Fakir Baykurt'un romanlarının halkbilimsel açıdan incelenmesi
A folkloric analyses of Fakir Baykurt's novels
Yazar: SONGÜL CÖMERT
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA MUHTAR KUTLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Baykurt, Fakir = Baykurt, Fakir ; Edebiyat = Literature ; Edebiyat = Literature ; Halk bilimi = Folklore ; Köy enstitüleri = Village institutions ; Köyler = Villages ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bir sanat eseri yapıldığı dönemin sosyal, ekonomik ve kültürel olgularından bağımsız olarak düşünülemez. Diğer bir deyişle; dönemin izlerini, toplumsal yansımalarını için de barındırır. Yazdıklarında hareket noktasını çoğunlukla gerçek yaşam olarak seçen Köy Enstitülü, köy edebiyatının en önemli temsilcilerinden olan Fakir Baykurt içinden çıktığı köy insanını ve köy meselelerini yakından tanıyan, toplumun değerlerini romanlarında en iyi şekilde yansıtan halk hayatını ve kültürünü eserlerinde ustalıkla kullanan bir yazarımızdır. Yazarın eserleri halk kültürünün ve töresinin belgeleri olarak gelecek kuşakları aydınlatabilecek niteliktedir. Fakir Baykurt hemen hemen yazmış olduğu her romanında anlatmış olduğu insan, yer ya da olay örgüsünü halkbilimi konu başlıklarını açık olarak görebileceğimiz ögelerle donatmıştır.

Bu çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm Türkiye'de Köy Romancılığı, Fakir Baykurt'un Hayatı ve Eserleri ile Dostlarının Gözünden Fakir Baykurt olmak üzere üç alt başlıktan oluşmaktadır. İkinci bölüm ise Fakir Baykurt'un Eserlerinin İncelenmesi, Sözlü Anlatımlar, Gösteri Sanatları, Toplumsal Uygulamalar, Halk Bilgisi ve Günlük Hayatla ilgili Gelenek, Görenekler ve Diğer Kültür ögeleri olmak üzere altı alt başlıktan oluşmaktadır.

Yazarın on dört kitabı kapsamında yapılan bu çalışmada tespit edilen bütün unsurlar toplanarak bilimsel usullere göre tasnif edilmiştir. İncelenen romanlarda halkbilimi unsurlarının yer aldığı metinlerden örnekler sayfa numaraları ile verilmiştir. 

Anahtar Sözcükler: Köy Enstitüleri, Köy Romancılığı, Halkbilim

Abstract:
An artwork cannot be considered independent of the social, economic and cultural realities of the period in which it is created. In another words, an artwork always carries footprints of its time. In this vein, Fakir Baykurt, one of the most important representatives of the village novel in Turkey, wrote his novels in a way that his novels carry all the footprints of its time.  Fakir Baykurt who was borne in a village and graduated from a Village Education Institute, served as a teacher in many villages in central Anatolia. He mainly chose his subjects from his own experiences. In this sense, in his novels, it is easily understood that he closely knows villagers and village problems.  He skillfully echoes the life of ordinary people and folk culture.  

Baykurt's novels can enlighten next generations as the records of folk culture and Turkish traditions.  He, in his almost all novels, developed his characters, places, and events in a way that folklore topics are very apparent. 

This thesis consists of two main parts. The first part is composed of three sub-headings which are The Rural Novel in Turkey, The Life and Works of Fakir Baykurt and Opinion of Fakir Baykurt's Friens. The second part is also composed of six sub-headings which are The İnvestigation of Fakir Baykurt's Works, Oral Lectures, Performing Arts, Social Applications, Folklore and Tradition, Custom and Other Culturel Items in everday life

In this thesis, using scientific methods we reported all the folklore elements in the fourteen books written by Fakir Baykurt. The passages including folklore elements in the books studied are given with their pages.

Key Words: Intitute of village, village novalist, folklore