Hadislerde güven ve sevginin hikmet boyutu ve güncel değeri
The wisdom dimension and contemporary value of trust and love in hadiths
Yazar: BETÜL ALTINDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF AÇIKEL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Güven = Confidence ; Hadis = Hadith ; Hikmet = Wisdom ; Kişiler arası güven = Interpersonal trust ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sevgi = Love ; Sünnet = Sunna ; İnsan sevgisi = Human love ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hikmet, faydalı ilim ve ahlakı şekillendiren fazilet anlamlarına gelmektedir. İnsan beden ve ruhtan müteşekkil bir varlıktır. Maddi varlığını devam ettirmesi için ihtiyaçları olduğu gibi manevi varlığını sürdürüp kalbini mutmain etmesi için de hikmete ihtiyacı vardır. İmam Malik'ten nakledilen bir rivayette Hz. Peygamber; "Şüphesiz Allah yeri, göğü yağmuru ile dirilttiği gibi, kalpleri de hikmetin nuru ile diriltir." (Malik, el-Muvatta, "İlim", 59) buyurmaktadır. Allah yağdırdığı yağmurla nasıl yeryüzünü diriltip ölümden kurtarıyorsa, hikmetle de insanın kalbi ve iç dünyasını canlandırır. İnsan, var olmasından yaşamının sonuna kadar ruhsal varlığın tekâmülüne ulaşmak ister. Bunun için de her insanın özünde var olan değerleri hatırlaması, tanıması ve tamamlaması gerekir.  Rasulullah (s.a.s) engin rahmet ufkuna,  vâkıaların hikmet boyutuna ve hükmetme yeteneğine sahiptir. Hâtemü'l-Enbiyâ olması sebebiyle hayatında, insanların ruhsal ve ahlakî yönlerine dair her türlü ihtiyaçlarına karşılık cevaplar bulunmaktadır. Bu bağlamda Peygamber Efendimiz'in öngörüsü ve önderliği, arayış halinde olan insan için pusula görevi görmektedir. Onun (s.a.s) İslam'ı en güzel şekilde temsil ettiği, insanın tüm manevi ihtiyaçlarını kuşatıcı olan hayatı, bizlere sünnetiyle ulaşmıştır.  Hadisler ise sünnetin bilgisi ve belgeleridir. Bu sebeple hadislerin içinde barındırdıkları hikmetlere muttali olmaya ihtiyaç vardır. 
Sevgi ve güven, insanın manevi tarafını inşa eden, hayatını anlamlı kılan önemli etkenlerden biridir. Yaşadığımız hayatta gün geçtikçe azalan sevgi ve güven ortamı bizi özümüzden uzaklaştırmakta ve kendimize yabancılaştırmaktadır. İnsan bu uzaklaşmayla olumsuz psikolojik dürtülerin karanlığına gömülür.  Bununla birlikte nakıs olan sevgi ve güven ile insanlar arası ilişkiler zayıflamakta ve toplumda güven ortamı ortadan kalkmaktadır. Sevgi ve güven, bireyleri ve toplumu birbirine bağlayan başlıca unsurlar arasında olması sebebiyle kişiyi dönüştürdüğü gibi aynı zamanda toplumu ve insanlar arasındaki ilişkileri de dönüştürmekte ve ileri bir noktaya taşımaktadır. Sevgi ve güveni ihtiva eden hadislerin hikmetlerini araştırmak, onun inceliklerine vâkıf olmak insanın duygu ve değerler dünyasını, ahlakî yönünü aktif hale getirmeye vesile olarak; kendimizi, ilişkilerimizi ve içinde yaşadığımız toplumu imar etme noktasında küçük de olsa bir katkıda bulunmak amaçlanmaktadır. Sevgi ve güven ile sağlıklı ilişkiler oluşur. Böylece kişi gelişir, kişi ile beraber toplum değişmeye başlar ve bunların sonucu olarak da ruh sağlığı tezahür eder.
Çalışmanın konusu, hadislerde güven ve sevginin hikmet boyutu ve güncel değeridir. Hadisler sened ve metin yönüyle incelenerek şerhlerden de istifade edilmek suretiyle izahında bulunulacaktır. Akabinde güven ve sevginin güncel değeri ele alınacaktır. 


Anahtar Kelimeler: Sünnet, Hikmet, Güven, Sevgi, Psikoloji.

Abstract:
Wisdom means useful knowledge and virtue that shapes morality. Man is a being composed of body and soul. He needs wisdom in order to maintain his substantial existence, as well as in order to maintain his spiritual existence and keep his heart satisfied. In a narration from Imam Malik, the Prophet says: "Verily, Allah revives the hearts with the light of wisdom, just as He revives the heavens and the earth with rain" (Malik, al-Muwatta, "Ilm", 59). Just as Allah resurrects the earth and saves it from death with His rain, He revives the heart and inner world of man with wisdom. From the moment a human being comes into existence until the end of his/her life, he/she wants to attain the spiritual evolution of his/her being. For this, every human being needs to remember, recognize and complete the values that are inherent in him.  The Messenger of Allah (PBUH) has a vast horizon of mercy, the wisdom dimension of events and the ability to rule. Because he was the last prophet (Hâtem al-Anbiyâ) his life contains answers to all kinds of needs regarding the spiritual and moral aspects of human beings. In this context, the Prophet's foresight and leadership serve as a compass for the seeking human being. His (PBUH) life, in which he represented Islam in the most beautiful way and encompassed all the spiritual needs of man, has reached us through his sunnah in the form of Hadith. For this reason, there is a need to be aware of the wisdom contained in the hadiths. 
Love and trust is one of the important factors that builds the spiritual side of man and makes his life meaningful. The environment of love and trust, which is decreasing day by day in the life we live, distances us from our essence and alienates us from ourselves. With this alienation, people sink into the darkness of negative psychological impulses.  In addition to this, with the lack of love and trust, relations between people weaken and the environment of trust in society disappears. Since love and trust are among the main elements that bind individuals and society together, not only do they transform the individual, but they also transform society and the relations between people and take them to a higher level. It is aimed to investigate the wisdom of the hadiths containing love and trust, to be familiar with its subtleties, to be instrumental in activating the world of emotions and values and the moral aspect of human beings; to make a small contribution to the development of ourselves, our relationships and the society we live in. Healthy relationships are formed with love and trust. Thus, the person develops, society begins to change with the person, and as a result, mental health is manifested.
The subject of the study is the wisdom dimension and contemporary value of trust and love in hadiths. The hadiths will be analyzed in terms of the sened and text and will be explained by making use of the commentaries. Then the contemporary value of trust and love will be discussed.


Key words: Sunnah, wisdom/hikmah, trust, love, psychology