Polikistik over sendromlu hastalarda insülin rezistansını gösteren ghrelin, visfatin, rezistin ve adiponektin düzeylerinin incelenmesi
The evaluation of insulin resistance markers adiponectin, ghrelin, resistin, visfatin and in polycystic ovarian syndrome patients
Yazar: CAFER GÖNEN
Danışman: DOÇ. DR. YAŞAR ENLİ
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Adipokinler = Adipokines ; Adiponektin = Adiponectin ; Ghrelin = Ghrelin ; Kadın ürogenital hastalıkları = Female urogenital diseases ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; Rezistin = Resistin ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Polikistik Over Sendromu (PKOS) doğurganlık çağındaki kadınlarda görülen en sık endokrin bozukluktur (%5-10). Multisistemik, reprodüktif-metabolik bir sendrom olarak tip 2diyabet, dislipidemi, kardiyovasküler hastalık ve endometriyal karsinoma gibi uzun dönem sağlık riskleri taşıması nedeniyle günümüzde bir halk sağlık problemi olarak ön plana çıkmaktadır. PKOS patofizyolojisinde insülin direncinde önemli rol oynadığı düşünülmektedir.Adiponektin 224 aminoasit rezidüsünden oluúan kompleman iliúkili uzun bir polipeptittir. Adipositlerden salgılanan adipokindir. Glukoz ve lipid homeostazında etkilidir.Polikistik Over Sendromu (PKOS) doğurganlık çağındaki kadınlarda görülen en sık endokrin bozukluktur (%5-10). Multisistemik, reprodüktif-metabolik bir sendrom olarak tip 2 diyabet, dislipidemi, kardiyovasküler hastalık ve endometriyal karsinoma gibi uzun dönem sağlık riskleri taşıması nedeniyle günümüzde bir halk sağlığı problemi olarak ön plana çıkmaktadır. PKOS patofizyolojisinde insülin direncinde önemli rol oynadığı düşünülmektedir.Adiponektin 224 aminoasit rezidüsünden oluşan kompleman ilişkili uzun bir polipeptittir. Adipositlerden salgılanan adipokindir. Glukoz ve lipid homeostazında etkilidir. Yağ asidi oksidasyonunu sağlar. Kan glukozunun düşürülmesine yardımcı olur. Adiponektin konsantrasyonunun azalması insülin direnci ve hiperinsülinizm ile ilişkilidir.Ghrelin, adenohipofizden büyüme hormonu salınımını arttıran bir polipeptittir. Prepro hormon olarak sentezlenir. Proteolitik işlemden sonra 28 aminoasitlik peptit olarak salınır. Primer olarak mide fundusu ve ince barsaklardan salgılanır. Açlık ve yemek yemeyi düzenler. Enerji depolanması ve kilo kazanımda etkilidir. Yağ oksidasyonunu azaltır. İnsülin rezistansındaki yüksek insülin seviyelerinin ghrelin düzeylerini düşürdüğü ortaya konulmuştur.Rezistin, dimerik olup iki adet 92 aminoasitten oluşan disülfit köprüleriyle bağlı polipeptit zincirinden oluşmaktadır. Yağ dokusu ve makrofajlardan salınan spesifik bir sekretuar proteindir. Kan glukozunu ve insülin konsantrasyonunu arttırır. İnsülin direncini arttırır.Visfatin, yakın zamanda keşfedilen bir adipokindir. B lenfosit proliferasyonunu uyarır. Pre-B koloni büyüme faktörüdür. İnsülin etkilerini arttırıcı özellikleri vardır. Visfatinin insüline duyarlılık ile ilişkisi vardır. İnsülin rezistansının geliştiği durumlarda arttığı saptanmıştırÇalışmamıza PKOS hastalığı tanısı almış 53 hasta ile 42 sağlıklı dahil edildi. Hasta ve kontrol grubu VKİ 25'den küçük olanlar ?normal kilolu?, VKİ 25 ve üzeri olanlar ?fazla kilolu? olmak üzere iki alt gruba ayrıldı. Hasta ve kontrol grubunun demografik özellikleri belirlendi. Hirsutizm skorlaması, pelvik veya vaginal USG muayeneleri yapıldı. Tüm bireylerin serum glukoz, insülin, total testosteron, SHBG, LH, FSH, total kolesterol, trigliserid, HDL kolesterol ve LDL kolesterol düzeyleri belirlendi. İnsülin direncini belirlemek için HOMA-IR hesaplandı. Biyokimyasal hiperandrojenizm için SAİ hesaplandı. Adiponektin, ghrelin, rezistin ve visfatin düzeyleri çalışıldı. Ana ve alt gruplar düzeyinde karşılaştırılmalar yapıldı.Kontrol grubu ile hasta grubu arasında adiponektin, ghrelin, rezistin ve visfatin düzeyleri açısından anlamlı farklılık saptandı. PKOS grubunda adiponektin ve visfatin düşük, ghrelin ve rezistin düzeyleri yüksek aynı zamanda LH ve LH/FSH oranı yüksek saptandı. Aynı zamanda insülin ve HOMA-IR düzeyleri yüksek saptandı. Gruplar arasında lipid profili açısından anlamlı farklılık bulunmadı. SAİ ve total testosteron parametreleri için iki grup arasında anlamlı farklılık vardı. Hasta ve kontrol grubu için demografik özellikleri açısından fark görülmedi. Adiponektin ile ghrelin arasında ters yönlü zayıf korelasyon saptandı.Alt grupların analizinde; normal kilolu PKOS ve normal kilolu kontrol grupları arasında adiponektin ve visfatin düzeyleri açısından anlamlı fark görüldü. Ghrelin ve rezistin açısından anlamlı fark yoktu. Fazla kilolu PKOS ve fazla kilolu kontrol grubu analizinde adiponektin, ghrelin, rezistin ve visfatin düzeyleri açısından anlamlı fark görülmedi. Normal kilolu PKOS ile fazla kilolu PKOS arasında adiponektin, ghrelin, rezistin ve visfatin açısından anlamlı fark yoktu.