Öğrenme güçlüğüne yönelik gelişimsel bir değerlendirme aracı: Çocuk, ebeveyn ve öğretmen ölçeği
Developmental assessment tool for learning disabilities: Child, parent and teacher scale
Yazar: ASLI İZOĞLU TOK
Danışman: PROF. DR. ÖZCAN DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Önleyici müdahale = Preventive intervention

Özet:
Bu çalışmada kapsamlı bir Öğrenme Güçlüğü Erken Belirti Değerlendirme Aracı geliştirerek özgül öğrenme güçlüğü riskinin erken dönemde tespit edilebilmesine yönelik literatürde yer alan boşluğu doldurmak amaçlamaktadır. Keşfedici-ardışık karma desen yöntemiyle tasarlanan bu çalışmada ilk olarak özgül öğrenme güçlüğü tanısı olan 10 ilkokul çocuğunun öğretmenleri ve ebeveynleri dahil olmak üzere 20 katılımcıyla nitel görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler Braun ve Clarke'ın tematik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Daha sonra, nitel görüşmelerden, literatür taramasından ve uzman görüşlerinden yola çıkarak bir madde havuzu oluşturulmuştur. Öğrenme Güçlüğü Erken Belirti Değerlendirme Aracı'nın psikometrik özelliklerinin incelenmesi sürecinde, anaokulu ve birinci sınıfta yer alan çocuklar ile çocukların ebeveynleri ve öğretmenlerinin yer aldığı 663 katılımcı (pilot çalışma için 73 katılımcı ve açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri için 590 katılımcı) yer almıştır. Değerlendirme aracı çocuk, ebeveyn ve öğretmen olmak üzere üç ölçekten oluşmaktadır. Çocuk ölçeğinde (46 madde) beş faktör bulunmaktadır: Yazma-matematik, sözcük-hece bilgisi, harf bilgisi, sağ-sol ayrımı ve uzman görüşü. Ebeveyn ölçeği (44 madde) dil ve iletişim becerileri ve önkoşul öğrenme becerileri ve tutumları olmak üzere iki faktör yer almaktadır. Öğretmen ölçeğinin (17 madde) ise önkoşul öğrenme becerileri ve tutumlarını içeren tek faktörlü bir yapısı bulunmaktadır. Üç ölçeğin de geçerlik ve güvenirliği kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur. Öğrenme Güçlüğü Erken Belirti Değerlendirme Aracı, risk altındaki çocukların çok boyutlu bir yaklaşımla zamanında tespit edilmesini kolaylaştıran ve güvenilir veriler sağlayan geçerli ve güvenilir bir araç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The study aims to address the gap in early detection of specific learning disabilities by crafting the Early Learning Disability Symptoms Assessment Tool. The study, employing an exploratory-sequential mixed- methods design, initially interviewed 20 purposively sampled participants, including teachers and parents of 10 primary school children diagnosed with specific learning disabilities. Following Braun and Clarke, thematic analysis guided the first phase. Subsequently, an item pool was curated from the initial phase's insights, literature review, and expert consultations. Psychometric evaluation of Early Learning Disability Symptoms Assessment Tool involved 663 kindergarten and first-grade children alongside their parents and teachers (73 for the pilot study and 590 for exploratory and confirmatory factor analyses). Early Learning Disability Symptoms Assessment Tool comprises child, parent, and teacher scales. The child scale (46 items) identified five factors: writing and mathematics, word-syllable knowledge, letter knowledge, right-left distinction, and expert opinion. The parent scale (44 items) unveiled two factors: language development and communication and prerequisite learning and studying skills. The teacher scale (17 items) focused on prerequisite learning and studying skills. The validity and reliability of all three scales were confirmed as acceptable. Early Learning Disability Symptoms Assessment Tool is a valid and reliable tool that facilitates the timely identification of at-risk children through a multidimensional approach, ensuring more dependable data.