Hemşirelerde ücret tatmininin sendikal algı ve sendikal beklentiye etkisi
The effect of salary satisfaction in nurses on union perception and union expectation
Yazar: SALİH TOSUN
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇE CEREV
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Sosyal Politika Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Algı = Perception ; Beklentiler = Expectations ; Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Memur sendikacılığı = Public servants union ; Piyasa ücret araştırması = Market wage research ; Sendikalar = Unions ; Ücret = Wage ; Ücret doyumu = Wage satisfaction

Özet:
Bu çalışma, hemşirelerde sorunlu bir alan olarak görülen ücreti konu alarak, ücret tatmininin sendikal algı ve sendikal beklentiyle olan ilişkisini ve etkisini incelemektedir. Bu çalışmada, hemşirelerin ücret tatmini ölçülmüş, sendika yöneticilerinin bakış açılarıyla hemşirelerin çalışma hayatı ve ücret sorunları, sendikal algı ve beklentileri değerlendirilmiştir. Çalışmanın amaçları ve varsayımları Sosyal Değişim Kuramına dayandırılmış ve bu kuram ışığında geliştirilmiştir. Bu çalışma, hemşirelerin ücret tatmin düzeylerinin artırılması için sendikaların önemi konusunda karar vericilere ve sağlık yöneticilerine önemli bir perspektif sunmaktadır.
Araştırma nicel ve nitel tekniklerin ışığında karma yöntem desenlerinden paralel yakınsayan desenle gerçekleştirilmiştir. Araştırma 2022-2023 yılları arasında Balıkesir'de yürütülmüştür. Nicel araştırmanın evrenini Balıkesir'de 3. basamak 3 eğitim araştırma hastanesinde çalışan 1250 hemşire oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi G Power yazılım programında post hoc güç analizi için 0.47 etki büyüklüğü, %5 hata payı ile varyans analizi için 0.89 güç ile 210 hemşire yeterli bulunmuştur. Araştırmanın nitel kısmı sağlık hizmetlerinde faaliyet gösteren kamu sendikaları yönetici ve yetkilileri üzerinden amaçlı örnekleme yönteminin tipik örnekleme türüne göre 15 sağlık çalışanı sendika yetkilisi ile yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle gerçekleştirilmiştir. 
Nicel araştırmanın veri toplama aracı olan ölçek, dört bölümden meydana gelmiştir. Birinci bölüm demografik değişkenlere yönelik önermeler, ikinci bölüm ücret tatmin ölçeği, üçüncü bölüm sendika algısı ölçeği ve dördüncü bölüm sendikal beklenti ölçeği şeklindedir. Araştırmanın verileri SPSS 26.0 programında analiz edilmiş, verilerin çözümlenmesinde sayı, yüzdeler, bağımsız gruplarda t testi ve One Way ANOVA Testleri ve farklılıkların nedeni için Tukay Post Hoc testi uygulanmıştır. Değişkenlerin ilişkisinin incelenmesi için Pearson korelasyon katsayısı kullanılmış, değişkenlerin etkisi için Linear regresyon analizi uygulanmış anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Nitel Araştırmada elde edilen verilerin transkripsiyonunda ve analizinde MAXQDA 2020 nitel analiz programı kullanılmış içerik analizi uygulanmıştır. Araştırma bulgularının sunumunda kod-alt kod hiyerarşi modelleri, alt kod istatistiği, kod matrisi, kelime bulutları ve tablolarda (n, f, % gibi) nicel veriler den faydalanılmıştır. 
