Reklamda Art Nouveau etkisi: 1889–1899 yıllarında afiş tasarımlarının göstergebilimsel açıdan incelenmesi
The Art Nouveau effect on advertising: A semiotic study of poster designs in the years 1889–1899
Yazar: BETÜL ONUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NALAN KANTAR
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı / Grafik Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Reklamcılık = Advertising ; Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Fransızca linguistique ve semiologie köklerinden gelen göstergebilim terimi, 
göstergeleri inceleyen, anlamlandıran ve kendi içerisinde çeşitlere ayıran bir bilim 
dalıdır. Göstergebilim, anlam oluşturacak her türlü öğelerin anlamlandırılması ve 
incelenmesi sürecidir. Göstergeler; gösteren, gösterilen, düz anlam ve yan anlamlarına 
bakılarak anlamlandırılmaktadır. Anlamlandırma süreci kişiden kişiye, kültürden 
kültüre ve toplumdan topluma değişkenlik göstermektedir. Anlamlandırma sürecinde 
kişinin eğitim düzeyi, yaşadığı toplum, kişisel ve kültürel özellikleri gibi 
anlamlandırmayı etkileyen pek çok faktör bulunmaktadır. Charles Peirce, Ferdinand de 
Saussure, Roland Barthes göstergebilimsel incelemeye katkı sağlayan önemli 
kuramcılardır. 
Avrupa'da etkili bir sanat akımı olan Art Nouveau, resim, heykel, mimari ve 
grafik gibi pek çok alanda etkisini gösterirken, özellikle grafik sanatlarda yüksek bir 
ivme yakalamıştır. Grafik sanatlarda reklam afiş örnekleri incelendiğinde Art Nouveau 
etkisi görülmektedir. Jules Cheret, Alphonse Mucha, Henri de Toulouse Lautrec afiş 
çalışmalarına öncülük eden bazı isimlerdir. Sanatçılar bu dönemde yaptıkları afiş 
çalışmalarında bitki, hayvan ve kadın figürlerini stilize ederek kullanmışlardır. Afiş 
çalışmalarında stilize edilmiş yazı karakterleri doğal, estetik bir denge kurularak 
tipografik düzenlemelerle oluşturulmuştur. 
Bu tez kapsamında Roland Barthes'ın göstergebilim kuramı esas alınarak 
Toulouse Lautrec, Alphonse Mucha ve Jules Chéret'in 1889 – 1899 yıllarında tasarlamış 
olduğu reklam afiş örnekleri göstergebilimsel açıdan incelenmiştir. Her afiş için 
göstergebilimsel açıdan yapılan incelemeler; gösteren, gösterilen, düz anlam ve yan 
anlamlarına bakılarak elde edilen veriler anlamlandırılarak betimlenerek açıklanmıştır.   
Anahtar Kelimeler: Afiş, Art Nouveau, Göstergebilim, Reklam.

Abstract:
The term semiotics, which comes from the French roots of linguistique and 
semiologie, is a branch of science that studies, makes sense of indicators and divides 
them into varieties within itself Semiotics is the process of making sense and examining 
all kinds of elements that will create meaning. Indicators are made meaningful by 
looking at their illustrative, shown, plain meaning and side meanings. The process of 
making sense varies from person to person, from culture to culture, and from society to 
society. In the process of making sense, there are many factors that affect making sense, 
such as a person's educational level, the society in which he lives, personal and cultural 
characteristics. Charles Peirce, Ferdinand de Saussure, Roland Barthes are important 
theorists who have contributed to semiotic study. 
Art Nouveau, which is an influential art movement in Europe, has gained a high 
momentum in many areas such as painting, sculpture, architecture and graphics, 
especially in graphic arts. When the examples of advertising banners in graphic arts are 
examined, the Art Nouveau effect is seen. Jules Cheret, Alphonse Mucha, Henri de 
Toulouse Lautrec are some of the names who pioneered poster studies. Artists stylized 
and used plant, animal and female figures in their poster works during this period. The 
stylized typefaces in the poster works have been created with typographic arrangements 
by establishing a natural, aesthetic balance. 
Within the scope of this thesis, the examples of advertising posters designed by 
Toulouse Lautrec, Alphonse Mucha and Jules Chéret in 1889 – 1899 based on Roland 
Barthes' semiotic theory were examined from a semiotic point of view. The semiotic 
examinations for each poster are explained by making sense of the data obtained by 
looking at the meanings of the plain meaning and side meanings shown, shown, and 
described. 
Keywords: Poster, Art Nouveau, Semiotics, Advertising.