Lomber disk hernili hastaların tedavi sürecine yardımcı ve eğitici bir mobil uygulama yazılımının geliştirilmesi
Development mobile application software to educate and asist treatment process in patients with lumbar disc herniation
Yazar: YUNUS CAN KOYUTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN TEKEDERE
Gazi Üniversitesi / Bilişim Enstitüsü / Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Bel ağrısı = Back pain ; Disk hernisi =   ; Mobil uygulama = Mobile application

Özet:
Yapılan araştırmanın amacı Lomber Disk Hernisi tanısı almış hastaların tedavisine yardımcı ve eğitici bir mobil uygulama yazılımının geliştirilmesi ve uygulamanın tedaviye olan etkisini ortaya koymaktır. Hastaların tedaviye katılımını arttırmak, düzenli egzersiz alışkanlığı kazandırmak ve geliştirilen uygulama ile gönderilen bildirimler aracılığıyla tedavi sürecine katkı sağlamak çalışmanın temel fikrini oluşturmuştur. Araştırmada ön test ve son test iki gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma 50 hasta üzerinde yürütülmüş, kontrol grubuna 25, çalışma grubuna 25 hasta rastgele dahil edilmiştir. Her iki gruba da 30 seanslık tedavi programı süresince klinikte aynı tedavi programı uygulanmıştır. Egzersizler kontrol grubuna ev programı şeklinde verilirken, çalışma grubuna Android platformunda geliştirilen mobil uygulama aracılığıyla düzenli bildirimlerle gösterilmiştir. Çalışmaya katılan tüm hastalar için yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, çalışma durumu gibi sosyo-demografik veriler kaydedilmiştir. Tedavi programına başlamadan önce Oswesrty Engellilik Ölçeği, Kısa Form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Görsel Analog Skalası, manuel kas testi ve eklem hareket açıklığı ölçümü yapılarak hasta bilgileri alınmıştır. Tedavi programı sonrasında tedavinin başarısını ölçmek için aynı testler tekrarlanmıştır. Çalışma grubuna geliştirilen mobil uygulamanın değerlendirilmesi amacıyla Sistem Kullanılabilirlik Anketi uygulanmıştır.  İstatistiksel işlemlerde tedavi öncesi ve sonrası değişimler F1-LF-F1 tasarımı ile incelenmiştir. İstatistiksel anlamlılık seviyesi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, tedavi sürecine yardımcı olarak geliştirilen mobil sağlık uygulamasını kullanan çalışma grubu hastalarının kontrol grubu hastalarına göre ağrı düzeyinde daha fazla azalma, kas kuvveti, eklem hareket açıklığı ve yaşam kalitesinde daha fazla artış olduğu tespit edilmiştir. Çalışma grubu tarafından kullanılan mobil sağlık uygulamasının kullanılabilir olduğu yönünde görüş belirtmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to develop a mobile application software that will help the treatment of patients diagnosed with "lumbar disc hernia" and to reveal the effect of the application on the treatment. The main idea of the study was to increase the participation of the patients, to gain the habit of regular exercise and to contribute to the treatment process through the notifications that sent through the application developed. Two groups of experimental design was used as pre-test and post-test methodology. The study was conducted on 50 patients were 25 patients were randomly assigned to the control group and 25 patients to the study group. The same treatment program was applied to both groups in the clinic for thirty session. The exercises were given to the control group in the form of a home program and the study group was shown with regular notifications via the mobile application developed on the Android platform. Socio-demographic data such as age, gender, educational level and working status were recorded for all patients. Before starting the treatment program, Oswesrty Disability Index, Short Form-36 Scale, Visual Analogue Scale, Manual Muscle Test and joint range of motion measurements were performed to obtain patient information. After the treatment program, the same tests were repeated to measure the success of the treatment. System Usability Questionnaire was applied to the study group in order to evaluate the mobile application developed. Before and after treatment changes in the statistical procedures were examined by F1-LF-F1 design. Statistical significance level was accepted as p <0.05. According to the findings obtained in the study, it was found that the patients in the study group using mobile health care application developed as an aid to the treatment process had more decrease in pain level, increased muscle strength, range of motion and quality of life compared to the control group patients. The study group stated that the mobile health application used was usable.