Tematik çocuk kanallarında yer alan çizgi filmlerde doğal afet unsurlarının analizi
Analysis of natural disaster elements in cartoons on thematic children's channels
Yazar: EZGİ SEZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN ÖZDEN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Doğal Afetlerin Risk Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Afetler, bireylerin ve toplumların günlük yaşam düzenini bozarak can ve mal 
kayıplarına neden olan olaylardır. İnsanların, mevcut afet tehlikelerini göz ardı ederek 
yaşantılarını sürdürmeleri mümkün değildir. Bu nedenle doğal ya da insan kaynaklı afetlerin 
ortaya çıkaracağı zararları en aza indirgeyerek, bu tehlikelere karşı daha dirençli hale gelmek 
gerekir.
Doğal afetler öngörülemeyen, etkileyeceği alan ve etki düzeyi tahmin edilemeyen, 
çok fazla sayıda can ve mal kayıpları ile sonuçlanabilen doğa olaylarıdır. Dünya genelinde 
ve ülkemizde her yıl birbirinden farklı doğal afetlerin yaşandığına ve bu afetlerin 
sonuçlarının toplumlar üzerindeki etkilerine şahit olunmaktadır.
Yerel imkânlarla üstesinden gelinemeyip dışarıdan yardım sağlanması gereken acil 
durumlar afet olarak tanımlanmaktadır. Günümüze kadar ülkemizde ve dünyada pek çok afet 
meydana gelmiştir. Afetlere karşı hazırlıklı olmak için afet öncesinde etkin bir afet lojistik 
planlamanın yapılması gerekmektedir.
Sürdürülebilir bir yaşam alanı oluşturmanın önemli kaynaklarından birisi de hiç 
kuşkusuz afete karşı dirençli toplumlar oluşturmak ve afet riskinin azaltılması için gerekli 
olan uygulamaları gerçekleştirmektir. Bu sebeple sürdürülebilirlik ve afet kavramları son 
derece ilişkili kavramlar olarak ortaya çıkmaktadır. Yaşanan afetlerin sonuçları ise çeşitli 
çevre sorunlarını beraberinde getirmekte ve afetlerden doğan zararların artmasına sebep 
olmaktadır.
Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi kullanılacaktır. İçerik 
analizi kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması ile birlikte akademik araştırmalarda en çok 
tercih edilen araştırma yöntemleri arasındadır. İçerik analizi yönteminin metodolojik 
anlamda disiplinler arası kullanımının nedeni, bu yöntemin esnek yapısıdır. Bu esneklik, 
içerik analizi yönteminin en güçlü özelliğidir. Bu yüzden içerik analizi, bilimsel bir yöntem 
olarak sosyal bilimler alanında kendine önemli bir yer edinir. Bu çalışmada içerik analizi, 
ayrıntılı çözümleme ve kategorileri karşılaştırmaya imkan vermesi açısından tercih 
edilmiştir.
Türksat üzerinden ücretsiz yayın yapan tüm tematik çocuk kanalları veri kaynağımızı 
oluşturmaktadır, bu kümeyi beş kanal oluşturmaktadır bunlar; Cartoon Network, Disney 
Chanel, TRT Çocuk, Minika GO, Minika Çocuk olmaktadır. Tematik çocuk kanalı ve 
Türksat üzerinden ücretsiz bir şekilde yayın yapmaları sebebiyle araştırmaya dahil 
edilmişlerdir. Çizgi filmlerin yayınlanmış bölümlerine internet aracılığıyla ve Türksat 
üzerinden ücretsiz yayın yaptığı kanal aracılığıyla ulaşılıp izlenerek görsel, işitsel veri 
analizi yapılacaktır. Çalışmada incelenen 703 çizgi film bölümünün %11,5'inde doğal afet unsurları bulunmuştur. Kökenleri, meydana geliş hızları, sözel ve görsel yer alma sıklıkları ve içerik bilgileri bakımından bu unsurlar birbirleriyle karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Disasters are events that disrupt the daily life of individuals and societies and cause 
loss of life and property. It is not possible for people to continue their lives by ignoring the 
current disaster dangers. For this reason, it is necessary to become more resistant to these 
dangers by minimizing the damages caused by natural or human-made disasters.
Natural disasters are natural events that are unpredictable, whose impact area and 
impact level cannot be predicted, and that can result in a large number of lives and property 
losses. We witness that different natural disasters occur every year around the world and in 
our country, and the effects of these disasters on societies.
Emergency situations that cannot be overcome with local resources and require 
external assistance are defined as disasters. To date, many disasters have occurred in our 
country and around the world. In order to be prepared for disasters, effective disaster logistics 
planning must be done before the disaster. 
One of the important sources of creating a sustainable living space is undoubtedly 
creating disaster-resistant societies and implementing the necessary practices to reduce 
disaster risk. For this reason, the concepts of sustainability and disaster emerge as highly 
related concepts. The consequences of disasters bring about various environmental problems 
and increase the damages arising from disasters.
In this study, content analysis, one of the qualitative research methods, will be used. 
Content analysis is among the most preferred research methods in academic research with 
the widespread use of mass media. The reason for the interdisciplinary use of the content 
analysis method in a methodological sense is the flexible structure of this method. This 
flexibility is the most powerful feature of the content analysis method. Therefore, content 
analysis is a scientific method.
It has an important place in the field of social sciences. In this study, content analysis 
was preferred because it allows detailed analysis and comparison of categories.
All thematic children's channels broadcasting free of charge on Türksat constitute 
our data source; five channels constitute this cluster; Cartoon Network, Disney Chanel, TRT 
Cocuk, Minika Go, Minika Cocuk. They were included in the research because they are a 
thematic children's channel and broadcast free of charge on Türksat. Visual and audio data 
analysis will be carried out by accessing and watching the published parts of the cartoons 
via the internet and the free broadcast channel on Türksat. Elements of natural disasters were found in 11.5% of the 703 cartoon episodes analysed in this study. These elements were compared with each other in terms of their origins, speed of occurrence, frequency of verbal and visual coverage and content information.