Düşük yoğunluklu lazer uygulamasının endodontik cerrahi sonrası yumuşak ve sert doku iyileşmesi üzerine etkileri
Effects of low-level laser therapy on soft and hard tissue healing after endodontic surgery
Yazar: REVNAK METİN
Danışman: DOÇ. DR. UFUK TATLI
Çukurova Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2017
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Cerrahi-oral = Surgery-oral ; Diyod lazer = Diode laser ; Endodonti = Endodontics ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Lazer tedavisi = Laser therapy ; Yara iyileşmesi = Wound healing ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yumuşak doku = Soft tissue

Özet:
AMAÇ: Bu prospektif çalışmanın amacı; endodontik cerrahi sonrası düşük yoğunluklu lazer tedavisinin (DYLT) yumuşak ve sert doku üzerindeki muhtemel klinik yararlarını ölçmektir.
YÖNTEM: Maksiller kesici dişlere endodontik cerrahi yapılan 76 hasta bu çalışmaya dahil edildi. Hastalar randomize olarak kontrol grubu ve lazer grubu olmak üzere ikiye ayrıldı. Lazer grubunda operasyondan hemen sonra ve postoperatif 7 gün boyunca hergün lazer uygulaması yapıldı. Kontrol grubunda lazer uygulaması yapılmadı. Hastalar ağrı (Visual analogue scale, VAS), ödem, ekimoz, kullanılan toplam analjezik tablet sayısı, yumuşak doku iyileşmesi, periapikal indeks, defekt alanı, defekt hacmi, kemik densitesi ve yaşam kalitesi indeksleri [Oral Health Impact Profile-14 (OHIP-14) (Ağız Sağlığıyla İlişkili Hayat Kalitesi İndeksi-14) ve General Oral Health Assessment Index (GOHAI) Genel Ağız Sağlığı Değerlendirme İndeksi)] bakımından karşılaştırıldı.
BULGULAR: 71 hasta çalışmayı tamamladı (Kontrol grubu n=37, lazer grubu n=34). Lazer grubu kontrol grubuna kıyasla ödem, yara iyileşmesi ve kullanılan toplam analjezik tablet sayısı bakımından, ameliyat sonrası 1., 3. ve 7. günlerde istatistiksel olarak daha iyi sonuçlar göstermiştir. Ameliyat sonrası 1. günde iki grup arasında ekimoz açısından istatistiksel olarak anlamlı fark yokken, 3. ve 7. günlerde lazer grubunda ekimozlarda istatistiksel olarak anlamlı bir azalmanın olduğu görüldü. VAS skorları, lazer grubunda kontrol grubuna kıyasla, hastaların postop 1. ve 3. günlerde ağrılarının anlamlı derecede daha düşük olduğunu ortaya koydu. OHIP-14 ve GOHA indekslerinde, lazer grubu operasyon sonrası 1. ve 3. günlerde kontrol grubuna kıyasla belirgin şekilde daha iyi sonuçlar verdi; bununla birlikte, sonuçlar postop 7. günde iki grup arasında karşılaştırılabilir düzeydedir. Lazer grubu kontrol grubuna kıyasla, postop 3. ayda kemik yoğunluğu, defekt hacmi, defekt alanı ve periapikal indeks bakımından belirgin olarak olumlu sonuçlar verdi.
SONUÇ: Bu çalışma ile endodontik cerrahi sonrası DYLT uygulamasının, yumuşak ve sert doku iyileşmesini geliştirdiği ve özellikle iyileşme döneminin erken fazında ağrı ve yaşam kalitesi açısından olumlu sonuçlar gösterdiği sonucuna varıldı.

Abstract:
PURPOSE:  The aim of this prospective study was to examine possible clinical benefits of Low-Level Laser Therapy (LLLT) on soft and hard tissue healing after endodontic surgery.
METHODS: Seventy-eight endo-surgery cases on maxillary incisors were included to the study. The patients were assigned randomly into a control group and a laser group. In the laser group, diode laser irradiation was performed immediately after surgery and daily for post-operative 7 days. In the control group, patients were not subjected laser therapy. The patients were compared in terms of pain (Visual analogue scale, VAS), edema, ecchymose, total number of analgesic tablets used, soft tissue healing, periapical index, defect area, defect volume, bone density, and life quality indexes [Oral Health Impact Profile-14 (OHIP-14) and General Oral Health Assessment Index (GOHAI)].
RESULTS: A total of 71 patients completed the study (n=37 for control group, n=34 for laser group). The laser group showed statistically better results in edema, wound healing, and total number of analgesic tablets used on the 1st, 3rd and 7th post-operative days compared to the control group. There was no statistically significant difference in ecchymose between the two groups on the post-op 1st day; however, there was a statistically significant reduction in ecchymoses in the laser group on the post-op 3rd and 7th days. The VAS scores showed that patients had significantly lower pain on the 1st and 3rd post-op days in laser group compared with the control group. The laser group showed significantly better results in OHIP-14 and GOHA indexes on post-op day 1 and 3 compared to the control group; however, the results were comparable between the two groups on the post-op day 7. The laser group showed significantly favorable results in terms of bone density, defect volume and area, and periapical index compared to the control group in the post-op 3rd month.
CONCLUSION: This study concluded that LLLT improved soft and hard tissue healing after endodontic surgery and also showed favorable effects on pain and life quality of patients especially in the early phase of healing period.