Beliren yetişkinlikte mükemmeliyetçilik ve duygu düzenleme stratejilerinin sosyal görünüş kaygısı ile ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship of perfectionism and emotion regulation strategies with social appearance anxiety in emerging adulthood
Yazar: YAĞMUR UÇAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA KUTLU
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu tez çalışmasında, beliren yetişkinlik dönemi içerisindeki bireylerde mükemmeliyetçilik ve duygu düzenleme stratejilerinin sosyal görünüş kaygısı ile ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma 18-29 yaş aralığındaki 373 (308 kadın, 65 erkek) kişinin gönüllü katılımı ile gerçekleşmiştir. Veri toplama aşamasında katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği ve Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda sosyal görünüş kaygısı, sosyal olarak belirlenmiş mükemmeliyetçilik ve diğerlerine yönelik mükemmeliyetçiliğin cinsiyete göre farklılaşmadığı; kendine yönelik mükemmeliyetçilik ve ruminasyon puanlarının erkeklere göre kadınların puanlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Sosyal görünüş kaygısının romantik ilişki durumuna göre farklılaştığı, romantik ilişkisi olanların sosyal görünüş kaygısı puanlarının daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Dış görünüşünde değişiklik isteme ve ideal bir dış görünüşe dair düşünceleri olan katılımcıların ise sosyal görünüş kaygısı puanları daha yüksek çıkmıştır. Araştırma değişkenleri arasındaki korelasyon analizleri sonucu sosyal görünüş kaygısı ile kendini suçlama, kabul etme, ruminasyon, diğerlerini suçlama, felaketleştirme stratejileri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki; sosyal görünüş kaygısı ile kendine yönelik mükemmeliyetçilik ve sosyal olarak belirlenen mükemmeliyetçilik boyutları arasında yine pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Mükemmeliyetçilik alt boyutları ve bilişsel duygu düzenleme stratejileri arasındaki ilişkiye bakıldığında ise, en güçlü ilişkilerin sosyal olarak belirlenmiş mükemmeliyetçilik ile kendini suçlama ve felaketleştirme stratejileri; kendine yönelik mükemmeliyetçilik ile kendini suçlama ve ruminasyon stratejileri arasında olduğu görülmüştür. Sosyal görünüş kaygısının yordanmasına yönelik hiyerarşik regresyon analiz bulgularında sosyal olarak belirlenmiş mükemmeliyetçilik alt boyutunun sosyal görünüş kaygısını anlamlı şekilde yordadığı görülmüştür. Elde edilen bulgular, literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
It was aimed to examine the relationship between perfectionism and emotion regulation strategies and social appearance anxiety in emerging adults. The research was carried out with the participation of 373 (308 women, 65 men) emerging adults between the ages of 18-29. Demographic Information Form, Social Appearance Anxiety Scale, Cognitive Emotion Regulation Scale and Multidimensional Perfectionism Scale were applied to the participants. It was found that social appearance anxiety, socially prescribed perfectionism  and other-oriented perfectionism did not differ according to gender, but self-oriented perfectionism and rumination scores of women were found as higher than men's. The results also showed that social appearance anxiety differs according to the romantic relationship status, and those who have a romantic relationship have lower social appearance anxiety scores. The social appearance anxiety scores of the participants who wanted a change in their appearance and had thoughts about an ideal appearance were higher. There was a positive significant relationship between social appearance anxiety and self-blame, acceptance, rumination, other-blame, catastrophizing strategies and also with self-oriented perfectionism and socially prescribed perfectionism. Between perfectionism sub-dimensions and cognitive emotion regulation strategies, the strongest relationships were found to be socially prescribed perfectionism and self-blame and catastrophizing strategies; between self-oriented perfectionism and self-blame and rumination strategies. Finally, the hierarchical regression analysis findings for the prediction of social appearance anxiety, it was seen that socially prescribed perfectionism sub-dimension significantly predicted social appearance anxiety. The findings were discussed in the light of the literature.