1877-1878 Osmanlı-Rus savaşı sonrası Anadolu'ya göç eden Çerkezlerin yerli unsurlarla ilişkileri
Relations between Circassians who migrated to Anatolia after the 1877-1878 Ottoman-Russian war with native elements
Yazar: VEYSEL KARKIN
Danışman: PROF. DR. NURİ YAVUZ
Artvin Çoruh Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: 93 Harbi = War of 93 ; Göçler = Migrations ; Kafkasya = Caucasus ; Kafkasya göçleri = Caucasian emigrations ; Osmanlı-Rus Savaşı = Ottoman-Russian war ; Uyum = Adaptation ; Çerkezler = Circassians ; İskan = Settlement

Özet:
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı Sonrası Anadolu'ya Göç Eden Çerkezlerin Yerli Unsurlarla İlişkileri
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, Osmanlı Devleti'nin Avrupa topraklarındaki hâkimiyet sahalarının daralmasına neden olan en önemli gelişmelerden biridir. Osmanlı Devleti, Balkanlar ve Doğu Anadolu'da olmak üzere çok sayıda toprağını kaybederken bu topraklarda yaşayan Türk ve Müslüman tebaasını da iç sahalarına çekerek toplumsal bir dönüşüme doğru sürüklenmiştir. 93 Harbi öncesi ve sonrasında yaşananlar dönemin popüler siyasi dönüşümlerinden biri olan milli-devlet bilincinin doğmasına ve Osmanlıların kabullenmesi gereken bir dönüşümün yaşanmasına neden olmuştur. 93 Harbi ile Kafkaslar ve Balkanlardan Anadolu üzerine gerçekleşen göç dalgaları, Osmanlı Devleti'nin yakın gelecekte yok olmamak için vereceği mücadeleler için kaynak sağladığı gibi Anadolu coğrafyasının da Türkiye'ye dönüşürken temellerinin atılmasına zemin hazırlamıştır. 93 Harbi Avrupalı Devletlerin Türkleri Avrupa topraklarından atmak istemeleri ile Rusların genişleme siyasetlerini örtüştürmüştür. Dolayısıyla yaşanan savaş sonucunda milyonlarca Türk ve Müslüman unsur vatanlarından olurken yüz binlercesi de savaş sırasında katliamlardan savaş sonrasında ise salgın hastalıklardan ve iskân edildikleri bölgelerde yaşadıkları çatışmalardan hayatlarını kaybetmişlerdir. 93 Harbi sırasında doğrudan Ruslara dolaylı olarak da Avrupalı devletlere karşı vatan savunması yapmak için verilen mücadelede başta Türkler olmak üzere birçok Müslüman etnik unsur etkilenmiştir. Bu unsurlar arasında Osmanlı Devleti sınırları içinden ya da dışından Osmanlı ülkesine sürgün edilen Çerkezler, aynı yüzyıl içerisinde ikinci kez sürgüne tabi tutulmuşlardır. Çerkezlerin göç sırasında yaşadıkları sıkıntıların yanı sıra vatanları dışında farklı bir iklime yerleştirilmeleri uzun bir uyum süreci yaşamalarını da gerektirmiştir. Çerkezlerin uyum süreci içerisinde yerleştirildikleri bölgelerde yerli unsurlara kendilerini kabul ettirme çabaları bir dizi sorunu beraberinde getirmiştir. Güney Anadolu Bölgesi'nde Türk ve Müslüman unsurların nüfuslarının Çerkez Muhacirler ile artması bölgede yaşayan gayrimüslim unsurları endişelendirmiş, Çerkezlerin bölgeye kabullerini de güçleştirmiştir. Göç olaylarının ve iskânın yaşandığı dönemde Çerkez Muhacirler ile yerel unsurların ilişkilerinin analizi yeni toplum yapısının anlaşılmasına katkı sağlayacaktır.
Anahtar Sözcükler: 93 Harbi, Çerkez, göç, iskân, yerel unsur, uyum.

Abstract:
Relations between Circassians who migrated to Anatolia after the 1877-1878 Ottoman-Russian War with Native Elements
The 1877-1878 Ottoman-Russian War is one of the most important developments that led to the narrowing of the Ottoman Empire's dominance in European territory. While the Ottoman Empire lost much of its territory in the Balkans and Eastern Anatolia, it was dragged towards a social transformation by attracting the Turkish and Muslim people living in these lands to its inner lands. What happened before and after the 93 War led to the emergence of the national-state consciousness, which was one of the popular political transformations of the period, and a transformation that the Ottomans had to accept. The waves of migration from the Caucasus and the Balkans to Anatolia with the 93 War not only provided resources for the Ottoman Empire's struggles not to disappear in the near future, but also prepared the foundations of the Anatolian geography while it was transforming into Turkey. The 93 War coincided with the desire of the European States to expel the Turks from the European lands and the expansion policies of the Russians. Therefore, as a result of the war, millions of Turkish and Muslim elements left their homeland, while hundreds of thousands of them lost their lives from massacres during the war, from epidemics and from conflicts in the regions where they were settled. During the 93 War, many Muslim ethnic elements, especially Turks, were affected in the struggle to defend the homeland directly against the Russians and indirectly against European states. Among these elements, the Circassians who were exiled to the Ottoman territory from within or outside the borders of the Ottoman State were exiled for the second time in the same century. In addition to the difficulties experienced by the Circassians during migration, being placed in a different climate outside their homeland also required a long adaptation period. The efforts of the Circassians to impose themselves on the local elements in the regions where they were settled in the process of integration brought along a series of problems. The increase in the population of Turkish and Muslim elements with Circassian immigrants in the Southern Anatolian Region upset the non-Muslim elements living in the region and made it difficult for the Circassians to be accepted into the region. Analysis of the relations between Circassian immigrants and local elements during the period of migration and settlement will contribute to the understanding of the new social structure.
Keywords: 93 War, Circassian, migration, settlement, local elements, adaptation