Güç sistemlerinde FACTS cihazlarının optimal yerleşim noktalarının belirlenmesi
Determination of optimal settlement points of FACTS devices in power systems
Yazar: HÜSEYİN BAKIR
Danışman: PROF. DR. ALİ ÖZTÜRK
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Güç akışı = Power flow ; Güç sistemleri = Power systems ; Optimizasyon = Optimization

Özet:
Enerjiye duyulan ihtiyacın artması ve yeni iletim hattı inşa etmedeki zorluklardan dolayı mevcut iletim hatlarının yüksek verim ve güvenilirlikte çalıştırılması gerekir. Yeni iletim hatları veya üretim tesisleri kurmak yerine daha düşük yatırımlarla Esnek Alternatif Akım İletim Sistemi (FACTS) cihazlarını kullanarak güç sisteminin performansı artırılır. Böylece mevcut iletim hatlarının daha verimli kullanılması sağlanır. FACTS denetleyicileri işletim zorluklarına cevap vermek için teknik çözümler sunar. Bu çözümler; gücün devamlı kontrolü, iletim hatlarının termal limitler dahilinde güvenli bir şekilde yüklenmesi ve tam kapasiteli kullanımı, aşırı yüklü iletim hatlarının rahatlatılması yoluyla sistem kayıplarının en aza indirgenmesi ve sistem kararlılığının artırılmasıdır. FACTS denetleyicilerinin maliyetinin yüksek olması nedeniyle her baraya eklenmesi mümkün değildir. Bu sebepten dolayı sınırlı sayıdaki FACTS kontrolörlerinin güç sistemlerinde en uygun konuma yerleştirilmesi gerekir. Bu tez çalışmasında, Parçacık Sürüsü Optimizasyonu (PSO), Genetik Algoritma (GA) ve Emperyalist Rekabetçi Algoritma (ICA) yöntemlerini kullanarak IEEE-30 baralı güç sisteminde Statik Var Kompanzatör (SVC) ve Birleşik Güç Akış Kontrolörü (UPFC) cihazlarının optimal yerleşimi gerçekleştirilmiştir. SVC denetleyicisinin PSO, GA ve ICA yöntemlerini kullanarak optimal konumlandırılması ile aktif güç kayıplarının seviyesi incelenmiştir. PSO ve GA yönteminde SVC için optimal konumun 26 ve 30 numaralı baralar, ICA yönteminde ise 20 ve 24 numaralı baralar olduğu belirlenmiştir. Kayıpların azaltılması bakımından en başarılı yöntem ICA optimizasyon tekniğidir. UPFC'nin PSO, GA ve ICA yöntemleri ile optimal konumlandırılması sonucu kullanılan UPFC sayısına bağlı olarak kayıpların seviyesi ve baraların ortalama gerilim seviyesi incelenmiştir. ICA yöntemi ile belirlenen noktalara UPFC ilave edildiğinde kayıplar en aza indirilmiş ve maksimum gerilim iyileştirmesi sağlanmıştır. Sonuçlar SVC ve UPFC denetleyicilerinin optimal yerleşim noktalarının belirlenmesinde en başarılı yöntemin ICA optimizasyon yöntemi olduğunu göstermiştir. Güç sistemi ve FACTS cihazlarının modellenmesi için MATLAB programı kullanılmıştır.

Abstract:
Due to the increasing need for energy and the difficulties of building a new transmission line, existing transmission lines must be operated with high efficiency and reliability. Instead of establishing new transmission lines or production facilities, the performance of the power system is enhanced by using Flexible Alternating Current Transmission System (FACTS) devices with lower investments. Thus, more efficient use of existing transmission lines is ensured. FACTS controllers provide technical solutions to meet operational challenges. These solutions are continuous control of power, reliable loading and full utilization of transmission lines within thermal limits, minimization of system losses by minimizing overloaded transmission lines, and increased system stability. Because of the high cost of the FACTS controllers it is not possible to add them to each bus. For this reason, a limited number of FACTS controllers should be placed in the most appropriate position in the power systems. In this thesis, optimal placement of Static Var Compensator (SVC) and Unified Power Flow Controller (UPFC) devices in IEEE-30 bus power system has been realized by using Particle Swarm Optimization (PSO), Genetic Algorithm (GA) and Imperialist Competitive Algorithm (ICA) methods. The level of active power losses was investigated by the optimal placement of the SVC controller with PSO, GA and ICA methods. Optimal location for SVC in PSO and GA method is determined as 26 and 30 buses, and ICA method is 20 and 24 buses. It has been determined that ICA optimization technique is the most successful method for reducing losses. Optimal placement of UPFC with PSO, GA and ICA methods the level of losses and the mean voltage level of the buses were investigated based on the number of UPFC used. When UPFC is added to the points determined by ICA method, the losses are reduced to the minimum and maximum voltage recovery is provided. The results show that the most successful method of determining the optimal placement of SVC and UPFC controllers is the ICA optimization method. The MATLAB program was used to model the power system and FACTS devices.