Sınıf öğretmenlerinin özel gereksinimli çocukların kaynaştırılmasına yönelik öğretmen yeterlikleri ve program tasarım yaklaşımı tercihleri
Assesing teachers' teacher competencies and curriculum desing approach preferences for the inclusion of children with special needs
Yazar: UĞUR DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNAN KALKAN
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Program tasarısı = Curriculum design ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Özel gereksinimli bireyler = Special needs individuals ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Yapılan araştırmada, kaynaştırma uygulamaları kapsamında sınıflarında özel gereksinimli öğrenci ya da öğrenciler bulunan öğretmenlerin KUÖYÖ ile öğretim yeterlikleri, işbirliği yeterlikleri ve sınıf yönetimi yeterlikleri; ÖEPTYTÖ ile de özel gereksinimli çocuklar için hazırladıkları programların tasarım yaklaşımı (öğrenci merkezli program tasarım yaklaşımı, konu merkezli program tasarım yaklaşımı, sorun merkezli program tasarım yaklaşımı) tercihleri özel gereksinimli öğrencilerin etkilendikleri yetersizlik alanlarına ve sayılarına göre de analiz edildi. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden, ilişkisel tarama modeli ile yapıldı. Seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden, amaçsal örnekleme yönteminin ölçüt örnekleme modeli ile çalışma grubu belirlenen araştırmanın evrenini, İstanbul ili, Beylikdüzü ilçesinde bulunan resmi ilkokullarda görev yapan 190 sınıf öğretmeni oluşturdu. Katılımcıların, Gönüllü Olur Formu, Demografik Bilgi Formu, "Kaynaştırma Uygulamalarında Öğretmen Yeterliği Ölçeği (KUÖYÖ)" ve "Öğretmenlerin Eğitim Programı Tasarım Yaklaşımı Tercih Ölçeği (ÖEPTYTÖ)"nden oluşan ve basılı olarak dağıtılan veri toplama aracını cevaplamaları yaklaşık olarak 10 dakika sürdü. Verilerin analizi için IBM SPSS Statistics 28.0.1.1(15)® programı kullanıldı. 190 katılımcının ölçeklerden elde edilen verilerinin önce basıklık ve çarpıklık değerlerine bakıldı ardından da Kolmogorov-Smirnov testi ile dağılımları hesaplanarak analiz edildi. Parametrik ve nonparametrik dağılım gösteren veriler ayrı ayrı analiz edildi.
Elde edilen bulgulara göre katılımcıların cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, meslekte çalışma süresi, özel eğitime ihtiyaç duyan birey ile anlamlı, kayda değer etkileşime girme, genel eğitim sınıflarında bulunan özel gereksinimli öğrencilerin etkilendikleri yetersizlik alanı değişkenleri ile KUÖYÖ ve ÖEPTYTÖ ölçeklerinden aldıkları puanlar arasında anlamlı farklılıklar olmadığı görüldü.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre katılımcıların görev yapılan sınıf kademesi, özel eğitim ile ilgili eğitim alma, özel eğitime ihtiyaç duyan çocuklarla ilgili yerel mevzuat ve politikalar hakkında bilgi sahibi olma, özel eğitime ihtiyaç duyan bir öğrenciye eğitim verme özgüveni, özel eğitime ihtiyaç duyan bir öğrenciye eğitim verme tecrübesi değişkenleri ile KUÖYÖ'den aldıkları puanlar arasında; sınıf mevcudu değişkeni ile de ÖEPTYTÖ'den aldıkları puanlar arasında anlamlı farklılıklar olduğu görüldü.
Katılımcıların kaynaştırma uygulamaları kapsamında sınıflarında bulunan özel gereksinimli öğrenci sayısı değişkeni ile hem KUÖYÖ'den hem de ÖEPTYTÖ'den aldıkları puanlar arasında anlamlı farklılıklar olduğu görüldü.

Anahtar Kelimeler: Kaynaştırma, Öğretmen yeterlikleri, Program tasarımı.

Abstract:
In the research, within the scope of inclusion practices, the teaching competencies, cooperation competencies and classroom management competencies of teachers with special needs students or students in their classes; With ÖEPTYTÖ, the design approach (student-centered program design approach, subject-centered program design approach, problem-centered program design approach) preferences of the programs they prepared for children with special needs were also analyzed according to the areas of disability and the number of students with special needs affected. The research was carried out with the relational survey model, one of the quantitative research methods. One of the non-random sampling methods, the study group was determined by the criterion sampling model of the purposive sampling method. It took approximately 10 minutes for the participants to respond to the data collection tool, which consists of a Voluntary Consent Form, Demographic Information Form, "Teacher Efficiency Scale in Inclusion Practices (KUÖYÖ)" and "Teachers' Curriculum Design Approach Preference Scale (ÖEPTYTÖ)" and distributed in print. IBM SPSS Statistics 28.0.1.1(15)® program was used for data analysis. The kurtosis and skewness values of the data obtained from the scales of 190 participants were first checked, and then their distribution was calculated and analyzed with the Kolmogorov-Smirnov test. Data showing parametric and nonparametric distribution were analyzed separately.
According to the findings, there were significant differences between the variables of gender, age, education level, duration of work in the profession, significant and significant interaction with the individual in need of special education, the field of disability that students with special needs in general education classes are affected and the scores they got from the KUÖYÖ and ÖEPTYTÖ scales. appeared not to be.
According to the findings obtained from the research, the participants' grade level, receiving special education training, having knowledge of local legislation and policies regarding children in need of special education, self-confidence in teaching a student in need of special education, training a student in need of special education. between the variables of giving experience and the scores they got from KUÖY; It was observed that there were significant differences between the class size variable and the scores they got from ÖEPTYTÖ.
It was observed that there were significant differences between the variable of the number of students with special needs in their classes within the scope of inclusion practices and the scores they got from both KUÖYÖ and ÖEPTYTÖ.

Key Words: Inclusive education, Teacher qualification, and attitude, Program design.