Tüketicilerin sergilediği irrasyonel davranışlar üzerine yapılan araştırmaların bibliyometrik analizi
Bibliometric analysis of research on irrational behaviors exhibited by consumers
Yazar: ALİHAN ATMACA
Danışman: PROF. DR. CANER GİRAY
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Küresel Pazarlama ve Marka Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Uluslararası Ticaret = International Trade ; İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışma, tüketici irrasyonel davranışları alanındaki bilimsel literatürün kapsamlı bir bibliyometrik analizini sunmaktadır. 1993-2024 yılları arasında Web of Science veri tabanında indekslenen ve tüketici irrasyonel davranışlarını ele alan yayınlar incelenmiştir. Bu amaçla, bibliometrix R paketi kullanılarak çeşitli bibliyometrik analiz yöntemleri uygulanmış ve alanın yapısı, gelişimi, önemli aktörleri ve tematik eğilimleri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Analiz sonuçları, tüketici irrasyonel davranışları alanına olan ilginin son yıllarda belirgin bir şekilde arttığını ve alanın hızla büyüdüğünü göstermektedir. ABD, uzun yıllardır alanın liderliğini sürdürse de, Çin'in yayın sayısı ve atıf etkisi bakımından hızlı bir yükseliş gösterdiği gözlemlenmiştir. Avustralya ve Güney Kore de alana önemli katkılarda bulunan diğer ülkeler arasında yer almaktadır. Çalışma ayrıca, alanın çok disiplinli bir yapıya sahip olduğunu ve pazarlama, ekonomi ve psikoloji gibi farklı disiplinlerden beslendiğini ortaya koymaktadır. Alanın önde gelen dergileri arasında, "Journal of Consumer Research", "Journal of Marketing Research", "Journal of Marketing", "Psychology & Marketing", "American Economic Review", "Quarterly Journal of Economics" ve "Journal of Personality and Social Psychology" gibi dergiler yer almaktadır. Anahtar kelime analizi, "tüketici davranışı", "rasyonellik", "tüketim" ve "irrasyonel tüketim" gibi temel kavramların yanı sıra, "sürdürülebilir tüketim", "Covid-19" ve "dijital pazarlama" gibi güncel konuların da alandaki araştırmalarda giderek daha fazla yer aldığını göstermektedir. Ortak atıf ağı analizi, tüketici irrasyonel davranışları alanının çeşitli araştırma kümelerinden oluştuğunu ve bu kümeler arasında önemli bağlantılar olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışma, tüketici irrasyonel davranışları alanının dinamik ve hızla gelişen bir alan olduğunu, farklı disiplinlerden ve coğrafyalardan gelen araştırmacıların bir araya gelerek alana katkı sağladığını ve alanın hem akademik hem de pratik açıdan önemli bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Tüketici İrrasyonel Davranışları, Bibliyometrik Analiz, Davranışsal Ekonomi, Tüketici Psikolojisi, Pazarlama

Abstract:
This study presents a comprehensive bibliometric analysis of the scientific literature in the field of consumer irrational behavior. Publications indexed in the Web of Science database between 1993 and 2024 that address consumer irrational behavior were examined. For this purpose, various bibliometric analysis methods were applied using the bibliometrix R package, and the structure, development, important actors, and thematic trends of the field were examined in detail. The analysis results show that the interest in the field of consumer irrational behavior has increased significantly in recent years and that the field is growing rapidly. Although the USA has been the leader of the field for many years, it has been observed that China has shown a rapid increase in terms of the number of publications and citation impact. Australia and South Korea are among the other countries that have made significant contributions to the field. The study also reveals that the field has a multidisciplinary structure and is nourished by different disciplines such as marketing, economics, and psychology. The leading journals in the field include "Journal of Consumer Research", "Journal of Marketing Research", "Journal of Marketing", "Psychology & Marketing", "American Economic Review", "Quarterly Journal of Economics" and "Journal of Personality and Social Psychology". Keyword analysis shows that in addition to basic concepts such as "consumer behavior", "rationality", "consumption" and "irrational consumption", current topics such as "sustainable consumption", "Covid-19" and "digital marketing" are increasingly included in research in the field. Co-citation network analysis reveals that the field of consumer irrational behavior consists of various research clusters and that there are important connections between these clusters. This study shows that the field of consumer irrational behavior is a dynamic and rapidly developing field, that researchers from different disciplines and geographies come together to contribute to the field, and that the field has significant potential both academically and practically. 

Keywords: Consumer Irrational Behavior, Bibliometric Analysis, Behavioral Economics, Consumer Psychology, Marketing