Metastatik kolorektal kanserli hastalarda hedefe yönelik tedavilerin etkinliğine etki eden faktörlerin incelenemesi
Investigation of factors affecting the efficacy of targeted therapies in patients with metastatic colorectal cancer
Yazar: ŞENİZ TUTUM
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ NAHİT ŞENDUR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Rektal hastalıklar = Rectal diseases ; Rektal neoplazmlar = Rectal neoplasms ; Tedavi = Treatment ; İlaç hedefleme = Drug targeting ; İlaç tedavisi = Drug therapy ; İmmünoterapi = Immunotherapy

Özet:
Amaç: Kolorektal kanser sık görülen ve mortalitesi yüksek olan bir kanser çeşididir. Son zamanlarda kanser tedavilerindeki gelişmelerle beraber hedefe yönelik tedavilerin kullanımı birçok kanserde olduğu gibi metastatik kolorektal kanser tedavisi içinde yeni bir umut olmuştur. Metastatik kolorektal kanserin tedavisinde kullanılan hedefe yönelik tedavilerin kullanılmasıyla, hastalığın seyri, mortalitesi ve morbiditesi üzerine etkilerini izleme ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada metastatik kolorektal kanserli hastalarda hedefe yönelik tedavilerin genel sağkalıma, progresyonsuz sağkalıma etkileri ve hasta tümör özelliklerine göre etkinliğinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Yöntem: Bu çalışmaya Ocak 2010 ve Aralık 2018 tarihleri arasında Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbı Onkoloji Bilim Dalı'na başvuran ve kolorektal kanser tanısı almış, 18 yaşından büyük, metastatik hastalık olarak değerlendirilen, en az bir kür hedefe yönelik tedavi almış ve hastanemizde takipleri olan hastalar dahil edildi. Hastaların Medikal Onkoloji Bilim Dalı arşivindeki dosyaları retrospektif olarak incelenerek demografik ve klinik ve patolojik bilgileri ile beraber hedefe yönelik tedavileri SPSS veritabanına yüklenerek analiz edildi.
Bulgular: Çalışmaya 110 hasta dahil edildi. Hastaların 67'si (%60,9) erkek, 43'ü (%39,1) kadındı. Tümör lokalizasyonu 30 hastada (%27,3)  sağ kolonda, 47 hastada (%42,7) sol kolonda, 30 hastada (%27,3) rektumda iken 3 (%2,7) hastanın primer tümör lokalizasyonu belirtilmemişti. Tanı anında metastatik hastalık (evre 4) olarak değerlendirilen 63 hasta vardı. Çalışmaya katılan hastaların genel sağkalım süresi 40 ay olarak bulundu. Hedefe yönelik tedaviler arasında Anti-EGFR alan hastaların GS'ına ulaşılamamış, Anti-VEGF alan hastaların genel sağkalımı ise 28 ay idi (p=0,131).
Metastatik hastalık 1. Basamakta hedefe yönelik tedavi alan 78 hasta sadece kemoterapi alan 32 hasta vardı. Bu hastaların PFS'leri sırasıyla 12 ve 9 aydı. Hedefe yönelik tedavi alan hastaların ortanca PFS'si istatistiksel anlamlılığa yakın şekilde daha yüksek idi (p=0,079). Birinci basamak hedefe yönelik tedavide anti-EGFR alan 24 hasta ile anti-VEGF alan 48 hastanın ortanca PFS'leri sırası ile 13 ay ve 9 ay olarak bulundu (p=0,068). İkinci basamak tedavide anti-VEGF alan 30 hastanın PFS'si 7 ay, anti-EGFR alan 26 hastanın PFS'si de 7 ay olarak saptandı (p=0,283).
Sonuç: Bu çalışmamızda genel sağkalım 40 ay bulunmuştur. Hedefe yönelik tedavilerin kullanıma girmesiyle ortanca genel sağkalımların arttığı gözlemlenmiştir. Bu çalışmada hedefe yönelik tedavi ile başlanan hastaların ortanca PFS değeri 3 ay daha yüksek bulunmuştur.

Abstract:
Aim: Colorectal cancer is one of the most frequent cancer type which has high mortality rate. Recently, with the improvement of cancer treatment, using targeted therapy give hope to metastatic colorectal cancer like as many other cancer types. With the use of targeted therapies for the treatment of metastatic colorectal cancer, the need to observe the effects of the disease on prognosis, mortality and morbidity has emerged. In this study, the aim is investigating effectiveness of targeted therapy to patients with metastatic colorectal cancer in cases of survival effect, progression free survival and caracteristics of tumors.
Materials and Methods: In this study, patients which applied to Ankara Yıldırım Beyazıt University, Ankara Atatürk Training and Research Hospital, Department of Medical Oncology and gave colorectal cancer diagnosis between January 2010 and December 2018, older than eighteen years, evaluated as metastatic disease and took targeted therapy cure at least once. Patients files at Department of Medical Oncology archieve were uploaded to SPSS database retrospectively with information of demographical, clinical and patological with targeted therapy.
Results: One hundred ten patients were included into the study. 67 (60.9%) of the patients were male and 43 (39.1%) were female. Tumor was located at right colon for 30 patient (27.3%), at left colon for 47 patient (42.7%), at rectum for 30 patient (27.3%) while for 3 patient (2.7%) tumor location was not specified. There were 63 patients diagnosed as metastatic disease (stage 4) at the time of diagnosis. Overall survival duration was measured as 40 months for patients who joined the study. Among targeted therapies, overall survival duration was measured as 28 month for patients who gave anti-VEGF while there is no survival time data for patients who gave anti-EGFR.  There were 78 patients treated by targeted therapy at metastatic disease first step and there were 32 patients treated only by chemotheraphy. These patients has been progression free survival 12 and 9 months, respectively.  Higher median value of PFS is more logical in terms of statistics for patients who took anti-EGFR at targeted therapy (p= 0.079). At first step targeted therapy, ortanca PFS values for 24 patients who receiving anti- EGFR was found 13 months while 48 patients who receiving anti-VEGF was found 9 months (p=0,068). At second step treatment, PFS estimated 7 months for 30 patients who receiving anti-VEGF and PFS estimated as 7 months for 26 patients who receiving anti-EGFR (p=0,283).
Conclusion: In this study, overall survival time has been found as 40 months. With using targeted therapy, it has been investigated that average overall survival time was increased. In this study, patients who were treated by targeted therapies of median value of PFS was found 3 months higher than others.