Lise öğrencilerinde öz düzenleme, yaşam memnuniyeti ve tanrı tasavvuru ilişkisi
The relations between self-regulation, life satisfaction and i̇mage of god in high-school students
Yazar: ERSAN NURULLAH YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAKİN ÖZIŞIK
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / İslami Araştırmalar Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Tanrı tasavvuru, her dini inanca sahip olan birey için büyük önem taşımaktadır. Bireyin sahip olduğu Tanrı tasavvuru, hayatın birçok alanını etkileyebilmektedir. Özellikle psikolojik ve fizyolojik değişimlerin yoğun yaşandığı ergenlik evresi, Tanrı tasavvurunun oluşum sürecinde kritik dönemlerden birisidir. Bireyin, hayatında etkisini fazlaca hissettiği diğer durum ise öz düzenleme ve yaşam memnuniyeti konusudur. Bu amaçla, lise öğrencilerinde öz düzenleme, yaşam memnuniyeti ve Tanrı tasavvuru arasındaki ilişki incelenmiştir. Bunun yanında yaş, cinsiyet, lise türü, sınıf düzeyi ve anne babanın eğitim durumu gibi demografik değişkenler arasında da anlamlı bir farklılık olup olmadığı analiz edilmiştir. Araştırma, Aralık 2023 ile Ekim 2024 arasında İmam-Hatip Lisesi, Anadolu Lisesi, Fen Lisesi, Meslek Lisesi ve Mesleki Eğitim Liselerinde eğitim gören 419 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Örneklem grubuna "Tanrı tasavvuru ölçeği", "Öz düzenleme ölçeği" ve "Yaşam memnuniyeti ölçeği" uygulanmıştır. Araştırmada veri kaynak taraması ve anket çalışması yöntemi, verilerin analiz edilmesinde ise tek yönlü varyans analizi, çoklu lineer regresyon analizi, t-testi, betimsel ve korelasyonel (ilişkisel) analiz yöntemleri kullanılmıştır. Yapılan analiz çerçevesinde, Tanrı tasavvuru ile öz düzenleme arasında anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür. Tanrı tasavvurunun yaşam memnuniyeti ile arasında da anlamlı düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Bunun yanında Tanrı tasavvuru ile yaş, cinsiyet, lise türü, sınıf düzeyi ve anne babanın eğitim durumu arasında da anlamlı farklılıklar olduğu bulgulanmıştır. Çoklu regresyon analizinde de kızlardan imam hatip lisesinde eğitim gören öğrencilerin, öz düzenleme ve yaşam memnuniyeti yüksek olan bireylerin pozitif Tanrı tasavvuruna daha çok yöneldiği ve erkeklerden, yaşı yüksek ve öz düzenleme düzeyi düşük olan bireylerin de negatif Tanrı tasavvuruna daha çok yöneldiğini yordanmıştır. Araştırma sonucunda elde ettiğimiz verilere göre hipotezlerimizin kısmen desteklendiği görülmüştür.

Abstract:
The image of God holds significant importance for individuals across different religious beliefs, shaping various aspects of their lives. Adolescence, a period of intense psychological and physiological change, is critical for the formation of one's image of God. Other important factors that influence personal development are self-regulation and life satisfaction. This study aimed to explore the relationship between the image of God, self-regulation, and life satisfaction among high school students. It also examined whether demographic variables such as age, gender, type of high school, grade level, and parents' educational background played a role in these relationships. The research was conducted between December 2023 and October 2024, involving 419 students from a variety of high schools in Turkey, including Imam-Hatip Liseleri, Anadolu Liseleri, Fen Liseleri, Meslek ve Mesleki Eğitim Liseleri. Participants completed the "Image of God Questionnaire," "Self-Regulation Questionnaire," and "Life Satisfaction Questionnaire." The study utilized literature reviews and surveys for data collection, while data analysis was performed using one-way ANOVA, multiple linear regression, t-tests, and descriptive and correlational methods. The results revealed significant differences between the image of God and self-regulation, as well as between the image of God and life satisfaction. Furthermore, significant variations in the image of God were observed across age, gender, school type, grade level, and parents' educational background. Multiple regression analysis indicated that female students, those attending Imam-Hatip Liseleri, and individuals with higher self-regulation and life satisfaction were more likely to have a positive image of God. In contrast, males, older students, and those with lower self-regulation were more inclined toward a negative image of God. The study's findings partially supported the original hypotheses.