İleriye yönelik zaman algısının, farklı postür,hareket ve zorlayıcı görevler altında incelenmesi
The investigation of prospective time perception under different posture,exercise and challenging tasks
Yazar: CANSIN ÖZGÖR
Danışman: PROF. DR. HASAN BİROL ÇOTUK
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı / Spor Sağlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics ; Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports

Özet:
Amaç: Bu çalışma farklı postür ve zorlayıcı fiziksel görevlerin ve egzersizin zaman algısı
üzerindeki etkisini süre tekrar üretim göreviyle ve beynin elektrofizyolojik yanıtlarıyla bir arada
ölçmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, katılımcılara ortalama 8-10 dakika uzunluğunda; oturma,
ayakta durma, sırt üstü yatma, yüzüstü yatma, nefes tutma, oturarak 90 derece biceps brachi
kasını kasma ve bisiklet ergometresi sırasında zaman algısı görevi verilmiş ve davranışsal ve
elektrofizyolojik yanıtlar incelenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 8 erkek ve 8 kadın, 18-27 yaş aralığında (Yaş Ortalaması= 22.44;
SS= 2.53) ve Dünya Sağlık Örgütü kriterlerine göre "sağlıklı" olarak sınıflandırılan bireyler,
gönüllülük esasına göre dahil edilmiştir. Çalışmada; POLAR Marka H10 Model Nabız Bandı,
ERGOLINE Marka Ergoselect 200 Model Ergometre, 2,5 Kg Disk Ağırlık, NABAIJI Marka
Standart Burunluk, Brain Products 16 kanallı EEG Acti-Cap ve 10-20 İletken Pasta, Masaüstü
Bilgisayar, Fare ve Kulaklık, Sandalye ve Teeter Eğik (Tilt) Masa olmak üzere çeşitli
ekipmanlar ve bilgisayarlı işitsel zaman süre tekrar üretimi görevi katılımcılara sunulmuş ve
davranışsal kaydın yanı sıra kalp atım hızı ve beynin elektrofizyolojik yanıtları da kayıt edilerek
analiz edilmiştir.
Bulgular: Farklı postürler, egzersiz ve zorlayıcı görevler altında yapılan davranışsal ve
elektrofizyolojik ölçümlerden elde edilen bulgular varyans analizleri ile test edilmiştir. Tüm
hesaplamalar gerçek süreden süre tekrar üretimi sırasında elde edilen sonucun çıkartılması ile
hesaplanmıştır. Çalışmanın genelinde öne çıkan bulgular arasında 500ms'lik ve 1000ms'lik
uyaranların olduğundan daha uzun algılandığı bulunmuştur. Farklı postür, egzersiz ve zorlayıcı
görevlere ilişkin kalp atım hızları farklılaşmış olsa da zaman algısı üzerinde doğrudan anlamlı
bir etkisinden bahsetmek söz konusu çalışma kapsamında mümkün değildir. Elektrofizyolojik
bulgular N400 sinyalinde anlamlı bir zirvenin varlığı gözlenmiştir.
Sonuç: Çalışma içerisinde kullanılan kısa sürelerin olduğundan uzun algılanması yanı sıra
zaman algısı görevi altında beynin elektrofizyolojik çıktılarına ilişkin istatistiksel olarak
anlamlı sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
Objective: The present study aims to measure the effects of different postures, demanding
physical tasks and exercise on time perception in combination with a time reproduction task
and electrophysiological responses of the brain. For this purpose, participants were given a time
perception task of 8-10 minutes in average length during sitting, standing, supine, prone, breath
holding, seated 90-degree biceps brachi muscle contraction and bicycle ergometer, and
behavioral and electrophysiological responses were examined.
Material and Method: Eight males and eight females, aged 18-27 years (Mean Age = 22.44;
SD= 2.53) and classified as "healthy" according to the World Health Organization criteria, were
included in the study on a voluntary basis. In the study, POLAR Brand H10 Model Pulse Band,
ERGOLINE Brand Ergoselect 200 Model Ergometer, 2.5 Kg Disc Weight, NABAIJI Brand
Standard Nosepiece, Brain Products 16-channel EEG Acti-Cap, and 10-20 Conductive Paste,
Desktop Computer, Mouse and Headphones, including a chair and a Teeter Tilt Table were
used. The participants were presented with a computerized auditory time reproduction task. In
addition to behavioral recordings, heart rate and brain electrophysiological responses were also
recorded and analyzed.
Results: The findings obtained from the behavioral and electrophysiological measurements
under different postures, exercise and challenging tasks were statistically tested with ANOVA.
All analyses were calculated by subtracting the result obtained during time reproduction from
the actual time. Among the prominent findings of the study, it was found that 500ms and
1000ms stimuli were perceived longer than they actually were. Although the heart rates of
different postures, exercises and challenging tasks differed, it is not possible to talk about a
direct significant effect on time perception. Electrophysiological findings showed the presence
of a significant peak in the N400 signal.
Conclusion: In addition to the longer perception of short durations, significant differences were
observed in the electrophysiological patterns of the brain in the time reproduction task.