İzokinetik testler ve sürat koşusu sırasında ölçülen biyomekanik parametreler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Investigating the relationship between biomechanical parameters measured during isokinetic tests and sprint runnings
Yazar: DOĞA KURAL
Danışman: PROF. DR. YUNUS ZİYA ARSLAN ; PROF. DR. BÜLENT BAYRAKTAR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Alt ekstremite eklem momentleri (eklem torkları) sprint performansında kritik öneme sahiptir. Ancak hangi sprint fazında ne kadar eklem torkuna ihtiyaç olduğu konusu net bir şekilde ortaya konamamıştır. Bu araştırmanın amacı kalça ve diz ekleminin izokinetik test sonuçlarıyla tüm hızlanma evrelerindeki sprint süreleri, diz ve kalça ekleminin açısal hızları ve temporospatial parametreleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmamıza 15 sprinter atlet katılmıştır. 60m sprint boyunca 5m, 10m, 20m, 30m, 45m ve 60m hızlanma aralıklarına sensörler yerleştirerek atletlerin koşu süreleri alınmıştır. Eş zamanlı olarak sprint alanının her iki tarafında toplamda 8 tane 240 fps kare hızında ve yüksek çözünürlükte ölçüm yapan kameralar yerleştirilmiştir. İki boyutlu görüntüler Kinovea 0.9.5 programıyla işlenerek her iki uzuvda diz ve kalça eklemlerinin fleksiyon ve ekstansiyon hareketinde açısal hızları her bir adımda elde edilmiştir. Aynı şekilde her bir basma ve uçma fazında geçen süreler elde edilmiştir. Her iki diz ve kalça ekleminde 60 ve 240der/s hızlarda konsantrik fleksiyon ve ekstansiyon hareketlerinde izokinetik testleri yapılmıştır. Diz ekleminin fleksiyon bağıl torku 30-60m sprint süresiyle r=-0,718 düzeyinde yüksek korelasyon göstermiştir(p<0.01). Kalça ekleminin fleksiyon torku 30-60m sprint süresiyle r=-0,621 düzeyinde yüksek korelasyon göstermiştir (p<0.01). Çekinik uzuv basma fazı süreleri ile 5-20m sprint süreleri r=0,839 düzeyinde ve 45-60m sprint süreleriyle r=0.808 düzeyinde çok yüksek korelasyon göstermiştir (p<0.01). 5-20m aralığında çekinik uzuv basma fazı süreleri ile 240 der/s hızdaki bağıl fleksiyon torku r=-0.649 düzeyinde yüksek korelasyon göstermiştir (p<0.01). 0-5m arasında uçma fazında çıkış ayağı tarafındaki kalça ekleminin ekstansiyon hızı 60 der/s'de üretilen ekstansiyon torku ile r=0.721 ve 240 der/s hız ile r=0.713 düzeyinde yüksek korelasyon göstermiştir (p<0.01). 5-20m ve 10-30m arasında çıkış ayağının tersi tarafta basma fazında kalça ekleminin eksantrik fleksiyon hızıyla sprint süreleri kıyaslandığında sırasıyla r=-0.690 ve r=-0.730 düzeyinde yüksek korelasyon bulunmuştur (p<0.01). Sonuç olarak, diz ve kalça eklemlerindeki izokinetik tork değerlerinin sprint performansıyla ilişkili oldukları belirlenmiştir. Açısal hızların ve basma fazı sürelerinin sprint performansında belirleyici etken olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte sprint performansı değerlendirilirken tepe torka ulaşma süresi, üretilen güç ve süresi gibi test test çıktılarının da dikkate alınması gereklidir.

Abstract:
Lower limb joint moments are crucial in sprint performance. However, it remains unclear how much joint torque is needed for each sprint phase. The aim of this study is to examine the relationship between isokinetic test results of the hip and knee joint and sprint times in all acceleration phases, angular velocities of the knee and hip joint and temporospatial parameters. 15 sprinter athletes participated in our research. Athletes' sprint times were recorded by placing sensors at 5m, 10m, 20m, 30m, 45m and 60m acceleration intervals during the 60m sprint. Simultaneously, a total of 8 cameras measuring at 240 fps frame rate and high resolution were placed on both sides of the sprint lane. Two-dimensional images were processed with the Kinovea 0.9.5 program and the angular velocities of the knee and hip joint in flexion and extension of both limbs were obtained at each step. Likewise, the times spent in each contact and flight phase were obtained. Isokinetic tests were performed in concentric flexion and extension movements at speeds of 60 and 240 deg/s in both knee and hip joints. Flexion relative torque of the knee joint showed a high correlation with 30-60m sprint time at r=-0.718 (p<0.01). Flexion torque of the hip joint showed a high correlation with 30-60m sprint time at r=-0.621 (p<0.01). Non-dominant limb contact phase times showed a very high correlation with 5-20m sprint times at r=0.839 level and 45-60m sprint times at r=0.808 level (p<0.01). Non-dominant limb contact phase time in the 5-20m and relative flexion torque at 240 deg/s showed a high correlation at r=-0.649 (p<0.01). During the flight phase between 0-5m, the hip extension speed on the starting leg side showed a high correlation with the extension torque produced at 60 deg/s at r=0.721 and with the speed at 240 deg/s at r=0.713 (p<0.01). Comparing sprint times between 5-20m and 10-30m with the eccentric flexion speed of the hip during the contact phase on the opposite side of the starting leg, high correlations were found at the levels of r=0.690 and r=-0.730, respectively (p<0.01). As a result, it was determined that isokinetic torque values in the knee and hip joints were related to sprint performance. It has been determined that angular velocities and contact phase times are the determining factors in sprint performance. However, when evaluating sprint performance, test results such as the time to peak torque, the power produced and its duration should also be taken into account.