Meme kanserinde radyoterapinin  akciğer fonksiyonlarına etkileri
Effects of radiotherapy on lung functions in breats cancer
Yazar: ÖZLEM ELMAS
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BEKİR HAKAN BAKKAL
Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Radyasyon etkileri = Radiation effects

Özet:
Radyoterapinin meme kanseri tedavisinde önemli bir yeri vardır. Tedaviye bağlı yan etkilerin görüldüğü başlıca organlardan biri akciğerlerdir. Bu çalışmada radyoterapiye bağlı akciğer parankim hasarını solunum fonksiyon testleri ve akciğer perfüzyon sintigrafisi ile değerlendirmeyi amaçladık.
Çalışmaya meme kanseri tanısıyla Radyasyon Onkolojisi Kliniği?ne başvuran 43 kadın hasta dahil edildi. Radyoterapi öncesi FEV1, FVC, FEV1/FVC ve DLCO?yu içeren solunum fonksiyon testleri yapıldı. Akciğer perfüzyon sintigrafisi ile aynı taraf akciğerin perfüzyona katılım oranı hesaplandı. Solunum fonksiyon testleri radyoterapi sonrası 6. ay ve 1. yılda tekrarlanırken, akciğer perfüzyon sintigrafisi 1. yılda tekrarlandı. Radyoterapi öncesi ve sonrası değerler akciğerin aldığı dozu da dikkate alarak (V20) değerlendirildi
Radyoterapi öncesi FEV1, FVC, FEV1/FVC değerleri hem tüm grupta hem de tüm akciğer için V20?%10 ve >%10 alt gruplarında radyoterapi sonrası anlamlı bir değişiklik göstermedi. DLCO ise radyoterapi öncesi değerlerle kıyaslandığında hem 6. ayda hem de 1. yılda (sırasıyla p=0.002 ve p=0.004) anlamlı azalma gösterdi. Azalmadaki anlamlılık V20?%10 ve >%10 alt gruplarında da mevcut idi.
Radyoterapi uygulanan taraf akciğer perfüzyon sintigrafisinde ise tüm grup değerlendirildiğinde radyoterapi öncesine göre radyoterapi sonrasında anlamlı bir azalma saptandı (p<0.001). Aynı traf akciğer V20?%20 grubunda bu değişim daha az anlamlı iken (p=0.049), V20>%20 grubunda bu anlamlılık daha belirgin idi (p<0.001).
Çalışmamızda radyoterapinin meme kanserli hastalarda akciğer üzerindeki etkileri solunum fonksiyon testi ve akciğer perfüzyon sintigrafisi ile gösterilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Radiotherapy has an important role in breast cancer treatment. Lungs are one of the leading organs on which side effects of the treatment is seen. We aimed to evaluate the damage of lung paranchyma related with radiotherapy by respiration function tests and ung perfusion scintigraphy.
Forty-three female breast cancer patients were enrolled to the study who applied to Radiation Oncology Department. Before radiotherapy, respiration function tests were done including FEV1, FVC, FEV1/FVC and DLCO. Percentage of the perfusion of the irradiated-side lung was calculated by lung perfusion scintigraphy. Respiration function tests were repeated 6 months and 1 year after radiotherapy, while lung perfusion test was repeated 1 year after radiotherapy. The values before and after radiotherapy were evaluated considering the dose of lungs (V20).
Values of FEV1, FVC, FEV1/FVC before RT did not show a significant difference compared with both the whole group and lung V20?%10 and >%10 subgroups after radiotherapy. DLCO values before radiotherapy showed a significant decrease in 6 months and 1 year after radiotherapy (p=0.002 and p=0.004, respectively). The significance was present both in V20?%10 and >%10 subgroups.
Perfusion scintigraphy of the irradiated-side lung before irradiation significantly decreased when compared with scintigraphy after radiotherapy in the whole group (p<0.001). In the subgroup of V20?%20 of irradiated-side lung, significance of decrease was lower (p=0.049), while the significance was higher in the subgroup of V20>%20 (p<0.001).
We showed the effects of radiotherapy on lung in breast cancer patients with respiration function test and lung perfusion scintigraphy in our study