Enflasyon, ekonomik büyüme ve cari açık ilişkisi: Türkiye örneğinde ekonometrik bir çözümleme
The relationship between inflation, economic growth and current account deficit: an econometric analysis in the case of Turkey
Yazar: MEHMET ALİ SEYİDOĞLU
Danışman: PROF. DR. İRFAN KALAYCI
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Klasik iktisat akımı, ekonomik büyümenin temelinde sermaye birikimi, iş bölümü ve uzmanlaşma olduğunu savunurken, Keynesyen görüş, toplam talep yönetiminin ekonomik büyümenin temelinde olduğunu iddia ederek devlet müdahalesini önermiştir. Daha sonra ortaya çıkan ekonomik düşünceler ise ekonomik büyüme için ekonomi yönetiminin pasif bir rol oynaması gerektiğini savunmuş, maliye politikalarına başvurulmaması gerektiğini vurgulamıştır. Bunun yanında, Tüm ekonomi yöneticilerinin temel kaygısı olan ekonomik büyümenin sürekliliğinin sağlanması da temel hedefler arasındadır. İktisat literatürü, ekonomik büyümenin temel belirleyicisinin ne olduğu ve nasıl sürekli hale getirilebileceği sorularının yanıtını aramaktadır. Çalışmada Türkiye'deki enflasyon, ekonomik büyüme ve cari açık arasındaki ilişki ekonometrik yöntemlerle incelenmiştir. Çalışmanın bulguları, enflasyon ve cari açık arasında negatif bir ilişki olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, tüm sonuçlar birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye'de cari açığın temel belirleyicilerinin bütçe dengesi ile birlikte dış borçların olduğu anlaşılmaktadır. Türkiye'de bütçe açığının dış borçlar ile kapatıldığı varsayıldığında ve dış borç ödemelerinden ortaya çıkan faiz ödemelerinin cari açığı artırdığı düşünüldüğünde merkezi bütçe açığının cari açık üzerinde doğrudan ve dolaylı olarak etkili olduğu söylenebilir.

Abstract:
Classical economics argues that the basis of economic growth is capital accumulation, division of labor and specialization. The Keynesian view suggested government intervention, claiming that aggregate demand management is at the root of economic growth. The economic thoughts that emerged later argued that the economy management should play a passive role for economic growth and emphasized that fiscal policies should not be resorted to. In addition, ensuring the continuity of economic growth, which is the main concern of all economy managers, is among the main objectives. The economics literature seeks answers to the questions of what the main determinant of economic growth is and how it can be sustained. In this study, the relationship between inflation, economic growth and current account deficit in Turkey has been examined by econometric methods. The findings of the study show that there is a negative relationship between inflation and current account deficit. However, when all the results are evaluated together, it is understood that the main determinants of the current account deficit in Turkey are the external debts together with the budget balance. It can be said that the central budget deficit has a direct and indirect effect on the current account deficit, assuming that the budget deficit in Turkey is covered by external debt and the interest payments arising from external debt payments increase the current account deficit.