1982 Anayasası'na 1993 yılında yapılan değişikliğin (özerkliğin) TRT'ye etkileri (1993-2008 dönemi TRT)
constitution changes to the year 1993 to 1982 of the (autonomy) to the effects of TRT (TRT period 1993-2008)
Yazar: NURGÜL DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. AHMET ŞAHİNKAYA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo Televizyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Anayasa 1982 = Constitution 1982 ; Anayasa 1993 = Constitution 1993 ; Anayasa = Constitution ; Anayasa değişiklikleri = Constitutional amendments ; TRT = Turkish Radio and Television Corporation

Özet:
Türkiye'de radyo ve televizyon yayıncılığı, tarihsel süreç ve kamu hizmeti yayıncılığı bağlamında değerlendirildiğinde en önemli kurum olarak TRT görülür. TRT kurumunun kamu hizmeti yayıncılığını üstlenmesi çerçevesinde, özerkliği ve tarafsızlığının korunması çeşitli tartışmalar ekseninde zaman zaman gündeme geldi. 1961 Anayasası çeşitli kurumlara özerklik tanıyordu. Bu kurumlardan biri de Anayasa çerçevesinde 1 Mayıs 1964 tarihinde 359 sayılı yasa ile kurulan TRT oldu. TRT'nin özerk olduğu ilk dönem ancak yedi yıl sürebildi.Özellikle tek kanallı dönemde TRT kurumu siyasilerin ve toplumdaki bazı baskı gruplarının ilgi odağı oldu. 1972 yılında özerkliği kaldırılan TRT iktidardaki güçlere bağlı bir kurum olarak yayıncılığını sürdürmek zorunda kaldı. Özerkliği kaldırılan kurumun tarafsızlığı da bağlantılı olarak bu durumdan etkilendi. 1993 yılına gelindiğinde ise Anayasanın radyo ve televizyon yayınlarını düzenleyen 133. Maddesinde değişikliğe gidildi. Bu değişiklikle birlikte radyo ve televizyon yayıncılığındaki devlet tekeli kaldırıldığı gibi TRT de tekrar özerk bir kurum oldu. Anayasa değişikliğinden sonraki süreçte TRT'nin bundan nasıl etkilendiği bu çalışmanın konusu. Bu çalışmada TRT ile ilgili kanunların Anayasaya ile özerkliği güvence altına alınan bir kuruma göre uyumlu olup olmadığı, uyumsuzlukların nedenleri ve sonuçları ele alınmıştır. Siyasilerde özerklik algısı incelenmiş, ulusal yazılı basının bu konudaki yaklaşımı ele alınmıştır. TRT kurumunun özerkliği idari, içerik ve mali açıdan incelenmiştir. Anayasa değişikliğinin ardından geçen 15 yıllık sürede özerkliğin sağlanması için yapılanlar ve yapılmayanlar nedenleri ile birlikte değerlendirilmiştir.Anahtar Kelimeler: TRT, özerklik, kamu hizmeti yayıncılığı

Abstract:
TRT is the most important corporation when radio and television broadcasting in Turkey is being evaluated due to the historical process and public broadcasting. While TRT has commited to be a public broadcaster, it has been discussed from time to time to protect its autonomy and objectivity. 1961 Constitution had autonomous arrangemets for several corporations. One of these corporations is TRT, which was established in 1 May 1964.TRT has been a hotspot for some politicians and pressure groups especially when it was the only broadcaster. When the autonomy of TRT was abolished in 1972, it had to continue broadcasting dependent on the ruling power. In 1993, an amendment made in Article 133 of the Constitution which rules the radio and television broadcasting. Since then, the state monopoly on radio and television broadcasting has been over and TRT has became an autonomous corporation again. The subject of this work is how TRT has been affected after the Constitution amandment. It is been discussed in this work whether if the rules related with TRT is compatible with a corporation of which the autonomy is constitutionally-protected and the reasons for the incoordination and its results. The perception of autonomy in politicians and the approach of national printed press with this issue has been analysed. The autonomy of TRT has been analysed also with the administrative, content and financial point of views. It has been assesed what has been done in order to provide the autonomy or not within the 15 years after the Contitutional amandment.Key words: TRT, autonomy, public broadcasting