Dini istismar eden terör örgütlerinin finansal kaynaklarının analizi: EL-KAİDE, DEAŞ/IŞİD ve FETÖ/PDY örnekleri
Analysis of financial resources of terrorist organizations exploiting religion: Examples of AL-QAIDA, DAESH/ISIS and FETO/PDY
Yazar: ADNAN KOÇAK
Danışman: PROF. DR. TÜRKMEN TÖRELİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
20. yüzyılın sonu ile 21. yüzyılın başlarında klasik savaşın yöntem ve taktikleri değişmiştir.  Bu taktikler arasında, farklı din ve mezhebe tabi olan silahlı ve silahsız grupların hedef devlette toprak istemek, kendi inanç, düşünce ve dünya görüşünü hakim kılmayı amaçlamak üzere radikalleşmiştir. Dünyada siyasi yönden devamlı ezilen ve mağdur edilen toplum olduğunu iddia eden cihatçı gruplar devletler üzerinde farklı şiddet, yıldırma, korku salma metotları geliştirmiştir.  Hücre yapılanması şeklinde organize olan dini düzen vaadiyle dinde radikalleşen silahlı ve silahsız örgütler dünyanın değişik bölge ve coğrafyalarında hakim güç haline gelmiştir. Literatürde yeni nesil küresel terör örgütleri olarak ifade edilen El-Kaide, DEAŞ/IŞİD ve FETÖ/PYD'nin finans kaynakları, ulusal ve uluslararası bağımsız ve tarafsız otoritelerinin yayınlanan kanun, karar, rapor ve sözleşmeleri, adli ve idari kurumların kararları, akademik çalışmalar ile uzmanların görüş ve önerileri ışığında açıklanarak analiz edilmiştir. Analiz neticesinde, uluslararası kurum ve örgütlerce, El-Kaide ve DEAŞ/IŞİD'in finans kaynaklarıyla mücadelede ilerleme sağlanmıştır. Ancak uluslararası alanda FETÖ/PDY'nin finans kaynakları ile mücadelede aynı irade ve hassasiyet gösterilmemiştir. İletişim ve bilişimde kullanılan teknik cihaz ve ekipmanların gelişmesiyle birlikte küreselleşen finans sektöründeki blok zincir teknolojisine sahip dijital-kripto-elektronik paralar borsalarda işlem görmeye başlamıştır. Merkezi belli olmayan kripto para borsalarıyla alakalı olarak uluslararası boyutlarda zamanında gerekli yasal düzenlemelerinin yapılmaması, kontrol ve denetim mekanizmasının kurulmaması terörizmin finansmanı ile mücadelesinde risk taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: Terör, Dini İstismar Eden Terör Örgütleri, Terörün Finansmanı.

Abstract:
At the end of the 20th century and the beginning of the 21st century, the methods and tactics of classical warfare have changed. Among these tactics, armed and unarmed groups of different religions and sects have been radicalized in order to seek territory in the target state and to make their own beliefs, thoughts, and worldviews dominant. Jihadist groups, who claim to be a society that is constantly politically oppressed and victimized in the world, have developed different methods of violence, intimidation, and fear over states. Armed and unarmed organizations, radicalized in religion with the promise of a religious order organized in the form of a cell structure, have become the dominant power in different regions and geographies of the world. The financial resources of Al Qaeda, DEASH/ISIS, and FETO/PYD, which are expressed as the new generation global terrorist organizations in the literature, have been explained and analyzed by the laws, decisions, reports, and contracts published by national and international independent and impartial authorities, the decisions of judicial and administrative institutions, and academic studies in the light of experts' opinions and suggestions. As a result of the analysis, progress has been made by international institutions and organizations in the fight against the financial resources of Al-Qaeda and DAESH/ISIS. However, the same will and sensitivity have not been shown in the fight against the financial resources of FETÖ/PDY in the international arena. With the development of technical devices and equipment used in communication and informatics, digital-crypto-electronic coins with blockchain technology in the globalizing finance sector have started to be traded on stock markets. The lack of timely international legal regulations regarding decentralized cryptocurrency exchanges and the failure to establish a control and audit mechanism carry risks in the fight against terrorism financing.

Keywords: Terrorism, Terrorist Organizations Abusing Religion, Financing of Terrorism.