Geleneksel ve tamamlayıcı tıp merkezine başvuran fibromiyaljihastalarında ozon terapi ve egzersizin etkilerinin algometre ile karşılaştırılması
Comparison of the effects of ozone therapy and exercisewith algometer in fibromyalgia patients applying to a traditional and complementary medicine center
Yazar: ŞERİFE AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYRİYE ALP
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Ozon tedavisi = Ozone therapy

Özet:
Fibromiyalji Sendromu (FMS), lokomotor sistemde görülen ve vücutta yaygın kronik ağrı ve belirli hassas noktalar ile karakterize kronik bir tablodur. FMS hastalarının ağrı eşiği, diğer hasta gruplarına göre daha düşüktür. Günümüzde FMS tedavisi, farmakolojik, farmakolojik olmayan ve tamamlayıcı tedaviler olarak üçe ayrılır. Geleneksel ve tamamlayıcı tıp (GETAT) merkezinde konvansiyonel tedavilere yanıt vermeyen romatoloji hastalarına ozon terapi uygulanmaktadır. Ozon terapide uygulanan ozon, oksijen molekülünün kimyasal kuzeni olup birçok hastalığın tedavisine eklenebilmektedir. Son yıllarda sayısı artan yayınlar fibromiyalji hastalarının çoğu için egzersiz tedavisinin güvenli ve gerekli olduğunu bildirmiştir. FMS tanılı 39 birey çalışmaya dahil edildi. Uzun etkili antiagregan ilaç kullanımı ve favizm hastalığı olanlar çalışma dışı bırakıldı.  Katılımcıların randomizasyonu kayıt sıralarına göre yapılarak iki gruba ayrıldı. Birinci grup Ozon Grubu (n=19), 5 hafta boyunca haftada 1 seans major ozon terapi uygulandı.  İkinci grup Ozon+Egzersiz Grubu (n=18) 5 hafta boyunca uygulanan majör ozon terapisinin yanında ev egzersiz programı şeklinde haftada 3 gün egzersiz yaptırıldı. Tedavinin başında ve sonunda hastaların VAS ile subjektif ağrı düzeyleri, SF-36 ile yaşam kaliteleri, Fibromiyalji Etki Anketi (FIQ) ile fiziksel fonksiyonların etkilenimi, otur-uzan esneklik sehpası ile vücut esnekliği ve algometre cihazı ile FMS'ye özgü 6 anatomik noktanın (sağ ve sol olmak üzere toplam 12 nokta) basınç ağrı eşiği değerlendirildi. Başlangıç VAS, SF-36, FIQ ve esneklik değerleri arasında fark görülmedi (p>0.05). Tedavi öncesi algometre değerlerinde 2.noktanın değerleri Ozon+Egzersiz grubunda anlamlı yüksek bulundu (p<0.05), kalan 5 değerlendirme noktası içinse gruplararası fark gözlenmedi (p>0.05). Tedavi boyunca her iki grubun VAS, SF-36, FIQ ve Esneklik Değerlerinde anlamlı iyileşmeler gözlemlendi (p<0.05). Tedavilerin algometre değerleri üzerine etkisine bakıldığında tüm noktalar için ağrı eşiğinin yükseldiği ancak Ozon+Egzersiz grubunda 2., 3. ve 5. noktaların sağ taraf basınç ağrı eşiklerinde anlamlı yükselme olduğu görüldü (p<0.05). Tedavi sonunda değerlendirilen VAS, FIQ ve Esneklik değerlerinde iki grup arasında anlamlı fark görülmedi (p>0.05). Tedavi sonunda SF-36 ölçeğinin fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, emosyonel rol güçlüğü, enerji, sosyal işlevsellik, ağrı ve genel sağlık algısı alt parametrelerinde anlamlı fark görülmedi (p>0.05), ruhsal sağlık alt parametresinde ozon grubunun değeri anlamlı yüksekti (p<0.05). Tedavi sonunda basınç ağrı eşikleri gruplararası karşılaştırıldığında 2. ve 6. noktanın ağrı eşiğinin Ozon+Egzersiz grubunda anlamlı yüksek olduğu görüldü (p<0.05). Sonuç olarak majör ozon tedavisine ek olarak uygulanacak ev egzersiz programının subjektif ağrı, yaşam kalitesi, fiziksel fonksiyon etkilenimi ve vücut esnekliği üzerine ek bir katkısının olmadığı ancak objektif noktasal basınç ağrı eşiğini yükseltebilir.

Abstract:
Fibromyalgia Syndrome (FMS) is a chronic condition of the locomotor system characterized by widespread chronic pain and specific tender points throughout the body. FMS patients have a lower pain threshold than other patient groups. Today, FMS treatment is divided into three as pharmacologic, non-pharmacologic and complementary therapies. In traditional and complementary medicine (GETAT) centers, ozone therapy is applied to rheumatologic diseases that do not respond to conventional treatments. Ozone applied in ozone therapy is the chemical cousin of the oxygen molecule and can be added to the treatment of many diseases. In recent years, an increasing number of publications have reported that exercise therapy is safe and necessary for most patients. Thirty-nine individuals with FMS were included in the study. Patients with long-acting antiaggregant drugs and favism were excluded.  They were randomly divided into two groups. The first group, Ozone Group (n=19), received 1 session of major ozone therapy per week for 5 weeks.  The second group, Ozone+Exercise Group (n=18), received exercise 3 days a week as a home exercise program in addition to major ozone therapy for 5 weeks. At the beginning and end of the treatment, subjective pain levels were evaluated by VAS, quality of life by SF-36, physical functioning by Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ), body flexibility by sit-lie flexibility table and pressure pain threshold of 6 anatomical points (12 points in total, right and left) specific to FMS by algometer device. There was no difference between baseline VAS, SF-36, FIQ and flexibility values (p>0.05). In the pre-treatment algometer values, the values of the 2nd point were significantly higher in the Ozone+Exercise group (p<0.05), while no difference was observed between the groups for the remaining 5 evaluation points (p>0.05). Significant improvements were observed in VAS, SF-36, FIQ and Flexibility Values of both groups throughout the treatment (p<0.05). When the effect of the treatments on algometer values was analyzed, it was observed that the pain threshold increased for all points, but there was a significant increase in the right-side pressure pain thresholds of the 2nd, 3rd and 5th points in the Ozone+Exercise group (p<0.05). There was no significant difference between the two groups in VAS, FIQ and Flexibility values evaluated at the end of the treatment (p>0.05). At the end of treatment, no significant difference was observed in the physical function, physical role difficulty, emotional role difficulty, energy, social functioning, pain and general health perception sub-parameters of the SF-36 scale (p>0.05), while the Ozone group had a significantly higher value in the mental health sub-parameter (p<0.05). When the pressure pain thresholds were compared between the groups at the end of the treatment, it was seen that the pain threshold of the 2nd and 6th point was significantly higher in the Ozone+Exercise group (p<0.05). As a result of our study, we concluded that the home exercise program to be applied in addition to major ozone therapy has no additional contribution to subjective pain, quality of life, physical function and body flexibility, but it can increase the objective point pressure pain threshold.