14-18 yaş lise öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı ile iletişim becerileri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Bilecik ili örneği)
A research on the relationship between social media addiction and communication skills of 14-18 high school students in terms of various variables (Bilecik province example)
Yazar: ZAİM AKBULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZÜM EĞİLMEZ
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Bilecik = Bilecik ; Sosyal medya = Social media ; Sosyal medya bağımlılığı = Social media addiction ; İletişim = Communication ; İletişim becerisi = Communication skill ; İnternet = Internet

Özet:
Okul ortamlarında çoğunlukla pasif dinleyici konumunda olan öğrenciler, içerisinde bulundukları bu durumlardan dolayı okulları, kendilerini çok fazla ifade edemedikleri sıkıcı ortamlar olarak algılamaktadırlar. Sosyal medya bileşenlerinin okul dışında da bilgi kaynağının ve sosyalleşme ortamlarının bulunduğu yönünde öğrencileri yönlendirmesi ile öğrenciler okul dışındaki öğrenme ortamlarına yönelmeye başlamaktadırlar. Son yıllarda İnternet teknolojisindeki gelişmelerin sosyal medya bileşenlerini cep telefonlarının içerisine yerleştirerek mobil hale getirmesi, hayatı oldukça hızlı yaşayan ve hareketli yapıda olan gençler ve özelliklede orta öğretim öğrencileri tarafından büyük kabul görmüş ve öğrencilerin yaşam ve iletişim şekilleri cep telefonu içerisinde yer alan sosyal medya bileşenlerine bağlı olarak değişim göstermeye başlamıştır. Liselerde öğrenim gören öğrencilerde yaşanan sosyal medya bağımlılığına bağlı olarak gelişme gösteren iletişim becerileri ilişkisi bu çalışmada faklı değişkenler boyutuyla incelenmesi amacı güdülmüştür. 
Betimsel araştırma teknikleri içerisinde yer alan ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu araştırmada, 2021-2022 Eğitim Öğretim Yılında Bilecik İli'nde farklı tür liselerde eğitim gören öğrenciler arasından rastgele örneklem yoluyla belirlenen 1.060 öğrenci araştırma grubunu oluşturmaktadır. Araştırmada sosyolojik değişkenler boyutuyla yaşanılan yer, demografik değişkenlerden yaş, cinsiyet, kardeş sayısı, öğretim değişkenlerinden okul türü, sınıf seviyesi, gibi bilgilerin elde edilmesi için 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Bu değişkenler ile birlikte öğrencilerin sosyal medyaya ilişkin kullanım düzeylerini belirleyebilmek için 'Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği' ve iletişim becerileri düzeylerinin tespitinin yapılabilmesi için 'İletişim Becerileri Ölçeği' kullanılmıştır.
Anket çalışmasından elde edilen verilerin test edilmesi amacıyla cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, okul türü, kardeş sayısı, aile gelir düzeyi, yaşadıkları yerleşim yeri, anne baba eğitim düzeyi, okul başarısı, sosyal medyada bulunma süresi değişkenleri dikkate alınarak sosyal medya bağımlılığı ve iletişim becerileri ölçeği ile analizleri yapılan hipotez soruları yöneltilmiş ve değerlendirmeleri alınmıştır.
Araştırma problemi çerçevesinde ön çalışma olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği" ve "İletişim Becerileri Ölçeği" esas alınarak yaş grubu sınıf seviyesi ve cinsiyetleri farklı olan 40 öğrenci ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerden alınan notlar araştırmacının günlüğüne eklenmiştir. Bu notlar ışığında literatür daraltılabilmiştir. Bu sebeple tez metni içerisinde araştırmacı notları, ilgili görülen yerlerde paylaşılmıştır.
Nicel yöntem benimsenen bu araştırmada anket yolu ile toplanan veriler SPSS programına yüklenmiş, geçerlilik, güvenilirlik ve normallik testleri yapılmıştır. Verilerin normal dağıldığı değerlendirildiği için ikili ve üçlü karşılaştırmalarda parametrik testler kullanılmıştır. Yapılan araştırmada iki değişkenli karşılaştırmalarda bağımsız "t testleri" kullanılarak analizler yapılmıştır. Üç ve daha fazla değişken boyutunda yapılan karşılaştırmalarda ise "ANOVA "testleri boyutunda parametrik analizleri, korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. 
