Meslek lisesi öğrencilerinin internet bağımlılıklarının çeşitli değişkenler bağlamında incelenmesi
A research on analysis of vocational high school students' internet addiction within the context of various variables
Yazar: ERGİN DİKME
Danışman: PROF. DR. HALİL EKŞİ
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Meslek ve teknik lise öğrencileri = Vocational and technical high school students ; Ölçekler = Scales ; Öğrenciler = Students ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Araştırma, mesleki ve teknik liselerin farklı alanlarında öğrenim gören öğrencilerin internet bağımlılık düzeyleri ile bu bağımlılığın hangi değişkenlere göre farklılaştığını tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi, 2012-2013 eğitim-öğretim yılında İstanbul İli Üsküdar ilçesindeki mesleki teknik liselerin 9., 10., 11., ve 12., sınıflarında okuyan 57 kız 1352 erkek toplam 1409 öğrenciden oluşmaktadır. Örneklemin 559'u (%39.7) Endüstri Meslek Lisesi, 471'i (%33.4) Anadolu Teknik Lisesi, 282'si (%20.0) Teknik Lise, 97'si (%6.9) ise Anadolu Meslek Lisesi öğrencisidir.
Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ile Hahn ve Jerusalem tarafından geliştirilip, Şahin C. ile Korkmaz Ö. tarafından Türkçeye uyarlanan "İnternet Bağımlılık Ölçeği(İBÖ)" kullanılmıştır. İBÖ beş basamaklı likert tipi bir ölçek olup üç boyut altında toplanabilen 19 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin alt boyutları; "kontrol kaybı", "daha fazla online kalma isteği" ve "sosyal ilişkilerde olumsuzluk"tur (Şahin, Korkmaz, 2011). 
Araştırmada verilerin analizini SPSS 15.0 programı ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde parametrik analiz tekniklerinden Tek Yönlü Varyans Analizi(ANOVA) ile Bağımsız Gruplar t Testi kullanılmıştır. Farklılıkların anlamlı çıkması durumunda hangi gruplar lehine farklılık bulunduğunu belirlemek için Post-hoc tekniklerinden LSD kullanılmıştır. Ayrıca, Gruplar arasındaki ilişkileri belirlemede ise Pearson Çarpım Momentler Korelasyon analiz tekniği kullanılmıştır.
Araştırmada; internete kolay ulaşma, kişisel bilgisayarından ulaşma, günlük 2 saatin üzerinde kullanma ile internet bağımlılık öz değerlendirme değişkenleri ile internet bağımlılığı arasında p<.001 düzeyinde; okul türü, yaş, alan-bölüm, internetin kullanıldığı zaman dilimi değişkenleri ile internet bağımlılığı arasında p<.05 düzeyinde anlamlı ilişki bulunmuştur. Ancak, cinsiyet, anne-babanın sağ/ölü olması değişkenleri ile internet bağımlılığı arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. İnternet Bağımlılık Ölçeği(İBÖ) alt boyutları ile bu ölçeğin toplam puanları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılan Pearson Çarpım Moment Korelâsyon Analizinde; Bağımlılık Ölçeği toplam puanları ile Kontrol Kaybı, Daha Fazla Online Kalma İsteği ve Sosyal İlişkilerde Olumsuzluk alt boyut puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur(p<.001). Bu araştırma ile mesleki teknik lise öğrencilerinin, internet kullanımlarını bağımlılığa dönüştürebilecek pek çok değişkenin var olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Research is conducted to determine the scale of internet addiction of students studying in different types of technical and vocational schools and the differentiation in this addiction depending on variables. The research sample consists of 1352 male and 57 female students which make 1409 students in total studying in 9th ,10th ,11th and 12th grades of different technical vocational schools in the district of Uskudar, Istanbul in the 2012-2013 academic year. The sample group of 559 (39.7%) are studying in Industrial Vocational High School while 471 (33.4%) of them studying in Anatolian Technical High School, 282 (20.0%) studying in Technical High School and 97 (6.9%) of them studying in Anatolian Vocational High School. 
Besides Personal Information Form, "Internet Addiction Scale (IAS)" was used as data collection tool developed by the researchers Hahn and Jerusalem adapted to Turkish by Sahin C. and Korkmaz O. IAS is a five-digit Likert-type scale consists of 19 items that can be grouped under three factors. Sub-dimensions of scale are "loss of control", "Desire of being online for longer times" and "negativity in social relations" (Sahin, Korkmaz, 2011).
In the study, data analysis was performed with SPSS 15.0 software package. One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and the t test for independent groups of parametric analysis techniques were used for the analysis of data. If the difference is significant, LSD of post-hoc techniques is used to determine that in favor of which groups there is difference. In addition, Pearson Product Moment Correlation analysis technique was used in determining the relationship between the groups.
When the findings were evaluated; internet addiction had p <.001 level of correlation with  easy access to the Internet, personal computer and accessing the internet daily over 2 hours,  self-evaluation variables regarding internet addiction; and p<.05 level of correlation found between internet addiction and school type, age, time zone variables that internet used. On the other hand, a significant relation couldn't be found between variables of gender, parents to be dead or not and internet addiction even at the level of p> .05. According to Pearson Product Moment Correlation Analysis conducted to determine correlation between sub-dimensions of Internet Addiction Scale (IAS) and the total score of this scale;   significant positive correlations have been found  between total scores of Internet Addiction Scale and loss of control, desire of being online for longer times, negativity subscale scores in social affairs (p<.001). Many variables that could transform the use of internet into internet addiction of technical and  vocational high school students have been found with this study.