OECD ülkelerinin ekonomik büyümesinin dinamik mekânsal panel veri analizi
Spatial dynamic panel data analysis of the effect of regional development of OECD countries on economic growth
Yazar: EBRU YAPRAK KARABULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TURGUT ÜN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Dinamik panel teknikleri = Dynamic panel techniques ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Mekansal ekonometri yaklaşımı = Spatial econometrics approach ; Mekansal ekonometri yaklaşımı = Spatial econometrics approach ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Panel veri modelleri = Panel data models

Özet:
Bir ekonomide mal ve hizmet miktarında artış olması ekonomik büyüme olarak adlandırılır. Genellikle ekonomik büyüme GSYH' daki artış miktarı ile ölçülür. Ekonomik büyüme yıllarca literatür de tartışılan üzerine fikirler üretilen bir konu olmuştur. Ülkelerin gelişmesi ve kalkınmasının göstergesi olan bu değişkenin diğer hangi değişkenlerden ne yönde etkilendiği ekonometrik analizlerin en önemli konularından biri haline gelmiştir.

Bu çalışmada ekonomik büyüme mekânsal dinamik panel veri yöntemi ile analiz edilmiştir. Mekânsal ekonometri son yıllarda sıkça kullanılan bir yöntemdir. CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) ile bölgeler arası mekânsal bağımlılık ölçülür. Mekânsal ekonometrik yöntemlerde değişkenler ülkelerin konumlarına göre oluşturulan ağırlık matrisleriyle ağırlıklandırılır. Bu ağırlıklandırma bir bölgedeki ekonomik değişkenlerin diğer bölgedeki ekonomik değişkenlerle korelasyonlu olup olmadığı gösterilir. Bu özelliği de mekânsal ekonometriyi klasik ekonometriden ayırmaktadır. Mekânsal etki öz ardı edildiğinde analiz sonuçları sapmalı ve anlamsız çıkabilir. Bu yüzden mekânsal etkiler analize dâhil edilmelidir.

Dinamik mekânsal ekonometride genellikle en çok benzerlik yöntemi kullanılır ve bağımlı değişkenin gecikmeli değerine modelde yer verilerek geçmiş dönem etkisinin devam edip etmediği analiz edilir. Bu çalışmada değişkenlere teorik ve uygulama kısmında yer verilip gerekli açıklamalar yapılmıştır. 2002-2018 yılları arası OECD'ye üye 17 ülke ile mekânsallık ilişkisi olup olmadığı dinamik mekânsal panel veri yöntemi ile sınanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme, Ekonomik Kalkınma, Bölgesel Kalkınma, Mekânsal Ekonometri, Dinamik Mekânsal Ekonometri, Panel Veri Modeli, Mekânsallık

Abstract:
An increase in the amount of goods and services in an economy is called economic growth. It is usually measured by the amount of increase in GDP. Economic growth has been a topic that generated ideas upon which literature has also been debated for years. This variable, which is indicative of the development and development of countries, has become one of the most important topics of econometric analysis.

In this study, economic growth was analyzed using the spatial dynamic panel data method. Spatial econometrics is a frequently used method in recent years. GIS (Geographic Information Systems) measures interregional spatial dependence. In spatial econometric methods, variables are weighted by weight matrices created according to the locations of countries. This shows whether economic variables in one region are correlated with econometric variables in the other region. This feature also distinguishes spatial Econometrics from classical econometrics. When the spatial effect is ignored, the results of the analysis may deviate and become meaningless. Therefore, spatial effects should be included in the analysis.

In dynamic spatial econometrics, the similarity method is used most often and the lagged value of the dependent variable is included in the model to analyze whether the past period effect continues. In this study, variables are included in the theoretical and practical part and necessary explanations are made. Between 2002 and 2018, whether there is a spatial relationship with 17 OECD member countries, the dynamic spatial panel data method was tested.

Keywords: Economic Growth, Economic Development, Regional Development, Spatial Econometrics, Dynamic Spatial Econometrics, Panel Data Model, Spatiality