Kentsel ve çevresel sorunların çözümünde yeni bir yöntem: İnsansız Hava Aracı (İHA)
A new method in solving urban and environmental problems: Unmanned Aerial Vehicle (UAV)
Yazar: BARAN BARIŞ ARAS
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM GÜRAY YONTAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Günümüzde insansız hava araçlarına olan ilgi hızla artmıştır. Teknolojinin katkısıyla riskli, yüksek maliyetli görevlerde kullanımları giderek artmaktadır. Bu araçların uygulama alanları askeri ve sivil olmak üzere geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır. Askeri arenada istihbarat, gözetleme ve keşif görevleri öne çıkarken sivil alanda afet sonrası hasar tespitlerinde, yangınların takibinde, kıyı gözlemlerinde, biyoçeşitlilikte, kaçakçılık takibinde, trafik yönetiminde, haritalamada, çevresel araştırmalarda, kamu düzeninde kullanımları öne çıkmaktadır. Özellikle de kentsel/çevresel sorunlarla mücadele kapsamında giderek dikkat çekmeye başlamıştır. 
Çalışmanın amacı meydana gelen kentsel/çevresel olaylar sonucu ortaya çıkan çok sayıda sorunun hızlı ve yüksek doğrulukta müdahaleyi kolaylaştırmayı sağlayacak insansız hava aracı destekli mücadele modellerinin geliştirilmesi, karar vericilerin kullanabileceği klasik yöntemlere oranla daha etkili/pratik bir alternatif olabileceğini gösterebilmektir. Çalışma "Kentsel/çevresel sorunlarla mücadelede drone kullanılabilir mi?", "Drone kentsel/çevresel sorunlarla mücadeleye katkı sağlar mı, mücadeledeki rolü nedir?" ve "Drone kentsel/çevresel sorunlarla mücadelede oyun değiştirici midir yoksa mevcut yöntemlerde tamamlayıcı bir araç mıdır?" araştırma sorularını dikkate almıştır. Çalışmada verilerin çözümü ve yorumlanmasında, öncelikli yayınlanmış/basılı metinler kullanıldığı için nitel yöntem kullanılmıştır.
Çalışma sonucunda araştırma soruları yanıtlanmıştır. Çevresel/kentsel sorunlarla mücadelede teknolojik gelişmeler arasında anlamlı bir ilişki olduğu, insansız araçların kentsel/çevresel sorunlarla mücadelede kökten bir oyun değiştirici olmadığı ancak mevcut yöntemleri tamamlayacak bir sistem olduğu, kullanımlarının çevresel/kentsel sorunlarla gerçek zamanlı mücadeleyi kolaylaştırdığı, maliyetleri/süreleri azaltabildiği görülmüştür.
Çalışma, insansız hava araçlarının kentsel/çevresel sorunlarla mücadeledeki rolünün tespit edilmesine ve bahsi geçen sorunlarla mücadelede benimsenmesi gereken bütünsel yaklaşımdaki önemlerinin idrakına fırsat sunmaktadır. Çalışma, kapsamlı bir şekilde sivil insansız hava araçlarının uygulamalarını gözeterek Türkiye'de uygulamaya yönelik gelecek öngörüleri için bir kaynak görevi görebileceğinden, gelecekteki araştırmalar için faydalı olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Drone, İHA, Çevresel Sorun, Kentsel Sorun, Teknoloji.

Abstract:
The interest in unmanned aerial vehicles (UAVs) has been rapidly increasing in recent years. With the contribution of technology, their use in risky and high-cost missions is increasing. The application areas of these vehicles cover a wide range, including military and civil. While intelligence, surveillance, and reconnaissance missions are prominent in the military arena, their use in the civil sector stands out in post-disaster damage assessment, fire tracking, coastal observation, biodiversity, smuggling tracking, traffic management, mapping, environmental research, and public order. In particular, they have started to attract increasing attention in the context of combating urban/environmental problems.
The purpose of this study is to develop UAV-supported fighting that will facilitate rapid and accurate intervention of the numerous problems that arise as a result of urban/environmental events, and to show that they can be a more effective/practical alternative to classical methods that decision-makers can use. The study has considered the research questions of "Can drones be used in the fight against urban/environmental problems?", "Do drones contribute to the fight against urban/environmental problems, what is their role in the fight?", and "Are drones game changers in the fight against urban/environmental problems, or are they complementary tools in existing methods?". Qualitative methods were used in the solution and interpretation of the data, as primarily published/printed texts were used.
The research questions were answered as a result of the study. It was found that there is a significant relationship between technological developments in the fight against environmental/urban problems, that unmanned vehicles are not a fundamental game changer in the fight against urban/environmental problems but a system that will complement existing methods, and that their use facilitates real-time combat with environmental/urban problems and can reduce costs/times.
The study provides an opportunity to identify the role of UAVs in the fight against urban/environmental problems and to realize their importance in the holistic approach that should be adopted in combating the mentioned problems. The study will be useful for future research, as it will serve as a source for future predictions for implementation in Turkey by comprehensively considering the applications of civil UAVs.

Keywords: Drone, UAV, Environmental Problem, Urban Problem, Technology.