Kahramanmaraş ili birinci basamak sağlık çalışanlarının erkek sünneti konusundaki bilgi ve görüşleri
Knowledge levels and opinions of primary healthcare providers in Kahramanmaraş province regarding male circumcision
Yazar: HALİT AKSAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CELAL KUŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Düşünce = Thought ; Erkekler = Men ; Kahramanmaraş = Kahramanmaraş ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sünnet = Circumcision

Özet:
Giriş ve Amaç: Prepisyum derisinin cerrahi olarak eksize edilmesi anlamına gelen sünnet, insanlık tarihinin en eski ve en sık uygulanan cerrahilerinden biridir. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde aile hekimleri ilk tıbbi temas noktası olması, kişiye özel koruyucu sağlık hizmetleri vermesi nedeniyle sünnet cerrahisi öncesi danışmanlıkta, komplikasyonların yönetiminde ve gerekli durumlarda sevk kararını vermede önemli rol oynar. Bu nedenle sünnet cerrahisi ile ilgili birinci basamak sağlık çalışanlarının yeterli ve doğru bilgiye sahip olmaları gerekir. Bu çalışmada, birinci basamak sağlık çalışanlarının sünnet bilimsel endikasyonları, uygulama şekli, kontrendike olduğu durumlar ve meydana gelebilecek komplikasyonlar hakkındaki bilgi durumlarının ve görüşlerinin güncel literatür eşliğinde değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızın evrenini Kahramanmaraş'ta birinci basamakta görev yapan 381 aile hekimi ve 462 yardımcı sağlık personeli oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü, %5 hata payı ve %99 güven aralığı ile hesaplandığında 372 çıkmaktadır. Veri kaybı olasılığı (%10) nedeniyle 409 olarak örneklem belirlenmiştir. Çalışmamız, 15.06.2020-15.07.2020 tarihleri arasında Kahramanmaraş ili birinci basamak sağlık merkezlerinde çalışan aralarında 36 aile hekimliği uzmanı, 128 aile hekimi, 114 ebe ve 122 hemşirenin bulunduğu toplam 400 sağlık personelinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerimiz literatür taraması sonucu oluşturulmuş toplam 52 sorudan oluşan tek anketimize katılan gönüllü sağlık çalışanlarıyla yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Anketimizde sağlık personellerinin demografik özellikleri ile ilgili (yaş, cinsiyet, çocuk sayısı ve cinsiyeti) soruların yanı sıra erkek sünneti ile ilgili görüşleri ve bilgi düzeylerini öğrenmek için güncel literatür ışığında oluşturulan sorular mevcuttu. Elde edilen verilerin istatistiksel değerlendirmesi SPSS 21 programı kullanılarak yapıldı. İstatistiksel anlamlılık için p degeri 0,05'in altında ise anlamlı kabul edildi. 
