Hava aracı bakım teknı̇syenlerı̇ ı̇çı̇n yetkı̇nlı̇k modelı̇ önerı̇sı̇
A competency model proposal for aircraft maintenance technicians
Yazar: TARIK GÜNEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR TURHAN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uçak Gövde Motor Bakım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Havacılık operasyonlarının emniyetli ve etkili bir şekilde sürdürülebilmesinin temel faktörlerinden biri uygun bir şekilde gerçekleştirilen bakım faaliyetleridir. Bakım faaliyetlerini daha etkili bir şekilde gerçekleştirmek, bakım faaliyetleri sırasında meydana gelen hataları önlemek ve bakım faaliyetlerinden kaynaklı maliyetleri azaltabilmek amacıyla alanında iyi eğitim almış, bakım görevleri ile ilgili gerekli yetkinliklere, emniyet kültürü ve sorumluluk bilincine sahip olan bakım teknisyenleri yetiştirilmeli, istihdam edilmeli, yetkinliklerine uygun işlerde görevlendirilmeli ve yetkilendirilmelidir. Bu çalışmada hava aracı bakım faaliyetlerinin merkezinde bulunan hava aracı bakım teknisyenlerinin yetkinlikleri ve ölçme araçları belirlenerek bakım teknisyenleri için bir yetkinlik modeli oluşturulmuştur. Çalışmada sektör paydaşları olarak hava aracı bakım teknisyenleri, bakım müdürleri, insan kaynakları birimi, kalite birimi, bakım planlama birimi ve mühendislik birimi çalışanları, hava aracı bakım eğitimi veren öğretim elemanları ve bakım eğitimi alan öğrencilerden oluşan 83 kişiyle bireysel görüşmeler ve odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda bakım teknisyenleri için; teknik bilgi, yabancı dil, insan faktörleri, emniyet odaklı olma, sorumluluk, kariyer odaklılık ve esneklik yetkinliklerinin gerekli olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu yetkinlikler bakım teknisyenlerinin tüm kariyer süreçleri açısından değerlendirilmiş, her bir kariyer aşaması için yetkinlik ölçme ve değerlendirme yöntemi belirlenmiştir. Çalışmada ayrıca yetkinliklerin değerlendirilmesi sürecinde görev alacak değerlendiricilerin hangi birimler veya kişiler olması gerektiğine dair veriler ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
One of the key factors in maintaining aviation operations safely and effectively is properly performing maintenance activities. In order to carry out maintenance activities more effectively, to prevent errors that occur during maintenance activities and to reduce the costs arising from maintenance activities, maintenance technicians who are well- trained in the field, who have the necessary competencies regarding maintenance tasks, who have a safety culture and sense of responsibility should be trained, employed and authorized. In this study, a competency model was created for maintenance technicians by determining the competencies of aircraft maintenance technicians, who are at the center of aircraft maintenance activities, and their measurement tools. Individual interviews and focus group interviews were conducted with 83 people consisting of aircraft maintenance technicians, maintenance managers, human resources unit, quality unit, maintenance planning unit and engineering unit employees, aircraft maintenance instructors, and students receiving maintenance training as to industry stakeholders. As a result of the study, the competency titles of the maintenance technicians; technical competencies, foreign language competencies, human factors competencies, safety- oriented competencies, responsibility competencies, career-oriented competencies and, flexibility competencies. These competency titles were evaluated for all career stages of maintenance technicians, and competency measurement and evaluation methods were determined for each career stage. In the study, data and suggestions about which units or individuals should be the evaluators who will take part in the evaluation of competencies were shared.