Metastatik prostat kanserli hastaların plazmalarında mikroRNA analizi
Investigation of microRNAs in plasma of patients with metastatic prostate cancer
Yazar: MÜGE KOVANCILAR
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR GEZER
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Onkoloji Ana Bilim Dalı / Onkolojik Biyoloji ve İmmünoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Mikro RNA = Micro RNA ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Plazma = Plasma

Özet:
Prostat kanseri, erkeklerde, kansere bağlı ölümlerde ön sıralarda yer alır ve hastalığın sıklığı, ülkeler ve etnik gruplar arasında büyük değişkenlik gösterir. Günümüzde serum PSA değeri, klinik evre ve Gleason skorlaması, prognoz tahmini ve tedavi yaklaşımının seçiminde kullanılan başlıca parametrelerdir. Serumda prostat spesifik antijen (PSA) düzeyinin ölçümü, tarama amaçlı olarak prostat kanserinde yaygın olarak kullanılmaktadır; ancak kanserinin tanısı ve hastalığın progresyonunun tahmininde PSA özgüllüğünün sınırlı olması prostat kanserinde yeni biyobelirteç arayışlarına yol açmıştır. Dolaşımda (serum/plazma) serbest halde bulunan nükleik asitlerin kanserli hastalarda genel olarak arttığı bilinmektedir. Serum veya plazmada incelenen ve en çok ilgi çeken moleküller gruplarından biri de mikroRNA'lar (miRNA'lar) olmuştur. Son yıllarda yapılan çalışmalar, miRNA'ların serum/plazmada diyagnostik ve prognostik potansiyelini ortaya koymuştur. Bu tez çalışmasında, kanserle ilişkili olduğu gösterilmiş üç miRNA geninin, miR-21, -141 ve -221, prostat kanserli hastaların plazmalarında bulunmalarının ve metastatik prostat kanserini lokal hastalıktan ayırt etmedeki önemi araştırıldı. Çalışma grubu, 51 prostat kanserli hasta ve 20 sağlıklı bireyden oluşturuldu. Plazma örneklerinden total RNA izole edildi ve miRNA'lara özgü yaklaşımla küçük RNA molekülleri cDNA'ya dönüştürüldü. Gerçek-zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu ile plazmada yukarıda adı geçen üç miRNA'nın olgun formlarının miktarları saptandı. Elde edilen bulgular, üç molekülden ikisinin, miR-21 ve -221, prostat kanserli hastalarda sağlıklı kontrollere göre istatistiksel anlamlı şekilde yüksek olduğunu gösterdi. miR-141 düzeyleri için anlamlı fark bulunmadı. miRNA'lar lokalize/lokal ileri (N=26) ve metastatik hastalığa (N=25) sahip iki hasta alt grubunda incelediğinde ise her üç molekülün metastazlı hastalarda lokalize/lokal ileri hastalığa sahip bireylere göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek olduğu saptandı. Ancak ilginç bir şekilde miR-141 için anlamlılık en yüksekti. Sonuç olarak, tez çalışmasında elde edilen bulgular, miR-21 ve -221'in prostat kanserli hastaları sağlıklı bireylerden, miR-141'in ise metastatik prostat kanserini lokal hastalıktan ayırt etmede daha yararlı olduğunu göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Prostat Kanseri, mikroRNA, Plazma, Metastaz, Biyobelirteç.

Abstract:
Prostate cancer is one of most frequent cause of cancer-related deaths in men, and its incidence varies between ethnical groups. Currently, serum prostate specific antigen (PSA), clinical stage and Gleason scoring are those parameters that are used in the estimation of prognosis and the choice of therapy modality. Measurement of serum PSA levels is widely used for prostate cancer screening; however its specificity is limited in diagnosis and the evaluation of disease progression. Therefore, novel markers are needed. microRNAs (miRNAs) are one of the most promising molecules investigated in circulation. Recent data has revealed diagnostic and prognostic potential of miRNAs in serum or plasma. In this Thesis, the relevance of three cancer-related miRNAs, miR-21, -141 and -221, in prostate cancer and metastatic disease was investigated. For this purpose, a study group consisting of 51 prostate cancer patients and 20 healthy volunteers was established. Total RNA was extracted from plasma, and using a specific approach small RNA molecules were converted to cDNA. By quantitative real-time PCR, plasma levels of three mature miRNA molecules were determined. The first finding was that of three miRNAs, miR-21 and -221 levels were significantly higher in prostate cancer patients than healthy subjects while for miR-141 no significant difference was observed. When we analyzed them in two subgroups of patients, those with metastatic prostate cancer (N=25) or localized/local advanced (N=26), it appeared that the levels of all three molecules were higher in plasma of patients with metastatic prostate cancer than the patients with localized/local advanced disease. Interestingly, the statistical significance was highest for miR-141. In conclusion, the findings of this Thesis show that of the three miRNAs, miR-21 and -221 are more useful for differentiating the prostate cancer from healthy subjects while miR-141 may be a better biomarker for discriminating metastatic prostate cancer from localized disease.Key words: Prostate Cancer, microRNAs, Plasma, Metastasis, Biomarker