Açık kalp cerrahisi uygulanan hastalara verilen mobil uygulama ile desteklenmiş eğitimin hastaların ameliyat sonrası iyileşme ve psikolojik iyi oluş durumlarına etkisi
The effect of education supported by mobile application given to patients undergoing open heart surgery on the postoperative recovery and psychological well-being of patients
Yazar: BETÜL ZEYNEP YILDIZ
Danışman: PROF. DR. NEZİHA KARABULUT
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı açık kalp cerrahisi uygulanan hastalara verilen mobil uygulama ile desteklenmiş eğitimin hastaların ameliyat sonrası iyileşme ve psikolojik iyi oluş durumlarına etkisini belirlemektir.
Materyal ve Metod: Randomize kontrollü deneysel türde olan araştırma verileri Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp Damar Cerrahi Kliniği'nde Mart 2022-Mart 2023 tarihleri arasında toplandı. Araştırma örneklemini araştırma kriterlerine uyan 92 (46 deney grubu, 46 kontrol grubu) hasta oluşturdu. Ameliyattan önce deney grubu hastalarının mobil telefonlarına tasarlanan mobil uygulama yüklendi. Hastalara hem ameliyattan önce hem de ameliyattan sonra kliniğe geldiği süreçte ortalama 120 dakika süren eğitim verildi. Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtım Formu, Ameliyat Sonrası İyileşme İndeksi, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Kardiyak Semptom Ölçeği, Durumluk Sürekli Kaygı Ölçeği ve Bilgisayar Sistemi Kullanılabilirlik Anketi Kısa Versiyonu kullanıldı. Veri toplama süreci ameliyat sonrası 3. ayda son buldu. 
Bulgular: Ameliyat sonrası iyileşme indeksi puan ortalamaları ameliyat sonrası 1. hafta, 1. ay, 2. ay ve 3. ayda deney grubunda daha düşük bulundu (p<0.05). Psikolojik iyi oluş puan ortalamaları ameliyat sonrası klinikte 1. gün, 1.hafta, 1. ay, 2. ay ve 3. ayda deney grubunda daha yüksek bulundu (p<0.05). Kardiyak Semptom Ölçeğinde ameliyat sonrası klinikte 1. gün ve 3. ayda nefes darlığı, yorgunluk, üzgün olma, uyku sorunu, endişe ve iştahsızlık semptomları puan ortalamaları kontrol grubunda anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.05). Durumluk kaygı ölçeği puan ortalamaları ameliyat sonrası klinikte 1. gün, 1.hafta, 1.ay, 2. ay ve 3. ayda deney grubunda anlamlı olarak daha düşük bulundu (p<0.05).  Deney grubu hastalarında ameliyat sonrası 3. ayda Ameliyat Sonrası İyileşme İndeksi ile Durumluk Kaygı Ölçeği arasında ters yönde anlamlı ilişki bulundu (p<0.05).  Kontrol grubu hastalarında ise ameliyat sonrası 3. ayda Ameliyat Sonrası İyileşme İndeksi ile Psikolojik İyi Oluş Ölçeği arasında ters yönde anlamlı ilişki bulundu (p<0.05). 
Sonuç: Bu araştırma sonucunda mobil uygulama destekli eğitimin ameliyat sonrası iyileşme ve psikolojik iyi oluş düzeyini artırdığı, kaygı düzeyini ve kardiyak semptom görülme sıklığını azalttığı saptandı.

Anahtar Kelimeler: Açık kalp cerrahisi, ameliyat sonrası iyileşme, hasta eğitimi, hemşire, kardiyak semptom, kaygı, mobil uygulama, psikolojik iyi oluş

Abstract:
Aim: The purpose of this study was to determine the effect of education supported
by a mobile application given to patients undergoing open heart surgery on their
postoperative recovery and psychological well-being.
Material and Method: The research data, which is a randomized controlled
experimental type, was collected at Erzincan Binali Yıldırım University Mengücek Gazi
Training and Research Hospital Cardiovascular Surgery Clinic between March 2022 and
March 2023. The research sample consisted of 92 patients (46 experimental group, 46
control group) who met the research criteria. Before the surgery, the designed mobile
application was installed on the mobile phones of the experimental group patients. The
patients were given an average of 120 minutes of training both before and after the surgery
when they came to the clinic. Patient Identification Form, Postoperative Recovery Index,
Psychological Well-Being Scale, Cardiac Symptom Scale, State-Trait Anxiety Scale and
Computer System Usability Questionnaire Short Version were used to collect data. The
data collection process ended at the 3rd month after surgery.
Results: Postoperative recovery index mean scores were found to be lower in the
experimental group at the 1st week, 1st month, 2nd month and 3rd month after surgery
(p<0.05). Psychological well-being mean scores were found to be higher in the
experimental group on the 1st day, 1st week, 1st month, 2nd month and 3rd month in the
postoperative clinic (p<0.05). On the Cardiac Symptom Scale, mean scores for symptoms
of shortness of breath, fatigue, sadness, sleep problems, anxiety and loss of appetite on
the 1st day and 3rd month in the postoperative clinic were found to be significantly higher
in the control group (p<0.05). State anxiety scale mean scores were found to be
significantly lower in the experimental group on the 1st day, 1st week, 1st month, 2nd
month and 3rd month in the postoperative clinic (p<0.05). A significant inverse
relationship was found between the Postoperative Recovery Index and the State Anxiety
Scale in the experimental group patients at the 3rd month after surgery (p<0.05). In the
control group patients, a significant inverse relationship was found between the
Postoperative Recovery Index and the Psychological Well-Being Scale at the 3rd month
after surgery (p<0.05).
Conclusion: As a result of this research, it was determined that mobile
application-supported training increased the level of postoperative recovery and
psychological well-being, and reduced the level of anxiety and the frequency of cardiac
symptoms.
Keywords: Open heart surgery, recovery after surgery, patient education, nurse,
cardiac symptom, anxiety, mobile application, psychological well-being