Ergenlerin sahip olduğu insani değerler ile yaşam tarzları ve aile birliğini önemseme düzeyleri arasındaki yordayıcı ilişkiler
Predictive relations between adolescents' human values, lifestyle and levels of care for family unity
Yazar: ŞİRİN YENTÜR
Danışman: PROF. DR. AYSUN TÜLAY BOZKURT
İSTANBUL AYVANSARAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile = Family ; Aile birliği = Unity of family ; Değerler = Values ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Yaşam tarzı = Life style ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma, ergenlerin sahip olduğu insani değerler ile yaşam tarzları ve aile birliğini önemseme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Şişli, Beyoğlu, Fatih, Bahçelievler, Bakırköy, Zeytinburnu ve Sarıyer ilçelerindeki Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi ve özel liselerde öğrenim gören 1239'u kız (%65.8),  645'i erkek (%34.2) olan 1884 lise öğrencisi oluşturmuştur. Araştırma ile ilgili veriler araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu", "İnsani Değerler Ölçeği" (Dilmaç, 2007), "Ergen Yaşam Tarzı Profili Ölçeği" (Ardıç, 2015) ve " Aile Değerlendirme Ölçeği" (Bulut, 1990) ile toplanmıştır. Araştırmada "Yapısal Eşitlik Modeli" ne göre AMOS 21 programı kullanılmıştır. SPSS 25 paket programı ile analiz edilmiştir. Analiz sonucuna göre sorumluluk, saygı, barışçı olma, dostluk ve dürüstlük değerlerinin; ergenlerin sağlıklarına yönelik sorumluluk, fiziksel aktivite, pozitif yaşam bakışı, beslenme, ruh sağlığı, kişiler arası ilişkiler ve stres yönetimi yaşam tarzları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Ayrıca ergenlerin sağlıklarına yönelik sorumluluk, fiziksel aktivite, pozitif yaşam bakışı, beslenme, kişiler arası ilişkiler ve stres yönetimi gibi yaşam tarzları ile; ergenlerin aile birliğini önemsemeye yönelik problem çözme, iletişim, roller, duygusal tepki verebilme, davranış kontrolü, gereken ilgiyi gösterme ve genel işlevler boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Son olarak sorumluluk, saygı, barışçı olma, dostluk ve dürüstlük değerlerinin; ergenlerin aile birliğini önemsemenin problem çözme, iletişim, roller, duygusal tepki verebilme, davranış kontrolü ve genel işlevler boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular literatür çerçevesinde tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar kelimeler: Değerler, Yaşam Tarzları, Aile Birliğini Önemseme Düzeyi

Abstract:
This study was conducted to examine the relationship between adolescents' human values, lifestyles and levels of caring for family unity. The population of the research consists of 1239 girls (65.8%) and 645 boys (65.8%) in total 1884 high school students (%34.2) studying in public and private high schools affiliated to the Directorates of National Education in Istanbul province Şişli, Beyoğlu, Fatih, Bahçelievler, Bakırköy, Zeytinburnu and Sarıyer districts in the 2020-2021 academic year. The data related to the research were collected with the "Personal Information Form", "Human Values Scale" (Dilmaç, 2007), "Adolescent Lifestyle Profile Scale" (Ardıç, 2015) and "Family Evaluation Scale" (Bulut, 1990) prepared by the researcher. In the research, the AMOS 21 program was used considering the 'Structural Equation Model'. It was analyzed with SPSS 25 package program.  According to the results of the analysis, it has been observed that there are positive significant relationships between the values of responsibility, respect, being peaceful, friendship and honesty and adolescents' responsibility for their health, physical activity, positive lifestyle, nutrition, mental health, interpersonal relations and stress management lifestyles. In addition, with lifestyles such as responsibility for the health of adolescents, physical activity, positive outlook on life, nutrition, interpersonal relations and stress management; it has been analysed that there are positive and significant relationships between adolescents' problem solving, communication, roles, emotional response, behavior control, showing the necessary attention and general functioning dimensions.  Finally, it has been observed that there are positive and significant relationships between the values of responsibility, respect, peace, friendship and honesty and adolescents' concern for family unity; especially on the dimensions of problem solving, communication, roles, emotional responsiveness, behavior control and general functions.  The findings were discussed within the framework of the literature and suggestions were made.

Keywords: Values, Lifestyles, Level of Caring for Family Unity