Algılanan ana-baba davranışları: Kültürlerarası bir araştırma
Perceived parental behavior: A cross-cultural study
Yazar: RECEP RECEPOV
Danışman: PROF.DR. ALİ DÖNMEZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Sosyal Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Kültürel farklılık = Cultural difference ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; Türkiye = Türkiye ; Türkmenistan = Turkmenistan ; Çocuk yetiştirme = Child rearing ; Ölçekler = Scales

Özet:
no ÖZET Bu araştırmanın amacı Türkmen ve Türk kültürlerini algılanan anababa davranışları açısından karşılaştırmaktır. Bu amaçla çalışmada, 100'ü erkek, 100'ü kız 200 Türkmen ve 100'ü erkek, 100'ü kız 200 Türk olmak üzere toplam dörtyüz 5. 6 ve 7. sınıf öğrencisi denek olarak kullanılmıştır. Algılanan anababa davranışlarını ölçmek için Devereux ve arkadaşlarının geliştirdikleri Algılanan Anababa Davranışları Ölçeği kullanılmıştır. Bu ölçeğin 14 alt ölçeği (boyutu) vardır. Her ölçekten elde edilen puanlara iki yönlü varyans analizi uygulanmıştır. Böylece 14 ölçekle ilgili olarak 14 varyans analizi yapılmıştır. Sonuçlar; (1) Türkmen anababalann genelde ne yapıyorlarsa Türk anababalardan daha fazla yaptıklarını, diğer bir deyişle, çocuklarını Türk anababalardan daha fazla sevdiklerini, kontrol ettiklerini, cezalandırdıklarını, koruduklarını; (2) Çocuklarına karşı daha fazla cinsiyet ayrımcılığı yaptıklarını; (3) Türk anababalardan daha fazla erkek çocuklar üzerinde odaklaştıklannı (Türklerde ise hiç değilse bazı boyutlarda tersi yönde yani kızlar lehine bir ayrımcılığın göze çarptığını); (4) Erkek çocuklarına karşı daha hoşgörülü olduklarını (Türkler de ise tersinin doğru olduğunu); (5) Çocuklarına karşı daha koruyucu olduklarını; (6) Onlardan daha fazla basan beklediklerini ve (7) Onlarla daha fazla araçsal olarak beraber olduklarım göstermiştir.

Abstract:
SUMMARY The purpse of this study was to compare Turkoman and Turkish cultures in terms of perceived parental attitudes. One hundred male and 100 female Turkoman and 100 male and 100 female Turkish S^-Î^grade students summing up to 400 were used as subjects. To measure perceived parental attitudes Devereux et all's Scale of Perceived Parental Behaviors was utilized. This scale has 14 subscales and a two way analysis of variance was applied to scores obtained from each of these subscales. The results of the study indicaded that (1) Turkoman parents got higher scores from allmost all of these scales. In other words they loved, controlled, and punished their children more than theirs Turkish counterparts; (2) They hehaved m a more sex okscnmmatory way concerning their children, in that, they concentrated more on their male children. Turkish parents on the other hand, especally on some subscales, seem to discriminate against their male offsprings; (3) Turkoman parents' expectancy of success from their children was higher than that of Turkish parents; (5) Turkoman parents were more consistent in theirs expectancies from their male siblings than from their female siblings while the opposite was true for Turkish parents; (6) Turkoman parents were more protecting toward their boys than toward their girls while Turkish parents did not among their boys and girls in this respekt; (7) Turkomans wer more tolerant of their boys than of their girls while the opposite was true for Turkish parents.