Belediye şirketlerinin denetiminin yeterliliği ve analizi
Qualification and analysis of audit of municipal companies
Yazar: ATİLA KILIÇARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM ALTAY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; İşletme = Business Administration
Dizin: Belediye işletmeleri = Municipality enterprises ; Belediyeler = Municipalities ; Denetim = Control ; Denetim sistemleri = Control systems ; Sayıştay = Court of Accounts ; Yeterlilik = Sufficiency ; Şirketler = Companies

Özet:
Bu çalışmada, Sayıştay Başkanlığı denetimine tabi idarelerin kamu zararına yol açan ve mali sorumluluk doğuran işlemlerinin yargısal denetiminin yapılmasına olanak sağlayan Yargılamaya Esas Raporların yine Sayıştay Başkanlığı denetimine tabi belediye şirketleri hakkında yazılamamasının sonuçları, Sayıştay Başkanlığı yargı kararları ışığında incelenmesi ve bu durumun meydana getirdiği durumların analiz amaçlanmıştır. Çalışmanın gerçekleşmesinde uzun süren çalışmalar ile özellikle Sayıştay yargısının belediye şirketleri hakkında verdiği kararların teker teker incelenmesinden ve diğer yazılı/yazılı olmayan kaynaklardan faydalanılmıştır. Bu kapsamda, Sayıştay Başkanlığı internet portalından, Sayıştay Başkanlığı Kütüphanesinden, çeşitli üniversitelerin kütüphanelerinden, konu ile ilgili internet sitelerinden faydalanılmıştır. Ayrıca mali denetimin amacına değinilerek Sayıştay Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen denetimlerin açıklanmasına çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde belediye şirketlerinin kurulma usulleri ifade edilmiş, üçüncü bölümde belediyeler ile bunların ortak oldukları şirketler arasındaki ilişkilerin ayrıntılı olarak incelenmesi sağlanmış ayrıca belediye şirketlerinin uygulamada karşılaştırdıkları önemli sorunların mevzuat karşısındaki durumu açıklanmış, dördüncü bölümde Sayıştay Başkanlığı'nın belediye şirketlerini denetleme yetkisinin kapsamı ve içeriği anlatılmış ve son bölümde de belediye şirketlerinde tespit edilen kamu zararlarının yargılama esas raporlara alınamamasının sonuçları örneklerle ve karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Neticede belediye şirketlerindeki sorumluların neden oldukları kamu zararlarına Sayıştay Denetçileri tarafından kaleme alınan mali denetim raporlarında yer verilmesinin kamuoyu denetimi açısından önemli bir adım olduğu değerlendirilmekle beraber kamu kaynağı kullanan belediye şirketlerinin neden olduğu kamu zararlarına ilişkin olarak yargı raporunun yazılamamasının, belediye şirketi yöneticilerinin kamu kaynaklarını özensiz kullanmasına ve kamu kaynaklarında önemli derecede eksilişe neden olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the results of not being able to write the Judicial Reports about the municipal corporations under the audit of the Turkish Court of Accounts (CoA) in the light of the jurisdictional decisions of the CoA and to analyze the outcomes of this situation. The Judicial Reports allow judicial control of the transactions,  which cause public loss and fiscal liability of administrations, that are under the rule of the CoA. In the course of the study, long standing anayses and the decisions of the CoA regarding municipal corporations and other written/unwritten resources have been made use of. In this regard, it has been benefited from the portal and library of the CoA, the libraries of several universities and the related websites. Furthermore, the judicial controls have been explained via touching upon the aim of the financial audits performed by the CoA. In the second chapter of the study, the procedures for establishing municipal corporations have been explained. In the third chapter, the relations between the municipalities and partner corporations have been analyzed in a detailed manner as well as the challenges that faced the municipal corporations in the implementation have been defined as far as legislation is concerned. In the fourth chapter, the scope of the CoA's inspection mandate on the municipal corporations. Finally, in the fifth chapter, the results of the not being able to include the public losses determined in the municipal corporations into the Judicial Reports have been analyzed comparatively and with case studies. Consequently, integrating the public losses that caused by the responsibles of the municipal corporations into the financial inspection reports prepared by the CoA Auditors has been considered as an important step in terms of public scrutiny. Nevertheless, not being able to write Judicial Reports on public lossed caused by the municipal corporations which use public resources leads to imprecise use of the public resources by the administrators of the municipal corporations and a significant decrease in these resources accordingly.