Ergenlerin problemli internet kullanımları ile siber zorbalık eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir
To examine the relationship between the adolescents' problematic internet use and their tendencies to cyber bullying
Yazar: SEVGİ TÜRKOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET ARSLAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim = Education ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Zorbalık = Bullying ; Ölçek geliştirme = Scale development ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı ergenlerin problemli internet kullanımları ile siber zorbalık eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında İstanbul İli Avrupa yakasında sosyo-ekonomik düzeyi farklı iki ilçeden rastgele seçilmiş 2 Anadolu lisesi, 2 meslek lisesi, 2 genel lise olmak üzere toplam 6 ortaöğretim kurumunda eğitim gören 233' ü (% 43,1) erkek, 307'si (% 56,9) kız olmak üzere toplam 540 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplamak amacıyla "Problemli İnternet Kullanım Ölçeği", Siber Zorbalık Tutum Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri SPSS 15 paket programı ile yapılmıştır. Araştırmada verilerinin analizinde Pearson Momentler Korelasyon Analizi, Regresyon Analizi, Bağımsız Grup t-Testi, Tek Yönlü Varyans analizi (ANOVA) ve LSD Post Hoc testi kullanılmıştır. Yapılan istatistiklerde .05 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır.Araştırma sonucunda, İnternet bağımlılığı ile siber zorbalık tutumu arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere yapılan korelasyon analizi sonucunda, pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. (r=0,454; p<0,05). Araştırmada öğrencilerin problemli internet kullanımları ile cinsiyet, sınıf seviyesi, kendine ait bilgisayara sahip olma, günlük internet kullanım süresi değişkenleri arasında anlamlı farklılığın olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak yaş, okul türü, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, aile gelir düzeyi, kendine ait odaya sahip olma, evde bilgisayara sahip olma ve interneti kullanmaya başlama değişkenleri ile problemli internet kullanımı arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Araştırmada ayrıca öğrencilerin siber zorbalık eğilimleri ile cinsiyet, baba eğitim durumu, aile gelir düzeyi, kendine ait bilgisayara sahip olma, interneti kullanım geçmişi ve günlük internet kullanım süresi arasında anlamlı farklılıklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Siber zorbalık eğilimi ile yaş, okul türü, sınıf seviyesi, anne eğitim durumu, kendine ait odaya sahip olma, evde bilgisayara sahip olma değişkenleri arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır.Anahtar Kelimeler: Problemli internet kullanımı, internet bağımlılığı, siber zorbalık, sanal zorbalık.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between the adolescents' problematic internet use and their tendencies to cyber bullying. 'Problematic Internet Use Scale', 'Cyber Bullying Attitude Scale'-developed particularly for this research- and 'Personal Information Form' were used for gathering data. These scales/forms were applied to 540 students (male:233, female:307) studying in six high schools, which were selected randomly from two counties -with different socio-economic level- of Istanbul in 2011-2012 education term. Data were analyzed by the SPSS 15 statistical tests including independent group t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), LSD post hoc test and regression analysis. The significance level was determined as .05 for the statistical analyses. It was found that there is a statistically significant positive correlation between problematic internet use and cyber bullying (r=0,454: p<0,005). Also a statistically meaningful association suggesting that cyber bullying is influenced by internet addiction was observed between these two variables on the basis of regression model. The research indicated that there is a significant difference between the students' problematic internet use and the 'sex', 'school grade', 'having a personal computer' and 'daily internet usage time' variables. On the other hand, no significant difference was found between the students' problematic internet usage and the 'age', 'school type', 'parents' education level', 'parents' monthly income', 'having a private room', 'having a computer at home' and 'first-time internet usage' variables. The research revealed significant differences between students' tendencies to cyber bullying and the 'sex', 'father's education status', 'parents' monthly income', 'having a personal computer', 'internet usage history' and 'daily internet usage time' variables. Moreover, no significant difference was found between the cyber bullying tendency and the variables including 'age', 'school type', 'school grade', 'mother's education status', 'having a private room', 'having a computer at home'.Key words: Problematic internet use, internet addiction, cyber bullying, virtual bullying.