Aydın ilindeki artezyen sularının fizikokimyasal olarak değerlendirilmesi
Physicochemical evaluation of artesian waters in Aydin
Yazar: REYHAN HANSU
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL BİLDİK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Aydın = Aydın ; Ağır metaller = Heavy metals ; Kirlilik = Pollution ; Standartlar = Standards ; Süt kalitesi = Milk quality ; Yer altı suları = Ground waters

Özet:
Amaç: Aydın ili toprak, su ve iklim özellikleri bakımından yüksek bir tarım potansiyeline sahiptir. Bu sebeple su kaynakları, tarımsal üretimin arttırılması ve iyileştirilmesinde anahtar rol oynar. Bu araştırma, 2018-2019 yılı sonbahar ve kış aylarında Aydın'ın çeşitli ilçelerinden toplanan 17 adet artezyen suyu örneği üzerinde yürütülmüştür. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Aydın iline bağlı çeşitli ilçelerden alınan artezyen sularının; pH, toplam sertlik, elektriksel iletkenlik, bulanıklık, askıda katı madde, alkalinite, klorür, amonyak, sodyum, potasyum, kalsiyum, magnezyum, bor, sodyum adsorpsiyon oranı ve sülfat gibi su kalite parametreleri incelenmiş ve bazı ağır metaller yönünden kirliliği tespit edilip kalite ve sınıfı belirlenmiştir.
Bulgular: Araştırma, sonbahar ve kış ayları içerisinde 9 farklı ilçeden toplamda 17 su örneği alınarak gerçekleştirilmiştir. ABD Tuzluluk Diyagramı ile yapılan değerlendirmede, 17 su örneğinden bir tanesi C1-S1 sınıfında, üç tanesi C2-S1 sınıfında, on tanesi C3-S1 sınıfında ve üç tanesinin ise C4-S1 sınıfında olduğu belirlenmiştir. Yapılan çalışmada, Aydın ili artezyen sularının yüksek derişimde tuz ve düşük derişimde sodyum içerdiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç: Aydın ili artezyen sularının, incelenen parametreler yönünden WHO, USEPA ve Avrupa Birliği su kalite standartları ile ülkemizde geçerli olan TSE 266 İnsani Tüketim Amaçlı Sular Standardı ve T.C. Sağlık Bakanlığı İnsani Tüketim Amaçlı Sular Yönetmeliğinde sular için belirlenen sınır değerlere uygun olduğu belirlenmiştir. Bu araştırma ile artezyen sularının incelenen parametreler açısından insan sağlığını olumsuz etkilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Anahtar kelimeler: Ağır metal, Aydın, Kirlilik, Su kalite standardı, Yer altı suyu.

Abstract:
Objective: Aydın has a high agricultural potential in terms of soil, water, and climate characteristics. Therefore, water resources play a key role in increasing and improving agricultural production. This research was conducted on 17 artesian water samples collected from various districts of Aydın in the autumn and winter seasons of 2018-2019. 
Material and Methods: In this study, water quality parameters such as pH, total hardness, electrical conductivity, turbidity, suspended solids, alkalinity, chloride, ammonia, sodium, potassium, calcium, magnesium, boron, sodium adsorption rate and sulfate, and pollution of artesian water samples taken from various districts of Aydın province in terms of heavy metals have been detected and its quality and class have been determined.
Results: The research was carried out by taking 17 samples from 9 different districts in autumn and winter. In the evaluation performed in accordance with the US Salinity Diagram, one of the 17 samples was found to be in C1-S1 class whereas the three were in C2-S1 class, ten in C3-S1 class, and three in C4-S1 class. In a general sense, it has been concluded that most of the artesian waters of Aydın province contain a high concentration of salt, but a low concentration of sodium. 
Conclusion: As a result; in terms of the parameters examined, it has been determined that Aydın province's artesian waters comply with the WHO, USEPA and European Union water quality standards as well as the TSE 266 Standards Concerning Water Intended For Human Consumption and the limit values determined for waters in the Turkish Ministry of Health Regulation Concerning Water Intended For Human Consumption, both of which are valid in our country. With this research, it was concluded that the artesian waters do not constitute a negative situation for human health upon the evaluation of their parameters.
Keywords: Aydın, Ground-water, Heavy metal, Pollution, Water quality standard.