Juvenil idiyopatik artrit tanılı hastalarda serum endocan düzeyinin hastalık aktivitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
The assessment of relationship between disease activity and serum endocan level in children with juvenile idiopathic arthritis
Yazar: YASİN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. RUKİYE NURTEN ÖMEROĞLU
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Romatoloji = Rheumatology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Artrit = Arthritis ; Artrit-jüvenil = Arthritis-juvenile ; ENDOKAN = ENDOCAN ; Endotelyum = Endothelium ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Çocuklar = Children

Özet:
Juvenil İdiyopatik Artrit (JİA), çocukluk çağında en sık görülen romatizmal
hastalıktır ve nedeni halen açıklanamamış kronik artritlerle seyretmektedir. Yakın
zamanda yapılan çalışmalar, JİA tanılı hastaların kardiyovasküler hastalık açısından
önemli oranda risk taşıdığı ve klinik belirtiler ortaya çıkmadan önce endotel hasarı gibi
subklinik değişikliklerin başladığını göstermektedir.
Çalışmamızda, JİA tanısı ile izlenen hastalarda, gerek etiyopatogeneze katkı
sağlaması açısından gerekse kardiyovasküler hastalık riski açısından vasküler doku
kaynaklı ve endotel disfonksiyonu için bir belirteç olarak kabul edilen serum Endocan
düzeyinin hastalık aktivitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Çalışmaya İstanbul Tıp Fakültesi ve Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk
Romatoloji polikliniğinden takip edilen JİA tanılı 37 kız ve 30 erkek olgu (yaş
ortalaması: 10.4 ± 4.9 yıl) ve kontrol grubu olarak sağlıklı, benzer yaş aralığında 16
erkek ve 23 kız sağlıklı olgu (yaş ortalaması: 9.3 ± 4.1 yıl) alındı. Olgular klinik
durumuna göre Aktif JİA (n=27) ve İnaktif JİA (n=40) olarak iki gruba ayrıldı ve
kontrol grubuyla birlikte serum Endocan düzeyleri ELISA yöntemiyle çalışıldı.
Sonuçlar istatistiksel olarak analiz edildiğinde, JİA olgularında serum Endocan
düzeyi medyan değeri (633.75 ng/l) kontrol grubuna göre (379.76 ng/l) anlamlı olarak
daha yüksek saptandı (p<0.01). Aktif JİA (618. 70 ng/l) ve İnaktif JİA (687.36 ng/l)
hastaları arasında yapılan kıyaslamada, serum Endocan düzeyi açısından anlamlı fark
saptanmadı. JİA aktivite skoru olan CHAQ (Çocukluk Çağı Sağlık Değerlendirme
Anketi) skoru ile serum Endocan düzeyi arasında anlamlı zayıf negatif korelasyon
tespit edildi.
Serum Endocan seviyesinin JİA hastalarında yüksek bulunması, hastalarda
endotel hasarına ve vasküler inflamasyona dikkati çekmektedir. JİA hastalarında
endotel hasarı gerek etiyopatogeneze gerekse kardiyovasküler hastalık riskine
yorumlanabilir ve bu hastaların kardiyovasküler hastalık riski açısından yakın izlem
gerektirdiğini düşündürmektedir.

Abstract:
Juvenile idiopathic arthritis (JIA) is the most commonly seen rheumatic disease in
childhood, which courses with as yet unexplained chronic arthritis. Recent studies
showed that children with JIA carry substantial risk for cardiovascular diseases and
subclinical changes such as endothelial damage start before clinical signs occur.
In this study, we aimed to assess the relationship between disease activity and
serum endocan level, which is vascular tissue derived and counted as a marker for
endothelial dysfunction in children with JIA, in terms of its contribution to the
etiopathogenesis and risk for cardiovascular diseases.
Thirty-seven female and thirty male (mean age: 10.4 ± 4.9 years) children with
JIA who were under follow up at Istanbul Medical Faculty and Cerrahpasa Medical
Faculty Pediatric Rheumatology Polyclinics and a sex- and age-matched healthy control
group (16 male, 23 female; mean age 9.3 ± 4.1 years) were recruited for the study. The
patients with JIA were divided into two groups as the clinically active JIA group (n=27)
and inactive JIA group (n=40). Serum endocan levels of the active and inactive JIA
patients and control groups were studied using ELISA assays. After statistical analysis,
the serum endocan level in patients with JIA (633.75 ng/L) was found significantly
higher than the healthy control group (379.76 ng/L). The comparison between patients
with active (618. 70 ng/L) and inactive JIA (687.36 ng/L) was not significant in terms
of endocan level. There was a weak negative correlation between CHAQ scores of JIA
patients and serum endocan levels.
The high level of serum endocan highlighted the endothelial damage in patients
with JIA. These results can be interpreted as either contributing to etiopathogenesis or
elucidating the risk for cardiovascular disease and made us think that these patients
should be followed up closely for cardiovascular diseases.