Ortaokul öğrencilerinin üstbilişsel farkındalıklarını ve 21.yüzyıl becerilerini geliştirmeye yönelik bir çevrimiçi proje tabanlı öğrenme uygulaması
An online project-based learning application to develop secondary school students' metacognitive awareness and 21st century skills
Yazar: FATİH KALEMKUŞ
Danışman: DOÇ. DR. MÜZEYYEN BULUT ÖZEK
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 21. yüzyıl = 21. century ; Bilişüstü farkındalık = Matacognitive awereness ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Proje temelli öğrenme yöntemi = Project based learning method ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı çevrimiçi proje tabanlı öğrenmenin öğrencilerin 21.yüzyıl becerilerine ve üstbilişsel farkındalıklarına etkisini incelemektir. Karma yöntem yaklaşımı kullanılarak gerçekleştirilen bu araştırmada katılımcı eylem araştırması modeli kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen "Kapsamlı 21.yüzyıl Becerileri Ölçeği" ile Karakelle ve Saraç (2007) tarafından geliştirilen "Çocuklar İçin Üstbilişsel Farkındalık Ölçeği (ÜBFÖ-Ç) B Formundan" yararlanımıştır. Araştırmanın nitel verileri "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ve "Araştırmacı Gözlem Formu" kullnılarak toplanmıştır. Araştırmanın ölçek geliştirme sürecine 5'inci, 6'ncı, 7'nci ve 8'inci sınıfa devam eden 334 öğrenci katılırken çevrimiçi proje tabanlı öğrenme uygulamasına 6'ncı sınıfa devam eden 53 öğrenci katılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme ise araştırma katılımcıları arasından seçilen 10 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çevrimiçi proje tabanlı öğrenme uygulamasının öntest ve sontest nicel verilerinin analizi SPSS 22.0 paket programıyla yapılırken nitel verilerin analizi Microsoft Excel 2016 ve QSR Nvivo 10 programlarıyla yapılmıştır.  Bunun yanı sıra araştırmanın öntest ve sontest verileri Paired-Samples T-Test ile analiz edilmiştir. 
Araştırmanın nicel bulgularına göre çevrimiçi proje tabanlı öğrenme, öğrencilerin genel olarak 21.yüzyıl becerilerinin yanı sıra üstbilişsel farkındalıklarını, eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini, sosyal sorumluluk ve uyum becerilerini, işbirliği becerilerini, medya okuryazarlığı becerilerini, BİT okuryazarlığı becerilerini, yaratıcılık ve yenilikçilik becerileri ile girişimcilik ve özyönetim becerilerini geliştirdiği belirlenmiştir. Ancak iletişim becerilerinin ve liderlik becerilerinin gelişiminde anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Araştırmanın yarı yapılandırılmış görüşme kapsamında elde edilen nitel bulgularına göre ise üstbilişsel farkındalık teması altında farklı kategorilerin ve kodların oluştuğu belirlenirken 21.yüzyıl becerileri kapsamında dokuz tema altında farklı kategorilerin ve kodların oluştuğu söylenebilir. Buna ilaveten araştırmacı gözlemi doğrultusunda elde edilen bulgularda üstbilişsel farkındalık için 11 farklı değerlendirme alanı, 21.yüzyıl becerileri için ise 16 farklı değerlendirme alanı ortaya çıkmıştır. Liderlik becerisi hariç 21.yüzyıl becerileri ve üstbilişsel farkındalık kapsamında nitel bulguların nicel bulguları desteklediği sonucuna varılmıştır. Çünkü nicel bulguların aksine nitel bulgulara göre öğrencilerin liderlik becerilerinin de geliştiği söylenebilir. Araştırma sonucunda ortaya çıkan bulgular göz önünde bulundurularak uygulamaya yönelik ve gelecek araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to examine the effect of online project-based learning on students' 21st century skills and metacognitive awareness. Participatory action research model was used in this research, which was carried out using a mixed method approach. The "Comprehensive 21st Century Skills Scale" developed by the researcher and the "Metacognitive Awareness Scale for Children (MCQ-C) Form B" developed by Karakelle and Saraç (2007) were used to collect the quantitative data of the study. Qualitative data of the research were collected by using "Semi-structured Interview Form" and "Researcher Observation Form". While 334 students attending the 5th, 6th, 7th and 8th grades participated in the scale development process of the research, 53 students attending the 6th grade participated in the online project-based learning application. The semi-structured interview was conducted with 10 students selected from among the research participants. While the analysis of the pretest and posttest quantitative data of the online project-based learning application was made with the SPSS 22.0 package program, the analysis of the qualitative data was made with Microsoft Excel 2016 and QSR Nvivo 10 programs. In addition, the pretest and posttest data of the research were analyzed with the Paired-Samples T-Test.
According to the quantitative findings of the research, online project-based learning is generally associated with students' metacognitive awareness, critical thinking and problem solving skills, social responsibility and adaptation skills, cooperation skills, media literacy skills, ICT literacy skills, creativity and innovation skills, as well as 21st century skills. It has been determined that it improves entrepreneurship and self-management skills. However, no significant difference was found in the development of communication skills and leadership skills. According to the qualitative findings of the research obtained within the scope of the semi-structured interview, it can be said that different categories and codes were formed under the theme of metacognitive awareness, while different categories and codes were formed under nine themes within the scope of 21st century skills. In addition, in the findings obtained in line with researcher observation, 11 different assessment areas for metacognitive awareness and 16 different assessment areas for 21st century skills emerged. It was concluded that the qualitative findings supported the quantitative findings within the scope of 21st century skills and metacognitive awareness, excluding leadership skills. Because, contrary to the quantitative findings, it can be said that the leadership skills of the students also improved according to the qualitative findings. Considering the findings of the research, suggestions for practice and future research were made.