Profesyonel mutfaklarda çalışan kadınların cam tavan sendromu
Glass ceiling syndrome of women working in professional kitchens
Yazar: MELİKE TURGUT
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY GÖK
İstanbul Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Cam tavan kavramı farklı örneklerde yalnızca cinsiyet üzerine kurulu olmasa da çoğunlukla kadınların kariyerlerinde karşılarına çıkan aşılması zor engeller olarak tanımlanabilmektedir. Sanayi devriminden bu yana kadınların işgücüne katılmasıyla birlikte çalışan dengeleri değişmiş, eskiden yalnızca erkekler arasında var olan rekabet artık cinsiyetler arasına taşınmıştır. Bununla birlikte kadınların pek çok alandaki yükselişlerinin yanı sıra, işe alımlar, ücret düzeyleri, terfi gibi durumları önüne de görünmez engeller inşa edilmeye başlanmıştır. Profesyonel mutfaklar iş yüklerinin fazla olduğu alanlardır ve kadın çalışanların diğer pek çok alandan daha fazla zorlandığı bir sektördür. Bu çalışmada profesyonel mutfaklarda görev yapan kadınların maruz kaldıkları cam tavan sendromunun açık bir şekilde ortaya çıkarılabilmesi için öncelikle konuya ilişkin teorik bir çerçeve çizilmiş ardından ise 12 profesyonel mutfak çalışanı kadın katılımcı ile görüşme sağlanmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen veriler nitel değerlendirme yöntemiyle analiz edilmiş ve kadınların cam tavana maruz kaldıkları, fakat pek çoğunun konu hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıkları ve iş yaşamında karşılaştıkları zorlukların kendi yetersizliklerinden kaynaklandığını düşündükleri sonucuna varılmıştır. Kadın çalışanların cam tavan hakkında yeterince bilgi sahibi olmamaları nedeni ile kendilerine yaşatılan bu durumun tam olarak farkında olmadıkları da dikkat çeken bir başka nokta olmuştur. Kadınların çoğunlukla kendi fiziksel ve psikolojik yetersizliklerinin mutfaktaki başarıları önünde bir engel olduğu görüşünü benimsedikleri görülmektedir. Hatta bu durum bazı mutfak çalışanı kadınlarda sektöre karşı bir isteksizlik oluşturmaktadır, bazı kadınlarda ise aksine ne kadar zorlansalarda mesleklerine bağlılık göstermekte fakat cam tavan kaynaklı zorlukları kabullenmelerine neden olmaktadır.

Abstract:
Although the concept of the glass ceiling is not only based on gender in different examples, it can often be defined as the insurmountable obstacles that women face in their careers. Since the industrial revolution, with the participation of women in the workforce, the balance of workers has changed, and the competition that used to exist only between men has now moved between the sexes. In addition to the rise of women in many areas, invisible barriers have begun to be built in front of women's employment, wage levels, and promotion. Professional kitchens are areas where workloads are high and it is a sector where women employees have more difficulty than in many other areas. In this study, in order to clearly reveal the glass ceiling syndrome experienced by women working in professional kitchens, first, a theoretical framework was drawn on the subject, and then an interview was conducted with 12 female professional kitchen workers. The data obtained as a result of the study were analyzed by qualitative evaluation method and it was concluded that women were exposed to the glass ceiling, did not have enough information about the subject, and thought that the difficulties they encountered in business life were due to their own inadequacies. Another striking point is that female employees are not fully aware of the situation that is put on them because they do not have enough information about the glass ceiling. It is seen that women mostly adopt the view that their own physical and psychological inadequacies are an obstacle to their success in the kitchen. In fact, this situation creates a reluctance for some kitchen workers towards the sector, while some women, on the contrary, show commitment to their profession no matter how hard they try, but cause them to accept the difficulties caused by the glass ceiling.