Espor katılımcılarında okuryazarlık, kalite ve kariyer: İlişkisel ve karşılaştırmalı bir araştırma
Literacy, quality and career in esports participants: A correlational and comparative study
Yazar: YUSUF YAĞIZ SARAÇOĞLU
Danışman: PROF. DR. EMRE BELLİ
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Spor Yönetimi Ana Bilim Dalı / Spor Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Bu çalışma, espor katılımcılarının espor okuryazarlık düzeyleri, espor faaliyetlerindeki kalite düzeyleri ve espor kariyer planlamaları ve arasındaki ilişkiyi ve farkı belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Yöntem: Araştırmada veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından uzman görüşü ve ilgili çalışmalar dikkate alınarak hazırlanan kişisel bilgi formu ve yine araştırmacı tarafından geliştirilen Espor Okuryazarlık Ölçeği (EOÖ), Espor Faaliyet Kalite Ölçeği (EFKÖ) ve Espor Kariyer Ölçeği (EKÖ) kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini espor katılımcıları oluştururken örneklem grubunu bu evren içerisinden gönüllü katılımı kabul edenlerden kolayda örneklem yöntemine göre belirlenen 484 kişi oluşturmuştur. Ölçüm  araçlarıyla elde edilen veriler normal dağılım gösterdiğinden bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişki çözümlemesi Pearson Korelasyon Katsayısı ile yapılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların cinsiyet değişkenine göre EKÖ 'farkındalık' alt boyutunda, EFKÖ toplam puan ve alt boyutlarında istatiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Eğitim durumu değişkenine göre EKÖ 'kariyer beklentisi' alt boyutunda ve toplam puan ortalamalarında istatiksel açıdan anlamlı bir farklılık görülmüştür. Algılanan Algılanan Gelir Durumu değişkenine göre EOÖ toplam puan ve alt boyutlarında, EKÖ 'kariyer beklentisi' alt boyutunda ve toplam puan ortalamalarında, EFKÖ toplam puan ve alt boyutları puan ortalamalarında anlamlı farklılık belirlenmiştir. Espor Okuryazarlık, Espor Faaliyet Kalite ve Espor Kariyer puanları arasında olumlu yönde ve kuvvetli bir ilişki bulunduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Araştırmanın sonuçlarına espor okuryazarlılığı düzeyi, espor faaliyetleri kalite algısı ve espor kariyer planlaması değişkenleri karşılıklı ve birlikte bir değişim göstermektedir. Bu sonuçlara göre espor faaliyetlerine katılım sağlayan bireylerde okuryazarlık, kalite algısı ve kariyer planlaması birlikte ele alınması gereken bir konu olarak görülmektedir.

Abstract:
Purpose: This study was conducted to determine the relationship and difference between esports participants' esports literacy levels, quality levels in esports activities and esports career planning.
Method: The personal information form prepared by the researcher taking into account expert opinion and related studies and the Esports Literacy Scale (ELS), Esports Activity Quality Scale (EAQS) and Esports Career Scale (ECS) developed by the researcher were used as data collection tools in the study. While the population of the study consisted of esports participants, the sample group consisted of 484 people who accepted voluntary participation from this universe, determined according to the convenience sampling method. Since the data obtained with the measurement tools showed normal distribution, independent sample t-test and one-way analysis of variance were used. The relationship between the variables was analyzed using Pearson Correlation Coefficient.
Findings: According to the gender of the participants, a statistically significant difference was found in the 'awareness' sub-dimension of the ECS and in the total score and sub-dimensions of the EAQS. A statistically significant difference was found in the 'career expectation' sub-dimension and total score averages of the ECS according to the educational status variable. According to the perceived income status variable, a statistically significant difference was found in the total score and sub-dimensions of the ELS, in the 'career expectation' sub-dimension and total score averages of the ECS, and in the total score and sub-dimensions of the EAQS. It was determined that there was a positive and strong relationship between Esports Literacy, Esports Activity Quality and Esports Career scores.
Result: According to the results of the study, esports literacy level, esports activities quality perception and esports career planning variables show a mutual and joint change. According to these results, literacy, quality perception and career planning in individuals who participate in esports activities are seen as an issue that should be addressed together.