Kur`an'da tezkiye
The Purification in Koran
Yazar: ÖMER ARİF KELKİT
Danışman: DOÇ. DR. ŞEVKİ SAKA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Din = Religion
Dizin: Temizlenme = Cleaning ; Tezkiye = Purification ; İslamiyet = Islam

Özet:
İslâm, bir güzel ahlaklar manzumesidir. Fert ve toplum olarak müntesiplerini vahyin ışığında aydınlatarak sağlam karakterli ve yüksek şahsiyetli kişiler olarak ahlakın doruğuna ulaştırmak ister. Yüce Allah bu yüksek karakterlerin yetişmesi için örnek ve numune teşkil etmesi amacıyla bir de, ahlakı Kur'an olan, insanlara Allah'ın âyetlerini okuyan, onları kötülüklerden arındıran, kitabı talim edip insanlara bilmediklerini öğreten tebliğ görevini adaletle yapan, müminlere karşı şefkatli ve yüksek ahlaka sahip olan bir peygamber göndermiştir. Kur'an-ı Kerim, insanın ferdi, iktisadi, sosyal ve zihni tüm münasebetlerine bir ölçü getirerek aşırılıklardan uzak, orta bir ümmet anlayışını getirmiş, sakınılması gereken kötü anlayış ve fiillerden uzak durulmasını istemiştir. Kur'an, hatalı düşünce ve anlayışlardan zihni arındırarak akl-ı selime ulaşmayı hedef göstermiş, akl-ı selim ile de tefekkür ve tedebbür ile meşgul olarak Allah'ın yüceliğini, kudretini kavrayarak kulluk bilincine ulaşmasını istemiştir. Kur'an'm tezkiyeyi amaçladığı diğer bir konu da insanın itikadi yapısının şirk, küfür ve nifak kirlerinden arındırılmasıdır. Zira itikadında bozukluk olan bir insamn ameli de fesada uğramış olur. Ahiret saadetini kazanmanın olmazsa olmaz şartı sağlam bir imana sahip olmaktır. İtikattaki bozukluk temelde yapılan bir hatadır ki, bunun üzerine bina yükseltilemez. Diğer bir husus da insamn ahlaki yapısının tezkiyesidir. Ahlakın tezkiyesinin yapılabilmesi için nefs ve özelliklerinin iyi tanınması, insamn zaaf noktalarının bilinerek Kur'an'm bu hastalıklar için verdiği reçetenin kullanılması gerekmektedir. İnsan fert olarak ahlaki yapısını düzeltmezse toplum da bozulmuş olur. Toplum da kendini düzeltmediği müddetçe Yüce Allah o toplumu düzeltmez. Neslin korunması, toplumu oluşturan ve toplumun bir nüvesi sayılan aile yapısının da dejenerasyondan korunması, neslin nikah mahsulü, sağlam bir nesil olması sağlanmalıdır. Aile kurumunun yıkılıp, evlilik müessesesinin rafa kaldırıldığı toplumlar büyük bir ahlaki çöküntüye uğrayarak kendi iplerini kendileri çekmiş olurlar. Kur'an, bu duruma engel olabilmek için evlilik dışı ilişkileri yasaklamış ve hatta bir erkeğin yabancı bir kadına, bir kadının da yabancı bir erkeğe bakmamasını gözünü haramdan sakındırmasını istemiştir.82 Yine Kur'an, insanın dünya malına dalarak asıl gayeden uzaklaşmamasını ister. Malı kazanırken helal ve temiz yollardan kazanılmasını, harcarken de içinde fakirin hakkı olan zekâtı ayırarak gerekli yerlere vermesini, mal kazanmak için yaptığı ticaretin kendisini Allah'ın zikrinden alıkoymamasını ister. İşte çağımızın en büyük toplumsal özlemi olan temiz toplumun temel dinamikleri... Kur'an, temiz toplumu insamn zihninden başlayarak gönlüne, oradan da fiillerine uzanarak oluşturmaya çalışır. İnsan bu temizlenme ve arınmayla hem sevap kazanmış hem de toplumsal yapıyı güzelleştirerek erdemli bir toplum oluşturmuş olur.

Abstract:
Islam is a nice ethic piece of verse. Islam wants to convey his members as an individual and society to the top of the ethic as a trustworthy persons and distinctive persons to clarify in the light of vahy. Allah sent a prophet whose ethic is Holy Koran, saying the verse of Koran, purifying himself from badness, doing the order of Koran and knowing the hidden meaning of Koran, teaching the words human does not know to human being, notifying to human beign in justicely, tenderhearted to muslims and having a great ethic as a model to raise trustworty and distinctive persons. Holy Koran brings an average muslim understanding away of both excessinevess and wants humanbeing to be away of bad understanding and bad acts by putting a himit to human's individual relationship, economic relationship, social relationship and all intellectual relationship. Holy Koran directs to reach the wisdom by purifying the human from wrong ideas and knowledge. By wisdom, Koran, wants human to reach the worship idea by understanding the greathess and power of Allah by praying. Another aim of Koran likewise purifying is to purify human from polytheism, godliness and discord of his firm belief in God. In addition, if the one's firm belief, in God is wrong, the performance of one's religions belief. It is a fault which is done in the first step to have in a discord of firm belief in God that there connot be done any struture over it. Another topic is that to purifying one's structure of ethics. So as to purify the ethics, one has to recognize the essential nature and its praperties, one has to use the prescription which Koran advices to these illnesses by knowing the lack of one's nature. Provided one does not improve his ethics as an indivual, the society degenerates too. Moreover, if the society does not improve its position, the great Allah does not improve thae society. The another aspect is that to protect the generation, to protect the family structure which formates the society and which is the nucleus of society from degeneration, to provide the generation as a healthy generation of Islamic marriage.84 That the society whose family structure is destroyed is forgotten, is exposed to a huge ethics depression. To impede this depression, Koran fobiles the relationship which is out of Islamic marriage and moreover, Koran wants foreign man and foreign woman not to look at each other and wants each of them avoid from events forbidden by religion. Again, Koran wants human not to leave the main aim by liking the world things more than really it is. While earning a living, Koran wants human to earn by means of Islamic way. While using up, Koran wants human to keep up the Muslim's right by abeying the one of the Islamic Musts, Zekât. While earning a living, Koran wants human not to leave on important pray, zikir. That's the basic dynamics of honest community of the most important community yearning of the century. Koran wants to form the honest community by starting the human's brain to human's heart than to the human's act. Human both acquirev merit in God's right and beatifies the community structure by this purifying. In conclusion, by this way, human forms a virtuous communuty.