Sarıçam ağaçları (Pinus sylvestris L.) için tek ve çift girişli ağaç hacim denklemlerinin geliştirilmesi (Bozalan ve Çubuk yöresi örneği)
Developing single and double tree volume equations for scots pine trees: A case study in Bozalan and Çubuk Forests
Yazar: KADİR ÖLMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUAMMER ŞENYURT
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Ormanların asli ürününü oluşturan ve orman işletme gelirinde büyük bir paya sahip; tomruk, maden direği, kâğıtlık odun, sanayi odunu gibi ürün çeşitliliğine ağaç serveti denir. Bu yüzden orman işletmelerindeki bu servetin değerini tahmin etmede ağaç hacim denklemleri ve tabloları kullanılmaktadır.

Bu çalışmada Ankara Orman Bölge Müdürlüğü, Kızılcahamam Orman İşletme Müdürlüğü'ne bağlı Bozalan Orman İşletme Şefliği ile Ankara Orman İşletme Müdürlüğü'ne bağlı Çubuk Orman İşletme Şefliği sınırları içerisinde yer alan sarıçam meşcerelerindeki ağaçların hacim denklemleri modellemek üzere tek girişli ve çift girişli ağaç hacim denklemleri geliştirilmiştir. Tek girişli hacim denklemleri için 6 ve çift girişli ağaç hacim denklemleri için ise 27 farklı fonksiyon, tahminin standart hatası, ortalama hata, ortalama mutlak hata, toplam hata yüzdesi ve ortalama mutlak hata yüzdesi değerleri ve belirtme katsayısı olmak üzere farklı 6 adet başarı ölçütüne göre karşılaştırılmıştır. En başarılı olarak belirlenen tek girişli ağaç hacim denklemi %86.04, çift girişli ağaç hacim denklemi ise %96.63'lük model açıklayıcılığına sahiptir.  En başarılı denklem olarak belirlenen tek ve çift girişli ağaç hacim denklemlerinin çalışmaya konu bölgedeki sarıçam ağaçları için uygunluğu bağımsız bir veri grubu ile test edilerek p<0.05 önem düzeyi ile uygun olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The tree volume that is an essential yield of forests constitute the main portion of the capital of forest enterprise, thus the best important production output of a forest enterprise is that the wood assortments, i.e. timber, mine poles, sawlogs, firewoods and industrial wood, obtained from the tree. In this regard, the main supports for forest enterprise are the tree volume equations and tables which can predict individual tree volume.

In this study, the single and double entry volume equations were developed for Scots Pine [Pinus sylvestris L.] trees located in Bozalan Planning Unit, Kizilcahamam Forest Enterprise and Cubuk Planning Unit, Ankara Forest Enterprise, Ankara Forest District Directorate. The six functions for single entry volume equations and twenty-seven functions for double entry volume equations were compared by using six fitting performance criteria, i. e. standard deviation of residuals, average residuals or bias, average absolute residuals, total error percentage, absolute mean error percentage and the coefficient of determination.  In comparisons including some statistical indices, single entry volume equation with 86.04 % of the coefficient of determination and double entry volume equation with 96.63 % of the coefficient of determination were found to produce the most satisfactory fits than other equation. The best predictive single and double entry volume equations were decided to be appropriate at 0.05 significant levels for the studied Scots pine trees by testing independent data.

In this study, the developed single and double entry tree volume equations were tested successively and the statistic was considered successful. It will also allow for the successful estimation and use of the tree volumes of Pinus sylvestris L. forests in the Çubuk and Bozalan regions. Single and double entry tree volume equations which will be developed locally for the forests in our country where scots pine spreads will provide a more accurate estimation of the tree wealth for these areas.