Mekanik ventilasyon desteğinde olan hastalarda müzik terapinin ağrıya etkisi
The effect of music therapy pain of patients under mechanical ventilatory support
Yazar: SERVET KIRAY
Danışman: DOÇ. ESRA AKIN KORHAN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Müzik = Music
Dizin: Ağrı = Pain ; Hastalar = Patients ; Hemşirelik = Nursing ; Müzik = Music ; Müzik tedavisi = Music therapy ; Ventilatörler-mekanik = Ventilators-mechanical ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Giriş-Amaç: Yoğun bakım ortamı hastalar için stres kaynağı olup, yaşamı tehdit altında olan bireylere olabilecek en üst düzeyde bakım sağlayan ve multidisipliner bir ekip yaklaşımının yer aldığı birimdir. Yoğun bakım ünitelerinde mekanik ventilasyon sıklıkla kullanılmaktadır. Mekanik ventilasyon desteğinde olan hastalar; anksiyete, korku, ağrı, huzursuzluk, iletişim bozukluğu, ajitasyon, uykusuzluk, güçsüzlük, duyusal ve duygusal yoksunluk gibi sorunlar yaşamaktadır. Bu sorunlardan sıklıkla karşımıza çıkanlardan biri özellikle semptom olarak görülen ağrı yönetimidir. Müzik uygulaması; mekanik ventilasyon desteğinde olan hastalarda ağrı yönetiminde farmakolojik olmayan, kolay, ucuz, güvenilir, yan etkisi ve riski olmayan, etkili bir hemşirelik girişimidir. Bu nedenle yoğun bakım hastalarında müziğin kullanımı önemli olup kliniklerde aktif bir şekilde nonfarmakolojik yöntem olarak kullanılmalıdır. Tüm bunlardan yola çıkarak bu araştırma; Anesteziyoloji ve Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesinde yatmakta olan mekanik ventilasyon desteğinde olan hastalarda müzik terapinin ağrıya olan etkisini incelemek amacıyla deneysel olarak yapıldı.
Gereç-Yöntem: Araştırma, Ocak 2019- Nisan 2019 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nin Anesteziyoloji ve Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesinde yürütüldü. Araştırmanın örneklemini araştırma kriterlerine uyan 44 hasta oluşturdu (22 uygulama grubu, 22 kontrol grubu).  Araştırmada veriler Hasta Tanıtım Formu, Glasgow Koma Skalası, Hasta İzlem Formu, Yoğun Bakım Ağrı Gözlem Ölçeğikullanılarak toplandı. Araştırmadan elde edilen verilerin analizi SPSS 25.0 paket programında gerçekleştirilmiştir. Uygulama ve kontrol grubundaki hastalarının; yaş grubu, eğitim düzeyi, cinsiyet, medeni durum, mekanik ventilatöre bağlanma günü, Glasgow Koma Skalası ve yoğun bakım gözlem ölçeğinin ağrı puanları bakımından homojenliği ki-kare testi ve Friedman testi kullanılarak değerlendirildi. Veriler sayı, yüzde, aritmetik ortalama, ortanca dağılımları, ağrı izlemlerinde tekrarlı ölçümlerde çift yönlü varyans analizi, Bonferroni testi ve bağımsız örneklerde t testi uygulandı. Grupların kendi içinde izlemler arasındaki değişimi karşılaştırmak için parametrik varsayıma uygun olanlarda eşleştirilmiş iki grup üzerinde t testi kullanıldı. Gruplar arası karşılaştırmalarda parametrik olmayan varsayımlarda Mann Whitney U testi kullanıldı.
Bulgular: Araştırma sırasında müzik uygulamasını takiben 30. dk'da uygulama grubunun "Yoğun Bakım Ağrı Gözlem Ölçeği" (CPOT)  ağrı puan ortalaması 2.64 ve kontrol grubunun ise 3.09 olup her iki grubun ortalaması 2.86 puan olarak bulundu.  Uygulanan Mann-whitney U testinde uygulama ve kontrol grupları arasında CPOT ağrı puan değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (U=148,00 p=.015). Araştırma sonunda müzik uygulamasını takiben 60. dk'da uygulama grubunun CPOT ağrı puan ortalaması 1.36 ve kontrol grubunun ise 3.00 olup her iki grubun puan ortalaması 2.18'dir.Uygulanan Mann-whitney U testinde uygulama ve kontrol gruplarında arasında CPOT ağrı puan değerleri açısından istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (U=98,00 p=.000). Müzik uygulaması öncesi 0. dk,  müzik esnasında 30. dk ve bitiminde 60. dk sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı, nabız hızı, solunum hızı, oksijen saturasyonu değerleri ve ekspirasyon dakika volümü yönünden uygulama ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı saptandı (p>0.05). 