Nicel analiz sonucunda hemşirelerin ücret tatmininin sendikal algı (r = ,383; p <.001) ve sendikal beklenti (r = ,246; p <.001) ile arasında zayıf düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sendikal algı ile sendikal beklenti (r = ,513; p <.001) arasında orta düzeyde pozitif yönde ilişki olduğu saptanmıştır. Hemşirelerin ücret tatmin düzeyleri tek başına sendika algılarının %14,7'sini ve sendikal beklentilerinin %6'sını açıklamaktadır. Sendikal algıları tek başına sendikal beklentilerinin %26,3'ünü açıklamaktadır. Nitel analiz sonucunda bulgular ücret ve çalışma hayatı sorunları, sendika algısı, sendikal beklenti şeklinde 3 ana tema da toplanmıştır. Araştırma sonucuna göre ücret yetersizliği, ücret adaletsizliği, sendikal, meslekle ve işyeriyle ilgili sorunların yoğun olduğu; hemşirelerin sendika algılarının olumsuz olduğu, sendikalardan beklentilerinin ücret, sosyal, sendikal, mesleki ve çalışma alanıyla ilgili yüksek oranda ve çeşitlilik gösterdiği bulunmuştur.
Sonuç olarak ücret tatmini ve sendikal algılarının olumlu yönde artırılması ve sendikal beklentilerinin karşılanması; çalışanların işlerine bağlılıklarını, performanslarını ve iş hayatındaki memnuniyetlerinin artmasına yardımcı olur. Bu çalışma hemşireler için ücret tatminin önemini vurgularken ücret tatmin düzeylerinin sendikal algı ve beklentilerini etkilediğini göstermiştir.

Abstract:
This study examines the issue of wages, which is considered a problematic area for nurses, focusing on the relationship and impact of wage satisfaction with union perception and union expectations. In this study, nurses' wage satisfaction was measured, and the perspectives of union leaders were evaluated regarding nurses' work life and wage issues, union perception, and expectations. The objectives and assumptions of the study were based on the Theory of Social Change and developed in light of this theory. This study provides decision-makers and healthcare managers with an important perspective on the importance of unions in increasing nurses' wage satisfaction levels.
The study was conducted using a parallel convergent design of mixed method patterns in the years 2022-2023 in Balıkesir. The population of the quantitative research consisted of 1250 nurses working in three tertiary education research hospitals in Balıkesir. The sample size for the research was determined as 210 nurses with 0.47 effect size for post hoc power analysis in G Power software program and 0.89 power for variance analysis with 5% margin of error. The qualitative part of the research was conducted with purposive sampling method on 15 healthcare union officials and managers through semi-structured interview technique.
The scale used for data collection in the quantitative research consists of four parts. The first part includes propositions regarding demographic variables, the second part is the salary satisfaction scale, the third part is the union perception scale, and the fourth part is the union expectation scale. The data of the research were analyzed using SPSS 26.0 program, and number, percentages, independent samples t-test and One Way ANOVA Tests were applied for analyzing the differences and Tukay Post Hoc test was applied to determine the reason for the differences. Pearson correlation coefficient was used to examine the relationship between variables, and Linear Regression Analysis was applied to determine the effect of variables, and a significance level of p<0.05 was taken. MAXQDA 2020 qualitative analysis program was used for transcription and analysis of data in the qualitative research, and content analysis was applied. In presenting the research findings, code-subcode hierarchy models, subcode statistics, code matrix, word clouds, and tables (using n, f, %, etc. for quantitative data) were utilized.
According to the quantitative analysis, a weak positive significant relationship was found between nurses' salary satisfaction and their union perception (r = ,383; p <.001) and union expectation (r = ,246; p <.001), and a moderate positive relationship was found between union perception and union expectation (r = ,513; p <.001). Nurses' salary satisfaction levels alone explain 14.7% of their union perception and 6% of their union expectations. Union perception alone explains 26.3% of union expectations. In the qualitative analysis, the findings were grouped into three main themes: work-related problems and salary, union perception, and union expectation. The research indicates that there is a high concentration of problems related to insufficient and unfair salaries, as well as problems related to unions, profession, and workplace. Nurses' union perception is negative, while their expectations from unions are high in terms of salary, social, union, professional, and work-related aspects.
Ultimately, increasing wage satisfaction and improving perceptions of unionization, as well as meeting the expectations of unions, can help increase employees' job commitment, performance, and satisfaction in the workplace. This study highlights the importance of wage satisfaction for nurses and demonstrates that wage satisfaction levels impact perceptions and expectations of unionization.