Sosyal medya araştırmalarının konusal analizi ve haritalandırılması (2000-2020)
Topic analysis and mapping of social media research (2000-2020)
Yazar: TUĞBA USTAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. İREM SOYDAL ÖZTÜRK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı / Bilgi ve Belge Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Anahtar kelime = Keyword ; Bibliyometri = Bibliometry ; Haritalama = Mapping ; Sosyal ağlar = Social networks ; Sosyal medya = Social media ; Sosyal medya platformları = social mediaplatforms

Özet:
Sosyal medya uygulamaları, bireylerin zaman ve mekândan bağımsız olarak birbirleriyle iletişim kurmasına ve etkileşimli olarak fikir ve düşünce paylaşmasına olanak tanımaktadır. 
Hayatın hemen her alanında kendisine yer bulan bu platformlar, bireyleri ve toplumları etkilemekte, aynı zamanda çok da hızlı değişmektedirler. Artan popülerliklerine paralel olarak bu platformlar, bilimsel çalışmalarda araştırma konusu olarak da çok farklı disiplinlerin ilgisini çekebilmektedirler. Bununla birlikte, sosyal medya ile ilgili araştırmaların sayısının da zaman içinde arttığı gözlenmektedir. Bu çalışma kapsamında, sosyal medya ile ilgili araştırmalarda hangi disiplinlerin öne çıktığı ortaya konularak disiplinlerarası benzerlik veya farklılıklar ile, potansiyel çalışma konularının belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla, belirlenen anahtar sözcüklerle Web of Science (WoS) Çekirdek Koleksiyonunda tarama yapılmış ve 2000-2020 yılları arasında yayımlanan sosyal medya ile ilgili araştırmalar tespit edilmiştir. Verilerin analize hazırlanması aşamasından sonra elde edilen veri seti 88.717 kayıttan oluşmaktadır. Farklı WoS kategorilerinde dizinlenen dergilerde yer alan sosyal medya ile ilgili yayınlarda kullanılan anahtar sözcükler VOSviewer aracılığı ile haritalandırılmıştır. Elde edilen bulgulardan, konuyla ilgili yayın sayısının 2010 yılından sonra ciddi bir artış göstermeye başladığı, en fazla yayının Bilgisayar Bilimleri (%34,4) araştırma alanında yapıldığı, son yıllarda öne çıkan anahtar sözcüklerin genelde duygu analizi, makine öğrenimi, doğal dil işleme gibi veri bilimini işaret eden yöntem ve uygulamalar çerçevesinde şekillendiği, yine son yıllarda kullanıcı tercih ve görüşlerinin analizine odaklanan çalışmalar bulunduğu anlaşılmıştır. Çalışmada ayrıca, toplam bağlantı gücü en yüksek sözcükler, WoS kategorilerine göre belirlenmiş ve bunların sıralaması Spearman korelasyon testi ile karşılaştırılmıştır. Buna göre, Teknoloji, Sosyal Bilimler ve, Yaşam Bilimleri ve Biyotıp kategorilerinin anahtar sözcükler açısından benzediği, Fizik Bilimleri kategorisinin ise diğerlerinden ayrıştığı görülmüştür. Çalışmanın bulguları ayrıca, Bilgibilim ve Kütüphane Bilimi araştırma alanının, Sosyal Bilimler kategorisinde konuyla ilgili en fazla yayın yapan onuncu, Teknoloji kategorisinde ise üçüncü araştırma alanı olduğunu ortaya koymuştur.  Çalışma kapsamında öne çıkan anahtar sözcüklerin, konuyla ilgilenen araştırmacılara, değişen araştırma yönelimleri, sosyal medya ile ilgili potansiyel araştırma konuları ve farklı disiplinlerle kurulabilecek potansiyel ortaklıklar hakkında fikir verebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Social media applications allow individuals to communicate with each other and share ideas and thoughts interactively regardless of time and space. These platforms, which have found a place in almost every aspect of life, affect individuals and societies and are also rapidly changing. The growing popularity of these platforms has made them attractive as research subjects across multiple disciplines in academic studies. It has also been observed that the number of studies on social media has been increasing over time. Within the scope of this study, it is aimed to determine which disciplines are prominent in research on social media and to identify interdisciplinary similarities or differences and potential study topics. For this purpose, the Web of Science (WoS) Core Collection was searched with the identified keywords, and studies on social media published between 2000 and 2020 were detected. After the data cleaning process, the final dataset consisted of 88,717 records. In this context, the keywords used in social media-related publications in journals indexed in different WoS categories were mapped using VOSviewer. As a result, it was found that the number of publications on the subject started to increase significantly after 2010, the highest number of publications was in the Computer Science research area (34.4%), and the recently prominent keywords were shaped within the framework of data science methods and applications such as sentiment analysis, machine learning, and natural language processing. It is also understood from the findings that there have been studies focusing on the analysis of user preferences and opinions in recent years. Furthermore, the keywords with the highest total link strength were identified by the WoS categories and their rankings were compared with the Spearman correlation test. The results showed that Technology, Social Sciences, and Life Sciences and Biomedicine categories are similar in terms of these keywords, while the Physical Sciences differ from the others. The findings of the study also revealed that within the Social Sciences category, Information Science and Library Science research area is ranked 10th in terms of the number of publications related to social media, while in the Technology category, it holds the third rank. It is thought that some keywords highlighted in the study can give researchers who are interested in the subject an idea about changing research orientations, potential research topics related to social media, and potential partnerships that can be established with different disciplines.