Linagliptinin insülin ile kombine tedavisinin tip 1 diyabetik fare ovaryumundaki katlanmamış protein cevabına olan etkisinin değerlendirilmesi /
Yazar: ASLI OKAN OFLAMAZ
Danışman: PROF. DR. NECDET DEMİR
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Endoplazmik retikulum = Endoplasmic reticulum ; Endoplazmik retikulum stresi = Endoplasmic reticulum stress ; Fareler = Mice ; Katlanmış proteinler = Folded proteins ; Linagliptin = Linagliptin ; Over = Ovary ; Tedavi = Treatment ; İnsülin = Insulin

Özet:
Amaç: Hipoglisemi riskini artırmadan kan şekerini düşürücü etkileri ve yüksek antioksidan aktivitesi olan linagliptinin, insülin ile birlikte kullanımının tip 1 diyabetik fare ovaryumlarında endoplazmik retikulum (ER) stresi ilişkili yanıtta rol oynayan protein ve genlerin ekspresyon düzeylerini nasıl etkilediğini incelemeyi amaçladık. 
Yöntem: Çalışmamızda; 6 haftalık 84 adet Balb/C ırkı dişi fare kullanılarak her grupta 12 adet fare olacak şekilde yedi grup oluşturuldu: Kontrol grubu, Çözgen grubu, Diyabetes mellitus (DM)+İnsülin grubu, DM+Linagliptin grubu, DM+Linagliptin+İnsülin grubu, DM+TUDCA grubu, DM+TUDCA+İnsülin grubu. Deney süresince fare vücut ağırlıkları kaydedildi ve deney sonunda ovaryum ağırlığı indeksleri belirlendi. Sağlıklı folikül sayımı yapılarak ovaryal folikül rezervi belirlendi. Kan serum örneklerinde DPP-4 aktivitesi ölçümü ve ovaryum örneklerinde oksidatif stres belirteçlerinden MDA seviyesi ve NOX1 aktivitesi ELISA yöntemi ile ölçüldü. Ovaryum örneklerinde ATF6, ATF4, kaspaz 12, cleaved kaspaz 3, XBP1 ve JNK1/2 protein ifadeleri immunohistokimya ve western blot yöntemleriyle belirlendi. qRT-PCR yöntemiyle Grp78/BiP ve pro- apoptotik Chop/Ddit3 genlerinin seviyeleri belirlendi.
Bulgular: Linagliptin ve insülinin birlikte kullanımı oksidatif stres seviyelerini azaltmada daha etkindi. En az atretik folikül sayısı DM+Linaglitin+İnsülin grubunda gözlendi. Linagliptin ve insülinin birlikte kullanımı sonrasında incelenen proteinlerin ifadelerinde azalma meydana geldi. Ayrıca Grp78/BiP gen düzeyinde gruplar arasında fark bulunmazken, DM+Linagliptin+İnsülin grubu Chop/Ddit3 mRNA seviyesini azaltmada ve pro-apoptotik süreci inhibe etmede daha başarılıydı. 
Sonuç: Çalışmamızda, linagliptin ve insülin kombinasyonunun tip 1 diyabetik fare ovaryumlarında ER stresi ilişkili apoptotik proteinlerin ve genlerin ekspresyon düzeylerini azaltmada etkin rol oynadığı görüldü. Çalışmamızın diyabete bağlı gelişen ovaryan başarısızlıkların tedavisinde kullanılabilecek yeni yaklaşımlara katkıda bulunacağına inanmaktayız. 
Anahtar Kelimeler: Diyabet, endoplazmik retikulum, stres, ovaryum, fare.

Abstract:
Objective: We aimed to examine how the use of linagliptin, which has blood glucose-lowering effects and high antioxidant activity without increasing the risk of hypoglycemia, together with insulin affects the expression levels of proteins and genes that play a role in the endoplasmic reticulum stress-related response in type 1 diabetic mouse ovaries. 
Method: In our study, using 84 Balb/C breed female mice at 6 weeks of age, seven groups were formed with 12 mice in each group: Control group, Vehicle group, Diabetes+Insulin group, Diabetes+Linagliptin group, Diabetes+Linagliptin+Insulin group, Diabetes+TUDCA group, Diabetes+TUDCA+Insulin group. Bosy weight and ovarian index were determined. Ovarian follicle reserve was determined by counting healthy follicles. DPP-4 activity was measured in blood serum samples, and MDA level and NOX1 activity, which are oxidative stress markers in ovarian samples, were measured by ELISA method. ATF6, ATF4, caspase 12, cleaved caspase 3, XBP1 abd JNK1/2 protein expressions in ovarian samples were determined by immunohistochemistry and western blot methods. The level of Grp78/BiP and pro-apoptotic Chop/Ddit3 genes were determined by qRT-PCR method. 
Results: The combined use of linagliptin and insülin was more effective in reducing oxidative stress levels and lowering blood sugar. The least number of atretic follicles was observed in the DM+Linagliptin+Insulin group. The expression of the studied proteins decreased after the combined use of linagliptin and insulin. In addition, there was no difference between the groups at the Grp78/BiP gene level, the DM+ Linagliptin+ Insulin group was more successful in reducing the Chop/Ddit3 mRNA level and inhibiting the pro-apoptotic process. 
Conclusion: In our study, it was observed that the combination of linagliptin and insulin played an active role in reducing the expression levels of ER stress-related apoptotic proteins and genes in type 1 diabetic mouse ovaries. We believe that our study will contribute to new approaches that can be used in the treatment of ovarian failure due to diabetes. 
Key words: Diabetes, endoplasmic reticulum, stress, ovary, mouse.