Katılım bankalarının bankacılık sektöründeki yeri ve önemi
The place and importance of participation banks in the finance markets
Yazar: ALPER COŞKUN
Danışman: PROF. DR. MİTHAT ZEKİ DİNÇER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
Günümüzden yaklaşık olarak 50 yıl önce hayatımıza ilk kez düşünce olarak giren faizsiz bankacılık sistemi, 1970'li yıllarda düşünce aşamasından çıkıp ilk olarak 1976'da, Mısır'da uygulanmaya başlanmıştır. Ülkemizde 1983 yılında Kanun Hükmünde Kararname ile kurulmasına izin verilen o dönemki unvanları ile Özel Finans Kurumları yeni unvanları ile Katılım Bankaları, dünya genelinde ve ülkemizde özellikle son on yılda çok büyük bir gelişme kaydetmişlerdir.Bugün Dünya'da sadece İslam ülkelerinde değil özellikle dünya finans piyasalarında yaşanan entegrasyon sonucunda İngiltere ve ABD gibi gelişmiş finans piyasalarına sahip ülkelerde de faizsiz bankacılık sistemi çok ilerlemiştir. Dünyanın sayılı bankaları, bünyelerinde faizsiz bankacılık bölümleri açarak Ortadoğu'da atıl durumda bulunan petro-dolarları bünyelerine katmaya çalışmaktadırlar.Ülkemizde katılım bankaları özellikle 2001 yılından sonra büyük bir atılım içerisine girmiş ve diğer ticari bankalar ile rekabet edebilir hale gelmişlerdir. Bunda, 1999 ve 2001 yıllarında yapılan değişiklik ile katılım bankalarının, Bankalar Kanunu'na tabi olması ve katılım bankalarının ticari bankalar ile mevzuat bağlamında aynı hak ve yükümlülüklere kavuşmasının büyük katkısı bulunmaktadır.Çalışmada Türkiye'de, katılım bankalarının bankacılık sektörü içerisindeki büyüklüğü ile katılım bankacılığı ve katılım bankalarının kuruldukları dönemden itibaren hizmet çeşitliliği, rakamsal oranlar ve mudilere dağıtılan kâr payları gibi unsurlar açısından sergiledikleri performansın ticari bankalar ile karşılaştırması yapılarak katılım bankaların bankacılık sektörü içerisinde başarılı olup olmadıkları ortaya konmaya çalışılmıştır. Ayrıca çalışmada katılım bankalarının Türkiye'deki hukuki dayanaklarının değişimine de değinilmiştir.Çalışmada, Türkiye'deki katılım bankalarının fon toplanan hesapların ve toplanan fonların işletilmesinin ticari bankalara göre farklılıklar arz ettiği, katılım bankalarının payının bankacılık sistemi içerisindeki %4'ler düzeyinde olduğu, kârlılık açısından ticari bankalara göre daha iyi durumda olan katılım bankalarının müşterilere sunulan hizmet ve ürün çeşitliliği ile likidite açılarından daha kötü durumda olduğu ortaya konulmuştur.

Abstract:
Having appeared as a concept 50 years ago from now on, in Egyypt in 1976 the interest-freebanking system began to be implemented in 1970?s after the stage of conception. Being incorporated with the permission of the decree law in 1983 in Turkey participation banks former private financial corporations have shown considerable improvement throughout the world and our country especially in the last decade.Today, the interest-free banking system has noticeably developed not only in Islamic countries but also in the ones particularly in England and USA where financial sectors have been extremely enhanced. important banks around the world are including inert petrodollars in the Middle East by opening interest-free banking departments in their own stocks.Participation banks have shown great progress especially since 2001 and have reached to the capability to compete with other commercial banks. The change made in 1999 and 2000 to make participation banks amenable to law no 4389 on banking law and participation banks having the equal rights with commercial banks play a great role in the participation banks this situation.This study is basicly relevant with participation banks. In this study, the process of the development of the participation banks in Turkey is mentioned, the information about the system of collecting the funds and the system of using those funds in this kind of banks are given and the performances of the participation banks are assessed and analyzed. Furthermore, in this study, of both the participation banks and commercial banks are assessed by comparing their general qualities, poducts, and satisfication of their own depositor.