Üniversite öğrencilerinde kimlik duygusu, dini yönelim ve psikolojik iyi oluş
Sense of identity, religious orientation and psychological well-being in university students
Yazar: ÖMER TAHA SÖZER
Danışman: PROF. DR. MEHMET ESKİN
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Din = Religion ; Dini eğilimler = Religious tendencies ; Kimlik = Identity ; Psikoloji = Psychology ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Bu çalışmada kimlik duygusu ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkinin dini yönelim bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Adnan Menderes Üniversitesi'nin çeşitli bölümlerinde eğitim gören 488 öğrenci oluşturmuştur. Gerekli etik kurul izni alındıktan sonra Kimlik Duygusu Değerlendirme Aracı (KDDA), Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Müslüman Dini Yönelim ve Müslüman Dindarlık Ölçeklerinin yanı sıra demografik bilgi formu sınıf ortamında öğrenciler tarafından doldurulmuştur. Araştırmada KDDA puanları (kimlik duygusundaki sorunlar) psikolojik iyi oluş, içsel dini yönelim ve dindarlık ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Dindarlık ve dini yönelim değişkenleri kontrol edilerek KDDA üzerindeki etkileri incelendiğinde, korelasyon analizi sonucunda çıkan ilişkiler kaybolmuş ve sadece dışsal dini yönelim KDDA ile pozitif yönde ilişki göstermiştir. Yapılan regresyon analizine göre içsel dini yönelim psikolojik iyi oluşu pozitif yönde açıklarken, dindarlık, dışsal dini yönelim ve KDDA negatif yönde açıklamıştır. Daha sonra yapılan moderatör analizine göre, KDDA'da çok yüksek puan alan bireylerin dışsal dini yönelimleri KDDA'nın psikolojik iyi oluş üzerindeki olumsuz etkisini az da olsa hafifletmiştir. Araştırma sonuçları, sınırlılık ve öneriler tartışılmıştır.

Abstract:
Aim of this study was to investigate the relationship between sense of identity and psychological well-being in the context of religious orientation. For this purpose after obtaining a ethical approval, we used four self-report questionnaries; Sense of Identity Evaluatory Instrument (SIEA), Psychological Well Being Scale, Muslim Religious Orientation Scale and Muslim Religiousness Scale. In addition a socio-demografic information form was administered. The study sample was consisted of 488 university students studying at various faculties of the Adnan Menderes University. Sense of identity (identity confusion) was negatively correlated with psychological well-being, intrinsic religious orientation and religiousness. By controlling each three religiousness variables to predict sense of identity, correlations found before lost and only extrinsic religious orientation was positively predicted problems related the sense of identity. Further regression analyses showed psychological well-being was predicted positively by intinsic religious orientation but negatively by extrinsic religious orientation, religiousness and identity confusion. Subsequent moderator analysis showed that extrinsic religious orientation provided a buffering effect in terms of psychological well-being for students who are at the extreme degree of identity problems. Research findings, clinical implications and limitations were discussed.