Kiralama işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ve Türkiye Finansal Raporlama Standardı 16: Kiralamalar standardının Borsa İstanbul şirketlerinin finansal tablolarına etkisi üzerine bir araştırma
Accounting for leasing transactions and Turkish Financial Reporting Standard 16: A study on the effect of leases standard on the financial statements of Borsa İstanbul companies
Yazar: BERKE KOÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE SELÇUK SARI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Büyük ve orta boy işletmeler için finansal raporlama standardı = Financial reporting standard for large and medium size enterprises ; Finansal kiralama = Financial leasing ; Finansal raporlama standartları = Financial reporting standarts ; Kiralama = Renting ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe standartları = Accounting standarts ; Türkiye Finansal Raporlama Standardı = Turkish Financial Reporting Standards ; Uluslararası Finansal Raporlama Standartları = International Financial Reporting Standarts

Özet:
Muhasebe standartlarını düzenleyen kurullar, işletmelerin iç ve dış çevrelerine 
mali bilgilerini; gerçeğe uygun, anlaşılabilir ve şeffaf bir şekilde ortak bir muhasebe 
dili kullanarak sunması amacıyla birçok standart yayınlamış, bu standartlar içerisinde 
kiralama işlemleri de kendine yer bulmuştur. Uluslararası Muhasebe Standartları 
Kurulu, Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarını (UFRS) yayınlamış ve söz 
konusu standartlar içerisinde kiralama işlemleri, Uluslararası Finansal Raporlama 
Standartları (UFRS) 16'da açıklanmıştır. Öte yandan Kamu Gözetimi Muhasebe ve 
Denetim Standartları Kurumu (KGK), Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal 
Raporlama Standartları'nı (BOBİ FRS) yayınlamış ve kiralama işlemlerine standardın 
"Bölüm 15: Kiralamalar" kısmında yer vermiştir. İslami Finansal Kuruluşlar İçin 
Muhasebe ve Denetim Organizasyonu'nun yayınladığı Faizsiz Finans Muhasebe 
Standartları'nda (FFMS) kiralama işlemlerinden Faizsiz Finans Muhasebe Standardı 
8: İcare ve İcare Müntehiye Bittemlik bölümünde bahsedilmiştir.
Bu çalışmada çeşitli örnekler kullanılarak standartlara göre günlük defter 
kayıtları yapılmış, böylece hem kiralama türleri hem standartlar arasındaki farklar 
gösterilmiştir. Ayrıca mali kuruluşlar ve holdingler hariç olmak üzere BİST 100'de 
faaliyet gösteren şirketlerin TFRS 16 kullanmaya başladıktan sonraki ve önceki ikişer 
yılda yayınladığı finansal tabloları ve dipnotları incelenmiş, ilgili finansal tablo 
kalemleri ve finansal oranları sunulmuştur. Böylece yeni kiralama standardının 
finansal tablolar ve finansal oranlar üzerindeki etkisini görmek mümkün olmuştur. 
Yapılan analizler sonucunda başlıca finansal tablo kalemlerinin tümünde artış 
tespit edilmiştir. Ayrıca aktif karlılık ve net kâr marjı oranlarında azalış; toplam borç / 
toplam varlıklar ve faaliyet kâr marjı oranlarında artış saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Finansal Kiralama, Faaliyet Kiralaması, TFRS 16, BOBİ FRS 15, FFMS 8

Abstract:
Boards that regulate accounting standards have been published many standards 
in order to provide present them in a realistic, understandable and transparent manner 
financial information by using a common accounting language to the internal and 
external environment of the enterprises and leasing transactions have also found a 
place within these standards. The International Accounting Standards Board has 
published International Financial Reporting Standards (IFRS) and leasing transactions 
within these standards are explained in International Financial Reporting Standards 
(IFRS) 16. On the other hand, the Public Oversight, Accounting and Auditing 
Standards Authority has published the Financial Reporting Standards for Large and 
Medium-sized Enterprises (FRS for LMES) and has explained leasing transactions in 
the "Chapter 15: Leases" section of the standard. In the standards published by the 
Accounting and Auditing Organization for Islamic Financial Institutions (AAOIFI)
leasing transactions are mentioned in "AAOIFI 8: Ljarah and Ljarah Muntahia 
Bittamleek" section of the standard.
In this study, daily book entries were made according to the standards by using 
various examples, thus showing the differences between both rental types and 
standards. In addition, financial statements and footnotes of companies operating in 
BIST 100, excluding financial institutions and holdings, published in the two years 
after they started to use IFRS 16 and in the previous two years were examined, and 
related financial statement items and financial ratios were presented. Thus, it was 
possible to see the effect of the new leasing standard on the financial statements and 
financial ratios.
As a result of the analyzes made, increases were determined in all of the main 
financial statement items. In addition, a decrease in asset profitability and net profit
margin ratios; an increase was observed in the ratios of total debt / total assets and 
operating profit margin.

Keywords: Financial Lease, Operational Lease, IFRS 6, FRS for LMES 15, AAOIFI 8