Multidedektör bilgisayarlı tomografi görüntülerinde arteria carotis externa ve dallarının morfometrik analizi
The morphometrical analysis of the external carotid artery and its branches on the multidetector computerized tomography images
Yazar: FIRAT ALDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN UYGUR
Namık Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Arterler = Arteries ; Karotis arteri-eksternal = Carotid artery-external ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Morfometri = Morphometry ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Çalışmamızda Arteria Carotis Externa (ACE) ve dallarının morfometrik analizi ile birlikte Arteria Carotis Communis (ACC) ve Arteria Carotis Interna'nın (ACI) çeşitli ölçümleri yapıldı.
Çalışmamız NKÜ Eğitim Araştırma Hastanesi'nde boyun bölgesi multidedektör bilgisayarlı tomografi (MDBT) yöntemi ile görüntülenmiş olan 50 erkek ve 50 kadın hastanın görüntüleri üzerinde yapılan ölçümlerle gerçekleştirildi. Elde edilen bu görüntüler sağ ve sol taraf olmak üzere ayrı ayrı ölçüldü ve kayıt altına alındı.
Ölçümlerde ACE, ACC, ACI ve sinus Caroticus'un (SC) transvers ve sagittal çapları incelendi. ACE'nın verdiği dalların ACE doğrultusundan ayrılma açıları ve transvers çapları ölçüldü. Buna ilaveten bifurcatio carotica' nın (BC) gonion'a, proc. mastoideus'a, os hyoideum'a ve ACE'nin dallarının çıkış noktalarına olan uzaklıkları kaydedildi. Kadın sağ-erkek sağ, kadın sol-erkek sol, erkek sağ-erkek sol ve kadın sağ-kadın sol olmak üzere elde edilen veriler SPSS istatistik programı kullanılarak değerlendirildi. Analizi yapılan veriler ortalama ± standart sapma olarak ifade edildi.
Yapılan ölçümler sonucunda erkek ve kadınların sağ tarafları karşılaştırıldığında ACI'nın transvers ve sagittal çapları, ACC'nin sagittal çapı, SC'nin başlangıç ve orta noktalarındaki sagittal çapları, BC'nin ATS'ye ve proc. mastoideus'a olan uzaklıkları anlamlı farklılık bulundu. Sol taraftaki kıyaslama sonucunda ise ACI'nın transvers ve sagittal çapları, SC'nin başlangıç noktasındaki sagittal çapı, SC'nin orta noktasındaki transvers ve sagittal çapları, AAP'nin ve ATS'nin çıkış açıları, AAP'nin çapı, BC'nin ATS'ye ve os hyoideum'a olan uzaklıkları ve ACE'nin AThS'yi, AL'yi ve AF'yi verdiği noktalardaki transvers çaplarında anlamlı farklılık bulundu. 
Erkekleri sağ ve sol olarak kendi içinde karşılaştırdığımızda sadece ACE'nin transvers çapında anlamlı farklılık gözlendi. Kadınları kendi içinde sağ ve sol olarak kıyasladığımızda ise AF'nin çıkış açısı ve AO'nun çapında anlamlı farklılık bulundu.
Çalışmamızda elde edilen verilerin ve analiz sonuçlarının referans değer oluşturmaktadır. Aynı zamanda bu tez çalışma alanı radyoloji olan anatomi uzmanları için yol gösterici bir başvuru kaynağı niteliği taşımaktadır.

Anahtar kelimeler: Arteria carotis externa, multidedektör bilgisayarlı tomografi, morfometrik analiz.

Abstract:
Computerized Tomography Images, Namık Kemal University Institute of Health Sciences, Department of Anatomy, Master's Thesis, Tekirdag, 2015. In this study, Arteria carotis externa and its branches were analyzed with various measurements of the arteria carotis communis and arteria carotis interna.
The study is performed on measurement of 50 female and 50 male patients' images which were obtained from "neck region multidedector computed tomography" (MDBT) method' at Namik Kemal University Training and Research Hospital, Tekirdag. This images were measured as right and left side individually and they were recorded.
ACE, ACC, ACI, SC transverse and sagittal diameters were examined. Separation angles in the direction of the ACE which obtained from ACE and diameter of the transverses were analyzed. Moreover, distance between BC and gonion, mastoid process, hyoid bone and separation points of ACE's branches were recorded. Results of the measurements which obtained from group of female right-male right, female left-male left, male right-male left and female right-female left sides were assessed with statistical software SPSS. Data that analyzed were presented as average values ± standard deviation. 
The results of the comparison between male and female right sides based on the measurements of transverse and sagittal diameters of ACI, sagittal diameter of ACC, sagittal diameters of SC on the beginning and middle parts, distance between BC and ATS and distance between BC and proc. mastoideus were shown statistically significantly differences amongst the groups.  The results of the comparison between male and female left sides based on the measurements of transverse and sagittal diameters of ACI, sagittal diameter of SC's beginning part, transverse and sagittal diameters of SC's middle part, angles of AAP and ATS's origin points, diameter of AAP, distance between BC and ATS, distance between BC and os hyoideum and transverse diameters of AThS, AL and AF at their origins from ACE were statistically significant differences between each groups.
The result of the comparison between right and left sides of male patients only transverse diameters of ACE were observed important statistically differences between both groups. The result of the comparison between right and left sides of female patients AF's angle of origin point and diameter of AO were observed significant differences between each groups in a statistical vay.
It is predicted that the data and analysis results, which obtained from the study provide a large scale of convenience to surgeons and specialists in neck region operations. At the same time, the study has a guideway qualification for specialists in anatomical researches, whose are based on radiology. 

Key words: External carotid artery, multidetector computed tomography, morphometric analysis.