Materyalist bilinç teorilerinde tanrı sorunu: Daniel Dennett örneği
The problem of god in materialist consciousness theories: A sample of Daniel Dennett
Yazar: SALİHA SANLISOY DÖKMETAŞ
Danışman: PROF. DR. AYDIN TOPALOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Ateizm = Atheism ; Dennett, Daniel = Dennett, Daniel ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Felsefe = Philosophy ; Materyalistik düşünce = Materialistic thought ; Materyalizm = Materialism ; Tanrı = God ; Tanrı anlayışı = God understanding

Özet:
Evrendeki tüm doğal olayları nedensel süreçlerle açıklayabilen insan zihni, kendi kendisini ve içeriklerini aynı nedensel süreçlerle açıklamakta güçlük çekmektedir. Bu şekilde maddi ve doğal nedensel süreçlerin, nasıl maddi olmayan bir zihni meydana getirebildiği ve bunun organik olmayan mekanizmalarda tekrar edilebilir olup olmadığı sorusu, son yüzyılın en çok tartışılan konularından biri olmuştur. İnsan zihninin maddeyle açıklanamıyor olması, ona içeriklerini ve kabiliyetlerini bahşeden, amacını oluşturan bir yaratıcının olması gerektiği fikrini beslemektedir. Ateist düşünürlerse, materyalist bir izahın bir Yaratıcı fikrini ortadan kaldıracağına inanmakta ve istenilen maddi izahı evrimle açıklamayı mümkün kılmak için çeşitli teoriler ileri sürmeye devam etmektedirler.  
Bu çalışma, bu konuda ciddi mesaileri olan, dönemimizin önemli zihin felsefecilerinden Daniel Dennett'ın bilinç teorisini ve dine bakışını konu edinmektedir. Ateist bir materyalist olarak Dennett'ın bilinç ve içerikleri konusundaki temel iddialarını, bilimsellik iddiasındaki argümanlarını ve nihai olarak da Tanrı ve din hakkındaki görüşlerini analiz etmektir. Dennett'ın teorisine karşı eleştirel yaklaşımların da ele alındığı bu tez, Dennett özelinde materyalist bir bilinç teorisinin ateist bir sonuca zorunlu olarak sebep olup olamayacağını görmeyi hedeflemektedir.

Abstract:
The human mind, which can explain all natural phenomena in the universe through causal processes, has difficulty in explaining itself and its contents using the same causal processes. One of the most debated issues of the last century has been the question of how such material and natural causal processes can create an intangible mind and whether this can be repeated in non-organic mechanisms. The fact that the human mind cannot be explained by matter supports the idea that there must be a creator who creates its purpose, bestowing its contents and abilities. Atheist thinkers continue to put forward various theories to eliminate this traditional logical conclusion and to make it possible to explain the desired material account by evolution.  
This study focuses on the theory of consciousness of Daniel Dennett, who made a great effort for a long time on this topic and who is one of the most important mind philosophers of our time. Secondly, it concentrates on the views of Daniel Dennett on religion. The study analyses his basic claims of consciousness and its contents, his arguments on scientific claims, and ultimately his views on the God and religion as an atheist materialİstanbul This thesis, which also deals with critical approaches to Dennett's theory, aims to see whether a materialist theory of consciousness in Dennett's case can necessarily lead to an atheist conclusion or not.