Taşınmaz kültür varlıkları niteliğindeki kamu yapılarında yangın güvenliği;Galatasaray Üniversitesi ve Haydarpaşa Garı yangınları
Fire security  of the public buildings regarded as immovable culturalassets; fire incidents at Galatasaray University and at Haydarpaşa Railway Station
Yazar: YASİN ALKIŞ
Danışman: DOÇ. DR. SIRMA TURGUT
Bahçeşehir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kentsel Sistemler ve Ulaştırma Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Ateşin zararlı bir sonucu olan yangın, insanlar için hep bir tehdit unsuru olarak ortaya çıkmıştır. Tarih boyunca yangın tehlikesine karşı tedbirler gündeme gelmiş ve yangın güvenliği kavramı oluşmuştur. Anadolu'nun en eski dönemlerinde bile yangının kontrol altında tutulmasına dikkat edilmiş, örneğin Neolitik devirde bile ocaklar kapalı mekanların dışında inşa edilerek yangın güvenlik önlemleri alınmıştır. 

Yangın sadece bir binayı tahrip etmekle kalmıyor yaşanmışlıkları tarihi değerlerimizi de yok ediyor. Özellikle tarihi yapılar, geçmiş ile bugün, bugün ile gelecek arasında önemli bir işlevi de yerine getirmektedir. Geçmişteki sosyolojik, ekonomik, politik ve dinsel yaşam, tarihi yapıların esas gövdesini oluşturmaktadır. Bugün elimizde bulunan bu mirası korumak vazifemiz olmalıdır. Ülkemizdeki tarihi yapılar ne yazık ki çoğu ihmal, yanlış strateji, kasıt ve bilgisizlikle tahrip edilmiş ve pek çoğu kullanılamayacak hale getirilmiştir. Bunun yanında yangınlar, tarihi yapılara en büyük darbeyi vurmuştur.

Tarihi süreç içinde gerek dünyada gerekse ülkemizde bulunan pek çok doğal, kültürel ve mimari değer, büyük yangınlar sonucunda kaybedilmiştir. Özellikle tarihi yapılar için risk oluşturan yangın, kamunun kullanımında bulunan taşınmaz kültür varlıklarını da tehdit etmektedir. Bu tür yapılar korunması gereken önemli bir değerdirler. Bu denli önemli tarihi binaların geleceğe aktarılması ise, onu tehdit eden yangın tehlikesinin giderilmesi ile mümkün olacaktır. Ülkemiz tarihi yapıları bakımından eşi benzeri bulunmayan bir coğrafyada bulunmaktadır. Birçok medeniyete beşiklik yapmış bu ülkenin tarihi yapılarını korumak için çalışılmalıdır. Kamunun kullanımında olan taşınmaz kültür varlıkların da yangın tehlikesine dikkat çekmek bu tezin ana temasını oluşturmaktadır.

Sahip olduğumuz bu tarihi mirası koruyabiliyor muyuz? Bu konuda ne kadar bilgi ve tecrübeye sahibiz? Gerekli kanun ve yönetmeliklere sahip miyiz ve bunları günün teknolojik gelişmelerine adapte edebiliyor muyuz? Sorularına cevap arayarak çalışmanın bütününde bu felaketten kamunun kullanımında olan tarihi yapıları korunması için alınması gereken tedbirler ile yangın riskinin nasıl minimum hale getirebileceğimiz üzerinde durulmuştur. Yangınlardan korunmak için sadece çıkartılan yönetmeliklerin yeterli olmadığı, kişilerin ve kurumların bu konuda neler yapabileceği, bu tür yapıların yeniden yapılamayacağını bilerek aslına sadık kalınarak yangın tedbirleri ile yangın riskine karşı devamlı kontrol altında tutmak ve insanları yangın bilincini aşılamaya çalışılmıştır. Bu tarihi binalarda yangın tehlikesinin ne kadar ciddi bir konu olduğunu acı bir örnek olarak karşımıza çıkan Galatasaray Üniversitesi ve Haydarpaşa Garı yangınları ayrıntılı olarak incelendiğinde anlaşılmış olacaktır.

Ulu Önder Mustafa Kemal ATATÜRK?ün dediği gibi;  ''Felaket başa gelmeden evvel önleyici ve koruyucu tedbirleri düşünmek lazımdır, geldikten sonra dövünmenin yararı yoktur."

Anahtar Kelimeler: Yangın Güvenliği, Kamunun Kullanımında Olan Taşınmaz Kültür Varlıkları, Galatasaray Üniversitesi ve Haydarpaşa Garı Yangınları

Abstract:
Fire, the harmful result of flame, has always been a threatening situation for mankind.  Throughout the history, measurements against fire have been brought to the agenda and thus the concept of fire security was developed. Even in the oldest period of Anatolian history, fire control was attached great importance; for example, fire security measurements were taken by building cook stoves out of enclosed spaces in the Neolithic Era.

The fire doesn?t only destroy a building, but it also destroys the life experiences and historical value. Especially historical buildings have significant function between past and present, and between present and future. The sociological, economical, political and religious lives of the past constitute the main body of the buildings. It must be our duty to protect such buildings. Unfortunately the historical buildings in our country have been damaged or destroyed due to negligence, wrong strategies, malicious intents or ignorance. Apart from these, fires have given the most damage to historical buildings.

Throughout the history, many natural, cultural and architectural assets have been destroyed because of fires both in our country and other parts of the world. Fire, which is a risk particularly for historical buildings, poses a threat also for immovable cultural assets used by public. Such buildings have historical value and need to be protected. In order to be able to transfer such significant historical building to the future, fire threat should be eliminated. Our country is situated in a unique geography in terms of its historical buildings. Protection of the historical buildings of such a country which was the cradle of many civilizations should be attached great significance. The main theme of this study is to draw attention to the risk of fire in the immovable cultural assets used by public.

Are we able to preserve the historical heritage that we have? How much do we know about preservation and how experienced are we in preservation? Do we have the necessary law and regulations and are we able to adapt this knowledge and experience to today?s technology? This study is focused on the answers of these questions and the necessary measures to be taken for the protection of historical buildings used by public from fire and how to minimize the risk of fire.
It has been tried to raise public awareness about the fact that the regulations for fire security are insufficient, what people and institutions can do about it, keeping historical buildings under control with fire measurements considering that such buildings cannot be re-built. The seriousness of the subject will be better understood when fire incidents that happened at Galatasaray University and Haydarpaşa Rail Station are examined thoroughly.

The great leader Mustafa Kemal Atatürk says: ?Preventive and protective measures must be taken before an incident happens; there is no use in crying after it.?

Keywords: Fire Security, The Historical Buildings Are Under The Public Service,        
Fire Incidents At Galatasaray University And At Haydarpaşa Railway Station