Normotansif ve normoalbuminürik tip-2 diyabetik hastalarda metformin ve roziglitazon'un serum transforme eden büyüme faktörü beta (TGF-β) ve plazma endotelin-1 düzeylerine etkisi
Effect of metformin and rogislitazone on serum transforming growth factor beta (TGF-β) and plasma endothelin-1 levels in normotensive and normoalbuminuric type 2 diabetic patients
Yazar: SERKAN YENER
Danışman: DOÇ.DR. ABDURRAHMAN ÇÖMLEKÇİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
1. ÖZET Tip 2 diyabetes mellitus son yıllarda epidemik bir sorun haline gelmiştir. Tip 2 diyabetes mellitus seyrinde mikrovasküler veya makrovasküler komplikasyonların klinik bulgularının henüz saptanmadığı erken dönemde de renal etkilenme ve endotel disfonksiyonunun kanıtları mevcuttur. Tip 2 diyabetes mellitus tedavisinde insülin duyarlılığım arttıran ilaçlar olan metformin ve roziglitazonun endotelyal aktivasyonu azalttığı, tiazolidinedionlar'ın glomerülopatiyi önlediği ve mikroalbuminüriyi azalttığı bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı metformin ve roziglitazonun endotelyal disfonksiyon ve glomerülopatinin önemli göstergeleri olan plazma ET-1 ve serum TGF-P düzeylerine olan etkilerinin araştırılmasıdır. Literatürde benzer bir çalışma bulunmamaktadır. Toplam 42 normotansif ve normoalbuminürik tip 2 diyabetik hasta roziglitazon veya metformin tedavisine randomize edildi ve tedavi öncesi ve tedavinin 3. ayındaki antropometrik ölçümleri, glisemi göstergeleri ve lipid parametreleri ve plazma ET-1 ile serum TGF-P düzeyleri değerlendirildi. Üç aylık tedavi ile roziglitazonun plazma ET-1 ve serum TGF-P düzeylerinde bazal değerler ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı olmayan azalma sağladığı gösterildi. Hastaların bazal plazma ET-1 düzeyleri ile serum TGF-P düzeyleri korele idi. Tüm hasta grubunda üçüncü ayın sonunda mikroalbuminürisi gelişen hastaların bazal ortalama TGF-P düzeyi üçüncü ay sonunda üriner albumin atılımı normal olan gruba göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Bu sonuçlar roziglitazon ve metforminin ET-1 ve TGF-P düzeylerini belirgin biçimde etkilemediklerini göstermiştir. Tedavi süresinin uzatılmasıyla etkiler hakkında daha kesin yargılara varılabilir. Endotelin-1'in plazmada çok düşük konsantrasyonda var olması ve metabolizmasının çok dinamik olması değerlendirme konusunda zorluklar oluşturmaktadır. Üçüncü ay sonunda mikroalbuminürisi gelişen hastaların bazal TGF-P düzeylerinin diğer hastalardan anlamlı olarak yüksek saptanması TGF-P aktivasyonunun başta Smad'lar olmak üzere intrasellüler proteinleri uyararak renal hasarlanmayı başlattığım gösterir. Bu durum TGF-P-Smad sistemi uyarıldıktan sonra renal hasarlanmanın TGF-P düzeylerinden bağımsız olarak sürdüğünü düşündürmektedir.

Abstract:
1. SUMMARY Type 2 diabetes has become an epidemic disease in recent years. It was shown that renal involvement and endothelial dysfunction complicate the course of diabetes even during the early stages without any micovascular or macrovascular complications. It is known that insulin sensitizers such as metformin and rosiglitazone diminish endothelial activation and thiazolidinediones prevent glomerulopathy and reduce microalbuminuria. The aim of this study is to investigate the effects of metformin and rosiglitazone on plasma ET-1 and serum TGF-P which are important markers of endothelial dysfunction and glomerulopathy. Fourty-two normotansive and normoalbuminuric type 2 diabetic patients were randomized to metformin or roziglitazone therapy. The baseline and third month antropometric parameters, glysemic parameters and lipid values and plasma ET-1 ile serum TGF-P were evaluated. After three months therapy with rosiglitazone plasma ET-1 levels slightly decreased without statistically significance when compared with the baseline values. The baseline serum TGF-P and plasma ET-1 of all patients were found to be correlated. The baseline TGF-P of the patients who became microalbuminuric after 3 months were signifantly higher than the patients who were normoalbuminuric at the end of the study. These results show that metformin and roziglitazone did not effect plasma ET-1 and serum TGF-P significantly. More accurate comments may be made with longer duration of therapy. The very low concentration of ET-1 and its dynamic metabolism cause difficulties during evaluation. The observation that patients who developed microalbuminuria had higher baseline TGF-P values suggests that the initiation of TGF-p activation alters the intracelluler proteins (esp. Smads) and causes renal damage. Also it may be suggested that once TGF-beta smad system is activated the rate of the renal damage is independent of TGF-P levels