Spor lisesi ve Anadolu lisesi öğrencilerinde okula aidiyet duygusu ve okul yaşam kalitesinin incelenmesi: Güneydoğu Anadolu bölgesi örneği
Examination of sense of school belonging and quality of school life in the students at sports and Anatolia high schools southeastern Anatolia region sample
Yazar: GÖKHAN ARIKAN
Danışman: DOÇ. DR. MEDİHA SARI
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Spor = Sports
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Anadolu liseleri = Anatolia high schools ; Lise öğrencileri = High schools students ; Liseler = High schools ; Okul hayatı = School life ; Spor = Sports ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Eğitim alanında her geçen gün önemi daha da artan okul yaşam kalitesi ve okula aidiyet duygusu kavramları, Türkiye eğitim alanyazında yeni araştırılmaya başlanan konular olduğundan, bu alanlarda yapılmış çalışmaların sayısı da oldukça sınırlıdır. Eğitim çağındaki her bireyin yaşamının önemli bir bölümü okulda geçtiğinden yapılan her çalışmanın, bireyin akademik, sosyal ve psikolojik gelişimine katkı sağlayacak olan bu kavramların öneminin vurgulanması bakımından yararlı olacağı düşünülmektedir.
Tarama modelindeki bu betimsel çalışmada lise öğrencilerinin, okullarının yaşam kalitesine ilişkin algılarının ve okula aidiyet duygularının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki Spor ve Anadolu Lisesi öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem ise Adıyaman, Şırnak, Diyarbakır, Siirt ve Şanlıurfa illerinden seçilen birer Spor ve birer Anadolu Lisesinin 9, 10, 11 ve 12. sınıf düzeylerinden seçilen birer şubede öğrenim gören 923 öğrenciden oluşmuştur. Kişisel Bilgi Formu, Lise Yaşam Kalitesi Ölçeği (LİSEYKÖ) ve Okula Aidiyet Duygusu Ölçeği (OADÖ) kullanılarak toplanan verilerin analizinde bağımsız gruplar t-testi ile tek yönlü varyans (ANOVA) ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. 
Analizler sonucunda; öğrencilerin okullarındaki yaşam kalitesi ve okula aidiyet duygusu puanlarının genel olarak orta düzeyde olumlu olduğu; puanlar arasındaki anlamlı farkların Spor lisesi öğrencileri lehine olduğu belirlenmiştir. Her iki grup için en yüksek ortalama "Statü" boyutundadır. Puanlar, cinsiyete göre genellikle farklılaşmazken; sınıf düzeyine göre elde edilen anlamlı farklar 9. sınıflar lehine gerçekleşmiştir. Çalışmada bulunulan illere ve sporla ilgilenme düzeyine göre de ölçek puanlarında çeşitli boyutlarda anlamlı farklar bulunmuştur. Bulgulara dayanılarak liselerde yaşam kalitesinin iyileştirilmesine ve öğrencilerin okula aidiyet duygularının yükseltilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur. 

Anahtar Sözcükler: Lise, Anadolu Lisesi, Spor Lisesi, Okula aidiyet duygusu, Okul yaşam kalitesi.

Abstract:
Because the subjects of Quality of Life at School and Sense of School Belonging, the importance of which is increasing in the field of education day by day, are new in the education literature in Turkey, the number of researches conducted in these fields are rather limited. As a significant part of the life of every individual who is at the age of schooling is spent at school, any research conducted is useful in terms of emphasizing the importance of these concepts which are to contribute to the academic, social, and psychologic development of an individual.
In this descriptive study by screening method, the aim is to examine students' perception about the quality of life in their schools and their sense of school belonging. The total population of the study consists of the students in Sports and Anatolian High Schools in South-Eastern Anatolian Region. The sample of the study consists of 923 students picked out of the 9th, 10th, 11th, 12th grades in a Sports School and an Anatolian High School located in each of Adıyaman, Şırnak, Diyarbakır, Siirt, and Şanlıurfa. Independent group t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), and correlation analyses were used to analyze the data collected by Personal Information Form, Psychological Sense of School Membership (PSSM) Scale, and Quality of Life in High Schools Scale (QLHSS).
Results show that the points of the students in quality of life scale in their schools and sense of school belonging are generally positive on a moderate level and that the significant differences between points are in favor of the students in sports schools. The highest mean for both groups are on 'Status' level. Whereas points do not differ according to gender, the significant differences obtained according to grade levels are in favor of the nineth grade students. There are also significant differences in scale points on various levels according to the cities in the study and the level of interest in sports. Based on the results, some suggestions are presented regarding the development of quality of life at high school and the increase of students' sense of school belonging.

Key Words: High School, Anatolian High School, Sports School, Sense of School Belonging, School Life Quality