Türkiye'nin ithalat talep fonksiyonu: Karşılaştırmalı bir analiz 1990-2016
Import demand function of Turkey: A comparative analysis 1990-2016
Yazar: İREM BALCELİ
Danışman: PROF. DR. UTKU UTKULU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Dış borç yönetimi = External debt management ; Ekonometri = Econometrics ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Talep = Demand ; İthalat = Import

Özet:
Bu çalışma Türkiye'nin toplam ve seçilmiş ülkelerle olan ithalat talebinin ekonometrik analizini içermektedir. Çalışma da toplam ithalat talebi için 1990'dan 2016'ya kadar yılları kapsayan çeyrek dönemler kullanılırken, seçilen ülkelerle olan ithalat talebi için aynı dönemler içerisinde yıllık veriler kullanılmıştır. İthalat talebi ile ithalat talebini belirleyen etkenler olan gelir, nisbi gelir, yabancı döviz girişleri ve dış borç stoku arasındaki uzun dönemli ilişkiyi incelemek amacıyla Maki(2012) eştümleşme analizi kullanılmıştır. Çalışma ana model ve kapsamlı model olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Seçilmiş ülkeler içinde ana model dikkate alınmıştır. Bu test sonucunda değişkenlerin ve ithalatın eştümleşik olduğu görülmüştür. Toplam ithalat talebinin gelir, nispi fiyatlar, yabancı döviz girişleri ve dış borç stokuna göre tahmin edilen uzun dönemli katsayıları sırasıyla; 1.22, -0.06, 0.37 ve -0.38 şeklindedir. Çalışmaya göre gelir ve fiyat ile birlikte politika uygulayıcılarının toplam ithalat talebini belirlerken yabancı döviz girişleri ve dış borç stokunu da dikkate almaları gerektiği sonucuna varılmaktadır. Almanya ve Çin için gelir ve nispi fiyatlar katsayıları sırasıyla; 1.31, 3.37, -0.07 ve -0.23 şeklindedir. Almanya'nın fiyat ve gelir elastikiyetleri toplam ithalatla neredeyse aynıyken, Çin için gelir elastikiyeti öne çıkmaktadır.
 
Anahtar Kelimeler: Maki (2012), İthalat Talep Fonksiyonu, Yabancı Döviz Girişleri, Dış Borç Stoku, Çin, Almanya, Engle-Granger

Abstract:
This study presents a econometric analysis of total and with selected countries import demand for Turkey. In this study, a sample of quertly data from 1990 to 2016 were used to investigate the long-run relationship between import demand, at the same time for selected countries annual data was used. For total import demand function, its determinants, namely income, relative prices, foreign exchange inflows and external debt stock by the Maki(2012) cointegration test. This study is divided into main model and comprehensive model. For selected countries, main model was used. By the results of this test, it was demonstrated that import volume, income, relative prices, foreing exchange inflows and external debt stock were cointegrated. The estimated long term coefficient of import demand with respect to independent variables were found as 1.22, -0.06, 0.37 and -0.38, respectively. According to findings, policy makers need to take account foreign exchange inflows and external debt stock as well as income and price to estimate import demand function.  Income and relative prices for Germany and China were found 1.31, 3.37, -0.07 and -0.23 respectively. While Germany's price and income elasticities almost are same with total import, for China, income elasticity stands out.  
 
Keywords: Maki (2012), Import Demand Function, Foreign Exchange Inflows, External Debt Stock, China, Germany, Engle-Granger