Kronik alkol tüketiminde karaciğerde oksidatif stres ve askorbat/L-metiyonin/L-sisteinin koruyucu etkisi /
Yazar: ÖZGÜR KORHAN TUNÇEL
Danışman: PROF.DR. MUHLİSE ALVUR ; Y.DOÇ.DR. RAMAZAN AMANVERMEZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
ÖZET Alkol bağımlılığı birçok ülkede sosyo-ekonomik ve medikal bir sorundur. Alkolün karaciğerde çeşitli mekanizmalar ile serbest radikal oluşumuna yol açarken, diğer taraftan oksidatif hasara karşı bir defans sistemi olan antioksidanlar azalttığına ve bu durumun alkolik karaciğer hasarına yol açtığına dair bir çok çalışma bulunmaktadır. Bununla birlikte, alkolün karaciğerde oluşturduğu oksidatif strese yönelik genel olarak bir fikir birliği oluşmamıştır. Ayrıca, egzojen verilen antioksidanların alkolün oluşturduğu alkolik karaciğer hasarında nasıl bir koruyuculuğu olduğuna yönelik az miktarda çalışma bulunmaktadır. Bu nedenle, bu çalışmada, kronik alkol tüketiminde karaciğer toksisitesi (oksidatif stres) ve kronik alkol tüketimi ile birlikte askorbat/L- metiyonin/L-sistein alınmasının karaciğer toksisitesine karşı koruyucu etkisi olup olmadığım tespit etmek amaçlandı. Bu çalışma, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Fizyoloji Anabilim Dalında, yaşlan 6-8 ay arasında değişen, 180-200 gram ağırlığındaki 40 Wistar albino rat üzerinde yapıldı. Ratlar 3 gruba ayrıldı. I. Kontrol grubu; 7'si dişi, 7'si erkek olmak üzere 14 ratdan oluşmaktaydı ve sadece distile su verildi. II. Alkol grubu; 6'sı dişi, 6'sı erkek 12 ratdan oluşmaktaydı ve intragastrik yoldan gün aşırı 2,5 g/kg %50'lik etanol verildi. III. Alkol+antioksidan grubu; 7'si dişi, 7'si erkek 14 ratdan oluşuyordu ve intragastrik yoldan, gün aşın, 2,5 g/kg %50'lik etanol, 200 mg vitamin C, 100 mg metiyonin ve 100 mg sistein verildi. Bu uygulama üç ay (90 gün) boyunca devam etti. Ratlar bu süre boyunca, düzenli olarak, normal rat diyeti ile beslendi. Dekapite edilmeden önce 12 saat aç bırakılan radardan alınan karaciğerde protein oksidasyonu, lipid peroksidasyonu, total tiyol ve glutatyon düzeyleri spektrofotometrik yöntemlerle çalışıldı. İstatistiksel analiz sonrası, alkol grubunda karaciğer protein oksidasyonu, kontrol ve alkol+antioksidan grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunurken (p=0,006, p=0,018), kontrol grubu ile alkol+antioksidan grubu arasında istatistiksel fark olmadığı saptandı (p= 0,926). Benzer şekilde, alkol grubunda karaciğer lipid peroksidasyon düzeyleri, kontrol ve alkol+antioksidan grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek iken (p=0,043, p=0,033), kontrol grubu ile alkol+antioksidan grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı bulundu IX(p= 0,934). Karaciğer total tiyol düzeylerinin, alkol + antioksidan grubunda, kontrol ve alkol grubundan yüksek olduğu (p=0,024, p=0,039), kontrol grubu ile alkol grubu arasında ise istatistiksel fark olmadığı saptandı (p= 0,995). Karaciğer glutatyon düzeyi açısından 3 grup arasında fark olmadığı saptandı (p=0,083) Sonuç olarak bu çalışmada, kronik alkol kullanımının rat karaciğerinde protein oksidasyon ve lipid peroksidasyon seviyesini artırırken, glutatyon ve total tiyol miktarlarında herhangi bir değişiklik oluşturmadığı gösterilmiştir. Bununla birlikte, alkol ile birlikte verilen antioksidan kompleksin (vitamin C, metiyonin, sistein), alkol tarafından karaciğerde oluşturulan protein oksidasyon ve lipid peroksidasyon artışım baskılarken, karaciğer glutatyon seviyesine herhangi bir etlrisinin olmadığı, ancak total tiyol miktarında bir artışa neden olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar sözcükler: Kronik alkol tüketimi, karaciğer, oksidatif stres, antioksidan

Abstract:
SUMMARY Alcohol abuse is a socio-economic and medical problem in many countries. Numerous studies have shown that alcohol leads to the free radical formation through various mechanisms and that it reduces the amount of antioxidants which constitute a kind of defence system against oxidative damage. These studies have also shown that this leads to alcoholic liver disease. However, no consensus has been reached as to the oxidative stress caused by alcohol in the liver Moreover, there are few studies concerning the protective role of exogenous-treated antioxidants in the alcoholic liver disease caused by alcohol. Therefore, in this study we aimed to reveal whether there is liver toxicity (oxidative stress) in chronic alcohol consumption and whether the intake of ascorbate/L-methionine/L-cysteine along with chronic alcohol consumption has a protective effect on liver toxicity. This study was conducted in Ondokuz Mayıs University, Faculty of Medicine, Department of Physiology on a total of 40 Wistar albino rats weighing between 180- 200 gr with an age range between 6-8 months. Rats were divided into 3 groups as following. I. Control group consisted of 7 male and 7 female rats and were given only distilled water. II. Alcohol group consisted of 6 male and 6 female rats and were given ethanol of 50 %, 2,5 g/kg, intragastrically every other day. III. Alcohol+antioxidant group consisted of 7 male and 7 female rats and were given ethanol, 50%, 2,5 g/kg, 200 mg vitamin C, 100 mg methionine and 100 mg cysteine, intragastrically every other day. The process lasted for 3 months (90 days). Rats were regularly fed with normal rat diet during this period. Rats were kept hungry in the last 12 hours before decapitation and protein oxidation, lipid peroxidation, total thiol and glutathione levels derived from the liver were analyzed by spectrophotometric methods. In accordance with the statistical analysis, we found that the level of protein oxidation was significantly high in the alcohol group compared to the control and alcohol+antioxidant groups (p=0,006, p=0,018). However, there was no statisticaly significant difference between the control group and the alcohol+antioxidant group (p= 0,926). In addition, we detected that lipid peroxidation was statisticaly higher in the alcohol group than those of control and alcohol+antioxidant groups (p=0,043, p=0,033). But there was no statisticaly significant difference between control and XIalcohol+antioxidant groups in this respect (p= 0,934). Total thiol level was higher in the alcohol+antioxidant group than the control and alcohol group (p=0,024, p=0,039), but there was no statisticaly significant difference between the control and alcohol groups (p= 0,995). There was no statisticaly significant difference between the 3 groups with respect to the level of glutathione (p=0,083). In conclusion, in this study revealed that chronic alcohol consumption increases protein oxidation and lipid peroxidation levels in rat liver and that it doesn't lead to any change in glutathione and total thiol amounts. However, we concluded that antioxidant complex (vitamin C, methionine, cysteine) given with alcohol reduces the increase of protein oxidation and lipid peroxidation caused by alcohol; that it doesn't have any effect on glutathione level and that it leads to an increase in total thiol amount in liver. Key words: Chronic alcohol consumption, liver, oxidative stress, antioxidant XII