Ankara (Gölbaşı) şartlarında farklı ekim zamanlarında yetiştirilen çemen (Trigonella foenum-graecum L.) ve kimyon (Cuminum cyminum L.)'un verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of yield and quality characteristics of cumin (Cuminum cyminum L.) and fenugreek (Trigonella foenum-graecum L.) cultivated different sowing date in conditions (Golbasi) Ankara
Yazar: ŞEYMA UĞUR
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL KAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aromatik bitkiler = Aromatic plants ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Çemen = Fenugreek

Özet:
Bu araştırma, 2013 yılında Ankara / Gölbaşı /Gölbek Köyü ekolojik şartlarında farklı ekim zamanlarının (26.02.2013, 12.03.2013 ve 30.03.2013) kimyon (Cuminum cyminum L. ) ve çemen (Trigonella foenum graceum L. )'in verim ve kalite özellikleri üzerine etkilerini belirlemek üzere yürütülmüştür.  Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Çalışmada materyal olarak çemen ve kimyon populasyonları kullanılmıştır. Kimyon ve çemende, bitki boyu, bitki başına dal sayısı, bitki başına tohum verimi, tohum verimi, bin dane ağırlığı, kimyonda uçucu yağ verimleri, uçucu yağ bileşenleri ve çemende sabit yağ oranı incelenmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre; çemen için bitki boyu 63.16-67.13 cm, dal sayısı 3.32-4.33, tohum verimi 76.66-94.87 kg/da, bin dane ağırlığı 19.84-19.89, bitki başına tohum verimi 2.30-3.01 g ve ham yağ verimi % 4.63-7.41 arasında değişmiştir. Kimyon  için bitki boyu 17.50-21.40 cm, bitki başına dal sayısı 12.66- 14.33 adet/bitki, bitki başına tohum verimi 1.40-1.95 g/bitki,  bin dane ağırlığı 4.36-4.99 g ve   dekara tohum verimi 58.50-89.58  kg/da, uçucu yağ oranı % 2.65-2.84 ve major uçucu yağ bileşenlerinden kumin aldehit miktarı % 14.37-20.19 arasında değişmiştir.

Anahtar Kelimeler; Kimyon, Cuminum cyminum, Çemen, Trigonella foenum-graecum, Sabit Yağ, Uçucu Yağ, Ekim Zamanı

Abstract:
This research was conducted to determine the effects on yield and quality characteristics of different sowing dates (26.02.2013, 12.03.2013 and 30.03.2013) cultivated of cumin ( Cuminum cyminum L.) and   fenugreek Trigonella foenum-graecum L. Ankara / Gölbaşı /Gölbek Village ecological conditions during in 2013. Experiments were designed and applied in randomized complete plot design with three replications. In this research, ıt were used  as seeds cumin and fenugrek seed village variety.
In the research, the of fenugreek plant height 63.16-67.13 cm, the number of branches per plant 3.32-4.33  pieces/plant, seed yield per plant 2.30-3.01  g/plant, 1000 seeds weight 19.84-19.89  g , seed yield 76.66-94.87 kg/da, and crude oil yield 4.63-7.41 % were varied.  The of cumin plant height 17.50-21.40 cm, the number of branches per plant 12.66-14.33  pieces/plant,  seed yield per plant 1.40-.95 g/plant, 1000 seeds weight 4.71-4.99  g , seed yield 58.50-89.58 kg/da, essential  oil yield 2.65-2.84  % and  cumin aldehyde of the  major composition essential oil cumin seed 14.37-20.19 % between  were varied. 


Keywords: Cumin,  Cuminum cyminum,  Fenugreek,  Trigonella foenum-graecum, Fatty oil, Essential oil, Sowing date