2018 yılında zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Genel Polikliniğine başvuran 10-16 yaş aralığındaki çocuklarda obezite ve metabolik sendrom sıklığının belirlenmesi
Zonguldak Bulent Ecevit University Health Practice and Research Center General Policlinic for Children Health and Diseases determination of the frequency of obesity and metabolic syndrome in children between the ages of 10-16
Yazar: HİLAL YAPAR
Danışman: PROF. DR. EROL AKTUNÇ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Dünya Sağlık Örgütü = World Health Organization ; Ergenler = Adolescents ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Obezite = Obesity ; Çocuk obezitesi = Pediatric obesity ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Obezite sağlığı bozacak ölçüde yağ dokularında anormal artış olarak
tanımlanır ve çocukluk çağındaki obezite erişkin yaşlarda da devam edebildiğinden
özellikle üzerinde durulması gereken bir konudur. Metabolik sendrom (MS) olarak
adlandırılan; insülin direnci, kan basıncı yüksekliği, lipid ve kan şekeri düzeyi
bozukluklarının birlikteliği durumu, obez bireylerde obez olmayanlara göre daha sık
görülür. Bu çalışmada amacımız 01 Ocak 2018 ile 31 Aralık 2018 tarihleri arasında
hastanemiz Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları genel polikliniğine başvuran 10-16 yaş
arasındaki çocuk hastaların obezite ve metabolik sendrom sıklığını saptamaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 01 Ocak 2018-31 Aralık 2018 tarihleri arasında
hastanemiz Genel Pediatri Polikliniğine başvuran 10-16 yaş aralığındaki çocuklara
ait kayıtların retrospektif olarak değerlendirildiği tanımlayıcı kesitsel bir çalışmadır.
Çalışmamızda metabolik sendrom tanısı koymak için, Dünya Sağlık
Örgütü'nün(DSÖ) tanı kriterlerinin Türk çocukları üzerinde yapılmış çalışmalarda
elde edilen eşik değerlere göre modifiye edilmiş şekli kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışamaya 424 kız ve 424 erkek olmak üzere 848 çocuk dahil edilmiştir.
101 olgunun (%11.9) fazla kilolu olduğu, 250 olgunun (%29.5) ise obez olduğu
görülmüştür. Fazla kilolu olan çocukların 56 tanesi erkek(%55.4), 45 tanesi(%44.6)
kız iken obez çocukların 147 tanesi erkek (%58.8), 103 tanesi(%41.2) ise kız idi.
Obez bireylerin %22.4'ünde bozulmuş açlık glisemisi, %10.0-42.7'sinde dislipidemi
ve %40.4'ünde sistolik hipertansiyon tespit edilmiştir. Bu özellikler oransal olarak
erkek bireylerde daha sık görülmelerine rağmen kız ve erkekler arasındaki fark
istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Obezite tespit edilen bireyler arasında
(n=250) ise 36 (%14.4) çocukta metabolik sendrom tanısı konulmuştur. MS bulunan
36 olgunun 14'ünde (%38.8) sistolik hipertansiyon tespit edilirken MS bulunmayan
çocuklarda (n=811) sistolik hipertansiyon görülme sıklığı %1.1'di. Metabolik
sendromu olan bireylerin %45.9'unda bozulmuş açlık glisemisi, %73.7'sinde sistolik hipertansiyon, %24.3-78.4'ünde dislipidemi tespit edilmiştir. Bu özellikler oransal
olarak erkek bireylerde daha sık görülmelerine rağmen kız ve erkekler arasındaki
fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.
Sonuç: Metabolik sendrom, obez olan bireylerde normal kilolu bireylere oranla daha
sık görülmektedir. Hem obeziteye hem metabolik sendroma en sık eşlik eden
durumlar hipertrigliseritemi ve hipertansiyondur. Sağlık Uygulama ve Araştırma
Merkezi(SUAM) Genel Pediatri polikliniği, yüksek orandaki obez ve fazla kilolu
bireye verdiği hizmet aracılığı ile bu durumlara sekonder gelişen metabolik sendrom,
diabetes mellitus, hipertansiyon, aterosklerotik kalp hastalığı ve dislipidemi
durumlarının erken tanı ve tedavisinde üstlendiği önemli rolü ve obeziteye yol açan
yanlış beslenme alışkanlıkları, fiziksel inaktivite gibi yaşam tarzı özelliklerinin
değiştirilmesine yönelik poliklinik müdahalelerini devam ettirmelidir.

Anahtar Kelimeler: Obezite, metabolik sendrom, DSÖ, çocuk ve adölesan

Abstract:
Introduction and Aim: Obesity is defined as an abnormal increase in fatty tissues to
the extent that it disrupts health, and since childhood obesity can continue in
adulthood, it is an issue that should be considered in particular. Called metabolic
syndrome (MS); Insulin resistance, blood pressure height, the state of the ness of
lipid and blood sugar level disorders are more common in obese individuals than
non-obese people. In this study, our aim is to determine the frequency of obesity and
metabolic syndrome of children between the ages of 10 and 16 who were admitted to
the General Outpatient Clinic of Children's Health and Diseases between 01 January
2018 and 31 December 2018. Materials and Methods: This is a descriptive cross-sectional study in which records
of children between the ages of 10 and 16 admitted to our hospital's General
Pediatric Outpatient Clinic between 01 January 2018 and 31 December 2018 are
retrospectively evaluated. In order to diagnose metabolic syndrome in our study, the
modified shape of the diagnostic criteria of the World Health Organization(WHO)
according to the threshold values obtained in studies on Turkish children was used.
Findings: 848 children, including 424 girls and 424 boys, were included in the
study. It was found that 101 cases (11.9%) were overweight and 250 cases (29.5%)
were obese. Of the children who were overweight, 56 were boys (55.4%), 45
(44.6%) were girls, while 147 of the obese children were boys (58.8%), and 103
(41.2%) were girls. Impaired hunger glycemia was detected in 22.4% of obese
individuals, dyslipidemia in 10.0-42.7% and systolic hypertension in 40.4%.
Although these characteristics were proportionally more common in male
individuals, the difference between boys and girls was not statistically significant.
Metabolic syndrome was diagnosed among individuals with obesity (n=250) in 36
(14.4%) children. Systolic hypertension was detected in 14 (38.8%) of the 36 cases with MS, while the incidence of systolic hypertension was 1.1% in children without
MS (n=811). Impaired hunger glycemia was detected in 45.9% of individuals with
metabolic syndrome, systolic hypertension in 73.7% and dyslipidemia in 24.3-
78.4%. Although these characteristics were proportionally more common in male
individuals, the difference between boys and girls was not statistically significant.
Conclusion: Metabolic syndrome is more common in obese individuals than in
normal weight individuals. Hypertriglycerism and hypertension are the most
common conditions that accompany both obesity and metabolic syndrome. The
General Pediatric outpatient clinic of the Center for Health Practice and Research
should continue its outpatient interventions for changing lifestyle characteristics such
as metabolic syndrome, diabetes mellitus, hypertension, atherosclerotic heart disease
and dyslipidemia, which develop secondary to these situations through its service to
a highly obese and overweight individual, and the incorrect eating habits leading to
obesity, physical inactivity.

Keywords: Obesity, metabolic syndrom, WHO, child and adolescent