Medenî usûl hukuku açısından babalık davası
Paternity suit in terms of civil procedural law
Yazar: HİKMET BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. EMEL HANAĞASI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku) Ana Bilim Dalı / Medeni Usül İcra İflas Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Babalık belirleme = Paternity ; Babalık davası = Paternity suit ; DNA analizi = DNA analysis ; Evlilik dışı çocuk = Illegitimate children ; Medeni hukuk = Civil law ; Medeni usul hukuku = Law of civil procedura ; Soybağı = Filiation ; Usul hukuku = Procedural law

Özet:
Babalık davası, evlilik dışı doğan çocuğun biyolojik babasının tespitini ve böylelikle çocuğun biyolojik babasıyla olan soybağı ilişkisinin hukuksal zeminde kurulmasını sağlamaya yönelik, geçmişe etkili (ex tunc), yenilik doğurucu (inşai) bir dava türüdür. Mahkemece davalının babalığına hükmedilmesi ve bu hükmün şeklen kesinleşmesi sonucunda davalı erkek ile çocuk arasında yasal soybağı (nesep) ilişkisi oluşur ve çocuğun aile hukuku ile miras hukuku bağlamında birtakım hakları doğar. Babalık davası, çocuğun yüksek menfaatini doğrudan etkilediği ve bu yüzden kamu yararını da ilgilendirdiği için, diğer tipik özel hukuk davalarından ayrılır ve medenî usul hukuku bakımından birtakım farklı yansımaları ortaya çıkarır. Bu sebeple, medenî usul hukuku açısından yaklaşıldığında babalık davasının, usule ilişkin olarak diğer davalardan ayrılan yönlerinin ve arz ettiği özel durumların incelenmesi gerektiği aşikardır.
Bu kapsamda, tezin giriş bölümünde babalık davasının tanımı, sebebi, konusu, amacı, türü, hukukî niteliği, bazı yabancı hukuk düzenlerindeki genel görünümü, Türk pozitif hukukundaki tarihsel gelişimi, soybağının reddi ve nüfus kaydının düzeltilmesi ile mukayesesi hakkında açıklamalar yer alacaktır. Birinci bölümde ise, babalık davasının tarafları, dava ehliyeti ve davada temsile ilişkin özel durumlar, Cumhuriyet savcısının davadaki konumu, işlevi ve dava arkadaşlığı, davanın ihbarı, davaya fer'î müdahale, dava açma süreleri, görevli ve yetkili mahkemeler, yargılama usulü ve yargılamaya egemen olan ilkeler hakkında bilgiler verilecektir. Tezin ikinci bölümünde, babalık karinesi, ispat yükü, babalığın doğrudan ispatına elverişli deliller, tıbbî bilirkişilik, soybağının tespitinde başvurulacak olan tıbbi yöntemler, DNA analizinin delil değeri, hukuka aykırı şekilde elde edilen delillerin durumu irdelenecektir. Tezin üçüncü bölümünde ise, yargılamanın tahkikat aşamasında soybağının tespitine yönelik inceleme kararı, bu kararın niteliği, şartları, usulü, kişilerin soybağı tespiti için verilen inceleme kararına rıza göstermesi bakımından HMK m.292 ile TMK m.284 arasındaki ilişki, babalık hükmünün niteliği, etkisi, kesinleşmesi ve hükme karşı gidilebilecek olağan ve olağanüstü kanun yolları ile ilgili ayrıntılara yer verilecektir.

Abstract:
A paternity suit is a type of action with retrospective (ex tunc), formative (constructive) effect aimed at determining the biological father of the child born out of wedlock thus establishing the paternity relationship with the child's biological father on a legal basis. As a result of the judgment of the paternity of the defendant by the court and the formal finalization of this provision, a legal lineage relationship is formed between the defendant man and the child, and the child gains some rights in the context of family law and inheritance law. Since the paternity suit directly affects the best interests of the child therefore also concerns the public interest, it differs from other typical private law cases and reveals some different reflections in terms of civil procedural law. Thus, when approached from the point of view of civil procedural law, the aspects of the paternity case that differ from other cases and the special situations it brings forward should clearly be examined.
In this context, the definition, reason, subject, purpose, type, legal nature, general appearance in some foreign legal systems, historical development in Turkish positive law, rejection of paternity, correction of birth registration, and comparison will be explained in the introduction section of the thesis. The parties to the paternity suit, legal capacity, and special cases related to representation in the case, the position of the public prosecutor in the case, his function and fellowship, notification of the case, secondary intervention in the case, the duration of filing a lawsuit, the competent and authorized courts, the trial procedure, and the ruling jurisdiction will all be discussed in the first section. The presumption of paternity, the burden of proof, the shreds of evidence suitable for direct proof of paternity, medical expertise, the medical methods to be used in paternity determination, the evidential value of DNA analysis, and the situation of unlawfully obtained evidence will all be discussed in the second section of the thesis. The examination decision for the determination of paternity at the investigation stage of the proceedings, its nature, conditions, and procedure, the relationship between CCP article 292 and TCC article 284 in terms of the consent of the persons to the examination decision for the determination of paternity, the nature and effect of the paternity provision, and the details of the ordinary and extraordinary paternity provisions will be finalized in the third section of the thesis.