Malatya ilinde organik ve konvansiyonel kuru kayısı üretiminin ekonomik analizi
Economic analysis of organic and conventiona driedl apricot production in Malatya province
Yazar: KUBİLAY UÇAR
Danışman: PROF. DR. GAMZE SANER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Malatya ilinde organik ve konvansiyonel kuru kayısı üretimi ekonomik yönden incelenmiştir. 2009-2010 üretim yılı itibariyle üretici düzeyinde elde edilen veriler Malatya ilinde kayısı üretiminin yoğun olarak yapıldığı Akçadağ, Darende ve Hekimhan ilçelerine bağlı köylerden seçilmiş bulunan 38 organik ve 40 konvansiyonel kayısı üretimi yapan işletmelerde yapılan görüşmeler sonucu elde edilmiştir. Araştırmada üretici anketleri kayısı üretim alanı gruplarına(15-29 da ve 29 da üzeri) ve kayısı yetiştirme şekline(organik ve konvansiyonel) göre değerlendirilmiştir .Araştırmada organik kuru kayısı üreten işletmelerde dekara taze kayısı verimi 596.99 kg, dekara kuru kayısı verimi 168.09 kg, konvansiyonel kuru kayısı üreten işletmelerde ise dekara taze kayısı verimi 468.86 kg bulunurken dekara kuru kayısı miktarı ise 158.64 kg olarak belirlenmiştir. Organik kuru kayısı üreten işletmelerde dekara brüt üretim değeri 1352.69, konvansiyonel kayısı üretimi yapan işletmelerde ise 1008.41 TL olarak bulunmuştur. Organik kuru kayısı üretimi yapan işletmelerde dekara değişken masraflar 448.36 TL olarak bulunurken, konvansiyonel kuru kayısı üretiminde ise dekara değişken masraflar 355.24 TL olarak bulunmuştur. Her iki yetiştiricilik şeklinde de değişken masraflar içinde işçilik masrafı önemli bir yer tutmaktadır. Organik üretim yapan işletmelerde dekara brüt marj 835.63 TL, konvansiyonel üretim yapan işletmelerde ise 653.17 TL olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre organik kuru kayısı üretiminin ekonomik açıdan daha avantajlı olduğu belirlenmiştir. Dekara verim ve akaryakıt(mazot) masrafı organik kayısı üretiminde brüt marjı etkilerken, konvansiyonel kayısı üretimi yapan işletmelerde ise dekara verim ve gübre masrafı brüt marjı üzerinde etkili olmuştur. Organik yöntemle kuru kayısı üreten işletmelerde mutlak kar 699.21 TL, nispi kar ise 2.10 olarak hesaplanırken, konvansiyonel yöntemle kuru kayısı üretimi yapan işletmelerde ise mutlak kar 447.70 TL, nispi kar ise 1.80 olarak hesaplanmıştır. Araştırmada organik kayısı üretiminde karşılaşılan risk kaynakları arasında en önemlileri iklim koşulları(1.06), girdi fiyatlarının yüksek olması (1.06), sulama koşulları(1.12) ve tek bir ürüne yönelik üretim yapılması(1.21) olarak belirlenmiştir. Konvansiyonel kayısı üretiminde karşılaşılan risk kaynakları arasında ise en önemlileri iklim koşulları (1.00), girdi fiyatlarının yüksek olması (1.00), sulama koşulları(1.00) ve tek bir ürüne yönelik üretim yapılması(1.00) olarak tespit edilmiştir. Araştırma alanında organik üreticilerin risklere karşı aldıkları önlemler arasında en önemlileri, pazar hakkında bilgi sahibi olunmaması(1.06), farklı dönemlerde ürün satışı yapmak(1.08), ürün sigortası yaptırmak(1.11) olduğu belirlenmiştir. Konvansiyonel kayısı üretimi yapan üreticilerin risklere karşı aldıkları önlemler arasında en önemlilerinin farklı dönemlerde ürün satışı yapmak(1.06), ürün sigortası yaptırmak (1.09) ve işletmede birden fazla ürüne yer vermek (1.09) olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler : Organik kuru kayısı, Konvansiyonel kuru kayısı, Üretim, Brüt Marj, Risk Kaynakları, Risk Stratejileri

Abstract:
The Economic aspect of organic and conventional dried apricot production in Malatya Province is examined in this research. The survey was implemented in the districts of Akçadağ, Darende, Hekimhan in Malatya Province. 38 organic apricot producers and 40 conventional apricot producers were interviewed for 2009-2010 production year. Organic and conventional apricot farms were analyzed into two groups(15-29 decare as first group, above 29 decare as second group). The average yield per decare for fresh apricot and dried apricot was found as 596.99 kilogram and 153.30 kilogram respectively for organic apricot farms while the average yield per decare for fresh apricot and dried apricot was found as 468.86 kilogram and 158.64 kilogram respectively for conventional apricot farms. The average gross production value is 1352.69TL for organic farms. These data are found that 1008.41 TL for conventional apricot farms. Variable costs per decare for organic farms were calculated as conventional apricot farms 448.36TL and these data were found as 355.24 TL per decare for conventional apricot farms. The labour costs have a great proportion in the variable costs for every two groups. Average gross margin per decare is calculated as 835.03 TL for organic farms and this figure per decare is calculated as 653.17 TL for conventional farms. It is found that organic apricot production is more profitable than conventional apricot production in research area. The factors affecting the gross margin of organic apricot production and conventional apricot production were also determined. Apricot Yield and fuel oil expenses are effective on average gross margin in organic farms and Apricot yield and manure expenses are effective on average gross margin in conventional farms.The average absolute and relative profits of organic dried apricot farms were found to be 699.21TL per decare and and 2.10 respectively, on the other hand the average absolute and relative profits of conventional dried apricot farms were found to be 447.70 TL per decare and and 1.80 respectively.Risk resources and risk strategies against to risk for organic and conventional apricot production were determined in Malatya province using likert scale. The most important risk sources in organic apricot farms is climatic conditions(1.06), high input prices(1.06), irrigation conditions(1.06) followed by only one crop (apricot) production(1.21). The most important risk sources in conventional apricot farms are climatic conditions(1.00), high input prices(1.00), only one crop (apricot) production(1.00) and irrigation conditions(1.00). The most important risk strategies are found as having information about market(1.06), selling the product in different times(1.08), agricultural insurance(1.11) in organic apricot farms while the most important risk strategies are found as selling the product in different times(1.06), crop variability(1.09) and agricultural insurance(1.09) for conventional apricot farms.Key Words : Organic Dried Apricot, Conventional Dried Apricot, Production, Gross Margin, Risk Resources, Risk Strategies.