Sağlık personelinin içme sütü tüketim alışkanlıkları ve bu alışkanlıkları etkileyen faktörlerin belirlenmesi üzerine bir araştırma
A study to determine milk consumption habits of health staff and reasons that effect these habits
Yazar: ÖZEN YAMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMİNE AKAL YILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Sağlık araştırmaları = Health surveys ; Sağlık personeli = Health personnel ; Süt = Milk ; Süt ürünleri = Milk products ; Tüketici davranışı = Consumer behavior

Özet:
Bu çalışma; sağlık personelinin içme sütü tüketim alışkanlıklarını ve buna etki eden faktörleri saptamak amacıyla Bursa İli devlet hastanelerinde görev yapan 372 (56 erkek, 316 kadın) sağlık çalışanı üzerinde yürütülmüştür. Bireylerin beslenme ve süt tüketim alışkanlıklarını belirlemeye yönelik anket formu uygulanmış, boy uzunluğu ve vücut ağırlığı ölçümleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda; sağlık çalışanlarının %66.9'unun her gün süt tükettiği görülmüştür. Sağlık çalışanlarının günlük ortalama süt tüketim miktarı 226.3 mL olarak belirlenmiştir. Süt tüketmeme nedenlerinin başında sütü sevmeme ve alışkanlığın olmaması (%38.2) yer almaktadır. Çalışanların %71'i şu anda içtikleri sütün çocukluk dönemine göre daha az olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların %35.2'sinin tüm süt ürünlerini sevdiği, süt dışında en sevilen diğer süt ürünlerinin peynir (%23.7) ve yoğurt (%7.8) olduğu görülmüştür. Sağlık çalışanlarının büyük çoğunluğu (%83.6) içtiği sütü marketten almaktadır. Süt alırken en fazla son kullanma tarihine (%61.8) dikkat edilmektedir. Çalışanların %32.5'inin sokak sütünü tercih ettiği, buna neden olarak; sokak sütünden yapılan yoğurdun tadının daha güzel olması ve hazır sütlerden yoğurt yapamamaları gösterilmiştir. Süt ile ilgili doğru bilgi alındığı düşünülen iletişim araçlarının başında eğitimler (%51.6) yer alırken, katılımcıların %56.7'si reklam ve propaganda çalışmalarının yetersiz olduğunu düşünmektedir. Bireylerin en sık tam yağlı UHT süt tükettiği, büyük çoğunluğunun her gün peynir tükettiği belirlenmiştir. Ancak çalışanların günlük kalsiyum alımlarının önerilen miktarların altında kaldığı görülmüştür. Süt içen ve içmeyen bireylerin günlük kalsiyum ve fosfor alımları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır (p>0.05). Sağlık çalışanlarının kalsiyum tüketimi (mg/gün) ile BKİ (kg/m2)'leri arasında pozitif yönlü ilişki olduğu görülmüştür (p>0.05). Bu sonuçlara göre, sağlık çalışanlarının süt tüketim alışkanlıklarının oldukça düşük olduğu görülmüştür. Süt tüketim alışkanlıklarının geliştirilmesi amacıyla hizmet içi eğitim, reklam ve propaganda çalışmalarının artırılması ve bu yönde eylem planları ve programlarının oluşturulması gerekmektedir.

Abstract:
This research was carried out on 372 (56 male, 316 female) healthcare professionals in Bursa public hospitals to determine their milk consumption habits and affecting factors. A questionnaire was conducted on all individuals in order to evaluate their nutritional status and milk consumption habits, and then their height and weight measurements were made of. After the study, it was determined that 66.9% of healthcare professionals drink milk every day. Daily milk consumption was 226.3 mL. The principal reasons of healthcare professionals to not drink milk are dislike milk and the absence of the habit of milk consumption (38.2%). 71% of participants reported that their milk consumption was less than childhood. 35.2% of participants reported that they like all dairy products, the most likely dairy products except milk were cheese (23.7%) and yogurt (7.8%). Biggest part of the healthcare workers (83.6%) was purchased milk from supermarkets. Expiry date of milk was the most significantly criteria for participants (61.8%). 32.5% of health workers preferred unpacked milk. Better taste of unpacked milk made yogurt and could not make yogurt with packed milk were determined as the most outstanding reasons. 51.6% of participants thought, educational activities become first row at the means of communication, 56.7% of participants thought advertising and propaganda activities were not enough to encourage to milk consumption. It was found that UHT fat milk was the most common consumed milk and most of the participants were consumed cheese every day. But daily calcium intake of healthcare professionals was observed less than suggested quantity. Daily calcium and phosphorus intake of milk drinkers and non-drinkers were not significantly different (p>0.05). Positive correlation was observed between daily calcium intake and BMI of healthcare professionals (p>0.05). In conclusion, it was observed that milk consumption habits were very low among healthcare professionals. Therefore, in-service trainings, advertising and propaganda activities should be increased, and action plans and programmes should be developed for improve the habits of milk consumption.