Enrofloksasinin etlik civciv ve piliçlerde eklemlere yönelik etkilerin histopatolojik ve biyokimyasal parametreler ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of enrofloxacin in articular cartilage of broilers using histopathological and biochemical parameters
Yazar: ISHRAGA GAAFAR IBRAHIM
Danışman: PROF.DR. ENDER YARSAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
ÖZETEnrofloksasinin Etlik Civciv ve Piliçlerde Eklemlere Yönelik Etkilerinin Histopatolojikve Biyokimyasal Parametreler ile DeğerlendirilmesiFlorokinolonlar, geniş spektrumlu etkileri ile veteriner hekimliğinde yaygın olarak kullanılanantibiyotiklerdendir. Fakat bu ilaçların kullanılmasında bazı yan etkiler belirlenmiş vegelişmekte olan hayvanların kıkırdaklarında hasara sebep oldukları rapor edilmiştir. Ancakbu etkilerin mekanizması tam olarak anlaşılamamıştır. Bazı araştırmalarda etkin oksijenoluşumunun, florokinolonların kıkırdak yapı üzerine hasar yapmasında rol oynadığıgösterilmiştir.Enrofloksasinin eklem kıkırdağındaki etkisi ve bununla oksidatif stres ilişkisinin incelenmesiamacıyla; enrofloksasin 10 günlük Ross-38 ırkı civcivlere 14 ve 30 gün süreyle 10, 100, 200ve 400 mg/kg c.a. ağız yoluyla verildi. Uygulanan ilaçların plazma yoğunluğu agar jel diskdiffüzyon yöntemi ile belirlendi. Plazmadaki yoğunluğu ve plazma yoğunluğu altında kalanalan, ağızdan farklı dozların uygulanmasından sonra 0.25, 0.5, 1, 2, 4, 8, 12 ve 24 saatlerde10, 100, 200 ve 400 mg/kg lık dozlar için sırasıyla 1.26Â±0.85, 2,86Â±0.33, 4.70Â±0.17,5.75Â±0.13Âµg/ml ve 21.74 Â±1.52, 26.40Â±2.42, 60.32Â±6.02 ve 72.10Â±4.30 g.saat/ml olaraktespit edildi.Enrofloksasinin diğer kinolonlardakine benzer şekilde tipik kıkırdak hasarına sebep olduğugözlendi. Kıkırdak hasarı 10 mg/kg enrofloksasin ile tedavi edilen gruplarda piknotikçekirdekli kondrositler ve ödematöz matriks olarak başladı. Yüksek dozlarda (100, 200mg/kg) ilaç uygulanan gruplarda boşluk oluşumu, kondrosit kümeleşmeleri, ödematözmatriks bölgeler, hücresel yoksunluk gibi hasara ilerledi. Bu hasarlar 400 mg/kg dozundatedavi edilen grupta, eklem yüzeyindeki yaygın erozyonlar şeklinde daha fazla gözlendi.Oksidatif stresin incelenmesi amacıyla, lipid peroksidasyonunun göstergelerinden olanplazma MDA miktarı, antioksidan enzimlerden, SOD ve CAT aktiviteleri değerlendirildi.Otuz gün boyunca tedavi edilen grupların tümünde dozun arttırılmasıyla MDA miktarlarınınarttığı gözlendi. Ondört ve 30 gün boyunca tedavi edilen tüm gruplarda enrofloksasindozunun arttırılmasıyla SOD aktivitesi arttı. Tüm tedavi edilen gruplarda CAT aktivitesikontrol grubuyla kıyaslandığında önemli farklılıklar göstermedi.Çalışma kapsamında 30 gün süresince artan dozlarda tedavi edilen gruplardaki Mgmiktarlarının arttığı belirlendi.Çalışma bulguları değerlendirildiğinde, enrofloksasinin piliçlerde artropatiye sebepolabileceği ve hasarın doza bağlı şekillendiği sonucuna varıldı. Elde edilen verilerenrofloksasinin artropatik etkilerinin oksidatif stresle ilişkili olabileceğini düşündürdü.Anahtar Sözcükler: Enrofloksasin, Etlik piliç, Histopatoloji, Oksidatif stres.62

Abstract:
SUMMARYEvaluation of the Effects of Enrofloxacin in Articular Cartilage of Broilers UsingHistopatological and Biochemical Parameters.Fluoroquinolones are widely used antibiotic with a broad spectrum of activity. However,certain adverse effects have been observed in association with the use of those drugs. Theyhave been reported to induce lesions in the cartilage of growing animals, although themechanism of those effects were not fully understood. Some evidences indicate that freeradicals formation might play a role in the mechanism of fluoroquinolones induced cartilagedefects.To investigate the effects of enrofloxacin on the articular cartilages and the possiblity of theinvolvement of an oxidative stress in this mechanism of action, enrofloxacin was orallyadministered to 10 day old Ross-38 chicken for 14 and 30 consecutive days, of 10, 100, 200and 400 mg/kg body weight. Plasma concentrations of the drug were measured using agargel diffusion test. The concentrations of the drug in the plasma and the area under curvemeasured 0.25, 0.5, 1, 2, 4, 8, 12 and 24 hours after oral adminstration of the different doseswere 1.26Â±0.85, 2,86Â±0.33, 4.70Â±0.17, 5.75Â±0.13 Âµg/ml and 21.74 Â±1.52, 26.40Â±2.42,60.32Â±6.02, 72.10Â±4.30 g.saat/ml respectively.Enrofloxacin was found to induce cartilage lesions that were typical of those seen in otherquinolones drugs. The cartilage lesions start as oedematous matrix and chondrocyte withnecrotic nuclei in groups treated by 10 mg/kg enrofloxacin, extended to a typical lesionssuch as a cellular, oedematous matrix areas, chondrocyte clusters, cleft and cavity formation,in the groups treated by high doses (100, 200 mg/kg) of enrofloxacin. These lesionsprogressed to extensive erosion of the articular surface in the group treated by 400 mg/kg.The severity of the lesion increased with the increasment of the doses and duration of time.To assess the oxidative stress, blood plasma MDA a biomarker of lipid peroxidation,antioxidant enzymes, SOD and CAT activities were evaluated. Malondialdehit, levelsincreased with increasment in doses in all groups treated for 30 days. Superoxid dismutaseactivity decreased significantly with the increasement of enrofloxacin doses in all groupstreated. Catalase activity in all treated groups was not significantly different in comparisonto control.Determintion of plasma magnesium levels revealed increased with inccreasement ofenrofloxacin doses in animals treated for 30 days.Thus concluded that enrofloxacin is able to produced arthropathy on chicken and the damageis dose dependent. These results suggested that enrofloxacin arthropatic effect is related tooxidative stress.Key Words: Enrofloxacin, Broilers, Pharmacokinetic, Oxidative stress, Histopathology.65