Bir baskı grubu olarak TÜSİAD'ın Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne tam üyelik sürecindeki rolünün yazılı basında sunumu
The role of TÜSİAD as a pressure group in the process of Turkey's full membership in the European Union as presented in print media
Yazar: GÜLCAN IŞIK
Danışman: PROF.DR. METİN KAZANCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
Bir Baskı Grubu Olarak TÜSİAD'ın Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne TamÜyelik Sürecindeki Rolünün Yazılı Basında Sunumu başlıklı bu çalışmada, günümüzmodern toplumlarında devletle vatandaş arasında bir nevi aracı kuruluşlar rolünü deüstlenmiş bulunan baskı gruplarının, söz konusu toplumlarda ne gibi işlevleriüstlendikleri TÜSİAD üzerinden incelenmiştir. Öyle ki inceleme, TÜSİAD'ınTürkiye'nin Avrupa Birliği'ne tam üyeliği sürecine etkisi ve bu bağlamda hükümet vepolitikalarına yönelik baskı faaliyetlerinin yazılı basın üzerinden analiziylegerçekleştirilmiştir. Buna göre, TÜSİAD'ın Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne tam üyeliğisürecinde hükümet politikalarına bir baskı grubu olarak nasıl etkide bulunduğunuyazılı basın üzerinden inceleyen bu araştırma, niteliksel bir özellik taşıyanbetimleyici bir araştırmadır. Dolayısıyla TÜSİAD'ın Türkiye'nin Avrupa Birliği'netam üyeliğine yönelik sergilediği tutum ve davranışların (faaliyetlerin) yazılı basınüzerinden yansımalarını "içerik analizi" yöntemiyle inceleyen bu çalışmada, buyöntem eşliğinde aynı zamanda farklı ideolojileri temsil eden gazetelerin TÜSİAD'ave Avrupa Birliği'ne karşı sergiledikleri tutumları da haberlerin içeriğinden geçerekortaya konmuştur.Yapılan inceleme sonucunda, TÜSİAD'ın ele alınan dönem içerisinde (2002)gerçekleştirdiği faaliyetlerle Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne tam üyeliği sürecindehükümet ve politikalarına, bu bağlamda siyasiler üzerinde de etkide bulunduğugörülmüştür. Araştırmamıza örnek teşkil eden Hürriyet, Radikal, Zaman, Evrensel veVakit gazetelerinin ise, söz konusu dönem içerisinde TÜSİAD'ın Avrupa Birliğiüyeliğine yönelik çalışmalarını yakından takip ettiği ve bunları kendi politikalarıdoğrultusunda sunduğu görülmüştür. Buna göre, Hürriyet ve Radikal TÜSİAD'ınTürkiye'nin Avrupa Birliği üyeliği yolunda izlediği politikaları ve Türkiye'ninAvrupa Birliği üyeliğini açıkça desteklerken; Zaman TÜSİAD'ın söz konusupolitikalarına ve Avrupa Birliği üyeliğine daha çok nötr bir tavır sergilemiştir.Ancak, AKP iktidarıyla birlikte Zaman'ın bu tavrında olumlu yönde bir değişiklikgözlenmiştir. Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliğine ve bu bağlamda TÜSİAD'ınçalışmalarına tamamiyle olumsuz ve eleştirel yönde yaklaşan Vakit gibi Evrensel de,Avrupa Birliği'ne ve TÜSİAD'a karşı olumsuz ve eleştirel bir tavır sergilemiştir.Ancak, TÜSİAD'a karşı Vakit kadar tutarlı bir davranış sergileyemeyen Evrensel'deTÜSİAD'ın kimi faaliyetleri kendi politikalarına destek niteliği taşıdığında olumlukarşılanmıştır. Bu durum ise, Evrensel'in bazı zamanlarda "güçlü olanın nüfusundanyararlanma" eğiliminde olduğunu göstermiştir.Kısacası baskı gruplarının günümüz toplumlarında ne gibi faaliyetleriüstlendiklerini ve hükümet karşısında baskı gruplarının rolünü ve etkisini TÜSİAD'ınTürkiye'nin Avrupa Birliği'ne tam üyeliği sürecinde sergilediği davranışlar üzerindeninceleyen bu çalışmada, TÜSİAD'ın Türkiye'de en etkili baskı gruplarından biriolduğu ve hükümet karşısında baskı grubu olma rolünü çok rahat bir şekilde ortayakoyduğu görülmüştür.

Abstract:
On today?s modern societies, some pressuring groups have the role of some sortof intermediary establishments between the state and the citizens.On this studycalled,`?As a pressuring group, TÜSİAD?s role on the process of Turkey?s fullymembership to the European UNİON (EU) and the way it is presented on the writtenmedia??, what kind of functions do these pressuring groups undertake was researcdedby taking TÜSİAD as an example of these pressuring groups . In the researchTÜSİAD?s influence on the process of Turkey?s membership to the EU was analyzedin the context of is activities, which appeared on the written media, in order to applypressure to the government and its politics. Therefore, this research, which usednewspaper articles to study how TÜSİAD applies pressure to the government on theissue of Turkey?s membership to the EU appears to be a qualitative and a descriptiveresearch. Research used the method of `? content analyze ?? in order to study howTÜSİAD?s attitudes and activities about Turkey?s fully membership to the EU werereflected to the Turkish Press. Additionally, the contents of the articles in differentnewspapers were passed through by using the same `? content analyze `? method inorder to reveal how newspapers with different ideologies approach TÜSİAD and EU.At the end of the research, it was seen that TÜSİAD, with activities it carriedout throunghout the taken period (2002), had influence over politicians, governmentand government politics throughout the process of Turkey?s full membership to theEU. Hüriiyet, Radikal, Zaman, Evrensel and Vakit newspapers were taken as samplenewspapers in the research. From the research it was seen that these newspapersfollewed closely the TÜSİAD?s activities that supported Turkey?s membership to theEU and represented these activities in a way that they used them on behalf of theirown interest and ideology. Accordingly, while Hürriyet and Radikal, frankly, backedup TÜSİAD?s politics about Turkey?s being a EU member, and while they,themselves, supported Turkey?s membership to the EU; Zaman took TÜSİAD?spolitics and Turkey?s membership to the EU mostly as aidifferent. However, it wasobserved that Zaman?s indifferent attitude changed positively in support of Turkey?smembership to EU after AKP formed the government. Both Vakit and Evrenselapproach negative and critical towards Turkey?s membership to the EU andTÜSİAD?s activities on behalf of EU. On the other hand, Evrensel is not asconsistently negative against TÜSİAD as Vakit is. Whenever some activities ofTÜSİAD seemed supportive to Evrensel?s ideology, Evrensel reacted to thoseactivities positively. This attitude of Evrensel shows that it sometimes has tendency to`?make good use of the authority of the authority of the authority of the powerful one??Shortly, this paper researched what kind of activities pressuring groups applyin today?s societies; it researched the pressuring groups? role and influence against thegovernment, by analyzing TÜSİAD?s behaviors throughout the process of Turkey?sfully membership to the EU. It was seen that TÜSİAD is one of the most influentialgroups in Turkey and it, very comfortably, utilizes its role successfully, as a pressuringgroup, against the government.