Hukukta aleniyet ilkesi
Principle of publicity in law
Yazar: ASLIHAN MURATHANOĞULLARI IŞILDAK
Danışman: PROF. DR. SELMA ÇETİNER
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
"Hukukta Aleniyet İlkesi" konulu araştırmanın amacı, hukuk sisteminin işleyişindeki temel prensiplerinden biri olan aleniyet ilkesinin incelenmesidir. Araştırmanın hedefi, hukuk sisteminde aleniyet ilkesinin ne olduğunu ve bu ilkenin ne gibi sonuçlar doğurduğunu açıklamaktır. Ayrıca aleniyet ilkesinin ne tür durumlarda ve hangi koşullar altında geçerli olduğu, dava, kayıt veya belgelerin kamuya açık olmasının hangi haklar ve sorumluluklar doğurduğu da araştırmanın odak noktasıdır. Bu şekilde, hukuk sistemin aleniyet ilkesinin önemi daha iyi anlaşılabileceği düşünülmektedir. Örneğin Tapu sicilinin aleniyeti konusu Türk Medeni Kanunu çerçevesinde güvence altına alınmıştır. Kanun m.1020'de "Tapu sicili herkese açıktır" ifadesi yer almakta olup bu ifade çerçevesince tapu sicilinin resmî sicillerden olduğu ve kamuya açık şekilde işlediği bildirilmektedir. Aleniyet ilkesi, kamu yararı çerçevesince işleyen bir ilkedir. Diğer bir deyişle, taşınmazlar üzerindeki hakların herkes tarafından bilinmesi ve kamuya açık şekilde işlemesi, hem kamunun bilgi edinme özgürlüğü çerçevesinde yer almakta hem de olası bir hak ihlaline karşı koruma oluşturarak kamu yararını gözetmektedir. Ancak araştırma neticesinde bu ilkenin pratikte tam olarak gerçekleşmediği ve tapu sicilindeki bilgilere erişimin oldukça sınırlı olduğu anlaşılmıştır. Özellikle tapu sicilindeki bilgilere erişim, sadece ilgisini ispatlayanlara mümkün kılınmıştır, bu durum özellikle Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ile ters düşmektedir. Dolayısıyla tapu sicili sisteminde daha etkili düzenlemelere ihtiyaç olduğu, tapu sicili sisteminin kamuya açık ve erişilebilir olması gerektiği savunulmaktadır.

Abstract:
The aim of the research on "The Principle of Publicity in Law" is to examine the principle of publicity, which is one of the basic principles in the functioning of the legal system. The aim of the research is to explain what the principle of publicity in the legal system is and what the consequences of this principle are. In addition, the focus of the research is also on what kind of situations and under what conditions the principle of publicity is valid and what rights and responsibilities arise from the public availability of cases, records or documents. In this way, it is thought that the importance of the principle of publicity in the legal system can be better understood. For example, the publicity of the land registry is guaranteed under the Turkish Civil Code. Article 1020 of the Law states that "The land registry is open to everyone" and within the framework of this statement, it is stated that the land registry is one of the official registers and that it is open to the public. The principle of publicity is a principle that operates within the framework of public interest. In other words, the fact that the rights on immovable properties are known by everyone and are publicly accessible both takes place within the framework of the public's freedom of information and protects the public interest by creating protection against a possible violation of rights. However, as a result of the research, it is understood that this principle is not fully realised in practice and access to information in the land registry is quite limited. In particular, access to the information in the land registry is only possible for those who prove their interest, which is contrary to the Right to Information Law. Therefore, it is argued that more effective regulations are needed in the land registry system and that the land registry system should be open and accessible to the public.