Tıkanma sarılığı olan olgularda Ca 19-9 seviyesi ve safra drenajının CA19-9 seviyesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of Ca 19-9 level and bile drainage on CA 19-9 level in patients with obstructive jaundice
Yazar: YASEMİN MERİÇ MÜNGEN
Danışman: PROF. DR. SELİM AYDEMİR
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Antijenler-tümör assosiye karbonhidrat = Antigens-tumor associated carbohydrate ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Biyobelirteçler-tümör = Biomarkers-tumor ; Kolanjiyopankreatografi-endoskopik retrograd = Cholangiopancreatography-endoscopic retrograde ; Kolestaz-ekstrahepatik = Cholestasis-extrahepatic ; Safra kanalları = Bile ducts ; Sarılık = Jaundice ; Sarılık-tıkayıcı = Jaundice-obstructive

Özet:
Amaç: Çalışmamızda benign ve malign nedenlere bağlı tıkanma sarılığı olan hastalarda CA 19-9 seviyesini karşılaştırmak, safra drenajı sonrası benign ve malign safra yolu darlıklarında CA 19-9 seviyesinin zaman içindeki değişimini incelemek ve ayırıcı tanıda kullanılabilirliğini araştırmak amaçlanmıştır
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Ocak 2010 - Mart 2019 tarihleri arasında Zonguldak Bülent Ecevit Üniveritesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Gastroenteroloji Bilim Dalında tıkanma sarılığı tanısıyla takip edilip ERCP yapılmış olan ve ERCP öncesi-sonrası CA 19-9 ile eş zamanlı bilirubin, CRP bakılan,77'si kadın, 94'ü erkek toplam 171 hasta dahil edildi. Çalışmada herhangi bir örneklem oluşturulmamış olup, hastaların tümüne ulaşılmaya çalışılmıştır.
Hastaların yaş, cinsiyet gibi demografik ve laboratuvar bilgileri hastanemiz hasta veri-kayıt sisteminden geriye dönük tarama yapılarak elde edildi. Değerlendirilecek parametrelerden herhangi birisinin elde edilemediği, safra yolu dışı malignensisi olan, gebe olan, üst gastrointestinal sisteminin yapısal anormalliklerinin eşlik ettiği hastalar çalışmaya alınmadı.
ERCP öncesi ve sonrası 3, 7 ve 28'inci günlerde hastaların CA 19-9, bilirubin ve CRP seviyeleri not edildikten sonra benign ve malign hastalığı olan hastalardaki değişim ve parametreler arasındaki korelasyon uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edildi.
Bulgular: Bulgular: 105 hasta benign, 66 hasta malign olmak üzere 171 hasta çalışmaya dahil edildi. Benign olan grubun 51'i (%48,6)  kadın 54'ü (%51,4) erkek, malign olan grubun 26'sı (%39,4) kadın, 40'ı (60,6) erkek idi. 
CA 19-9 seviyesi malign olan grupta benign gruba göre anlamlı yüksek bulundu (p=0.001). Bilirubin seviyesi malign olan grupta benign gruba göre anlamlı yüksek bulundu (p=0.004). CRP seviyesi malign olan grupta benign gruba göre anlamlı yüksek bulundu (p=0.009). 
Tüm tıkanma sarılıklı hastalara bakıldığında başlangıç total bilirubin düzeyleri ile ERCP öncesi, sonrası 3'üncü gündeki  CA 19-9 düzeyleri arasında pozitif korelasyon varken 7 ve 28'inci günkü değerleriyle bulunmadı (sırasıyla r=0.495 p=0.0001, r=0.704 p=0.0001, r=0.257 p=0.131 ve r=0.203 p=0.046).
Ayrıca, ERCP öncesi ve sonrası 3, 7 ve 28'inci günlerde bakılan CRP düzeyi değişimi ile serum CA 19-9 seviyesindeki değişim arasında tüm hasta grubunda korelasyon saptanmadı (sırasıyla r=0.170 p=0.027, r=0.105 p=0.383, r=0.061 p=0.725 ve r=-0.082 p=0.426).
Sonuç: Bu çalışmanın bulguları, safra yolunun sadece malign hastalıklarında değil benign hastalıklarında da CA 19-9 tümör belirteci düzeyinin yüksek bulunabilieceğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle safra yolu benign ve malign hastalık ayırıcı tanısında CA 19-9 tümör belirteci düzeyinin yorumlanması yanıltıcı olacaktır. Tanımlayıcı biyokimyasal veya histopatolojik ek parametrelerin birlikte kullanılması tanısal güvenirliliği arttıracaktır.

Abstract:
Aim: In our study, it was aimed to compare the level of CA 19-9 in patients with obstructive jaundice due to benign and malignant causes, to examine the change of CA 19-9 level in benign and malignant bile duct stenoses over time, and to investigate its use in differential diagnosis.
Materials and Methods: In the study, Zonguldak Bülent Ecevit University Faculty of Medicine, Health Practice and Research Center, Department of Gastroenterology, between January 2010 and March 2019, patients with ERCP from the hospital automation system, having appropriate criteria, before and after ERCP, CA 19-9, bilirubin, CRP, 77. One female and 94 male, 171 patients were included.
The data of the patients were included in the research retrospectively from the hospital automation system in line with the permissions of the university's ethics committee and related departments. Ethics committee approval was received from the Ethics Committee of Zonguldak Bülent Ecevit University Faculty of Medicine (Ethics Committee Protocol code: 2019-70-17 / 04).	
Patients who did not obtain any of the parameters to be evaluated, who had non-biliary malignancy, were pregnant, and were accompanied by structural abnormalities of the upper gastrointestinal tract were not included in the study.
Correlations between parameters and changes in patients with benign and malignant diseases were evaluated with appropriate statistical methods after the CA 19-9, bilirubin and CRP levels of the patients before and after ERCP were noted on the 3rd, 7th and 28th days.
Results: 171 patients were included in the study, 105 patients were benign and 66 patients were malignant. Of the benign group, 51 (48.6%) were women, 54 (51.4%) were men, 26 of the malignant groups (39.4%) were women and 40 (60.6) were men.
CA 19-9 level was significantly higher in the malignant group than the benign group (p = 0.001). Bilirubin level was significantly higher in the malignant group than the benign group (p = 0.004). CRP level was found to be significantly higher in the malignant group than the benign group (p = 0.009).
While there was a positive correlation between the levels of CA 19-9 on the 3rd day before and after ERCP, it was not found with the 7 and 28th values (respectively r=0.495 p=0.0001, r=0.704 p=0.0001, r=0.257 p=0.131 ve r=0.203 p=0.046).
In addition, there was no correlation between the CRP level change observed on days 3, 7 and 28 before and after ERCP and the change in serum CA 19-9 levels. (respectively r=0.170 p=0.027, r=0.105 p=0.383, r=0.061 p=0.725 ve r=-0.082 p=0.426).
Conclusion: The findings of this study reveal that the level of CA 19-9 tumor markers can be found not only in malignant diseases but also in benign diseases. Therefore, interpretation of CA 19-9 tumor marker level in the differential diagnosis of biliary tract benign and malignant disease will be misleading. Concomitant use of descriptive biochemical or histopathological additional parameters will increase diagnostic reliability.