Eğitim kurumlarında liderlik tarzları ve örgüt kültürünün performans üzerindeki etkisi
The effect of leadership styles and organizational culture on performance in educational institutions
Yazar: GÜLTEN KILIÇ
Danışman: DOÇ.DR. ŞEVKİ ÖZGENER
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada Kayseri ilindeki eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin bakışaçısıyla liderlik tarzları ve örgüt kültürünün performans üzerindeki etkisi anket yöntemiyardımıyla oluşturulan veri setinden hareketle analiz edilmiştir. Yapılan analizlersonucunda Kayseri ilindeki ilköğretim ve liselerdeki yöneticilerin etkileşimci liderliktarzına göre dönüşümcü liderlik tarzını daha fazla benimsedikleri ve bu okullarda yapıcıörgüt kültürünün baskın olduğu tespit edilmiştir. Temel performans boyutları açısındanbakıldığında ise yönetime katkı boyutu çok fazla önemsenirken, çağdaş eğitimin temelgöstergesi olarak kabul edilen yenilik ve inisiyatif kullanmanın düşük düzeyde olduğubelirlenmiştir.Liderlik tarzı ve örgüt kültürünün performans üzerindeki etkisi ile ilgili araştırmabulguları incelendiğinde, etkileşimci liderlik tarzına göre dönüşümcü liderlik tarzıdoğrudan performans üzerinde daha belirleyici bir etkiye sahiptir. Benzer şekilde,araştırma bulguları yapıcı örgüt kültürünün de savunmacı örgüt kültürüne göreperformans üzerinde olumlu yönde daha çok etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Yine,hem dönüşümcü liderlik hem de etkileşimci liderlik ile savunmacı örgüt kültürüarasında pozitif yönde ve orta düzeyde kuvvetli bir ilişki saptanmıştır.Araştırmaya konu olan okullarda yapıcı örgüt kültürü hakim olduğunda dönüşümcüliderlik, performans üzerinde belirleyici etkiye sahip değil iken, etkileşimci liderlikperformans üzerinde belirleyici etkiye sahiptir. Buna karşın, dönüşümcü liderliketkileşimci liderliğe nazaran savunmacı örgüt kültürlerinde performans üzerinde dahaçok etkiye sahiptir. Öte yandan, tam serbesti tanıyan liderliğin ne yapıcı örgüt kültürünede savunmacı örgüt kültürünün hakim olduğu kurumlarda performans üzerindebelirleyici bir etkiye sahip olmadığı tespit edilmiştir.Anahtar Kavramlar: Liderlik Tarzları, Yapıcı Örgüt kültürü, Savunmacı Örgüt kültürü,Performans

Abstract:
In this study the effects of leadership styles and organizational culture onteachers?performance were analyzed using data obtained by means of the questionnairefrom teachers who work in educational institutions in Kayseri. The result of the analysisis that school principals prefer transformational leadership to transactional leadership.Another result obtained from the analysis is that these schools have a constructiveculture. The results also indicate that taking part in management is given much moreimportance by teachers rather than the other descriptive aspects of performance,whereas innovation and initiation accepted as the basic element of modern educationsystem score low.The results regarding the effects of leadership styles and organizational culture onperformance indicate that transformational leadership is more effective on performancerather than transactional leadership. In the analysis constructive culture scores high asthe most effective factor on performance when compared to defensive culture. Inaddition, both transformational and transactional leadership style have a strongrelationship in a positive and moderate way with defensive culture.Although transformational leadership isn?t effective on the performance of teacherswho work in schools with a constructive culture, transactional leadership is. Accordingto the result of the analysis, transformational leadership rather than transactionalleadership is an important factor on performance in schools with a defensive culture.Laissez-faire leadership style has no effect on performance in schools which have aconstructive culture or a defensive culture.Key Words: Leadership Styles, Constructive Organizational Culture, Defensive Culture,Performance