Omega-3 yağ asidi desteği ile birlikte uzun dönem egzersiz eğitiminin serum irisin ve bazı kan paramatreleri üzerine etkisi
The effect of long-term exercise training with omega-3 fatty acid supplement on serum iris and some blood parameters
Yazar: MEHDİ ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜCAHİT SARİKAYA
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Fizyoloji = Physiology ; Spor = Sports
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Lipidler = Lipids ; Yağ asitleri-omega 3 = Fatty acids-omega 3 ; İrisin = Irisin

Özet:
Bu çalışmada; omega-3 yağ asidinin ve egzersizin ayrı ayrı ve kombine uygulandığında irisin hormonu, total kolesterol, HDL, LDL ve trigliserid düzeylerine etkisi araştırılmıştır. Araştırmada 8 haftalık, ağırlıkları birbirine yakın 28 adet erkek wistar albino cinsi ratlar kontrol grubu, egzersiz grubu, omega grubu ve egzersiz + omega-3 grubu olmak üzere rastgele dört gruba ayrıldı.  Kontrol grubuna herhangi bir egzersiz ve takviye uygulanmazken, egzersiz grubu ve egzersiz+omega-3 grubuna adaptasyon egzersizleri ile birlikte toplam 10 hafta boyunca, haftada 5 gün, günde 20 dk aerobik egzersiz uygulanmıştır. Omega grubunda ise 8 hafta boyunca, haftada 5 gün, günlük 400 mg/kg olacak şekilde omega-3 yağ asidi takviyesi uygulanmıştır.
Adaptasyon süreleri ile birlikte toplam 10 hafta süren deney sonunda, ratlardan anestezi altında enjektör yardımı ile intrakardiyak yöntem kullanılarak kan örnekleri alınmıştır. Alınan kan örneklerindeki irisin düzeyleri ELISA yöntemiyle belirlenmiştir. Kan örneklerindeki total kolesterol, HDL, LDL ve trigliserid düzeylerini ölçmek için otoanalizörde çalışılmıştır. Elde ettiğimiz verilerin istatistik analizinde SPSS-21 paket programı kullanılmış ve istatiksel fark (p<0,05) olarak kabul edilmiştir. Normallik ve homojenlik testi için shapiro-wilk uygulandıktan sonra parametrik testlerden one way anova testi uygulanmış olunup (p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı fark kabul edilmiştir). Gruplar arasındaki farkı belirlemek için ise post hoc analizinde Tukey testi uygulanmıştır.
Yapılan istatiksel analiz sonucunda; egzersiz ve omega-3 takviyesinin ayrı ayrı uygulandığı gruplarda total kolesterol seviyesini düşürdüğü, ancak kombine bir şekilde uygulandığında total kolesterol seviyesini yükselttiği tespit edilmiştir. Trigliserid düzeylerini incelediğimizde, egzersiz grubunda artış meydana gelirken omega grubunda düşüş olduğu, egzersiz ve omega-3 takviyesi kombine uygulandığında ise omega grubuna benzer olarak düştüğü belirlendi. Son olarak HDL ve LDL kolesterol seviyelerini incelediğimizde ise egzersiz ve omega-3 yağ asidinin ayrı ayrı ve kombine uygulandığı gruplarda HDL seviyelerini yükselttiği, LDL seviyelerinde ise omega-3 ve egzersiz grubunda düşüş olduğu ancak kombine uygulanan grupta bir değişim olmadığı tespit edildi. Elde edilen sonuçlara göre egzersizin lipit profili ve irisin üzerinde olumlu etkileri olduğu, omega-3 yağ asidinin ise lipit profili üzerinde olumlu etkileri olduğu söylenebilir.

Anahtar sözcükler: irisin, egzersiz, omega-3 yağ asidi, lipit profili.

Abstract:
In this study, the effects of omega-3 fatty acids and exercise on irisin hormone, total cholesterol, HDL, LDL, and triglyceride levels were investigated when applied separately and in combination. In the study, 28 male Wistar albino rats with similar weights, 8 weeks old, were randomly divided into four groups such as control group, exercise group, omega group, and exercise + omega-3 group. While no exercise and supplement was applied to the control group, adaptation exercises were applied to the exercise group and exercise+omega-3 group for two weeks, and aerobic exercise was applied for 20 minutes a day, 5 days a week for a total of 10 weeks. In the omega group, omega-3 fatty acid supplementation was applied at 400 mg/kg daily, 5 days a week, for 8 weeks.
At the end of the experiment, which lasted for a total of 10 weeks, including the adaptation periods, blood samples were taken from the rats under anesthesia using the intracardiac method with the help of an injector. The irisin levels in the blood samples were determined by the ELISA method. It was studied in an autoanalyzer to measure total cholesterol, HDL, LDL, and triglyceride levels in blood samples. SPSS-21 package program was used in the statistical analysis of the data we obtained and the statistical difference was accepted as (p<0.05). After applying the normality and homogeneity test, the one-way ANOVA test and paired sample-t-test were applied from parametric tests (p<0.05 statistically significant difference was accepted), and the One-Way ANOVA test was applied to determine the difference between groups. Tukey was used in the post hoc analysis to determine the difference between the paired groups, while the correlation test was used to determine the relationship between the variables.
As a result of the statistical analysis, it was determined that exercise and omega-3 supplementation decreased the total cholesterol level in the groups in which they were applied separately, but increased the total cholesterol level when applied in combination. When we examined the triglyceride levels, it was determined that while there was an increase in the exercise group, there was a decrease in the omega group. In addition, it was determined that when exercise and omega-3 supplements were combined, it decreased similarly to the omega group. Finally, when we examine HDL and LDL cholesterol levels, it is seen that exercise and omega-3 fatty acids increase HDL levels in groups that are administered separately or in combination. It was determined that there was a decrease in LDL levels in the omega-3 and exercise groups, but there was no change in the combined group.

Keywords: irisin, exercise, omega-3 fatty acids, lipid profile.