Argümantasyon tabanlı öğretimin sekizinci sınıf öğrencilerinin matematik okuryazarlığı başarısına etkisinin incelenmesi
Investigating the effect of argumentation-based instruction on eighth-grade students' mathematics literacy achievement
Yazar: AHMET ADİL ADAL
Danışman: PROF. DR. MUHAMET EMİN ÖZDEMİR
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik okuryazarlığı = Mathematical literacy

Özet:
Gerçek dünya bağlamından sunmuş olduğu bilgilerle matematiği gündelik hayatla ilişkilendiren matematik okuryazarlığı soruları, uluslararası düzeyde birçok araştırmanın veri toplama kaynağı olmuş ve matematik okuryazar bireylerin yetişmesi için devletler düzeyinde güçlü politika değişikliklerinin yapılmasına yol açmıştır. Çünkü günümüz dünyasında matematik okuryazar bireylere olan ihtiyaç giderek artmakta ve çağın gereği bir yetenek halini almaktadır. Ancak ülkemizin, matematik okuryazarlığı becerilerini ölçen uluslararası düzeydeki sınavlardan elde ettiği sonuçlar hala istenen seviyeye ulaşamamıştır. Bu durumun düzeltilebilmesi, çözüm önerilerinin sunulabilmesi için çeşitli öğretim yöntemlerinin var olan geleneksel öğretim yöntemine kıyasla uygulanması ve yeni seçeneklerin ortaya konması gerekmektedir. Bu noktada bu tezin hazırlanma amacı devreye girmektedir. Bu çalışmanın amacı, argümantasyon tabanlı öğretimin sekizinci sınıf öğrencilerinin matematik okuryazarlığı başarısına etkisini incelemek ve süreç hakkında öğrenci görüşlerini ortaya çıkarmaktır. Yapılan literatür taramalarında argümantasyon tabanlı öğretimin öğrencilerin matematik okuryazarlığı başarısına etkisini inceleyen bir çalışmaya rastlanamamıştır. Bu durum, bu tez çalışmasının ilgili alanda potansiyel olarak öncü bir rol üstlenebileceği düşüncesiyle önem kazanmaktadır. Çalışmanın amacı doğrultusunda argümantasyon çalışma kağıtları ile haftada iki ders olmak üzere sekiz haftalık bir uygulama yapılmıştır. Bu kapsamda deney grubundaki öğrencilere argümantasyon tabanlı öğretim ile Toulmin Argümantasyon Modeli dikkate alınarak geliştirilen çalışma kağıtlarının çözümü yapılırken, kontrol grubundaki öğrencilerle ise mevcut öğretim yöntemine göre dersler işlenmiştir.
Bu çalışmada nicel ve nitel desen birlikte kullanılmış ve karma yöntem desenlerinden açıklayıcı sıralı karma yöntem ile süreç yürütülmüştür. Araştırmanın nicel kısmında ön test – son test eşitlenmemiş kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel kısmında ise durum çalışması desenlerinden bütüncül tek durum deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, İstanbul ili Esenler ilçesinde bir devlet ortaokulunda 2022-2023 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde, rastgele seçilen biri deney (24 kız) ve biri kontrol (25 kız) grubu olmak üzere toplam 49 sekizinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk aşamasındaki nicel veriler, "Matematik Okuryazarlığı Başarı Testi" ile ikinci aşamasını oluşturan nitel veriler ise "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" yardımıyla elde edilmiştir. Veri toplama araçları araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Uygulama tamamlandıktan sonra deney grubundan rastgele seçilen sekiz öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşme formu doğrultusunda görüşmeler yapılmıştır. Nicel verilerin analizi için bağımlı gruplar t-testi, bağımsız gruplar t-testi, Mann Whitney U testi ve testlerin normallik kontrolleri için Shapiro-Wilks testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizi ise içerik analizi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir.
