Panik bozukluğunda bölgesel beyin kan akımı değişikliklerinin Tc99m-HMPAO SPECT ile değerlendirilmesi
Evaluation of regional cerebral blood flow changes with Tc99m-HMPAO SPECT in panic disorder
Yazar: İBRAHİM EREN
Danışman: PROF. DR. RAŞİT TÜKEL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2000
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Kan akış hızı = Blood flow velocity ; Panik bozukluk = Panic disorder ; Serebrovasküler dolaşım = Cerebrovascular circulation

Özet:
7 ÖZET Bu çalışmada, Haziran 1999- Ekim 1999 tarihleri arasında, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Polikliniğine başvuran, DSM-IV tanı ölçütlerine göre 9'u agorafobi ile birlikte panik bozukluğu, 13'ü agorafobi olmaksızın panik bozukluğu tanılan konan toplam 22 panik bozukluğu hastası ve 19 sağlıklı kontrol deneğinin SPECT görüntüleri değerlendirildi. Panik bozukluğu grubu ile kontrol grubu ve de panik bozukluğunun iki alt grubu; SPECT ile ölçülen bölgesel beyin kan akımı (bBKA) ve bBKA asimetri indeksi değerleri açısından karşılaştırıldı. Ayrıca, panik bozukluğunun şiddeti, anksiyete ve depresyon düzeyleri ile bölgesel beyin kan akımı ve bölgesel beyin kan akımı asimetri indeksleri arasındaki korelasyonlara bakıldı. Bütün hastalara yan yapılandınlmış görüşme çizelgesi, Panik Agorafobi Ölçeği (PAÖ), Hamilton Anksiyete Derecelendirme Ölçeği (HADÖ), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ) ve Edinburg El Tercih Envanteri uygulandı. Hem hasta grubunun hem de kontrol grubunun bBKA'lannm ölçümü çift başlı, 360° dönebilen çift dedektörlü gama kamerası olan SPECT aleti ile gerçekleştirildi. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde t testi, Pearson korelasyon analizi, ki kare ve gerektiğinde Fisher tam olasılık testi kullanıldı. Panik bozukluğu hastalarında bBKA değerleri, kontrol grubuna göre, bilateral inferior frontal bölgelerde anlamlı olarak daha düşük; sağ superior frontal bölgede ise anlamlılığa yakın bir oranda daha yüksek bulunmuştur. Panik bozukluğu ve kontrol gruplan arasında, diğer bölgelerin bBKA değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olmadığı görülmüştür. Agorafobi ile birlikte panik bozukluğu hastalarının sağ oksipital bölge bBKA değerleri, agorafobi olmaksızın panik bozukluğu hastalarından anlamlılığa yakın bir oranda daha düşük bulunmuştur. 81Panik bozukluğu hastalarında parietal bölge bBKA asimetri indeksi değerleri, kontrollerden anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Bu bulgu, sağ tarafta göreceli bir kanlanma artışını göstermektedir. Agorafobi ile birlikte panik bozukluğu hastalarında bBKA asimetri indeksi değerleri, agorafobi olmaksızın panik bozukluğu hastalarına göre, superior temporal bölgede anlamlı, medial frontal bölgede anlamlılığa yakın şekilde yüksek bulunmuştur. PAÖ puanlan ile lateral temporal bölge, superior temporal bölge ve parietal bölge bBKA asimetri indeksi değerleri arasında anlamlı pozitif korelasyonlar elde edilmiştir. HADÖ puanlan ile medial temporal, lateral temporal, superior temporal bölgelerin bBKA değerleri arasında anlamlı düzeyde negatif korelasyonlar, HADÖ puanlan ile parietal bölge bBKA asimetri indeksi değerleri arasında anlamlı düzeyde pozitif korelasyonlar olduğu bulunmuştur. HDDÖ puanlan ile sağ oksipital bölge bBKA değerleri arasmda anlamlı düzeyde negatif korelasyon; HDDÖ puanlan ile superior frontal bölge bBKA asimetri indeksi değerleri arasında anlamlı düzeyde pozitif korelasyon olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular, bu alanda yapılmış diğer araştırmaların sonuçlan ile karşılaştmlarak tartışılmıştır. 82 T.C. YÜKSEK- ??-?/. ^.. İM. KUR0L8J MIKÛMAN1ASYON MEE&EZİ

Abstract:
8 SUMMARY In this study, the SPECT images of 22 patients with the diagnosis of panic disorder according to DSM-IV, 9 with agoraphobia 13 without agoraphobia, and that of 19 healthy control subjects were assessed. Panic disorder and control groups, and the two subgroups of panic disorder were compared with each other according to the regional cerebral blood flow (rCBF) and rCBF asymmetry index measured with SPECT. Also, correlations between the severity of panic disorder, levels of anxiety and depression and the rCBF and rCBF asymmetry index values were evaluated. All patients were assesed with a semistructured clinical interview, Panic and Agoraphobia Scale (PAS), Hamilton Anxiety Rating Scale (HARS), Hamiton Depression Rating Scale (HDRS) and Edinburg Inventory. rCBF of both the panic disorder and control groups were measured by using two headed SPECT machine which has a 360 rotating gamma camera with double detectors. In the analyses of the data t- test, Pearson correlation analyses, chi-square and Fisher's exact test, if necessary, were used. rCBF values of the panic disorder patients were significantly lower in the inferior frontal regions bilaterally, and less significantly higher in the right frontal region, compared to the control group. There wasn't any statistically significant difference in rCBF values of the other regions between the panic disorder and control groups. RCBF values of the right occipital region of the panic disorder patients with agoraphobia were lower, nearly significantly, compared to the panic disorder patients without agoraphobia. Parietal region rCBF asymmetry index values of the panic disorder patients was significantly higher than that of the control group. This finding shows the relative increase in cerebral blood flow in the right hemisphere. 83rCBF asymmetry index values in the panic disorder patients with agoraphobia was significantly higher in the superior temporal region and, nearly significantly, higher in the medial frontal region compared to the panic disorder patients without agoraphobia. We found a significantly positive correlation between PAS scores and rCBF asymmetry index values in the lateral temporal, superior temporal and parietal regions. There was a significant negative correlation between HARS scores and rCBF values of the left medial, lateral and superior temporal regions. Also, we found a significant positive correlation between HARS scores and rCBF asymmetry index values of the parietal region. HDRS scores were found to be correlated negatively with the right occipital region rCBF values and correlated positively with the superior frontal region rCBF asymmetry index values. All data acquired, were discussed in comparison with the results of the other studies in this field. 84