Bazı fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotiplerinin farklı seviyelerdeki tuz stresine gösterdikleri tepkilerin incelenmesi
Investigation of responses of some bean (Phaseolus vulgaris L.) genotypes to different levels of salt stress
Yazar: ENES FİDAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYTEKİN EKİNCİALP
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, 20 adet farklı fasulye genotipinin farklı seviyelerdeki tuz stresine gösterdikleri tepkilerin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada 20 farklı fasulye genotipinin 0 mM, 25 mM ve 50 mM tuz (NaCI) dozlarındaki reaksiyonları incelenmiştir. Tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak hazırlanan çalışmada, bitkiler 2:1 oranında torf-perlit içeren saksılarda 23±2 ºC sıcaklıktaki iklim odası koşullarında yetiştirilmişlerdir. Tuz uygulaması sulama suyu ile birlikte 4 gün arka arkaya uygulanmıştır. Çalışma sonunda fasulye genotiplerinde tuzluluğa toleransı belirlemek için 0-5 skalası, yaprak sayısı, sürgün çapı, sürgün-kök uzunluğu, sürgün-kök yaş ve kuru ağırlığı ve sürgünlerde besin elementi (Na, P, K, Ca, Mg, Zn, Fe, Cu ve Mn) içerikleri incelenmiştir. 
Çalışmanın sonunda elde ettiğimiz sonuçlara göre, genotipler arasında tuza tolerans bakımından önemli farklılıkların olduğu belirlenmiştir. 0-5 skalasına göre özellikle 50 mM tuz dozu uygulanan grupta önemli gelişme geriliği olduğu ortaya çıkmıştır. Uygulanan tuz konsantrasyonu artışına paralel olarak, sürgün boyu, yaprak sayısı, sürgün çapı, sürgün yaş ağırlığı, K, K/Na ve Ca/Na oranının azaldığı; kök kuru madde ve Na miktarının arttığı tespit edilmiştir. Tuz stresine maruz bırakılan genotipler arasında 4 genotip tuza tolerans (8, 11, 13 ve 19), 3 genotip ise tuza hassas olarak belirlenmiştir (14, 18 ve 20).

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the responses of 20 different bean genotypes to different levels of salt stress. In the study, the reactions of 20 different bean genotypes at 0 mM, 25 mM and 50 mM NaCI were investigated. According to the randomized plot design, the plants were grown in a 2:1 ratio pots containing peat-perlite at 23±2 ºC in a climate room. Salt application was carried out for 4 consecutive days with irrigation water. At the end of the study, nutrient elements (Na, P, K, Ca, Mg, Zn, Fe, Cu and Mn) in the bean genotypes were determined in order to determine the tolerance to salinity, 0-5 scale, number of leaves, shoot diameter, shoot- root length, shoot-root dry and fresh weights were investigated.
According to the results obtained at the end of the study, it was determined that there were significant differences in tolerance between the genotypes. According to the scale 0-5, especially in the group receiving 50 mM salt dose, it was found that there was significant developmental retardation. In parallel with the increase of applied salt concentration, the shoot size, leaf number, shoot diameter, shoot age weight, K, K / Na and Ca / Na ratio decreased; Root dry matter and Na content were increased. Four genotypes (8, 11, 13 and 19) were found to be tolerant to the salt stress, but3 genotypes (14, 18 and 20) were found to be sensitive to the salt stress.