UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı kapsamında Malatya'nın gastronomi şehri olma potansiyeli
Malatya's potential to become a gastronomy city within the scope of UNESCO Creative Cities Network
Yazar: MERVE BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BAHAR
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Malatya, kapsamlı gastronomik mirasıyla ünlüdür. Malatya'nın ünlü kayısılarından
geleneksel mutfak uygulamalarına ve yemek hazırlama yöntemlerine kadar bölgenin
gastronomik gelenekleri, kültürel mirasının ve geleneklerinin bir yansımasıdır. Son
zamanlarda, Malatya'nın gastronomik potansiyelinin tanıtılmasına ve UNESCO Yaratıcı
Şehirler Ağı'na dahil edilmesine ilgi artmaktadır. Bu tez, Malatya'nın gastronomi
potansiyelinin ortaya çıkarılmasını ve UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'na katılma yolunu
destekleyen argümanları incelemektedir. Malatya'nın gastronomik mirası kendine özgü
ve çeşitlidir. Şehir, sadece mutfak geleneklerinde önemli bir yer tutmakla kalmayan, aynı
zamanda bölge için hayati bir ekonomik değer olan kayısısıyla ünlüdür. Malatya kayısısı,
olağanüstü lezzeti ve kalitesi nedeniyle hem yurt içi hem de yurt dışı pazarlarda aranılan
bir üründür. Malatya, nesilden nesile aktarılan zengin bir geleneksel yemekler ve yemek
hazırlama teknikleri geçmişine sahiptir. Malatya gastronomisi, bölgenin zengin kültürel
mirasının ve geleneksel uygulamalarının bir yansımasıdır. Malatya'da hazırlanan
yemekler, asırlık tarifler ve yerel kaynaklı malzemeler kullanılarak hazırlanmış olup,
şehrin gastronomik mirasını gerçekten eşsiz kılmaktadır. Bu gastronomik miras,
Malatya'nın kimliğinin ve tarihinin bir temsili olmanın yanı sıra, UNESCO Yaratıcı
Şehirler Ağı'na dahil olmasına olanak tanıyan kültürel alışveriş ve turizm için de bir fırsat
sunmaktadır. Malatya'nın gastronomi mirası bu ağın bir parçası olarak uluslararası
tanınırlık kazanacak, turist çekecek ve şehrin ekonomik büyümesine katkıda
bulunacaktır. UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'na katılmanın önemli kaynaklar ve çaba
gerektirdiğini not etmek önemlidir. Başvuru süreci zaman alıcı ve maliyetli olup,
çalışmada yapılan SWOT analizi ile belirlendiği üzere, şehrin gastronomik mirasının
kapsamlı belgelenmesini ve kanıtlanmasını gerektirmektedir. UNESCO tarafından
belirlenen standartları karşılamak için altyapıya, mutfak geleneklerinin korunmasına ve
gastronomik etkinliklerin teşvikine devam eden yatırımlar gerekli olabilir. Bununla
birlikte, artan turizm ve kültürel alışveriş gibi ağa katılmanın potansiyel faydalarını, ilgili maliyet ve çabalara karşı tartmak çok önemlidir. Bu yola girmeden önce, ağa katılmanın
uzun vadeli sürdürülebilirliği ve fizibilitesine dikkat edilmelidir. Malatya'nın
gastronomik potansiyelini UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'na dahil etme arayışı umut
vericidir. Malatya'nın kendine özgü ve çeşitli gastronomik mirası, kültürel alışveriş ve
turizm potansiyeli ile birlikte ilerlemek için zorlayıcı nedenler sunuyor. Yine de, Malatya
gastronomisinin özgünlüğü ve ağa üyelik için gereken kaynaklar konusunda farklı bakış
açılarını kabul etmek önemlidir. Malatya'nın gastronomi mirasının geleceğini
şekillendirecek bir karar vermeden önce ilgili paydaşların bu argümanları ve karşı
argümanları etraflıca değerlendirmesi elzemdir. Araştırma kapsamında, yerel yemekler,
yetenekli şefler, geleneksel mutfak bilgisi ve yöntemleri, gastronomi festivalleri ve
biyoçeşitliliği koruma gibi birçok ölçüte dayalı değerlendirmeler yapılmıştır. Bulgular,
Malatya'nın gastronomik çeşitliliği, geleneksel yemek kültürü ve mutfak mirasını
sürdürme kapasitesi açısından olumlu potansiyele sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Ancak, uluslararası tanınırlığa ulaşmak ve bu potansiyeli tam anlamıyla gerçekleştirmek
için bazı eksikliklerin ve geliştirilmesi gereken alanların var olduğu belirlenmiştir. Tezde,
Malatya'nın bu alanda daha ileri gitmesi ve global bir gastronomi destinasyonu olması
için öneriler sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Unesco yaratıcı şehirler ağı, Malatya, gastronomi şehri.

