0900 Ziraat kiraz çeşidinde metil jasmonat uygulamasının muhafaza sürecinde kalite özelliklerine etkileri
Post harverts effects of methyl jasmonate on the quality features of sweet cherry cv. 0900 Ziraat during storage
Yazar: FADİME GENÇ
Danışman: PROF. DR. FERHAN KÜÇÜKBASMACI SABIR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Hasat sonu = Postharvest ; Kalite = Quality ; Kiraz = Cherry ; Koruma = Conservation ; Metil jasmonat = Methyl jasmonate

Özet:
Metil jasmonat (MeJA) bitkiler aleminde geniş dağılıma sahip linolenik asitten üretilmiş siklopentanon bazlı bir bileşik olarak bilinmektedir. Yaş meyve ve sebzelerde MeJA'nın hasat sonrası uygulamaları antosiyaninler, flavonoidler, fenolik asitler ve diğer antioksidan moleküller gibi ikincil metabolitlerin üretimini arttırmakta, ayrıca meyve kalite özellikleri korunarak muhafaza süresini uzatmaktadır. MeJA içsel hormon olarak bilinmekle birlikte dışsal uygulama olarak hem gaz hem de sıvı formda kullanılabilmektedir. Kirazlar dünyanın ılıman bölgelerinde yetiştirilen klimakterik olmayan bir meyve türüdür. Hasattan sonra çabuk bozulabilir özelliğe sahip olan kiraz meyveleri ve çeşitli fizyolojik ve mikrobiyal bozukluklara karşı da hassastır. Ayrıca depolama ve pazarlama süresince su kaybına bağlı olarak buruşma, yumuşama, renk değişimleri ve sap kısmındaki kuruma ve kararma sonucu meydana gelen kalite kayıpları tüketici tercihlerini olumsuz yönde etkilemektedir. Bu nedenle kirazların kalite özellikleri korunarak raf ömrü ve piyasa değerinin artırılması amacıyla çeşitli hasat sonrası uygulamalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada Konya-Hadim'den ticari olum aşamasında hasat edilen '0900 Ziraat' kiraz çeşidinde hasat sonrasında 0.5 μM MeJA, 1 μM MeJA ve 2 μM MeJA uygulamalarının etkileri incelenmiştir. Uygulama yapılan kiraz meyveleri 35 gün süreyle soğukta (1 °C,  %85-90 oransal nem) muhafaza edilirken, raf ömrü çalışmaları için soğuk depodan çıkartılan meyveler 2 gün oda koşullarında (20 °C, %65 oransal nem) bekletilmiştir. Depolama süresince 7 gün aralıklarla depodan çıkartılan örneklerde, fiziksel ve biyokimyasal özellikler analiz edilmiştir.
Yapılan değerlendirmeler sonucunda, MeJA uygulamasını hem soğukta depolama hem de raf ömrü koşullarında kontrol meyvelerine kıyasla meyve kalite özelliklerini korumada etkili olduğu belirlenmiştir. Ağırlık kaybının azalması, meyve eti sertliği, meyve kabuk rengi, SÇKM, toplam antioksidan aktivite ve fenolik madde miktarı değerlerindeki azalışın geciktirilmesinde olumlu etkiler gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca görsel kalitenin, titre edilebilir asitlik değerlerindeki değişimlerin yavaşlatılmasında etkili olduğu görülmüştür. Sonuç olarak uygulamaların meyve kalitesine etkisi kalite özelliklerine göre farklılık gösterirken en etkili uygulama 2 μM MeJA olarak belirlenmiştir.

Abstract:
Methyl jasmonate (MeJA), a cyclopentanon based compound, is emerged from linolenic acid found widely in plants. Postharvest treatment of MeJA induces the production of seconder metabolites such as anthocyanins, flavonoids, phenolic acids and other antioxidant molecules, thereby extending the postharvest life of the fruits by maintaining their quality. MeJA can be exogenously applied as both gaseous and liquid forms while it has been well-known as indigenous hormone.Sweet cherries are non-climacteric fruits cultivated in temperate climate zone over the world. With a necessarily perishable aptitude, the sweet cherries are sensitive to various physiological and microbiological defects. Besides, disorders resulting from shriveling due water loss, softening, discoloration and drying or browning at stalk adversely affect the consumer's choice. Therefore, certain postharvest treatments are necessary to maintain quality features and market price of the sweet cherry fruit. In this study, effects 0.5 μM MeJA, 1 μM MeJA ve 2 μM MeJA applications on '0900 Ziraat' cherry variety harvested from Konya-Hadim at the commercial maturity stage were studied. The treated fruits were kept at the cold room (1 °C, 85-90% relative humidity) for 35 days. For shelf life, the fruits were removed from the cold storage to the room conditions of 20 °C, 65% relative humidity for 2 days. Physical and biochemical properties were analyzed in the fruits that were sampled from the storage at 7 day intervals during the storage period.
As a result of the evaluations, it was determined that MeJA application was effective in preserving fruit quality characteristics compared to control fruits in both cold storage and shelf life conditions. It has been determined that it has positive effects on reducing weight loss, fruit flesh firmness, fruit skin color, TSS, total antioxidant activity and delaying the decrease in phenolic substance content. In addition, visual quality was found to be effective in slowing down the changes in titratable acidity values. As a result, while the effect of applications on fruit quality differs according to quality characteristics, the most effective application was determined as 2 μM MeJA