Tekerlekli sandalye basketbol ve koşan basketbol oyuncularında üst ekstremiteye özel egzersiz programının fonksiyon, kas kuvveti, denge ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of A special upper extremity exercise program on function, muscle power, balance and quality of life in wheelchair basketball and basketball players
Yazar: CEYDA SOFUOĞLU
Danışman: PROF. DR. VOLGA BAYRAKCI TUNAY
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Spor Fizyoterapistliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Basketbol = Basketball ; Basketbolcular = Basketball players ; Denge = Equilibrium ; Egzersiz = Exercise ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Kol = Arm ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Tekerlekli sandalye = Wheelchair ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmanın amacı, üst ekstremitenin yoğun olarak kullanıldığı spor dallarında etkinlik sağlamış 'Thrower's Ten' egzersiz programının, tekerlekli sandalye (T.S) basketbol ve koşan basketbol sporcularındaki etkisini araştırmaktı. Çalışmaya yaş ortalaması 35,6 ± 10,9 yıl olan 12 erkek tekerlekli sandalye basketbol oyuncusu ve yaş ortalaması 28,9 ± 7,2 yıl olan 12 erkek koşan basketbol oyuncusu dahil edildi. J-Tech fonksiyonel kapasite ölçme ve değerlendirme ünitesinde normal eklem hareket açıklığı (EHA), ağrı eşiği, el kavrama kuvveti ve kas kuvveti ölçüldü. Minnesota test bataryası ile el fonksiyonu ölçüldü. Gövde dengesi, T.S basketbol sporcularında uzanma testi, koşan basketbol oyuncularında üst ekstremite Y-denge testi ile değerlendirildi. Skapular asimetri, lateral skapular kayma testi ile ölçüldü. Patlayıcı güç, sağlık topu fırlatma testi ile yapıldı. DASH anketi ile omuz-kol-el sorunları ve SF-36 ile yaşam kalitesi puanlandı. Değerlendirme sonrası 8 hafta süreyle 'Thrower's Ten' egzersiz programı uygulandı. Ölçümler, eğitim sonrası 8. Hafta ve program tamamlandıktan sonra 12. Hafta tekrarlandı. T.S basketbol sporcularında eğitim sonrası kas kuvveti, patlayıcı güç, el fonksiyonu ve ağrı eşiği değerlerinde anlamlı artış bulundu (p<0.05). Gövde dengesi, EHA, skapular asimetri, SF-36 ve DASH anketi ölçümlerinde anlamlı fark gözlenmedi (p>0.05). Koşan basketbol sporcularında kas kuvveti, patlayıcı güç, el fonksiyonu, ağrı eşiği ve gövde dengesi değerlerinde anlamlı artış kaydedildi (p<0.05). EHA, skapular asimetri, SF-36 ve DASH anketi ölçümlerinde anlamlı fark gözlenmedi (p>0.05). Gruplar arası karşılaştırma yapıldığında kas kuvveti, patlayıcı güç, ağrı toleransı, el fonksiyonu ve yaşam kalitesindeki artış koşan basketbol oyuncuları lehine bulundu. Bu çalışma, T.S basketbol ve koşan basketbol oyuncularının performansının artırılmasında 'Thrower's Ten' egzersiz programının etkin olarak kullanılabileceği gösterildi.
Anahtar Kelimeler: Tekerlekli sandalye basketbol, Koşan basketbol, Egzersiz

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the effect of Thrower's Ten Exercise program (which has impressive results in upper extremity sports.) in wheelchair basketball (W.B) and basketball players. Twelve male wheelchair basketball players with average of 35,6±10,9 years and twelve male basketball players with average of 28,9±7,2 years were included in the study. J-Tech medical tracker freedom was used for measuring hand grip power, upper extremity muscle power, pain and ROM. The Minnesota Dexterity test was used for hand function. The trunk balance assesment was measured with reach test in W.B players and upper extremity Y-balance test was used in basketball players. Scapular asymmetry was measured with lateral scapular slide test. Medicine ball throw test was used for plyometric power, SF-36 questionnaire was used to evaulate quality of life and DASH questionnaire was used to determine disabilities of the arm, shoulder and hand. Athletes were involved in 8 weeks 'Thrower's Ten' exercise program. After 8. Weeks and 12. Weeks assessments were repeated. There was a significant increase in the W.B players muscle power, plyometric power, pain tolerance and hand functions (p<0.05). There was no significant difference in trunk balance, ROM, scapular asymmetry, SF-36 and DASH questionnaire measurements (p>0.05). There was a significant increase in basketball players muscle power, plyometric power, pain tolerance, trunk balance and hand functions (p<0.05). There was no significant difference in ROM, scapular asymmetry, SF-36 and DASH questionnaire measurements (p>0.05). When W.B basketball and basketball players are compared, the increase of muscle power,  plyometric power, pain tolerance, hand function and quality of life are found in basketball players favour. In conclusion, it has been showed that 'Thrower's Ten' exercise program can be efficiently used in wheelchair basketball and basketball players for the development of performance.
Key Words: Wheelchair basketball, Basketball, Exercise