Yoğun bakım çalışanlarının taşıdığı ölüm kaygısının tükenmişlik algılarına etkisinde başa çıkma tutumlarının aracı rolü
The mediator role of coping attitudes in the effect of death anxiety of intensive care workers on perceptions of burnout
Yazar: AHMET DEMİR
Danışman: PROF. DR. FATMA BETÜL AYDIN
Demiroğlu Bilim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Ölüm kaygısı = Death anxiety

Özet:
Bu araştırmada yoğun bakım ünitelerinde çalışan doktor, hemşire ve yardımcı sağlık personelinin tanık oldukları ölüm vakalarının sonucunda ölüm kaygısından etkilenme düzeylerinin mesleki olarak tükenmişlik algıları ve başa çıkma tutumları ile ilişkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Sağlık sisteminde önemli bir yere sahip olan yoğun bakım çalışanlarının, ölümle en fazla karşılaşan kişiler arasında yer almalarının etkilerinden biri olarak ölüm kaygısı taşımalarına dikkat çekilmiştir. Bu varoluşsal kaygı durumu, yoğun bakım çalışanlarının mesleki açıdan tükenmişlik çekmelerine sebep olabilmektedir. Verimli ve sürdürülebilir bir sağlık sistemi için vazgeçilmez konumda yer alan yoğun bakım çalışanlarının psikolojik yönden desteklenmelerinin gerekliliğine dikkat çekilen bu çalışmada, daha önceki araştırmalara ek olarak literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmaya gönüllü olarak katılım sağlayan yoğun bakım çalışanlarının toplam sayısı 149 olmuştur. Bilgilendirilmiş onam formu ile katılımcıların gönüllü olarak araştırmaya katılım sağladıkları teyit edilmiştir. Demografik ve genel bilgiler ölçekler öncesinde bir Demografik Veri Formu, formu dolduran hakkında genel bilgiler adı altında sunulmuştur. Ölüm Kaygısı Ölçeği, Mesleki Yorgunluk Tükenmişlik Toparlanma Ölçeği ve Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır.
Çalışmada elde edilen verilerin analizleri sonucunda yoğun bakım çalışanlarının orta düzeyde ölüm kaygısı taşıdıkları görülmüştür. Kadın çalışanlar, erkek çalışanlara kıyasla daha yüksek düzeyde ölüm kaygısı taşımaktadırlar. Bekar çalışanlar ise ölümün belirsizliği boyutunda evli çalışanlara kıyasla daha yüksek düzeyde ölüm kaygısı taşımaktadırlar. Yoğun bakım çalışanlarında ölümü düşünme düzeyi artış gösterdiğinde akut ve kronik yorgunluk düzeyleri de artış göstermektedir. Bu durum, ölüm kaygısının mesleki tükenmişliğe etkisi olarak görülebilmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the relationship between the levels of being affected by death anxiety as a result of death cases witnessed by doctors, nurses and other health personnel working in intensive care units with their professional burnout perceptions and coping attitudes.
It has been pointed out that intensive care workers, who have an important place in the health system, have death anxiety as one of the effects of being among the people who encounter death the most. This existential anxiety can cause intensive care workers to suffer professional burnout. This study, which draws attention to the necessity of psychological support of intensive care workers, who are indispensable for an efficient and sustainable health system, is thought to contribute to the literature in addition to previous research. The total number of intensive care workers who voluntarily participated in the study was 149. With the informed consent form, it was confirmed that the participants voluntarily participated in the research. Demographic and general information was presented in a Demographic Data Form before the scales, under the name of general information about the person filling the form. Death Anxiety Scale, Occupational Fatigue Exhaustion Recovery Scale and Coping Attitudes Assessment Scale were used.
As a result of the analysis of the data obtained in the study, it was seen that the intensive care workers had a moderate level of death anxiety. Female employees have higher levels of death anxiety compared to male employees. Single employees, on the other hand, have higher levels of death anxiety compared to married employees in the uncertainty of death dimension. When the level of thinking about death increases in intensive care workers, acute and chronic fatigue levels also increase. This situation can be seen as the effect of death anxiety on occupational burnout.