Teknolojik değişim ve rekabet gücü ilişkisi: Türkiye imalat sanayii üzerine bir uygulama
The relationship between technological change and competitiveness: An application to Turkey manufacturing industry
Yazar: AHMET KÖSEOĞLU
Danışman: PROF. DR. EKREM ERDEM
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Teknoloji = Technology ; Teknolojik değişme = Technological change ; Teknolojik gelişmeler = Technological developments ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model ; Üretim endüstrisi = Production industry

Özet:
Günümüzde artan küreselleşme ve teknolojik yenilik hareketleri ülkeler arasındaki sınırları ortadan kaldırarak, gerek firma ve endüstri gerekse de ülke bazındaki rekabeti hiç olmadığı kadar artırmıştır. Rekabetin bu denli yoğun yaşandığı bir ortamda, geleneksel üretim sistemleri yerini bilgi yoğun, Ar-Ge ve yeniliğe dayalı yeni nesil üretim sistemlerine bırakmıştır. Üretim sistemlerinde yaşanan bu değişim, rekabetin de boyut değiştirmesine neden olmuştur. Artık rekabet avantajının sağlanması için herhangi bir malı veya hizmeti daha düşük maliyetli üretebilmek tek başına yeterli olmayıp, verimlilik, kalite, hız ve esneklik gibi hususlar da büyük önem kazanmıştır. Bu söylenenler doğrultusunda, firmaların ve ülkelerin sürdürülebilir rekabet avantajı elde edebilmeleri için Ar-Ge ve inovasyona daha fazla kaynak ayırarak teknolojik değişime ayak uydurmaları gerekmektedir.Çalışmamızda, teknolojik değişim ve rekabet gücü arasındaki ilişkinin ortaya konması ve söz konusu ilişkinin yönü ve derecesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda dört ana bölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümünde, teknolojik değişim olgusu kavramsal çerçevede anlatılmıştır. İkinci bölümde, rekabet gücünün belirleyicileri ve ölçüm yöntemleri yine kavramsal çerçevede ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, Türkiye'de uygulanan teknoloji politikalarına yer verilerek, teknolojik performans kriterleri çerçevesinde Türkiye'nin mevcut durumu analiz edilmiştir. Dördüncü bölümde ise, 1970-2010 dönemine ait Türkiye'nin imalat sanayi verilerinden hareketle hazırlanan rekabet gücü endeksleri, teknolojik değişim göstergesi olan patent verileri ve ayrıca rekabet gücünü etkilediği düşünülen reel efektif döviz kuru ve gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) verileri kullanılarak ekonometrik uygulama yapılmıştır. Sonuç olarak, teknolojik değişim ve rekabet gücü arasında pozitif ilişki bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Teknolojik Değişim, Rekabet Gücü, VAR Modeli

Abstract:
Nowadays, increasing globalization and technological innovations have removed the barriers between national borders and escalated the competition not only between the firms and industry but also at national level in a way that has never been before. In this intense competitive environment, traditional production systems have been replaced by Research & Development (R&D) and innovation based new generation manufacturing systems. The advances in the production systems have also led to the change in the dimension of the competition. Manufacturing a product or providing a service with low cost is not sufficient alone to provide competitive advantage anymore; the aspects including quality of the product, yield, speed, and flexibility of the production have gained main importance. In the light of this progress, companies and countries should allocate more resources for R&D and follow the technological advances to be able to maintain a sustainable competitive advantage.In our work, identification of the relation between technological development and competitiveness and determination of the direction and degree of this relation is aimed. Following this goal, in the first part of the work technological change has been covered conceptually. In the second part, the determinants of the competitive power and its measurement methods are also identified conceptually. In the third part, current state of Turkey in terms of technological performance was analyzed by referring to the technological politics that have been performed in Turkey. In the fourth part, competitiveness indexes that were prepared by using manufacturing industry data of Turkey from 1970 to 2010, patent parameters that show the technological improvement and real effective exchange rate and gross domestic product (GDP) parameters were used and econometric application was performed. As a result, a positive correlation between technological change and competitiveness was determined.Key Words: Technological Change, Competitiveness, VAR Models