Kronik obstrüktif akciğer hastalığında alevlenme ve iyileşme süreci
Exacerbation and recovery process in chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: BERAT CELİL DOĞAN
Danışman: PROF. DR. AYKUT ÇİLLİ
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Fonksiyonel iyileşme = Recovery of function ; Nüks = Recurrence ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: Kronik obstrüktif akciğer hastalığına (KOAH) bağlı alevlenmeler hastalığın prognozunu ve klinik durumu olumsuz yönde etkilemektedir. KOAH alevlenme ve iyileşme süreci ile ilişkili olabilecek faktörleri araştırmayı amaçladık.
Yöntem: Bu çalışma, Ocak 2016 ile Ocak 2018 arasında KOAH alevlenmesi nedeniyle hastaneye yatırılan 40 yaş ve üstü hastalar üzerinde gerçekleştirildi. Eşlik eden astım-KOAH overlap sendromu, bronşektazi veya interstisyel akciğer hastalığı, pnömoni, obstrüktif uyku apne sendromu ve akciğer malignitesi olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Semptomsuz geçen 2 ardışık gün "iyileşme süresi" olarak kabul edildi. Atak süresince hastane yatışları devam ettiği süreçte hastalar günlük değerlendirildi, taburcu olduktan sonra hastaların 2 gün ara ile telefon görüşmesi ile semptomları sorgulandı ve kaydedildi. Vücut kitle indeksi, sigara içme öyküsü, eşlik eden komorbiditeler, HADS (Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği) skoru, eşlik eden kronik bronşit varlığı, CAT skoru, mMRC skoru, GOLD evresi, önceki yıldaki alevlenme sayısı, kullanılan ilaçlar, alevlenme tipi, kan gazı analizi, spirometrik değerler, iyileşme periyodu, noninvaziv mekanik ventilasyon ihtiyacı, balgam kültürü, antibiyotik kullanımı, sistemik steroid kullanımı, mortalite ve inhaler uyumu değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya 22'si (%75,86) erkek olmak üzere toplam 29 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 67.86±10,58 idi. Ortalama FEV1 %37,00±15,62 idi. On yedi hasta (%58,62) D evresindeydi. Bir önceki yıl alevlenme öyküsü olmayan 4 hasta (%13,79), bir önceki yıl 1 alevlenme öyküsü olan 7 hasta (%24,14) ve önceki yılda 2 veya daha fazla alevlenme öyküsü olan 18 hasta (%62,07) vardı. GOLD evre D olan hastalarda, önceki yıllara göre 2 veya daha fazla alevlenme (%94,12) öyküsü daha fazlaydı (p<0.001). Ortalama iyileşme süresi 20.93±12.08 gündü. İki ya da daha fazla alevlenme öyküsü olanlarda (24.8±13.2 gün), önceki yılda alevlenme öyküsü olmayanlara (11.0±6.0 gün) göre iyileşme süresi anlamlı olarak daha yüksekti (p=0.031). Ayrıca iyileşme süresi ile CAT skoru arasında pozitif yönde orta derecede anlamlı (p=0,023) bir korelasyon olduğu görüldü. İyileşme süresi ile yaş, BMI, sigara kullanımı, solunum fonksiyon testi parametreleri, kan gazı analiz parametreleri, antibiyotik ve steroid kullanımı, hastanede yatış süresi (gün), hastane anksiyete depresyon ölçeği skalası puanı arasında anlamlı korelasyon saptanmadı.
Sonuçlar: Bu çalışma, KOAH alevlenme ve iyileşme döneminin önceki yıl alevlenme öyküsü ve hastaların CAT skorları ile ilişkili olduğunu gösterdi.

Anahtar Kelimeler: KOAH, Alevlenme, İyileşme

Abstract:
Background: Exacerbations due to chronic obstructive pulmonary disease (COPD) negatively affect the prognosis and clinical status of the disease. We aimed to investigate the factors that may be associated with exacerbation and recovery period in chronic obstructive pulmonary disease (COPD).
Methods: This study was performed on patients hospitalized for exacerbation of COPD over 40 years of age between January 2016 and January 2018. Patients with concomitant asthma-COPD overlap syndrome, bronchiectasis or interstitial lung disease, pneumonia, obstructive sleep apnea syndrome, lung malignancy were excluded from the study. The duration up to 2 days in the absence of symptoms was considered to be a recovery period. Patients were evaluated daily during hospital stay during hospital stay; After discharge, the patients were questioned and recorded by phone call with 2 days intervals. Body mass index, smoking history, accompanying comorbidities, HADS (Hospital Anxiety And Depression Scale) score, presence of concomitant chronic bronchitis, CAT score, mMRC score, GOLD stage, number of exacerbation in previous year, drugs used, exacerbation type, blood gas analysis, spirometric values, recovery period, need for non-invasive mechanical ventilation, sputum culture, antibiotic use, systemic steroid use, mortality, inhaler compliance were evaluated.
Results: The study included a total of 29 patients, 22 (75,86%) of which were men. The mean age of the patients was 67.86±10,58 years. The mean FEV1 was 37,00%±15,62. Seventeen patients (58,62%) were in stage D. There were 4 patients (13,79%) who had no exacerbation, 7 patients (24,14%) who had 1 exacerbation and 18 patients (62,07%) who had 2 or more exacerbation history in previous year. Patients with GOLD stage D were significantly more likely to have 2 or more exacerbations (94,12%) in previous year compared to other stages (p <0.001). The mean recovery period was 20.93±12,08 days. The recovery period was significantly longer in patients who had a history of 2 or more exacerbations (24.8±13.2 days) than patients who had no history of exacerbation (11.0±6.0 days) in previous year (p=0.031). In addition, there was a moderate positive correlation between recovery time and CAT score (p=0.023). No significant correlation was found between recovery time and age, BMI, smoking, spirometric parameters, blood gas analysis parameters, antibiotic and steroid use, duration of hospitalization (day), and hospital anxiety and depression scale score.
Conclusions: This study showed that COPD exacerbation and recovery period were associated with exacerbation history in the previous year and patients' CAT scores.

Key Words: COPD, Exacerbation, Recovery