Ankara'daki sağlık meslek odalarına üye olanların acil durumlara
afetlere bireysel hazırlıklarının değerlendirilmesi / Evaluation of individual preparedness for emergencies / disasters among members of health professions' chambers in Ankara
Yazar: DİLEK YILDIRIM PAK
Danışman: PROF. DR. KERİM HAKAN ALTINTAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Acil durumlar = Emergencies ; Afetler = Disasters ; Ankara = Ankara ; Diş hekimleri = Dentists ; Doktorlar = Physicians ; Eczacılar = Pharmacists ; Hazırbulunuşluk = Readiness ; Meslek odaları = Trade associations ; Sağlık personeli = Health personnel ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışmada, Ankara'daki Sağlık Meslek Odalarına üye olanların acil durumlara / afetlere hazırlıklı olma davranışlarını etkileyen faktörlerin katılımcıların bireysel ve hazırlık durum değişkenleri ile olan ilişkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Ağustos 2021'de Ankara'daki Sağlık Meslek Odalarına kayıtlı yaklaşık 21.900 kişi oluşturmaktadır. Evrenin tamamına ulaşılması hedeflenmiştir. Veri toplama formu olarak, katılımcıların sosyodemografik özellikleri ile daha önce afet yaşama, afetler konusunda herhangi bir eğitim alma, afetlere yeterince hazırlıklı olma durumu hakkındaki özelliklerini incelemek amacıyla araştırmacı tarafından danışman desteği ile hazırlanmış 32 sorudan oluşan bir anket formu ve 31 maddelik Sağlık İnanç Modeli'ne Dayalı Acil Durumlara / Afetlere Bireysel Hazırlık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verileri, öncelikle "Google forms" kullanılarak internet üzerinden toplanmıştır. Yeterli düzeyde katılım sağlanmadığı için ardından yüzyüze veri toplama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya toplam 401 kişi katılmıştır. Katılımcıların %35,2'si (n=141) acil durum / afetlerle ilgili eğitim almıştır, en sık alınan eğitim İlk Yardım Eğitimi'dir. Katılımcıların %47,6'sı (n=191) afetlerle ilgili bir tatbikata katılmıştır. Katılımcıların %38,2'si (n=153) afet yaşamıştır ve en sık yaşanan afet depremdir. Katılımcıların %33,2'si (n=133) acil durum ve afetlere bireysel olarak kesinlikle hazır olmadığını ifade etmiştir ve eczacılarda %39,2 (n=29) ile sıklık en yüksektir. Katılımcıların %28,9'u (n=116) acil durum ve afetlere bireysel olarak kısmen hazır olduğunu, %24,4'ü (n=98) kararsız olduğunu, %13,5'i (n=54) hazır olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların ölçekten aldıkları toplam puan ortalaması 112,39±12,77'dir. Acil durum / afetlerle ilgili eğitim almış olan, şu anda veya geçmişte bir işi olan, resmi olarak görevlendirilmiş olan, gönüllü olarak hizmet vermiş olan katılımcıların afetlere bireysel olarak daha hazır oldukları saptanmıştır. Türkiye'nin afetlerle sık karşılaşan bir ülke olduğu ve sağlık çalışanlarının acil durum ve afetlerde farklı çalışma alanlarında hizmet sunabildiği bilinmektedir. Bu nedenle, sağlık çalışanları gibi kilit personele özel önem verilerek hazırlanan afet eğitim programlarına acilen ihtiyaç duyulmaktadır. Sağlık çalışanlarının mezuniyet öncesi ve sonrası eğitimlerinin acil durum ve afetlere hazırlık kapsamı incelenebilir ve ihtiyaca göre güncellenebilir. Sağlık çalışanları için pratik uygulamaları içeren afet hazırlık eğitimleri ve hızlı başvuru materyalleri gibi kolay erişilebilir kaynaklar geliştirilmesi için ilgili tüm kurum ve kuruluşlar işbirliği yapmalıdır.

Abstract:
This descriptive study aimed to determine the relations between the factors (individual and preparedness variables) affecting the emergency / disaster preparedness behavior of the members of the Health Professions' Chambers in Ankara. The research population comprised approximately 21,900 people registered with the Health Professions' Chambers in Ankara in August 2021. A questionnaire with 32 questions that was created by the researcher with assistance from the supervisor and the General Disaster Preparedness Belief Scale based on the Health Belief Model (31 items) were used as the data collection forms. Firstly, the research data were collected online using "Google forms". Afterward, the face-to-face interview method was utilized because there wasn't enough participation. 401 health professionals are included in the research. 35.2% of all participants (n=141) received training relating to emergencies or disasters. The most common type of training was first-aid training. A disaster drill was attended by 191 individuals (47.6%). 38.2% (n=153) of the participants experienced a disaster. The most common type of disaster experienced was an earthquake. The percentage of participants who said they were not individually prepared for emergencies and disasters was 33.2% (n=133), with pharmacists reporting this statement the most frequently (n=29, 39.2%). 28.9% (n=116) of the participants stated that they were partially ready for emergencies and disasters individually, 24.4% (n=98) indicated that they were undecided, and 13.5% (n=54) said that they were prepared individually. The mean score of the participants on the scale was 112.3912.77. Several factors were reported to influence health professionals' individual preparedness for emergencies/disasters. These included education and training on disasters, a previous or current job about disasters, being assigned to a disaster response and volunteering for a disaster response. Turkey is recognized for frequently encountering disasters, so health professionals can offer assistance in a variety of working environments during emergencies and disasters. Disaster preparedness training is therefore critically required, with a focus on key workers like health professionals. In addition, all relevant institutions and organizations should cooperate in developing accessible tools for health professionals to use in case of a disaster.