Pediatrik hastalarda kalıcı santral venöz kateter eğitiminin komplikasyonlara etkisi
The effect of permanent central venous catheter care training on complications in pediatric patients
Yazar: HAYRİYE BAŞER
Danışman: PROF. DR. HASAN ŞENOL COŞKUN ; PROF. DR. ELİF GÜLER
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hematolojik neoplazmlar = Hematologic neoplasms ; Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; Kateterizasyon = Catheterization ; Komplikasyonlar = Complications ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology ; Çocuk hastalıkları = Child diseases

Özet:
Amaç: Santral venöz kateterler (SVK) pediatrik hematoloji onkoloji hastalarının tedavisinde sık kullanılan venöz erişim araçlarındandır. Kateterin takılması, izlem ve bakımındaki uygulamalarla komplikasyonların önlenmesi amaçlanır. Taburculuk sonrası kalıcı santral venöz kateterlerin evde bakımının sürdürülmesi de gereklidir. Bu çalışma, kalıcı santral venöz kateteri olan pediatrik hematoloji onkoloji hastalarına verilen planlanmış kateter bakım eğitiminin, kateter kullanım süresi, enfeksiyon ve tromboz gibi komplikasyonlara etkisini retrospektif olarak incelemek amacıyla planlanmıştır.
Yöntem: Çalışmamız 2014-2018 tarihleri arasında retrospektif olarak kalıcı SVK yerleştirilen 277 hastaya yerleştirilen 429 kateter girişimi verilerinin toplanmasıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler hasta dosyalarından, hastane hasta bilgi sisteminden ve eğitim kayıtlarından elde edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda kateter girişimlerinin %44,5'i hematolojik malignite, %19,9'u solid tümör ve %35,9'u kemik iliği transplantasyon hastalarına uygulandığı saptandı. Hastaların %47,6'sının planlı SVK bakım eğitimini aldığı, %52,4'ünün bu eğitimi almadığı saptandı. Kateter kullanım süresi içinde kateterlerin %48,7'sinde bakteriyel üreme saptandı. Kateter bakım eğitimi alan hastaların kateterlerinde bakteriyel üreme oranı daha düşük saptandı (p=0,017). Eğitim alan ve almayan hastalar arasında tromboz görülme ve SVK kullanım sürelerinde anlamlı fark bulunmadı. 
Sonuç: Kateter bakım eğitimi alan hastalarda görülen kateter üreme oranı eğitim almayan hastalara göre daha düşük bulunmuştur. Bu çalışma ülkemizde bireysel planlanmış kalıcı santral venöz kateter bakım eğitiminin etkinliğinin değerlendirildiği ilk çalışmadır. Kateter bakım eğitiminin değerlendirildiği farklı çalışmalara ihtiyaç vardır. 
Anahtar Kelimeler: santral venöz kateter, komplikasyon, eğitim, pediatrik hematoloji onkoloji

Abstract:
Objective: Central venous catheters (CVCs) are among the venous access devices commonly used in the treatment of pediatric hematology oncology patients. It is aimed to prevent complications with applications in insertion, monitoring and care of the catheter. It is also necessary to maintain home care of permanent CVCs after discharge. This study was planned to retrospectively examine the effects of planned catheter care training given to pediatric hematology oncology patients with permanent CVCs on complications such as catheter use duration, infection and thrombosis.
Method: Our study was carried out retrospectively by collecting data from 429 catheter interventions placed in 277 patients with permanent CVC implantation between 2014-2018. The data were obtained from patient files, hospital patient information system and training records.
Results: In our study, it was found that 44.5% of the catheter interventions were applied to hematological malignancy, 19.9% to solid tumor and 35.9% to bone marrow transplantation patients. It was found that 47.6% of the patients received planned CVC care training, and 52.4% did not receive this training. Bacterial growth was found in 48.7% of the catheters during the catheter usage period. Bacterial growth rate was found to be lower in catheters of patients who received catheter care training (p=0.017). There was no significant difference in the rate of thrombosis and duration of CVC between the patients who received training and those who did not. 
Conclusion: The catheter reproduction rate seen in patients who received catheter care training was found to be lower than in patients who did not receive training. This study is the first study evaluating the effectiveness of individually planned permanent CVC care training in our country. Different studies are needed to evaluate catheter care training.
Key words: central venous catheter, complications, education, pediatric hematology oncology