Bazı vanilin türevlerinin 3-alkil(aril)-4-amino-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on'lar ile reaksiyonlarının incelenmesi
Investigation of reactions of some vaniline derivatives with 3-alkyl(aryl)-4-amino-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-one
Yazar: SEVDA MANAP
Danışman: PROF. DR. HAYDAR YÜKSEK
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: 4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on = 4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazole-5-one ; Antimikrobiyal aktivite = Antimicrobial activity ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Mannich bazları = Mannich bases ; Schiff bazları = Schiff bases

Özet:
Bu çalışmada, öncelikle çalışma için gerekli olan 9 adet 3-alkil(aril)-4-amino-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on bileşiği sentezlenmiştir. Sonra izobutiroil klorür ve o-toluoil klorür ile 4-hidroksi-3-metoksibenzaldehidin soğukta trietilamin varlığında reaksiyonları sonucu literatürde kayıtlı 3-metoksi-4-izobutiroiloksibenzaldehid ve yeni 3-metoksi-4-(2-metilbenzoksi)benzaldehid bileşikleri elde edilmiştir. Daha sonra bu substitue-benzaldehid türevlerinin 3-alkil(aril)-4-amino-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on bileşikleri ile muamelesinden 18 adet yeni 3-alkil(aril)-4-(3-metoksi-4-izobutiroiloksibenzilidenamino)-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on ve 3-alkil(aril)-4-[3-metoksi-4-(2-metilbenzoksi)-benzilidenamino]-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on bileşikleri sentezlenmiştir. Çalışmanın sentez bölümünün devamında elde edilen bileşiklerin asetik anhidrid ile muamelesinden N-asetil türevleri olan sırasıyla 1-asetil-3-alkil(aril)-4-(3-metoksi-4-izobutiroiloksibenzilidenamino)-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on ve 1-asetil-3-alkil(aril)-4-[3-metoksi-4-(2-metilbenzoksi)-benzilidenamino]-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on bileşikleri sentezlenmiştir. Yine çalışmanın orijinal bölümünde, sentezlenen 10 yeni bileşik Mannich reaksiyonu uyarınca formaldehit varlığında morfolin ve 1-metilpiperazin ile muamele edilerek sırasıyla 1-(morfolin-4-il-metil)-3-alkil(aril)-4-(3-metoksi-4-izobutiroiloksibenziliden amino)-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on, 1-(1-metilpiperazin-4-il-metil)-3-alkil(aril)-4-(3-metoksi-4-izobutiroiloksi benzilidenamino)-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on, 1-(morfolin-4-il-metil)-3-alkil(aril)-4-[3-metoksi-4-(2-metilbenzoksi)-benzilidenamino]-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on ve 1-(1-metilpiperazin-4-il-metil)-3-alkil(aril)-4-[3-metoksi-4-(2-metilbenzoksi)-benzilidenamino]-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on bileşikleri elde edilmiştir. 
İkinci bölümde sentezlenen biri yeni iki benzaldehid türevi ve 48 heterosiklik bileşiğin yapıları IR, 1H-NMR, 13C-NMR ve kütle spektroskopik yöntemleri kullanılarak aydınlatılmıştır.
Çalışmanın üçüncü bölümünde yeni bileşiklerin in-vitro antimikrobiyal özellikleri agar kuyucuk yöntemi ile 6 farklı mikroorganizmaya karşı incelenmiş olup elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. 
Çalışmanın dördüncü bölümünde sentezlenen yeni 1,2,4-triazol halkası içeren bileşiklerin indirgeme gücü, serbest radikal giderme aktivitesi ve metal şelat aktivitesi yöntemleri kullanılarak in-vitro antioksidan özellikleri incelenmiş ve elde edilen sonuçlar kullanılan standart antioksidan bileşiklerle mukayese edilmiştir.
Tez çalışmasının son bölümünde zayıf asidik N-H grubu taşıyan yeni bileşiklerin 4 farklı susuz çözücüde (izopropil alkol, tert-butil alkol, aseton ve N,N-dimetilformamid) tetrabutilamonyum hidroksit (TBAH) ile potansiyometrik olarak titrasyonları yapılarak yarı nötralizasyon metodu ile pKa değerleri bulunmuştur.

Abstract:
In this study, primarily nine 3-alkyl(aryl)-4-amino-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-ones requiring for this study were synthesized. Then, 3-methoxy-4-isobutyryloxy benzaldehyde registered in the literature and new 3-methoxy-4-(2-methylbenzoxy)benzaldehyde were obtained from the reactions of isobutyryl chloride and o-toluoyl chloride with 4-hydroxy-3-methoxybenzaldehyde in the presence of triethylamine. Later, eighteen (18) new 3-alkyl(aryl)-4-(3-methoxy-4-isobutyryloxybenzylideneamino)-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-ones and 3-alkyl(aryl)-4-[3-methoxy-4-(2-methylbenzoxy)-benzylideneamino]-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-ones were synthesized from the reactions of 3-alkyl(aryl)-4-amino-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-ones with these benzaldehyde derivatives. In the continuation of the synthesis part of the study, 1-acetyl-3-alkyl(aryl)-4-(3-methoxy-4-isobutyryloxybenzylideneamino)-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-ones and  1-acetyl-3-alkyl(aryl)-4-[3-methoxy-4-(2-methylbenzoxy)-benzylideneamino]-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-ones were synthesized from the treatment of synthesized these compounds with acetic anhydride. In addition, synthesized these 18 compounds were treated with morpholine and 1-methylpiperazine in the presence of formaldehyde according to the Mannich reaction to synthesize 1-(morpholin-4-yl-methyl)-3-alkyl(aryl)-4-(3-methoxy-4-isobutyryloxybenzylideneamino)-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-ones, 1-(1-methylpiperazin-4-yl-methyl)-3-alkyl(aryl)-4-(3-methoxy-4-isobutyryloxybenzylidene amino)-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-one, 1-(morpholin-4-yl-methyl)- 3-alkyl(aryl)-4-[3-methoxy-4-(2-methylbenzoxy)-benzylideneamino)-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-ones and 1-(1-methylpiperazin-4-yl-methyl)-3-alkyl(aryl)-4-[3-methoxy-4-(2-methylbenzoxy)-benzylideneamino)-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-ones respectively. 
In the second section of the study, the structures of synthesized one novel, two benzaldehyde and 48 compounds were characterized by using IR, 1H-NMR 13C-NMR and mass spectroscopic methods.
In the thirdly section of the study, in-vitro antimicrobial properties of novel heterocyclic compounds were investigated and evaluated against six (6) different microorganisms with agar well diffusion method.
In the fourth section of the study, antioxidant properties of synthesized new compounds containing 1,2,4-triazole ring were investigated and conclusions obtained were discussed with antioxidant methods (reducing power, free radical scavenging and metal chelating activity).
In the finally section of the study, new compounds which have the weakly acidic N-H group were titrated potentiometrically with tetrabutylammonium hydroxide (TBAH) in four different non-aqueous solvents (izopropyl alcohol, tert-butyl alcohol, acetone and N,N-dimethylformamide), half notralization potentials and pKa values were determined by half notralization method.