Cumhuriyet sonrası Doğu ve Güneydoğu'da kimlik ve din
Identity and religion in the East and Southeast of Turkey during the Republic Period
Yazar: ERDEM KOÇOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANGÜL ÖRNEK KONU
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Din = Religion ; Doğu Anadolu bölgesi = Eastern Anatolia region ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Kimlik = Identity ; Kültürel kimlik = Cultural identity

Özet:
Bu çalışma, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde Cumhuriyet'in kurulma-sıyla birlikte kimlik-din ilişkisinin nasıl dönüştüğünü anlamaya çalışmaktadır. Feodalitenin hüküm sürdüğü bölgede uzun yüzyıllar şeyhlerin, tarikatların ve medreselerin şekillendirdiği bir kültürel hayat var olmuştur. Cumhuriyet'in sekülerleşme siyaseti bu kültürel yapıyı köklü biçimde değiştirmiştir. Cumhuriyet tarihi boyunca bu değişim süregelmiş, ancak dünya ve Türkiye siyaseti açısından her farklı dönemde farklı bir şekilde yaşanmıştır.
Bu köklü dönüşümün anlaşılması için sosyolojik çalışmaların yanı sıra konuyu siyasal alandaki gelişmeler üzerinden ele alan bir analize ihtiyaç duyulmuştur. Bu tez bahse-dilen tarzda bir analiz yapma çabasındadır.
Çalışma bu süreci anlayabilmek için Hilafet makamının kaldırılmasından ve Cumhuriyet yönetimini çok sarsan Şeyh Sait İsyanı'ndan başlayarak bugüne kadar bölgede kimlik-din ilişkisinin evrimini tartışmaktadır. Çok partili hayata geçilmesiyle birlikte Türkiye İşçi Partisi'nin bölgede Doğu Mitingleri yoluyla artan etkisi, 1990'larda Hizbullah'ın kötü şöhretinin yanı sıra kadınların siyasete katılmasıyla birlikte hızlanan sekülerleşme süreci ele alınmaktadır. Özellikle 2000'li yıllarda ise kimliğin din boyutunun yeniden önem kazanmaya başladığı görülmektedir.

Abstract:
This study attempts to understand how the identity-religion relationship is transformed with the establishment of the Republic in the East and Southeast Anatolian regions. There has been a cultural life in the region where feudalism has prevailed, shaped for many centuries by sheikhs, sects, and madrasahs. The politics of secularization of the Republic changed this cultural structure profoundly. This change has been maintained throughout the history of the Republic, however in terms of world politics and politics in Turkey it has been experienced in a different way in each different period.
In order to understand this fundamental transformation, an analysis was needed which explores sociological studies as well as developments in the political context. This thesis is an attempt to make an analysis in the aforementioned manner.
The study discusses the evolution of the identity-religion relationship in the region from the abrogation of the Caliphate to understanding this process to the present day, starting with the Sheikh Said Rebellion which shook the Republican administration to a major extent. The adoption of the multiparty system and the growing influence of the Workers' Party of Turkey as a result of the East Meetings in the region, as well as Hezbollah's notoriety in the 1990s and the acceleration of the secularization process with the inclusion of women in politics are discussed. It is noted that the importance of the religion dimension of identity started to gain importance again especially in the year 2000s.