1982 Anayasası'nda Yüksek Seçim Kurulu'nun statüsü ve milletvekilliği seçimlerine etkisi
The status of The Supreme Board of elections in the 1982 Constitution and its effect on parliamentay elections
Yazar: HAKAN AKSOY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM UĞUR ESGÜN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Anayasa 1982 = Constitution 1982 ; Anayasa = Constitution ; Genel seçimler = General elections ; Kamu Hukuku = Public Law ; Milletvekili = Deputy ; Seçimler = Elections ; Statü = Status ; Yüksek Seçim Kurulu = Supreme Election Committee

Özet:
Yüksek Seçim Kurulu (YSK), Türkiye'de yapılan seçimlerin genel yönetim ve denetiminden sorumlu Anayasal bir kuruluştur. 5545 sayılı Milletvekilleri Seçimi Kanunu ile yasal düzeyde, daha sonra 1961 Anayasası ile de anayasal düzeyde düzenlenmiştir. Seçimlerin başlamasından bitimine kadar düzen içinde yürütülmesi amacıyla tüm işlemleri yapma ve seçimlerle ilgili tüm yolsuzlukları, itiraz ve şikayetleri kesin karar bağlama görevi YSK'ya aittir. YSK'nın kararları kesin niteliktedir ve kararlar aleyhine başka bir makama başvurulamaz.
Bu çalışmanın ilk bölümünde, YSK'nın oluşumundan önceki dönemde Türkiye Cumhuriyeti'nde yapılan milletvekili seçimleri, sonuçları, partilerin parlamentodaki temsil oranları ve seçimlerin denetimi hakkında bazı bilgiler verilmektedir. Daha sonra YSK'nın kuruluşu, Anayasal statü kazanması ve 1982 Anayasası'ndaki durumu, özellikle statüsü ve kararlarının hukuki niteliği, incelenmektedir. İkinci bölümde, YSK'nın milletvekili seçimi öncesi ve sonrası milletvekilliğine etkileri genel olarak değerlendirilmekte ve demokrasi hayatını etkileyen, aynı zamanda çok şiddetli siyasal tartışmalara yol açan bazı önemli kararların tahlilleri yapılmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, seçimlerin adil ve düzenli bir şekilde yapılmasının ve denetlenmesinin 'Hukuk Devleti' ilkesi açısından ne kadar önemli olduğuna işaret etmek, Türkiye'nin siyasi tarihine milletvekili seçimlerinden yola çıkarak ışık tutmak, YSK'nın hukuki niteliği ve Anayasal statüsü hakkında varolan tartışmalar ışığında bir değerlendirme yapmak ve YSK'nın varlığının seçimler açısından ne kadar önemli olduğunu kararlarıyla birlikte ortaya koymaktır.

Abstract:
The Supreme Board of Election (SBE) is a constitutional institution authorized for the overall management and supervision of elections. It is arranged at legal level with the Paliamentary Election Code, 5545, then at constitutional level with the 1961 Constitution. SBE executes all functions to ensure the fair and orderly conduct of the elections from the beginning to the end and takes final decisions on all irregularities, complaints, and objections. SBE's decisions are final and no appeal shall be made to any authority against them.
In the first part of this study, some information about the parliamentary elections that are applied in Turkish Republic before the existence of SBE, elections' results, parties reprensantation ratio in the parliemant and supervision of the elections is given. Then the establishment of SBE, its gaining the constitutional status and its state, especially its status and legal characteristic of its decisions, in Constitution 1982, are examined. In the second part, SBE's effects upon deputyship before and after parliamentary elections are evaluated in general and some important decisions, which affected the democratic life and led to fierce political debate, are analyzed.
The purpose of this study is to emphasize how important the application of proper and fair elections and supervision of them is with regard of the principle of 'Constitutional State', to shed light on the Turkey's political history by the way of parliamentary elections, to make an assessment about the SBE's constitutional status and the legal quality of SBE in the light of present debates, and to indicate how important SBE's existence is with its decisions in terms of elections.