Arbusküler mikorhizal fungus (AMF) ve peynir altı suyu (PAS)'nun kavun (Cucumis melo L.) bitkisinin gelişimine ve Fusarium oxysporum f. sp. melonis (L&L) Synd. & Hansen'in neden olduğu solgunluk hastalığına etkileri
The effects of arbuscular mycorrhizal fungus (AMF) and whey on the growth of melon (Capsicum annum L.) plant and wilt disease caused by Fusarium oxysporum f.sp. melonis (L&C) Synd. & Hansen
Yazar: SELDA KORUÇİ
Danışman: PROF. DR. SEMRA DEMİR
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Arbusküler Mikorhizal Fungus (AMF) ve Peynir Altı Suyu (PAS) uygulamalarının kavun yetiştiriciliğinde önemli sorun olan ve verim kayıplarına yol açan Fusarium oxysporium f.sp. melonis (L&C) Synd. & Hansen patojeninin yol açtığı solgunluk hastalığı ve kavun bitkisinin bazı gelişim parametreleri üzerine etkisi incelenmiştir. Çalışmanın birinci aşamasında, denemede kullanılacak uygun kavun çeşidi x AMF türü kombinasyonunu bulmak amacıyla iklim odasında kontrollü şartlarda üç farklı kavun çeşidi (Ananas, Akhisar ve Hasanbey) üç farklı AMF türü ile (Gigaspora margarita, Glomus intraradices ve ticari mikorhizal preparat Symbion vam plus) inokule edilmiştir. Her bir AMF türü üç kavun çeşidinde % 18.89 - 97.28 oranlarında kolonize olurken, mikorhizal bağımlık oranları ise %6.77-32.92 arasında değişmiştir. Gerek kolonizasyon ve gerekse mikorhizal bağımlılık açısından en iyi uyum Akhisar x Symbion vam plus kombinasyonunda tespit edilmiştir. İkinci aşamada ise, Fusarium oxysporium f.sp. melonis inokule edilmiş kavun bitkilerinde AMF ve PAS uygulamalarının etkisi belirlenmeye çalışılmıştır.  
Çalışma sonucunda; AMF ve PAS uygulamalarının kavun bitkisinin gelişimini pozitif yönde etkilediği ortaya konmuştur. Benzer durum bitkideki besin elementi içeriği açısından da tespit edilmiş ve özellikle AMF+PAS uygulamasının fosfor alınımını arttırdığı belirlenmiştir. Bunun yanı sıra AMF ve PAS uygulamalarının tekli ve kombine uygulanmalarının Fusarium oxysporium f.sp. melonis'i baskıladığı ve bu etkinin % 33.3 - 53.3 oranlarında gerçekleştiği tespit edilmiştir. 

Anahtar kelimeler: Kavun, Arbüsküler mikorhizal fungus, Peynir altı suyu, Fusarium oxysporium f.sp. melonis (L&C) Synd. & Hansen

Abstract:
In this study, the effects of singular and double combinations of Arbuscular Mycorrhizal Fungi (AMF) and whey (PAS) were investigated on the growth of melon wilt disease caused by Fusarium oxysporum f.sp. melonis (L&C) Synd. & Hansen which has been known as an important problem of melon cultivation and leading yield losses. In the first stage of the study, under controlled conditions, three melon cultivars were inoculated (Ananas, Akhisar and Hasanbey) with three different AMF strains (Gigaspora margarita, Glomus intraradices and commercially AMF Symbion vam plus)  in order to determine the most appropriate combination of melon cultivar and AMF species to be used in studies. While each AMF species colonized between 18.89 - 97.28 % on three melon varieties, mycorrhizal dependency ratio changed between 6.77-32.92%.  The best affinity was determined between Akhisar x Symbion vam plus combination in point of not only colonization but also mycorrhizal dependency and this combination used in the second experiment. In this second stage, it was determined effects of AMF and whey applications on the inoculated Fusarium oxysporium f.sp. melonis melon plants.   
At the end of the study, it was found that the applications of AMF and whey were encouraged melon plant growth positively. Similar results were also determined in terms of plant macro nutrient contents, and especially phosphorus content of melon plants with AMF+PAS significantly increased in comparison with those with AMF (-). Therefore, AMF and whey applications (single or combined) were effective by reducing the incidence of disease severity between 33.3 - 53.3%.

Key words: Melon, Arbuscular mycorrhizal fungus, Whey, Fusarium oxysporium f.sp. melonis (L&C) Synd. & Hansen