Bulgular: Çalışmaya 101'i erkek (%25,2), 299'u kadın (%74,8) olmak üzere toplam 400 kişi katıldı. Katılımcıların meslek grupları incelendiğinde %32,0'sinin aile hekimi, %30,5'inin hemşire, %28,5'inin ebe ve %9,0'unun aile hekimliği uzmanı olduğu görüldü. %78,3'ü evli iken %17,5'i bekârdı. "Sünnet gerekli bir işlem mi" sorusuna %73,5 çoğunluk "kesinlikle gerekli" derken, %1,3 "kesinlikle gereksiz" dedi. Sünneti gerekli görenlerin %80,3'ü "tıbbi faydası var", %60,5 "dini zorunluluk" olarak bu gerekliliği gerekçelendiriyordu. Katılımcıların %40,8'inin (163 kişi) erkek çocuğu yoktu. Erkek çocuğu olan katılımcıların çocuklarını sünnet ettirme yaşlarına bakıldığında en sık %49,8 ile 0-1 yaşın geldiği görüldü. Katılımcıların %15,6'sı ise 3-6 yaş arasında çocuklarını sünnet ettirmişlerdi. Sünnet yapılan yerler incelendiğinde sırasıyla %59,1 ile hastane, %24,5 ile ev, %16,4 ile poliklinik şartlarında sünnetin gerçekleştirildiği görüldü. Çocukların %44,3'ü çocuk cerrahı, %36,7'si sağlık çalışanı (teknisyen vs.) ve %19,0'u ise ürolog tarafından sünnet edilmişti. Katılımcılar sünnetin üriner sistem enfeksiyonuna karşı koruyuculuğu gibi klasikleşmiş faydaları konusunda yeterince bilgi sahibi iken (%85,0); sünnetin HIV (%26,3), penis kanseri (%38,8) ve serviks kanseri (%30,8) gibi nispeten daha yeni literatür bilgileri konusunda daha düşük bilgi düzeyine sahipti. Katılımcılar mesleklerine göre gruplandırıldığında aile hekimliği uzmanlarınının yeni literatür bilgilerine diğer gruplara kıyasla daha hakim oldukları görüldü. Örneğin "Sünnet HIV enfeksiyonuna karşı koruyucudur" ifadesine katılma sıklığı aile hekimliği uzmanlarında %36,1 iken en düşük cevap verme oranı hemşirelerde (%21,3) idi. Gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görüldü (p=0,046).  Yine "Sünnet cinsel partnerde serviks kanserine karşı koruyucudur" önermesi için en yüksek doğru cevap oranı aile hekimliği uzmanlarında %41,7 iken ebelerde %35,1 ve hemşireler ise %29,5 idi. Gruplar arasında ki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü (p=0,008). Gönüllüler sünnet ile ilgili bilgi puan düzeyleri açısından değerlendirildiğinde %50,0'sinin 41-60 puan (orta bilgi düzeyi), %30,5'inin 21-40 puan (zayıf bilgi düzeyi), %14,2'sinin 61-80 puan (iyi bilgi düzeyi) ve %5,3'ünün 0-20 puan (çok zayıf bilgi düzeyi) aldığı görüldü.  Katılımcıların hiçbiri çok iyi bilgi düzeyinde değildi. Yapılan korelasyon analizinde yaş (r:0,194, p<0,001) ve meslekte çalışma süresinin (tecrübe) (r:0,164, p=0,001) bilgi düzeyi ile pozitif yönde ilişki içerisinde olduğu tespit edildi. Ortalama bilgi puanı en yüksek olan meslek grubu aile hekimleri iken (49,6±13,1), en düşük grup hemşireler idi (42,0±15,2) idi. Gruplar arasındaki farkın anlamlı olduğu görüldü (p<0,001). 
Sonuç:  Ülkemizde hekimler başta olmak üzere birinci basamak sağlık çalışanları ailelere sünnetle ilgili bilgi verebilecek ve aileleri yönlendirecek en etkili gruptur. Bu nedenle sünnetin yalnızca geleneksel bir tören olarak değil ciddi bir cerrahi işlem olduğu bilinci öncelikle birinci basamak sağlık çalışanlarına kazandırılmalıdır. Çalışmamız, birinci basamak sağlık çalışanlarına, sünnet hakkındaki güncel literatür bilgileri de dahil bilgilerin hem teorik hem de pratik eğitimlerle örgün eğitim ve mezuniyet sonrası eğitimlerle verilmesinin gerekliliğini göstermektedir.

Abstract:
Introduction and Purpose: Circumcision which means surgically excising the prepuce skin is one of the oldest and most commonly applied surgeries in the history. In the primary healthcare services, family physicians have a significant role in consultancy before circumcision surgery, management of the complications and giving the referral decision when necessary since they are the first medical contact points and provide personal preventive health service. Therefore, primary healthcare providers should have adequate and correct knowledge about the circumcision surgery. This study aims to evaluate the knowledge levels and opinions of primary healthcare providers regarding the circumcision's scientific indications, its mode of application, contraindications and the possible complications with the current literature.
