99 numaralı Ayıntab Şer`iye sicili'nin 
(H. 1139-1159
M. 1727-1746)transkripsiyonu ve değerlendirilmesi / Transcription and analysis of Ayintab judicial record  nu: 99 (L.C.1139-1159 / A.D.1727-1746)
Yazar: AYLİN KURT
Danışman: DOÇ. DR. HİLMİ BAYRAKTAR
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı tarihinin en önemli arşiv kaynaklarından biri şer`iye sicilleri?dir.  Şer`iye sicilleri Osmanlı Devleti?nin askerî, hukuki, iktisadi, dini ve idarî müesseseleri gibi birçok alanı hakkında önemli bilgiler içermektedir. Siciller, ait olduğu yerin eski yerleşim birimlerini, buradaki insanlara verilen lakapları, insanların birbiriyle olan ticari münasebetlerini, sosyal yaşamlarını, ekonomik durumlarını, hukuki münasebetlerini içermekte ve şer`i mahkemeler hakkında önemli bilgiler vermektedirler. Bu nedenle Osmanlı tarihini açıklığa kavuşturmak için bu belgelerin günümüz Türkçesine çevrilmesi ve dikkatle incelenmesi gerekmektedir. Tezimiz 99 numaralı Ayıntab şer`iye sicilidir. Sicil H. 1139-1159 / M. 1727-1746 yıllarını kapsamaktadır. Toplam 192 sayfadan oluşan bu sicil defterinde 88 idari ve 135 adet de hukuki içerikli olmak üzere toplam 223 adet belge bulunmaktadır. Defter iki taraflı kullanılarak bir tarafına hüccet, i`lâm, vakıf gibi hukuki içerikli belgeler diğer tarafına ise arz-ı hâl, nişan-ı şerif, ferman ve buyuruldu gibi idari içerikli belgeler kayıt altına alınmıştır. Söz konusu sicil defterinin çevirisi sayesinde Ayıntab?ın sosyal, siyasi, ekonomik, idari, mali, hukuki vs. durumuna ilişkin somut bilgilerin yanı sıra, Osmanlı tarihine ışık tutacak bilgilere de ulaşılmıştır. 1727-1746 yılları arasında Maraş vilayetine bağlı olan Ayıntab, vergi geliri bakımından Osmanlı devleti için önemli bir sancaktır. Vergilerin kanunlara uygun şekilde, eksiksiz ve fakirleri incitmeden toplanmasının istenmesi sosyal devlet anlayışının göstergesidir. Ayıntabın ekonomik faaliyetleri tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Yahudi, Boşnak, Kürt, Ermeni, Arap ve Türklerin bir arada yaşaması huzurlu bir ortamın olduğunun kanıtıdır. Genel olarak, merkezi otoritenin korunmaya çalışıldığına ve merkez ile taşra arasında güçlü ilişkiler kurulduğuna şahit olunmuştur.



Anahtar Kelimeler: Şer'iye Sicili, Osmanlı Devleti, Ayıntab

Abstract:
Judicial records are one of the most important document of Ottomon history. The judicial records contain so valueble  information about Ottoman Empire in lots of fields, military, legal, economical, religious and administrative. The records comprise old accommodation units; nicknames, which are given to that place?s people; commercial relationships, social lives, economical conditions and legal relationships between people who live there.  Therefore, in order to clarify Ottoman history, these documents need to been translated into Turkish and analyzed attentively. The study of 99 numbered Ayıntab Judicial record contains Hijrah or L.C. 1139-1159 / A.D. 1727-1746, 99 numbered Ayıntab Judicial record is 192 pages. There are 88 administrate  document  and 135 legal document in the volume. The study was written using both sides of 99 numbered Ayıntab Judicial record. Records were kept on both sides of the register. On the first side,  legal documents as judicial entitlement, verdict, charitable foundation were recorded and on the other side, administrative documents as petitions, buyuruldu and fırman were recorded. By the translation of this document, we have introduced detailed information about Ayıntab and the Ottoman Empire in lots of fields social, political, economic, administrative, financial and legal structure. Ayıntap which belongs to Maraş between 1727-1746 years, is an important district in terms of income tax for Ottoman state. Because the tax is collected complete, kindly and as proper law, Ottoman state is a social state. Economy activity of Ayıntab occurs out by agriculture and stockbreeding. The together livings of Jews, Bosnians, Kurds, Armenians, Arabians and Turks show to be a peaceful atmosphere in Ottoman state. Generally, central authority was attempted to protect and was established powerful relationship between central and jerkwater town.



Key Words: Sheria Records, Ottoman Empire, Ayıntab