Teknoloji kabul modeli çerçevesinde internet üzerinden alışveriş davranışının incelenmesi
A study of online shopping behavior within the framework of technology acceptance model
Yazar: MUSTAFA GÜLTAŞ
Danışman: PROF. DR. KAHRAMAN ÇATI
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Alışveriş = Shopping ; Alışveriş davranışları = Shopping behavior ; Sanal alışveriş = Virtual shopping ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Satın alma niyeti = Purchase intention ; Teknoloji kabul ve kullanım modeli = Acceptance and use of technology model ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Çevrimiçi alışveriş = Online shopping ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu çalışmanın amacı, tüketicilerin internet üzerinden satın alma davranışlarının nelerden etkilendiğini belirlemektir. Tüketicilerin internetten satın alma davranışını ölçmek için, Davis (1989) tarafından geliştirilen Teknoloji Kabul Modelinden faydalanılmıştır. Teknoloji Kabul Modeli'nde yer alan algılanan fayda, algılanan kullanım kolaylığı, tutum ve niyetin internetten satın almayı etkileyip etkilemediği belirlenecektir. Modelde dış değişken olarak yer alan; güven, eğlence, kolaylaştırıcı koşullar, sosyal yenilikçilik ve fonksiyonel yenilikçilik faktörlerinin algılanan fayda ve algılanan kolaylık üzerindeki etkisi de ortaya konulacaktır. Ayrıca, katılımcıların demografik özelliklerine göre teknolojiyi kabul etmeleri farklılık gösterip göstermediği de belirlenecektir. 
Bu amaç doğrultusunda, Davis'in (1989) Teknoloji Kabul Modelinde kullanmış olduğu ölçek esas alınmıştır. Araştırma, İnönü Üniversitesi iç paydaşları olarak kabul edilen, çalışanlar ve öğrencilerden 700 kişiye yüz yüze anket uygulaması şeklinde gerçekleştirilmiştir.
Çalışma sonucunda; katılımcıların yaş ve gelirlerine göre teknolojiyi kabul etme tutumlarının farklılıklar gösterdiği, ancak katılımcıların cinsiyetleri, mesleki durumları, öğrenci olup olmamaları gibi özelliklerinin teknolojiyi kabul etmeye yönelik tutumlarını etkilemediği görülmüştür. Katılımcıların internet üzerinden alışveriş yapmaya duydukları güvenin, internet üzerinden alışveriş yapmaktan duydukları hazzın, internetten alışverişin kolaylaştırıcı koşullarının, algıladıkları faydanın ve kullanım kolaylığının internetten satın alma davranışını etkilediği tespit edilmiştir. Katılımcıların sosyal ve fonksiyonel yenilikçiliğe sahip olmaları, teknolojiyi kabul etmeye yönelik algıladıkları faydayı ve kullanım kolaylığını etkilemektedir. İnternetten alışverişe yönelik algılanan faydanın satın alma niyetini etkilediği saptanmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to determine what consumers' online buying behavior is affected. The Technology Acceptance Model developed by Davis (1989) was used to measure consumers online buying behavior. It will be determined whether the perceived benefit, perceived ease of use, attitude and intention in the Technology Acceptance Model affect the online purchase or not. Located in the model as external variables; the effect of trust, entertainment, facilitating conditions, social innovation and functional innovation factors on perceived benefit and perceived convenience is also expected to be revealed. It will also be determined whether participants acceptance of technology differs according to their demographic characteristics or not.
For this purpose, the scale that Davis (1989) used in the Technology Acceptance Model was taken as basis. The research was carried out in the form of face-to-face questionnaires to 700 employees and students who are considered as internal stakeholders of İnönü University.
In the results of working; It was observed that the attitudes of the participants to accept technology according to their age and income varied, but the characteristics of the participants such as their gender, professional status, and whether they were students or not, did not affect their attitudes towards accepting the technology. It has been determined that the trust of the participants in online shopping, their pleasure in shopping over the internet, the facilitating conditions of online shopping, the perceived benefit and ease of use affect the buying behavior on the internet. The fact that the participants have social and functional innovation affects the benefit they perceive to accept the technology and the ease of use. It has been determined that the perceived benefit for online shopping affects the purchase intent.