Kum zambağı (Pancratium maritimum L.)' 'nın DNA içeriğinin belirlenmesi ve in vitro mikroçoğaltımı
Determination of DNA content and in vitro micropropagation of sea daffodil (Pancratium maritimum L.)
Yazar: ŞERİFCAN İNANÇLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SHEIDA DANESHVAR ROYANDAZAGH
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Kırklareli İli İğneada Beldesi'nden toplanan tıbbi ve süs bitkisi olarak bilinen kum zambağı (Pancratium maritimum L.) bitkisinin tohumları materiyal olarak kullanılmıştır.  İlk aşamada çekirdek DNA içerik analizleri, Flow sitometri (PARTEC) cihazı kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre ortalama 2C çekirdek DNA içerikleri 58.52±1.065 pg ile 60.34±1.834 pg arasında değiştiği belirlenmiştir. İkinci aşamada dış kabuklarından ayrılan kum zambağı tohumları % 60 ticari çamaşır suyu çözeltisinde 15 dakika yüzey sterilizasyonuna tabii tutularak in vitro koşullarda 0MS besi ortamında 15 gün içerisinde başarılı bir şekilde çimlendirilmiştir. 60 ile 90 gün arasında gelişen 80 bitkicikten 4 farklı eksplant (soğan, bazal tabaka, boğum ve yaprak) ayrılmıştır. İn vitro soğancık oluşturmak için eksplantlar 4 farklı bitki besi yeri içeren MS ortamında kültüre alınmıştır.  Kavanoz ve eksplant başına en iyi soğancık gelişimi 8.00±2.64 ve 1.6±0.53 ile bazal tabaka eksplantından ve 1 BAP+0,5 2.4,D içeren MS besin ortamından elde edilmiştir. Elde edilen soğancıkların %50'si (toplam 9 bitki) sağlıklı bir şekilde dış koşula aktarılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucu in vitro şartlarında gelişen kum zambağı soğancıklarının aklimatizasyon süresi ve dış koşula alışma süreci zor ve zaman alıcı olarak belirlenmiştir. Tüm zorluklara rağmen şimdiye kadar çalışılmayan bazal tabaka eksplantında başarılı sonuçlar elde edilmiştir ve Çalışma sayesinde bölgede nesli tükenme tehlikesi altında olan bitkinin biyoteknolojik yöntemler ile yetiştirilebilmesi gerçekleştirilmiştir. 

Anahtar kelimeler: Kum zambağı, Pancratium maritimum L., DNA, Soğancık, Mikroçoğaltım

Abstract:
In this study, seeds of sea daffodil (Pancratium maritimum L.), which is known as a medicinal and ornamental plant, collected from Iğneada District of Kırklareli Province was used as material, Firstly nuclear DNA content analyzes were performed using Flow cytometry (PARTEC) device. As a result of flow cytometry analysis, it was determined that the average 2C DNA content ranged between 58.52±1.065 pg and 60.34±1.834 pg. In the second stage, the sea daffodil seeds separated from their outer cover were subjected to surface sterilization in 60% commercial bleach solution, and It was successfully germinated in 0MS medium within 15 days. 4 different explants (basal layer, bulblets, hypocotyl and leave) were separated from 60 plantlets that developed between 60 and 90 days. Explants were cultured in MS medium containing four different PGR's concentrations for establishing in vitro bulblets. As a result of the treatments, the best bubbles growth per jar and explant was obtained from basal layer explant with 8.00±2.64 + 1.6±0.53 and MS nutrient medium containing 1 BAP+0.5 2. 4, D. 50% of the bulblets obtained (a total of 9 plants) as a result of in vitro micropropagation were healthily transferred to the external condition. As a result of treatments in vitro bulblet production and the process of acclimatization to external conditions in this plant was slow and time-consuming. Despite all the difficulties, successful results have been obtained in the basal layer explant, which has not been studied until now, and thanks to the study, it has been realized that the plant, which is in danger of extinction, can be grown with biotechnological methods.  

Key words: Sea daffodil, Pancratium Maritimum L., DNA, Blublets, Micropropagation