Türkiye'de göç yönetiminde sivil toplum kuruluşlarının rolü
The role of non-governmental organizations in migration administration in Türkiye
Yazar: FATİH ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. NAZLI YÜCEL BATMAZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Tarihin her safhasında göç güzergahında bulunan Anadolu'da yer alan Türkiye zaman zaman hedef ülke, transit ülke ve kaynak ülke konumunda bulunmaktadır. Arap Baharı sonrasında Suriye'de başlayan olaylar neticesinde Nisan 2011'de 252 kişiyle başlayan Suriye kaynaklı göç akımı 2023 yılı itibarıyla 3.500.964 kişiye ulaşmıştır. Türkiye'ye aynı zamanda Afganistan'dan da yoğun göçler yapılmaktadır. Afgan düzensiz göçmen sayısı 2023 yılı Şubat ayı itibarıyla yaklaşık 120 bin kişidir. Yoğun göç akımı neticesinde 2013 yılında 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu yürürlüğe girmiştir. İlgili kanunda çeşitli şekillerde sivil toplum kuruluşlarına atıf yapılmış ve sivil toplum kuruluşlarının göç yönetimi ve politikaları sürecindeki önemi vurgulanmıştır. Bu çalışma sivil toplum kuruluşlarının göç yönetimi ve göç politikalarındaki rolünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araştırma modeli altında tekli durum çalışması yapılmıştır. Bu bağlamda Türkiye'de göçmen nüfusun yoğun olduğu illerde faaliyet gösteren Ankara merkezli 18 sivil toplum kuruluşunun temsilcileriyle yarı yapılandırılmış mülakat yapılmıştır. Elde edilen veriler MAXQDA2022 programıyla analiz edilmiştir. Çalışmanın kapsamına dahil edilen sivil toplum kuruluşları göç alanında faaliyet göstermekle beraber özellikle yoğun göçmen nüfus, uluslararası kuruluşların artan fon desteği ve 6458 sayılı kanunda sivil toplum kuruluşlarına yapılan vurgular sonucunda Türkiye'de "göç temelli sivil toplum kuruluşları"nın ortaya çıktığı görülmüştür. Ayrıca çalışmadaki sivil toplum kuruluşlarının göç yönetiminin politika yapım aşamasında etkilerinin çok sınırlı olduğu fakat sahada devletin taşra teşkilatı gibi etkin rol aldıkları, etkili olarak çalıştıkları ve kamu sektörünü destekledikleri görülmüştür.

Abstract:
Türkiye, located in Anatolia where is the place on the migration route at every stage of history, sometimes takes place in the migration process as a destination country, transit country and root country. As a result of the events that started in Syria after the Arab Spring, the migration flow from Syria, which started with 252 people in April 2011, reached 3,500,964 people as of 2023. There are also intense migrations to Turkey from Afghanistan. The number of Afghan irregular migrants is about 120 thousand as of February 2023. As a result of the intense migration flow, the Law on Foreigners and International Protection No. 6458 came into force in 2013. Non-governmental organizations were mentioned in various ways in the relevant law and their importance in the migration policy process was emphasized. In this study, a single case study was conducted under the qualitative research model. In this context, semi-structured interviews were conducted with representatives of 18 Ankara-based non-governmental organizations operating in provinces with a high migrant population in Turkey. The obtained data were analyzed with the MAXQDA2022 program. Besides the non-governmental organizations included in the scope of the study operate in the field of migration, it has been observed that "migration-oriented non-governmental organizations" have emerged in Turkey as a result of especially the intense migrant population, the increasing funding support of international organizations, and the emphasis on non-governmental organizations in Law No. 6458. In addition, it has been observed that the effects of the non-governmental organizations in the study of migration administration in the policy making process are very limited, but they take an active role in the field like the provincial organization of the state, work effectively, and support the public sector.