Türkiye'nin Avrupa Birliği sürecinde yabancı sermayeli yatırımların piyasaya etkileri
The impacts of foreign capital investments on the market during Turkey's European Union membership process
Yazar: CEMAY BABAOĞLU
Danışman: PROF. DR. SEFER ŞENER
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Türkiye = Turkey ; Uyum süreci = Adaptation process ; Yabancı sermaye = Foreign capital ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
Türkiye ile AB arasında 1 Ocak 1996 yılı itibarıyla Gümrük Birliği Anlaşması yürürlüğe girmiştir. Gümrük Birliği Anlaşması Türkiye ve AB açısından son derece önemli etkilere sahiptir. Bu anlaşmayla Türkiye dış ticaretinde Avrupa Birliği'nin payı artmıştır. Bununla birlikte Türkiye ve AB arasında yapılan ticarette ticaret saptırıcı ve ticaret yaratıcı etkiler nedeniyle yapısal dönüşümler gerçekleştiği belirtilmektedir. Bu çerçevede Türkiye'nin ihracat düzeyi de artış göstermiştir. Ancak ihracat düzeyinde yaşanan bu artış, teknoloji yoğun sektörlerde gerçekleşmemiştir. Bu nedenle, ülke bazında yapısal dönüşümün tamamlanmamış olduğu görülmektedir. Bu kapsamda ülkemizde çeşitli kalkınma planları ya da ülke içinde yerleşik kurum ve kuruluşlar tarafından hazırlanan strateji belgeleri aracılığıyla pek çok farklı çalışmanın yürütülmekte olduğu görülmektedir. Bahsi geçen kalkınma planları kapsamında istikrarlı, yüksek ve kapsayıcı ekonomik büyüme, uluslararası rekabet gücü, bilgi toplumu, kaynakların sürdürülebilir kullanımı, insani gelişmişlik, çevrenin korunması ve hukukun üstünlüğü gibi konuların yer aldığı ifade edilmektedir. Belirlenen hedefler ile Türkiye'nin Avrupa Birliği ve gelişmiş ülkeler düzeyine ulaşmasının amaçlandığı görülmektedir.

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin Avrupa Birliği uyum sürecinde doğrudan yabancı yatırım girişlerinin ekonomik büyüme ve istihdam üzerinde yarattığı etkinin tespit edilmesidir. Bu bağlamda, çalışmada 2005-2018 yıllarını kapsayan dönem verileri kullanılarak, regresyon analizi aracılığıyla doğrudan yabancı yatırımlar ile büyüme ve istihdam arasındaki ilişkinin yönü tespit edilmiştir. Yürütülen çalışma sonucunda doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyümenin bir faktörü olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte çalışma kapsamında doğrudan yabancı yatırımlarda ortaya çıkan gelişmelerin ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkilediği sonucunda ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Türkiye, Yabancı Sermaye, Yatırım

Abstract:
As of January 1, 1996, the Customs Union Agreement between Turkey and the EU came into force. The Customs Union Agreement has particularly important implications for Turkey and the EU. Turkey has increased the share of the European Union in foreign trade with this agreement. In addition, due to trade creation and trade diversion effects on trade between Turkey and EU structural transformations are said to take place. In this context, Turkey's export level has also increased. However, this increase in the export level did not occur in the technology-intensive sectors. For such reasons, it is seen that the structural transformation is not completed on a country basis. In this context, it is seen that many different studies are carried out in our country through various development plans or strategy documents prepared by the institutions and organizations of the country. Within the scope of the mentioned development plans, it is expressed that subjects such as stable, rapid, and inclusive economic growth, international competitiveness, information society, sustainable use of resources, human development, environmental protection and the rule of law are included. The goals are seen to be set in order to reach the level of The European Union and developed countries.

The objective of this study is to reveal the impacts of foreign direct investment inflows on economic growth and employment during turkey's European Union membership process. In this context, the direction of the relationship between foreign direct investments, growth and employment is determined through regression analysis using the data of the period covering the years 2005-2018. According to the results of the study, it is determined that foreign direct investments are a factor of economic growth. In addition, it is concluded that the developments.

Keywords: European Union, Turkey, Foreign Capital, Investment