Farklı kireç içerikli topraklarda yetiştirilen asma genotiplerinde değişik uygulamaların Fe alımı üzerine etkilerinin morfolojik ve fizyolojik yönden incelenmesi
Morphological and physiological investigations upon the effects of different applications on Fe uptake among grape genotypes grown on distinct calcareous soils
Yazar: GÜLTEKİN ÖZDEMİR
Danışman: PROF.DR. SEMİH TANGOLAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZDOKTORA TEZİFARKLI KİREÇ İÇERİKLİ TOPRAKLARDA YETİŞTİRİLEN ASMAGENOTİPLERİNDE DEĞİŞİK UYGULAMALARIN Fe ALIMIÜZERİNE ETKİLERİNİN MORFOLOJİK VEFİZYOLOJİK YÖNDEN İNCELENMESİGültekin ÖZDEMİRÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALIDanışman : Prof. Dr. Semih TANGOLARYıl : 2005, Sayfa: 186Jüri : Prof. Dr. Zülküf KAYAProf. Dr. Ömer GEZERELProf. Dr. Durmuş Ali ATALAYDoç. Dr. Sadettin GÜRSÖZBu araştırmada materyal olarak kirece dayanımları farklı olan Yalova incisiüzüm çeşidi ile 140 Ru ve 1103 P Amerikan asma anaçları kullanılmıştır. Genotipler,hazırlanan %10, %30 ve %50 kireç içeriğine sahip topraklarda denemeye alınmıştır.Her ortamda 1) 20 ppm Fe (FeSO4 olarak) + Çiftlik gübresi (100 g/saksı/5 kg toprak)2) 20 ppm Fe (Fe-EDDHA olarak) 3) 20 ppm Fe (FeSO4 olarak) + Sitrik asit(uygulanan FeSO4'ın %10'u olacak şekilde) 4) Kontrol (Fe uygulaması yok) olmaküzere 4 farklı Fe uygulaması gerçekleştirilmiştir. Uygulama etkilerinin belirlenmesiamacıyla genotiplerde kloroz şiddeti, toplam klorofil, klorofil a, klorofil b, sürgünuzunluğu, sürgün yaş ve kuru ağırlığı, kök uzunluğu, kök yaş ve kuru ağırlığı, yaprakalanı ile yaprakların toplam ve aktif Fe, Zn, Cu, Mn, N, P, K, Ca ve Mgkonsantrasyonları incelenmiştir.Deneme sonucunda incelenen özelliklere ait genotip, kireç ve Feuygulamaları arasındaki farklılıkların önemli olduğu saptanmıştır.Yalova incisi %50 kireç içeren ortamda Fe, Zn, Ca, P ve Mg elementlerindenyararlanma bakımından 140 Ru ve 1103 P anaçlarından daha etkin bulunmuştur.Kullanılan bütün genotiplerde yetiştirme ortamlarındaki kireç miktarı arttıkça klorozoluşumunun arttığı ve Fe alımı ile birlikte diğer mikro ve makro besin elementalımlarının azaldığı belirlenmiştir. Ayrıca sürgün, kök ve yaprak özelliklerinde dekireç oranının artışına bağlı olarak daha düşük değerler ölçülmüştür. Yapılan bütünFe uygulamaları kloroz şiddetini azaltma bakımından benzer etkide bulunurkenFe-EDDHA ve FeSO4 + Sitrik asit uygulamalarının incelenen diğer özellikler üzerinedaha olumlu etkide bulunduğu saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Asma, kireç, demir, gübreleme, kloroz.I

Abstract:
ABSTRACTPhD. THESISMORPHOLOGICAL AND PHYSIOLOGICAL INVESTIGATIONSUPON THE EFFECTS OF DIFFERENT APPLICATIONS ON FeUPTAKE AMONG GRAPE GENOTYPES GROWVN ON DISTINCTCALCAREOUS SOILSGültekin ÖZDEMİRDEPARTMENT OF HORTICULTUREINSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCESUNIVERSITY OF ÇUKUROVASupervisor : Prof. Dr. Semih TANGOLARYear : 2005, Pages: 186Jury : Prof. Dr. Zülküf KAYAProf. Dr. Ömer GEZERELProf. Dr. D. Ali ATALAYAssoc. Prof. Dr. Sadettin GÜRSÖZIn this study Yalova incisi grape cultivar with 140 Ru and 1103 P Americanrootstocks having different resistance levels to CaCO3 were used as plant material.Genotypes were grown in pots including CaCO3 concentrations of 10%, 30% and50%. For each medium, 4 different Fe applications were performed. These are:1) 20 ppm Fe (as FeSO4) + farmyard manure (100 g/ pot / 5 kg soil), 2) 20 ppm Fe(as Fe-EDDHA) 3) 20 ppm Fe (as FeSO4) + Citric acid (as 10% percentage ofapplied FeSO4), 4) Control (soil without Fe). In order to determine the effects ofapplications on chlorosis degree, total chlorophyll, chlorophyll a, chlorophyll b,shoot length, shoot fresh and dry weight, root length, root fresh and dry weight, leafarea, total and active Fe, Zn, Cu, Mn, N, P, K, Ca and Mg concentrations of leaveswere examined.At the end of the study, it was determined that the differences betweengenotypes, CaCO3 and Fe applications were statistically important.Yalova incisi grown in 50% CaCO3 included medium was found moreeffective than 140 Ru and 1103 P rootstocks as in Fe, Zn, Ca P and Mg uptakeability. With the increase in the CaCO3 amounts in growing media, it was apparentthat chlorosis increased linearly by CaCO3 raise, in contrast to decrease in Fe andother macro and micro element uptakes. Besides, low measurements among theparameters shoot, root and leaf characteristics linked with the increase in CaCO3rates were obtained. Finally, beneficial effects of Fe-EDDHA and FeSO4 + Citricacid applications on other characteristics examined were determined, while generalFe treatments had alike influences as in decrease within chlorosis severe.Key Words: Grapevine, lime, iron, fertigation, chlorosis.II