Olumlu çocukluk yaşantıları ile hoşgörü eğilimleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationships between positive childhod experiences and tolerance tendencies
Yazar: RAHİME BETÜL KARALİ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÇALIŞKAN
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Değerler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Hoşgörü sevgi, saygı, güven duygularını içerisinde barındıran düşmanlık ve nefret duygularını önleyen iletişim süreci olarak görülmektedir. Hoşgörünün mutluluk ve huzur kaynağı olmasının yanı sıra toplum hayatında değerlerin yerleşmesine, ilişkilerin güçlenmesine olan katkısı göz önüne alındığında çocukluk yaşantıları ile olan ilişkisini incelemek gerekli görülmektedir. Olumlu çocukluk yaşantıları ile hoşgörü eğilimleri arasındaki ilişkiyi inceleyen bir çalışma bulunmamaktadır. Araştırma bulgularının, psikoloji ve değerler eğitimi çalışmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi Türkiye'nin farklı illerinde yaşayan 1250 katılımcıdan oluşmaktadır. Veriler çevrimiçi anket olarak Google form yoluyla yapılandırılarak, sosyal medya hesapları ve Whatsapp uygulaması üzerinden toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak "Hoşgörü Eğilim Ölçeği- Yetişkin Formu", "Olumlu Çocukluk Yaşantıları Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın verileri SPSS paket programı ile çözümlenmiştir. Öncelikle verilerin dağılımını incelemek için histogram grafiğine, basıklık, çarpıklık değerlerine bakılmış, normal dağılım gösteren durumlarda parametrik testler kullanılmıştır. Verilerin homojen dağılmadığı gruplarda non parametrik test olarak Spearman'in rho tercih edilmiştir. Alt problemlere bağlı olarak verilerin çözümlenmesinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi (Oneway ANOVA), korelasyon analizi ve regresyon analizi gibi analizler uygulanmıştır. Farklılıkların anlamlılığının test edilmesinde anlamlılık düzeyi .01 ve .05 olarak kabul edilmiştir. 
Araştırmanın sonuçlarına göre; yetişkinlerin genel hoşgörü eğilim düzeyleri ve farklılıklara saygı boyutu eğilim düzeylerinin yüksek düzeyde, kabullenme alt boyutundaki eğilimlerinin ise orta düzeyde olduğu sonucu elde edilmiştir. Ayrıca yetişkin bireylerin olumlu çocukluk yaşantılarının da yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Araştırmada olumlu çocukluk yaşantıları ile hoşgörü eğilim düzeyleri ve hoşgörü eğilim düzeylerinin alt boyutları (kabullenme ve farklılıklara saygı) arasında düşük düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Araştırmada olumlu çocukluk yaşantılarının, genel hoşgörü eğilimlerini, kabullenme eğilimlerini ve farklılıklara saygı eğilimlerini belirlemede bir yordayıcı değişken olduğu sonucu elde edilmiştir. Araştırmada yetişkinlerin genel hoşgörü eğilimleri cinsiyete göre farklılaşmadığı ancak olumlu çocukluk yaşantılarının cinsiyete göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Erkek yetişkinlerin olumlu çocuk yaşantı düzeyleri, kadın yetişkinlerin olumlu çocukluk yaşantı düzeylerinden daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırmada yetişkinlerin genel hoşgörü eğilimlerinin anne-baba sahibi olma durumlarına göre farklılaşmadığı, olumlu çocukluk yaşantılarının ise anlamlı olarak farklılaştığı tespit edilmiştir. Anne-baba sahibi olan yetişkinlerin olumlu çocuk yaşantıları düzeylerinin, anne-babası olmayan yetişkinlerin olumlu çocukluk yaşantıları düzeylerinden daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırmada dört ve daha fazla kardeşi olan yetişkinlerin genel hoşgörü eğilimlerinin ve kabullenme eğilimlerinin bir kardeş olanlara göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yetişkinlerin genel hoşgörü eğilimleri ve olumlu çocukluk yaşantı düzeylerinde yaşa göre anlamlı bir farklılık olmadığı sonucu elde edilmiştir. Araştırmada yetişkinlerin mutlu bir çocukluk geçirmeye ilişkin algıları ile olumlu çocukluk yaşantıları arasında pozitif yönlü anlamlı farklılıkların yoğun olduğu görülmüştür. Bu durum ölçek sonuçlarıyla da tutarlılık göstermektedir.

Abstract:
Tolerance is seen as a communication process that includes feelings of love, respect, trust and prevents feelings of hostility and hatred. Considering that tolerance is a source of happiness and peace, as well as its contribution to establishing values in social life and strengthening relationships, it seems necessary to examine its relationship with childhood experiences. There is no study examining the relationship between positive childhood experiences and tolerance tendencies. It is thought that the research findings will contribute to psychology and values education studies.
The relational screening model, one of the quantitative research methods, was used in the research. The sample of the research consists of 1250 participants living in different provinces of Turkey. The data was structured as an online survey via Google form and collected via social media accounts and Whatsapp application. "Tolerance Tendency Scale - Adult Form", "Positive Childhood Experiences Scale" and "Personal Information Form" were used as data collection tools. The data of the research were analyzed with the SPSS package program. First of all, to examine the distribution of the data, the histogram graph, kurtosis and skewness values were examined, and parametric tests were used in cases with normal distribution. Spearman's rho was preferred as a non-parametric test in groups where the data were not distributed homogeneously. Analyzes such as percentage, frequency, arithmetic mean, standard deviation, t-test for independent samples, one-way analysis of variance (Oneway ANOVA), correlation analysis and regression analysis were applied to analyze the data depending on the sub-problems. In testing the significance of the differences, the significance level was accepted as .01 and .05.
According to the results of the research; It was concluded that adults' general tolerance tendency levels and respect for differences dimension tendencies were at high levels, and their acceptance sub-dimension tendencies were at medium levels. It has also been determined that adult individuals have high levels of positive childhood experiences. In the study, low-level positive significant relationships were found between positive childhood experiences and tolerance tendency levels and sub-dimensions of tolerance tendency levels (acceptance and respect for differences).The study concluded that positive childhood experiences are a predictive variable in determining general tolerance tendencies, acceptance tendencies and respect for differences tendencies. In the study, it was determined that adults' general tolerance tendencies did not differ according to gender, but positive childhood experiences did differ according to gender. It was determined that male adults' positive childhood experience levels were higher than female adults' positive childhood experience levels. In the study, it was determined that the general tolerance tendencies of adults did not differ according to the status of having parents, but positive childhood experiences differed significantly. It was determined that the positive childhood experiences of adults with parents were higher than the positive childhood experiences of adults without parents. The study concluded that the general tolerance and acceptance tendencies of adults with four or more siblings are higher than those with one sibling. It was concluded that there was no significant difference in adults' general tolerance tendencies and positive childhood experience levels according to age. In the study, it was observed that there were significant positive differences between adults' perceptions of having a happy childhood and positive childhood experiences. This situation is also consistent with the scale results.