Kur'ân-ı Kerîm'de sıdk kavramı
The concept of sidq in the Holy Qoran
Yazar: BURHAN SÜMERTAŞ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN YAŞAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Din = Religion
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Doğruluk = Accuracy ; Kur'an-ı Kerim = Koran

Özet:
Sıdk kavramı, Kur'ân-ı Kerîm'in önemli terimlerinden biri olup, farklı türevleriyle birlikte Kur'ân'ın 155 yerinde kullanılmaktadır. Bu kavramın sunduğu mesajların tam olarak ortaya konulabilmesi için, onun müstakil olarak incelenmesi gerekmektedir.Araştırmamız giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölümde, sıdk kavramı semantik açıdan tahlil edilmiştir. Bu kavram Kur'ân'daki birçok kelimeyle anlam yakınlığına sahiptir. Kur'ân öncesi dönemde de kullanılmakta olan sıdk kavramı, Kur'ân sonrası Kelâm ve Tasavvuf gibi ilimlere inceleme konusu olmuştur.Tezimizin ikinci bölümü, sıdk kavramının itikâdî yönden ve bireyin davranışları açısından incelenmesine ayrılmıştır. Bu bölümde, tasdîk ve musaddık kelimeleri göz önünde tutulmuştur. Ayrıca, aynı bölümde sıdk kavramının davranışsal yönü incelenmiştir. Kur'ân'ın sâdık ve sıddîk sıfatını verdiği kişilerde bulunması gereken özelliklere yer verilmiştir.Üçüncü bölümde, sıdk kavramının toplumsal boyutu incelenmiştir. Bu bölümde hayır amaçlı harcamaları ifade eden sadakanın, dostluğun ve evlilikteki mehrin sıdk kökü ile olan bağlantısı ele alınmıştır.Sonuç olarak, Türkçe'de doğruluk şeklinde ifade edilen sıdk, hayatın bütün alanlarını yöneten bir merkez konumundadır. O, davranışların tamamında dikkate alınması gereken bir Kur'ân ilkesidir. Bütün peygamberler, insanlara bu üstün erdemin öğretilmesinde örnek olmuşlardır.Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Sıdk, Doğruluk, Bağlılık, Sadaka.

Abstract:
The concept of Sidq is one of the important terms of Qoran. It is used in place of 155 in the Holy Qoran with different variants. In order to explain the message of these concepts presented exactly, it must be studied as a single.Our thesis consists of an introduction, three chapters and a result. In the first chapter, concept of Sidq has been analyzed in terms of semantics. This concept has similarity with many words in Quran in terms of meaning. The concept of sidq which was used before revelation of Qoran has been investigated by different Islamic sciences such Islamic Theology and Islamic Mysticism after Qoran.Second part of the thesis was allocated to analyze of concept of sidq in terms of belief and individual behaviors. The words of tasdîq and musaddiq are regarded at this part. In addition to, the individual aspects of sidq are examinated. The characteristics necessaried of people whom Qoran named them sâdiq an siddîq are mentioned at this part.In the third chapter the social aspects of the sidq. Concept of sidq is analyzed in terms of charity which is mentioned help expenditures, friendship and marriage which is the root of dowries has been investigated with connection of Sidq.As a result, Sıdq which is expressed as truthfulness in Turkish, managing all areas of life is a central location. That?s a principle of Qoran that must be taken into account in all behaviours. All prophets were examples of people in teaching to virtue of the above.Key Words: Qoran, Tafseer, Sidq, Truthfulness, Charity.