Vergilendirme aktörlerinin blokzincir uygulamasına bakış açısı: Isparta ili örneği
Perspective of taxation actors on blockchain application: The case of Isparta province
Yazar: KAAN YALÇIN AKINCI
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK GÖZE KAYA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Bu çalışmanın amacı dijitalleşme olgusuyla süregelen global teknolojik devrimin bir versiyonu olan blokzincir teknolojisinin kamuya, muhasebeye ve vergilendirme alanlarına olabilecek muhtemel faydaları ve alanda çalışan uzmanların teknolojik alt yapıya bakış açıları incelenip değerlendirilmektedir. 
Kripto para birimi olan Bitcoin ile gündeme gelen blokzincir teknolojisinin gelişimi, işleyişi, sistemi oluşturan temel varsayımların neler olduğunu, teknik özellikleri, avantaj ve dezavantajları teknik kavramlarla beraber anlatılmaktadır. Aynı zamanda blokzincir teknolojik devriminin sadece para finans alanında değil kamu, muhasebe, tedarik zinciri, sağlık, sigorta gibi birçok alanda da devrim yaratabileceği sektör örnekleriyle nasıl kamu yararı yaratabileceği desteklenmiştir. Blokzincir teknolojisinin dünya ülkelerinde nasıl karşılandığı, ülkelerde yapılan alt yapı, araştırma-geliştirme çalışmaları, teknolojinin pilot uygulamaları detaylandırılarak ülke örnekleriyle incelenmiştir.
Mali uzmanlara gerçekleştirilen anket uygulaması kapsamında katılımcıların erkek bireylerin yarısından fazlasını oluşturduğu görülmektedir. Katılımcıların demografik bilgileri de incelenmiştir. Mali uzmanların blokzincir teknolojisini ilk uygulama olan bitcoin vasıtasıyla duyanların ağırlıkta olduğu ve en çok etkileyeceği alanın ise ticaret, finans ve sigorta alanlarında olacağı düşündükleri tespit edilmiştir. Akabinde açıklayıcı faktör analizi uygulanmış ve  blokzincir algılama düzeylerini etkileyen etmenler ölçeğinin güvenilirlik katsayılarının dikkate alarak "Teknoloji Etkinliği", "BZ Teknoloji Uyumu", "Vergilendirme Etkisi", "Sosyal yapıya etkisi" ve "Denetim Etkisi" olarak 5 boyut olarak isimlendirilmiştir. Boyutlar kapsamında  güvenirlik testi tabi tutulmuş ön kabul katsayısı 0,70 katsayında olduğu belirlenmiştir. Çalışmamızın normal dağılıma gösterdiği ve bu bağlamda analiz yöntemlerine devam edilmektedir. Katılımcıların unvanları ile boyutlar kapsamında bir farklılık tespit edilmiş fakat diğer demografik değişkenleri ile belirlenen 5 boyut arasında bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Son olarak yapılan korelasyon testi kapsamında BZ teknoloji uyumu  ve vergilendirme etkisi, denetim etkisi arasında yüksek korelasyona sahip olduğu tespit edilmiştir. Saha çalışması kapsamında blokzincir teknolojisinin muhasebe ve vergilendirme alanlarına etkisi hakkında görüşler alınmıştır. Hiç şüphesiz kamu muhasebe ve vergilendirme alanlarında blokzincir teknolojisinin AR-GE çalışmalarının bir an önce başlaması gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine and evaluate the possible benefits of blockchain technology, which is a version of the ongoing global technological revolution with the digitalization phenomenon, to the public, accounting and taxation fields, and the perspectives of the experts working in the field on the technological infrastructure.
The development of blockchain technology, which came to the fore with the crypto currency Bitcoin, its functioning, the basic assumptions that make up the system, its technical features, advantages and disadvantages are explained together with technical concepts. At the same time, it is supported how the blockchain technological revolution can create a public benefit, not only in the field of money finance, but also in many areas such as public, accounting, supply chain, health, insurance.
How the blockchain technology is received in the world, the infrastructure, research and development studies in the countries, pilot applications of the technology are detailed and examined with country examples. Studies in Turkey have been examined and it has been evaluated that it may have an impact on the field of public accounting and taxation, and that this technological system is likely to reduce tax losses and evasion and contribute to public finances and turn it into public interest. Within the scope of the questionnaire applied to financial experts, it is seen that the participants constitute more than half of the male individuals. The demographic information of the participants was also examined. It has been determined that financial experts think that those who heard of blockchain technology through bitcoin, which is the first application, and they think that the area that will be most affected will be in the fields of trade, finance and insurance. Afterwards, explanatory factor analysis was applied and 5 dimensions were named as "Technology Efficiency", "BZ Technology Compliance", "Taxation Effect", "Social Structure Effect" and "Control Effect", taking into account the reliability coefficients of the factors affecting the blockchain perception levels. The reliability test was applied within the scope of the dimensions and the preliminary acceptance coefficient was determined to be 0.70. Our study shows normal distribution and in this context, analysis methods are continued. There was a difference between the titles of the participants and the dimensions, but it was determined that there was no difference between the 5 dimensions determined by the other demographic variables. Finally, within the scope of the correlation test, it has been determined that there is a high correlation between BZ technology compliance and taxation effect and audit effect. Within the scope of the field study, opinions were received about the effect of blockchain technology on accounting and taxation. Undoubtedly, it is thought that R&D studies of blockchain technology in the fields of public accounting and taxation should start as soon as possible.