Sınıf öğretmenlerinin fen öğretimi özyeterlik inançları ile eğitim programı okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between primary school teacher's science teaching self-efficacy beliefs and curriculum literacy
Yazar: İSMAİL ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CELAL BOYRAZ
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu tezin temel amacı, sınıf öğretmenlerinin fen öğretimi özyeterlik inançları ile eğitim programı okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu araştırmada, nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli benimsenmiştir. Araştırmanın hedef evreni Bursa ili Orhangazi ve Gemlik ilçelerinde görev yapan 449 sınıf öğretmenidir. Bu evrenden kolay örnekleme yöntemine göre seçilen sınıf öğretmenleri araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Örneklem, ilkokul öğretmenleri arasından rastgele demografik özelliklere sahip bireylerden oluşmaktadır. Araştırma verileri Gözüm ve Güneş (2018) tarafından geliştirilen fen öğretimi özyeterlik ölçeği ile Bolat (2017) tarafından geliştirilen eğitim programı okuryazarlığı becerileri ölçeği ile toplanmıştır. Ölçme araçlarının çalışma evrenine uygulanması sonucunda elde edilen dağılım normallik göstermediği için ikili grup karşılaştırmalarında Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. Ayrıca fen öğretimi özyeterlik inancı ile eğitim programı okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi belirlemek için ise Sperman Brown Sıra Farklar Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular değerlendirildiğinde hem eğitim programı okuryazarlığı hem de fen öğretimi özyeterlikleri üzerinde cinsiyet, deneyim ve sınıf mevcudu değişkenlerinin anlamlı bir farklılık oluşturmadığı görülmüştür. Bununla birlikte eğitim programı okuryazarlığı ile fen bilileri özyeterlikleri arasında pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Araştırma neticesinde önemli görülen öneriler şu şekildedir: öğretmenlerin eğitim programı okuryazarlığı ve özyeterlik inançlarını daha objektif bir şekilde değerlendirmek için gözlem ve derinlemesine görüşme teknikleri kullanılabilir, farklı coğrafi bölgelerden, okul türlerinden ve demografik özelliklere sahip daha geniş ve çeşitlendirilmiş örneklemler kullanılarak elde edilen verilerin genellenebilirliği artırılabilir.

Abstract:
The main objective of this thesis is to examine the relationship between elementary school teachers' self-efficacy beliefs in science teaching and their curriculum literacy. In this research, a correlational survey model, one of the quantitative research designs, was adopted. The target population of the study consists of 449 elementary school teachers working in the Orhangazi and Gemlik districts of Bursa province. From this population, a sample of elementary school teachers was selected using the convenience sampling method. The sample comprises individuals with random demographic characteristics among elementary school teachers. Research data were collected using the Science Teaching Efficacy Beliefs Scale developed by Gözüm ve Güneş (2018) and the Curriculum Literacy Skills Scale developed by Bolat (2017). Since the distribution of the data obtained from the application of these measurement tools to the study population was not normal, the Mann-Whitney U Test was used for binary group comparisons. Additionally, the Spearman-Brown Rank-Order Correlation Coefficient was used to determine the relationship between science teaching self-efficacy beliefs and curriculum literacy. When the findings obtained from the research were evaluated, it was found that gender, experience, and class size variables did not create a significant difference in both curriculum literacy and science teaching self-efficacy. However, a positive and moderate relationship was found between curriculum literacy and science teaching self-efficacy. The following are considered important recommendations based on the research: observation and in-depth interview techniques can be used to evaluate teachers' curriculum literacy and self-efficacy beliefs more objectively. Furthermore, using larger and more diversified samples with different geographic regions, types of schools, and demographic characteristics can enhance the generalizability of the findings.