Türkiye sağlık harcamaları belirleyicilerinin referans fiyat öncesi ve sonrası değerlendirmesi
Assessment of Turkey's healthcare expenditure determinants before and after reference pricing
Yazar: MÜMİNE ELİF BAĞCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF HİLAL VURAL
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Ülkeler için sağlık harcamaları ekonomik büyümenin ve gelişmişliğin önemli bir göstergesidir. Sağlık harcamalarının içinde ilaç harcamaları önemli bir paya sahiptir. Dolayısıyla, sağlık harcamalarının ve ilaç harcamalarının sürdürülebilir olması ülkeler için oldukça hayati bir önem taşımaktadır. Bu çalışma, 1994-2020 yılları arasında ilaç fiyatlandırma sisteminde Türkiye'nin referans aldığı ülkeler olan Fransa, İspanya, İtalya, Portekiz ve Yunanistan'ın belli bazı sağlık harcamaları göstergeleri üzerinden değişimini Türkiye ile karşılaştırarak değerlendirmek ayrıca 2000-2020 yılları arasında Türkiye'nin bu parametreler açısından verilerini 2004 senesini dikkate alarak trend değişimini kesikli zaman serileri analizi ile incelemektir. Araştırma OECD ve TÜİK tarafından sağlanan resmi verileri içermektedir. OECD veri tabanından 2000-2020 yıllarını kapsayarak, yıllık periyotlar şeklinde ve 1994-2000 yılları Türkiye verileri TÜİK veri tabanından alınmıştır. Ardından belirlenen değişkenlerin referans fiyata geçiş tarihi olan 2004 yılından önce ve sonra nasıl bir değişiklik gösterdiğini anlamak için bu tarihi kesim noktası belirleyerek kesikli zaman serisi analizi uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, Türkiye'de referans fiyatlandırma politikalarının sağlık harcamalarında önemli bir harcama kalemi olan ilaç harcamaları üzerinde etkisi olduğunu göstermektedir. Kişi başı ilaç ve tıbbi cihaz harcamalarında artış gözlenirken, ilaç ve tıbbi cihaz harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payında düşüş olduğu görülmüştür.

Abstract:
Health expenditures are a significant indicator of economic growth and development for countries. Within healthcare expenditures, pharmaceutical spending plays a crucial role. Therefore, the sustainability of healthcare and pharmaceutical spending is of paramount importance for nations. This study aims to assess the changes in specific healthcare expenditure indicators of France, Spain, Italy, Portugal, and Greece, the countries Turkey references in its pharmaceutical pricing system, between 1994 and 2020, by comparing them with Turkey. Additionally, it examines the trend changes in Turkey's data for these parameters between 2000 and 2020, taking 2004 as a crucial turning point. The research encompasses official data provided by the OECD and the Turkish Statistical Institute (TÜİK). Data for the years 2000-2020 were obtained from the OECD database in annual intervals, while Turkey's data for 1994-2000 were sourced from the TÜİK database. Subsequently, a segmented time series analysis was applied by identifying the breakpoint at the pivotal year of 2004 to understand how these selected variables changed before and after the transition to reference pricing. The results demonstrate that reference pricing policies in Turkey have an impact on pharmaceutical expenditures, which are a significant component of healthcare spending. While per capita pharmaceutical and medical device expenditures have increased, a decrease in the share of pharmaceutical and medical device expenditures in total healthcare expenditures has been observed.