Mekanik ventilatör ile takipli hastalarda derin trakeal aspirat alfa amilaz bir aspirasyon belirteci olabilir mi ?
Could deep tracheal aspirate alpha amylase be an aspiration marker in patients followed up with mechanical ventilator ?
Yazar: TUNAHAN AYAZ
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN YALÇI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology

Özet:
Amaç: Ventilatör ilişkili pnömoni en az 48 saat MV ile takip edilen hastalarda izlenen hastane kökenli pnömoni olarak tanımlanmaktadır. Mevcut klinik ve radyolojik bulguların spesifik olmaması ve altın standart tanı yöntemi olan bronkoskopik kültür veya histopatolojik tanı yöntemlerinin invaziv, maliyetli ve deneyimli kişiler tarafından yapılabilir oluşu tanıyı zorlaştırmaktadır. Bu çalışmada yoğun bakım ünitesinde MV ile takip edilen hastalarda daha düşük maliyetli, deneyimli personel gerektirmeyen ve çabuk sonuç verebilen bir tetkik olan endotrakeal aspirat alfa amilazın VİP tanısında bir biyobelirteç olarak kullanımının uygunluğunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: 01.02.2023-30.06.2023 tarihleri arasında hastanemiz dâhiliye yoğun bakım kliniğinde yatarak tedavi görmüş 18 yaş ve üzerinde, en az 48 saat MV desteği altında izlenen, MV desteğinin başlangıcında pnömonisi olmayan ve MV desteğinin ilk 48 saatinde pnömoni gelişmemiş hastalar çalışmaya dâhil edildi. Çalışmaya dâhil edilen tüm hastalardan MV desteğinin 48. saatinden itibaren MV desteği sonlanana dek 24 saat arayla derin endotrakeal aspirat örnekleri toplandı. VİP gelişen ve gelişmeyen hastalardaki endotrakeal aspirat amilaz değerleri karşılaştırıldı. Aynı zamanda aspirasyon risk faktörlerinin VİP gelişimine etkisi incelendi. İstatistiksel veriler SPSS Versiyon 23.0 paket programı ile hesaplandı.
Bulgular: Çalışmamıza dâhil edilen 83 hastadan 461 adet endotrakeal aspirat örneği toplandı ve 8 (%9,6) hastada klinik olarak VİP gelişti. VİP gelişen hastaların yaş ortalaması 77,2±3,4 iken VİP gelişmeyen hastaların yaş ortalaması 73,7±1,6 olarak saptandı. 52 erkek hastanın 6 (%11,5) tanesinde VİP gelişirken 31 kadın hastanın 2 (%6,4) tanesinde VİP gelişti. Yaş ve cinsiyet VİP gelişimi açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık doğurmadı (Sırasıyla p:0,60, p:0,44). VİP tanısı için bir sınır endotrakeal aspirat alfa amilaz değeri oluşturabilmek adına tüm hastaların endotrakeal aspirat alfa amilaz değerleri ile bir ROC eğrisi oluşturuldu. EAA 0,841 olarak sonuçlandı. Endotrakeal aspirat alfa amilaz sınır değeri 608 IU/L olarak alındığında VİP tanısında sensitivitesi %75, spesifitesi %74 olarak saptandı (p:0,002; %95 GA, 0,70-0,95, PPD %70, NPD %98,6). KOAH, kardiyak arrest, yutma disfonksiyonu, kusma, reentübasyon, zorlu entübasyon, immünsupresif tedavi ve son 3 ay içerisinde hospitalizasyon VİP gelişimi açısından anlamlı risk faktörleri olarak tespit edildi.
Sonuç: Endotrakeal aspirat alfa amilaz sınır değeri 608 IU/L olarak alındığında VİP tanısında %75 sensitivite, %74 spesifite gösterdi. Endotrakeal aspirat alfa amilaz testinin ucuz olması, hızlı sonuç vermesi, kolay uygulanabilirliği, nitelikli sağlık personeli gerektirmemesi, gereğinde tekrarlanılabilir oluşu ve erken dönemde yükselen bir belirteç olması VİP tanısında kullanımına uygunluk sağlarken, sınır amilaz değerinin sensitivite ve spesifite değerleri VİP tanısında tek başına amilaz kullanımının yetersiz kalabileceğini, amilazın klinik bulgularla beraber kullanımının VİP tanısı için daha uygun olacağını düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler: VİP, endotrakeal alfa amilaz, mikroaspirasyon, pnömoni

