Stresin, tükenmişliğin ve mutluluğun iş tatminine etkisi: Pilotlar üzerine bir araştırma
The effects of stress, fatigue and happiness on job satisfaction: A research on pilots
Yazar: KAAN BAKANOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEÇİL ULUFER KANSOY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Havacılık = Aviation ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; Mutluluk = Happiness ; Pilotlar = Pilots ; Sivil havacılık = Civil aviation ; Stres = Stress ; Ticari havacılık = Commercial aviation ; Tükenmişlik = Burnout ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş stresi = Job stress

Özet:
Havacılık, hızla gelişim içerisinde olan bir ulaşım şeklidir. Hızla büyüyen havacılık sektörü hem zaman hem de yolcu konforu açısından, diğer ulaşım şekillerine göre, avantajlı olduğundan insanlar tarafından sıklıkla tercih edilmeye başlanmıştır. İnsanların ulaşım aracı olarak hava araçlarını daha çok tercih etmesi ile birlikte, hava yolu şirketleri de büyümeye başlamış, yeni uçak siparişleri vermiş ve vermeye de devam etmektedirler. Ancak, bu hızlı büyüme karşısında asla taviz verilmeyecek en önemli konu hiç kuskusuz ki uçuş güvenliğidir. 
Yapılan araştırmalar, hava araçlarının yaşamış olduğu kaza-kırımlarda insan faktörünün %70 seviyelerinde olduğunu göstermiştir. Bu sebepten dolayı havacılıkta insan faktörü önem arz etmekte ve çalışanların çalışma saatleri, işe gidip gelirken yolda geçirilmesi gereken zaman ve hatta dinlenme saatine kadar tüm her şey uluslararası havacılık örgütleri tarafından kural haline getirilmiştir. Bu sebeple bu tezde, havacılık sektörünün en önemli parçalarından biri olan pilotların stres, tükenmişlik ve mutluluk seviyelerini ölçerek iş hayatlarında iç dünyalarının nasıl olduğunu gözlemlemek ve ayrıca bu seviyelerin pilotların iş tatminlerini ne kadar etkilediklerini ölçmek amaçlanmıştır. Araştırma sonucunda pilotların cinsiyet, yaş, kıdem gibi kişisel özelliklerinin stres, tükenmişlik, mutluluk ve iş tatmin seviyeleri üzerinde bir etkilerinin olmadığı görülmüştür. Ancak, iş dışında uğraşılan bir hobinin kişilerdeki stres, tükenmişlik, mutluluk ve iş tatmin seviyelerini olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Kişilerin eğitim seviyelerinin yükselmesi ile stres seviyelerinin de yükseldiği görülmüş olup, tükenmişlik, mutluluk ve iş tatmin seviyeleri üzerinde bir ilişki bulunmamıştır. Pilotların tecrübe yıllarına bakıldığında tecrübeleri arttıkça stres, tükenmişlik ve iş tatmin seviyelerinin arttığı görülmüştür. Ancak mutluluk ile bir ilişki bulunmamıştır. Ayrıca, stres ve tükenmişliğin pilotların mutluluğu ve iş tatminleri üzerinde ayrı ayrı olumsuz etkileri olduğu da gözlemlenmektedir.

Abstract:
Aviation is a form of transportation that is developing rapidly. The rapidly growing aviation sector has started to be preferred by people because it is advantageous compared to other modes of transportation in terms of both time and passenger comfort. As people prefer aircrafts more as a means of transportation, airline companies have started to grow, have placed new aircraft orders and continue to give. However, the most important issue that will never be compromised in the face of this rapid growth is undoubtedly flight safety.
Studies have shown that, the human factor is around 70% is affected the accidents and incidents in aviation. For this reason, the human factor is important in aviation, and everything from the working hours of the employees, the time to spend on the way to and from work, and even the rest time, has become a rule by international aviation organizations. For this reason, in this thesis, it is aimed to measure the stress, fatigue and happiness levels of pilots, which are one of the most important parts of the aviation industry, to observe how their inner world is in business life and also to measure how these levels affect pilots' job satisfaction. As a result of the research, it was observed that personal characteristics of pilots such as gender, age, seniority did not have any effect on their stress, fatigue, happiness and job satisfaction levels. However, it has been observed that a hobby occupied outside of work positively affects the levels of stress, fatigue, happiness and job satisfaction. It was observed that the stress levels of individuals increased with the increase in education levels, and there was no relationship on fatigue, happiness and job satisfaction levels. Looking at the years of experience of the pilots, it was seen that the levels of stress, fatigue and job satisfaction increased as their experience increased. However, no relationship was found with happiness. It is also observed that stress and fatigue have separate negative effects on pilots' happiness and job satisfaction.