Çukurova bölgesi arkeolojik değerlerinin seramik yüzeylerde resimsel yorumları
Pictorial interpretations on ceramic surfaces of archaeological values of Çukurova region
Yazar: MÜJGAN ÖZBEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NECDET SAKARYA
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Kilikya = Cilicia ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Seramik boyaları = Ceramic stains ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics ; Çukurova bölgesi = Çukurova region

Özet:
Arkeoloji tarihi Çukurova Bölgesinin çok eski yerleşim bölgelerinden biri olduğunu göstermektedir.
Doğu Akdeniz Bölgesinin iki önemli su kaynağının bölgede bulunması birçok medeniyete ve kültüre yerleşim olanağı sağlamıştır.
Çukurova Bölgesi Anadolu ile Mezopotamya medeniyetleri arasında ticaret yollarının aracılığı ile kültürel, ekonomik ve jeopolitik köprü görevi görmüştür. Bu durum Çukurova Bölgesinin oldukça zengin arkeolojik kültür varlıklarına sahip olmasını beraberinde getirmiştir.
Bu Tez Çalışmasında disiplinler arası bir yaklaşımla Çukurova Bölgesinin arkeolojik ve jeomorfolojik zenginliklerinden faydalanılarak seramik teknolojisi ve resim sanatının birleşiminde uygulama çalışmaları gerçekleştirilmiştir.
Çalışma süresinde bölgenin ovalık Kilikya olarak isimlendirilen kısmının tarım dışı toprak yapısı incelenilerken Arkeoseramiklerin Bölgede üretilebilirliği gözlenmiştir. Ve dolayısıyla seramik teknolojisi açısından kullanılabilirliği anlaşılmıştır.
Tez Çalışmasının ikinci bölümünde Çukurova Bölgesi hakkında arkeolojik ve jeomorfolojik açıdan genel bilgi verilmiştir.
Üçüncü Bölümde resimsel etkileri vermek üzere uygulama çalışmalarında kullancağımız malzemelerin hammaddeleri hakkında genel araştırmalar yapılmıştır. Özellikle Doğu Akdeniz Bölgesindeki seramik olabilecek topraklar araştırılmıştır. 
            Dördüncü Bölümde Seramik Teknolojisi yöntemleri kullanılarak çeşitli çamur karışımları ve astar boyaları hazırlanılarak iki aşamalı,çamur ve astar deneyleri  çalışmalar yapılmıştır. Bu deneysel çalışmalarda çamur karışımlarının 9000C,10000C,11500C lerdeki mikroyapısal değişimleri ile verdiği görsel etkileri incelenmiştir. Çamur karışımlarından uygun görülenler resimsel etki vermeleri amacıyla yapılacak uygulama çalışmasında tuvale eşdeğer malzeme olarak kullanılmıştır.
Çalışmanın bu aşamasında boyar madde olarak kullanılmak amacıyla astar boya malzemeleri hazırlanmıştır. Deneysel çalışmalar aşamasında gerek çamur karışımların gerekse astar malzeme hazırlanmasında hiçbir boya malzemesi kullanılmadan tamamen Çukurova Bölgesinin topraklarından faydalanılmıştır.    
Çalışmanın beşinci bölümünde ise elde edilen veriler doğrultusunda çeşitli yöntem ve tekniklerle resimsel etkiler vermek üzere seramik yüzeylerde pano ve 3 boyutlu uygulama çalışmaları yapılmıştır.
Altıncı ve son bölümde tez çalışmasının deneysel süreci ve sonuçları değerlendirilmiştir. Seramik malzemenin resimsel çalışmalardaki kullanılabilirliği ve etkileri hakkında genel yorumlar yapılmış ve seramik malzemeler ile de resim sanatında kullanılan yöntem ve teknikler kullanılarak istenilen görsel etkilerin verilebileceği sonucuna ulaşılmıştır

Abstract:
The history of archeology shows that Cukurova Region is one of the very old residential areas.
The presence of two important water sources of the Eastern Mediterranean Region in the region has enabled settlement to many civilizations and cultures.
The Çukurova Region has served as a cultural, economic and geopolitical bridge between the Anatolian and Mesopotamian civilizations through trade routes. Thanks to this situation Çukurova Region has very rich archaeological cultural assets.
In this thesis study, application studies have been carried out in combination of ceramic technology and painting art by making use of the archeological and geomorphological richness of Çukurova Region with an interdisciplinary approach.
During the study, while the non-agricultural soil structure of the area called Cilicia has been examined, the manufacturability of archaeoceramics has been observed in the region and therefore, the availability of it with regards to ceramic technology has been understood.
In the first section of the thesis study, general information about Çukurova Region in terms of archeology and geomorphology has been given.
In the second section, general researches have been done on the raw materials of the materials we will use in application studies to give pictorial effects. Especially the soils that could be ceramics in the Eastern Mediterranean Region have been researched. Several clay mixtures and undercoats have been prepared by using Ceramic Technological methods and 2 stage (clay and undercoat experiments) studies have been carried out. In these experimental studies, the visual effects and microstructural changes of clay mixtures at 900 0C, 1000 0C, 1150 0C have been examined. Obtained suitable clay mixtures have been used as equivalent to canvas in the application work to be performed in order to give a pictorial effect. 
In another stage of the study, undercoat materials have been prepared for using as a colorant. In the course of the experimental works, the clay mixtures have been used completely from the soil of Çukurova Region without using any additive material in preparation of the undercoat material.
In the third section of the study, panel and 3-dimensional application studies have been carried out on ceramic surfaces to give pictorial effects with various methods and techniques in the direction of the obtained data.
In the fourth and last section, the experimental process and results of the thesis work have been evaluated. General comments about the usability and effects of ceramic materials in pictorial works have been made. At the end, it has been reached the result that, desired visual effects can be given by using the methods and techniques used in painting with the ceramic materials too.