Hasta-hekim iletişiminin, hastaların sağlık okuryazarlığı düzeyi ile ilişkisi
The relationship of patient-physician communication and the health literacy of patients
Yazar: DURU MERGEN EFE
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ÖZÇAKAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerine kayıtlı hastaların sağlık okuryazarlığı düzeyini tespit etmek, hastaların perspektifinden hekimin hastayla olan iletişim kalitesini belirlemek, hasta-hekim iletişimiyle hastaların sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Yöntem: Evreni İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerine kayıtlı 18 yaş ve üzerindeki başvuran hastalar olan kesitsel analitik bir çalışmadır. Örneklem büyüklüğü; evreni bilinen örneklem hesaplama formülü kullanılarak, anlamlılık düzeyi %95, hata payı %5, prevalans %50 olarak en az 378 kişi olarak hesaplanmış ve 385 katılımcı analizlere dahil edilmiştir.
Dahil edilme kriterlerine uygun olan katılımcılara sosyodemografik veri anketi; Birinci Basamak Değerlendirme Ölçeği (PCAS), Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği -32 (TSOY-32) uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 24.0 programı kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların % 63,9'u kadın, % 69,9'u evli, % 36,1'i üniversite mezunu ve yaş ortalaması 41,63 ± 13,62 olarak bulunmuştur. Katılımcıların %34,8'inin sorunlu-sınırlı; %30,1'inin yeterli, %21,6'sının yetersiz ve %13,5'inin mükemmel sağlık okuryazarlığına sahip olduğu bulunmuştur. Hasta-hekim iletişiminin, yaş, eğitim durumu, medeni durum, meslek, gelir durumu gibi faktörlerin sağlık okuryazarlığı ile ilişkili olduğu bulunmuştur.
Sonuç: Hasta merkezli yaklaşımın artırılması ve hasta-hekim iletişiminin güçlendirilmesi önemlidir. Sağlık fakülteleri müfredatlarına iletişim dersleri eklenmeli, ayrıca tüm bireylere erken yaşlardan itibaren sağlık okuryazarlığını artırmaya yönelik eğitimler verilmelidir. Toplumun sağlık okuryazarlığını artırma görevi sadece hekimlere değil,  multidisipliner bir şekilde diğer kamu kurumlarına, medyaya, eğitimcilere bu konuda sorumluluklar verilmelidir.
Anahtar kelimeler: Birinci basamak, Hasta-hekim iletişimi, Sağlık okuryazarlığı

Abstract:
Aim: The aim of this study is to determine the health literacy level of the patients registered in Dokuz Eylül University Education Family Health Centers, to determine the communication quality of the physician with the patient from the perspective of the patients, and to examine the relationship between patient-physician communication and the health literacy of the patients.
Method: It's a cross-sectional analytical study whose population consists of patients aged 18 years and over who are registered to Izmir Dokuz Eylul University Education Family Health Centers. sample size; using the sample calculation formula of known population, the significance level was calculated as 95%, the margin of error 5%, the prevalence 50% as at least 378 people and 385 participants were included in the analysis.
Sociodemographic data questionnaire for participants who met the inclusion criteria; Primary Care Assessment Scale (PCAS), Turkish Health Literacy Scale -32 (TSOY-32) were applied. SPSS 24.0 program was used in the analysis of the data.
Results: 63.9% of the participants were female, 69.9% were married, 36.1% were university graduates, and the mean age was 41.63 ± 13.62. 34.8% of the participants were problematic-limited; It was found that 30.1% had sufficient, 21.6% insufficient and 13.5% excellent health literacy. Factors such as patient-physician communication, age, educational status, marital status, occupation, and income were found to be associated with health literacy.
Conclusion: It's important to increase the patient-centered approach and strengthen the patient-physician communication. Communication courses should be added to the curricula of health faculties, and all individuals should be given training to increase health literacy from an early age. The task of increasing the health literacy of the society should be given not only to physicians, but also to other public institutions, media and educators in a multidisciplinary manner in this regard.
Keywords: Primary care, Patient-physician communication, Health literacy