Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Muhasebe Sisteminin Avrupa Merkez Bankası muhasebe Sistemine katılımı
Participation of the Accounting System of the Central Bank of The Republic of Turkey to the European Central Bank
Yazar: HAYDAR DEMİRHAN
Danışman: DOÇ. DR. YILDIZ AYANOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Avrupa Merkez Bankası = European Central Bank ; Bankalar = Banks ; Finansal tablolar = Financial statements ; Merkez Bankası = Central Bank ; Muhasebe sistemleri = Accounting systems ; Türkiye = Turkey

Özet:
Merkez Bankaları finansal tablolarının kendine has özellikleri nedeniyle ekonomi üzerinde büyük etkileri vardır. Özellikle merkez bankaları bilançolarının büyüklüğü ve bileşimi ekonomiye yön verirken bu büyüklük ve bileşim kendisi de ekonomideki gelişmelerden etkilenmektedir. Ancak merkez bankalarında kullanılan finansal tabloların özü aynı olmakla birlikte diğer ticari finansal tablolardan farklı biçimsel yapıda olması ve kullanıcılarının az sayıda olması nedeniyle pek inceleme konusu olmadığı görülmektedir.Bu çalışmadaki amaç Avrupa Birliği üyelik sürecinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın Avrupa Merkez Bankaları Sistemi'ne katılımı için gerekli yasal ve yapısal uyum çalışmaları hakkında bilgi vermek ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile Avrupa Merkez Bankası'nın mevcut muhasebe uygulamaları ve finansal tablolarını karşılaştırmaktır.Birinci bölümde Avrupa Birliği ve Türkiye'nin Avrupa Birliği tarihçesi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın Avrupa Merkez Bankaları Sistemine katılımı için gerekli olan yasal ve yapısal uyum çalışmaları ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile Avrupa Merkez Bankası'nın muhasebe organizasyonundan bahsedilmiştir.İkinci bölümde TCMB ve AMB muhasebe uygulamalarında esas alınan muhasebenin temel kavramları, finansal tablolara ilişkin esaslar, muhasebeleştirme ve değerleme ilkeleri ele alınmıştır.Üçüncü bölümde temel olarak finansal tablolar incelenmiştir. TCMB ve AMB bilançoları ve gelir tabloları üzerinde ayrıntılı olarak durulmuş, diğer finansal tablolardan olan günlük, haftalık ve üç aylık vaziyetler kısaca incelenmiştir. Son olarak TCMB analitik bilançosunun oluşturulması hakkında kısa bilgiler verilmiştir.Dördüncü bölümde TCMB ve AMB muhasebe uygulamaları karşılaştırımış, muhasebeleştirme ve değerleme ilkeleri yönünden farklı ve benzer uygulamalar incelenmiştir.Son bölümde örnek uygulama olarak 31.12.2008 tarihli TCMB bilançosunun ve 2008 yılı TCMB gelir tablosunun Avrupa Merkez Bankası bilanço ve gelir tablosuna dönüştürülmesi ve uyarlanması işlemi yapılmıştır.

Abstract:
Financial reports of the central banks, due to their characteristics, have significant impact on economy. Particularly, central banks balance sheets? magnitude and composition give direction to economy, but at the same time this magnitude and composition are shaped by the economic developments. However, it?s apparent that financial reports of central banks have not been subject to numerous studies, because of their different formats and small number of users compared to other commercial reports; although they are essentially identical.The aim of this study is to give information about the legal and structural harmonization efforts of the Central Bank of the Republic of Turkey necessary for accession to the European System of Central Banks and to compare the existing accounting practices and financial reports of the CBRT and the European Central Bank.The first chapter deals with the history of the European Union and the history of relationship of Turkey and the EU, the ESCB and the legal and structural harmonization efforts of the CBRT of Turkey necessary for accession to the ESCB and accounting organizations of the CBRT and the ECB.The second chapter explains the basic acconting concepts on which the accounting applications of the CBRT and the ECB are based on, the basics of the financial reports and the principals of accounting and valuation.The third chapter basically analyzes the financial reports. Balance sheets of the CBRT and the ECB have been handled in detail; and other daily, weekly and monthly positions have been briefly examined. Additionally, the formation of the analytical balance sheet of the CBRT has been concisely explained.In the fourth chapter, the accounting practices of the CBRT and the ECB have been compared and the similar and divergent applications in terms of accounting and valuation principals have been analyzed.In the final chapter, as a case study, the CBRT Balance Sheet dated 31.12.2008 and the CBRT Income Sheet of 2008 have been adapted to the Balance Sheet and the Income Statement of the ECB.