Covıd-19 pandemisi bağlamında kadın sağlık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği kültürü
Occupational health and safety culture of female healthcare workers in the context of Covid-19 pandemic
Yazar: RUHİYE TARGAY
Danışman: PROF. DR. TUNÇ DEMİRBİLEK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Kadın Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
COVID-19 pandemisi küresel ölçekte ekonomik ve toplumsal birçok soruna yol açsa da, ilk ve öncelikli etkileri insan sağlığı ve sağlık sistemleri üzerine olmuştur. Sağlık sistemlerinin, özelde ise sağlık kurumlarının, gelecekte ortaya çıkabilecek salgınlar dahil tüm halk sağlığı krizlerine yanıt verebilecek etkin ve yeterli iş sağlığı ve güvenliği kültürüne sahip olması önem arz etmektedir.
Krizlerin kadınları ve erkekleri farklı etkilediği, ayrıca sağlık hizmetlerinde ve bakım emeğine dayalı diğer alanlarda çalışanların çoğunluğunu kadınların oluşturduğu göz önüne alınarak, araştırmanın amacı COVID-19 pandemisi bağlamında kadın sağlık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği kültürü düzeylerinin değerlendirilmesi olarak belirlenmiştir. Araştırmada pozitivist bilim anlayışı çerçevesinde uygulamalı, kesitsel ve tarama yöntemine dayalı bir çalışma yapılması planlanmıştır. Veri toplama yöntemi olarak anket tekniği uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini İzmir ilinde faaliyet gösteren ikinci ve üçüncü basamak kamu hastanelerinde görevli kadın sağlık çalışanları oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğüne göre, 376 kadın sağlık çalışanı araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS versiyon 20.0 ile çözümlenmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde; frekans dağılımı, güvenilirlik analizi, Ki-Kare testi, varyans analizi ve korelasyon analizi kullanılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda; öğrenim düzeyi, meslek/unvan ve iş kazasının nedenine ilişkin algılar değişkenlerine göre kadın sağlık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği kültürü düzeylerinin farklılaştığı anlaşılmıştır. Ayrıca, iş sağlığı ve güvenliği kültürü değişkenleri arasında farklı düzeylerde, pozitif korelasyonlar analiz edilmiştir. Kadın sağlık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği kültürü düzeyleri düşüktür.
Sonuç olarak, sağlık hizmetlerinde, olumlu iş sağlığı ve güvenliği kültürünün teşvikine yönelik güvenlik yönetim sistemlerinin uygulanması gerektiği değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: COVID-19 Pandemisi, İş Sağlığı ve Güvenliği, Kadın Sağlık Çalışanları, Güvenlik Kültürü ve Sağlık Hizmetleri.

Abstract:
Although the COVID-19 pandemic has caused many economic and social problems on a global scale, its first and primary effects have been on human health and healthcare systems. It is important that healthcare systems, especially healthcare institutions, have an effective and adequate occupational health and safety culture that can respond to all public health crises, including future outbreaks.
Considering that crises affect women and men differently, and that the majority of employees in healthcare services and other fields based on care labor are women, the aim of the study was determined as the evaluation of the occupational health and safety culture levels of female healthcare workers in the context of the COVID-19 pandemic. In the study, it was planned to be applied, cross-sectional and survey method-based study within the framework of positivist science understanding. A questionnaire was applied as data collection method. The universe of the study consists of female healthcare workers working in secondary and tertiary public hospitals operating in Izmir. According to the sample size, 376 female health workers were included in the study. The data obtained from the study were analyzed with SPSS version 20.0. In the evaluation of the data; frequency distribution, reliability analysis, Chi-Square test, variance analysis and correlation analysis were used.
As a result of the analysis; according to the variables of education level, profession / title and perceptions about the cause of the occupational accident, it was understood that the occupational health and safety culture levels of female healthcare workers differed. In addition, positive correlations were analyzed at different levels between occupational health and safety culture variables. The occupational health and safety culture levels of female healthcare workers are low.
As a result, it is considered that in healthcare services safety management systems should be implemented in order to promote a positive occupational health and safety culture.
Keywords: COVID-19 Pandemic, Occupational Health and Safety Culture, Female Healthcare Workers, Safety Culture and Healthcare.