Farklı sûrelerdeki peygamber kıssalarının öne çıkan maksatları
The prominent purposes of the prophet stories in different surahs
Yazar: HİLAL TURUNÇ
Danışman: PROF. DR. MEHMET HALİL ÇİÇEK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıssalar = Narratives ; Maksat = Purpose ; Peygamberler = Prophets ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'an'ı Kerim, tüm çağlara ve bütün insanlığa gönderilmiş evrensel bir kitaptır. Bizlere rehber olması hasebiyle içerisinde pek çok konuyu barındırır. En büyük özelliği ise az kelamla çok şey anlatıyor olmasıdır. İ'cazı gereği her kelimesi, her harfi yerli yerindedir. Bundan mütevellit seçtiği her kelimeyle ve kurduğu her cümleyle muciz bir kitaptır. Biz bu çalışmayla muciz olan yüce kitabımızda anlatılan peygamber kıssalarının anlatım maksatlarını incelemek istedik.

Kur'an'ı Kerim'de peygamberler ve peygamber olmayan bazı şahıslar hakkında pek çok kıssa anlatılır. Bu kıssalar Kur'an'ı Kerim'de ciddi yer tutar. Hepsi belli bir amaca ulaşmak niyetiyle anlatılmaktadır. Bundan dolayı incelenme konusu olmuştur. Ayrıca indirildiği dönemde meydana gelen hadiseler ve geçmişte yaşanmış olaylar da anlatılır. Biz araştırmamızın kapsamını yalnızca birden fazla bahsi geçen peygamber kıssalarıyla sınırlandırdık. Bunu yaparken yüz on dört sûre içerisinde kıssa anlatımının en yoğun olduğu on sûreyi inceledik. Dağınık gibi duran peygamber kıssalarının, aslında ne kadar da hassas ve ince bir şekilde yerleştirildiklerini göstermeye çalıştık. Son derece beliğ ifadelerle, Kur'an'ın kendine has üslûbuyla kıssa anlatımında hedeflediği maksatları göstermek istedik.

Kur'an'ın sûreleri içerisinde, adeta dağıtılmış inci taneleri gibi duran kıssalar, dikkatlice incelendiğinde her birisinin nasılda özenle yerleştirildiği görülecektir. Örneğin, Hz. Musa (a.s.)'ın kıssası en çok bahsi geçen peygamber kıssasıdır. Pek çok sûrede farklı bölümleriyle anlatılır. Dışarıdan bakıldığı zaman kıssa sürekli tekrar ediliyormuş gibi görülebilir. Fakat dikkatlice incelendiği zaman, aslında her anlatıldığı yerde kıssanın farklı bir bölümüne yer verildiği ve farklı bir üslupla ele alındığı, her geçtiği yerde verilmek istenen mesaja uygun bir şekilde anlatıldığı görülecektir.

Özet olarak araştırmamızda Kur'an'ı Kerim'de geçen peygamber kıssalarının hangi maksatla ve ne kadarının anlatıldığı ve bunu yaparken nasıl bir üslûp kullandığı ortaya konularak, bir bütünlük oluşturmak istenmiştir.

Abstract:
The Holy Qur'an is a universal book which sent to all ages and humanity. It contains many subjects, in consequence of guide for us. Its most important characteristic is that it tells a lot with little speech. Every word and letter properly take place as required by the brevity. It is a miraculous book with every word and sentence that is chosen. For this faith, we wanted to examine the narrative purposes of the prophet stories which are told in our exalted book.

Many stories about prophets and some non prophets are told in the Holy Qur'an. All of them have a certain purposes, so they are worth for examination. However, the events and prophesying stories that occurred in the period when it was revealed are also told. The content of our research are limited to only more than one mentioned prophet stories. We examined the ten surahs in which the telling of stories were the most intense from between hundred and fourteen surahs. Even though they looked like dispersed, we tried to propound how delicately and well the prophetic stories which are placed by establishing the context between verses. We have eloquently wanted to show the goals that the Qur'an has aimed in story telling with its unique style.

When we look carefully at the stories that seem like scattered pearls in the sacred surah of the Qur'an, and it will be seen how each of them is meticulously placed. For example, the story of Moses is one of the most mentioned prophet stories. It is explained in different parts in many surahs. The story can be seen as constantly repeated, but when it is carefully examined, it will be seen that a different part of the story is given in every verse where it is told, and it is handled in a different style, and it is explained in terms of the intended purpose.

In summary, this study was aimed to achieve an entirety by indicating for what purposes and how much of the prophet stories mentioned in the Holy Qur'an and what kind of style was used.