Farklı seviyelerdeki sarımsak tozunun (Allium sativum) ve bakırın yumurtacı tavuklarda performans, yumurta kalitesi ve lipid metabolizması üzerine etkileri
Effect of inclusion of garlic (Allium sativum)powder at different levels and cupper into diets of hens on performance, egg quality traits and lipid metabolism
Yazar: HATİCE KAYA
Danışman: PROF. DR. MUHLİS MACİT
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Farklı seviyelerde fırında kurutulmuş sarımsak tozu (Allium sativum) ve bakırın herbirinin (CuSO4.5H2O) tek başına ve kombine olarak rasyona ilavesinin yumurtacı tavuklarda performans, yumurta kalitesi, organoleptik özellikler ve lipid metabolizması üzerine etkilerini incelemek amacıyla yürütülen çalışmada, 38 haftalık yaşta, 240 adet Lohmann ırkı hibrit ticari yumurta tavuğu, her bir grupta 6 tekerrür ve her tekerrürde (kafes) 5 hayvan olacak şekilde 8 farklı diyetsel gruba ayrılmıştır. Birinci gruptaki hayvanlar bazal rasyonla, diğer gruptakiler ise bazal rasyona 200 ppm bakır, %2 sarımsak tozu, %2 sarımsak tozu+200 ppm bakır, %4 sarımsak tozu, %4 sarımsak tozu +200 ppm bakır, %6 sarımsak tozu ve %6 sarımsak tozu+200 ppm bakır ilave edilerek oluşturulan rasyonlarla bir haftası deneme yemlerine alıştırma periyodu olmak üzere toplam on iki hafta süreyle beslenmişlerdir.Sarımsak tozu ve bakır ile besleme yemden yararlanma ve hasarlı yumurta oranını etkilemezken yumurta ağırlığı, yumurta verimi ve yem tüketimini düşürmüştür (P<0.01). Kırılma mukavemeti ve sarı indeksi hariç yumurta kalite kriterlerinde gruplar arasında herhangi bir farklılık olmamıştır. Organoleptik değerlendirmede yalnızca aroma ve genel kabuledilebilirlikte gruplar arası farklılık olmuştur (P<0.05). Sarımsak tozunun artan seviyesiyle yumurtanın aroma, tat ve genel kabuledilebilirlik değerlendirmeleri linear olarak azalmış ve sarımsak tozunun etkisi daha fazla hissedilmiştir. Rasyona sarımsak tozu ve bakır ilavesi karaciğerde ve abdominal bölgede yağ birikimini azaltmıştır. Ayrıca, linoleik ve linolenik yağ asitleri bakımından zengin olan sarımsağın bu özelliğini yumurta sarısı yağ asidi profiline yansıttığı belirlenmiştir.Grupların yumurta sarısı ve serum kolesterol konsantrasyonları sırasıyla %18.36, 18.07, 18.10, 18.69, 17.57, 17.97, 15.68, 17.38 ve %18.59, 18.15, 18.62, 18.99, 19.81, 20.41, 20.32, 20.53 olarak tespit edilmiştir. Linear olarak artan sarımsak tozu seviyesiyle yumurta sarısı kolesterol içeriği azalırken, serum kolesterolü artmıştır. Yumurta sarısı ve serum kolesterolü arasındaki korelasyon negatif yönlü ve önemsiz bulunmuştur (r= -0.153, P= 0.347). Sonuç olarak, fırında kurutulmuş sarımsak tozu performans ve yumurta kalite kriterleri üzerine önemli ve olumsuz bir etki yapmaksızın bakırsız olarak tek başına yumurtacı tavuk rasyonlarında kolesterol düşürücü ajan olarak %6 seviyesine kadar kullanılabileceği tespit edilmiştir.

Abstract:
This experiment was conducted to investigate the effects of inclusion of oven dried garlic powder (Allium sativum) at different levels and cupper into diets of hens on performance, egg qualty traits, organoleptic traits and lipid metabolism. A total of 240 Lohmann white layers, 38 wks of age, were allocated randomly eight groups, each formed 6 replicate cages as subgroups, comprising of five hens. Treatment groups were fed diets containing a standard commercial layer diet, basal diet plus 200 ppm cupper (CuSO4.5H2O), %2 garlic powder, %2 garlic powder+200 ppm cupper, %4 garlic powder,%4 garlic powder+200 ppm cupper, %6 garlic powder and %6 garlic powder+ 200 ppm cupper from week 38th to 50rd.Feed conversion efficiency (kg feed consumed/kg egg obtained) and cracked egg (%) were not affected by feeding garlic powder and cupper. Egg weight, egg production and feed consumption decreased with garlic powder and cupper suplementation(P<0.01). There were no differences in the egg quality traits except for shell stiffness (kg/cm2) and yolk index (%). The only organoleptic assessment difference was for aroma and overall acceptability. Aroma, flavor and overall acceptability of the egg decreased linearly with increasing levels of garlic powder. Garlic powder and cupper suplementation reduced the lipid accumulation in the liver and abdominal fat. The garlic powder fatty acid compositions were reflected to fatty acid composition of egg yolk.Cholesterol in egg yolk and serum for the groups were %18.36, 18.07, 18.10, 18.69, 17.57, 17.97, 15.68, 17.38 and %18.59, 18.15, 18.62, 18.99, 19.81, 20.41, 20.32, 20.53, respectively. Egg yolk cholesterol concentration decreased linearly with increased levels of garlic powder but serum cholesterol concentration increased. The corelation between serum and egg yolk cholesterol levels were appeared low and negative (r= -0.153, P= 0.347). Consequently, suplemental oven dried garlic decreased linearly yolk cholesterol concentration without having a significant effect on laying performance and quality characteristics of egg but not cupper. At the and of the study it was observed that oven dried garlic powder can be used up to %6 as a hipocholesterolemic agent in practical layer diets without cupper.