Türkiye'de akaryakıt sektöründe yaşanan haksız rekabetin sosyoekonomik etkileri
The sosyoeconomic effects of unfair competition lived in fuel sector in Turkey
Yazar: AHMET CAN
Danışman: PROF.DR. KUVVET LORDOĞLU
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Son yıllarda dünyadaki ülkelerin genelinde görülen kayıtdısılık ve kayıtdısı ekonomiTürkiye'de de büyük boyutlara ulasmıstır. Kayıtdısı ekonomi toplumsal yapının bütünalanlarını etkileyen olumsuz bir gelismedir. Kayıtdısı istihdamdan, vergi kaçakçılıgına,akaryakıt kaçakçılıgından, insan ticareti ve göçmen kaçakçılıgına kadar genis bir çerçeveyiiçermektedir. Bu konuda simdiye kadar kesin bir çözüm bulunabilmis degildir. Bu özelligiyle,Türkiye'de kayıtdısı ekonominin, dolayısıyla vergi kayıp ve kaçaklarının giderek büyükboyutlara ulastıgı görülmektedir.Türkiye'de kayıtdısılıgın dolayısıyla kaçakçılıgın etkin oldugu önemli bir alanakaryakıt sektörüdür. Basta imalat sanayi olmak üzere, bütün sektörlerin enerji ihtiyacınınönemli bir bölümünü petrolden elde edilen akaryakıt ürünleri olusturmaktadır. Akaryakıtkaçakçılıgı, kayıtdısı/vergilendirilmemis ekonomiye yine kayıtdısı bir yöntemle enerji teminetmek biçiminde kendini göstermektedir. Ayrıca, Akaryakıt Kaçakçılıgı, sektörde haksızrekabete, yolsuzluga ve diger bir çok suç türlerinin olusmasına neden olmaktadır.Kayıtdısı bir zemine oturan ekonominin enerji ihtiyacını, piyasa denetimi ve gözetimiyeterince olmayan bir yapı içinde yine kayıtdısı alandan temin etmesi kaçınılmazdır. Bubaglamda, Türk Ekonomisinin en önemli sorunlarından biri akaryakıt sektöründekikayıtdısılıktır. Bu çerçevede çalısmada, Türkiye'de akaryakıt kaçakçılıgının nedenleri,ekonomik ve sosyal yapı üzerindeki etkileri ve bu konuda alınabilecek tedbirler açıklanmayaçalısılmıstır.

Abstract:
Unregistration and unregistered economy that have become wide spread recently allover the world are a fact also in Turkey. The unregistered economy, as an unfavorablephenomenon, has permeated all the aspects of social structure. It includes a large frame fromunregistered employment, tax evasion, fuel fraud to human trafficking and immigrationsmuggling. The problem has not yet been solved. The unregistered economy in Turkey andtax fraud as well has been larging.The fuel sector in Turkey is of great importance in terms of unregistration andsmuggling consequently. Petroleum and petroleum derivatives are the products that form themost part of energy needs primarily in manufacturing industry. Fuel smuggling shows itself asa form of phenemenon that supplying energy to the unregistered/nontaxed industry with anunregistered way. Furtermore, fuel smuggling gives way to unfair competitition, corruptionand other crimes.It is unavoidable that an economy that has been influenced by unregistration has tosupply energy needs from the unregistered sources. In this context, one of the major problemsin Turkey is the unregistration in fuel sector. In this study the reasons of fuel smuggling inTurkey and the influence of them on the economical and social structure and the measuresthat might be taken are investigated.