Öğretmenlerin örgütsel bağlılık algıları ile etkili okul arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between teachers' perceptions of organizational commitment and effective school
Yazar: SEÇKİN ÇELİKER
Danışman: PROF. DR. NİYAZİ CAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul bağlılığı = School attachment ; Okul etkililiği = School effectiveness ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmen bağlılığı = Teacher loyalty ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, örgütsel bağlılık ve okul etkililiği arasındaki ilişkinin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi ve bu görüşlerde cinsiyet, yaş, medeni durum, öğrenim durumu, okul türü, meslekteki hizmet süresi, branş değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farkın olup olmadığının belirlenmesidir. 
Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Kahramanmaraş ili Türkoğlu ilçesinde görev yapan 834 öğretmen oluşturmakta olup örneklem ise basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen 327 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" ve "Etkili Okul Ölçeği" bölümlerinden oluşan anket kullanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 21.0 programının kullanıldığı çalışmada öğretmenlerin örgütsel bağlılığa ilişkin algı düzeyleri ile okul etkililiğine ilişkin algı düzeyleri arasındaki ilişkiyi bulmak için Spearman Sıra Farkları Korelasyon analizi kullanılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin örgütsel bağlılığa ilişkin algı düzeyleri ile okul etkililiğine ilişkin algı düzeylerinin demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için Levene's Testi, Bağımsız Gruplar için t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi(ANOVA), Mann Whitney-U, Kruskal Wallis-H ve Post Hoc (LSD) testleri kullanılmıştır. 
Araştırma sonucuna göre, öğretmenlerin örgütsel bağlılığa ilişkin algılarının orta düzeyde, okul etkililiğine ilişkin algı düzeylerinin ise yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin örgütsel bağlılığa ilişkin algı düzeylerinde öğrenim durumu, okul türü ve meslekteki hizmet süresi değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmezken cinsiyet, yaş, medeni durum ve branş değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık görülmüştür. Öğretmenlerin okul etkililiğine ilişkin algı düzeylerinde cinsiyet ve öğrenim durumu değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmezken yaş, medeni durum, okul türü, meslekteki hizmet süresi ve branş değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık görülmüştür. Öğretmenlerin örgütsel bağlılık ile okul etkililiğine ilişkin algı düzeyleri arasında anlamlı bir ilişkinin bulunduğu sonucuna ulaşılmış olup bu ilişkinin pozitif yönde ve orta seviyede olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Öğretmen, Örgütsel Bağlılık, Etkili Okul

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between organizational commitment and school effectiveness according to teachers' views and to determine whether there is a statistically significant difference in these views according to gender, age, marital status, educational status, school type, length of service in the profession, and branch variables.
Correlational research model, one of the quantitative research methods, was used in the research. The population of the research consists of 834 teachers working in the Türkoğlu district of Kahramanmaraş province in the 2020-2021 academic year, and the sample consists of 327 teachers selected using the simple random sampling method. A questionnaire consisting of "Personal Information Form", "Organizational Commitment Scale" and "Effective School Scale" was used as a data collection tool in the research. In the study, in which SPSS 21.0 program was used for data analysis, Spearman Rank Differences Correlation analysis was used to find the relationship between teachers' perceptions of organizational commitment and their perceptions of school effectiveness. In addition, Levene's Test, t-Test for Independent Groups, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Mann Whitney-U, Kruskal Wallis-H and Post were used to determine whether teachers' perceptions of organizational commitment and school effectiveness differ according to demographic variables. Hoc (LSD) tests were used.
According to the results of the research, it was seen that teachers' perceptions of organizational commitment were at a moderate level, while their perceptions of school effectiveness were high. While there was no statistically significant difference in the perception levels of teachers regarding organizational commitment according to the variables of education level, school type and length of service in the profession, a significant difference was observed according to gender, age, marital status and branch variables. While there was no statistically significant difference in the perception levels of teachers regarding school effectiveness according to the variables of gender and educational status, a significant difference was observed according to the variables of age, marital status, school type, length of service in the profession and branch. It was concluded that there is a significant relationship between teachers' organizational commitment and perception levels of school effectiveness, and this relationship was found to be positive and moderate.

Keywords: Teacher, Organizational Commitment, Effective School