Okul öncesi öğretmenlerinin çalışma koşulları
Working conditions of preschool teachers
Yazar: ÖZGÜL DİNÇADAM
Danışman: DOÇ. DR. MECİT ASLAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma okul öncesi öğretmenlerinin çalışma koşullarını belirlemek ve demografik değişkenlere göre incelemek amacıyla yapılmıştır. Karma araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmada sıralı açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırma, nicel veriler için küme örnekleme yöntemi ile seçilen Van ilinde görev yapan 309 okul öncesi öğretmeniyle, nitel veriler için maksimum örnekleme yöntemi ile belirlenen 15 okul öncesi öğretmeniyle gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak araştırma kapsamında geliştirilen "Öğretmenlerin Çalışma Koşulları Ölçeği" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Araştırmada nicel verilerin analizi için betimsel istatistikler (aritmetik ortalama, standart sapma) ve fark analizleri (bağımsız gruplar için t testi ve ANOVA) kullanılırken; nitel verilerin analizi için betimsel analiz yapılmıştır. Sonuç olarak; okul öncesi öğretmenlerinin çalışma koşulları bağlamında okul lideri, meslektaş ve öğrenci ile ilişkilerin olumlu olduğu görülmüştür. Mesleki gelişim, tesis ve kaynaklar ile ilgili koşulların orta; iş yükü ve özlük hakları ile ilgili koşulların ise kötü olduğu belirlenmiştir. Demografik değişkenlere göre incelendiğinde, evli öğretmenlerin bekârlara göre iş yükü algısının yüksek olduğu, lisansüstü eğitim mezunu öğretmenlerin öğrenci ile ilişkilerinin daha iyi olduğu, ücretli öğretmenlerin çalışma koşullarına ilişkin daha olumlu görüşlere sahip olduğu, mesleğe yeni başlayan öğretmenlerin çalışma koşullarına ilişkin görüşlerinin daha olumlu olduğu ve uzman öğretmenlerin liderlik ve iş yükü boyutlarındaki görüşlerinin diğer öğretmenlere göre daha olumsuz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin okul yöneticilerin alana hâkim olmaması, aşırı iş yükü, hizmet içi eğitim içeriklerinin yetersiz olması, eğitimleri verenlerin uzman olmaması, okulun fiziki koşulları ve kaynaklarının yetersizliği, yardımcı personelin yokluğu, kesintisiz çalışma, sınıf mevcutları ve düşük maaşlar gibi kötü çalışma koşullarına sahip olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. 

Anahtar sözcükler: okul öncesi, öğretmen, çalışma koşulları.

Abstract:
This study was conducted to determine the working conditions of preschool teachers and to examine them according to demographic variables. In this study, sequential explanatory design of mixed research method was used. The research was conducted with 309 preschool teachers working in the central districts of Van province selected by cluster sampling method for quantitative data and 15 preschool teachers selected by maximum sampling method for qualitative data. "Teachers' Working Conditions Scale" and "Semi-structured Interview Form" developed within the scope of the research were used as data collection tools. While descriptive statistics (mean and standard deviation) and difference analysis (independent samples t-test and One Way ANOVA) were used for the analysis of quantitative data, descriptive analysis was used for the analysis of qualitative data. As a result, in the context of working conditions of preschool teachers, relations with school leaders, colleagues and students were found to be positive. Conditions related to professional development, facilities and resources were found to be moderate, while conditions related to workload and personal rights were found to be poor. When analyzed according to demographic variables, it was concluded that married teachers had a higher perception of workload than single teachers, postgraduate teachers had better relationships with students, paid teachers had more positive views on working conditions, new teachers had more positive views on working conditions, and expert teachers had more negative views on leadership and workload dimensions than other teachers. It was concluded that pre-school teachers had poor working conditions such as lack of knowledge of the field of school administrators, excessive workload, inadequate in-service training content, lack of experts, inadequate physical conditions and resources of the school, lack of assistant staff, uninterrupted work, class sizes and low salaries.

Keywords: preschool, teacher, working conditions.