Çağdaş Türk resim sanatında motif öğesi
The motive element in contemporary Turkish painting art
Yazar: HAYRİYE SİRKECİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAFİZE PEKTAŞ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Modern resim = Modern painting ; Modern resim sanatı = Modern painting art ; Motifler = Motifs ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Türk resim sanatı = Turkish painting art

Özet:
Motifler bir toplumun kültürü hakkında bilgi veren, toplumun günlük kullanım nesnelerinden sanat eserlerine kadar çok farklı alanlarda uygulama alanı bulan geleneksel bir değer sistemidir. Türk kültüründe önemli bir yere sahip olan motiflerin yüzyıllardır resim sanatında da plastik öge olarak sanatçılar tarafından kullanıldığı görülmektedir. Cumhuriyet dönemi ile tuval resminde ilk örnekleri görülmeye başlayan motifler çağdaş Türk resim sanatında giderek daha fazla kullanılmaya başlandığı anlaşılmaktadır. Özellikle altmışlı yıllarda uygulama açısından resim sanatında modern sanatın estetik biçimciliğine karşı olarak geleneksel olandan yaralanarak motif unsuru kurgu ve kavram açısından yeniden ele almışlar ve yeni bir şekilde yorumlamışlardır. Çağdaş Türk resim sanatında resimlerinde geleneksel motiflere yer veren sanatçıların tespit edilmesi amacı ile yapılan bu araştırma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm de giriş, araştırmanın amacı, önemi, yöntemi, sınırlılıkları, sayıltıları, örnekleminden, ikinci bölümde motif kavramı ve tarihsel süreçteki motif örneklerinden, üçüncü bölümde çağdaş Tük resim sanatında motif ögesine rastlanan sanatçıların eserlerinin analizlerinden, dördüncü bölümde Hayriye Sirkeci'nin resimlerinin incelenmesi yapılmıştır. Literatür taraması ve doküman incelemesi yoluyla sanatçılar ve eserlerine ulaşılmıştır. Sanatçıların seçtikleri motif unsuru sanatsal bir eleman olarak nasıl kullandıkları ayrıca geleneksel bir bezeme unsuru olarak kullanılmış olan bu unsurlarının, çağdaş Türk resim sanatında yeni bir yaklaşım ile kurgu ve kavram olarak nasıl yorumladıkları ortaya konmuştur. Çağdaş Türk resminde incelenen örneklerde hem geleneksel motiflerin hem de motif anlayışıyla düzenlenen formların kullanıldığı araştırma sonucunda ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Motifs are a traditional value system that gives information about a community culture and finds application in many different areas from social life objects to art products. It is seen that the motifs, which have an important place in Turkish culture, are used by the content as a plastic element in the art of painting. It is understood that the initial motifs, in which the first examples were seen in canvas painting during the Republican period, began to be used more and more in contemporary Turkish painting. Especially in the sixties, they reconsidered the motif element in terms of fiction and concept and interpreted it in a new way by benefiting from the traditional one, against the aesthetic formalism of modern art in the art of painting in terms of practice. This research, which was carried out with the aim of determining the artists who include traditional motifs in the paintings of contemporary Turkish painting, consists of four parts. In the first part, the introduction, purpose of use, usage, limitations, assumptions, protection, the concept of motif in the second stage and examples of motifs in the past, in the third part, the analysis of the contents of the artists whose motifs are encountered in contemporary Turkish painting, and in the fourth part according to the characteristics of Hayriye Sirkeci's paintings. Its components and components have been reached by examining the literature uses and documents. It has been revealed how the artists' attitudes as an artistic element, the motif element they live in, and how these elements, which are used as a traditional decoration element, are interpreted as fiction and concept with a new approach in contemporary Turkish painting art. The results of the research have emerged by using both traditional motifs and forms arranged with a motif understanding in the paintings examined in contemporary Turkish painting.