Denizyolu taşımacılığının çevresel açıdan incelenmesi: Samsun limanı için vaka çalışması
Environmental analysis of maritime transport: Case study for Samsun port
Yazar: OĞUZ ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EDA TURAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gemi Mühendisliği = Marine Engineering
Dizin: Hava kirliliği = Air pollution ; Tahmin yöntemleri = Estimation methods ; Yük taşımacılığı = Freight transportation ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Tezde örnek olarak Samsun limanları (Samsunport, Yeşilyurt, Toros) için inceleme yapılarak, yük gemilerinin oluşturduğu hava kirliliği araştırılmıştır.
Bu limanlarda iki farklı yönteme göre yük gemilerinin oluşturduğu hava kirliliğine neden olan emisyonlar ve bulunan değerlerin birbirine göre farkı incelenmektedir. Bunu takiben gemilerin oluşturduğu emisyonların azaltılması için uygun önlemler ve sağlanabilecek azaltmalar tahmini olarak belirlenmektedir. 
Çevreyi daha az kirleten gemi türlerine önem verilerek, yakıt teknolojisinde iyileştirmeler yapılarak ve temiz yakıtlar yaygınlaştırılarak, gemi bakım ve işletimi optimize edilerek önemli azaltmalar sağlanabilmektedir.  
Yük taşımacılığı açısından Türkiye'de denizyollarından faydalanma oranı oldukça düşüktür. Samsun şehri denizyolu taşımacılığı için stratejik öneme ve büyük potansiyele sahiptir. Tezde önce Samsun limanı'nın Ülkemizde ve Karadeniz Bölgesi'nde denziyolu yük taşımacılığı açısından sıralamadaki yeri araştırılmıştır. Bu liman İthalat ve ihracat miktarları ve Türk limanlarına gelen gemi sayısı bakımından Karadeniz Bölgesinde 1. sırada ülkemizdeki limanlarda ise, 9. sırada yer almaktadır. Bu limanın Türk limanları arasında %4 ithalat ve %1.5 ihracat hacmi payı bulunmaktadır. 
Karadeniz bölgesi içinde en önemli fakat fazla hava kirliliği oluşturan bir limandır ve yük gemilerinin oranı yüksektir. Bu nedenle çalışmanın devamında yük gemilerinin oluşturduğu emisyonların yıllık miktarı iki farklı yaklaşımla incelenerek, bu yöntemlere göre belirlenen yıllık emisyon değerleri incelenmiştir. Önce Trozzi-Vaccaro Yönteminden hareketle, Carlo Trozzi, Riccardo De Lauretis tarafından geliştirilen 'Tier 3 Ship movement methodology' yöntemi uygulanmaktadır. Daha sonra 'Gemi Aktivasyon Yöntemi' uygulanarak elde edilen sonuçlar karşılaştırılmaktadır. Devamında enerji tüketimini ve emisyonları azaltan uygulamaların oluşturacağı azaltmalar ve aralarındaki fark irdelenmektedir.
Samsun limanlarına gelen gemilerden oluşan emisyonların azaltılması için uygulanabilecek yöntemlerin başında daha kaliteli yakıtların tercih edilmesi ve limanda geçirilen sürelerin azaltıması yeralmaktadır. Limanda jeneratörlerin oluşturacağı emisyonların ve de seyirde egzoz emisyonlarının azaltması gerekir. Uluslararası mevzuatlara ve gelişmelere uygun olarak hava kirliliğini en aza indirmek için bizim gemi ve limanlarımızda da iyileştirmeler yapmamız kaçınılmazdır. Yapılan sayısal incelemede bu tür önlemlerin alınması ile gemi kaynaklı hava kirliliğinin son derece azalabileceği görülmüştür.

Abstract:
In this study, as an example, air pollution caused by cargo ships was investigated by examining Samsun ports (Samsunport, Yeşilyurt, Toros).
In these ports, the emissions that cause air pollution caused by cargo ships according to two different methods and the difference between the values found are examined. Following this, appropriate measures and possible reductions to reduce emissions from ships are determined. Significant reductions can be achieved by emphasizing ship types that pollute the environment less, by improving fuel technology, and by expanding clean fuels, optimizing ship maintenance and operation.
It is the most important but polluting port in the Black Sea region and the rate of cargo ships is high. Therefore, in the continuation of the study, the annual amount of emissions generated by cargo ships is examined with two different approaches and the annual emission values determined according to these methods are examined. Based on the Trozzi-Vaccaro Method first, the 'Tier 3 Ship movement methodology' method developed by Carlo Trozzi, Riccardo De Lauretis is applied. Then, the results obtained are compared by applying the "Ship Activation Method". Then, the reductions and differences between applications that reduce energy consumption and emissions are discussed.
Preferring higher quality fuels and reducing the time spent at the port are among the methods that can be applied to reduce emissions from ships coming to Samsun ports. The emissions generated by the generators at the port and the exhaust emissions during the cruise should be reduced. It is inevitable for us to make improvements in our ships and ports to minimize air pollution by international regulations and developments. In the numerical examination, it was observed that air pollution caused by the ship could be reduced by taking such measures.