Psikolojik danışmanların etkili psikolojik danışman nitelikleri, duygu düzenleme güçlüğü ve öz duyarlık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Examining the effective psychological counselor qualifications, emotion regulation difficulty and self-compassion levels in terms of various variables
Yazar: EBRU ÇİSEM KARINCALI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK BEYDOĞAN TANGÖR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Ölçekler = Scales ; Öz duyarlılık = Self compassion

Özet:
Bu araştırmada psikolojik danışmanların etkili psikolojik danışman nitelikleri (yeterlilik, enerji, esneklik, destekleyici olmak, iyi niyet ve öz farkındalık), duygu düzenleme güçlüğü (açıklık, amaçlar, dürtü, stratejiler ve kabul etmeme) ve öz duyarlıkları (öz sevecenlik, öz yargılama, paylaşımların bilincinde olma, izolasyon, bilinçlilik ve aşırı özdeşleşme) arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Ayrıca çalışmada etkili psikolojik danışman nitelikleri toplam ve alt boyutlarının, duygu düzenleme güçlüğünün ve öz duyarlığın çeşitli değişkenlere (cinsiyet, meslekteki deneyim, öğrenim düzeyi, çalışılan kurum, çalışılan kurum türü, melekten memnun olma, eğitim yaşamında süpervizyon alma, eğitim yaşamında grupla danışma dersi alma ve psikolojik destek almış olma durumu) göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu 2020-2021 Eğitim-Öğretim döneminde Ankara ili Yenimahalle, Gölbaşı, Çankaya ve Etimesgut ilçelerinde anaokul, ilkokul, ortaokul, lise, Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde çalışan 542'si kadın 132'si erkek toplam 674 psikolojik danışmandan oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında Etkili Psikolojik Danışman Nitelikleri Değerlendirme Ölçeği (İkiz ve Totan, 2014), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği Kısa Formu (Yiğit ve Guzey Yiğit, 2017), Öz Duyarlık Ölçeği (Akın, Akın ve Abacı, 2007) ve araştırmacı tarafından geliştirilmiş Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistik teknikleriyle değişkenlere yönelik ortalama, standart sapma, frekans ve yüzdelik değerler bulunmuştur. Bulguların incelenmesinde ilişkisiz t testi, tek yönlü ANOVA, Pearson Korelasyon Testi, regresyon analizi tekniklerinden faydalanılmış ve ölçeklerin güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucuna göre psikolojik danışmanların etkili psikolojik danışman nitelikleri ve öz duyarlık düzeyleri yüksek, duygu düzenleme güçlüğü düzeyleri düşük bulunmuştur. Etkili psikolojik danışman niteliklerinin cinsiyet, öğrenim düzeyi (lisans ve lisansüstü) ve çalışılan kuruma (anaokulu, ilkokul, ortaokul, lise ve RAM) göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı; meslekteki deneyim (1-10, 11-20 ve 21-33 yıl), çalışılan kurum türü (kamu ve özel), mesleki memnuniyet, eğitim yaşamında süpervizyon alma, grupla psikolojik danışma dersi alma ve psikolojik danışma hizmeti almaya göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Duygu düzenleme güçlüğünün cinsiyet, öğrenim düzeyi, çalışılan kurum, çalışılan kurum türü, süpervizyon alma ve psikolojik danışma hizmeti alma durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı; meslekteki deneyim, meslekten memnun olma ve grupla danışma dersi alma durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Öz duyarlığın cinsiyet, meslekteki deneyim, çalışılan kurum türü, meslekten memnun olma ve grupla danışma dersi alma durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaştığı; öğrenim düzeyi, çalışılan kurum, süpervizyon alma ve psikolojik danışma hizmeti alma durumuna göre anlamlı farklılık göstermediği bulunmuştur. Etkili psikolojik danışman niteliklerinin duygu düzenleme güçlüğü ile orta düzeyde ve negatif, öz duyarlık ile orta düzeyde ve pozitif yönde ilişkileri olduğu bulunmuştur. Etkili psikolojik danışman niteliklerinin duygu düzenleme güçlüğünün alt boyutları olan kabul etmeme ve amaçlar ile düşük düzeyde, dürtü ve stratejiler ile orta düzeyde, açıklık ile yüksek düzeyde negatif ilişkiye sahipleri olduğu; öz duyarlığın alt boyutları olan öz sevecenlik, öz yargılama, paylaşımların bilincinde olma, izolasyon ve bilinçlilik ile ise orta düzeyde pozitif yönde ilişkilileri olduğu bulunmuştur. Aşamalı regresyon analizi sonuçlarına göre öz duyarlığın etkili psikolojik danışman niteliklerinin %22'sini, duygu düzenleme güçlüğü ile bir arada ise %26'sını açıkladığı bulunmuştur. Yordama gücüne göre sırasıyla bilinçlilik, açıklık, izolasyon ve dürtü alt boyutlarının etkili psikolojik danışman niteliklerinin