Tıbbi malpraktis halinde hukuki sorumluluk ve Irak uygulaması
The legal liability in case of medical malpractice and implementation in Iraq
Yazar: MOHAMMED SABIT SHAREEB SHAREEB
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN DOST
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Irak hukuku = Iraq law ; Türk Hukuku = Turkish Law ; Tıbbi hatalar = Medical errors ; Tıbbi sorumluluk = Medical liability

Özet:
Tıp biliminin hızlı bir şekilde gelişmesi ile birlikte tıbbi cihaz ve malzemeler de gelişmiştir. Bu da hekimlik mesleğini icra etme risklerinin ve hekimlerin sorumluluklarının artmasına yol açmıştır. Bu gelişmelere paralel olarak, hekimlik mesleği uygulama sınırlarını belirleyen, hekimlerin sorumluluk biçimlerini düzenleyen ve denetleyen, aynı zamanda koruma yöntemleri için öngörülen yasa ve kanunların yürürlüğe konmasında da gelişmeler olmuştur.
Irak kanun koyucusu, çoğu Arap devletlerinde olduğu gibi tıbbi sorumluluğu ayrı olarak ele almamış, bu konuyu medeni sorumluluk genel kurallarına bırakmıştır. Ancak bu kurallar, özellikle de modern bilimsel gelişmelerin yaşanması, tıbbi ve bilimsel icatların ortaya çıkmasına paralel olarak yeterli ve net içeriğe sahip değildir. Aynı zamanda çoğu Arap ülkelerinde bu konularla ilgili özel ve kesin kanunlar bulunmamaktadır. Bu nedenle Irak dahil olmak üzere Arap ülkelerinde tıbbi bir hatadan dolayı zarar gören hastanın gördüğü zarar karşılığında tazminat alması zor ya da imkansızdır.
Bu dönemde, tıp alanında yaşanan bilimsel ve teknik ilerlemenin altında tıbbi sorumluluk farklı şekil almaya başlamıştır. Hekimlik mesleği uygulamalarında insan hayatı söz konusu olduğundan tıbbi sorumluluk daha fazla önem taşımaktadır. Bu nedenle, çalışmanın amacı, bu insani mesleği ele alan uluslararası kanun ve mevzuatlarda öngörülen kural ve düzenlemeleri hekimlere bildirmek, tıbbi sorumluk unsurlarını tanımlamak, tıbbi hatalar nedeniyle hastanın maruz kalabileceği zarar türlerini açıklamak, tazminat gerektiren tıbbi hataları tanımlamak, tıbbi hatalardan doğan tazminat miktarının nasıl belirlenebileceği konusuna açıklık getirmektir.
Bu çalışma, hekimler tarafından yapılan tıbbi hatalar ve bu hatalardan doğan sorumluluk konusunu ele alması bakımından önemlidir. Çalışma özellikle de söz konusu tıbbi sorumlulukla ilgili net bir şekilde kanun ve kuralların bulunmadığı göz önüne alındığında, işlenen tıbbi hataları ve sorumlulukları pratik bir şekilde açıklamayı hedeflerken aynı zamanda tıbbi sorumluluk konusuyla ilgili Irak ve Türkiye yasaları arasında bir karşılaştırma yapmaktadır.
Bu tez çalışmasında, Türk ve Irak hukukunda hekimin hukuki sorumluluğu analitik ve karşılaştırılmalı bir şekilde iki bölümde incelenecektir. Birinci bölümde, Türk hukukunda ikinci bölümdeyse Irak hukukunda, tıbbi hata tanımı ve hata türleri, yanı sıra idari, cezai ve medeni hukuk bakımından tıbbi sorumluluk türlerinin nasıl ele alındığı incelenecektir. Üçüncü bölümde, tazminat türleri ve koşulları açıklanacaktır.

Abstract:
Along with the advance in medical sciences, the medical devices and supplies have also improved. Thus, the risks of executing this job and legal liabilities of doctors have also increased. In response to these improvements, there have been several amendments in the enactment of the laws and regulations that draw the boundaries of medical implementations; regulate and inspect the liabilities of doctors as well as that protect the doctors.
The Iraqi law-makers, as in plenty other Arabic states, never considered medical liabilities and left this issue to the scope of civil liabilities. However, these laws are unable to response to the requirements of the issue due to scientific developments and emergence of brand-new medical and scientific devices. Besides, many Arabic states already lack specific and precise laws regarding the issue. Thus, it is almost impossible for a patient who has been the victim of a medical malpractice to be compensated in Arabic states including Iraq.
The term legal liability has come to various forms along with the technological and scientific advances in medicine. Once the human life matters, the legal liabilities in practices of medical sciences assume much greater significance. The objectives of this study are to introduce the laws and regulations on legal liabilities in international legislations to doctors; to define the components of medical liability; to describe the losses that patients might be exposed to due to medical malpractices; to classify the medical malpractices that require compensation and to let patients know how they can calculate the amount of compensation stemming from medical malpractices.
The significance of this study is to touch upon the medical malpractices done by doctors and the liability afterwards. This study shall compare and contrast the legislations in Turkey and Iraq as Iraq lacks the precise laws and regulations on medical malpractices and the methods of communicating such malpractices and liabilities.
In this study, the civil liability of a doctor both in Turkey and Iraq shall be analyzed in two sections analytically and comparatively. The first section shall involve in the definition of medical malpractice and sorts of malpractices and how administrative, criminal and civil law consider medical liability sorts based on Turkish Law System while the second section covers these issues in Iraqi Law. The third section of the study shall identify the types of compensations and requirements.