Anestezi yoğun bakıma yatan genel cerrahi hastalarında mortalite ile ilişkili faktörlerin araştırılması
Investigation of factors related to mortality in general surgery patients admitted to anesthesia intensive care
Yazar: TOLGA GİRGİN
Danışman: PROF. DR. MUHTAR SİNAN ERSİN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation ; Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Amaç: Yoğun bakım üniteleri (YBÜ), hayati fonksiyonların devamı için destek ünitelerinin kullanıldığı, ileri sağlık problemleri olan hastaların takip ve tedavi edildiği özel birimlerdir. Genel cerrahide gerçekleştirilen büyük ve özelleşmiş ameliyatlar sonrası veya akut mezenter iskemi, intraabdominal sepsis, şiddetli pankreatit ve travma gibi durumlarda hastaların 3. basamak yoğun bakımda izlenmesi gerekmektedir. Çalışmamızda, hastanemizin genel cerrahi kliniğinde tedavi edilen ve takibinde 3. basamak yoğun bakım ihtiyacı gelişen cerrahi hastaların klinik özelliklerini ve yoğun bakıma yatış anındaki biyokimyasal ve klinik parametrelerin mortaliteyi öngörmedeki etkisini incelemek ve mortalite oranlarını değerlendirmek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Ocak 2018 - Aralık 2023 arasında Ege Üniversitesi Genel Cerrahi Kliniği'nden Anestezi Yoğun Bakım Ünitesi'ne transfer edilen 231 hasta üzerinde yapıldı. Solid organ nakilli hastalar ve <18 yaş hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hastaların demografik verileri, klinik ve laboratuvar parametreleri, SOFA ve APACHE II skorları arşiv kayıtlarından retrospektif olarak dokümante edildi. Hastalar mortal ve mortal olmayan olarak iki gruba ayrılarak tüm parametreler açısından incelendi. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların 90'ı (%39) kadın; 141'i (%61) erkek idi. 150 (%64,9) hasta yatış sırasında mortal seyretmişken; 81 hasta (%35,1) hasta salah ile taburcu edilmişti. Mortal seyreden hastaların yaş ortalaması 65,38 15,89, mortal olmayan grupta ise 48,58 17,93 olarak bulundu (p<0,001). Mortal seyreden hastaların ortalama yatış süresi 11,65 17,9 gün iken; mortal olmayan grupta 10,87 13,92 gün idi (p=0,379). Fakat entübasyon süresini incelediğimizde mortal grupta 11,26 16,97 gün iken; mortal olmayan grupta 5,93 12,93 gün olarak bulundu (p<0,001). Mortal gruptaki beden kitle indeksinin (BMI) mortal olmayana göre anlamlı olarak yüksek olduğu bulundu (p<0,001). Kardiyovasküler, diyabet, serebrovasküler, KOAH hastalıklarının mortal grupta anlamlı olarak daha sık olduğu bulundu (p<0,05). 24 saatten daha uzun süre oligürik seyretme, hemodiyaliz gereksinimi, yüksek doz  inotrop ihtiyacı, düşük seyirli ortalama arter basıncı ve bilinç bozukluğu durumu mortal grupta anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05). Laboratuvar parametrelerinden laktat, lökosit sayısı, absolüt nötrofil sayısı, hemoglobin, albümin, INR, bilirubin, kreatinin, prokalsitonin düzeyi ile mortalite grupları arasında anlamlı fark olduğu bulundu (p<0,05). Yoğun bakıma yatış sırasında GKS skorunun azalması mortalite ile ilişkili iken; CRP/albümin, SOFA ve APACHE II skorlarında skor yüksekliği mortal grupta daha yüksek olarak saptandı (p<0,05). Malignite tanılı cerrahi yoğun bakım hastalarında NLR, TLR, HALP skoru ve CRP/albümin oranı açısından her iki grupta anlamlı fark saptandı (p<0,05). 
