Kist uzun aksı 10 cm ve üzerindeki karaciğer kist hidatiklerinin perkütan tedavi yönetimi
Percutaneous treatment of liver hydatid cysts with long axis of 10 cm and above
Yazar: NAHİDE BARAN
Danışman: PROF. DR. İSMET TOLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Echinococcosis = Echinococcosis ; Enfeksiyonlar = Infections ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Kistler = Cysts

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, perkütan yöntemlerle tedavi edilen karaciğer kist hidatiklerinin boyutu ile kistobiliyer fistül ve enfeksiyon gelişme olasılığı açısından anlamlı bir ilişkinin olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır. Bu komplikasyonların tedavi öncesi ve sonrası öngörülebilirliği değerlendirilecek ve ideal tedavi yöntemi belirlenmeye çalışılacaktır.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, retrospektif olarak hastane veri tabanı sistemi taranarak Ocak 2015 - Ekim 2019 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Bölümü Girişimsel Radyoloji Ünitesinde perkütan tedavi uygulanan karaciğer kist hidatik tanılı hastalar saptandı. Daha öncesinde cerrahi ya da perkütan tedavi işlemi yapılmayan, Gharbi tip 1, 2, 3 ve CE1, CE2, CE3a ve CE3b tipindeki kistler çalışmaya dahil edildi. Bu hastaların demografik bulguları ve kistlerin işlem öncesi ve işlem sonrasında takiplerindeki görüntüleme bulguları listelendi. Rutin kontrollerine gelmeyen 48 hastanın 81 kisti çalışma grubundan çıkarıldı ve rutin kontrollere gelen 193 hastanın 272 kisti uzun aksı 10 cm ve üzerindekiler (97 kist) ve uzun aksı 10 cm'nin altındakiler (175 kist) olarak iki gruba ayrıldı. Bu iki gruptaki kistlerde takiplerde komplikasyon gelişme durumu araştırıldı. Eğer komplikasyon gelişmişse hangi komplikasyonun geliştiği ve bu komplikasyonların tedavisinde hangi işlemlerin yapıldığı ortaya konuldu. Ayrıca kist boyutundan bağımsız olarak rutin kontrollerine gelen kistlerde, kist tipi ve tedavi yöntemi ile komplikasyon gelişme durumu arasındaki ilişki incelendi.

Bulgular: Rutin kontrollerine gelen kistlerin kist boyutları ile uygulanan tedavi yöntemi, kateterize edilenlerin kateterize kalma süresi, hastaneye yatma durumu, bir ya da tekrarlayan komplikasyon gelişme durumu açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0.05). Kist boyutu 10 cm ve üzerinde olan kistlerin hastanede kalma süresi ve eğer kateterize ise kateterizasyon süresi diğer gruptan daha uzun iken bir ya da tekrarlayan komplikasyon gelişme durumu yüzdesi de daha yüksekti. Ancak kist boyutu ile gelişen komplikasyon türü açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). Kist boyutuna bakılmaksızın uygulanan tedavi yöntemleri arasında komplikasyon gelişme durumu açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanırken (p<0.05), gelişen komplikasyon türleri açısından anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). PAIR tedavisi uygulananlar içinde komplikasyon gelişenlerin yüzdesi diğer tedavi yöntemi uygulananlardan anlamlı olarak düşüktü. Diğer taraftan kistlerin tipleri arasında komplikasyon gelişme durumu ve gelişen komplikasyon türleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). Rutin kontrollerine gelen kistlerde takip sırasında nüks gelişimi perkütan tedavi başarısızlığı olarak kabul edildi. Buna göre perkütan tedavi işlemi kistlerin %96.0'ında başarılı olurken %4'ünde (11 hasta) başarısız oldu ve bu 11 hastaya ya tekrar perkütan tedavi işlemi yapıldı ya da hasta cerrahiye yönlendirildi.

