İslam ceza hukukunda suçta manevî unsur
Moral element of crime in Islamic criminal law
Yazar: SAİT RAMAZAN TİYEK
Danışman: PROF. DR. ADNAN KOŞUM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: İslam hukuku = Islamic law

Özet:
Suçta manevî unsur, suç teşkil eden fiille fâil arasındaki zihinsel ve psikolojik bağı ifade etmektedir. Bu unsur, suçun oluşmasında aranan genel unsurlardan birisini teşkil etmekte ve fâilin cezaî sorumluluğunun meydana gelmesinde esas alınmaktadır. 

Suçun manevî unsuru, fâilin içsel yapısından kaynaklı olarak değişik şekillerde tezahür etmektedir. Bu durum da farklı türlerde suçların ortaya çıkmasına ve fâilin bu suçlardan dolayı cezaî sorumluluğunun derecelendirilmesinde göz önünde bulundurulmaktadır. Diğer ceza hukuku sistemlerinde olduğu gibi İslâm ceza hukukunda da suçun oluşumunda ve cezaî sorumluluğun belirlenmesinde suçta manevî unsurun varlığının tespiti önemli bir yer teşkil etmektedir. Bu nedenle bu tez çalışmasında, İslâm ceza hukukunda suçta manevî unsur başlığı altında, suçta manevî unsurun mahiyetinin açıklanması ve sınırlarının belirlenmesi üzerinde durulmuştur. Bunun için İslâm ceza hukukunda suçun manevî unsurunun analizi yapılarak incelenmeye çalışılmıştır. Bu konuda mukayese imkânı sağlanabilmesi için de zaman zaman Türk, Alman ve İngiliz ceza hukuku sistemlerine değinilmiştir. 

Bu tez çalışması, önsöz, giriş ve iki bölümden teşekkül etmektedir. Önsözde tezin konusu ve önemi; giriş bölümünde tezin gâyesi, sınırları ve tez çalışmasında izlenen usûl anlatılmıştır. Birinci bölümde, suç ve ceza hakkında genel bilgiler verilmiştir. Suç ve ceza kavramlarının başlığı altında suç kavramı ve suçun manevî unsuru dışındaki unsurları, ceza kavramı ve çeşitlerinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde, İslâm ceza hukukunda suçta manevî unsurun niteliği ve kapsamı başlığı altında, suçta manevî unsur kavramı ve suçta manevî unsurun mahiyeti ile suçta manevî unsuru oluşturan öğeler üzerinde durulmuştur. Bölümler içerisinde işlenen konuyla ilgili bölüm sonlarında değerlendirme yapılmıştır. Sonuç olarak ise, belirtilen bölümlerin umûmî bir değerlendirmesi yapılarak ulaşılan sonuçlar belirtilmiştir.

Abstract:
The moral element in crime refers to the mental and psychological connection between the criminal act and the perpetrator. This element constitutes one of the general elements sought in the formation of a crime and is fundamental in establishing the perpetrator's criminal liability.

The moral element of a crime manifests in various forms depending on the perpetrator's internal structure. This situation also leads to the emergence of different types of crimes and is considered in grading the perpetrator's criminal liability for these crimes. As in other criminal law systems, in Islamic criminal law, determining the existence of the moral element in the crime is of great importance in the formation of the crime and in determining criminal liability. Therefore, in this thesis, under the title of 'The Moral Element in Crime in Islamic Criminal Law,' the nature of the moral element in crime is explained and its boundaries are defined. In order to provide a comparison opportunity on this subject, Turkish, German and British criminal law systems have been mentioned occasionally.

This thesis consists of a preface, an introduction, and two main sections. In the preface, the topic and significance of the thesis are explained; in the introduction, the purpose, scope, and methodology followed in the thesis are described. In the first chapter, general information about crime and punishment is provided. Under the title 'Crime and Punishment Concepts,' the concept of crime and elements of crime other than the moral element, as well as the concept of punishment and its types, are discussed. In the second chapter, under the title 'The Nature and Scope of the Moral Element in Crime in Islamic Criminal Law,' the concept of the moral element in crime, its nature, and the elements that constitute it are discussed. An evaluation was made at the end of each chapter regarding the subject covered in the chapters. In conclusion, a general evaluation of the specified chapters has been made, and the results obtained are presented.