Çeşitli bitkilerin antioksidan özelliklerinin incelenmesi
Antioxidant properties of various plants
Yazar: LATİFŞAH ŞİT
Danışman: DOÇ. DR. YEŞİM YEŞİLOĞLU
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Bu çalışmada, reyhan (Ocimum basilicum L.) ve çıbrıka (Satureja hortensis L.)'nın antioksidan aktiviteleri çeşitli yöntemler kullanılarak incelendi. Bu amaçla, kurutulup toz haline getirildikten sonra çözücü olarak su, etanol ve aseton kullanılarak ekstraksiyonları yapıldı. Bütün ekstraktların antioksidan aktiviteleri total antioksidan aktivite içeren farklı antioksidan denemeler, indirgeme potansiyeli, DPPH serbest radikal giderme, süperoksit anyon radikali giderme, metal şelatlama aktivitesi, toplam flavonoid içeriği, H2O2 giderme aktivitesi ve toplam fenolik içeriği belirlendi. Sonuçlar standart olarak gallik asit, kateşol, askorbik asit, ?-tokoferol, BHA ve BHT ile karşılaştırıldı.Her iki bitkinin ekstrakte edilebilen bileşenleri 36.14-207.78 mg/g kurutulmuş bitki materyali aralığında belirlendi. Ekstraksiyonlar su, etanol ve aseton çözücüleri ile yürütüldü. En yüksek ekstraksiyon verimi su ekstraktlarında gözlendi.Her iki ekstraktın antioksidan aktivitesi linoleik asit emülsiyonu ile belirlendi. Reyhan ve çıbrıkanın bütün ekstraktlarında yüksek antioksidan aktivite gözlendi.Her iki ekstraktın indirgeme kapasiteleri incelendi, yüksek ve etkili aktivitelere sahip oldukları bulundu. Çıbrıkanın indirgeme kapasitesi reyhandan daha yüksek bulundu.Serbest radikal giderme aktivitesi denemesi çıbrıkanın etanol ekstraktının aktivitesinin reyhan ekstraktlarından daha yüksek olduğunu gösterdi. Reyhanın etanol ekstraktı diğerlerinden daha yüksek serbest radikal giderme aktivitesi gösterdi. Çıbrıkanın etanol ekstraktının aktivitesi de diğerlerinden daha yüksekti.Süperoksit anyonu giderme aktivitesinin ölçümü için oksijen radikali PMS/NADH/O2 sistemi tarafından oluşturuldu ve ekstraktların oksijen aktivitesi giderme yetenekleri belirlendi. Çıbrıkanın su ekstraktlarındaki aktivitenin diğerlerinden daha yüksek olduğu gözlendi. Reyhanın etanol ekstraktı diğerlerinden daha yüksek süperoksit anyonu radikali giderme aktivitesi gösterdi.Reyhan ve çıbrıkanın metal şelatlama etkisi denemesi gerçekleştirildi. Çıbrıkanın su ekstraktı reyhanın su ekstraktından daha yüksek metal şelatlama aktivitesi gösterdi.Toplam flavonoid içerikleri, toplam fenolik madde tayini gibi belirlendi. Ekstraktların 20-100 ?g/mL konsantrasyonları gallik asit ve kateşol eşdeğeri olarak belirlendi. Toplam flavonoid madde denemesinde ekstraktların toplam flavonoid madde miktarları gallik asit eşdeğeri olarak 65.7-102.3 mg/g, kateşol eşdeğeri olarak 24.2-45.5 mg/g olarak belirlendi. Çıbrıka ekstraktlarında daha yüksek miktarlar bulundu.H2O2 giderme aktivitesi denemesinde ekstraktların giderme aktiviteleri belirlendi ve reyhan ve çıbrıkanın aseton ekstraktlarının diğer ekstraktlardan daha yüksek giderme aktivitesi gösterdikleri gözlendi.Toplam fenolik madde denemesinde ekstraktların toplam fenolik madde miktarlarının gallik asit eşdeğeri olarak 66-200 mg/g, kateşol eşdeğeri olarak 50-183 mg/g olduğu belirlendi. En yüksek miktarlar çıbrıka ekstraktlarında bulundu.Anahtar kelimeler: Reyhan (Ocimum basilicum L.), çıbrıka (Satureja hortensis L.), antioksidan aktivitesi, giderme aktivitesi, flavonoid içeriği, toplam fenol.

Abstract:
In the present study, the antioxidant activities of purple basil (Ocimum basilicum L.) and cibrika (Satureja hortensis L.) were investigated by using various methods. For this purpose, after the plants were dried and ground to fine powder, their extractions were done by using water, ethanol and acetone as solvent. The antioxidant activities of all extracts were examined in the different antioxidant assays including total antioxidant activity, reductive potential, DPPH free radical scavenging, superoxide anion radical scavenging, metal chelating activity, total flavonoid content, H2O2 scavenging activity and total phenolic content. The results were compared to those of gallic acid, catechol, ? -tocopherol, ascorbic acid, BHA and BHT as standard.The extractable compound of both plants were determined in the range of 36.14-207.78 mg/g dried plant at the end of the extractions carried out by water, ethanol and acetone as solvent. The best extraction yield was observed in water extracts.Total antioxidant activities of both extracts were determined by using linoleic acid emulsion. It was observed that all of extracts of purple basil and cibrika have high antioxidant activity.The reductive capabilities of both extracts were investigated, it was found that they have high and effective activities. The reducing capacity of cibrika determined higher than purple basil.Assay of the free radical scavenging activity was shown that activity of the ethanol extract of cibrika has higher than purple basil extracts. The ethanol extract of purple basil showed the higher free radical scavenging activity than the others. The activity of ethanol extract of cibrika was higher, too.For measurement of superoxide anion scavenging activity, oxigen radical was generated by PMS/NADH/O2 system, and the abilities of all extracts to scavenge oxigen activity were determined. It was observed the activity in the water extracts of cibrika was higher than others. The ethanol extract of purple basil showed the higher superoxide anion scavenging activity than the others.Metal chelating effect of purple basil and cibrika assayed. The water extracts of cibrika showed the higher metal chelating activity than water extract of purple basil.Determination of total flavonoid contents were determined as total phenolic compound assay. 20-100 ?g/mL concentrations of extracts were determined as gallic acid equivalent and catechol equivalent. In the total flavonoid compound assay, total flavonoid compound amounts of extracts were determined to be 65.7-102.3 mg/g as gallic acid equivalent; 24.2-45.5 mg/g as catechol equivalent. The highest amounts were found in the cibrika extracts.In the H2O2 scavenging activity assay, the scavenging activities of extracts determined and, it was observed that the acetone extracts of cibrika and purple basil showed the higher scavenging activity than the other extracts.In the total phenolic compound assay, total phenolic compound amounts of extracts were determined to be 66-200 mg/g as gallic acid equivalent; 50-183 mg/g as catechol equivalent. The highest amounts were found in the cibrika extracts.Key words: Reyhan (Ocimum basilicum L.), çıbrıka (Satureja hortensis L.), antioxidant activity, scavenging activity, flavonoid content, total phenol.