Sonuç: Kist uzun aksının 10 cm ve üzerinde olması tedavi sonrasında bir ya da daha fazla komplikasyon gelişme ihtimalini artırmakta olup bu kistlerde tekrarlayan perkütan girişimlere ihtiyaç duyulmaktadır. Kist uzun aksının 10 cm ve üzerinde olması kistobiliyer fistül ve kist enfeksiyonu gelişimi açısından anlamlı bir risk oluşturmamaktadır. Ancak kist enfeksiyonu kist uzun aksı 10 cm ve üzerinde olan grupta nispeten daha sık görülmüştür. Ayrıca bu iki önemli komplikasyon gelişme riski kist boyutundan bağımsız olarak uygulanan tedavi yöntemi ve kist tipi ile de doğrudan ilişkilidir. Ek olarak tedavi başarısı ile kist boyutu ve uygulanan tedavi yöntemi açısından anlamlı bir ilişki bulunmazken CE1 tipindeki kistlerde nüks daha sık oranda görülmektedir.

Abstract:
Purpose: In this study, it was aimed to investigate whether there is a significant relationship between the size of liver hydatid cysts treated with percutaneous methods and the probability of developing cystobiliary fistula and cyst infections. By evaluating the predictability of these complications before and after the intervention, the ideal method of treatment will be tried to be determined.

Material and Methods: In this study, the patients with diagnosis of liver hidatid cyst who underwent percutaneous treatment in the Interventional Radiology Unit of the Department of the Radiology at the Health Sciences University Konya Training and Research Hospital between January 2015 and October 2019 were established by scanning the hospital database system, retrospectively. Gharbi type 1, 2, 3 and  CE1, CE2, CE3a, CE3b cysts that were not operated before or not treated percutaneously were included in the study. The demographic features of these patients and the follow-up imaging findings of the cysts which were obtained before and after the intervention were listed. 81 cysts of 48 patients who did not come to routine controls were excluded from the study and 272 cysts of 193 patients who came to routine controls were divided into two groups as; the cysts with long axis of 10 cm and above (97 cysts) and the cysts with long axis below 10 cm (175 cysts). In the cysts of these two groups, development of complications during follow-up was investigated. If a complication occured, it was revealed which complication developed and what procedures were applied to treat these complications. In addition, the relationship between developing complications and the cyst type, treatment method was examined independently from the size of the cysts in the patients who came to their routine controls.

Results: A statistically significant difference was established in the cyst size in terms of the treatment method, the time of the catheterization of the patients who were catheterized, the hospitalization status, developing one or recurrent complications in the cysts of the patients who came to routine controls (p<0.05). While in the cysts with long axis of 10 cm and above, the length of hospitalization and catheterization if catheterized, was longer than the other group, the percentage of one or recurrent complications was also higher. However, there was no statistically significant difference in terms of cyst size and complication type (p>0.05). While there is a statistically significant difference in terms of developing complications among the applied treatment methods regardless of the cyst size (p<0.05), there was no significant difference in terms of types of complications (p>0.05). The percentage of those who developed complications among the patients underwent PAIR treatment was significantly lower than those treated with other methods. On the other hand, there was no statistically significant difference in the cyst types in terms of developing complications and types of complications (p>0.05). Recurrence during follow-up in cysts of the patients who came to routine controls were accepted as percutaneous treatment failure. According to this, percutaneous treatment was succesfull in 96.0% of cysts, but failed in 4% (11 patients), and these 11 patients were either treated percutaneously again or directed to the surgery. 

Conclusion: Having a cyst with long axis of 10 cm and above increases the probability of developing one or more complications and recurrent percutaneous interventions are needed in these cysts but, it does not constitute a significant risk for the development of cystobiliary fistula and cyst infection. However, cyst infection was observed relatively more frequent in the group having cysts with long axis of 10 cm and above. In addition, the risk of developing these two major complications is directly releated to the treatment method and cyst type independent from cyst size. Moreover, while there was no significant relationship between treatment success and cyst size, treatment method; recurrence was more common in CE1 type cysts.