Finansal bilgi manipülasyonu: BIST Sınai Endeksi (XUSIN)  uygulaması
Financial information manipulation: an application of BIST Industrials Index
Yazar: HAYRETTİN UZUNOĞLU
Danışman: PROF. DR. SEMRA KARACAER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa = Stock exchange ; Borsa endeksi = Stock exchange index ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Endüstri sektörü = Industry sector ; Finansal bilgi sistemi = Financial information system ; Manipülasyon = Manipulation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Borsa İstanbul Sınai Endeksi'nde yer alan firmaların 2013 ile 2016 yılları arasında yayınlamış oldukları finansal raporlarda yer alan bilgileri kullanarak, finansal bilgi manipülasyonu uygulamaları yapıp yapmadıklarını belirleyebilmektir. Bu amacı gerçekleştirebilmek için finansal bilgi manipülasyonu tespit modelleri arasında yer alan M-Skoru Modeli kullanılmış olmakla beraber modelde yer alan değişkenlerde bazı değişiklikler yapılmıştır. Finansal bilgi manipülasyonu yapan ve yapmayan firma ayrımı için Sermaye Piyasası Kurulu'nun 01.01.2013 ile 30.06.2017 tarihleri arasında yayınlanmış olan Sermaye Piyasası Kurulu Haftalık Bültenleri ve Kamuyu Aydınlatma Platformu internet adresinde yine aynı tarih aralığında yer alan firma bildirimlerine bakılmıştır. Yapılan analiz sonucu manipülatör firmalar ile kontrol firmaları açısından her bir bağımsız değişkenin dağılım özellikleri bakımından farklılaştığı görülmekle beraber; modelde yer alan sekiz bağımsız değişkenden beş tanesinin (ticari alacaklar endeksi, brüt kâr marjı endeksi, amortisman endeksi, pazarlama, satış ve dağıtım ile genel yönetim giderleri endeksi ve sürdürülen faaliyetler vergi öncesi kârının hasılata oranı) %95 güven aralığında istatistiki açıdan anlamlı sonuçlar verdiği görülmektedir. Son olarak, 2014, 2015 ve 2016 yılları dikkate alındığı zaman modelin; manipülatör firma tahmininde %84, kontrol firması tahmininde ise %53 oranında başarılı sonuçlar verdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine whether companies in the BIST (Borsa Istanbul) Industrial Index have made financial information manipulation using the financial reports they published between 2013 and 2016. Among the financial information manipulation detection models, the M-Score Model was used with some changes in the model variables in order to achieve this goal. For the distinction between companies that do and do not manipulate financial information, we used the Capital Markets Board Weekly Bulletins published between January 1, 2013 and June 30, 2017, and the company press releases published in the Public Disclosure Platform website at the same dates. Although there are differences between the companies in the control and manipulator groups in terms of the distributions of each independent variable, it was observed that five out of eight independent variables in the model (days in receivables index, gross margin index, depreciation index, marketing, sales, general and administrative expenses index and ratio of the revenue to profit from continuing operations) gave statistically significant results within the 95% confidence interval. Finally, we found that the model has a success rate of 84% in the manipulator company prediction and 53% in the control company prediction considering the years 2014, 205 and 2016.