Türk erkek rekabetçi vücut geliştiricilerinde, powerlifterlerde ve fitness uygulayıcılarında kas dismorfisi, narsisistik kişilik yapısı ve mükemmeliyetçilik
Muscle dysmorphia, narcissistic personality  structure and perfectionism in Turkish male competitive bodybuilders  powerlifters and fitness practititoners
Yazar: HASAN EMRE KANDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ ÖNEN ÜNSALVER
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Fitness = Fitness ; Kişilik = Personality ; Narsisizm = Narcissism ; Narsist Kişilik Envanteri = Narcissistic Personality Inventory ; Powerlifters = Powerlifters ; Vücut dismorfik bozuklukları = Body dysmorphic disorders ; Vücut geliştirme = Body building

Özet:
Özellikle vücut geliştiricilerin ve diğer ağırlık kaldıran sporcuların kas 
dismorfisi açısından yüksek riskli olduğu bilinmektedir.Bu durumun kişilik özellikleri, 
aşırı egzersiz, katı diyet, bilinçsiz besin takviyeleri ve AAS kullanımıyla ilişkili 
olabileceği öne sürülmektedir.Bu araştırmanın amacı, Türkiye'deki erkek rekabetçi 
vücut geliştiriciler, powerlifterler ve fitness uygulayıcılarında kas dismorfisi, narsistik 
kişilik yapısı ve mükemmeliyetçilik durumları arasındaki ilişkiyi incelemek ve gruplar
arası farkları saptamaktır.Çalışmanın örneklemi, İstanbul'daki 14 spor salonunda 
egzersiz yapan 18-65 yaşları arasında 55 vücut geliştirici, 47 powerlifter ve 36 fitness 
uygulayıcısından oluşmaktadır. 
Çalışmada veriler Kişisel Bilgi Formu, Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği 
(ÇBMÖ-H), Kas Algısı Bozukluğu Envanteri (KAB-E), Patolojik Narsisizm Envanteri 
(PNE), ORTO-11 Testi kullanılarak toplanmıştır.Veriler, SPSS 26.0 programı ile 
istatistiksel olarak analiz edilmiştir.Çalışmada kullanılan ölçeklerle demografik 
değişkenler arasında farklılığı saptamak amacıyla Bağımsız Gruplar t-Testi, Tek Yönlü 
Varyans Analizi ve Manova analizinden yararlanılmıştır. Demografik değişkenlerin 
egzersiz gruplarına göre dağılımı Ki-kare analizi ile tespit edilmiştir. Çalışmada yer alan 
değişkenler arasındaki ilişki, Pearson Korelasyon analiziyle ve değişkenlerin 
yordayıcılık düzeyi ise Çoklu Doğrusal Regresyon Analiziyle tespit edilmiştir.
Çalışmada, kas dismorfisi ile mükemmeliyetçilik ve patolojik narsisizm arasında 
pozitif yönde, ortoreksiya nervoza ile arasında negatif yönde bir ilişki saptanmıştır. Öte 
yandan vücut geliştiricilerinin kas dismorfisi, mükemmeliyetçilik puanları ile ortorektik 
eğilimleri powerlifterler ve fitness uygulayıcılarına göre daha yüksek bulunmuş, 
patolojik narsisizm açısından bir fark saptanamamıştır.Ayrıca vücut geliştiricilerin, 
besin takviyesi ve AAS kullanımının diğer gruplardan daha yüksek olduğu tespit 
edilmiştir.Ortoreksiya nervoza, patolojik narsisizm ve mükemmeliyetçilik, kas 
dismorfisi toplam varyansının yaklaşık %31'ini açıklamaktadır. Sonuç olarak, vücut 
geliştiriciler diğer gruplara göre daha fazla kas dismorfisi özellikleri göstermektedir ve 
ayrıca kas dismorfisini tahmin etmede ortoreksiya nervoza, patolojik narsisizm ve 
mükemmeliyetçilik rol oynamaktadır.

Abstract:
It is known that especially bodybuilders and other weight lifters are at high 
risk for muscle dysmorphia. It has been suggested that this may be related to personality 
traits, excessive exercise, strict diet, unconscious nutritional supplements and AAS
(Anabolic Androgenic Steroid) use. The aim of this research is to examine the 
relationship between muscle dysmorphia, narcissistic personality structure, 
perfectionism and orthorexic tendency in male competitive bodybuilders, powerlifters 
and fitness practitioners in Turkey and to determine the differences between groups. The 
sample of the study consist of 55 bodybuilders, 47 powerlifters and 36 fitness 
practitioners who were ages between 18-65 and exercise in 14 gymnasiums in Istanbul.
 In this study data were collected by using Personal Information Form, 
Multidimensional Perfectionism Scale (MPS), Muscle Dysmorphia Disorder Inventory 
(MDDI), Pathological Narcissism Inventory (PNI) and ORTO 11 Scale. The data were 
statistically analyzed with the SPSS 26.0 program. Independent Groups t-Test, OneWay Analysis of Variance and Manova analysis were used to determine the difference 
between the scales used in the study and demographic variables. The distribution of 
some demographic variables by exercise groups was determined by Chi-square analysis.
The relationship between the variables involved in the study was determined by Pearson 
Correlation analysis and the predictive level of the variables was determined by 
Multiple Linear Regression Analysis.
 According to results, while there was a positive relationship between muscle 
dysmorphia, perfectionism and pathological narcissism, it was found a negative 
relationship between musle dysmorphia and orthorexia nervosa. Individuals in 
bodybuilders group showed high level of muscle dysmorphia, perfecitonism and 
orthorectic tendency than those in other groups whereas no difference was found in 
terms of pathological narcissism.It is also found that the use of nutritional supplements 
and AAS of bodybuilders was higher than other groups.Also orthorexia nervosa, 
pathological narcissism and perfectionism variables explain approximately 31% of the 
total variance of muscle dysmorphia. As a result, bodybuilders show more muscle 
dysmorphic traits than other groups, and also orthorexia nervosa, pathological 
narcissism, and perfectionism may play a role in predicting muscle dysmorphia