Dört halifenin evlilikleri ve sosyal-siyasi arka planı
Marriages of the four caliphans and their social-political background
Yazar: ZEYNEP ATALAY ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. CAFER ACAR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Tarih = History

Özet:
İslam tarihindeki Dört Halife, Hz. Peygamber'in vefat ettikten sonra İslam toplumunun siyasi ve toplumsal yapılarını şekillendiren önemli figürlerdir. Bu halifelerin evlilikleri, yalnızca kişisel ilişkiler değil, aynı zamanda dönemin sosyal ve siyasi dinamikleri açısından da büyük bir öneme sahiptir. Dört halifenin evlilikleri, İslam tarihinin bu kritik döneminde toplumsal normları ve siyasi stratejileri yansıtırken aynı zamanda dönemsel değişimlerin de bir göstergesi olmuştur. Bu evlilikler, toplumsal bağları güçlendirerek siyasi istikrarı sağlamış ve İslam'ın yayılmasında stratejik bir rol oynamıştır. Halifelerin evlilikleri, İslam'ın aileye ve evlilik kurumuna verdiği önemin somut örnekleri olarak değerlendirilmektedir. Evliliklerin sosyal ve siyasi bağlamda incelenmesi, Dört Halife'nin döneminde toplumsal yapının şekillenmesine ve siyasi dengelerin kurulmasına katkıda bulunmuştur. Hz. Ebu Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali'nin evlilikleri, dönemin toplumsal ve siyasi dinamiklerini anlamak açısından kritik bilgiler sunmaktadır. Eşleri, çocukları, kabile ilişkileri, cariye edinme uygulamaları ve çok eşlilik konuları, bu evliliklerin sosyal ve siyasi arka planını detaylı bir şekilde incelememize olanak tanır. Halifelerin evlilikleri, kabileler arası ilişkileri düzenlemiş, ittifaklar kurmuş ve mevcut güç dengelerini korumuştur. Ayrıca bu evlilikler toplumsal birliği sağlama ve İslam toplumunda aile yapısının önemini vurgulama amacı taşımıştır. Bu bağlamda, Hz. Ebu Bekir'in evlilikleri aile yapısını ve sosyal sorumluluğu, Hz. Ömer'in evlilikleri sosyal ve siyasi ittifakları, Hz. Osman'ın evlilikleri güçlü kabilelerle ilişkileri ve Hz. Ali'nin evlilikleri itibarlı ailelerle kurduğu bağları güçlendirme stratejileri olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, bu evliliklerin, İslam tarihinin erken dönemlerindeki sosyal uyumu ve siyasi istikrarı sağlamada kritik bir rol oynadığı anlaşılmaktadır. Elde edilen bulgular, bu dönemin toplumsal ve siyasi dinamiklerini anlamak için önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.

Abstract:
The Four Caliphs in Islamic history are important figures who shaped the political and social structure of Islamic society after the death of the Prophet. The marriages of these caliphs were a great success not only in terms of their personal trade but also in terms of the social and political dynamics of the period. The marriages of the four caliphs regulated the social norms and political systems of Islam during this critical period, while also being an indicator of periodic changes. These marriages strengthened social ties, provided political stability and played a role in the proliferation of Islam. The marriages of the caliphs are considered as concrete examples of the importance Islam gives to the family and the institution of marriage. The examination of marriage from a social and political perspective leads to the formation of social groups and the formation of political balances during the period of the Four Caliphs. The marriages of Hz. Abu Bakr, Hz. Omar, Hz. Osman and Hz. Ali provide critical information from the perspective of the social and political dynamics of the period. The relationships between their wives, children and relatives, the practices of having concubines and polygamy allow us to examine the social and political background of these marriages in detail. The marriages of the caliphs organized relations between tribes, established alliances and maintained the existing balance of power. In addition, these marriages aimed to provide social unity and emphasize the family structure in Islamic society. In this way, the marriages of Hz. Abu Bakr are classified as family and social responsibility, Hz. Omar's marriages as social and political alliances, Hz. Osman's marriages as relations with powerful groups and Hz. Ali's marriages as strengthening the ties he established with prestigious families. As a result, it is understood that these marriages played a critical role in ensuring social welfare and political stability in the early Islamic periods. The findings are evaluated as an important step towards understanding the social and political dynamics of this period.