Türkiye ile bağımsız Türk Cumhuriyetlerinin sosyal güvenlik sisteminin karşılaştırılması
Comparison of the social protection system of Türkiye and the independent Turkic Republic
Yazar: ALİ ÇAĞLAR ÖNCEL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET FATİH SANSAR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dünyası Sosyal Ekonomik ve Siyasal İlişkiler Ana Bilim Dalı / Türk Dünyası Sosyal, Ekonomik ve Siyasal İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Türkiye Cumhuriyeti ile diğer bağımsız Türk Cumhuriyetlerinin sosyal güvenlik
sistemlerinin kıyası olarak ele alınan bu tez Türkiye, Özbekistan, Azerbaycan, Kazakistan,
Kırgızistan, Türkmenistan ve Kıbrıs'ın güncel uyguladığı sosyal güvenlik sistemlerini ve
mevzuatlarını kapsamaktadır.
Tez, anılan ülkeler ve onların sosyal güvenlik sistemleri ile sınırlı olup, Türk
devletleri sosyal güvenlik bağlamında ilişkilerini neden geliştirmeli, nasıl geliştirebilir ve
sosyal güvenlik sistemlerinin uyumlaştırılması hususu neden önemlidir sorularına cevap
niteliği taşımaktadır. Bu bağlamda detaylı bir çalışmanın az sayıda yapılmış olması nedeniyle
örnek teşkil etmesi niteliğinden hareketle anılan ülkelerde uygulanan sosyal güvenlik
sistemleri, ilgili ülkelerin resmi devlet sayfalarından doğrudan temin edilecek mevzuatları ve
tezin bitiş tarihine kadar gerçekleştirilecek bütün mevzuatsal güncellemeleri kapsamaktadır.
Ülkelerin sosyal güvenlik sistemlerinde finansman yolları nelerdir, ilgili ülke vatandaşlarına
sağlanan haklar, (iş göremezlik ödenekleri, malullük, yaşlılık, ölüm sigortaları kapsamında
bağlanan aylıklar, emeklilik koşulları, birtakım istatistikler vb. konular) detaylı bir şekilde ele
alınmıştır. Ayrıca Türk Devletleri Teşkilâtı tarafından ilan edilen Türk Dünyası 2040
Vizyonu'nda açıklanan hedefler doğrultusunda yapılması gereken önemli düzenlemelere de
dikkat çekmesi amaçlanmıştır.
Siyasi ve ticari ilişkilerin gelişmesinin insan hareketliliğini de beraberinde getireceği
bilinen bir gerçektir ve insan hareketliliğinin sürekli hale getirilmesi ve artışının sağlanması
da insanların sosyal anlamda kendilerini güvence altında hissetmeleri ile sağlanacaktır.
Açıklanan bu husus doğrultusunda sosyal güvenlik sistemlerinin uyumlaştırılması konusu
temel oluşturacak bir önem arz etmektedir ve bu nedenle tarafımca bu konu seçilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Sosyal Güvenlik Sistemi, Türkiye, Bağımsız Türk
Cumhuriyetleri

Abstract:
This thesis, which is considered as a comparison of the social security systems of the
Republic of Turkey and the other independent Turkic Republics, covers the current social
security systems and legislation of Türkiye, Uzbekistan, Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan,
Turkmenistan and Cyprus.
The thesis is limited to the mentioned countries and their social security systems, and
it is an answer to the questions why Turkish states should develop their relations in the
context of social security, how they can improve them, and why the harmonization of social
security systems is important. In this context, since a detailed study has not been done before,
the social security systems implemented in the mentioned countries will be obtained directly
from the official government pages of the member countries and will cover all legislative
updates to be made until the end date of the thesis. What are the financing methods in the
social security systems of the countries, the rights provided to the citizens of the relevant
country (incapacity benefits, disability, old-age, pensions granted within the scope of death
insurance, retirement conditions, some statistics, etc.) are discussed in detail. It is also aimed
to draw attention to the important arrangements that need to be made in line with the targets
declared in the Turkic World 2040 Vision announced by the Organization of Turkish States.
It is a known fact that the development of political and commercial relations will
bring about human mobility, and ensuring the continuity and increase of human mobility will
be ensured by people feeling socially secure. In line with this explained issue, the issue of
harmonization of social security systems is of fundamental importance and therefore this
issue was chosen by me.
Keywords: Social Protection System, Türkiye, Independent Turkic States