Doğurganlık dönemindeki kadınlarda demir eksikliği tiroid antikor pozitifliği için bir risk faktörü müdür?
Is thyroid antibody positivity a risk factor for iron deficiency in women in fertility period?
Yazar: AYŞE ÖZTÜRK SEZGİN
Danışman: PROF. DR. ALİ ÖZDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Anemi-hipokromik = Anemia-hypochromic ; Fertilite = Fertility ; Kadınlar = Women ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tirotropin = Thyrotropin

Özet:
Demir eksikliği gelişmekte olan ülkelerde oluğu gibi ülkemizde de en önemli nutrisyonel sorunlardandır ve her zaman kadınlarda erkeklerden daha fazla görülmektedir. Dünya nüfusunun hemen hemen %30'u anemik olup bunların neredeyse yarısında yani 500 milyon kişide demir eksikliği anemisi bulunmaktadır.
Hayvanlarda ve insanlarda yapılan bazı çalışmalarda demir eksikliğinin tiroid metabolizmasını etkilediği gösterilmiştir. Belirgin demir eksikliğinin, yapısında hem grubu içeren ve tiroid hormon sentezinin başlangıç basamaklarını katabolize eden tiroid peroksidaz enzimini etkileyerek tiroid metebolizmasına etki ettiği düşünülmektedir. Demir eksikliğinin gebeliğin ilk 3 ayında daha yüksek tiroid otoimmunitesi görülme sıklığı, daha yüksek TSH ve daha düşük T4 düzeyleri ile ilişkili olduğu gösterilmiştir.
Bu çalışma Ocak 2017- Aralık 2017 tarihleri arasında Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği'ne başvuran premenapozal 18-45 yaş arası kronik hastalığı ve ilaç kullanımı olmayan 408 kadın hastanın retrospektif incelenmesi ile hazırlanmıştır. Demogrofik ve antropometrik ölçümleri arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmayan bu hastalarda serbest T3, serbest T4, TSH ve en az 8-10 saat açlık sonrası serum demir, total demir bağlama kapasitesi, ferritin ve tiroid antikor düzeyleri bakılmıştır. Transferrin saturasyonu (serum demir/serum demir bağlama kapasitesi) %15'in altı ve ferritin düzeyi 20ng/dl altında olan hastalar demir eksikliği grubuna alınmıştır. Antikor düzeyleri; anti-TPO> 20IU/ml, anti-Tg > 20IU üzeri pozitif olarak değerlendirilmiş, demir eksikliği olan grup ile demir eksikliği olmayan grup arasında bu parametreler karşılaştırılmıştır.
Çalışmanın sonuçları demir eksikliği ile tiroid otoimmunitesi ilişkisini desteklemektedir. Sonuç olarak gebelik ve/veya gebelik planlaması gibi klinik veya subklinik tiroid fonksiyon bozukluğunun sonuçlarının önemli olduğu durumlarda, demir eksikliğinin sadece tiroid fonksiyonları değil aynı zamanda tiroid antikorları yönünden de tarama yapılması için bir risk faktörü olarak kabul edilmesi önerilir.

Abstract:
Iron deficiency is one of the most important nutritional problems in our country as it is in developing countries and is always seen more in women than in men. Nearly 30% of the world's population is anemic, almost half of them, or about 500 million people, have iron deficiency anemia.
ome sudies on animals and humans have shown that iron deficiency affects thyroid metabolism. It is thought that significant iron deficiency affects the thyroid metabolism by affecting thyroid peroxidase enzyme which contains iron group and catabolizes the initial steps of thyroid hormone synthesis. Iron deficiency has been shown to be associated with higher incidence of thyroid autoimmunity, higher TSH and lower T4 levels during the first 3 months of gestation.
This study was conducted as a result of retrospective review of 408 women without any chronic disease and drug usage between the ages of 18 and 45 years who were admitted to Fatih Sultan Mehmet Training and Research Hospital Internal Medicine clinic between January 2017 and December 2017. In these patients with no statistically significant difference between demographic and anthropometric measurements; free T3, free T4 and TSH, as well as serum iron, total iron binding capacity, ferritin and thyroid antibody levels were assessed after at least 8-10 hours fasting. Patients with transferrin saturation (serum iron / serum iron binding capacity) below 15% and ferritin levels below 20ng / dl were included in the iron deficiency group. Antibody levels; anti-TPO> 20IU / ml and anti-Tg> 20IU was evaluated as positive, these parameters were compared between the group with iron deficiency and the group without iron deficiency.
The results of the study support the association of iron deficiency with thyroid autoimmunity. In conclusion, it is suggested that iron deficiency should be considered as a risk factor not only for thyroid functions but also for thyroid antibodies in cases where the outcome of clinical or subclinical thyroid dysfunction is important such as pregnancy and/or pregnancy planning.