Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde halk hikayelerinden yararlanma
Using folk tales while teaching Turkish as foreing language
Yazar: SERPİL ÖZDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEVİN AKKAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Halk hikayeleri = Folk tales ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Bu çalışmada Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde halk hikâyelerinden yararlanılabilir mi sorusuna yanıt arandı.Belgesel tarama yöntemiyle ilgili yayın ve araştırmaları incelediğimizde Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde yazınsal metinlerden yararlanma yollarının yeterince araştırılmamış olduğunu gördük. Gerek Avrupa Birliği'nin çok dillilik ve çokkültürlülük anlayışıyla gerek iletişimsel yöntemin kültürlerarası iletişimi amaç olarak benimsemesiyle yabancı dil öğretiminde yazınsal metin kullanımı önem kazanmıştır. Dilin en iyi işlendiği ve kültür birikiminin en iyi yansıdığı ürünler yazınsal metinlerdir.Avrupa Birliği'nin çokdilli, çokkültürlü bireyler yetiştirme ilkesiyle birlikte yabancı dil dersleri çokkültürlülüğe açılmanın bir yolu olarak ele alınmaya başlamıştır. Yabancı dil dersleri dili öğretirken kültür farklarına hoşgörüyle yaklaşabilen bireyler yetiştirme görevini de taşımaktadır. Böylece dünya barışına katkı sağlayabilecek bir görev yüklenen yabancı dil dersleri özgün metinlerle ve özellikle yazınsal metinlerle bu görevi yerine getirebilir.Yabancı dil derslerine ve yazınsal metinlere yüklenen bu sorumluluk hangi metinlerle, hangi düzeyde ve nasıl çalışmak gerektiği konularının araştırılmasını gerekli kılmaktadır. Yabancı dil öğretiminde, kitaplarda çeşitli türlerden metinlerin kullanılması öğrenme ortamını tekdüzelikten kurtarmak için gereklidir. Bu nedenlerle Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde üzerinde hiç çalışılmamış olan halk hikâyelerini çalışmamızın konusu olarak ele aldık.Halk hikâyelerinin eğitsel amaçları sağlayabilmesi için -diğer bütün yazınsal türler gibi- basitleştirilmiş metin haline getirilmesi gerektiği görülmektedir. Bu nedenle Tahir ile Zühre metnini basitleştirilmiş metin haline getirdik. Türkçeye uygun bir formül olduğundan Sönmez modeline göre metni inceledik. Metnin okunabilirlik seviyesinin anlaşılabilir olduğunu gördük. Metni görsel olarak da sunabilmek için resimlettik. Metnin giriş bölümünü dinleme metni olarak kullandık. Ana olaylar bölümünü okuma metni olarak kullandık. Alıştırmaları Bloom'un bilişsel sınıflandırmasına uygun olarak hazırladık. Amacımız halk hikâyelerinden yararlanma yollarını göstermek olduğu için yapılabilecek her türlü çalışmayı örneklemeye çalıştık. Örnekler ders saati süreleri dikkate alınarak hazırlanmamıştır, öneri niteliğindedir.Türk halk hikâyeleri sadece kültür hazinesi değildir aynı zamanda ilgi çekici bir içeriğe sahiptir, yapısı gereği yaratıcı ve üretici çalışmalarla dil becerilerini geliştirmeye, kültür karşılaştırmaları yapmaya oldukça uygundur. Bu nedenle Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde halk hikâyelerinden yararlanmanın yolları üzerine yapılan bu çalışmanın alana özgün bir katkı sunacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this study the question ?if folk tales can be used while teaching Turkish as a foreign language? was searched.While searching publications and studies about documentary screening method, we noticed that literary texts haven?t been searched sufficiently while teaching Turkish as a foreign language. Literary text has gained importance in through both European Union?s multilingualism and multicultural mentality and it?s adaptation of communicative method as an object for intercultural communication. Literary texts are the best results in which a language is processed and culture accumulation is reflected.Foreign language lessons have been dealed as a way to multiculturalism with the principle of European Union?s upbringing multilingual, multicultural individuals. Foreign language lessons carry a task in upbringing individuals who can tolerate the cultural differences. By this way foreign language lessons, which can contribute to world peace, officiate this duty with authentic texts and especially literary texts.Responsibility on the foreign language lessons and literary texts are required to search which texts, the level and how to study. Using different types of texts in the books is necessary to save the learning from monotony in the foreign language teaching. For this reason we dealed with the folk tales which have never been studied on with teaching Turkish as a foreign language.Folk tales are needed to be simplified like the all other literary texts to provide the educational purposes For this reason we made the Tahir ile Zühre text as a simplified text. As it is a suitable formula for Turkish, we studied the text according to Sönmez model. We noticed that the text?s legibility level is understandable. We used the introductory part of the text as listening part. We used the main episodes part as reading part. We prepared the exercises according to Bloom?s cognitive classification. Our aim is to show the ways of using folk tales for this reason we tried to give exercises for all kind of studies. Exercises weren?t prepared according the lesson duration and they are just suggestions.Turkish folk tales aren?t only culture treasures but also they have attractive contents and they are suitable for improving language skills and comparing cultures by studies which are creative and reproductive. For this reason this study is thought to be an original contribution by using folk tales while teaching Turkish as a foreign language.