Plastik sanatlarda bir metafor: Kapı
A metaphor in plasti̇c arts: Door
Yazar: GAMZE AVCU
Danışman: DOÇ. DR. TEYMUR RZAYEV
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Plastik Sanatlar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Kapılar = Doors ; Metafor = Metaphor ; Plastik sanatlar = Plastic arts ; Resim sanatı = Painting art

Özet:
"PLASTİK SANATLARDA BİR METAFOR: KAPI" isimli yüksek lisans tezi çalışmam kapsamında, çalışmayı bilimsel temellere oturtmak amacıyla tümevarım yaklaşımı ve bilimsel araştırma yöntemleri esasları temel alınmıştır.
Bu bağlamda öncelikle "KAPI" ve "METAFOR" kelimelerinin etimolojik kökenlerine inilmiş ve tarih boyunca bu kelimelerin evrimleri kazandıkları anlamlar ve dönüşümleri ele alınmıştır. Bunun ardından; "KAPI METAFORU" ifadesi tanımlanmış ve somut, soyut, simgesel ve imgesel anlamıyla, anlamsal çarpıtmaları ile kapı metaforu irdelenmiştir.
Araştırma yöntemsel olarak "BİLİMSEL METODİK" esasları üzerine oturtulacağından öncelikle etüt edilmek istenen konunun "PROBLEM TARİFİ" gerçekleştirilmiştir. Deneyimler ve yapılan ön literatür taraması ışığından bu problematiğe bir ön cevap yani "HİPOTEZ" tanımlanmıştır. Ardından Bu hipotezi test etmek amacıyla literatür taramasından elde edilen veriler genişletilmiş, sergiler, kitaplar, kataloglar, dergi, makale ve gazete yayınları, videolar, sanatçı söyleşileri vb. gibi kaynaklar "PLASTİK SANATLAR" özelinde ve "GÖRSEL SANATLAR" alanına genişletilmiş biçimde "VERİ SETİ" elde edilmiştir. Bu verilerin özel bağlamlar içerisinde analiz edilmesi suretiyle "KAPI METAFORU" sorgulanmıştır. Gerçekleştirilen ANALİZlerden SONUÇlar çıkarılmış ve bu sonuçlar HİPOTEZ ile karşılaştırılmıştır. Netice itibarı ile başlangıçtaki yaklaşım daha genişletilmiş ve daha derinleştirilmiştir.
vi
Verilerin etüdü "PLASTİK SANATLAR" özelinde irdelenmiş, ancak birbirini beslediğinden ve problematiği daha derinlemesine açacağından "GÖRSEL SANATLAR" bağlamına genişletilmiş bir bakış açısı izlenmiştir. İstisnai olarak "EDEBİYAT" sanatının da plastik sanatlar ve görsel sanatlarda girift bir yapısı olduğundan, bu başlık ve kapı metaforu da birlikte ele alınmıştır. Kapının somut ve simgesel anlamını süreç dahilinde resmedeceğinden "MİMARLIK" bağlamında ele alınılması da kaçınılmazdır. Çağımızın "BİLGİ ve BİLİŞİM ÇAĞI" olması Plastik ve Görsel Sanatların dijital ve teknolojik imkanlardan faydalanması nedeniyle "DİJİTAL DÜNYA" başlığı altında da kapı metaforu incelenmiştir. Dolayısıyla; "KAPI METAFORU"; resim, heykel, performans sanatı, sinema, tiyatro, edebiyat, dijital dünya, fotoğraf sanatı ve mimarlık başlıkları bağlamında detaylı analiz edilmiştir.
Netice itibarı ile somut anlamının ötesinde, soyut anlamı dahilinde barındırdığı derin olanaklar ile kapı imgesinin sanatın pek çok alanında ne tür anlamlarla ve çarpıtmalarla kullanıldığı geniş bir spektrumdan incelenmiş faydalı ve kompakt bir bilgi bütünlüğüne dönüştürülmüştür.
ANAHTAR KELİMELER: kapı, metafor, kapı metaforu, bilimsel yöntem, plastik sanatlar, görsel sanatlar, dijital dünya, edebiyat, mimarlık

Abstract:
Within the scope of master thesis study namely "A METAPHOR IN PLASTIC ARTS: DOOR", scientific methodology foundations and inductive method is considered reference to be able to establish the research study on scientific grounds.
Within this frame initially the words "DOOR" and "METAPHOR" have been examined deeply from etymological perspective and the evolutionary and transformational roots of these words are attempted to be revealed. After this; the term "DOOR METAPHOR" has been explained with its concrete, abstract, symbolic and imaginary meanings..
Since the research study considers "SCIENTIFIC METHODOLOGY" as reference, first of all a "PROBLEM STATEMENT" has been defined. Within the light of experiences and preliminary literature review a "HYPOTHESIS" has been formed. Following this to be able to test this hypothesis the literature review results have been expanded, exhibitions, books, catalogues, magazines, article and newspaper articles, videos, artist interviews etc. have been examined in details from the point of view of "PLASTIC ARTS" and "VISUAL ARTS". And these sources have been accepted as "DATASET" of this research study. And accordingly this dataset is questioned and analyzed within specific concepts to put a light on the problematic of "DOOR METAPHOR". As a result of the analysis executed many different opinions and perspectives have been discovered and these are compared with the preliminary HYPOTHESIS. As a consequence; preliminary approach has been expanded and deepened in terms of meaning.
iv
Analysis of Dataset has been executed specifically within the frame of "PLASTIC ARTS", but since they have interrelation and feed backs to be able to find more obvious answers to the problematic the analysis scope has been expanded to "VISUAL ARTS" as well. Exceptionally because of its embedded structure with "PLASTIC ARTS" and "VISUAL ARTS", "LITERATURE" and "DOOR METAPHOR" is analyzed with their interrelations, too. Regarding the possibility that it will picture the abstract, concrete and symbolic meaning of door "ARCHITECTURAL" context was inevitable to be analyzed. And since our age is "INFORMATION and INFORMATICS AGE" and because of the fact that Plastic and Visual Arts is very common of using technology and information and digital opportunities, "DOOR METAPHOR" has also been analyzed from the context of "DİGITAL WORLD" title. Thus; it can be comfortably stated that "Door Metaphor"; has been analyzed within the perspective of branches of Painting, Sculpture, Performative Arts, Cinema, Theatre, Literature, Digital World, Photography and Architecture.
As a result of all; beyond its concrete meaning, with the opportunities it has within its abstract and metaphoric meaning, the door imagery has been reviewed from a wide spectrum and beneficial and compact understanding has been scientifically organized and transformed in an integral form.
KEYWORDS: Door, Metaphor, Door Metaphor, Scientific Method, Plastic Arts, Visual Arts, Digital World, Literature, Architecture