Mevlana dergâhı civarındaki geleneksel sivil mimarlık mirasının turizm amaçlı değerlendirilmesi
Evaluation of traditional civil architecture heritage for tourism purpose in the nearby Mevlana convention
Yazar: ABDULLAH MİRAÇ ORAL
Danışman: PROF. DR. MİNE ULUSOY
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Geleneksel konut mimarisi = Traditional house architecture ; Konya = Konya ; Koruma = Conservation ; Sivil mimari = Civilian architecture ; Turizm = Tourism

Özet:
Zamanın sürekliliği, teknolojinin gelişimiyle birlikte toplumlar ve mekânlarda değişime uğramaktadır. Mekânlar, bir toplumun kültürel değişimlerini ve birikimlerini yansıtmaktadır. Bir toplumun sahip olduğu tarihi ve kültürel değerleri gelecek kuşaklara aktarabilmenin yolu tarihi çevreleri korumaktan geçmektedir. Korunması gereken tarihi çevrelerde bulunan anıt niteliğindeki tarihi yapılar, toplumların geçmiş dönemlerde ki sosyo-kültürel, ekonomik ve politik değerlerini yansıtırlar.
Bu yaklaşım ile anıtsal olarak nitelendirdiğimiz, toplumun manevi değerlerini, kültürel birikimini yansıtan tarihi yapıların geçmişten günümüze gerek bilinçli gerek bilinçsiz kullanıldığı ya da işlevsiz kalarak terk edildiği görülmektedir. Böylece sivil mimari belleğinde içinde yer aldığı tarihi kent dokusu yok olma sürecine girmektedir.
 Bu çalışmada Konya ilinin tarihi kent merkezinde bulunan sivil mimarlık yapılarının güncel durumu ortaya konmuştur. Bölgede gerçekleştirilen restorasyon çalışmaları da gözetilerek, mevcut durum değerlendirilmiştir. Yapılan analizler neticesinde Konya kent kimliğini yansıtan geleneksel konut mirasının yok olma sürecinde olduğu tespit edilmiştir. Tarihi dokuda yer alan tescilli sivil mimarlık yapılarından on adet yapı seçilmiştir. Yapıların geçmişten günümüze geçirmiş olduğu değişimler ve günümüzde ki kullanımı tespit edilmiştir. Seçilmiş olan tarihi sivil mimarlık yapıları nezdinde Mevlana civarında bulunan anıtsal nitelikte ki tüm yapıların turizme yönelik yeniden işlevlendirilmesi ve gelecek kuşaklara aktarılması bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır.

Abstract:
The continuity of time undergoes changes in societies and spaces with the development of technology. Spaces reflect the cultural changes and accumulations of a society. The way to transfer the historical and cultural values of a society to future generations is to protect historical environments. Monumental historical buildings in historical environments that need to be protected reflect the socio-cultural, economic and political values of societies in the past.
With this approach, it is seen that historical buildings, which we describe as monumental, reflecting the spiritual values and cultural accumulation of the society, have been used either consciously or unconsciously from the past to the present, or have been abandoned by remaining dysfunctional. Thus, the historical urban fabric, in which it is included in the memory of civil architecture, enters the process of disappearing.
In this study, the current status of civil architectural structures in the historical city center of Konya has been revealed. The current situation has been evaluated by considering the restoration works carried out in the region. As a result of the analysis, it has been determined that the traditional housing heritage reflecting the urban identity of Konya is in the process of extinction. Ten buildings were selected from the registered civil architectural structures in the historical texture. The changes that the buildings have undergone from the past to the present and their current use have been determined. The aim of this study is to reuse all the monumental structures in the vicinity of Mevlana in terms of selected historical civil architectural structures for tourism and to transfer them to future generations.