Ulaştırma işletmelerinde yeniden yapılanma ve TCDD için bir model önerisi
Reegineering in transportation businesses and a suggested model for TCDD
Yazar: ZEYNEP GÜLTEKİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SENEM BESLER
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
11 YÜKSEK LİSANS TEZ OZU ULAŞTIRMA İŞLETMELERİNDE YENİDEN YAPILANMA VE TCDD İÇİN BİR MODEL ÖNERİSİ / Zeynep GÜLTEKİN İşletme Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ağustos 2004 Danışman: Yrd.Doç.Dr.Senem BESLER Demiryollan, ulaştırma sektörü içerisinde kritik bir önem taşımaktadır. Ancak günümüzde, demiryollarının sektörel payı diğer ulaştırma sistemlerine kıyasla gittikçe azalmaktadır. Dünya genelinde de ülkeler aynı problemle karşı karşıya kalmışlardır. 1990'h yılların başında, bu düşüşe karşı önlemlerini almaya başlamışlar, Yeniden Yapılanma çalışmaları yaparak, demiryollarını rekabet edebilir bir düzeye çıkarmayı amaçlamışlardır. Özellikle Avrupa Birliği üyesi ülkelerde, bu konuda hızlı bir değişim süreci yaşandığı gözlenmektedir. Bunun nedeni, demiryollarının stratejik önemini kullanmak isteyen Avrupa Birliği'nin üye ülkeler arasında standart bir demiryolu ulaştırmasını amaçlamasıdır. Avrupa Birliği'ne üyeliği gündemde olan ülkemizde de demiryollan aynı sektörel sorunları yaşamaktadır. Bu çalışmanın amacı, özellikle Avrupa ülkelerinin demiryollarında yaşanan genel sorunları ve bu sorunlara, Avrupa Birliği direktifleri doğrultusunda uygulanan çözüm yolları incelenerek, aynı sorunları yaşayan TCDD'nin mevcut durumunu ortaya koymak ve yapışma en uygun çözüm önerisini model olarak sunmaktır. Bu doğrultuda hazırlanan modelde, TCDD'nin temel süreçlerine göre örgütlenmesi önerilmektedir. Temel süreçler ise Yolcu, Yük, Atölye ve Altyapı olarak belirlenmiştir. Böylelikle her birim kendi sürecinin çıktısı ile ilgili faaliyetleri gerçekleştirecek, birimler arasında karmaşa yaratan gereksiz iletişim kanalları ortadan kalkmış olacaktır. Ayrıca her birim kendi faaliyet alanında uzmanlaşacak, ayrı birer işletme gibi hareket edebilme yeteneğine sahip olacaklardır. Diğer yandan, model TCDD'nin hukuki durumunun da değişmesi gerektiğini Öngörmektedir. Altyapı ve işletme birbirinden ayrı yürütülmelidir. Altyapı vem tarifelendirme sistemleri bağımsız devlet kuruluşlarının denetimine bırakılırken, hatlara erişim ve vagon kullanımı gibi işletmecilik faaliyetlerinde özel sektör katılımı sağlanmalıdır. Tüm bu yapısal değişimler yaşanırken, organizasyonun işletmecilik anlayışında da değişim amaçlanmaktadır. TCDD'nin müşteri odaklı bir yaklaşımla daha kaliteli bir hizmet üretimi gerçekleştiren bir demiryolu organizasyonu haline gelmesi için, söz konusu yapısal değişimleri, sürekli değişim anlayışıyla gerçekleştirmesi gerekmektedir.

Abstract:
IV ABSTRACT REENGINEERING IN TRANSPORTATION BUSINESSES AND A SUGGESTED MODEL FOR TCDD Railways has a great importance in transportation industry. But today, industrial share of railways has been gradually decreasing. The other countries in the world has faced with the same problem as well. They have taken measures against this decrease in the early 90's. And aimed to recover railways' competitive position with Reengineering approach. Especially in the member countries of European Union, a very fast change process has been observed. Because, EU that wants to use strategical importance of railways, aim to provide a standard railway transportation among members countries. Our country that is in the membership process, has had also same industrial problems. The aim of this study is to put the current state of TCDD clearly and to recommend the appropriate model by analyzing general problems in European countries and solutions that EU defined. In the model, it is recomended to TCDD to organize according to base processes. These processes are Passenger, Freight, Factory and Infrastructure. In this way, each unit will show activity about it's own process output. And so unnneccessary comunication channels in the organization that cause complexity will be disappeared. Besides, each unit will specialize in it's own area and will have the ability of behaving as a different organization. In the other side, model foresees that TCDD' s legal situation should change. Infrastructure and administration should be executed seperately. Rate maker and infrastructure owner should be government. But on accessing to railways and wagon usages, private sector participation should be provided. While all these structural changes are being applicated, a change in business approach of the organization is aimed. TCDD should applicate the structural changes with a continious change approach. So, TCDD should be a railway organization that serves more gualified services with a customer focused approach.JURI VE ENSTİTÜ ONAYI Zeynep GÜLTEKİN'in "Ulaştırma İşletmelerinde Yeniden Yapılanma ve TCDD İçin Bir Model Önerisi" başlıklı tezi 13 eylül 2004 tarihinde, aşağıdaki jüri tarafından Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Smav Yönetmeliğinin ilgili maddeleri uyarınca, İşletme (Yönetim ve Organizasyon) Anabilim Dalında, Yüksek Lisans tezi olarak değerlendirilerek kabul edilmiştir. Adı-Sovadı üye (Tez Danışmanı) : Yrd.Doç.Dr.Senem BESLER İmza Üye Üye Prof.Dr.İnan ÖZALP Yrd.Doç.Dr.Banu UÇKAN istıtüsüJMpdürü OH*. 1 >a* ???-