Şok dalgaları ile taş kırılmasında (ESWL) tens ve müzik dinletisi uygulamalarının ağrı ve anksiyete düzeyine etkisi
The effect of tens and music applications on the pain and anxiety level during extracorporeal shock wave li̇thotri̇psy (ESWL)
Yazar: SADİYE TOPRAK
Danışman: PROF. DR. AYLA KEÇECİ ; YRD. DOÇ. DR. AYŞE DEMİRAY
Düzce Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Böbrek taşları = Kidney calculi ; ESWL = ESWL ; Müzik = Music ; Müzik dinleme = Music listening ; Transkütanöz elektriksel sinir stimülasyonu = Transcutaneous electric nerve stimulation ; Şok dalgaları = Shock waves

Özet:
Bu çalışma, şok dalgaları ile taş kırma işlemi (ESWL) sırasında TENS uygulanmasının ve müzik dinletilmesinin işleme bağlı oluşan ağrı ve anksiyeteye etkisini değerlendirmek amacıyla, yarı deneysel olarak planlanmıştır. Araştırma evrenini 27.07.2018-17.02.2019 tarihleri arasında Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Üroloji Anabilim Dalı Taş Kırma Ünitesinde ESWL ile tedavi edilen hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemine sayısı güç analizi yöntemi ile belirlenen, çalışma kriterlerine uyan gönüllü 68 hasta dahil edilmiştir. Örneklem randomize olarak iki gruba ayrılmış, 34 hasta müzik grubunu ve 34 hasta TENS grubunu oluşturmuştur. Araştırmanın verileri "Hasta Tanıtım Formu", "Durumluk Kaygı Ölçeği STAI-I", "Görsel Kıyaslama Ölçeği GKÖ" ve "Ağrı İzlem Formu" ile toplanmıştır.Hastalara ilk seansta rutin taş kırma işlemi uygulanmıştır. İkinci seansta ise müzik grubundaki hastalara işlem esnasında kendi tercih ettikleri müzik türü kulaklık ile dinletilmiş, TENS grubundaki hastalara ise TENS uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 21 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılmamasından dolayı, gruplar arası karşılaştırmalarda Mann-Whitney U testi, grup içi karşılaştırmalarda ise Wilcoxen işaret testi kullanılmıştır.TENS uygulanarak veya müzik dinletilerek yapılan ESWL sonrasında ölçülen GKÖ puanları ve STAI-I değerleri işlem öncesine göre  anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). TENS uygulanmış hastaların memnuniyetinin müzik dinletilen hastalara göre anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Grupların uygulamalar sonrası hissettikleri ağrı nitelikleri incelendiğinde, zonklama tarzı (künt ağrı)  ağrının yoğunlukta olduğu, bıçak saplanması (keskin ağrı)  tarzı ağrıda artış olduğu belirlenmiştir. Gruplar arası STAI-I ön ve son test puanları/işlem öncesi ve sonrası STAI-I puanları arasında anlamlı bir farkın olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Sonuç olarak; ESWL işlemi sırasında TENS uygulamanın ve müzik dinlemenin işleme bağlı oluşan ağrı şiddetini ve anksiyete düzeyini azalttığı, bunun yanı sıra TENS uygulamanın müzik dinlemeye göre hastanın memnuniyetini daha fazla artırdığı belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the effects of TENS and listening to music on pain and anxiety in shock wave crushing during extracorporeal shock wave lithotripsy (ESWL) process. It was planned as quasi-experimental. The research population consisted of patients treated with ESWL in the Department of Urology at Düzce University Research and Application Hospital, between 27.07.2018-17.02.2019. 68 volunteer patients whose number was determined by power analysis method and which met the study criteria, were included in the sample of the study. The sample was randomly divided into two groups, 34 patients were music group and 34 patients were TENS group. The sample was divided into two groups randomly, 34 patients constituted the music group and 34 patients constituted the TENS group. The data of the study were collected using "Patient Information Form", "State Anxiety Inventory STAI-I", "Visual Analogue Scale "VAS" and "Pain Monitoring Form". Routine stone breaking procedure was applied to the all patients in the first session.  In the second session, patients in the music group listened to their preferred music type with headphones during the ESWL procedure, and 34 patients in the TENS group received TENS during ESWL./ In the second session patients in the music group listened to their preferred music type with headphones and TENS was applied to the patients in the TENS group during ESWL process.  The data obtained from the study were analyzed with SPSS 21 package program. Due to the data is not normally distributed, Mann-Whitney U test was used for comparisons between groups and Wilcoxen sign test was used for intragroup comparisons. VAS scores and STAI-I values were found significantly lower in both groups after ESWL with TENS and music (p <0.05) Satisfaction of patients in TENS group was found to be significantly higher than the patents in music group (p <0.05It was observed that the pain characteristics of the groups after the applications, throbbing style pain (blunt pain) were intense, and knife sting-style pain (sharp pain) increasedIt was determined that there was no significant difference between STAI-I pre and post ESWL scores between the groups (p> 0.05). As a conclusion; It was determined that TENS application and listening to music decreased pain intensity and anxiety level during ESWL, as well as TENS application increased patient satisfaction more than listening to music.