Renal replasman tedavisi gören kadın hastalarda farklı cinsel işlev bozukluğu ölçeklerinin ve risk faktörlerinin karşılaştırılması
Comparison of different sexual dysfunction scales and sexual dysfunction risk factors in females patients on renal replacement therapy
Yazar: NİHAL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ALPARSLAN ERSOY
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Cinsel bozukluklar = Sex disorders ; Libido = Libido ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma, renal replasman tedavisi (RRT) alan kadınlarda ve sağlıklı bayanlarda hipoaktif cinsel arzu bozukluğu (HSDD), farklı ölçekler ile cinsel işlev bozukluğu (SD) sıklığı ve risk faktörlerini araştırmayı amaçlamıştır.   
Çalışmaya 70 böbrek nakli (Tx), 46 hemodiyaliz (HD) ve 45 prediyaliz (PreD) hastası ile 54 sağlıklı kadın çalışmaya dahil edildi. Sosyodemografik ve SD risk faktörleri formları, hastane anksiyete depresyon ölçeği, Yaşam kaliteleri Kısa Form 36, Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği (ASEX), Golombok–Rust Cinsel Doyum Ölçeği (GRISS), Kadın Cinsel İşlev İndeksi (FSFI) ve Cinsel İlgi ve Arzu Envanteri kullanıldı. 
Kontrol ve Tx grubundaki hastaların yaşları, HD ve PreD grubuna göre anlamlı daha düşüktü. Grupların halsizlik ve yorgunluk, pelvik cerrahi, idrar inkontinansı, sistit öyküsü, disparoni, sigara, antidepresan ve beta blokör kullanma oranları arasında farklılıklar vardı. Grupların depresyon ve anksiyete oranları benzerdi. Kontrol grubunun fizyolojik sağlık skorları, PreD ve Tx gruplarına göre, Tx grubunun da HD ve PreD gruplarına göre anlamlı yüksekti. Kontrol grubunun mental sağlık skorları, PreD ve HD gruplarına göre anlamlı yüksekti. HD (%83.7) ve PreD (%82.9) gruplarının HSDD prevalansı oranları, Tx (%58.1) ve kontrol (%59.6) gruplarına göre anlamlı yüksekti. 
ASEX ile HD (%54.3) grubunun SD prevalansı oranı, Tx (%24.3) ve kontrol (%25.9) gruplarına göre, PreD (%44.4) grubunun Tx grubuna göre anlamlı yüksekti. Grupların GRISS ile SD oranları benzerdi. FSFI ile Tx (%16.1) grubunda SD oranı, HD (%41.9) grubuna göre anlamlı düşüktü. Lojistik regresyon analizi; ASEX ile sistolik kan basıncı, cinsel bilgilerini yeterli buluyor olmak ve anksiyete varlığını, GRISS ile yaş, anksiyete varlığı ve annenin eğitim süresini ve FSFI ile cinsel bilgilerini yeterli buluyor olmak, anksiyete ve depresyon varlığını SD için bağımsız risk faktörleri olarak gösterdi. Tüm çalışma grubunda ve Tx grubunda FSFI ve GRISS SD oranları arasında anlamlı fark vardı. 
Sonuç olarak böbrek nakli HSDD'yi düzeltmektedir. RRT alan hastalarda SD sıklığı ve risk faktörleri farklı ölçekler ile değerlendirildiği zaman farklı sonuçlar elde edilmektedir. 

Anahtar kelimeler: Böbrek nakli, hemodiyaliz, hipoaktif cinsel arzu bozukluğu, cinsel işlev bozukluğu, risk faktörleri.

Abstract:
This study aimed to investigate hypoactive sexual desire disorder (HSDD), sexual dysfunction (SD) frequency with different scales, and risk factors in the females under renal replacement therapy (RRT) and in the healthy ones.
 A total of 70 renal transplant patients (Tx), 46 hemodialysis (HD) and 45 predialysis (PreD) patients and 54 healthy females were included into the study. Sociodemographic and risk factor survey forms, the hospital anxiety depression scale, the 36-Item Short Form Health Survey, Arizona Sexual Experiences Scale (ASEX), the Golombok Rust Inventory of Sexual Satisfaction (GRISS), the Female Sexual Function Index (FSFI) and the Sexual Interest and Desire Inventory-Female were used.
Ages of the patients in the control and Tx groups were significantly lower than those of the HD and PreD groups. There were differences in the ratios of asthenia and fatigue, pelvic surgery, urinary incontinence, cystitis history, dyspareunia, smoking, use of antidepressant and beta blockers between the groups. The depression and anxiety ratios of the groups were similar. The physiological health scores of the control group were significantly higher than those of the PreD and Tx groups and also scores of the Tx group than those of the HD and PreD groups. Mental health scores of the control group were significantly higher than those of the PreD and HD groups. The prevalence ratios for HSDD in HD (83.7%) and PreD (82.9%) groups were significantly higher than the Tx (58.1%) and control groups (59.6%). 
The prevalence ratio for SD with ASEX in HD group (54.3%) was significantly higher than those of Tx (24.3%) and the control (25.9%) groups and also the rate of PreD group (44.4%) than that of Tx. SD ratios of the groups with GRISS were similar. The SD ratio of Tx group with FSFI (16.1%) was significantly lower than that of HD group (41.9%). Logistic regression analysis showed systolic blood pressure, finding sexual information adequate and presence of anxiety with ASEX, age, presence of anxiety and education time of mother with GRISS, finding sexual information adequate, presence of anxiety and depression with FSFI as independent risk factors for SD. There were significant differences in all study population and Tx group between SD ratios with FSFI and GRISS.
In conclusion, kidney transplantation improves HSDD. Different results are obtained when SD frequency and risk factors in the patients on RRT are assessed with different scales.

Key words: Kidney transplantation, hemodialysis, hipoactive sexual desire disorder, sexual dysfunction, risk factors.