Ketamin ve dantrolenin bir epilepsi modeli olarak tekrarlayan elektrokonvülsif nöbet uygulanan sıçanlarda uzaysal öğrenme ve hipokampal apoptozis üzerine etkileri
The effects of the ketamine and dantrolene on the hippocampal apoptosis and spatial learning in rats exposed to repeated electroconvulsive seizures as a model of epilepsy
Yazar: İBRAHİM DEVRİM GÜRSOY
Danışman: PROF. DR. SÜREYYA BARUN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Dantrolen = Dantrolene ; Elektrokonvülsif tedavi = Electroconvulsive therapy ; Epilepsi = Epilepsy ; Hipokampus = Hippocampus ; Ketamin = Ketamine ; Öğrenme = Learning

Özet:
Ketamin ve dantrolen'in bir epilepsi modeli olarak tekrarlayan elekrokonvulsif nöbet uygulanan sıçanlarda uzaysal öğrenme ve hipokampal apoptozis üzerine etkileri
Amaç: Ketamin ve dantrolenin bir epilepsi modeli olarak tekrarlayan elekrokonvulsif nöbet uygulanan sıçanlarda uzaysal öğrenme ve hipokampal apoptozis üzerine etkilerinin incelenmesi.
Metot: 48 adet erkek ve Wistar albino sıçan 8 gruba ayrıldı. İlk 4 grup şöyle planlandı: 1) Kontrol: Sıçanlara 30 sn kulak elektrodları takıldı ancak stimüle edilmedi 2) EKN: Sıçanlara kulak elektrodları ile 200 V şiddetinde 2 sn stimülasyon uygulanmıştır. Bu uygulama gün aşırı 5 kez tekrarlanmış ve son uygulamadan 2 saat sonra sonuncu EKN stimulusu verilerek hayvanlar 30 gün bekletilmişlerdir (Rowley et al 1997) 3) Ketamin+EKN: EKN uygulanacak sıçanlara her uygulamadan 1 saat önce ketamin (40 mg/kg s.k.) uygulanmıştır 4) Dantrolen+EKN: EKN uygulanacak sıçanlara her uygulamadan 1 saat önce dantrolen (10 mg/kg i.p) uygulanmıştır. Diğer 4 gruptaki şıçanlar EKN ve ilaç uygulamalarını takiben MSL testi uygulanmadan 30 gün bekletilmiş ve daha sonra hipokampusları çıkarılarak apoptozis ve sağlıklı nöron sayıları incelenmiştir.
Bulgular: MSL testinde bütün gruplarda öğrenme gerçekleşmiştir ve gruplar arasında fark yoktur. EKN+ketamin uygulanan grupta bellek retansiyonu ve buna eşlik eden yüzme hızında azalma tesbit edilmiştir. Dantrolen uygulaması herhangi bir olumsuz etkiye neden olmamıştır. Ayrıca ketamin ve dantrolenin antiapoptotik ve nöroprotektif etkilerinin olduğu ortaya çıkmıştır.
Sonuç: Bu çalışmanın sonuçlarına göre eksitotoksik şartlarda ketamin kullanılması bellek retansiyonunda bozulmaya neden olur. Ketamin uygulamasının motor fonksiyonlarda bozulmaya yol açması ihtimali de ileri araştırmalarla değerlendirilmelidir.

Anahtar Kelimeler: epilepsi, elektrokonvülzif nöbet, hipokampal apoptozis, uzaysal öğrenme, apoptozis, ketamin, dantrolen

Abstract:
The effects of the ketamine and dantrolene on the hippocampal apoptosis and spatial learning in rats exposed to repeated electroconvulsive seizures as a model of epilepsy
Purpose: To investigate the effects of ketamine and dantrolene on the spatial learning of rats exposed to repeated electroconvulsive seizures (ECS) as a model of epilepsy.
Methods: 48 rats (male, 2 mo old, Wistar albino) were assigned to 8 groups. 1. Control; 2. ECS: Rats received ECS (200 V for 2 sec/day) via ear electrodes with 24 h interval for five consecutive days, then the 6th ECS was applied 2 h after the last ECS. The same ECS protocol was applied to the 3. and 4. groups which received dantrolene (5 mg/kg i.p.) or ketamine (40 mg/kg s.c.) administered 1h before each ECS, respectively. Following 1 month of recovery, the cognitive status of the animals was evaluated via Morris water maze test for 5 consecutive days by calculating Mean Escape Latency Time (MELT). The same experimental protocol was repeated 14 days afterward to evaluate the retention of the memory. Additionally in another 4 groups underwent the same applications, effects of the ketamine and dantrolene have been investigated on neuronal apoptosis.
Results: No significant difference was found in MELT values between the four groups for each day. Although there was no significant effect of electroconvulsive shock (ECS) and chemicals, it seems that the animals in four groups learned the task. ECS and ECS+ketamine treated rats showed impairment in memory retention and swimming speed rates. ECS+dantrolene treatment had no effect on spatial learning and memory retention in rats. Moreover, ketamine and dantrolene showed antiapoptotic and neuroprotective effect.
Conclusion: According to our results, ketamine use in excitotoxic conditions may produce impairment in cognitive and motor functions.

Keywords:epilepsy, hippocampal apoptosis, electroconvulsive seizures, spatial learning, ketamine, dantrolene