Tasarım kriterleri bağlamında günümüz iran konutlarının cephe analizi-Tebriz örneği
Analysis of Iranian house facade in the context of design criteria- the case of Tabriz
Yazar: NEGİN MOUSAVİ AZAR
Danışman: DOÇ. DR. SERBÜLENT VURAL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Konut yapıları, kent siluetinin en belirgin ve etkili ögelerinden biridir. Bu bağlamda hem kent estetiği açısından hem de yapıya ve çevreye olan katkısı açısından önemlidir. Konut cepheleri bir kentin siluetinin oluĢmasına katkı sağlamakta ve o kente iliĢkin kültürel ve mimari değeri yansıtmaktadır. ÇalıĢma kapsamında Tebriz‟in Valiasr bölgesi
konut cephelerinin kent, mimarlık ve kültür ile kurduğu iliĢkiler bakımından tartıĢılması amaçlanmaktadır. Bu bağlamda Tebriz kenti içinde seçilmiĢ olan apartman yapıları cephe tasarım ilkeleri, tipoloji, malzeme, renk, tekrar, simetri ve asimetri, zıtlık ve uyum, saydamlık ve opaklık ve ölçü baĢlıklarında incelenmiĢtir. Böylece mimarlığa iliĢkin tasarım ilke ve öğelerinin cephe tasarımına olası etkileri ve tasarım sürecine yardımcı olabilecek öneriler tartıĢılmıĢtır. ÇalıĢma kapsamından yapılan incelemeler ve sonucunda cephe tasarım bağlamında tasarım ilkelerinin önemsenmediği ve birbiri ile iliĢkisiz cephe tasarımlarının ortaya çıktığı görülmektedir. Binalar hem kendilerine özgü bir tasarıma sahip değildir, hem de bina cepheleri arasında görsel birlik oluĢmamıĢtır. Dolayısı ile binaların cepheleri ya birbirinden kopyalanmıĢ ya da etrafındaki binalar ile uyumsuz yapılmıĢtır. Bazı durumlarda binalar iyi tasarlanmıĢ olsalar da binalar arasında kentsel planlama açısından dil birliğinin olmadığı
yapılan binalarda tasarım ilkelerine gerektiği kadar önem verilmediği görülmektedir. Bu nedenle kent görümünü kimliksiz ve karmaĢık bir hâl almıĢtır.

Anahtar kelimeler: Konut, Cephe, Mimarı, Tasarım kriterleri, Kentsel GörünüĢ

Abstract:
Residential buildings are one of the most distinctive and effective elements of the city silhouette. In this context, it is important both in terms of urban aesthetics and its contribution to the environment. Residential facades contribute to the formation of a city silhouette and reflect the cultural and architectural values of that city. Within the scope of the study, it is aimed to discuss the facades of the residential buildings of the Valiasr
region of Tabriz, in terms of the relationships they have with the city, architecture and culture. In this context, the apartment buildings selected in the city of Tabriz have been examined under the headings of facade design principles, typology, material, color, repetition, symmetry-asymmetry, contrast-harmony, transparency-opacity and
measurement. In Valiasr, possible effects of architectural design principles and elements on facade design and suggestions that can help the design process are discussed. It is seen that the design principles in the context of facade design are ignored and the facade designs which are not related to each other have emerged. The buildings do not have a unique design and there is no visual unity between the building facades. Therefore, the facades of the buildings are either copied from each other or made incompatible with the surrounding buildings. In some cases, although the buildings are well designed; it is observed that there is no unity between buildings in terms of urban planning, and the design principles are not given sufficient importance in the constructed buildings. For this
reason, the urban view has become unidentified and complex.

Keywords: Housing, Facade, Architecture, Design criteria, Urban view