İdiopatik parkinson hastalığında otonom fonksiyon bozukluklarının elektrofizyolojik değerlendirilmesi
Electrophysiologic evaluation of autonomic dysfunctions in idiopathic parkinson?s disease
Yazar: HANDE SARIAHMETOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN SOYSAL ; DR. AYSU ŞEN
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Elektrofizyoloji = Electrophysiology ; Otonom sinir sistemi hastalıkları = Autonomic nervous system diseases ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Sempatik sinir sistemi = Sympathetic nervous system

Özet:
AmaçÇalışmamızda, idiopatik Parkinson hastalarında (PH) yüz bölgesinden çalışılan sempatik deri yanıtlarının (SDY) otonomik fonksiyon bozukluklarını saptamada üst ve alt ekstremite SDY'den daha hassas olup olmayacağını araştırmak amaçlanmıştır.YöntemÇalışmaya, polikliniğimizde PH tanısıyla izlenen 20 erken evre, 20 ileri evre toplam 40 hasta ve 20 sağlıklı gönüllü alındı. PH evresi Hoehn Yahr Ölçeği'ne göre ve dizabilite derecesi Birleşik Parkinson Hastalığı Değerlendirme Ölçeği'ne göre değerlendirildi. Tüm olguların elektrokardiyografi ile QTc değerleri elde edildi. Otonom sinir sistemi anketi uygulanarak disotonomi bulguları saptandı. Olguların her iki üst ve alt ekstremite ile yüzden kaydedilen SDY ve her iki el sırtından R-R interval değişkenliği (RRID) disotonomi bulguları ile karşılaştırıldı. İstatistiksel analiz için Statistics Package of Social Science (SPSS) 17.0 programı kullanıldı.BulgularHem üst ve alt ekstremiteden hem de yüzden elde edilen SDY'nin amplitüdleri kontrol grubunda, hem erken hem de ileri evredeki hastalardan anlamlı olarak yüksek bulunurken (p=0,001, p=0,013, p=0,000), erken ve ileri evre hastalar arasında fark yoktu. Motor bulguların başladığı taraftaki SDY'nin latansları uzun, amplitüdleri düşüktü (p<0,005). Hasta ve kontrol grupları arasında ekstremite SDY kaybı açısından fark bulunmazken, yüz SDY kaybı değerlendirildiğinde kontrol grubu ile olgular arasında anlamlı fark saptandı (p=0,001). Ancak erken ve ileri evre arasında fark yoktu. Kabızlık yakınması olan hastaların tüm SDY amplitüdleri düşükken (p=0,006, p=0,003, p=0,014), kabızlık yakınması sadece sol yüz yarımında SDY'nin kaybıyla ilişkiliydi (p=0,049). İstirahat sırasındaki RRID'nde anlamlı fark saptanmazken, derin inspirasyondaki RRID, hem erken evre hem de ileri evre hastalarda normallere göre azalmıştı.SonuçPH'da üst ve alt ekstremiteden SDY'nin araştırıldığı çok sayıda çalışma olmasına karşın, ulaşabildiğimiz literatürde yüzden SDY kaydı ile sempatik tutulumu araştıran bir çalışma yoktur. Yüz SDY kayıtlarının sempatik sinir sistemi tutulumunu göstermede ekstremiteden daha hassas olabileceğini; ekstremite SDY ve RRID dışında yüzden SDY çalışılmasının daha erken dönemde otonomik tutulumu saptayabileceğini ve bunlara yönelik tedavi düzenlenmesinin hastanın yaşam kalitesini artırabileceğini düşündürmüştür.

Abstract:
ObjectiveWe aimed to assess if sympathetic skin responses (SSRs) from face are more sensitive than upper and lower limb SSRs for determining autonomic dysfunctions in idiopathic Parkinson?s disease (IPD).Materials and MethodsIPD was diagnosed by movement disorder specialists using the United Kingdom Parkinson?s Disease Society Brain Bank?s clinical criteria for the diagnosis. 20 early stage, 20 advanced stage IPD patient and 20 healthy controls participated in the study from our outpatient clinic. Hoehn and Yahr (H-Y) scale was used to provide the assesment of disease progression and Unified Parkinson?s Disease Rating scale (UPDRS) was used for assessing disability and impairment. QTc values were obtained by performing electrocardiography to all groups. `Questionnarie on the Autonomic Nervous System Neurovegetative Laboratory Neurological University Hospital Freiburg? was applied to determine dysautonomic symptoms. We compared dysautonomic symptoms with sympathetic skin responses recorded from face and upper-lower limbs and also with R-R interval variation (RRIV) recorded from both palms. Statistics Package of Social Science (SPSS) 17.0 programme was used for statistical analysis.ResultsSSR amplitudes recorded from face and upper-lower limbs were higher in control group than early and advanced stage of Parkinson?s disease patients (p=0,001, p=0,013, p=0,000). There was no significant difference between early and advanced stages. Long latencies and low amplitudes were obtained from the affected side (p<0,005). Although there were no significant differences in absent SSRs from upper and lower limbs between patient and control groups, from face significant differences were found (p=0,001). There was no significant difference between early and advanced stages. All of the SSR amplitudes were low in the patients who were complained about constipation (p=0,006, p=0,003, p=0,014) and also the constipation was only related to the absent SSR from the left side of the face (p=0,049). There was no significant difference in RRIV at rest, during deep breathing RRIV was lower in early and advanced stage patients than controls.ConclusionsIn the literature, although there were many studies investigating autonomic functions in patients with Parkinson?s disease from upper and lower limbs, we did not encounter any study investigating autonomic functions by recording SSR from face. We conclude that the recordings from face might be more sensitive than limbs and might also be the early indicator of autonomic dysfunction. Early treatment of dysautonomy symptoms may increase the quality of life.