Uçuş ekibinin iş-aile çatışmasını yönetme öz-yeterliği ile mesleki tükenmişlik ve eş tükenmişliği arasındaki ilişkide ontolojik iyi oluşun aracılık rolü
The mediating role of ontological well-being in the relationship between the flight crews self-efficacy for managing work-family conflict and career burnout and couple burnout
Yazar: SİDRE ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. BURHAN ÇAPRİ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Eş tükenmişliği = Couple burnout ; Ontolojik iyi oluş = Ontological well being ; Tükenmişlik = Burnout ; Uçuş = Flight ; Uçuş ekibi = Flight crew ; Çatışma = Conflict ; Çatışma yönetimi = Conflict management ; Örgütsel tükenmişlik = Organizational burnout ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İş-aile çatışması = Work-family conflict

Özet:
Bu araştırmada uçuş ekibinin iş-aile çatışmasını yönetme öz-yeterliği ile mesleki
tükenmişlik ve eş tükenmişliği arasındaki ilişkilerin ve ontolojik iyi oluş puanının iş-aile
çatışmasını yönetme öz-yeterliği ile mesleki tükenmişlik ve eş tükenmişliği puanları üzerinde
aracılık rolü üstlenip üstlenmediğinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu araştırmanın temel
amacına ek olarak uçuş ekibinin iş-aile çatışmasını yönetme öz-yeterliği, mesleki tükenmişlik ve
eş tükenmişliği puanlarının sosyo-demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığının
incelenmesi amaçlanmaktadır.
Araştırma kapsamında veriler; TALPA (Türkiye Havayolu Pilotları Derneği), TASSA
(Havayolları Kabin Memurları Derneği) aracılığıyla, havayolu şirketleriyle veya bizzat (yüz
yüze/ online) irtibata geçilerek ulaşılan 198'i pilot (%47.5) ve 219'u kabin memuru (52.6)
olmak üzere toplam 417 uçuş ekibi çalışanından toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak "Kişisel
Bilgi Formu", "İş ve Aile Çatışmasını Yönetme Öz-Yeterliği Ölçeği", "Ontolojik İyi Oluş Ölçeği",
"Tükenmişlik Ölçeği-Kısa Formu" ve "Eş Tükenmişlik Ölçeği- Kısa Formu" kullanılmıştır. Elde
edilen veriler, IBM SPSS Statistics 22 ve Lisrel 8.80 istatistik programları ile analiz edilmiştir.
Araştırmanın analizleri sonucunda uçuş ekibinin iş-aile çatışmasını yönetme öz-yeterliği
puanları ile mesleki tükenmişlik ve eş tükenmişliği puanları arasında negatif yönde; ontolojik iyi
oluş puanları ile ise pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır. Ayrıca uçuş ekibinin iş-
aile çatışmasını yönetme-öz-yeterliği ile mesleki tükenmişlik ve eş tükenmişliği arasındaki
ilişkide ontolojik iyi oluşun kısmi aracı rol üstlendiği sonucuna ulaşılmıştır. Uçuş ekibinin iş-aile çatışmasını yönetme öz-yeterliği, mesleki tükenmişlik ve eş tükenmişliği puanlarının bazı sosyo-demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterdiği bulgulanmıştır. Araştırmadan elde
edilen bulgular ve sonuçlar literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the relationships between the self-efficacy of the
flight crew to manage work-family conflict and career burnout and spousal burnout, and
whether the ontological well-being score plays a mediating role on the self-efficacy of managing
work-family conflict and the scores of career burnout and couple burnout. In addition to
the main purpose of this research, it is aimed to examine whether the flight crew's self-efficacy
in managing work-family conflict, career burnout and couple burnout scores differ
according to socio-demographic variables.
A total of 198 pilots (47.5%) and 219 cabin attendants (52.6) were contacted through
TALPA (Turkish Airline Pilots Association), TASSA (Airlines Cabin Attendants Association),
contacting airline companies or in person (face-to-face / online). Data were collected from 417
flight crew members. "Personal Information Form", "Self-Efficacy for Managing Work-Family Conflict Scale", "Ontological Well-Being Scale", "Burnout Measure-Short Version" and "Couple 
Burnout Measure-Short Version" were used as data collection tools. The obtained data were analyzed
with IBM SPSS Statistics 22 and Lisrel 8.80 statistical programs.
As a result of the analysis of the research, there was a negative correlation between the
self-efficacy scores of the flight crew in managing work-family conflict and the scores of career
burnout and spouse burnout; on the other hand, it was determined that there were positive
significant relationships with ontological well-being scores. In addition, it has been concluded
that ontological well-being plays a partial mediator role in the relationship between the self-
efficacy of the flight crew to manage work-family conflict and career burnout and couple
burnout. It was found that the flight crew's self-efficacy in managing work-family conflict,
career burnout and couple burnout scores differed significantly according to some socio-
demographic variables. The findings and results obtained from the research were discussed in
the light of the literature.