Ön çapraz bağ yaralanmasına yatkınlık oluşturabilecek diz içi osseöz sebeplerin manyetik rezonans görüntüleme ölçümleri ile araştırılması
Evaluation of knee osseous parameters that can cause predisposition of anterior cruciate ligament injury by using MİR measurements
Yazar: ATAKAN EZİCİ
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRÜ SARPER GÜRSU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Metin Sabancı Baltalimanı Kemik Hastalıkları Hastanesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Diz yaralanmaları = Knee injuries ; Femur = Femur ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Tibia = Tibia ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Ön çapraz bağ = Anterior cruciate ligament

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile diz eklemi manyetik rezonans görüntülemelerinde; belirli osseöz anatomik parametreleri inceleyerek, bu parametrelerin ön çapraz bağ rüptürü ile olan parelelliğinin gösterilmesini amaçladık. Ayrıca anlamlı bulunan parametrelerde, artmış ön çapraz bağ rüptürü insidansı ile ilişkili olan eşik değerleri tespit etmeye çalıştık.
Gereç ve Yöntem: 2012-2018 yılları arasında ön çapraz bağ yaralanması nedeniyle ön çapraz bağ rekonstrüksiyonu ameliyatı olan hastalar geriye dönük olarak tarandı. Non-kontakt ön çapraz bağ yaralanmasına sebep olan travma sonrası ilk 8 hafta içinde manyetik rezonans görüntüleme yapılan ve ÖÇB yırtığı olan 154 hasta çalışma popülasyonumuzu oluşturdu. Hastalara travma sonrası ilk çekilen MRG'nin değerlendirilmesi ile; Insaal-Salvati İndeks(ISI), Tibia Medial Eğim (TME), Tibia Lateral Eğim (TLE), Lateral Femoral Kondil Oranı (LFKO), Lateral Femoral Kondil Fleksiyon Açısı (LFKFA), Tuberositas Tibia Trohlear Oluk Mesafesi (TT-TGM), Femorotibial Rotasyon Açısı (FTRA), Aksiyel Femoral Çentik Genişliği (AFÇG), Aksiyel Femoral Çentik Genişlik Oranı (AFÇGO), Koronal Femoral Çentik Genişlik Oranı (KFÇGO), Koronal Tibial Eğim (KTE), Tibial Eminensia Genişliği (TEGO), Tibial Eminensia Genişlik İndeksi (TEGO), Q Açısı (QA), Femoral Çentik Tipi (FÇT) parametreleri ileride bahsedilecek  yöntemler ile ölçülerek kaydedildi. Aynı parametreler kontrol grubunda da ölçülerek vaka kontrol çalışması yapılması adına istatistiksel olarak incelendi.
Bulgular: Hasta ve kontrol grubu arasında yaş ortalamaları bakımından anlamlı bir fark yoktu (p=0,523). Gruplara göre cinsiyet ve taraf oranları homojen dağılmıştı (p>0,05). Hasta grubunda sagittal MR görüntülemerinde ölçülen; ortalama ISI değeri 1,01±0,17, ortalama TME değeri 7,16±2,21, ortalama TLE değeri 6,90±2,52, ortalama LFKO değeri 0,64±0,03, ortalama LFKFA değeri 86,91±3,33 olarak bulundu. Aynı parametreler kontrol grubunda şu şekilde saptandı; ISI 1,05±0,15, TME 6,38±2,73, TLE 5,76±2,88, LFKO 0,62±0,03, LFKFA 85,36±2,10. Hasta grubunda aksiyel MR görüntülemelerinde ölçülen; ortalama TT-TGM değeri 9,23±3,46, ortalama FTRA değeri 5,29±3,35, ortalama AFÇG değeri 20,31±2,49, AFÇGO değeri 0,26±0,03 olarak bulundu. Aynı parametreler kontrol grubunda şu şekilde saptandı; TT-TGM 7,73±2,85, FTRA 3,98±2,67, AFÇG 20,13±2,61, AFÇGO  0,28±0,15. Hasta grubunda koronal MR görüntülemerinde ölçülen; ortalama KFÇGO değeri 0,24±0,03, KTE 4,05±1,27, TEG değeri 11,57±1,14, TEGO 0,15±0,02, QA 7,45±4,30 olarak bulundu. Aynı parametreler kontrol grubu için şu şekilde saptandı; KFÇGO 0,26±0,03, KTE 3,54±1,83, TEG 12,45±1,69, TEGO 0,17±0,02, QA 5,38±3,13. 
