Ankara Şehir Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 18-70 yaş aralığındaki kişilerin kanser taramalarına yönelik tutumu
The attitude of people aged 18-70 who apply to the family medicine clinic at Ankara City Hospital towards cancer screeni̇ngs
Yazar: NURDAN DURMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. İRFAN ŞENCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Ankara = Ankara ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Teşhis = Diagnosis ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Giriş ve Amaç: Ortalama yaşam süresinin uzamasıyla birlikte kronik
hastalıklarla mücadele etmek yıllar içerisinde önemini arttırmıştır. Kronik hastalıklar
içerisinde mortalite ve morbidite oranı en yüksek hastalıklardan birisi de kanserdir.
Erken tanı ve tedavi hastanın yaşam kalitesini artırabilir ve kansere bağlı ölümlerin
%50'sini önleyebilir. Bu çalışma toplumda kanser taramaları konusundaki tutum
düzeyini belirleyip, bu konuda yapılabilecek çalışmalara yol göstermeyi
amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız Ankara Şehir Hastanesi Aile Hekimliği
Polikliniği'nde 359 kişi ile yapılan tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Çalışma grubu
10.03.2022-10.05.2022 tarihleri arasında polikliniğimize herhangi bir nedenle
başvuran 18 yaşından büyük 70 yaşından küçük bireylerden oluşmaktadır.
Çalışmamızda kanser tarama tutum ölçeği-kısa form kullanılmış olup, ölçek 2 ana
bölümden ve 30 sorudan oluşmaktadır. İlk bölümde araştırmaya katılanlara sosyodemografik özelliklerini belirlemeye yarayan sorular yöneltilmiştir. Ölçeğin ikinci
kısmında katılımcıların kanser taramaları konusunda tutum düzeyini belirlemeye
yarayan olumlu ve olumsuz sorular yer almaktadır. Verilerin analizi SPSS 25.0
programı ile gerçekleştirilmiştir, anlamlılık p<0,05 olarak alınmıştır.
Bulgular: 359 kişilik çalışma grubunun 132'si erkek, 227'si kadın olup, yaş
ortalaması 38,66±13,79 yıl idi. Bunlardan 18-29 yaş arası 106 kişi, 30-70 yaş arası 253
kişi vardır. 229 kişi evli, 130 kişi bekârdır. Katılımcıların %31,2'si daha önce bir hekim
tarafından bilgilendirilmiş, %19,22'si daha önce kanser taraması yaptırmıştır. Kanser
tarama tutum ölçeği puanı evlilerde bekârlara göre; daha önce hekim tarafından tarama
konusunda bilgilendirilen kişilerde bilgilendirilmeyenlere göre anlamlı derecede
yüksek bulundu. Kanser taramalarına yönelik tutum ölçeği kısa formdan alınan puan
ortalaması ise 66,93±8,07 olarak bulunmuştur Kanser tarama tutum ölçeğine verilen
yanıtlara göre kanser tarama tutum düzeyinin yüksek olduğu, sağlık çalışanlarına bu
konuda güvenildiği, taramanın öneminin bilindiği ve taramayla kanserin erken
dönemde teşhis edileceğine inanıldığı görüldü.
Sonuç: Kanser tüm dünyada yüksek morbidite ve mortalite oranları olan ciddi
bir hastalıktır. Erken teşhis ve tedavi ile yaşam kalitesinin arttırılabilmesi ve kansere
viii
bağlı mortalitenin önlenebilmesi nedeniyle koruyucu hekimliğin önemli bir parçasını
kanser taramaları oluşturmaktadır. Araştırmamızın sonucuna göre toplumun büyük
kısmında kanser tarama tutum düzeyi yüksek ama tarama sayısının yetersiz olduğunu
görmekteyiz. Tutum düzeyi ve uygulama arasındaki bu farkın sebepleri
araştırılmalıdır. Bu çalışmada konu ile ilgili literatüre katkı sağlanması
amaçlanmaktadır.

Abstract:
ntroduction And Aim: With the prolongation of the average life expectancy,
the fight against chronic diseases has increased its importance over the years. Cancer
is one of the diseases with the highest mortality and morbidity rates among chronic
diseases. Early diagnosis and treatment can improve the patient's quality of life and
prevent 50% of cancer-related deaths. This study aims to determine the level of attitude
towards cancer screening in the society and to guide the studies that can be done on
this subject.
Materials and Methods: Our research is a descriptive study conducted with
359 people in Ankara City Hospital Family Medicine Outpatient Clinic. The study
group consists of individuals older than 18 years of age and younger than 70 years of
age, who applied to our polyclinic for any reason between 10.03.2022 and 10.05.2022.
Cancer screening attitude scale -short form was used in our study, and the scale
consists of 2 main parts and 30 questions. In the first part, questions were asked to the
participants to determine their socio-demographic characteristics. In the second part
of the scale, there are positive and negative questions that help to determine the attitude
level of the participants about cancer screening. The analysis of the data was
performed with the SPSS 25.0 program, the significance was taken as p<0.05.
Results: The study group of 359 people consisted of 132 men and 227 women,
with a mean age of 38.66±13.79 years. There are 106 people between the ages of 18-
29 and 253 people between the ages of 30-70. 229 people are married, 130 people are
single. 31.2% of the participants were previously informed by a physician, and 19.22%
had cancer screening before. Cancer screening attitude scale score in married
compared to singles; It was found to be significantly higher in people who were
previously informed about screening by a physician compared to those who were not
informed. The mean score obtained from the short form of the attitude scale towards
cancer screening was found to be 66.93±8.07. According to the answers given to the
cancer screening attitude scale, it was seen that the level of cancer screening attitude
was high, healthcare professionals were trusted in this regard, the importance of
screening was known, and it was believed that cancer would be diagnosed at an early
stage.
x
Conclusion: Cancer is a serious disease with high morbidity and mortality
rates all over the world. Cancer screening is an important part of preventive medicine
because it can increase the quality of life and prevent cancer-related mortality with
early diagnosis and treatment. According to the results of our research, we see that the
cancer screening attitude level is high in the majority of the population, but the number
of screenings is insufficient. The reasons for this difference between the level of
attitude and practice should be investigated. In this study, it is aimed to contribute to
the literature on the subject.