Küresel rekabetin belirleyicilerinin panel veri analizi
Panel data analysis of determinants of global competition
Yazar: KADRİYE YEZDAN AKYURT
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZER
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ARGE =   ; Panel ARDL = Panel ARDL ; Rekabet = Competition ; İnovasyon = İnnovation

Özet:
Ülkeler, karşılaştıkları yoğun küresel rekabet ortamında hayatta kalabilmek ve pazar paylarını koruyabilmek amacıyla yeni ürünler ve süreçler geliştirmeye yoğun çaba sarf ederler. Büyüklüğü ve sektörü ne olursa olsun firmaların endüstri yapılarındaki değişimler, yeni bilgi edinimi, ürünlerin kısalan yaşam süreleri gibi çeşitli nedenlerle sürekli olarak inovasyon yapmak zorunda kalmaktadırlar. Küresel rekabet şartları ülkeleri inovasyon konusunda zorlamaktadır. Bu durum ülkelerin inovasyon ve Ar-Ge çalışmalarını önemsemelerine yol açmaktadır. Bu çalışma, küresel rekabet gücünün artırılmasında en önemli iki faktör olan inovasyon ve Ar-Ge harcamalarının etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ülkeler için en önemli amaç sürdürülebilir büyüme ve refah artışı olduğu düşünüldüğünde bu konu oldukça önem kazanmaktadır.
Bu çalışmada öncelikle inovasyon ve Ar-Ge faaliyetlerine dair kavramlara yer verilmiştir. Sonrasında ise küresel rekabetle ilişkileri değerlendirilmiş ve rekabet gücünü konu alan yaklaşımlar açıklanmıştır. Çalışmanın ampirik bölümünde; 6 seçilmiş Asya ülkesi için Panel ARDL yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca analize ek olarak, Dumitrescu-Hurlin nedensellik testi ile ülkelerin değişkenlerle arasındaki nedensellik ilişkileri incelenmiştir. Analizde; Küresel Rekabet Endeksindeki ülke sıralamaları, marka sayısı, ülke skorları ve yüksek teknolojili ürün ihracatı değişken olarak kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular; uzun dönemde bütün değişkenlerin ülke rekabet skoru üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkiye sahip olduğudur. Kısa dönemde uyum hızı haricinde anlamlı bir etkiye rastlanmamıştır. Yapılan nedensellik araştırması sonucunda; markanın ülke skoruna tek yönlü neden olduğu, yüksek teknolojili ürün ihracatının ise ülke skoruyla arasında iki yönlü nedensellik ilişkisinin varlığı tespit edilmiştir. Ülkelerin skorları ile küresel rekabet indeksindeki yeri arasında ise bir nedensellik ilişkisi tespit edilmemiştir.

Abstract:
Countries make great efforts to develop new products and processes in order to survive and maintain their market shares in the intense global competition environment they face. Regardless of their size and sector, companies have to constantly innovate for various reasons such as changes in industry structures, new knowledge acquisition, and shortened life spans of products. Global competition conditions force countries to innovate. This situation causes countries to attach importance to innovation and R&D studies. This study aims to reveal the impact of innovation and R&D expenditures, which are the two most important factors in increasing global competitiveness. Considering that the most important goal for countries is sustainable growth and welfare increase, this issue gains importance.
In this study, firstly, the concepts of innovation and R&D activities are included. Afterwards, their relations with global competition were evaluated and approaches on competitiveness were explained. In the empirical part of the study; Panel ARDL method was used for 6 selected Asian countries. In addition to the analysis, the causality relations between countries and variables were examined with the Dumitrescu-Hurlin causality test. In analysis; Country rankings in the Global Competitiveness Index, number of brands, country scores and high-tech product exports are used as variables. The findings obtained in the study; In the long run, all variables have a statistically significant effect on the country's competitiveness score. No significant effect was found in the short term, except for the speed of adaptation. As a result of the causality research; It has been determined that the brand causes one-way country score, and there is a two-way causality relationship between high-tech product exports and country score. No causal relationship was found between the scores of the countries and their place in the global competition index.