Endemik Bupleurum anatolicum Hub.-Mor.et Reese ve Bupleurum euboeum Beauverd türlerinin taksonomik ve fitokimyasal özellikleri
Taxonomic and phytochemical properties on endemic bupleurum anatolicum hHUB.-MOR.et reese and bupleurum euboeum beauverd species
Yazar: NURÇİN ALTINEL
Danışman: PROF. DR. YAVUZ BÜLENT KÖSE
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Botanik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Botanik = Botany
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Apiaceae = Apiaceae ; Bupleurum = Bupleurum ; Bupleurum anatolicum = Bupleurum anatolicum ; Farmasötik botanik = Pharmaceutical botany ; Mikromorfoloji = Micromorphology ; Morfoloji = Morphology ; PCR =   ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Uçucu yağlar = Essential oils

Özet:
Bu çalışmada endemik Bupleurum anatolicum Hub.-Mor.et&Reese ve Bupleurum euboeum Beauverd türlerinin doğal yayılış alanlarındaki 6 farklı popülasyondan toplanarak Türkiye Florası ile karşılaştırmalı olarak morfolojik, anatomik, mikromorfolojik, moleküler taksonomik özellikleri ve uçucu yağ bileşenleri ortaya konulmuştur. Morfolojik çalışmalarda doğal ortamında fotoğraflanmış 6 farklı lokaliteden toplanan sayısı değişken örneklerle ışın, brakte, petal, anter, stilopodyum, stilus, meyve boy ölçümleri ve istatistiksel analizleri tablolaştırılmış, Türkiye Florası deskripsiyonu ile karşılaştırılmıştır. Anatomik çalışmalarda kök, gövde ve yapraklardan mikrotomla kesit alınarak fotoğraflanmış, iç yapıları aydınlatılmıştır.
Mikromorfolojik çalışmalarda meyve ve polen yüzeyleri SEM (Taramalı Elektron Mikroskobu)' de fotoğraflanmıştır. Kimyasal çalışmalar için 6 farklı lokasyon için kurutulup parçalanmış örneklerden mikrodistilasyon yöntemiyle uçucu yağ eldesi sağlanmıştır. Elde edilen uçucu yağların kimyasal bileşimleri GK/KS ve GK ile belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre B. euboeum türü 3 lokasyon için undekan ve heptanal, uçucu yağ ana bileşenleri olarak belirlenmiştir. B. anatolicum türü 3 lokasyon için tridekan ve tetradekan ana bileşen olarak belirlenmiştir.
Moleküler çalışmalarda ITS1-ITS4 gen bölgeleri PCR ile çoğaltılmış, bu bölgelerin baz dizilimleri DNA sekanslama ile belirlenmiştir. Baz dizilimleri dünya gen bankasındaki veriler ile karşılaştırılmış ve filogenetik ağaç çıkarılmıştır.

Abstract:
In this study, the morphological, anatomical, micromorphological, molecular taxonomic characteristics and essential oil components collected from 6 different populations in their natural distribution areas endemic Bupleurum anatolicum Hub.-Mor.et&Reese and Bupleurum euboeum Beauverd species which were comparatively investigated with Flora of Turkey. In morphological studies, ray, bract, petal, anther, stylopodium, stylus, fruit height measurements and statistical analyzes were tabulated with samples collected from 6 diffrent localities photographed in their natural environment, compared with the Flora of Turkey description. In anatomical Studies, roots, stems and leaves were cross-sectioned with a microtome and photographed, and their internal structures were illuminated. In morphological studies, fruit and pollen surfaces were photographed in SEM (Scanning Electron Microscopy). For chemical studies, essential oil was obtained by microdistillation method from dried and crushed samples for 6 different locations. The chemical compositions of the essential oils obtained were determined by GC/MS and GC. According to the results obtained, undecane and heptanal were determined as the main components of essential oil for B.euboeum species for 3 locations. Tridecane and tetradecane were determined as the main components for the 3 locations of B. anatolicum. In molecular studies, ITS1-ITS4 gene regions were amplified by PCR, and the base sequences of these regions were determined by DNA sequencing. The base sequences were compared with the data in the world gene bank and a phylogenetic tree was drawn up