İstanbul ili Pendik ilçesindeki mevcut ilkokul binalarının mekan koşullarının incelenmesi
The investigation of space conditions of existing school buildings in Istanbul province, Pendik district
Yazar: ALAATTİN DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH KADAYIFÇI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yapı Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Teknik Eğitim = Technical Education
Dizin: 4+4+4 eğitim sistemi = 4+4+4 education system ; Anaokulları = Kindergartens ; İlkokul çocukları =   ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İlkokullar = Primary schools ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, 2012 yılında ilköğretim okullarında sistem değişikliğine gidilerek daha önceden sekiz yıl (5+3 şeklinde) olan zorunlu temel eğitim sistemi kaldırılmış, bunun yerine 11 Nisan 2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6287 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile kamuoyunda 4+4+4 eğitim sistemi olarak bilinen 12 yıllık zorunlu temel eğitim sistemi getirilmiştir. Eğitim sisteminin 4+4+4 şeklinde kademeli ve zorunlu olarak 12 yıla çıkartılması sonucunda daha önceden aynı eğitim mekânlarını kullanmak durumunda kalan ilkokul ve ortaokul öğrencileri sistem ve mekân bakımından birbirlerinden ayrıştırılmışlardır. Yeni gelen bu sistemle birlikte daha önceden aynı eğitim mekânlarında birlikte okumak zorunda kalan ilkokul ve ortaokul öğrencileri 4+4+4 eğitim sistemiyle birlikte farklı eğitim mekânlarında eğitim-öğretim görmeleri ve eğitim mekânlarını sadece kendi yaş gruplarıyla kullanma imkânı bulmuşlardır. Bu sistem değişikliğiyle birlikte Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ve hali hazırda temel eğitim amaçlı kullanılan ilkokul binalarının belirli mekânsal özelliklere sahip olması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Özellikle öğrencilerin yaş grupları ve fiziksel özellikleri dikkate alınarak oluşturulan ve ilkokullar ile ortaokulları birbirinden mekânsal olarak ayıran yeni eğitim sisteminde, ilkokul öğrencileri için elverişsiz olan eğitim yapılarının, ilkokul öğrencilerinin fiziksel özelliklerine göre yeniden düzenlenmesi ve nitelikli eğitim ortamlarının oluşturulması hedeflenmiştir.
Bu çalışma ile temel eğitim-öğretim faaliyetlerinin yürütülmesi için vazgeçilmez bir unsur olan ilkokul binalarının, Milli Eğitim Bakanlığı'nın eğitim sistemindeki değişiklikle birlikte, belirlemiş olduğu eğitim yapıları asgari tasarım standartlarına uygunluğu araştırılmıştır. Bu amaçla İstanbul ili Pendik ilçesinde bulunan ve Pendik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından belirlenen ve araştırma izni verilen 15 ilkokulda araştırma ve inceleme çalışması yapılmıştır. Bu araştırma kapsamında ilkokul binalarının mekânsal özellikleri, araştırmacı tarafından geliştirilen anket ve gözlem formu ile tespit edilmeye çalışılmıştır. 
Çalışma, araştırma kapsamındaki ilkokullar için, 2014-2015 öğretim yılında İstanbul ili Pendik ilçesinde eğitim-öğretim faaliyetini sürdürmekte olan ilkokulların yöneticilerinin vereceği bilgiler ve ilkokul binalarının mekânsal koşullarının anket ve gözleme dayalı olan teori çalışmasının yerinde yapılması ile sınırlandırılmıştır. Bu kapsamda ilkokul binalarının mekânsal özellikleri, dersliklerin, kütüphanenin, tuvaletlerin, koridorların ve merdivenlerin genişlikleri, pencerelerin ve kapıların boyutları, tuvalet ve lavaboların 6-10 yaş grubu çocukların kullanımına elverişliliğinin, Milli Eğitim Bakanlığı'nın eğitim yapıları asgari tasarım standartları kılavuzunda belirlemiş olduğu ölçülere uygunluğu araştırılmıştır.
Araştırma kapsamındaki ilkokullardan anket ve gözlem yoluyla toplanan veriler, Milli Eğitim Bakanlığı'nın eğitim yapıları asgari tasarım standartları kılavuzunda yer alan bilgi ve değerlere göre araştırmacı tarafından yorumlanarak şekil ve çizelgelerle karşılaştırmalar yapılarak değerlendirilmiştir. 
