Dönüşümcü ve etkileşimci liderlik davranışının örgütsel bağlılığa etkisinin analizi
Analysis of the effect of transformational and transactional leadership behaviour on organizational commitment
Yazar: ERCAN YAVUZ
Danışman: PROF. DR. AZİZE TUNÇ HUSSEIN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Turizm İşletmeciliği Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Liderlik = Leadership ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Bu araştırmanın amacı, örgütlerde dönüşümcü veya etkileşimci liderlik davranışının örgütsel bağlılığa etkisini ortaya çıkarmaktır. Örgütlerde liderlik davranışları farklılaşabilir. Bazı örgütlerde dönüşümcü liderlik davranışı, bazı örgütlerde etkileşimci liderlik davranışı, bazılarında ise hem dönüşümcü hem de etkileşimci liderlik davranışı bir arada görülebilir. Bu çalışmada, işgörenlerin örgütsel bağlılığını etkileyen dönüşümcü ve etkileşimci liderlik davranışı ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişki araştırılmıştır.Araştırmayla ilişkili literatür incelendikten sonra, gözden geçirilip düzeltilmiş iki ölçek kullanılmıştır. Bunlardan birincisi; Allen ve Meyer tarafından geliştirilmiş örgütsel bağlılık ölçeği, ikincisi de Avolio ve Bass tarafından geliştirilen çoklu faktör liderlik ölçeğidir. Bu ölçek, Antalya, Muğla ve Aydın'daki dört ve beş yıldızlı konaklama işletmelerindeki işgörenlere uygulanmıştır. Bu araştırma, tanımlayıcı bir araştırmadır. Yukarıda belirtilen yerlerdeki, beş ve dört yıldızlı konaklama işletmelerindeki işgören sayısı, işletmelerin yatak sayıları dikkate alınarak hesaplanmıştır. Bu hesaplamaya göre, evren 95.499 işgörenden oluşmuştur. Örneklem büyüklüğü 597 olarak hesaplanmıştır. Araştırmada bulgular, frekans analizi, korelasyon analizi, t-testi ve ANOVA testleri kullanılarak istatistik paket programı yardımıyla hesaplanmıştır. Anlamlılık düzeyi, 0,05 olarak kabul edilmiştir.Çalışmada elde edilen verilerin analizi sonucunda, işgörenlerin örgütsel bağlılık düzeyinin orta düzeyde olduğu görülmüştür. Dönüşümcü ve etkileşimci liderlik ile örgütsel bağlılığın ilişkisi olduğu sonucu bulunmuştur. Araştırma sonucunda, dönüşümcü liderlik ile bağlılık ilişkisinin, etkileşimci liderlik bağlılık ilişkisinden çok daha güçlü ilişki olduğu bulunmuştur. Örgütlerde dönüşümcü liderlik bağlılık ilişkisinin yüksek oluşu, dönüşümcü liderlerin örgütler tarafından desteklenmesini gerektirmektedir. Örgütsel bağlılık, işgörenin demografik özelliklerinin bazılarına göre farklılaştığı görülmüştür. Aynı zamanda, işgörenin bazı demografik özellikleri dönüşümcü ve etkileşimci liderlikle ilgili algılarını da farklılaştırmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to expose the effect of transformational and transactional leadership behaviour on organizational commitment in organizations. The behaviours of the leadership may become different in organizations. There can be transformational leadership behaviour in some organizations, could be transactional leadership behaviour in others and both transformational and transactional leadership behaviour also can be seen together in some organizations. In this study, the relation between organizational commitment itself and transformational and transactional leadership behaviour which effects the organizational commitment of the employees has been investigated.After discussing the literature related to the subject, two different revised questionnaires have been used. The first one is organizational commitment questionnaire developed by Allen and Mayer and the second one is multi factorial leadership questionnaire developed by Avolio and Bass. This measurement has been applied to the employees working in 4 and 5 star accommodation organizations in Antalya, Muğla and Aydın. This study is a descriptive study. The number of the employees working in 4 and 5 star accommodation organizations in the places above has been taken into account by considering the number of the bed they have. According to this calculation there are approximately 95.499 employees in total to be worked on. The size of the sample was calculated as 597. The findings of the research has been evaluated by using the tests such as frequency analyse, correlation analyse, t-test and ANOVA test in statistical pocket program .The significant level is accepted as 0,05.In the study, the level of the organizational commitment of the employees has occurred as medium. It has been exposed that there is a relationship between both transformational and transactional leadership and organizational commitment. The result of the study also showed that the relation between transformational leadership and organizational commitment is much stronger than the relation between transactional leadership and organizational commitment. The strong relation between transformational leadership and organizational commitment in organizations requires a strong support to the leadership given by organizations. Organizational commitment depends on some of the demographic factors. At the same time the demographic characteristics of the employees can also effect on the transformational and transactional leadership consideration.