Denizli ve çevresinde konjenital non-sendromik işitme kaybı olan olgularda GJB2 (konnexin 26) ve GJB6 (konnexin 30) genlerinin mutasyon analizi
Mutation analysis of GJB2 (connexin 26) and GJB6 (connexin 30) genes in patients with congenital non-syndromic hearing loss around Denizli
Yazar: BİLGE SARIKEPE
Danışman: PROF. DR. CAVİDAN NUR SEMERCİ
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Genetik = Genetics
Dizin: Denizli = Denizli ; Genler = Genes ; Konneksinler = Connexins ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Mutasyon = Mutation ; İşitme = Hearing ; İşitme kaybı = Hearing loss ; İşitme kaybı-sensori nöral = Hearing loss-sensorineural

Özet:
İşitme kaybı, en sık görülen duyusal bozukluk olup çeşitli özelliklerine göre sensorinöral/iletim tipi, unilateral/bilateral, prelingual/postlingual olarak sınıflandırılmaktadır. Etiyolojisinde çevresel ve genetik nedenler rol oynamaktadır. Genetik nedenlerle oluşan işitme kayıpları başka sistemik bulgularla birlikte ise sendromik, tek başına bulunuyor ise non-sendromik olarak kabul edilmektedir. Gap junction genlerindeki mutasyonlar non-sendromik işitme kayıplarının önemli bir kısmına neden olmaktadır. Bu gruba ait GJB2 genindeki mutasyonlar, çeşitli toplumlarda non-sendromik işitme kayıplarının yaklaşık yarısını oluşturabilmektedir. İç kulakta benzer şekilde eksprese olan ve digenik kalıtım özelliği de gösterebilen diğer bir gap junction geni GJB6'dır. GJB2 ve GJB6 genleri sıklıkla otozomal resesif tipte işitme kaybı ile ilişkili olmakla beraber otozomal dominant kalıtımlı mutasyonları da tanımlanmıştır. Avrupa ülkelerinde ve ülkemizde en sık saptanan GJB2 mutasyonu 35delG'dir. Ülkemizde yapılan çalışmalarda saptanan diğer GJB2 mutasyonları; W24X, delE120, 233delG, Q80R, 310del14, 167delT, P184R, 236-239delTGCAinsAGATCCG, L90P, R127H, Q80K'dır. GJB6 ile ilgili olarak ise ülkemizde dizi analizi ile yapılan tek bir çalışma mevcut olup herhangi bir mutasyon saptanmamıştır. Çalışmamızda non-sendromik bilateral sensorinöral işitme kaybı olan 36 hastada GJB2 ve GJB6 genlerinin kodlayıcı eksonları ve ekson-intron bileşkeleri Sanger sekans ile analiz edilmiştir. GJB2 geninde; en sık saptanan mutasyon olan 35delG için allel frekansı %16,6 (12/72) olarak saptanmış ve biallelik 35delG mutasyonu oranı %11,1 (4/36) olarak bulunmuştur. GJB2 geninde saptanan diğer patojenik değişimler olan 167delT, p.Leu90Pro için allel frekansı 1/72 (%1,38)'dir. GJB2 genine ait patojenitesi tartışmalı olan p.Val153Ile, p.Ala171Thr değişimleri ve GJB6 genine ait p.Ser222= değişimleri için allel frekansı 1/72 (%1,38)'dir. Sonuçlar; GJB2 mutasyonlarının bölgemizde işitme kaybının önemli bir sebebi olduğunu ve ülkemizde yapılan çalışmalarla benzer sonuçlar elde edildiğini göstermiştir. İşitme kaybı için daha fazla olgu ile daha fazla gene yönelik çalışmalar hem etiyolojinin aydınlatılması hem de genetik danışmanlık için yararlı olacaktır.

Abstract:
Hearing loss is the most common sensory disorder and is classified as sensorineural/conduction type, unilateral/bilateral, prelingual/postlingual according to its various characteristics. Environmental and genetic factors play roles in its aetiology. Hearing loss caused by genetic causes is described as syndromic if it is with other systemic findings and non-syndromic if it presents alone. Mutations in the gap junction genes cause a significant part of non-syndromic hearing loss. Mutations in the GJB2 gene which is a member of this family may leads to approximately half of non-syndromic hearing loss in various human populations. Another gap junction gene that shows similar expression paterns in the inner ear and can exhibit digenic inheritance is GJB6. The GJB2 and GJB6 genes are often associated with autosomal recessive type of hearing loss, and autosomal dominant inherited mutations are also described. The most common GJB2 mutation in European countries and in our country is 35delG. Other GJB2 mutations that are detected in the studies in our country are W24X, delE120, 233delG, Q80R, 310del14, 167delT, P184R, 236-239delTGCAinsAGATCCG, L90P, R127H, Q80K. There is only one study performed with Sanger sequencing in our country about GJB6 but any mutation was detected. In our study; the coding exons and exon-intron boundaries of GJB2 and GJB6 genes were analyzed by Sanger sequence in 36 patients with non-syndromic bilateral sensorineural hearing loss. Allele frequency for 35delG which is the most frequent mutation in the GJB2 gene was 16.6% (12/72) and the rate of biallelic 35delG mutation rate was found to be 11.1% (4/36). Allele frequency for the other pathological variants detected in GJB2 gene, 167delT and p.Leu90Pro is 1.38% (1/72). The allele frequency of p.Val153Ile, p.Ala171Thr variants in GJB2 gene and p.Ser222= variant in GJB6 gene whose pathogenicity is unclear is 1.38% (1/72). Results showed that GJB2 mutations are an important cause of hearing loss in our region and that similar results have been obtained with studies performed in our country. Further studies with large number cases including more genes associated with hearing loss are required for both the identification of aetiology and for genetic counselling.