İbn İshâk ve İbn Hişâm'ın sîrelerinin muhtevâ açısından mukâyesesi
The comparison of Ibn İshaq and Ibn Hisam's sîre'es in terms of content
Yazar: RAMAZAN AKIN
Danışman: PROF. DR. RIZA SAVAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Hamidullah, Muhammed = Hamidullah, Muhammed ; Rivayetler = Rumours ; Siyer = Siyer ; İbn Hişam = İbn Hişam ; İbn İshak = İbn İshak ; İslam tarihi = Islamic history ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu araştırmada, İslâm Tarihi'nin ilk siyer kaynaklarından biri olan İbn İshâk'ın eseri, bu eserden yola çıkarak onu yeniden inşâ eden İbn Hişâm'ın eseriyle karşılaştırılmıştır. Araştırma bir giriş ve eserin içinde yer alan tüm rivâyetlerin senedlerine göre yapılan bir tasnifle dört bölümden oluşmaktadır.  
İbn İshâk'ın metni üzerinde şimdiye yapılan çalışmaların bir veya birkaç rivâyetin ele alınarak yapıldığı görülmüştür. Çalışma İbn İshâk'ın metnine yönelik bütüncül bir bakış ortaya koymasından dolayı önemlidir. 
 Araştırmada veri toplama yöntemi olarak doküman incelemesi; analiz yöntemi olarak ta karşılaştırmalı analiz yöntemi kullanılmıştır. İbn İshâk'ın metni ana omurga olmak sûretiyle yeniden tasniflenerek İbn Hişâm'ın eseriyle muhtevâ bakımından karşılaştırılmıştır. 
Araştırma sonucunda İbn İshak'ın eserinin tek bir kalemden çıkmadığı, eserinin günümüze gelene kadar üzerinde çokça tasarruflar yapıldığı ve yeniden inşâ edildiği tespit edilmiştir.  İbn İshâk'a atfedilen meşhur Sîre'deki rivâyetlerin bir kısmının kendisine ait olmadığı, başka eserlerde yer alan İbn İshâk'ın kanalıyla gelen rivâyetlerinin de meşhur Sîre'de yer alan İbn İshâk rivâyetleri olmadığı müşâhede edilmiştir. Bu durumdan dolayı literatürde ortaya çıkan karışıklığa da dikkat çekilmiştir. Eserler üzerinde yapılan muhtevâ mukâyesesi sonucunda araştırma içinde belirtilen birçok nedenden dolayı iki eserin arasında çok önemli farklılıkların olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, one of the first Islamic historical prophetic biography sources written by Ibn Hisam was compared. to Ibn Ishaq's work rewritten based on Ibn Hisham's. The study consists of an introduction and four chapters which were classified according to the narrations made in this work. 
It was found that previous studies in the related field until now has been carried out by taking only a few narrations. The study is of great importance as it reveals a holistic view on Ibn Ishaq's narrations.
Document analysis was used to collect data for the study, and the data were analyzed through comparative analysis method. Ibn Hisam's narrations were analyzed mainly based on the work written by Ibn Ishaq in terms of content. 
The result of the study reveals that Ibn Ishaq's work was not written by only one person; that is to say, the same text was practiced and rewritten by many others until present day. The narrations in the well-known work attributed to Ibn Ishaq do not only belong to him, and similarly, some other narrations in other works referred to be Ibn Ishaq's do not belong to him. In connection with this, the study fulfills the need to remove the confusion in the literature. As a result of the comparison, it was found that there are significant differences between these two works.