Kocaeli ili Körfez ilçesinde hava kirletici kaynaklarının ve hava kalitesi seviyesinin belirlenmesi
Determination of air quality and air pollutant sources in Korfez district in Kocaeli
Yazar: KAZIM ONUR DEMİRARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞENAY ÇETİN DOĞRUPARMAK
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Dağıtım modelleri = Distribution models ; Hava kirliliği = Air pollution ; Kocaeli-Körfez = Kocaeli-Körfez

Özet:
Tez kapsamında, Körfez İlçesi'nde kirletici kaynakları saptanmış, bu kaynaklardan yayılan CO, NOx, SO2, PM10, toplam VOC emisyonları modellenerek kirlilik haritaları çıkarılmış, kirletici kaynaklarının payları belirlenmiş, regresyon denklemleri oluşturulmuş, bölgenin hava kalitesi ölçümleri değerlendirilerek haritalandırılmış, model sonuçları birbirleriyle ve ölçüm sonuçlarıyla karşılaştırılarak performansları ortaya konmuş, model sonuçlarıyla ölçüm sonuçları standartlarla karşılaştırılarak bölgenin mevcut durumu belirlenmiştir.Elde edilen sonuçlara göre, çalışma alanında CO için alansal, NOx için çizgisel, SO2, PM, toplam VOC için noktasal kaynaklar en kirletici kaynak sektörleridir. Çalışmada, elde edilen regresyon modelleri sayesinde, belirli zamandaki kirlilik konsantrasyonu tahmini yapılabilecektir. Çalışmada modelleme ve ölçüm sonuçları direk ve iki istatistiksel yöntemle karşılaştırılmıştır. %95'lik santil değerlerine göre tahmin edilenle gözlenen değerler arasında farklılıklar görülmüştür. ?Ortalama Hatası? ve ?Fraksiyonel Bias? kullanılarak yapılan karşılaştırmada, nokta-alan-çizgi kaynakların modellenmesinde, CO ve PM10 için AERMOD'un, SO2 için ISCST-3'ün performansının daha iyi olduğu anlaşılmış; ancak NOx'in zaman seçeneğine göre değişkenlik gösterdiği belirlenmiştir. Nokta ve alan kaynakların modellenmesiyle elde edilen sonuçlar incelendiğinde, kirleticilerin türüne göre değişim söz konusudur, ancak performans değerlendirmesinde sıralama CALPUFF - ISCST-3 - AERMOD şeklindedir.Elde edilen dağılım haritaları birbirlerine benzemesine rağmen, CALPUFF'da dağılımın daha fazla olduğu görülmektedir. Programların birbirlerinden farklı sonuçlar verdiği gözlenmiş, nedenleri açıklanmıştır.Anahtar Kelimeler: AERMOD, CALPUFF VIEW, Hava Kirliliği Dağılım Modellemesi, ISCST-3, Kocaeli Körfez İlçesi

Abstract:
In this thesis, pollutant sources in Korfez district are determined. CO, NOx, SO2, PM10, VOC emissions, sourced from these sources, are modeled and created pollution maps. Shares of pollution sources are identified. Regression equations are created; region?s air quality measurements are evaluated and mapped. Model results are compared with each other. Measurement results and performance are determined. Measurement and model results are compared with standards? so that current status of region is determined.According to results obtained from study area, spatial for CO, linear for NOx, point sources for SO2, PM, total VOC are the most pollutant source sectors in this area.By means of the obtained regression models, concentration of a specific impurity can be estimated at a specific time.In this study, modeling and measurement results are compared as directly and used two statistical methods. Many differences between observed and predicted values are observed according to the 95% centile values. In the comparison made use of ?Mean- square Error? and ?Fractional Bias?, in modeling point-in-line resources, performance of ISCST-3 for SO2 and performance of AERMOD for CO and PM10?s better. The variability of NOx?s determined according to option.Results of modeling analysis of point and area sources, there?s a variation depending on type of contaminants. However, assessment performance?s in form of CALPUFF - ISCST-3 and AERMOD.Though obtained distribution maps similar to each other, distribution on CALPUFF has been more than others. In this study, it?s observed programs are given different results from each other and explained reasons.Keywords: AERMOD, CALPUFF VIEW, Air Pollution dispersion modeling, ISCST-3, Korfez District