Endemik Gundelia dersim ekzozomlarının farklı kanser tipleri üzerinde anti kanser etkisi
Anti-cancer effect of endemic Gundelia dersim exosomes on different cancer types
Yazar: GÜL KAYA
Danışman: DOÇ. DR. FAZİLET ERMAN
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Eksozomlar = Exosomes ; Neoplazm hücreleri = Neoplastic cells ; Yabani bitkiler = Wild plants

Özet:
Eksozomlar, kalıtsal metaryal taşıma, hücreler arası iletişimi sağlama, bağışıklığı düzenleme ve sinyal iletme gibi özelliklere sahip olan EV' lerin (Ekstrasellüler Vezikülller) en küçük alt grubunu oluşturan, kendilerine ait biyogenezleri, lipit yapıları ve kargo içerikleriyle diğer EV' lerden ayrılan, nano boyutlardaki (30- 100 nm) biyoaktif keseciklerdir. Bu keseciklerin başlangıçta sadece hücredeki atıkları uzaklaştırmakta görevli oldukları düşünülse de daha sonra birçok görevlerinin olduğu belirlenmiştir. Yapıları anlaşılmaya başlandıkça hücrelerin, bu nano vezikülleri, salgılandıkları hücreyi ayırt etmeksizin hücre içine alabildiğini göstermiş ve bu veziküllerin teröpatik ajanlar olarak kullanılma potansiyelleri ortaya çıkmıştır Bu bilgilerin ışığında çalışmamızda,  anti-kanser özelliğe sahip Gundelia' nın bir alt türü olan Gundalia dersim bitkisinden eksozomlar izole edilerek, bu ekzozomların kanser hücreleri üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.  İzole edilen eksozomlar nano parçacık izleme analiziyle (NTA) görüntülenmiştir. BCA (Bikinkoninik asit) protein analizi yapılmıştır. Eksozomlar HCT116 (kolon kanseri) ve A549(insan akciğer kanseri) hücre hatlarına uygulanmıştır. WST1 (Suda çözünür tetrazolyum tuzu – 1) analizi yapılıp bu hücre hatlarında eksozomun sitotoksik etkisine bakılmıştır. Elde ettiğimiz bulgulara göre, endemik tür olan Gundelia dersim bitkisinden elde edilen eksozomların artan konsantrasyonları HCT 116 hücre hatlarında 24, 48 ve 72 saatlik periyodun 25 ve 50μg/mL'deki değerleri hariç hücre canlılığını azaltarak sitotoksik bir etki göstermiştir. A549 hücre hatlarında ise eksozomların 24 ve 48 saatlik inkübasyonda sitotoksik etki gösterdiği, 72 saatlik inkübasyonda ise hücre canlılığını arttırarak sitotoksik etki göstermediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Gundalia dersim eksozomlarının daha ileri çalışmalarla desteklenmesi durumunda anti kanser etki gösterebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Exosomes are the smallest subgroup of EVs (Extracellular Vesicles) that have properties such as hereditary material transport, intercellular communication, immune regulation and signal transmission and are nanosized (30-100 nm) separated from other EVs with their own biogenesis, lipid structures and cargo contents are bioactive vesicles. Although these vesicles were initially thought to be only responsible for removing wastes from the cell, it was determined that they had many functions. As their structures began to be understood, it was demonstrated that cells can take these nano-vesicles into cells without distinguishing the cell they are secreted from and the potential of these vesicles to be used as therapeutic agents has emerged. In the light of this information, in our study, it was aimed to investigate the effects of these exosomes on cancer cells by isolating exosomes from Gundalia dersim, a subspecies of Gundelia with anti-cancer properties. Isolated exosomes were visualized by nanoparticle tracking analysis (NTA). BCA (Bikinchoninic acid) protein analysis was performed.. . Exosomes were applied to HCT116 (colon cancer) and A549 (human lung cancer) cell lines. WST1 (Water-soluble tetrazolium salt – 1 analysis) was performed and the cytotoxic effect of the exosome in these cell lines was examined. According to our findings, increasing concentrations of exosomes obtained from the endemic species Gundelia dersim showed a cytotoxic effect by reducing cell viability in HCT 116 cell lines, except for the values at 25 and 50μg/mL of 24, 48 and 72 hour periods. In A549 cell lines, on the other hand, it was determined that exosomes showed a cytotoxic effect in 24 and 48 hours of incubation, but did not show cytotoxic effects by increasing cell viability in 72 hours of incubation. As a result, it is thought that Gundalia Dersim exosomes may have an anti-cancer effect if supported by further studies