Perkütan nefrolitotomi ameliyatında taşsızlığın cerrah tarafından intraoperatif değerlendirilmesi
Intraoperative assessment of stone free status for percutaneous nephrolithotomy surgery by the surgeon
Yazar: MEHMET YİĞİT YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR ÇAKMAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek taşları = Kidney calculi ; Cerrahi-ürolojik = Surgery-urologic ; Nefrolitotomi = Nephrolithotomy ; İntraoperatif dönem = Intraoperative period

Özet:
Amaç: Perkütan nefrolitotomi (PNL) operasyonu uygulanan hastalarda cerrahın intraoperatif taşsızlık kanısının doğruluğunu değerlendirmek; bunu etkileyen faktörleri ve yanlış tahminine sebep olan prediktörleri saptamak, sonuç olarak cerrahın intraoperatif taşsızlık kanaatinin güvenirliğini değerlendirmek amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Kliniğimizde böbrek taşı nedeniyle PNL yapılan ve dahil etme kriterlerine uyan 1025 hastanın verileri retrospektif olarak incelendi. Cerrahın intraoperatif taşsızlık kanısının spesifitesi, sensitivitesi, pozitif- negatif prediktif değerleri bulundu. Çalışmamızın temeli cerrahın taşşsızlığı değerlendirmesi üzerine olması sebebiyle, cerrahın rezidü taş kalmadığı kanaatini belirttiği ancak postoperatif bilgisayarlı tomografi görüntülemede rezidü taşı olan ve olmayan hasta grupları değişkenlere göre karşılaştırıldı. Ayrıca taş boyutu ve operasyon süresi parametrelerinin kestirim değeri istatistiksel analizle belirlendi.
Bulgular: Cerrahın taşsızlık kanısının sensitivitesi %67,87, spesifitesi %96,23, pozitif prediktif değeri %91,67 ve negatif prediktif değeri %83,04 bulundu. Çalışmamızda cerrah tarafından intraoperatif taşsızlığın %16,9 oranında yanlış tahmin edildiği saptandı. Pre-postoperatif, intraoperatif verilerin değerlendirilmesi sonucunda; her iki grup arasında cinsiyet, taşın tarafı, taşın yoğunluğu ve hemoglobin düşüşü ile her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı. Bununla beraber cerrahın taşsızlık kanısı ile istatistiksel anlamlı ilişki saptanan parametreler olarak taş boyutu, operasyon süresi, floroskopi süresi, taşın konumu, kaliks taşlarının sayısı ve GUY's nefrolitometri skoru (GSS) bulundu. Cerrahın taşsızlık kanısı ile istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanan parametrelerin çok değişkenli (multivariate) lojistik regresyon analizi sonucunda sırasıyla taş boyutu, kaliks taşlarının sayısı ve son olarak GSS önemli prediktörler olarak bulundu. ROC analizi ile taş boyutu için 540 mm2 değeri eşik değer olarak saptandı. Bu değer ve altındaki boyutlu taşlarda, cerrahın taşsızlık kanısının istatistiksel olarak arttığı görüldü. Operasyon süresinin, ROC analizine göre eşik değeri 51 dk olarak bulundu. Operasyon süresi uzadıkça taşsızlık oranının ters orantılı şekilde azaldığı tespit edildi.
Sonuç: Perkütan nefrolitotomi cerrahisinde cerrahın intraoperatif taşsızlık kanısı ile ilgili en önemli prediktörler taş boyutu, kaliks taşı sayısı ve GUY's nefrolitometri skoru olarak tespit edilmiş olup bu faktörler göz önüne alınarak rezidüel fragman kalabileceği öngörülen hastalara operasyon sonunda drenaj yöntemi olarak rutin reentry kateter kullanılması, erken dönemde yapılacak bilgisayarlı tomografi sonucuna göre uygulanabilecek re-PNL cerrahisi neticesinde hastalarda daha yüksek taşsızlık oranlarının elde edilmesine olanak sağlar.

Anahtar Kelimeler: Böbrek taşı, perkütan nefrolitotomi, taşsızlık oranı, intraoperatif değerlendirme, cerrah kanısı.

Abstract:
Aim: To evaluate the accuracy of the surgeon's intraoperative stone free opinion in patients undergoing percutaneous nephrolithotomy (PNL) operation; It was aimed to determine the factors affecting it and the predictors causing the wrong prediction, consequently to evaluate the reliability of the surgeon's intraoperative stone free opinion.
Material and Methods: The data of 1025 patients who underwent PNL due to kidney stones and complied with the inclusion criteria were analyzed retrospectively. The specificity, sensitivity and positive-negative predictive values ​​of the surgeon's intraoperative stone free opinion were found. Since the basis of our study was on the surgeon's assessment of stoniness, patients with and without residual stones in postoperative computed tomography imaging, which the surgeon stated was not considered to have residual stones, were compared according to variables. In addition, the estimation value of the stone size and operation time parameters was determined by statistical analysis.
Results: The sensitivity, specificity, positive predictive value and negative predictive value of the surgeon's stone free opinion was 67.87%, 96.23%, 91.67%, 83.04% respectively. In our study, it was found that intraoperative stone free status was estimated to be 16.9% incorrect by the surgeon. As a result of the evaluation of pre-postoperative and intraoperative data; there was no statistically significant relationship was found between the two groups about gender, side of the stone, stone density and hemoglobin decrease. In addition, the parameters of the surgeon's stone free opinion with statistical significance were found as stone size, operation time, fluoroscopy time, stone location, number of calyx stones, and GUY's nephrolithometry score (GSS). As a result of the multivariate logistic regression analysis of the parameters that were found to be statistically significant relationship with the surgeon's stone free opinion, stone size, number of calyx stones, GSS were found to be important predictors, respectively. With the ROC analysis, 540 mm2 was determined as the threshold value for the stone size. It was observed that the stone free opinion of the surgeon increased statistically in stones of this value and below. According to ROC analysis, the threshold value of the operation time was found to be 51 minutes. It was found that the stone free rate decreased inversely proportional as the operation time was extended.
Conclusion: In percutaneous nephrolithotomy surgery, the most important predictors related to the surgeon's intraoperative stone free opinion were determined as stone size, calyceal stone number and GUY's nephrolithometry score. By considering these factors, the usage of routine reentry catheter as a drainage method at the end of the operation for patients who are predicted to have residual fragments, allows patients to achieve higher stone free rates as a result of re-PNL surgery, which can be performed according to the results of early computed tomography.

Keywords: Kidney stones, percutaneous nephrolithotomy, stone free rate, intraoperative evaluation, surgeon's opinion.