Romantik ilişkilerde çatışma çözüm stillerinin psikolojik belirtiler ile ilişkisi: Cinsiyet, ilişki durumu ve kişilik özelliklerinin rolü
The relationship between conflict resolution styles and psychological symptoms in romantic relationships: Role of gender, relationship status and personality traits
Yazar: PELİN AKMANGİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRAY AKYUNUS
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Kişiler arası ilişkiler = Interpersonal relations ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Çatışma çözme = Conflict resolution ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, romantik bir ilişkiye sahip olan bireylerin ilişki içerisinde kullandıkları çatışma çözüm stratejilerinin bireylerin cinsiyeti, ilişki durumu ve kişilik özelliklerine göre farklılıklarını araştırmak ve bu değişkenlerin bireyin psikolojik belirti düzeyindeki yordayıcı etkisini incelemektir. Araştırmanın örneklemini yaşları 18-53 arasında değişmekte olan ve romantik bir ilişkisi bulunan 698 (392 kadın 306 erkek) gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak Çatışma Çözüm Stilleri Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri, Beck Anksiyete Envanteri, Beck Umutsuzluk Envanteri ve Beş Faktör Kişilik Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada psikolojik belirti değişkeni Beck Depresyon, Beck Anksiyete ve Beck Umutsuzluk Ölçeklerinden elde edilen toplam puanlar ile oluşturulmuştur. Verilerin analizinde grup farklılıklarını incelerken çatışma çözüm stilleri için Tek Yönlü Çok Değişkenli Varyans Analizi (MANOVA), psikolojik belirti düzeyi için ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve İlişkisiz (Bağımsız) Örneklemler T-testi uygulanmıştır. Kişilik özellikleri, çatışma çözüm stilleri ve psikolojik belirti düzeyi arasındaki ilişkileri incelemek için Pearson Korelasyon Analizi gerçekleştirilmiştir. Son olarak ise demografik değişkenler, kişilik özellikleri ve çatışma çözüm stillerinin psikolojik belirti düzeyi üzerindeki yordayıcılığını belirlemek için Hiyerarşik Çoklu Regresyon Analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışma bulguları, cinsiyet, ilişki durumu ve kişilik özelliklerine göre çatışma çözüm stillerinin ve psikolojik belirti düzeylerinin anlamlı bir şekilde farklılaştığını göstermektedir. Bu farklılaşmanın bireylerin psikolojik belirti düzeylerini yordama etkisi incelendiğinde ise, yüksek çatışma sıklığı, ilişkide resmiyetin olmayışı, yüksek nevrotiklik ve düşük dışadönüklük kişilik düzeyine sahip olunması ve boyun eğme çatışma çözüm stilinin uygulama düzeyinde artış olması psikolojik belirti düzeyinin yükselmesine neden olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the differences of conflict resolution styles used by individuals who have a romantic relationships based their gender, relationship status and personality traits and to examine the predictive role of these variables on the level of effect of psychological symptoms. The sample of the study consists of 698 (392 women and 306 men) volunteers who have romantic relationships, and aged between 18 and 53. Conflict Resolution Styles Scale, Beck Depression Inventory, Beck Anxiety Inventory, Beck Hopelessness Inventory and Five Factor Personality Scale were used to collect data in the research. In the study, the psychological symptom variable was obtained by the sum of total scores of the Beck Anxiety, Beck Depression and Beck Hopelessness scales. To examine group differences on conflict resolution styles and psychological symptoms, a series of One-Way Multivariate Analysis of Variance (MANOVA), One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and Independent Samples T-test were used. Pearson Correlation Analysis was conducted to examine the relationships between personality traits, conflict resolution styles and psychological symptoms. Finally, Hierarchical Multiple Regression Analysis was performed to determine the predictor role of socio-demographic variables, personality traits and conflict resolution styles on the level of psychological symptoms. Study findings show that experiencing high frequency of conflict, being in an unformal relationship, high level of neuroticism, low level of extraversion and an increased use of submission-style conflict resolution were associated with the increased the level of psychological symptoms.