LGS matematik sorularının PISA matematik okuryazarlığı açısından değerlendirilmesi
Examining LGS qestions in terms of PISA mathematics literacy
Yazar: CELAL ERTAN AYDINA
Danışman: PROF. DR. ALİ BOZKURT
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Türkiye'de uygulanan 2018, 2019, 2020, 2021 ve 2022 LGS sınavları matematik sorularının matematik okuryazarlığı kriterlerini ne derece sağladığını incelemektir. Yapılan araştırma temel olarak LGS sınavını bir PISA sınavı gibi göstermeyi değil, teorik çerçevede PISA "Matematik Okuryazarlığı" kriterleri ile değerlendirmenin yapılmasını amaçlamıştır. Araştırmada nitel araştırma paradigması çerçevesinde doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Bunun için PISA matematik okuryazarlığı değerlendirme kriterleri (içerik alanları, gerçek yaşam bağlamları ve matematiksel süreçler) kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre matematik sorularının uzay ve şekil öğrenme alanını sorgulayan birçok soruya yer verildiği ve LGS sınavı matematik sorularının PISA uygulamasındaki gibi eşit derecede dağıtılmadığı tespit edilmiştir. Aynı zamanda LGS sınavı matematik soruları gerçek yaşam bağlamı üzerine değerlendirildiğinde öğrencilerin gerçek hayata geçişi yordayabileceği gerçek yaşam becerilerine dayanan soruların yeterli derecede sorulmadığı tespit edilmiştir. Matematiksel süreçler olarak ise ağırlıklı olarak akıl yürütme ve değerlendirme sürecini ifade eden sorulara yer verildiği görülmüştür. Sonuç olarak LGS sınavı matematik sorularının PISA sınavı gibi dengeli bir dağılıma sahip olmadığı söylenebilir. Bu durumun önlenebilmesi için LGS sınavı matematik sorularının, PISA sınavı matematik okuryazarlığı değerlendirme çerçevesi ile örtüşecek şekilde dengeli ve uyumlu dağıtılması önerilmektedir. Dolaysıyla matematik okuryazarlığı ayırt ediciliğini olumlu yönde etkileyeceği düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study; It is to examine to what extent the mathematics questions of the 2018, 2019, 2020, 2021 and 2022 LGS exams applied in Turkey meet the mathematical literacy criteria. The aim of the research was not to present the LGS exam as a PISA exam, but to evaluate the PISA "Mathematics Literacy" criteria within the theoretical framework. In the research, document analysis method was used within the framework of qualitative research paradigm. Descriptive analysis technique was used in the analysis of the obtained data. For this, PISA mathematical literacy assessment criteria (content areas, real-life contexts and mathematical processes) were used. According to the findings obtained from the research, it was determined that mathematics questions included many questions questioning the space and shape learning domain, and that the LGS exam mathematics questions were not equally distributed as in the PISA application. At the same time, when the mathematics questions of the LGS exam were evaluated in the context of real life, it was determined that the questions based on real life skills that could predict the transition to real life were not asked sufficiently. As for mathematical processes, it was seen that questions expressing the reasoning and evaluation process were mainly included. As a result, it can be said that LGS exam mathematics questions do not have a balanced distribution like PISA exam. In order to prevent this situation, it is recommended that the LGS exam math questions be distributed in a balanced and harmonious way, in line with the PISA exam mathematical literacy assessment framework. Therefore, it is thought that it will affect the mathematical literacy discrimination positively.