Yeni medya okuryazarlığı bağlamında teknoloji bağımlılığının incelenmesi: İlköğretim öğrencileri ve ebeveynlerinin davranışsal bağımlılık analizi
Investigation of technology addiction in the context of new media literacy: Primary students and behavioral dependency analysis of their parents
Yazar: NİMET ÖZSEVİNÇ
Danışman: PROF. DR. DENİZ YENĞİN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yeni Medya ve İletişim Ana Bilim Dalı / Yeni Medya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Davranışsal bağımlılık = Behavioral addiction ; Dijital okuryazarlık = Digital literacy ; Ebeveynler = Parents ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Yeni medya = New media ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Tekno yaşama adapte olduğumuz döngünün içerisinde yenilik, gelişim, dönüşüm kavramları teknolojiyle birlikte bireyi ve toplumları da baz almaktadır. Bu kapsamda gelişen medya okuryazarlığı, bireyin bilinçli bir şekilde kitle iletişim araç kullanımını amaçlarken, yeni medya okuryazarlığı yeni teknolojilerin bilinçli kullanımının yanı sıra eleştirel farkındalığı yüksek, dijital hak ve politikaların önemini algılayabilen, dijital okuryazar vatandaşları topluma kazandırabilmeyi amaç edinmektedir. Teknolojik devrimin beraberinde getirdikleri kullanım ve ihtiyaçlarımızı evriltirken, davranışsal olarak alışkanlıklarımızı da biçimlendirebilmektedir. Manipüle gücü yüksek olan etkileşimsel ve hızlı olan bu yeni teknolojik ortam bizleri teknoloji bağımlılığı ile mücadelenin ortasında bırakabilmektedir. Yeniliklerin farklı boyutlarda yayıldığı ve etki oranı yüksek olan insan yapımı teknolojiler, yarar ve zararların neler olabileceğinin tespitini de yine kullanıcılara bırakmaktadır. Kullanıcıların aşırı oranda çevrimiçi ortamda bulunması zararlı etkiler altında değerlendirdiğimiz bağımlılık türü olan davranışsal bağımlılık sürecini beraberinde getirmektedir. Belli bir davranışı yaparak rahatlama ve huzur hissedilmesi ödül alma olarak tanımlanarak davranışın ödüllendirici özelliğinin zamanla bu davranışa bağımlılık geliştirilmesine zemin hazırlanmasıyla sonuçlanmaktadır. Kullanıcıların teknolojiye olan bağlılığı davranışsal bağımlılık türü olarak karşımıza çıkmaktadır.  Teknolojik bağımlılık doğrultusunda bakıldığında dijital ebeveyn olabilmek, yeni nesil için büyük önem taşımaktadır. Araştırma yöntemi olarak yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. Görüşmelerde, ebeveynlerin ve çocukların yeni medya araçlarının kullanımı ve yeni medya okuryazarlığı ile ilgili bilinç düzeylerini tespit etmek, aynı zamanda davranış biçimlerini saptamak amaçlanmaktadır. Teknoloji bağımlılığına yatkınlık durumunun sorgulanacağı bu araştırma kapsamında ebeveyn ve öğrencilerin tutum ve davranış verilerine yer verilmektedir. Dijitalizm sürecinde teknolojik kontrolün giderek azaldığı ve teknoloji bağımlılığı ile mücadelenin artış gösterdiğinin altının çizildiği bu araştırmada yeni medya okuryazarlığı ile zararın en aza indirilebileceğine vurgu yapılmaktadır.

Abstract:
Innovation, development, conversion concepts in the cycle we are adapting to technology are also based on the individual and societies with technology. In this context, the developing media literacy aims to use the new media literacy of the individual's consciously mass communication vehicle, as well as the conscious use of new technologies, as well as critical awareness of new technologies, will perceive the importance of digital rights and policies, and to give the importance of digital literate citizens. While the use and needs of the technological revolution is evolved, it can form behaviorally formatting our habits. This new technological environment, which is highly high-manipulated, can leave us in the middle of technology dependence. Human-made technologies, which are spread in different sizes of innovations and the impact rate, the benefits and damages can be determined to the users. The use of users in extreme online environment brings the behavioral dependency process, which is the addictive type we evaluate under harmful effects. Feeling relaxation and serenity by making a certain behavior, it is defined as a reward acquisition, resulting in the development of the behavior of the rewarding feature of behavior to the development of dependence on this behavior over time. The commitment to technology to technology is the type of behavioral dependency. In line with the technological addiction, it is of great importance to be the new generation of the new generation. The semi-structured-in-depth interview technique was used as a method of research. In the interviews, the use of the new media tools of parents and children and to determine the levels of consciousness related to new media literacy, it is also aimed to determine the forms of behavior. In this study, the attitudes and behavioral data of parents and students are included in the scope of this research. In this study, the technological control in the digitalism process is increasingly reduced and the fact that the struggle with the technology dependence is drawn in this study, it is emphasized that the loss can be minimized with the new media literacy.