Elajik asidin Dosetaksel ve Mitoksantron kemoterapi ilaçları kombinasyonlarının ın vitro antikanser aktivitelerinin insan kanser hücre hatları üzerinde belirlenmesi, hücre hatları ve kombinasyonlarda antioksidan ve enzim aktivitelerinin incelenmesi
Determination of in vitro anticancer activities of docetaxel and mitoxantrone chemotherapy drug combinations of ellagic acid on human cancer cell lines, investigation of antioxidant and enzyme activities in cell lines and combinations
Yazar: CUMA ZEHİROĞLU
Danışman: PROF. DR. SEVİM BEYZA ÖZTÜRK SARIKAYA
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Enzimler = Enzymes ; Kanser =   ; Kemoterapi-adjüvant = Chemotherapy-adjuvant

Özet:
Günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi olan kansere bağlı ölümler gitgide artmaktadır. Tedavide kullanılan kemoterapi ilaçlarının ise  kanser hücrelerini yok ederken yan etkilerin ortaya çıkmasına neden olduklarıda bilinmektedir. Günümüzde kemoterapi ilaçlarının etkinliğini arttırmak ve yan etkilerini azaltmak amacıyla, bu ilaçların doğal maddelerle kombinasyonlarına yönelik çalışmalara ilgi artmıştır.
Çalışmamızda fenolik bir asit olan Elajik asidin Dosetaksel ve Mitoksantron kemoterapi ilaçları ile kombinasyonları hazırlanarak MCF-7 meme kanseri ve A549 akciğer kanseri üzerindeki in vitro antikanser aktiviteleri incelenmiştir. Konsantrasyonların belirlenmesinde compusyn programı kullanılmıştır. Apoptoz testi uygulanarak hücre ölüm oranı belirlenmiştir. En etkin dozların uygulandığı hücre hatlarında antioksidan enzim aktiviteleri (KAT, SOD, GR ve GST) ve karbonik anhidraz enzim aktiviteleri belirlenmiştir. Ayrıca madde ve kombinasyonların antioksidan ve antiradikal özellikleri araştırılmış ve CAI, II ve IX enzimleri üzerindeki etkileri incelenmiştir.
Çalışma sonunda A549 kanser hücre hattına uygulanan Elajik asit + Mitoksantron (25:1 µM) ve MCF7 kanser hücre hattına uygulanan Elajik asit + Dosetaksel (50:200 µM) kombinasyon konsantrasyonlarının en etkin dozlar olduğu, antikanser çalışmalarında apotozu indükledikleri, sinerjik etkilerinin bulunduğu ve antioksidan enzim aktivite sonuçlarınında bunları destekler yönde olduğu görülmüştür. Hücre hattı dışındaki çalışmalarda ise kombinasyonların antioksidan aktiviteye sahip oldukları ve CA I, II ve IX enzimleri üzerindeki inhibisyon etkilerininin bulunduğu görülmüştür. 
Sonuç olarak elde edilen sonuçlar doğal maddelerin kemoterapi ilaçlarıyla beraber kullanımının uygunluğunu birçok yönüyle destekler nitelikte bulunmuştur.

Abstract:
Cancer-related deaths, one of the most important health problems of our time, are increasing day by day. It is known chemotherapy drugs cause side effects while destroying cancer cells. Today, to increase the effectiveness of chemotherapy drugs and reduce their side effects, there has been an increased interest in studies on the combination of these drugs with natural substances.
In our study, in vitro anticancer activities on MCF-7 breast cancer and A549 lung cancer were investigated by preparing combinations of Elagic acid, a phenolic acid, with Docetaxel and Mitoxantrone chemotherapy drugs. The compusyn program was used to determine concentrations. Cell death rate was determined by apoptosis test. Antioxidant enzyme activities (CAT, SOD, GR and GST) and carbonic anhydrase enzyme activities were determined in the cell lines where the most effective doses were applied. Additionally, antioxidant and antiradical properties of substances and combinations were investigated and their effects on CAI, II and IX enzymes were investigated.
Lastly, It was seen that the combination concentrations of Elagic acid + Mitoxantrone (25:1µM) applied to the A549 cancer cell line and Elagic acid + Docetaxel (50:200µM) applied to the MCF7 cancer cell line were the most effective doses, they induced apoptosis in anticancer studies, had synergistic effects and antioxidant enzyme activity results supported them. In studies outside the cell line, the combinations have antioxidant activities and inhibition effects on CA I, II and IX enzymes.
Consequently, the results obtained support the suitability of the use of natural substances with chemotherapy drugs in many ways.