Şeyhü'l-Kurrâ Şaban Bin Mustafa'nın "Risâletün fî ilmi't-Tecvîd"i ile Sıtkı Gülle'nin Tecvid dersleri isimli eserinin karşılaştırılması
Comparison of Şeyhü'l-Kurrâ Şaban Bin Mustafa's "Risâletün fî ilmi't-Tajwîd" with Sıtkı Gülle's Tajwid lessons
Yazar: MURAT TEKİN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET GÖKDEMİR
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Gülle, Sıtkı = Gülle, Sıtkı ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıraat = Reading ; Tecvid = Tecvid ; Şaban b. Mustafa = Şaban b. Mustafa

Özet:
Şa'bân Efendi, 1016/1607 senesi Şa'bân ayında Kumkapı yakınındaki Saraç İshak Mahallesi'nde dünyaya gelmiş bir Osmanlı âlimidir. O, dönemin önemli âlimlerinden Ahmed Mesyerî'nin talebelerinden Muhammed Bebâî'de hafızlığını tamamlayarak kırâat dersleri almış; kıraat alanında sahip olduğu bilgi birikimini Risâletün fî 'ilmi't-tecvîd adlı eserinde sade ancak müstefid bir üslûp ile kaleme almıştır. Şa'ban Efendi teze konu olan eserinin mukaddime bölümünde, hamd ve salâttan sonra tecvid ilminin gerekliliği, lahn meselesi ve Kur'ân'ın faziletleri konularına değinmiştir. Maksat bölümünde ise sırasıyla tecvîdin tarifi, harflerin mahrecleri ve sıfatları, medler, tenvîn ve sakin nûn, idğâm, izhâr-ı kameriyye, kalkale, râ'nın hükmü, lafzatullah, zamir, sekt, vakf, teshîl, imâle, hâ-i sekt, işmâm, tâ-i tavîle-kert ve maktu'-mevsûl konularını işlemiştir. Eser, tekbir bölümüyle sona ermektedir. Erzurum'un Ilıca ilçesine bağlı Rizekent köyünde dünyaya gelen Sıtkı Gülle, bir müddet Arapça hocalığı yapmış, bu esnada ilkokul, ortaokul ve liseyi dışardan bitirmiştir. Onun Türkçe olarak ve Latin harfleriyle kaleme aldığı eseri, muhtevâ (içerik) olarak tecvid ilminin hemen hemen tüm konularını kapsamaktadır. Eser altı bölümden müteşekkil olup her bölüm kendi içerisinde derslere ayrılmıştır. Onun diğer tecvid kitaplarının adeta muhtasarı durumundaki bu eseri, Şa'ban efendi'nin eserinde olduğu gibi fazla teferruata girilmeden konuları herkesin anlayacağı tarzda kaleme alınmıştır

Abstract:
Şa'ban Efendi was an Ottoman scholar who was born in the Saraç Ishak neighborhood near Kumkapı in the month of şa'ban in 1016/1607. Muhammad Bebai, one of the students of Ahmed Mesyeri, one of the important scholars of the period, completed his memory and took Kirat lessons. In the Muqaddime section of Shaban Efendi, the necessity of tecvid science after praise and Salat, the question of lahn and the virtues of the Qur'an are discussed. In the purpose section, the description of tecvidin, mahrecs and adjectives of letters, Medler, tenvin and sakin nun, idğam, izhar-ı kameriyye, kalkale, the provision of RA, lafzatullah, pronoun, sekt, vakf, teshil, imale, ha-i sekt, ishmam, ta-i tavile-kert and maktu-sezul are mentioned respectively. The work ends with a Takbir section. Born in 1948 in the village of Rizekent in the Ilica District of Erzurum. Gülle, who taught Arabic for a while, graduated from primary school, middle school and high school. The work, written in Latin letters in Turkish, covers the topics of tecvid science as content (content). The work consists of six sections and is divided into courses in each section. In the degree of concise of other tecvid books, this work was written in a way that everyone would understand without entering into too much detail, as in the work of Shaban Efendi.