Yeni bir hukuk paradigması için küresel yeryüzü anayasacılığı
Global environmental constitutionalism for a new paradigm of law
Yazar: RANA GÖKSU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ULAŞ KARAN
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa = Constitution ; Anayasacılık = Constituonalism ; Yeryüzü Anayasacılığı = Environmental Constitutionalism ; Çevre etiği = Environmental ethic

Özet:
Bu çalışma modern hukuk sistemlerini dönüştürme gücünü haiz bir anayasacılık akımı olarak Küresel Yeryüzü Anayasacılığı'nı ele almaktadır. Ekonomik ve politik kaygılarla uluslararası çevre hukukunun sunduğu etkisiz çözümlere karşı Küresel Yeryüzü Anayasacılığı, akım olmasının da etkisiyle zihniyete işaret etmektedir. İlk bakışta ekolojik krizleri önleme ve çözme noktasında uluslararası çevre hukukuna bir alternatif gibi görünen Küresel Yeryüzü Anayasacılığı, esasında yeni bir hukuku anlatan dili ve zihniyeti yaratmayı hedeflemektedir. Bu ise yüzyıllardır beşeri sistemlerin insanı yücelterek diğer varlıkları yok sayan anlayışına karşı yeni bir hukuk paradigması demektir. Küresel Yeryüzü Anayasacılığıyla, hak sahipliğini insana ve canlıya indirgeyen, ve sadece tek taraflı faydayı gözeten özne-nesne ilişkisi üzerine kurulu günümüz hukukunun değerleri sorgulanmaktadır. 

Çalışmada ulusal ve uluslararası gelişmeler değerlendirilerek; antroposantrik uluslararası toplantılara alternatif Doğa Ana'nın Hakları Dünya Halkları Konferansı ele alınmış, Buen Vivir ve Pachamama gibi yerli değerlerini anayasal düzeyde tanıyan ve yerel modellere imkan yaratan Ekvador ve Bolivya Anayasaları çevre hukuku anlayışına karşı incelenmiştir. Doğanın karşılıklı etkileşime dayanan ağlar bütünü olmasından hareketle, her bir varlığın kendi tekilliklerinden kaynaklanan özgün haklarıyla gözetildiği yeni bir hukuk paradigmasının yaratılabilmesi için bir araç olarak anayasal düzenlemelerin uygunluğu değerlendirilmiştir. 

Nihayetinde Ekvador Anayasası'nın uygulamasından ve Doğa Ana'nın Hakları Dünya Halkları Konferansı akabindeki gelişmelerden anlaşılmaktadır ki; düzenlemelerin ve anayasal nitelendirmelerinin ötesinde, sürekli değişime açık, her türlü varlıksal hiyerarşiyi ortadan kaldıran ve çeşitliliğin bütünlüğüne dayanan bilincin yaratılması ve bu zihniyetin pratiğe yansıtılması esas olandır. Bu nedenle, Küresel Yeryüzü Anayasacılığı'nın perspektifi insanın doğayla kurduğu ilişki biçimlerini, yerleşmiş kabulleri ve kavramları belli bir farkındalık yoğunluğu içinde tartışmaya açarak hukukun dönüştürülmesi bakımından önemli katkılar sunabilmektedir.

Abstract:
This study is based on Global Environmental Constitutionalism which includes the power to transform modern legal systems. At first, it seems to be an alternative to international environmental law for preventing ecological crises by creating a language to explain the new law and change our legal mindset. This would establish a new paradigm of law opposed to the traditional legal systems that tend to ignore other entities. This paper examines the lack of legal rights of other entities and discusses the values of current law based on the relationship between subject and object for unilateral benefit.

Rather than taking a conventional environmental law focus, this study examines the World People's Conference on Climate Change and the Rights of Mother Earth as an alternative to anthropocentric conferences, furthermore, the Ecudorian and Bolivian Constitutions, which recognise Buen Vivir and Pachamama. The suitability of constitutional regulations has been appraised as a tool for the creation of new law paradigm which protects each entity because of their uniqeness.

Ultimately, the implacation of the Ecudorian Constitution, developments following the World People's Conference on Climate Change and the Rights of Mother Earth indicate that constitutional regulations and the definition of the creation of consciousness, remove every type of existential hierarchy and rely on the integrity of diversity; the reflection of this consciousness into practice is essential. Therefore, the perspective of Global Environmental Constitutionalism is able to offer a significant contribution to the transformation of law by bringing the forms of relationship bewteen human and nature.