Muğla ili merkez ilçeye bağlı aile sağlığı merkezleri'ne başvuran kişilerin fiziksel aktivite,  beslenme alışkanlığı ve obezite durumu
Physical activity, eating habits and obesity status of people WHO admitted to family health centers of Mugla central district
Yazar: SÜLEYMAN ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. DR. SERPİL DEMİRAĞ
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Obezite = Obesity ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers

Özet:
Giriş ve Amaç
Obezite dünyadaki en önemli halk sağlığı sorunlarından biridir. Epidemiyolojik çalışmalar; yaş, cinsiyet gibi demografik faktörlerle, eğitim düzeyi, medeni durum gibi sosyo-kültürel faktörler yanında biyolojik faktörlerin ve beslenme alışkanlıklarının, sigara ve alkol tüketimi ile fiziksel aktivite azlığı gibi yaşam biçimi faktörlerinin de obeziteden sorumlu olduğunu göstermektedir. Araştırmanın amacı, Muğla yöresindeki insanların beslenme, fiziksel aktivite ve obezite durumu ve birbirleri arasındaki ilişkiyi belirlemek ve toplumda farkındalık yaratmaktır. 
Gereç Ve Yöntem
Araştırmamız, tanımlayıcı, kesitsel bir çalışmadır. Araştırmamızın evrenini, Muğla İli Merkezine bağlı Aile Sağlığı Merkezlerine (ASM) başvuran 18 yaş ve üstü tüm kişiler oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak 4 bölümden oluşan 55 soruluk anket formu kullanılmıştır. Bu çalışmada, bireylerin fiziksel aktivite düzeylerini belirlemek için Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi; International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) kısa formu kullanılmıştır. Çalışmanın veri girişi ve analizleri SPSS 17 programı kullanılarak tanımlayıcı analizlerde sayı, yüzde, ortalama±standart sapma ve ortanca (minimum-maksimum) verilmiş olup, analitik analizlerde başlıca ki kare, Student's T testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve lojistik regresyon analizi uygulanmıştır. Tip I hata düzeyi α=0,05 olarak alınmıştır (p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir).
Bulgular
Çalışmamıza Muğla İli merkez ASM'ye başvuran 414 kişi katıldı. Katılımcıların yaş ortalaması 46,9±18,5 olarak saptandı. Katılımcıların 244'ü kadın (%58,9) iken 170'i erkekti (%41,1). Çalışmaya katılan kişilerin bel çevresi ortalaması 93±14,1 cm olarak saptanmıştır. 289 (%69,8) kişi günde üç öğün yemek tüketirken, iki öğün yiyen 117 (%28,3) kişi, tek öğün yiyen altı (%1,4) kişi, üçten fazla ana öğün tüketen iki kişi (%0,5) olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların 162'si (%39,1)  normal ve zayıf, 153'ü (%37) fazla kilolu ve 99'u (%23,9) obez olarak saptanmıştır. Kadınlar, evli olanlar, eğitim seviyesi düşük olanlar, yaşı ortalamanın üstünde olanlar, çocuk sahibi olanlar, aylık geliri 2000 TL ve altı olanlar, sigara ve alkol kullanmayanlar daha obez bulunmuştur. Obezite risk etkenlerinin belirlenmesi için oluşturulan lojistik regresyon modeli incelendiğinde, evli olanların bekar olanlara göre obez olma olasılığı 3,855 kat,  diyabet hastalığı tanısı olanların olmayanlara göre obez olma olasılığını 2,2 kat daha fazla arttırdığı bulunmuştur. 
Çalışmamıza katılan kişilerin fiziksel aktive durumları incelendiğinde, kadınlar, yaşlılar, evliler, lise ve altı eğitim alanlar, memurlar, çocuk sahibi olanlar ve aylık geliri ortalamanın altında olanlar fiziksel olarak daha inaktif bulundu. Fiziksel inaktivite risk etkenlerinin belirlenmesi için oluşturulan lojistik regresyon modeli incelendiğinde fiziksel inaktivite için medeni durum, meslek, eğitim durumu ve cinsiyet anlamlı bir risk etkeni olduğu görülmektedir. Evli olanların bekar olanlara göre 2,658 kat, orta okul ve altı eğitim seviyesi olanların lise ve üstü eğitim seviyesi olanlara göre 2,527 kat, kadınların erkeklere göre 2,231 kat, ev hanımı, memur, öğrenci ve emekli olanların işçi, esnaf ve serbest meslek işi yapanlara göre 2,231 kat daha fazla fiziksel inkativite olasılığını arttırdığı görülmüştür.
