Bilişimle girişimcilik: 5. sınıf öğrencilerinin tasarım odaklı doğaçyapma etkinliğinde bilişimle üretim yapmalarına ilişkin bir durum çalışması
Entrepreneurship with informatics: A case study concerning the production with informatics of 5th grade students in design based tinkering activity
Yazar: AHMET ÇELİK
Danışman: PROF. DR. SELÇUK ÖZDEMİR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişim = Informatics ; Bilişim teknolojileri ve yazılım dersi = Information technology and software course ; Girişimcilik eğitimi = Entrepreneurship education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Tasarım odaklı düşünme = Design thinking

Özet:
Bu araştırmanın amacı Tasarım Odaklı Doğaçyapma (TOD) etkinliği durumundaki ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin girişimciliğe yönelik bilgileri öğrenme ve 3B bilişim araçlarıyla üretim yapma deneyimlerini betimlemektir. Araştırma, 2015–2016 eğitim öğretim yılı ikinci döneminde Ankara'daki özel bir okulda Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu bu okulda öğrenim gören tüm 5. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Bu kapsamda çalışılan durum ve katılımcılar, rastgele olmayan (amaçlı) örnekleme yöntemleriyle seçilmiş ve araştırmada tek bir analiz birimine odaklanılmıştır. Çalışılan durum, TOD yaklaşımına dayalı bir girişimcilik öğretim etkinliğidir. Bu etkinlikte öğrencilerden annesinin ihtiyacı olan bir ürünü tespit etmeleri, bu ürünü 3B yazıcı ile üreterek anneler gününde hediye etmeleri ve deneyimlerini sınıfla paylaşmaları beklenmiştir. Araştırma durum çalışması yöntemi doğrultusunda iki ayrı araştırma desenine göre planlanmış ve yürütülmüştür. Nitel verilerin toplanması ve analizinde bütüncül tek durum deseni kullanılırken, araştırmaya dâhil edilen nicel veriler, tek grup ön test-son test deneysel desene göre toplanmış ve analiz edilmiştir. Araştırmanın amacına yönelik soruları cevaplandırabilmek için anket, görüşme, gözlem ve doküman inceleme veri toplama yöntemleri doğrultusunda araştırmacı tarafından geliştirilen ve uzman görüşü alınan sekiz farklı nitel veri toplama formu ile geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış olan girişimcilik bilgi testinden yararlanılmıştır. Bu çalışmada elde edilen nitel ve nicel veriler tanımlayıcı durum çalışmaları için önerilen "hem nicel hem nitel verileri kullanma" analitik stratejisi doğrultusunda analiz edilmiştir. Nitel verilerin analizinde nitel içerik analizi ve nicel içerik analizi kullanılmıştır. Bu analizlerde farklı veri toplama yöntemleriyle elde edilen veriler birbirlerini teyit etmek amacıyla kullanılarak yöntem üçgenlemesi yapılmıştır. Diğer yandan ön test son test puan çiftlerine ait tekrarlı ölçümlerden oluşan nicel veriler ise bağımlı örneklem t-Testi ile analiz edilmiştir. Araştırma soruları doğrultusunda elde edilen sonuçlara göre; TOD etkinliği katılımcıların girişimcilik bilgisi düzeylerini arttırmıştır. Katılımcıların 3B bilişim araçlarıyla üretim hakkındaki görüşleri tercih durumları, öğrenme ortamı ve kullanım alanları olmak üzere 3 ayrı boyutta gruplanmış ve görüşlerin her bir boyutta TOD etkinliğinden elde edilen deneyimlere bağlı olarak uygulama sonrasında farklılaştığı görülmüştür. TOD etkinliğinde katılımcıları karar verdikleri ürünü yapmaya iten 2 farklı durum ortaya çıkmıştır. Bazı katılımcılar, bir tüketici olarak annesinin beklentilerine odaklanırken, diğerleri de bir üretici olarak kendi beklentilerine odaklanmıştır. TOD etkinliğinde katılımcılar, kendi hedeflerini belirleme, bilişsel cesaret gösterme ve doğaçyapma etkinliklerinde zaman harcama doğaçyapma göstergeleri doğrultusunda 3 farklı doğaçyapma yolunu takip etmişlerdir. Bu yolların yansıttığı doğaçyapma göstergeleri doğrultusunda katılımcıların farklı doğaçyapma öğrenme düzeylerine sahip olduğu görülmüştür. Son olarak TOD etkinliğinde katılımcıların üretim yapma süreci sonunda hedefledikleri ürünle ilgili fikirlerine bağlı kaldıkları ve değiştirdikleri iki ayrı durum ortaya çıkmıştır. TOD etkinliğinde geliştirilen fikirlerin büyük bir çoğunluğunun üretim yapma süreci sonunda ürünü kişiselleştirme ve ürünün özellikleri boyutlarında değişmesi, katılımcıların ürün geliştirme eylemi sırasında farklı yönde düşünmeye başlayarak fikrini değiştirebilme farkındalığı kazandığını ve bu farkındalığı ürün geliştirme eylemlerine yansıttığını göstermektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to describe the experience of 5th grade primary school students on learning the entrepreneurial knowledge and production with 3D informatic tools in the case of Design Based Tinkering (DBT) activity. The research was carried out in a private school in Ankara during the second semester of 2015-2016 academic year in the Informatics Technologies and Software course. The study group of this research is comprised of all 5th graders studying at this school. In this context, the case and participants were selected by non-random (purposeful) sampling methods and only one analysis entity is focused in the research which is students. The studied case is an instructional entrepreneurship activity which is based on DBT approach. In this event, students are expected to identify a product that their mother needs, produce it with a 3D printer and give it on their mother's day and share their experiences with the class. The research was planned and carried out with two different research designs according to the case study method of the research. While qualitative data included in the study were collected and analysed according to holistic single-case study design, quantitative data were collected and analysed according to one group pre-test post-test experimental design. In order to answer the research questions, eight different qualitative data collection forms were used in the direction of survey, interview, observation and document review. Moreover, a knowledge test, in which validity and reliability studies were conducted bu researcher, was used. Qualitative and quantitative data obtained in this study were analysed in terms of the analytical strategy of "using both quantitative and qualitative data" for descriptive case studies. In the analysis of qualitative data, both qualitative and quantitative content analysis were used. In these analyses, data obtained by different data collection methods were triangulated in order to confirm each other. On the other hand, quantitative data consisting of repetitive measurements of the pairs of pre-test post-test scores were analysed with dependent sample t-Test. According to the results obtained through research questions; TOD activity has increased entrepreneurial knowledge levels of the participants. The opinions of the participants on the production with 3D modeling tools are grouped in three aspects as preferred cases, learning environment and areas of daily use. It can be stated that the opinions differed after the practice, depending on the experience gained from the TOD activity. In the TOD event, there were two different situations that encouraged participants to make the product they decided on. While some participants focused on the expectations of their mother as a consumer, others as a manufacturer focused on their own expectations. In the TOD event, the participants followed three different ways of tinkering according to three tinkering learning indicators: spending time in activities, setting their own goals and showing intellectual courage Considering the direction of their paths and what they achieved through tinkering, participants have different levels of tinkering learning. Finally, at the TOD event, there were two different situations for the participants; they were determined to keep or change their ideas about the product they were targeting at the end of the production process. The vast majority of the ideas developed at the TOD event were subjected to change according to product customization and product characteristics at the end of the production process. This demonstrates that the participants gain awareness through changing their mindset by starting to think differently during product development and reflect this awareness in product development actions.