Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji stratejileri bağlamında Kıbrıs Adası'nın jeopolitiğinin önemi
Energy strategy in the context of Turkey's geopolitical importance of the Island of Cyprus in the Eastern Mediterranean
Yazar: VOLKAN ALTUNOK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ULUSOY
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Deniz hukuku = Law of the sea ; Doğu Akdeniz = East Mediterranean ; Enerji = Energy ; Enerji güvenliği = Energy security ; Jeopolitik = Geopolitic ; Kıbrıs = Cyprus ; Kıta sahanlığı = Continental shelf ; Uluslararası hukuk = International law

Özet:
Doğu Akdeniz'in nirengi noktasında bulunup, jeopolitiğiyle havzanın vazgeçilmezi olmuştur. Kıbrıs Adası
tarihin her döneminde devletlerin ele geçirmek istediği bir ada olmuştur.
Doğu Akdeniz'de keşfedilen enerji rezervlerinin varlığı ile birlikte Kıbrıs Adası'nın jeopolitik önemi daha
da artmıştır. Türkiye'nin Doğu Akdeniz'de bulunan enerji pastasından büyük payı alması için Kıbrıs
Adası'nın jeopolitiğini de lehine kullanmasının gerekliliği önem arz etmektedir.
Uluslararası deniz hukukuna göre yapılan antlaşmalarda kullanılan Münhasır Ekonomik Bölge (MEB), Kıta
Sahanlığı, Karasuları vb. kavramlarının esas aldıkları nokta jeopolitik ile ilgilidir. Türkiye, Doğu
Akdeniz'de hukuki olarak söz sahibi olabilmesi için Kıbrıs Adası'nın jeopolitiği ile ilgili çalışmalar
yapmaktadır. Zira keşfedilen enerji rezervleri Kıbrıs Adası çevresinde bir hayli fazladır. Bu enerji
sahalarında Kıbrıs Adası'nın yarı söz hakkına sahip Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC)'nin ve
garantörü olan Türkiye'nin olmadığı bir enerji faaliyeti enerji politikalarında düşünülmemektedir.
Uluslararası deniz hukuku alanında yapılacak doktrinlerde Türkiye lehine kazanımlar sağlatılması,
hâlihazırda deniz suları anlaşmazlığı nedeniyle alınan yargı kararları, içtihatlar ve teamüller en ince
ayrıntısına kadar incelenme hususu, Türkiye'nin bu konudaki haklılığı uluslararası platformlarda dile
getirilmesi önem arz etmektedir.
Kıbrıs Adası özelinde bölge ülkeleri ile işbirliği antlaşmaları imzalama yolunda çalışmalar yapılmaktadır.
Türkiye, Doğu Akdeniz'de yer alan diğer havza ülkeleri ile derhal antlaşma gayretindedir. Bölge ülkeleri
ile dış politikada var olan sorunlar bir kenara bırakıldığı, enerji alanında işbirliği yapıldığı jeostratejik
politika izleme adımları atılmaktadır. Kıbrıs Adası'nın içinde olmadığı hiçbir Doğu Akdeniz politikasının
uzun ömürlü olamayacağı hususu bilinmektedir.
Anahtar Sözcükler
Türkiye, Kıbrıs Adası, Doğu Akdeniz, Enerji

Abstract:
The Eastern Mediterranean Sea has always had a geopolitical significance with its historical and cultural
background and has been on the crossroad of the world's one of the most important waterways. The island
of Cyprus is located in the triangulation point of the Eastern Mediterranean Sea and it became an
indispensable part of the basin with its' geopolitics. The island of Cyprus has been an island that states
would want to seize in every period of history.
Geopolitical significance of the Cyprus Island has increased significantly since the presence of energy
reserves discovered in the Eastern Mediterranean Sea. It is undoubtful that in order to get the biggest share
of the energy reserves in the Eastern Mediterranean Sea, Turkey should leverage the geopolitics of Cyprus
Island to its' own benefit.
The core of the terminologies that are used in agreements made in accordance with international maritime
law such as Exclusive Economic Zone (EEZ), Continental Shelf, Territorial Waters etc., is related to
geopolitics. In order to have a say in the Eastern Mediterranean Sea and make legal claims, Turkey must
understand the geopolitical significance of the Cyprus Island. Because newly discovered energy reserves
are mainly around the Cyprus Island. Any activities regarding the energy reserves on these fields should
not be considered without including Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC) which has a 'half 'say
for all the matters on the Island of Cyprus and its' guarantor, Turkey.
Actions in the field of the law of international maritime should be towards in favor of Turkey, all the current
practices, case laws and rulings about Territorial Water disputes should be examined down to the final
details and Turkey's rightful claims on this matter should be raised in the international arena.
Agreements should be made immediately with other states in the region. Problems with neighboring
countries regarding foreign policy should be left aside and cooperation should be made in the field of
energy. Our national doctrine, It should be known that no Eastern Mediterranean policy, which Turkish
Cypriots are not in, cannot be long lasting.
Keywords
Turkey, Cyprus Island, Eastern Mediterranean, Energy