Alzheimer tipi hafif demans hastalarında kognitif yetilerle ölüm anksiyetesi ilişkisinin değerlendirilmesi /
Yazar: ELİF TOPBAŞ
Danışman: UZMAN MELİHA ZENGİN EROĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Anksiyete = Anxiety ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Demans = Dementia ; Ölüm = Death ; Ölüm kaygısı = Death anxiety

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı 60 yaş ve üzeri Alzheimer Tipi Hafif Demans (ATHD) hastalarda
ve demansı olmayan yaşlılarda ölüm anksiyetesi düzeyinin belirlenerek, bilişsel yetiler ile
ilişkisinin değerlendirilmesidir. Ayrıca ölüm kaygısının genel depresyon ve anksiyete düzeyi
gibi klinik değişkenler ve bazı sosyodemografik verilerle ilişkisinin ortaya konmasıdır.
Yöntem ve Gereçler: Çalışmanın örneklemi, 26 Kasım 2016-26 Mayıs 2017 tarihleri
arasında Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Polikliniğine başvuran
Alzheimer Tipi Demans (ATD) hafif evre tanılı 70 olgu ile Psikiyatri Polikliniğine başvuran
demans tanısı olmayan, 70 olgudan oluşmaktadır. Tüm katılımcılara Standardize Mini Mental
Test (SMMT) uygulanmıştır. Kontrol grubuna, SMMT ≥ 24 olan hastalar dahil edilmiştir.
Ardından Olgu Rapor Formu Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDÖ), Beck Anksiyete Envanteri
(BAE) Templer Ölüm Kaygısı Ölçeği (ÖKÖ) ve Ölüme İlişkin Depresyon Ölçeği (ÖDÖ)
katılımcılar tarafından doldurulmuştur. Olgu Rapor Formunda, katılan yaşlıların
sosyodemografik verileri ve ek hastalık ile ilaç kullanımı sorgulanmıştır.
Bulgular: Demans grubunun ÖKÖ ve ÖDÖ ortalama puanları, kontrol grubunun ÖKÖ ve
ÖDÖ puanlarından anlamlı olarak yüksekti (sırasıyla p=0,002 p=0,001). Tüm grupta ÖKÖ ve
ÖDÖ, SMMT ile negatif korele idi .SMMT puanları arttıkça ÖKÖ ve ÖDÖ puanları
azalıyordu. Demanslı olgularda, yüksek anksiyete ve ölüm depresyonu varlığı şiddetli ölüm
kaygısı varlığı ile ilişkili bulunmuştur. Tüm örneklemin regresyon analizinde demans tanısının
kendisinin ve yüksek anksiyetenin yaşlılarda, ölüm kaygısı için prediktif olduğu saptanmıştır.
Ayrıca demans grubunda, eğitim düzeyi yüksek olanların ve huzurevinde yaşayanların ÖDÖ
ortalama puanları daha yüksek saptanmıştır (p=0,025 p=0,004).
Sonuç: Bu çalışmada bilişsel yetileri azalan ATHD hastalarda ölüm anksitesi ve ölüm
depresyonunun, demansı olmayan yaşlılara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Demanslılarda, genel anksiyete belirtileri ile depresyon düzeyleride yüksektir. Özellikle
anksiyetenin eşlik ettiği ATD olgularında, klinisyenler tarafından, ölüm kaygısının da
sorgulanmasının, gerekli müdahalelerin geliştirilmesi için önemli olduğu kanaatindeyiz.
Anahtar Kelimeler: Ölüm anksiyetesi, Alzheimer Tipi Hafif Demans, bilişsel yetiler

Abstract:
Aim: The aim of this study was to assess the relationship between cognitive impairment and
death anxiety in elderly individuals aged 60 years and older by comparing patients with mild
Alzheimer-type dementia (MATD) and non-demented individuals. The study also evaluated
the associations of death anxiety with clinical variables, such as general depression and
anxiety, as well as with selected sociodemographic variables.
Method and Materials: This study, conducted between November 24, 2016 and May 24,
2017, enrolled 70 elderly patients diagnosed with MATD who were referred to the neurology
clinic and 70 non-demented elderly patients who were referred to the psychiatry clinic of
Haydarpaşa Numune Research and Training Hospital. The standardized Mini-Mental State
Examination (SMMSE) was administered to all participiants. The control group included
patients with SMMSE scores ≥24. A case report form and the Geriatric Depression Scale
(GDS), Beck Anxiety Inventory (BAI), Templer's Death Anxiety Scale (TDAS), and Death
Depression Scale (DDS) were completed by all participants. The case report form solicited
information on sociodemographic status, additional diseases, and medications used.
Results: The mean TDAS and DDS scores of the dementia group were significantly higher
than those of the control group (p = 0.002, p = 0.00, respectively). TDAS and DDS scores
were negatively correlated with SMMSE scores in the entire sample. As SMMSE scores
increased, TDAS and DDS scores decreased. In the dementia group, death anxiety and death
depression were associated with high level general anxiety Regression analyses of the entire
sample showed that in older population, dementia diagnosis and high level anxiety was
predictive for death anxiety. Furthermore, individuals in the dementia group with more
education and those living in nursing homes had higher mean scores on the DDS (p = 0.025
and p = 0.004, respectively) compared with controls.
Conclusion: This study showed that the levels of death anxiety and death depression were
higher in patients with MATD than in non-demented elderly individuals. Symptoms of
general anxiety and depression were higher among the dementia patients than among controls.
It is important that clinicians address death anxiety so that necessary interventions can be
developed, especially in cases of MATD accompanied by anxiety.
Keywords: Death anxiety, mild Alzheimer-type dementia, cognitive function