Abstract:
Ayaz, T. (2023). Could Deep Tracheal Aspirate Alpha Amylase Be an Aspiration Marker in Patients Followed Up with Mechanical Ventilator ?. University of Health Sciences Health Practice and Research Centers, Department of Infectious Diseases anc Clinical Microbiology, Medicine Thesis, Ankara, Turkey.
Objective: Ventilator-associated pneumonia is defined as hospital-acquired pneumonia that is monitored in patients who are followed with a mechanical ventilator for at least 48 hours. The lack of specific clinical and radiological findings and the fact that bronchoscopic culture or histopathological diagnostic methods recommended as the gold standard diagnostic method can be performed by invasive, costly and experienced people makes the diagnosis difficult. In this study, it was aimed to evaluate the suitability of endotracheal aspirate alpha amylase, which is a less costly, non-experienced personnel and fast-yielding test, to be used as a biomarker to diagnose VIP in patients followed up with a mechanical ventilator in the intensive care unit.
Materials and Methods: Patients aged 18 years and older who were inpatient at the internal medicine intensive care clinic of our hospital between Dec 01.02.2023-30.06.2023, monitored under MV support for at least 48 hours, did not have pneumonia at the beginning of MV support and did not develop pneumonia during the first 48 hours of MV support were included. Of all the patients included in the study, MV support was 48. deep endotracheal aspirate samples were collected at 24-hour intervals from the time of MV support deceleration. Endotracheal aspirate amylase values were compared in patients who developed VIP and those who did not develop VIP. At the same time, the effect of aspiration risk factors on VIP development was examined. Statistical data were calculated with SPSS Version 23.0 package program.
Results: 461 endotracheal aspirate samples were obtained from 83 patients participating in our study, and 8 (9.6%) patients developed VIP clinically. The median age of patients who developed VIP was 77.2±3.4, while the median age of patients who did not develop VIP was 73.7±1.6. 6 (11.5%) of 52 male patients developed VIP, while 2 (6.4%) of 31 female patients developed VIP. Age and gender did not give rise to statistically significant differences in terms of VIP development. (P:0.60, p:0.44, respectively) A ROC curve was created to determine the limit endotracheal aspirate alpha amylase value in the diagnosis of VIP clinically in patients who developed VIP. AUC ended up at 0.841. The endotracheal aspirate alpha amylase 608 IU/L value showed 75% sensitivity and 74% specificity in the diagnosis of VIP. (p:0.002; 95% CI, 0.70-0.95) Endotracheal aspirate was found to be PPV 70% and NPV 98,6% with a value of 608 IU/L. COPD, cardiac arrest, swallowing dysfunction, vomiting, reentubation, forced intubation, immunosuppressive therapy and hospitalization in the last 3 months were identified as significant risk factors for the development of VIP.
Conclusion: The endotracheal aspirate amylase value of 608 IU/L showed 75% sensitivity and 74% specificity in the diagnosis of VIP. The endotracheal aspirate amylase test is cheap, provides fast results, easy applicability, does not require qualified medical personnel, is repeatable when necessary, and is an early rising marker, while sensitivity and specificity values of the limit amylase value suggest that the use of amylase alone may be insufficient in VIP diagnosis, the use of amylase together with clinical findings will be more effective for the diagnosis of VIP.

Keywords: VIP, endotracheal amylase, microaspiration, pneumonia