Şiddetli egzersiz alanının üst sınırını belirleme kullanılan bir yöntemin alt sınırı tespit edebilme başarısının değerlendirilmesi
Evaluation of the success of detecting the lower boundary of a method used to determine the upper boundary of severe exercise domain
Yazar: ERKUTAY KAYA
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR ÖZKAYA
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hareket ve Antrenman Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Şiddetli egzersiz alanının üst sınırını tahmin etmede kullanılabilecek yeni bir yöntem Caputo ve Denadai tarafından 2008 yılında önerilmiştir (IC&D).  Bu yöntemde bir adet kademeli ve devamında üç adet sabit yüklü tüketici egzersiz testinden elde edilen VO2 yanıtları kullanılarak bir VO2 talebi (VO2talep) hesaplanır. IC&D ise "VO2talep elde edilebilen en yüksek egzersiz şiddeti" olarak değerlendirilir. Ancak bu yöntemden elde edilen VO2talep düzeyinin şiddetli egzersiz alanının alt sınırını hangi oranda karşılayabildiği henüz değerlendirilmemiştir. Bu çalışmanın amacı; kritik güç (KG) %5 aşıldığında uygulanan sabit yüklü tüketici bir egzersizden (KG+%5) elde edilebilecek en yüksek VO2 ortalamasının, VO2talep düzeyini hangi oranda karşılayabileceğini değerlendirmektir. Çalışma fiziksel olarak aktif 11 erkek katılımcıyla tamamlanmıştır. Katılımcıların maksimal O2 kullanım hacmi (VO2maks) ve maksimal aerobik çalışma oranını veren güç üretim düzeyleri (G-VO2maks), bitkinlikle sonlanan kademeli egzersiz testleriyle belirlenmiştir. Devamında katılımcılar G-VO2maks'da, G-VO2maks'ın %5 altında ve %10 üzerinde üç adet sabit yüklü tüketici egzersiz testine tabi tutulmuşlardır. Katılımcıların bireysel VO2talep düzeyleri, toplamda dört tüketici egzersize ait en yüksek 15-sn VO2 ortalamalarının, standart sapma / √2 farkı üzerinden bulunmuştur. KG düzeyleri, üç adet sabit şiddetli egzersizlerden elde edilen egzersiz şiddeti, tükenme zamanı ve yapılan toplam iş verilerinin, lineer 1/zaman, lineer toplam iş ve lineer olmayan 2-parametreli modele uygulanmasıyla elde edilmiştir. Bireysel fit edilmiş KG düzeylerinin belirlenmesinde modellere ait tahmini standart hata değerlendirilerek en düşük toplam değişim katsayısı esas alınmıştır. Son olarak katılımcılar KG+%5 şiddetinde uygulanan sabit yüklü egzersizlerle tüketilmiş ve bu egzersizlerden elde edilen VO2 yanıtları, hesaplanan VO2talep düzeyiyle kıyaslanmıştır. Değişkenler arasındaki farklar, eşleştirilmiş örneklem t-test ile değerlendirilmiştir. Etki büyüklüğü (EB) Cohen d'ye göre analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; hiçbir katılımcı KG+%5 egzersizinde, hesaplanan VO2talep düzeyine ulaşamamıştır (sırasıyla 55,16,3'e kıyasla 51,46,3 ml·dk1·kg1; p<0,001; EB=2,07). Sonuç olarak, şiddetli egzersiz alanına ait en düşük egzersiz şiddeti olan KG+%5 egzersizlerinden elde edilen VO2 ortalamalarının şiddetli egzersiz alanının tüm egzersiz şiddetlerinde ulaşılması öngörülen VO2talep değerine yaklaşık %8 kadar uzak kaldığı değerlendirilmiştir.

Abstract:
A novel method for predicting the upper boundary of the severe exercise domain was proposed by Caputo and Denadai in 2008 (IC&D). In this method, a VO2 demand (VO2demand)	is calculated using VO2 data obtained from an exhaustive incremental exercise and three exercises performed at constant work-rates. The IC&D is considered as the highest exercise intensity which provides the VO2demand. However, it hasn't been evaluated whether this VO2demand that is attained by this method would provide the lower boundary of the severe exercise domain or not. The aim of this study was to compare the highest VO2 mean obtained from a constant-load exhaustive exercise performed at 5% above critical power (CP) (CP+5%) with calculated VO2demand. This study was conducted with 11 physically active male participants. Participants' maximal O2 utilization (VO2max) and power output (P-VO2max) associated with the maximal aerobic work rate were determined by an exhaustive incremental exercise test. Participants were then conducted three constant work-rate exercises performed at the P-VO2max, 5% below and 10% above the P-VO2max. Individual VO2demand values of participants were found as the difference between the average of the highest 15-s VO2 values and standard deviation / √2 obtained from four exhaustive exercises. In order to assume CP values, exercise intensity, time to task failure and total work-done data obtained from three constant work-rate exercises were applied to linear 1/time, linear total work and nonlinear 2-parameter model. The lowest total coefficient of variation data evaluating standard error of estimate values obtained from those models were used to consider the best individually fitted CP. Finally, participants were exhausted by constant work-rate exercises performed at CP+5%, and the highest VO2 means during those exercises were compared with calculated VO2demand value. Differences between variables were evaluated with a paired samples t-test. The effect size (ES) was analyzed based on Cohen's d. According to the results, none of the participants was able to reach expected VO2demand throughout the CP+5% exercises (55.16.3 versus 51.46.3 mL∙min−1∙kg−1, respectively; p<0.001; ES=2.07). In conclusion, it was considered that the VO2 means obtained from the CP+5% exercises which is the lowest exercise intensity within the severe exercise domain underestimated approximately 8% below the predicted VO2demand for all exercise intensities of the severe exercise domain.