Nefrotik sendromlu çocuklarda steroid tedavisinin kemik turn-over'i üzerine etkileri /
Yazar: GANİME AYAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CELALETTİN KOŞAN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Minimal change nephrotic syndrome (MCNS) çocukluk çağında sık görülen, bir böbrek hastalığıdır. MCNS tedavisinde uzun yıllardan beri kortikosteroidler kullanılmaktadır. Bu çalışmada NS'lu hastalarda kortikosteroid tedavisinin kemik mineralizasyonu üzerine etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Çalışmaya masif proteinüri, hipoalbuminemi, hiperkolesterolemi ve ödem gibi tipik nefrotik sendrom bulguları ile başvurarak ilk defa NS tanısı alan, tanı anında hematüri ve hipertansiyonu olmayan, böbrek fonksiyonları ve kompleman düzeyleri normal olan ve sistemik başka bir hastalığı olmayan 20 çocuk dahil edildi. Hastalara standart protokole göre 12 hafta steroid tedavisi verildikten sonra steroid tedavileri azaltarak kesildi. Tüm hastalara tedavi öncesi, tedavinin 4. ve 12. haftasında serum kalsiyum (Ca), fosfor (P), total alkalen fosfatez (T-ALP), kemiğe spesifik alkalen fosfataz (B-ALP), paratiroid hormon (PTH), osteokalsin (OC), idrar kalsiyum kreatinin oranı (Ca/Cr), idrar deoksipiridinolin (DPD) düzeyleri ve kemik mineral dansitesi (BMD) bakılarak kemik metabolizması değişiklikleri açısından değerlendirildi. Ortalama serum Ca değerleri tedavi öncesine göre tedavinin 4. haftasında ve tedavinin 12. haftasında anlamlı azaldığı, serum ortalama T-ALP ve B-ALP düzeylerinin tedavinin 4. ve 12. haftasında tedavi öncesine göre anlamlı arttığı, serum ortalama OC düzeylerinin tedavinin 4. ve 12. haftasında tedavi öncesine göre anlamlı azaldığı, serum ortalama P ve PTH düzeylerinde anlamlı bir değişiklik olmadığı tesbit edildi. Yine idrar DPD ve Ca/Cr değerlerinin tedavinin 4. ve 12. haftasında tedavi öncesine göre anlamlı olarak arttığı tesbit edildi. Ortalama BMD değerlerinin ise tedavi öncesine göre tedavinin 4. ve 12. haftasında anlamlı olarak azaldığı tesbit edildi. Sonuç olarak steroid tedavisi ile NS'lu çocuklarda kemik mineralizasyonunun olumsuz etkilendiği, kemik yapımının devam ederken kemik yıkımının anlamlı olarak arttığı bulundu.

Abstract:
The minimal change nephrotic syndrome (MCNS) is a common kidney disease of childhood. Glucocorticoids have been used in MCNS treatment for many years. In this study, we aimed to evaluate the effect of steroids on bone mineralization in children with nephrotic syndrome (NS). Twenty children who were first diagnosed as having NS were enrolled into study. All patients had massive proteinuria, hypoalbuminemia, hypercholesterolemia and oedema. There were no gross hematuria, hypertension and another systemic disease during initial examination in all patients. Renal function and complement levels were normal in all patients. All patients received glucocorticoid therapy for 4 months and then tapered according to standart protocol of study. Before treatment, at the 4th and 12nd week of initial therapy, bone mineral density (BMD) and levels of the markers for bone turnover including serum calcium (Ca), phosphate (P), total alkaline phosphatase (T-ALP), bone alkaline phosphatase (B-ALP), parathyroid hormone (PTH), osteocalcin (OC) and urinary calcium creatinin ratio (Ca/Cr), urinary deoxypyridinoline (DPD) were assessed. At the 4th and 12nd week of treatment, mean serum Ca, OC levels were found to be significantly lower than those of the begining of the therapy. Mean serum T-ALP, B-ALP and urine Ca/Cr, DPD levels were found to be significantly increased in comparison to beginning of therapy. There were no significant relationship between serum levels of P and PTH at the beginning of treatment and at the 4th and 12nd week of treatment. At the 4th and 12nd week of treatment, mean value of BMD was significantly lower than that of the begining of the therapy. In conclusion, it was found that bone mineralization was negatively affected by steroid treatment in children with NS and that continued bone formation was associated with significantly increased bone destruction during therapy.

Key words: nephrotic syndrome, children, glucocorticoid, bone turn-over