18-65 yaş arasındaki erişkin hastalarda sigara ve akıllı telefon bağımlılığı birlikteliği ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of smoking and smartphone addiction associations and related factors in adult patients aged 18-65 years
Yazar: GAMZE ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN BAYDAR ARTANTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Yapılan çalışmanın amacı; 18-65 yaş arasındaki erişkin hastalar üzerinde sigara ve akıllı telefon bağımlılığı birlikteliği ve ilişkili faktörlerin aile hekimliği açısından değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırmayı kabul eden kişilere sosyo-demografik özellikleri içeren sorular, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Form ve Fagerström Nikotin Bağımlılık Testini içeren anket formu uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini 18-65 yaşındaki bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise 18-65 yaş aralığında, çalışmaya katılmaya gönüllü olan, okuma-yazması olan ve psikiyatrik bir tanısı olmayan 400 hastadan oluşmaktadır. Çalışmaya katılmayı kabul etmeyen, 18-65 yaş aralığı dışında olan ve psikiyatrik tanısı olan hastalar çalışmaya dâhil edilmeyecektir.
Bulgular: Katılımcıların %24,4'ünün çoğunlukla Sigara içme isteğini olmasa bile akıllı telefonunu kullanırken sigara içtiği, % 42,9 'unun Sigara içtikleri zamanlarda akıllı telefonuna daha sık baktığı; akıllı telefon bağımlılığı puanları ile katılımcı yaşları, akıllı telefon kullanmaya başlama yaşları, kendine ait akıllı telefona sahip olma yaşları arasında negatif yönlü korelasyon olduğu belirlendi. Katılımcıların günlük ortalama telefon kullanma süreleri, telefonu kontrol etme sıklıkları, akıllı telefonu kullanım amaçları ile akıllı telefon bağımlılığı puanları arasında anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Erkek katılımcıların Fagerström nikotin bağımlılık puanı kadınlara oranla daha yüksek ve nikotin bağımlılığı düzeyinin orta olma oranının daha fazla olduğu belirlenmiştir. Düzenli egzersiz yapanlarda nikotin bağımlılığı düzeyinin orta ve yüksek olma oranının; düzenli egzersiz yapmayan katılımcılara göre daha düşük olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Çalışmamızda iki bağımlılık türünün birbirini tetiklediği görülmekte ve bağımlılıklara yaklaşım konusunda bütüncül yaklaşmanın; bağımlılık tedavilerinde kesin sonuçlar almak noktasındaki önemi anlaşılmaktadır. Toplumdaki bireylerin sosyal medya kullanımına sınırlama getirebilecek çözüm önerileri üretilirse gün geçtikçe artış gösteren akıllı telefon bağımlılığını önlemek ve azaltmak mümkün olacaktır. Sigara bağımlılığı ile mücadelede bireysel önlemler alınsa da etkili olan yöntem sigara içen bireyin ailesi ve yakın çevresini de kapsayacak şekilde toplu eğitim, toplu aktivitelerle sigara konusunda bilinçlendirilmesi ve sağlıklı yaşam aktiviteleri yönünde motive edilmeleri gerekmektedir. Aile hekimliği branşı, toplum yönelimli olma özelliği ile aile hekimlerine; bireyleri sosyal çevresi ile değerlendirme imkânı sunmakta ve sigara bağımlılığı konusunda aktif bir rol üstlenmesini sağlayabilmektedir.

Abstract:
Objectives: The purpose of this study is to evaluate the association between smoking and smartphone addiction in adult patients aged 18-65 years and related factors from the perspective of family medicine.
Methods: This study is a descriptive research. Participants who agreed to participate were administered a questionnaire that included socio-demographic questions, the Smartphone Addiction Scale-Short Form, and the Fagerström Nicotine Dependence Test. The study population consisted of individuals aged 18-65 years in Turkey. The sample for the study included 400 participants aged 18-65 years who were willing to participate, literate, and without a psychiatric diagnosis. Patients who declined to participate, those outside the 18-65 age range, and those with a psychiatric diagnosis were not included in the study.
Findings: According to the study findings, 24.4% of participants smoked while using their smartphones, even if they didn't have a craving for cigarettes. Additionally, 42.9% of participants reported looking at their smartphones more frequently when they were smoking. The study revealed a negative correlation between smartphone addiction scores and participant age, age of starting smartphone use, and age of owning a personal smartphone. Furthermore, there were significant differences in daily average phone usage time, frequency of checking the phone, and smartphone usage purposes based on smartphone addiction scores. Notably, male participants had higher Fagerström nicotine dependence scores compared to females, and the proportion of moderate nicotine dependence was higher among males. Regular exercise was associated with lower levels of nicotine dependence compared to participants who did not engage in regular exercise.
Conclusions: In our study, it has been observed that the two types of addiction reinforce each other, and a holistic approach to addiction is crucial for achieving definitive results in addiction treatments. If solutions can be developed to limit social media use among individuals in society, it will be possible to prevent and reduce the increasing trend of smartphone addiction. While individual measures are taken to combat smoking addiction, an effective approach involves educating not only the individual who smokes but also their family and close circle. Collective education and activities related to smoking awareness, as well as motivation toward healthy lifestyle behaviors, are essential. The field of family medicine, with its community-oriented approach, provides family physicians the opportunity to assess individuals in the context of their social environment and actively address smoking addiction.