İlkokul eğitim programına uygun doğal afetler konulu harita içerikli materyal geliştirme
Developing materials with map content on natural disasters related to the primary school education program
Yazar: MUSTAFA HALİK
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY BUĞDAYCI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Harita Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Afet bilinci = Disaster awareness ; Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Kartografi = Cartography

Özet:
Dünyada ve ülkemizde meydana gelen orman yangınları, heyelan, deprem, taşkın, sel gibi doğal afetlere mücadele, afet yönetiminin en önemli konularından birisidir. Afet yönetiminin ana evreleri olan risk yönetimi ve kriz yönetimi kapsamında tahmin ve erken uyarı, hazırlıklı olma, müdahale ve iyileştirme alanlarında önemli mücadeleler verilmektedir. Afetlere hazırlıklı olmak afetlerin yıkıcı etkilerinden korunmak için afet farkındalığının oluşturulması afet öncesi, anı ve sonrasında yapılması gerekenler konusunda çeşitli bilgiler verilerek toplumun bilinçlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Çocuklar, afete karşı toplumun en savunmasız bireyleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Afet yönetimi ve afet riskini azaltma stratejilerinin en önemli parçalarından biri afet bilincinin artırılmasıdır. Bu süreçte çocukların öğrenme ihtiyaçlarına uygun eğitici materyallerin tasarlanması ve geliştirilmesi oldukça etkilidir. Afet farkındalığı ve afet bilincinin oluşturulmasında harita içerikli materyaller öğrenme becerisine katkı sağlamaktadır.
Tez kapsamında afet bilinci ve afet farkındalığı kazanma sürecine katkı sağlayacak temel eğitim müfredatında yer alan afet içerikli konuları desteklemek amacıyla deprem, taşkın, çığ, heyelan, orman yangını olmak üzere beş afet için materyaller geliştirilmiştir. Sözü edilen afetlerle ilgili bilgilerin yer aldığı materyaller haritalarla desteklenerek ülkemizde yaşanılan afetlerin konumsal gösterimi çocukların yaşı ve bilişsel gelişimleri dikkate alınarak tasarlanmıştır. Tasarlanan materyallerin etkin kullanımını ölçmek üzere 161 öğrencinin katılımı ile deneysel bir çalışma yapılmış, elde edilen sonuçların öğrencilerin başarı düzeyini %15,5 oranında arttırdığı belirlenmiştir.

Abstract:
Fighting against natural disasters such as forest fires, landslides, earthquakes, floods, etc. that occur in the world and in our country is one of the most important issues of disaster management. Within the scope of risk management and crisis management, which are the main phases of disaster management, important struggles are being waged in the areas of prediction and early warning, readiness, intervention and recovery. It is aimed to be prepared for disasters, to raise disaster awareness in order to be protected from the devastating effects of disasters, and to raise public awareness by providing various information about what to do before, during and after a disaster.
Children emerge as the most vulnerable members of society against disasters. One of the most important parts of disaster management and disaster risk reduction strategies is increasing childrens sensitivity and disaster awareness. In this process, designing and developing educational materials suitable for children's learning needs is very effective. Materials containing maps contribute to disaster awareness and learning skills in creating disaster awareness.
Within the scope of the thesis, materials have been developed for five disasters: earthquake, flood, avalanche, landslide and forest fire, in order to support disaster-related topics in the basic education curriculum that will contribute to the process of gaining disaster awareness. Materials containing information about the mentioned disasters are supported by maps and the spatial representation of the disasters experienced in our country is designed by taking into account the age and cognitive development of children. An experimental study was conducted with the participation of 161 students to measure the effective use of the designed materials, and it was determined that the results obtained increased the success level of the students by 15.5%.