Deksametazon'un insan hücrelerindeki genotoksik etkilerinin in vitro sitogenetik yöntemlerle araştırılması
Investigation of the genotoxic effects of dexametazone on human lymphocite with in vitro cytogenetic methods
Yazar: FATIMA MİRZALİYEVA
Danışman: PROF. DR. BERRİN AYAZ TÜYLÜ
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics
Dizin: Comet tekniği = Comet assay ; Deksametazon = Dexamethasone ; Genotoksisite = Genotoxicity ; Mikroçekirdek testleri = Micronucleus tests

Özet:
Deksametazon, Dünya Sağlık Örgütü tarafından onaylanmış olan, inflamatuar bozukluklar ve bazı kanserler de dahil olmak üzere bir dizi koşulda iltihabı azaltmak için etkili olan bir kortikosteroiddir. Covid 19 pandemisinde ilaç olarak kullanılma potansiyeli taşıması ile gündeme gelmiştir. Bu çalışmada, deksametazon'un genotoksik etkileri insan lenfositlerinde in vitro CBMN ve Comet testleri ile araştırılmıştır.
CBMN testinden elde edilen (CPI) hücre bölünme indeksi verilerine göre, 24 saatlik maruziyette en yüksek doz (0,32 mg/mL) negatif kontrole göre anlamlı bir fark oluşturarak, hücre çoğalması üzerine inhibe edici bir etki göstermiştir. Deksametazon'un insan lenfosit hücrelerine in vitro koşullarda uygulanan hiç bir dozunda mikronukleus oluşumu bakımından, negatif kontrole göre anlamlı bir fark oluşmamıştır. Comet testinden elde edilen verilere göre, en yüksek doz negatif kontole göre anlamlı fark oluşturarak, DNA hasarlarına yol açmıştır.  Bu çalışmadan elde edilen mikroskopik verilere göre, deksametazon'un insan hücrelerinde, mikronukleus oluşumunda etkili olmadığı ve klastojenik bir etki  meydana getirmediği sonucuna varılmıştır. Etken maddenin artan dozlarında ve artan süre maruziyetinde sitotoksik ve genotoksik etkiler gösterebileceği gözlenmiştir. Ancak bu sonucun farklı in vivo ve in vitro yöntemlerle yapılacak genotoksisite çalışmaları ile desteklenmesi ve doğrulanması önerilmektedirKortikosteroidler önemli immunosupresif ve anti-inflamatuar özelliklere sahip oldukları için inflamasyon ve otoimmün hastalıkların tedavisi de dahil olmak üzere bir çok sayıda hastalıkların tedavisinde sıklıkla kullanılmaktadır.

Abstract:
Dexamethasone is a corticosteroid approved by the World Health Organization that is effective for reducing inflammation in a number of conditions, including inflammatory disorders and certain cancers. It has come to the fore with the potential to be used as a medicine in the Covid 19 pandemic. In this study, the genotoxic effects of dexamethasone were investigated in human lymphocytes by in vitro CBMN and Comet tests.
 According to the cell prolliferation index (CPI) data from the CBMN assay, the highest dose (0,32 mg/ml) at 24-hour exposure showed an inhibitory effect on cell proliferation, with a significant difference compared to the negative control. There was no significant difference in micronuclei formation at any dose of dexamethasone applied to human lymphocyte cells in vitro compared to the negative control. According to the data obtained from the comet test, the highest dose caused DNA damage by creating a significant difference compared to the negative control. According to the microscopic data obtained from this study, it was concluded that dexamethasone was not effective in micronucleus formation and did not cause a clastogenic effect in human cells. It has been observed that the active substance may show cytotoxic and genotoxic effects at increasing doses and time exposure. However, it is recommended that this result be supported and confirmed by genotoxicity studies to be performed with different in vivo and in vitro methods.