Yeni kolorektal kanser tanısı alan hastaların fiziksel aktivite ve antibiyotik kullanım durumunun kontrol grubu ile karşılaştırılması
Comparison of physical activity and antibiotic use status of patients newly diagnosed with colorectal cancer with the control group
Yazar: ABDULLAH ALTINTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SELMA PEKGÖR ; DR. ÖNDER BAĞCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Kolorektal kanser tanısı almış bireylerin fiziksel aktivitelerinin ve antibiyotik kullanım durumlarının kontrol grubundaki bireyler ile karşılaştırılması amaçlandı.

Gereç ve yöntem: Çalışma, Eylül 2023-Şubat 2024 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi Onkoloji Polikliniğine başvuran, yeni tanı konulmuş kolorektal kanserli hastalar (n=105) ve vaka grubunu oluşturan bireylere yaş ve cinsiyet açısından benzer olan ve Konya Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran kontrol grubu (n=214) olmak üzere toplam 319 katılımcı ile tamamlandı. Tüm katılımcılara sosyodemografik özellikler ve antibiyotik kullanımını içeren 12 soruluk anket formu, 9 maddeden oluşan Fiziksel Aktivite Ölçeği-2 ve 19 sorudan oluşan Antibiyotik Kullanım Ölçeği uygulandı. İstatistiksel analizler SPSS 22.0 versiyonu kullanılarak yapıldı.

Bulgular: Kolorektal kanser hastalarının yaş ortalaması (min-max) 62,2 (29-87) yıl, kontrol grubunun yaş ortalaması (min-max) 61,6 yıl (29-88) saptandı. Kolorektal kanser hastalarının fiziksel aktivite puan ortancası 2667 (2297-3202), kontrol grubunun puan ortancası 2616 (2283-3156) tespit edildi (p>0,05). Kolorektal kanser tanılı hastaların antibiyotik kullanım durumu öznel norm alt boyutu puanının (p<0,001) ve niyet alt boyutunun (p<0,021) düşük olduğu görüldü. Kadınların antibiyotik kullanım durumu toplam puanı (p<0,004), tutum alt boyut puanı (p<0,023), öznel norm alt boyut puanı (p<0,014), niyet alt boyut puanı (p<0,004) yüksek ve fiziksek aktivite düzeyi düşük (p<0,043) bulundu. Hastaların il merkezinde yaşama oranı (p<0,043) daha yüksek, gelir düzeyi (p<0,001) ve düzenli ilaç kullanımı (p<0,032) daha düşük tespit edildi. Fiziksel aktivite puanı eğitim düzeyi yüksek bireylerde yüksek (p<0,019), düzenli ilaç kullananlarda düşük bulundu (p<0,008). Antibiyotik kullanım sıklığına göre antibiyotik kullanım durumu toplam puanı (p<0,001), tutum alt boyut puanı (p<0,001), öznel norm alt boyut puanı (p<0,001) ve niyet alt boyut puanı (p<0,001) yüksek bulundu. Yaş ile fiziksel aktivite düzeyi arasında negatif yönlü ilişki tespit edildi (p<0,001).

Sonuç: Çalışmamızda kolorektal kanser tanılı hastaların antibiyotik kullanım tutum ve davranış eğilimi düşük olduğu tespit edildi. Antibiyotik kullanım sıklığı ve fiziksel aktivite düzeyinin kolorektal kanser insidansı ile ilişki saptanmadı. Erkeklerde, il merkezinde yaşayanlarda, eğitim düzeyi düşük ve gelir düzeyi düşük bireylerde kolorektal kanser daha yüksek bulundu. Kadınlarda antibiyotik kullanımına eğilim daha yüksek bulundu. Düzenli ilaç kullananlarda kolorektal kanser insidansı ve fiziksel aktivite düzeyi daha düşük saptandı. Fiziksel aktivite eğitim düzeyi yüksek bireylerde ve erkek bireylerde daha yüksek tespit edildi. 
Anahtar kelimeler: Kolorektal kanser, Fiziksel aktivite, Antibiyotik kullanımı

Abstract:
Purpose: It was aimed to determine the factors that are relevant or related to the development of colorectal cancer by comparing the physical activities and antibiotic use of individuals diagnosed with colorectal cancer with individuals in the control group.

Materials and methods: This study was completed with a total of 319 participants, including newly diagnosed patients with confirmed colorectal cancer (n=105) who applied to Konya City Hospital Oncology Polyclinic between September 2023 and February 2024, and a control group (n=214) who were similar in age and gender to the individuals constituting the case group and applied to Konya City Hospital Family Medicine Polyclinic. A 12-question questionnaire form including sociodemographic characteristics and antibiotic use, the Physical Activity Scale-2 consisting of 9 items, and the Antibiotic Use Scale consisting of 19 questions were applied to all participants. Statistical analyses were performed using SPSS version 22.0.

Results: The average age (min-max) of colorectal cancer patients is 62.4 (29-87) years, the average age (min-max) of the control group is 61.6 years (29-88) detected. The median physical activity score of colorectal cancer patients was 2667 (2297-3202), while the median score of the control group was 2616 (2283-3156) (p>0.05). It was observed that the subjective norm sub-dimension score (p<0.001) and intention sub-dimension (p<0.021) of antibiotic usage status of patients diagnosed with colorectal cancer were low. Women's antibiotic use status total score (p<0.004), attitude sub-dimension score (p<0.023), subjective norm sub-dimension score (p<0.014), intention sub-dimension score (p<0.004) are high and physical activity level is low (p <0.043) was found. The patients living in the city center (p<0.043) were higher, while their income level (p<0.001) and regular medication use (p<0.032) were lower. Physical activity score was found to be high in individuals with high education level (p<0.019) and low in those using regular medication (p<0.008). According to the frequency of antibiotic use, the antibiotic use status total score (p<0.001), attitude sub-dimension score (p<0.001), subjective norm sub-dimension score (p<0.001) and intention sub-dimension score (p<0.001) were found to be high. A negative relationship was detected between age and physical activity level (p<0.001).

Conclusion: In our study, it was determined that patients diagnosed with colorectal cancer had low antibiotic use attitudes and behavioral tendencies. No relationship was found between antibiotic use frequency and physical activity level and colorectal cancer incidence. Colorectal cancer was found to be higher in men, those living in city centers, and individuals with low education and income levels. The tendency to use antibiotics was found to be higher in women. Colorectal cancer incidence and physical activity levels were found to be lower in those who use regular medication. Physical activity was found to be higher in individuals with high education levels and in male individuals.

Keywords: Colorectal cancer, Physical activity, Antibiotic use