Sağlık ve iktisadi göstergeler arasındaki ilişkinin ülkelerarası incelenmesi ve Türkiye örneği
Cross-country analysis of relation between health and economic indicators: The case of Turkey
Yazar: MUSTAFA TEKİN
Danışman: Y.DOÇ.DR. ŞEVKET TÜYLÜOĞLU
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Kalkınmanın ölçüsü olarak gelir düzeyi tek basına yeterli degildir. Günümüzde birülkenin kalkınmıslık seviyesi o ülkede yasayan insanların gelir, egitim ve saglık göstergeleriile birlikte açıklanmaktadır. Saglıgın egitime nitelik ve üretime verimlilik kazandırmasındandolayı kalkınma iktisadı içerisinde ayrı bir önemi vardır. Bu çalısmada kalkınmanın enönemli ölçütlerinden biri olan saglıgı ve saglık göstergesi olarakta dogumda beklenen yasamsüresi ve bebek ölüm oranını ele aldık. Bu çalısmanın amacı gelir düzeyinin ve saglıgayapılan harcamaların ele aldıgımız degiskenler üzerinde nasıl bir etkide bulunabileceginiortaya koymaktır. Bu nedenle, Türkiye için 1970-2003 yılları arası gelir ve saglıkharcamaları ile saglık göstergeleri arasındaki iliskinin yönü ve gücü pearson korelasyonyöntemi ile, 176 ülkenin 2003 yılına ait iktisadi göstergelerinin saglık göstergeleriniaçıklayıcılıgı ise çoklu regresyon analizi ile incelenmistir.Yapılan analizler sonucunda Türkiye'de kisi basına gelir ve kisi basına saglıkharcaması ile dogumda beklenen yasam süresi ve bebek ölüm oranı arasında pozitif ve çokgüçlü bir korelasyon bulunmustur. Ülkelerarası çalısmada ise pozitif ve güçlü bir korelasyonbulunmus ve regresyon modellerinde iktisadi göstergelerin saglık çıktılarını açıklamadapozitif etkisinin oldugu görülmüstür. Saglık harcamalarının gelir düzeyinden daha fazla etkiliolması, sadece gelir düzeyinin artırılmasına güvenilemiyecegini göstermektedir. Bu sonuçkalkınma argümanları ile uyumludur.

Abstract:
Income as a measurement of development is not adequate. Today, development levelof a country is explained with income, education and health indicators of the country?spopulation. Health has a distinguished place in development economics because it givesquality to education and productivity to production. In this study, it has been dealt withhealth as an important measurement of development and life expectancy at birth and infantmortality rate as an important indicator of health. The objective of this study is to determinehow income level and health expenditure effect these indicators. Therefore, direction andpower of relation between health indicators and economic indicators between 1970-2003 forTurkey were researched with Pearson correlation method, and explanation of healthindicators by economic indicators of the year 2003 for 176 countries were analyzed viamultiple regression method.As a result of the analyses, it has been revealed that there is a positive and very strongcorrelation between per capita income, per capita health expenditure and life expectancy atbirth and infant mortality rate in Turkey. It has been revealed that there is a positive andstrong correlation for research on cross-country analysis and it has been proved thateconomic indicators have a positive impact on explaination of health indicators in regressionmodels. Because of health expenditure more affected factor than income level that it hasbeen determined income level is not only reliable factor. This result is consistent with meansof evidence of development.