Gazlı fırın ve ocaklarda kullanılan lama ve döküm malzemeden yapılan ızgaraların veri ve emisyona etkisi
The effect of grills made of lama and cast material used in gas furnace and stoves on efficiency and emission
Yazar: YUSUF DEMİRTEPE
Danışman: PROF. DR. SERDAR OSMAN YILMAZ
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Döküm alaşımları = Casting alloys ; Emisyon = Emission ; Verim = Yield ; Yanma = Combustion ; Çelik sac = Steel sheet

Özet:
Evsel pişirici ve endüstriyel pişirme amaçlı kullanılan gazlı fırın ve ocaklarda kullanın pişirici kapların yanıcı üzerinde pozisyonlarının doğruluğunun sağlanması ve pişirmenin kolay bir şekilde yapılabilmesi için yanıcıların üst kısmında ızgara kullanılmaktadır. Pişirici sektörü incelendiğinde bu ızgara ham maddesi üretilebilirlik, güvenlik, maliyet ve kullanım kolaylığı bakımından 2 farklı hammadden üretim yapılmaktadır. Bu hammaddeler lama çelik ve döküm malzemedir. Izgara tasarımı, hammaddesi yanma sonucu oluşan atık gazların emisyonuna ve yanma verimine etkisi oldukça fazladır. Ülkemizde gazlı pişirici kullanım oranı %74 iken Dünya'da gazlı pişirici kullanım oranı yaklaşık %42'dir. Bu oranlar göz önüne aldığımızda yanma sonucu ortaya çıkan atık gazların ve doğaya salınan ısının çevre etkisi oldukça fazla olduğu görülmektedir. Doğaya salınan atık gazlar ve atık ısı küresel ısınma başta olmak üzere birçok çevresel olumsuz etkisi olduğu bilinmektedir. Dünya'da ve ülkemizde enerji verimliliği ve atık gazların doğaya salınımının düşürülmesi konusunda oldukça fazla çalışma yapılmaktadır. Bu çalışmalar doğrultusunda yanma sonucunda ortaya çıkan atık ısı ve atık gazların kullanılan ızgaraya göre değişimini ve bu hammaddelerin etkisini çalışmamızda deneysel olarak ortaya koyduk. Çalışmamız sırasında ızgara tasarımı NX programında yapılmış olup testler Bolu Arçelik Pişirici Cihazlar işletmesi akredite gaz laboratuvarında EN30-1-1 standardının test talimatlarına göre yapılmıştır. EN30-1-1 standardında emisyon ve verim değerleri için minimum ve maksimum değerler belirlenmiştir. Testler sırasında kullanılan cihazlar testten önce kalibre edilmiş ve test ekipmanlarının standart maddelerine uygunluğu teyit edilmiştir. Testi yapan personelin test yeterlilik belgesi olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In gas ovens and stoves used for domestic cooking and industrial cooking, a grill is used on the top of the burners to ensure the accuracy of the position of the cooking utensils on the burner and to ensure easy cooking. When the cooking sector is examined, this grill raw material is produced from 2 different raw materials in terms of manufacturability, safety, cost and ease of use. These raw materials are lama steel and cast material. Grill design, raw material has a great impact on the emission of waste gases generated as a result of combustion and combustion efficiency. While the rate of gas cooker use in our country is 74%, the rate of gas cooker use in the world is approximately 42%. Considering these rates, it is seen that the environmental impact of the waste gases generated as a result of combustion and the heat released to nature is quite high. It is known that waste gases and waste heat released to nature have many negative environmental effects, especially global warming. In the world and in our country, there are many studies on energy efficiency and reducing the release of waste gases to nature. In line with these studies, we have experimentally demonstrated the change of waste heat and waste gases generated as a result of combustion according to the grate used and the effect of these raw materials in our study. During our study, the grill design was made in the NX program and the tests were carried out in the accredited gas laboratory of Bolu Arçelik Cooking Appliances plant according to the test instructions of EN30-1-1 standard. Minimum and maximum values for emission and efficiency values are specified in EN30-1-1 standard. The devices used during the tests were calibrated before the test and the compliance of the test equipment with the standard items was confirmed. It was determined that the personnel performing the test had a test qualification certificate.