Dichlorvos'un sıçanlarda hepatotoksik etkisi ve Vitamin C ve Vitamin E'nin koruyucu rolü
Hepatotoxic effect of dichlorvos and the protective role of Vitamin C and Vitamin E in rats
Yazar: AYŞE ÖĞÜTCÜ
Danışman: PROF. DR. ZEKİYE SULUDERE
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Biyoloji = Biology ; Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology ; Patoloji = Pathology

Özet:
Organofosfatlı insektisit olan dichlorvos zirai mücadelede sıklıkla kullanılmaktadır. Bu çalışmada, vitamin C (200mg/kg)+vitamin E (200mg/kg), dichlorvos (1,6mg/kg), vitamin C (200mg/kg)+vitamin E (200mg/kg)+dichlorvos (1,6mg/kg) erkek sıçanlara gavaj yoluyla verildi. 24 saat, 4 ve 7 hafta sonunda vücut ve karaciğer ağırlıkları, serum total protein, albumin, AST, ALT, ALP, GGT, LDH, trigliserit, total kolesterol, VLDL kolesterol düzeyleri ve karaciğer dokusundaki patolojik değişiklikler kontrol grup ile karşılaştırmalı olarak incelendi. 4 ve 7 hafta sonunda dichlorvos ve vitamin C+vitamin E+dichlorvos muameleli sıçanlar kontrol grubu sıçanlarla karşılaştırıldığında vücut ağırlıklarında azalma, karaciğer ağırlıklarında artma belirlendi. Dichlorvos ve vitamin C+vitamin E+dichlorvos muameleli sıçanlar kontrol grubu ile kıyaslandığında serum total protein, albumin, trigliserit, VLDL kolesterol düzeylerinde azalma, serum AST, ALT, ALP, GGT, LDH, total kolesterol düzeylerinde artış gözlendi. Bununla birlikte vitamin C+vitamin E+dichlorvos muameleli sıçanlar dichlorvos muameleli sıçanlar ile karşılaştırıldığında 4. ve 7. haftanın sonunda serum total protein, albumin, trigliserit, VLDL kolesterol düzeylerinde artma, AST, ALT, ALP GGT, LDH ve total kolesterol seviyelerinde azalma tespit edildi. Işık ve elektron mikroskobu ile yapılan incelemelerde dichlorvos ve vitamin C+vitamin E+dichlorvos muameleli sıçanların karaciğer dokularında ve hepatositlerinde 4 ve 7 hafta sonra patolojik değişiklikler gözlendi. Sonuç olarak bu çalışmaya dayanarak dichlorvosun sıçanlarda sebep olduğu hepatotoksik etkiyi vitamin kombinasyonunun azalttığını fakat tam olarak koruma sağlamadığını söylemek mümkündür.

Abstract:
Dichlorvos is an organophosphate insecticide, which is widely used in pest control. In this study, vitamin C (200mg/kg) +vitamin E (200mg/kg), dichlorvos (1,6mg/kg), vitamin C (200mg/kg)+vitamin E (200mg/kg) +dichlorvos (1,6mg/kg) were given to male rats through gavage. Body and liver weights, serum total protein, albumin, AST, ALT, ALP, GGT, LDH, triglyceride, total cholesterol, VLDL cholesterol levels and pathological changes in liver tissue were investigated at the end of the 24hrs, 4 and 7 weeks comparatively with control group. When dichlorvos and vitamin C+vitamin E+dichlorvos treated groups were compared to control group, it is realised that body weights were decreased and liver weights were increased significantly at the end of the 4 and 7 weeks. When dichlorvos and vitamin C+vitamin E+dichlorvos treated groups were compared to control group, serum total protein, albumin, triglyceride, VLDL cholesterol levels were decreased and serum AST, ALT, ALP, GGT, LDH, total cholesterol levels were increased. However, when vitamin C+vitamin E+dichlorvos treated group was compared to dichlorvos treated group, it is determined that serum total protein, albumin, triglyceride, VLDL cholesterol levels were increased and serum AST, ALT, ALP, GGT, LDH, total cholesterol levels were decreased at the end of the 4 and 7 weeks. Light and electron microscopic investigations figured out pathological changes in hepatocytes and liver tissues in dichlorvos and vitamin C and E+dichlorvos treated groups after 4 and 7 weeks of exposure. As a result, vitamins C and E reduced dichlorvos-induced hepatotoxicity in rats, but vitamins C and E did not confer complete protection.