Talep etme geri çekilme iletişim örüntüsü ve evlilik uyumu: 
Bağlanma yaklaşımına dayalı bir çift modeli
The demand withdraw communication pattern and marital adjustment: A dyadic analysis from an attachment perspective
Yazar: BAŞAK KARAGÖZ OKUTAN
Danışman: DOÇ. SAİT ULUÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Cinsel davranış = Sexual behavior ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Talep etme geri çekilme = Demand- withdraw ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment ; Ölçekler = Scales

Özet:
Çalışmanın amacı bağlanma boyutları, bakım verme stilleri, cinsel davranış sistemi alt amaçlarıyla evlilik uyumu arasındaki ilişkileri; bu ilişkilerde talep etme- geri çekilme iletişim örüntüsünün aracı rolünü incelemektir. Bu amaç doğrultusunda yürütülen birinci çalışmanın örneklemi 143 evli katılımcıdan, ikinci çalışmanınkiyse 210 evli çiftten oluşmaktadır. Çalışmalarda İlişki Doyumu Ölçeği, Çift Uyum Ölçeği, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri- II, Cinsel Davranış Sistemi Alt Amaçları Ölçeği, Bakım Verme Ölçeği, İletişim Şekilleri Ölçeği kullanılmıştır.
Birinci çalışmada Cinsel Davranış Sistemi Alt Amaçları Ölçeği'nin Türkçeye uyarlaması gerçekleştirilmiştir. CDSAAÖ'nün kabul edilebilir sınırlarda geçerliğe, güvenirliğe sahip olduğu görülmüştür. İkinci çalışmada Aktör Partner Karşılıklı Bağımlılık Modeli (APIM) yoluyla modellerin sınanması için bir dizi yol analizi uygulanmış, evlilik süresi kontrol edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre; bağlanma kaygısı yüksek kadınlar, çatışma çözümünde sıklıkla kendilerini talepkar erkekleri kaçınmacı algılamakta, bu durum erkeklerin evlilik uyumlarını düşürmektedir. Eşlerine sıklıkla kontrolcü-kompulsif bakım veren kadınlar, çatışma çözümünde sıklıkla kendilerini talepkar erkekleri kaçınmacı algılamakta, bu durum kendi evlilik uyumlarını azaltmaktadır. Öte yandan, bu kadınlar çatışma çözümünde erkekleri daha talepkar kendilerini daha kaçınmacı da algılayabilmekte, bu durum erkeklerin evlilik uyumlarını azaltmaktadır. Erkeklerin bakım verme kaçınması arttıkça, kadınlar ilişkilerinde erkeğin talep ettiği kadının geri çekildiği örüntünün sıklığının düştüğünü bildirmekte, bu durum erkeklerin evlilik uyumunu yükseltmektedir. Kadınların ilişkiyi sürdürme amacıyla cinsel davranışlarda bulunmaya başlaması, evlilik uyumlarını doğrudan; kadınların ilişkilerinde algıladığı kadının talep ettiği erkeğin geri çekildiği örüntünün sıklığını arttırarak dolaylı olarak azaltmaktadır. Ayrıca kadınların bu eğilimi, erkeklerin ilişkilerinde algıladığı erkeğin talep ettiği kadının geri çekildiği örüntünün sıklığını azaltarak erkeklerin evlilik uyumlarını yükseltmektedir. Kadınların cinsellikle ilgili olumlu tepkilerinin azalması, evlilik uyumlarını doğrudan düşürmektedir. Öte yandan, cinsellikle ilgili olumlu tepkileri artttıkça, ilişkilerinde sıklıkla kendilerini talepkar, erkekleri kaçınmacı algılamakta; bu durum kendi evlilik uyumlarını dolaylı olarak arttırmaktadır. Sonuçlar ilgili alan yazın ışığında tartışılmıştır.
Anahtar Sözcükler 
Talep etme geri çekilme, evlilik uyumu, bakım verme stilleri, cinsel davranış sistemi alt amaçları, APIM

Abstract:
The purpose of the study is to examine the mediation role of demand/withdraw communication pattern among the relationships between attachment, caregiving styles, sexual behavioral system subgoals and marital adjustment. Sample of Study 1 is consisted of 143 married individuals, whereas sample of Study 2 is consisted of 210 married couples. Relationship Assessment Scale, Experiences in Close Relationship Scale- II, Sexual Behavioral System Subgoals Scale, Caregiving Scale and Communication Patterns Questionaire were used in these studies. 
In Study 1, Sexual Behavioral System Subgoals Scale was adapted into Turkish. Results demonstrated that the Turkish version of the SBSS is a valid and reliable measure. In Study 2, the models were tested by utilizing a series of path analyses, using the APIM and by controlling length of marriage. Results indicated that, wives who showed higher attachment anxiety, perceived higher demand (women), withdraw (men) pattern, and this in turn, decreased wives' marital adjustment. Wives who showed higher controlling- compulsive caregiving, perceived higher demand (women), withdraw (men) pattern, and this in turn, decreased wives' marital adjustment. Wives who showed higher controlling- compulsive caregiving, also perceived higher demand (men), withdraw (women) pattern, and this in turn, decreased their husbands' marital adjustment. When husbands showed greater caregiving avoidance, their wives percieved lower demand (men), withdraw (women) pattern, and this in turn, increased husbands' marital adjustment. Moreover, when wives reported higher relationship maintaining as a sexual subgoal, their marital adjustment was decreased, and their husbands perceived lower demand (men) withdraw (women) pattern, and this in turn, increased their husbands' marital adjustment. Wives who reported higher relationship maintaining as a sexual subgoal, perceived higher demand (women) withdraw (men) pattern, and this in turn, decreased wives' marital adjustment. When wives showed lower positive affect related to sexuality, their marital adjustment was decreased. Wives who report higher positive affect related to sexuality, percieved demand (women) withdraw (men) pattern, and this in turn, increased their marital adjustment. 
Keywords
Demand- withdraw, marital adjustment, caregiving styles, sexual behavioral system subgoals, APIM