Evlilik hazırlığı yapan çiftlerin prekonsepsiyonel bakım farkındalığı ve bilgisinin incelenmesi
An examination of the preconceptional care awareness and knowledge of couples preparing for marriage
Yazar: MERVE CEREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DÖNDÜ BATKIN ERTÜRK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Evlilik = Marriage ; Farkındalık = Awareness ; Gebelik öncesi bakım = Preconception care ; Prekonsepsiyonel bakım = Preconceptional care

Özet:
Bu araştırmada, evlilik hazırlığı yapan çiftlerin prekonsepsiyonel bakım farkındalığı ve bilgisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı-kesitsel nitelikteki bu araştırmanın örneklemini, bir il belediyesinin evlendirme müdürlüğüne nikah başvurusunda bulunan ve bir il müftülüğü tarafından düzenlenen "Evliliğe İlk Adım" seminerine katılan toplam 240 nişanlı çift oluşturmaktadır.  Araştırma verileri, "Kişisel Bilgi Formu" ve "Prekonsepsiyonel Bakım Farkındalığı ve Bilgi Formu" kullanılarak araştırmacılar tarafından yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizi IBM SPSS 22.0 programı kullanılarak değerlendirilmiştir.  Verilerin karşılaştırılmasında bağımsız gruplarda Ki-Kare , Fisher exact, t-testi, One-Way ANOVA, Cronbach Alpha katsayısı ve post hoc (Tukey, LSD) analizlerinden yararlanılmıştır.Kadınların %71.7'si, erkeklerin %45.4'ü 25 ve altı yaş grubunda olup kadınların %76.3'ü,  erkeklerin %64.6'sı lise ve üzeri eğitim düzeyine sahiptir. Çiftlerin %12.5'inin evlenmeyi planladığı kişi ile akrabalığı bulunmaktadır. Kadınların %54.2'sinin, erkeklerin %56.3'ünün evlendikten hemen veya 1 yıl sonra çocuk sahibi olmayı planladıkları; kadınların %25.4'ünün, erkeklerin %26.2'sinin evlendikten sonra çocuk sahibi olma zamanı ile ilgili bir planının olmadığı bulunmuştur. Kadınların %23.8'nin, erkeklerin %9.6'sının gebelikte sağlığı etkileyebilecek hastalığı bulunmaktadır. Kadınların %8.8'inin, erkeklerin %4.2'sinin prekonsepsiyonel bakım kavramını duyduğu, prekonsepsiyonel bakım kavramını duyma durumu açısından kadın ve erkekler arasında anlamlı fark olduğu bulunmuştur (p<0.05). Kadınların %70.4'ünün, erkeklerin %59.2'sinin gebelik öncesi kadının sağlığının doğacak bebeğin sağlığı üzerinde ciddi sonuçlara neden olabileceğinin farkında oldukları bulunmuştur (p<0.05). Kadınların %58.3'ü, erkeklerin %49.6'sı prekonsepsiyonel bakım ve danışmanlığın hem kadınlar hem de erkekler için gerekli olduğunu belirtmiş olup kadınlar ve erkekler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur (p<0.05). Kadınların %62.9'u, erkeklerin %50.0'si prekonsepsiyonel bakım ve danışmanlığın hem bebek hem de anne için önemli olduğunu belirtmiş olup kadınlar ve erkekler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur (p<0.05).  Kadınların %54.6'sının, erkeklerin ise %32.5'inin prekonsepsiyonel bakım ve danışmanlık almak istediği, prekonsepsiyonel bakım ve danışmanlık alma isteği açısından kadın ve erkekler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur (p<0.05).Katılımcıların içerik bilgi puan ortalamasının 63.34±32.31, yarar bilgi puan ortalamasının 47.04±40.26 ve toplam bilgi puan ortalamasının 59.26±31.85 olduğu bulunmuştur. Bu araştırmada cinsiyet, eğitim durumu, meslek, gelir durumu, sağlık güvencesi varlığı ve evlendikten sonra çocuk sahibi olmak için planlanan zaman, gebelikte sağlığı etkileyebilecek hastalık varlığı ve ailede genetik hastalık varlığı prekonsepsiyonel bakım toplam bilgi puanını belirlemede önemli değişkenler olarak bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Bilgi, Evlilik Hazırlığı Yapan Çiftler, Farkındalık, Prekonsepsiyonel Bakım

Abstract:
In the present study, it was aimed to examine the preconceptional care awareness and knowledge of couples who were preparing for marriage. The sample of this descriptive-cross-sectional study consists of 240 engaged couples who applied for marriage to the marriage directorate of a provincial municipality and attended the "First Step to Marriage" seminar organized by a provincial mufti. The data of the present study was collected by the researchers through face-to-face interviews using the "Personal Information Form" and the "Preconceptional Care Awareness and Knowledge Questionnaire".The analysis of the obtained data was executed by using the IBM SPSS 22.0 program. Chi-square, Fisher exact, t-test, One-Way ANOVA, Cronbach's Alpha coefficient, and post hoc (Tukey, LSD) analyzes were used to compare the data in independent groups. 71.7% of women and 45.4% of men were in the age group of 25 and below, and 76.3% of women and 64.6% of men had a high school or higher level of education. 12.5% of couples were related to the person they were planning to marry. It was found that 54.2% of the women and 56.3% of the men were planning to have a baby immediately or 1 year after marriage, 25.4% of the women and 26.2% of the men did not have a plan regarding the time of having a baby after marriage. 23.8% of women and 9.6% of men had a disease that might affect health during pregnancy. It was found that 8.8% of women and 4.2% of men heard the concept of preconceptional care, and there was a significant difference between men and women in terms of hearing the concept of preconceptional care (p<0.05). It was found that 70.4% of the women and 59.2% of the men were aware that the health of the woman before pregnancy could cause serious consequences on the health of the unborn baby (p<0.05). 58.3% of women and 49.6% of men stated that preconceptional care and counseling are necessary for both women and men, and a statistically significant difference was found between men and women (p<0.05). 62.9% of women and 50.0% of men stated that preconceptional care and counseling are important for both the baby and the mother, and a statistically significant difference was found between women and men (p<0.05). It was found that 54.6% of the women and 32.5% of the men wanted to receive preconceptional care and counseling, and there was a statistically significant difference between men and women in terms of their willingness to receive preconceptional care and counseling (p<0.05). It was found that the content knowledge total mean score of the participants was 63.34±32.31, the benefits knowledge total mean score of the participants was 47.04±40.26, and the overall knowledge total mean scoreof the participants was 59.26±31.85. In the present study, gender, educational level, occupation, income level, the status of having a health insurance, the planned time to have a baby after marriage, the presence of a disease that may affect health during pregnancy, and the presence of genetic disease in the family were found to be important variables in determining the preconceptional care knowledge total mean score.
Keywords: Awareness, Couples Preparing For Marriage, Knowledge, Preconceptional Care