Hipotiroidizmde vücut kompozisyonu, epikardiyal yağ dokusu, omentin-1 düzeyleri ve ateroskleroz belirteçleri arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between epicardial adipose tissue, omentin-1 levels, atherosclerosis markers and body composition in hypothyroidism
Yazar: ETHEM TURGAY CERİT
Danışman: DOÇ. DR. MÜJDE AKTÜRK
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2013
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Epikardiyal yağ dokusu = Epicardial fat tissue ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Omentin-1 = Omentin-1 ; Taşıyıcı proteinler = Carrier proteins ; Vücut bileşimi = Body composition ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Hipotiroidide hastaların kilo aldıkları bilinmektedir, ancak bu artıştan sorumlu olan faktörün ne olduğu (yağ doku artışı veya su-tuz tutulumu) konusu tartışmalıdır. Çalışmamızda hipotiroidizmde artan vücut ağırlığından sorumlu olan vücut kompozisyonu değişiminin belirlenmesi yanında, epikardiyal yağ dokusu ve omentin-1 ve H-FABP, ateroskleroz için bazı risk faktörü ve göstergelerin (hsCRP, homosistein, KİMK, FMD vb) düzeyindeki değişimin incelenmesi amaçlanmıştır.
Bu amaçla, bilinen başka bir hastalığı olmayan, yeni tanı konmuş 28 aşikar hipotiroidili hasta ile yaş, cinsiyet ve beden kitle indeksi açısından benzer 28 sağlıklı gönüllü kişi kontrol grubu olarak incelenmiştir. Hasta grubu hem tedavi öncesi, hem de tedavi sonrası 6. ayda, en az son iki kontrolde ötiroidi sağlandığı görüldükten sonra değerlendirilmiştir. 
Vücut kompozisyonu ölçümü dual enerji x-ray absorbsiyometri ile, epikardiyal yağ doku kalınlığı transtorasik ekokardiyografi ile ölçülmüştür. Serum Omentin-1 ve H-FABP düzeyleri sandwich elisa prensibine göre çalışılmış, diğer rutin parametreler standart labaratuvar yöntemleri ile ölçülmüştür.
Aşikar hipotiroidisi olan hastalarda tedavi sonrasında 6. ayda vücut ağırlığı ve beden kitle indeksinde azalma olmuş ve bu azalmadan yağ dokudaki azalmanın değil, yağsız vücut kitlesindeki azalmanın sorumlu olduğu görülmüştür. Hipotiroidide azalan ve ötiroidinin sağlanmasıyla düzelen glomerüler filtrasyon hızı ve artan serbest su klirensi bunu açıklayacak bir neden olarak düşünülebilir.
Aşikar hipotiroidisi olan grupta epikardiyal yağ doku kalınlığı, sağlıklı kontrol grubundan yüksek saptanmış ve tedavi ile anlamlı düzeyde azalmıştır. Omentin-1 düzeyi de sağlıklı kontrol grubuna göre düşükken, tedavi sonrasında artarak sağlıklı kontrol grubu ile benzer düzeye yükselmiştir. H-FABP düzeylerinde ise hem tedavi sonrasında hem de sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldığında bir fark izlenmemiştir. Hipotiroidide serbest T4 düzeyinin, epikardiyal yağ doku kalınlığını öngören bağımsız bir faktör olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Hipotiroidide gelişen ateroskleroz patogenezini açıklayan bilinen mekanizmalar dışında artan epikardiyal yağ doku miktarı ve azalan omentin-1 düzeyinin de sorumlu bir faktör olabileceği düşünülebilir.

Abstract:
It is known that patients with hypothyroidism gain weight but the factors (increase in adipose tissue or water-salt uptake) responsible for this increase is controversial.
In order to determine which factor is responsible for weight gain, we aimed to investigate body composition changes in our patients. Furthermore epicardial adipose tissue thickness, serum omentin-1 and H-FABP, some risk factors and indicators for coronary atherosclerosis (hsCRP, homocysteine, CIMT, FMD, etc) were examined both pre and post treatment in hypothyroid patients and compared with euthyroid healty control group. 
For this purpose, 28 newly diagnosed overt hypothyroid patients and the age, sex and body mass index matched control group of 28 healthy euthyroid volunteers were examined. The hypothyroid group were evaluated before the treatment and 6 months after replacement therapy when they were euthyroid for at least two visit. 
Body composition was measured by dual energy x-ray absorptiometry and epicardial adipose tissue thickness was measured by transthoracic echocardiography. Serum Omentin-1 and H-FABP levels were studied on the principle of sandwich ELISA. Other hematological parameters were measured by standard laboratory methods.
Six months after replacement therapy, body weight and body mass index were decreased in patients with overt hypothyroidism. The decrease in lean body mass (not adipose tissue mass)  were found to be responsible for this reduction. Increased glomerular filtration rate and free water clearance, with the correction of hypothyroidism, can be considered as a reason to explain it.
In hypothyroid patients,  epicardial adipose tissue thickness was higher than the healty control group and significantly decreased 6 months after replacement therapy. Serum omentin-1 levels were lower than the healthy control group. However serum omentin-1 levels were found to be increased and reached the similar level with the control group 6 months after the replacement therapy. H-FABP levels showed no difference after treatment as well as with healty control group. 
In our study, free T4 level was found to be an independent factor to predict epicardial adipose tissue thickness in overt hypothyroid patients. 
In addition to well-known pathways, increased the amount of epicardial adipose tissue and decreased serum omentin-1 levels can be considered as a factor responsible for the pathogenesis of atherosclerosis in hypothyroidism.