Terörizmle mücadelede istihbarat kullanımı: Türkiye ve PKK terör örgütü örneği
Utilization of intelligence in counterterrorism: A case study of Turkey's struggle against the PKK terrorist organization
Yazar: SERVET KABAR
Danışman: DOÇ. DR. CENKER KORHAN DEMİR
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: PKK = PKK ; Terörizm = Terrorism ; Terörle mücadele = Counterterrorism ; İstihbarat = Intelligence

Özet:
Etnik sorunlar, başlangıçta iç politikanın bir parçası olarak ortaya çıksalar da kısa sürede uluslararası politikanın bir parçası haline gelerek devletlerin ulusal ve bölgesel varlığını tehlikeye atmaktadırlar. Etnik temelli terör örgütleriyle mücadele etmek zorunda kalan devletler, bu çatışmaların sona ermesi için çeşitli parametreleri kullanmaktadır. Başlangıçta askeri yöntemlere başvurularak belirli bir düzeyde başarı elde edilebilse de klasik terörle mücadele süreçlerinin etnik terörden kaynaklanan çatışmaların çözümünde yetersiz kaldığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, etkin bir mücadele için sorunun temel nedenleriyle bütüncül bir şekilde mücadele etmek gerektiği anlaşılmıştır. Bu bağlamda, bilgiye olan ihtiyaç ve bu bilgiye erişme kapasitesi için oluşturulan istihbarat kurumlarının hayati öneme sahip olduğu açık bir gerçektir.
Bu nedenle çalışmanın temel amacı, Türkiye'de terörizmle mücadelede istihbaratın rolünü ve istihbarat sağlayan kurumların tarihsel süreç içindeki yapısal, yasal ve teknolojik gelişimini açıklamaktır. PKK terör örgütü vaka olarak ele alınmış ve örgütün kuruluşundan bugüne kadar olan süreçte Türk istihbarat kurumlarının yapısal, yasal ve teknolojik değişiklikleri incelenmiştir. Araştırma, geleneksel güvenlik sistemlerinin, askeri veya istihbarat teşkilatlarının asimetrik tehditlerle etkili bir şekilde mücadele edemediğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle, terörizmle mücadele eden ülkelerin başında gelen Türkiye'nin, istihbarat kapasitesini artırmak ve güvenlik sistemlerini sürekli geliştirmek zorunda olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca, araştırma Türkiye'nin terörizmle mücadelesinde istihbarat ihtiyaçlarının değiştiğini, askeri ve istihbarat kurumları arasındaki görev ve yetki dağılımının yeniden şekillendiğini, yeni sorumlulukları yerine getirecek organizasyon yapılarının oluşturulduğunu ve teknolojik gelişmelerin istihbarat kurumlarına entegre edilmeye çalışıldığını göstermektedir. Ayrıca, teknolojinin gelişmesiyle birlikte ortaya çıkan yapay zekâ destekli modelleme ve simülasyon çalışmalarının, terörizmle mücadelede kullanılabileceği gibi istihbarat kurumlarının gelişimi ve eksikliklerinin belirlenmesinde de kullanılabileceği vurgulanmaktadır. Böylece çalışma, terörizmle mücadele stratejileri ve istihbarat kurumlarının gelişimine katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Abstract:
The ethnic problems, although initially emerging as a part of domestic politics, quickly become a part of international politics, endangering the national and regional existence of states. States that are forced to combat ethnic-based terrorist organizations utilize various parameters to bring an end to these conflicts. While military methods have been initially employed and achieved a certain level of success in counterterrorism, it is understood that conventional counterterrorism approaches are insufficient in resolving conflicts arising from ethnic terrorism. Therefore, it is recognized that an effective struggle necessitates a comprehensive approach addressing the underlying causes of this issue. In this context, it is undeniable that intelligence agencies, which are established to acquire and possess information, play a vital role. Hence, the main aim of this study is to explain the role of intelligence in combating terrorism in Turkey and to demonstrate the historical development of the structural, legal, and technological aspects of the intelligence-providing institutions. The PKK terrorist organization is taken as a case study, and the structural, legal, and technological changes in Turkish intelligence agencies from the establishment of the organization until the present day are examined. The research reveals that traditional security systems, military or intelligence organizations, are ineffective in effectively combating asymmetric threats. Therefore, it emphasizes that Turkey, as one of the countries combating terrorism, needs to increase its intelligence capacity and continuously develop its security systems. Furthermore, the study shows that the intelligence needs in Turkey's fight against terrorism have changed, the distribution of duties and authorities between military and intelligence agencies has been reshaped, new organizational structures capable of fulfilling new responsibilities have been established, and efforts have been made to integrate technological advancements into intelligence institutions. Additionally, it highlights the potential use of artificial intelligence-supported modeling and simulation studies that have emerged with technological advancements, both in counterterrorism efforts and in demonstrating the development and shortcomings of intelligence agencies. Thus, the study aims to contribute to the understanding of counterterrorism strategies and the development of intelligence institutions.