Türkiye yaban hayatı geliştirme sahası envanterlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of Turkey wildlife development areas inventory
Yazar: AYGÜN KÖSE ÇITLAK
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEL ARSLANGÜNDOĞDU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Entomolojisi ve Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Yaban hayatı = Wildlife

Özet:
Türkiye Yaban Hayatı Gelişme Sahası Envanterinin Değerlendirilmesi çalışmasında; 2003-2017 yılları arasında yapılan envanter kayıtlarından Yaban Hayatı Geliştirme Sahalarındaki Hedef Tür ve İkincil Tür popülasyonlarının yıllara göre popülasyon artış-azalış durumları değerlendirilmiştir. Çalışmanın aşamaları; ön etüt-veri toplama, popülasyon envanterleri ve popülasyon artış-azalış durumlarının belirlenmesi olarak üç bölümde gerçekleştirilmiştir.
Ön etüt aşamasında yerli ve yabancı kaynaklardan literatür taraması yapılmıştır. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünden Yaban Hayatı Geliştirme Sahalarının 2003-2017 yılları arası envanter sonuçları ve Yaban Hayatı Gelişme Sahaları hakkında ilgili kayıtlar temin edilmiştir.
Bu çalışma ile YHGS'lerinin 2003-2017 yılları arasında yapılmış envanter çalışmaları esas alınarak, bu alanlardaki Hedef türler ve İkincil türler ile yaban hayvanı popülasyonları ele alınmıştır.
Türkiye YHGS'ler hakkında verilen teknik bilgilere ilaveten, her bir saha için 2003-2017 yılları arası yapılmış envanter sayıları tablolaştırılarak sunulmuştur. Ayrıca bu envanter sayıları sonucu Hedef Tür ve İkincil tür için popülasyon gelişim durumlarını gösterir grafikler oluşturulmuştur.
Tartışma ve Sonuç kısmında ise YHGS'lerdeki Hedef tür ve İkincil tür hayvanları tespiti ve bu türlere ait popülasyon gelişim eğrileri hazırlanarak popülasyonlarının artış-azalış durumları saptanarak sebepleri ve iyileştirici faktörler için öneriler ortaya konulmuş olup; bugüne kadar bu sahalarla ilgili yapılmış tüm faaliyetler bütüncül bir şekilde değerlendirilerek, planlama, izleme ve YHGS'lerine dair genel değerlendirmelere yer verilerek çözüm önerileri üretilmiştir.
Yaban Hayatı Geliştirme Sahalarında yapılan envanter çalışmalarını yapacak kişilerin daha bilinçli, bilgili, işini sağlıklı ve titiz bir şekilde yapması sağlanmalıdır. Envanter sayımına başlanılmadan önce türler hakkında ve sayımın doğru verilerde çıkabilmesi için ilgili sayım tekniği hakkında en iyi şekilde uzman kişilerce titizlikle eğitim verilmesiyle daha doğru sayım sonuçları elde edilebileceği anlaşılmıştır.
Ayrıca; Yaban Hayatı Geliştirme Sahalarında gerek yerel halka gerek gelen ziyaretçilere yönelik olarak eğitim ve farkındalık çalışmalarının yapılmasıyla Hedef tür ve İkincil türlere ait popülasyonun korunmasının mümkün olabilecektir. Bununla birlikte; yerel halkın vereceği destekle popülasyon yoğunluklarının daha iyi seviyelere gelecektir.

Abstract:
During the study on Assessment of Wildlife Development Areas Inventory in Turkey, increase and decrease rates in the populations of target and secondary species by years in Wildlife Development Areas making use of inventory records between the years 2003-2017. The study was conducted in three stages such that data collection with preliminary survey, population inventories and determining population increase and decrease rates.
The preliminary study was conducted by reviewing the related literature. Also, the inventory results of Wildlife Development Areas between the years 2003-2017 were obtained from the General Directorate of Nature Conservation and National Parks by review literature.
In this study, populations of wild animal and secondary species in these areas were reviewed based upon the inventory studies conducted between 2003-2017.
As well as the technical information provided from WDA Turkey, inventory counting between the years 2003-2017 for each specified area was presented in tables. In addition, graphs that show population status for target and secondary species from these inventory results were generated.
In the Discussion and Conclusion section; target species and secondary species in the WDAs were determined and the population development curves of these species were prepared and the increase / decrease status of their populations were determined, then the suggestions for the curative factors were offered; all activities related to these areas by this time were evaluated in a holistic manner and solutions were produced by giving general evaluations about planning, monitoring and WDAs.
It should be ensured that the staff who will do the inventory studies in the Wildlife Development Areas are more conscious, literate about their duty, and they should carry out their duty in an efficient way. It was realised that the more the accurate counting results could be obtained, the more the proficiency of expert on the counting technique for the correct data could be achieved on the species before the inventory counting was started. 
Therefore, it has been understood that it is possible to protect the target and secondary species by training and awareness-raising activities intended for local people and for visitors in the specified area, and thus the population intensities will be improved with the support of local people.