Fibromiyalji sendromlu hastalarda nörogeribildirim uygulaması
Neurofeedback intervention in fibromyalgia syndrome
Yazar: SADİ KAYIRAN
Danışman: PROF. DR. ERBİL DURSUN
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Fibromiyalji Sendromu (FMS), nedeni bilinmeyen, yaygın kas-iskelet sistemi ağrısı, yorgunluk, vücudun çeşitli yerlerinde duyarlı noktalar ve sıklıkla baş ağrısı, sabah sertliği, psikolojik bozukluklar, karın ağrısı, dismenore gibi birçok belirtinin eşlik edebildiği edinilmiş bir sistemik bozukluktur. Nörogeribildirim (NGB), kişinin kendi nörofizyolojk beyin ritimlerinin genlik, sıklık ve uyumluluklarını değiştirme yetisine yardımcı olan bir öğrenme stratejisidir.Yöntem: Bu randomize, kontrollü, tek kör çalışmada FMS tanısı alan hastalarda NGB uygulamasının terapötik etkinliğini araştırmak amaçlanmıştır. Çalışmaya 40 FMS'li hasta alındı. NGB grubundaki hastalara 20 seans NGB-sensorimotor ritim (SMR) çalışması yapılırken, kontrol grubunda bulunan hastalara 10 mg/gün escitalopram tedavisi 8 hafta boyunca uygulandı. Her iki grupta 18'er hasta çalışmayı tamamladı. Tüm hastalara tedavi başlangıcında, 2, 4, 8, 16 ve 24. haftalarda ağrı ve yorgunluk için Vizüel Analog Skala (VAS), Hamilton Depresyon ve Anksiyete Skalası (HDS, HAS), Beck Depresyon ve Anksiyete Skalası (BDS, BAS), Fibromiyalji Etkilenim Sorgulaması (Fibromyalgia Impact Questionnaire-FIQ) ve kısa form 36 ölçeği (Short Form-36-SF-36) uygulandı.Bulgular: Her iki grupta da tüm ölçeklerde anlamlı düzelmeler gözlendi (tüm parametreler için p<0,05). İki grup arasındaki kıyaslamalarda ise düzelmeler NGB grubu lehine bulundu (tüm parametreler için p<0,05). NGB grubundaki iyileşmeler 2. haftada başlamakta ve 4. haftada maksimum seviyeye ulaşmaktaydı (p<0,05). Kontrol grubundaki düzelmeler de 2. haftada başlamakta ancak maksimum etkinliğe 8. haftada ulaşılmaktaydı (p<0,05). NGB parametreleri açısından theta/ SMR oranında istatistiksel olarak anlamlı azalma gözlendi (p<0,05).Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen bulgular, NGB tedavisinin FMS' de yeni bir teröpatik yaklaşım olabileceğini düşündürmektedir.Anahtar Kelimeler: Fibromiyalji Sendromu, Nöro-geribildirim, Ağrı

Abstract:
Aim: Fibromyalgia syndrome (FMS) is an acquired systemic disorder of uncertain etiology characterized by widespread musculoskeletal pain, fatigue, increased tenderness in multiple points, and several symptoms including headache, morning stiffness, psychological disorders, abdominal pain and dysmenorhea. Neurofeedback (NFB) is an operant conditioning procedure that supports the individual?s ability to modify the amplitude, frequency or coherency of the neurophysiologic rhythyms of the brain.Method: In this randomized controlled single-blind study, it is aimed to research the therapeutical efficacy of the NFB in FMS patients. Forty FMS patients are involved the study. Twenty sessions of NFB-sensorymotor rhythm (SMR) study were given to the patients in NFB group, while 10 mg per day escitalopram treatment was given to the patients in control group. Eigtheen patients in each group completed the study. We applied a 20 sessions of NFB on eighteen patients with FMS during 4 weeks and escitalopram treatment (10 mg/day) on eighteen patients with FMS during 8 weeks. Visual Analogue Scale (VAS) for pain and fatigue, Hamilton Depression and Anxiety Scale (HDS, HAS), Beck Depression and Anxiety Scale (BDS, BAS), Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ) and Short Form 36 (SF-36) were applied to all patients baseline, 2, 4, 8, 16 and 24 weeks after the study.Results: Significant improvements were obtained in all of the scales after the treatment in both groups (for all parameters p<0,05). These improvements were detected to be in the behalf of NFB group in the analayses between two groups (for all parameters p<0,05).The improvements in NFB treatment were detected to begin in 2nd week and reach the maximum efficacy at 4th week (p<0,05). On the other hand, the improvements in SSRI treatment were detected to begin in 2nd week and reach the maximum efficacy at 8th week (p<0,05). When the NFB parameters measured during the study were analyzed, a statistically significant decrease in theta/ SMR ratio at the end of the treatment were observed comparing with the baseline (p<0,05).Conclusions: The data derived from this study suggests that the NFB application might be a novel therapeutic modality in FMS.Key Words: Fibromyalgia Syndrome, Neurofeedback, Pain.