Şizofreni tanılı bireylerde salutojenik yaklaşım temelli görüşmenin bütünlük duygusu ve psikolojik dayanıklılığa etkisi
The effect of salutogenic approach based interview on sense of coherence and psychological resistance in individuals with schizophrenia
Yazar: ÖZGÜR SEMA ACI
Danışman: PROF. DR. FATMA YASEMİN KUTLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bütünlük duygusu = Sense of coherence ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Salutogenez = Salutogenesis ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Şizofreni tanılı bireyin salutojenik model ile ilgili uygulamalar iyileşme sürecine katkı sağlamaktadır. Salutojenik yaklaşım temelli görüşmenin katılımcıların farkındalık ve güvenlerini arttırmak, iç/dış kaynaklarını ve potansiyelleri fark etmelerini sağlayarak bütünlük duygusunu ve psikolojik dayanıklılığı artırabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, şizofreni tanılı bireylerde salutojenik yaklaşım temelli görüşmenin bütünlük duygusu ve psikolojik dayanıklılığa etkisini belirlemekti.
Araştırma, deneysel araştırmalardan ön test- son test kontrol gruplu tasarım tipinde randomize kontrollü olarak gerçekleştirildi.  Çalışma verileri, 22 girişim ve 27 kontrol olmak üzere toplam 49 katılımcıdan oluşturuldu. Veriler, girişim ve kontrol grubuna uygulanan hasta tanıtım formu, Bütünlük Duygusu Ölçeği ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ile toplandı. Girişim grubu Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nde uygulanan rutin faaliyetlerinin yanı sıra 16 oturumdan oluşan salutojenik yaklaşım temelli görüşme haftada iki kere olmak üzere 8 hafta boyunca uygulandı. Kontrol grubu ise rutin faaliyetlerine devam etti. Her iki gruba da eş zamanlı olarak uygulama öncesinde, bitiminde ve bir ay sonra Bütünlük Duygusu Ölçeği ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği tekrar uygulandı. 
Girişim ve kontrol grubunun Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Bütünlük Duygusu Ölçeği ve anlaşılabilirlik, yönetilebilirlik ve anlamlılık boyutları ön test, son test ve bir ay izlem puanları karşılaştırıldığında; Bütünlük Duygusu Ölçeği toplam puanı ve alt boyutlarının ön test puanları gruplara göre farklılık göstermezken, son test ve bir ay izlem puanları girişim grubu lehine anlamlı farklılık gösterdi. Yine Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ön test ortalama puanları gruplara göre farklılık göstermezken son test ve izlem puanları girişim grubu lehine anlamlı farklılık gösterdi. 
Sonuç olarak; Salutojenik yaklaşım temelli görüşmeye katılmış olan şizofreni tanılı bireylerin bütünlük duygusu ve psikolojik dayanıklılık düzeyi artmıştır.

Anahtar kelimeler: Salutogenez, bütünlük duygusu, psikolojik sağlamlık, şizofreni

Abstract:
Individual diagnosed with schizophrenia has been contributed to the healing process with applications related to the salutogenic model. It was thought that the meeting based on salutogenic approach could increase the sense of coherence and psychological resilience by increasing the awareness and confidence of the participants and enabling them to realize their internal / external resources and potentials. The aim of this study was to determined the effect of salutogenic approach based interview on sense of coherence and psychological resistance in Individuals with Schizophrenia.
The research was pretest-posttest randomized controlled experimental trial. The study data were composed of 49 participants which were 22 interventions and 27 controls. Data colletion tools were Patient Presentation Form, Sense of Coherence and the Brief Resilience Scale which were applied to the intervention and control group. Intervention based on salutogenic approach consisting of 16 sessions was applied to the intervention group twice a week for 8 weeks In addition to the routine activities implemented at the intervention group Community Mental Health Center. At the end of the application and one month later, the Sense of Coherence Scale and the Brief Resilience Scale were reapplied. The control group continued their routine activities at the Community Mental Health Center. Simultaneously with the completion of the sessions of the intervention group and one month later, the Sense of Coherence Scale and the Brief Resilience Scale were applied to the control group.
When the pretest, posttest and one-month follow-up scores of the Sense of Coherence Scale, the Brief Resilience Scale and their sub-items of the intervention and control groups were compared; while the comprehensibility, manageability, meaningfulness subscale and total pre-test scores of the sense of coherence scale did not differ according to the groups, the post-test and one-month follow-up scores differed in favor of the intervention group. Again, while the Brief Resilience Scale pretest mean scores did not differ according to the groups, the posttest and follow-up scores differed significantly in favor of the intervention group. 
As a result; Individuals diagnosed with schizophrenia who participated in the salutogenic approach based interview had an increased sense of coherence and resilience.

Key Words: Salutogenesis, sense of coherence, psychological, resilience, schizophrenia