Bir gıda işletmesinde üretim çizelgeleme optimizasyonu yaklaşımı
The production scheduling optimization approach in a food production company
Yazar: ASUMAN SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER KAPANOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Üretim ve Servis Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Doğrusal tamsayı programlama = Linear integer programming ; Gıda üretimi = Food production ; Raf ömrü = Shelf life ; Vardiya sistemi = Shiftwork system ; Çizelgeleme = Scheduling

Özet:
Üretim ve üretim planlama süreçleri, tedarik zincirindeki en önemli maliyet 
kalemlerinden biridir. Firmalar, genellikle son ürün üretim planı ve malzeme ihtiyaç planı 
süreçlerini öncelikli olarak iyileştirmek ve bu konulardaki problemleri çözüme kavuşturmak 
isterler. Ancak son ürün üretim planı oluşturulmasında belirleyici olan yarı mamul üretim 
sürecinin de üretim maliyetlerine olan etkisi oldukça fazladır. Bu çalışmada; atıştırmalık
gıda sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin yarı mamul üretim süreci incelenmiştir. Parti 
tipi üretim yapılan bu sürecin iyileştirilmesine yönelik olarak üretim çizelgeleme 
optimizasyonu için bir tam sayılı doğrusal programlama modeli oluşturulmuştur. Tasarlanan 
matematiksel model için GAMS programı kullanılarak çözüm elde edilmiş ve sonuçlar farklı 
senaryolar için test edilmiştir. Daha önce deneyimli bir ekibin ortaya koyduğu yarı mamul 
üretim planlaması yerine matematiksel modellemeye dayalı bir yaklaşım ortaya 
konulmuştur. Oluşturulan modelin çözüm süreleri pratikte kullanılmaya uygundur. Kısa süre
içinde vardiyalık bazda haftalık yarı mamul üretim çizelgesi oluşturması sağlanmıştır. 
Parametrelerin kolayca güncellenebileceği bir kullanıcı formatı Excel'de geliştirilmiş ve 
GAMS ile birlikte kullanımı sağlanmıştır. Böylece üretim planlamaya yönelik bir Karar 
Destek Sistemi prototipi oluşturulmuştur.

Abstract:
The production and production planning process is one of the most significant cost 
items in the supply chain. Companies generally want to improve the processes of production 
plan of finished goods and material requirements plan. Their aim is to solve the problems in 
these matters first. However, the semi-finished good production process, which is 
determinant in the creation of the final product production plan, has a significant impact on 
the production costs. In this study; the semi-finished products' production process of a 
company in the snack food production industry was examined. An integer linear 
programming model was created for production scheduling optimization in order to improve 
the batch-type production process. The solution for the designed mathematical model was 
obtained by using the GAMS program and the results were tested for different scenarios. An 
approach based on mathematical modeling has been developed for semi-finished product 
production planning, which was done previously by an experienced team. The solution times 
of the created model are suitable for use in practice. On a weekly shift basis, semi-finished 
product production scheduling has been ensured to prepare in a few minutes. A user format 
where parameters can be easily updated has been developed in Excel and used with GAMS.
Thus, a Decision Support System prototype was created for production planning