Sağlık çalışanları ve öğrencilerin kan ve vücut sıvıları ile bulaşan hastalıklar ve infeksiyon kontrol önlemleri hakkındaki bilgi düzeyi ve davranışlarının değerlendirilmesi
The evaluation of behavioral patterns and the knowledge level of healthcare workers and students on infections transmitted by blood and body fluids and infection control measures
Yazar: YAVUZ ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ AKDUMAN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases

Özet:
Çelik Y. Sağlık çalışanları ve öğrencilerin kan ve vücut sıvıları ile bulaşanhastalıklar ve infeksiyon kontrol önlemleri hakkındaki bilgi düzeyi vedavranışlarının değerlendirilmesi. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi (ZKÜ)Tıp Fakültesi nfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim DalıUzmanlık tezi. Zonguldak 2006Bu çalışmada, ZKÜ Uygulama ve Araştırma Hastanesi çalışanları, sağlıkyüksekokulu ve tıp fakültesi öğrencilerinin kan ve vücut sıvıları ile bulaşanhastalıklar, risk faktörleri, geçiş yolları ve korunma yolları hakkındaki bilgi düzeyiile ilgili davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma kesitseldir.Araştırma verileri, kişisel anket formu ve bilgi düzeyi soru formu aracılığı ile yazılıbildirim şeklinde toplandı. Çalışma grubundaki kişilerin yaş ortalaması 25.5Â±5.4'dü.%62.2 kadın, %37.8'i erkekti. Tüm bilgi düzeyi puan ortalamalarının yaşla ve eğitimdüzeyi ile birlikte anlamlı olarak arttığı saptandı (p=0.001). Tüm bilgi düzeyi puanortalamaları, kliniğe geçen tıp fakültesi öğrencilerinde, sağlık yüksek okulöğrencilerinden (p<0.05), sağlık yüksek okul öğrencilerinde preklinik tıp fakültesiöğrencilerinden (p=0.001), yüksekti. Kan ve vücut sıvılarıyla temas oranı 242/445,%54 idi. Temas öyküsü olanlarda tüm bilgi düzeyi puanı ortalamaları, temasıolmayanlara göre daha yüksekti (p=0.001). Temastan sonra infeksiyon hastalıklarıpolikliniğine başvuru, %27.3'tü (25/90). Ortalama takip süresi 2.9Â±2.3 aydı. Busonuçlar, sağlık personelinin temas sonrası izlenecek yol konusunda yeterli bilgiyesahip olmadığını göstermektedir. En yüksek temas acil servis (%76.3) en düşük isediyaliz ünitesindeydi (%37.1). Hastane personelinde hepatit B aşılanma oranı %83(226/272) idi. Kan ve vücut sıvıları ile bulaşan hastalıklardan korunma önlemlerineyönelik hizmet içi eğitim alanlarda tüm bilgi düzeyi puan ortalamaları almayanlaragöre daha yüksekti (p=0.001). Konuyla ilgili eğitim almak isteyen grupta temassıklığı daha yüksekti (ki kare:14.92 p=0.0001).Sonuç olarak kan ve vücut sıvılarıyla bulaşan hastalıklardan korunmak için tümsağlık çalışanlarına yönelik sürekli hizmet içi eğitim programları düzenlenerek, bilgive becerileri taze tutulmalı, temas sıklığı azaltılmaya çalışılmalı, sağlık personelitemas sonrasında yapılması gerekenler konusunda bilinçlendirilmelidir. Kayıt sistemiile kan ve vücut sıvılarıyla temasların raporlanması gereklidir. Bu sayede potansiyelinfekte materyalle mesleki temas azaltılmasına yönelik mevcut politikalarınetkinliğinin değerlendirilebilmesi, gerekli düzenlemelerin yapılabilmesi, temassonrası düzenli takip mümkün olabilir. Sağlık çalışanlarının kan ve vücut sıvılarıylabulaşan hepatit B'den korunması için mutlaka aşılanmaları gerekmektedir.Anahtar kelimeler: Bilgi düzeyi, sağlık çalışanı, öğrenci, temas, kan ve vücutsıvılarıyla bulaşan.

Abstract:
Çelik Y. The evaluation of behavioral patterns and the knowledge level ofhealthcare workers and students on infections transmitted by blood and bodyfluids and infection control measures. Z. K. U. School of Medicine, Thesis inInfectious Diseases and Clinical Microbiology, Zonguldak, 2006.Behavioral patterns and knowledge level of Zonguldak Karaelmas UniversityHospital Healthcare Workers, medical school students and nursing college studentson infections transmitted by blood and body fluids and infection control measureswere evaluated. The research is cross-sectional. Data were collected as writtendeclarations by personal questionnaires and question forms evaluating knowledgelevel. The average age in the study group was 25.5Â±5.4. 62.2 % of the group werewomen, 37.8% of it were men. Knowledge level increased by age and the educationlevel (p=0.001). Knowledge level of medical school students at clinics were higherthan that of nursing collage students (p<0.05). Nursing collage students had higherknowledge than preclinical medical school students (p=0.001). The contact ratio withblood and body fluids was 242/445, 54 %. Persons with contact history had higherknowledge than persons without contact history (p=0.001). After exposure theapplication rate to the infectious diseases outpatient clinic was 27.3 % ( 25/90). Theaverage follow-up time was 2.9Â±2.3 months. These results showed that, healthcareworkers did not have enough knowledge about post exposure procedures. Themaximum contact rate was detected at the emergency department (76.3%). Theminimum contact rate was detected at the dialysis center (37.1%). Hepatitis Bvaccination ratio among hospital healthcare workers was 83 % ( 226/272).Knowledge level was higher for who had attended in-service education programsabout infection control measures than persons who did not attend this kind ofeducational activity (p=0.001). The contact frequency rate was higher for the groupthat wanted to get additional training about infection control measures (p=0.0001).As a result, in order to protect healthcare workers from infections transmitted byblood and body fluids and reduce the contact rates, the knowledge level of healthcareworkers about blood borne pathogens and infection control measures should beincreased by continuing in-service education programs. It is necessary to reportblood and body fluid exposures. By this way the evaluation of the efficacy of presenteducational programs will be possible. Healthcare workers should be vaccinated withhepatitis B vaccine.Key Words: Knowledge level, healthcare workers, student, contact, blood and bodyfluids.