Acil serviste ketamin uygulanan hastalarda ultrason kullanılarak optik sinir çapı ölçümü ile kafa içi basınç değişikliğinin saptanması
Detection of change in cerebral pressure by measurement of optical nerve diameter using ultrasonography in patients who registered to the emergency department and who attended ketamine
Yazar: ERDİ AKÇA
Danışman: DOÇ. DR. FEVZİ YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Ketamin = Ketamine ; Optik sinir = Optic nerve ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; İntraoküler basınç = Intraocular pressure

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasında amacımız, Acil Servis'e herhangi bir nedenle başvuran ve indüksiyon, prosedürel sedasyon veya analjezi amacıyla ketamin uygulanan hastalarda non-invaziv bir yöntem olan ultrasonografi (USG) ile optik sinir kılıf (OSK) çapı ölçümlerini inceleyerek intrakraniyal basınç (İKB) değişimlerini gözlemlemektir.
Gereç-Yöntem: Çalışmamız prospektif olarak Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan onay alındıktan sonra Eylül 2021-Mayıs 2022 tarihleri arasında Acil Servis'e başvuran ve ketamin uygulanan hastalar üzerinde gerçekleştirildi. Hastaların yaş ve cinsiyet gibi demografik bilgileri, komorbid hastalıkları, vital bulguları, Glaskow Koma Skalaları (GKS) ve hastaların Acil Servis'ten sonlanımları (Acil Servis'ten taburcu, hastaneye yatış, yoğun bakım yatış, exitus) çalışma formuna kayıt edildi. Ketaminin Acil Servis'te yapılma amacı; indüksiyon, prosedürel sedasyon, analjezi olarak not edildi. Hastaların Acil Servis hekimi tarafından ilk değerlendirilmesi yapıldıktan sonra ketamin verilmesine karar verilen tüm hastalara ketamin verilmeden önce ve uygulanmasından 10-15 dakika sonra yatakbaşı USG ile OSK çaplarına bakıldı. Ölçümler optik diskin 3 milimetre (mm) proksimalinden yapılıp transvers ve sagittal planda ikişer ölçüm yapılarak ortalaması alındı.
Bulgular: Çalışmaya 75 hasta dahil edildi. Hastaların 44 (%58,7)'ü erkek, 31 (%41,3)'i kadın idi. Hastaların yaş ortalaması 59,8 ± 20,5 idi. Çalışma hastalarımıza Acil Servis'te ketamin verilme amaçlarına baktığımızda hastaların 23 (%30,7)'üne indüksiyon, 40 (%53,3)'ına prosedürel sedasyon ve 12 (%16)'sine analjezi amacıyla ketamin uygulandı. Ketamin uygulanan hastaların işlem öncesi ve işlem sonrası yatakbaşı OSK çap ölçümlerine baktığımızda; indüksiyon işlemi öncesi OSK çapı ortancası 5,10 (IQR:1) mm, işlem sonrası OSK çapı ortancası 5,00 (IQR:1,30) mm idi ve yaptığımız istatistiksel analizde indüksiyon açısından işlem öncesi ve sonrası OSK çapları açısından anlamlı fark saptanmadı (p=0,832). Analjezi için ketamin verilen hastalarda işlem öncesi OSK çapı ortancası 3,70 (IQR:0,40) mm, işlem sonrası OSK çapı ortancası 3,65 (IQR:0,23) mm idi ve yaptığımız istatistiksel analizde analjezi açısından işlem öncesi ve sonrası OSK çapları açısından anlamlı
ix
fark saptanmadı (p=0,549). Prosedürel sedasyon için ketamin verilen hastalarda ise işlem öncesi OSK çapı ortancası 4,05 (IQR:0,67) mm, işlem sonrası ise OSK çapı 3,97 (IQR:0,69) mm idi ve iki ölçüm arasındaki azalma istatiksel olarak anlamlı saptandı (p=0,001).
Tartışma: Bu çalışmada, indüksiyon ve analjezi amaçlı ketamin uygulanan hastalarda, işlem öncesi ve sonrası OSK çapları değişiminde istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmazken, prosedürel sedasyon amacıyla ketamin uygulanan hastalarda ise işlem öncesi ve sonrası baktığımız OSK çaplarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır.
Bu çalışmanın sonuçlarına dayanarak Acil Servis'te ketaminin başta prosedürel sedasyon olmak üzere, indüksiyon ve analjezi amacıyla kullanıldığında İKB'yi arttırmadığını düşünmekteyiz. Daha fazla hasta sayıları ile yapılacak çalışmalara da ışık tutacağını umut ediyoruz.

Abstract:
Objective: In this thesis study, our aim is to examine intracranial pressure changes, by observing optic nerve sheath (ONS) diameter changes with ultrasonography (USG) which is a non-invasive method, in patients who applied to the emergency department for any reasons and administered ketamine for induction, procedural sedation or analgesia.
Materials and Methods: This prospective study was conducted on patients who admitted to the emergency department and were administered ketamine between September 2021 and May 2022, after obtaining the approval of the Health Sciences University Antalya Training and Research Hospital Clinical Research Ethics Committee. Demographic information of patients such as age, gender, comorbidities, vital signs, Glasgow Coma Scales (GCS), and the outcomes was recorded in the study form. The purpose of ketamine administration in the emergency room; noted as induction, procedural sedation, and analgesia. After the initial evaluation and the decision of ketamine administration of the patients by the emergency room physician, ONS diameters were measured by bedside USG before and 10-15 minutes after the administration. The measurements were made 3 mm proximal to the optic disc and the average was calculated by two measurements in the transverse and sagittal planes.
Results: Seventy-five patients were included in the study. Forty-four (%58,7) of the patients were male and 31 (%41,3) were female. The mean age of the patients was 59,8 ± 20,5. When we look at the purposes of ketamine administration, it was administered in 23 (%30,7) patients for induction, 40 (%53,3) patients for procedural sedation, and 12 (%16) patients for analgesia. When we look at the pre-and post-procedure ONS diameter measurements, the median ONS diameters before and after the induction procedure were 5.10 (IQR:1,0) mm, and 5.00 (IQR: 1,30) mm, respectively. In patients who were administered ketamine for analgesia, the pre-and post-procedural ONS diameters were 3,70 (IQR:0,40) mm, and 3,65 (IQR:0,23) mm, respectively. After statistical analysis, no significant difference was found in pre- and
xi
post-procedural ONS diameters in terms of analgesia (p=0,549). In patients who were administered ketamine for procedural sedation, before and after ONS diameters' medians' were 4.05 (IQR: 0,67) mm and 3.97 (IQR: 0,69) mm, respectively, and the decrease between the two measurements was statistically significant (p=0,001).
Discussion: In this study, there was no statistically significant difference in the change of ONS diameters before and after ketamine administration in patients who were administered ketamine for induction and analgesia, while there was a statistically significant difference for procedural sedation patients.
Based on the results of this study, we think that ketamine doesn't increase the ICP when it is used in the emergency department for procedural sedation, induction, and analgesia. We hope that it will shed light on studies to be conducted with more patient numbers.