Umudun kariyer geleceği algılamaları üzerindeki etkisinde psikolojik dayanıklılığın rolü
The role of psychological resilience in the impact of hope on career future perceptions
Yazar: SEDA TERZİOĞLU
Danışman: PROF. DR. EMEL ESEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Kariyer geleceği algısı = Career future perception ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Psikolojik sermaye = Psychological capital ; Umut = Hope ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı, umudun kariyer geleceği algılamaları üzerindeki etkisi ve bu etkide psikolojik dayanıklılığın moderatör rolünü incelemektir. Bu amacın gerçekleştirilmesi için İstanbul'da bankacılık sektöründe yer alan çalışanlar üzerinde bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Veriler elektronik ortamda anket yöntemi ile toplanmıştır. Araştırma için 302 kişiye anket uygulanmıştır. Anket formu, demografik bilgiler, umut, kariyer geleceği algılamaları ve psikolojik dayanıklılığa yönelik sorular içermektedir. Anket formunun ilk kısmında Schrank ve diğ. (2011) tarafından geliştirilen bütünleyici umut ölçeği yer almaktadır. Ölçeğin 23 maddeden oluştuğu ve 4 boyutta (güven/inanç, perspektif yoksunluğu, sosyal ilişkiler/bireysel değer ve olumlu gelecek oryantasyonu) uyumu araştırılmaktadır. Kariyer geleceği algısı ölçeği, bireylerin olumlu kariyer geleceği algılarını ölçmek amacıyla Rottinghaus ve diğ. (2005) tarafından geliştirilmiştir. Kariyer geleceği algısı ölçeği 23 maddeden oluşmaktadır. Bu ölçek kariyer uyumluluğu, kariyer iyimserliği ve iş piyasasına ilişkin algılanan bilgi ile 3 alt boyutta yer almaktadır. Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği, Friborg ve diğ. (2005) tarafından geliştirilen ve Basım ve Çetin (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan 33 maddeden oluşmaktadır. Araştırmada toplanan verileri analiz etmek için faktör analizi, tanımlayıcı istatistikler, regresyon analizi ve güvenilirlik analizi yapılmıştır. Değişkenler arası ilişkinin test edilmesi ve bu ilişkide moderatör değişkenin rolünün belirlenmesi için hipotezler oluşturulmuştur. Çalışmada umudun kariyer geleceği algılamaları üzerinde etkisinin olduğu hipotezi öne sürülmüştür. Bununla birlikte umudun kariyer geleceği algılamaları etkisi üzerinde psikolojik dayanıklılığın moderatör rolünün olduğu da hipotezlerde yer almaktadır. Araştırma sonuçları incelendiğinde umudun kariyer geleceği algılamaları üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Umudun kariyer geleceği algılamaları üzerindeki etkisinde psikolojik dayanıklılığın moderatör rolü bulunmadığı belirlenmiştir. Çalışmanın İstanbul'da bankacılık sektöründe yer alan kişiler üzerine yapılmış olması, umut, kariyer geleceği algılamaları ve psikolojik dayanıklılık değişkenlerinin bir arada sunulduğu bir araştırma modelinin test edilmesi çalışmanın diğer çalışmalardan farklı olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of hope on career future perceptions and the moderator role of the resilience in this effect. In order to achieve this aim, the research was conducted on employees working in the banking sector in Istanbul. The data were collected electronically through a questionnaire method. For the research, the questionnaire was applied to 302 people. The questionnaire contains questions about demographic information, hope, career future perceptions and about psychological resilience. In the first part of the questionnaire, there is an integrative hope scale developed by Schrank et al. (2011). The scale consists of 23 items and its compatibility in 4 different dimensions (trust/belief, lack of perspective, social relations/individual value and positive future orientation). The career future perception scale was developed by Rottinghaus et al. (2005) to measure individuals' positive career future perceptions. Career future perception scale consists of 23 items. This scale is included in 3 sub-dimensions with career adaptability, career optimism and perceived knowledge about the job market. The resilience scale for adults consists of 33 items developed by Friborg et al. (2005) and adapted into Turkish by Basım and Çetin (2011). Factor analysis, descriptive statistics, regression analysis and reliability analysis were performed to analyze the data collected in the study. Hypotheses were formed to test the relationship between the variables and to determine the role of the moderator variable in this relationship. In the study, it was hypothesized that hope has an effect on career future perceptions. However, it is also hypothesized that psychological resilience has a moderator role  on the effect of hope on career future perceptions. When the results of the research were examined, it was seen that hope had a significant effect on career future perceptions. It has been determined that psychological resilience does not have a moderator role in the effect of hope on career future perceptions. The fact that the study was conducted on people working in the banking sector in Istanbul and the testing of a research model in which hope, career future perceptions and psychological resilience variables are presented together show that the study is different from other studies.