Kalp yetersizliği hastalarının hastalık kabulü ile öz bakım davranışlarını gerçekleştirme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining of the relationship between acceptence of the illness and level of actualizatior of self-care behavior i̇n the patients with heart failure
Yazar: MERVE GÜNBAŞ
Danışman: PROF. DR. YASEMİN TOKEM
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastalık = Disease ; Kabullenme = Acceptance ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Kalp yetmezliği-konjestif = Heart failure-congestive ; Ölçekler = Scales ; Özbakım = Self-care

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı kalp yetersizliği hastalarının hastalık kabulü ile öz bakım davranışlarını gerçekleştirme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Yöntem: Araştırma prospektif ve tanımlayıcı tipte planlanmış olup İzmir'de bir devlet hastanesinin kardiyoloji servisinde yatan hastalar arasından dahil edilme kriterlerine uyan 152 kalp yetersizliği hastasıyla yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama araçları olarak Tanıtıcı Bilgi Formu, Avrupa Kalp Yetersizliği Öz Bakım Davranışları Ölçeği ve Hastalığı Kabul Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesi SPSS 25 paket programı ile kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikleri (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerler), Shapiro Wilk, Mann Whitney U, Anova, Spearman korelasyonu, Kruskal Wallis testi yapılmıştır. Çalışmanın yürütülmesi için etik kurul onayı ve ilgili hastaneden kurum izni, çalışmaya katılan hastalar bilgilendirilmiş, sözel onam alınmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların %54,6'sı kadın, %45,4'ü erkek hasta olup yaş ortalaması 72,89 ± 10,65 olarak bulunmuştur. Araştırmaya katılan kalp yetersizliği hastalarının öz bakım davranışları ölçeği puan ortalaması (33,79 ± 4,41) ile öz bakımın yeterli düzey olduğu, hastalığı kabul ölçeği puan ortalaması (21,92 ± 3,65) ile kabul düzeyi orta olarak tespit edilmiştir. Hastalığı kabul ölçeğinde New York Heart Association 2. ve 4. Evre arasında ve komorbid hastalık bölümünde böbrek hastalığı olma durumu arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (p<0,005). Öz bakım davranışları ölçeği alt boyutlarına göre incelendiğinde çalışma durumuna göre alt boyut 2 (aktivitelere bağlılık)'de, komorbid bir hastalık durumuna göre, komorbid endokrin hastalığına göre ve eğitim alma durumuna göre anlamlı bir fark tespit edilmiştir (p<0,005). Kişilerin Öz Bakım Davranışları Ölçeğinden aldıkları toplam puanlar ile Hastalığı Kabul Ölçeğinden aldıkları toplam puanlar arasındaki ilişkiye bakıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05).
Sonuç ve Öneriler: Hastaların hastalığı kabul düzeyleri ile öz bakım davranışları düzeyi arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusundan kalp yetersizliği hastalarının hastalığı kabul düzeylerinin belirli aralıklarla ölçülmesi, öz bakım davranışlarını destekleyecek girişimler planlanması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kalp Yetersizliği, Hastalığı Kabul, Öz Bakım, Öz Bakım Davranışları, Hemşire

Abstract:
Objective: The aim of this research is to examine the relationship between the illness acceptance and the level of self-care behavior of patients with heart failure.
Method: This research is planned in a prospective and descriptive type. It was conducted with 152 heart failure patients who met the criteria of being included among the patients in the cardiology department of a public hospital in Izmir. Descriptive Information Form, The European Heart Failure Self-Care Behaviors Scale-12 and Acceptance of Illness Scale were used as data collection tools. The analizing of the data was made with the SPSS 25 package program, and descriptive statistics (number, percentage, mean, standard deviation, minimum and maximum values), Shapiro Wilk, Mann Whitney U, Anova, Spearman correlation, and Kruskal Wallis test were used. Ethics committee approval, institutional permission from the relevant hospital, and verbal consent from the patients who participated were obtained to conduct the study.
Results: 54.6% of the patients participating in the study were female and 45.4% were male, and the mean age was found to be 72.89 ± 10.65. The patients with heart failure participating in our study were found to have sufficient self-care with the mean score of the self-care behavior scale (33.79 ± 4.41), and the acceptance level of the illness acceptance scale (21.92 ± 3.65) as medium. A significant difference was found between NYHA stage 2 and 4 in the illness acceptance scale and between the status of having kidney disease in the comorbid disease section (p <0.005). When the scale of self-care behaviors was examined according to sub-dimensions, a significant difference was found in sub-dimension 2 (commitment to activities) according to working status, according to a comorbid disease, comorbid endocrine disease and education status (p <0.005). There was no statistically significant relationship between the total scores obtained from the Self-Care Behaviors Scale and the total scores from the Illness Acceptance Scale (p> 0.05).
Conclusion and Recommendation: There was no significant relationship between the illness acceptance and the self-care behavior of patients with heart failure. In line with our research, the acceptance levels of patients with heart failure should be measuring at regular intervals and interventions to support self-care behaviors should be planning.
Keywords: Heart Failure, Admission, Self Care, Self Care Behaviors, Nurse