Kanal dolgusu söküm eğelerinin mikro çatlakoluşturma etkilerinin mikro bilgisayarlıtomografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of retreatment instruments ondentinal microcrack occurrence with micro computed tomography
Yazar: NESLİHAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA MURAT KOÇAK
Bülent Ecevit Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı tekrarlayan kök kanal tedavisinde kullanılan farklı eğe
sistemlerinin kök kanal dolgusunu uzaklaştırması sırasındaki mikro çatlak oluşturma
etkilerini mikro bilgisayarlı tomografi (μ-CT) ile değerlendirmektir. Ayrıca bu
çalışmada, kullanılan sistemlerin kök kanal dolgusunu uzaklaştırmadaki çalışma
süreleri karşılaştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada ortodontik nedenlerle çekilmiş, 42 adet tek köklü
benzer uzunlukta alt küçük azı dişi kullanıldı. Kök yüzeyindeki organik artıklar
uzaklaştırıldı. Tüm dişler dentinal mikro çatlak incelenmesi amacıyla μ-CT cihazı
kullanılarak tarandı. Her dişten 9.99 μm çözünürlüğünde 1200 adet görüntü elde
edildi. Deney başlangıcında dişlerin herhangi bir kök seviyesinde mikro çatlak
olmadığı tespit edildi. Standart giriş kaviteleri hazırlandı. Çalışma uzunlukları
belirlendikten sonra kanallar balanslı kuvvet yöntemi ile şekillendirildi. Kanallar
pasif teknik kullanılarak dolduruldu. Dişlerden kök kanal dolgusu sonrası μ-CT
görüntüleri alındı. Elde edilen görüntülere göre örneklerde mikro çatlak oluşumu
tespit edilmediği için kök kanal dolgusu uzaklaştırma işlemine başlandı. Örnekler
rastgele 3 eşit gruba ayrıldı (n=14). Deney gruplarında kanal dolgusunu
uzaklaştırmak için ProTaper Universal Retreatment (PTUR), Mtwo Retreatment
(MTR) ve D-Race Retreatment (D-RC) eğe sistemleri kullanıldı. Tüm gruplarda
kanal dolgusu uzaklaştırma işleminin tamamlanma zamanı saniye olarak kaydedildi.
Kanal dolgusu uzaklaştırma işlemleri tamamlandıktan sonra örneklerin son olarak μ-
CT görüntüleri alındı. Tüm μ-CT görüntüleri her grupta; koronal, orta ve apikal üçlü
olmak üzere üç bölgeye ayrıldı (n=400). Bu görüntüler mikro çatlak açısından
değerlendirildi ve çatlak görülen kesitler kaydedildi.
İstatistiksel değerlendirme SPSS 19.0 programı kullanılarak yapıldı. Sayısal
değişkenlerin normal dağılıma uygunlukları Shapiro-Wilk testi ile incelendi. Sayısal
değişkenler için tanımlayıcı istatistikler ortalama±standart sapma olarak ifade edildi.
v
Gruplar arasındaki farklılık çoklu karşılaştırma yöntemlerinden Tukey Testi ile
Kruskal-Wallis varyans analizi, alt gruplar arasındaki farklılık ise Dunn's testi ile
değerlendirildi. p<0.05 değeri anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Eğe sistemlerinin mikro çatlak oluşturma miktarları açısından gruplar
arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.001). Grup 1, Grup 2
ve Grup 3'ten anlamlı olarak daha fazla mikro çatlak oluşumu göstermiştir (p=0.004,
p<0.001). Grup 2 ve Grup 3 arasında ise farklılık bulunmamıştır (p=0.153). Eğe
sistemlerinin mikro çatlak oluşturma miktarları açısından kökün koronal, orta ve
apikal üçlü bölgeleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.001). Koronal ile
orta üçlü arasında farklılık olmamasına rağmen (p=0.011), koronal ile apikal üçlü
(p<0.001) ve orta ile apikal üçlü (p=0.001) arasında anlamlı farklılık bulunmuştur.
