Kolorektal kanserlerdeki genetik değişimlerin klinik önemi
Clinical importance of genetic alterations in colorectal cancers
Yazar: MUSTAFA AKKİPRİK
Danışman: PROF.DR. AYŞE ÖZER
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
1. ÖZET KOLOREKTAL KANSERLERDEKİ GENETİK DEĞİŞİMLERİN KLİNİK ÖNEMİ Kolorektal kanser gelişiminde p53, K-ras ve DCC gen değişimleri önemli bir rol üstlenmektedir. Bu genetik değişimlerinin klinik anlamı çelişkili sonuçlar içermektedir. Bu çalışmada erken evre kolorektal kanserli hastalarda p53 kusuru, K- ras gen mutasyonları ve DCC heterozigotluğun kaybı (LOH) ile bu değişimlerin hastalığın seyri ve tümör karakteristiği üzerine olası etkileri araştırılmıştır. Çalışmaya küratif ameliyat olmuş ve herhangi bir adjuvan tedavi almamış evre I-II (Tı^No) kolon ve rektum kanserli 43 hasta alınmıştır. p53 geni ekzon 5-8 ve K-ras geni kodon 12/13 mutasyonları PZR-SSCP ve ardından doğrulamak amacıyla DNA dizi analizi yöntemleriyle incelenmiş, DCC LOH analizi ise PZR- RFLP yöntemi kullanılarak paraffin bloklardan elde edilen DNA'lardan çalışılmıştır. p53 boyanması immünhistokimya analizi ile D07 monoklonal antikoru kullanılarak yapılmıştır. p53 geni mutasyonları 15 (% 34,9) hastada gözlenirken 5 (%1 1,6) hastada K- ras mutasyonu saptandı. p53 nükleer boyanmasında ise 22 (%51,2) hastada p53 aşın ekspresyonu saptandı. Hastaların 5 (%ll,6)'inde ise DCC LOH gözlendi. Bu değişimlerde en yaygın olan birliktelik DCC ve p53 arasında iken p53 ve K-ras birlikteliği çok nadir olarak görüldü. K-ras geni kodon 12'de görülen guaninin timine (G->T) mutasyonu ve DCC LOH fenotipi diğer kodon 12 mutasyonları ve DCC yabanıl tipli fenotipten daha agresif olarak bulundu. p53 aşın ekspresyonu tümörlerde daha çok sol yerleşimde tespit edildi (p=0,005). Beş yıllık hastalıksız ve genel sağkalım açısından bakıldığında, çalışılan genetik değişimlerin istatistiksel olarak anlamlı bir fark yaratmadığı saptanmıştır. Sonuç olarak; K-ras geni spesifik mutasyonlarının ve DCC LOH varlığının tümörün daha saldırgan bir karakteristik göstermesinde belirleyici olabileceği, ayrıca farklı etiolojik mekanizmaların tümör yerleşiminde etkin bir rol oynayabileceği düşünülmektedir. Diğer yandan çalışılan genetik değişimlerin varlığı kolon ve rektum kanserli hastaların sağkalımında istatistiksel bir fark yaratmamıştır.

Abstract:
2. SUMMARY CLINICAL IMPORTANCE OF GENETIC ALTERATIONS IN COLORECTAL CANCERS Genetical alterations of p53, K-ras and DCC genes are a pivotal role in the colorectal cancer progression. Clinical significance of these genetical changes includes contradictory results. The aim of this study was to clarify the association between K-ras mutations, p53 aberrations and DCC loss of heterozygosite (LOH), patient outcome and tumor characteristics from early stage colon-rectum cancer patients. Tumor samples were collected from 43 stage I-II colon-rectum cancer patients who underwent curative surgical treatment. No patient received any postoperative adjuvant therapy. Mutations in exons 5-8 of the p53 gene and codon 12 and/or 13 of the K-ras gene were assayed by PCR-SSCP and then were confirmed by DNA sequencing in the paraffin embedded tissue. DCC LOH was studied by PCR-RFLP. P53 staining was performed by immunohistochemistry, using the monoclonal antibody D07 on paraffin-embedded tissue. Mutations of the p53 gene were found in 15 (34, 9%) tumors. Five (11, 6%) cases showed a mutation of the K-ras gene. Nuclear staining of p53 was found in 22 (51, 2%) cases. DCC LOH was found in 5 (11, 6%) cases. The most common combination of these alterations was DCC and p53, whereas p53 and K-ras were extremely rare. Mutation of guanine to thymine (G^T) which occurred in K-ras codon 12 and DCC LOH were more aggressive then other codon 12 mutations and DCC wild-type phenotype. Many tumors with p53 overexpression were left localization (p=0,005). The 5-year disease free and overall survival rates indicated that no significance exist between the patients with these genetical alterations. In conclusion, specific mutation of K-ras and DCC LOH phenotype indicate predictive importance in tumor characteristics. Furthermore different etiological mechanisms may be playing an important role in the tumor localization. None of these alterations showed a significant prognostic value.