Okul iklimi ile öğretmen failliği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Exploration of the relationship between school climate and teacher agency
Yazar: NİHAT VURAL
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ÇALIŞKAN
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmen görüşlerine göre okul iklimi ile öğretmen failliği arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmanın evrenini 2021–2022 eğitim-öğretim yılında Kayseri il merkezi ve tüm ilçelerde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı 1.091 okulda görev yapan 20.707 öğretmen oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini, seçkisiz olmayan tabakalı örnekleme yöntemiyle belirlenen 412 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma, ilişkisel araştırma modellerinden yordayıcı desende tasarlanmıştır. Çalışmada veri toplamak amacıyla "Okul İklimi Ölçeği" ve "Öğretmen Failliği Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verinin istatistiki çözümlemeleri için; ortalama, frekans ve yüzde, standart sapma, pearson korelasyon testleri kullanılmıştır. Bağımsız değişken olan okul ikliminin bağımlı değişken olan öğretmen failliğini yordama düzeyini tespit etmek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır.
Çalışma sonuçlarına dayanarak öğretmenlerin okul iklimine ilişkin genel algıları yüksek, öğretmen failliğine ilişkin genel algılarının ise çok yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Okul ikliminin alt boyutlarından olan başarı etkenleri, demokratiklik ve okula adanma, liderlik ve etkileşim, samimiyet boyutları ile öğrenme etkililiği, öğretme etkililiği, iyimserlik ve yapıcı katılım arasında pozitif yönde anlamlı; okul ikliminin çatışma boyutu ile iyimserlik boyutu arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Regresyon analizi sonuçlarına göre; okul iklimi ölçeğinin alt boyutlarının öğretmen failliği alt boyutlarından öğretme etkililiği, öğrenme etkililiği, iyimserlik ve yapıcı katılım boyutlarını anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Araştırmanın sonuçlarına göre okul iklimi alt boyutlarının öğretmen failliğini anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to explore the relationship between school climate and teacher agency. The population of the study consists of 20,707 teachers working in 1.091 at schools affiliated with the Ministry of National Education in Kayseri city center and all districts in the academic year of 2021-2022. The sample of the study consists of 412 teachers determined by the non-random stratified sampling method. This study was designed as an associational research and correlational methodology was used to explore the relationships between the selected variables; school climate (independent) and teacher agency (dependent). In data collection, "School Climate Scale" and "Teacher Agency Scale" were used. For statistical analysis of the obtained data; descriptive analysis, correlation tests and multiple linear regression analysis were performed.
The results revealed that the overall perceptions of the teachers about the school climate were high, and the general perceptions of the teacher agency were also at a very high level. The correlational analysis indicated that there are positive and significant relationships between the factors of school climate (democracy and dedication to the school, leadership and interaction, sincerity) and those of teacher agency (learning effectiveness, teaching effectiveness, optimism and constructive engagement). However, there is a negative and significant relationship between one dimension of the school climate (conflict) and one dimension of teacher agency (optimism). According to the results of the regression analysis, the sub-dimensions of the school climate scale significantly predicted the dimensions of teaching effectiveness, learning effectiveness, optimism and constructive engagement, which are the sub-dimensions of teacher agency.