İran İslam Devrimi sonrası İran sineması ve Cafer Panahi sinemasında kadın temsili
Female representation in Iranian cinema and Cafer Panahi cinema after the Iran Islamic Revolution
Yazar: ALİHAN YİĞİT ÇAPARLAR
Danışman: DOÇ. DR. AYBİKE SERTTAŞ ERTİKE
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Medya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Kadınlar = Women ; Panahi, Cafer = Panahi, Cafer ; Sinema = Cinema ; Temsil = Representation ; İran Devrimi = Iran Revolution ; İran sineması = Iran cinema

Özet:
Sinema genel olarak görsel ve işitsel özellikleri barındıran bir araç şeklinde tanımlanmaktadır. Kendine has bir anlatım tarzı olan sinemanın bununla bağlantılı olarak kendine has bir dili bulunmaktadır. Sinema kendinden önceki bütün sanat dallarından yararlanmak suretiyle yeni bir dil oluşturmaktadır. Bilinen dillerin aksine bu dil görsel bir dildir. 
Sinema, ifade etmek istediği olguyu kelimeler ile değil görüntüler ile anlatma çabası gösterir. Sinema, neredeyse tüm sanat dallarındaki gibi farklı iktidarlar ve ideolojilerin, fikirlerini halka yayıp kabul ettirmek, bir nevi hegemonya kurmak amaçlı kullanılan kültürel yapıtlar şeklinde kendini var etmektedir. Dünya tarihinde de bilhassa devrimsel siyasal değişim süreçlerinde oldukça önemli bir yeri bulunan sinema, İran'da da ülkeye giriş tarihinden itibaren siyasal süreçlerden keskin şekilde etkilenmektedir. Önceleri Şah döneminde uzun bir süre boyunca saraydakilerin zengin eğlencesi olarak görülen ve din adamlarının baskısı nedeniyle halka inemeyen sinema, sonraki zamanlarda dönemsel olarak siyasi çatışmalardan etkilenmesine karşın kendisini var etmeyi başarmaktadır. Rejim değişikliğinden sonra önceleri yasak olarak kabul edilmiş olan sinema, bu dönemin ardından İslami rejimin propagandası için kullanılmaktadır. 
Bu çalışmada, İran'da sinemanın var oluşu, siyasal süreçler ışığında sinemanın uğradığı dönüşüm, İran sinemasında kadın temsili incelenmiştir. Çalışmada göstergebilimsel analiz yöntemi kullanılmaktadır. Bu yöntem ile yönetmen Cafer Panahi'nin Daire, Ofsayt ve Ayna filmleri ele alınacaktır.
Çalışmanın kuramsal desteği temsil teorisinden alınmaktadır. Kadının sinemadaki temsili, bu temsilin stereotipler çerçevesinde mi, egemen ideolojiyi destekler biçimde mi, yoksa kadını ataerkil sistem içerisinde konumlandırma çabası ile mi örtüştüğü bu tezin örneklem analizinde de sorgulanmıştır.
Çalışmanın sonucunda ise siyasi yapılanmanın sinema filmlerine ve toplumdaki kadın algısına dair etkileri yönetmenin filmlerindeki kadın temsili ile ilişkilendirilmiştir.

Abstract:
Cinema is generally defined as a tool that includes visual and auditory features. Cinema, which has a unique style of expression, has a unique language in connection with this. Cinema creates a new language by making use of all previous branches of art. Unlike known languages, this language is a visual language.
Cinema tries to explain the phenomenon it wants to express with images, not words. Cinema, as in almost all branches of art, exists in the form of cultural works that are used to spread the ideas of different powers and ideologies to the public and to establish a kind of hegemony. Cinema, which has an important place in world history, especially in revolutionary political change processes, has been sharply affected by political processes in Iran since the date of entry into the country. The cinema, which was seen as a rich entertainment for the people in the palace for a long time during the Shah's period and could not go down to the public due to the pressure of the clergy, succeeds in establishing itself despite periodic political conflicts in later times. After the regime change, cinema, which was previously accepted as a ban, is used for the propaganda of the Islamic regime after this period.
In this study, the existence of cinema in Iran, the transformation of cinema in the light of political processes, the representation of women in Iranian cinema and the films of the director Cafer Panahi will be discussed.
The theoretical support of the study is taken from the representation theory. The representation of women in cinema, whether this representation is within the framework of stereotypes, supporting the dominant ideology, or coinciding with the effort to position women within the patriarchal system, has also been questioned in the sample analysis of this thesis.
As a result of this study, the effects of political structuring on movies and the perception of women in society are associated with the representation of women in the director's films.