Majör depresyon hastalarında psı̇kolojı̇k dayanıklılığın psı̇kolojı̇k zı̇hı̇nlı̇lı̇k ve bı̇lı̇şsel çarpıtmalar ı̇le ı̇lı̇şkı̇si
The relationship between psychological resilience with psychological mindedness and cognitive distortions in patients with major depression
Yazar: MERVE ÖZDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ONUR DURMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Depresif bozukluk-majör = Depressive disorder-major ; Depresyon = Depression ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Psikolojik zihinlilik = Psychological mindedness

Özet:
Amaç: Psikopatoloji gelişimine karşı koruyucu olduğu çalışmalarla gösterilen psikolojik dayanıklılığın, birçok kavramla etkileşim içinde olan dinamik bir yapı olduğu düşünülmektedir. Psikolojik zihinliliğin ise, psikopatoloji ile ilişkisi tartışmalı bir konudur. Kişinin kendisinin ve başkalarının bilişlerini, duygularını ve davranışlarını izleyip değerlendirebilmesiyle ilişkili üstbilişsel bir yeti olan bu kavramın, majör depresyonda psikolojik dayanıklılık ile ilişkisinin incelendiği bir çalışma, bildiğimiz kadarıyla literatürde bulunmamaktadır. Çalışmamızda, psikolojik zihinlilik ve bilişsel çarpıtma düzeyi ile majör depresyon arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın aracı rolünün ve varsa aralarındaki ilişkilerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamıza dahil etme ve hariç tutma kriterlerini karşılayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 82 majör depresyon hastası, 97 kontrol grubu olmak üzere toplamda 179 kişinin katılımı sağlanmıştır. Araştırmamız, kesitsel ve analitik türde olan kontrollü bir çalışmadır. Çalışmada araştırmacı tarafından hazırlanan Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Hamilton Depresyon
Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ), Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YİDÖ), Psikolojik Zihinliliğin Dengelenmiş Dizini Ölçeği (PZDD), Bilişsel Çarpıtma Ölçeği (BÇÖ) uygulanmıştır.
Bulgular: Araştırmamızda majör depresyon hastalarının HDDÖ puanı ve BÇÖ alt ölçek puanları kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekken, YİDÖ ve PZDD toplam puanları kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,001). Hasta ve kontrol grubu beraber değerlendirildiğinde, HDDÖ puanı ile YİDÖ ve PZDD toplam skorları arasında ters yönlü ilişki varken, HDDÖ puanı ile BÇÖ alt ölçekleri arasında aynı yönlü ilişki saptanmıştır. YİDÖ ile PZDD toplam skorları arasında aynı yönlü ilişki varken, YİDÖ toplam skoru ile BÇÖ alt ölçekleri arasında ters yönlü ilişki bulunmuştur. Ayrıca PZDD toplam skoru ile BÇÖ alt ölçekleri arasında ters yönlü ilişki saptanmıştır. Psikolojik zihinliliğin ve bilişsel çarpıtmaların depresyon şiddeti üzerindeki doğrudan etkileri, psikolojik dayanıklılık düzeyi istatistiksel olarak kontrol edildiğinde değişmiştir. Bu durumda, psikolojik dayanıklılığın, psikolojik zihinlilik ve bilişsel
çarpıtmalar ile majör depresyon arasındaki ilişkide aracı bir rolü olduğu tespit edilmiştir.
Sonuçlar: Çalışmamızın sonuç verileri göz önünde bulundurulduğunda; psikolojik zihinliliğin gelişmesini ve bilişsel çarpıtmaların azalmasını sağlayacak psikoterapötik müdahalelerin, hem doğrudan hem de psikolojik dayanıklılığın aracı rolü üzerinden, majör depresyona karşı koruyucu olabileceği ve hastalık seyrini olumlu yönde etkileyebileceği düşünülebilir. Mevcut sonuçların daha ileri araştırmalarla desteklenmesinin uygun olacağını düşünmekteyiz.
Anahtar kelimeler: Majör depresyon, depresyon şiddeti, psikolojik dayanıklılık, psikolojik zihinlilik, bilişsel çarpıtma

Abstract:
Objective: Psychological resilience, which has been shown by studies to be protective against the development of psychopathology, is thought to be a dynamic structure that interacts with many concepts. The relationship between psychological mindedness and psychopathology is a controversial issue. As far as we know, there is no study in the literature examining the relationship between this concept, which is a metacognitive ability related to the ability to monitor and evaluate one's own and others' cognitions, emotions and behaviors, and psychological resilience in majör depression. In our study, it was aimed to evaluate the mediator role of psychological resilience in the relationship between psychological mindedness and cognitive distortion level and major depression, and the relations between them, if any.
Matherials and Methods: A total of 179 people, including 82 patients with major depression and 97 control group, who met the inclusion and exclusion criteria and agreed to participate in the study, participated in our study. Our research is crosssectional and analytical in nature and is a controlled study. In the study, Sociodemographic and Clinical Data Form prepared by the researcher, Hamilton Depression Rating Scale (HDRS), Resilience Scale for Adults (RSA), Balanced Index of Psychological Mindedness (BIPM), and Cognitive Distortion Scale (CDS) were applied.
Results: In our study, while the HDRS score and CDS subscale scores of the patients with major depression were statistically significantly higher than the control group, the total scores of RSA and BIPM were found to be statistically significantly lower than the control group (p<0.001). When the patient and control groups were evaluated together, there was an inverse relationship between the HDRS score and the total scores of RSA and BIPM, while the same correlation was found between the HDRS score and the CDS subscales. While there was a positive correlation between the RSA and BIPM total scores, an inverse relationship was found between the RSA total score and the CDS subscales. The direct effects of psychological mindedness and cognitive distortions on depression severity varied when the level of psychological resilience was statistically controlled for. In this case, it has been determined that psychological resilience has a mediating role in the relationship between psychological mindedness and cognitive distortions and major depression.
Conclusions: Considering the results of our study; It can be thought that psychotherapeutic interventions, which will enable the development of psychological mindedness and the reduction of cognitive distortions, may protect against major depression and affect the disease process positively, both directly and through the mediating role of psychological resilience. We think that it would be appropriate to support the present results with further research.
Key words: Major depression, severity of depression, psychological resilience, psychological mindedness, cognitive distortion