Yöresel yemeklerin sunulmasını etkileyen faktörler: Afyonkarahisar'da bir araştırma
Factors influencing the presentation of traditional dishes: A study in Afyonkarahisar
Yazar: FİLİZ ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA MUTLU
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Afyonkarahisar'ın köklü tarihi, coğrafi konumu ve kültürel zenginliği, yöresel yemeklerin özgün karakterini oluşturmuş, şehri gastronomi turizmi açısından değerli bir merkeze dönüştürmüştür. UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağına katılmasıyla yerel mutfak kültürünün uluslararası tanınırlığı artan Afyonkarahisar, özgün mutfağı ve araç gereçleri, haşhaş, kaymak ve sucuk gibi coğrafi işaretli ürünleriyle dikkat çekmektedir. UNESCO Gastronomi şehri Afyonkarahisar'ın mutfak kültürü hakkında hazırlanan çalışmalar ilgili taraflara fayda sağlayacağı düşünülmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, Afyonkarahisar'da yöresel yemeklerin sunumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. Araştırma nitel araştırma yaklaşımına dayanmaktadır ve veri toplama araçları olarak doküman incelemesi, görüşme ve gözlem tercih edilmiştir. Araştırmanın ilk aşamasında Afyonkarahisar mutfağı ve yöresel yemekler hakkında bilgi edilebilecek dokümanlara ulaşılarak literatür taraması yapılmış, ilgili yayınlar incelenmiştir. Araştırma doğrultusunda 3 Mayıs-2 Haziran 2024 tarihleri arasında 17 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiş ve 17 işletmede gözlem yapılmıştır. Araştırmada Afyonkarahisar'da yöresel yemeklerin sunumunu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla elde edilen verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Yöresel yemeklerin sunumunda karşılaşılan başlıca zorluklar, nitelikli personel eksikliği, geleneksel hazırlık süreçlerinin uzunluğu ve modern hijyen standartlarıyla uyum sağlamadaki güçlüklerdir. Bu zorlukları aşmak için yenilikçi pazarlama stratejilerinin müşteri geri bildirimlerinin ve sosyal medya tanıtımlarının etkili bir biçimde kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır. Araştırmada yöresel yemeklerin sunumunu desteklemek amacıyla sosyal medya ve dijital pazarlama stratejilerinin kullanımı, gastronomi etkinliklerine katılımın artırılması, yerel ustaların bilgisiyle hazırlanan otantik tariflerin korunması ve nitelikli personel eğitimi önerilmektedir.

Abstract:
Afyonkarahisar's rich history, geographical location, and cultural richness have shaped the unique character of its traditional dishes, transforming the city into a valuable center for gastronomy tourism. With its inclusion in the UNESCO Creative Cities Network, Afyonkarahisar has gained increased international recognition for its local culinary culture, drawing attention with its distinctive cuisine, culinary tools, and geographically indicated products such as poppy seeds, clotted cream, and sucuk (Turkish sausage). Studies on the culinary culture of Afyonkarahisar, designated as a UNESCO Gastronomy City, are expected to benefit relevant stakeholders. In this context, the study aims to identify the factors influencing the presentation of traditional dishes in Afyonkarahisar. The research adopts a qualitative approach, utilizing document analysis, interviews, and observations as data collection methods. In the initial stage of the research, a literature review was conducted by accessing documents providing information on Afyonkarahisar's cuisine and traditional dishes, and relevant publications were examined. As part of the research, semi-structured interviews were conducted with 17 participants, and observations were made in 17 businesses between May 3 and June 2, 2024. Content analysis was employed to analyze the data collected to determine the factors influencing the presentation of traditional dishes in Afyonkarahisar. The main challenges encountered in the presentation of traditional dishes include the lack of qualified personnel, the lengthy preparation processes of traditional recipes, and difficulties in aligning with modern hygiene standards. To overcome these challenges, the study emphasizes the effective use of innovative marketing strategies, customer feedback, and social media promotions. The research proposes the use of social media and digital marketing strategies, increased participation in gastronomy events, the preservation of authentic recipes prepared with the knowledge of local artisans, and the training of qualified personnel to support the presentation of traditional dish