Materials and Methods: The population of our study consists of 381 family physicians and 462 auxiliary healthcare workers who work as primary healthcare providers in Kahramanmaraş. The sample size is 372 when calculated with an error margin of 5% and confidence interval of 99%. We determined the sample size as 409 due to the possibility of data loss (10%). Our study has been conducted with a total of 400 healthcare personnel including 36 family physician specialists, 128 family physicians, 114 midwives and 122 nurses who are working in primary healthcare centers in Kahramanmaraş province between 15.06.2020 - 15.07.2020. Our data were collected through in-person interview with volunteer healthcare providers who participated in our single questionnaire consisting of 52 questions formed as a result of literature review. Our questionnaire included questions formed in line with the current literature in order to learn healthcare providers' opinions and knowledge level about male circumcision along with questions on their demographic features (age, sex, number of children and their sex). SPSS 21 program was employed to statistically evaluate the collected data. It was considered statistically significant if the p value is lower than 0.05.
Findings: A total of 400 people including 101 males (25.2%) and 299 females (74.8%) participated in the study. In terms of their occupational groups, 32.0% of the participants were family physicians, 30.5% of them were nurses, 28.5% were midwives and 9.0% were family physician specialists. 78.3% of them were married while 17.5% being single. A majority of 73.5% answered the question "Is circumcision a necessary procedure" as "absolutely necessary while 1.3% of them answered "absolutely unnecessary. 80.3% of the people considering circumcision as necessary justified this necessity stating "it has medical benefits" while 60.5% of them justified with "religious obligation." 40.8% (163 people) of the participants did not have male children. It was observed that the participants who have male children had their children circumcised mostly at the age 0-1 with a rate of 49.8%. On the other hand, 15.6% of the participants had their children circumcised at the age of 3-6. Regarding the places of circumcision, it was observed that circumcision took place in hospitals with a rate of 59.1%, in houses with 24.5% and under polyclinic conditions with 16.4%. 44.3% of the children were circumcised by pediatric surgeons, 36.7% of them by healthcare professionals (technician etc.) and 19.0% of them by urologists. The participants had knowledge of classical benefits of circumcision such as preventiveness against urinary system infections (85.0%) while they had less information about relatively new data in the literature such as HIV (26.3%), penile cancer (38.8%) and cervical cancer (30.8%). It was also observed that the family physician specialists had a better grasp of the new information in the literature compared to the other groups when we grouped the participants according to their occupations. For example, the frequency of agreeing the statement "Circumcision is preventive against HIV infection" was 36.1% among the family physician specialists while the lowest rate of answering was in nurses (21.3%). A significant difference was observed among the groups (p=0.046).  The highest rate of correct answer to the question "Circumcision is preventive against cervical cancer in the sexual partner" was of family physician specialists again with 41.7% while it was 35.1% in midwives and 29.5% in nurses. It was observed that the difference among groups was statistically significant (p=0.008). We also evaluated the volunteers in terms of their point levels of knowledge on circumcision, it was observed that 50.0% of them had 41-60 points (average knowledge level), 30.5% has 21-40 points (low knowledge level), 14.2% had 61-80 points (good knowledge level) and 5.3% had 0-20 points (very low knowledge level).  None of the participants had a very well knowledge level. In the correlation analysis, it was detected that the age (r: 0.194, p<0.001) and working duration in the profession (experience) (r: 0.164, p=0.001) had a positive correlation with the knowledge level. The occupational group with the highest mean knowledge point was family physicians (49.6±13.1) while the lowest group was nurses (42.0±15.2). The difference between the groups was significant (p<0.001). 
Result: Primary healthcare providers, especially the physicians, are the most effective group to inform and guide parents about the circumcision in our country. Therefore, the primary healthcare providers should be informed that the circumcision is not only a traditional ceremony but a serious surgical operation. Our study demonstrates the importance of providing information about circumcision including the information in the current literature to the primary healthcare providers with theoretical trainings and practices during their formal training and after the graduation