Okul öncesi öğretmenlerinin yöneticilerinde algıladıkları liderlik stilleri ile kendi iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi(İstanbul-Manila örneği)
Analysis of the relationship between preschool teachers' perceived leadership styles of principals and teachers' levels of job satisfaction (The case of İstanbul and Manila)
Yazar: MERVE AKYOL KILIÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CELAL GÜLŞEN
Fatih Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Etkileşimsel liderlik = Transactional leadership ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırma, İstanbul (Türkiye) ve Manila (Filipinler) illerindeki resmi ve özel anaokullarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin yöneticilerinde algıladıkları liderlik stilleri ile kendi iş doyum düzeyleri arasındaki ilişkiyi karşılaştırmalı olarak incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2013-2014 eğitim-öğretim yılında, İstanbul (Türkiye) ilinde M.E.B'e bağlı Resmi ve Özel Okul Öncesi Eğitim kurumlarında görev yapan 8.248 Okul Öncesi Öğretmeni ile; Manila (Filipinler) ilinde DepED'e bağlı Resmi ve Özel Okul Öncesi Eğitim kurumlarında görev yapan 5.788 Okul Öncesi Öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, bu öğretmenler arasından random tekniğiyle seçilen 340 Okul Öncesi Öğretmeni oluşturmaktadır.

Araştırmada; "Kişisel Bilgi Formu" ile birlikte "Çoklu Faktör Liderlik Stilleri Ölçeği (MLQ)" ve "Minnesota İş Doyum Ölçeği (MSQ)" kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS (Versiyon.20) programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada demografik değişkenler ilgili verilerin analizinde frekans ve yüzde dağılımları yapılmıştır. Daha sonra ölçeklerin ve alt boyutlarının aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Araştırmanın alt problemleri çözümlenirken ikili karşılaştırmalarda t-testi, ikiden fazla grupların karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi (ANOVA), varyans analizinde anlamlı çıkan sonuçlar için ortalamalar arasındaki farklılığın hangi gruplardan ötürü kaynaklandığını belirlemek için ise Tukey testi kullanılmıştır. Liderlik stilleri ve iş doyumu ölçeklerinin puanları arasındaki ilişki ise Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon analizinden yararlanılarak hesaplanmıştır. 

Araştırma sonucunda; İstanbul ve Manila'da Okul öncesi öğretmenlerinin yöneticilerini "Dönüşümcü Lider" olarak algıladıkları görülmüştür. Öğretmenlerin, en yüksek iş doyumunu "Genel İş Doyumu" alt boyutunda; en düşük iş doyumunu ise "Dışsal Doyum" alt boyutunda algıladıkları görülmüştür. Ayrıca anaokulu yöneticilerinin liderlik stilleri ile öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Anaokulu yöneticilerinin liderlik stilleriyle ilgili olarak, öğretmenlerin iş doyumunu etkileyen en önemli Dönüşümsel Liderlik boyutunun İstanbul'da "İdealleştirilmiş Etki (Atfedilen)"; Manila'da ise "Entelektüel Uyarım"  alt boyutu olduğu bulunmuştur.

Anaokulu yöneticilerinin liderlik stilleri ile öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu dikkate alınarak, yöneticilerin liderlik hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimleri almalarını sağlayacak gerekli düzenlemelerin yapılması önerilmektedir.

Abstract:
This research is realized to comparatively examine the relation between the leadership style of pre-school managers and the level of teachers' job satisfaction in state and private preschools in the cities of Istanbul (Turkey) and Manila (Philippines). Relational monitoring model is used for the research. The atmosphere of the study consists; 8248 Pre-School Teachers who are on duty State and Private pre-schools under the supervision of Ministry of National Education which are in Istanbul (Turkey) and 5788 Pre-School Teachers who are on duty State and Private pre-schools under the supervision of Department of Education which are in Manila (Philippines) at the education year of 2013-2014. The sample of the research is composed from 340 Pre-School Teachers who are chosen with the random technique.

In the research; "Personal Information Form", "Multifactor Leadership Questionnaire (MLQ) and "Minnesota Satisfaction Questionnaire (MLQ)" are used. The data which are collected through the research, are analyzed with SPSS 20 program. Demographic variable related data analyses are realized through frequency and percentage distribution in the research. After that, arithmetic average and standard deviation values of scales and sub-divisions are calculated. While doing the analysis of sub-problems, T-Test is used for bilateral comparisons and single way variant analysis (ANOVA) is used for the comparison of more than two groups. Also Tukey test is used in order to identify the source of differences between mediums for the statistically significant results derived during the variant analysis. Pearson Moments Correlation analysis is used to calculate the score relation of leadership styles and job satisfaction.

As a result of the study, it is discovered that the preschool teachers in Manila and Istanbul perceive their heads as "Transformational Leaders". It is seen that teachers perceive the highest job satisfaction in the sub-dimension of "General Job Satisfaction" and the lowest job satisfaction in the sub-division of "Exterior Satisfaction".  Besides that it is seen that there is a significant relation between the leadership styles of heads and the teachers' level of job satisfaction. As related with the leadership styles of kindergarten heads, the most effective Transformational Leadership dimension which has effect on teachers' level of job satisfaction is "Idealized Influence (Attributed)" in Istanbul and for Manila it is "Intellectual Stimulation" sub-division.  

It is recommended that necessary regulations for sustaining the pre-service and in-service leadership trainings of heads need to be realized taking into account the significant relation between the leadership styles of heads and teachers' level of job satisfaction.