Tokat ilinde kiraz ve şeftali alanlarında Drosophilidae (Diptera) familyasına ait türlerin tespiti, yayılışı ve popülasyon değişimi üzerine araştırmalar
Investigations on the distribution, population change and determination of Drosophilidae (Diptera) species in cherry and peach fields in Tokat province
Yazar: HÜSEYİN BİLAL TAŞLIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. TURGUT ATAY
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki koruma = Plant protection ; Entomoloji = Entomology ; Kiraz = Cherry ; Popülasyon = Population ; Tokat = Tokat ; Şeftali = Peach

Özet:
2021-2022 yıllarında gerçekleştirilen bu çalışmada, Drosophilidae familyasına ait türlerin Tokat ili kiraz ve şeftali alanlarındaki varlığı ve yaygınlık durumları ortaya koyulmuştur. Ayrıca Tokat-Merkez de belirlenen birer adet şeftali ve kiraz bahçesinde familyaya ait türlerin iki yıl boyunca popülasyon takibi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre Tokat merkezde 10, Erbaa' da 9, Turhal'da 8 ve Pazar'da ise 6 tür tespit edilmiştir. Tokat Merkez'de 2021 ve 2022 yıllarında kiraz ve şeftali alanlarında en yaygın tür Drosophila subobscura Collin, 1936 olarak belirlenmiştir. Erbaa ilçesinde 2021 yılında kiraz alanlarında en yaygın tür D. subobscura, şeftali alanlarında ise yaygınlık açısından ilk sırayı D. hydei Sturtevant, 1921 ve Scamptomyza pallida Zetterstedt, 1847 almıştır. 2022 yılında ise kiraz ve şeftali alanlarındaki en yaygın tür D. subobscura olmuştur. Turhal ilçesi kiraz ve şeftali alanlarında 2021 yılında en yaygın tür D. hydei, 2022 yılında ise kiraz alanlarında D. immigrans Sturtevant, 1921, şeftali alanlarında ise D. subobscura olmuştur. Pazar ilçesinde kiraz alanlarında 2021 yılındaki yaygın tür D. immigrans, 2022'deki yaygın tür ise D. subobscura olarak belirlenmiştir. Familya içerisindeki önemli türlerden olan D. suzukii (Matsumura, 1931), Tokat Merkez ve Erbaa ilçelerinde kiraz ve şeftali alanlarında, Turhal ilçesinde ise Şeftali alanlarında tespit edilmiştir. D. suzukii'nin Tokat Merkez kiraz ve şeftali alanlarında 2022 yılı ağustos sonundan eylül ayı ortalarına kadar, Erbaa ilçesi şeftali alanlarında ise yine 2022 yılı ağustos ayı ortasından sonuna kadar popülasyonunun arttığı gözlemlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Drosophilidae, Yayılış, Popülasyon Değişimi, Tokat

Abstract:
In this study, the presence and prevalence of Drosophilidae species were studied in cherry and peach plantations of Tokat province in 2021-2022. In addition, the population of the species belonging to the family was monitored for two years in one peach and cherry plantations in central district of Tokat. According to the results, 10 species were recorded in the central district of Tokat, 9 species in Erbaa, 8 species in Turhal and 6 species in Pazar. Drosophila subobscura Collin, 1936 was the most common species in cherry and peach fields in central district of Tokat in 2021 and 2022. In Erbaa, D. subobscura was the most common species in cherry fields in 2021 and D. hydeii Sturtevant, 1921 and Scamptomyza pallida (Zetterstedt, 1847) took the first place in terms of prevalence in peach fields. In 2022, the most common species in cherry and peach fields was D. subobscura. While D. hydei was the most common species in cherry and peach plantations in Turhal in 2021, D. immigrans Sturtevant, 1921 in cherry fields, and D. subobscura in peach fields were common in 2022. In the cherry fields in Pazar, the common species was D. immigrans in 2021 and D. subobscura in 2022. D. suzukii (Matsumura, 1931), one of the important species in the family, was recorded in cherry and peach plantations in central district of Tokat and Erbaa, and in peach plantations in Turhal. The population of D. suzukii increased from late august to mid-september of 2022 in central district of Tokat cherry and peach plantations, and from mid-august to the end of 2022 in Erbaa peach fields.

Keywords: Drosophilidae, Distribution, Population Change, Tokat