Üniversite öğrencilerinde kafein tüketiminin bilişsel fonksiyonlar üzerine etkisinin elektroensefalografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of caffeine consumption on cognitivefunctions by electroencephalography in university students
Yazar: FATMA ÖZLEM
Danışman: DOÇ. DR. AYFER DAYI ; PROF. DR. ASİYE NURTEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı / Fizyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Kafein = Caffeine ; Nörofizyoloji = Neurophysiology ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
ÖZET
Bu çalışmada, kafein tüketiminin üniversite öğrencilerinin bilişsel fonksiyonlarına etkisinin elektroensefalografi (EEG) ile incelenmesi amaçlandı. 
Çalışmaya 37 kişi katıldı. Katılımcılar, 3 mg/kg/gün'den az kafein (150 ml'lik bir kupa filtre kahveden az) tüketenler (kafeini az tüketen) (KAT) ve 3 mg/kg/gün'den fazla kafein (150 ml'lik bir kupa filtre kahveden fazla) tüketenler (kafeini fazla tüketen) (KFT) olarak iki ana gruba ayrıldı. Çalışmanın ilk günü her iki gruba Mini Montreal Bilişsel Değerlendirme Testi (MOCA) ve EEG kaydı, gözler açık ve kapalı olarak yapıldı. Yedi gün sonra her iki grup kendi içinde ikiye ayrılarak bir gruba kafeinli kahve diğer gruba kafeinsiz kahve verildi. Böylece KAT+Kafeinli, KAT+Kafeinsiz, KFT+Kafeinli ve KFT+Kafeinsiz olarak alt gruplar oluşturuldu. Gruplara, kahve içtikten ortalama bir saat sonra ikinci MOCA testi ve ikinci EEG kaydı gözler açık ve kapalı olarak yapıldı. 
KFT+Kafeinsiz grubun ilk ölçüme göre ikinci ölçümde MOCA test skoru artışının anlamlı olduğu saptanmıştır. Kafeinsiz kahve içenlerdeki bilişsel performans artışı, son kullanılan kafeinin etkisinin devam edebileceğini düşündürmektedir.
Gözler kapalı kaydedilen ikinci EEG kaydında KFT+Kafeinli grubun KFT+Kafeinsiz gruba göre alfa1 ve alfa2 dalgalarının gücünün anlamlı olarak düşük olduğu saptandı. Alfa dalgasının gücündeki değişime, kafeinin uyarıcı ve dikkati artırıcı etkisinin neden olduğu düşünülmektedir. 
Gözler açık kaydedilen ikinci EEG'de KAT+Kafeinli grubun, KAT+Kafeinsiz gruba göre delta dalgasının gücünün anlamlı olarak düşük, beta1 ve beta2 dalgasını gücünün ise anlamlı şekilde yüksek olduğu belirlendi. Belirtilen dalgalardaki değişim ile beyin aktivitesindeki artışa kafeinin uyarıcı etkisinin neden olduğu düşünülmektedir. Beyin aktivitesinde artış gözlenmesi, bilişsel işlevlerin değerlendirilmesinde kullanılan MOCA test skoru artışını destekler niteliktedir.
Çalışmamızda kafeinin neden olduğu nörofizyolojik değişikliklerin, EEG ile nicel olarak incelenebileceği gözlenmiştir. Kafeinin uyarıcı etkisinin bilişsel fonksiyonları iyileştirebileceği, ancak kafein tüketim alışkanlığının ve miktarının bu durumu etkileyebileceği sonucuna varılabilir. 
Anahtar Sözcükler: bilişsel süreç, elektroensefalografi, kafein, nörofizyoloji
Tezin Sayfa Adedi: 94
Danışmanlar: Doç. Dr. Ayfer Dayı
                         Prof. Dr. Asiye Nurten

Abstract:
ABSTRACT
In this study, it was aimed to evaluate the effect of caffeine consumption on the cognitive functions of university students with electroencephalography (EEG).
For this purpose 37 students participated. The participants were divided into two main groups; consuming less than 3 mg/kg/day of caffeine (less than a 150 ml cup of filter coffee) (low caffeine consumption group) (LC) and consuming more than 3 mg/kg/day of caffeine (high caffeine consumption group) (HC). On the first day of the study for both groups, MOCA test was applied and EEG was recorded with eyes open/closed. Seven days later, both groups separated as caffeinated and decaffeinated coffee drinkers (LC+Caff, LC+Decaff, HC+Caff, HC+Decaff). A second MOCA test and EEG recording (eyes open/closed) was performed on the groups approximately one hour after drinking coffee
It was determined that, the MOCA test score increased significantly in the second measurement compared to the first one in HC+Decaff. The cognitive performance increased in decaffeinated coffee drinkers so it was interpreted as a placebo effect. In the data obtained from the second eyes closed EEG recording, there was a significant decrease on the power of alpha1 and alpha2 waves in HC+Caff compared to HC+Decaff. That situation is thought to be caused by the stimulating and attention-enhancing effect of caffeine. It was been observed that from the second eyes open EEG recording, the power of delta waves decreased and also the power of beta1 and beta2 waves increased significantly in LC+Caff compared to LC+Decaff. It is thought that the increase in brain activity is caused by the stimulating effect of caffeine. The increase in brain activity supports the increase in the MOCA test scores.
In present study, we observed that the neurophysiological changes caused by caffeine can be quantitatively examined by EEG. Also, the stimulant effect of caffeine can improve cognitive functions, but the habit and amount of caffeine consumption can affect this situation.
Key words: caffeine, cognitive process, electroencephalography, neurophysiology
Page Number: 94
Advisors: Doç. Dr. Ayfer Dayı
                 Prof. Dr. Asiye Nurten