Ermeni mezalimi ışığında Kafkas Cephesi
The Causas Front in the light of Armenian oppression
Yazar: CANAN TAY
Danışman: PROF. DR. ABDULHALUK MEHMET ÇAY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Ermeni ayaklanmaları = Armenian rebellions ; Ermeni olayları = Armenian events ; Ermeniler = Armenians ; Kafkas Cephesi = Caucasian Front ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history

Özet:
1789 Fransız İhtilali ile dünya genelinde yayılan milliyetçilik akımı ve bu çerçevede birçok ulusun bağımsızlığını elde etme isteği Osmanlı Devleti için de önemli bir sorun olmuştur. Osmanlı'nın kurulduğu yıllardan itibaren fethettiği ülkelerdeki halkların haklarını dil, din, ırk ayrımı gözetmeden korumasının neticesinde devlet bünyesinde birçok azınlık grup yer almış ve milliyetçilik akımının yaygınlaşmasına kadar bu halklar huzur içinde yaşamışlardır. Nitekim Ermeniler de bu azınlıklar içerisinde yer alan gruplardan bir tanesi olmuştur. Ancak Fransız İhtilali ile özellikle Ermeni nüfusu Osmanlı aleyhine kışkırtan ve bağımsızlığını kazanması yönünde teşvik eden diğer milletler her zaman bu yönde politika oluşturmuşlar ve Osmanlı'nın dağılma sürecine girmesinde önemli bir etken olmuşlardır. Bu milletlerden bir tanesi de Ruslar olmuş ve özellikle Rusların Ermeni nüfusu örgütlemesi ve kışkırtması ile Anadolu coğrafyasında birçok mezalim gerçekleşmiştir. Birinci Dünya Savaşı ve ardından Kurtuluş Savaşı döneminde Ermenilerin Anadolu'da örgütlenmeleri ve yapmış olduğu katliamlar neticesinde günümüze kadar uzanan birtakım iddiaların da temeli atılmıştır. Rusların Ermeniler üzerinde hâkim olmaları da bu faaliyetlerin gerçekleşmesine ve yayılmasına sebep olmuştur. Bu bakımdan Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devletinin tek toprak kazancı sağladığı Kafkas Cephesi ve bu bölge etrafında gelişen Ermeni faaliyetleri önemli bir konumda yer almaktadır. Bu doğrultuda hazırlanan çalışmada öncelikle Osmanlı Devleti döneminde Ermenilerin durumu hakkında bilgi verilerek Birinci Dünya Savaşı'nda Ermeniler ile ilgili yaşanan gelişmeler anlatılacak ve Kafkas Cephesinde Ermenilerin Rusların desteği ile gerçekleştirmiş olduğu katliamlar anlatılarak Anadolu coğrafyasında hiçbir dönemde Ermenilere herhangi bir kötü muamelede bulunulmadığı noktasında bilgiler verilerek çalışma sonlandırılmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Birinci Dünya Savaşı, Kafkas Cephesi, Ermeni Mezalimi.

Abstract:
With the French Revolution of 1789, the nationalist movement that spread throughout the world and the desire of many nations to gain independence within this framework were also an important problem for the Ottoman Empire. Since the establishment of the Ottoman Empire, as a result of the protection of the rights of the peoples in the countries it conquered without discrimination of language, religion and race, many minority groups took part in the state and these peoples lived in peace until the nationalism movement became widespread. As a matter of fact, Armenians were one of the groups in these minorities. However, with the French Revolution, other nations, especially those who provoked the Armenian population against the Ottoman Empire and encouraged them to gain independence, always formed a policy in this direction and were an important factor in the Ottoman's entry into the disintegration process. One of these nations was the Russians, and many atrocities took place in the Anatolian geography, especially with the Russians' organization and provocation of the Armenian population. As a result of the organization of Armenians in Anatolia during the First World War and then the War of Independence and the massacres they committed, the foundations of some claims that have reached the present day were laid. The dominance of the Russians over the Armenians also led to the realization and spread of these activities. In this respect, the Caucasian Front, which the Ottoman Empire provided the only land gain in the First World War, and the Armenian activities that developed around this region are in an important position. In the study prepared in this direction, firstly, information will be given about the situation of Armenians during the Ottoman Empire, and the developments regarding the Armenians in the First World War will be explained. work will be terminated.

Keywords: Ottoman Empire, First World War, Caucasian Front, Armenian Atrocities.