Bursa ili dağ yöresinde Sorgun, Kocakovacık, Gedikören, Çeki köyleri çorap örücülüğü ve bunların günümüz tasarımlarına uygulanması
Bursa city of mountain region Sorgun, Kocakovacık, Gedikören, towing villages socks knitting their application of contemporary designs
Yazar: LATİFE SİNEM YAZAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERPİL ORTAÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Dokuma ve Örgü Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Bursa = Bursa ; El sanatları = Handicrafts ; El örgüsü = Hand-knitted ; Tasarım = Design ; Çorap = Socks

Özet:
Türk El Sanatları içinde ve giyim parçası olarak kendine özgü bir yeri olan el örgüsü çoraplar, ihtiyaç nedeniyle her gün giyilerek eskitilmekte ve böylelikle zamanla kaybolmaktadır. Gelişen teknoloji ile birlikte çorap örgüsüyle uğraşan bireylerin azalmasıyla bu sanat dalı, tükenmeye başlamıştır.Araştırmanın amacı Bursa İli Dağ Yöresinde el örgüsü çorapların incelenerek tespit edilmesi, çoraplardaki teknik ve desenlerden yola çıkılarak günümüze uygun tasarımlara uygulanmasıdır.Yörede el örgüsü çorap yapımı günümüzde devam eden Sorgun, Kocakovacık, Gedikören, Çeki Köyleri incelemeye alınmıştır. Yörelerden toplam 30 adet geleneksel özellikte ürün incelenmiştir. Bu ürünlere ait bilgiler ve fotoğraflar bilgi formları şeklinde sunulmuştur. Yöredeki el örgüsü çorapların motif, desen, tasarım, teknik, araç ? gereç özellikleri ve çorap ören bireyler ile ilgili bilgiler hazırlanan anket ile saptanmıştır.Bursa Dağ Yöresi geleneksel el örgüsü çoraplarda araç olarak tığ, gereç olarak eski örneklerde yün günümüzde ise sentetik iplik kullanılmıştır. Çorap örücülüğüne burundan başlanmış olup, örgü tekniği olarak silindir biçiminde tek yöne basit ilmek tekniği uygulanmıştır.El örgüsü çoraplar motif çeşitliliği ve renk açısından çok zengin bir yapıya sahip bulunmaktadır. El örgüsü çoraplarda geometrik, sembolik, bitkisel ve nesneli bezemeler yer almıştır. Bu bezemeler arasında en çok geometrik bezeme kullanılmakta üçgen ve baklava en fazla kullanılan geometrik bezemedir. Çoraplarda kompozisyon motiflerin yatay düzende yerleştirilmesi ile oluşturulmuştur. Yörede motifler arasında benzerlik çoktur. Renk açısından ise bir çorapta on farklı renk kullanılarak çok renkli çoraplar görülmektedir.Yörede el örgüsü çorapları bireyler çoğunlukla çeyiz ve iklim şartlarından korunmak amacıyla kullanmaktadırlar.Geleneksel giysi kültürümüzün önemli bir parçası olan çoraplar yöresel kullanım alanlarının dışında uygulanarak, değerlendirilmesi yöre kültürünün devamı, gelişmesi ve tanıtımı açısından yararlı olacaktır. Bu nedenle yörede tespit edilen çorapların örgü tekniği veya desenleri kullanılarak tasarımlar yapılmış, bir kısmı uygulanarak yeni ürünler kazandırılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Hand knitted socks ,which are unique as clothing part in the Turkish Handicrafts, are worn everyday and are become worn out because of the need and thus they disappear over time. Reduction of individuals who engage in knitting socks began to run out of this branch of art.The purpose of the research is that identifying the hand-knitted socks by analysing and implementing the techniques and patterns of the socks to applications of the present day.The villages that still continue making hand-knitted socks were analyzed. The villages are Sorgun, Kocakovacik, Gedikören and Çeki. Total of 30 product that has traditional characteritics were studied in the region.Information about these products is presented in the form of data sheets and photos.Hand-knitted socks in the region motif, pattern, design, technique, equipment - material properties and socks with historical information about individuals who were identified by questionnaire.Bursa Mountain Region as a tools of traditional hand-knitted socks crochet, as a supplies wool in the past examplies and synthetic yarn were used in the present examplies. Knitting socks was started through toe, one-way simple loop technique in the form of cylinderhas been used as knitting techniques.Hand-knitted socks have a structure motifs are rich in variety and color. Hand-knitted socks have geometric, symbolic, embellishments in floral and objective ratings. This is among the most geometric decorative embellishments used in the most commonly used triangular and diamond geometric embellishments. Horizontal layout was created by placing the socks composition of motifs. In terms of color similarity between patterns seen in the region are very different color using the multi-colored socks are a socks on.People often use hand-knitted socks in the region in order to prepare dowry and protect from climatic conditionsApplying and evaluating socks ,which is important part of traditional clothing culture, other fields than local usage will be beneficial about the development, presentation and continuation of the culture of the region.. Therefore, in the region, or patterns detected using the technique of knitting socks made designs, some of them tried to teach by applying the new products.