Farklı azot dozları ve sulama düzeylerinin pamuğun (Gossypium hirsutum L.) verim, verim unsurları ve lif özelliklerine etkisi
The effect of different nitrogen doses and irrigation levels on yield, yield components and fiber properties of cotton (Gossypium hirsutum L.)
Yazar: CEREN ODABAŞIOĞLU
Danışman: PROF. DR. OSMAN ÇOPUR
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Harran Ovası = Harran Plain

Özet:
Bu çalışma, 2017 ve 2018 yıllarında Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme alanında kurulmuştur. Harran Ovasında üretimi yapılan Stoneville 468 pamuk (Gossypium hirsutum L.) çeşidinde farklı azot dozlarının ve kısıntılı sulamanın verim ve verim unsurlarına etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada 5 gübre (azot) düzeyi (dekara 10, 15, 20 ve 25 kg ile gübresiz) ve 4 su düzeyi (tarla kapasitesinin %25'i, %50'si, %75'i ve tam sulama) deneme konularını oluşturmuştur. Denemede ana konuları azot dozları, alt konuları ise sulama suyu miktarları oluşturmuştur. Yapılan kısıntılı sulama sonucunda pamuğa uygulanan sulama suyu miktarı ile kütlü verimi arasında doğrusal bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Uygulanan azot miktarının optimum seviyenin üzerinde uygulandığında kütlü verimini etkilediği ve verimde düşüşe sebep olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen verim değerleri damla sulama yönteminin bitkilerin azot kullanım etkinliğini arttırdığını; fertigasyon ile gübre uygulanması durumunda verilen azot miktarının azaltılabileceği tespit edilmiştir. Uygulanan sulama suyu miktarı arttıkça koza kütlü pamuk ağırlığı, 100 tohum ağırlığı, bitki başına koza sayısı, bitki boyu ve meyve dalı sayısını arttığı saptanmıştır. Yine uygulanan sulama suyu miktarı ile lif uzunluğu, lif mukavemeti, lif uzunluk uyumu indeksi ve lif parlaklığının arttığı tespit edilmiştir. Çalışmamızın sonucunda dekara 20 kg azotlu gübre uygulaması ile beraber tam sulama (I100) konusunun uygulanması önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted to in Harran University Faculty of Agriculture in 2017 and 2018. Stoneville 468 cotton (Gossypium hirsutum L.) cultivar produced in Harran Plain was carried out to determine the effect of different nitrogen doses and deficit irrigation on yield and yield components. In this study, 5 fertilizer (nitrogen) levels (10, 15, 20, 25 kg/da and without fertilizer) and 4 water levels (25%, 50%, 75% of the field capacity and full irrigation) were the subjects of the experiment. The main subjects of the experiment were nitrogen doses and the sub-subjects were irrigation water. As a result of the deficit irrigation, it was found that there was a linear relationship between the amount of irrigation water applied to cotton seed yield. It was found that the amount of nitrogen applied affected the seed yield when applied above the optimum level and caused a decrease in the yield. The yield values obtained as a result of the study showed that drip irrigation method increased the nitrogen usage efficiency of the plants; It has been determined that the amount of nitrogen given can be reduced if fertilizer is applied with fertigation. As the amount of irrigation water applied increased, the weight of seed cotton bolls, 100 seed weight, number of bolls per plant, plant height and number of fruit branches were found to increase. It was also determined that with the amount of irrigation water applied, fiber length, fiber strength, fiber length matching index and fiber brightness increased. As a result of our study, it is recommended to apply full irrigation (I100) with 20 kg nitrogen fertilizer application per decare.