21. yüzyılda masal: Klasik masal ve anti-masal kitaplarının içerik unsurları bakımından karşılaştırılması
Fairy tale in the 21st century: Comparison of classical fairy tales and anti-fairy tales in terms of content
Yazar: TUĞÇE KOCA
Danışman: PROF. DR. DERYA YILDIZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Peri masalları = Fairy tales

Özet:
Çocukluk dönemi kişinin rollerini edindiği kritik bir dönemdir. Bu dönemde çocuğun maruz kaldığı her türlü dış uyaran toplumsal cinsiyet rollerinin öğrenilmesinde önemli bir yere sahiptir. Bu rollerin inşa sürecinde en önemli uyaranlardan biri masallardır. Erken çocukluk döneminde okunan masallar aracılığıyla toplumsal cinsiyet rolleri ve buna bağlı olarak cinsiyetler arasındaki eşitsizlikler benimsenebilir. Çocuk masallar aracılığıyla hangi rolü benimsemesi gerektiğini, bu rollerin dışına çıkarsa cezalandırılacağını öğrenir. Klasik masallarda kadın karakterler güzel, iyi kalpli ve pasif rol modeller olarak sunulurken erkek karakterler cesur, kurtarıcı ve lider kişiler olarak tasvir edilir. Bu betimlemeler cinsiyet rolleri bakımından eşit değildir. Ayrıca klasik masallar birçok şiddet ögesini de barındırmaktadır. Çocuklar hayata ilişkin fikirlerini erken çocukluk döneminde geliştirmeye başlarlar. Masalların yaratabileceği olumsuz etkinin farkında olan bazı yazarlar, klasik masalları yapıbozumuna uğratarak yeniden kaleme alır. Yeniden kaleme alınan masallar anti-masal olarak literatürde yerini edinir. Anti; karşı, zıt anlamlarına gelirken anti-masal kavramıyla klasik masallar altüst edilerek özellikle toplumsal cinsiyet rolleri üzerine odaklanıp yeniden biçimlendirilmesi amaçlanır. Postmodern dönemde ortaya çıkan anti-masallar bu dönemin özelliklerini taşımaktadır. Anti-masallar klasik masalların aksine cinsiyetler arasındaki eşitsizliği ortadan kaldırmayı amaçlar. Anti-masallar yeni bir masal türü olduğu için bu alanda yapılan araştırmalar oldukça kısıtlıdır. Bu çalışma kapsamında Grimm Masallarına ait olan "Külkedisi, Rapunzel, Kırmızı Başlıklı Kız ve Pamuk Prenses" masalları ile bunların anti-masal olarak yeniden yazımları "Vejetaryen Külkedisi, Prensesler Uslu Durmaz, Başka Bir Kırmızı Başlıklı Kız ve Ötekileştirmeyen Masallar (Pamuk Prenses)" içerik unsurları bakımından karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma yapılırken içerik unsurlarından konu, kahramanlar, dil ve anlatım, iletiler ve resimlendirme özellikleri incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve tarama modelinin kullanıldığı çalışmanın sonuçları, içerik analizi yapılarak çözümlenmiştir. Sonuçlar incelendiğinde anti-masallarda kahramanların özelliklerinin ve olay örgüsünün tam bir yapıbozumuna uğratıldığı tespit edilmiştir. Kadın karakterlerin klasik masalların aksine akıllı, güçlü ve aktif bireyler olarak tasvir edildiği görülmüştür. Klasik masallarda yer alan "iyiler hep iyi, kötüler ise hep kötüdür" anlayışı terk edilerek bu anti-masallarda karakterler çok yönlü olarak yapılandırılmıştır. Buna ek olarak yeni bir tür olan anti-masalların bazı eksiklikleri görülmüştür ve yapılacak özgün çalışmalarla bu eksikliklerin giderilebileceği düşünülmüştür. Anti-masal kitaplarının çeviri yoluyla edebiyatımıza girmiş olması bazı çeviri ve imla hatalarını beraberinde getirdiği görülmüştür. Ülkemizde yazılan anti-masal kitaplarının ve bu alanda yapılan çalışmaların oldukça az olduğu tespit edilmiştir. Çocukları anti-masal türüyle tanıştırabilmek adına ebeveynlerin ve eğitimcilerin bu konuda bilgilendirilmesinin önemli olduğu düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Masal, anti-masal, çocuk edebiyatı, içerik unsurları

Abstract:
Childhood is a critical period in which a person acquires their roles. In this period, all kinds of external stimuli that the child is exposed to have an important place in the learning of gender roles. One of the most important stimuli in the construction process of these roles is fairy tales. Through fairy tales read in early childhood, gender roles and inequalities between genders can be adopted. Through fairy tales, children learn which role they should adopt and that they will be punished if they step out of these roles. In classical fairy tales, female characters are presented as beautiful, kind-hearted, and passive role models, while male characters are portrayed as brave, saviors and leaders. These depictions are unequal in terms of gender roles. In addition, classical fairy tales contain many elements of violence. Children begin to develop their ideas about life in early childhood. Some writers, aware of the negative impact that fairy tales can have, deconstruct and rewrite classic fairy tales. The rewritten fairy tales take their place in the literature as anti-fairy tales. While "anti" means against, opposite, with the concept of anti-fairy tales, classical fairy tales are turned upside down, especially focusing on gender roles and aiming to reshape them. Anti-fairy tales emerging in the postmodern period bear the characteristics of this period. Unlike classical tales, anti-fairy tales aim to eliminate the inequality between genders. Since anti-fairy tales are a new type of fairy tale, research in this field is quite limited. Within the scope of this study, the fairy tales "Cinderella, Rapunzel, Little Red Riding Hood, and Snow White" belonging to the Grimm Fairy Tales and their rewrites as anti-fairy tales "Vegetarian Cinderella, Princesses Don't Behave, Another Little Red Riding Hood and Fairy Tales Without Othering (Snow White)" were compared in terms of content elements. While making the comparison, content elements such as subject, heroes, language and expression, messages, and illustrations were analyzed. The results of the study, in which document analysis and survey model, one of the qualitative research methods, were analyzed by content analysis. When the results were analyzed, it was determined that the characteristics of the heroes and the plot were completely deconstructed in anti-fairy tales. Contrary to classical fairy tales, female characters are depicted as intelligent, strong, and active individuals. The understanding of "the good are always good and the bad are always bad" in classical fairy tales was abandoned and the characters in these anti-fairy tales were structured in a multifaceted way. In addition, some deficiencies in anti-fairy tales, which are a new genre, have been observed and it is thought that these deficiencies can be overcome with original studies. The fact that anti-fable books have entered our literature through translation has been seen to bring some translation and spelling mistakes. It has been determined that the number of anti-fairy tale books written in our country and the studies conducted in this field are quite low. It is thought that it is important to inform parents and educators about this issue in order to introduce children to the anti-fairy tales. 
Keywords: Fairy tale, anti-fairy tale, children's literature, content elements