Türk halk anlatılarında yol ve yolculuk
The road and journey in Turkish folk narratives
Yazar: OĞUZHAN PAMUKÇU
Danışman: PROF. DR. ESMA ŞİMŞEK
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anlatı = Narrative ; Arketip = Archetype ; Bilinç = Consciousness ; Halk hikayeleri = Folk tales ; Kavramlar = Concepts ; Motifler = Motifs ; Semboller = Symbols ; Türk halk hikayeleri = Turkish folk stories ; Yol = Road ; Yolculuk = Journey

Özet:
İnsanoğlu var olduğu günden itibaren edindiği birikimi aktarma ihtiyacı duymuştur. Anlatılar, bu birikimi yansıtmanın bir yolu olarak insanın bilinçaltında yatan unsurları, kolektif bilinç ögeleriyle de birleştirmesine vesiledir. Zengin ve derin bir mana yapısına sahip olan anlatılar, dünden bugüne ve yarına bir köprü vazifesi görmektedir. Aynı zamanda maziyi izleyen bir pencere ve yarına açılan bir kapı mahiyetinde olan anlatılar, çözümlenmeyi bekleyen birer hazinedir.
Halk anlatıları, bünyelerinde barındırdıkları mitik ve motife ait ögelerle birlikten bütünlüğe uzanan bir dizgedir. Anlatılar, imge ve sembollerin süslediği anlam dünyasında gerçek ile mecazı harmanlayarak yaşanan ve yaşanması hayal edilen hayatın ifade ediliş şeklidir. Üç dünya (yeraltı-yeryüzü-gökyüzü) tasarımının etrafında oluşan anlatılarda,  insanın muhatap seviyesindeki varlık ve kavramlar da yer almaktadır. Bu kavramlardan biri olan yol, bu üç dünya tasarımının her katmanında yer alan gerçek-mecaz karışık bir anlam dünyasına sahiptir.
Doğumdan ölüme bir çizgi olan yol, anlatılarda bilinçlenmenin ve yeniden var oluşun ifadesidir. Kahramanın bir gaye uğruna çıktığı serüvende sembolik değerlerle birleşmesi ve doğaüstü güçlerin yardımıyla kendisiyle bütünleşmesi yolun yolculukla olan ilişkisini ortaya koymaktadır. Genellikle olumlu bir kavram dünyasının ürünü olan yol, akışkan yapısıyla kahramanın erginleşmesinde ve özüne dönmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Yol, birçok özelliğiyle hayata değer ve anlam katan bir yapıdadır.

Abstract:
Mankind has felt the need to transfer the knowledge it has acquired since its existence. Narratives, as a way of reflecting this accumulation, are instrumental in combining the elements that lie in the subconscious of the person with the elements of the collective consciousness. The narratives, which have a rich and deep meaning structure, serve as a bridge from the past to the present and the future. At the same time, narratives, which are like a window to the past and a door to the future, are treasures waiting to be resolved.
Folk narratives are a system that extends from unity to unity with the mythical and motif elements they contain. Narratives are the way of expressing the life lived and imagined by blending reality and metaphor in the world of meaning adorned by images and symbols. In the narratives formed around the design of the three worlds (underground-earth-sky), existence and concepts at the level of the interlocutor of the human are also included. One of these concepts, the road, has a mixed literal-metaphorical world of meaning that takes place in every layer of these three world representations.
The path, which is a line from birth to death, is the expression of consciousness and re-existence in narratives. The hero's union with symbolic values in his adventure for a purpose and his integration with himself with the help of supernatural forces reveals the relationship of the road with the journey. The road, which is generally the product of a positive conceptual world, plays an important role in the protagonist's maturity and return to his essence with its fluid structure. The road has a structure that adds value and meaning to life with its many features.