Çalışma yaşamında örgüte bağlılık ve örgütsel adalet ilişkisi
Relationship in organizational commitment and organizational justice within working life
Yazar: FATMA YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA YAŞIN DÖKMEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Sosyal Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Adalet = Justice ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İş hayatı = Work life

Özet:
Bu çalışmada örgüte bağlılıkla (örgüte duygusal bağlılık, örgütte kalmaya devam etme isteği, normatif bağlılık) örgütsel adalet (adil dağıtım, adil işlem, adil etkileşim), örgüt temelli özsaygı, bazı kişisel ve örgütsel değişkenlerin ilişkisi incelenmiştir. Bu amaçla araştırmada yararlanılan ölçeklerin Türkçe'ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır. Mersin ve Adana' da bulunan iki fabrikada toplam 517 denekle araştırma gerçekleştirilmiştir. Toplanan verilere Pearson momentler çarpımı korelasyon analizi, aşamalı regresyon analizi ve t testi analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda örgüte duygusal bağlılık boyutunun yordanmasına adil etkileşim, adil dağıtım, örgüt temelli özsaygı, işi isteyerek seçip seçmeme, yapılan işin yeteneğe uygunluğu, işyeri eğitiminin yararlılığı değişkelerinin anlamlı katkıları olduğu görülmüştür. Örgütte kalmaya devam etme isteği boyutunun yordanmasına adil dağıtım, unvan, işe alınma sırasında başkalarına adil davranılıp davranılmaması, örgüt temelli özsaygı, çalışma yılı ve işi isteyerek seçip seçmeme değişkenlerinin anlamlı katkısı olduğu saptanmıştır. Örgüte normatif bağlılık boyutunun yordanmasına örgüt temelli özsaygı, eğitim düzeyi, adil dağıtım, iş yeri eğitiminin yararlı bulma ve örgütte başkalarına haksızlık yapılıp yapılmadığı değişkenlerinin anlamlı katkıda bulunduğu belirlenmiştir. Ayrıca iki fabrika için ayrı ayrı regresyon analizi yapılmıştır, iki fabrikayı bazı değişkenler (örgüte bağlılık, örgütsel adalet,örgüt temelli özsaygı, bazı kişisel ve örgütsel değişkenler) bakımından karşılaştırmak için t testi analizi yapılmıştır. Bu analiz sonucunda fabrikalar arasında örgüte normatif bağlılık, örgüt temelli özsaygı, işe ilk başlanıldığında yapılan işin eğitime uygunluğu, işyeri eğitimini yararlı bulma, işealınma sırasında başkalarına adil davranılıp davranılmaması değişkenleri açısından anlamlı farklar bulunmuştur.

Abstract:
This research focuses on relationship in organizational justice (distributive justice, procedural justice, interactional justice) and some personal and organizational variables with organizational commitment (affective commitment, continuance commitment and normative commitment). With this aim, the validities, the reliabilities and the adaptation to Turkish Language of this research scales were done. This research was done with 517 subjects who have been working in two different factories in Adana and Mersin. The Pearson product-moment correlation analysis, stepwise multiple regression analysis and t test analysis were performed for data of research. As a result of these analysis, it was determined that interactional justice, distributive justice, organizational based self esteem, individual decision to accept a job, suitableness of work to skill, usefulness of inservice training contributed significantly to prediction of affective commitment component. It was established that fairness or unfairness in personnel selection for job, organizational based self esteem, tenur, individual decision to accept a job contributed significantly to prediction of continuance commitment component. Moreover, it was seen that organizational based self esteem, educational level, distributive justice, usefulness of inservice training and fair or unfair behavior in organization toward other employees contributed significantly to prediction of normative commitment component. In addition, two different regression analyses were done for two different factories, t test analysis were done to compare two factories in terms of some variables (affective commitment, continuance commitment, normative commitment, distributive justice, procedural, interactional justice, organizational based selfesteem, some personal and organizational variables). As a result of these analysis, differences between two factories are significant for these variables: normative commitment, organizational based self esteem, distributive justice, capability of job for education when was started job. usefulness of inservice training and fairness or unfairness in personnel selection for job.