Osteoartrit tanılı hastalarda genetik ve epigenetik farklılıkların araştırılması ve klinik parametrelerle karşılaştırılması
Investigation of genetic and epigenetic differences in patients diagnosed with osteoarthritis and comparison with clinical parameters
Yazar: KHUMARA VAGİF KIZI
Danışman: PROF. DR. SACİDE PEHLİVAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024

Özet:
Çalışmanın amacı çeşitli hastalıklarda sık çalışılan polimorfizmlerden olan D Vitamini
Reseptörü (VDR) geninin FokI, BsmI, TaqI polimorfizmleri ve DNA metilasyonu ile
Osteoartrit (OA) arasındaki ilişkiyi değerlendirmek ve tespit edilebilen genetik ve epigenetik
değişikliklerin hastalığın klinik evreleri, şiddeti ve biyokimyasal düzeyleri üzerine etkisinin
olup olmadığını incelemektir.
Amerikan romatoloji cemiyetinin OA tanı kriterlerini karşılayan 150 hasta ve sağlıklı 109
birey çalışmaya dahil edildi. OA tanılı hastaların radyografileri, Kellgren ve Lawrence'ın
skalasına göre değerlendirilerek evre 0,1,2,3,4 düzeyinde olan hastalar çalışmaya dahil edildi.
Vizüel analog skala (VAS) hastaların fonksiyon, ağrı ve yaşamkalitesi sorgulamaları için, The
Western Ontario and Mcmaster Universities Osteoarthritis İndeks (WOMAC) ve hastaların
biyokimyasal verileri kaydedildi. VDR gen polimorfizmlerini tesbit etmek için Restriksiyon
parça uzunluk polimorfizmi (PCR-RFLP) metodu; DNA'nın metilasyon analizi için Metilasyon
Spesifik PCR (MSP) metodu kullanılmıştır. İstatistiksel yöntem olarak Student's t testi, Oneway ANOVA testi, Ki-Kare testi, Pearson testi kullanılmıştır. İstatistiksel analizde anlamlılık
seviyesi p<0,05 olarak belirlenmiştir.
Sonuç olarak, OA hasta ve kontrol gurubu karşılaştırıldığinda hem VDR gen
polimorfizmlerinin; FokI, TaqI, BsmI görülme oranları hem de VDR metilasyon durumu analiz
edilmiş, istatistiksel anlamda önemli bir ilişki tespit edilmemiştir (p>0,05). Klinik
parametrelerle VDR gen poliformizmleri arasında anlamlı ilişki görülmemiştir (p>0,05).
Ancak, Vitamin D düzey ölçümü ile VKİ arasında anlamlı bir ilişki görülmüştür (p=0,03).
Çalışmamızda elde ettiğimiz bulguların OA hastalarının incelenmesinde temel bir kaynak
olmasını, genetik ve epigenetik mekanizmaların OA tanısı konmuş hastalar üzerinde önemli bir
etkisi olabileceğini düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Osteoartrit, Vitamin D, VDR, Polimorfizm, Metilasyon

Abstract:
The study aims to evaluate the relationship between the Vitamin D Receptor (VDR) gene
polymorphisms FokI, BsmI, and TaqI, as well as DNA methylation, with osteoarthritis (OA) in
the Turkish population. It also investigates the impact of genetic and epigenetic changes on the
clinical stages, severity, and biochemical markers of the disease.
A total of 150 patients meeting the American College of Rheumatology's OA diagnostic criteria
and 109 healthy individuals were included. Radiographs were assessed using Kellgren and
Lawrence's radiological staging scale, categorizing patients into stages 0-4. Pain, function, and
quality of life were evaluated using the Visual Analog Scale (VAS) and the Western Ontario
and McMaster Universities Osteoarthritis Index (WOMAC). Serum levels of calcium,
phosphorus, parathyroid hormone, magnesium, and vitamin D were recorded.
The PCR-RFLP method was employed for detecting VDR polymorphisms, and methylationspecific PCR (MSP) was used for DNA methylation analysis. Statistical analyses included
Student's t-test, One-way ANOVA, Chi-square, and Pearson tests, with significance set at
p<0.05.
Results showed no significant differences in the frequencies of FokI (rs2228570), TaqI
(rs731236), and BsmI (rs1544410) polymorphisms between OA and control groups (p=0.14;
0.64; 0.72). Clinical parameters such as disease stage, BMI, VAS, WOMAC, and serum
markers also showed no significant associations with these polymorphisms (p>0.05). However,
a significant relationship was found between BMI and vitamin D levels (p=0.03). No
significant differences were observed in VDR methylation analysis. Further research with
larger and more diverse populations is needed.
Keywords: Osteoarthritis, Vitamin D, VDR, Polymorphism, Methylation.