Aşık Mehemmet Sadaklı'nın hikaye ve şiirlerinin tematik incelemesi
Thematic analysis of stories and poems of Ashik (Minstrel) Mehemmet Sadaklı
Yazar: FARUK ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN ALTINKAYNAK
Ardahan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Gürcistan = Georgia ; Halk bilimi = Folklore ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Mehemmed = Mehemmed ; Sadaklı, Aşık Mehemmet = Sadaklı, Aşık Mehemmet ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature

Özet:
Bu çalışmada Aşık Mehemmet Sadaklı'nın; Mihrali Bey Destanı, Şehzade Neriman ve
Şehzade Ferman Destanı, Rüstem ve Zöhrab Destanı, Abbas ile Rahile Destanı, Zaman
Han Destanı, Lom İsmayil Destanı, Rehim Çoban Destanı, Aşık Mehemmet Sadaklı'nın
Kars ve Tiflis Seferi Destanları'nın tematik incelemesi yapılmıştır. Çalışmanın amacı
Gürcistan aşıklık geleneğine değinerek bu geleneğe hizmet eden aşıklardan olan Aşık
Mehemmet Sadaklı'nın hikayelerini Türk halk edebiyatına kazandırmaktır. Çalışmamız
için ilk olarak kaynak taraması yapılmıştır. Elde ettiğimiz hikayeler (Aşık Mehemmet
Sadaklı'nın Kars ve Tiflis Seferi Destanları hariç) Kiril alfabeli Azerbaycan
Türkçesi'nden Türkiye Türkçesi'ne çevrilmiştir. Hikayelerin içinde yer alan şiirler Latin
alfabeli Azerbaycan Türkçesi ile verilmiş, Türkiye Türkçesi'ne çevirisi yapılmamıştır.
Bunun amacı ise çeviri yaparken şiirlerdeki anlam bütünlüklerinin, kafiye ve hece
düzenlerinin bozulmasını önlemektir. Çevirisi yapılan hikayeler ve hikaye içinde
bulunan şiirler; Aile, Din, Milli Duygular, Ferdi Duygular, Eğlence, Hayvanlar,
Gelenek ve Görenekler, Sosyal İlişkiler, Olağanüstü Olaylar, Eğitim gibi başlıklar
altında tematik olarak incelenmiştir. Çalışmamızı önemli kılan, Aşık Mehemmet
Sadaklı ve hikayeleri üzerine böylesi bir çalışmanın yapılmamış olmasıdır. Yapılan bu
çalışma ile Gürcistan sahası halk hikayeciliği ile Türkiye sahası halk hikayeciliği
arasında ufak da olsa bir köprü kurulacaktır.

Anahtar Sözcükler:
Aşık Mehemmet Sadaklı, Gürcistan Aşıkları, Mehemmet Tanrıverdioğlu Memmedov,
tematik inceleme, aşıklık geleneği ve hikayecilik.

Abstract:
In this study, Ashik Mehemmet Sadaklı's; thematic analysis of Mihrali Beg Epic, Prince
Neriman and Prince Ferman Epic, Rüstem and Zöhrab Epic, Abbas and Rahile Epic,
Zaman Han Epic, Lom İsmayil Epic, Rehim Shepherd Epic, Ashik Mehemmet Sadaklı's
Kars and Tbilisi Expedition Epics' thematic analysis have made thematically. This study
aims to bring the stories of Ashik Mehemmet Sadaklı, one of the minstrels who serve
this tradition, to Turkish folk literature by referring to the Georgian minstrel tradition.
For the study, firstly, a literature review was made. The stories we obtained (except for
the Kars and Tbilisi Expedition Epics of Ashik Mehemmet Sadaklı) were translated from
Azerbaijani Turkish with Cyrillic Alphabet to Turkey Turkish. The poems in the stories
are given in Azerbaijani Turkish with Latin Alphabet. They have not been translated
into Turkey Turkish. The purpose is to prevent the deterioration of meaning integrity,
rhyme and syllable orders in poems while translating. The translated stories and poems
in the story; It has been studied thematically under titles such as "Family, Religion,
National Feelings, Individual Emotions, Entertainment, Animals, Traditions and
Customs, Social Relations, Extraordinary Events, Education". The study is essential
since no study has been conducted on Ashik Mehemmet Sadaklı and his stories. This
study will build a small bridge between Georgian storytelling and Turkish folk
storytelling.

Keywords:
Ashik Mehemmet Sadakli, Minstrels of Georgia, Mehemmet Tanrıverdioğlu
Memmedov, thematic analysis, minstrel tradition and storytelling.