Akut pulmoner emboli hastalarında BNP düzeyi ve pulmoner BT'de sağ–sol ventrikül çap oranının mortalite ile ilişkisi
BNP levels and right-left ventricular diameter ratio of pulmonary CT in association with mortality in patients with acute pulmonary embolism
Yazar: ALİYE NUR GÖKAL
Danışman: PROF. DR. BAŞAR CANDER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Mortalite = Mortality ; Natriüretik ajanlar = Natriuretic agents ; Pulmoner dolaşım = Pulmonary circulation ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; Tromboembolizm = Thromboembolism

Özet:
Amaç: Bu çalışmada amaç prospektif olarak acil serviste akut pulmoner emboli kesin
tanısı alan hastaların bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiyografi (BTPA)'de sağ-sol ventrikül
çapı oranları, serum brain natriüretik peptid (BNP) düzeyleri, demografik verilerinin mortalite
ile olan ilişkisi değerlendirmektir.
Yöntem: Çalışmamıza 01/2015-06/2015 tarihleri arasında Necmettin Erbakan
Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Acil Servisine 18 yaş üstü yetişkin, gebe olmayan, konjestif
kalp yetmezliği olmayan, pulmoner CT angiografi ile pulmoner emboli kesin tanısı alan ve
pulmoner emboli tanısı almayan hastalar dâhil edildi.
Çalışmaya toplamda 80 hasta dâhil edildi. Hastaların 45'i konjestif kalp yetmezliği
olmayan ve pulmoner BT angiografi ile kesin pulmoner emboli tanısı alan hastalardan
oluşmaktadır. 35'i ise konjestif kalp yetmezliği olmayan pulmoner BT angiografi ile
pulmoner emboli tanısı almayan kontrol grubundan oluşmaktadır.
Bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiyografi (BTPA)'de sağ-sol ventrikül çap oranları
ölçümü; ENLİL-HIS versiyon 3.0 hastane bilgi yönetim sistemi (HBYS) sistemi PACS
sistemindeki görüntülerden aynı uzman radyolog tarafından ölçüm teknikleri kullanılarak
yapılmıştır. Ölçümler tez kapsamındaki olguların pulmoner BT angiografisinde ventrikül kısa
çapının en büyük olduğu kesitte sağ ve sol ventrikülün kısa çapı ölçülerek yapılmıştır. Elde
edilen verilerin oranları kayıt altına alınmıştır.
Serum BNP (brain natriüretik peptit) düzeyi 01.01.2015-31.06.2015 tarihleri arasında
Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Acil Servisi'ne başvuran hastalarda
değerlendirmeler sonucunda akut pulmoner emboli tanısı alan ve almayan hastalardan
inceleme esnasında rutin tetkiklerden (hemogram, glukoz, üre kreatinin, alt, ast, sodyum,
potasyum, kan gazı, troponin, ckmb, pt, ptt) arta kalan serumlardan çalışılmıştır. Kan serum
örnekleri Hettich Rotina 46R (Hettich Zentrifugen, Tuttlingen, Almanya) marka soğutmalı
santrifüj cihazında 4000 devir/dakika hızda 10 dakika santrifüj edilerek serumlar ayrıldı ve
ayrılan serum numuneleri buzdolabında -80 °C' de örnekler çalışılıncaya kadar saklandı.
iii
Serum örneklerinde; İnsan BNP parametresi ELISA yöntemi ile çalışılmıştır. Kan numuneleri
Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi biyokimya laboratuvarında biyokimya
uzmanı tarafından çalışılmıştır.
Bulgular: Pulmoner emboli hastalarının ortalama BNP değeri 14,27±14,90 ng/L iken
kontrol grubunda yer alan hastaların ortalama BNP değeri 10,71±3,78 ng/L olarak
belirlenmiştir. Mann-Whitney U testi sonucuna göre pulmoner emboli grubunda yer alan
hastalar ile kontrol grubunda yer alan hastaların BNP değerleri arasında istatistiksel olarak
anlamlı bir farklılık bulunmamıştır ( p=0,446>𝛼 = 0,05).
Pulmoner emboli hastalarının sağ ventrikül çapının sol ventrikül çapına oranının
ortalama değeri 1,32±0,36 iken kontrol grubunda yer alan hastaların ortalama sağ ventrikül
çapının sol ventrikül çapına oranı 0,84±0,18 olarak belirlenmiştir. Pulmoner emboli grubunda
yer alan hastalar ile kontrol grubunda yer alan hastaların sağ ventrikül çapının sol ventrikül
çapına oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık vardır.
Sonuç: BNP'nin plazma konsantrasyonu, akut miyokardiyal infarktüs, dilate
kardiyomiyopati valvuler kalp hastalığı olan hastalarda, pre-diyaliz aşamasındaki böbrek
yetersizliğinde ve diyaliz yapılan hastaların hemen hepsinde, kardiyak disfonksiyona neden
olan tüm hastalıklarda artmaktadır. Pulmoner emboli tanısı alan hastalarla kontrol grubunun
BNP düzeyi karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır.
Görüldüğü gibi BNP akut pulmoner emboliye spesifik bir hormon olmadığı tesbit edilmiştir.
Ayrıca çalışmamızda pulmoner emboli hastaları ile kontrol grubunda yer alan
hastaların sağ ventrikül çapının sol ventrikül çapına oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı
bir farklılık saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Akut pulmoner emboli, BNP düzeyi, pulmoner BT de sağ-sol
ventrikül çapı oranı

