Türkiye'de yapılmış acil tıp uzmanlık tezlerinin değerlendirilmesi ve bilimsel literatüre katkıları
An evaluation of emergency medicine specialty theses in Turkey and their contribution to the scientific literature
Yazar: MUSTAFA KÖKSAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OĞUZ EROĞLU
Kırıkkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil tıp = Emergency medicine ; Atıf dizinleri = Citation indexes ; Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Bilimsel yayın = Scientific publication ; Tezler = Theses ; Türkiye = Turkey ; Tıp eğitimi = Education-medical

Özet:
Giriş ve Amaç: Ülkemizde toplam Acil Tıp Uzmanlık (ATU) eğitimi 86 Ana Bilim
Dalı ve Klinikte verilmektedir. Verilerin değerlendirildiği Ocak 2015 tarihine kadar
1144 hekim ATU olmuştur. Türkiye'de yapılan ATU tezlerinin genel
karakteristikleri, demografik özellikleri, yayınlanma durumları ve ilişkili etkenler
analiz edilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı Ulusal Tez Merkezinden ve
Eğitim Araştırma Hastanesi (EAH) arşivinden elde edilen, 2015 Ocak ayına kadar
yapılmış acil tıp uzmanlık tezlerinin başlıkları, özeti ve içeriği incelendi. Tezlerin
yayınlanma durumu, tez yazarının ve/veya tezin ismiyle Google Akademik, TR
Dizin, PubMed, Web of Science'de arama yapılarak tespit edildi. Tezlerin konu
başlıkları, araştırma yöntemleri, danışman öğretim görevlileri, seçilen hasta ve/veya
hastalık grupları, yayınlanma durumu ve bilimsel literatüre katkıları değerlendirildi.
Elde edilen veriler SPSS for Windows 21.0 istatistik programı ve Microsoft Office
Excel 2007 programı kullanılarak analiz edildi.
Bulgular: Çalışma kapsamındaki 782 ATU tezinin %85'i Devlet Üniversitelerinde,
%10.7'si EAH'de, %3.3'ü Gülhane Askeri Tıp Akademisinde (GATA), %1'i Özel
Üniversitelerde yapılmıştı. Tezlerin %44'üne doçent, %35'ine yardımcı doçent,
%17'sine profesörler danışmanlık etmişti. Tez danışmanlarının %75'i ATU iken,
%25'i diğer uzmanlık alanlarında görevliydi. Konusuna göre tez dağılımı
incelendiğinde ilk sırada Kardiyovasküler Sistem Acilleri (%14.2) ve ikinci sırada
Travma (%13.2) yer almaktaydı. Yapılan tezlerin %76'sı prospektif, %24'ü
retrospektif olarak planlanmış; %50'sinde gözlemsel, %28'inde metodolojik,
%22'sinde deneysel araştırma yöntemi kullanılmıştı. Üniversite, EAH ve GATA
tezleri karşılaştırıldığında prospektif ile retrospektif tez çalışmalarının sayısı arasında
istatiksel anlamlı farklılık saptanmamış (p=0.23); EAH'de daha çok gözlemsel,
GATA'da ise daha çok deneysel araştırma yöntemleri kullanılmıştı (p<0.05).
