Antakya'da taşkına neden olan yan derelerde hidrograf analizi ile taşkın tahmini
Estimation of flood using hydrograph analysis of creeks causing of floods in Antakya
Yazar: İSMAİL GEVREK
Danışman: DOÇ. DR. AHMET İRVEM
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Taşkınlar mal ve can kaybına neden olan doğal afetlerden biridir. Taşkınların zararından korunmak için çeşitli taşkın önleme ve koruma yapıları projelenir. Projelemede en önemli kriter, maksimum taşkın debilerinin bilinmesidir. Antakya merkezinden geçen Asi nehri yan derelerinde yüzey akış ölçümlerinin olmayışı nedeniyle meydana gelebilecek 2, 5, 10, 25, 50 ve 100 yıllık yinelenmeli maksimum taşkın debileri sentetik hidrograf yöntemleri ile belirlenmiştir. Bu çalışmada, Ballıöz, Kisecik, Altınçay, Gülderen Kuyucak, Karaksı, Dikmece, Arpalı ve Karaali derelerinin havza özellikleri CBS ile doğru ve hızlı bir şekilde belirlenerek, DSİ, Mochus ve Gray sentetik yöntemlerin hidrograf elemanlarının hesaplanmasında kullanılmıştır. İstatistiksel yöntem kullanılarak farklı yinelenmeli yağış verileri ve SCS yöntemi kullanılarak yağıştan yüzey akış tahmin edilmiştir. Yöntemlerin kıyaslanması sonucunda Gray yöntemi en büyük taşkın değerlerini vermiştir. Bu yöntem sonuçlarına göre derelerin 100 yıllık taşkın debisi, Ballıöz deresi için 309 m3/sn, Kisecik için 283 m3/sn, Altınçay için 169 m3/sn, Karaksı için 295 m3/sn, Gülderen için 131 m3/sn, Kuyucak için 92 m3/sn, Dikmece için 270 m3/sn, Arpalı için 141 m3/sn, Karaali için 196 m3/sn olarak tahmin edilmiştir. Bu taşkın debilerinin taşkın koruma yapılarının projelenmesinde taşkın debisi olarak kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
Floods are one of the natural disaster causing loss of life and property. Various flood prevention and flood protection structures are projected to decrease effect of flood disaster. The most important criteria for a flood protection  project is the knowledge of maximum flood discharge. However, There is no stream discharge observations for creeks flow through Orontes River in Antakya. In this study, the maximum discharge for 2, 5, 10, 25, 50 and 100 years return period is determined by using synthetic hydrograph methods. DSI, Mochus and Gray synthetic hydrograph methods were applied to Ballıöz, Kisecik, Altinçay, Gulderen Kuyucak, Karaksi, Dikmece Arpalı and Karaali creeks. Basin features of the creeks were determined accurately and quickly using GIS. These features were used in the calculation of the synthetic methods of hydrograph components. Precipitations for different return periods were estimated using statistical methods, and run-off from precipitation was estimated using the SCS method. As a result of the comparison, Gray method has the largest flood discharge values. According to this method flood with 100-year return period was estimated for Ballıöz creek is 309 m3/s, for Kisecik is 283 m3/s, for Altincay creek is 169 m3/s, for Karaksi creek is 295 m3/s, for Gülderen creek is 131 m3/s, for Kuyucak creek is 92 m3/s, for Dikmece creek is 270 m3/s, for Arpalı creek is 141 m3/s,and for Karaali creek is 196 m3/s. These flood discharge values were recommended to use for design of flood protection structures.