1980 sonrası İngiliz romanında tarihin kurgusallaştırılması
Fictionalizing history in English novel (1980-2004)
Yazar: SAMET KALECİK
Danışman: PROF. DR. NAZAN TUTAŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Linguistics and Literature
Dizin: Ackroyd, Peter = Ackroyd, Peter ; Anlatı = Narrative ; Byatt, A. S. = Byatt, A. S. ; Mitchell, David = Mitchell, David ; Roman = Novel ; Tarih = History ; Tarihi roman = Historical novels ; Tarihselleştirme = Historicization ; İngiliz romanı = British novel

Özet:
Edebi türler arasındaki sınırların belirsizleştiği bir dönem içerisinde İngiliz tarihsel romanı da çeşitli değişiklerden geçerek sürekli bir devinim ve dönüşüm halindedir. Walter Scott ile İngiliz edebiyatında yer almaya başlayan tarihsel roman 1980'li yıllarda hem biçim hem de içerik açısından farklılıklar göstermiştir. Öyle ki, tarihsel roman sadece geçmiş olayları ve dönemi kurgusal anlamda temsil eden bir alt tür olmaktan çıkıp, içerisinde felsefi ve edebi kuramların yer aldığı, anlatısında da diğer roman türlerinde yer alan, modern ve postmodern roman olarak nitelendirilen romanlarda sıklıkla kullanılan anlatı tekniklerinden de yararlanılarak yazılmaya başlanmıştır. Bu durum yeniliğe ve dönüşüme daha fazla açık olan bu türün çeşitli varyasyonlarını da ortaya çıkmıştır. 
Bu yüzden, özellikle 1980 sonrası yazılan İngiliz tarihsel romanlarının incelendiği bu çalışmada, yenileşen tarihsel romanlar hem biçem hem de içerik açısından değerlendirilerek, bu alt anlatı türünü tanımlamadaki güçlüklerin tespit edilmesi ve çalışmada yeni tarihsel roman olarak adlandırdığımız seçili romanların deneysel özelliklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Tarih yazımcı üstkurmaca, tarihi romans, üst tarihsel romans, Yeni Viktorya romanı gibi tanımlamaların tümünü kapsayan yeni tarihsel roman türü hakkındaki tartışmaları belirlemek açısından ilk bölümde çağdaş kuramcı ve düşünürlerin görüşleri çerçevesinde bu romanları tanımlama tartışmasına yer verilmiştir. 
Çalışmada yeni tarihsel romanın kurgu içerisinde tarihi sorgulama, kurgulama ve yeniden inşa etme misyonları üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda, ikinci bölümde bir şairin yaşamı, eserleri ve ölümü üzerinden yapılan tarihsel spekülasyonlar aracılığıyla tarihsel olanı ve olabileceği deneysel bir şekilde anlatan Peter Ackroyd'un Chatterton (1987) romanı, yeni tarihsel roman olarak sanat tarihinin sorgulanması açısından incelenmiştir. 
Üçüncü bölümde A.S. Byatt'ın Possession (1990) romanı, geçmişte yaşadığı varsayılan karakterler ve gerçek şairleri temsil eden karakterler üzerinden edebiyat tarihinin tartışılması açısından değerlendirilmiştir. Yeni tarihsel bir roman olarak Possession deneysel anlatı yöntemi ve stratejileriyle tarihsel bilgi edinim serüvenini ortaya koyar. 
Dördüncü bölümde David Mitchell'in Cloud Atlas (2004) romanı ise 19. yüzyıldan uzak geleceğe uzanan bir tarihsel süreç içerisinde geçen, birbiriyle bağlantılı altı farklı hikâyeyi anlatırken, anlatılan tarihsel dönemlere ışık tuttuğu romanı incelenmiştir. 
Sonuç olarak, incelenen eserler bağlamında 1980 sonrası yazılan İngiliz romanlarında kuramların ve anlatıda deneyselliğin etkisini artırdığı görülmüştür. Deneysel anlatım tekniklerinin kullanıldığı bir alt tür olan yeni ve çağdaş tarihsel romanların özellikleri tespit edilerek tarih ve edebiyatın bir araya getirilerek daha kuramsal bir yapıya büründüğü, bu romanların biçem ve içerik açısından ortak özellikleri ve ayrıştıkları noktalar ortaya konulmuştur.

Abstract:
English historical novel has been in the process of a continual change and precession in an era in which the boundaries between literary genres are blurred. The historical novel genre, which appeared in English literature with Walter Scottt, display varieties in terms of both form and content in England in the 1980s.  Thus, the historical novel has exceeded its limits as a form of fiction narrating past events and historical figures and it proceed to be written by the use of narrative techniques which are frequently employed in the novels called modern and postmodern fiction emboying critical, philosophical and literary theories. However, this transformation has paved way to the birth of miscellaneous variations of the historical novel. 
Therefore, in this study in which English historical novels after 1980 are analyzed and evaluated with both form and content, it is aimed not only to determine the difficulties of definining this rejuvenated mode, 'New historical novel', but also to reveal its innovative and experimental qualities. The first part of the study was allocated to the the discussions of characteristics and definitions of the New historical novel which comprises all the other related subgenres such as historiographic metafiction, historical romance, metahistorical romance, Neo-Victorian novel with the views of contemporary theorists and critics. The functions of the New historical novel such as questioning, fictionalizing and reconstructing history in fiction are accentuated. 
In this context, in the second part, Peter Ackroyd's Chatterton (1987), which is built upon the speculations about a poet's life, works and death, is analyzed with regard to the questioning of art history. 
In the third part, A.S. Byatt's Possession (1990) is evaluated for the disscussion of literary history through characters who are supposed to have existed in the past and the characters who reflect the real poets. As a New historical novel, Possession lays bare the journey of obtaining historical information with experimental narrative techniques and strategies. 
In the last part of the study, David Mitchell's Cloud Atlas (2004), which sorts out different historical periods from the 19th century to far future with six different but interrelating stories, is discussed. It is concluded from the study that the influence of critical theories and the use of experimental narrative strategies increased in the historical novels written especially after 1980. 
Finally, characteristics of the New mode of historical fiction are determined within the frame of the selected novels and their resemblances and differences are illustrated with selected quotations from the works.