Örnek olaya dayalı öğretimin ilköğretim hayat bilgisi dersinde akademik başarıya ve öğrenmede kalıcılığa etkisi
The effect ot the instruction based on case studies on academic success and retention levels in life studies course in primary school
Yazar: SELÇUK ŞİMŞEK
Danışman: PROF.DR. ŞEFİK YAŞAR
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bilgi çağını yaşadığımız bugünlerde hızla artan yeni bilgilere ulaşmak, bu bilgilerinsosyal yaşantıda oluşturduğu değişime ayak uydurabilmek gerek birey, gerek kurum,gerekse tüm toplum üzerinde çok önemli bir gereksinimi doğurmaktadır. Bu da kendinigeliştirme gereksinimidir. Eğitim sisteminin amacı, öğrencilere varolan bilgileriaktarmaktan çok bilgiye ulaşma becerilerini kazandırmak olmalıdır. Bu becerilere sahipbireylerin yetiştirilmesinde Hayat Bilgisi dersinin önemi büyüktür.Hayat Bilgisi toplumsal yaşamla ilgili temel bilgi ve becerilerin kazandırılmayaçalışıldığı mihver derslerin başında gelmektedir. Bilgiye dayalı bir ders olarak algılananHayat Bilgisi dersi yaşamın kendisi olan bir derstir. Hayat Bilgisi dersi, toplumsalyaşamın nasıl ve kurallarının neler olduğunun ilk öğretildiği derstir. Bu bağlamdaöğrencilerin günlük yaşamdaki olay ya da olguları takip edebilmeleri bu derslegerçekleşmektedir. Geleneksel öğretim yöntemleriyle, içeriği yaşamın izdüşümlerindenoluşan bir dersin öğretiminin yapılması olanaklı görülmemektedir. Sınıf içerisindeöğrencinin yaşamda karşılaştığı problemleri çözmesi, bunun için gerekli olan bilgiyeulaşma yollarını kavraması ve uygulaması, ulaştığı bilgiyi kendi deneyimleriyle yenidenyapılandırmasını sağlayan öğretim yöntemlerine gereksinim vardır. Bu yöntemlerdenbirisi de örnekolay yöntemidir.Bu araştırmanın amacı, örnekolay yönteminin ilköğretim Hayat Bilgisi dersindeakademik başarıya ve öğrenmede kalıcılığa etkisini belirlemektir. Araştırma, denememodellerinden ?öntest-sontest kontrol gruplu model?e göre desenlenmiş ve uygulama2003-2004 öğretim yılının birinci döneminde Eskişehir Merkez Şehit Ali Gaffar Okkanİlköğretim Okulu'nda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada okulun 3-B ve 3-C sınıflarındanbiri kontrol, diğeri deney grubu olmak üzere yansız olarak belirlenmiştir.Araştırmada veri toplamak amacıyla, öğrencilerin denkleştirilmesinde ve akademikbaşarıları ile öğrenmedeki kalıcılık düzeylerinin ölçülmesinde ?Yaşadığımız Yer? ve?Toplum Hayatımız? ünitelerine ait başarı testleri geliştirilmiştir. Ayrıca, Hayat Bilgisidersinin örnekolaya dayalı olarak işlenebilmesi için ders planları, örnekolay metinleri,örnekolay metinlerinin resimli biçimleri hazırlanmıştır.Verilerin çözümlenmesinde; elde edilen öntest, sontest ve kalıcılık testi puanortalamaları ile puan dağılımlarının standart sapmaları hesaplanmış, gruplar arasıkarşılaştırmalarda t testinden yararlanılmış ve grupların puan ortalamaları arasındakifarkın anlamlılığı .05 düzeyinde yorumlanmıştır.Yapılan bu araştırma sonunda elde edilen bulgular şöyledir:â İlköğretim üçüncü sınıf Hayat Bilgisi dersinde örnekolaya dayalı öğretiminuygulandığı deney grubunda bulunan öğrencilerin akademik başarıları ileörnekolaya dayalı olarak öğretimin uygulanmadığı kontrol grubunda bulunanöğrencilerin akademik başarıları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır.â İlköğretim üçüncü sınıf Hayat Bilgisi dersinde örnekolaya dayalı öğretiminuygulandığı deney grubunda bulunan öğrencilerin öğrenmedeki kalıcılık düzeyleriile örnekolaya dayalı olarak öğretimin uygulanmadığı kontrol grubunda bulunanöğrencilerin öğrendiklerini hatırlama düzeyleri arasında deney grubu lehine anlamlıbir fark vardır. Bu bulgulara göre, araştırma denencelerinin her ikisi dedoğrulanmıştır.

Abstract:
During these days in which we have been experiencing information age, in order toreach ever-increasing knowledge and adopt ourselves changed social life caused bythese knowledge, individuals, institutions and the society in general expose veryimportant necessity. This is the necessity of improving ourselves. The purpose ofeducation should be to develop skills in children to reach knowledge rather thantransmitting this konwledge to them. Life studies has a crucial role in training thestudents with these skills.Life studies is in the first rank among the fundamental courses trying to developrequired knowledge and skills related to the social life. Life studies is being perceivedas a course based on knowledge. Howewer, life studies is the life in itself. Life studies isthe first course in which the social life and its norms are taught. In this context, in thiscourse the students are being trained in order to follow current events and facts.Therefore, it is not possible to teach life studies which draws its content primarily fromthe life by traditional teaching methods. It is needed the teaching methods which helpthe students to solve the potential problems, to comprehend and apply the ways towardsgaining required knowledge and to reconstruct the knowledge obtained by his/her ownexperiences. One of these methods is case studies.The purpose of this research is to determine the effect of the instruction based on casestudies on academic success and retention levels of primary school students in lifestudies courses. In this research, pre and post-test controlled group model was used. Itwas applied during the first term of 2003-2004 academic year at Şehit Ali Gaffar OkkanPrimary School in Eskişehir. 3-B and 3-C grades participated in this study. 3-C gradewas selected as the control group and 3-B grade was selected as experimental grouprandomly.In order to have homogeneity of the groups and measure the academic success andrecalling levels of the groups, the achievement tests on ?Where We Live? and ?OurSocial Life? units have been developed. For teaching life studies course with casestudies teaching plans, case studies texts with pictures were prepared as well.For data analyses, averages of pre-test, post-test and recall test scores were calculatedand standard deviation of the scores were found out, and t-test was used for groupcomparison. The groups? average difference was interpreted as .05 levelThe findings of this study can be summarized as follows:â¢ There was a significant difference in favour of the experimental group between theacademic successes of the experimental group and the control group.â¢ There was a significant difference in favour of the experimental group between theretention levels of the experimental group and the control group. These findingssuggest that both of the hypotheses of this study were confirmed.