0-2 yaş bebeği olan ve emziren annelerin kamusal alanlarda emzirme davranışlarının ve bunu etkileyeme faktörlerin incelenmesi
Investigation of breastfeeding behaviors in public spaces and factors affecting breastfeeding mothers with 0-2 year old babies
Yazar: SINEM YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN EKŞİOĞLU
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Anneler = Mothers ; Bebekler = Infant ; Emzirme = Breast feeding ; Kamusal alan = Public space ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı 0-2 yaş bebeği olan annelerin, kamusal alanlarda emzirme konusundaki tutumlarının, davranışlarının ve etkileyen faktörlerin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma tanımlayıcı ve kesitsel tiptedir. Veri toplama Aralık 2020 - Mart 2021 tarih aralığında yapılmıştır. Çalışmaya 660 anne katılım göstermiştir. Değişkenler sosyodemografik, emzirme durumu, ev ortamında emzirme ve kamusal alanda emzirmeye ilişkin özellikler olarak dört ana grupta sınıflandırılmıştır. Annelerin emzirmeye karşı tutumu Bebek Beslenmesi Tutum Ölçeği ile ölçülmüştür. Anket formunda katılımcıların yaş, medeni durum, aile tipi, çocuk sayısı, emzirme durumu, eğitim düzeyi, geliri, mesleği, çalışma durumu, evde emzirme ortamı ve kamusal alanlarda emzirmeye yönelik sorular yer almaktadır. Veriler online platformda google forms üzerinden hazırlanan formlarla çevrimiçi yöntemle toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi ve regresyon testleri kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 31.67±4.48'dir ve % 91.2'si çekirdek ailede yaşamaktadır. Annelerintim, %35.2'si lise ve %62'si üniversite mezunu olduğunu belirtmiştir. Gelir getiren herhangi bir işte çalışan katılımcı oranı %49.2'dir. Katılımcıların %68.3'ünün gelir düzeyi 3001 TL ve üzeridir.  olduğu tespit edilmiştir. Kadınların %34.2'sinin bir, % 53.6'sının iki ve %12.2'sinin ise üç çocuğu bulunmaktadır. Son 24 saat içinde bebeğini besleme şeklinde annelerin % 82,1 tamamlayıcı şekilde, %14,1'i sadece anne sütü vermektedir. Annelerin tamamına yakını eşlerinin yanında emzirmektedir. %77.9'u aile büyüklerinin, %70.3'ü kadın misafirlerinin yanında emzirdiğini belirtirken bu oran erkek misafirlerin yanında %5.9'a düşmektedir.
Kamusal alanlarda annelerin %65.8'i emzirdiğini belirtmiştir. Katılımcıların %58.8'I dışarı çıktığında emzireceği zaman isanlardan çekinmektedir. Bu durumda kaldığında ise %39.2'si kapalı bir yer bulduğunu, %55'I ise bir örtü kullandığını ifade etmiştir. Annelerin yarısından fazlası emzirme odalarının uygun ve hijyenik olmadığının düşünmektedir. İnsanların emziren kadına rahatsız edici şekilde bakması en yüksek oranda emzirmede çekince yaratan ve en sık karşılaşılan durum olarak bildirilmiştir. Annelerin %56.2'si restoran/lokanta vb. mekânlarda, % 52.9'u kafede, %49.8'i parkta, %67.3'ü alışveriş merkezinde, %60.8'i iş yerinde, %73.9'u hastanede ve %61.7'si deniz/sahil/plajda emzirdiklerini belirtmiştir. Bebeğini kamusal alanlarda emziren annelerin tutum puanları emzirmeyenlere göre daha yüksektir (p<0,05). Yaş, eş eğitimi, annenin çalışması, son çocuğun yaşı, kamusal alanda emzirmekten çekinmesi ve ölçek puanı kamusal alanda emzirme üzerinde etkili olarak bulunmuştur.
Sonuç: Araştırmanın sonucunda sosyodemografik özelliklerinin kamusal alanda emzirme üzerinde etkili olduğu, ileri yaş, çalışmayan, küçük bebeği olan, eşi orta ve altı eğitim düzeyinde annelerin kamusal alanda emzirmeme riski artmaktadır. Annenin olumlu tutumu, kamusal alanda emzirme kararı üzerinde önemli rol oynar. 
Anahtar kelimeler: emzirme, emzirme tutumu, kamusal alanda emzirme

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the attitudes, behaviors and influencing factors of mothers with 0-2 year old babies about breastfeeding in public spaces.
Method: The study is of descriptive and cross-sectional type. Data collection was carried out between December 2020 - March 2021. 660 mothers participated in the study. Variables were classified into four main groups as sociodemographic, breastfeeding status, breastfeeding in the home environment, and characteristics of breastfeeding in public. Attitudes of mothers towards breastfeeding were measured with the Infant Nutrition Attitude Scale. In the questionnaire form, there are questions about participants' age, marital status, family type, number of children, breastfeeding status, education level, income, occupation, employment status, breastfeeding environment at home and breastfeeding in public spaces. The data were collected by online method with forms prepared on google forms on the online platform. Descriptive statistics, chi-square test and regression tests were used in statistical analysis. Statistical significance level was taken as p<0.05.
Results: The mean age of the participants is 31.67±4.48 years and 91.2% of them live in a nuclear family. Of the mothers, 35.2% stated that they were high school graduates and 62% were university graduates. The rate of participants working in any income generating job is 49.2%. It was determined that 68.3% of the participants had an income level of 3001 TL and above. 34.2% of women have one child, 53.6% have two children and 12.2% have three children. In the last 24 hours, 82.1% of mothers give complementary breast milk as feeding their baby, and 14.1% exclusively breast milk. Almost all mothers breastfeed in the presence of their husband. While 77.9% of them state that they breastfeed in the presence of their elders, 70.3% of them are female guests, this rate drops to 5.9% in the presence of male guests. 65.8% of mothers stated that they breastfeed in public spaces. 58.8% of the participants withdraw from people when they will breastfeed outside. When they were in this situation, 39.2% stated that they found a closed place, and 55% stated that they used a cover. More than half of the mothers think that breastfeeding rooms are not suitable and hygienic. It has been reported that people look at the lactating woman in an uncomfortable way, which is the most common situation that causes reservations in breastfeeding at the highest rate. 56.2% of mothers stated that they breastfeed in restaurant/restaurant etc. places, 52.9% in the cafe, 49.8% in the park, 67.3% in the shopping center, 60.8% at the workplace, 73.9% in the hospital and 61.7% in the sea/coast/beach. The attitude scores of mothers who breastfeed their babies in public spaces are higher than those who do not (p<0.05). Age, spouse education, mother's work, last child's age, avoidance of breastfeeding in public, and scale score were found to be effective on breastfeeding in public.
Conclusion: As a result of the research, the sociodemographic characteristics of the mothers have an effect on breastfeeding in public, the risk of not breastfeeding in public space increases, as are advanced age, unemployed, have a small baby, and whose husbant is at secondary or lower education level. The mother's positive attitude plays an important role in the decision to breastfeed in public.
Key Words: breastfeeding, breastfeeding attitude, breastfeeding in public