Sonuç: Bu çalışmada, 3. basamak yoğun bakımda izlenen genel cerrahi hastalarının mortalite oranları ve risk faktörleri incelenmiştir. İleri yaş, komorbiditelerin varlığı, obezite, düşük MAP, yüksek doz inotrop ihtiyacı ve oligürik seyretme gibi faktörlerin mortalite ile ilişkili olduğu ve prediktif olarak kullanılabileceği bulunmuştur. NLR, TLR ve HALP skorlarının sepsis ve malignite hastalarında mortalite öngörüsünde kullanılabileceği, APACHE II ve SOFA skorlarının ise etkin skor sistemleri olduğu doğrulanmıştır. Çalışmamız, yüksek mortalite oranları bulunan genel cerrahi yoğun bakım hastasına bütünsel bir bakış açısı sunarak, mortalite üzerine etkili ve prediktif faktörleri ortaya koymaktadır. Heterojen hasta profili, retrospektif ve tek merkezli çalışma olması nedeniyle genel cerrahi yoğun bakım hastasının alt gruplar halinde daha geniş hasta popülasyonlarında incelenerek bulguların doğrulamasını ve hasta sonuçlarını iyileştirmeye yönelik stratejiler geliştirilmesi gerekmektedir.

Abstract:
Aim: Intensive Care Units (ICUs) are specialized units where patients with advanced health problems are monitored and treated, utilizing support units to maintain vital functions. After major and specialized surgeries in general surgery, or in cases such as acute mesenteric ischemia, intra-abdominal sepsis, severe pancreatitis, and trauma, patients need to be monitored in tertiary care ICUs. In our study, we aimed to examine the clinical characteristics of surgical patients treated in our hospital's general surgery clinic who subsequently required tertiary care ICU, to assess the impact of biochemical and clinical parameters at the time of ICU admission on predicting mortality, and to evaluate mortality rates.
Materials and Methods: The study was conducted on 231 patients who were transferred from the General Surgery Clinic to the Anesthesia Intensive Care Unit at Ege University between January 2018 and December 2023. Patients with solid organ transplants and those under 18 years of age were excluded from the study. Demographic data, clinical and laboratory parameters, and SOFA and APACHE II scores of the patients were documented retrospectively from archive records. Patients were divided into two groups as mortal and non-mortal, and all parameters were analyzed.
Results: Of the patients included in the study, 90 (39%) were female and 141 (61%) were male. While 150 (64.9%) patients had a mortal outcome during hospitalization, 81 (35.1%) were discharged. The mean age of patients with a mortal outcome was 65.38 ±15.89 years, compared to 48.58 ±17.93 years in the non-mortal group (p<0.001). The average length of stay was 11.65 ±17.9 days for the mortal group and 10.87 ±13.92 days for the non-mortal group (p=0.379). However, the duration of intubation was 11.26 ±16.97 days in the mortal group and 5.93 ±12.93 days in the non-mortal group (p<0.001). The body mass index (BMI) was significantly higher in the mortal group compared to the non-mortal group (p<0.001). Cardiovascular disease, diabetes, cerebrovascular disease, and COPD were significantly more frequent in the mortal group (p<0.05). Factors such as oliguria lasting >24 hours, the need for hemodialysis, high-dose inotropic support, low mean arterial pressure, and altered consciousness were significantly higher in the mortal group (p<0.05). Laboratory parameters such as lactate, white blood cell count, absolute neutrophil count, hemoglobin, albumin, INR, bilirubin, creatinine, and procalcitonin levels showed significant differences between the mortality groups (p<0.05). A decrease in GCS score at ICU admission was associated with mortality, while higher CRP/albumin, SOFA, and APACHE II scores were found in the mortal group (p<0.05). Among surgical ICU patients with malignancy, significant differences were found in NLR, TLR, HALP score, and CRP/albumin ratio between the two groups (p<0.05).
Conclusion: This study examined the mortality rates and risk factors of general surgery patients monitored in a tertiary care intensive care unit (ICU). Factors such as advanced age, presence of comorbidities, obesity, low MAP, high-dose inotropic support, and oliguria were found to be associated with mortality and could be used as predictive indicators. NLR, TLR, and HALP scores were found to be useful in predicting mortality in sepsis and malignancy patients. APACHE II and SOFA scores were confirmed as effective scoring systems. Our study provides a comprehensive view of general surgery ICU patients with high mortality rates, highlighting the factors influencing and predicting mortality. Due to the heterogeneous patient profile, and the retrospective and single-center nature of the study, it is necessary to examine general surgery ICU patients in larger populations with specific subgroups to validate these findings and develop strategies aimed at improving patient outcomes.