Kedilerde zolazepam ve tiletamin kombinasyununun mukozal atomize cihaz (MAD) ile veya cihaz olmaksızın intranazal uygulamasının karşılaştırmalı olarak değerlendirmesi
Comparative evaluation of intranasal administration of zolazepam and tiletamine combination in cats with or without a mucosal atomizing device (MAD)
Yazar: SOMİA SAYED AHMED
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SITKICAN OKUR
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Amaç: Mukozal atomizer cihazı (MAD) kullanılarak veya kullanılmadan intranasal (IN) uygulanan zolazepam ve tiletamine kombinasyonunun (ZT) kediler üzerindeki sedatif ve kardiovasküler sistem üzerine etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmaktadır.
	Materyal ve Metot: Kediler iki grupta 7 hayvan olacak şekilde gruplara göre farklı sedasyon tekniklerine tabi tutulacaktır. İlk gruba 10mg/kg ZT kombinasyonu intranazal olarak, burun boşluğunun medial duvarına yönlendirilen kateter tipli şerit tekniği ile 2. gruba mukozal atomizasyon cihazı (MAD) kullanarak (10 mg/kg) ZT uygulandı. Sedasyon skoru, tüm sedasyon derecelerini içeren tutum, seslere yanıt ve hareketleri de içeren 0'dan 3'e kadar puanlama yöntemi ile ölçüldü. Her kedi için sedasyonun başlangıcı, anestezi aralıkları, iyileşme süresi, sedasyon başlangıç süresi (ilaç uygulanmasından sonra hayvanın lateral pozisyona geçtiği zamana kadar) kaydedildi. Zolazepam ve tiletamin (ZT) uygulamasından sonra yüz ifadesini değerlendirmek için feline grimace ölçeği (FGS) kullandı. Çünkü farklı yüz ifadeleri değerlendirebilir ve sedasyon aşamasını beş yüz ifadesi olan kulak pozisyonu, üst dudak hareketleri, göz hareketleri, bıyık değişimi ve baş pozisyonu kullanılarak değerlendirildi. Kardiorespiratorik parametreler (HR, MAP, fr, RT ve SpO2) ile birlikte sedasyon, anestezi ve uyanma süreleri kaydedildi.
Bulgular: CAT grubundan farklı olarak MAD grubunda bazı zaman noktalarında Çok boyutlu sedasyon ölçeği (MDSS) ve Kedi Yüz Hareketleri Ölçeği (FGS) anlamlı düzeyde arttı. MAD grubunda sedasyon başlama süresi anlamlı derecede arttı (p=0.002), ayrıca ilaç uygulama süresi de MAD grubunda CAT grubuna göre (p=0.011) anlamlı derecede daha düşüktü, bunun nedeni daha yüksek emilim ve geçirgenlik ve daha küçük damlacıklardı. MAD' in neden olduğu ZT. CAT grubunda iyileşme süresi MAD grubuna göre daha kısaydı (p=0.011).
Sonuç: Bu çalışmaya dayanarak, MAD 'in her iki uygulama şekliyle de iyi bir sedasyon sağladığı ve iş birliği yapmayan agresif hayvanların sedasyonu için güvenli ve etkili bir farmakolojik tekniği temsil ettiği sonucuna varılabilir. Bununla birlikte, ZT uygulaması için MAD kullanımı, katater tekniğiyle karşılaştırıldığında daha iyi hasta kabulü, hızlı başlangıç ve hızlı ilaç uygulaması ve sedasyondan daha yüksek genel başarı oranı sağlar.
Anahtar Kelimeler: zolazepam, intranasal, tiletamin, zoletil, sedasyon, mukozal atomizasyon cihazı.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to compare between 2 techniques by IN administration of ZT with or without Mucosal atomization device (MAD) to investigate effects of sedative and cardiorespiratory system.
Material and Method: The cats will be divided into 7 animals in two groups and each will be subjected to different sedation techniques. To the first group, 10 mg/kg ZT combination will be administered IN using the catheter-type strip technique (CAT group) directed to the medial wall of the nasal cavity. The second group was received the same dose (10 mg/kg) of ZT combination using a mucosal atomization device (MAD group). For sedation assessment, changes in spontaneous posture, response to the clipper, and response to restraint were recorded. Facial expression scores) head position, orbital squeezing, muzzle position, whisker position, and ear position (were also recorded. Cardiorespiratory variables (HR, MAP, fr, RT and SpO2), sedation duration, anesthesia duration and recovery time were recorded during the procedure in both groups. 
Results: Multidimensional sedation scale (MDSS) and Feline Grimace Scale (FGS) was significantly increased in some time points in MAD group in contrast with CAT group. Sedation time onset was significantly increased in MAD group (p=0.002), as well drug administration time was significantly lower in MAD group opposed to CAT group with (p=0.011)., this due to the higher absorption and permeability of the smaller droplets of ZT that caused by MAD. the recovery time in CAT group was shorter than MAD group (p=0.011).
Conclusion Based on this study it can be concluded that mucosal atomization device (MAD) with either mode of administration provides good sedation and represents a safe and effective pharmacological technique for sedation of uncooperative aggressive animals. However, usage of MAD for the administration of ZT provides better patient acceptance, rapid onset and rapid drug administration of sedation and higher overall success rate of sedation when compared to catheter technique.
Keywords: zolazepam, intranasal, tiletamine, sedation, zoletil, mucosal atomization device.