Konya'da bulunan Anadolu Selçuklu ve Beylikler Dönemi mezar taşlarında süsleme
The ornaments of tombstones Anatolian Seljuks and principalities period in Konya
Yazar: HÜMEYRA TÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER KARA
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Anadolu Selçukluları = Anatolian Seljuks ; Beylikler = Principalities ; Beylikler Dönemi = Principality Period ; El sanatları = Handicrafts ; Konya = Konya ; Mezar taşları = Tambstones ; Mezarlar = Graves ; Motifler = Motifs ; Süslemeler = Ornamentations

Özet:
"Konya'da Bulunan Anadolu Selçuklu ve Beylikler Dönemi Mezar Taşlarında Süsleme" isimli yüksek lisans tezi, Konya'nın merkez ilçelerinde yer alan mezar taşlarının incelenmesi yanında süsleme özelliklerinin üzerinde durularak döneme dair tarihi ve sanatsal değerlerinin ortaya koyulmasına dair bir araştırmadır.
Çalışma bünyesinde toplam 69 adet mezar taşı incelenmiştir. Mezar taşlarından 15 adeti 13. yüzyıla, 17 adeti 14. yüzyıla, 1 adeti 14. yüzyılın ikinci yarısı ile 15. yüzyılın ilk yarısına, 1 adeti 14. yüzyılın ilk çeyreği ile 15. yüzyıla, 1 adeti 14.-15. yüzyıla, 31 adeti 15. yüzyıla, 3 adeti 15. yüzyılın son çeyreğine tarihlenmektedir. Mezar taşlarının çoğunluğu mermerdendir. Zemin oyma tekniği en fazla kullanılan tekniktir. Mezar taşları form bakımından şahide ve sanduka olarak ayrılır. 31 adet sanduka, 38 adet şahide bulunmaktadır. İncelenen eserlerde geometrik, bitkisel, figürlü, nesneli ve mimari formda olmak üzere farklı süsleme çeşitleri görülmektedir. Mezar taşlarının tamamında sülüs hattının kullanıldığı görülür. 
Tez çalışması dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm "Giriş" başlığı altında "Konunun Tanımı, Önemi, Amacı ve Sınırlandırılması", "Yöntem", "Konuyla İlgili Yapılan Araştırmalar", "Başlangıcından Günümüze Türklerde Mezar Taşı Tarihçesi" ve "Konya Mezar Taşları Süslemesine Genel Bakış" adı altında beş alt başlığa ayrılmıştır. "Konya'da Bulunan Anadolu Selçuklu ve Beylikler Dönemi Mezar Taşlarından Örnekler" isimli ikinci ana başlık altında kronolojik sıralanmış 69 mezar taşı ayrıntılarıyla incelenmiştir. Üçüncü ana başlık olan "Değerlendirme ve Karşılaştırma" başlığı altında incelenen mezar taşları "Malzeme ve Teknik", "Form", "Süsleme" ve "Yazı" alt başlıklarında değerlendirilmiştir. "Sonuç", "Kaynakça", "Tablolar" ile çalışma nihayetlenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Konya, mezar taşı, süsleme, motif

Abstract:
The master's thesis called "The Ornaments of Tombstones Anatolian Seljuks and Principalities Period in Konya" is research about investigating tombstones located in central districts of Konya besides exhibiting the art and historical values of the era they belong to by dwelling on ornaments. 
This study contains 69 tombstones examinations in total. The number of 15 tombstones belong to the 13th century, 17 of them were dated to the 14th century, 1 of them was dated to the second half of the 14th century and the first half of the 15th century, one of them was dated to the first quarter of the 14th century and 15th century, 1 of them was dated to 14th and 15th centuries, 31 of them were dated to 15th century, 3 of them were dated to the last quarter of the 15th century. The majority of the tombstones were made of marble. The carving technique is the most used. Tombstones are divided into two groups by their forms: "şahide" and "sanduka". 38 of şahide and 31 of sanduka were observed in this study. In examined pieces; geometrical, floral, figured, objective, and architectural formed ornament types were determined. It appears that "sülüs" line was used in all of the tombstones. 
This thesis study consists of four main chapters. Under the title of "Introduction", the first chapter was divided into five subtitles named "The Definition of the Subject, Its Importance, Aim and Classification", "Research About the Subject", "From the Beginning and Today, the History of Tombstones of the Turkish", "A General View to Ornaments of Tombstones in Konya". Under the second main title," Examples of Tombstones Anatolian Seljuks and Principalities Period in Konya",  69 tombstones were examined according to chronological order. The third major topic was evaluated under subcategories called "Material and Technique", "Form", "The Ornaments" and "Lettering". The study had been finalized with "Conclusion", "References" and "Charts".

Keywords: Konya, Tombstone, Ornaments, Motif