Eğitim kurumlarında çatışma yönetimi örgütsel sessizlik ve örgütsel vatandaşlık davranışı
Conflict management, organizational silence and organizational citizenship behavior in educational institutions
Yazar: SELİN ÖZÇAKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN DEMİRHAN
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma eğitim kurumlarında örgütsel çatışma yönetimi, örgütsel sessizlik ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkiyi açıklamak için yapılmıştır. Aşağıda verilmiş olan alt problemlerin cevabı aranmıştır. İlişkisel modelde desenlenmiş bu araştırma kapsamında; öğretmen görüşlerine göre, Eğitim Kurumlarında Çatışma Yönetimi, Örgütsel Sessizlik ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışı düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir.  Araştırmanın evreni, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Uşak il merkezindeki anaokul, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenlerdir. Araştırmanın örneklemi, çalışma evreninden kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile seçilen okullarda görev yapan öğretmenlerden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla alanda sıklıkla kullanılan kapsam, görünüş ve yapı geçerliği yüksek, güvenilirliği istatistiksel olarak ispatlanmış orijinali M. Afzalur Rahim tarafından geliştirilen ve Ali İlker GÜMÜŞELİ tarafından Türkçe'ye uyarlanan kısa adı ROCI II olan Örgütsel Çatışma Yönetimi Stilleri ölçeğini, Kahveci (2010) tarafından geliştirilen "Örgütsel Sessizlik Ölçeği" ve Yücel&Belenkuyu (2017) tarafından geliştirilen "Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği" ölçme araçları kullanılmıştır. Verilerin analizinde, geçerlik güvenirlik testleri, betimsel istatistikler, varyans testleri, korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Yapılan regresyon analizinin sonuçlarına bakıldığında çatışma yönetim stillerinden olan "hükmetme" stilinin ve örgütsel sessizlik boyutlarından olan "okul ortamı, sessizliğin kaynağı ve yönetici" alt boyutlarının örgütsel vatandaşlık davranışının negatif yordayıcıları olduğu görülmüştür. Bulunan sonuçlar ışığında, okul yöneticilerinin çatışma yönetimi stillerinden mümkün olduğunca bütünleştirici ve uzlaştırıcı stillerini kullanmaya çalışması, bu becerilerini geliştirmeye yönelik eğitimler alması ve eğitim kurumlarında örgütsel sessizliğe yol açan durumların derinlemesine incelenerek örgütsel sessizliğe yol açan etmenlerin bulunmasına yönelik araştırıların yapılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Eğitim Örgütleri, Çatışma, Çatışma Yönetim Stilleri, Örgütsel Sessizlik, Örgütsel Vatandaşlık.

Abstract:
This research was conducted to explain the relationship between organizational conflict management, organizational silence and organizational citizenship behavior in educational institutions. The answers to the following sub-problems were sought. Within the scope of this research designed in the relational model; According to teachers' opinions, the relationship between the levels of Conflict Management, Organizational Silence and Organizational Citizenship Behavior in Educational Institutions was examined. The population of the study is the teachers working in kindergartens, primary, secondary and high schools in the city center of Uşak in the 2022-2023 academic year. The sample of the study consists of teachers working in schools selected by easily accessible sampling method from the study universe. The Organizational Conflict Management Styles scale, which is frequently used in the field to collect data in the research, with high scope, appearance and structure validity, and whose reliability has been statistically proven, was originally developed by M. Afzalur Rahim and adapted to Turkish by Ali İlker GÜMÜŞELİ, the "Organizational Silence Scale" developed by Kahveci (2010) and the "Organizational Citizenship Behavior Scale" developed by Yücel & Belenkuyu (2017) were used. Validity and reliability tests, descriptive statistics, tests of variance, correlation analysis and hierarchical regression analysis were used in the analysis of the data. When the results of the regression analysis are examined, it is seen that the "domination" style, which is one of the conflict management styles, and the "school environment, the source of silence and the manager" sub-dimensions, which are among the organizational silence dimensions, are negative predictors of organizational citizenship behavior. In the light of the results, it may be recommended that school administrators try to use their integrative and conciliatory styles as much as possible from conflict management styles, receive training to improve these skills, and conduct research to find the factors that lead to organizational silence by examining the situations that lead to organizational silence in educational institutions in depth.
Keywords: Educational Organizations, Conflict, Conflict Management Styles, Organizational Silence, Organizational Citizenship.