HIV/AIDS olgularımızın retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evalutaion of hiv/aids patients
Yazar: BARIŞ ERTUNÇ
Danışman: DOÇ. DR. SELÇUK KAYA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Bakteriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases

Özet:
Çalışmamızda HIV/AIDS tanısı ile takip ettiğimiz hastaların epidemiyolojik
özellikleri, hastalara uygulanan farklı antiretroviral tedavi (ART) rejimlerine olan virolojik
ve immünolojik cevabın değerlendirilmesi, tedaviyle ilişkili yan etkiler ve hastaların
tedaviye olan uyumunun belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmaya 1 Ocak 1998-31 Aralık 2013 tarihleri arasında 115 hasta alınmıştır.
Hastaların %76,5'i erkek, %23,5'i kadın olup yaş ortalamalrı %... idi. Yıllara göre vaka
sayıları incelendiğinde, son iki yıl içinde yeni olgu sayısında belirgin bir artış olduğu
görüldü. Hastalarımızın önemli bir kısmına tarama testleriyle tanı konulmuştu. Olguların
%40 kadarı hepatit B ve/veya C enfeksiyonu ile karşılaşmıştı. Üçte birinin eş/cinsel
partnerinde de HIV/AIDS enfeksiyonu mevcuttu. Hastalarımızda en fazla kullanılan tedavi
rejimleri Tenofovir/Emtrisitabin + Efavirenz, Tenofovir/Emtrisitabin + ritonavirle
güçlendirilmiş lopinavir ve Lamivudin/Zidovudin + ritonavirle güçlendirilmiş lopinavir'di.
Farklı tedavi rejimlerine olan virolojik, immünolojik yanıt ve tedavi uyumları arasında
anlamlı bir ilişki yoktu (p=0,642). Tedavi başlanan hastalarda en sık ortaya çıkan yan etki
santral sinir sistemine ait olup, efavirenze atfedilmişti. Hastalarımızın ortalama takip
süreleri 33 ay (2-180 ay) olup, hastaların %11,3'ü hayatını kaybetmişti. Dörtte birinin ise
düzenli takipleri olmaması nedeni ile bilgilerine ulaşılamadı. En sık ölüm nedeni fırsatçı
enfeksiyonlar olup bunlar arasında en sık görülen fırsatçı enfeksiyon tüberkülozdu.
Ülkemiz verilerine benzer şekilde çalışmamızda özellikle son yıllarda vaka
sayılarında artış olduğu görülmektedir. Bunun en önemli nedenlerinden biri hastalık
insidansının yüksek olduğu komşu ülkelerle olan seks turizminin artmasıdır. Hastalığın
bulaş yolları ve hastalıktan korunma konularında halkımızın bilgi düzeyinin arttırılması ile
HIV/AIDS insidansı azalacaktır. Ayrıca ülkemizde psikososyal nedenlerle bu hastalara
erken tanı konulamamakta ve hastalarla klinikte ileri evrelerde karşılaşılmakta olup, bunun
sonucunda hastaların hayat kalitesi ve beklenen yaşam süresi azalmaktadır. Hastalarımızın
önemli bir kısmının tanısı ülkemizdeki diğer çalışmalara benzer şekilde tarama testleriyle
konulmuş olup, bu testlerin ülke genelinde yaygınlaşması ile hastalara daha erken aşamada
tanı konulabilecektir. İlave olarak, tanı konulan hastaların uyum sorunları nedeniyle
düzenli takibi yapılamamaktadır. Bu hastalara gerekli ilginin gösterilerek, yeterli zamanın
ayrılması ile takip ve tedaviye olan uyumları artacaktır.

Abstract:
The purpose of this study was to assess the epidemiological characteristics of
patients we diagnosed with and treated for HIV/AIDS, together with their virological and
immunological responses to different antiretroviral therapies (ARTs), and to determine
side-effects associated with treatment and patients' compliance with that treatment.
One hundred fifteen patients were enrolled between 1 January, 1998, and 13
December, 2013; 76.5% of patients were male and 23.5% female, with a mean age of
34.5±13.2. Examination of case numbers by years revealed a significant increase in new
case numbers in the last 2 years. Many of our patients were diagnosed with screening tests.
Hepatitis B and/or C infection was encountered in approximately 40% of cases. HIV/AIDS
was also present in one in three same-sex partners. The most commonly used therapeutic
regimens in our patients were Tenofovir/Emtricitabine + Efavirenz, Tenofovir/
Emtricitabine + Lopinavir reinforced with Ritonavir and Lamivudin/Zidovudin +
Lopinavir reinforced with Ritonavirle. There was no significant correlation between
virological and immunological responses to the different treatment regimens and
compliance with treatment (p=0.642). The most common side-effects in patients started on
treatment involved the central nervous system and were attributed to Efavirenz. Mean
length of follow-up was 33 months (2-180 ay), and 11.3% of patients died. Data were
unavailable for one in four patients due to lack of regular check-ups. The most common
cause of death was opportunistic infections, tuberculosis being the most frequent.
Our study, in agreement with other data for Turkey, shows an increase in case
numbers in recent years in particular. One of the main reasons for this is the increase in sex
tourism with neighboring countries with high incidences of the disease. The incidence of
HIV/AIDS can be reduced by raising the public level of knowledge of the means by which
the disease is transmitted and of protection against it. In addition, for psychosocial reasons
the disease is not diagnosed early in Turkey, and patients are encountered at advanced
clinical stages. As a result, patients' quality of life and life expectancy are both
compromised. A significant part of our patients were diagnosed through screening tests, in
agreement with other studies in Turkey. Patients could be diagnosed earlier if these tests
were available across the country. In addition, regular follow-ups are not always possible
due to diagnosed patients' compliance issues. Monitoring and compliance can be improved
by these patients being shown the requisite interest and by sufficient time being made
available.