Mevcut yapıların enerphit standardı kapsamında bütünleşik olarak iyileştirilmesi: Yenişehir işçi konutları örneği
Holistic retrofitting of existing buildings within the scope of enerphit standard: Example of Yenişehir workers' housing
Yazar: HAVVA KOCA
Danışman: DOÇ. DR. MERVE TUNA KAYILI
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Enerji etkin yapı = Energy efficient building ; Isı yalıtımı = Heat insulation ; Pasif ev = Passive house ; Yaşam döngüsü = Life cycle ; İyileştirme çalışmaları = Improvement studies

Özet:
Dünya genelinde teknolojinin gelişmesi, sanayinin ilerlemesi gibi etkenlere bağlı 
olarak enerji kaynakları azalırken, enerji talebi hızla artmaktadır. Artan bu enerji 
talebi, büyük ölçüde fosil kaynaklardan karşılanmakta ve bu kaynakların kullanımı 
çevre sorunlarına neden olmaktadır. Enerji talebinin büyük bir kısmını yapı sektörü 
oluşturmakta olup bu sektörden kaynaklanan sera gazı salımları, su kirliliği, hava 
kirliliği gibi çevre sorunlarını beraberinde getirmektedir. Yapı sektörünün neden 
olduğu bu olumsuzlukları önleyebilmek adına yapıların sürdürülebilir mimarlık 
kapsamında bütünleşik olarak ele alınması ve enerji tüketiminin ve beraberinde 
çevresel etkisinin azaltılması önemlidir. Bu sayede yapı hem enerji etkin hem de 
çevreci olabilecektir. Mevcut yapıların enerji taleplerini düşürmeye yönelik 
iyileştirmeler yapılırken de bu bakış açısı korunmalı, yapı bütünleşik olarak 
iyileştirilmelidir.

Bu bağlamda tez çalışması kapsamında, Karabük Demir Çelik Fabrikası kuruluşunda 
işçilerin barınma ihtiyacını karşılamak amacıyla tasarlanan Yenişehir işçi konutlarının 
kültürel ve sosyal devamlılığının sağlanması amacına yönelik bütünleşik şekilde enerji 
etkin ve çevresel etkisi düşük olacak nitelikte iyileştirilmesi amaçlanmıştır. İşçi 
konutlarının pasif ev koşullarına getirilmesi hedefiyle yapıların iyileştirilmesinde 
EnerPHit Standardı esas alınmıştır. Çalışma alanı olarak seçilen Yenişehir Mahallesi 
7 numaralı adada bulunan işçi konutlarının mevcut enerji tüketimi verileri tespit 
edilmiş, yapı kabuğu elemanlarının yüksek yalıtım özelliğine sahip olacak şekilde, 
farklı ısı yalıtımı malzemeleri ile güçlendirilmesi üzerinde durularak iyileştirme 
önerilerine karar verilmiştir. Yapı kabuğunu güçlendirmede kullanılan ısı yalıtım 
malzemeleri doğal, yapay ve ileri teknolojili malzeme kategorilerinden seçilmiştir.

Konutlarda yapılan bu enerji iyileştirmelerinin, çevreye en az zararla/en uygun 
maliyetle yapılabilmesi ve konutların bütünleşik olarak iyileştirilebilmesi amacıyla 
çevresel etki değerlendirmesi ve buna bağlı olarak maliyet analizi yapılmıştır. 
Bütünleşik olarak iyileştirilen konutlarda hem çevresel etki değerlendirmesi hem de 
maliyet analizi sonuçlarına göre; doğal ısı yalıtımı malzemelerinden olan püskürtme 
selülozun en optimum yalıtım malzemesi olduğu, aerojel levhanın ise tercih edilmesi 
durumunda üretiminde fosil yakıt kullanımı ve kimyasal işlem süreci nedeniyle daha 
fazla çevresel etkiye neden olacağı belirlenmiştir.

Abstract:
The rapid development of technology and industrial progress worldwide has led to a 
decrease in energy sources while energy demand continues to rise. Fossil fuels are 
predominantly used to meet this growing energy demand, resulting in environmental 
challenges. The building sector, being a significant contributor to energy consumption, 
generates greenhouse gas emissions, water pollution, and air pollution, further 
exacerbating environmental issues. To mitigate these negative impacts, a holistic 
approach within the realm of sustainable architecture is crucial, aiming to reduce 
energy consumption and minimize environmental effects, thus creating energyefficient and environmentally friendly buildings. When undertaking improvements to 
reduce energy demands in existing structures, this comprehensive perspective must be 
maintained, encompassing the entire building.

This study focuses on the enhancement of energy efficiency and reduction of 
environmental impact in Yenişehir workers' housing, designed to meet the 
accommodation needs of employees at the Karabük Iron and Steel Factory. The 
objective is to achieve integrated improvements that ensure cultural and social 
continuity. The EnerPHit Standard is adopted as the foundation for building 
enhancement, with the aim of attaining Passive House conditions for workers'
housing. The study area chosen for investigation is neighborhood of Yenişehir (Plot 
No.7), and the current energy consumption data of the workers' housing has been 
determined. Recommendations for improvement center on reinforcing building 
envelope components with high-insulation materials from different categories, 
including natural, artificial, and advanced technology insulation materials.

To ensure that energy improvements are carried out with minimal environmental 
impact and cost-effectiveness, an environmental impact assessment and cost analysis 
have been conducted. The findings reveal that sprayed cellulose, as a natural insulation 
material, is the most optimal choice for the building envelope's reinforcement. 
Conversely, aerogel panels are identified to have a higher environmental impact due 
to the use of fossil fuels and chemical processes in their production, making them a 
less preferable option.