Babaların emzirmeye etkisi ile annelerin emzirme öz-yeterliliği arasındaki ilişki
The relationship between fathers effect on breastfeeding and mothers breastfeeding self-efficacy
Yazar: BERFİN HATUN
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER TUĞUT
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Ana-baba = Parents ; Anne sütü = Milk-human ; Duygusal öz yeterlilik = Emotional self efficiacy

Özet:
Araştırma, babaların emzirmeye etkisi ile annelerin emzirme öz yeterliliği arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı tipte gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, Ocak-Nisan 2023 tarihinde Malatya ilinde bulunan Turgut Özal Üniversitesi Malatya Eğitim Araştırma Hastanesi Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi Çocuk Servisi'ne başvuran emziren anneler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi evrenin belirli olmadığı durumda olayın görülme sıklığını incelemek amacı ile örneklem büyüklüğünü belirme formülü kullanılarak hesaplanmış ve minimum 193 olarak bulunmuştur. Araştırma, emziren 202 anne ve 202 eşleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri, Ocak-Nisan 2023 tarihleri arasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği ve Babaların Emzirmeye Etkisi Ölçeği (BEEÖ) ile elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde Shapiro-Wilk ve Kolmogorov-Smirnov testleri, Mann-Whitney U testi, tek yönlü varyans analizi, Kruskal Wallis testi, Dunn testi, bağımsız gruplarda t testi, Spearman's rho korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır.
	Araştırmaya katılan annelerin yaş ortalaması 29,68 olup %30,5' inin lisans ve üzeri eğitim aldığı, %73,9' unun çalışmadığı, %67' sinin orta gelir durumuna sahip olduğu, %64,5' inin sezaryen doğum geçirdiği, %77,8' sinin gebeliği planladığı ve %50,7' sinin bebeğinin cinsiyetinin kız olduğu saptanmıştır. Baba yaşı incelendiğinde ortalama yaş 33,93 olup, %35,5' i lise mezunu ve %90,1' i çalışıyor %74,9'unda baba gebelik durumunu planlamış olduğu belirlenmiştir. Annelerin daha önce emzirme ile ilgili bilgi alma durumu incelendiğinde %53,7' sinin daha önce emzirme ile ilgili bilgi aldığı ve %90,8' inin alınan bilgiyi yeterli bulduğu saptanmıştır. Babaların %75,4' ünün emzirme eğitimi almadığı, %97,1' inin emzirmeye karşı tutumunun destekleyici olduğu bulunmuştur. Annelerin emzirme öz yeterlilik puanı ortalaması 55,82±10,16 ve babaların emzirmeye etkisi puanı ortalama 127,99±29,95 tir. Annelerin gelir durumuna, gebeliği isteme ve planlanma durumuna, eşinin doğum sonu emzirme eğitimi alma durumuna ve eşinin emzirmeye karşı tutumuna göre emzirme sürecinde annelerin algıladıkları eş desteği puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Annelerin emzirme öz yeterlilik puanı ile babaların emzirmeye etkisi puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif ve orta düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Babaların emzirmeye etkisinin emzirme öz yeterliliği düzeyini 0,482 kat artırdığı tespit edilmiştir.
	Sonuç olarak; araştırmada, babaların emzirmeye etkisi ile annelerin emzirme öz yeterlilikleri arasındaki ilişkinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Babaların emzirmeye etkisi ile annelerin emzirme öz yeterliliği arasında anlamlı pozitif orta düzeyde ilişki olduğu, babaların emzirmeye etkisinin annelerin emzirme öz-yeterliliği düzeyini anlamlı olarak artırdığı ve dolayısıyla da emzirme sürecinde anneler için eş desteğinin emzirme öz yeterliğini artırıcı bir etkisinin olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Anne Sütü; Babaların Emzirmeye Etkisi; Emzirme; Emzirme Öz yeterliliği; Emzirme Süreci

Abstract:
The study was carried out in a descriptive manner in order to determine the relationship between the impact of fathers on breastfeeding and the breastfeeding self-efficacy of mothers. The population of the study consisted of nursing mothers who applied to the Obstetrics and Pediatrics Department, Children's Service of Malatya Training and Research Hospital, which is affiliated to Turgut Özal University in Malatya province between January and April 2023. The sample of the study was calculated using the formula for determining the sample size in order to examine the frequency of the event when the universe is not certain and found to be minimum 193. The research was conducted with 202 breastfeeding mothers and their 202 spouses. The data of the study were obtained between January and April 2023 with the Introductory Information Form, Breastfeeding Self-Efficacy Scale and Effect of Fathers on Breastfeeding Scale (BEEÖ). Shapiro-Wilk and Kolmogorov-Smirnov tests, Mann-Whitney U test, one-way analysis of variance, Kruskal Wallis test, Dunn test were used in the evaluation of the data, while in independent groups, t test and Spearman's rho correlation analysis were used. In the study, the significance level was taken as p<0.05.
	The mean age of the mothers participating in the study was 29.68, 30.5% of them received undergraduate or higher education, 73.9% did not have jobs, 67% were at the medium income levels, 64.5% had a c-section delivery, 77.8% planned their pregnancy in advance and 50.7% had daughters. When it came to the fathers, the mean age was 33.93 years, and it was determined that 35.5% were high school graduates, 90.1% had jobs and 74.9% had planned to become fathers in advance. When the situation on whether the mothers had received information about breastfeeding before was examined, it was found that 53.7% had received information about breastfeeding before and 90.8% found the information received to be sufficient. It was found that 75.4% of the fathers did not receive any education regarding breastfeeding and 97.1% of them had a supporting attitude towards breastfeeding. The mean breastfeeding self-efficacy score for the mothers was 55.82±10.16 and the mean impact score of the fathers on breastfeeding was 127.99±29.95. According to the income status of the mothers, whether the pregnancy was planned, the status of the spouse receiving postpartum breastfeeding education and the attitude of the spouse towards breastfeeding, it was found that there was a statistically significant difference between the mean partner support scores of the mothers' during the breastfeeding process (p<0.05). It was determined that there was a statistically significant and positive and moderate correlation between the breastfeeding self-efficacy score of the mothers and the impact score of the fathers on breastfeeding. It was found that the impact of fathers on breastfeeding increased the level of breastfeeding self-efficacy by 0.482 times.
	As a result, in this study, it was determined that the relationship between the impact of fathers on breastfeeding and the breastfeeding self-efficacy of mothers was moderate. It was determined that there was a significant, positive and moderate correlation between the impact of fathers on breastfeeding and mothers' breastfeeding self-efficacy, that the impact of fathers on breastfeeding significantly increased the level of breastfeeding self-efficacy of mothers, and therefore, that spousal support for mothers during breastfeeding had an effect on increasing breastfeeding self-efficacy.
Keywords: Mother's Milk; The Impact of Fathers on Breastfeeding; Breastfeeding; Breastfeeding Self-Efficacy; The Breastfeeding Process