Okul öncesi dönemde görülen kaygı durumunda deneyimsel oyun terapisinin etkisinin incelenmesi
Examining the effect of experiential play therapy on anxiety in preschool period
Yazar: BİLLUR İŞCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET GÜLALDI
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba çocuk ilişkileri =   ; Ayrılık kaygısı = Separation anxiety ; Bağlanma kaygısı = Attachment anxiety ; Deneyimsel oyun terapisi = Experimental play therapy ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Oyun terapisi = Game therapy ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Yaygın kaygı bozukluğu = Generalized anxiety disorder ; Çocuk psikolojisi = Child psychology ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Deneyimsel Oyun Terapisi (DOT) çocukların dünyayı bilişsel olarak değil, deneyimsel olarak algıladığı varsayımı üzerine kurulmuştur. Deneyimsel Oyun Terapisinin başta travma geçmişi olan çocuklar olmak üzere, kaygı problemleri ve çeşitli korkularla karşı karşıya kalan çocuklarda faydalı olduğu savunulmaktadır. Bu çalışmada Deneyimsel Oyun Terapisinin kaygı yaşayan okul öncesi dönem çocuklarına yönelik etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. 

Ülkemizde oyun terapisinin çocukların psikolojik sağaltımlarına etkisi üzerine çalışmalar yeni yeni artmaktadır. Mevcut çalışmaların çoğu Çocuk Merkezli Oyun Terapisi üzerinedir. Deneyimsel Oyun Terapisi üzerine ise kısıtlı sayıda araştırma bulunmaktadır. Bunların bir kısmı nicel, bir kısmı ile vaka analizi yöntemleriyle yapılan araştırmalardır. Bu çalışma kaygı sorunu üzerine alandaki ilk karma araştırma olması bakımından önemlidir.

Araştırma kapsamında ayrılık kaygısı, yaygın kaygı, sosyal kaygı, fiziksel rahatsızlık kaynaklı kaygı, travma sonrası stres gibi farklı türde kaygı yaşayan çocuklara ortalama 11 seans DOT danışmanlığı uygulanmıştır. Araştırmaya İstanbul ilinde ikamet etmekte olup kaygı yaşayan 5-6 yaş grubunda 5 çocuk, 10 anne-baba çifti ve 3 öğretmen katılmıştır. Araştırmada DOT Ebeveyn Görüşme Formu, Okul Öncesi Çocuklarda Anksiyete Ölçeği, Duygusal Stres Ölçeği ve Ebeveynlik Tutum Ölçeğinden yararlanılmıştır.

Araştırmada elde edilen veriler DOT'un farklı türlerde kaygıya sahip çocukların kaygı ve duygusal stres seviyelerini azaltmada etkili bir terapi yöntemi olduğunu göstermiştir. Araştırmanın ek bulguları şunlardır: Kaygı seviyesi yüksek ebeveynlerin çocuklarında kaygı sorunu gelişmesi ihtimali kuvvetlidir. Hamilelik sürecinde annenin yaşadığı fiziksel ve psikolojik sağlık sorunları çocukta kaygı gelişimine yol açabilir. Olumsuz kök aile ilişkileri ile çocukta kaygı sorunu gelişimi arasında pozitif ilişki görülmüştür. Uygulamanın başarıyla sonuçlanmasında ailenin seanslara düzenli katılımı ve işbirlikçi yaklaşımı etkilidir.

Abstract:
Experiential Play Therapy (EPT) is based on the assumption that children perceive the world experientially, not cognitively. It is argued that Experiential Play Therapy is beneficial for especially children with a history of trauma, children who face anxiety problems and various fears. This study aims to determine the effect of EPT on the recovery process of preschool children with anxiety problems.

In Türkiye, studies investigating the psychological healing effect of play therapies on children have been just increasing. Most of the existing studies are on Child-Centered Play Therapy. There is a very limited amount of research on Experiential Play Therapy, some conducted with quantitative and some conducted with case study methods. This study is important as it is the first research in the field conducted with mixed research design on children with anxiety problem. 

Within the scope of this research, an average of 11 consultancy sessions of EPT were applied to children experiencing different types of anxiety problems including separation anxiety, generalized anxiety, social anxiety, anxiety due to physical illness, and post-traumatic stress. The sample group of the study includes 5 children who are 5 to 6 years old, who live in Istanbul and have anxiety problems, 10 parent couples and 3 teachers. In the study, EPT Parent Interview Form, Anxiety Scales for Preschool Chidren, Emotional Stress Scale for Preschool Children, and Parental Attitude Scale were used.

The result of the study showed that EPT is an effective therapy method in reducing the anxiety and emotional stress levels of children coping with anxiety, and EPT is effective for each anxiety type covered in this study. Additional findings of the research are as follows: Children, having parents with high anxiety levels are likely to develop anxiety problems. Physical and psychological health problems experienced by the mother during pregnancy may lead to development of anxiety in the child. A positive relationship has been observed between negative family of origin relationships and the development of anxiety in the child. Parents' regular participation in the sessions and their collaborative approach are effective in the success of the therapy.