Orta Toroslar'ın yapısal analizi ve mezozoyik-senozoyik tektonik evrimi
Structural analysis and mesozoic-cenozoic tectonic evolution of the Central Taurides
Yazar: TOLGA ESİRTGEN
Danışman: PROF. DR. VEYSEL IŞIK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Adana-Aladağ = Adana-Aladağ ; Neotektonik = Neotectonic ; Ofiyolit = Ophiolite ; Orta Toroslar = Middle Taurus ; Paleotektonik = Paleotectonic ; Yapısal jeoloji = Structural geology

Özet:
Orta Toroslar, Toros birliklerinin ve bu birliklerle ilişkili havzaların birlikte bulunduğu bir bölgedir. İnceleme alanında Bozkır, Bolkardağı, Aladağ birlikleri, bunların kuzeyinde Ulukışla, batısında Ayrancı, Bolkardağı-Aladağ birlikleri arasında Ecemiş koridoru, Aladağ birliği üstünde Kaleboynu, Çamlıyayla havzaları ve birliklerin güneyinde Yavça, Mut havzaları yer alır. Bölgedeki birliklerin evrimi kuzeyden güneye doğru birbirlerini naplar halinde üzerlemeleri ile açıklansa da inceleme alanındaki yapısal veriler bu görüşle uyuşmamaktadır.
Toros birlikleri jeolojik süreç içinde Gondwana kıtasından riftleşerek ayrılmışlardır. Riftleşmeyi Neotetis Okyanusu'nun açılması izler. Bu süreçte birliklerin üstünde değişik fasiyeste ve litolojide Mezozoyik yaşlı çökeller oluşmuştur. Neotetis Okyanusu'nun kapanmaya başlaması ile birlikler farklı süreçlerden etkilenmiştir. Toros birlikleri ile ilişkili havzalarda da bu süreçlerin etkileri görülür.
Bozkır, Bolkardağı ve Aladağ birlikleri ile Ulukışla Havzası çökelleri KB-GD doğrultulu olarak sıkışmış, KD-GB doğrultulu, GD yönüne eğimli süreksizlik düzlemleri tarafından deforme edilmiştir. Ayrancı, Kaleboynu ve Yavça havzalarındaki birimler deforme olmamıştır.
Bölgede Geç Kretase'den beri etkin olan sıkışma Bartoniyen dönemine kadar devam etmiştir. Erken Oligosen'de Orta Toroslar'da genişleme rejimi etkili olmuş ve gölsel havzalar oluşmuştur. Bu gölsel havzalardaki karasal çökeller üstüne denizel transgresyonla Neojen yaşlı çökeller uyumsuzlukla gelir. Eosen sonrası oluşan birimler de Toros birlikleri gibi KD-GB doğrultulu, GD'ya eğimli normal fay düzlemleriyle KB yönelimli olarak deforme olmuşlardır.
Bu çalışma ile Toros birliklerinin birbirlerini ters/bindirme fayları ile güneydoğudan kuzeybatıya doğru üzerledikleri belirlenmiş, yeni bir tektono-stratigrafi ortaya koyulmuştur. Birliklerin ve ilişkili havza çökellerinin deformasyonunun da birbiriyle uyumlu halde olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The Central Taurides is a region where Taurides units and the basins associated with these units coexist. In the study area, Bozkır units, Bolkardağı units, Aladağ units, Ulukışla to the north of them, Ayrancı to the west, the Ecemiş corridor between the Bolkardağı-Aladağ units, the Kaleboynu and Çamlıyayla basins above the Aladağ unit, and the Yavça and Mut basins to the south of the units. Although the evolution of the units in the region is explained by the overlapping of nappes from north to south, the structural data in the study area do not agree with this view. 
Taurus units separated from Gondwana continent by rifting in the geological process. Rifting is followed by the opening of the Neotethys Ocean. In this process, Mesozoic deposits of different facies and lithologies were formed over the units. With the closure of the Neotethys Ocean, the units were affected by different processes. The effects of these processes are also seen in the basins associated with the Taurus units. 
Bozkır, Bolkardağı and Aladağ units and Ulukışla Basin sediments are compressed in NW-SE direction and deformed by NE-SW trending, SE dipping discontinuity planes. Units in the Ayrancı, Kaleboynu and Yavça basins were not deformed.
The compression, which has been active in the region csince the Late Cretaceous, continued until the Bartonian period. In the Early Oligocene, the extension regime was effective in the Central Taurides and lacustrine basins were formed. Neogene sediments unconformably overlie the terrestrial sediments in these lacustrine basins by marine transgression. Like the Taurus units, the units formed after the Eocene were also deformed in NW direction with NE-SW trending, SE dipping normal fault planes.
In this study, it was determined that the Taurus units overlap each other with reverse/thrust faults from southeast to northwest, and a new tectono-stratigraphy was revealed. It has been determined that the deformations of the units and associated basin sediments are in compatible with each other.