Adana İli Seyhan ilçesindeki bir Devlet Hastanesinde yeni doğum yapmış kadınlarda sağlık okuryazarlığı durumu ve anne ile yeni doğan üzerindeki sağlık sonuçları araştırması
Health literacy status in women who had new birth in a state hospital in seyhan district of Adana Province and health results on mother and new born research
Yazar: DUYGU AYABAKAN ÇOT
Danışman: PROF. DR. NECDET AYTAÇ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Adana-Seyhan = Adana-Seyhan ; Anneler = Mothers ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Doğum = Delivery ; Gebelik = Pregnancy ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy

Özet:
Amaç: Adana ili Seyhan ilçesindeki bir devlet hastanesinde yeni doğum yapmış kadınların sağlık okuryazarlığı düzeyini tespit etmek ve anne ile yeni doğan açısından sağlık sonuçlarını değerlendirmektir.
Gereç Ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel tipte bir araştırmadır. Adana ili Seyhan ilçesindeki Adana Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları hastanesinde yeni doğum yapmış kadınlarda çalışmaya katılmaya kabul eden 345 kadın çalışmaya dâhil edildi. Ocak -Temmuz 2018 tarihleri arasında yüz yüze görüşme yapılarak anket uygulandı. Anket sosyodemografik bilgiler ve Türkiye sağlık okuryazarlığı ölçeğini (TSOY-32) içermekteydi. İstatistiksel analiz olarak frekans tabloları ve ki-kare testi kullanıldı. P<0,05 anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalaması 27,54±5,86'ydı. Kadınların % 4,6'sı (16) ilköğretim eğitimini tamamlamamışken, % 71,9'u (248) ilköğretim eğitimini tamamlamıştı, % 23,5'i (81) lise ve üzeri bir okuldan mezun olmuştu. Katılımcıların %69,3'ü (239) yetersiz, %14,5'i(50) sorunlu, %9,6'sı(33) yeterli ,%6,7'si (23) ise mükemmel sağlık okuryazarlığına sahiptir. Sağlık okuryazarlığı ile yaş, eğitim durumu, büyükanne öğrenim durumu, aile tipi, yaşanılan yer, maddi gelir, çalışma durumu, gebelikte kafein, bitki çayı kullanımı, sağlık hizmeti kullanım özellikleri ve gebelik eğitimi alma arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Sonuç: Sağlık okuryazarlığı yeni şekillenen hastalık yükleri ile çok önemli bir kavram haline gelmiş olup, Türkiye'de istenilen seviyenin çok altındadır. Özellikle kadınların sağlık okuryazarlığı durumu tüm aileyi de etkileyeceği için ayrıca önem teşkil etmekte olup, sağlık okuryazarlığı düzeylerinin yükseltimesine öncelik verilmelidir.

Anahtar Kelimeler: Sağlık okuryazarlığı, gebe, yenidoğan, kadın

Abstract:
Purpose: The aim of this study was to determine the level of health literacy of women who had recently given birth in a state hospital in Seyhan, Adana and to evaluate the health outcomes of the mother and the newborn.
Materıals and Methods: This is a cross-sectional study. The study included 345 women who were newly admitted to Adana Gynecology and Obstetrics and Gynecology outpatient clinics in Adana province. During January-July 2018, a face-to-face interview was conducted. Sociodemographic information and Turkey health literacy contained. Frequency tables and chi-square test were used as statistical analysis. P <0.05 was considered significant.
Results: The mean age of women was 27.54 ± 5.86 years. While 4.6% of women (16) did not complete primary education, 71.9% (248) completed primary education, 23.5% (81) graduated from a high school or higher school. 69.3% (239) of the participants had inadequate health literacy. 14.5% (50) had problematic, 9.6% (33) had sufficient, while 6.7% (23) had excellent health literacy. Age, education level, grandmother education status, family type, place of residence, material income, working status, caffeine in pregnancy, use of herbal tea, health service use characteristics and pregnancy education were found to be significant relationship with health literacy.
Conclusion: Health literacy is a concept that has become very important with the emerging disease burden, is well below the desired level in Turkey. In particular, the health literacy situation of women is also important because it affects the whole family and priority should be given to raising the health literacy levels.


Anahtar Kelimeler: Sağlık okuryazarlığı, gebe, yenidoğan, kadın