Tartışma
Ankara'da farklı sosyoekonomik düzeydeki ailelerin beslenme alışkanlıkları ve bunu etkileyen faktörleri incelendiği bir araştırmada; ailelerin %74,79'unun kahvaltı, %67,71'inin öğle, %91,94'ünün akşam öğünlerini düzenli tükettiklerini ve çoğunluğunun (%75,83) öğün zamanlarının düzenli olduğu saptanmıştır (61). Bizim çalışmamızda katılımcıların 365'i (%88,2) düzenli kahvaltı yaptığını, 265'i (%64) düzenli öğle yemeği, 400'ü (%99,6) düzenli akşam yemeği yediğini belirmiştir. Evde bulunma daha çok düzenli öğün tüketmeyi sağlamış olabilir.
Türk erişkin toplumunda, standardize obezite prevalansının TURDEP II çalışmasında 1998'de %22,3'ten %40 artarak 2010'da %31,2'ye ulaştığı bulunmuştur. Buna göre son 12 yılda kadınlarda obezitenin %34, erkeklerde ise %107 oranında artmış olduğu saptanmış (12). Bizim yaptığımız çalışmada 99 kişi (%23,9) obez bulunmuştur. Çalışmamızdaki obezite oranının düşük çıkması çalışmanın Akdeniz kuşağında yer alan Muğla ilinde yapılmış olmasından kaynaklanıyor olabilir. Akdeniz kuşağındaki beslenme alışkanlıkları ve yaşam tarzı bu duruma yol açmış olabilir.
Fiziksel aktivite durumu inaktif, minimal aktif ve çok aktif olarak üç kategori alındığında fiziksel aktivite düzeyi ile cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, meslek, çocuk sahibi olma, aylık gelir, kronik hastalık, sigara ve alkol kullanımı arasında anlamlı ilişki bulunmuşken lojistik regresyon analizi yapıldığında medeni durum, meslek, eğitim durumu ve cinsiyet ile anlamlı fark saptanmıştır. Lojistik regresyon analizinin fiziksel aktif ve olmayan grup olmak üzere iki kategori üzerinden yapılması aradaki bu farklılığı oluşturmuş olabilir.
Sonuç 
Sonuç olarak, çalışmamızda obeziteyle ilgili ilginç verilere ulaşılmıştır. . Evli olmak obez olma olasılığını 3,855 kat, diyabetli olmak ise 2,2 kat arttırmaktadır. Fiziksel aktivite açısından ise, çalışmamızda, fiziksel inkativite olasılığını evli olmanın 2,658 kat, ortaokul ve altı eğitim seviyesinde olmanın 2,527 kat, kadın cinsiyetin 2,231 kat, hareketsiz meslek veya ev hanımı olmanın fiziksel iş yapanlara göre 2,231 kat daha fazla etkilediği görülmüştür. Çalışmamızdaki tüm bu sonuçlara dayanarak, yaş arttıkça fiziksel aktivitenin düşmesi nedeniyle büyük yaş gruplarına özel programlar yapılabilir, obezitenin azaltılması amacıyla basın yayın kuruluşları ile insanlar daha fazla bilinçlendirilmeli, obeziteyle igili kamu spotu reklamlar hazırlanmalıdır. Obezitenin üstesinden gelmek için uzun vadeli çözümlere yönelmeli, diyet değil yaşam tarzı değişikliklerinin uygulanması gerekmektedir.

Anahtar Sözcükler: Obezite, fiziksel aktivite, beslenme alışkanlıkları, kesitsel çalışma

Abstract:
Introduction and Aim
Obesity is the most important public health problem all around the World. According to the epidemiological studies, demographic factors such as age and sex; socio-cultural factors like level of education and marital status; and also biological factors, nutritional habits,  alcohol consumption, low level of physical activity etc. Life style factors are caused to the obesity.
The purpose of the study is to detect correlation between the obesity and nutritional, physical activities in Muğla providence and to create awareness about the obesity in the society. 