Sonuç: Bu çalışmanın sonucunda elde edilen bulgular, mekanik ventilasyon desteğinde olan hastalara uygulanan müzik terapinin hastaların algıladığı ağrı şiddetini azalttığını göstermektedir. Bu sonuç doğrultusunda, mekanik ventilasyon desteğindeki hastalarda yan etkisi olmayan, ucuz ve uygulanabilirliği kolay olan müziğin ağrının yönetiminde nonfarmakolojik olarak uygulanması önerilebilir. 
Anahtar Kelimeler: Mekanik ventilasyon, yoğun bakım, hemşirelik,  ağrı, müzik terapi

Abstract:
Introduction- aim: Intensive care environment is a source of stress for patients and it is the unit that provides the highest level of care to the life-threatening individuals and a multidisciplinary team approach. Mechanical ventilation is frequently used in intensive care units. Patients with mechanical ventilation support; There are problems such as anxiety, fear, pain, restlessness, communication disorder, agitation, insomnia, weakness, sensory and emotional deprivation.One of the most common of these problems is pain management which is seen as a symptom.Music application; Non-pharmacological, easy, inexpensive, reliable, that has no side effects and non-risky, effective nursing intervention in pain management in patients with mechanical ventilation support.Therefore, the use of music in intensive care patients is important and should be actively used in clinics as a non-pharmacological method.Based on all these research; Anesthesiology and Reanimation An experimental study was performed to examine the effect of music therapy on pain in patients with mechanical ventilation supported in the Intensive Care Unit.
Materials and Methods: The study was carried out between January 2019 and April 2019 in the Anesthesiology and Reanimation Intensive Care Unit of Ege University Medical Faculty Research and Application Hospital. The sample of the study consisted of 44 patients who met the research criteria (22 application groups, 22 control groups). Data were collected using the Patient Information Form, Glasgow Coma Scale, Patient Follow-up Form, Intensive Care Pain Observation Scale. The data obtained from the study were analyzed with SPSS 25.0 package program.In the application and control group; The age, education level, gender, marital status, mechanical ventilator attachment day, Glasgow Coma Scale and intensive care observation scale were evaluated by using chi-square test and Friedman test.The data were analyzed with number, percentage, arithmetic mean, median distributions, two-way analysis of variance in repeated measurements in pain follow-ups,Bonferroni test  and t-test is applied in the independent samples. In order to compare the differences between the follow-ups within the groups, t-test was used on two matched groups in parametric assumptions. Mann Whitney U test was used for nonparametric assumptions in comparisons between groups.
Results: Following the music application during the research, at the 30th minute the mean score of the Intensive Care Pain Observation Scale (CPOT) was 2.64 and the control group was 3.09, and the mean score of the two groups was 2.86. In the Mann-whitney U test, a statistically significant difference was found between the administration and control groups in terms of CPOT pain scores (U=148.00 p=.015).At the end of the research, the CPOT pain score of the application group was 1.36 and the control group was 3.00 in the 60th minute after the application of music and the mean score of the two groups was 2.18. In the Mann-whitney U test, there was a statistically significant difference in CPOT pain scores between the application and control groups (U=98.00 p=.000).There was no statistically significant difference between the application and control groups in terms of systolic blood pressure, diastolic blood pressure, pulse rate, respiratory rate, oxygen saturation values, and expiratory minute volume at the end of music before the music application, at the 30th minute and at the end of the 60th minute (p>0.05).
Conclusion: The results of this study show that music therapy applied to patients with mechanical ventilation support reduces the severity of pain perceived by patients. In line with this result, it is advisable to apply nonpharmacologically in the management of pain in the management of pain, which is cheap and feasible, without side effects in patients with mechanical ventilation support.
Keywords: Mechanical ventilation, intensive care, nursing, pain, music therapy