Üniversiteye farklı sınav türleri ile hazırlanan öğrencilerin stresle başa çıkma tarzlarının incelenmesi
Overcoming methods of university applicants against exam stress regarding various exam types
Yazar: NUMAN AKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA VURAL
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Spor = Sports
Dizin: Lise öğrencileri = High schools students ; Spor = Sports ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Yetenek sınavları = Ability examination ; Üniversite giriş sınavları = University entrance examinations

Özet:
Bu araştırma, Ağrı ilinde üniversiteye farklı sınav türleriyle hazırlanan yani özel yetenek sınavıyla ve yks ile sınavlara giren öğrencilerin stresle başa çıkma durumlarının bazı demografik değişkenler açısından incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Araştırmada eğitim ve spor bilimleri alanında sıklıkla kullanılan görgül (gözleme dayalı) araştırma modellerinden  ''Tarama Modeli'' kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Ağrı il merkezinde eğitim gören lise son sınıf ve mezun olmuş öğrenciler oluşturmuştur. 
Araştırmanın örneklem grubunu ise, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında özel yetenek kurslarına (Resim İş Eğitimi, Müzik Eğitimi ve Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu) hazırlanan 108'i erkek, 74'ü kadın 182 ve Ağrı ilinde yaşayıp YKS ile merkezi yerleştirme sonucu öğrenci alan diğer bölümlere hazırlanan 95 erkek, 73 kadın olmak üzere 168; toplamda 353 üniversite öğrencisi adayı oluşturmuştur. Çalışmada, araştırmacı tarafından geliştirilen 'Kişisel Bilgi Formu' ve Lazarus ve Folkman (1987) tarafından geliştirilen ve Şahin ve Durak (1995) tarafından Türkçe'ye uyarlaması yapılan 'Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği' veri toplama aracı olarak kullanılmıştır.
Verilerin analizinde betimsel istatistiklerden frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve çoklu karşılaştırma testlerinden (Scheffe, Gabriel, Tamhane, Dunnet's C) kullanılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyesi ise 0.05 olarak belirlenmiştir.
Araştırma sonucunda, Demografik değişkenlere bakıldığında cinsiyete göre anlamlı farklılıkların tespit edildiği, sınav türleri değişkeninde ise stresle başa çıkmada tarzlarında anlamlı farklılıkların olduğu, katılımcıların anne ve baba eğitim durumları incelendiğinde yine anlamlı farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Yine demografik değişkenlerden gelir düzeyi, haftalık çalışma süresi ve ebeveynlerin ilgi durumlarında ise stresle başa çıkma tarzlarının anlamlı şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Başka bir değişken olan öğrencilerin yaşadıkları yerde ise anlamlı farklılıkların olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar kelimeler: Üniversite sınavı, özel yetenek, stres, spor, stresle başa çıkma.

Abstract:
The aim of this study is to examine the students' overcoming methods against exam stress by analyzing different types of examinations like Special Talent Test and Examination of Higher Education Institutions (YKS) in Ağrı province. Several demographic variables were examined in this study.
In the study, survey model, which is one of the empirical (observation based) research models, and is frequently used in the field of education and sports science was used. The universe of the study consists of last grade high school students and graduate students who study in Ağrı city center. The sampling of the study has total 353 university applicants and two main groups who prepare for exams in 2017-2018 period: First group consists of special talent tests takers who prepare for painting training, music training and physical education and sports high schools). This group consists of 108 males, 74 females and total 182 applicants. Second group consists of 95 males and 73 females and total 168 members who prepare for YKS exam. "Personal Information Form" which was developed by researcher and "Coping Styles Against Stress" scale of Lazarus and Folkman (1987) and adapted to Turkish by Şahin and Durak (1995) were used as data collection tools in this study.
In the analysis of data, samples of descriptive statistics like frequency, arithmetic mean, standard deviation, t test, and one-way analysis of variance (ANOVA) were used. Also multiple comparison tests like Scheffe, Gabriel, Tamhane and Dunnetsels C. were used. The significance level was determined as 0.05.
Results of the research regarding demographic variables reveals; there are significant differences according to gender, there are significant differences in coping methods with stress according to exam types, there are significant differences regarding parents' education levels. When the income level, weekly working hour(s), place of residence and parent interest are examined; the methods of coping with stress differs significantly either. 

Key words: university exam, special ability, stress, sport, coping with stress