İstenmeyen öğrenci davranışları ve bu davranışlara karşı öğretmenlerin başvurdukları yöntemlerin incelenmesi (Gölbaşı ilçesi örneği)
Investigation of undesirable student behaviors and the methods used by teachers against these behaviors (Example of Gölbaşı district)
Yazar: ZİYA BOZDEMİR
Danışman: DR. HÜSEYİN ŞİRİN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı /  Eğitim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmen müdahaleleri = Teacher interventions ; Öğretmenler = Teachers ; İstenmeyen davranış = Undesired behaviour ; İstenmeyen öğrenci davranışı = Unwanted student behavior

Özet:
Bu araştırma; orta öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin sınıf içerisinde karşılaştıkları istenmeyen öğrenci davranışlarını ve bu davranışları ortadan kaldırma yöntemlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, öğretmenlerin karşılaştıkları istenmeyen öğrenci davranışları ve bu davranışların ortadan kaldırılması için izledikleri sınıf yönetimi yöntemleri yine öğretmenlerin kendi görüşleri doğrultusunda belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada ayrıca öğretmenlerin en az ve en sık karşılaştıkları sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışları ve bu davranışları önlenmek için kullandıkları yöntemler cinsiyet, kıdem ve branşlara göre değişkenlik göstermekte midir? Bunlar da incelenmiştir. Bu araştırmanın literatüre katkı sağlamasının yanında ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlere ışık tutması da umulmaktadır.
Bu araştırmanın evrenini orta öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenler oluşturmakla birlikte örneklem gurubunu, 2014-2015 Eğitim Öğretim Yılında Ankara İli Gölbaşı İlçesi'nde bulunan ve araştırma yapmak üzere seçilen yedi farklı lisede görev yapan öğretmenler oluşturmuştur. Alan araştırmasına dayanan bu çalışmada tarama yöntemi kullanılmış olup verilerin çözümlenip yorumlanmasında istatistiksel betimleme yöntemi kullanılmıştır. Yapılan anket çalışmasında öğretmenlere ait kişisel bilgilere, öğretmenlerin sınıf içerisinde karşılaştıkları istenmeyen öğrenci davranışlarına ve bu davranışlar karşısında kullandıkları yöntemlere yer verilmiştir.
Yapılan araştırma sunucunda; orta öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin en sık ve en az karşılaştıkları istenmeyen öğrenci davranışları ve bu davranışların önlenmesi için en az ve en sık başvurdukları yöntemler tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; bayan öğretmenler ile meslekte daha yeni (kıdemsiz) olan öğretmenlerin istenmeyen öğrenci davranışlarıyla daha çok karşılaştıkları, buna karşılık erkek öğretmenlerle mesleki bakımdan daha kıdemli olan öğretmenlerin istenmeyen davranışlarla daha az karşılaştıkları tespit edilmiştir. Aynı zamanda; bayan öğretmenlerle mesleki kıdemce daha düşük olan öğretmenlerin erkek öğretmenlere ve kıdemce yüksek öğretmenlere göre daha çok, kısa ve orta
iv
vadeli stratejileri tercih ettikleri buna karşılık, erkek öğretmenlerin ve kıdemce daha yüksek olan öğretmenlerinse uzun vadeli stratejileri tercih ettikleri anlaşılmıştır.
Örneklem grubunda yer alan öğretmenlerden elde edilen verilere göre sınıf içerisinde en sık karşılaşılan davranışlar; Derste amaçsızca ortalıkta dolaşma, Sınıf içerisinde başkalarının eşyasına zarar verme, Sınıf içerisinde gizlice bir şeyler yiyip içme, Derste birbirlerine not yazma ve iletme, Derste aşırı gülmedir. Buna karşılık en seyrek rastlanılan davranışlar ise; Sınıfı temiz kullanmama, Derste söz almadan konuşma, Ödevlerini yapmama, Sınıf içerisinde arkadaşlarından yakınma, Ders araç-gereçlerini derse getirmeme ve Sınıf içerisinde başkalarının sözünü kesmedir.
Araştırmaya katılan öğretmenlerin istenmeyen davranışlar karşısında en sık başvurdukları yöntemler sırasıyla; Öğrenci ile yaptığı davranış hakkında konuşurum, Öğrenciye sınıfın kurallarını hatırlatırım, Tüm sınıfı uyararak sınıf kurallarını vurgularım, Dersten sonra öğrenciyle konuşurum ve Derhal davranışını sonlandırmasını isterimdir. Bununla birlikte öğretmenlerin en az başvurdukları yöntemler ise; Öğrencinin onurunu kırarım, Öğrenciyi sevdiği şeylerden alı koyarım, Öğrenciye söz hakkı vermem, Öğrenciyi müdüre yollarım ve Öğrenciyi dersten dışarı çıkarırımdır.
Anahtar Kelimeler: İstenmeyen Öğrenci Davranışı, Sınıf Yönetimi, Ortaöğretim Öğretmeni.

Abstract:
This research; It aims to examine the undesirable student behaviors that teachers working in secondary education institutions encounter in the classroom and the methods of eliminating these behaviors. In this context, the undesired student behaviors that teachers encounter and the classroom management methods they follow to eliminate these behaviors were also tried to be determined in line with the teachers' own views. In the research, do the least and most common undesirable student behaviors that teachers encounter and the methods they use to prevent these behaviors vary according to gender, seniority and branches? These have also been studied. It is hoped that this research will not only contribute to the literature but also shed light on teachers working in secondary education institutions.
The universe of this research consists of teachers working in secondary education institutions, and the sample group consists of teachers working in seven different high schools in Gölbaşı District of Ankara Province in the 2014-2015 academic year. In this study, which is based on field research, the scanning method was used, and the statistical description method was used in the analysis and interpretation of the data. In the survey study, the personal information of the teachers, the undesired student behaviors that the teachers encountered in the classroom and the methods they used against these behaviors were included.
In the research server; The most frequent and least undesirable student behaviors that teachers working in secondary education institutions encounter and the methods they use least and most frequently to prevent these behaviors have been determined. According to the results of the research; It has been determined that female teachers and teachers who are new to the profession (junior) are more likely to encounter undesirable student behaviors, while male teachers and teachers who are more professionally senior are less likely to encounter undesirable behaviors. Same time; female teachers and teachers with lower professional seniority more frequently compared to male teachers and teachers with higher seniority.
On the other hand, it was understood that male teachers and teachers with higher seniority preferred long-term strategies.
According to the data obtained from the teachers in the sample group, the most common behaviors in the classroom are; It is aimlessly wandering around in the classroom, damaging other people's belongings in the classroom, eating and drinking something secretly in the classroom, writing and forwarding notes to each other in the lesson, laughing excessively in the lesson. On the other hand, the most rare behaviors are; Not using the classroom cleanly, Speaking without speaking in the lesson, Not doing the homework, Complaining about his friends in the classroom, Not bringing the course equipment to the lesson, and Interrupting others in the classroom.
The methods most frequently used by the teachers participating in the research in the face of undesirable behaviors are respectively; I talk to the student about his behavior, I remind the student about the rules of the class, I emphasize the class rules by warning the whole class, I talk to the student after the lesson and I want him to end his behavior immediately. However, the methods that teachers use the least are; I humiliate the student, I keep the student from the things he likes, I do not give the student the right to speak, I send the student to the principal and I take the student out of the lesson.
Keywords: Undesirable Student Behavior, Classroom Management, Secondary Education Teacher.