Prematüre yenidoğanlarda profilaktik sürfaktan ile erken kurtarıcı (rescue) sürfaktan kullanımının neonatal morbidite ve mortaliteye etkisinin karşılaştırılması
A comparison of prophylactic and early rescue surfactant therapy regarding effects on neonatal morbidity and mortality in premature infants
Yazar: GÜLCAN ÇETİNKOL
Danışman: PROF. DR. CANAN AYGÜN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-prematür = Infant-premature ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Profilaksi = Prophylaxis ; Pulmoner sürfaktanlar = Pulmonary surfactants ; Solunum sıkıntı sendromu = Respiratory distress syndrome ; Yüzey aktif ajanlar = Surface active agents

Özet:
Surfaktan tedavisinin respiratuvar distres sendrom (RDS)?lu prematürelerde hava kaçaklarını ve neonatal ölümü azaltmadaki etkisi gösterilmiş olmakla birlikte, profilaktik tedavinin mi erken kurtarıcı tedavinin mi daha etkin olduğu tartışmalıdır. Bu çalışmanın amacı erken gebelik haftasında doğan prematürelerde profilaktik surfaktan ile erken kurtarıcı (rescue) surfaktan kullanımının neonatal erken dönem morbidite ve mortaliteye etkisinin karşılaştırılmasıdır.
YÖNTEM: Çalışmaya Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi?nde (YYBÜ) 01 Mart 2010 ? 31 Ekim 2012 tarihleri arasında izlenen profilaktik ya da erken kurtarıcı surfaktan tedavisi almış olan, gebelik yaşı  ? 30 hafta prematüreler dahil edildi. Ünite veri tabanından, bu tarihler arasında profilaktik surfaktan alan 108 bebek saptandı. Gebelik haftasına bakılarak profilaktik surfaktan alan 50 bebekle Grup 1 oluşturuldu. Bu bebekler aynı tarihlerde YYBÜ?nde izlenen, benzer gebelik haftası ve doğum ağırlığında olan, erken kurtarıcı surfaktan tedavisi verilen 50 bebekle (Grup 2) eşleştirildi. Hastaların prenatal ve postnatal dönemdeki takip ve tedavilerine ait veriler ünite veri tabanından ve hasta dosyalarından retrospektif olarak kaydedildi.
BULGULAR: Grup 1 ve Grup 2?deki  25-30 gebelik haftası arasında doğmuş ve eksojen surfaktan tedavisi almış prematüre bebekler demografik özellikler ve RDS?ye bağlı ortaya çıkan erken neonatal  morbidite ve mortalite sıklığı  açısından karşılaştırıldı. Antenatal steroid uygulanma sıklığı Grup 1?de %22, Grup 2?de %18 idi (p>0.05). Profilaktik surfaktan alan grupla kurtarıcı surfaktan alan grup arasında, tekrarlayan surfaktan dozları (%30/ %20), surfaktan doz sayısı (1,30 ± 0,45/ 1,20 ± 0,38), pnömotoraks (%4/%4), pulmoner interstisyel amfizem (%4/%0), evre 3 bronkopulmoner displazi (%10/ %22), prematüre retinopatisi ( %60/ % 56), patent duktus arteriozus (%48 / % 44), evre 3 ve 4 intraventriküler kanama (%16/ %16), mekanik ventilatörde kalış süresi ( 11,38 ± 10,06 / 13,48 ± 10,36 gün), mortalite (%4/ %10) ve hastanede yatış süresindeki maliyet açısından fark bulunmadı (Tümü için p>0,05). Bebeklerin doğum salonunda entübasyon sıklığı proflaktik surfaktan alan grupta (beklendiği üzere) daha fazlaydı (p= 0,011) . 
SONUÇ: Bu çalışmayla profilaktik surfaktan kullanımı ile erken kurtarıcı surfaktan kullanımının erken neonatal morbidite ve mortalite açısından fark oluşturmadığı ve profilaktik surfaktan alan bebeklerde entübasyon sıklığını arttırdığı tespit edilmiştir. Antenatal steroid kullanımının artmasıyla, profilaktik surfaktan tedavisi için daha küçük gebelik haftasında doğan bebeklerin seçimi uygun olabilir.

Abstract:
OBJECTIVE: Although its well know that surfactant therapy in preterms with respiratory distress syndrome (RDS) reduces air leaks and neonatal mortality; it?s still in debate whether to use prophylactic or early rescue therapy. The aim of this study was to compare the effect of prophylactic and early rescue surfactant therapies on early neonatal morbidity and mortality in small preterm babies.
METHODS: Premature babies with gestational age ?30 weeks, receiving either  prophylactic or early rescue surfactant therapy, admitted in Ondokuz Mayıs University Neonatal Intensive Care Unit (NICU) between 01 March 2010 and 31 October 2012 were included in study. In the database, 108 babies whom had received prophylactic surfactant therapy between these dates were identified and 50 of them were chosen. These babies constituted Group 1. Fifty babies with similar gestational age and birth weight as Group 1; whom had received  early surfactant were chosen to form Group 2. The prenatal, natal and postnatal data of the babies were obtained from their files and hospital database. Demographic data during pregnancy and treatment data from NICU were obtained retrospectively.
FINDINGS: Premature babies born between 25-30 weeks gestational age in Group 1 and Group 2 were compared for early morbidity and mortality related to RDS. Antenatal steroids use in both groups were 22% and 18% respectively (p>0.05). We found no statistical significant difference between groups regarding mortality (4%/ 10%), grade 3 Bronchopulmonary dysplasia (10% /22%), retinopathy of prematurity (60%/56%), pneumothorax (4%/4%), pulmonary interstitial emphysema (0%/4%), Patent ductus arteriosus (48%/44%), grade 3- 4 intraventricular hemorrhage (16%/16%), recurrent surfactant use (30%/20%),  doses of surfactant (1,30 ± 0,45/ 1,20 ± 0,38), duration of mechanical ventilation (11,38 ± 10,06 days / 13,48 ± 10,36 days) and cost of hospital treatment (p>0,05).  Group 1 had a greater frequency of intubastion in delivery room due the design of the study (p=0,011).
RESULTS: In this study we found no significant difference in early neonatal morbidity and mortality between prophylactic and early rescue use of surfactant. The frequency of intubation was higher in prophylactic surfactant group. With the increased antenatal steroid use, lower gestational age babies might be more appropiriate candidates for prophylactic surfactant use.