Radyoterapi ototoksisitesine rosmarinik asit'in etkisi: Deneysel rat çalışması
The effect of rosmarinic acid on radiotherapy autotoxicity: Experimental rat study
Yazar: SERKAN ALTIPARMAK
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ÖZCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Şehir Hastanesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Ototoksisite = Ototoxicity ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Rozmarinik asit = Rosmarinic acid ; Sıçanlar = Rats ; Toksisite = Toxicity

Özet:
Amaç: Ototoksisite; çeşitli kimyasal veya farmakolojik ajanlar, gürültü ve enfeksiyon gibi dış uyaranların iç kulak yapıları üzerindeki dejenerasyon ve fonksiyon kaybına verilen bir isimdir. Özellikle baş boyun, kranial ve nazofarinks kanserlerinde kulak radyoterapi alanına girebilmekte ve bu da ototoksisiteye sebep olabilmektedir. Rosmarinik asit, bugüne kadar pek çok çalışmada kullanılmış ve antiinflamatuar, nöroprotektif ve antinörodejenaratif, antidiyabetik, antiviral, antitümoral gibi çeşitli etkileri ortaya konulmuştur. Bu çalışmada rosmarinik asitin radyoterapi ototoksisitesindeki etkinliği sistemik ve lokal uygulama ile araştırılmış olup, bu etkinliği değerlendirmek için işitsel beyin sapı cevabı,distorsiyon ürünü otoakustik emisyon testi ve histopatolojik yöntemler kullanılmıştır.

Gereç ve yöntem: Çalışmada 60 adeterişkin, dişi Spraque Dawley cinsi rat kullanılmış olup randomize olarak 7 grup oluşturulmuştur. Birinci grup kontrol grubu (n=5) olup 3 hafta boyunca bu gruba herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. İkinci gruba (n=5) 5 gün boyunca radyoterapi verilmiştir. Üçüncü gruba (n=10) 3 gün boyunca intratimpanik olarak rosmarinik asit uygulanmıştır. Dördüncü gruba (n=10) 5 gün boyunca intraperitoneal rosmarinik asit verilmiştir. Beşinci gruba (n=10) 5 gün radyoterapi ve intraperitoneal rosmarinik asit verilmiştir. Altıncı gruba (n=10) 5gün radyoterapi ve 3 gün boyunca da intratimpanik rosmarinik asit verilmiştir. Yedinci gruba (n=10) ise 5 gün radyoterapi ve 3 gün intratimpanik olarak serum fizyolojik verilmiştir. Tüm gruplaragenel anestezi altında, başlangıç aşamasında ve 3. haftanın sonunda işitsel beyin sapı cevabı ve distorsiyon ürünü otoakustik emisyon ölçümleri yapılmıştır ve dekapitasyon uygulanan ratların temporal kemikleri histopatolojik ölçümler için formol içinde tespit edilmiştir.

Bulgular: Yalnızca radyoterapi alan grup ve radyoterapi + intratimpanik serum fizyolojik alan grup haricindeki diğer 5 grubun işlem öncesi ve sonrasındaki ortalama işitsel beyin sapı cevabı değerleri ve distorsiyon ürünü otoakustik emisyon ölçümlerindeki ortalama sinyal/gürültü oranlarında (Signal/Noise Ratio) istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). Bu iki grupta ise, işlem sonrasında işitsel beyin sapı cevabı değerleri ve distorsiyon ürünü otoakustik emisyondeğerlerinde düşüş saptandı ve bu fark anlamlı olarak bulundu (p<0.05). Histopatolojik inceleme için ise Hematoksilen & Eozin  ve kaspaz-3 antikor boyası kullanılmıştır. Spiral ganglion, stria vaskülaris ve korti organları incelenmiştir. İkinci ve yedinci grupların histopatolojik skorları diğer gruplara kıyasla artmış olarak bulundu ve bu artış istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.05).

Sonuç: Radyoterapi ototoksisitesinde rosmarinik asit hem sistemik hem de lokal uygulamada koruyucudur ve bu etkisi histopatolojik inceleme ve objektif odyolojik yöntemlerle ortaya konulmuştur. 

Anahtar kelimeler: Rosmarinik asit, ototoksisite, radyoterapi, intratimpanik, deneysel, hayvan çalışması

Abstract:
Aim:Ototoxicity is a name given to degeneration and loss of function on the inner ear structures due to external stimuli such as various chemical or pharmacological agents, noise and infection. Especially in head and neck, cranial and nasopharyngeal cancers, ear can enter the irradiation area and this can cause ototoxicity. Rosmarinic acid has been used in many studies to date and its various effects have been investigated. It has been proven to have many effects such as anti-inflammatory, neuroprotective and antineurodegenerative, antidiabetic, antiviral, antitumoral. In this study, the effectiveness of rosmarinic acid in radiotherapy ototoxicity was investigated by systemic and local application auditory brainstem responseand distortion product otoacoustic emission test and histopathological methods were used to evaluate this efficiency.
Materials and Methods:In the study, 60 adult female Spraque Dawley rats were used and 7 groups were formed randomly. The first group was the control group (n=5) and no intervention was made for 3 weeks. The second group (n=5) was given radiotherapy for 5 days. The third group (n=10) received rosmarinic acid intratympanically for 3 days. The fourth group (n=10) received intraperitoneal rosmarinic acid for 5 days. The fifth group (n=10) received radiotherapy and intraperitoneal rosmarinic acid for 5 days. The sixth group (n=10) received radiotherapy for 5 days and intratympanic rosmarinic acid for 3 days. The seventh group (n=10) was given radiotherapy for 5 days and saline intratympanically for 3 days. Auditory brainstem response and distortion product otoacoustic emission measurements were performed in all groups before the procedure and at the end of the 3rd week under general anesthesia. Finally, the temporal bones of the decapitated rats were fixed in formol for histopathological measurements.
Results:There was no statistically significant difference in the mean auditory brainstem response values and the mean signal/noise ratio in distortion product otoacoustic emission measurements of the other 5 groups, except for the radiotherapy group and the radiotherapy + intratympanic saline group, before and after the procedure (p>0.05). Auditory brainstem response and distortion product otoacoustic emission values were decreased in these two groups after the procedure, and this difference was found to be significant (p<0.05). Hematoxylin & Eosin and caspas-3 antibody dye were used for histopathological examination. Spiral ganglion, stria vascularis and corti organs were examined. The histopathological scores of the second and seventh groups were found to be increased compared to the other groups, and this increase was statistically significant (p<0.05).
Conclusion: In radiotherapy ototoxicity, rosmarinic acid is protective both in systemic and local application, and this effect has been demonstrated by histopathological examination and objective audiological methods.
Keywords: Rosmarinic acid, ototoxicity, radiotherapy, intratympanic, experimantal, animal study