Baca gazlarındaki karbon partiküllerinin su spreyiyle çöktürülmesi
Precipitated of carbon particles in flue gases by using water spray
Yazar: MELİKE ÜN KART
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ONUR
Avrasya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Baca gazı = Flue gas ; Hava kirliliği = Air pollution ; Karbon = Carbon ; Partiküller = Particles ; Spreyleme = Spraying ; Su = Water

Özet:
Hava kirliliği atmosferde bulunan yabancı madde miktarlarının artmasıdır. Yabancı maddeler kaynağına göre farklılık göstermektedir. Hava kirliliği insan kaynaklı veya doğal kaynaklı olmaktadır. İnsan kaynaklı kirliliğin önemli bir kısmını baca gazları oluşturmaktadır. Baca gazı konut veya tesislerde yanma reaksiyonları sonucu açığa çıkan gazdır. Kullanılan yakıtın türüne göre ortaya çıkan kirleticilerde farklılık göstermektedir. CO2 ve su buharının yanında partikül madde(PM), karbon monoksit(CO), kükürt dioksit(SO2), azot oksit(NOX), kurşun, civa vb. gibi kirleticiler açığa çıkmaktadır. Kirleticilerden olan partikül madde; is, kurum, toz, kül olarak da adlandırılmaktadır. Partikül maddeler solunduğunda insanlarda akciğer hastalıklarına neden olur. Karbon partiküllerinin filtre edilmesi çevre ve insan sağlığı açısından son derece önemlidir.
Yapılan çalışma partikül madde emisyonlarını sağlamak amacıyla geliştirilen kontrol cihazıdır. Belirli bir kaynağın kontrolüne yönelik tasarlanan cihazların aksine, hem gaz halindeki kirleticiler hem de katı parçacık barındıran kirleticiler içinde kullanılabilecek bir kontrol cihazı tasarlanmıştır. Dikey bir kule içerisindeki paketleme malzemesinden basınçlandırılarak geçmeye zorlanan egzoz gazının, su spreyleriyle yıkanarak karbon partiküllerinin filtre edilmesi ve ortamdan uzaklaştırılması amaçlanmıştır. Yapılan çalışmada, kütlenin korunumu yasasına göre boyutlar hesaplanmış ve tasarım buna uygun olarak tamamlanmıştır. Ürün verimliliği çalışma koşullarında test edilmiş, baca gazının karbon partiküllerinden arındırıldığı ve uygun emisyonların sağlandığı gözleme dayalı deneylerle belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Hava Kirliliği, Baca Gazı, Partikül Madde

Abstract:
Air pollution is the rising of the impurities that take place in the atmosphere. Impurities differ according to their sources. Air pollution is occurred by man made or natural resources. The substantial part of the pollution because of man made, constituted flue gases. Flue gase is the gase released as a result of combustion reactions in the houses or facilities.  According to sort of the fuel used, the pollutants which are emerged also differ. It's emerged that the pollutants like particule substance (PM), carbon monoxide (CO), sulphur dioxide (SO2), nitrogen oxide (NOX), plumbum, mercury the besides of CO2 and water vapor.
The particule substance which is one of the pollutants is also called as soot, dust, ash. When the substance particular are breathed, it causes lung diseases in human. It's very important that to filter of carbon particules in terms of environment and human health. The work done is a control device developed to provide PM emissions. On the contrary to the devices that are designed for the control of certain source, a control device is designed which can be used for both gas pollutants and pollutants that contained solid particules. Exhaust gas forced through the packaging material in a vertical tower by being pressurized, it is aimed to filter of carbon particular by washing with water sprey and get rid of that vertical tower. The work done is calculated according to the law of the conservation of mass and that design is formed in terms of it. Productivity of this work is tested in under condition, it is stated that in terms of observational experiments as decontaminating of flue gases from carbon particules and providing of appropriate emissions.
Key Words : Air Pollution, Flue Gases, Particule Matter