Manyetik rezonans defekografide pelvik taban disfonksiyon tiplerine göre anatominin değerlendirilmesi
Evaluation of anatomy according to pelvic floor dysfunction types in magnetic resonance defecography
Yazar: MELİKE TAŞCİ
Danışman: PROF. DR. NADİRE ÜNVER DOĞAN
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Anorektum = Anorektum ; Diaphragma pelvis = Diaphragma pelvis ; Fekal inkontinans = Fecal incontinence ; Mesane fıtığı = Cistocele ; Pelvik organ prolapsusu = Pelvic organ prolapse

Özet:
Pelvik destek yapıların zayıflaması sonucu meydana gelen pelvik taban disfonksiyonu, intrapelvik organların da destek yapılarını kaybetmesine ve prolabe olmasına sebep olur. Sistosel, uterin prolapsus, rektosel, enterosel gibi prolapsuslar, hasarlanan yapılara bağlı olarak tek başlarına veya birlikte oluşabilirler. Ortaya çıkan prolapsuslara bağlı olarak da pelvik anatomi oldukça değişir. Manyetik rezonans defekografi; dinamik bir görüntüleme yöntemi olduğundan istirahat halinin yanı sıra defekasyon gibi pelvis içi basıncın artması durumundaki değişiklikleri göstermede de başarılıdır. Çalışmamızda farklı pelvik taban disfonksiyon tiplerinde pelvisin anatomisini ve defekasyon sırasında meydana gelen değişiklikleri araştırmayı amaçladık.
Çalışmaya pelvik taban disfonksiyonu olmayan (grup 0) 18, sadece arka kompartman sarkması olan (grup 1) 51, ön ve arka kompartmanda sarkması olan (grup 2) 58, ön, orta ve arka kompartman sarkması olan (grup 3) 79 hasta olmak üzere toplam 206 hasta dahil edildi. Hastalarda; sistosel, uterin prolapsus, arka kompartman sarkması ve rektoselin varlığı ve şiddeti belirlendi. M. puborectalis kalınlığı, H çizgisi, M çizgisi, anorektal açı, uterus'un versiyon açısı, m. rectus abdominis önü yağ kalınlığı, presakral yağ kalınlığı ve suprapubik yağ kalınlığı ölçüldü.
Prolapsusların, birbirlerine eşlik etmesi durumunda daha şiddetli seyrettiğine dair kanıtlar bulundu (p=0,001). H çizgisi, M çizgisi ve anorektal açı (p=0,001), presakral (p=0,004) ve suprapubik (p=0,027) yağ kalınlıkları gruplar arasında anlamlı derecede farklı bulundu. M. puborectalis kalınlığı sadece sağ tarafta gruplar arasında farklılık gösterdi (p=0,038). M. rectus abdominis önü yağ kalınlığı ve uterus'un duruş pozisyonu açısından gruplar arasında anlamlı fark yoktu (p>0,05). 
Çalışmamız, pelvik taban anatomisi ve organların normal pozisyonlarıyla ilgili parametrelerin hem pelvik taban disfonksiyon tiplerine hem de defekasyonun fazlarına göre oldukça değişkenlik gösterdiğini saptamıştır. Böylece manyetik rezonans defekografinin prolapsusu göstermedeki gücü ve değişen pelvik anatominin değerlendirilmesine katkısı ortaya konmuştur.
Anahtar Sözcükler: manyetik rezonans defekografi; pelvik taban; prolapsus

Abstract:
Pelvic floor dysfunction, arising from the weakening of pelvic support structures, leads to the loss of supporting elements for intrapelvic organs and the occurrence of prolapse. Cystocele, uterine prolapse, among others, can occur individually or together, depending on the damaged structures. Depending on the resulting prolapses, pelvic anatomy undergoes significant alterations. Magnetic resonance defecography is successful in demonstrating changes not only during rest but also during increased pelvic intra-abdominal pressure, such as during defecation, due to its dynamic imaging nature. In our study, we aimed to investigate the anatomy of the pelvis in various types of pelvic floor dysfunction and the alterations occurring during defecation.
The study included a total of 206 patients, categorized as follows: 18 patients without pelvic floor dysfunction (group 0), 51 patients with only posterior compartment prolapse (group 1), 58 patients with anterior and posterior compartment prolapse (group 2), and 79 patients with anterior, middle, and posterior compartment prolapse (group 3). In patients, the presence and severity of cystocele, uterine prolapse, posterior compartment prolapse, and rectocele were determined. Measurements were taken for the thickness of the puborectalis muscle, H line, M line, anorectal angle, uterine version angle, fat thickness in front of the rectus abdominis muscle, presacral and suprapubic fat thickness.
Evidence was found indicating that when prolapses coexisted, their severity manifested more intensely (p=0.001). The H line, M line, anorectal angle (p=0.001), presacral (p=0.004), and suprapubic (p=0.027) fat thicknesses were found to be significantly different among the groups. The thickness of the puborectalis muscle showed differences only on the right side among the groups (p=0.038). There was no significant difference among the groups in terms of the fat thickness in front of the rectus abdominis muscle and the position of the uterus (p>0.05).
Our study has revealed that parameters related to pelvic floor anatomy and the normal positions of organs exhibit considerable variability both across different types of pelvic floor dysfunction and across different phases of defecation. Thus, the study has highlighted the power of magnetic resonance defecography in demonstrating prolapse and its contribution to the assessment of changing pelvic anatomy.
Keywords: magnetic resonance defecography; pelvic floor; prolapse