Öğretmenlerin karar sürecine katılımı ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki
The relationship between participation of teachers in decision process and organizational commitment
Yazar: HAKAN SÜLEYMAN KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM GÜL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Karar verme süreci = Decision making process ; Kararlara katılma = Decision making participation ; Okul bağlılığı = School attachment ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmen bağlılığı = Teacher loyalty ; Öğretmenler = Teachers ; Şırnak = Şırnak

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin karar sürecine katılımı ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın evrenini Şırnak ili kamu okullarında çalışan 7116 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada iki aşamalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Orantısız küme örnekleme yöntemiyle her okul bir küme kabul edilerek bunlar içinde tesadüfi örnekleme yöntemiyle 1189 öğretmen örneklem olarak seçilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu, Alanoğlu ve Demirtaş (2019) tarafından geliştirilen "Karara Katılma Ölçeği" ile Meyer, Allen ve Smith (1993) tarafından geliştirilip Dağlı, Elçiçek, Han (2018) tarafından Türkçeye uyarlanan "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik analizlerinin yeterli olduğu görülmüştür. Veriler gerekli izinler alındıktan sonra araştırmacı tarafından bizzat okullara gidilerek toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 14 paket programı kullanılmıştır. Veriler programa girildikten sonra Kolmogorov-Smirnov testlerinde elde edilen "z" değerlerinin istatistiksel açıdan anlamsız sonuçlar vermesi üzerine (p>.05) puan dağılımlarının normal olduğu kabul edilmiştir. Böylece analizde parametrik testler kullanılmıştır. İstatistik analizlerde aritmetik ortalama, standart sapma, ANOVA, ikili karşılaştırmalarda bağımsız gruplar –testi ve anlamlı çıkar grupları karşılaştırılmasında Scheffe veya Tamhane çoklu karşılaştırma tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin karara katılma toplam puanlarının "bazen katılırım" düzeyinde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin görüşleri, cinsiyet, çalıştığı kurum düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılık görüldüğü kıdem, istihdam türü,çalıştığı okulun konumu,  sendikalı olma değişkenine göre ise farklılık olmadığı anlaşılmaktadır. Öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerinin "kararsızım" düzeyinde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin görüşleri cinsiyet, istihdam türü, okulun konumu, sendikalı olma değişkenlerine göre farklılık gösterdiği ancak kıdem ve kurum düzeyi değişkenine göre görüşlerinin farklılaşmadığı görülmüştür. Karar sürecine katılmanın örgütsel bağlılığın bir yordayıcısı olduğu tespiti yapılarak öğretmenlerin daha çok karara katılmaları ve örgütsel bağlılık düzeylerinin artırılmasına yönelik çalışmaların yapılması önerilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to identify the relationship between teachers ' participation in the decision process and their level of organizational commitment. The population of the research consists of 7116 teachers working in the public schools of Şırnak province. Two-stage sampling method was used in the research. Each school was accepted as a cluster by the disproportionate cluster sampling method, and 1189 teachers were selected as a sample by the random sampling method.In the study, the personal data form developed by the researcher was used as a data collection tool, the "decision participation scale" developed by Alanoglu and Demirtas (2019) and the "organizational commitment scale" developed by Meyer, Allen and Smith (1993) and adapted to Turkish by Dagli, Elçiçek, Han (2018). It was found that validity and reliability analyses of the scales were sufficient. After obtaining the necessary permissions, the data was collected by the researcher personally by going to schools. SPSS 14 package program was used in the analysis of the data. After the data was entered into the program, the "z" values obtained in the Kolmogorov-Smirnov tests gave statistically meaningless results. It is accepted that (p> .05) score distributions are normal. Thus, parametric tests were used in the analysis. In statistical analysis, arithmetic mean, standard deviation, ANOVA, independent groups test in binary comparisons and Scheffe or Tamhane multiple comparison in  compare meaningful interest groups techniques were used . According to research findings, the total scores of teachers participating in the decision were found to be at the level of "sometimes I agree". There was a significant difference in the views of the teachers according to the variables of gender and the level of the institution they work at. It is understood that there was no difference according to the variable of seniority, type of employment, location of the school they work, and being a union member. It was observed that the organizational commitment levels of teachers were at the "undecided" level. Teachers' views differed according to gender, type of employment, School position, unionism, but their views did not differ according to seniority and institution level variables. It is regarded that participation in the decision process was a predictor of organizational commitment, and it is recommended that teachers participate more in decisions and should be carried out to increase their level of organizational commitment.