Denizli Müze Müdürlüğü kurtarma kazılarından ele geçen bakır ve bakır alaşımı etütlük eserlerin bozulma durumlarının incelenmesi
Investigation of deterioration of copper and copper alloy artifacts uncovered in salvage excavations by Denizli Museum Directorate
Yazar: AHMET SANSAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVİN CANER
Pamukkale Üniversitesi / Arkeoloji Enstitüsü / Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Arkeometri = Archaeometry
Dizin: Bakır = Copper ; Bakır alaşımları = Copper alloys ; Bozulma = Degradation ; Denizli = Denizli ; Konservasyon = Conservation ; Korozyon = Corrosion

Özet:
Konservasyon, eserlerin özgün niteliklerine bağlı kalarak estetik bütünlüğünü bozmadan yapısını, teknolojik ve maddesel özelliklerini korumak, bozulmasına sebep olan nedenler ile etkenlerin belirlenerek en uygun method ve yöntemler kullanılarak korunmasıdır. Konservasyonun en önemli aşamalarından biri eserin malzemesinin karakterizasyonu, bozulmalarının ve nedenlerinin belirlenmesidir. 
Bakır ve Bakır alaşımlarının bozulmalarının ve nedenlerinin belirlenmesi amacıyla yapılan bu tez çalışması 6 bölüm olarak ele alınmıştır. "Giriş" bölümünde; problem ortaya konulmuş, araştırmanın amacı, kapsamı ve gerekçesi, çalışmanın sınırlamaları-sınırlılıkları belirtilmiş ve literatür de yer alan çalışmalarla ilgili bilgi verilmiştir. "Tarihsel Gelişim ve Yapım Teknikleri" bölümünde; bakır ve bakır alaşımlarının tarihsel süreci kronolojik olarak anlatılmış, yapım (üretim) teknikleri ve teknolojileri hakkında bilgi verilmiştir.  "Bakır ve Bakır Alaşımları" bölümünde; bakır ve bakır alaşımlarının tanımlaması yapılmış, fiziksel ve kimyasal özellikleri hakkında bilgilere yer verilmiştir. "Bakır ve Bakır Alaşımlarının Bozulmaları" bölümünde;  korozyon oluşum süreci, korozyon oluşumunun nedenleri ve korozyon ürünleri hakkında bilgilere yer verilmiştir. "Materyal" bölümünde; tez çalışma kapsamında ele alınan kurtarma kazıları hakkında bilgi ve incelenen eserlerin ölçekli fotoğrafı tabloda kodlandırılarak verilmiştir. "Eserlerin Karakterizasyonu ve Bozulma Durumlarının İncelenmesi" bölümünde; bakır ve bakır alaşımlı numunelerin XRF, SEM-EDX, FTIR spektroskopi yöntemi ile analiz sonucu elde edilen bulgulara yer verilmiştir. ''Sonuç ve Değerlendirme'' bölümünde;  elde edilen analiz verileri karşılıklı mukayese edilerek eserlerin bozulma durumu ve nedenleri hakkında elde edilen bilgiler verilmiştir.

Abstract:
Conservation is to preserve the structure, technological and material properties of an object based on its authentic features without deforming its aesthetic unity, to identify the reasons and effects underlying the deterioration and accordingly conserve it using the most suitable methods. One of the most important stages in conservation process is the identification of characterization features of the object's material and of deteriorations.
This thesis covering the identification of deteriorations in copper and copper alloys is arranged in six chapters. In the "Introduction" the problem is determined, the aim, scope and reasons of the study as well as the limitations and restrictions of the study are expressed and major studies in the literature are presented. In the chapter titled "Historic Development and Production Techniques" existence of copper and copper alloys is given chronologically through history and information is given on production techniques and technology. In the chapter "Copper and Copper Alloys" copper and copper alloys are defined, their physical and chemical properties are given and the changes in the copper alloy proportions are explained. In the chapter of "Deterioration of Copper and Copper Alloys" the concepts of deterioration and corrosion are explained, and information is given on the formation of corrosion, reasons for corrosion and corrosion products. Chapter "Material" covers information on the salvage excavations mentioned within the thesis and the artefacts studied are given with photos to scale in a table. The chapter of "Analyses of Deterioration" presents the data obtained from XRF, SEM-EDX and FTIR spectroscopy analyses of the specimens taken from the concerned copper and copper alloy artefacts. The chapter of "Assessment and Conclusion" deals with the analysis results thus obtained and compared, and deterioration statuses of the objects studied are thus attained.