Ailede kadın ve erkeklerin rol ve sorumluluklarının toplumsal cinsiyet bakış açısıyla değerlendirilmesi
An evaluation of the rokes and responsib ilities of women and men in the family from agender perspective: A qualitative study
Yazar: ZEYNEP ÇIRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRA ASSADİ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile = Family ; Aile içi roller = Family roles ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Erkekler = Men ; Görev paylaşımı = Duty division ; Kadınlar = Women ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Toplumsal bir kurum olarak aile yasalarla onaylanmış cinsel birlikteliğin yaşandığı, çocuklar ile yeniden üretimin sağlandığı, çocuk bakım, yetiştirme ve eğitim işlevlerinin gerçekleştirildiği, kadınlık ve erkeklik rolleri etrafında toplumsal cinsiyet kimliklerin inşa edildiği ve bu çerçevede iş bölümünün düzenlendiği bir ilişkiler bütünüdür. Toplumun en küçük yapısı aile kurumu bilimsel, teknolojik gelişmeler, ekonomik ve politik değişimlerden etkilenmektedir. Ataerkil, geniş aile yapılarından çekirdek aile yapısına dönüşen aile kurumunda kadın ve erkeklerin ev-içi ve dışı iş paylaşımı, karar alma süreçleri, aile bireylerinin kadınlık, annelik, erkeklik, babalık rollerinin algılanmasında ve bu rollere ilişkin sorumluluklarının yerine getirilmesinde değişimler meydana gelmiştir. Toplumsal cinsiyet toplum tarafından uygun görülen erkeğe ve kadına verilen toplumsal rolleri, kültürel beklentileri ve cinsiyet temelli iş bölümünü kapsayan geniş bir kavramdır. Toplumsal cinsiyet rollerinin gündelik ve sosyal yaşamda biçimlenmesinde toplumun sahip olduğu kültür ve kültürün aktarımında aile önemli bir kurum özelliği taşımaktadır.  Bu bağlamda aile içi rol ve görevlerinin paylaşımı, bu rollere ilişkin tutumların, kalıp yargılarını ve eşitsizliklerini toplumsal cinsiyet bakış açısıyla anlamak amacıyla İstanbul ilinden 8 erkek 8 kadın katılımcı ile nitel görüşme tekniği ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Bireylerin eğitim, çalışma ve kök ailelerindeki cinsiyetçi tutum ve davranışlar ailede kendi rol ve sorumluluk paylaşımlarında etkili olduğu görülmüştür. Cinsiyet ayrımı yapılmadan aile içi rol ve sorumlulukların eşit paylaşıldığı aile ortamlarında yetişen bireyler geleneksel rollerinin dışına çıkarak aile içi işleri ve sorumlukları daha eşit paylaşmaya çalışmaktadırlar. Ailede ev ve bakım işleri, evin gelirini kazanma kadın ve erkek tarafından ortak yapılmakla birlikte geleneksel özel alan ve kamusal alana ait işlerin cinsiyete dayalı birincil ve ikincil sorumluluk kabulü kendini devam ettirmektedir.
Anahtar Kelimeler: Aile, Toplumsal Cinsiyet, Toplumsal cinsiyet Rolleri, Ailede rol ve görev paylaşımı

Abstract:
As a social institution, the family is a set of relations in which sexual unity approved by law is experienced, reproduction with children is ensured, childcare, upbringing and education functions are performed, gender identities are built around the roles of femininity and masculinity and the division of labor is regulated within this framework. The smallest structure of society, the family institution, is affected by scientific, technological development, economic and political changes. In the family institution, which has transformed from patriarchy, extended family structures to nuclear family structure, changes have occurred in the sharing of work in and out of the home of women and men, decision-making processes, in the perception of the roles of femininity, motherhood, masculinity and fatherhood of family members and in the fulfillment of their responsibilities related to these roles. Gender is a broad concept that encompasses the social roles assigned to men and women, cultural expectations, and gender-based division of labor deemed appropriate by society. The family is an important institution in the formation of gender roles in daily and social life and in the transfer of culture and culture of the society. In this context, in-depth interviews were conducted with 8 male and 8 female participants in Istanbul with qualitative interview technique in order to share their roles and duties within the family and to understand the attitudes, stereotypes and inequalities related to these roles from a gender perspective. Gendered attitudes and behaviors in the education, work and root families of individuals have been found to be effective in sharing their roles and responsibilities in the family. Individuals that grow up in family environments where roles and responsibilities within the family are shared equally without gender discrimination go beyond their traditional roles and try to share family affairs and responsibilities more equally. Although household and care work in the family and earning the income of the household are done jointly by men and women, the acceptance of gender-based primary and secondary responsibility for traditional private and public space work continues to itself.
Keywords: Family, Gender, Gender Roles, Sharing   role and responsibilities in the family