Eksantrik egzersizde farklı eğimlerin kas hasarına etkisi
Effects of different inclinations to muscle damage at eccentric exercise
Yazar: EVRİM GÖKÇE
Danışman: PROF. DR. EMİNE KOÇ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Egzersiz = Exercise ; Kas kontraksiyonu = Muscle contraction ; Kaslar = Muscles ; Koşu = Running ; Kreatin kinaz = Creatine kinase ; Oksidanlar = Oxidants ; Sıcaklık şoku proteinleri = Heat shock proteins

Özet:
Eksantrik Egzersizde Farklı Eğimlerin Kas Hasarına Etkisi
Eksantrik kas aktivitesi, gerim altında kasın boyunun uzaması ile ortaya çıkar. Alt ekstremite kaslarının büyük bir bölümü yürüme paterninin bir bölümünde eksantrik olarak kasılır, yerçekimine karşı vücut ağırlığını destekleyerek vücudu dik tutar ve şok absorban görevi görür.
Eksantrik egzersizi takip eden süreçte, kaslarda hasar yanıtları izlenmiştir. Antrene olmayan bireylerde yapılan eksantrik egzersiz, kas liflerinde kopma, sarkomer kayıpları, plazma CK enziminde yükselme gibi hasar yanıtlarına neden olmaktadır.
Çalışmanın amacı, yokuş aşağı koşu egzersizi sırasında ağırlıklı olarak eksantrik olarak çalışan sıçan soleus kası ve plazmada; farklı eğimlerdeki hasar yanıtlarının incelenmesi, eğim artışının hasar ile ilişkili olup olmadığının ortaya çıkarılmasıdır.
Çalışmada, 12 haftalık 32 erkek Wistar sıçanı; kontrol, -16°, -8° eksantrik egzersiz (yokuş aşağı koşu) ve 0° (düz koşu) grubu olarak 4 ayrı gruba ayrılmıştır. Denekler, 10 günlük , 15 dakikayı geçmeyen koşu bandına alışma amaçlı yapılan alıştırma protokolünün ardından; 3 gün dinlenmeye alınmış sonrasında 5 gün, 0°, -8°, -16° eğimlerde 90 dk boyunca, 20-25 m/dk hız ile koşu bandında antrenman yapmışlardır. Son egzersizden 48 saat sonra sakrifiye edilen sıçanlarda, serum örneklerinde kreatin kinaz, total antioksidan ve total oksidan seviyeleri, HSP70 ve soleus kasında total antioksidan ve total oksidan seviye tayini yapılmıştır.
Sonuçlarda; plazma CK  -16° yokuş aşağı koşu grubunda yükselmiş, soleus kası TOS değerleri yokuş aşağı koşu antrenman gruplarının her ikisinde de (-16°, -8°) yükselmiş, eğim artışı ile soleus TOS değişiklikleri arasında paralel bir durum bulunmuştur.
Soleus kası histoloji sonuçlarında; antrenman gruplarında mononükleer hücre infiltrasyonu, kapiller sayısında artış görülmüş; eğim artışı ile sonuçlar arasında paralel bir durum ortaya çıkmıştır. Ek olarak, -16° antrenman grubu soleus liflerinde, diğer antrenman grupları ve kontrol grubunda görülmeyen kırılmalar gözlenmiştir.
Plazma ve soleus kası TAS sonuçları ile plazma TOS ve HSP70 sonuçlarında deney grupları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır.
Çalışmada; eksantrik egzersiz modeli olan yokuş aşağı koşu antrenmanı sonucunda kas hasarı meydana geldiği, hasar belirteci olan bir dizi parametredeki artışların, eğim artışıyla paralel olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar kelimeler: Eksantrik egzersiz, yokuş aşağı koşu, soleus kası, HSP70, total oksidan status, total antioksidan status, kreatin kinaz

Abstract:
Effects of different inclinations to muscle damage at eccentric exercise
Eccentric muscle activation occurss when the muscle lengthtens under the tension. Large part of the lower extremity muscles work eccentrically as shock absorbent when walking, hold straight and support the body for against gravity. 
Muscle damage indications are seen at the muscle after the period of eccentric exercise. Sarcomer losses, muscle detachments, rising plasma creatin cinase level have been seen after eccentric exercise that is experienced by the untrained people.
The purpose of this study is; to investigate the muscle damage responses at different  inclinations for  soleus muscle that predominantly works as eccentricaly while downhill running.
32 male Wistar rats (12 weeks old) were randomly assigned to control, -16°, -8° eccentric exercise groups (downhill running), 0° (horizontal running) group. 10 days-15 minutes running programmes were designed for practising the motorized treadmill, after resting for 3 days, rats had performed 90 minutes with the speed of 20-25m/s for 5 days.
48 hours after last exercise, rats were sacrified and creatin kinase, total oxidant-antioxsidant status, HSP70 at plasma and total oxidant-antioxsidant status, histological changes at soleus were assessed.
CK and TOS markers increased for downhill running group (-16°) and TOS markers increased for downhill running groups (-16°, -8°). There is a correlation with inclination and muscle damage responses.
Histological investigation for soleus muscle shows; the number of mononuclear cell infiltrations and capillers increase after eccentric exercise and there is a correlation with inclination. Additionaly, muscle splits have been seen for -16° downhill running group, too.
There is no significant change for plasma TAS/TOS, HSP70 and soleus TAS responses to eccentric exercie.
In this study, after the downhill running protocole as an eccentric exercise; muscle damage responses have been seen and there is a correlation with inclination and muscle damage.

Key words: eccentric  exercise, downhill running, soleus muscle, HSP70, total oxidant status, total antioxidant status, creatin kinase