HIV ile enfekte hastalarda antiretroviral tedavi öncesi ve sonrası kardiyovasküler hastalık riskinin değerlendirilmesi
Evaluation of cardiovascular disease risk in HIV-infected patients before and after antiretroviral therapy
Yazar: ALİ GÖLCÜ
Danışman: UZMAN GÜLŞEN YÖRÜK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: AIDS = AIDS ; Antiretroviral ajanlar = Anti-retroviral agents ; HIV = HIV ; HIV enfeksiyonları = HIV infections ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Retrovirüsler = Retroviridae ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Amaç: HIV enfekte hastalarda kardiyovasküler hastalıklar (KVH) önemli bir morbidite ve mortalite nedeni haline gelmektedir. Çalışmamızda tanı anında hastalarımızın KVH risk faktörleri belirlemek ve tedavi sonrasında değişimlerini incelemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif gözlemsel olarak planlanan çalışmamıza 2006 – 2018 tarihleri arasında kliniğimizde takip ve tedavi edilen 276 HIV enfekte hasta dahil edilmiştir. Hastaların ilk başvuru sırasındaki ve en az bir yıllık antiretroviral tedavi (ART) kullanımı sonrası KVH risk faktörleri belirlenmiş, Framingham 10 yıllık genel KVH risk skoru (Framingham KVHRS) ve Amerikan Kardiyoloji Derneği/Amerikan Kalp Birliği risk skoru (ACC/AHA KVHRS) kullanılarak KVH riskleri hesaplanmıştır. Elde edilen verilerle hastaların ART sonrası KVH risklerini değişimi incelenmiştir.
Bulgular: Hastaların %90,6'sı erkek, %9,4'ü kadın idi. Tanıda yaş ortalaması 38,4 (±11,3) saptandı. ART öncesi ve sonrası sırasıyla sigara kullanımı %58,7-%57, dislipidemi oranı %82,2 -%91,3, DM oranı %4,3 -%5,4, HT oranı %10,1-%10,5 saptanmıştır. ART öncesi ve sonrası sırasıyla ortalama total kolesterol 176,5 mg/dl- 201,3 mg/dl, LDL 107,9 mg/dl - 124,8 mg/dl, HDL 39,5 mg/dl - 44,2 mg/dl saptanmış ve tedavi öncesine göre anlamlı artış olduğu görülmüştür. Tedavi öncesi ve sonrası Framingham KVHRS sırasıyla hastaların %30-%35,1'inde orta-yüksek olarak saptanmıştır. Tedavi öncesi ve sonrası ACC/AHS KVHRS sırasıyla hastaların %33,3- %43,6'sında yüksek saptanmıştır. Her iki KVH risk skorunda da artış anlamlı bulunmuştur. ART öncesi hastaların %6,5'inde KVH öyküsü mevcutken ART sonrası %9,4 olarak saptanmıştır.
Sonuç: HIV enfekte hastaların antiretroviral tedavi altında dahi KVH riskleri artarak devam etmektedir. HIV enfekte hastalar etkin ART alsalar dahi takiplerinde KVH risk faktörleri açısından dikkatle incelenmelidirler. Ülkemizde HIV enfekte hastaların KVH risklerini değerlendirecek daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Cardiovascular diseases (CVD) are becoming an important cause of morbidity and mortality in HIV-infected patients. In our study, we aimed to determine the CVD risk factors of our patients at the time of diagnosis and to examine their changes after treatment.
Materials and Methods: 276 HIV-infected patients who were followed up and treated in our clinic between 2006 and 2018 were included in our retrospective observational study. CVD risk factors were determined at the time of first admission and after at least one year of antiretroviral therapy (ART) use, using Framingham 10-year overall CVD risk score (Framingham CVDRS) and American Society of Cardiology/American Heart Association risk score (ACC/AHA CVDRS) CVD risks were calculated. The changes in CVD risks of patients after ART were analyzed with the obtained data.
Results: 90.6% of the patients were male and 9.4% were female. The mean age at diagnosis was 38.4 (±11.3). Smoking before and after ART 58.7%-57%, dyslipidemia rate 82.2%-91.3%, DM rate 4.3%-5.4%, HT rate 10.1%-10.5% has been determined. Average total cholesterol before and after ART 176.5 mg/dl- 201.3 mg/dl, LDL 107.9 mg/dl - 124.8 mg/dl, HDL 39.5 mg/dl - 44.2 mg/dl was detected and it was observed that there was a significant increase compared to before treatment. Framingham CVDRS before and after treatment was detected as medium-high in 30%-35.1% of the patients, respectively. Before and after treatment ACC/AHA CVDRS was found to be high in 33.3%-43.6% of the patients, respectively. The increase in both CVD risk scores was found to be significant. While 6.5% of patients before ART had a CVD history, it was found to be 9.4% after ART.
Conclusion: The CVD risks of HIV-infected patients continue to increase even under antiretroviral therapy. HIV-infected patients should be carefully examined in terms of CVD risk factors in their follow-up, even if they receive effective ART. More comprehensive studies are needed to evaluate the CVD risks of HIV-infected patients in our country.