Metabolik sendromda nükleer faktör kappa B, peroksizom proliferatör-aktive edici reseptör gamma ve oksidatif stres parametrelerinin sendrom bileşenleri ile ilişkisi
The relationship between nuclear factor kappa B, peroxisome proliferator-activated receptor gamma and oxidative stress parameters with the components of syndrome in metabolic syndrome
Yazar: ALP ÖKE ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. SABİHA CİVELEK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Antioksidan enzimler = Antioxidant enzymes ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Nükleer faktör-kappa B = Nuclear factor-kappa B ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Reseptörler-sitoplazmik ve nükleer = Receptors-cytoplasmic and nuclear

Özet:
Metabolik sendrom (MetS); tip 2 diyabet, koroner kalp hastalığı ve koroner vasküler hastalık riskini, morbidite ve mortaliteyi arttıran, endotelyal disfonksiyon ve aterosklerozla ilişkili kardiometabolik bozuklukları kapsayan klinik durumdur. Bu çalışmanın amacı MetS'lu hastalarda serum nükleer faktör kappa B (NF-κB) ve peroksizom proliferatör-aktive edici reseptör gamma (PPARγ) düzeylerinin önemini belirleyerek, bu parametrelerle MetS bileşenleri arasındaki ilişkiyi saptamaktı. Çalışmada ayrıca MetS'lu hastalarda serum malondialdehit (MDA) düzeyleri ile serum katalaz (CAT) ve Bakır Çinko-süperoksit dismutaz (CuZn-SOD) enzim aktiviteleri belirlenerek redoks homeostazı değerlendirilmiştir. Çalışmaya Sağlık Bakanlığı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye Polikliniğine başvuran MetS tanısı konmuş 52 hasta (17 E, 35 K) ve kontrol grubu olarak 28 sağlıklı gönüllü (10 E, 18 K) dahil edildi. Hasta ve kontrol gruplarından elde edilen örneklerde NF-κB ve PPARγ düzeyleri ELISA, CAT aktivitesi kolorimetrik, MDA düzeyleri ve CuZn-SOD aktivitesi ise spektrofotometrik yöntem ile tayin edildi. Çalışmamızda MetS grubunda NF-κB ve MDA düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunurken, PPARγ düzeyleri, CAT ve CuZn-SOD aktiviteleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük saptandı. MetS tanısı ROC analizine göre değerlendirildiğinde parametreler arasında en yüksek özgüllük ve duyarlılığı NF-κB gösterdi. Tüm gruplarda PPARγ ile VKİ, bel çevresi, kalça çevresi, HOMA-IR ve NF-κB arasında anlamlı negatif korelasyon bulunmuştur. Bulgularımız, sistemik dolaşımda azalmış CAT ve CuZn-SOD aktivitelerinden dolayı MetS'lu hastalarda redoks homeostazının bozulduğunu ve oksidatif stresin arttığını göstermekte, yüksek duyarlılık ve özgüllüğe sahip serum NF-κB düzeylerinin sendrom bileşenleri kapsamına girebileceğini düşündürmektedir. PPARγ ile HOMA-IR arasındaki negatif korelasyondan dolayı PPARγ yeni bir antidiyabetik belirteç olabilir. Bulgularımızı destekleyecek daha ileri çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Metabolic syndrome (MetS) is a clinical condition including cardiometabolic defects like atherosclerosis and endothelial dysfunction and it increases the risk and also mortality and morbidity of type 2 diabetes, coronary heart disease and coronary vascular disease. The aim of this study was to investigate the importance of the levels of the nuclear factor kappa B (NF-κB) and the peroxysome proliferator-activating receptor gamma (PPARγ) in patients with MetS and also to enlighten the relationship between the components of MetS with these parameters. In addition , the redox homeostasis has been evaluated via determination of serum malondialdehyde (MDA) levels, serum catalase (CAT) and Copper Zinc-superoxide dismutase (CuZn-SOD) activity in patients with MetS. 52 patients (17 M, 35 F) referring to Ministry of Health, Istanbul Education and Research Hospital Internal Medicine Clinic who has received MetS diagnosis according to NCEP-ATP III criteria and 28 healthy individuals (10 M, 18 F) as a control group have been included in the study. The levels of NF-κB and PPARγ were measured using ELISA method while CAT activity was detected by colorimetric method. In addition, MDA levels and CuZn-SOD activity have been studied via spectrophotometric method in the samples taken from study and control groups. In the study, the NF-κB and MDA levels were significantly higher in MetS group whereas PPARγ levels, CAT and CuZn-SOD activities were significantly lower compared to control group. When the diagnosis of MetS has been investigated by ROC analysis, NF-κB had the highest sensitivity and specificity. There was a significant negative correlation in all groups between PPARγ and BMI, waist and hip ratio, HOMA-IR and NF-κB. Our findings indicates that the oxidative stress has been increased and the redox homeostasis has been deteriorated because of decreased activities of CAT and CuZn-SOD. It has been suggested that, with its high sensitivity and specificity, NF-κB would be included in components of MetS. PPARγ could be a new anti-diabetic marker because of the negative correlation between PPARγ and HOMA-IR. Yet, more studies are needed to support our findings.