Senirkent fıkraları üzerine bir araştırma
A survey: Anectodes on Senirkent
Yazar: EROL CİVELEKOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET ÖZÇELİK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Folklor = Folklore ; Fıkralar = Jokes ; Halk kültürü = Folk culture ; Isparta-Senirkent = Isparta-Senirkent

Özet:
Bu tezin amacı, halk kültürünün gülümseyen yüzü olarak gördüğümüz fıkralarla ilgili derleme yapmak, derlenen fıkra metinlerini yazıya geçirmek, onları tasnif ve tahlil etmektir.Isparta ilinin Senirkent ilçesiyle sınırladığımız çalışmalarımız sonucunda belirlediğimiz yüz yetmiş (170) fıkranın bir kısmı yazılı kaynaklardan alınmış, büyük çoğunluğu da tarafımızdan derleme yoluyla tespit edilmiş, yazıya geçirilmiş ve incelenmiştir.Fıkraları, fıkra tiplerine göre tasnif ederken Prof. Dr. Saim SAKAOĞLU'nun metodu kullanılmış; fıkraları konularına göre tasnif ve tahlil ederken de Prof. Dr. Dursun YILDIRIM'ın metodundan yararlanılmıştır.Vardığımız sonuçları şöyle özetleyebiliriz:Öncelikle Senirkent yöresinde tahmin edilenden çok daha fazla bir fıkra varlığıyla karşılaşılmıştır. Bu zenginliğin, büyük ölçüde yörenin eğitim, kültür ve sosyal yapısından kaynaklandığı gözlemlenmiştir.Tezimizde yer alan yüz yetmiş (170) fıkranın yüz kırk (140)'ındaki fıkra tiplerinin Senirkent yöresinde yaşamış ve yöre halkı tarafından tanınan gerçek kişiler olduğu görülmüştür. Geriye kalan otuz (30) fıkranın bazılarında kaynak şahısların hassasiyetleri sebebiyle, fıkra tiplerinden söz edilememiş, bazıları ise yöre halkı tarafından ortak bir fıkra tipine bağlanarak anonimleştirilmiştir. Çalışmamıza konu olan (170) fıkradan sadece dört (4) tanesinin varyantı tespit edilebilmiştir. Bu husus, tezimize dâhil ettiğimiz fıkraların birkaçı dışında, yöreye ait özgün fıkralar olduğu yönündeki görüşümüzü güçlendirmiştir.Senirkent'te fıkra tipleri kadar, fıkra anlatıcılarının da sayıca çok ve etkili olması; yörede fıkraların oluşması, yayılması ve yaşatılmasına önemli katkılar sağlamıştır.Senirkent yöresi kültürü açısından önemli ve değerli olduğuna inandığımız bazı mahalli fıkra tipleri, tezimiz içinde ayrı bir bölümde daha geniş bir şekilde ele alınıp incelenmiştir.Kaynak şahısların çoğunun yaşlı olması, fıkralarımızın gelecek nesillere aktarılması konusunda bizi ciddi anlamda endişelendirmiştir.Sonuç olarak bu çalışmamızla, Senirkent yöresindeki insanların dünyaya bakışlarını, hayat anlayışlarını, öfkelerini sevinçlerini, kusurlarını marifetlerini gülümseyen bir ifadeyle anlatan yüz yetmiş (170) fıkra, Türk kültür dünyasının ilgisine ve dikkatine sunulmuştur.

Abstract:
The main objective of this work is to review, record, classify and analyze of the anecdotes which are appeared as a smiling face of public culture.In this thesis the studies were focused on the Senirkent town located in the city of Isparta. A total of hundred and seventy (170) anecdotes were evaluated. The most of them was predicted by the reviewing method, recorded and investigated by the author. The remains were obtained from the written literature.The method of Professor Saim SAKAOĞLU and the method of Professor Dursun YILDIRIM were used during the classification studies regarding to anecdote types and the classification and analysis studies regarding to anecdote subjects, respectively.The results can be summarized as follows:Initially, it was determined that the numbers of anecdotes encountered were much more than expected in the Senirkent region. Furthermore, it was observed that this abundance was related to educational, cultural and social structure of the region.In this thesis, the characters in the hundred of forty (140) anecdotes were real people who lived in Senirkent region and recognized by the community. The remains thirty (30) items contained anonymous characters linked to a common type of the anecdote, or contained no name characters due to privacy request of the reference persons of the anecdotes.The variants of four (4) anecdotes could be predicted, among the all (170) items. This situation was strengthened our opinion that except a few of items included in this thesis, a considerable amount of characteristic anecdotes could be found in this region.The numbers of anecdote tellers are too much as well as the anecdote characters in Senirkent. It is an important contribution to formation, distribution and cherishment of the anecdotes in this region.Some of the important and precious regional types of anecdotes were investigated in detail in a different chapter of this thesis.We worried about the transmission of the anecdotes to the next generations, since most of the reference persons of the anecdotes were over aged.As a consequence, a total of hundred and seventy (170) anecdotes were introduced to the attention of Turkish cultural word. These anecdotes reflect the properties in a smiling statement such as worldview, living philosophy, angers, pleasures, drawbacks and talents of people living around the Senirkent region.