Kamu alımlarında yerli malı tercihi: Bilgisayar ve teknoloji ürünleri örneği
Domestic goods preference in public procurement: The example of computer and technology products
Yazar: AHMET GÜLDEREN
Danışman: PROF. DR. İSHAK TORUN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Gösterişçi tüketim = Conspicuous consumption ; Kamu bürokrasisi = Public bureaucracy ; Kamu ihalesi = Public bidding ; Ulusal kimlik =

Özet:
Türkiye uzun zamandır cari açık problemi ile mücadele etmektedir. Cari açığın en temel sebeplerinden biri de ithal ürünlerin tüketilmesidir. Yaşadığımız teknolojik gelişmeler neticesinde bilgisayar ve teknoloji ürünleri de en çok tüketilen ve ithal edilen ürünler arasında yer almaktadır. Verdikleri hizmetlerde kullanmak üzere kamu kurum ve kuruluşları da bilgisayar ve teknoloji ürünlerini satın almaktadır. Kamu kurum ve kuruluşları piyasadan mal ve hizmet satın alırken belli kurallar çerçevesinde hareket etmek zorundadır. Kanun koyucu özellikle bilgisayar ve teknoloji ürünü gibi ürünlerin kamuya alınması esnasında yerli malı teklif eden istekli lehine %15 oranında fiyat avantajı uygulanmasını istemektedir. 4734 sayılı kanunla da bu konudaki iradesini açık ve net bir şekilde ortaya koymuştur. Ancak kanunların uygulayıcısı olan bürokratlar çeşitli nedenlerle, kanunun öngördüğü neticenin ortaya çıkmasına yardımcı olamamaktadırlar. Bu çalışmada bilgisayar ve teknoloji ürünleri örneğinde kamu alımlarında yerli malı tercih edilme durumu ortaya konulmaya çalışılacaktır. Öncelikle Kamu İhale Kurumu'nun kamuya açık verileri üzerinden yerli malı lehine % 15 oranında fiyat avantajı uygulanma durumu ile ilgili istatistiki tablolar oluşturularak değerlendirmeler yapılmıştır. Sonrasında ise kamu ihalelerine teklif veren 15 adet firma ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve konu ile ilgili çeşitli soruların cevaplanması istenmiş ve elde edilen bilgi, görüş ve öneriler tablolaştırılarak veri havuzu oluşturulmuştur. Modernleşme ile tüketim alışkanlıklarında meydana gelen değişmelerin Türk tipi bürokratta oluşturduğu etkiler ile araştırma sonucunda elde edilen veriler birlikte değerlendirilerek gerek kanuni gerekse idari anlamda yapılması gerekli düzenlemeler ile ilgili görüş ve önerilerde bulunulmuştur.

ANAHTAR KELİMELER: Modernleşme, Kimlik, Tüketim, Kamu Alımları, Yerli Malı.

Abstract:
Türkiye has been struggling with the current account deficit problem for a long time. One of the main reasons for the current account deficit is the consumption of imported products. As a result of the technological developments we have experienced, computers and technology products are among the most consumed and imported products. Public institutions and organizations also purchase computers and technology products to use in the services they provide. Public institutions and organizations must act within certain rules when purchasing goods and services from the market. The legislator wants a 15% price advantage to be applied to the bidder offering domestic goods, especially during the procurement of products such as computers and technology products to the public. It has clearly expressed its will on this issue with Law No. 4734. However, bureaucrats, who are the enforcers of the law, may prevent the outcome foreseen by the law from occurring for various reasons. In this research thesis, we will try to reveal the situation of preferring domestic goods in public procurement, using the example of computer and technology products. First of all, evaluations were made by creating statistical tables regarding the application of 15% price advantage in favor of domestic goods, based on the publicly available data of the Public Procurement Authority. Afterwards, semi-structured interviews were held with 15 companies that bid for public tenders and various questions were asked to be answered on the subject, and the obtained information, opinions and suggestions were tabulated and a data pool was created. The effects of changes in consumption habits with modernization on Turkish bureaucrats and the data obtained as a result of the research were evaluated together and opinions and suggestions were made regarding the necessary regulations, both legal and administrative.

KEYWORDS: Modernization, Identity, Consumption, Public Procurement, Domestic Good