Çalışma sonrasında elde edilen bulgulara bağlı olarak yapılan değerlendirmede, sosyal medya bağımlılığının, iletişim becerilerini negatif yönde etkilediği, öğrencilerin orta düzeyde sosyal medya bağımlısı olduğu, kız öğrencilerin iletişim becerilerinin erkek öğrencilerin iletişim becerilerinden daha yüksek olduğu, okul türünün, yaş ve sınıf düzeyinin, yerleşim yerinin, kardeş sayısının, anne baba eğitim durumunun, ailenin sosyo- ekonomik durumunun sosyal medya bağımlılığı ve iletişim becerileri düzeyinde farklılaşmadığı, okul başarısının, internet varlığının, sosyal medya kullanım süresinin, sosyal medya bağımlılığını ve iletişim becerilerini düzeyinde farklılaştığı, akıllı cep telefonu kullanımının ve kullanılan sosyal medya platformunun sosyal medya bağımlılığı üzerinde anlamlı olarak istatistiksel farklılıklar oluşturduğu ancak iletişim becerileri üzerinde istatistiksel farklılıklar oluşturmadığı değerlendirilmektedir.
Araştırma sonucunda demografik değişkenlerin sosyal medya bağımlılığı ve iletişim becerileri düzeyinde kısmı olarak farklılaştığı; sosyal medya bağımlılığı ve iletişim becerileri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Students, who are mostly passive listeners in school environments, perceive schools as boring environments where they cannot express themselves much due to these situations. With the social media components directing the students towards the source of information and socialization environments outside the school, the students start to turn to the learning environments outside the school. In recent years, the developments in İnternet technology have made social media components mobile by placing them in mobile phones, it has been widely accepted by young people who live very fast and have an active structure, and especially by secondary school students, and students' life and communication styles have changed depending on the social media components in their mobile phones started to change. In this study, it was aimed to examine the relationship between social media addiction and communication skills, which developed depending on the social media usage experienced in high school students in terms of various socio-demographic variables.
In this study, the relational survey model, which is one of the descriptive research techniques, was used. A group of 1060 students, who were randomly selected from among the students studying in different types of high schools in Bilecik during the 2021-2022 academic year, constitute the research group. In the study, a 'Personal Information Form' was used to obtain information such as place of residence in terms of socio-demographic variables, age, gender, number of siblings, school type and grade level. Along with these variables, the 'Social Media Addiction Scale' was used to determine students' levels of social media use, and the 'Communication Skills Scale' was used to determine their communication skills levels.
In order to test the data obtained from the survey study, social media addiction and communication skills were taken into account by taking into account the variables of gender, age, class level, school type, number of siblings, family income level, place of residence, education level of parents, school success, time spent on social media. Hypothesis questions analyzed with the scale were asked and their evaluations were taken.	
Within the framework of the research problem, face-to-face interviews were conducted with 40 students of different age groups, grade levels and genders, based on the "Personal Information Form", "Social Media Addiction Scale" and "Communication Skills Scale" as a preliminary study. Notes from these interviews were added to the researcher's diary. In the light of these notes, the literature was narrowed. For this reason, the researcher's notes were shared in the text of the thesis where deemed relevant.
In this research, in which the quantitative method was adopted, the data collected through the questionnaire and analyzed via SPSS program. Firstly, validity, reliability and normality tests were performed. Parametric tests were used in double and triple comparisons, since the data were considered to be normally distributed. In the study, analyzes were made using independent "t-tests" in bivariate comparisons. In comparisons made in the dimensions of three or more variables, parametric analyzes and correlation analyzes were performed in the dimension of "ANOVA" tests.
In the evaluation made depending on the findings obtained after the study, social media addiction negatively affects communication skills, students are moderately addicted to social media, female students' communication skills are higher than male students' communication skills, school type, age and class level, settlement area. The number of siblings, parents' educational status, socio-economic status of the family do not differ on social media addiction and communication skills. School success, internet presence, duration of social media use, social media addiction and communication skills differed at the level. It was seen that the media platform created statistically significant differences on social media addiction, but did not create statistical differences on communication skills.
As a result of the research, it was determined that the demographic variables differed partially with social media addiction and communication skills. Additionally, there is a negative significant relationship between social media addiction and communication skills.