Sağlık çalışanı olan ve olmayan annelerin doğum şekli tercihleri ve bunu etkileyen faktörlerin belirenmesi
Choice of mode of delivery of health worker and non health worker mothers and determining the factors that affect it
Yazar: SONER YİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT AYDOĞAN
GATA / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Bu  çalışmanın  amacı,  ülkemizde  sağlık  çalışanı  olan  ve  olmayan 
annelerin doğum yöntemi ile ilgili tercihlerini ve nedenlerini araştırmaktır. 
Normal  spontan  vajinal  doğum  ve  sezaryen  doğumla  sağlıklı  bebek 
dünyaya  getiren,  18  yaşından  büyük  620  gönüllü  sağlık  çalışanı  olan  ve 
olmayan anne çalışmaya dahil edildi. Katılımcıların doğum şekli tercihleri ve 
nedenlerini belirlemek için 19 sorudan oluşan anket uygulandı. Katılımcıların 
sosyodemografik  özellikleri,  parite  durumu  ve  doğum  şekli,  nedenleri  ile 
birlikte  incelendi.  Elde  edilen  veriler,  SPSS  for  Windows  15.0  (Statistical 
Package  for  Social  Sciences  for  Windows)  paket  programı  kullanılarak 
değerlendirildi.  Verilerin  analizinde  tanımlayıcı  ölçütler  (ortalama  değer, 
standart sapma, yüzde oranları), Pearson chi-square  (X2),  T-testi kullanıldı 
ve anlamlılık seviyesi olarak p<0.05 alındı. 
Çalışmamızda, ağırlıklı olarak sağlık çalışanı annelerin doğum yöntemi 
olarak  sezaryen  doğumu  (%52,1),  sağlık  çalışanı  olmayan  annelerin  ise 
normal  vajinal  doğumu  (%58,5)  gerçekleştirdiklerini  tespit  ettik.  Mükerrer 
sezaryenin en sık sezaryen doğum nedeni (sezaryen doğum yapmış sağlık 
çalışanı annelerde %69,3, sezaryen doğum yapmış sağlık çalışanı olmayan 
annelerde  %69,5)  olduğunu  belirledik.  Doğum  yönteminin  belirlenmesinde 
doktor  rolünün  aşikar  olduğunu  (%96),  ebelik  sisteminin  çok  az  etkisi 
olduğunu (%4) saptadık. Sezaryen sonrası vajinal doğum oranlarının yetersiz 
olduğunu  (sağlık  çalışanı  annelerde  %12,3,  sağlık  çalışanı  olmayan 
annelerde %5,3) tespit ettik. 
Mükerrer sezaryen, özellikle sağlık çalışanı anneler olmak üzere tüm 
annelerde en sık sezaryen doğum nedenidir. Bu nedenle, sezaryen doğum 
oranlarını  ülke  genelinde  DSÖ'nün  belirlediği  oranın  (%15)  altına  indirmek 
için  doğum  öncesi  bakım  döneminde,  başta  sağlık  çalışanı  gebeler  olmak
üzere  tüm  gebelerin  doğum  yöntemleri  konusunda  bilgilendirilmesi, 
eğitilmesi,  doğum  döneminde  sezaryen  doğum  tıbbi  endikasyonu  yoksa 
ağrısız vajinal doğuma yönlendirilmesi uygun olacaktır. 
 
Anahtar Kelimeler: Sağlık çalışanı anne, doğum şekli.

Abstract:
The aim of this study was to investigate choice of mode of delivery of 
non/health worker mothers and the factors that affect it in our country. 
A total of 620 volunteer non/health worker mothers older than 18 years 
old and have given birth to a healthy newborn via cesarean section or normal 
spontaneous vaginal delivery were included. The mothers' choice of mode of 
delivery  and  the  factors  that  affect  it  were  evaluated  via  a  questionnaire 
consisted  of  19  questions.  Sociodemographic  characteristics,  parity  status, 
type  of  delivery  of  the  participants  was  analyzed  with  causes  together.  The 
data  obtained  was  evaluated  by  using  SPSS  for  Windows  15.0  (Statistical 
Package  for  Social  Sciences  for  Windows).  Descriptive  measures  (mean, 
standard deviation, percentiles), Pearson chi-square (X2), T-test was used for 
analyzing the data and significance level was accepted as p<0,05. 
In  our  work,  cesarean  delivery  was  the  common  method  of  birth  at 
health  worker  mothers  (52,1  %),  and  normal  spontaneous  vaginal  delivery 
was  the  common  method  of  birth  at  non-health  worker  mothers  (58,5  %). 
Recurrent cesarean delivery was the most common factor that affect it (69,3 
% at health worker mothers who did cesarean delivery, 69,5 % at non-health 
worker mothers who did cesarean delivery). We found that the doctors have 
a significant role (96 %) and the midwifery system had a little effect (4 %) on 
determining  the  choice  of  birth  method.  We  found  that  the  ratios  of  the 
vaginal  delivery  after  cesarean  is  not  enough  (12,3  %  at  health  worker 
mothers, 5,3 % at non-health worker mothers). 
Recurrent cesarean delivery was the most common reason of the high 
cesarean delivery ratio for all mothers, especially for health workers. For this 
reason, to reduce the high cesarean delivery ratio across the country below
the determined ratio (15 %) by WHO; it would be appropriate to acknowledge 
and  give  education  to  all  pregnant  women,  especially  to  health  workers, 
about delivery methods in the prenatal and delivery period, and to canalize to 
painless vaginal delivery if there is no indication for the cesarean delivery. 
 
Key Words: The health worker mother, mode of delivery