Fibromiyalji hastalarında düşük serum D vitamini seviyelerinin oksidatif hasar ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between oxidative damage and LOW serum D vitamin levels in patients with fibromialgia
Yazar: İHSAN KARABULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKİM ÇELİK
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Fibromiyalji yaygın kas ağrıları ile karakterize genellikle kadınlarda görülen kronik bir hastalık olup semptomları D vitamini eksikliği ile benzerdir. Fibromiyalji hastalarında oksidatif stresin arttığını gösteren birçok çalışma bulunmasına rağmen, D vitamini eksikliği olan fibromiyalji hastalarında oksidatif stresin nasıl değiştiği bilinmemektedir. Bu nedenle fibromiyalji hastalarında D vitamini eksikliğinin oksidatif stres üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçladık. Çalışmamıza D vitamini eksikliği olanfibromiyalji hastası 27 kadın (ortalama yaş; 37 ± 6) ile herhangi bir hastalığı olmayan 27 sağlıklı kadın (39 ± 7 ) dâhil edildi. Hasta grubundan tedavi öncesinde ve 2 aylık D vitamini replasman tedavisinden sonra olmak üzere iki kez, kontrol grubundan ise bir kez açlık venöz kanı alındı. Serum İleri Düzey Protein Oksidasyon Ürünleri (AOPP), Malondialdehit (MDA), 8-İzoprostan, 8-Hidroksideoksiguanozin (8-OHdG), Protein Karbonil (PC) düzeyleri ELİSA yöntemi ile çalışıldı. D vitamini eksikliği olan hastalarda tedavi öncesi ve sonrası 8-OHdG, AOPP, MDA ve PC seviyelerin arasında anlamlı farklılık gözlenmezken (p>0,05) tedavi sonrası 8-izoprostan seviyeleri anlamlı düzeyde azaldı (p= 0,002). Tedavi öncesi AOPP, MDA ve 8-izoprostan seviyeleri kontrol grubuna göre artarken (sırasıyla; p= 0,002,  p= 0,009, p< 0,001) 8-OHdG ve PC seviyelerinde anlamlı bir değişiklik gözlenmedi. Tedavi sonrasında ise hasta grubunda AOPP ve MDA seviyeleri kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde artarken (sırasıyla; p= 0,001, p= 0,003) 8-OHdG, 8-izoprostan ve PC seviyelerinde anlamlı bir değişiklik gözlenmedi. Ayrıca, AOPP, MDA ve 8-izoprostan seviyleri ile serum D vitamini düzeyleri arasında anlamlı ters bir ilişki bulundu (sırayla; rho =-0,415, p= 0,002; rho =-0,402, p= 0,003 ve rho =-0,445, p= 0,001). Sonuç olarak D vitamini eksikliği olan fibromiyalji hastalarında oksidatif stresin yüksek olduğu ve D vitamini replasman tedavisi uygulandıktan sonra oksidatif stresin kısmen düştüğü görüldü.

Anahtar Kelimeler: Fibromiyalji, D vitamini eksikliği, Oksidatif stres

Abstract:
Fibromyalgia is a chronic disease characterized by widespread muscular pain and is usually similar in women with symptoms of vitamin D deficiency. Although there are many studies showing increased oxidative stress in fibromyalgia patients, it is not known how oxidative stress changes in fibromyalgia patients with vitamin D deficiency. Therefore, we aimed to investigate the effects of vitamin D deficiency on oxidative stress in patients with fibromyalgia. The study included 27 women with fibromyalgia disease (mean age; 37 ± 6) having vitamin D deficiency; 27 healthy control women having no disease (39 ± 7). Fasting venous blood was obtained from the patient group twice before treatment and after 2 months of vitamin D replacement therapy and once from the control group. Serum Advanced Protein Oxidation Products (AOPP), Malondialdehyde (MDA), 8-Isoprostan, 8-Hydroxydeoxyguanosine (8-OHdG), Protein Carbonyl (PC) levels were studied by ELISA method. There was no significant difference between the levels of 8-OHdG, AOPP, MDA and PC before and after treatment in patients with vitamin D deficiency (p > 0.05). 8-isoprostane levels decreased significantly  after treatment (p= 0.002). Before treatment AOPP, MDA and 8-isoprostane levels increased compared to the control group (p = 0.002, p = 0.009, p <0.001, respectively), but no significant difference was observed in 8-OHdG and PC levels. After the treatment, AOPP and MDA levels increased significantly in the patient group compared to the control group (p = 0.001, p = 0.003, respectively) but no significant change was observed in 8-OHdG, 8-isoprostane and PC levels. In addition, a significant inverse relationship was found between levels of AOPP, MDA and 8-isoprostane and serum vitamin D levels (rho = -0.415, p = 0.002; rho = -0.402, p = 0.003 ). As a result, it was observed that oxidative stress was higher in patients with vitamin D deficiency and oxidative stress decreased partially after vitamin D replacement therapy.

Keywords: Fibromiyalgia, Vitamin D deficiency, Oxidative stres