Acil servise başvuran palyatif onkoloji hastalarının analizi
Analysis of palliative oncology patients applying to the emergency department
Yazar: SAMET ÇOKGEZER
Danışman: PROF. DR. MURAT ERSEL
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Giriş
Palyatif bakım ihtiyaçları olan hastalar sıklıkla hayat kurtarıcı veya yaşamda tutucu müdahale ve tedavi desteği ya da yaşam kalitesini bozan semptomların kontrolü için acil servise başvurmaktadırlar. Kanser birçok hastada kronik bir hastalık haline gelmesine rağmen, dünya çapında hala önde gelen ölüm nedenleri arasındadır ve palyatif bakım ihtiyacı olan hastaların da çoğunluğunu oluşturmaktadır. Bu hastaların ihtiyaçlarını göz önünde bulunduran gelecekteki uygulama ve politikalara kanıt temelli bilgiler sağlayacak gerekli düzenlemelerin sağlanmasının önemli ilk adımı, palyatif bakıma ihtiyaç duyan hastaların acil servisten yararlanma oranını ve nedenlerini belirlemektir.
Amaç
Bu çalışma acil servise başvuran palyatif bakıma ihtiyaç duyan onkoloji hastalarının demografik özelliklerini, başvuru nedenlerini ve mortalite durumlarını belirlemeyi amaçlamıştır.
Yöntem
Çalışma üçüncü basamak üniversite hastanesinde yapılan tek merkezli, prospektif, gözlemsel bir araştırmadır. Başvurusu çalışmaya alınma kriterlerine uygun tüm palyatif onkoloji hastaları 6 ay boyunca ardışık olarak çalışmaya dahil edilmiştir (n=205). Veri formunda hastaların sosyodemografik özelliklerini ve tıbbi durumlarını değerlendiren 16 soru, hastaların sağlık durumlarını değerlendiren Karnofsky ve ECOG performans Skalası olmak üzere 2 ölçek yer almıştır. Araştırmanın sonlanımı 1. ve 6. ay mortalite olarak belirlenmiştir. Tıbbi Araştırmalar Etik Kurulundan ve hasta/hasta yakınlarından yazılı gönüllü oluru alınmıştır.
Bulgular
Çalışmaya katılan hastaların %51,7'si erkek ve toplam yaş ortalamaları 62,42 ± 14,52 yaş olarak bulunmuştur. Hastaların %74,6'sının yaygın çoklu tutulumu olduğu saptanmıştır. Bu çalışmada hastaların kanser dışındaki ek hastalıklarında ilk iki sırayı hipertansiyon ve diyabet
iii
almıştır. Hastaların %44,4'ünün acil dışında başka bir kuruma başvurusunun olmadığı görülmüştür. Bu çalışmada hastaların %54,6'sının ağrı, %42,5'inin halsizlik/uykusuzluk, %35,1'inin nefes darlığı/öksürük, %31,7'sinin bulantı/kusma, %25,4'ünün iştahsızlık/oral alım bozukluğu semptomları ile başvurduğu saptanmıştır. Bu çalışmada, hastaların %86,8'i bilinci açık, %8,3'ü konfüze olarak acile gelmiştir. Çalışmaya alınan hastaların palyatif bakım tedavilerinde en çok %70,2'si sıvı replasmanı, %61'i analjezi ve %28,8'i oksijen tedavisi almıştır. Çalışmaya alınan hastaların %45,4'nün taşikardik olduğu görülmüştür. Hastaların %48,7'una yatış verilmiştir. Hastaların %37,6'sı servise, %11,1'i yoğun bakıma yatmıştır. Bu çalışmada 1 aylık mortalite için Karnofsky skalası  ≤70 puan kesme noktasında mortalite olabilirlik oranının (LR+) 1,81 kat, ECOG puanı ≥2 kesme noktasında mortalite olabilirlik oranının (LR+) 1,80 kat daha fazla olduğu ve 6 aylık mortalite için Karnofsky skalası ≤70 puan kesme noktasında mortalite olabilirlik oranı (LR+) 6,10 kat, ECOG puanı ≥2 puan kesme noktasında mortalite olabilirlik oranı (LR+) 6,10 kat daha fazla saptanmıştır.
Tartışma ve Sonuç
Palyatif bakım hastaları sağlık sorunlarının çözümü için acil servisi birinci başvuru yeri olarak seçmektedirler. Hastaların bakım ihtiyaçları nedeni ile uzun süre (ort. 15.00) acil serviste tedavi ve izlemleri yapılmaktadır. Acil servise başvuran kanser hastalarının yatış önceliklerinin saptanmasında, uygun olanların palyatif bakım merkezlerine yönlendirilmesinde Karnofsky ve ECOG skorlamaları ile vital parametrelerin kullanılabileceğini düşünüyoruz.
Anahtar Kelimeler: Acil Servis, palyatif bakım, Karnofsky skoru, ECOG Skoru, kanser.

Abstract:
Introduction
Patients with palliative care needs often present to the emergency department seeking lifesaving or life-sustaining interventions, or relief from symptoms that impair their quality of life. Despite cancer becoming a chronic condition for many patients, it still ranks among the leading causes of death worldwide, constituting most patients in need of palliative care. The crucial first step in informing future practices and policies that consider the needs of these patients is to determine the rate and reasons for their utilization of emergency services. Objective
This study aimed to determine the demographic characteristics and mortality status of oncology patients in need of palliative care who presented to the emergency department. Methods
This single-center, prospective, observational study was conducted at a tertiary university hospital. All palliative oncology patients meeting the inclusion criteria were consecutively enrolled in the study over a period of 6 months (n=205). The data form included 16 questions assessing patients' socio-demographic characteristics and medical conditions, as well as two scales evaluating patients' health status: the Karnofsky Performance Scale and the ECOG Performance Status Scale. The study endpoint was determined as mortality at 1 and 6 months. Written voluntary consent was obtained from the Medical Research Ethics Board and patients/patient representatives.
Results
Of the participating patients, 51.7% were male, with a mean age of 62.42 ± 14.52 years. It was determined that 74.6% of patients had widespread multiple involvement. In this study, conditions other than cancer ranked first for additional diseases, with hypertension and diabetes mellitus being the most common. In this study, 54.6% of the patients who applied to the emergency department had pain, 42.5% had weakness/insomnia, 35.1% had shortness
v
of breath/cough, 31.7% had nausea/vomiting, 25.4% had nausea/vomiting. In this study, 86.8% of patients came to the emergency department with an alert consciousness, while 8.3% were confused. Among the palliative care treatments received by the patients in the study, fluid replacement, analgesics, and oxygen therapy were the most common. It was observed that 45.4% of the patients in the study were tachycardic. Hospitalization was provided to 48.7% of patients, with 37.6% admitted to the ward and 11.1% to the intensive care unit. In this study, the mortality likelihood ratio (LR+) for Karnofsky scale ≤ 70 points at the 1-month mark was 1.81 times higher, and for ECOG score ≥ 2 cutoff, it was 1.80 times higher. For 6- month mortality, the LR+ for Karnofsky scale ≤ 70 points was 6.10 times higher, and for ECOG score ≥ 2 cutoff, it was 6.10 times higher.
Discussion and Conclusion
Palliative care patients choose the emergency department as the first place of application to solve their health problems. Due to their care needs, patients are treated and monitored in the emergency department for a long time (approx. 15.00). We think that Karnofsky and ECOG scores and vital parameters can be used to determine the hospitalization priorities of cancer patients who apply to the emergency department and to direct those deemed appropriate to palliative care centers.
Keywords: Emergency department, palliative care, Karnofsky score, ECOG score, cancer