Okul öncesi çocuğa sahip ebeveynlerin öz yeterlik algıları ve çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişki
The relationship between the self-efficacy perceptions of parents with preschool children and the attitudes of child rare
Yazar: BİLGE DEMİRDÖVEN
Danışman: PROF. DR. ARZU ÖZYÜREK
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ebeveynlik rolleri = Parental roles ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çocuk büyütmede ebeveynin rolü = Parenting ; Çocuk yetiştirme = Child rearing ; Çocukluk dönemi = Childhood ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi çocuğa sahip ebeveynlerin öz yeterlik algıları ve çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya uygun örnekleme yöntemiyle çevrimiçi olarak ulaşılabilen 236 anne katılmıştır. Veri toplamada kişisel bilgi formu, Yenilenmiş Berkeley Ebeveyn Öz Yeterlik Ölçeği (YBEÖYÖ) ve Anne-Baba Tutum Ölçeği (ABTÖ) A Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, verilerin normallik dağılımına göre t Testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Mann Whitney-U testi, Kruskall Wallis H testi ve Spearman Brown Korelasyon katsayısı kullanılmıştır.  Araştırmanın sonucunda YBEÖYÖ ebeveynliğe özgü stratejiler ve çocuğa kazandırılabilecekler alt boyut puanları ile ABTÖ Demokratik Tutum alt boyut puanları arasında pozitif yönlü orta düzeyde, Baskıcı ve Otoriter Tutum alt boyut puanları arasında negatif yönlü düşük düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. YBEÖYÖ puanlarının çocuğun cinsiyeti ve yaşı, annenin yaşı ve aile yapısı ile anlamlı bir fark oluşturmadığı; YBEÖYÖ ebeveynliğe özgü stratejiler puanları ile çocuğun okula gitme süresi arasındaki anlamlı bir olduğu bulunmuştur. Çocuğun doğum sırası, annenin öğrenim durumu, annenin mesleği ve aile gelir durumu ile YBEÖYÖ puanları arasındaki fark anlamlı bulunmuştur. Çocuğun cinsiyeti ve çocuğun yaşı ile ABTÖ puanları arasında anlamlı bir fark bulunmazken çocuğun okula devam süresi ile ABTÖ Demokratik Tutum alt boyut puanları, çocuğun doğum sırası, annenin öğrenim durumu ve aile yapısı ile ABTÖ Demokratik Tutum ve Baskıcı-Otoriter Tutum alt boyut puanları arasındaki fark anlamlı bulunmuştur. Annenin yaşı ile ABTÖ Aşırı Hoşgörülü Tutum alt boyut puanları arasındaki fark, annenin mesleği ve aile gelir durumu ile ABTÖ Demokratik Tutum, Baskıcı-Otoriter Tutum ve Aşırı Hoşgörülü Tutum arasındaki fark anlamlı bulunmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Çocuklar, Ebeveyn Tutumu, Ebeveyn Öz Yeterliği

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between self-efficacy perceptions and child-rearing attitudes of parents with preschool children. Relational screening method was used in the research. 236 mothers, who can be reached online with convenient sampling method, participated in the study. Personal information form, Revised Berkeley Parental Self-Efficacy Scale (BPSE-R) and Parent Attitude Scale (PAS) Form A were used to collect data. In the analysis of the data, descriptive statistics, t –test according to the normality distribution of the data, one-way analysis of variance (ANOVA), Mann Whitney-U test, Kruskall Wallis H test and Spearman Brown correlation coefficient were used. As a result of the research, it was determined that there was a positive moderate relationship between the BPSE-R parenting-specific strategies and what can be gained to the child sub-dimension scores and PAS Democratic Attitude sub-dimension scores and a low negative relationship between the Repressive and Authoritarian Attitude sub-dimension scores. BPSE-R scores did not make a significant difference with the gender of the child, the age of the child, the age of the mother and the family structure; The difference between the scores of parenting-specific strategies and the duration of the child's going to school was found to be significant. The difference between the child's birth order, mother's education level, mother's occupation, family income and BPSE-R scores were found to be significant. While there was no significant difference between the child's gender and the child's age, the difference between the child's attendance at school and the PAS Democratic Attitude sub-dimension score and the difference between the child's birth order, mother's education status, family structure and the PAS Democratic Attitude and Repressive-Authoriation Attitude sub-dimension scores found significant. The difference between the mothers's age and the PAS Overly Tolerant Attitude sub-dimension scores, the difference between the mother's occupation and family income  
status and PAS Democratic Attitude, Repressive-Authoritarian Attitude and Overly Tolerant Attitude were found to be significant.

Key Words: Preschool Children, Parental Attitude, Parental Self-Efficacy