Karideste (Palaemon adspersus) radyosezyum biyokinetiğinin araştırılması
Investigation of radiocesium biokinetics in shrimp (Palaemon adspersus)
Yazar: NARİN SEZER
Danışman: PROF. DR. YAVUZ ÇOTUK
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Karides = Shrimp

Özet:
Bu çalışmada, karideslerde 137Cs'nin biyokinetiğinin incelenmesi amacıyla 134Cs radyonüklidi izleyici olarak kullanılmıştır. Günümüzde ülkemizin denizel ortamlarında özellikle deniz suyu, sediment ve midyelerde hala 137Cs radyonüklidinin belirlenme olasılığı mevcuttur. Bunun nedeni, Çernobil kazası sonrasında Avrupa ülkelerinde olduğu gibi ülkemizin denizel ortamlarının da bu radyonüklid ile kirlenmesidir. Bu çalışmada, karideslerde radyosezyumun konsantrasyon faktörü ve biyolojik atılım hızı (Tb1/2) belirlenmiştir. Bu çalışmada kullanılan organizmada 134Cs için bulunan konsantrasyon faktörü, farklı denizel organizmalar ile yapılan diğer çalışmalarda bulunan değerlerle karşılaştırıldığında, anlamlı olarak yüksektir. Ayrıca, bu radyonüklidin karideslerdeki biyolojik yarı ömrü ise, benzer çalışmalardan elde edilen biyolojik yarılanma ömürlerine göre çok daha uzun olduğu belirlenmiştir. Bu verilerden yola çıkarak, olası bir radyoaktif kontaminasyon durumunda çalışmada kullanılan karides türünün özellikle sezyum radyonüklidinin belirlenmesinde ve denizel ortamların kontaminasyon düzeyinin ortaya konmasında öncelikli olarak tercih edilmesi gerektiği görülmüştür.Bu çalışmada yapılan biyobirikim ve biyoatılım deneyleri sonucunda bulunan çeşitli biyokinetik parametreleri (k, T1/2, ?, I) belirlenmiştir. Ayrıca karideslerin yenen ve yenmeyen kısımlarla birlikte tüm vücudu hem biyobirikim hem de biyoatılım deneylerinde veriler elde edilmiştir. Bu tez çalışmasında yapıldığı gibi sudan olan biyobirikimin yanı sıra ileriki çalışmalarda besinden olan biyobirikimin belirlenmesi ve organizmadaki doğal radyonüklid konsantrasyonunun ortaya konması planlanmaktadır.

Abstract:
In this study, 134Cs radionuclide was used as a radiotracer in order to examine of 137Cs biokinetics in shrimps. At the present time, there is a probability of detecting 137Cs radionuclide in marine environment, especially in sea water, sediment and mussels. The reason of this situation is the pollution of the marine environment of our country with this radionuclide as being in other European countries after the Chernobyl accident. In this study, concentration factor and biological depuration rate (Tb1/2) of radiocesium were determined in shrimps. In the organism used in the study, concentration factor found for 134Cs was significantly higher compared with levels found in other studies with different organisms. Besides, it was determined that the biological half life of the radionuclide in shrimps was much longer compared to with the biological half lives obtained from other studies. Using these data, in case of a possible radioactive contamination species of shrimp which were used in this study should primarily be preferred especially in detecting of cesium radionuclides and establishing of contamination level of marine environments.In this study, various biokinetics parameters (k, T1/2, ?, I) found in result of bioaccumulation and depuration experiments were determined. Besides, in edible and inedible parts of shrimps with whole body, data was obtained for accumulation and depuration experiments. Bioaccumulation study, which was carried out with water in this study, is planned to be continued with food and also determined the natural radionuclide concentration in this organism.