Uluslararası hukuk bağlamında özel askeri şirketler
Private military companies in the context of international law
Yazar: YASİN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. CANAN ATEŞ EKŞİ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Devlet = State ; Egemenlik = Sovereignty ; Paralı askerler = Mercenaries ; Uluslararası hukuk = International law ; Özel askeri şirketler = Private military companies ; Özel ordular = Private armies ; İnsancıl hukuk = Humanitarian law ; Şiddet = Violence

Özet:
Paralı askerlik tarihin hemen her döneminde var olmuş, modern devlet ve öncesi yapıların savaş stratejilerinin bir parçası haline gelmiştir. 20. yüzyıla gelindiğinde ise insancıl hukuka aykırı olması yönüyle uluslararası hukuk nezdinde yasaklanan bu uygulama yerini özel askeri şirketlere bırakmıştır. Özel askeri şirketler görünürde askeri eğitim, silah tedariki, taktik, istihbarat vs. alanlarında hizmet sunmaktadırlar. Ancak çeşitli örneklerinde görüldüğü üzere bu şirketlerden bazıları paralı askerlik faaliyeti de yürütmektedir. Silahlı çatışmalar hukuku bağlamında bakıldığında muhasamata taraf olanlar arasında yer almasa da, özel askeri şirketler silahlı çatışmalarda doğrudan sahada yer alabilmektedirler. Ancak özel askeri şirketler silahlı çatışmalarda ayrıca bir statüye sahip değildirler. Bu sayede hem devletler hem de özel askeri şirketler silahlı çatışmalar hukukunun bu gri
alanını kolaylıkla kullanmaktadırlar. Görünürde devletler ve özel askeri şirketler meşruiyet
zemininde faaliyet yürütmektedirler. Bu yönüyle bu meşruiyet zemininin özellikle irdelenmesi önem arz etmektedir. Çünkü her ne kadar özel askeri şirketler çatışmaların tarafı olarak görülmese de kimi durumlarda silahlı çatışmanın doğrudan tarafı olarak faaliyet yürütmektedirler. Bu bağlamda özel askeri şirketlerin silahlı çatışmalar hukukundaki konumunun ve şirketlerin devletlerle olan ilişkilerinin ortaya konulması önem arz etmektedir.

Abstract:
Mercenary has existed in almost every period of history and has become a part of the war
strategies of the modern state and pre-existing structures. In the 20th century, this practice, which was prohibited by international law as it was against humanitarian law, was replaced by private military companies. Private military companies are ostensibly for military training, weapons supply, tactics, intelligence, etc. offers services in their fields. However, as can be seen in various examples, some of these companies also carry out mercenary activities. In the context of armed conflicts law, although they are not among the parties to the siege, private military companies can take part directly in the field in armed conflicts. However, private military companies do not have a separate status in
armed conflicts. In this way, both states and private military companies can easily use this gray area of the armed conflict law. Governments and private military companies seem to operate on the basis of international legitimacy. In this respect, it is important to examine this legitimacy ground in particular. Because although private military companies are not seen as a party to conflicts, in some cases they operate as a direct party to armed conflict. In this context, it is important to reveal the position of private military companies in the law of armed conflicts and the relations of the companies with the states.