Oğuz Grubu Türk lehçelerinde ölçü bildiren kavramlar
Measurement concepts in Oğuz Group Turkish dialts
Yazar: KUTLU HACI
Danışman: PROF. DR. SALİM KÜÇÜK
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
İnsanoğlu, günlük yaşamda bir şeyin uzunluk, büyüklük, ağırlık vb. özelliklerini karşılaştırabilmek için ölçü birimlerine ihtiyaç duymuştur. Bu karşılaştırma ihtiyacı da insanlıkla beraber ortaya çıkmıştır. Her milletin kendine göre ölçü sistemleri vardır. Ancak bugünkü metrik sistemin kabulüne kadar ölçü adlarında farklı kullanımlar söz konusu olmuştur. Türk dili bu terimleri kullanırken bazen yeni kelimeler türetmiş bazen de yabancı dillerden alıntılama yöntemine gitmiştir. 
Toplumsal birlikteliği sağlayan unsurlardan biri olan ölçü kavramları yöreden yöreye, bölgeden bölgeye, lehçeden lehçeye ve ülkeden ülkeye değişmektedir. Bu sebeple insan hayatında bir uzlaşı sağlanabilmesi için ölçü kavramlarının ve karşılıklarının tam olarak bilinmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, Oğuz Grubu Türk lehçelerinde (Türkmen Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi, Türkiye Türkçesi, Gagavuz Türkçesi) ölçü bildiren kavramları derlemek ve bir tez bütünlüğü içerisinde bir araya getirebilmektir. 
Çalışmada ilk olarak ölçü kavramı ve ölçü bilimi olan metroloji hakkında teorik bilgi verilmiş, ardından yukarıda sayılan lehçelerin her biri ayrı başlıklar altında incelenmiştir. Bu amaçla lehçeler ve eserler hakkında genel bilgi verildikten sonra lehçelere ait ölçü birimleri genel olarak ağırlık, alan, hacim, uzunluk, miktar, mesafe gibi başlıklar halinde sınıflandırılmıştır. İlgili lehçelerin söz varlığı incelenirken varsa diğer ölçü birimleri de dikkate alınmış ve lehçelere ait ölçü birimleri arasındaki benzerlik ve farklılıklar üzerinde durulmuştur.

Abstract:
Human beings can measure the length, size, weight, etc. of something in daily life. needed units of measurement to compare their properties. This need for comparison has emerged with humanity. Every nation has its own measurement systems. However, until the adoption of today's metric system, there were different uses in the name of the measure. While using these terms, the Turkish language sometimes coined new words and sometimes used the method of quoting from foreign languages. 
Measure concepts, which are one of the elements that provide social cohesion, vary from region to region, region to region, dialect to dialect and country to country. For this reason, in order to achieve a consensus in human life, it is necessary to know the measurement concepts and their equivalents exactly. The aim of this study is to create a "measurement dictionary" by compiling the concepts of measure in Oghuz Group Turkish dialects (Turkmen Turkish, Azerbaijan Turkish, Turkey Turkish, Gagauz Turkish). 
In the study, firstly, theoretical information will be given about the concept of measurement and metrology, which is the science of measurement. Then, each of the above-mentioned dialects will be examined under separate headings. In this review, after giving general information about dialects and works, measurement units of dialects will be classified under headings such as weight, area, volume, length, quantity, distance. While examining the vocabulary of the dialects, other measurement units, if any, will be taken into account and the similarities and differences between the measurement units of the dialects will be emphasized.