 3 different nematode population levels (0, 500, 750 larvae / pot) and 3 different doses of oil (0.50 and 150 µl / pot) were used. In the experiment, height, the number of ur, the number of egg packages, the root age weight, the root dry weight, the body wet weight and the body dry weight data were obtained. According to the results obtained in the experiment, in the study conducted, different oil (0, 50 and 150 μl / pot) and nematode (0, 500, 750 larvae / pot) levels in plants were positive according to the results obtained in the study. It was observed that the anise + rose, which has a positive effect on the formation of the number of ur, which has an effect of oil combinations, anise + rose and centaury + nettle, is different from other oil combinations. While there was no difference between the oils in terms of the number of nematode egg packages, number of ur, root age weight, stem age weight, root dry weight and body dry weight in pepper plant (p>0.05), there was a statistically significant difference between the oils in terms of plant height average. differences were found (p<0.05). While the variance analysis between the oils in terms of the number of egg packages, body wet weight and body dry weight was not found in tomato plants (p> 0.05), a statistically significant difference was found between the oils in terms of plant, average height and number of ur (p<0.05). Since this study is conducted under controlled conditions, it is not known how the vegetable oils used will have an effect when applied in open areas. It is thought that the oil treatments performed may be an alternative to the existing nematicides against nematodes in greenhouse conditions
Key Words: Meloidogyne incognita, nematode, essential oils, pepper, tomato