Türk Kızılayı Bölge Afet Yönetimi Müdürlükleri personellerinin insani yardımda asgari standartlar (Sphere Standartları) bilgi bilinç düzeyinin ölçülmesi
Measuring level of minimum standards in humanitarian aid (Sphere Standards) knowledge of Turkish Red Crescent Disaster Management personnel
Yazar: BURAK AYDINYILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZCAN ERDOĞAN
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Afet bilinci = Disaster awareness ; Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Doğal afetler = Natural disasters ; Kızılay = Kızılay ; Sphere Standartları = Sphere Standards ; Uluslararası standartlar = International standarts ; Çalışanlar = Workers ; İnsani yardımlar = Humanitarian aid

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ulusal/uluslararası afetlere müdahale eden ve insani yardım
faaliyetlerinde bulunan Türk Kızılayı Afet Operasyon Merkezi ve Bölge Afet Yönetim
Müdürlükleri personelinin insani yardımda asgari standartlar olan Sphere Standartları
kapsamında Beslenme ve Gıda Güvencesi, Barınma ve Yerleşim, Su Temini
Sanitasyon ve Hijyen Teşviki, Sağlık Faaliyetleri konularındaki asgari standartlar bilgi
düzeylerinin değerlendirilmesidir. Çalışmaya Türk Kızılay'da görev yapan 185 afet
personeli katılmıştır.
Veriler literatür doğrultusunda geliştirilen anket formu kullanılarak toplanmıştır.
Anket formu; demografik özelliklerin yer aldığı Katılımcı Bilgi Formu ve İnsani
Yardımda Asgari Standartlar Bilgi Düzeyi Anket Formu olmak üzere 2 bölümden
oluşmaktadır. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatiksel
analizler için IBM SPSS Statistics 22 programı kullanılmıştır. Katılımcıların
demografik özelliklerinin belirlenmesinde frekans ve yüzde analizleri ile katılımcıların
ankete katılım düzeylerinin belirlenmesinde betimleyici analizlerden ortalama ve
standart sapma analizleri kullanılmıştır.
Araştırmaya katılanların; %81,6 'sının erkek, %23,8'inin 39-42 yaş aralığında,
%13'ünün birim yöneticisi, %7'sinin uzman, %38,4'ünün yetkili olarak görev yaptığı,
%26,5'inin lisans, %20'sinin önlisans, %31,9'unun lise mezunu olduğu, %67'sinin 10
yıl ve üzeri olduğu mesleki deneyime sahip olduğu, %92,4'ünün bir afet/olağandışı
durumda görev aldığı belirlenmiştir.
Araştırmanın sonuçlarına göre; cinsiyet ile insani yardımda asgari standartlar bilgi
düzeyileri arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Katılımcıların yaş ve mesleki deneyim yılı grupları ile insani yardım asgari standartlar bilgi düzeyleri arasında
anlamlı negatif korelasyon tespit edilmiştir. Yaş ve mesleki deneyim yılı arttıkça bilgi
düzeyi azalmaktadır. Katılımcıların unvan ve mezuniyet derecesi ile insani yardımdaki
asgari standartlar bilgi düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık
bulundu (p=0.00) ve anlamlı pozitif korelasyon saptanmıştır. Ayrıca katılımcıların
unvan ve mezuniyet derecesi arttıkça bilgi düzeylerinin arttığı tespit edilmiştir. Görev
yapılan yerlere bakıldığında, bilgi düzeyi en yüksek olan Afet Yönetim Direktörlüğü,
2. sırada Ankara Bölge Afet Yönetim Müdürlüğü ve 3. sırada İzmir Bölge Afet
Yönetim Müdürlüğü olduğu belirlenmiştir. Bir afet/olağandışı durumda görev
yapanların (mean rank= 96,21) yapmayanlara göre (mean rank=53,82) insani
yardımda asgari standartlar bilgi düzeyleri daha fazla olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Afet Yönetimi, İnsani Yardım, Sphere Standartları, Türk Kızılay

Abstract:
The purpose of this study is to evaluate the minimum standards of knowledge level on
Nutrition and Food Security, Shelter and Settlement, Water Supply Sanitation and
Hygiene Promotion, Health Activities within the scope of Sphere Standards, which are
the minimum standards in humanitarian aid of the personnel of the Turkish Red
Crescent Disaster Operation Center and Regional Disaster Management Directorates
who respond to national / international disasters and engage in humanitarian aid
activities. 185 personnel who work in the disaster field at the Turkish Red Crescent
participated to this study.
The data is collected using a questionnaire form developed in line with the literature.
The questionnaire form consists of two parts: Participant Consent and Information
Form including demographic characteristics and the test on the Minimum Standards
Knowledge Level Form in Humanitarian Aid. IBM SPSS Statistics 22 program is used
for statistical analysis and to evaluate the findings obtained within the scope of the
research. Frequency and percentage analysis are used to determine the demographic
characteristics of the participants. Mean and standard deviation analyzes from
descriptive analyzes are used to determine the participation levels of the participants
in the survey.
Participants in the research; 81.6% are male, 23.8% are between the ages of 39-42,
13% are unit managers, 7% are experts, 38.4% are officers, 26.5% are with bachelor's
degree, 20% are with an associate degree, 31.9% are graduates of a high school, 67%
have 10 years or more professional experience and 92.4% have worked in a disaster /
extraordinary situation.
The results of the research show that there is no significant difference between gender
and minimum standards of knowledge in humanitarian aid. It alsa demonstrates that
there is a significant negative correlation between the age as well as, professional
experience groups of the participants and their humanitarian minimum standards
knowledge level. As the age and years of professional experience increase, the level
of knowledge decreases. Besides in the study signals a statistically significant
difference between the titles as well as, degrees of graduation of the participants and
the minimum standards in humanitarian aid (p = 0.00) and a significant positive
correlation. In addition, it was determined that as the title and graduation degree of the
participants increased, their knowledge level increased. Looking at the places of duty,
we can see that the highest level of knowledge is the Disaster Management Deparment,
the Ankara Regional Disaster Management Deparment is the second and the Izmir
Regional Disaster Management Deparment is the third ranking. It has been determined
that the personnel working in a disaster / extraordinary situation (mean rank= 96,21)
has a higher level of knowledge of the minimum standards in humanitarian aid
compared to the personnel who does not work (mean rank=53,82).

Keywords: Disaster Management, Humanitarian Aid, Sphere Standards, Turkish Red Crescent