Cessas'ın icma anlayışı
The Jima opininon of cessas
Yazar: AYŞE KÜSMEZ
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN TAŞTAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Din = Religion
Dizin: Cessas = Cessas ; İcma = Ijma ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
Cessas'ın el-Fusul fi'l Usul isimli eserinin esas alındığı tez üç bölümden oluşmaktadır.Birinci Bölüm: Cessas'n Hayatı ve Eserleri başlığındadır.Bu bölüm; Cessas'ın hocaları, öğrencileri, Hanefi mezhebi ve fıkıh alanındaki yeri ve önemi, eserlerinin yaşadığı döneme yakın eserlerle mukayesesi, eser verdiği alanların bilinmesi açısından önemlidir.İkinci Bölüm: İcma'ın Hucciyyeti başlığını taşımaktadır.Bu bölüm icma'ın derli toplu olarak ilk kez Cessas tarafından Kitap ve Sünnet ile temellendirildiğinin ortaya koyulması açısından önem taşımaktadır. Üçüncü bölümde ise; İcma'ın Mün'akid Olması başlığı yer almaktadır.Bu bölümde; İcma'ın mün'akid olabilmesi için gerekli şartlar, icma'ın oluşumunu etkileyen ve etkilemeyen faktörler yer almaktadır. Tezdeki görüşler Cessas merkezli olmasına rağmen, sunulan konu hakkında mezheplerin veya ilim adamlarının görüşlerine yer verilmiştir.. Tez, Cessas'ın icma'ı ideal şartlarda ele aldığını ortaya koymaktadır. Ümmetin icma'ı ve alimlerin icma'ı kavramını birlikte ele alan Cessas, icma konusunda şüpheli görüşlere sahip olan, Rafizi, Harici, Zahiri mezhepleri gibi birçok mezhebi bu görüşün dışında tutmuştur. İcma'ı delil olduğuna ayetlerden temellendiren Cessas' a göre ' icma' sadece ve sadece ümmetine mahsustur ve bunu da bu ayetler kanıtlamaktadır. Cessas, bir devirde oluşan icma'ın ebediyyen hüccet olduğunu ve bu icma'a kimsenin muhalefetinin geçerli olmadığını savunur.

Abstract:
The thesis which based on Cessas's book namely "el-Fusul fi'l Usui", consists of three parts. The first part is named as The Life and Works of Cessas. This part informs the reader of Cessas's teachers, students, sect 'Hanefi' and his position and importance in the area of The Law of Islam. Also, this part is significant in order to be known the areas that Cessas works and comparison of his works with the others in the same period. The second part is named as The Proof of Existence of Jima.In this part, it is examined that Cessas put forward that jima is based on The Book (Quran) and The Hadis. The third part is named as The Formation of Jima. This part includes the necessary circumstances which provide that jima is formed and the factors that affect and do not affect the formation of jima. Although the opinions in the thesis are Cessas-centered, about the presented topic, it is also given place to the opinions of sects or scientists. The thesis puts forward that Cessas observed jima under ideal circumstances. Cessas observed the concept of jima with taking into account both Mohammad's community and scholars together. Furhermore, Cessas did not care about the sects, that have suspicious opinions about jima, such as Rafizi, Harici, Zahiri. According to Cessas who proved jima that based on verses of the Quran, jima only belongs to Mohammad's community and these verses confirm this situation, as well. Cessas claimed that any jima, which was formed in any period, was an evidence and this evidence would remain forever even if anybody opposed it.