Futbolcu perspektifiyle takım kaptanlarının liderlik davranışları ve etkili iletişim becerilerinin takım uyumuna etkisi
The effect of leadership behaviors and effective communication skills of team captains on team cohesion from the perspective of football players
Yazar: MEHMET METİN
Danışman: DOÇ. DR. YELİZ ERATLI ŞİRİN
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Spor Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Demokratik liderlik = Democratic leadership ; Dört çerçeve liderlik yaklaşımı = Four frames leadership approach ; Etkin iletişim = Active communication ; Otokratik liderlik = Autocratic leadership ; Vizyoner liderlik = Visionary leadership

Özet:
Bu çalışmanın amacı takım kaptanlarının sergilediği liderlik tarzının ve iletişim becerilerinin takım uyumuna etkisini incelemektir. İlgili ulusal ve uluslararası yazında konuyla ilgili çeşitli spor örgüt yapıları içerisinde ele alan çalışmalar olmasına rağmen, takım kaptanlarının liderlik tarzları ve etkili iletişim becerilerinin takım uyumuna etkisini inceleyen çalışma sayısı oldukça sınırlıdır. Bu nedenle bu konunun araştırılması gereken bir problem olduğunu göstermiş ve üzerinde araştırma yapılmasını gerekli kılmıştır.
Bu çalışmanın evrenini Türkiye Futbol Federasyonu 2. Lig takımları oluştururken (39 takım) örneklemi ise TFF 2. Lig Beyaz Grupta yer alan toplam 19 takımın futbolcuları oluşturmaktadır. Tanımı yapılan evrenden tesadüfü örneklem yöntemine göre seçilen 324 futbolcu, örneklem grubunu oluşturmuştur.
Araştırma verilerinin toplanmasında; Chelladurai ve Saleh (1980) tarafından geliştirilen ve Unutmaz ve Gencer (2012) tarafından Türkçeye uyarlanan "Sporda Liderlik Ölçeği" (Leadership for Sport Scale-LSS), Carron, Widmeyer ve Brawley (1985) tarafından geliştirilen, Unutmaz, Kiremitçi ve Gençer (2011) tarafından Türkçeye çevrilen "Takım Birlikteliği Envanteri", Sullivan ve Feltz (2003) tarafından geliştirilen ve Alkan (2009) tarafından Türkçeye uyarlanan  "Takım Sporlarında Etkili İletişim Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada istatistik analizler olarak; frekans, Cronbach Alpha güvenirlik analizi, Anova, Pearson korelasyon ve regresyon aracılık analizleri kullanılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda ölçeklerin yüksek derecede güvenilir oldukları tespit edilmiştir. Katılımcıların %30,2'sinin 25-29 yaş aralığında, %33,3'ü orta saha oyuncusu, %69,8 katılımcının lise mezunu, %29,9'u 1-3 yıl arası futbol oynadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, sporda liderlik ile etkili iletişim arasında ve sporda liderlik ile takım birlikteliği arasında pozitif ve istatistiki olarak anlamlı ilişkiler olduğu ortaya konulmuştur. Son olarak ise uygulanan aracılık analizine göre, sporda liderlik ile takım uyumu ilişkisinde etkili iletişimin kısmi aracılık rolünün olduğu tespit edilmiştir. 
Sonuç olarak, sporcu liderlerin takım uyumunu sağlamasında etkili iletişimin önemli bir rolünün olduğu söylenebilir. Ayrıca etkili bir iletişimin ve etkili bir takım uyumunun oluşması etkili bir liderin var olmasıyla doğru orantılı olduğu görülmüştür.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effect of leadership style and communication skills exhibited by team captains on team cohesion. Although there are studies in the relevant national and international literature on the subject in various sports organizational structures, the number of studies examining the effect of team captains' leadership styles and effective communication skills on team cohesion is quite limited. For this reason, it has shown that this issue is a problem that needs to be investigated and made it necessary to conduct research on it.
The population of this study consists of the Turkish Football Federation (TFF) 2nd League teams (39 teams), while the sample consists of the football players of a total of 19 teams in the TFF 2nd League White Group. The sample group consisted of 324 football players selected according to the random sampling method from the defined population.
In the collection of research data; "Leadership for Sport Scale (LSS)" developed by Chelladurai and Saleh (1980) and adapted into Turkish by Unutmaz and Gencer (2012), "Team Cohesiveness Inventory" developed by Carron, Widmeyer and Brawley (1985) and translated into Turkish by Unutmaz, Kiremitçi and Gençer (2011); "Effective Communication Scale in Team Sports" developed by Sullivan and Feltz (2003) and adapted into Turkish by Alkan (2009) was drawing on.  Frequency, Cronbach Alpha reliability analysis, Anova, Pearson correlation and regression mediation analyses were used as statistical analyses in the study.
As a result of the analyzes, it was determined that the scales were highly reliable. It was determined that 30.2% of the participants were between the ages of 25-29, 33.3% were midfielders, 69.8% were high school graduates, and 29.9% had played football for 1-3 years. In addition, positive and statistically significant relationships were found between leadership in sport and effective communication and between leadership in sport and team unity. Finally, according to the mediation analysis, it was determined that effective communication has a partial mediating role in the relationship between leadership in sport and team cohesion. 
As a result, it can be said that effective communication has an important role in ensuring team cohesion. In addition, it was seen that the formation of effective communication and effective team cohesion is directly proportional to the existence of an effective leader.