Caz performanslarında akış teorisi ile farklı bir grup dinamiği ve performans tercihleri geliştirmek için kullanılabilecek analitik araçlar
A different group dynamic with flow theory in jazz performance and analytic tools which can be utilised to develop performance preferences
Yazar: ALİ CAN ARDA
Danışman: PROF. DR. HAKKI ALPER MARAL
Bahçeşehir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ses Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Ses Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzik = Music
Dizin: Akış teorisi = Flow theory ; Caz = Jazz ; Etkileşim = Interaction ; Grup dinamiği = Group dynamics ; Performans = Performance

Özet:
Akış teorisi, bireyin yaşam pratiklerindeki motivasyonlarını inceleyen; aktif olarak yer aldığı herhangi bir alanda kişisel ve sosyal gelişimlerine bağlı olarak edindiği potansiyel bilgi, yetkinlik ve tecrübelerinin geliştirilmesi için gerekli yöntemleri araştıran; buna bağlı olarak kişinin bireysel yaratıcılığının arttırılmasını sağlayacak koşulları belirlemeye çalışan önermeler bütünüdür. Müzik disiplini açısından değerlendirildiğinde ise bu teori, bireyin yani icracının performans esnasında konstrasyonu, özbilinç ya da ego kaybı, yeterlilik ve/veya kontrol hissi, vb. unsurlarını ele almış; grup akış dinamiklerindeki yöntemlere de odaklanarak icracının grup-içi performans pratiklerindeki motivasyonlarının sağlanması için birtakım önermeler geliştirmiştir. Grup akış dinamiklerine yeni hamlelerin getirilmesini gözeten bu önermeler arasında üç unsur göze çarpmaktadır: Bunlardan ilki, icra pratiklerine yönelik hedeflerin belirlenmesi; ikincisi, icracının yetkinliği ile grup-içi kolektiflik ve iletişim deneyimindeki dengenin sağlanabilmesi için gerekli koşulların oluşturulması; üçüncüsü ise performansa bağlı olarak icracıya sağlanan geribildirimlerin değerlendirilmesidir.  
Bu çalışma, akış teorisinin müzik alanında performansa yönelik grup akış dinamiklerini incelemeyi amaçlamış; bu teoriyi caz müziği icra pratikleri üzerinden değerlendirmeye odaklanmıştır. Çalışma, bireysel akış modelini grup düzeyine taşıyan Keith Sawyer'ın "grup akışı modeli"ni araştırmış; bu bağlamda caz müziği icracılarının grup içerisindeki dinamiklerini etkileyen tam konsantrasyon, takım arkadaşlarını tanıma (aşinalık), ilerleme odaklı olma, başarısızlık hissi vb. psikolojik unsurları irdelemiştir. Bu noktadan hareketle, icracıların performans esnasındaki grup-içi etkileşim anlayışına bağlı olarak aralarında gelişen/dönüşen aktif dinleme kavramını, eşlikçilik-solistlik dengesini, korporatif yaklaşımların oluşturulması ve kolektif bakış açılarının sağlanması için gerekli olan iletişim koşullarını detaylandırmış; böylelikle icracının yetkinlik ve yaratıcılığının geliştirilmesine yönelik koşulların sağlanabilmesi için göz önünde bulundurulması gereken etmenleri araştırmayı hedeflemiştir.

Abstract:
Flow theory is a set of propositions that examines the motivations of an individual in their daily practices, researches the methods necessary to develop potential knowledge, competence and experience gained depending on their personal and social development in any field where they are actively involved, and accordingly tries to determine the conditions that will enable the increase of the individual's personal creativity. When evaluated in terms of music discipline, this theory deals with the individual's-the performer's-concentration, loss of self-consciousness or ego, feeling of competence and/or control during performance as well as focusing on the methods in group flow dynamics and developing some propositions that provide motivation during in-group performance practices. Three features stand out among these practices that aim to provide new moves to the group flow dynamics: The first one is the determination of the goals for performance practices; second one is the creation of the necessary conditions for a balance between the competence of the performer and the in-group collectivity and communication experience; and the third one is the evaluation of the feedback provided to the performer based on the performance.
This study aims to examine the group flow dynamics available for performance in the music field of flow theory and focuses on evaluating this theory through jazz performance practices. The study researches the "group flow model" of Keith Sawyer, who applied the individual flow model to groups, and in this context, explores psychological elements such as full concentration, familiarity with teammates, being progress-focused, feeling of failure etc., all of which affect the in-group dynamics of jazz performers. Based on this point of view, the study details the concept of active listening which develops/transforms between performers depending on the understanding of in-group interaction during performance, the balancing of being an accompanist-soloist and the conditions of communication necessary for the creation of corporate approaches and collective perspectives; and thus, the study aims to investigate the factors that should be taken into account in order to provide the conditions for the development of the competence and creativity of the performer.