Alî ibn Ebî Bekr el-Herevî'nin Kitâbü'l-İşârât ilâ Ma'rifeti'z-Ziyârât adlı eserinin çeviri ve değerlendirmesi
The translation and evaluation of 'Ali ibn Abi Bakr al-Harawi's Kitāb al-İshārāt ilā Ma'rifat al-Ziyārāt
Yazar: SEDAT KEKEÇ
Danışman: PROF. DR. MURAT KEÇİŞ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Abu'l-Ḥasan Ali b. Ebu Bekir el-Herevi = Abu'l-Ḥasan Ali al-Harawi ; El-İşarat ila Ma'rifeti'z-Ziyarat = Al-İşarat ila Ma'rifeti'z-Ziyarat ; Seyahatname = Seyahatname

Özet:
Ebü'l-Hasen Takıyyüddîn Alî b. Ebî Bekr b. Alî el-Herevî el-Mevsılî, 542 (1147-1148) yılında Musul'da doğmuş ve 611 (1215) yılında altmışlı yaşlarının sonlarında iken Halep'te vefat etmiştir. Hayatı hakkında fazla bilgi bulunmayan ve pek çok yere seyahat etmesinden dolayı "Sâih (Seyyah)" lakabını alan Herevî, dönemin önemli alimlerinden biri olup zaman içerisinde önce Selâhaddîn-i Eyyûbî'nin, sonra da oğlu Halep hükümdarı el-Melikü'z-Zâhir Gāzî'nin himayesine girmiş ve önemli birtakım diplomatik görevler üstlenmiştir. Mağrib'den Mâverâünnehir'e kadar pek çok yeri ziyaret eden Herevî, bu seyahatlerin sonucunda dünyanın meskûn ve dört başı mamur bölümünde görmüş olduğu önemli ziyaretgâhları konu edinen Kitâbü'l-İşârât ilâ ma'rifeti'z-ziyârât adlı bir eser meydana getirmiştir. Kısaca ez-Ziyârât, el-İşârât, Kitâbü'z-Ziyârât veya Kitâbü'l-İşârât olarak bilinen eser, esasen hac yolculuğuna ilişkin ziyaretgâhları tanıtma gayesiyle kaleme alınmıştır. Muhteviyatında umumiyetle kabir, türbe, mescit, imaret ve sair eski eserler yer almaktadır. Müellif bunların yanında şahitlik ettiği bazı hususlara da eserde yer vermiş, sözlü ve yazılı geleneği muhafaza etmiştir. Bu çalışma, Alî ibn Ebî Bekr el-Herevî'nin Kitâbü'l-İşârât ilâ ma'rifeti'z-ziyârât adlı eserinin Türkçeye çevirisini amaçlamaktadır. Arapça olarak kaleme alınan eserin bu çevirisi, Josef W. Meri'nin İngilizce çevirisi esas alınarak yapılmıştır. İngilizce çeviri esas alınırken Arapça metin de baştan sona titizlikle kontrol edilmiştir. İngilizce çeviriye dahil edilmeyen bazı kısımlar tespit edilmiş ve hatalar düzetilmiş, böylece çeviride bütünlük sağlanmıştır.

Abstract:
ʻAlī ibn Abī Bakr al-Harawī, about whom there is no much information, was born in the city of Mosul in the year 542 (1147-1148). He died in Aleppo in the year 611 (1215) in his late 60s. He was known as "al-Sāih (Traveller)" title because he travelled to many places in the world. He was among the important scholars in his time and he came to serve the ruler of Aleppo, al-Malik al-Ẓāhir G̲h̲āzī and his father, Saladin. He undertook some important diplomatic missions in the service of his patrons. Having travelled to many places from Maghrib to Transoxiana, al-Harawī, as a result of his travels, wrote a book called Kitāb al-ishārāt ilā maʻrifat al-ziyārāt, which includes the sacred places he saw in the populated and flourishing part of the world. The book is known briefly as al-Ziyārāt, al-Ishārāt, Kitāb al-Ziyārāt, or Kitāb al-Ishārāt and it was actually written with the intent of introducing the sacred places concerning pilgrimage. It generally includes tombs, shrines, mosques, structures, and other antiquities. In the book, al-Harawī also included some marvellous events that he personally witnessed, thus he preserved the oral and written traditions. This thesis is a comparative translation of ʻAlī ibn Abī Bakr al-Harawī's Kitāb al-ishārāt ilā maʻrifat al-ziyārāt. I used the English version by Josef W. Meri in the translation. I also used the Arabic text especially in the spelling of Arabic personal and place names. Some parts that are not included in the English version have been identified and fixed correctly in this work.