Araştırma sonuçları, argümantasyon tabanlı öğretim sürecinin mevcut öğretim programına dayalı olarak gerçekleştirilen öğretim sürecine göre öğrencilerin matematik okuryazarlığı başarısını istatistiksel olarak anlamlı ve etkili bir şekilde artırdığını ortaya koymuştur. Yapılan görüşmeler sonucunda ise öğrencilerin, argümantasyon tabanlı öğretim yöntemine yönelik olumlu görüşlere sahip oldukları ve matematik okuryazarlığı problemlerine yaklaşımlarında, argümantasyon tabanlı öğretimin bilişsel ve duyuşsal alanlarda birçok katkı sağladığı yönünde açıklamalarda bulundukları görülmüştür. Bu sonuçlar ışığında matematik derslerinde argümantasyon tabanlı öğretim yönteminin kullanımının, matematik okuryazarlığı yüksek bireyler yetiştirilmesi için literatüre alternatif olacağı düşünülmektedir. Son olarak, bu çalışmanın yenilik etkisi dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği ifade edilebilir.

Abstract:
Mathematical literacy questions which relate mathematics to daily life with the information it presents from the real world context, have been the source of data collection for a great number of international studies and have led to drastic policy changes at state level to educate mathematically literate individuals. This is because in today's world, the need for mathematically literate individuals is increasing; therefore it becomes a skill as a requirement of the age. However, the results obtained by our country's international exams that measure mathematical literacy skills have still not reached the desired level. In order to rectify this situation and to propose a solution, various teaching methods should be applied compared to the existing traditional teaching method and new options should be set forth. Herein the purpose of preparing this thesis comes in. The aim of this research is to examine the effect of argumentation-based teaching regarding the mathematics literacy achievement of eighth-grade students and to reveal students' views about the process. In the literature reviews, no study was found that examined the effect of argumentation-based teaching on students' mathematical literacy success. Hence it gains importance with the thought that this thesis research can potentially play a pioneering role in the related field. In line with the aim of this research, an eight-week application was made with argumentation worksheets, two lessons per week. In this context, the solving of the worksheets was provided to the students in the experimental group considering the argumentation-based teaching and the Toulmin's Argumentation Model, while the lessons were taught to the students in the control group in consideration to the existing traditional teaching method.
In this research, quantitative and qualitative designs were used collectively and the process was carried out with explanatory sequential mixed method that is one of the mixed method designs. In the quantitative part of the research, a quasi-experimental design with unequal pre-test – post-test control group was used, and in the qualitative part, the holistic single-case design that is one of the case study designs, was used. The study group of this research contains a total of 49 eighth grade students that is randomly selected, one in the experimental (24 girls) and one in the control (25 girls) groups, in a state secondary school in the Esenler district of Istanbul, in the second semester of the 2022-2023 academic year. The quantitative data in the first stage of the study were obtained using the "Mathematics Literacy Achievement Test" and the qualitative data constituting the second stage were obtained by the help of "Semi-Structured Interview Form". The data collection tools were developed by the researcher. After the application was completed, interviews were conducted with eight randomly selected students from the experimental group in line with the semi-structured interview form. Dependent Samples t-Test, Independent Samples t-Test, and Mann Whitney U test were used for the analysis of quantitative data, and Shapiro-Wilks test was used for the normality checks of the tests. The analysis of qualitative data was carried out by content analysis method.
The result of this research reveals that the argumentation-based teaching process statistically increased the mathematical literacy achievement of the students rather significantly and effectively compared to the teaching process based on the current curriculum. As a result of the interviews, it was shown that the students had positive views on the argumentation-based teaching method and they made statements that the argumentation-based teaching made many contributions to the cognitive and affective fields in their approach to mathematical literacy problems. In the light of the findings above, it is thought that the use of argumentation-based teaching method in mathematics lessons will be an alternative to the literature for educating individuals with high mathematical literacy. Lastly, it can be stated that this study should be evaluated in terms of the effect of innovation.