Çok katmanlı dokuma yapılarda malzeme ve tekniğin hacim ile ilişkisi
The relationship of material and technique with volume in multilayer woven structures
Yazar: FERİHA IŞILDAR HEKİM
Danışman: PROF. GÜNAY ATALAYER
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
20. Yüzyılın ikinci yarısından sonra çağdaş sanat akımlarının da etkisiyle tekstil, plastik sanatların bir dalı olarak kabul görmeye başlamıştır.  Bu yeni yaklaşımlarla birlikte tekstil sanatında meydana gelen değişim dönüşüm sürecinin günümüz dokuma sanatına zemin oluşturduğunu söyleyebiliriz. Bu süreçte bir taraftan Güncel Tekstil sanatı başlığı altında duvar halıları/resimleri (Tapestry/Goblen) uygulamaları devam ederken farklı dokuma tekniklerinin de kullanımının ve malzemelerin çeşitlenmesiyle yaratıcı yüzeyler ve (üç boyutlu) hacimli yaklaşımlar ile bu alanda yeni bir dil, yeni bir ifade biçiminin oluştuğu, sanatçıların deneysel arayışlarıyla birlikte estetik değerlere ulaşıldığı görülmektedir. 
Günümüzde farklı sanatçılar tarafından yapılmış sanatsal tekstillere bakıldığında çalışmalardaki belirleyici öğelerin, teknik, malzeme, renk, ışık, boyut gibi kavramlar olduğu söylenebilir. Seçilen dokuma yapısı, iki boyutlu yüzey çalışmaları ya da hacimli sanat nesneleri fark etmeksizin malzeme, ışık, renk ile değer kazanmaktadır. Doku, hem yüzeydeki görselliğin malzeme, ışık olarak ifadesi hem de tekniğin oluşturduğu katmanlar ve sonucunda ortaya çıkan biçimdir. 
Çok katmanlı yapıda dokuma tekniği ile yapılan üç boyutlu sanatsal çalışmaların, sanat nesnelerinin malzeme-teknik ilişkisi tezin bakış açısını oluşturmaktadır. Çok katmanlı güncel sanat örneklerini tez sahibinin kişisel heykelsi dokuma örnekleri ile de destekleyerek incelemeyi amaçlayan bu tezin, 
Birinci Bölümünde, çok katmanlılık ve hacim açısından dokuma sanatının tarihine kısaca değinilmiş olup, süreç içinde gelişen, değişen tekniğin ve malzemelerin çeşitlenmesiyle birlikte günümüz dokuma sanatı ile etkileşimleri üzerinde durulmuştur. Ayrı başlıklarda aktarılan her bir dönem için incelenen eserler hacim açısından değerlendirilmiştir. 
İkinci Bölümde, çeşitli tekstil ve tekstil dışı  malzemeleri, dokuma tekniklerini kullanan sanatçıların çok katmanlı üç boyutlu eserleri üzerinden dikkat çeken örnekler verilerek malzemeyi ve tekniği kullanım biçimleri incelenmiş olup, birbirleri ile benzerlikler ve farklılıklarının ortaya çıkardığı yaratıcı, özgün sanatsal yeni görünümlerin karşılaştırmalı tablolarda değerlendirilmesi hedeflenmiştir. 
Üçüncü Bölümde, sanatsal tekstil çalışmalarında çok katmanlı dokuma yapı konusu tez sahibinin yaptığı kişisel çok katmanlı sanatsal dokuma çalışmaları ile örneklendirilmiş, yapıyı oluşturan tekniğin ve malzemenin teknik çözümlemeleri aktarılmış, ifade ettiği ışık, gölge, renk, biçim ilişkileriyle oluşan estetik durumları tablolarda irdelenmiştir. Son olarak  tez sahibinin yaptığı kişisel çok katmanlı deneysel dokuma çalışmaları tablo olarak sunulmuş, analiz ve değerlendirmeler yapılarak tez konusunun desteklenmesi amaçlanmıştır.
Dokuma sanatında çok katmanlı, dokuma yapı konusu malzemenin teknik ve diğer yapı elemanlarıyla olan ilişkisiyle birlikte kapsamlı olarak ele alınmıştır.

Abstract:
After the second half of the 20th century, with the influence of contemporary art movements, textile began to be accepted as a branch of plastic arts.   We can say that the change and transformation process occurring in textile art with these new approaches forms the basis for today's weaving art. In this process, while tapestry applications continue under the title of Current Textile Art, a new language and a new form of expression are formed in this field with the use of different weaving techniques and diversification of materials, creative surfaces and (three-dimensional) voluminous approaches, and artists It is seen that aesthetic values are reached with experimental searches.
When we look at artistic textiles made by different artists today, it can be said that the determining elements in the works are concepts such as technique, material, color, light and size. Regardless of the chosen weaving structure, two-dimensional surface works or voluminous art objects, the material gains value with light and color. Texture is both the expression of the visuality on the surface as material and light, as well as the layers created by the technique and the resulting form.
The material-technical relationship of three-dimensional artistic works and art objects made with the weaving technique in a multi-layered structure constitutes the perspective of the thesis. In the First Chapter of this thesis, which aims to examine multi-layered contemporary art examples by supporting the thesis owner's personal sculptural weaving examples, the history of weaving art in terms of multi-layeredness and volume is briefly mentioned, and its interactions with today's textile art are emphasized, along with the diversification of techniques and materials that develop and change in the process. . The works examined for each period, described under separate headings, were evaluated in terms of volume.
In the Second Part, the ways of using materials and techniques are examined by giving remarkable examples through the multi-layered three-dimensional works of artists who use various textile and non-textile materials and textile techniques, and it is aimed to evaluate the creative, original artistic new views revealed by their similarities and differences in comparative tables.
In the third chapter, examples of the thesis author's personal multi-layered artistic weaving works on the subject of multi-layered weaving structure in artistic textile works are given, technical analyzes of the technique and material that make up the structure are conveyed, and the aesthetic situations formed by the relationships of light, shadow, color and form that it expresses are examined in the paintings. Finally, the thesis owner's personal multi-layered experimental weaving works are presented as a table, and it is aimed to support the thesis topic by making analysis and evaluations.
In the art of weaving, the subject of multi-layered, woven structure has been discussed comprehensively, together with the relationship of the material with technical and other structural elements.