Türkiye'deki Paenibacillus larvae genotiplerinin tespit edilmesi ve farklı propolislerin bu genotipler üzerine antimikrobiyal etkisi
Determination of Paenibacillus larvae genotypes in turkey and antimicrobial effect of different propolis against these genotypes
Yazar: AYGÜN SCHİESSER
Danışman: PROF. DR. NEVİN KESKİN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Biyoloji = Biology ; Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Apis mellifera = Apis mellifera

Özet:
Dünyada insanlar tarafından en çok yetiştirilen faydalı böcek, Avrupa bal arısı Apis mellifera L.'dir. Bal arısı ürünlerinin ve arılar tarafından sağlanan polinasyonun dünya ekonomisindeki payı oldukça büyüktür. FAO istatistiklerine göre 2012 yılındaki bal üretiminin değeri 679,12 milyon dolardır. Ayrıca, birçok bitkinin meyve ve tohum oluşturması, arılarla polinasyona bağlıdır. 
Dünya çapındaki koloni sayısının, 2012 yılında 79,9 milyon olduğu tahmin edilmektedir. Dünya çapında, koloni sayısında meydana gelen düşüş, ciddi ekonomik kayba neden olmaktadır. Yetiştirilen arı populasyonlarını etkileyen; zararlılar, patojenler, pestisitler, iklim ve yetersiz arıcılık uygulamaları gibi birçok faktör bulunmaktadır. 
Bu faktörlerden en öldürücü olanlarından biri Amerikan Yavru Çürüklüğü (AFB) Hastalığı etkeni Paenibacillus larvae'dir. Paenibacillus larvae, bal arılarını etkileyen gram pozitif ve spor oluşturan bir bakteridir. Dirençli AFB suşlarının artması ve balda kalıntı oluşturması nedeniyle tedavi amacı ile antibiyotik kullanımı yasaklanmıştır. Bu nedenle, bilim adamları ile ar-ge firmaları AFB tedavisi için doğal bileşikleri bulma çabasındadır. 
Bu doktora çalışmasında, araziden toplanan örneklerden Paenibacillus larvae suşları izole edilmiş ve rep-PCR genotiplendirme yöntemi ile genotipleri belirlenmiştir. 14 propolis ekstraktının, 26 P. larvae izolatına karşı antimikrobiyal aktivitesi test edilmiştir.
Genotiplendirme çalışmaları sonucuna göre, Türkiye izolatlarında iki farklı genotip (ERIC I and ERIC II) tespit edilmiştir. Sonuçlar, tüm propolis ekstraktlarının P. larvae'ye karşı farklı derecelerde antimikrobiyal etkisinin olduğunu göstermektedir. Özellikle, sırasıyla Artvin, Muğla ve Bursa propolis örneklerinin oldukça yüksek etki gösterdiği tespit edilmiştir. 
Sonuç olarak, genotiplendirme çalışmaları ile AFB epidemiyolojisinin anlaşılması ve hastalıkla savaşmada yeni stratejiler belirlenmesine ışık tutulması amaçlanmaktadır. Ayrıca propolisin,  oldukça tehlikeli arı hastalıklarından biri olan AFB için alternatif bir tedavi yöntemi olabileceği ve bu bilgiler ışığında koruma, yönetme ve tedavi programları geliştirilebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The European honey bee Apis mellifera L. is the most commonly managed useful insect in the world. Products of the honey bee and pollination with honey bees have great share within global economy. According to FAO stats global value of honey production was 679,12 million USD in 2012. Also, fruit or seed set of many plants depend on honey bee pollination. 
The total number of managed honey bee colonies worldwide was estimated to be 79,9  million in 2012. Decline in colonies all over the world cause serious economic loss. There are several factors affecting the managed honey bee populations like pests, pathogens, pesticides, climate and poor beekeeping techniques.
One of the most lethal of these factors is Paenibacillus larvae, the agent of American Foulbrood disease. Paenibacillus larvae is a gram positive and spore forming bacteria that affects honey bee larvae. Due to increase of resistant AFB strains and residue problem in honey, it is restricted to use antibiotics for treatment. Therefore, scientists and Research & Development companies are seeking for natural compounds for AFB remedy.  
In the doctoral research, Paenibacillus larvae strains were isolated from field samples and their genotypes were determined by rep-PCR genotyping method. 14 propolis extracts were also tested for their antimicrobial activity against to 26 isolates of P. larvae.
According to genotyping studies, two different genotypes (ERIC I and ERIC II) were identified within Turkish isolates. Results showed that, all propolis extracts have antimicrobial effect against to P. larvae in different grades. Especially, Artvin, Muğla and Bursa propolis samples have shown higher effect respectively.
In conclusion, genotyping will provide new perspectives to understanding of epidemiology of AFB disease and identify new strategies against it. Also, propolis could be an alternative treatment for the most dangerous disease of honey bee and in accordance with these data, protection management and treatment programs could be created.