Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı almış ve almamış çocukların yönetici işlevler, benlik saygısı ve depresyon düzeylerinin incelenmesi
Investigation executive functions, self esteem and depression levels in adhd and non adhd groups
Yazar: KORAY ÇEBEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Depresyon = Depression ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Çocuklar = Children

Özet:
DEHB dikkatsizlik, hiperaktivite ve dürtüsellikle karakterize olan nörogelişimsel bir bozukluktur. DEHB li çocuklar sıklıkla yönetici işlevlerdeki eksikliklerden kaynaklanan akademik başarıda, bilişsel işlevlerde, sosyal ve kişisel alanlarda zorluklar yaşarlar. Yönetici işlevler geniş bir yelpazeyi temsil eder. Problem çözme, soyut irdeleme, çalışma belleği, perseverasyon, geleceğe yönelik bir amacı kurup sürdürebilme becerisi gibi alanları kapsar. DEHB de başka bir eş-tanı görülme riski oldukça yüksektir. Özgül öğrenme güçlüğü, depresyon, anksiyete, madde istismarı sıklıkla eşlik eden bozukluklardır. Bu çalışmada yönetici işlevler, benlik saygısı ve depresyonun DEHB ve kontrol grubu arasındaki farklılıkları ve DEHB grubu içindeki ilişkisi incelenmiştir. DEHB tanısı almış grubun almamış gruba göre yönetici işlevleri, benlik saygısı daha zayıf ve depresyon düzeylerinin daha yüksek olacağı ve DEHB grubunun yönetici işlevler, depresyon düzeyi ve benlik saygısı arasında bir ilişki bulunacağı tahmin edilmiştir. Hipotezleri test etmek için WKET, Coopersmith Benlik Saygısı Envanteri, Çocuklar için Depresyon Ölçeği kullanılmıştır.
 Bulgular DEHB grubunun daha zayıf yönetici işlev performansına ve düşük benlik saygısına daha yüksek depresyon düzeyine sahip olduklarını göstermiştir. Ek olarak gruplar içi yönetici işlevler, depresyon ve benlik saygısı arasındaki korelasyona baktığımızda sadece benlik saygısı ve depresyon arasında bir korelasyon bulunmuştur.

Abstract:
ADHD is a neurodevelopmental disorder with inattentiveness, hyperactivity and impulsivity. Children with ADHD often experience cognitive, academic, social and personal difficulties because of executive function deficits. Executive functions which are widely affected in ADHD are; problem solving, abstract reasoning,  working memory, the capacity to achieve future goals etc. The prevalence of ADHD is about %5.9 worldwide. Comorbidity is also often seen. The most common comorbid diagnoses are learning disabilities, depression, anxiety, substance use disorders. In this study, the relationship between executive functions, self esteem and depression levels has been investigated. It has been hypothesized that these items  should show  differences between  ADHD and non ADHD groups.  For obtaining the measures, Coopersmith self esteem scale, childhood depression scale and WCST have been used. Results showed that the group with ADHD showed poor performance on WCST and poor self esteem and high depression levels than non ADHD group. Additionally there was a significant correlation between self esteem and depression between the groups. 
These results showed that children with ADHD have executive function deficits and poor self esteem and risk for depression.