İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin genel özyeterlik düzeylerinin yordanması
Prediction of 2nd level of primary education students' general self - efficacy levels
Yazar: GÜLSEREN VARDARLI
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN DOĞAN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, ilköğretim II. kademe öğrencilerinin genel özyeterlik düzeyleri cinsiyet, yaş, algılanan başarı düzeyi, annenin eğitim düzeyi, babanın eğitim düzeyi, algılanan ana baba tutumu, algılanan gelir düzeyi, özsaygı düzeyi, sosyal beceri düzeyi ve denetim odağı değişkenleri açısından yordanmıştır. Araştırma, Izmir il merkezindeki üç farklı sosyo-ekonomik bölgede yer alan altı resmi ilköğretim okulunun 6., 7. ve 8. sınıflarında eğitim gören 266'sı kız ve 305'i erkek olmak üzere toplam 571 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada, öğrencilerin genel özyeterlikleri "Genel Özyeterlik Ölçeği", özsaygı düzeyleri "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği", sosyal becerileri "Matson Çocuklarda Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği" ve denetim odağı da "Nowicki- Strickland Denetim Odağı Ölçeği" ile belirlenmiştir. Genel Özyeterlik Ölçeği'nin İlköğretim II. kademe öğrencilerine yönelik geçerlik ve güvenirlik çalışmaları araştırmacı tarafından yapılmıştır, öğrencilerin kişisel niteliklerine ilişkin bilgiler araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" ile elde edilmiştir. Araştırmada, öğrencilerin genel özyeterlik düzeyleri "aşamalı çoklu regresyon" (Stepwise Multiple Regression) analizi yöntemi ile yordanmıştır. Öğrencilerin genel özyeterlik düzeylerinin yordanmasına ilişkin yapılan aşamalı çoklu regresyon analizinde yüksek özsaygı, sosyal beceri, algılanan başarının zayıf olması, algılanan gelirin yüksek olması, orta düzeyde özsaygı, algılanan başarının orta olması, annenin okur yazar ya da ilkokul mezunu olması, 12 yaşmda olmak ve annenin ortaokul mezunu olması değişkenleri önemli yordayıcılar olarak bulunmuştur. Öğrencilerin genel özyeterlik puanlarındaki varyansın % 15.7'sini yüksek özsaygı, % 6.2' sini sosyal beceri, % 1.9'unu algılanan başarının zayıf olması, % 1.9'unu algılanan gelirin yüksek olması, % 1.7'sini orta düzeyde özsaygı, % 1.2'sini algılanan başarınınorta olması, % l'ini annenin okur yazar ya da ilkokul mezunu olması, % 0.6'sını 12 yaşında olmak ve % 0.5'ini annenin ortaokul mezunu olması açıklamıştır. Analize giren bu dokuz değişkenin genel özyeterlik puanlarındaki varyansın toplam % 30.7'sini açıkladığı saptanmıştır. Sonuç olarak, araştırma bulguları genel özyeterliğin en önemli yordayıcısının özsaygı olduğunu, bunu ikinci önemli yordayıcı olarak sosyal becerinin, daha sonra da algılanan basan düzeyi, algılanan gelir düzeyi, annenin eğitim düzeyi ve yaş değişkenlerinin izlediğini göstermiştir.

Abstract:
In this research, the general self-efficacy of 2nd level of primary education students were predicted by gender, age, perceived academic success, mother's education level, father's education level, perceived parental attitude, perceived income level, the level of self-esteem, social skills and locus of control variables. The research was carried out on a sample of 571 students including (266 females, 305 males) from 6th, 7th and 8th grade levels of 6 (six) public primary schools which were located in the three different socio-economic residental zone in Izmir. In the study, students' general self-efficacy, self-esteem, social skills and locus of control were measured by "General Self-Efficacy Scale", "Rosenberg Self-Esteem Scale", "Matson Social Skills Inventory for Children" and "Nowicki-Strickland Locus of Control Scale for Children" respectively. The validity and reliability studies of General Self-Efficacy Scale for 2nd level of primary education students were conducted by tiie researcher. The personal information about the students was collected by using "Personal Information Form" which was developed by the researcher. In this study, the general self-efficacy levels of students were analyzed by Stepwise Multiple Regression Analysis method. The result of Stepwise Multiple Regression Analysis revealed that high self- esteem, social skills, perceived poor academic success, high level of perceived income, average self-esteem, perveived average academic success, having literate or primary school graduated mother, being 12 years old and having secondary school graduated mother variables were significant in predicting general self-efficacy. It was found that high self-esteem had been explained 15.7%, social skills 6.2%, perceived poor academic success 1.9%, high level of perceived income 1.9%, average self-esteem 1.7%, perveived average academic success 1.2%, having literate or primary school graduated mother 1%, being 12 years old 0.6% and having secondary school graduated mother0.5% of total variance of general self-efficacy scores. These variables had been explanied 30.7% of the total variance of general self-efficacy scores. As the result, the findings of the present research show that self-esteem is the first, social skills is the second important variable in predicting general self-efficacy and these are followed by perceived academic success, perceived income, education level of mother and age.