Serahsi'nin el-Mebsût isimli eseri özelinde namaz ibadetine dair Hanefî imamlarının görüş ayrılıkları ve gerekçeleri
"Hanafi İmams' differences of opinion on prayer in Sarahsī's al-Mabsut"
Yazar: ZEHRA BERNA GÖKKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HADİ ENSAR CEYLAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: Mebsut = Mabsut ; Namaz = Prayer ; Serahsi = Serahsi ; İbadet = Worship ; İhtilaf =   ; İhtilafü`l-Ulema = Ikhtilafu`l-Ulema

Özet:
"Serahsî'nin el-Mebsût İsimli Eseri Özelinde Namaz İbadetine Dair Hanefî İmamlarının Görüş Ayrılıkları ve Gerekçeleri" isimli çalışmamız bir giriş, iki bölüm, özet ve sonuçtan oluşmaktadır.
       Tezimizin giriş bölümünde konunun önemi, amacı, sınırları ile araştırmanın yöntemi ve kaynakları belirtilmiştir. Yine bu bölümde Mâverau'n-Nehir bölgesinin önde gelen fakihlerinden Serahsî'nin hayatı ve ilmi şahsiyeti, yaşadığı dönem ve zindan hayatı, eserleri ve çalışmamıza kaynaklık eden el-Mebsût isimli eser hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde el-Mebsût isimli eseri merkeze alınarak Serahsî'nin ibadet fıkhı bağlamındaki tercihleri ve tercihlerin gerekçeleri tespit edilmeye çalışılmış, "Namazın Şartları ve Namaz Çeşitleri ile İlgili İhtilaflar" başlığı altında derli toplu bir bilgi sunulmaya gayret edilmiştir. Tespit edilen her bir ihtilaf için bir başlık konulmuş, bu başlıklar mümkün olduğu kadar genel ifadelerle belirtilmeye çalışılmıştır. Tespit ettiğimiz görüş farklılıkları Hanefî mezhebindeki diğer kaynaklardan da istifade edilerek açıklanmıştır. İkinci bölümün başlığı "Namazın Edası ile İlgili İhtilaflar" olup işleyiş olarak yine birinci bölümdeki yöntem uygulanmıştır. Bununla birlikte ihtiyaç görülen yerlerde de kısa değerlendirmeler yapılmıştır. Son olarak sonuç kısmında çalışmamız sonucunda elde ettiğimiz, görüş farklılıklarına sebep olan unsurlardan bahsedilmiş, Serahsî'nin hangi konuda hangi imamın görüşünü benimsediği, hangisini tercih etmediğine dair örnekler verilmiş, böylece Serahsî'nin fıkhî tavrı ortaya koyulmaya çalışılarak Hanefî mezhebi içerisindeki konumuna değinilmiştir.

Abstract:
Our study titled "Differences of Opinions of Hanafi Imams in the Context of Prayer in Sarahsī's al-Mabsut" consists of an introduction, two chapters, summary and conclusion.
       In the introduction of our thesis, the importance of the subject, its purpose, its boundaries, the method and sources of the research are stated. In this chapter, information about the life and scholarly personality of al-Sarahsī, one of the leading jurists of the Mâverau'n-Nehir region, the period in which he lived and his imprisonment life, his works, and al-Mabsut, which is the source of our study, is given. In the first chapter, by focusing on al-Mabsut, al-Sarahsī's preferences in the context of the fiqh of worship and the reasons for his preferences were tried to be determined, and an effort was made to present a comprehensive information under the title of "Disputes on the Conditions of Prayer and Types of Prayer". A heading has been given for each dispute identified, and these headings have been tried to be stated in general terms as much as possible. The differences of opinion that we have identified have been explained by making use of other sources in the Hanafi sect. The title of the second chapter is "Disputes Related to the Performance of Prayer" and the methodology of the first chapter has been applied. However, short evaluations have been made where necessary. Finally, in the conclusion section, the factors we obtained as a result of our study that caused differences of opinion were mentioned. Examples of which imam's opinion Sarahsi adopted and which one he did not prefer were given, thus, trying to reveal Sarahsi's fiqh attitude, his position within the Hanafi sect was touched upon.