Abstract:
Malatya is famous for its extensive gastronomic heritage. From Malatya's famous
apricots to traditional culinary practices and food preparation methods, the region's
gastronomic traditions are a reflection of its cultural heritage and traditions. Recently,
there has been increasing interest in promoting Malatya's gastronomic potential and
inclusion in the UNESCO Creative Cities Network. This thesis examines the arguments
that support the discovery of Malatya's gastronomic potential and its path to join the
UNESCO Creative Cities Network. Malatya's gastronomic heritage is unique and diverse.
The city is famous for its apricots, which not only occupy an important place in culinary
traditions, but are also a vital economic value for the region. Malatya apricot is a soughtafter product in both domestic and foreign markets due to its extraordinary taste and
quality. In addition, Malatya has a rich history of traditional dishes and food preparation
techniques handed down from generation to generation. Malatya gastronomy is a
reflection of the region's rich cultural heritage and traditional practices. The dishes
prepared in Malatya are prepared using centuries-old recipes and locally sourced
ingredients, making the gastronomic heritage of the city truly unique. This gastronomic
heritage is a representation of Malatya's identity and history, as well as an opportunity for
cultural exchange and tourism, allowing it to be included in the UNESCO Creative Cities
Network. As a part of this network, Malatya's gastronomic heritage will gain international
recognition, attract tourists and contribute to the city's economic growth. It is important
to note that joining the UNESCO Creative Cities Network requires significant resources
and effort. The application process is time consuming and costly, requiring extensive
documentation and proof of the city's gastronomic heritage, as determined by the SWOT
analysis conducted in the study. Continued investments in infrastructure, the preservation
of culinary traditions and the promotion of gastronomic events may be necessary to meet
the standards set by UNESCO. However, it is crucial to weigh the potential benefits of
joining the network, such as increased tourism and cultural exchange, against the costs and efforts involved. Before embarking on this path, consideration should be given to the
long-term sustainability and feasibility of joining the network. The quest to include
Malatya's gastronomic potential in the UNESCO Creative Cities Network is promising.
Malatya's unique and diverse gastronomic heritage, along with its cultural exchange and
tourism potential, present compelling reasons to move forward. Nevertheless, it is
important to accept different perspectives on the authenticity of Malatya gastronomy and
the resources required for membership in the network. It is essential that relevant
stakeholders thoroughly evaluate these arguments and counter-arguments before making
a decision that will shape the future of Malatya's gastronomic heritage. Research has been
conducted based on various criteria such as local dishes, talented chefs, traditional
culinary knowledge and methods, gastronomy festivals, and conservation of biodiversity.
The findings reveal that Malatya possesses promising potential in terms of gastronomic
diversity, traditional food culture, and the capacity to preserve its culinary heritage.
However, it has been determined that there are shortcomings and areas that need
improvement to achieve international recognition and fully realize this potential. The
thesis provides recommendations for Malatya to advance in this field and become a global
gastronomy destination.

Keywords: Unesco creative cities network, Malatya, gastronomy city.