Kronik hastalığa sahip bireylerin afetlere hazırlık seviyeleri
Disaster preparedness levels of individuals with chronic diseases
Yazar: GÜLSEREN AYDOĞMUŞ ATALAY
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ÇAKIR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sağlık Eğitimi = Health Education ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Afet hazırlığı = Disaster preparation ; Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Zarar görebilirlik = Vulnerability

Özet:
Kronik hastalıklar, tüm dünyada ve ülkemizde bireylerin yaşam kalitesini, refahını ve genel olarak da ekonomiyi ve sağlık sistemini olumsuz etkilemeye, kişileri engellilik ve yoksulluk sarmalına çekmeye tüm hızıyla devam etmektedir. Oluşması için uzun süreler gereken kronik hastalıkların etkileri, tıpkı yavaş gelişimli afetler gibi zaman içerisinde giderek artma eğilimi gösterir. 
Günümüzde iklim değişikliğine bağlı çevre sorunları, savaş ve terörün etkisiyle şiddetlenen iç ve dış göçler gibi afet/acil durumların artarak devam etmesinin ülkelerde sağlık, ekonomik, politik ve toplumsal sonuçları kısa ve uzun vadede yıkıcı olabilmektedir. Kronik hastalıkların yönetimi, normal koşullarda bireyler, toplum ve yönetimin iş birliği içinde multidisipliner yaklaşım ile çözülmesi gereken bir sorunken, bu duruma afet koşullarının getirdiği kaynak eksikliği, kaos ve yıkım eklendiğinde, hastalık alevlenmeleri, engellilik ve ölüm oranları artış gösterebilmektedir. Tüm bu sebepler kronik hastalığa sahip bireyleri, afetlere karşı zarar görebilir olarak adlandırmamıza neden olur. 
Çalışmada, kronik hastalığa sahip bireylerin afete hazırlık seviyeleri tespit edilmiş, afetlere hazırlık algısını ve davranışlarını etkileyen değişkenlere yanıt aranmıştır. Bu bağlamda, İzmir İli Evde Sağlık Birimine kayıtlı Türk ve Suriye uyruklu bireylere, İnal ve Doğan (2015) tarafından geliştirilen, 45 maddelik "Sağlık İnanç Modeline Dayalı Genel Afete Hazırlık İnanç Ölçeği" ile sosyo-demografik veriler için hazırlanan anket uygulanmıştır.
Elde edilen bulgulara göre, İzmir İli Evde Sağlık Birimine kayıtlı hastaların afete hazırlık inancının orta seviyede olduğu saptanmıştır. Eğitim seviyesinin ve yaşın artması, afete hazırlık inancını artıran değişkenler olarak dikkat çekmektedir. Kronik hastalık ve kullanılan ilaç sayısı arttıkça afete hazırlığın yararlı olduğu düşüncesi artmaktadır

Abstract:
Chronic diseases continue to have adverse effects on the quality of life of individuals, welfare, and economy and healthcare system in general around the World and in Turkey, potentially resulting in a downward spiral of poverty and disability for individuals. Chronic diseases that develop over long periods of time exhibit similar tendency as the impacts of slowly evolving disasters.
Nowadays, increasing disasters and emergencies such as climate change-related environmental degradation, internal and external migration exacerbated by war and terrorism lead to short- and long-term devastating ramifications on national health, economy, policy, and social structures. While the management of chronic diseases already requires a multidisciplinary approach involving individuals, society, and decision-makers, considering possible resource shortage, chaos, and ruin during disasters will be likely to increase exacerbation of diseases, disability, and death rates. To that end, we postulate that individuals with chronic diseases are vulnerable to disasters. 
In this thesis, we sought to determine the individual level of disaster preparedness and study the factors affecting the perception of disaster preparedness and preparedness behaviour of individuals with chronic diseases. In this context, a 45-item "General Disaster Preparedness Scale Based on Health Belief Model" developed by İnal and Doğan (2015) with a questionnaire prepared for socio-demographic data was applied to Turkish and Syrian nationals enrolled in the Home Health Unit of Izmir.
Based on the findings, it was concluded that the disaster preparedness belief of the surveyed individuals is at a medium level. It is noteworthy that disaster preparedness levels increase with factors like higher education levels and age. As the number of chronic diseases and drugs used to increase, the belief that disaster preparedness is beneficial increases.