Afet ve Acil Durum (AFAD) çalışanlarının psikolojik iyi oluşu ile sosyal problem çözme becerileri arasındaki ilişki: Bursa örneği
The relationship between psychological well-being and social problem solving skills of disaster and emergency (DEMA) employees: The case of Bursa
Yazar: FADİME DENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELMAZİYE TEMİZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Afet Eğitimi ve Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Eğitimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: AFAD = Disaster and Emergency Management Directorate ; Pozitif psikoloji = Positive psychology ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Sosyal sorunlar = Social problems ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Bu araştırmada, afet ve acil durum (AFAD) alanında görev yapan çalışanların,önce psikolojik iyi oluş algıları ve sosyal problem çözme becerileri tespit edilmiş, sonra bu iki değişken arasında bir ilişki olup olmadığı incelenmiştir. AFAD çalışanlarının sosyo-demografik özelliklerinden; cinsiyet, eğitim durumu, mesleki deneyim, çalışılan birim, arama kurtarma faaliyetine katılma durumu, afete maruz kalma, yönetici statüsünde bulunma durumunun psikolojik iyi oluş ve sosyal problem çözme becerisi üzerine etkisi ele alınmıştır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" ile beraber İmamoğlu (2004) tarafından Türkçeye uyarlanan 18 maddelik "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği" ve Çekici  (2009) tarafından Türkçeye çevrilen 25 maddelik "Sosyal Problem Çözme Envanteri-Kısa Formu" kullanılmıştır. İlişkisel araştırma yönteminde olan çalışma 2020 yılında Bursa İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünde görev yapan 145 AFAD çalışanının katılımıyla gerçekleştirilmiştir.  Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 22 programı kullanılmıştır. Bu araştırmanın analizinde, tanımlayıcı ve çıkarımsal istatistikler uygulanmıştır. Tanımlayıcı istatistikler için frekans dağılımı ve yüzde değerleri verilmiştir. Çıkarımsal istatistikler için, " Kolmogorov - Smirnov", "Mann Whitney U", "t-testi","One-way Anova", "Kruskal – Wallis", "Lojistik Regresyon" testleri uygulanmıştır. Araştırma sonucuna göre, AFAD çalışanlarının psikolojik iyi oluş algı düzeyi yüksek iken, sosyal problem çözme becerilerine dönük algılarının orta olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmada AFAD çalışanlarının, psikolojik iyi oluşları ile sosyal problem çözme becerileri arasında anlamlı, pozitif ve düşük bir ilişki tespit edilmiştir. Buna göre çalışanların psikolojik iyi oluş düzeyi arttıkça sosyal problem çözme beceri düzeyinin de artış gösterdiği veya psikolojik iyi oluş düzeyi düştüğünde sosyal problem çözme becerilerinin de azalacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, psychological well-being perceptions and social problem-solving skills of employees working in the field of disaster and emergency (DEMA) were determined first, and then it was examined whether there was a relationship between these two variables. The effects of socio-demographic characteristics of AFAD employees on gender, educational status, professional experience, unit of work, participation in search and rescue activities, exposure to disasters, and managerial status on psychological  well-being and social problem solving skills were discussed. As a data collection tool, the "Personal Information Form" prepared by the researcher, together with the 18-item "Psychological Well-Being Scale" adapted to Turkish by İmamoğlu (2004) and the 25-item "Social Problem Solving Inventory-Short Form" translated into Turkish by Çekici (2009) were used. Thestudy, which is a relational research method, was carried out in 2020 with the participation of 145 AFAD employees working in the Bursa Provincial Directorate of Disaterand Emergency. IBM SPSS Statistics 22 program was used in the analysis of the data. Descriptive and inferential statistics were used in the analysis of this study. Frequency distribution and percentage values were given for descriptive statistics. For inferential statistics, "Kolmogorov-Smirnov", "Mann Whitney U", "t-test", "One-way Anova", "Kruskal-Wallis" and "Logistic Regression" tests were applied. According to the results of the research, it was determined that while AFAD employees perception of psychological well-being is high, their perceptions of social problem-solving skills are moderate. In this study, a significant positive and low correlation was found between the psychological well-being of AFAD employees and their social problem-solving skills. According to this, it was concluded that as the level of psychological well-being of the employees increases, the level of social problem solving skills also increases, or when the level of psychological well-being decreases, their social problem solving skills will also decrease.