Kentsel dönüşüm projelerinin sürdürülebilirlik göstergeleri ile değerlendirilmesi: Fikirtepe kentsel dönüşüm projesi
Evaluation of urban transformation projects with sustainability indicators: Fikirtepe urban transformation project
Yazar: GÜNEŞ GENÇER ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYFER YAZGAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Dönüşüm ve Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Kentsel alanlarda belirli bölgeler, sahip oldukları niteliksiz yapı stokları, sınırlı sosyal ve teknik altyapı olanakları ve barındırdıkları olumsuz fiziksel çevre koşulları nedeniyle kentsel dönüşüme konu olmaktadır. Söz konusu olumsuz koşulların kentsel dönüşüm yoluyla iyileştirilmesi için ise büyük çaplı yatırımlar gerçekleştirilmektedir. Bozulan fiziksel çevrenin, sosyal ve ekonomik yapının iyileştirilmesine ilişkin çabaların ve yatırımların pozitif getirilerinin oluşmasının da ancak, kentsel dönüşüm uygulamalarında sürdürülebilirlik yaklaşımlarının hakim olması ile mümkün olduğu ileri sürülmektedir. 
Sürdürülebilirliğin uluslararası literatürde tanımlanan, çevresel, sosyal ve ekonomik boyuttaki bileşenlerini bir arada içeren yaklaşımlar, sürdürülebilir kentsel dönüşüme ulaşmak için yol gösterici konumdadır. Sürdürülebilir kentsel dönüşümde yalnızca yapılı çevrenin yenilenmesi yeterli görülmemekte, kentsel mekânı meydana getiren; binaların tasarımı, ulaşım sistemlerinin planlanması, işlev alanlarının çeşitlendirilmesi ile açık ve kapalı kamusal alanların oluşturulmasına dikkat çekilmektedir. Kentsel dönüşüm ile yeniden üretilen mekânın sürdürülebilir olup olmadığının değerlendirilmesinde ise; sürdürülebilirlik göstergelerinden yararlanılmaktadır. 
Bu kapsamda tez çalışmasında; literatürde kentsel dönüşüm alanlarına ilişkin tanımlanmış sürdürülebilirlik göstergeleri incelenerek, Türkiye'deki kentsel dönüşümün sürdürülebilirliğinin sağlanabilmesi için hedefler ve göstergeler oluşturulmuştur. Bu doğrultuda, tezin araştırma alanı olarak belirlenen Fikirtepe Kentsel Dönüşüm Projesi ile ortaya çıkan fiziksel çevrenin sürdürülebilirliği, kentsel çevre ve kamusal alana yönelik gerçekleştirilen uygulamalar üzerinden, oluşturulan yeni sürdürülebilirlik göstergeleri aracılığıyla değerlendirmeye alınmıştır. Değerlendirme sonuçlarından hareketle de, ülkemizde gelecekte uygulamaya konacak kentsel dönüşüm projelerinde sürdürülebilirlik adına nasıl başarılı sonuçlara ulaşılabileceğinin ayrıntıları ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir kentsel dönüşüm, sürdürülebilirlik göstergeleri, Fikirtepe

Abstract:
Certain zones in urban areas are subject to urban transformation due to having unqualified buildings, limited social and technical infrastructure opportunities and negative physical environmental conditions. It is argued that a positive return of investment in improving the physical environment and socioeconomic structure is only possible if sustainable approaches prevail in urban transformation applications.
The approaches, which incorporate environmental, social and economic components of sustainability as defined in the international literature, are guiding to achieve sustainable urban transformation. In sustainable urban transformation, only the renewal of the built environment is not sufficient. Design of buildings, planning of transportation systems, diversification of functional areas and the necessity of creating open and closed public spaces are also crucial.
In this thesis study; urban transformation sustainability indicators that are defined in literature have been investigated to establish targets and indictors that will ensure sustainability of urban transformation in Turkey. In this context, the sustainability of the physical environment that emerged with the Fikirtepe Urban Transformation 
Project, has been selected as the research area of the thesis. Fikirtepe project was evaluated by means of new sustainability indicators which were formed through the practices carried out in the urban environment and the public space. Based on the results of the evaluation, the details of how to achieve successful results in terms of sustainability in urban transformation projects that will be implemented in Turkey are presented.

Key words: Sustainable urban transformation, sustainability indicators, Fikirtepe