Cydalima perspectalis (Walker, 1859) (Lepidoptera: Crambidae)'nin biyolojik mücadelesinde bazı trichoderma suşlarının ve gübrelemenin etkisi
Effect of some trichoderma strains and fertilization on the biological control of Cydalima perspectalis (walker, 1859) (Lepidoptera: Crambidae)
Yazar: EMEL TOPÇU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURVER ALTUN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Biyolojik etki = Biological effect ; Lepidoptera =   ; Orman entomolojisi = Forest entomology

Özet:
Cydalima perspectalis Walker (Lepidoptera: Crambidae) larvaları tüm dünyada ve Türkiye'de Buxus cinsinin yapraklarıyla beslenmektedir. Bu nedenle şimşir ağaçlarının en önemli zararlılarından biri olarak kabul edilmektedir. Biyolojik mücadele sürdürülebilir ve doğa dostu olması açısından tercih edilmektedir. Trichoderma harzianum önemli böcek patojenlerinden biridir. Çalışmada bitki kalitesini artırmak ve gelişimini teşvik etmek amacıyla kullanılan azot gübrelemesinin C. perspectalis larvalarıyla mücadele etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Larvalar 2021 yılı Haziran ayında Rize park ve bahçelerindeki şimşir fidelerinde beslenirken toplanmışlardır. Beslenecekleri şimşir yaprakları da larvaların toplandıkları bölgelerden alınmıştır. Kontrol besinine ilave olarak azot gübrelemesi ile elde edilen farklı azot konsantrasyonuna sahip G2 (%1,55) ve G5 (%1,67) yaprakları da besin olarak kullanılmıştır. Biyokontrol ajanı olarak T. harzianum'un ID11D ve YP1A suşları 50, 100 ve 200 µl olarak üç farklı dozda uygulanmıştır. Toplam 21 farklı beslenme grupları oluşturulmuştur. Farklı beslenme gruplarına ait larvaların gıda indeksleri yaklaşık sindirilebilirlik (AD),  sindirilen besinin dönüştürülebilirliği (ECD), alınan besinin dönüştürülebilirliği (ECI), nisbi gelişme oranı (RGR) ve nisbi tüketim oranları (RCR) hesaplanmıştır. Ayrıca aynı beslenme gruplarına ait larvaların pupa öncesi dönemlerinde hemolenf örnekleri alınarak fenoloksidaz (PO) aktiviteleri, süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT) glutatyon peroksidaz (GPx) aktiviteleri ölçülmüştür. Her iki suşun uygulandığı larvaların gıda indeksleri ve enzim aktivitelerinin birbirinden farklı olduğu belirlenmiştir. RCR ve RGR değerleri YP1A dozu ile artış göstermekte fakat ID11D uygulama dozu ile azalmaktadır. YP1A suşunun uygulandığı larvaların ECD ve RCR değerleri azot artışıyla birlikte azalmaktadır. ECI ve ECD değerleri ise ID1D suşunda azot miktarının artışıyla artış göstermektedir. Her iki suşta da fenoloksidaz aktivitesi ve antioksidan enzim aktiviteleri uygulanan doz miktarıyla birlikte artış göstermiştir. Fakat, ID11D suşunun uygulandığı larvaların enzim aktivitelerinin YP1A suşunun uygulandığı larvalara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. C. perspectalis ile mücadelede gübreleme yapılan fidelerde ID11D suşunun gübreleme yapılmayan fidelerde ise YP1A suşunun daha etkin olduğu söylenebilir.

Abstract:
Cydalima perspectalis Walker (Lepidoptera: Crambidae) larvae feed on the leaves of the genus Buxus all over the world and in Turkey. For this reason, it is considered one of the most important pests of boxwood trees. Biological control is preferred in terms of being sustainable and nature-friendly. Trichoderma harzianum is one of the critical insect pathogens. The study investigated whether nitrogen fertilization, which is used to increase plant quality and encourage its development, has a fighting effect against C. perspectalis larvae. Larvae were collected while feeding on boxwood seedlings in Rize parks and gardens in June 2021. The boxwood leaves they will feed on are also taken from the areas where the larvae gather.
In addition to the control nutrient, G2 (1.55%) and G5 (1.67%) leaves with different nitrogen concentrations obtained by nitrogen fertilization were also used as nutrients. As a biocontrol agent, ID11D and YP1A strains of T. harzianum were applied in three doses: 50, 100, and 200 µl. A total of 21 different nutrition groups were created. The food indices of the larvae belonging to different feeding groups, approximate digestibility (AD), digestible food convertibility (ECD), ingested food convertibility (ECI), relative growth rate (RGR), and relative consumption rates (RCR) were calculated. In addition, phenoloxidase (PO) activities, superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT) glutathione peroxidase (GPx) activities were measured by taking hemolymph samples from the larvae belonging to the same feeding groups before the pupal stage. It was determined that the food indexes and enzyme activities of the larvae to which both strains were applied differed. RCR and RGR values increase with the dose of YP1A but decrease with the dose of ID11D. ECD and RCR values of larvae treated with the YP1A strain decrease with increasing nitrogen. ECI and ECD values increase with the increase of nitrogen content in the ID1D strain. In both strains, phenoloxidase and antioxidant enzyme activities increased with the dose applied. However, it was determined that the enzyme activities of the larvae to which the ID11D strain was applied were higher than the larvae to which the YP1A strain was applied. In the fight against C. perspectalis, it can be said that the ID11D strain is more effective in fertilized seedlings, and the YP1A strain is more effective in unfertilized seedlings.