Fındıkoğlu'nun kültür, eğitim ve dil üzerindeki görüş ve önerileri /
Yazar: NEVİN GÜNGÖR
Danışman: DOÇ.DR. MUSTAFA E. ERKAL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1988
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dil = Language ; Eğitim = Education ; Fındıkoğlu, Ziyaeddin Fahri = Fındıkoğlu, Ziyaeddin Fahri ; Kültür = Culture

Özet:
Bu çalışmada Ziyaeddin ffahri tfındıkoğlu'(19Ql-1974)nun kültür, eğ|tim v© dil konularındaki görüşleri incelenmiş» tir. ffmdıkoğlu, sosyoloji, ekonomi, edebiyat, folklor, hukuk vb... alanlarda üçbinin üzerinde eser vermiş, çok. yönlü bir bilim adamıdır. Pmdıkoğlu, Emile Durkheim ve Ziya Gökalp gibi, sosyolojinin konusunu toplum yani sosyal realite olarak tanımlar. Ayrıca sosyal realitenin, psikolojik, biyolojik, coğrafi... realitelerle karmaşık ilişkiler içinde olduğunu gösterir. Fmdıkoğlu sosyal olayların, açıklanmasında Durkheim ve Gökalp' m determinist açıklamalarından ayrılırı hocası Mehmet îzzet gibi, mutlak bir determinizmden -değil sosyal bilimlerde- doğa bilimlerinde bile söz edilemeyece ğini savunur. Onun görüşlerinde "düş ünce" den "iş" ve "eylem/uy- gulama"ya geçme ilkesi önemli bir yer tutar j bu tutumu Durkheim ve Gökalp' tan mülhemdir. Fmdıkoğlu Türk sosyolojisinde "bütüncü görüş "ü t emellendirmeye çalışmıştır. Sosyolog, sosyal olayları açık larken bütüncü bir görüşle bakıp bu olayların diğer olaylar la ilişkilerini görmeli, onları etkileyen çok sayıda faktö rü ve ferdî iradeyi hesaba katmalıdır. Karmaşık bir yapıya sahip olan sosyal olayların açıklanmasında bilimsel disip- linlerarası yaklaşımı ve diğer bilimlerin bulgularını kul lanmalıdır. Bu bağlamda değerlendirildiğinde onun kullandığı tarihî metot" ^a@m kazanmaktadır.Fındıkoğlu kültürü bilimsel muhtevaya ağırlık vererek tanımlamış; Türkiye'de hâlâ bilimsel ve felsefi alanda bir düşünce geleneğinin kurulamadığını belirtmiş; bunun sebeplerini ortaya koymaya çalışmış; Türkiye'de fikir ve kültür hayatının geliştirilmesi için bazı önerilerde bulunmuştur. Eğitim konusunda, Türkiye'de başlıca eğitim çevre leri olan aile, okul, meslek ve toplum arasında bir tutar lılık bulunmadığını ve bunun sağlanması çarelerini aramış tır. Başlıca eğitim kurumları olan liseler, köy enstitüleri ve üniversitelerin problemleri ve bunların çözüm yolları üzerinde durmuştur. Sonra, eğitim ve öğretimde esas alınması gereken temel ilkeleri belirlemiştir. Yurt dışına öğrenci gönderilmesi meselesinin tarihçesini yazmış ve bu konudaki ilkelerle, millî disiplinin sağlanması demek olan milli eğitimin esaslarını tesbit etmiştir. Fındıkoğlu, milli birliği ve devamlılığı sağlamada temel araç olarak dili görmüş ve Türkiye'de dil olgusunu XIX. ve XX. yüzyıllardaki durumuyla ele alıp incelemiştir. Dil konusunda Gökalp ile Meillet'den etkilenmiş, Türkçü gö rüşü benimsemiş ve savunmuştur. Türkiye'de dil düzelmesinin yollarını tesbit etmiş ve dil sosyolojisinin ilkelerini or taya koymuştur. Fındıkoğlu, kültür, eğitim ve dil olgularını bir birleriyle etkileşim halinde irdelemiştir.

Abstract:
In this study, Ziyaeddin tfahri tfındıkoğlu's views on culture, education and language are studied, Ziyaeddin UP. J?mdıkoğlu (1901-1974) was a prolific social scientist who. has published more than 3000 articles, books etc... on sociology, economics, literature, folklore, education, law etc* In his sociology, he was influenced by Eaile Durkheim and Ziya Gökalp. According to him, the subject matter of sociology is the community, that is, the social reality. jmdıkoğlu does not, however, follow Durkheim and Gökalp' s deterministic explanations of social events. Just as his mentor Mehmet İzzet, he argues that determinism is not possible in positive sciences, let alone in social sciences. The transition from "thought" to "work" and "action" plays an important role in Ş,ınd2.koglu' a sociology. In this respect he has been widely influenced by Durkheim and Gökalp. Emdıkoğlu has tried to establish the "Holistic foundations of Turkish Sociology. J" or him, the sociologist should take into consideration the interrelationship of sociological and other phenomena. He should also account other factors and the will power of the individuals in studies of the social reality. The sociologist should make use of the findings in other scientific fields, different methods and develop a multi-disciplinary approach. Taken in this context, his "historical method" becomes significant. i'mdikoglu has defined culture by stressing the role of positive scholarship, he has also pointed to the absence of a scientific and philosophical tradition in Turkey, He explained why scientific and philosophical life did not take roots in Turkey. And he thought that it is possible to reform the cultural life of the society. On education, he emphasized the necessity of continuity and harmony among the educational institutions, identified several problems of the main educational institutions such as the lycee, village institutes (göy Ensti tüleri) and the universities, the problems of sending students abroad, as well as the basic purposes and policies to be considered in national education. Later, he defined the principles of national education, the aim of which is to develop a "national discipline". Fxndxkoglu has seen language as the basic constituent in establishing and developing national unity and he has studied the status of language in Turkey during the nineteenth and twentieth centuries. In his writings between 1928-1930, he formulated the principles fpr the reform of language. Later, he formulated the principles o£, the sociology of language, As pointed out above, JTındıkoğlu has studied cultural, educational and linguistic issues in relation with each other, evaluated them, and proposed solutions.