Batı Karadeniz bölgesinde oral mukoza lezyonu olan hastalarda kontakt duyarlılığın araştırılması
Investigation of contact sensitization in patients with oral mucosa lesions in Western Black Sea region
Yazar: DUYGU GENCER
Danışman: PROF. DR. RAFET KOCA
Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Batı Karadeniz bölgesi = West Black Sea region ; Mukozalar = Mucous membrane ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Sigara içme = Smoking ; Testler = Tests

Özet:
Bu prospektif araştırmada oral mukoza lezyonu olan 100 olgunun dental seri ile yapılan yama testi sonuçları değerlendirildi. Çalışmanın amacı farklı oral mukoza lezyonu olan olgularda, farklı duyarlandırıcılara karşı pozitif reaksiyonların sıklığını bulmak, cins, yaş farklılıklarını tespit etmek, yanak ısırmanın, sigara içmenin duyarlanma üzerine etkisini incelemek idi. 
Kliniğimize Eylül 2012 - Mart 2014 tarihleri arasında oral mukoza lezyonu nedeniyle başvuran , 30 maddelik dental seri ile yama testi uygulanan 67'si (%67) kadın, 33'ü (%33) erkek toplam 100 olgu değerlendirildi. Bu olguların 52'sinde rekürren aftöz stomatit (RAS) 28'inde liken planus (OLP) 14'ünde ağız yanması sendromu (AYS), 5'inde alerjik kontakt stomatit (AKS) ve 1'inde lökoplaki mevcuttu. Test sonuçları Uluslararası Kontakt Dermatit Araştırma Grubu (ICDRG) kriterlerine göre değerlendirildi.
Yüz hastanın 46'sında (%46) bir veya daha fazla maddeye karşı  pozitif reaksiyon saptandı. En sık duyarlandırıcının bakır sülfat (%18) olduğu, bunu altın (I) sodyum tiyosülfat dihidrat (%14), kobalt (II) klorid heksahidrat (%13), nikel sülfat heksahidrat (%12), cıva (%6), paladyum klorid (%5), potasyum dikromat (%4), metilhidrokinon (%3) ve 1,6-Heksandiyol diakrilatın (%2) takip ettiği görüldü. Metil metakrilat, trietilenglikol dimetakrilat, üretan dimetakrilat, etilenglikol dimetakrilat, 2,2-bis (4-2-Hidroksi-3-metakriloksipropoksi) – fenil propan (BIS - GMA), N,N-Dimetil-4-toluidin, 2-Hidroksi-4-metoksibenzofenon, 1,4-Butanedioldimetakrilat, 2,2-bis (4-Metakriloksi) fenil propan, Aliminyumklorid heksahidrat, çamporokinon, 2(2-Hidroksi-5-metil-fenil) benzotriazol (Tinuvin P), tetrahidrofurfuril metakrilat ile hiçbir olguda pozitif reaksiyon görülmedi. 2- Hidroksietilmetakrilat, öjenol,  kolofoni, N- Etil-4-toluensulfonamid, formaldehit, 4-tolildietanolamin, N,N dimetilaminoetil metakrilat ve kalay nadir alerjenler olarak saptandı.
En sık saptanan duyarlandırıcılar ile pozitif reaksiyon veren olgular çoğunlukla orta yaşlı bayanlardı. Sigara içenlerle içmeyenler arasında pozitif ya da negatif reaksiyon açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmedi (p=0.716). Benzer şekilde yanağını ısıranlarla ısırmayanlar arasında yama testi sonuçları bakımından anlamlı bir farklılık saptanmadı (p=0.902). Sonuçlarımız sigara ve yanak ısırmanın duyarlanmayı etkilemediği kanaatini doğurmuştur. 
Araştırmamızdan çıkan verilere göre; oral mukoza lezyonlarının etyolojisinde kontakt duyarlanmanın varlığını tespit etmek için dental seri yama testi yapmak gerektiğini ve klinik korelasyon mevcut ise oral materyal değişimi önerilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Bu hastalarda alerjenden kaçınılması tedavinin ilk basamağı olacaktır. Bu araştırma bölgemizde bakır, altın, kobalt, nikel cıvaya bağlı duyarlanma oranının yüksek ve genel olarak kadınlarda erkeklerden daha fazla olduğunu göstermesine rağmen, olgu sayısının daha fazla olduğu, çok merkezli prospektif araştırmalar ülkemizde dental seri yama testinin gerekliliğini daha iyi ortaya koyacaktır.
 
Anahtar kelimeler: Oral mukoza lezyonları, Dental Seri yama testi

Abstract:
In this prospective study, patch test results  of 100 patients with oral mucosa lesions, who were tested with Dental Screening Series were evaluated. The aim of the study was to determine the frequency of positive reactions to different sensitizers in patients with oral mucosa lesions, and to identify sex and age differences and searching affects of cheek biting and smoking on sensitization. 
We evaluated a total of 100 patients (67 female and 33 male) who applied to our clinic between the period of September 2012 and March 2012 and who were tested with dental screening patch test which was consisiting of 30 allergen. 52 of the patients had recurrant apthous stomatit,  28 of them had oral lichen planus, 14 of them had burning mouth syndrome, 5 of them had burning mouth syndrome, 1 of them had leukoplakia. Patch test results were assessed according to the International Contact Dermatitis Research Group (ICDRG). A total of 46 (%46) patients had one or more positive patch test reactions. The most common allergens were copper sulfate (%18) followed by  gold (I) sodium thiosulfate dihydrate (%14), cobalt (II) chloride hexahydrate (%13), nickel sulfate hexahydrate (%12), mercury (%6), palldium chloride (%5), potassium dichromate (%4), methylhydroquinone (%3), 1.6 hexandiol diacrilate (%2). No positive reactios obtained to methyl methacrylate, triethyleneglycol dimethacrylate, urethane dimethacrylate, ethyleneglycol dimethacrylate, 2,2-bis(4-(2-Hydroxy-3-methacryloxypropoxy)phenyl)propane (BIS-GMA), N,N-Dimethyl-4-toluidine, 2-Hydroxy-4-methoxybenzophenone, 1,4-Butanedioldimethacrylate, 2,2-bis(4-Methacryloxy)phenyl propane, aluminumchloride hexahydrate, camphoroquinone, 2(2-Hydroxy-5-methyl-phenyl)benzotriazol (tinuvin P) and tetrahydrofurfuryl methacrylate in any case. Frequency of contact allergy to 2-Hydroxyethylmethacrylate, eugenol, colophony, N-Ethyl-4-toluenesulfonamide, formaldehyde, 4-Tolyldiethanolamine, N,N-Dimethylaminoethyl methacrylate and tin were realtively low.
Positive reactions to common allergens were more common among women, especially those in middle aged group. There were no  statistically significant difference between smokers and non smokers  in terms of positive or negative reactions (p=0.716). Similarly there were no  statistically significant difference between patients who bit their cheek and who didn't bite their cheek in terms of patch test results (p=0.902). Our results showed that; cheek biting and smoking  don't affect the sensitization.
According to us for finding the etiology of oral mucosal lesions, dental screening patch test should be done to determine the contact sensitization, and if there is clinical correlation, oral material exchange should be recomended. Allergen avoidance will be the first step of treatment.
This investigation showed that the sensitization to copper, gold, cobalt, nickel and mercury is high. Sensitization is higher in women than men. Multicenter prospective studies which will have higher number of cases will show better the adequacy of dental screening patch test in our country.

Key Words: Oral mucosa lesions, Dental Screening patch test