6. sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlığa yönelik tutumlarının incelenmesi
6th grade students attitude to digital citizenship review
Yazar: HAYAL AKGÜN
Danışman: PROF. DR. NİHAT AYCAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dijital okuryazarlık = Digital literacy ; Harmanlanmış öğrenme = Blended learning ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sayısal vatandaşlık = Digital citizenship ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Geçmişten günümüze yaşanılan bilimsel ve teknolojik değişim ve dönüşümler toplumsal yapıda da değişimleri kaçınılmaz kılmıştır. Yaşanılan değişimlerle birlikte dijital okuryazarlık, dijital yerlilik ve dijital vatandaşlık gibi pek çok kavram insan hayatında yerini almıştır. Dijital vatandaşlık, dijital ortamlara hâkim olma bu ortamlarda nasıl davranılması gerektiğini bilme ve dijital ortamlarda ülke sınırlarının ortadan kalkması sonucu dijital vatandaşların ortaya çıkması olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırmanın amacı 6. Sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlığa yönelik tutumlarını incelemektir. Muğla ili Menteşe ilçesindeki bazı özel okullar devlet okulları ve köy okullarındaki öğrencilerle yürütülen çalışmada nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem yaklaşımını kullanılarak toplanan veriler analiz edilmiştir. Karma araştırma yönteminde nicel ve nitel veriler ayrı ayrı veri setleri halinde toplandıktan sonra bütünleştirilerek ele alınmıştır. Araştırmanın nicel kısmında Karaduman (2011) tarafından geliştirilen dijital tutum ölçeği ile veriler toplanmıştır. Araştırmanın nitel kısmında ise veriler yapılandırılmış gözlem formu aracılığı ile toplanmıştır. Elde edilen nicel veriler dijital ortamda analiz edilmiştir. Nicel verilerin normal dağılım sergilediği yapılan analizler sonucu tespit edilerek parametrik testler uygulanmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi ile incelenmiştir.
Araştırmanın sonucunda elde edilen nicel sonuçlar değerlendirildiğinde kız öğrenciler ve erkek öğrenciler arasında dijital vatandaşlığa yönelik anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Devlet ve özel okullara göre 6. Sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlık tutumları değerlendirildiğinde özel okullarda okuyan öğrencilerin dijital vatandaşlık tutumları devlet okullarında okuyan öğrencilere göre yüksek bulunmuştur. Okulun bulunduğu çevreye göre ve öğrenim görülen okullara göre 6. Sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlığa ilişkin tutumları değerlendirildiğinde şehir merkezi özel okullarda okuyan öğrencilerin tutumları şehir merkezi devlet ve köy okullarında okuyan öğrencilere göre yüksek bulunmuştur. Anne baba eğitim durumlarına göre karşılaştırıldığında ise annesi ve babası yükseköğretim mezunu olan 6. sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlığa ilişkin tutumları annesi babası ortaöğretim ve ilköğretim mezunu olanlara göre daha fazladır. Nitel veriler incelendiğinde ise şehir merkezinde bulunan 6. Sınıf öğrencilerinin köy okullarındaki öğrencilere göre daha fazla dijital araçlara sahip olduğu tespit edilmiştir. Nitel bölüm de sorulan sorulara köy okullarında öğrenim gören öğrencilerin daha az cevap verdiği sonucuna ulaşılmıştır. Nitel ve nicel veriler birlikte değerlendirildiğinde şehir merkezindeki özel ve devlet okullarında öğrenim gören 6. Sınıf öğrencilerinin köy okullarında öğrenim gören 6. Sınıf öğrencilerine göre dijital ortamları daha fazla kullandığı ve tutumlarının daha olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The scientific and technological changes and transformations experienced throughout the centuries also caused the changes in the social structure to be unavoidable. A lot of notions such as digital literacy, indigenousness and citizenship have been taken place in human lives by these changes. The digital indigenousness is defined as possessing the digital environments, being conscious of behaving in such atmospheres and arising of the digital indigenous people as a result of the disappearance of the country borders in the digital environments. The purpose of this research is to evaluate the behaviors of the 6th grades towards digital indigenousness. Data has been collected and analyzed from the students of some private, state and village schools in Mentese, Mugla by using the mixed method including both qualitative and quantitative research methods together in this study.
 In mixed method, the qualitative and quantitative data have been collected as separate sets and then analyzed as a whole. In the quantitative part of the study, data has been collected by the digital behavior scale formed by Karaduman (2011). In the qualitative part of the study, data has been collected by the means of structured evaluation forms. The collected quantitative data has been analyzed in digital environment. It has been determined from the analysis that the quantitative datas demonstrate normal distribution and parametric tests have been applied. Qualitative datas have been examined by content analysis. When quantitative results attained from the analysis are evaluated, meaningful difference between girl students and boy students towards digital citizenship has not been determined. The 6th grade students' attitudes in private schools towards digital citizenship when compared to those in state schools have been found higher. According to the environment of the school and types of schools, when the 6th grade students' attitudes related to digital citizenship are examined, students' attitudes in private schools in city center have been observed higher than those in state and village schools. When compared to parental education, the attitudes towards digital citizenship of the 6th grade students whose parents have university degree have more positive attitudes than those whose parents have primary education. When the qualitative datas are examined, it has been seen that the 6th grade students in city center have more access to digital tools than those in village schools. It has been concluded that the students studying in village schools answer fewer questions in the qualitative part. When qualitative datas and quantitative datas are evaluated together, it has been concluded that the 6th grade students studying in private and state schools in city center use digital environments more and have more positive attitudes than those studying in village schools.