Cinsiyet hormonu metabolizmasında yer alan genlerin polimorfizmi benign prostat hiperplazi ya da prostat kanseri riskini öngörebilir mi?
Could polymorphism of genes which involve in sex hormone metabolism predict benign prostate hyperplasia or prostate cancer risk?
Yazar: EROL ERŞEKERCİ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KARACAGİL
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Prostat hiperplazisi = Prostatic hyperplasia ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms

Özet:
Giriş: Bu klinik çalışmada BPH ve prostat kanserli hastalarda androjen ve östrojen yapım ve aktivasyonunda sitokrom P450 enzim genlerinin (CYP17, CYP19, SRD5A2 ve PSA), nokta mutasyonları için tek nükleotid polimorfizm (TNP) analizi ve semptomlarla kontrol grubuna göre ilişkilendirme çalışmaları yapılmıştır.Gereç ve yöntem: Bu çalışma Ocak 2008 - Ocak 2010 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı ve Genetik Anabilim Dalı'nda yapılmıştır. Çalışmaya alt üriner sistem yakınmaları nedeniyle başvuran 90 hasta alınmıştır. Bu 90 hastanın 28'i BPH, 32'si prostat kanseri tanısı almıştır, 30 kişiside kontrol grubu olarak alınmıştır. Çalışmaya alınan hastalardan DNA elde edilmesi için 3 ml EDTA'lı tüpe kan örnekleri alınmıştır. Bölgemizdeki CYP19 1531 C>T, SRD5A2 geni V89L, CYP17 geni -34 T/C, PSA-158 (G/A) gen bölgelerinin BPH ve prostat kanserine göre polimorfizmleri araştırılmıştır. Hastaların yaşları, VKİ, Q maks değerleri, işenen idrar miktarı, işeme sonrası artık idrar miktarı (İSA), tPSA, sPSA, s/t PSA oranı, TRUS ile ölçülmüş prostat ağırlıkları, BUN değeri, kreatinin değeri, EDFS ve UPSS gruplar arasında karşılaştırılmıştır.Bulgular: Her iki grupta kontrol grubuna göre CYP19 1531 C>T, SRD5A2 V89L, CYP17 -34 T/C genleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmemiştir. PSA-158 (G/A) gen polimorfizminin homozigot varyantı prostat kanseri için istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Yapılan tüm analizlerde yaş, tPSA, sPSA, s/tPSA, prostat ağırlığı, Q maks değeri belirlendi. Bunların içinden sadece Q maks değeri homozigot değişkeni olanlar için istatistiksel olarak anlamlı izlenmiştir (p=). Q maks >14ml/sn olan olgularda prostat kanseri homozigot çıkma olasılığı 5.8 kat fazla bulunmuştur.Sonuç: PSA-158 (G/A) gen polimorfizminin homozigot değişkeni prostat kanseri için çalışmamızda anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Bu gen bölgesi ve literatürde bulunan gen bölgelerinin, BPH ve prostat kanseri ilişkisinin net olarak ortaya konulabilmesi icin örneklem sayılarının arttırılarak populasyon temelli tarama çalışmalarının yapılması gerekmektedir.Anahtar kelimeler: Benign prostat hiperplazisi, prostat kanseri, gen polimorfizmi

Abstract:
Purpose: In this clinic study, analysis of single nucleotide polymorphism for point mutations of cytochrome P450 enzyme genes (CYP17, CYP19, SRD5A2 ve PSA) those involved in androgen and estrogen production and activation and linkage studies between symptoms and control group were performed.Materials and Methods: Present study was conducted in Urology Department and Genetic Department of Erciyes University Medical School between January 2008 and January 2010. 90 patients with lower urinary tract complaints were enrolled to study. Among these 90 patients, 28 were diagnosed as BPH, 32 as prostate cancer and 30 subjects were assigned as control group. Blood samples were taken to 3 ml EDTA tubes and delivered to Genetic Department for DNA analysis. CYP19 1531 C>T, SRD5A2 gene V89L, CYP17 gene -34 T/C, PSA-158 (G/A) regions were evaluated for polymorphisms in terms of BPH and prostate cancer in Turkish population. Age, BMI (Body Mass Index), Q max (peak urinary flow rate),voided urine volume, PVR (post-void residual urine volume), total PSA (prostate specific antigen), free PSA, free/total PSA ratio, prostate weights measured by TRUS, BUN ,Creatinine, EDFS (Erectile dysfunction score), IPSS (International prostate symptom score) were compared between groups.Results: No statistically significant difference in CYP19 1531 C>T, SRD5A2 V89L, CYP17 -34T/C genes was observed in both groups when compared to control group. Homozygote variant of PSA 158 (G/A) gene polymorphism was found significantly lower for prostate cancer. Age, tPSA, fPSA,f/tPSA, prostate weight, Q max were evaluated in multi-variance analysis. Only Q max was found as significant for homozygote variant. Probability of being homozygote was 5,844 fold higher in subjects with Q max>14ml/second.Conclusion: In Turkish population, homozygote variant of PSA 158 (G/A) gene polymorphism was found significantly lower for prostate cancer. Population based screening studies with larger sample size are needed to clearly establish relationship between this gene region or other gene regions mentioned in literature and BPH or prostate cancer.Key words: Benign prostatic hyperplasia, prostate cancer, gene polymorphism