Üst çene arka grup dişsiz hastalarda görülen sinüs patolojilerinin konik ışınlı bilgisyarlı tomografi ve panoramik radyografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of sinus pathologies seen in maxillary posterior edentulous patients with cone beam computed tomography and panoramic radiography
Yazar: OĞUZHAN DEMİREL
Danışman: PROF. DR. CEMİLE ÖZLEM ÜÇOK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Maksilla = Maxilla ; Maksilla hastalıkları = Maxillary diseases ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus ; Paranazal sinüs hastalıkları = Paranasal sinus diseases ; Paranazal sinüsler = Paranasal sinuses ; Radyografi-panoramik = Radiography-panoramic ; Tomografi = Tomography

Özet:
Dental implantlar çeşitli nedenlerle dişlerini kaybetmiş hastalarda estetik ve fonksiyonun sağlanması için günümüzde oldukça yaygın olarak kullanılmaktadır fakat yetersiz kemik yüksekliği implant işlemi öncesi sinüs augmentasyonunu zorunlu kılmaktadır. Maksiller sinüs augmentasyonu öncesinde sinüste bulunan patolojiler, akut sinüzit gelişimine ve augmentasyon ya da implant uygulamalarının başarısızlıkla sonuçlanmasına neden olabilmektedir. Osteomeatal kompleks frontal, maksiller ve ön etmoid hava boşlukları için ortak bir drenaj yolu oluşturmaktadır. Son yıllarda yapılan çalışmalar bu bölgenin önemine dikkat çekmekte ve bu bölgenin obstrüksiyonunun sinüs hastalıklarının gelişiminde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Bu çalışmada maksilla posterior bölgedeki  kret yüksekliği ve kronik sinüs patolojileri arasında bir ilişki bulunup bulunmadığı, osteomeatal kompleks boşluklarında görülen varyasyonların  maksiller sinüs kronik hastalıklarında etkisinin araştırılması ve sinüse ait patolojilerin değerlendirilmesinde panoramik radyografi ve konik ışınlı bilgisayarlı tomografinin karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Çalışma için maksiller posterior grup dişleri ağızda bulunmayan 200 hastaya ait CBCT görüntüleri retrospektif olarak incelendi. Kret yükseklikleri, paranazal sinüslerde patoloji varlığı ve osteomeatal bölgede bulunan anomaliler kaydedildi. Ayrıca iki farklı gözlemci tarafından hastaların panoramik radyografları incelendi ve bu yöntemin patolojilerin belirlenmesinde etkinliği değerlendirildi. Değerlendirilen 400 sinüsün 243'ünde (%60,8) patoloji tespit edildi. Sağ premolar bölge dışında değerlendirilen diğer üç bölgede azalmış kret yüksekliği ile patolojilerin görülme sıklığı arasında anlamlı ilişki tespit edildi. Osteomeatal bölgede görülen anomaliler ile sinüs hastalıkları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. Panoramik radyografi tekniği sağ bölgede ortalama % 57,1 sensitif, % 62 spesifik ve % 60,2 geçerli bir yöntem olarak bulgulandı. Sol bölgede panoramik radyografi tekniği ortalama % 63,5 sensitif, % 68,6 spesifik ve % 65,7 geçerli bir yöntem olarak gözlendi. Sonuç olarak, azalmış kret yüksekliğinin sinüs patolojilerine etkisini tespit etmek amacıyla, prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. Osteomeatal bölgede gözlenen anomalilerin ise, anomalinin boyutlarını da içerecek çalışmalarla değerlendirilmesi, bu anomalilerin sinüs patolojilerine etkisini belirleyecektir. Panoramik radyografi tekniğinin maksiller sinüs hastalıklarının teşhisinde etkinliğini belirlemek için, standardize edilmiş panoramik radyograflarla yapılacak ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Dental implants are recently frequently used to supply aesthetics and function for patients who lost their teeth because of various reasons but inadequate bone height makes sinus augmentation procedure necessary before implant procedure. Pathologies that are resident in the sinuses before sinus augmentation procedure may lead to acute sinusitis and failure of augmentation or implant procedure. Osteomeatal complex is a comman dreinage pathway for frontal, maxillary and anterior ethmoid air cells. Recent studies have pointed out the importance of this area and have shown that obstruction of this area have an important role in the development of sinus diseases.  In this study our purpose is to define if there is a relationship between maxillary posterior crest height and chronic sinus pathologies, to research the effect of osteomeatal complex variations in chronic maxillary sinus pathologies and to compare panoramic radiography and cone beam computed tomography in the evaluation of this pathologies. For this study, CBCT scans of 200 patients whose maxillary posterior teeth were lost was investigated retrospectively. Residual ridge heights, existence of pathologies in the paranasal sinuses and anomalies of the osteomeatal region were recorded. Also, panoramic radiographs of the patients were examined by two seperate observers and  capability of this techique on diagnosis of these lesions was evaluated. Pathologies were evident in 243 (%60,8) of the investigated 400 sinuses. There was a relationship between decreased ridge height and the lesion frequency in three areas except right premolar area. No statistically significant relationship was found between osteomeatal complex anomalies and sinus diseases. Panoramic radiography was % 57,1 sensitive, % 62 specific and % 60,2 valid technique in the right area. For the left area this technique was % 63,5 sensitive, % 68,6 specific and % 65,7 valid. In conclusion, there is a need for prospective studies to define the effect of decreased ridge height on sinus pathologies. Studies including the dimensions of the anomaly will determine the influence of osteomeatal complex anomalies on sinus pathologies. Further researchs with standardized panoramic radiographs are required to determine the capability of the panoramic radiographs in the diagnosis of maxillary sinus diseases.