İşletmelerde döviz riskinden korunmanın muhasebe üzerindeki etkileri /
Yazar: SAİME ÖNCE
Danışman: PROF.DR. FERRUH ÇÖMLEKÇİ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Doktora, 1994
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Döviz kuru riski = Exchange rate risk ; Döviz riski = Currency risk ; Finansman teknikleri = Financing techniques ; Muhasebe = Accounting ; Opsiyon = Option ; Risk = Risk ; Riskten korunma = Protection from risk ; Swap = Swap ; İşletmeler = Businesses

Özet:
ÖZET Artan uluslararası rekabetin ve küreselleşme sonucunda döviz kurlarında meydana gelen değişmelerin hem çokuluslu işletmeler hem de yerel işletmeler üzerindeki etkileri özellikle esnek kur sistemine geçildikten sonra oldukça önemli ve çok yönlü olmuştur. Bu çalışmada, döviz kurlarında meydana gelen değişmelerin işletmeler açısından yarattığı döviz risk alanları, işletmelerin döviz risklerinden korunmak üzere kullanabilecekleri temel dışsal teknikler ele alınarak bunların muhasebeleştirilmesi ve döviz risk yönetiminin muhasebe üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu amaçla Amerikan çokuluslu işletmelerinden iki tanesinin Türkiye bağlı şirketlerinde araştırma ve inceleme yapılmış; bunun yanısıra özellikle bazı bankalarla da görüşülmüştür. Araştırma, tarama, görüşme ve gözlem yöntemleri birarada kullanılarak yapılmıştır. Döviz risklerini yönetmek isteyen işletmelerin öncelikle döviz riskine maruz kalan unsurları ve döviz risk alanlarım belirlemeleri ve bu risk alanlarının yönetiminde kullanacakları araçları saptamaları gerekmektedir. Hem döviz risk alanlarının belirlenme şeklinin hem de riskten korunmada kullanılan araçların kayıt ve raporlama şeklinin muhasebe üzerindeki etkileri, alınacak kararlar ve firmanın finansal pozisyonunun gösterilmesi açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada, döviz riskini yönetmek isteyen işletmeler için konunun finansal ve ekonomik boyutlarının yanısıra muhasebe boyutunun da ne kadar önemli ve gerekli olduğu ortaya koyulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Ill ABSTRACT The effects of changes in foreign exchange rates on both national companies and international companies due to the increasing international competition and globalization have been very significant and in various ways especially after the flexible currency system is accepted. In this study, the foreign exchange exposure that caused by foreign exchange rates fluctuations in businesses and basic external techniques that can be used by businesses hedging for foreign exchange risk is examined. Also, accounting for these external techniques is studied and the effects of foreign exchange risk management on accounting is searched. Considering these purposes, a research and study is carried on in two Turkish subsidiaries of American multinational companies. Also, some interviews with banks are made. To manage the foreign exchange risk, businesses should initially determine the elements that exposed to foreign exchange risk and foreign exchange exposure. Also, they should determine the hedging instruments. Not only the determination method of foreign exchange exposure but also the methods in recording and reporting for hedging instruments' effects on accounting is significant in decision making and determining the financial position of companies. In this study, it is studied to attract the attention of the companies which tries to manage the foreign exchange risk not only from the point of financial and economic extention of the subject but also to the accounting perspective.