Tedarikçi seçimine bulanık AHP yaklaşımı ve bir uygulama
Fuzzy analytical hierarchy process approaching in selecting supplier and one aplication
Yazar: CANSU ÜNVER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HABİP KOÇAK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Yöneylem Araştırması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Analitik hiyerarşi yöntemi = Analytical hierarchy method ; Bulanık analitik hiyerarşi süreci = Fuzzy analytical hierachy process ; Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Tedarikçi seçim = Supplier selection

Özet:
Günümüzde uluslararası ticaretin gelişmesi ve teknolojinin etkisiyle birlikte tedarikçi seçim problemi önemli bir yere sahip olmuştur. Organizasyonlar, faaliyetlerini sürdürebilmek için birçok tedarikçi firmayla çalışmak durumunda kalmıştır. Tedarik zinciri yöntemi, ürünlerin hammaddeden üretime, üretimden son kullanıcıya kadar tedarik zinciri içinde malzeme tedarikini, üretim ve dağıtım aşamalarını kontrol altına almayı hedefler. Tedarikçi firmaların bir grup adayın içinden seçilmesi zor bir karar problemidir. ?Tedarikçi Seçimine Bulanık AHP Yaklaşımı ve Bir Uygulama? adı altındaki bu calismada, İngiltere'de bir gıda firması için tedarikçi secimi problemi, yapılan anket çalışması ile Bulanık AHP mantığıyla modellenmiştir.Çalışmanın ilk kısmı olan Giriş kısmında, Tedarikçi Seçimi ve bunun önemi hakkında bilgiler verilmiştir. Bu alanda yapılan çalışmalara kısaca değinilmiştirÇalışmanın ikinci kısmında genel olarak karar verme süreci incelenmiştir. Karar verme kavramı ve karar verme süreci adımları ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır.Çalışmanın üçüncü kısmında AHP yöntemi ele alınmış ve AHP yönteminin karar verme sürecinde ne derece etkili olduğu teorik olarak açıklanmaya çalışılmıştır. Analitik Hiyerarşi Prosesi ve basamakları ayrıntılı şekilde incelenmiştir.Dördüncü kısımda Bulanık Mantık İncelenmiş, AHP ile farklılıklar açıklanmış ve Bulanık AHP yöntemi detaylarıyla sunulmuştur.Beşinci kısımda Tedarikçi Seçim Problemi ve tanımlamaları ifade edilmeye çalışılmıştır.Altıncı ve son kısım olan uygulamada ise çoğu organizasyon için önemli bir yere sahip olan Tedarikçi Secim Problemi, Bulanık AHP mantığıyla modellenmiştir.Sonuç olarak organizasyonların tedarikçi seçiminde etkili olan kriterler ve alt kriterler incelenerek, yapılan değerlendirme sonucunda İngiltere'deki Gıda firması için en iyi tedarikçi firmanın J&J firması olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Today the development of international trade, globalization and also the effects of technology has taken over the importance of selecting supplier. The role of working with the right suppliers in achieving the goals of the companies is getting more important. Many companies, which used to evaluate their suppliers with traditional methods, are now seeking for new evaluation methods. The Fuzzy Analytical Hierarchy Process (FAHP) method is used in this thesis. Analytical Hierarchy Process is presented and an application to select supplier is performed using this method for first section.Organizations have to work with a lot of supplier firms in order to continue their activities. Selecting the supplier firms from a group of candidates is a difficult decision making problem in this study, Fuzzy Analytical Hierarchy Process method is presented and an application to select supplier is performed using the method.In the first section Problem of Selecting Supplier is explained how much it is important for the organizations,and some examples are given for applications about this problem with using by Fuzzy AHP.Process of Decision Making is concerned briefly in order to have an idea about AHP in the second section.And then AHP is defined step by step, and is mentioned about application areas for AHP in the third section.In the fourth and important section, the Fuzzy AHP method is determined to provide a decision making. And AHP and Fuzzy AHP is compared.And then in the fifth section, Problem of Selecting Supplier is conveyed.The last section the implementation of choosing the most suitable supplier firm in England by using a Fuzzy AHP model is measured. The result is contributed a great efficient criterias and sub criterias to chose the suitable supplier firm in England. Finally, it is seemed that J&J is the first choice as a supplier firm for companies.