Alternatif çözüm yöntemleri ve vergi uyuşmazlıklarında uygulanabilirliği
Applicability of alternative dispute resolution methods in tax disputes
Yazar: DİLŞAD KELEŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET YÜCE
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance
Dizin: Alternatif uyuşmazlık = Alternate dispute ; Alternatif çözümler = Alternative remedies ; Avrupa Birliği = European Union ; Dostane çözüm yolu = Friendly settlement procedure ; Vergi idaresi = Tax administration ; Vergi mükellefi = Taxpayer ; Vergi uyuşmazlıkları = Tax conflicts ; Vergi yargısı = Tax justice ; Vergiler = Taxes

Özet:
Kollektif ihtiyaçlarını karşılamak için bir arada bulunan, belli bir coğrafi alanda yaşayan ve ortak bir kültürü paylaşan insanların oluşturduğu birlikteliğe "toplum" denir. Toplumdaki ilişkiler çok yönlü olabilmektedir. Bu nedenle kimi zaman olumlu, kimi zaman da olumsuz ilişkiler yaşanabilmektedir. Yaşanan uyuşmazlıkların çözümü adalete erişim açısından önemli bir husustur. Bu bağlamda, ortaya çıkan uyuşmazlıkların mahkeme dışında ama toplumca kabul görmüş ve resmi otoritece de tanınmış olan yöntemlerce çözümlenmesine alternatif çözüm yöntemleri denmektedir.
Uyuşmazlıklar, özel hukuk kişileri arasında çıkabileceği gibi kamu hukuku kişileri arasında da çıkabilmektedir. Başta Amerika ve çeşitli Avrupa Birliği ülkelerinde olmak üzere çeşitli ülkelerde idari ve yargısal yollara ek olarak alternatif yöntemlere de başvurulmaktadır. Türk Vergi Hukuku açısından bakıldığında, doğrudan ADR'ye ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu sebeple, sınırlı sayıda ve farklı mevzuatlarda yer almaya başlayan ADR'nin, uygulamadaki başarısı da dikkate alınarak, mükellef odaklı bir yaklaşımla vergi uyuşmazlıklarının çözümünde de uygulanabilir duruma getirilmesi vergi uyuşmazlıklarının çözümüne ciddi katkı sağlayacağı gibi mükellefin vergiye gönüllü uyumunu yönünden de faydalı olacaktır.

Anahtar sözcükler: Uyuşmazlık, Alternatif Çözüm Yolu, Avrupa Birliği (AB), Vergi Uyuşmazlıkları

Abstract:
The Association of people who coexist in order to meet their collective needs, who live in a certain geographical area and share a common culture is called "society". Relationships in society can be multifaceted. Therefore, sometimes positive and sometimes negative relationships can be experienced. Settlement of disputes is an important consideration in terms of access to justice. In this context, alternative methods of settlement of disputes arising out of the court but by methods accepted by the community and recognized by the official authority are called.
Disputes may arise between private law persons or between public law persons. In addition to administrative and judicial ways, alternative methods are used in various countries, especially in the United States and in various European Union countries. From the point of view of Turkish tax law, there is no regulation directly related to ADR. For this reason, a limited number given the success of ADR began to take part in different legislation and in the application, the taxpayer-focused approach can be applied in the solution of tax disputes with the situation to be brought to tax as the taxpayer's voluntary compliance will contribute to the settling of tax disputes will be beneficial in terms of.

Keywords: Dispute, Alternative Solution, Justice, European Union (EU), Tax Dispute