Topkapı Sarayı Müzesi Emanet Hazinesi Kitaplığı'nda bulunan XVI. yüzyıl Kur'ân-ı Kerim ciltleri
The 16th century Quran bindings in the Trust Treasure Library in the Topkapı Palace Museum
Yazar: YASEMİN ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER KARA
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: 16. yüzyıl = 16. century ; Cilt sanatı = Book binding ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Süslemeler = Ornamentations ; Topkapı Sarayı Müzesi = Topkapı Palace Museum ; Türk cilt sanatı = Turkish volume art

Özet:
"Topkapı Sarayı Müzesi Emanet Hazinesi Kitaplığı'nda Bulunan XVI. Yüzyıl Kur'ân-ı Kerîm Ciltleri" adlı bu çalışmada Emanet Hazinesi Kitaplığı'nda yer alan, XVI. yüzyıl özelliği taşıyan 33 adet Kur'ân-ı Kerîm'in cildi tanıtılmış ve tarihlendirilmiştir. Bu ciltlerden 17 adedi Sancak Kur'ân-ı Kerîmi'dir. Çalışma esas olarak beş bölüme ayrılmıştır.
Birinci Bölümde; "Konunun Tanımı, Amacı ve Sınırları", "Yöntem", "Konuyla İlgili Yapılan Araştırmalar" ile "Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Tarihi" başlıklarına kısaca yer verilmiştir.
İkinci Bölümde; "Türk-İslam Cilt Sanatı" ana başlığı altında "Cildin Tanımı ve Tarihçesi", "Cildin Bölümleri", "Kapağın Bölümleri" ve "Cilt Çeşitleri" tanıtılmıştır. Bu son başlık ise "Malzemesine Göre Cilt Çeşitleri" ve "Süsleme Tekniğine Göre Cilt Çeşitleri" olarak iki alt başlıkta ele alınmıştır.
Üçüncü Bölüm; katalog bölümüdür. Emanet Hazinesi Kitaplığı'nda yer almakta olup sanat değeri bakımından incelemeye uygun görülen ve XVI. yüzyıla tarihlendirilen toplamda 33 adet Kur'ân-ı Kerîm ve Sancak Mushafı bu bölümde ele alınmıştır.
Dördüncü Bölümde; Kataloğa dâhil edilen örnekler "Malzeme ve Renk", "Teknik", "Cildin Bölümleri" ve "Süsleme" başlıkları ve bu başlıkların alt başlıklarıyla ayrıntılı bir biçimde değerlendirilmiştir.
Beşinci Bölümde; "Sonuç" başlığı altında elde edilen bulgular ve cilt sanatının önemine değinilerek çalışma sonlandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Topkapı Sarayı Müzesi, Emanet Hazinesi Kitaplığı, Cilt Sanatı, XVI. Yüzyıl, Kur'ân-ı Kerîm Ciltleri

Abstract:
In this study, titled "The 16th Century Quran Bindings In The Trust Treasure Library In The Topkapı Palace Museum", 33 pieces of the Holy Qur'an Bindings, which are in the Trust Treasure Library, bearing the characteristics of the 16th century were introduced and dated. 17 of these bindings belong to Sanjak Holy Qur'ans. The study is mainly divided into five parts.
In the First Chapter, the titles of "Definition, Purpose and Limits of the Subject", "Method", "Research on the Subject" and "History of the Topkapı Palace Museum Library" are given briefly.
In the Second Chapter, "The Definition and History of Binding", "Parts of the Binding", "Parts of the Cover" and "Types of Binding" were introduced under the main title of "Turkish-Islamic Bookbinding Art". This last title was handled under two sub-titles as "Binding Types of Material" and "Binding Types of Decoration Technique".
The Third Section is the catalog section. A total of 33 Holy Qur'an and Sanjak Mushaves, which are located in the Trust Treasure Library and are considered suitable to work on in terms of artistic value and dated to the 16th century, are studied in this section.
In the Fourth Chapter, the examples included in the catalog are evaluated in detail with the headings of "Material and Color", "Technique", "Parts of the Binding" and "Ornamentation" and the sub-titles of these headings.
In the fifth chapter, the study was concluded by mentioning the findings obtained under the title of "Conclusion" and the importance of bookbinding art.

Keywords: Topkapi Palace Museum, Entrusted Treasure Library, Bookbinding Art, 16th Century, Qur'an Bindings