İnsülin direnci PKOS patogenezinde önemli bir bulgudur. Adiponektin, ghrelin, rezistin ve visfatin insülin direncinde rol oynadığı düşünülen moleküllerdir. Bu çalışmamızda insülin direncini gösteren parametrelerin PKOS'lu hastalardaki değişimlerin bize gösterdiği sonuç; insülin direncinin polikistik over sendromun patogenezinde önemli bir yere sahip olduğudur. Bununla birlikte bu parametrelerle ilgili olan ilişkiler ve değişikliklerin daha iyi ve anlamlı olarak ortaya çıkarabilmesi için daha fazla sayıdaki gruplarla ileri prospektif çalışmaların yapılması gerektiğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Polycystic ovary syndrome (PCOS) is the most frequent endocrin disorder in reproductive-age woman (5-10%). As a multisystemic, reproductive-endocrinologic disorder that carries long term health risks such as type 2 diabetes, dislipidemia, cardiovascular diseases and endometrial carcinoma, PCOS is a public health issue. Insulin resistance may play important roles in the pathophysiology of PCOS.Adiponectin is a compleman related polypeptide which consists of 224 aminoacids residues. It?s an adipokine secreted from adipocytes. It has effects in glucose and lipid homeostasis. It causes fatty acid oxidation and lowers the blood glucose. Low adiponectin levels are associated with insulin resistance and hyperinsulinizm.Ghrelin is a polipeptide which increases growth hormone secretion from adenohypophysis. It is synthesized as a prepro hormone. It is secreted as a 28 aminoacid polypeptide after proteolysis. It is mainly secreted from gastric fundus and small intestines. It regulates hunger and eating. It is effective in energy storing and weight gain. It decreases fatty acid oxidation. It has been shown that high insulin levels in insulin resistance decreases ghrelin levels.Resistin is a dimeric polypeptide of 92 aminoacid binded with disulfide bonds. It is a secretuar protein secreted from adipose tissue and macrophages. It increases blood glucose, insulin levels and insulin resistance.Vistatin is a recently discovered adipokine. İt stimulates B lymphosite proliferation. It is a growth factor for pre-B colonies. It enhances the effects of insulin. It is associated with insulin sensitivity. Visfatin levels increases in insulin resistance.Our study group included 53 patients diagnosed with PCOS and 42 healty volunteers. Patient group and control group has been divided into two groups; ?normal weight? as BMI < 25 and ?over weight? as BMI > 25. Demographic properties of Patient group and control group determined. Hirsutism scoring, pelvic or vaginal US examination performed. Serum glucose, insulin, total testosteron, SHBG, LH, FSH, total cholesterol, triglicerides, HDL cholesterol and LDL cholesterol levels are determined in all individuals. HOMA-IR calculated to determine insulin resistance. SAI calculated for biochemical hyperandrogenism. Adiponectin, ghrelin, resistin and visfatin level determined. Main groups and sub-groups compared.There was significant difference between control group and patient group in adiponectin, ghrelin, resistin and visfatin levels. Adiponectin and visfatin levels were lower, ghrelin, resistin, LH levels and LH/FSH ratio were higher in PCOS group. Insulin and HOMA-IR was also high. There was no difference among groups for lipid profile. There was significant difference between groups in total testosteron levels and SAI. There was no difference between patient and control groups in demographic properties. There was a negative weak correlation between adiponectin and ghrelin.When sub-groups analised a significant difference has been seen between normal weight PCOS and normal weight control groups in terms of adiponectin and visfatin. There was no difference between ghrelin and resistin levels. There was no difference between over weight PCOS and over weight control groups in terms of adiponectin, ghrelin, resistin and visfatin levels. There was no difference between over weight PCOS and normal weight PCOS groups in terms of adiponectin, ghrelin, resistin and visfatin levels.