İlkokul 3. sınıf öğrencilerinin doğa ile ilişkilerinin güçlendirilmesinde sınıf dışı doğa eğitimi uygulamalarının incelenmesi
Strengthening primary school third grade students' relationship with nature the effect of outdoor nature education practices
Yazar: ZELİŞ KURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BUKET KARADAĞ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / İlköğretim Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Doğa eğitimi = Nature education ; Karma yöntemler = Mixed methods ; Sınıf dışı etkinlikler = Extracurricular activities ; Sınıf dışı eğitim = Outdoor education ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Ölçekler = Scales ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu çalışmada ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin doğa farkındalıklarının ve doğa ile olan ilişkilerinin güçlendirilmesinde sınıf dışı yapılan doğa eğitimi etkinliklerinin etkisini incelemek amaçlanmıştır. Çalışma 2021-2022 eğitim ve öğretim yılı bahar döneminde İzmir ili Menemen ilçesinde yer alan bir devlet ilkokulunda üçüncü sınıfta öğrenim gören 30 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilerin 15'i kontrol grubu, 15'i deney grubu olarak belirlenmiştir. Çalışma, halihazırda var olan sınıflarla yapılmıştır ve kontrol ve deney grubu atanırken seçkisiz atama yapılmıştır. Çalışma, araştırmacı tarafından Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) öğretim programlarında belirtilen kazanımlar ile uyumlu olacak şekilde geliştirilen Sınıf Dışı Doğa Eğitimi Etkinlikleri (SDDEE) programına göre 6 hafta süre ile araştırmaya dahil olan okul bahçesinde uygulanmıştır. Çalışmada yöntem olarak karma araştırma yöntemi benimsenmiş, bu bağlamda nitel ve nicel araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın ön test ve son test kontrol gruplu yarı deneysel ile tasarlanan nicel boyutunda veriler İlkokul Çevre Farkındalık Ölçeği (İÇFÖ) ile, nitel boyutunda ise veriler araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Elde edilen nicel ve nitel veriler ayrı ayrı analiz edilmiş ve çalışmanın sonunda bir araya getirilerek birlikte değerlendirilmiştir. 
Araştırmada elde edilen bulgulara göre araştırmacı tarafından geliştirilen sınıf dışı doğa eğitimi etkinliklerinin uygulandığı deney grubunda bulunan öğrencilerin; doğa farkındalık düzeylerinin bu eğitimlere katılmayan kontrol grubunda bulunan öğrencilere nazaran istatistiksel açıdan anlamlı oranda daha yüksek olduğu, doğa farkındalıklarının cinsiyet, anne ve baba eğitim düzeyi değişkenlerine göre farklılık göstermediği, doğa, bitki ve hayvan yaşam yerlerine yönelik düşünce ve söylemlerinde daha nitelendirici, daha kapsayıcı ve özel tanımları içeren ifadeleri kullanmalarında etkili olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara istinaden çalışmanın son bölümünde; öğretmenlere ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Doğa Eğitimi, Çevre Eğitimi, Sınıf Dışı Öğrenme, Sınıf Dışı Doğa Eğitimi Etkinlikleri, Karma Araştırma, İlkokul Öğrencileri.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the effect of nature education activities outside the classroom on strengthening the nature awareness and relationships of primary school 3rd grade students with nature. The study was carried out with the participation of 30 third grade students studying in a public primary school in the Menemen district of İzmir in the spring term of the 2021-2022 academic year. Of the students participating in the research, 15 were determined as the control group and 15 as the experimental group. The study was done with existing classes and random assignment was made when assigning the control and experimental groups. The study was applied in the gardens of the school included in the research for 6 weeks according to the out of class nature education activities plan, which was developed by the researcher in accordance with the achievements specified in the Ministry of National Education (MEB) curriculum. Mixed research method was adopted as a method in the study, and in this context, qualitative and quantitative methods were used together. In the quantitative dimension of the research, which was designed with a semi-experimental method with pre-test and post-test control groups, the data were obtained with the Primary School Environmental Awareness Scale, and in the qualitative dimension, the data were obtained through a semi-structured interview form developed by the researcher. Quantitative and qualitative data obtained were analyzed separately and evaluated together at the end of the study.
According to the findings obtained in the research, the students in the experimental group in which the out-of-class nature education activities developed by the researcher were applied; it was found that the nature awareness levels were statistically significantly higher than the students in the control group who did not participate in these trainings. it was concluded that nature awareness did not differ according to the variables of gender, mother's and father's education level, and it was effective in their use of expressions that included more descriptive, more inclusive and special definitions in their thoughts and discourses about nature, plant and animal habitats. Based on the results obtained in the research, in the last part of the study; suggestions were made to teachers and researchers.

Keywords: Nature Education, Environmental Education, Out-of-Class Learning, Out-of-Class Nature Education Activities, Mixed Research, Primary School Students.