İnmeli hastaya bakım veren hasta yakınlarının bakım yükü ve konfor düzeylerinin belirlenmesi
Determination of care burden and comfort levels of relatives caring for stroke patients
Yazar: SEDA TUNCEL
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM ÇINAR YÜCEL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bakım hizmetleri = Maintenance services ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Konfor = Comfort ; Ölçekler = Scales ; İnme = Stroke

Özet:
Bu araştırma, inmeli hastaya bakım veren hasta yakınlarının bakım yükü ve konfor
düzeylerini değerlendirmek amacı ile yapılmış tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırma,
Ege Üniversitesi Hastanesi Nöroloji Polikliği'ne Ağustos 2022- Aralık 2022 tarihleri
arasında başvuran inmeli hasta yakınları ile yapılmıştır. Ege Üniversitesi Hastanesi
Nöroloji Polikliniği'ne başvuran inmeli hastaların bakımı ile ilgilenen bireyler
araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini 18 yaş ve üstü olan,
okuma yazma bilen, iletişim güçlüğü yaşamayan, nöroloji polikliniğe başvuran,
gönüllü olarak çalışmaya katılmayı kabul den, hastaya primer bakım veren 130 hasta
yakını oluşturmuştur. Veriler yüz yüze görüşme tekniği ile araştırmacı tarafından
toplanmıştır. Veri toplama formu "Birey Tanıtım Formu" (Ek I), "Bakım Verme Yükü
Ölçeği'', (BVYÖ) (Ek II) ve "Genel Konfor Ölçeği", (GKÖ) (Ek III) olmak üzere üç
bölümden oluşmaktadır. Veriler ''Statistical Package for Social Science (SPSS) 20''
programı kullanılarak bağımsız değişkenlerde frekans dağılımları ele alınmıştır.
Bakım vericilere uygulanan BVYÖ ile GKÖ' nin puan ortalamaları arasındaki ilişki
ise korelasyon analizi değerlendirilmiştir. Bakım veren bireylerin tanımlayıcı
özelliklerine ilişkin bulgular ile kendilerine uygulanan BVYÖ, GKÖ'ne ait verilerin
toplam puan ortalamaları arasındaki ilişki "Kruskal Wallis Varyans Analizi" ve
"Mann-Whithney U Testi" ile karşılaştırılmıştır.
Araştırma kapsamındaki inmeli hastalara bakım veren hasta yakınlarının yaş
ortalamasının 50.86, bireylerin %80.8' i kadın, %23.1'i çalıştığı, %45.4' ünün geliri
giderden az olduğu, bireylerin %44.6'sının hastanın eşi olduğu, %63.1'inin bakım
konusunda deneyimi olduğu, %64.6'sı hastayla birlikte yaşadığı, %48.5'e destek olan
birilerinin olduğu saptanmıştır.
Araştırma kapsamındaki hastaların yaş ortalaması %61.13, tanı sürelerinin ortalama
347 gündür. Hastaların %61.5'inde yürüme güçlüğü olduğu saptanmıştır. Hastaların
%4.6'sının bağımsız, %56.9'unun alt düzey bağımlı, %28.5'i orta düzey bağımlı
hastalar olduğu görülmüştür Araştırma kapsamındaki bireylerin BVYÖ ortalaması 29.9±16.7, GKÖ puan
ortalaması 3.04±0.35 olarak saptanmıştır. BVYÖ ve GKÖ puan ortalamaları arasında
negatif yönde anlamlı bir ilişki görülmüştür. (p=-,642)
Bireylerin yaş gruplarına ve cinsiyete göre BVYÖ, GKÖ puan ortalamaları arasında
anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır (BVYÖ p=0.092, GKÖ p=0,485, BVYÖ
p=0.248, GKÖ p=0,080).
Hemşirenin bütüncül bir bakış açısıyla hasta ve yakınlarına bakım sunabilmesi, bakım
yükü ve konfor kuramı ile ilişkin bilgi birikimini arttırması, bu bilgilerin hastanelerde
sunulan hizmet içi eğitimler ile ulusal ve uluslararası bilimsel etkinliklerle
pekiştirilmesi önerilir.
Anahtar Kelimeler; İnme; Hemşirelik; Bakım yükü; Konfor

Abstract:
This research is a descriptive study conducted to evaluate the care burden and comfort
levels of the relatives of patients who care for stroke patients. The research was
conducted with the relatives of stroke patients who applied to the Ege University
Hospital Neurology Polyclinic between August 2022 and December 2022. The
population of the study consists of individuals who are interested in the care of stroke
patients who applied to the Ege University Hospital Neurology Outpatient Clinic. The
sample of the study consisted of 130 relatives of patients who were 18 years of age
and older, could read and write, did not have communication difficulties, applied to
the neurology outpatient clinic, and voluntarily agreed to participate in the study and
gave primary care to the patient. The data were collected by the researcher by face-toface interview technique. The data collection form consists of three parts: "Individual
Identification Form" (Annex I), "Caring Burden Scale", (VYÖ) (Annex II) and
"General Comfort Scale" (GÖ) (Annex III). The frequency distributions in the
independent variables were handled by using the "Statistical Package for Social
Science (SPSS) 20" program. Correlation analysis was used to evaluate the
relationship between the mean scores of BVS and GCS applied to caregivers. The
relationship between the findings regarding the descriptive characteristics of
caregivers and the total score averages of the data on BVS and GCS applied to them
were compared with the "Kruskal Wallis Analysis of Variance" and the "MannWhithney U Test".
The mean age of the relatives of the patients who care for the stroke patients within
the scope of the research is 50.86, 80.8% of the individuals are women, 23.1% are
working, 45.4% have less income than the expenses, 44.6% of the individuals are the
spouse of the patient, 63.1% have experience in care. It was determined that 64.6% of
them lived with the patient, and 48.5% had someone supporting them.
The average age of the patients within the scope of the study was 61.13%, and the
average duration of diagnosis was 347 days. It was determined that 61.5% of the

patients had walking difficulties. It was observed that 4.6% of the patients were
independent, 56.9% were low-level dependent, 28.5% were moderately dependent.
The mean of BVS of the individuals within the scope of the study was 29.9±16.7, and
the mean of GCS was 3.04±0.35. There was a significant negative correlation between
the mean scores of BVIS and GCS. (p=-.642)
It was determined that there was no significant difference between the mean scores of
BMI and GCS according to the age groups and gender of the individuals (DAS
p=0.092, VAQ p=0.485, IVSQ p=0.248, DAQ p=0.080).
It is recommended that the nurse be able to provide care to patients and their relatives
with a holistic perspective, increase the knowledge about the burden of care and
comfort theory, and reinforce this information with in-service trainings offered in
hospitals and national and international scientific activities.
Keywords; Stroke; Nursing; Care burden; Comfort