Gastrointestinal inflamasyonlu köpeklerde serum diamin oksidaz, zonulin, laktat ve D-dimer seviyelerinin tespiti
Determination of serum diamine oxidase, zonulin, lactate and D-dimer levels in dogs with gastrointestinal inflammation
Yazar: NURCAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. KEREM URAL
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Amaç: İntestinal sistem patojenlere karşı bir savunma bariyeri gibi görev alırken aynı zamanda seçici emilim yoluyla temel besinlerin, iyonların ve diğer bileşiklerin metabolizmada kalmasını veya atılımını düzenler. Sızıntılı bağırsak da denilen patolojik durum bu bariyer işlevi bozukluğunda ve seçici geçirgenlik işlevinde değişiklikler meydana geldiğinde şekillenir. Ölüm veya hastalık, bağırsak duvarından "sızan" toksin ya da patojenlerin sistemik etkilerinin ve sonrasında başlayan inflamatuvar aracıların üretimini içeren bağışıklık tepkisinin bir sonucudur. Sızıntılı bağırsak bu nedenle hem hayatı tehdit eden bağırsak tıkanıklıklarına hem de hayatı olumsuz yönde etkileyebilecek kronik hastalıklara yol açmaktadır. Erken tanı, prognoz ve komplikasyonların öngörülebilmesi ve olguların risk kategorilerine ayrılması amacıyla kullanılan biyobelirteçler klinik kullanımda oldukça yararlıdır. Bu konuda farklı etiyolojik nedenlerle oluşan gastrointestinal inflamasyonda diamin oksidaz, zonulin, laktat ve D-dimer'ın sızıntılı bağırsağın tespitinde diyagnostik biyobelirteçler olarak rutinde kullanımının, teşhis ve sağaltım protokolleri konusunda fayda sağlayacağı düşünüldüğünden, analiz sonuçlarının bu bağlamda değerlendirilmesi çalışmamızın ana hedefi olmuştur.
Gereç ve Yöntem: Çalışma kapsamında en az 1 gündür süre gelen diyare, kusma gibi gastroenteritis semptomları ile getirilen ve en az 1 ay öncesine kadar antibiyotik kullanmamış olan 62 hasta değerlendirilmiştir. Olgular yaş, ırk ve cinsiyet anlamında bir sınıflandırmaya tabii tutulmazken, etiyolojik sınıflandırma dikkate alınmıştır (Tablo 9). Kontrol grubu, aşıları ve antiparaziter tedavileri düzenli yapılan ve klinik olarak sağlıklı bulunan 10 köpekten oluşturulmuştur. Çalışma grubundaki olgulardan herbiri için Vena cephalica antebrachii'den antikoagülanlı tüplere 2'şer ml kan alınarak D-dimer  ve laktat ölçümleri gerçekleştirilmiş ve ELISA ile gerçekleştirilecek DAO ve zonulin testi için antikoagülansız tüplere 2' şer ml kan alınıp santrifüje edilen örnekler -80 derecede saklanmış ve ELISA testleri akredite laboratuvarda yapılmıştır. Örneklerin hemolize ya da hiperlipidemik olmamasına dikkat edilmiştir. 
Bulgular: Çalışma kapsamına 0-5 yaşlı her iki cinsiyette ve farklı ırklarda 72 adet köpek dahil edilmiştir. Analizleri yapılan hastalarda ortalama ± standart hata yönünden DAO seviyelerinde (ng/mL) kontrol grubu ile parvoviral enteritis grubu arasında istatistiksel olarak bulunan fark (p<0,0001) anlamlı olarak değerlendirilmiştir. Yine DAO seviyelerinde (ng/mL) ortalama ± standart hata yönünden kontrol grubu ile corona virüs grubu arasında istatistiksel olarak bulunan fark (p<0,05) anlamlı olarak değerlendirilmiştir. Ortalama ± standart hata yönünden zonulin seviyelerinde (ng/mL), kontrol grubu ile Distemper virüs grubu arasında istatistiksel olarak bulunan fark (p<0,001), kontrol grubu ile miksamatöz ko-infeksiyöz grup arasındaki istatistiksel fark (p<0,05), kontrol grubu ile parvoviral enteritis grubu arasındaki istatistiksel farkların (p<0,01) tamamı anlamlı olarak değerlendirilmiştir. Laktat seviyelerinde (mmol/L) ortalama ± standart hata yönünden kontrol grubu ile non-infeksiyöz grup ve parvoviral enteritis grubu arasında istatistiksel olarak bulunan fark (p<0,01), kontrol grubu ile Distemper virüs grubu arasında istatistiksel olarak bulunan fark kontrol grubu ile corona virüs grubu arasında istatistiksel olarak bulunan fark (p<0,0001), yine kontrol grubu ile giardiazis grubu arasında istatistiksel olarak bulunan farkların (p<0,05) tamamı anlamlı olarak değerlendirilmiştir. Ortalama ± standart hata yönünden D-dimer seviyelerinde (mg/dL) kontrol grubu ile parvoviral enteritis grubu arasında ve yine kontrol grubu ile miksamatöz ko-infeksiyöz grup arasında istatistiksel olarak fark (p<0,01), kontrol grubu ile Distemper virüs grubu arasındaki fark (p<0,001) anlamlı olarak değerlendirilmiştir. Çalışmaya dahil edilen köpeklere ait serum örneklerinden elde edilen DAO, zonulin, laktat ve D-dimer verilerinin ortalama ve standart hata değerleri tablolaştırılmıştır (Tablo 14). Verilerin homojenite testleri Shapiro-Wilk analizine göre gerçekleştirildiğinde normal dağılmadığı ve transformasyon işlemlerine normalitenin sağlanamadığı belirlenmiştir. Bu kapsamda non-parametrik test tekniklerinden Kruskall-Wallis ANOVA yardımı ile incelenen parametrelere ait karşılaştırmalar yapılmıştır. Tüm analizler Graphpad Prism 9.2.0 (Dotmatics, Amerika) programında gerçekleştirilmiş olup analizlerde p<0,05 olarak tespit edilen durumlar istatistiksel anlamlı kabul edilmiştir.
