Ağızdan yabancı cisim alımı ile çocuk acil servise başvuran hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of patients admitting to the pediatric emergency department due to foreign body ingestion and aspiration
Yazar: MUSTAFA ŞEN
Danışman: DOÇ. KAAN DEMİRÖREN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Aspirasyon = Aspiration ; Bronkoskopi = Bronchoscopy ; Endoskopi = Endoscopy ; Hasta başvurusu = Patient admission ; Yabancı cisimler = Foreign bodies ; Yutma = Deglutition

Özet:
Amaç: Ağızdan yabancı cisim alımı, özellikle pediatrik yaş grubunda hastane başvurularının önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Uzun süreli takip ve invaziv girişim ihtiyacı oluşturabilmesi ve nadir de olsa mortal seyredebilmesi açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada çocuklarda ağızdan yabancı cisim alımı açısından risk faktörlerinin belirlenmesi, alınan yabancı cisim nitelikleri ile takipteki sonuçların ilişkisini inceleyerek yeni yaklaşım stratejileri geliştirmeye katkıda bulunulması, yabancı cisim alımlarının doğurduğu komplikasyonların belirlenerek uygun tıbbi yaklaşımlara dikkat çekilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: 01.10.2020-01.10.2021 tarihleri arasında, Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi çocuk acil servise ağızdan yabancı cisim alımı nedeni ile başvuran hastalar başvuradan, takip ve tedavinin sonlandırılmasına kadar olan süreçte prospektif olarak değerlendirildi.
Bulgular: Ağızdan yabancı cisim alımı nedeni ile başvuran, 124'ü (%58,2) erkek, 89'u (%41,8) kız olmak üzere toplam 213 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların 187'si yabancı cisim yutma (YCY), 26'sı yabancı cisim aspirasyonu (YCA) tanılı idi. YCY tanılı hastaların 108'i (%57,7) 2-6 yaş arasındaydı. YCA tanılı hastaların ise tamamı 4 yaş altındayken 17'si (%65,4)'ü 0-2 yaş arasındaydı. YCY tanılı hastaların 155'inin (%82,9) başvuru anında şikayeti bulunmazken en sık şikayet yutma güçlüğü (%7) idi. YCA tanılı hastalarda en sık görülen şikayetler, öksürük (%73,1) ve solunum zorluğu (%46,2) iken hastaların 6'sında (%23) öksürük, wheezing ve tek taraflı solunum seslerinde azalma triadı mevcuttu. En sık yutulan yabancı cisim madeni para (%55,6) iken, en sık aspire edilen yabancı cisim ise fıstık (%23,1) idi. YCY tanılı hastaların 48'ine (%25,7) endoskopik çıkarma uygulandı ve bu yabancı cisimler en sık mide (%36,7) yerleşimli idi. Aspire edilen yabancı cisimlerin ise en sık sağ ana bronş (%44,8) yerleşimli idi. Yabancı cisim çapı ile endoskopi ihtiyacı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanırken (p=0,005), hasta yaşı ile endoskopi ihtiyacı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı (p>0,05). Gastoözofageal bileşkeyi geçen büyük çaplı (>23 mm) yabancı cisimlerin %80'inin spontan olarak çıktığı görüldü. YCY tanılı hastaların hastaneye yatış günü ortanca değeri 1 gün, YCA tanılı hastaların hastaneye yatış günü ortanca değeri 3 gün idi (p<0,001). YCY tanılı hastaların takip ve tedavisinde görülen komplikasyon oranı %3,8 iken, YCA tanılı hastalarda bu oran %26,9 olarak görüldü (p=0,022).
Sonuç: Yabancı cisim yönetimde, hasta yaşı ve klinik durumu; yabancı cismin boyutu, çeşidi ve lokalizasyonu gibi pek çok faktör belirleyici olmaktadır. YCY tanılı hastalarada fleksibl endoskopi, YCA tanılı hastalarda rijit bronkoskopi güvenli olarak kullanılmaktadır.
Anahtar kelimeler: Yabancı cisim, yutma, aspirasyon, endoskopi, bronkoskopi

Abstract:
Aim: Foreign body ingestions and aspiration constitute important reasons of hospital admissons, especially in the pediatric age group. The patients with foreign body ingestion and aspiration need to emergency approach including invasive intervention for their morbidity and mortality risks. In this study, it was aimed to determine the risk factors of foreign body ingestions and aspirations in children, to contribute to the development of new approach strategies by examining the relationship between foreign body features and follow-up results, to determine the complications and to draw attention to appropriate medical approaches.
Materials and Methods: Between 01.10.2020 and 01.10.2021, patients who admitted to the pediatric emergency department of Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital due to foreign body ingestion and aspiration were evaluated prospectively in the period from admission to the end of the treatment.
Results: A total of 213 patients, 124 (58.2%) male and 89 (41.8%) female were included in the study. 187 patients were diagnosed as foreign body ingestion (FBI) and 26 patients as foreign body aspiration (FBA). 108 of the patients (57.7%) who ingested FB were between the ages of 2-6 years. All of the patients who aspirated FB were under the age of 4 years, while 17 patients (65.4%) were between the ages of 0-2 years. While 155 of the patients (82.9%) who ingested FB had no symptom at the time of admission, the most common symptom was dysphagia (7%). The most common symptoms in patients who aspirated FB were cough (73.1%) and respiratory distress (46.2%). 6 of the patients (23%) had the classic triad of FBA (coughing, wheezing ve unilateral reduced respiratory sound). The most frequently ingested FB was coin (55.6%) and most frequently aspirated FB was peanuts (23.1%). Endoscopic removal was permormed in 48 (25.7%) of patients who ingested FB and these FBs were most commonly located in stomach (36.7%). The most common aspirated FBs located in the right main bronchus (44.8%). While the diamaters of FBs were found to be significant for the need for endoscopy (p<0.005), the ages of the patients were not (p>0.05). 80% of large diamater (>23 mm) FBs that crossed the gastroesophageal junction were spontaneously passed out. The median of hospitalization days of the patients who ingested FB was 1 day and that of the patients who aspirated FB was 3 days (p<0.001). While the complication rate in the follow-up and treatment of the patients who ingested FB was 3.8%, this rate was seen as 26.9% in patients who aspirated FB (p=0.022).
Conclusion: Many factors such as age and clinical condition of patient, size, type and location of FB are determinants in FB management. Flexible endoscopy is used safely in patients who ingested FB and rigid bronchoscopy is used safely in patients who aspirated FB.
Keywords: Foreign body, ingestion, aspiration, endoscopy, bronchoscopy