Temporal lob epilepsili hastalarda serebral dominansı saptamada kullanılan çeşitli yöntemlerin wada testi ile karşılaştırılması ve 'kalabalıklaşma' hipotezi
Comparing various methods used to determine cerebral domainance with wada test in temporal lobe epilepsy patients and 'crowding' hypothesis
Yazar: NESRİN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE PETEK BİNGÖL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Temporal Lob Epilepsili Hastalarda Serebral Dominansı Saptamada Kullanılan Çeşitli Yöntemlerin Wada Testi ile Karşılaştırılması ve 'Kalabalıklaşma' Hipotezi İlaca dirençli temporal lob epilepsili hastalarda temporal lobektomi öncesi serebral dominansın tayini için Wada testi yapılmaktadır. Bu test serebral dominans tayini için 'altın standart'tır. Bu çalışmada ameliyat öncesi değerlendirmeye alman 57 hastanın (31 erkek, 26 bayan) el tercihi anketleri, grooved pegboard testi ve anjiografi sonuçlan Wada testi ile karşılaştırılarak duyarlılıkları ve özgüllükleri belirlenmiştir. A.Ü.T.F. Nöroloji Anabilim Dalı Dominans Anketi 'genel' tercih puanlarının 8/10 ve üstü olması sağlaklığı saptamada % 83,8 özgüllüğe, % 81,6 duyarlılığa sahiptir. El tercihi puanlarının 5/6 ve üstü olması sağlaklığı saptamada % 85,4 özgüllüğe, % 92,1 duyarlılığa sahiptir. Lateralite katsayıları açısmdan ele alındığında sağlaklık için eşik değer +71,4'dür (özgüllüğü % 89,5, duyarlılığı % 87,2). A.Ü.T.F. Fizyoloji Anabilim Dalı Dominans Anketi için bu eşik değer +60,0'dır (özgüllüğü % 85,4, duyarlılığı % 92,1). Bu sonuçlara göre, A.Ü.T.F. Fizyoloji AB.D. Anketi geçerlidir. Grooved pegboard testinin ve anjiografi sol hemisfer dominansmı saptamada yeterince duyarlı ve özgül olmadığı sonucuna varılmıştır. Çeşitli faktörlerin (cinsiyet, eğitim düzeyi, özgeçmiş özellikleri, febril konvülziyon öyküsü, ailede solak/bimanuel varlığı, nöbet başlama yaşı, nörolojik muayene bulguları, interiktal EEG'de epileptik odak tarafı ve kranial MRG'de hippokampal lezyonun olduğu taraf) serebral dominans üzerinde etkili olmadıkları görülmüştür. Ayrıca, febril konvülziyon ve TLE arasmda ilişki olmadığı tespit edilmiştir. 'Kalabalıklaşma' hipotezine göre atipik lisan dominansına sahip olan hastaların her iki hemisferde bellek defisitinin olması düşünülürken, çalışmada bu sonuç görülmemiştir. Ayrıca, interiktal EEG'de temporal odak tarafi ile bellek defisitinin olduğu taraf arasmda anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Anahtar Sözcükler: Temporal lob epilepsisi, serebral dominans, el tercihi anketi, grooved pegboard testi, Wada testi. 81

Abstract:
Comparing Various Methods Used To Determine Cerebral Domainance With Wada Test In Temporal Lobe Epilepsy Patients and 'Crowding' Hypothesis Temporal lobe epilepsy patients that are drug resistant undergo Wada test to determine cerebral dominance. This test is the 'gold standart' for determining cerebral dominance. In this study, handedness questionnaire, grooved pegboard test and angiography results of 57 patients (31 male, 26 female) that are preoperatively evaluated are compared with Wada test to estimate their sensitivity and specificifity. According to A.U.F.M. (Ankara University Faculty of Medicine) Neurology Departmant Dominance Questionnaire general preference scores have 83,8 % specificifity and 92,1 % sensitivity for determining right handedness if the score is 8/10 and up. This test is found to have 85,4 % specificifity and 92,1 % sensitivity for determining right handedness if the score is 5/6 and up. According to laterality scores, +71,4 is the cut-off point for determining right handedness (89,5 % specificifity and 87,2 % sensitivity) For A.U.F.M. Physiology Departmant Dominance Questionnaire, this cut-off point is +60,0 (85,4 % specificifity and 92,1 % sensitivity). According to these results, A.U.F.M. Physiology Departmant Dominance Questionnaire is valid. Grooved pegboard test and angiography are not specific and sensitive for determining left cerebral dominance. Multiple factors (gender, education, background characteristics, febrile convulsion, left handedness/ambidexter in the family, convulsion initiation age, neurologic examination findings, epileptic focus side in interictal EEG and hippocampal lesion side in kranial MRI) do not affect cerebral dominance. Febrile convulsion and TLE relation is not found. Although according to 'crowding' hypothesis the patients that have atypic language dominance are thought to have memory deficit in both hemispheres, this result is not seen in the study. But temporal focus side in interictal EEG and memory deficit side are significantly relevant. Key Words: Temporal lobe epilepsy, cerebral dominance, handedness questionnaire, grooved pegboard test, Wada test. 82