Erzurum il merkezinde görev yapan hekimlerin, hasta hakları konusunda bilgi, tutum, davranışları ve etkili faktörlerin değerlendirilmesi
Information, attitudes, behaviors, and affecting factors of physicians working in erzurum city center concerning patient rights.
Yazar: ESRA ÇINAR TANRIVERDİ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA TALİP ŞENER
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Davranış = Behavior ; Doktorlar = Physicians ; Halk hekimliği = Folk medicine ; Hasta hakları = Patient rights ; Hasta hakları = Patient rights ; Okullar-halk sağlığı = Schools-public health ; Tutumlar = Attitudes ; Yönerge = Directive ; Yönetmelikler = Regulations

Özet:
Amaç: Hasta Hakları, yüzyılın yükselen değerlerindendir. Bu haklar, sağlık hizmetinden yararlanma  ihtiyacı olan bireylerin, sırf insan olmaları sebebiyle sahip oldukları haklardır. Sağlık hizmeti sunan kişilerce iyi bilinmeli, içselleştirilmeli, her türlü sağlık hizmeti sunumu sırasında bu değerlere uygun davranılmalıdır. 
Bu çalışma Erzurum İl merkezinde görev yapan hekimlerin, hasta hakları konusundaki bilgi düzeylerini incelemek, tutum ve davranışları ile etkili faktörleri değerlendirmek, hasta hakları uygulamalarına katkıda bulunmak, konu ile ilgili çözüm önerileri sunabilmek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışma, kesitsel, tanımlayıcı özellikte bir anket çalışmasıdır. Erzurum il merkezinde çalışan hekimlerin tümü çalışma kapsamına alınmış, %82'sine ulaşılmıştır. 
Bulgular: Çalışmamıza katılan hekimlerin hasta hakları konusunda bilgi puanları  iyi düzeydedir. Ancak, bilgi durumlarının aynı oranda tutuma yansıtılmadığı görülmüştür. Hekimlerin sadece üçte biri Hasta Hakları Yönetmeliği'ni okumuş, yarısı konu ile ilgili eğitim almıştır. Eğitim kaynağı büyük oranda mezuniyet öncesi eğitimdir. Hekimlerin tamamı, hem hasta ve yakınlarının, hem de sağlık çalışanlarının hasta hakları ile ilgili eğitim alması gerektiğini düşünmektedir. Hekimler tarafından, yönetmelikte yer alan hasta hakları arasında en iyi bilinenler, "hekim seçme hakkı" ile "müracaat, şikayet ve dava hakkı" dır. 
Sonuç: Erzurum il merkezinde görev yapan hekimlerin hasta hakları ile ilgili bilgi düzeyleri iyi bulunmuş ancak, bilgilerin tutuma yeterince yansıtılmadığı ve yönetmeliğin okunma düzeyinin oldukça düşük olduğu belirlenmiştir. Hasta hakları, mezuniyet öncesi tıp eğitiminde, müfredat içinde yer almalı, mezuniyet sonrası uzmanlık eğitimi sırasında da konuya önem verilmelidir. Hizmet içi eğitimlerle, yönetmelikte yapılan değişiklikler ve güncellemeler konusunda hekimler bilgilendirilmeli, mezuniyet öncesi eğitimden başlayarak, hekimlerin hasta hakları konusunda, olumlu tutum geliştirmeleri sağlanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Hasta Hakları, tutum, yönetmelik, yönerge

Abstract:
Aim: Patient rights are the rising values of the century. These are the rights of individuals who need health care just because they are human. Patient rights should be well known, internalized by health care providers, and any health service should be per these values.
This study was conducted to examine the knowledge level of physicians working in. the city center of Erzurum on patient rights, to evaluate their attitudes and behaviors, to contribute to their patient rights practices, and to offer solution suggestions.
Material and method: This study is a cross-sectional, descriptive survey. All the physicians working in the city center of Erzurum were included in the research; 82% were reached. 
Results:  The level of knowledge of the participants about patient rights is satisfactory. However, this knowledge is not reflected in attitudes at the same level. Only one-third of physicians had read the Patient Rights Regulation. Half of the physicians received training on the subject. The source of education was mostly undergraduate education. All physicians believe that both the patients and their relatives and health workers should receive training on this matter. The best known patient rights mentioned in the regulation were "The right to choose a physician" and "The right to apply, complain, and sue."
Conclusion: The knowledge  level of physicians working in the city center of Erzurum regarding patient rights was good, but the information was not sufficiently reflected in the attitudes; also, the reading level of the regulation was quite low. Patient rights should be included in the curriculum in undergraduate medical education, and attention should be given to the issue during postgraduate training. Physicians should be informed about in-service training, changes in the regulations, and updates, and starting from graduate education, physicians should be assisted to develop positive attitudes about patient rights.
Keywords: Patient rights, attitudes, regulations, guidelines