Sonuç: Bu bulgular sonucunda; ISI, LFKO, LFKFA, TME, TLE, TT-TGM, FTRA, KFÇGO, KTE, TEG, TEGO ve QA parametrelerinde hasta ve kontrol grupları açısından anlamlı fark mevcuttur. Tip A femoral çentik tipi, hasta grubunda anlamlı olarak yüksek orandadır. Ayrıca anlamlı bulunan parametrelerde, artmış ön çapraz bağ yaralanması riski ile ilişkili olan eşik değerleri belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: 
Ön çapraz bağ, manyetik rezonans, ön çapraz bağ yaralanma predizpozisyonu, distal femur morfolojisi, proksimal tibia morfolojisi.

Abstract:
Purpose: With this study, by examining specific knee joint osseous parameters on MRI; we aimed to show the correlation between these parameters and anterior cruciate ligament rupture. In addition, we aimed to determine the treshold values associated with increased incidence of anterior cruciate ligament rupture in significant parameters.
Material And Method: Patients who underwent anterior cruciate ligament reconstruction due to anterior cruciate ligament injury between 2012-2018 were retrospectively screened. The study population consisted of 154 patients who took magnetic resonance imaging and diagnosed with anterior cruciate ligament rupture in the first 8 weeks after non-contact trauma. With evaluation of the these MRI's; Insaal Salvati Index, tibia medial slope, tibia lateral slope, lateral femoral condylar ratio, lateral femoral condyle flexion angle, tuberositas tibia-trochlear groove distance, femorotibial rotation angle, axial femoral notch width, axial femoral notch width index, coronal femoral notch width index, coronal tibial slope, tibia eminensia width, tibia eminensia width index, femoral notch type and Q angle values were measured by specific methods and noted for both patient and control groups for statistical analysis.
Results: There were no significant difference between patient and control groups in terms of mean age (p=0,523). Gender and side ratios were homogeneously distributed by groups (p>0,05). Sagittal MRI parameters in patient group; avarage ISI value was 1,01±0,17, avarage TLE value was, 6,90±2,52, avarage TME value was 7,16±2,21, avarage LFKO value was 0,64±0,03, avarage LFKFA value was 86,91±3,33. The same parameters detected for control group was; ISI 1,05±0,15, TME 6,38±2,73, TLE 5,76±2,88, LFKO 0,62±0,03, LFKFA 85,36±2,10. Axial MRI parameters in patient group; avarage TT-TGM value 9,23±3,46, avarage FTRA value 5,29±3,35, avarage AFÇG value 20,31±2,49, avarage AFÇGO value 0,26±0,03 as detected. The same parameters detected for control group was; TT-TGM 7,73±2,85, FTRA 3,98±2,67, AFÇG 20,13±2,61, AFÇGO  0,28±0,15. Coronal MRI parameters in patient group; avarage KFÇGO 0,24±0,03, KTE 4,05±1,27, TEG 11,57±1,14, TEGO 0,15±0,02, QA 7,45±4,30 as detected. The same parameters detected for control group was; KFÇGO 0,26±0,03, KTE 3,54±1,83, TEG 12,45±1,69, TEGO 0,17±0,02, QA 5,38±3,13.
Conclusion: In the evaluation of these findings; ISI, LFKO, LFKFA, TME, TLE, TT-TGM, FTRA, KFÇGO, KTE, TEG, TEGO ve QA parameters have significant differences between patient and control groups. TypeA femoral notch type was significantly higher in the patient group. Treshold values associated with increased risk of anterior cruicate ligament injury were also determined in the significant parameters.
Key Words: anterior cruciate ligament, magnetic resonance, anterior cruicate ligament injury predisposition, distal femoral morphology, proximal tibial morphology