Bir kamu kurumu çalışanlarının beslenme okuryazarlığı ile sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of nutrition literacy and attitudes of a public ınstitution employees towards healthy eating
Yazar: ESMA ÇEVİK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLHAN YİĞİTALP
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Bir kamu kurumu çalışanlarının beslenme okuryazarlığı ile sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi
Amaç: Bu araştırmada bir kamu kurumunda çalışan bireylerin beslenme okuryazarlığı ile sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel tipte tasarlanan araştırma 01 Haziran-30 Eylül 2022 yılında Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünün bünyesinde çalışan 319 personel ile yapılmıştır. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ)" ve "Yetişkinlerde Beslenme Okuryazarlığı Değerlendirme Aracı (YBOYDA)" kullanılmıştır. Verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler, normallik testleri, bağımsız örneklerde t testi, varyans analizi (ANOVA), posthoc (Tukey, LSD), pearson korelasyon ve lineer regresyon testleri kullanılmıştır. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde sınanmıştır.
Bulgular: Katılımcıların %82,1'i yüksek ve ideal düzeyde sağlıklı beslenmeye ilişkin tutuma ve %77,1'i yeterli düzeyde beslenme okuryazarlığına sahip olduğu bulunmuştur. Beslenme okuryazarlığının sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum düzeyini arttırdığı saptanmıştır (ß=0,255). Eğitim düzeyi, BKI, beslenme bilgi düzeyinin nasıl değerlendirildiği ve satın alırken gıda etiketinin ne sıklıkta okunduğu ile sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum düzeyi arasında pozitif yönde anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Fastfood tüketim sıklığı, abur cubur tüketim sıklığı ve öğün atlama durumu ile sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum düzeyi arasında negatif yönde anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Eğitim düzeyi ile beslenme okuryazarlık düzeyi arasında pozitif yönde anlamlı fark bulunurken (ß=0,560), fastfood tüketim sıklığı ile beslenme okuryazarlık düzeyi arasında negatif yönde anlamlı fark saptanmıştır (ß=-0,137).
Sonuç: Araştırma sonucunda sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum düzeyleri yüksek ve beslenme okuryazarlığı düzeyleri yeterli seviyede bulunmuştur. Sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum ve beslenme okuryazarlığı düzeyini etkileyen faktörler üzerinde durulmalı ve bu konuda gerekli çalışmalar yapılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Beslenme okuryazarlığı, sağlıklı beslenme, kamu çalışanları, tutum

Abstract:
Evaluation of nutrition literacy and attitudes of a public ınstitution employees towards healthy eating
Aim: In this study, it was aimed to evaluate the nutritional literacy and attitudes of individuals working in a public institution towards healthy eating
Materials and Methods: The research, which was designed in descriptive cross-sectional type, was carried out between 01 June-30 September 2022 with 319 personnel working within the Provincial Directorate of Youth and Sports. "Personal Information Form", "Attitudes towards Healthy Eating Scale (SBIÖ)" and "Adult Nutrition Literacy Evaluation Tool (YBOYDA)" were used to collect data. In the analysis of the data, descriptive statistics, normality tests, independent samples t test, analysis of variance (ANOVA), posthoc (Tukey, LSD), pearson correlation and linear regression tests were used. Significance was tested at the p<0.05 level.
Results: It was found out that 82.1% of the participants had a high and ideal level of healthy eating attitude and 77.1% had a sufficient level of nutritional literacy. It was determined that nutritional literacy increased the level of attitude towards healthy eating (ß=0.255). A positive significant difference was found between the level of education, BMI, how the nutritional knowledge level is evaluated and how often the food label is read while purchasing, and the level of attitude towards healthy eating (p<0.05). There was a negative significant difference between the frequency of fast food consumption, the frequency of consumption of junk food and the level of skipping meals, and the level of attitude towards healthy eating (p<0.05).
While there was a positive significant difference between education level and nutritional literacy level (ß=0.560), a negative significant difference was found between fast food consumption frequency and nutritional literacy level (ß=-0.137).
Conclusion: As a result of the research, the levels of attitudes towards healthy eating were found to be high and the nutritional literacy levels were to be sufficient. Attitudes towards healthy nutrition and factors affecting the level of nutrition literacy should be emphasized and necessary studies should be carried out in this regard
Key Words: Nutrition literacy, healthy eating, public employees, attitude