anlamlı birer yordayıcısı olduğu bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the relationships between effective psychological counselor qualities (competence, energy, flexibility, being supportive, goodwill and self-awareness), difficulties in emotional regulation (openness, goals, impulse, strategies and rejection) and self-compassion of psychological counselors (self-kindness, self-judgment, common humanity, isolation, mindfulness and over-identification) were examined. In addition, in the study, it was examined whether the total and sub-dimensions of effective psychological counselor qualifications, difficulty in emotion regulation and self-compassion differ according to various variables (gender, the years of experience in the profession, education level, institution, the type of institution, occupational satisfaction, receiving supervision in educational life, taking group counseling and psychological counseling). In this study, correlational design was used. The participants consist of a total of 674 psychological counselors (542 female and 132 male) working in kindergarten, primary school, secondary school, high school, Guidance and Research Centers in Ankara province Yenimahalle, Gölbaşı, Çankaya and Etimesgut during the 2020-2021 Academic Year. Effective Psychological Counselor Qualities Evaluation Scale (İkiz & Totan, 2014), Emotion Regulation Difficulties Scale- Short Form (Yiğit & Guzey Yiğit, 2017), Self-Compassion Scale (Akın, Akın & Abacı, 2007) and Personal Information Form -which is developed by the researcher- were used in this study. The mean, standard deviation, frequency and percentage values of the variables were computed with descriptive statistical techniques. Independent samples t Test, One Way Anova, Pearson Correlation Test, Hierarchical Multiple Regression Analysis techniques were used for the analyses. Reliability analyses for the scales were also performed. According to the findings, effective psychological counselor qualifications and self-compassion levels of the psychological counselors were found to be high, and their emotion regulation difficulty levels were found to be low. It was found that effective psychological counselor qualifications did not differ significantly according to gender, education level (undergraduate and graduate) and institution (kindergarten, primary school, secondary school, high school and RAM) but it was found that there were significant differences according to the years of experience in the profession, the type of institution (state  and private), occupational satisfaction, receiving supervision in educational life, taking group counseling and psychological counseling. Difficulty in emotion regulation did not differ significantly according to gender, education level, institution, type of institution, receiving supervision and psychological counseling, on the other hand, it was found that there was a significant difference according to the years of experience in the profession, being satisfied with the occupational and taking group counseling courses. It was found that self-compassion differed significantly according to gender, years of experience in the profession, type of institution, being satisfied with the occupational and taking group counseling courses but it was found that there was no significant difference in terms of education level, institution, receiving supervision and psychological counseling service. It was found that effective psychological counselor qualities were significantly, moderately and inversely related to difficulties in emotion regulation, as well as moderately and positively related to self-compassion. It was found that the qualities of effective psychological counselors were significantly, negatively correlated with the sub-dimensions of difficulty in emotion regulation, rejection and goals weakly, with impulses and strategies at a moderate level, and with openness at a high level. It was found that there were moderate  significant correlations among the sub-dimensions of self-compassion, self-kindness, self-judgment, common humanity, isolation and mindfulness. According to the results of the hierarchical regression analysis, it was found that self-compassion explained 22% of the effective psychological counselor's qualities and 26% of it with emotion regulation difficulties. Mindfulness, openness, isolation and impulse sub-dimensions were found to be significant predictors of effective psychological counselor qualities, respectively.