Kamu binalarında giriş hacminin biçimlenmesi
Entrance volume formation in public buildings
Yazar: GAMZE YALÇİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FEHİME YEŞİM GÜRANİ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mekânsal boyutta girişler, sınırdaş iki uzam arasındaki geçişken bağlantıyı kurmaktadır. Mimari yapının çevre ile ilişkisinde; dıştan içe - içten dışa bağlanmaya dair olan bu geçişken bağlantı, ayırıcı ve birleştirici nitelikte denetimli bir geçit yaratmaktadır. Bu denetimli geçit, yapının içinde ve dışında gelişerek geniş ölçekli bir "giriş mekânı" olarak ifade edilen, mimari bütünün işlevsel ve anlamsal düzeydeki iletilerinin önizlemesini sunan önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Bu bağlamda; giriş mekânı, merkezi yönetime bağlı olarak yasal düzenlemelerin tanıdığı kamusal sorumluluğun yürütülmesine dayalı işlev gören kamu binalarının amacının, resmi kimliğinin ve kamuya açıklık derecesinin çevreye aktarımında rol oynamaktadır. Giriş mekânının bu rolleri üzerinden şekillenen tez çalışmasında, kamu binalarındaki girişlerin üstlendiği fonksiyon ve anlamsal içeriğin biçimsel yansımalarını irdelemek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda; nitel araştırma yöntemi kullanılarak mimarideki giriş mekânını tanımlayan kavramların kuramsal temelleri ve tarihsel izleği araştırılmıştır. Elde edilen bulguların takibinde, kamu binalarındaki giriş mekânının biçimlenişinde etkin olan ölçütler için nitel araştırma yöntemine dayalı betimsel analiz tekniğinin ana temaları belirlenmiştir. Temaların belirlenmesi, giriş mekânının "faydacı, koruyucu ve anlamsal" olarak nitelendirilen rollerinin kamu binaları özelinde değerlendirilerek "işlevsellik, erişilebilirlik ve anıtsallık" kavramları ile özdeşleştirilmesine dayanmaktadır. Belirlenen temaların altındaki giriş mekânının biçimlenişini etkileyen değerlendirme ölçütleri için yasal düzenlemelerden referans alınan ve mevcut örneklerle desteklenen literatür araştırması yapılmıştır. Çalışmanın sınırlılık alanı çerçevesinde "Çukurova Kalkınma Ajansı Binası, Tatvan Belediyesi Hizmet Binası ve Bitlis İl Özel İdare Binası" olmak üzere seçili kamu yönetim ve hizmet binalarının giriş mekânlarının biçimlenişi irdelenmiştir. 
Anahtar kelimeler: Giriş mekânı, kamu binası, işlevsellik, erişilebilirlik, anıtsallık

Abstract:
Entrances in the spatial dimension establish the transitional connection between two adjacent spaces. In the relationship of architectural structure with the environment, this transitive connection, which is about the connection from the outside to the inside and from the inside to the outside, creates a controlled passage that separates and unites. This controlled passage develops inside and outside of the building and forms an important part of the architectural whole, which is expressed as a large-scale "entrance space", that provides a preview of the functional and semantic messages of the architectural whole. Within this context, the entrance space has a role in the conveyance of the purpose, official identity, and publicity level of public buildings, which serve to carry out the public responsibility recognized by legal regulations under the central government. The thesis, which was shaped over these roles of the entrance space, aims to examine the formal reflections of the functional and semantic content undertaken by the entrances in public buildings. In line with this, the theoretical foundations and historical trends of the concepts that define the entrance space in architecture were examined by using the qualitative research method. After obtaining the findings, the main themes of the descriptive analysis technique based on the qualitative research method were determined for the criteria that factor in forming the entrance space in public buildings. The determination of the themes is based on the assessment of the "utilitarian, protective and semantic" roles of the entrance spaces in the case of public buildings, and identifying them with the "functionality, accessibility and monumentality" concepts. A search was made in the literature on the evaluation criteria that affect the formation of the entrance space under the determined themes, and the search was supported by references from the legal regulations and current examples. Within the scope of the restrictions of the study, the formation of the entrance spaces of selected public administration and service buildings, namely "Çukurova Development Agency Building, Tatvan Municipality Service Building, and Bitlis Province Local Authority Building" were examined. 

Keywords: Entrance space, public building, functionality, accessibility, monumentality