Turizm destinasyonlarında yerleşik yabancı-yerel halk etkileşimi üzerine bir inceleme
A study on the interactions between foreign residents and local people in the tourism destinations
Yazar: GİZEM ÖZGÜREL
Danışman: PROF. DR. CEVDET AVCIKURT
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Destinasyon = Destination ; Sosyal etki = Social affect ; Sosyal mesafe = Social distinction ; Toplumsal etkileşim = Social interaction ; Turizm = Tourism ; Tutumlar = Attitudes ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yerel halk = Local people ; Yerleşik yabancı = Foreign resident

Özet:
Küreselleşme, göç ve turizm olguları, turizm destinasyonlarında farklı kökenden, kültürden, yaşam biçiminden insanların karşılaşmalarına sahne olmakta, etkileşimler, bireysel ve toplumsal değişimler yaratmaktadır. Çalışmada; yaşam biçimi göçmeni olarak Marmaris'e yerleşmiş, yöreye gelen turist ile aynı milliyetten olan, yerleşik yabancının yerel halk ile ilişkilerinin olumlu düzeyde olup olmadığı ya da ne derece olumlu olduğu araştırılmıştır. Topluluk duygusu, sosyal mesafe ve yaşam kalitesinin sosyal etkileşime, sosyal etkileşimin turizme yönelik tutumlara etkisi araştırma modeli olarak belirlenmiştir. Turizm destinasyonlarındaki sosyal etkileşim olgusu mekân temelli yaklaşım ile ele alınmış, yerleşik yabancı ve yerel halk perspektifinden anlaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemi benimsenmiş, 382 yerleşik yabancı ve 495 yerel halk katılımcısından gereksinim duyulan veriler toplanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; yerleşik yabancılarda sosyal etkileşim düzeyindeki toplam değişim %29.4 oranında topluluk duygusu, sosyal mesafe, yaşam kalitesi tarafından açıklanmaktadır (R2=0,294). Topluluk duygusu sosyal etkileşim düzeyini arttırmaktadır (ß=0,468). Sosyal mesafe sosyal etkileşim düzeyini etkilememektedir (p=0.067>0.05). Yaşam kalitesi sosyal etkileşim düzeyini arttırmaktadır (ß=0,210). Turizme yönelik tutum düzeyindeki toplam değişim %15,8 oranında sosyal etkileşim tarafından açıklanmaktadır (R2=0,158). Sosyal etkileşim turizme yönelik tutum düzeyini arttırmaktadır (ß=0,405). Yerel halkta; sosyal etkileşim düzeyindeki toplam değişim %23 oranında topluluk duygusu, sosyal mesafe, yaşam kalitesi tarafından açıklanmaktadır (R2=0,230). Topluluk duygusu sosyal etkileşim düzeyini arttırmaktadır (ß=0,223). Sosyal mesafe sosyal etkileşim düzeyini azaltmaktadır (ß=-0,006). Yaşam kalitesi sosyal etkileşim düzeyini arttırmaktadır (ß=0,304). Turizme yönelik tutum düzeyindeki toplam değişim %13,1 oranında sosyal etkileşim tarafından açıklanmaktadır (R2=0,131). Sosyal etkileşim turizme yönelik tutum düzeyini arttırmaktadır (ß=0,380). Çalışmadan elde edilen bulgular; Marmaris destinasyonunda yerleşik yabancı-yerel halk ilişkisinin olumlu, kaliteli, samimi bir biçimde gerçekleştiğini, aralarındaki etkileşimi yüksek düzeyde önemsediklerini ve birbirleriyle olan temaslarından yüksek düzeyde memnun olduklarını göstermektedir. Söz konusu bulgular, turizmin dünya barışına hizmet ettiği savını desteklemektedir. Ek olarak; turist-yerel halk uyumsuzluk ve anlaşmazlıklarına yol açan nedenler arasında, turistin destinasyonda kısa süre bulunması dışında kalan, kültürel farklılıkların etkili faktör olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Topluluk Duygusu, Sosyal Etkileşim, Sosyal Mesafe, Yaşam Kalitesi, Turizm Destinasyonlarında Turizme Yönelik Tutum, Yerleşik Yabancı, Marmaris Türkiye

Abstract:
Globalization, migration and tourism phenomena lead to the encounters of people with different origins, cultures and lifestyles in tourism destinations, creating interaction and individual and social changes. In this study, it has been investigated whether the foreign residents who settled in Marmaris, who has the same nationality as the tourists coming to the region, have positive relations with the local people and / or how positive they are. The effect of community sense, social distance and quality of life on social interaction and social interaction on tourism attitudes were determined as research model. The phenomenon of social interaction in tourism destinations has been dealt with a space-based approach and has been tried to be understood from the point of view of foreign residents and local people. In this study, data were collected from 382 foreign residents and 495 local residents using quantitative research method. According to the results, total change in social interaction level of resident foreigners is explained as 29.4% community feeling, social distance and quality of life (R2= 0,294). The sense of community increases the level of social interaction (ß=0,468). The social distance did not affect the level of social interaction (p=0.067> 0.05). Quality of life increases the level of social interaction (ß=0,210). The total change in attitude towards tourism is explained by social interaction at the rate of 15.8% (R2=0,158). Social interaction increases the attitude towards tourism (ß=0,405). For local people; total change in the level of social interaction is explained by community sense, social distance and quality of life at a rate of 23% (R2=0,230). The sense of community increases the level of social interaction (ß=0,223). The social distance reduces the level of social interaction (ß =-0,006). Quality of life increases the level of social interaction (ß=0,304). The total change in attitude towards tourism is explained by social interaction at a rate of 13.1% (R2=0,131). Social interaction increases the level of attitude towards tourism (ß=0,380). The findings of the study show that the foreign-local relations established in Marmaris are realized in a positive, high quality and sincere manner, they attach great importance to the interaction with each other and they are highly satisfied with their contacts with each other. These results support the argument "Tourism serves world peace". In addition, it was concluded that cultural differences are effective factors, except for the short duration of the tourist's destination in terms of the reasons for the inconsistencies and disagreements between the tourist and local people.
Keywords: Marmaris, Community Sense, Social Interaction, Social Distance, Quality of Life, Attitude Towards Tourism in Tourism Destinations, Foreign Residents, Marmaris Turkey