Türkiye' de uluslararası kriz sonrası zorlayıcı diplomasi stratejisi ve yazılı basının tutumu "24 Kasım 2015 Türk–Rus uçak krizi örneği"
Coercive diplomacy strategy and attitude of the print media after the international crisis in Turkey "Example of November 24, 2015 Turkish-Russian plane crisis"
Yazar: SULTAN GÜNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUZAFFER ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Diplomasi = Diplomacy ; Gazeteler = Newspapers ; Kriz = Crisis ; Kriz yönetimi = Crisis management ; Rusya krizi = Russian crisis ; Savaş uçakları = Fighter aircrafts ; Türk-Rus ilişkileri = Turkish-Russian relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Yazılı basın = Written press ; Zorlayıcı diplomasi = Coercive diplomacy strategy

Özet:
24 Kasım 2015' te Türk hava sahasını ihlal eden Rus savaş uçağı, Türkiye sınırındaki Yayladağı' nda düşürüldü. Bu olay, yakın dönem Türk-Rus ilişkilerinin en ciddi krizi olarak tarihteki yerini aldı. Uluslararası kriz sonrası birçok strateji uygulanır. Bu stratejilerden biri de zorlayıcı diplomasidir. Çalışmanın genel çerçevesini zorlayıcı diplomasi stratejisi ve bu bağlamda yazılı basının tutumu oluşturmuştur. Yazılı basının verilen mesajın etkisini artırma veya azaltma etkisi vardır. Araştırmada, Van Dijk'ın ortaya koyduğu söylem analizi yaklaşımı temel alınarak, uluslararası kriz sonrası 24 Kasım 2015 Türk – Rus Uçak Krizi örneğinde, zorlayıcı diplomasi bağlamında, yazılı basının tutumuna ilişkin 24 Kasım 2015 - 3 Aralık 2015 tarihli Liberal: Hürriyet, Habertürk; - Laik/Kemalist: Cumhuriyet, Sözcü; - Radikal/Dinimsi (FETÖ): Zaman; Muhafazakâr: Yeni Şafak gazete haberleri analiz edilmiştir. Kendilerini siyasal iktidara ideolojik olarak yakın hissedenlerin Türkiye' nin zorlayıcı diplomasi stratejisini destekledikleri ve stratejinin söylemini güçlendirdikleri, karşı ideoloji olarak ötekileştirenlerin de zorlayıcı diplomasi stratejisini zayıflattıkları ya da Türkiye' nin zorlayıcı diplomasi stratejisini direkt ortadan kaldırma, krizi körükleme, kışkırtma ve yeni bir krizi besleme yönünde zorlayıcı diplomasi stratejisinin başarısında olumsuz bir etki yarattıkları tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Zorlayıcı Diplomasi, 24 Kasım 2015 Türk - Rus Uçak Krizi, Yazılı Basın

Abstract:
The Russian warplane that violated Turkish airspace was shot down on November 24, 2015 in Turkish border town of Yayladağı. This incident took its place in history as the recent most serious crisis in Turkish-Russian relations. Several strategies are applied after the international crisis. One of these strategies is coercive diplomacy. Coercive Diplomacy Strategy and Attitude of the Print Media has been constituted as the general framework of the study. The print media has the ability to increase or reduce effect of the given message. In the research made on the basis of the discourse analysis put forward by Van Dijk the attitude of the print media in the context of coercive diplomacy after the International November 24, 2015 Turkish-Russian Plane Crisis the newspaper news have been analyzed between November 24, 2015 - December 3, 2015. The news were taken from the Liberal newspapers such as Hürriyet and Habertürk, Secular/Kemalist newspapers such as Cumhuriyet and Sözcü and Radical/Quasi religious setup (FETÖ) newspapers such as Zaman and Conservative: Yeni Şafak. It has been determined that the ones who feel themselves close to the ruling political party supported and strengthened Turkey' s coercive diplomacy strategy discourse while being the opposite otherizing ideology they either weakened the coercive diplomacy strategy or directly erased Turkey' s coercive diplomacy strategy discourse that incited and provoked the crisis as well as created a negative effect on the success of the coercive diplomacy strategy to feed a new crisis.

Key Words: Coercive Diplomacy Strategy, November 24, 2015 Turkish - Russian Plane Crisis, Print Media