Kerime Senyücel belgeselleri üzerine sinematografik bir inceleme
A cinematographic analysis on Kerime Senyücel documentaries
Yazar: SALİH KESKİN
Danışman: PROF. DR. SEDAT ŞİMŞEK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo Televizyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Sinematografi = Cinematography

Özet:
Türk belgesel sinemasının öne çıkan isimlerinden Kerime Senyücel, hikaye
anlatımı ve sinematografik yaklaşımıyla tanınmaktadır. Sinemasal alandaki katkılarına
rağmen Senyücel'in kullandığı teknikler ve anlatı stratejileri üzerine akademik analiz
eksikliği bulunmaktadır. Bu çalışma, Bordwell ve Thompson'ın film eleştirisi
metodolojisini Senyücel'in belgesellerinden bir örnekleme uygulayarak sözü edilen
boşluğu doldurmayı amaçlamakta; yönetmenin, filmlerinde, kompozisyon,
ışıklandırma, çerçeveleme ve kurgu ritimleri gibi sinematografik teknikleri nasıl
kullandığına odaklanmaktadır. Bu çalışmanın alt amaçları şunlardır: (1) Senyücel'in
fotoğrafik kapsam, çekim kompozisyonu ve süresi gibi temel sinematografik unsurları
nasıl kullandığını tespit ve analiz etmek; (2) kompozisyon, alan derinliği, ışıklandırma
ve kamera konumlandırmasına ilişkin yönetmen kararlarının belgesellerinin tematik
ve duygusal derinliğini nasıl etkilediğini incelemek; (3) bu tekniklerin uyumlu anlatı
yapıları oluşturmak için nasıl etkileşime girdiğini araştırmak ve (4) Senyücel'in
yenilikçi yaklaşımlarını sergileyerek Türk belgesel sinemasına ilişkin akademik
söyleme katkıda bulunmak. Analiz, Senyücel'in tematik çeşitliliği ve yönetmenlik
tarzını temsil etmesi açısından amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiş sekiz belgeseli
içermektedir. Metodolojik olarak çalışma Bordwell ve Thompson'ın tez
formülasyonu, film segmentasyonu ve sinematografik tekniklerin detaylı analizini
içeren çerçevesini takip etmektedir. Veri toplama, her bir belgeselin birden fazla kez
izlenmesini, kare kare analizini ve yönetmen notları ve röportajlar gibi tamamlayıcı
materyallerin gözden geçirilmesini içerir. Film eleştirisindeki potansiyel öznellik ve
incelenen filmlerin örneklemiyle ilgili sınırlılıklara rağmen araştırma, Türk belgesel
film tarihine sunacağı katkı bakımından önemli görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kerime Senyücel, Türk Belgesel Sineması, Sinematografi,
Film Eleştirisi, Yönetmen.

Abstract:
Kerime Senyücel, one of the prominent figures of Turkish documentary cinema,
is known for her storytelling and cinematographic approach. Despite her contributions
to the cinematic field, there is a lack of academic analyses on Senyücel's techniques
and narrative strategies. This study aims to fill this gap by applying Bordwell and
Thompson's film criticism methodology to a sample of Senyücel's documentaries,
focusing on how the director uses cinematographic techniques such as composition,
lighting, framing and editing rhythms in his films. The sub-objectives of this study are
as follows: (1) to identify and analyse how Senyücel uses basic cinematographic
elements such as photographic scope, shot composition and duration; (2) to examine
how directorial decisions regarding composition, depth of field, lighting and camera
positioning affect the thematic and emotional depth of his documentaries; (3) to
explore how these techniques interact to create coherent narrative structures; and (4)
to contribute to the academic discourse on Turkish documentary cinema by
showcasing Senyücel's innovative approaches. The analysis includes eight of
Senyücel's documentaries, selected to represent his thematic diversity and directorial
style. Methodologically, the study follows Bordwell and Thompson's framework of
thesis formulation, film segmentation and detailed analysis of cinematographic
techniques. Data collection involved multiple viewings of each documentary, frame-
by-frame analysis and review of supplementary material such as director's notes and
interviews. Despite the potential subjectivity in film criticism and the limitations of
the sample of films analysed, the research is considered important in terms of its
contribution to the history of Turkish documentary film.
Keywords: Kerime Senyücel, Turkish Documentary Cinema, Cinematography, Film
Criticism, Director.