Hepatoselüler kanser ve kolorektal kanser karaciğer metastazlarına yönelik, mikrodalga ve radyofrekans ablasyon tedavilerinin uzun dönem sonuçlarının karşılaştırılması
Comparison of the long-term results of microwave and radiofrequency ablation therapies for hepatocellular cancer and colorectal cancer liver metastases
Yazar: AHMET GÜRKAN ERDEMİR
Danışman: PROF. DR. OKAN AKHAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Ablasyon = Ablation ; Karaciğer = Liver ; Karsinoma-hepatoselüler = Carcinoma-hepatocellular ; Mikrodalgalar = Microwaves ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyofrekans = Radiofrequency ; Radyoloji-girişimsel = Radiology-interventional

Özet:
Amaç: Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi girişimsel radyoloji departmanında, 2007 yılından beri, hepatik termal ablasyon uygulanan kolorektal kanser (KRK) ve hepatoselüler kanser (HSK) hastalarında, genel ve hastalıksız sağkalım ile lokal progresyonsuz sağkalımların belirlenmesi ve bu ölçümlerin hem hastalara hem de lezyonlara ait değişkenlere göre karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2007 yılından beri termal ablasyon uygulanan kolorektal (n=74) ve hepatoselüler karsinom (n=67) hastaları belirlendi. Küratif ablasyon uygulanmayan ve takipleri yetersiz olan hastalar çalışmadan çıkarıldı. Hastaların sağkalımları Kaplan-Meier analizleri ile belirlendikten sonra, anlamlılığı için Logrank analizi uygulandı. Ayrıca değişkenler arasında daha ön plana çıkanı belirlemek için multivaryant Cox-regresyon analizi uygulandı. Lokal tümör progresyonu, rezidü ve komplikasyon gelişimi ile diğer değişkenler arasında olası ilişkiyi saptamak açısından Ki-Kare testi de uygulandı.
Bulgular: Hem kolorektal karsinom metastazlı hastalarda, hem de hepatoselüler kanser hastalarında, uygulanan termal ablasyon tekniğinin Mikrodalga ya da Radyofrekans ablasyon olmasının, genel sağkalım ve karaciğerde progresyonsuz sağkalım değerlerine anlamlı etkisi saptanmamıştır (p>0,05). Ekstrahepatik metastaz varlığı, mutant K-Ras onkogeni ve metastazın orijin aldığı kolorektal segment, hepatik metastazlı KRK hastalarında sağkalımı istatiksel olarak anlamlı ölçüde etkilerken; ilk termal ablasyon uygulandığı dönemdeki hasta CHILD skoru, AFP değeri ve tümörün diferansiyasyon derecesi ise HSK hastalarında sağkalımı istatiksel olarak anlamlı etkilemektedir (p<0,05). Karaciğer metastazı ilk saptandığında, hepatik metastazlı KRK hastalarının neoadjuvan sistemik kemoterapi alması ya da almamaları arasında, sağkalım üzerine anlamlı etkisi saptanmamıştır. HSK hastalarında ise predispozan faktör ile sağkalım ölçümleri arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. 
Sonuçlar: Termal ablasyon teknikleri, gerek tek başına, gerekse kemoterapi, cerrahi ya da diğer girişimsel işlemler ile kombine edilerek; hem hepatik metastazlı KRK, hem de HSK hastalarının tedavilerinde ve sağkalımlarını arttırmada oldukça etkilidir. Hepatik metastazlı KRK hastalarında; ekstrahepatik metastaz varlığı, hastanın tüm takibi sürecinde LTP gelişimi, mutant K-Ras onkogeninin varlığı ve metastazın orijin aldığı primer kolon segmenti genel ve karaciğerde progresyonsuz sağkalım değerlerini anlamlı ölçüde etkilemektedir. Hepatoselüler karsinom hastalarında; ilk ablasyon tedavisi uygulandığında hastanın CHILD skoru, hastanın AFP değeri, tüm takibi sürecinde LTP gelişimi ve tümörün diferansiyasyon derecesi genel ve karaciğerde progresyonsuz sağkalım değerlerini anlamlı ölçüde etkilemektedir. Hem hepatik metastazlı KRK hem de HSK gruplarında, bu değişkenler lezyon bazında lokal progresyonsuz sağkalımı da etkilemektedir. Ayrıca iki ana hasta grubunda da uygulanan termal ablasyon tekniğinin MDA ya da RFA olmasının sağkalım ölçümlerine üzerine istatiksel anlamlı etkisi saptanmamıştır.

Abstract:
Purpose: This study aimed to detect the overall and disease-free survival on both hepatocellular carcinoma (HCC) and colorectal carcinoma (CRC) patients whose hepatic lesions ablated with thermal ablation methods and to evaluate the local progression-free survival on liver lesions in the interventional radiology section of Hacettepe University Medicine Faculty, since 2007. Afterward, comparison among these survival values according to the variables of both patients and lesions was aimed.
Materials and Methods: Colorectal (n=74) and hepatocellular carcinoma (n=67) patients with thermal ablation have been identified since January 2007. Patients who did not have curative ablation and whose follow-up was inadequate were excluded from the study. After the survival of the patients was determined by Kaplan-Meier analysis, Logrank analysis was applied for its significance. In addition, multivariate Cox-regression analysis was applied to determine the prominent among the variables. Chi-Square test was also used to determine the possible relationship between local tumor progression, residual and complication development, and other variables.
Results: Both in patients with colorectal carcinoma metastasis and in patients with hepatocellular cancer, the effect of thermal ablation technique on Microwave or Radiofrequency ablation was not significant on overall survival and liver progression-free survival values (p>0,05). The presence of extrahepatic metastasis, mutant K-Ras oncogene and primary origin of metastasis significantly affected survival in CRC patients (p<0,05). The patient's "Child" score, AFP value, and the degree of differentiation of the tumor at the time of initial thermal ablation significantly affected the survival in HCC patients (p<0,05). There was no significant effect on survival between CRC patients whether or not they received neoadjuvant systemic chemotherapy when liver metastasis was first detected. In HCC patients, no significant difference was found between the predisposing factor and survival values.
Conclusions: Thermal ablation techniques, either alone or in combination with chemotherapy, surgery or other interventional procedures; It is very effective in the treatment and survival of both CRC and HCC patients. In CRC patients with hepatic metastasis; The presence of extrahepatic metastasis, LTP development during the whole follow-up of the patient, the presence of mutant K-Ras oncogene and the primary colon segment originating from metastasis significantly affect the overall and liver-progression-free survival values in the liver. In patients with hepatocellular carcinoma; the development of LTP during the whole follow-up process, the degree of differentiation of the tumor, the patient's CHILD score and the patient's AFP value when the first ablation therapy is applied significantly affect the overall and progression-free survival values in the liver. In both CRC and HCC groups with hepatic metastasis, these variables also affect local progression-free survival on a lesion basis. In addition, there was no statistically significant effect on the survival measurements of the thermal ablation technique MWA or RFA applied in two main patient groups.