Justinianus politikası ışığında Anicia Juliana ve Polyeuktos Kilisesi
Justinianus policy: Anicia Juliana and her patronage of the Polyeuktos Church
Yazar: ZEKİYE ELENİ TUTAL
Danışman: DOÇ. DR. SİREN ÇELİK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Yaklaşık 461 yılında Konstantinopolis'te doğan Anicia Juliana, bir imparatorluk prensesi idi ve oldukça seçkin bir aileden geliyordu. Theodosius soyundan gelen kadın banilerden sonuncusu olan Anicia, imparatorlar Zeno, Anastasius ve Justinus'un çağdaşı idi. Dönemin gerek sosyal yapısı gerekse dini yapısı, baniliğin ön plana çıkmasını sağlarken, Konstantinopolis'in de çehresini değiştirmiştir. 527'de Justinianus, tek imparator olarak başa geçmesiyle imar faaliyetlerine hız vererek Konstantinopolis'in yepyeni bir görüntüye bürünmesini sağlayacaktır. Ancak bunun yanında Theodosius Hanedanı'na mensup diğer kadın baniler ve hamiler gibi Anicia Juliana da kendisine kalmış olan hatırı sayılır mirası kiliseler inşa ederek hem topluma sağlayıp hem de kendi ve ailesinin isimlerini ölümsüz kılmıştır. Bu kiliseler arasında Polyeuktos Kilisesi en kapsamlı projesidir.

Bu çalışma kapsamında Justinianus ve Anicia Juliana'nın banilik faaliyetleri, kesiştkileri noktalarda birbirleriyle kıyaslanarak incelenecektir. İmparator Justinianus'un politikası ve propaganda araçları incelenirken, Dönemin önemli hamilerinden olan Anicia Juliana'nın hayatı ve mimari eserleri göz önünde bulundurulacaktır. İmparator Justinianus ve Anicia Juliana özelinde karşılaştırma sunan başka bir tez çalışması olmaması, özellikle bu konu hakkında teşvik edici olmuştur. Ana hat kapsamında ilk olarak Justinianus ve ideolojisi, özellikle baniliği çerçevesinde incelenecektir. Ayasofya ve Sergios ve Bacchus Kilisesi'ne değinilecek, bu yapıların Anicia Juliana olan ilişkisi sorgulanacaktır. Diğer iki bölümde, Anicia Juliana'nın hayatı, banliği ve eski hanedanı yüceltme çabaları ele alınacak, bu bağlamda Anicia Juliana'nın Polyeuktos Kilisesi ve içindeki epigram detaylıca incelenecek, epigram yer yer Pavlus Silentiarius'un Ayasofya Betimi ile karşılaştırılacaktır.

Abstract:
Born in Constantinople around 461, Anicia Juliana was an imperial princess and came from a very distinguished family. She was the last of the female banes in the lineage of Theodosius and a contemporary of the emperors Zeno, Anastasius and Justinus. Both the social and religious structure of the period brought banqueting to the forefront and changed the face of Constantinople. In 527, Justinian, as the sole emperor, will accelerate the construction activities and ensure that Constantinople will take on a brand new appearance. However, like other female patriarchs and patrons of the Theodosian Dynasty, Anicia Juliana also provided her considerable inheritance to the community by building churches and immortalizing her and her family's names. Among these churches, the Church of Polyeuktos is her most extensive project.

Within the scope of this study, Justinian's and Anicia Juliana's patronage activities will be analyzed by comparing them with each other at the points of intersection. While the policy and propaganda tools of Emperor Justinian will be analyzed, the life and architectural works of Anicia Juliana, one of the important patrons of the period, will be taken into consideration. The fact that there is no other thesis that offers a comparison between Emperor Justinian and Anicia Juliana has been particularly encouraging. Within the framework of the outline, Justinian and his ideology will first be analyzed, especially in the context of his banner. Hagia Sophia and the Church of Sergios and Bacchus will be mentioned, and the relationship between these buildings and Anicia Juliana will be questioned. In the other two sections, Anicia Juliana's life, her banner and her efforts to glorify the old dynasty will be discussed. In this context, Anicia Juliana's Polyeuktos Church and the epigram inside it will be examined in detail, and the epigram will be compared with Paul Silentiarius' Hagia Sophia Betting.