Tools and Method
Our research is local and descriptive. My scope is 18 years and all older people who applied a dependent Family Practice Centers (FPC) of central district of Muğla Province
As a data, collection tool which consists of 4 sections 55-item questionnaire was used. In this research, for evaluation of individuals' physical activity levels the short form of International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) is used. For the data entry and analysis of research, the number of descriptive analysis using SPSS 17 program, percentage, mean ± standard deviation and median (minimum-maximum) are given, chi-square test in analytical analysis, Student's T-test, Mann -Whitney U test, Kruskal-Wallis test and logistic regression analysis was applied. Type I error level is taken as α = 0.05 (p < 0.05 was considered statistically meaningful).
Results
414 people attended to our research that they admitted to center FPC of Muğla Province. The average age of the participants was 46.9 ± 18.5. 244 participants were women (58.9%) and 170 were male (41.1%). The average waist circumference of participants of the study were found to be 93 ± 14.1 cm. 289 (69.8%) individuals consuming three meals a day, 117 (28.3%) consuming two meals, and 6 (1.4%) person had a single meal, lastly there was two people (0.5% ) who consume more than three main meals.
162 participants (39.1%) normal and weak, 153 (37%) were overweight and 99 (23.9%) were diagnosed as obese. Women, who are married, people who have low educational level, above average of age, children, people who have 2000 TL monthly income and lower than that, and people who don't use tobacco and alcohol were found to be more obese than others. When we analyzed the Logistic Regression Model, which made for designating risk factors of obesity, compare to singles people who are married 3.855 times; compare to normal  people who diagnosed with diabetes 2.2 times likelihood of being obese. 
When we analyzed physical activity status of the people who participated in our research, women, the elderly people, married, high school or less educational level than that, civil servants, parents and people who have lower a monthly income than normal were found physically inactive compare to average. When we analyzed logistic regression model which was created to designated physical inactivity, the risk factors for physical inactivity, marital status, occupation, education level and gender seems to be meaningful risk factors.
People who are married compared to singles 2.658 times; people who have middle school education and lower than that compare to educated at least high school 2.527 times; women compare to men 2.231 times; housewives, civil servants, students and retired workers compare to self-employed and artisans 2.231 times more suitable of physical inactivity. 
Discussion
According to a research in Ankara on families from different socioeconomic levels about eating habits and the affecting factors of  it, 74.79 % of the families have regular breakfast, 67.71 % of them have regular lunch and 91.94 % of them regular dinner.  Also they find that majority of families (75,83 %) eat their meals in regular meal times (61). In our study, 365 participants ( 88.2 %) having regular breakfast, 265 (64 % ) have regular lunch, and 400 of the participants ( 99.6 %) have regularly dinner. To staying at home maybe affected on the eating meals regularly. 
The Turkish adult population, the standardized prevalence of obesity in the research of TURDEP II in 1998 increase 40 % and reached from 22,3 %  to 31.2% in 2010. According to this, in last 12 years, obesity in women population 34 % and in men population increased 107 % (12). In our research, 99 people (23.9 %) classified obese. The factors of lower obesity rate in our study maybe due to our research field which Muğla province located in the Mediterranean region. Dietary habits and lifestyle of the Mediterranean belt may have caused to this situation.
When physical activity status taken as three categories, inactive, minimally active and very active the activity level and sex, age, marital status, education, occupation, having a child, monthly income, chronic diseases, smoking and alcohol consumption there was a significant correlation. In the logistic regression analyzes marital status, occupation, educational level and sex we found some significant differences. The analysis of logistic regression as two categories physical active and non-active maybe affected this differences.
Result
In conclusion, our study has reached some interesting data about obesity. To be married 3,855 times and diabetes 2.2 times increase to possibility to be obese. In terms of physical activity, in our research we found that being married 2,658 times, to have middle school or lower education levels 2,527 times, the be a female 2,231 times, compare to the people in physical works fields sedentary occupations or being a housewife 2,231 times has been shown more impact on possibility of physical inactivity.
Based on all these results of our study there can be some special programs for the elderly people due to decreasing physical activity parallel to ageing. In order to reducing obesity people should informed by media organizations and there must be some public spotlight. To overcome obesity we should directed to the long-term solutions and they would not use diets they must change theirs lifestyle. 

Keywords: obesity, physical activity, dietary habits, cross-sectional study