Diyabetli hastalara verilen eğitim ve telefon izleminin metabolik kontrole etkisi
The effects of education and telephone follow-up provided to patients with diabetes on metabolic control
Yazar: HALİME ARI ÖZKUL
Danışman: DOÇ. DR. SEYHAN ÇITLIK SARITAŞ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Diyabetli Hastalara Verilen Eğitim ve Telefon İzleminin Metabolik Kontrole Etkisi 
Amaç: Diyabetli bireylere verilen diyabet eğitiminin ve telefonla izlemin 
metabolik kontrol üzerine etkisini incelenmektir.   
Materyal ve metot: Araştırma diyabetli hastalara verilen eğitim ve telefon 
izleminin metabolik kontrole etkisinin incelenmesi amacıyla tek grup ön test- son test 
deneme öncesi modeli olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Eylül 2022- Kasım 
2023 tarihleri arasında İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Diyabet ve 
Endokrinoloji Polikliniğine diyabet tedavisi için başvuran yetişkin hastalar oluşturdu. 
Araştırma güç analizi kullanılarak belirlenen 157 diyabetli (77 deney, 80 kontrol) hasta 
ile tamamlandı. Deney grubundaki hastalara hem diyabet eğitimi hem de 3 ay süresince 
haftada 2 kez diyet ve egzersiz hatırlatmasını içeren mesaj gönderildi. Kontrol 
grubundaki hastalar kliniğin rutin uygulamalarını aldı. 
Bulgular: Telefon izlemi yapılan diyabetik bireylerin kilo, beden kütle indeksi, 
diyastolik kan basıncı, açlık kan şekeri, tokluk kan şekeri, HbA1c ilk test değeri ile son 
test değeri arasında anlamlı bir farklılık görülmüştür (p<0.05). Telefon izlemi yapılan 
diyabetik bireylerin bel çevresi, sistolik kan basıncı, kolesterol, HDL, trigliserid ve LDL 
ilk test değeri ile son test değeri arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir (p>0.05).  
Telefon izlemi yapılmayan diyabetik bireylerin sistolik kan basıncı, HbA1c ve 
HDL ilk test değeri ile son test değeri arasında anlamlı bir fark saptanmış (p<0.05) iken 
diğer parametrelerde istatiksel olarak anlamlı fark tespit edilmemiştir (p>0.05). 
Sonuç: Bu araştırma sonucunda diyabetli bireylere verilen diyabet eğitiminin ve 
telefonla izlemin metabolik kontrol üzerine olumlu etkisi olduğu saptanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Diyabet, Eğitim, Telefon İzlemi, Metabolik Kontrol, 
Hemşirelik

Abstract:
The Effects of Education and Telephone Follow-Up Provided to Patients with 
Diabetes on Metabolic Control 
Objective: This study aimed to examine the effects of diabetes education and 
telephone follow-up provided to patients with diabetes on their metabolic control. 
Material and method: This study was carried out with a pretest-posttest pre
experimental model. The population of the study included adult patients who presented 
to the Diabetes and Endocrinology Outpatient Clinic at İnönü University Turgut Özal 
Medical Center for diabetes treatment between September 2022 and November 2023. 
After determining the minimum required sample size by power analysis, the study was 
completed with 157 patients with diabetes (77 in the experimental group, 80 in the 
control group). The patients in the experimental group were not only given diabetes 
education but also sent diet and exercise reminders via messaging 2 times a week for 3 
months. The patients in the control group received only the routine care practices of the 
clinic. 
Results: Significant differences were observed between the pretest and posttest 
values of the patients with diabetes who were provided with telephone follow-up in 
terms of their weight, body mass index, diastolic blood pressure, fasting blood glucose, 
postprandial blood glucose, and HbA1c results (p<0.05). In the same group, no 
significant difference was observed between the pretest and posttest weight 
circumference, systolic blood pressure, cholesterol, HDL, triglyceride, or LDL levels of 
the patients (p>0.05). 
While there were significant differences between the pretest and posttest values 
of the patients who were not provided with telephone follow-up in terms of their 
systolic blood pressure, HbA1c, and HDL results (p<0.05), no significant difference 
was observed in other values in the same group (p>0.05). 
Conclusion: In this study, it was concluded that diabetes education and 
telephone follow-up provided to individuals with diabetes had a positive effect on their 
metabolic control. 
Keywords: Diabetes, Education, Telephone Follow-Up, Metabolic Control, 
Nursing