Müziğin tadı: Duyular arası etkileşim
The taste of music: Interaction with the senses
Yazar: ADNAN AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKAY YILMAZ
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Müzik = Music
Dizin: Duyular = Sensation ; Duyusal duyarlılık = Sensory processing sensitivity ; Müzik = Music ; Müzik kültürü = Music culture ; Tat = Taste ; Tat duyusu = Taste perception ; Yemek kültürü = Food culture ; Yemekler = Dishes

Özet:
Bu çalışmada duyular arası etkileşim konu edinilmiştir. Bu amaç doğrultusunda duyular arası etkileşimin ne olduğu ve nasıl gerçekleştiği konusunda derinlemesine bir araştırma yapılmıştır. Konu edinilen alanda işitme ve tatma duyularının birbirlerine olan etkileşimleri incelenmiştir. Bu alanda yapılan geçmiş çalışmalara bakılarak birçok farklı kaynak incelenmiştir ve 2 farklı müzik ve bir yemek belirlenmiştir. Belirlenen müzikler duyular arası etkileşim için bazı araştırmacılar tarafından üretilmişlerdir. Bu müziklerin belirlenmelerindeki temel sebep farklı tatlara uyum sağlaması ve iki farklı tadı yansıtmasıdır. Belirlenen müzikler acı tat ve tatlı tatla uyumlu olan müziklerdir. Deneyin amacına uygun yemek olarak ise Kore mutfak kültürüne ait "acı tatlı soslu tavuk" seçilmiştir. Tadım için bu yemeğin belirlenmesi hem acı hem tatlı tadı içerisinde bulundurmasıdır. Belirlenen müzikler ve yemek ile bir duyusal analiz deneyi planlanmıştır. Çalışmada duyusal analiz yöntemi kullanılmıştır.  Duyusal analiz 3 farklı tadım yapılmıştır. İki farklı müziğin dinletisi ve bir de müziksiz kontrol grubundan oluşan üç aşamada aynı tadımcılara belirlenen yemek sunulmuştur. Deney 20 Mayıs 2022 tarihinde 16 kişilik eğitimli panelist gurubuna uygulanmıştır. Tadımlar esnasında iki ölçekte veriler toplanmıştır. Bu ölçeklerden ilki tatların hissedilme seviyesi ile ilgili, ikincisini ise yemek beğenisiyle ilgili sorular oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı bir yemeğin tadının farklı müzikler ile farklı algılanıp algılanmayacağını ölçmektir. İstatistiki analizler sonucunda acı tatla ilişkilendirilen müziğin bariz bir şekilde yemeğin içerisindeki acının hissedilişini manipüle ederek yükselttiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, the interaction between the senses is discussed. For this purpose, an in-depth research was conducted on what the interaction between the senses is and how it occurs. The interaction of the senses of hearing and taste with each other was examined in the subject area. By looking at the past studies in this field, many different sources were examined and 2 different music and a meal were determined. The determined music was produced by some researchers for inter-sensory interaction. The main reason for the determination of these music is that it adapts to different tastes and reflects two different tastes. The determined musics are those that are compatible with bitter taste and sweet taste. "Chicken with hot and sweet sauce", which belongs to the Korean culinary culture, was chosen as the dish suitable for the purpose of the experiment. The determination of this dish for tasting is that it contains both bitter and sweet taste. A sensory analysis experiment was planned with the determined music and food. The sensory analysis method was used in the study. Sensory analysis was done in 3 different tastings. The same food was presented to the same tasters in three stages, consisting of two different music concerts and a control group without music. The experiment was applied to a group of 16 trained panelists on May 20, 2022. Data were collected on two scales during the tastings. The first of these scales is about the level of feeling the tastes, and the second is about the food taste. The purpose of this study is to measure whether the taste of a food can be perceived differently with different music. As a result of the statistical analysis, it was concluded that the music associated with the bitter taste obviously increased the feeling of bitterness in the food by manipulating it.