Kolonoskopi planlanan hastalarda mobil uygulama temelli bağırsak hazırlığı eğitiminin hastanın bağırsak hazırlığı uyumuna, kalitesine ve anksiyete düzeyine etkisi
The effect of mobile application-based bowel preparation training on bowel preparation compliance, quality, and anxiety levels in patients scheduled for colonoscopy
Yazar: KÜBRA ŞENGÖR
Danışman: DOÇ. DR. NURAY AKYÜZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Giriş ve Amaç: Yeterli bağırsak hazırlığı kolonoskopide bağırsak mukozasının doğru gözlenmesi ve değerlendirilmesinde ön koşuldur. Kolonoskopi hazırlık sürecinde etkili eğitimin, hastaların bağırsak hazırlık kalitesini ve uyumunu önemli ölçüde artırdığı bilinmektedir. Literatürde bağırsak hazırlık eğitiminin etkinliğini artırmaya yönelik birçok yenilikçi yöntem (eğitim kitapçığı, poster, video, kısa mesaj vb.) kullanıldığı, ancak mobil uygulama ile eğitiminin kısıtlı olduğu görülmektedir. Bu araştırmada, kolonoskopi planlanan hastalarda mobil uygulama temelli bağırsak hazırlık eğitiminin hastanın bağırsak hazırlığı uyumuna, kalitesine ve anksiyete düzeyine etkisini belirlemek amaçlandı. Yöntem: Prospektif, tek-kör randomize kontrollü olan bu araştırmanın örneklemini, bir üniversite hastanesinin Endoskopi ünitesine ayaktan başvuran hastalardan araştırma ölçütlerine uyan 160 hasta oluşturdu. Hastalar araştırmacı tarafından yazılı- sözlü eğitim ile birlikte mobil uygulama eğitimi alan girişim grubuna (n=80) ya da sadece yazılı- sözlü eğitim alan kontrol grubuna (n=80) rastgele atandı. Araştırmanın birincil sonucu bağırsak hazırlık kalitesi puanı, ikincil sonuçları ise hastaların bağırsak hazırlık işlemlerine uyumu ve işlemden önce değerlendirilen anksiyete düzeyidir. Araştırma öncesinde etik ve kurum izni alındı. Veriler, SPSS yazılımı versiyon 26 programı ile %95 güven aralığında anlamlılık ise p<0,05 olarak değerlendirildi.
Bulgular: Girişim grubu hastalarının kontrol grubu hastaları ile karşılaştırıldığında; yeterli bağırsak hazırlık düzeyinin (%94,9'a karşı %83,8 p=0,022; p<0,05) ve sağ, transvers ve sol kolon segmenti Boston Bağırsak Hazırlık ölçeği sonucunun mükemmel olma oranının (p<0,01) girişim grubu hastalarında daha yüksek olduğu bulundu. Hastaların kolonoskopi bağırsak hazırlığı toplam uyum oranının girişim grubunda %96, kontrol grubunda %90 olduğu (p=0,005; p<0,01) ve girişim grubu hastalarının berrak sıvı diyetine tam uyum oranının (p=0,002; p<0,01) ve kolonoskopi hazırlığında hiç zorlanmama (p=0,009; p<0,01) oranının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu görüldü. Gruplara göre hastaların Durumluk-Sürekli Kaygı puanları arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı.
Sonuç olarak bu çalışma, mobil uygulamanın kolonoskopi hazırlık süreci ve sonuçları üzerinde olumlu etkilerinin olduğunu gösterdi. Mobil uygulamanın hastaların genel bilgi düzeyini artırarak bağırsak hazırlık sürecini desteklediği ve sonuçların iyileştirilmesine katkı sağladığı sonucuna varıldı.

Abstract:
Introduction and Objective: Adequate bowel preparation is a prerequisite for the accurate observation and evaluation of the intestinal mucosa during a colonoscopy. It is known that effective education in the colonoscopy preparation process significantly improves the quality and compliance of patients with bowel preparation. Various innovative methods (e.g., training booklets, posters, videos, text messages) are used to increase the effectiveness of bowel preparation training, but information about training with mobile applications in the literature is limited. This study aimed to determine the effect of mobile application-based bowel preparation training on bowel preparation compliance, quality, and anxiety levels in patients scheduled for colonoscopy.
Method: The sample of this prospective, single-blind randomized controlled study consisted of 160 outpatients who met the inclusion criteria and presented to the Endoscopy unit of a university hospital. The patients were randomly assigned by the researcher to the experimental group (n=80), which received mobile application training along with written-verbal training, or to the control group (n=80), which received only written-verbal training. The primary outcome of the study was the bowel preparation quality score of each patient, and the secondary outcomes were are their compliance with the bowel preparation procedures and levels of anxiety assessed before the procedure. Ethical and institutional permission was obtained before the study. The data were analyzed using the SPSS software version 26 within a 95% confidence interval and at a significance level of p<0.05.
Results: The patients in the experimental group had significantly higher adequate bowel preparation levels (94.9% vs. 83.8% p=0,022; p<0.05) and significantly higher rates of excellent Boston Bowel Preparation Scale result for the ascending, transverse, and descending colon segments (p<0.01). The total compliance rate of the patients with colonoscopy bowel preparation was 96% in the experimental group and 90% in the control group (p=0.005; p<0.01). It was observed that the rate of full compliance with the clear liquid diet (p=0.002; p<0.01) and the rate of having no difficulty in colonoscopy preparation (p=0.009; p<0,01) were significantly higher in the experimental group than in the control group. No significant difference was found between the State-Trait Anxiety scores of the patients in the two groups. In conclusion, this study showed that the use of mobile applications will have positive effects on the colonoscopy preparation process and its outcomes. It was concluded that mobile applications support the bowel preparation process by increasing the general knowledge of patients and contribute to the improvement of their outcomes.