Anadolu Selçuklu Dönemi çinili mihraplarda tezyinat
Tiled of mihrabs decoration in the Anatolian Seljuks Period
Yazar: BESTE ÇOK
Danışman: PROF. DR. BAHATTİN YAMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk İslam Sanatları Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Anadolu Selçukluları = Anatolian Seljuks ; Mihrap = Mihrap ; Mimari = Architectural ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Selçuklu mimarisi = Seljuks architecture ; Selçuklular Dönemi = Seljuks Period ; Süslemeler = Ornamentations ; Çini = Tile ; Çini sanatı = Tile art

Özet:
Çalışmada "Anadolu Selçuklu Dönemi Çinili Mihrablarda Tezyinat" adı ile toplam yirmi yapı yerinde görülerek incelemeleri yapılmıştır. Bu yapıların on adedi birçok medeniyetin beşiği olan Selçuklu döneminde kültürel ve siyasi bir merkez haline gelen, 12. ve 13. yüzyılda Selçuklu Türklerinin başkenti olan Konya merkezde yer almaktadır. Bir adedi Konya ilçesi Beyşehir'de, bir adedi de Akşehir ilçesinde yer alır. Kayseri, Ankara, Siirt,  Amasya, Afyon, Elazığ- Harput ilçe merkezi, Afyon Çay ilçe merkezi, Sivas olmak üzere diğer yapıların toplandığı ayrı merkezlerdir. Yirmi yapıdan onbeş adedi il merkezinde toplanmış, sadece beş yapı ilçe merkezinde yer almaktadır.

Selçuklular Anadolu'ya geldiklerinde Orta Asya'dan getirdikleri tezyini geleneği birçok alanda uyguladıkları gibi, en önemli mimari yapılardan olan camii tezyinatında, dolayısıyla caminin kalbi olan mihrap tezyinatına da uygulamışlar ve bu alanda Anadolu Selçuklu kültür ve sanatını günümüze kadar ulaşmasını sağlayan muhteşem örnekler vermişlerdir. Süslemeler genellikle mozaik çini tekniğinde hazırlanmış, az da olsa alçı ile çininin bir arada kullanıldığı örnekler de bulunmaktadır. İncelenen dönem içindeki süslemeler, Anadolu Selçuklu dönemi  mimarisinin genel süsleme unsurları ile paralellik gösterir. Çoğunlukla geometrik süslemelere ağırlık verilmiş, bitkisel süslemelere de rastlanmıştır. Mihrabların mimari, plan, malzeme ve tarihçe gibi özellikleri üzerinde fazla durulmadan, daha çok süsleme özellikleri geniş bir şekilde ele alınmıştır.

Abstract:
Our Study " Tıled Of Mihrabs Decoratıon In The Anatolıan Seljuks Perıod " with the name of the total 20 were made in the review of the structure in place. 10 one of these many of these structures is the cradle of civilization in the Seljuk period, which has become a cultural and political center, 12. and 13. century, the Seljuk Turks, which was the capital of Bombay. 1 in Beyşehir, Konya District 1 Akşehir district. Kayseri, Ankara, Afyon, Amasya, Elazig-Siirt, Harput district, opium Tea in the Community Centre, Winnipeg, including other structures collected are separate. 15 from 20, gathered in the city center, just 5 building in the town center.

When they came to Anatolia the Seljuk Turks from Central Asia brought the decoration tradition in many fields most important architectural structures, such as those from their mosque, which is at the heart of the mosque in decoration, hence the mihrab tezyinatına also implement and Anatolian Seljuk art and culture in this area on the present provides spectacular examples of reaching. The studs are usually mosaic tile technique a little bit prepared plaster of China with mixed examples. Adornments in the Seljuk period architecture over a given period usually shows parallels with elements of decoration. Architecture of the mihrab, the plan, material and history more emphasis on features such as ornament features a wide, more is covered in.