Üretim ve saklanmalarında farklılık gösteren biber ve domates salçalarında aflatoksin miktarlarının yüksek performanslı sıvı kromatografisi ve elisa yöntemleri ile tayini
Determination by high performance liquid chromatography and elisa methods of the amount aflatoxins of pepper and tomatoes paste which are different in production and storage
Yazar: LEYLA ÖNER
Danışman: PROF. DR. SEZGİN ÇELİK ; DOÇ. DR. TÜLİN ARASOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji ve Genetik  Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmanın amacı İstanbul ilinde semt pazarlarında satılan domates ve biber salçalarındaki toplam aflatoksin ve aflatoksin B1 miktarlarını ölçmek ve aflatoksin konsantrasyonunun standartlarının içinde olup olmadığı ve halk sağlığını tehlikeye sokacak seviyelerde olup olmadığını değerlendirmektir. 
Bu amaçla İstanbul ilinin bazı ilçelerinin semt pazarlarından 34 adet domates salçası ve 53 adet biber salçası olmak üzere toplam 87 adet örnek temin edilmiş olup, üretim ve saklanmalarında farklılık gösteren domates ve biber salçalarında toplam aflatoksin ve aflatoksin B1 miktarlarının tayini amaçlanmıştır. 
Aflatoksin miktarlarının saptanmasında HPLC (Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi) ve ELISA yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre ELISA yöntemi ile analizi yapılan 87 örneğin % 44,82'sinde toplam aflatoksin (35 örnekte 1 ppb, 4 örnekte 1-2,5 ppb) ve bunun % 53,85'inde ise AFB1 (1 ppb) tespit edilmiştir. HPLC yöntemi ile analiz yapılan toplam 64 örneğin  % 32,81 'inde toplam aflatoksin (0,21-2,34 ppb değerleri arasında) , %25'inde ise AFB1 (0,22-2,34 ppb değerleri arasında) varlığı tespit edilmiştir. 
HPLC (Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi) ve ELISA yöntemi sonuçları arasında anlamlı farklılığın olduğu belirlenmiştir.  
Her iki yöntemde de toplam aflatoksin ve aflatoksin B1 düzeylerinin Türk Gıda Kodeksi (TGK) sınır değerleri içinde olduğu ve halk sağlığı açısından herhangi bir tehlike içermediği saptanmıştır.
Anahtar kelimeler:  Toplam aflatoksin, aflatoksin B1, Salça örnekleri, ELISA, HPLC.

Abstract:
The purpose of this study is to measure the amounts of total aflatoxin and aflatoxin B1 in tomato and pepper paste sold in farmer's markets in Istanbul and to evaluate whether aflatoxin concentration is within the standards and whether it will put public health in danger.
A total of 87 samples including 34 tomato paste and 53 pepper paste were obtained from the farmer's markets of some of the provinces of Istanbul and the total amount of total aflatoxin and aflatoxin B1 was determined in tomato and pepper paste which differed in production and storage.
HPLC (High Performance Liquid Chromatography) and ELISA method were used to determine aflatoxin quantities. According to the findings, were detected total aflatoxin (1 ppb in 35 samples, 1-2,5 ppb in 4 samples) and AFB1 (1 ppb) in 53.85% of the 87 samples analyzed by ELISA method. A total of 64 samples were found to contain total aflatoxin (between 0.21-2.34 ppb) at 32.81% and AFB1 (between 0.22-2.34 ppb) at 25% analyzed by HPLC method.
It has been determined that there is a significant differences between the results of HPLC (High Performance Liquid Chromatography) and ELISA method.
In both methods, it was determined that total aflatoxin and aflatoxin B1 levels were within the limits of Turkish Food Codex (TFC) and that they did not present any danger in terms of public health.
Keywords:  Total aflatoxin, aflatoxin B1, paste samples, ELISA, HPLC.