Acil servise başvuran hastaların bilgisayarlı tomografi ile ölçülen optik sinir kılıf çapının normal ve patolojik bulgular arasındaki farkın belirlenmesi
Determination of the difference between normal and pathological findings of optic nerve sheath diameter measured by computerized tomography of patients applying to the emergency room
Yazar: İLKER ŞALLI
Danışman: DOÇ. DR. RIDVAN ATİLLA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Beyin = Brain ; Optik sinir = Optic nerve ; Patoloji = Pathology ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Giriş ve Amaç: Optik sinir kılıf çapının (OSKÇ), beyin bilgisayarlı tomografisi (BT) üzerinden ölçülmesi invaziv olmaması, herhangi bir ek işlem, masraf gerektirmemesi ve kullanım kolaylığı nedeniyle acil serviste hasta prognozunu göstermede kullanışlı bir tanı aracı olabilir. OSKÇ ile yapılan çalışmalarda lokal çalışma popülasyonlarında kullanılan referans değerleri farklıdır. Bu nedenle çalışmamızda birincil olarak Türk insanının yaşa ve cinsiyete göre optik sinir kılıf çapının normal aralığını bulmak, ikincil olarak ise kafa içi basınç artışı olduğu öngörülen beyin BT'lerde OSKÇ artışını göstermek amaçlandı. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Dokuz Eylül Üniversitesi Acil Servisine bir yıl içinde başvuran ve beyin bilgisayarlı tomografisi çekilen tüm hastalar dahil edildi. Çalışma ekibince normal BBT görüntüleri ve yaygın beyin ödemi saptanan BBT görüntülerindeki OSKÇ ölçümleri arasında anlamlı fark olup olmadığının ve normal olarak yorumlanmış beyin BT'lerdeki OSKÇ değerlerinin yaşa, cinsiyete göre dağılımı değerlendirildi. 
Bulgular: Türk insanı için normal olgulardaki optik sinir kılıf çapı ortancası, (IQR) göz küresi bitiminden itibaren 3mm'den yapılan ölçümde 5.50mm (5.00-6.00mm), 5mm için 4.90mm (4.43-5.30mm), 10mm için 4.30mm (4.00-4.60mm)'dir. Patolojik olgularda ise bu değer 3mm için 6.85mm (6.20-7.40mm), 5mm için 6.20mm (5.60-6.83mm), 10mm için 5.65mm (4.98-6.10mm)'dir. Normal ve patolojik olgular arasında OSKÇ için anlamlı fark bulundu. (p<0.001). 
Tüm olgularda ölçüm noktası distale ilerledikçe OSKÇ ölçümünün ortanca değerinin azaldığını bulduk (p<0.001). Normal olgulardaki OSKÇ ortanca değerinin yaş ilerledikçe anlamlı olarak arttığını ve tüm ölçüm noktaları için anlamlı sonuç verdiğini bulduk (p<0.05). Normal olgulardaki OSKÇ ortanca değerinin cinsiyete göre değişimine baktığımızda erkeklerde OSKÇ ortanca değerinin kadınlara göre tüm ölçüm noktalarında daha yüksek olduğunu bulduk (p<0.001). Patolojik olgularda cinsiyete göre anlamlı fark saptamadık (p>0.05). 
Sonuç: Tüm ölçüm noktalarında OSKÇ ortanca değerinin, patolojik olgularda normal olgulara göre anlamlı olarak daha yüksek olduğunu bulduk. Hem normal hem patolojik olgularda OSKÇ ölçümü distale ilerledikçe azalmaktadır. Sadece normal olgularda erkek cinsiyette, tüm olgular için ileri yaşlarda OSKÇ değeri artmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Optik sinir kılıf çapı, bilgisayarlı beyin tomografisi, acil servis, türk toplumu

Abstract:
Introduction: Measurement of the optic nerve sheath diameter (ONSD) via computed tomography of the brain(CT) is a useful diagnostic tool in the emergency room to demonstrate patient prognosis due to its non-invasiveness, no additional procedures, no cost and ease of use. The reference values used in local study populations are different in studies conducted with ONSD. For this reason, in our study, it was aimed to find the normal range of ONSD according to age and gender of the Turkish people, and to show the increase in ONSD in the brain CTs, which is predicted to have increased intracranial pressure.
Material & Method: All patients who applied to Dokuz Eylul University Emergency Room within one year and who underwent CT of the brain were included in our study. The distribution of normal ONSD values with respect to age and gender as well as the difference between the normal CTs and the CTs of the brain with widespread brain edema were studied by the research team. 
Results The median and the interquartile range values of the ONSD for Turkish people are 5.50mm (5.00-6.00mm) when measured from 3mm from the end of the eyeball, 4.90mm (4.43-5.30mm) when measured from 5mm from the end of the eyeball and 4.30mm (4.00- 4.60mm) when measured from 10mm from the end of the eyeball. In pathological cases, this values are 6.85mm (6.20-7.40mm) for 3mm, 6.20mm (5.60-6.83mm) for 5mm and 5.65mm (4.98-6.10mm) for 10mm measurements of the end of the eyeball. A statistically significant difference was found between the normal and pathological cases in ONSD (p <0.001). In all cases, we found that the median value of the ONSD measurement decreased as the measurement point progressed distally (p <0.001). We found that the median value of ONSD in normal cases increased significantly as the age progressed and it gave meaningful results for all measurement points (p <0.05). When we look at the change of the median value of the ONSD in normal cases with respect to gender, we found that the median value of the ONSD was higher in all measurement points in men than women (p <0.001). In pathological cases, we did not find a significant difference by gender (p> 0.05).
Discussion: In pathological cases, we found that the median value of the ONSD was significantly higher at all ONSD measurement points compared to normal cases (p <0.001). Both normal and pathological cases ONSD values decreases as move away from the eyeball. In male gender and advanced ages ONSD values increases. 

Key Words: Optic nerve sheath diameter, computed brain tomography, emergency room, turkish people