Karın ağrısı ile giden fonksiyonel gastrointestinal hastalıklarda laktoz ve fruktoz intolerans sıklıkğının araştırılması
Investigation of the prevalence of lactose and fructose intolerance in functional gastrointestinal diseases accompained with abdominal pain
Yazar: ÖZLEM YÜCE
Danışman: PROF. DR. AYHAN GAZİ KALAYCI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Gastroenterolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2014
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Fruktoz = Fructose ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Laktoz intoleransı = Lactose intolerance ; Nefes testleri = Breath tests ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
ÖZET
Giriş ve AMAÇ: Tekrarlayan karın ağrısı; hastaları fiziksel, psikolojik ve sosyal olarak etkileyebilen yaşam kalitesini bozan ve sıklıkla hekime başvuru nedeni olabilen bir semptomdur. Fonksiyonel gastrointestinal hastalıklar ise yapısal ve biyokimyasal bozukluklar ile açıklanamayan, kronik ve tekrarlayıcı gastrointestinal yakınmalardan oluşan heterojen hastalıklar grubudur. Çocuklarda bu hastalıkları tanımlamak için en son 2006 yılında Roma III kriterleri yayınlanmıştır. Bu kriterler sadece hastalara tanı koymada değil, bu hastalıkların toplumdaki sıklığını araştırmada da yaygın olarak kullanılmaktadır. Laktoz ve fruktoz malabsorbsiyonunun tekrarlayan karın ağrısı başta olmak üzere ishal, kusma, gaz oluşumu, bulantı, gastroözafagial reflü semptomları gibi çok çeşitli gastrointestinal şikayetlere neden olabileceği bilinmekte olup bu konuyla ilgili çocukluk yaş grubunda çok az çalışma bulunmaktadır.
Bu çalışmada organik nedenlerin dışlandığı tekrarlayan karın ağrısı olan çocuklarda fonksiyonel gastrointestinal hastalıklar ile laktoz ve fruktoz intolerans sıklığının araştırılması planlandı.
Metod: Çalışmaya Eylül 2010-Mart 2012 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Gastroenteroloji polikliniğine tekrarlayan karın ağrısı yakınması ile başvuran, etyolojide organik nedenler ile bakteriyel aşırı çoğalmanın dışlandığı 86 hasta alındı. Hastalardan Roma III kriterlerinin tamamını içeren soru formunu doldurmaları istendi ve bu hasta grubuna laktoz ve fruktoz intolerans sıklıklarının saptanması amacıyla hidrojen nefes testi yapıldı. Malabsorbsiyon saptanan hastalara gerekli diyet düzenlemeleri verildi. Hastaların klinik özellikleri kaydedildi.
Bulgular: Roma III kriterlerine göre hastaların %51,2'si irritabl bağırsak sendromu, %27,9'u fonksiyonel karın ağrısı ve %19,8'i fonksiyonel karın ağrısı sendromu tanılarını aldılar. Fonksiyonel gstrointestinal hastalıklarda iki tanı birlikteliği %16,2 oranında bulundu. Hidrojen nefes testi sonucunda hastaların %16,3'ü laktoz %12,8'i fruktoz intoleransı olarak değerlendirildiler. Diyet tedavisi sonucu takip edilen hastalardan laktoz intoleransı olanların tamamının, fruktoz intoleransı olanların ise %83,3'ünün şikayetlerinde azalma veya iyileşme gözlendi.
Sonuç: Fonksiyonel gastrointestinal hastalıklar Roma III kriterlerine göre değerlendirildiğinde en sık irritabl bağırsak sendromu saptandı. Tekrarlayan karın ağrısı olan çocuklarda etyolojide laktoz ve fruktoz intoleransı da düşünülmelidir.

Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel gastrointestinal hastalıklar, Roma III kriterleri, Hidrojen nefes testi, Laktoz intoleransı, fruktoz intoleransı.

Abstract:
Abstract
Purpose: Recurrent abdominal pain is a symptom that can affect patients physically, psychologically and socially, that impairs quality of life and involves frequent visits to physicians. Functional gastrointestinal diseases are a heterogeneous disease group that cannot be explained in terms of structural or biochemical disorders and that involve chronic and recurrent gastrointestinal complaints. The Rome III criteria for diagnosing these diseases in children were published in 2006. These criteria are not only used in diagnosis, but are also widely employed in investigating the prevalence of these diseases in society. Lactose and fructose malabsorption is known to be able to cause various gastrointestinal complaints, such as recurrent abdominal pain in particular, diarrhea, vomiting, gas, nausea and gastroesophageal reflux, and few studies on the subject have been performed in the pediatric age group.
The purpose of this study was to investigate functional gastrointestinal diseases and the prevalence of lactose and fructose intolerance in children with recurrent abdominal pain in which organic causes were excluded.
Method: Eighty-six patients presenting with recurrent abdominal pain to the Ondokuz Mayıs University Health Practice and Research Center Pediatric Gastroenterology Clinic between September 2010 and March 2012, and with organic causes and excessive bacterial growth excluded from the etiology, were included in the study. Patients were asked to complete a form including all the Rome III criteria, and the hydrogen breath test was performed in order to determine the prevalence of lactose and fructose intolerance in this patient group. Patients identified as having malabsorption were given the requisite dietary arrangements. Patients' clinical characteristics were recorded.
Results: On the basis of Rome III criteria, 51.2% of patients were diagnosed with irritable bowel syndrome, 27.9% with functional abdominal pain and 19.8% with functional abdominal pain syndrome. Overlapping functional gastrointestinal diseases were diagnosed in 16,2% of patients. Based on the hydrogen breath test, 16,3% of patients were assessed as having lactose intolerance and 12,8% fructose intolerance. Following diet therapy, complete resolution or decrease was observed in all cases of lactose intolerance and 83,3% of fructose intolerance.
Conclusion: When functional gastrointestinal diseases are assessed according to Rome III criteria, irritable bowel syndrome is most commonly identified. Lactose and fructose intolerance should also be considered in the etiology in children with recurrent abdominal pain.

Key words: Functional gastrointestinal diseases, Rome III criteria, Hydrogen breath test, lactose intolerance, fructose intolerance.