Çocuk hakları bağlamında çocuğun üstün yararı
Best interest of the child in the context of child rights
Yazar: MUHAMMED HAKKI AKBULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDÜLSAMET GÜLLER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan Hakları Ana Bilim Dalı / İnsan Hakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy ; Hukuk = Law

Özet:
İnsana dair temel hak ve özgürlükler öncelikle düşünsel anlamda bir gelişme göstererek akabinde insan haklarının pozitif hukuk anlamında anayasa ve uluslararası sözleşmelerde düzenlemesiyle hukuk alanında kendini göstermiştir. Çocuk hakları da, insan haklarının tarihsel gelişim sürecine paralel bir süreçte gelişim katetmiştir. Çocuk haklarını düzenleyen hukuki düzenlemeler açısından en önemli hukuki belge Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'dir. Sözleşmenin hukuki bir uyuşmazlıkta çocuğa dair karar alınırken temel aldığı ilke ise sözleşmenin 3. maddesinde düzenlenen çocuğun üstün yararı ilkesidir. İlke çocuğa dair alınacak kararlarda öncelikle ve dikkatle üzerinde durulması gereken durumlara dair tespit ve düzenlemeler içerir. Çocuğa dair hukuki anlamda karar mekanizmasının yönetiminde hiç şüphesiz öncelikli konumda hukukun uygulayıcısı olan hakimler gelmektedirler. Tezimizde çocuğa dair hukuki uyuşmazlıklarda çocuğun üstün yararının belirlenmesine ilişkin olarak hakimin üstlendiği rol ve hakimin çocuğun üstün yararının tespitini yaparken dikkat etmesi gereken öncüller araştırma konusu olmuştur. Bu kapsamda genelden özele bir araştırma tekniği kullanılarak, öncelikle genel anlamda hakimin yargılama eylemi açısından dikkat etmesi gereken koşullar incelenmiş devamında ise çocuğa dair özel durumlarda hakimin yapması gerekenler tespit edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Fundamental human rights and freedoms first showed an intellectual development and then manifested themselves in the field of law by regulating human rights in the constitution and international agreements in the sense of positive law. Children's rights have also developed in a process parallel to the historical development of human rights. The most important legal document in terms of legal regulations regulating children's rights is the United Nations Convention on the Rights of the Child. The principle that the contract bases on when making a decision regarding the child in a legal dispute is the principle of the best interest of the child, regulated in Article 3 of the contract. The principle includes determinations and regulations regarding the situations that should be considered primarily and carefully in decisions to be taken regarding the child. Judges, who are the enforcers of the law, undoubtedly have a priority in the management of the legal decision-making mechanism regarding the child. In our thesis, the role of the judge in determining the best interest of the child in legal disputes regarding the child and the premises that the judge should pay attention to when determining the best interest of the child have been the subject of research. In this context, by using a research technique from general to specific, firstly the conditions that the judge should pay attention to in terms of the trial action were examined in general terms, and then what the judge should do in special cases regarding the child was tried to be determined.