Mecmû'a-î Eş'âr, Süleymaniye Kütüphanesi, Haşim Paşa, Numara: 40 (Sayfa: 1-96)
Mecmû'a-î Eş'âr, Süleymaniye Library, Haşim Pasha, Number: 40 (Page: 1-96)
Yazar: MUHAMMET ETHEM ŞENSES
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAFER TOPAK
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Mecmu`a-i Eş`ar = Mecmu`a-i Eş`ar ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yazma eserler = Manuscripts ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem ; Şiir mecmuaları = Poetry magazines

Özet:
Bu araştırmada, Süleymaniye Kütüphanesi, Haşim Paşa Yazmaları, Numara: 40'ta kayıtlı Mecmû'a-i Eş'âr isimli şiir mecmuasının (s. 1-95) çeviri yazısının karşılaştırılmalı metni ve inceleme kısmı ortaya konmuş ve Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi (MESTAP)'ne uygun muhteva tablosu hazırlanmıştır.
Öncelikle araştırmanın konusuna, amacına, önemine ve yöntemine dair bilgiler verildikten sonra araştırmamıza konu olan şiir mecmuasının dış özellikleri, muhteva, dil ve yazım özelliklerine değinilmiş ve mecmuanın incelemesi yapılmıştır. Mecmuada bulunan şiir ve şairlerle ilgili çeşitli bilgiler verilmiş, sayısal veriler tablolarda gösterilmiştir. Ardından mecmuanın ilgili kaynaklardan yararlanılarak karşılaştırılmalı metni hazırlanmış ve karşılaştırılan eser ile mecmua arasındaki farklar dipnotta gösterilmiştir. Mecmuadan ulaşılan bilgiler sonuç kısmında belirtilmiştir.
Toplam 233 sayfadan oluşan bu şiir mecmuasında, incelemesini yaptığımız s. 1-95 arasında 10'u Farsça, 6'sı Arapça ve 96'sı Türkçe olmak üzere toplam 112 şiir yer almaktadır. Türkçe şiirlerden 5'inin, başlıkta ve mahlas beytinde şairin kimliğine dair bir bilgi yer almadığından kime ait olduğu tespit edilememiştir. 96 şiirin 12. yüzyıl ile 19. yüzyıl arasında yaşamış 52 şaire ait olduğu tespit edilmiştir. 7 şiirin ise kime ait olduğu tespit edilmek ile birlikte yapılan divan, divançe ve tezkire taramalarında bu şiirlerin aidiyeti ile ilgili bilgiler kesinleştirilememiştir. 11 farklı nazım şekli, 6 farklı nazım türüyle yazılan bu şiirlerde 3 ayrı bahir ve 10 ayrı aruz veznine yer verilmiştir. 46 tane şiirde hece vezni kullanılmıştır. Arapça ve Farsça şiirler inceleme kısmına dâhil edilmemiştir. Araştırmamızda yer alan içerik tablosu ise Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi (MESTAP) 'ne uygun olarak hazırlanmıştır.
Bu tez çalışmamızın, divanı bulunmayan ve tezkirelerde de isimleri yer almayan şairlerin şiirlerinin gün yüzüne çıkartılması, divanı bulunan şairlerin ise yeni şiirlerinin tespiti ve daha önce çalışma yapılmış şiirlerindeki -varsa- eksiklerinin giderilmesi vb. birçok konuda katkı sağlayacağına inanmaktayız. 
Çalışmamıza konu olan Mecmû'a-i Eş'âr'ın 12. ve 20. yüzyıllar arasında yaşamış olan şairlerinin incelenmesiyle içinde bulundukları toplumun fikri, tarihi ve estetik anlayışı gibi birçok konuda geçmişin bilinmeyen karanlığına  ışık tutacağı ve ilmi alanda bu konuda çalışma yapacaklara katkılar sunması en büyük temennimizdir.
Anahtar Kelimeler: Haşim Paşa, 40, Şiir Mecmuası, MESTAP

Abstract:
This research 40 is based on the poetry of Mecmû'a-i Es'ar (s.. 1-95) the comparative text of the translation and the review section have been prepared and the appropriate muhteva table is prepared for the systematic Project of the Consthetivies (MESTAP).
Firstly, after providing information about the subject, purpose, importance and method of the research, the external characteristics, content, language and spelling characteristics of the poetry collection that is the subject of our research were mentioned and an examination of the collection was conducted. Various information about the poems and poets found in the collection are given, and numerical data are shown in the tables. Then, dec comparative text of the mecmua was prepared using the relevant sources and the differences between the compared work and the mecmua are shown in the footnote. The information obtained from the assembly is indicated in the results section.
In this poetry coven, which consists of 233 pages, we review s. A total of 112 poems, including 10 in Farsi, 6 in Arabic and 96 in Turkish, are included in 1-95. Since 5 of the Turkish poems did not include any information on the title and the personal computer, it has not been determined who it belongs to. 96 poems, 12. the 21st century to 19. it was determined to belong to 52 poets who lived in the mid-19th century. The information about the belonging of these poems could not be determined in the divan, divançe and tezkire scans made together with the determination of whom 7 poems belong to. These poems, written in 11 different nazım shapes, 6 different types of nazım, included 3 separate gardens and 10 separate poets. 46 poems use a syllable. Arabic and Persian poems are not included in the review section. The content table included in our research was prepared in accordance with the systematic Disclosure Project of Mecmues (MESTAP).
In this thesis study, the poems of poets who do not have a divan and whose names are not included in the dissertations are brought to light, the detection of new poems of poets who have a divan, and the elimination of deficiencies - if any - in previously studied poems, etc. We believe that it will contribute to many issues. 12 of the Majmu'a-i Ash'ar, which is the subject of our study and 20. it is our greatest wish that the study of poets who have lived for centuries will shed light on the unknown darkness of the past on many issues such as the idea, dec and aesthetic understanding of the society they are in, and provide contributions to those who will work on this issue in the scientific field.
Keywords: Haşim Pasha, 40, Poetry Magazine, MESTAP