Kişilik inançlarının ruhsal hastalığa yönelik inançlar üzerine etkisi
The effects of personality beliefs on beliefs toward mental illness
Yazar: MINURAN PATIKULA
Danışman: PROF. DR. İSMET KIRPINAR
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Antisosyal inanç = Antisocial beliefs ; Damgalama = Stigmatization ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Psikolojik sorunlar = Psychological problems ; Ruh sağlığı = Mental health ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu çalışmada, ruhsal hastalığa yönelik inançların kişilik inançlarına göre incelenmesi hedeflenmiştir.
  Çalışmanın örneklemini; 128'i (%66,0) kadın, 66'sı (%34,0) erkek, toplam 194 kişi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı  olarak katılımcıların tamamına Taymur ve ark.(2011) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Kişilik İnanç Ölçeği (kısa formu), Bilge (2006) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Ruhsal Hastalığa Yönelik İnançlar Ölçeği ve yazar tarafından  hazırlanan kişisel bilgi formu  kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız gruplarda t-Testi, iki alt gruptan fazla alt gruba sahip olan değişkenlerde ise Tek Yönlü Varyans Analizi ve farklılığa neden olan grubun tespitinde Tukey Post Hoc testi kullanıldı. Buna ek olarak sürekli değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesinde ise Pearson Korelasyon Analizi gerçekleştirilerek gerekli analizler tamamlanmıştır.
  Araştırmanın sonuçlarına göre; toplam puan üzerinden bakıldığında ,çekingen, obsesif-kompulfsif, paranoid kişilik puanları ile ruhsal hastalığa yönelik inançlar toplam puanı arasında orta derecede pozitif ilişki bulunmuştur. Alt boyut puanları üzerinden bakıldığında, paranoid kişilik puanları ile çaresizlik ve kişiler arası ilişkilerde bozulma alt boyut puanları arasında orta derecede pozitif ilişki bulunmuştur. Bağımlı, antisosyal, narsistik, histriyonik, paranoid, borderline kişilik puanları ile utanma alt boyut puanları arasında orta derecede pozitif ilişki bulunmuştur.
  Sonuç olarak, kişilik özellikleri ile ruhsal hastalığa yönelik inançlar arasında orta derecede anlamlı ilişki bulunmaktadır. Toplumda ruhsal hastalıklara ilişkin inançların oluşumunda birelerin kişilik yapılarının rolü vardır. Özellikle stigmatizasyon karşıtı programalarda bunun dikkate alınması gerekir.

Abstract:
We aim to investigate the effects of personality traits on beliefs toward mental ilness in this study.
  A total of 194 individuals, 128 (66.0%) were female and 66 (34.0%) were male, included the study. Individuals were evaluated by the sociodemographic data form, the Personality Belief Questionnaire (short form) which the Turkish version was established by Taymur et al. (2011), the Beliefs Toward MentalIllness Scale which the Turkish version was established by Bilge et al (2006). In the analyzing of the data, t-test was used in independent groups, one-way ANOVA was used in variables having more subgroups than two subgroups and Tukey Post Hoc test was used in determining group causing variations. In addition, Pearson's Correlation test was used to compare continuous variables.
  In the results of the study; when assessed over the total scores, there was a moderate positive correlation between avoidant, obsessive-compulsive, paranoid personality and beliefs toward mental illness. On the subscale scores, there was a moderate positive correlation between paranoid personality and 'incurability and poor interpersonal skills'. There was a moderate positive correlation between dependent, antisocial, narcissistic, histrionic, paranoid, borderline personality and shame. 
  As a result, there is a moderate relationship between personality beliefs and beliefs about mental illness. When attention is paid to the effects of personality beliefs on beliefs toward mental illness, trainings can be given for different personality traits.