1989 Bulgaristan zorunlu göçünü yaşamış aileler ile göç yaşantısı olmayan ailelerin şema modeli açısından incelenmesi
An investigation of the families which are experienced 1989 forced immigration from Bulgaria and families which have not experienced an immigration in terms of schema therapy model
Yazar: ÖZLEM KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. GONCA SOYGÜT PEKAK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bulgaristan = Bulgaria ; Bulgaristan Türkleri = Bulgarian Turks ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Göçler = Migrations ; Klinik psikoloji = Clinical psychology ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Psikolojik sorunlar = Psychological problems ; Terapi = Therapy ; Zorunlu göç = Forced emigration ; Şema = Schema

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı zorunlu göç yaşantısının şema terapi modeli açısından bir farklılık oluşturup oluşturmadığını test etmektir. Bu çerçevede 1989 Bulgaristan zorunlu göçünü yaşamış 109 anne-baba-çocuktan oluşan aile ile benzer özelliklerde hiç göç yaşantısı olmayan 104 aile şema terapi modeli çerçevesinde karşılaştırılmıştır. Değişkenlerin ölçülmesi amacıyla örneklemi oluşturan bireylere Young Şema Ölçeği Kısa Formu-3 (YŞÖ KF-3), Young Ebeveynlik Ölçeği (YEBÖ), Kısa Semptom Envanteri (KSE), Demografik Bilgi Formları-I ve Demografik Bilgi Formu-II uygulanmıştır. Verilerin analizinde Tekrar Ölçümlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, zorunlu göç yaşantısı olan ailelerin olmayan ailelere oranla terk edilme şema boyutundan, anneye ve babaya yönelik koşullu/ başarı odaklı ebeveynlik stilinden yüksek puan aldıkları görülmüştür. Göç yaşantısı olmayan aileler ise olan ailelere oranla başarısızlık şema boyutundan, babaya yönelik küçümseyici/ kusur bulucu, duygusal bakımdan yoksun bırakıcı ve sömürücü/ istismar edici ebeveynlik stillerinden yüksek puan almışlardır. Psikolojik iyilik hali açısından gruplar arasında fark bulunamamıştır. Anne- baba- çocuk karşılaştırmalarına bakıldığında, tüm bağımsız değişkenler için gruplar arasında değişik yönlerde farklılıklar olduğu görülmüştür.
Genel olarak, zorunlu göç yaşantısının gruplar üzerinde belirgin farklılıklar oluşturmadığı görülmüştür. Farklı bir zorunlu göç yaşantısıyla çalışmanın tekrarlaması farklı sonuçlar elde edilmesini sağlayabilir. Araştırma sonuçları ilişkili alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.

Anahtar Sözcükler: 
1989 Bulgaristan Zorunlu Göçü, Şema Terapi Modeli, Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Algılanan Ebeveynlik Stilleri,  Psikolojik İyilik Hali.

Abstract:
The primary purpose of this study is to test whether if the forced immigration makes a difference in terms of schema therapy model.  For this purpose, 109 families which experienced 1989 Bulgaria forced immigration consist of mother-father-child was compared with 104 families which have never immigrated before in terms of schema therapy model. The data were collected via Young Schema Questionnaire Short Form, Young Parenting Inventory, Brief Symptom Inventory, Demographic Information Form I and Demografic Information Form II. Repeated Measure ANOVA were used in analyzing the data. The results showed that families with forced immigration experience have higher scores than families without immigration in terms of abandonment schema and mothers and fathers conditional/ focused of succes parenting styles. Also families without immigration experience have higher scores than families with immigration experience in terms of failure to achieve schema, fathers insulting/ uncharitable, deprivation in terms of emotinal, exploitive parenting styles. There was no difference found out between groups in terms of psychological well being. When the groups compared in mother- father- child, there was a difference between all independent variables in different ways. 
It was concluded that the forced immigration doesn't create distinctive difference between groups. If the study was repeated in other forced immigration experiences, there would be different results. The results was discussed in the lights of literature. 

Key Words: 
1989 Bulgaria Forced Immigration, Schema Therapy Model, Early Maladaptive Schemas, Perceived Parenting Styles, Psychological Well-being.