Yazının okunabilirliği
Readability of writing
Yazar: REYHAN KESGİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİLÜFER YEŞİLYURT
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı / Grafik Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Matbaacılık = Typography
Dizin: Grafik tasarımı = Graphic design ; Grafiker = Graphic designer ; Metin okuma = Text reading ; Metin tanıma = Text recognition ; Okunabilirlik = Readability ; Tipografi = Typography ; Yazı = Writing

Özet:
Yazı okunmak için yazılır. Bu nedenle, her şeyden önce yazı okunmalıdır.
Ancak sadece okunaklı bir yazı etkili bir mesaj için yeterli değildir. Harflerin yan yana gelirken aralarında bıraktıkları boşluklar, sütunun genişliği, ya da çok uzun satırlar kolay anlaşılırlığı doğrudan etkiler. Okunaklı tipografi, bilgiyi nesnel olarak ileten araçtır. 
Tipografi harf, sembol, rakam, renk, noktalama işaretleri vb. birleşimiyle oluşan kelime, paragraf, boşluk, stil, ağırlık gibi unsurlarının seçimini, boyutlandırmasını ve düzenlemesini kapsar. Bu sayede etkin bir iletişim iki boyutlu yüzey üzerinde kalıcı ve anlaşılır bir şekilde sağlanmış olur. Kısacası tipografinin hem sanat olarak hem de iletişim kurmak açısından oldukça önemli bir rolü vardır. 
Günümüzde kullanılan yazı, ilkel toplumlarda sembol ve işaretlerin zamanla geçirdiği değişimlerden sonra bugünkü şeklini almıştır. Tipografistlerin, düzeltmenlerin, dizgicilerin, yayıncıların ve grafik tasarımcıların işi olan metin tasarımı çağımızda teknolojik gelişmeler sonucunda herkesin kolaylıkla yapabileceği bir iş haline gelmiştir. Fakat teknolojik gelişmeler ne kadar kolaylık sağlasa da tipografinin temel niteliklerini, görsel değerlerini kapsamını, işlevsel özelliklerini ve kurallarını bilmeden okunaklı metinler ortaya koymak kolay değildir.
Bu çalışmasının konusu olan okunabilirlik okuyucu kitlesinin neden, ne zaman, nerede, ne (kitap, dergi, afiş, pankart vb.) okuyacağıyla, ihtiyaçlarıyla ve düzeyleriyle ilgilidir. Diğer yandan okunabilirlik yazı karakteri, büyüklüğü, kalınlığı, stili, rengi, vurgusu, satır ve sütun uzunluğu, harf, kelime, satır ve paragraf arası boşlukları, üst ve alt uzanımları, metinlerin sağa ya da sola dayalı olmaları, görsel malzemelerin dengesi ve sayfa boyutları gibi unsurlara bağlıdır. Bu unsurların okunaklı metinler meydana getirebilmesi için kontrastlık, yalınlık ve orantı ilkelerine uygun olarak hazırlanması gerekir. Seçilen tipografik unsurlar aynı zamanda kullanılan yere verilen mesaja göre farklı anlamlar ve mesajlar taşıyabilir. Bu yüzden tasarımlar okuyucuların metinleri en az gayretle okuyabileceği ve kavrayabileceği şekilde hazırlanmalıdır. Aynı zamanda yukarıda sayılan tipografik unsurlar okunabilirliği tek başına etkileyebileceği gibi birbirleriyle uyumlarıyla da etkiler. 
Okunabilirlik, tasarımcıların genellikle ihmal ettikleri bir olgudur. Tipografik mesaj iletimi, yazıları okunur kılan niteliklerin bir araya gelmesiyle sağlanır. Okuyucu, yazılı bilgiyi en az çaba ve zorlukla algılayabilmelidir. Tasarımın mesajı övdüğü bir başlık yazısı, çoğunlukla ilgiyi çekmek için kullanılır. Bunu kalın kaba, ya da süslü, narin akıcı yazılarla yapmak mümkündür. Ancak yazının kullanımı, işlevi ne olursa olsun, diğer tasarım unsurları ile bütünlük halinde olmalı ve bir arada geliştirilmelidir. Yazı ölçüsünün, satır uzunluğunun ve satırlar arası espasların ilişkisini anlamak, mekânsal uyum ve okunabilirliği açısından çok önemlidir. Bu değişkenler muntazam olarak ele alındıkları zaman, kötü tasarlanmış harf formlarının bile okunabilirliğini arttırır, okunaklı sayılan formların ise okunabilirliği daha da fazlalaştırır. Hangi yazı ölçüsünü kullanılması gerektiği, satırların ne uzunlukta olacağı veya satırların arasına ne kadar boşluk konacağı hakkında kesin kurallar koymak zordur. Bütün bu kararlar karşılıklı yargılara dayanır.
Anahtar Kelime:  Yazı, tipografi, okunabilirlik

Abstract:
The writing is written for reading. Therefore, the writing should be read before anything else.
However, only legible writing is not enough for an effective message. The spacing between the letters, the width of the column, or the very long lines are directly influenced to easy comprehension. Legible typography is the tool that conveys information objectively.
Typography covers that the selection, sizing and editing of elements which consisting of symbols, numbers, colors, punctuation marks such as words, paragraphs, spaces, styles, weights, etc.  In this way, effective communication is ensured on a two-dimensional surface in a persistent and understandable way. In short, typography have a critical important role in terms of both art and communication. 
The used writing today has taken its present form after the changes of symbols and signs over time in primitive societies. Text design, which is the work of typographers, proofreaders, publishers and designers, has become a task that everyone can easily do as a result of technological developments in our age. However, it is not easy to reveal legible texts without knowing the basic qualities, scope of visual values, functional properties and rules of the typography, although technological advances make it easier.
The readability of this study is related to the needs, the levels, and the reasons why, when, where, what (books, magazines, posters, banners etc) of readers. On the other hand, the legibility of readability depends on the character, size, thickness, style, color, emphasis, line and column length, letter, word, line and paragraph spacing, upper and lower extensions, aligned text left or right, balance of visual materials and page dimensions. To legible texts can be created of these elements need to be prepared in accordance with the principles of contrast, simplicity and proportionality The selected typographic elements may carry different meanings and messages depending on the place, the level and the message given at the same time. Therefore, designs should be prepared so that readers can read and understand the texts with the least effort. At the same time, the typographic elements referred above affects readability alone, and also affects their compatibility with each other.
Readability is something that designers often overlook. Transmission of typographic messages is provided by bringing together the readable writing. The reader should be able to perceive written information with minimal effort and difficulty. Caption which praised by the message of design is used to draw a title habit, often interesting. It is possible to do this with thick coarse, or fancy, delicate, fluent writing. However, the use of the writing, whatever its function, should be integrated with other design elements and developed together. It is very important to understand the relationship between the length of the line and the spacing between the lines, in terms of spatial adaptability and readability. When these variables are examined properly, improves the readability even in poorly designed letter forms,while legible forms increase readability even greater. It is difficult to set exact rules about of which font size should be used, how length the lines will be, or how much space will be stand between the lines. All these decisions are based on bilateral judgment.
Keywords:Writing, typography, readability