Meme kanserli hastalarda mobil uygulama ile semptom izlem sürecinin semptom kontrolü ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of the mobile application-based symptom monitoring process on the symptom control and quality of life in breast cancer patients
Yazar: ELİF SÖZERİ ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. SEVİNÇ KUTLUTÜRKAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Hasta takibi = Follow up studies ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Mobil uygulama = Mobile application ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Teletıp = Telemedicine ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Araştırma, meme kanserli hastalarda mobil uygulama ile semptom izlem sürecinin semptom kontrolü ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak yapılmıştır. Araştırma örneklemini bir üniversite hastanesinin ayaktan kemoterapi ünitesine başvuran 57 hasta oluşturmuştur (müdahale grubu (n=28), kontrol grubu (n=29)). Veri toplama araçları olarak, Hasta Tanıtıcı Bilgiler Formu, ECOG Performans Skalası, Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği (MSDÖ), EORTC QLQ- C30 Yaşam Kalitesi Ölçeği ve QLQ-BR23 Modülü kullanılmıştır.  Verilerin analizinde ki kare, Mann Whitney U ve Wilcoxon testleri kullanılmıştır. Müdahale grubundaki hastalar, Msemptom ile, kemoterapi aldıkları ilk günden başlayıp, kemoterapi sonrası 15. güne kadar semptom raporlamıştır. Hastaların günlük semptom raporlarının değerlendirilmesi sonrası, orta şiddetli/şiddetli/çok şiddetli olarak bildirilen semptomlara yönelik, yapmaları gereken uygulamalar kısa mesaj ile hastalara gönderilmiştir. Uygulama sonrası, kontrol grubundaki hastaların MSDÖ-fiziksel alt boyut puan ortancası müdahale grubundakilere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca kontrol grubundaki hastaların uygulama sonrası EORTC QLQ-C30 Yaşam Kalitesi Ölçeği semptom skala ve bulantı-kusma puan ortancalarının, QLQ-BR23 Modülü cinsel işlev ve cinsel haz alt boyut puan ortancalarının müdahale grubundaki hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Meme kanserli hastalarda mobil uygulama ile semptom izlem sürecinin yaygınlaştırılması ve hastaların kullanımının desteklenmesi önerilmektedir.

Abstract:
In order to determine the effect of the mobile application based symptom monitoring process on the symptom control and quality of life in breast cancer patients, the research was conducted as a randomized controlled trial study. The research sample consisted of 57 patients who applied to an outpatient chemotherapy unit of a university hospital (intervention group (n = 28), control group (n = 29)). As data collection tools, the followings are used: the Patient Descriptive Information Form, ECOG Performance Status Scale, Memorial Symptom Assessment Scale (MSAS), EORTC QLQ- C30 quality of life questionnaire and QLQ-BR23 Module. The Chi square in the analysis of data is used as Mann Whitney U and Wilcoxon tests. The patients in the intervention group have reported symptoms starting from the first day when they receive chemotherapy with Msemptom and until the 15th day after chemotherapy. After evaluation of the daily symptom reports of the patients, the applications that the patients should do for the symptoms reported as moderate / severe / very severe symptoms, were sent to them via a text message. After the application, the median of the MSAS-physical subscale score of the patients in the control group was found to be statistically significantly higher than in the intervention group (p<0,05). It is also found that, after application, the medians of the EORTC- QLQC30 quality of life questionnaire, symptom scale and nausea-vomiting score as well as the medians of the QLQ-BR23 Module sexual function and sexual pleasure subscale score are statistically significantly higher than patients in the intervention group (p<0,05). It is recommended to expand mobile application-based symptom monitoring process in breast cancer patients and to support the patients to use this application based process.