Müzik öğretmeni adaylarının öğretmen ve müzisyen kimlikleri ve bunların mesleki planlarla ilişkileri
Pre-service music teachers' teacher and musician identities and their associations with professional plans
Yazar: İLAYDA DUBAZ
Danışman: PROF. DR. AHMET SERKAN ECE ; PROF. DR. ALTAY EREN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Eğitim planlaması = Educational planning ; Mesleki kimlik = Professional identity ; Müzik = Music ; Müzik eğitimi = Music education ; Müzik öğretimi = Music learning ; Müzisyenlik = Musicianship ; Planlama = Planning ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın iki amacı bulunmaktadır. Birincisi, müzik öğretmeni adaylarının öğretmen ve müzisyen kimliklerinin keşfedilmesi; ikincisi ise müzik öğretmeni adaylarının öğretmen ve müzisyen kimliklerinin mesleki planlarını ve kariyer geliştirme arzularını anlamlı düzeyde yordayıp yordamadıklarının incelenmesidir.

Bu araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın deseni, ardışık sıralı desendir. Karma araştırmanın nitel boyutunu gömülü teori oluştururken, nicel boyutunu ise ilişkisel yordayıcı desen oluşturmuştur. 2016-2017 akademik yılında gerçekleştirilen araştırmanın nitel aşamasında, Marmara Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi ve Trakya Üniversitesindeki Eğitim Fakültesi Müzik Eğitimi Anabilim Dalı'ndaki 3 ve 4. sınıflarda öğrenim gören 45 öğretmen adayından, nicel aşamasında ise toplam 11 üniversitenin Eğitim Fakültesi Müzik Eğitimi Anabilim Dalı'ndaki 1, 2, 3 ve 4. sınıflarda öğrenim 1065 öğretmen adayından elde edilen veriler kullanılmıştır. Nitel aşamada amaçlı örnekleme, nicel aşamada ise basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada, araştırmacılar tarafından geliştirilen "Müzik Öğretmeni Adaylarının Öğretmen ve Müzisyen Kimliği Ölçeği" ve Eren ve Tezel (2010) tarafından Türkçeye uyarlanan "Mesleki Yönelim ve Kariyer Geliştirme Arzuları Ölçeği" (Watt ve Richardson, 2008) ile "Seçimden Duyulan Memnuniyet Ölçeği" (Watt ve Richardson, 2007) veri toplama araçları olarak kullanılmıştır.

Araştırmada elde edilen bulgulardan hareketle, ön analizde demografik değişkenlerin araştırmanın değişkenleri üzerinde olası etkilerinin olup olmadığını sorgulamak için MANCOVA ve ANOVA analizleri yapılmıştır. Araştırmanın birinci sorusuna yönelik içerik analizi gerçekleştirilirken ikinci sorusuna yönelik olarak korelasyon ve yapısal eşitlik modellemesi analizleri gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmadan elde edilen bulgular; (a) müzik öğretmen adaylarının öğretmen kimliklerinin genel anlamda, müzisyen kimliği ve müzik öğretmeni kimliği olarak adlandırılabilen iki ana tema etrafında açıklanabildiğini; (b) bu temalarla ilgili kategorilerin daha büyük bir örnekleme geçerli ve güvenilir biçimde genellenebildiğini ve (c) müzisyen kimliği ile müzik öğretmeni kimliğini oluşturan faktörlerin, müzik öğretmeni adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelme ve liderlik arzusu dışındaki kariyer geliştirme arzularıyla anlamlı düzeyde ve seçici biçimde ilişkilendiğini göstermiştir.

Abstract:
The purpose of the present study is two-fold. Firstly, it attempts to explore teacher and musician identities of pre-service music teachers; and secondly, to analyze whether the aforementioned identities of pre-service music teachers significantly predict their professional engagement and career development aspirations or not. 
The research study employed the mixed research method and the consecutive sequence design. While the qualitative dimension of the study was formed through the grounded theory; the quantitative dimension was formed through the predictive correlational design.
In the qualitative phase of the study which was carried out in the 2016-2017 academic year; the data were collected from 45 third and fourth grade pre-service music teachers enrolled in the Faculty of Education, Department of Music Education at Marmara University, Gazi University, Bolu Abant İzzet Baysal University and Trakya University. On the other hand, in the quantitative phase of the study, the data were collected from 1065 first, second, third and fourth grade pre-service music teachers who were enrolled in Faculty of Education, Department of Music Education of eleven universities of in total. The qualitative phase of the study employed the purposeful sampling method, and the quantitative phase employed the simple random sampling method. The data collection tools of the study consisted of; "Teacher and Musician Identity of Pre-service Music Teachers Scale" developed by the researchers, and "Professional Engagement and Career Development Aspirations Scale" (Watt and Richardson, 2008) and "Career Choice Satisfaction Scale" (Watt and Richardson, 2007) translated into the Turkish language by Eren and Tezel (2010).
In light of the findings of the present study; MANCOVA and ANOVA analyses were performed to determine whether the demographic variables have possible effects on the variables of the study in the preliminary analysis or not. In the process of performing a content analysis for the first research question of the study; a correlation analysis and structural equation modeling analysis were also performed for the second research question. 
In conclusion, the results of the reteach study revealed that; a) in general terms, teacher identities of the pre-service music teachers can be explained by two main themes given as musician identity and teacher identity; b) the categories concerning the these themes can be generalized with a larger sample in a valid and reliable manner, and c) the factors that comprise the musician and music teacher identities are significantly and selectively correlated with pre-service music teachers' professional engagement and career development aspirations with one exception (i.e., leadership aspirations).