Davranışsal finans ve Borsa İstanbul'da bir uygulama
Behavioral finance and an application in İstanbul Stock Exchange
Yazar: SİNEM YILMAZ
Danışman: PROF. AYHAN AYTAÇ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Davranışsal finans = Behavioral finance ; Finansal kararlar = Financial decisions ; Hisse senetleri = Stocks ; Yatırım kararları = Investment decisions ; Yatırımcı davranışı = Investors behavior ; Yatırımcılar = Investors

Özet:
Ekonomi ve finans alanındaki teorilerin önemli bir kısmı piyasaların etkin olduğu ve bireylerin yatırım yaparken mevcut bilgiyi rasyonel şekilde değerlendirdikleri varsayımına dayanmaktadır. Bununla beraber günlük hayatta karar verici konumundaki bireylerin rasyonel olmayan davranışlar sergiledikleri ve tekrar eden yargılama hatalarına düştükleri yapılan birçok deneysel çalışma ile ortaya konmuştur. Özellikle 1980'li yıllardan itibaren finansal olayları açıklama konusunda geleneksel teorilerin yeterliliği tartışılır hale gelmiştir. Kahneman ve Tversky (1979)'nin çalışmaları neticesinde literatüre giren davranışsal finans, bireylerin bu rasyonel olmayan davranışlarının sebeplerini, yatırım kararlarına etkilerini ve sonuçlarını kendisine inceleme alanı yapmıştır.
Çalışmanın birinci bölümünde geleneksel teoriler ve Kahneman Tversky'nin Beklenti Teorisi'nden bahsedilmiştir. İkinci bölümde rasyonellikten uzaklaşmaya sebep olan aşırı güven, iyimserlik, belirsizlikten kaçınma, pişmanlıktan kaçınma, hevristikler, bilişsel çelişki, aşırı tepki ve düşük tepki gibi birçok yatırımcı eğilimi detaylı olarak açıklanmıştır.
Son bölümde ise, farklı ülkelerde geçerliliği test edilmiş olan aşırı tepki hipotezinin Borsa İstanbul'da 2010-2018 döneminde geçerli olup olmadığına yönelik bir araştırma yapılmıştır. De Bondt ve Thaler (1985) yönteminden yararlanılarak yapılan çalışma neticesinde aşırı tepki hipotezini destekler nitelikle ve istatiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
A significant portion of the theories in economics and finance are based on the assumption that markets are efficient and that individuals are rationalizing the current knowledge when investing. However, in daily life, the decision-making position of individuals exhibited irrational behavior and repeated trial errors have been revealed by many experimental studies. In particular, the adequacy of traditional theories has become debatable in explaining financial events since the 1980s. As a result of the studies of Kahneman and Tversky (1979), behavioral finance, which entered into the literature, investigated the causes, effects and consequences of these irrational behaviors of individuals on investment decisions.
In the first part of the study, traditional theories and Kahneman Tversky's expectation theory were mentioned. In the second part, many investor tendencies such as overconfidence, optimism, uncertainty avoidance, avoidance of repentance, heuristics, cognitive dissonance, overreaction and low reaction are explained in detail.
In the last section, a survey was carried out to determine whether the overreaction hypothesis, which has been validated in different countries, is valid in the stock market in 2010-2018. As a result of the study using De Bondt and Thaler (1985) method, it supports the excessive reaction hypothesis and statistically significant results were obtained.