Farklı konsantrasyonlardaki sodyum hipokloritin lazer, XP-endo finisher ve ultrasonik ile aktive edilmesinin standardize edilmiş yapay internal kök rezorpsiyon kavitelerinden kalsiyum hidroksitin uzaklaştırılma etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of calcium hydroxide removal efficiency from standardized artificial internal root resorption cavities of activation of sodium hypochlorite at different concentrations by laser, XP-endo finisher and ultrasonic
Yazar: NESİBE ZEYNEB GÖKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ESİN ÖZLEK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Kalsiyum hidroksit = Calcium hydroxide ; Kök rezorpsiyonu = Root resorption ; Lazerler = Lasers ; Sodyum hipoklorit = Sodium hypochlorite ; Ultrasonik dalgalar = Ultrasonic waves

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı; İnternal rezorpsiyon kavitesinden Ca (OH)2 uzaklaştırmada farklı konsantrasyonlarda NaOCl ve farklı irrigasyon aktivasyon yöntemlerinin etkinliğinin değerlendirilmesidir. Çalışmada kullanılan 120 adet insan maksiller keser diş kök boyları 12 mm olacak şekilde standardize edilmiştir. Kökler Endoart (İnci Dental,İstanbul,Türkiye) eğe sistemiyle sırasıyla #15, #20, #25, #30, #35, #40 ve 0,06 açılı döner eğeler ile genişletilmiştir. Köklerin bukkal ve lingual yüzlerine, uzunlamasına ve dişin uzun eksenine paralel oluklar açılmıştır. Daha sonra bu oluklara keski yardımıyla kuvvet uygulayarak dişler ikiye ayrılmıştır. Her bir dişin bukkal ve lingual yarılarının kök kanal dentininde standart yapay internal kök rezorpsiyon kaviteleri oluşturulmuştur. Kök yarıları tekrardan birleştirilerek lentülo yardımıyla kalsiyum hidroksit yerleştirilmiştir. Örnek dişler kullanılacak irrigasyon solüsyonuna göre rastgele 3 gruba ayrılmıştır: Grup1: %2,5 NaOCI, Grup2: %5.25 NaOCI, Grup3: Distile su (Kontrol Grubu). Örnekler final irrigasyonda kullanılacak aktivasyon yöntemine göre 4 alt gruba daha ayrılmıştır: Alt Grup A: XP- Endofinisher, Alt Grup B: Er,Cr:YSGG Lazer, Alt Grup C: Pasif Ultrasonik İrrigasyon (PUI), Alt Grup D: Aktivasyon yok. Aktivasyon işlemlerinden sonra her bir kök yarısının yapay oluşturulmuş rezorpsiyon boşluğunun görüntüleri, dijital kameraya bağlı bir stereomikroskop kullanılarak bilgisayara aktarılmıştır. Elde edilen 240 örnek image j programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Grup, alt grup ve etkileşim gruplarına göre kalsiyum hidroksit uzaklaştırma durumlarının karşılaştırılmasında Ki-kare testi ve çoklu karşılaştırmalar Bonferroni düzeltmeli Z testi ile incelenmiştir. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda; %5,25 'lik NaOCl solüsyonu %2,5 'luk NaOCl solüsyonuna göre daha fazla Ca(OH)2 uzaklaştırmasına karşın elde edilen sonuçlarda istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur (p>0,05).  Kullanılan final irrigasyon aktivasyon yöntemlerinden Er,Cr:YSGG lazerler kalsiyum hidroksiti anlamlı düzeyde daha iyi uzaklaştırmıştır (p<0,001). Her iki konsantrasyonda da solüsyonun aktive edilmesi etkinliği arttırmıştır. Hiçbir aktivasyon yöntemi, Ca(OH)2'i kök kanalındaki yapay oluklardan %100 uzaklaştıramamıştır.
Anahtar Kelimeler: kalsiyum hidroksit uzaklaştırma, XP-Endo Finisher, pasif ultrasonik irrigasyon, Er,Cr:YSGG lazer, yapay internal kök rezorpsiyonu.

Abstract:
The aim of this thesis study; Evaluation of the effectiveness of different concentrations of NaOCl and different irrigation activation methods in removing Ca (OH)2 from the internal resorption cavity. The 120 human maxillary incisors used in the study were standardized to be 12 mm in root length. Roots were enlarged with Endoart (İnci Dental, İstanbul, Turkey) file system with #15, #20, #25, #30, #35, #40 and 0.06 angled rotary files, respectively. Grooves are made on the buccal and lingual surfaces of the roots, longitudinally and parallel to the long axis of the tooth. Then, the teeth were divided into two by applying force to these grooves with the help of a mouth spatula. Standard artificial internal root resorption cavities were created in the root canal dentin of the buccal and lingual halves of each tooth. Root halves were reassembled and calcium hydroxide was placed with the help of lentulo. Sample teeth were randomly divided into 3 groups according to the irrigation solution to be used: Group1: 2.5% NaOCI, Group2: 5.25% NaOCI, Group3: Distilled water (Control Group). The samples were divided into 4 more subgroups according to the activation method to be used in the final irrigation: Subgroup A: XP- Endofinisher, Subgroup B: Er,Cr:YSGG Laser, Subgroup C: Passive Ultrasonic Activation (PUI), Subgroup D: No activation. After the activation procedures, the images of the artificially created resorption cavity of each root half were transferred to the computer using a stereomicroscope connected to a digital camera. The 240 samples obtained were evaluated using the image j program. Chi-square test was used for the comparison of calcium hydroxide removal status according to group, subgroup and interaction groups, and multiple comparisons were examined with Bonferroni corrected Z test. As a result of the statistical analysis; although 5.25% NaOCl solution removes more Ca(OH)2 than 2.5% NaOCl solution, there is no statistically significant difference in the results obtained (p>0.05). Er,Cr:YSGG lasers, one of the final irrigation activation methods used, removed calcium hydroxide significantly better (p<0.001). Activation of the solution at both concentrations increased the efficiency. No activation method was able to remove Ca(OH)2 100% from the artificial grooves in the root canal.
Keywords: calcium hydroxide removal, XP-Endo Finisher, passive ultrasonic irrigation, Er,Cr:YSGG laser, artificial internal root resorption.