Türkiye'deki iş kazalarının analizi ve Avrupa'daki durum ile karşılaştırılması
Analysis of work accidents in Turkey and comparison with the situation in Europe
Yazar: İLKNUR SİMGE ÜNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM ERSÖZ KAYA
Tarsus Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kazalar = Accidents ; İstatistik = Statistics
Dizin: İş kazaları = Occupational accidents

Özet:
Türkiye'de iş kazalarının sebep olduğu maddi ve manevi kayıplar Avrupa ülkelerine kıyasla oldukça fazladır. İş kazalarının oluşmasında birçok neden bulunmaktadır. Bunlardan biri de teknolojinin hızla ilerlemesiyle, makineleşmenin artarak devam etmesi ve bunun sonucunda çıkan iş kazalarıdır. Bu ve benzeri nedenler iyileştirildikleri ölçüde, iş kazalarının azalması beklenmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile Avrupa İstatistik Ofisi (EUROSTAT)'nin yayınladığı istatistiksel veriler derlenerek, Avrupa Birliği (28 üye ülke ) ve Türkiye'ye ait 2008-2016 yılları arasındaki iş kazası sayısının cinsiyet, yaş grupları, ölümlü ve yaralanmalı iş kazası durumu ve çalışan sayısı gruplarına göre karşılaştırılmasında Ki-Kare testi uygulanmıştır. Ayrıca cinsiyet, ölümlü, yaralanmalı iş kazası durumu, iş yerinde çalışan sigortalı sayısı ve sigortalı çalışanların yaş gruplarına göre işletme büyüklüğü için Türkiye'nin Avrupa'ya kıyasla kaç kat daha fazla iş kazası oranına sahip olduğunun tespitinde Lojistik Regresyon Analizi kullanılmıştır. Tüm gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık var olduğu görülmüştür (p<0.001). Avrupa'da en yüksek ölümlü ve yaralanmalı iş kazası 2008 yılına gerçekleşirken, Türkiye için 2011 yılında en çok ölümlü, 2016'da ise en çok yaralanmalı iş kazası olmuştur. Türkiye'de Avrupa'ya kıyasla erkekler kadınlara göre 2172 kat daha fazla iş kazası geçirmektedir. İş yerinde çalışan sigortalı sayısı artıkça yani çalışılan işletme büyüdükçe iş kazası oranlarının azaldığı görülmektedir. Yaşlara göre iş kazası oranları ise Avrupa'da en yüksek 35-44 yaşken Türkiye'de bu 25-34 yaş aralığındadır. Türkiye'de Avrupa'ya kıyasla 18-24 yaş arası çalışanlarda 18 yaşından küçük çalışanlara göre 1352 kat daha fazla iş kazası geçirmektedir. Türkiye'nin 81 ilinde meydana gelen iş kazası sonuçlarından, iş kazası sayısı en fazla olan beş il; İstanbul, İzmir, Ankara, Bursa ve Kocaeli'dir. İş kazaları saatlere göre oranlandığında 2008 yılında iş kazası en sık 08:00-08:59, 2009 ve 2010 yıllarında 15:00-15:59, 2011 yılında 10:00-10:59, 2012'den itibaren ise 11:00-11:59 saatleri arasında gerçekleşmiştir. 2008-2016 yılları arasında 28 Avrupa ülkesi kendi içinde iş kazası oranları karşılaştırılmış, en çok iş kazası Almanya'da görülürken, en az iş kazası ise Letonya'da gerçekleşmiştir.
Bu çalışmada Türkiye ve AB (28 Üye Ülke) ülkelerindeki iş kazaları karşılaştırılmış ve Türkiye'de meydana gelen iş kazaları ve alınabilecek önlemler üzerinde durulmuştur.

Abstract:
The material and moral losses caused by work accidents in Turkey are quite significant compared to European countries. There are many reasons for the occurrence of work accidents. One of these is the rapid advancement of technology, the increasing development of mechanization and the resulting work accidents. To the extent that these and similar causes are improved, occupational accidents are expected to decrease. Compiling statistical data published by the Social Security Institution (SSI) and the European Statistical Office (EUROSTAT), Ki-Square test was applied in comparison of the number of occupational accidents of the European Union (28 member states) and Turkey between 2008 and 2016 according to gender, age groups, fatal and injured occupational accident status and number of employees. In addition, Logistics Regression Analysis was used to determine the rate of occupational accidents of Turkey compared to Europe for the size of the business according to the gender, fatal, injured work accident, number of insured employees at work and age groups of insured employees. There was a statistically significant difference between all groups (p<0.001). The highest fatal and injured accidents in Europe occurred in 2008, with the most fatal injuries for Turkey in 2011 and the most injured in 2016. Compared to Europe in Turkey, males employees have 2172 times more work accidents than famales employees. It is observed that the number of insured workers in the workplace has decreased as the number of work accidents decreased. The highest rate of occupational accidents in Europe is 35-44 years old, while the rates of occupational accident in Turkey are between25 and 34 years old. In Turkey, 1352 times more work accidents than those of employees under the age of 18 are experienced in 18-24 years of age compared to Europe. The results of work accidents in 81 provinces of Turkey, the number of work accidents in the five provinces with the highest number of; Istanbul, Izmir, Ankara, Bursa and Kocaeli. When work accidents are proportional to the hours, the most common work accidents in 2008 were between 08:00-08:59 and in 2011 between 10:00 and 10:59 and from 2012 between 11:00 and 11:59. Between 2008 and 2016, 28 European countries compared their in-version of work accident rates. The most work accidents occurred in Germany while the least work accident occured in Latvia.
This study, work accidents in Turkey and EU (28 member states) countries were compared and focuses on occupational accidents and precautions to be taken in Turkey.