COVID-19 pandemisi ve gelir eşitsizliği
COVID-19 pandemic and income inequality
Yazar: BİLAL ORHAN
Danışman: PROF. DR. MURAT BİRDAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics

Özet:
Gelir eşitsizliğinin son kırk yılda küresel düzeyde arttığı bilinmektedir. Bununla 
beraber 2019 yılının sonlarına doğru ortaya çıkan COVİD-19 pandemisi bu eşitsizliği 
gözler önüne sermekle beraber artmasına da neden olmuştur. Pandemiyle birlikte 
neredeyse tüm dünyada kapanmaya gidilmesi, beraberinde ekonomik anlamda da 
birçok sorunun doğmasına neden olmuştur. Kapanmalardan dolayı bazı sektörler daha 
fazla etkilenmiş bu da o sektördeki çalışanların gelir kayıplarının artmasına neden 
olmuştur. Diğer taraftan insanlar arasında da savunmasız sınıfta olan (engelli, etnik 
azınlık, yaşlı vb.) kesim bu dönemde en fazla etkilenen grubu oluşturmuştur. Bu 
nedenle COVID-19'un halihazırda var olan gelir eşitsizliğini arttırdığını söylemek 
yanlış olmayacaktır. 
Bu çalışmada COVID-19 pandemisi ekseninde gelir eşitsizliği incelenmiştir. İlk 
bölümde tarihsel anlamda pandemilerin yarattığı eşitsizliklere değinilmiştir. İkinci 
bölümde ise, COVID-19 ve gelir eşitsizliği, COVID-19 döneminde eşitsizliğe neden 
olan unsurlar ve COVID-19 sonrası özellikle çalışma hayatında dönüşüm incelenmiştir. 
Son olarak üçüncü bölümde ise Türkiye İstatistik Kurumu tarafından hazırlanan Gelir 
ve Yaşam Koşulu Araştırmaları anketinden 2019, 2020 ve 2021 yılları arasındaki mikro 
veriler kullanılarak Lojistik Regresyon Analizi yapılmıştır. Analizin sonuçlarına göre, 
COVID-19 döneminde eğitim seviyesi yüksek olan gruplar ile düşük olan gruplar 
arasındaki eşitsizlik artmıştır. Yine işverenler ile ücretli çalışanlar arasındaki 
eşitsizlikte artış meydana gelmiştir. Sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı olanlar ile 
olmayanlar arasındaki eşitsizlikte de küçük de olsa artış söz konusudur. Sektörel olarak 
baktığımızda da ulaştırma ve konaklama sektöründe çalışanların pandemi döneminde 
gerekli harcamalarını karşılamada zorlandığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
It is known that income inequality has increased globally over the last four 
decades. However, the COVID-19 pandemic, which emerged towards the end of 2019, 
not only revealed this inequality but also caused it to increase. With the pandemic, 
almost all of the world went into lockdown, which caused many economic problems. 
Some sectors have been more affected by the shutdowns, which has led to an increase 
in the income losses of employees in that sector. On the other hand, the vulnerable class 
of people (disabled, ethnic minorities, elderly, etc.) has been the most affected group 
during this period. Therefore, it would not be wrong to say that COVID-19 has 
increased the already existing income inequality. 
This study examines income inequality in the context of the COVID-19 
pandemic. In the first section, the inequalities caused by pandemics are mentioned 
historically. In the second section, COVID-19 and income inequality, the factors 
causing inequality during the COVID-19 period and the transformation in working life 
after COVID-19 are analyzed. Finally, in the third section, a Logistic Regression 
Analysis was conducted using micro data from the Income and Living Conditions 
Survey prepared by the Turkish Statistical Institute for the years 2019, 2020 and 2021. 
According to the results of the analysis, inequality between groups with higher 
education levels and groups with lower education levels increased during the COVID19 period. There has also been an increase in inequality between employers and wage 
earners. There has also been a small increase in inequality between those who are 
registered with a social security organization and those who are not. In terms of sectors, 
it was concluded that employees in the transportation and accommodation sectors had 
difficulty in meeting their necessary expenses during the pandemic.