Dini sosyalleşmede cami etkisi: Terme örneği
The role of the mosque on religious socialization: Terme sample
Yazar: FETHULLAH KARAMAN
Danışman: DOÇ. DR. SELMAN YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Camiler = Mosques ; Cemaatler = Communities ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini hayat = Religious life ; Sosyalleşme = Socialization

Özet:
Bu araştırma camilerin dinî sosyalleşme üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışma nitel bir araştırma metodu kullanarak Samsun ili Terme ilçesinde camiye devam eden bireylerin düşüncelerinin derinlemesine incelenmesini temel alan yarı yapılandırılmış açık uçlu sorularla görüşme metodu kullanılarak 40 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Konu, alan araştırmasından elde edilen bulgular üzerine bina edilmiştir.
Sosyalleşme, bireyin yaşadığı toplumun düşünce, gelenek, inanç ve davranış biçimlerini, değer ve normlarını ile yaşam tarzlarını öğrenmesi, benimsemesi ve buna uygun davranış sergileyerek toplumun bir üyesi olma sürecidir. Dinî sosyalleşme ise kişinin yaşadığı toplumun dinî kurallarını, inanç sistemini, yaşanılan dinî öğrenmesi ve buna uygun bir hayat yaşama sürecidir. Çalışmamız dinî sosyalleşme etkenlerini cami üzerinden incelenme imkânı sunmaktadır.
Çalışma iki temel bölüm üzerine bina edilmiştir. İlk bölümde teorik olarak sosyalleşme ve dinî sosyalleşme süreçleriyle bu süreçler üzerinde ibadethanelerin önemi ele alınmıştır. İkinci bölüm ise alan araştırmamızdan elde edilen bulgular üzerine bina edilmiştir. Bu kısımda caminin bireyler üzerinde oluşturduğu sosyolojik ve psikolojik etkiler; camide yerine getirilen cemaatle namaz, ezan ve hutbe gibi dinî ibadetlerin etkileri; camide verilen dinî eğitimlerin etkileri; din görevlileri ve caminin fiziki yapısının oluşturduğu etkiler; vb. süreçler üzerinden cami çevresinde dinî sosyalleşmenin nasıl geliştiği ve sürdüğü anlaşılmaya çalışılmıştır. Bunun yanında dinî sosyalleşmeye olumsuz etki eden faktörler de tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sosyalleşme, Dinî Sosyalleşme, Dinî Hayat, Cami

Abstract:
This study researches the role of the mosque on religious socialization. The study was carried out with 40 people using a semi-structured open-ended questions interview method based on an in-depth examination of the thoughts of individuals attending the mosque in Samsun province Terme district. The study is based on the findings from the field research.
Socialization is the adoption of the thoughts, traditions, beliefs and behaviors, norms, and lifestyles of the society in which the individual lives and behaves accordingly. Religious socialization is the process of learning the religious rules, belief systems, customs, and traditions and living life accordingly.
The study is built on two main parts. In the first part, theoretically, socialization and religious socialization processes and the importance of places of worship on these processes are discussed. The second part is built on the findings obtained from our field research. In this section, the sociological and psychological effects of the mosque on individuals; the effects of religious practices such as prayer, adhan, and sermon that are performed in the mosque; the effects of religious education in mosques; the effects of religious officials, and the physical structure of the mosque have been discussed. In short, it has been tried to understand how religious socialization develops and continues around the mosque. In addition, factors that negatively affect religious socialization were also discussed.

Keywords: Socialization, Religious Socialization, Religious Life, Mosque