Araştırma sonucunda, ilkokul ve ortaokul binalarının 2012 yılından bugüne kadar geçen sürede tümüyle ayrıştırılamadığı, hala bazı ilkokul ve ortaokulların aynı binalarda eğitim-öğretim gördüğü, ilkokul ve ortaokul olarak ayrıştırılan ilkokul binalarının ise bazılarının Milli Eğitim Bakanlığı'nın eğitim yapıları asgari tasarım standartları kılavuzunda yer alan değerlere göre yetersiz olduğu belirlenmiştir. İlkokulların tamamına yakınında tuvaletlerin sayılarının yetersiz olduğu, okul bahçelerinin öğrenci sayılarına göre küçük olduğu tespit edilmiştir. İlkokul binalarının bazılarında engelli öğrenciler için gerekli olan engelli rampaları, engelli asansörleri ve engelli tuvaletlerinin bulunmadığı var olanlardan bazılarının ise yetersiz olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak ilkokul binalarının birçoğunun mekânsal standartlar açısından yeterli olmadığı, bundan sonra yapılacak ilkokul binalarının veya ilkokul binası olarak düzenlenecek eğitim yapılarının Milli Eğitim Bakanlığı'nın Eğitim Yapıları Asgari Tasarım Standartları 2015 yılı Kılavuzunda yer alan değerlere göre yapılması tavsiye edilmektedir.

Abstract:
In 2012, the system of elementary school was reformed by Ministry of National Education. In this perspective the former mandatory system which was consisted of 5+3 structure has been abolished by law no 6287. Instead of this, 12 year-compulsory schooling system has been legislated by law no 6287 which is named Elementary Education Law known as 4+4+4 in public opinion. As a result of approving the legal regulation in order to legislate 12 year-mandatory education system known as 4+4+4 which proceeds step by step, the students of primary and elementary school who had to use the same school buildings have been separate from each other in terms of system and space. The students of primary and elementary school had to use the same spaces before the new regulation. After the 4+4+4 education system had been adopted, the students had the chance of studying separate spaces with their own peers. As a result of these changes which effects the school buildings which is depended on Ministry of National Education and is already used with the aim of education comes up the needs of having some spatial characteristics. In particular, the new education system which is comprised of taking into consideration the ages groups of students and separates the primary and elementary school spaces is aimed to reshape classrooms which is not suitable for students of primary school according to students who have some physical features and build qualified education spaces.
In this thesis, the school buildings of primary education which are indispensable unit in order to keep educational and teaching activities have been investigated minimum standards of education structures which are adopted by Ministry of National Education. For this purpose, it has been conducted an investigation which is permitted and determined 15 schools buildings, which are located in Pendik District, İstanbul Province, by Pendik District Directorate of National Education. In the context of this investigation the spatial characteristics of primary school buildings have been tried to identify by using survey and observation form which is advanced by researcher. 
The theoretical investigation which is based on survey and observation has been limited by the researcher. The 15 primary school buildings of directors who are expected to answer the questions which have been asked. The school buildings in which are located İstanbul Province Pendik District keeps educational and teaching activities in 2014-2015 academic year. In this investigation, it has been investigated the spatial characteristics of buildings of primary schools which is determined in Minimum Design Standards for Educational Buildings by Ministry of National Education breadth of classrooms, libraries, toilets, corridors and stairs, dimensions of doors and windows whether they are suitable or not to be used them by the children ages 6-10.
The datas which are required by survey and observation from the schools have been interpreted and compared with the charts by the researcher according to standards which is included in minimum projection guideline which are determined by Ministry of National Education.
At the end of the investigation it has been detected that the primary and elementary school buildings are not separated from each other completely and educational and teaching are still kept in the sae building and some buildings are inadequate for teaching according to standards which are included in minimum projection guideline which is published by Ministry of National Education in the period of year from 2012 to 2015. It has been found that the number of toilets is insufficient in nearly all primary schools and school gardens are small when compared with the number of students. It has been found that there is not a disabled person platform, elevators and toilets in most of the school buildings and has been found to be inadequate where they are equipped with all. To sum up, most of the primary school buildings is insufficient in terms of standards of spatial and it is recommended that the primary school buildings which will be constructed or organized educational structures as primary school building have to be constructed according to Minimum Design Standards for Educational Buildings 2015 which is published by Ministry of National Education in the future.