v
İncelenen tezlerin %37'si makale olarak yayınlanmış, tüm tezlerin %18'i, makale
olarak yayınlananların ise %48.6'sı SCI'de dizinlenmişti. Yayınlanmış tezlerin
%98'i Google Akademik'te dizinlenmişti. Üniversite, EAH ve GATA'da yapılmış
tezlerin yayınlanma oranları arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmış olup, en
çok üniversitelerde (%38.8) yapılan tezler yayın haline getirilmişti. Ancak SCI'de
dizinlenme oranına bakıldığında, en çok GATA'da (%86) yapılan tezlerin SCI
dergilerde dizinlendiği saptanmıştır (p<0.05). Profesör ve yardımcı doçentlerin
danışmanlık yaptığı tezlerin (sırasıyla %42;%40) daha fazla yayın olduğu tespit
edildi (p=0.745). ATU'nın danışmanlığını yürüttüğü tezlerde yayınlanma oranı
%32.9 iken, ATU dışındaki bilim dallarındaki uzmanların danışmanlığını yürüttüğü
tezlerde yayınlanma oranı %47.4'dü (p<0.05). Prospektif planlanan tezlerin genel
yayınlanma oranları (%38.9) ve SCI dergilerde yayınlanma oranları (%52.2) yüksek
bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Prospektif planlanan, iyi dizayn edilmiş, profesör danışmanlığında,
üniversitelerde yürütülen çalışmaların yayınlanma oranının daha yüksek olduğu
saptandı. ATU tezlerinin yayınlandığı dergiler incelendiğinde genel yayınlanma
oranının en yüksek olduğu ilk iki dergi TJEM ve JAEM iken, SCI dergilerde
yayınlanma oranı en yüksek iki dergi ise TJTES ve AJEM'di. Genel ve SCI
dergilerde yayınlanma oranı, Türkiye ortalamasına göre yüksek olup, uluslararası
literatüre bakıldığında başarılı kabul edilebilir.

Abstract:
Introduction and Aim: In our country, Emergency Medicine Specialist training is
provided in total 86 deparments and clinics. Since January 2015, 1144 physicians
have been emergency medicine specialists. The purpose of this study was to analyze
general characteristics, demographics, publication status and associated factors of
emergency medicine specialty theses made in Turkey.
Materials and Methods: We examined emergency medicine theses' title, summary
and contents obtained from Higher Education Council of the National Thesis Center
and six Training and Research Hospitals archives that were made until January 2015.
Publication status was determined by searching for the author and/or thesis title on
Google Scholar, TR Dizin, PubMed, and Web of Science. Topics, research methods,
faculty advisors, selected patient - disease groups, publication status and
contributions to scientific literature of theses were assessed. The data obtained were
analyzed on SPSS for Windows 21.0 and Microsoft Office Excel 2007 software.
Results: Eighty-five percent of the 782 emergency medicine specialty theses that
received in the study were prepared at State Universities, 10.7% at Training and
Research Hospitals, 3.3% at the Gulhane Military Medicine Academy (GATA) and
1% at Private Universities. Associate professors acted as advisors in 44% of theses,
assistant professors in 35% and full professor doctors in 17%. Seventy-five percent
of advisors were emergency medicine specialists and 25% were working in other
areas of specialization. The most common subject matter was Cardiovascular System
Emergencies" (14.2%) followed by Trauma (13.2%). Seventy-six percent of the
theses were planned prospectively and 24% retrospectively. Fifty percent represented
observational, 28% methodological and 22% experimental research. No difference
was determined between numbers of prospective and retrospective studies performed
in Universities, Training and Research Hospitals and GATA (p=0.23). Observational
vii
methods were more commonly employed in Training and Research Hospitals and
experimental research methods in GATA (p<0.05). Thirty-seven percent of the
theses examined were subsequently published as papers, and 18% of these were
indexed in SCI journals (48.6% of those published). Ninety-eight percent of
published theses were indexed on Google Scholar. A statistically significant
difference was determined between publication rates of theses performed at
Universities, Training and Research Hospitals and GATA, with those from
universities attracting the highest level of publication (38.8%). In terms of
publication in SCI journals, theses prepared at GATA (86%) attracted the highest
level of publication in SCI journals, and this was also statistically significant. Theses
performed with professors and assistant professors as advisors had higher rates of
publication (42% and 40%, respectively). The publication rate among theses written
with emergency medicine specialists as advisors was 32.9%, compared to 47.4% for
those written with specialists from other branches as advisors (p<0.05). The
publication rate for prospectively planned theses was 38.9%, of which 52% were
published in SCI journals. These rates were statistically significant compared to
those for retrospectively planned theses (p<0.05).
Conclusion: The theses was found to be higher the rate of publication that
planned prospective, well-designed, prepared with professor advisers at universities.
When analyzed that theses of ATU are published in which journals, the highest
general publication status of first two journals were TJEM and JAEM whileamong
SCI-expanded journals were TJTES ve AJEM. The level of publication of theses in
general and/or SCI journals is higher than the mean level for Turkey, and comparable
to the international average.