Viral hastalıkların tedavisinde kullanılan bazı antiviral bileşiklerin sulu çözeltilerdeki protonasyon dengelerinin ve metal iyonları ile kompleksleşme eğilimlerinin araştırılması
Investigation of protonation equilibrium and complexation tendency with metal ions in aqueous solutions of some antiviral compounds used in treatment of viral diseases
Yazar: HASAN ATABEY
Danışman: PROF. DR. HAYATİ SARI
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada viral hastalıkların tedavisinde kullanılan Adefovir ve Sidofovir gibi antiviral bileşiklerin, sulu çözeltilerdeki protonasyon dengeleri ve bazı 2+ değerli metal iyonları (Cu2+, Ni2+, Zn2+, Co2+, Ca2+ ve Mg2+) ile kompleksleşme eğilimleri 25?C, I=0,1 iyonik şiddette ve 37?C, I=0,16 iyonik şiddette karşılaştırmalı olarak incelendi. 25?C, I=0,1 iyonik şiddette Adefovir'in asitlik sabitleri 3,84, 4,49, 6,64 7,33, 10,41 ve 11,22; Sidofovir'in asitlik sabitleri ise 4,91, 7,02 ve 10,31 olarak hesaplanmıştır. İlaveten 37?C, I=0,16 iyonik şiddette ise Adefovir'in asitlik sabitleri 3,64, 4,37, 6,55, 7,26, 10,27 ve 11,74; Sidofovir'in asitlik sabitleri ise 4,57, 6,89 ve 10,23 olarak hesaplanmıştır. Çalışmalarda metal-ligand oranı Job Yöntemi kullanılarak 1:1 olarak belirlenmiştir. Sulu ortamda Adefovir'in metal kompleks türleri ML, MHL, MH2L, MH3L, MH4L, MH5L ve MH-2L olarak formuluze edilirken Sidofovir'in metal kompleks türleri, ML, MHL, MH2L ve MH-2L olarak formuluze edilmiştir. Ayrıca bu bileşiklerin sulu çözeltilerdeki protonasyon dengeleri üzerine farklı çözücü oranlarının, farklı sıcaklık ve farklı iyonik şiddet değişimlerinin etkileri incelendi. Sıcaklık değişimlerine göre bileşiklerin termodinamik parametreleri hesaplandı. Çalışmalarda potansiyometrik ve spektroskopik yöntemlerin yanında AM1, PM3 ve PM6 gibi yarı deneysel teorik kuantum hesaplama yöntemleri ile ligandlara ait donör atomlarının proton afiniteleri hesaplandı. Elde edilen deney verileri, Hyperquad ve HypSpec bilgisayar programları kullanılarak Adefovir ve Sidofovir'in iyonlaşma ve kararlılık sabitleri hesaplanmıştır.

Abstract:
In this study, antiviral compounds such as Adefovir and Cidofovir which used in the treatment of viral diseases were investigated as comparatively their protonation equilibrium and their complexation tendency with divalent metal ions (Cu2+, Ni2+, Zn2+, Co2+, Ca2+ and Mg2+) 25?C, I = 0,1 ionic strength, and 37?C, I = 0,16 the ionic strength in aqueous solutions. Dissociation constants of Adefovir were determined as 3,84, 4,49, 6,64 7,33, 10,41 and 11,22 in 25?C, I = 0.1 ionic strength and 3,64, 4,37, 6,55, 7,26, 10,27 and 11,74 in 37?C, I = 0.16 the ionic strength in aqueous solutions In addition, Dissociation constants of Cidofovir were determined as 4,91, 7,02 and 10,31 in 25?C, I = 0.1 ionic strength and 4,57, 6,89 and 10,23 in 37?C, I = 0.16 the ionic strength in aqueous solutions. Also, effect of different solvent rates, temperatures and ionic strength on the protonation equilibrium examined. Stochiometric ratio for metal-ligand complexes systems are determined as 1:1 using Job Methed and the complexes formulated as ML, MHL, MH2L, MH3L, MH4L, MH5L and MH-2L between the Adefovir and metal ions and formulated as ML, MHL, MH2L and MH-2L between the Cidofovir and metal ions. Thermodynamic parameters of the compounds were calculated according to the temperature variations. In our studies, potentiometric and spectrophotometric methods were used. In addition, proton affinities of donor atoms in Adefovir and Cidofovir were calculated using AM1, PM3 and PM6 semi-empiric methods. Dissociation and stability constants of these ligands were calculated using Hyperquad and HypSpec computer programs after performing titrations with 0,025 mol. dm-3 NaOH.