Ortaokul öğrencilerinin basit elektrik devreleriyle ilgili kavram yanılgılarını ölçmek amacıyla üç aşamalı kavram yanılgısı testi geliştirilmesi
Developing a three tier misconception test to measure secondary school students' misconceptions about simple electric circuits
Yazar: MAHSUM DEMİRTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HAKİ PEŞMAN
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Kavram yanılgılarının tespit edilmesi için genellikle; görüşmeler, açık uçlu testler, çoktan seçmeli testler ve çok aşamalı kavram yanılgısı tanı testleri gibi veri toplama araçları kullanılır. Çok aşamalı kavram yanılgısı tanı testleri geliştirilme sıralarına göre; iki aşamalı kavram yanılgısı tanı testleri, üç aşamalı kavram yanılgısı tanı testleri ve dört aşamalı kavram yanılgısı tanı testlerinden oluşmaktadır. Çok aşamalı kavram yanılgısı tanı testlerinde, hem evrene genellenebilirlik sağlanabilir hem de bilgi eksikliği ile kavram yanılgısı ayırt edilebilir. 
Bu çalışmada, ortaokul öğrencilerinin basit elektrik devreleri konusundaki kavram yanılgılarının üç aşamalı tanı testi geliştirilerek tespit edilmesi ve konuyla ilgili var olan kavram yanılgılarıyla bilgi eksikliklerinin ne oranda olduğunun belirlenmesi amaçlanmıştır.
Bu çalışmada kesitsel tarama kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini Türkiye'de öğrenim gören tüm ortaokul öğrencileri oluşturmaktadır.  Çalışmanın çalışma grubunu, Bingöl ili Genç ilçesinde bulunan; Mevlana Ortaokulu, İnönü Ortaokulu ve Borsa İstanbul Atatürk Ortaokulu'nda eğitim öğretim gören 299 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmanın amacına ulaşmak için Bingöl ili Genç ilçesinde öğrenim gören 10 (7. ve 8. sınıf) ortaokul öğrencisiyle görüşme yapılmıştır. Görüşme formunda sorulan sorular kullanılarak 140 (7. ve 8. sınıf) ortaokul öğrencisine açık uçlu test uygulanmıştır. Açık uçlu test sorularına öğrencilerin verdikleri cevaplar kategorize edilmiştir. Öğrencilerden alınan yüksek frekanslı cevaplarla üç aşamalı testin çeldiricileri oluşturulmuştur. Bu süreç sonunda, uzman görüşleri alınarak 7 sorudan oluşan üç aşamalı tanı testi (BEDTT) geliştirilmiş ve 149 (7. ve 8. sınıf) ortaokul öğrencisine uygulanmıştır. 
Araştırma sürecinde toplanan veriler Microsoft Excel ve SPSS programları kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin; güç çeken model kavram yanılgısı, zayıflayan akım yanılgısı, paylaşılan akım yanılgısı, görgül kural yanılgısı, güç kaynağının sabit akım kaynağı olduğu yanılgısı ve bölgesel muhakeme yanılgısına sahip oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca, literatürde bulunmayan paylaşılan enerji yanılgısı çalışma grubunu oluşturan öğrencilerde tespit edilmiştir.

Abstract:
Generally, in order to detect misconceptions; Data collection tools such as interviews, open-ended tests, multiple choice tests, and multi-tier misconception diagnostic tests are used. According to the order of development of multi-tier misconception diagnostic tests; it consists of two tier misconception diagnostic tests, three tier misconception diagnostic tests and four tier misconception diagnostic tests. In multi-tier misconception diagnostic tests, generalizability can be provided to the population and it is possible to distinguish between lack of knowledge and misconception.
In this study, it was aimed to determine the misconceptions of middle school students about simple electrical circuits by developing a three-tier diagnostic test and it is aimed to determine the extent of the existing misconceptions and knowledge deficiencies on the subject.
In order to achieve the aim of the study, 10 (7th and 8th grade) middle school students studying in Genç district of Bingöl province were interviewed. Using the questions asked in the interview form, an open-ended test was administered to 140 (7th and 8th grade) middle school students. The answers given by the students to the open-ended test questions were categorized. The distractors of the three-tier test were created with the high-frequency answers received from the students. At the end of this process, a three-tier diagnostic test (BEDTT) consisting of 7 questions was developed by taking expert opinions and applied to 149 (7th and 8th grade) middle school students.
The data collected during the research process were analyzed using Microsoft Excel and SPSS 22.0 programs. As a result of the research, it has been determined that the students have the sink model, weakening current model, shared current model, empirical rule model, power supply as a constant current source and local reasoning model. In addition, the "shared energy model", which is not encountered in the literature, was detected in the students who formed the study group.