Kök kanal dolgusunun uzaklaştırılması için geçen süreler açısından; Grup 1 ile Grup
3 arasında (p=0.004) ve Grup 1 ile Grup 2 arasında istatistiksel olarak anlamlı
farklılık olmasına rağmen (p<0.001), Grup 2 ve Grup 3 arasında istatistiksel olarak
anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p=0.022).
Sonuç: Çalışmada değerlendirilen tüm tekrarlayan tedavi eğe sistemleri mikro çatlak
oluşumuna neden olmuştur. En fazla mikro çatlak PTUR eğeler ile enstrümante
edilen örneklerde görülmüştür. En yüksek mikro çatlak yüzdesi köklerin apikal
bölgesinde görülmüştür. Kanal dolgusunun uzaklaştırılmasında süre açısından en
hızlı grubun PTUR sistemi olduğu bulunmuştur.
Anahtar Sözcükler: Mikro Çatlak, Tekrarlayan Tedavi, Mikro Bilgisayarlı
Tomografi, Retreatment Eğe Sistemleri

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the effects of microcrack occurrence
associated with the different retreatment file systems during root canal filling
removal using micro-computed tomography (μ-CT). The working time of
instrumentation systems to remove the root canal filling was also compared.
Material and Method: In this study, forty-two single rooted mandibular premolars
with similar lengths which were extracted for orthodontic reasons were used. The
organic remnants on the root surface were removed. All the teeth were scanned to
evaluate in terms of dentinal microcracks using μ-CT. A total of 1200 images ( pixel
size 9.99 μm) were obtained from each tooth. In the initial of the experiment, the
absent of microcrack formation was determined in any root thirds of the teeth. The
standart access cavities were prepared. The root canals were shaped using balancedforce
technique after the determination of working lengths. The root canals were
obturated using passive compaction technique. After root canal obturation, the μ-CT
images were obtained from the teeth. Since no microcrack formation was determined
according to μ-CT images in the teeth, the removal of the root canal filling was
started. The samples were randomly divided into three equal groups (n=14). In the
experimental groups; ProTaper Universal Retreatment (PTUR), Mtwo Retreatment
(MTR) and D-Race Retreatment (D-RC) instrumentation systems were used for the
removal of the root canal filling. The working time to remove the root canal filling
were recorded as seconds in all the groups. After removing root canal filling
completed, the final μ-CT images were obtained from samples. All the μ-CT images
in the each groups were divided into three regions; coronal, middle and apical thirds
(n=400). The images were evaluated in terms of microcrack formation and the slices
having microcracks were recorded.
Statistical analyses were performed with SPSS 19.00 software. The data were
analyzed with Shapiro-Wilk test as to whether or not they fell in the normal range.
vii
Variables are expressed as means ± standart deviation. The Tukey and Kruskal-
Wallis tests were performed to determine the differences among the groups and
Dunn's test were performed to determine the differences among the subgroups. PValue
of less than 0.05 was considered statistically significant for all tests.
Results: A significant difference was found between the groups in terms of amount
of microcrack formation (p<0.001). Group 1 demonstrated significantly greater
microcrack formation than the Groups 2 and 3 (p=0.004, p<0.001). No difference
was found between the Groups 2 and 3 (p=0.153). A significant difference was found
among the root thirds (coronal, middle and apical) in terms of amount of microcrack
formation assocciated with file systems (p<0.001). Although there was no difference
between the coronal and middle thirds (p=0.011), a significant difference was found
between the coronal and apical thirds (p<0.001); and the middle and apical thirds
(p=0.001).
According to the working time to remove the root canal filling; though there was a
significant difference between Groups 1 and 3 (p=0.004 ) and Groups 1 and 2
(p<0.001), there was no difference between Groups 2 and 3 (p=0.022).
Conclusions: All retreatment instrumentation systems caused dentinal microcrack
formation. The greatest of microcracks were observed in the samples instrumented
with PTUR. The highest percentage of microcraks were observed in the apical thirds
of the roots. PTUR instrumentation system was found as the fastest group in terms of
working time to remove the root canal filling.
Key Words: Microcrack, Retreatment, Micro-Computed Tomography, Retreatment
File Systems.