Yiyecek içecek işletmelerinin pazarlanmasında çocuk menüleri: Üretici ve tüketici açısından değerlendirilmesi
Child menus in marketing of food and beverage enterprises: Evaluation of the producer and consumer point of view
Yazar: OĞUZHAN TURAN
Danışman: PROF. DR. BURHANETTİN ZENGİN
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Bölgesel turizm = Regional tourism ; Turizm = Tourism ; Turizm faaliyetleri = Tourism activity ; Turizm işletmeleri = Tourism businesses ; Turizm talebi = Tourism demand

Özet:
Turizm endüstrisinin en önemli hizmet bileşenlerinden biri olan yiyecek içecek sektörü,
dünyada olduğu gibi Türkiye'de de son yıllarda teknolojik yenilikler ve talep çeşitliliğinin
artması ile doğru orantılı olarak, sürekli değişim ve gelişim içerisinde ilerlemektedir.
Dolayısıyla Dünya'da yaşanan nüfus artışı, internet kullanımının yaygınlaşması, bilgiye
ulaşmanın kolaylaşması ve turistik talepteki sürekli yeni bir yer, yeni bir tat arayışı ile
doğru orantılı olarak, yiyecek içecek işletmeleri de sayısal olarak artmaktadır. İşletme
sayılarının artması ile rekabet de artmış ve pazarlama rekabet ortamında daha çok ön
plana çıkmaya başlamıştır. Turistik işletmeler talepte süreklilik ve tüketici beklentilerini
karşılayabilmek amacıyla pazarlamada farklı uygulamalara ve stratejilere yer vermeye
başlamışlardır.
Bu çalışmada yiyecek içecek işletmelerinin pazarlanmasında çocuk menülerinin rolünün
ne olduğunu; üretici ve tüketici bakış açısıyla değerlendirerek çıkarılan sonuçlarda
işletmelerin uygulamalarında ve stratejilerinde eksiklikleri göstermek, iyileştirmeler
yapmalarına yardımcı olmak, yeni pazarlama stratejilerinde dayanak oluşturulması amacı
güdülmüştür. Araştırmada nitel veri toplamı yöntemi tercih edilmiş ve veri toplamak
amacıyla da yarı-yapılandırılmış görüşme formundan faydalanılmıştır. Bu teknik
araştırmaya dâhil edilen her iki grup içinde benimsenmiştir. Görüşmede ilk grup olarak
üretici firmalardan kabul edilen 10 işletme yöneticisi ile bir araya gelinerek görüşmeler
gerçekleştirilmiştir. Ardından tüketici olarak bu yiyecek-içecek işletmelerinden
yararlanan çocuklu ailelerden 32 ebeveyn ile bir araya gelinerek görüşmeler
gerçekleştirilmiştir. Araştırma konusuyla ilgili derinlemesine bilgi elde edebilmek gayesi
ile her iki grup için yarı-yapılandırılmış mülakat formu kullanılmıştır. Görüşmeler
sonucunda ortaya çıkan veriler içerik analizine tabi tutularak elde edilen sonuçlar
raporlanmıştır.
Araştırma ortaya çıkardığı sonuçlara göre çocuk menüleri üzerine işletmelerin pazarlama
uygulamaları ve stratejilerinde özellikle yerel işletmeler bağlamında eksiklik ve eldeki
mevcut stratejileri uygulayamadıkları gözlemlenmiştir. Yerel işletmelerinin müşteri
portföylerini oluşturan çocuklu ailelere rağmen çocuk menüleri konusunda hem bilgi hem
de uygulamada zayıf kaldıkları belirlenmiştir. Araştırma verilerine göre, kurumsal ölçek
içerisinde yer alan yiyecek-içecek işletmelerinin çocuk menüleri konusunda, yerel ve
geleneksel işletmelere göre çocuk menüleri içerisindeki sundukları seçeneklerin daha
fazla olduğu sonucu da araştırmada ulaşılan diğer bir sonuç olmuştur. Araştırma
bulgularına göre; işletmelerin eş zamanlı olarak hem müşteri memnuniyetini, hem
karlılığını, hem de büyümesini sağlamada çocuk menülerini kullanması gerektiği tavsiye
edilebilir. Sonuç olarak, hizmet sunumu esnasında çocuk menülerinin işletmelerinin
pazarlama faaliyetlerinde kullanılmasının gerekli olduğu söylenebilir. Bu araştırma Türkiye'de yiyecek-içecek işletmelerini kapsayan çocuklu ailelere ve çocuk menülerine
yönelik yapılan bilimsel çalışmaların literatür kısmında neredeyse yok denecek kadar
zayıf olması sebebi ile önemli bir çalışma olduğu görülmektedir.

Abstract:
The food and beverage industry, which is one of the most important service components
of the tourism industry, has been advancing in constant change and development in line
with the technological innovations and the increase in demand diversity in Turkey as well
as in the world in recent years. Therefore, in direct proportion to the population growth
in the world, the widespread use of the internet, the ease of access to information, and the
constant search for a new place and a new taste in touristic demand, food and beverage
businesses are increasing numerically. With the increase in the number of businesses,
competition has also increased and marketing has begun to come to the fore in the
competitive environment. Touristic businesses have started to include different
applications and strategies in marketing in order to meet the continuity in demand and
consumer expectations.
In this study, what is the role of children's menus in the marketing of food and beverage
businesses; It is aimed to show the deficiencies in the practices and strategies of the
enterprises, to help them make improvements, and to form a basis for new marketing
strategies in the results obtained by evaluating them from the perspective of the producer
and the consumer. Qualitative data collection method was preferred in the research and
semi-structured interview form was used to collect data. This technique was adopted for
both groups included in the study. In the interview, as the first group, 10 business
managers accepted from the manufacturing companies were met and interviews were
held. Then, interviews were held with 32 parents from families with children who benefit
from these food and beverage businesses as consumers. A semi-structured interview form
was used for both groups in order to obtain in-depth information about the research topic.
The data obtained as a result of the interviews were subjected to content analysis and the
results were reported.
According to the results of the research, it has been observed that the marketing practices
and strategies of the enterprises on children's menus are lacking, especially in the context
of local businesses, and they cannot implement the existing strategies. It has been
determined that local businesses remain weak in both knowledge and practice about
children's menus, despite the families with children that make up their customer portfolio.
According to the research data, another result of the research was the conclusion that the
food and beverage businesses in the institutional scale have more options in the children's
menus than the local and traditional businesses. According to the research findings; It can
be recommended that businesses should use children's menus to ensure customer
satisfaction, profitability and growth simultaneously. As a result, it can be said that it is
necessary to use children's menus in order to ensure customer satisfaction, profitability
and growth of food and beverage businesses. As a result, it can be said that it is necessary to use children's menus in the marketing activities of the enterprises during the service
delivery. It is seen that this research is an important study since the scientific studies on
families with children and children's menus, including food and beverage businesses, are
almost non-existent in the literature.