Tehlikeli madde lojistiğinde taşıma performansının ölçümlenmesi
Measurement of transport performance in dangerous goods logistics
Yazar: RAMAZAN KAYHAN
Danışman: PROF. DR. SAHAVET GÜRDAL
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Lojistik = Logistics ; Performans = Performance ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; Taşıma = Transport ; Tehlikeli maddeler = Hazardous substances

Özet:
Müşterilere hızlı bir şekilde ulaşmanın ön plana çıktığı ve yoğun rekabet ortamının yaşandığı günümüz iş dünyasında pek çok ürün üretim noktasından nihai müşterilere doğru hareket etmektedir. Birçok ürünün hareket ettiği günümüz rekabet ortamında tehlikeli maddelerin lojistik faaliyetleri bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Tehlikeli madde çevre güvenliği ve düzenini, sosyal yaşam alanlarını, doğal kaynakları, bitkileri ve hayvanları tehlikeye atma olasılığı olan ürünlerdir. Tehlikeli maddeler herhangi bir olumsuz durumda sadece insanlar, doğal çevre ya da ekolojik düzenden birisini etkilememektedir. Tehlikeli maddeler olumsuz bir durum gerçekleştiği zaman tüm doğal ve beşerî çevreyi etkilemektedir.

Tehlikeli maddelerin, tedarik zincirinin bir parçası olarak üretim noktasından, nihai müşteriye; doğru yerde, doğru zamanda, doğru miktarda, doğru fiyatla maliyet avantajı yaratacak şekilde tüm tehlikeli madde lojistik faaliyetlerin planlanması, uygulanması ve kontrol edilmesi tehlikeli madde lojistiği olarak tanımlanmaktadır. Tehlikeli madde lojistiği günümüz lojistik sektöründe önemli bir iş süreci olarak karşımıza çıkmaktadır. Günümüz işletmeleri için yaptıkları işleri kontrol etmek hayati önem taşımaktadır. İşletmeler açısından bir zorunluluk olarak ortaya çıkan bu durum tehlikeli madde lojistiği faaliyetlerinde bulunan lojistik işletmelerini performans ölçmeye yönlendirmektedir.

Performans, işletmelerin planlanmış süreç sonuçlarının nitel ve nicel olarak tanımlanması ve ifade edilmesidir. Performans ölçümü işletmenin hedeflerine ulaşabilmesi için işletme süreçlerinin nasıl yürütüldüğünü ifade eden ve işletmenin daha iyiye ulaşması için çalışanları motive eden faaliyetler bütünüdür. Tehlikeli madde lojistiği performans ölçümünde klasik lojistik faaliyetlerden farklı kriter ve amaçlar göz önünde bulundurulmaktadır. Herhangi bir lojistik sürecinde en önemli amaç hızlı, eksiksiz, hasarsız, zamanında teslimat ve minimum maliyet vb. etkenler en önemli faktörler olabilir. Fakat tehlikeli madde lojistik operasyonunda en önemli amaç doğal ve beşerî çevreye zarar vermemektir. Bundan dolayı tehlikeli madde lojistiğinde taşıma performansı kriterleri tasarlanırken klasik lojistik performans kriterlerinden farklı düşünmek gerekmektedir.

Bu çalışmada tehlikeli madde, tehlikeli madde lojistiği, performans ölçümü ve tehlikeli madde lojistiğinde taşıma performansının ölçümlenmesi açıklanmaya çalışılmıştır. Uygulama bölümünde İstanbul'da tehlikeli madde lojistiği operasyonlarında bulunan işletmelerin tehlikeli madde taşımacılığı operasyon sürecinde yer alan görevlilere anket çalışması uygulanmış ve tehlikeli madde lojistiğinde taşıma performansına yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Çalışmanın sonucunda tehlikeli madde taşımacılığında operasyonel kararlar ölçeği altında dört alt faktör, tehlikeli madde taşımacılığında operasyonel olmayan kararlar ölçeği altında dört alt faktör ve tehlikeli madde taşıma performansı ölçeği altında üç alt faktör yer almıştır. Tehlikeli madde taşımacılığında operasyonel kararlar ve tehlikeli madde taşımacılığında operasyonel olmayan kararlar ile tehlikeli madde taşıma performansı arasında orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir.

Abstract:
In the present business world, where the customers are getting to the fast pace and the intense competition environment is experienced, many products are moving from the production point to the final customers. In today's competitive environment where many products are moving, the logistics activities of dangerous goods become a problem. Hazardous substances are products that are likely to put environmental safety and order, social habitats, natural resources, plants and animals in danger. Dangerous materials do not affect only people, natural environment or ecological level in any adverse situation. Hazardous substances affect the whole natural and human environment when a negative situation occurs.

Dangerous goods, from the point of production as part of the supply chain, the ultimate customer; the planning, implementation and control of all dangerous goods logistics activities in the right place, at the right time, in the right amount and at the right price to create a cost advantage is defined as hazardous material logistics. Hazardous material logistics emerges as an important business process in today's logistics sector. It is vital to control what they do for today's businesses. This situation, which emerged as a necessity in terms of businesses, directs the logistics businesses in the activities of hazardous materials logistics to measure performance.

Performance is the qualitative and quantitative definition and expression of the planned process outcomes of the enterprises. Performance measurement is the whole set of activities that express how business processes are carried out so that the business can achieve its objectives and motivate employees to improve the business. Different criteria and objectives are taken into consideration in classifying logistics activities in the performance of hazardous materials logistics. The most important goal in any logistics process may be factors such as fast, complete, undamaged, timely delivery and minimum cost.But the most important objective in the hazardous material logistics operation is not to damage the natural and human environment. Therefore, while designing transport performance criteria in dangerous goods logistics, it is necessary to think differently from classical logistics performance criteria.

In this study, it has been tried to explain the measurement of the dangerous substance, dangerous substance logistics, performance measurement and transportation performance in dangerous goods logistics. In the application section, a questionnaire study was carried out to the duties involved in the hazardous material transport operation of the enterprises operating in dangerous goods logistics operations in Istanbul and proposals for transport performance in dangerous goods logistics were developed.

As a result of the study, there are four sub-factors under the operational decisions dimension in the transport of dangerous goods, four sub-factors under the non-operational decisions dimension in the transport of dangerous goods and three sub-factors under the dangerous substance transport performance scale. A moderately positive correlation was found between operational decisions on hazardous substance transport and non-operational decisions on hazardous substance transport and hazardous substance transport performance.