Abstract:
Purpose: In this study, we aimed to prospectively assess the relations between
mortality, right-left ventricle diameter ratio on computed tomography pulmonary angiography
(CTPA), serum brain natriuretic peptide (BNP) levels and demographic data in patients with
definitive diagnosis of acute pulmonary embolism in emergency service.
Method: We included patients applied to Necmettin Erbakan University Meram
Medical Faculty Emergency service between 01/2015-06/2015 that were over 18 years old
adults, non-pregnant, with no congestive heart failure and definitively diagnosed as
pulmonary embolism with pulmonary CT angiography.
A total of 80 patients were included to this study. 45 of these patients were composed
of patients without congestive heart failure and were definitively diagnosed as pulmonary
embolism with pulmonary CT angiography and the remaining 35 were the control group
patients without congestive heart failure and were not diagnosed as pulmonary embolism with
pulmonary CT angiography.
Computed tomography pulmonary angiography (CTPA) right-left ventricle diameter
ratio measurements were done by the same radiologist with same measurement techniques on
ENLIL-HIS version 3.0 hospital information management system (HIMS) PACS images.
Measurements were done by measuring the right and left ventricle small diameter on the
pulmonary CT angiography slides that the ventricle small diameter is the largest. Acquired
data were recorded.
Serum BNP (brain natriuretic peptide) levels were measured on the leftover serum
(from routine investigations such as hemogram, glucose, urea, creatinin, alt, ast, sodium,
potassium, blood gas, troponin, ck-mb, pt, ptt) of the patients applied to Necmettin Erbakan
University Meram Medical Faculty Emergency service between 01/2015-06/2015 and
diagnosed or not diagnosed as acute pulmonary embolism. Blood serum samples were
centrifuged with Hettich Rotina 46R (Hettich Zentrifugen, Tuttlingen, Germany) cooling
v
centrifuge device at 4000 rpm for 10 minutes to separate the serum and the serum samples
were stored at -80 °C until they were used. Human BNP parameters were studied with ELISA
method on serum samples. Blood samples were studied in Necmettin Erbakan University
Meram Medical Faculty Biochemistry Laboratory by biochemistry specialists.
Findings: Mean BNP level of pulmonary embolism patients was observed as
14,27±14,90 ng/L and this parameter was 10,71±3,78 ng/L for the control group patients.
According to Mann-Whitney U test results; no statistically significant differences were found
between BNP levels of pulmonary embolism patient group and control group ( p=0,446>𝛼 =
0,05).
Mean right-left ventricle diameter ratio was 1,32±0,36 for pulmonary embolism
patients and 0,84±0,18 for the control group. A statistical significance was found between
right-left ventricle diameter ratios of pulmonary embolism patient group and control group.
Results: BNP plasma concentrations could be increased in patients with myocardial
infarcts, dilated cardiomyopathy, valvular heart diseases, pre-dialysis kidney failure and
almost all of the patients applied with dialysis and all of the patients with diseases causing
cardiac dysfunction. When the pulmonary embolism patient group and control group was
compared; no statistical significance were detected regarding to BNP levels. Therefore we
established that BNP is not a specific hormone for acute pulmonary embolism.
In our study, we also detected a statistical significance between right-left ventricle
diameter ratio parameters of control group and pulmonary embolism patient group.

Key Words: Acute pulmonary embolism, BNP levels, right-left ventricle diameter
ratio on pulmonary CT