Kadınlarda yapısal şiddet farkındalığı ve kolektif eylem
Awareness of structural violence and collective action in women
Yazar: DÜZGÜN UĞUR
Danışman: DOÇ. DR. DERYA HASTA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Sosyal Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Kadına yönelik şiddet = Violence against women ; Kadınlar = Women ; Kolektif eylem = Collective actions ; Kolektif yeterlik = Collective aficiency ; Yapısal şiddet = Structural violence ; Ölçekler = Scales ; Özdeşim = Identification ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırmada kadınların yapısal şiddet/ kurumsal ayrımcılık farkındalıklarının onları bu şiddeti ortadan kaldırmak veya hafifletmek için ne derecede eyleme geçirecekleri incelenmiştir. Bu inceleme oluşturulan bir modelin test edilmesi aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın bağımsız değişkeni yapısal şiddet farkındalığı ve kadınlarla özdeşim kurmadır. Çalışmada bağımlı değişken olarak kolektif eylem, aracı değişken olarak da gruplar arası duygu ve kolektif yeterlik ele alınmıştır.  Oluşturulan model test edilmeden önce ilk çalışmada yapısal şiddet farkındalığı ölçeği geliştirilmiştir. İkinci çalışmada ise gruplara arası duygu ve kolektif eylem ölçekleri geliştirilmiş ve özdeşim kurma ölçeğinin Türkçeye uyarlanması yapılmıştır.  Üçüncü çalışmada test edilen modele göre yapısal şiddet farkındalığı ve şiddete maruz kalan grupla özdeşleşme gruplar arası duygu ve kolektif yeterlik aracılığıyla kolektif eylemi yordayacağı tahmin edilmiştir. Yapısal eşitlik modellemesiyle oluşturulan model AMOS 16 istatistik programıyla ile test edilmiştir. Modifikasyon değerlerinin incelenmesi sonrasında iyileştirilen modelin verilere uyum sağladığı tespit edilmiştir. Modele göre yapısal şiddet farkındalığı kadınlarda gruplar arası öfkeyi ve korkuyu yordamaktadır, kadınlarla özdeşim kurma ise bu iki gruplar arası duyguya ek olarak gruplar arası üzüntüyü ve kolektif yeterliği de yordamaktadır. Kolektif yeterlik ve gruplar arası öfke kolektif eylemi poztif ve anlamlı bir şekilde yordarken gruplar arası korku ise kolektif eylemi negatif ve anlamlı bir şekilde yordamaktadır.
Anahtar kelimeler: kolektif eylem, yapısal şiddet/kurumsal ayrımcılık, özdeşim kurma, gruplar arası duygu, kolektif yeterlik.

Abstract:
In this research, it was investigated that to what extent women's awareness of structural violence/institutional discrimination makes them to get into action to eliminate or decrease this violence. This investigation was done by testing a developed model. Independent variables are awareness of structural violence and identification with women in the research. Dependent variable is collective action, mediators are intergroup emotions and collective efficacy. Before testing developed model, in the first study, scale of awareness of structural violence was developed. In the second study, scale of intergroup emotions and collective action were developed, and scale of identification with women was adopted into Turkish. In the main study, according to the model it was estimated that awareness of structural violence and identification with the group who is exposed the violence will predict collective action through intergroup emotions and collective efficacy. The model developed by structural equation modelling is tested by AMOS 16 statistical program. After analyzing modification index, it was verified that improved model was fit to data. According to model, awareness of structural violence has predicted intergroup anger and fear, identification with women has also predicted intergroup sadness and collective efficacy in addition to anger and fear. Collective efficacy and intergroup anger have significantly predicted collective action positively, intergroup fear has significantly predicted collective action negatively. 
Key words: collective action, structural violence/institutional discrimination, identification, intergroup emotion, collective efficacy