Sonuç: Analizleri yapılan hastalar ile kontrol grubu arasında anlamlı farklar bulunmuştur. Değişik etiyolojik sebeplerle gastrointestinal inflamasyona sahip köpeklerde DAO, zonulin, laktat, D-dimer, sızıntılı bağırsağın potansiyel biyobelirteçleri olarak umut vadetmektedir.
Anahtar Kelimeler: D-dimer, Diamin Oksidaz, Laktat, Sızıntılı Bağırsak, Zonulin

Abstract:
Objective: While the intestinal tract acts as a defense barrier against pathogens, it also regulates the metabolism or excretion of essential nutrients, ions and other compounds through selective absorption. The pathological condition, also called leaky gut, is formed when changes in this barrier dysfunction and selective permeability function occur. Death or disease is the result of the systemic effects of toxins or pathogens "leaking" through the intestinal wall and the subsequent immune response, which includes the production of inflammatory mediators. Leaky gut therefore leads to both life-threatening intestinal blockages and chronic diseases that can negatively affect life. Biomarkers used for early diagnosis, prediction of prognosis and complications, and classification of cases into risk categories are very useful in clinical use. Since it is thought that the routine use of diamine oxidase, zonulin, lactate and d-dimer as diagnostic biomarkers in the detection of leaky gut in gastrointestinal inflammation caused by different etiological reasons, it is thought that it will be beneficial for diagnosis and treatment protocols, the evaluation of the analysis results in this context has been the main target of our study.
Materials and Methods: Within the scope of the study, 62 dogs who were brought with gastroenteritis symptoms such as diarrhea and vomiting for at least 1 day and who did not use antibiotics until at least 1 month before were evaluated. While the cases were not classified in terms of age, race and gender, the etiological classification was taken into account. (Table 8). The healthy control group consisted of 10 dogs that were regularly vaccinated and treated with antiparasitic agents and were found to be clinically healthy. D-dimer and lactate measurements were performed by taking 2 ml of blood from Vena cephalica antebrachii into tubes with anticoagulants for each of the cases in the study group. ELISA tests were carried out in an accredited laboratory. Care was taken to ensure that the samples were not hemolyzed or hyperlipidemic.
Results: 72 dogs of both sexes and different breeds, aged 0-5 years, were included in the study. The statistical difference (p<0.0001) between the control group and the parvoviral enteritis group in DAO levels (ng/mL) in terms of mean ± standard error in the analyzed patients was found and evaluated as significant. Again, a statistically significant difference (p<0.05) was found between the control group and the coronavirus group in terms of mean ± standard error in DAO levels (ng/mL), and it was evaluated as significant. In terms of mean ± standard error, zonulin levels (ng/mL) were statistically different between the control group and the distemper group (p<0.001), while there was a statistical difference (p<0.05) between the control group and myxamatous co-infectious group. The statistical difference (p<0.01) between the control group and the parvoviral enteritis group was determined and all of these differences were evaluated as significant. In terms of mean ± standard error in lactate levels (mmol/L), the statistical difference between the control group, noninfectious group and parvoviral enteritis group (p<0.01), the statistical difference between the control group and the distempervirus group was found between the control group and the coronavirus group statistically found difference (p<0.0001) was determined. Again, the statistical difference (p<0.05) between the control group and the giardia group was determined and all of them were evaluated as significant. There was a statistical difference (p<0.01) between the control group and the parvoviral enteritis group, and also between the control group and myxamatous co-infectious group, in the d-dimer levels (mg/dL) in terms of mean ± standard error. difference (p<0.001) was detected and evaluated as significant. The mean and standard error values of DAO, zonulin, lactate and d-dimer data obtained from serum samples of dogs included in the study were tabulated (Table 14). When the homogeneity tests of the data were performed according to the Shapiro-Wilk analysis, it was determined that they were not normally distributed and normality could not be achieved in the transformation processes. In this context, comparisons of the examined parameters were made with the help of Kruskall-Wallis ANOVA, one of the non-parametric test techniques. All analyzes were performed in the Graphpad Prism 9.2.0 (Dotmatics, USA) program, and the cases determined as p<0.05 in the analyzes were considered statistically significant.
Conclusion: Significant differences were found between the analyzed patients and the healthy control group. DAO, zonulin, lactate, d-dimer are promising as potential biomarkers of leaky gut in dogs with gastrointestinal inflammation of various etiologies.
Keywords: D-dimer, Diamine oxidase, Lactate, Leaky Gut, Zonulin