Böbrek transplantasyonu geçiren hastalarda yaşam kalitesi düzeylerinin belirlenmesi
In patients with kidney transplantation determination of life quality levels
Yazar: GİZEM KAHYA
Danışman: PROF. DR. DİLEK AYGİN
Bahçeşehir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Cinsel ilişki = Sexual relation ; Cinsel işlev bozuklukları-psikolojik = Sexual dysfunctions-psychological ; Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Cinsellik = Sexuality ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu araştırma böbrek transplantasyonu geçiren hastaların yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla planlandı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Ocak- Mart 2020 tarihleri arasında etik kurul onayı alındıktan sonra 73 hasta ile tamamlandı. Bu araştırmada veriler; Sf-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (YKÖ), Ereksiyon İşlevi Uluslararası Değerlendirme Formu (İİEF), Kadın Cinsel İşlev Ölçeği (KCİÖ) ve tanıtıvı özellik formu kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıvı istatistiklerin (sayı ve yüzde değişimleri, ölçeklerin ortalama standart sapma, minimum ve maksimum değerleri) değerlendirilmesinde Ki-Kare testinin yanı sıra, kategorik veriler için Mann- Whitney U, Krusskal- Wallis, korelasyon analizinden faydalanılmıştır.
Bulgular: Erkeklerin %41,9'unun kadınların %44,8'inin 51 yaş ve üzerinde olduğu; erkeklerin %38,2'sinin ortaokul mezunu, kadınların %44,8'inin okuryazar/ilkokul mezunu olduğu; erkeklerin %51.2'sinin çalıştığı, kadınlarının %82.8'ini çalışmadığı; çalışanlar içinde de genellikle erkeklerin serbest meslek, kadınların ise kamu/özel sektörde çalıştıkları belirlendi. YKÖ'ne göre erkeklerin fiziksel fonksiyonlarının daha iyi ve ağrı şikâyetinin daha az olduğu görüldü (p<0,05). Kadın hastalarda yaş grupları, eğitim düzeyi ve çalışma durumu ile yaşam kalitesi puanları arasında anlamlı fark olmadığı belirlendi. Erkeklerin İİEF formundan aldıkları ortalama puan 16.25 ± 8.31, kadınların KCİÖ'nden aldıkları ortalama puan ise 21,31±8,92 olarak hesaplandı. Kadınların %10,3'ünde cinsel işlev bozukluğu, erkeklerde orta ve hafif-orta düzeyde cinsel işlev bozukluğu olduğu saptandı (p<0,05).
Sonuç: Böbrek nakli geçiren kadın ve erkek hastaların yaşam kalitelerinin ve cinsel işlevlerinin izlenmesinin, gerekli durumlarda profesyonel müdahalelerin yapılmasının bakım kalitesini artıracağı, yaşam kalitesine olumlu katkılar sağlayacağı   düşünülmektedir.                                                                                                                                

Anahtar Kelimeler: böbrek transplantasyonu, yaşam kalitesi, cinsellik, cinsel işlev bozukluğu.

Abstract:
Aim: This study was planned to evaluate the quality of life of patients who had kidney transplantation
MaterialsandMethods: The study was completed with 73 patients after obtaining ethics committee approval between January and March 2020. Data in this research; Sf-36 Quality of Life Scale (QLS) was collected using the Erection Function International Assessment Form (SIE), Female Sexual Function Scale (LESS) and its introductory feature form. In the evaluation of the data; In the evaluation of descriptive statistics (number and percentage changes, mean standard deviation, minimum and maximum values of scales), besides the Chi-Square test, Mann-Whitney U, Krusskal-Wallis, correlation analysis was used for categorical data.
Findings: 41.9% of men were 44.8% of women and 51 years of age; 38.2% of men are secondary school graduates and 44.8% of women are literate / primary school graduates; 51.2% of men work, 82.8% of women do not work; Among the employees, it was determined that men generally work in self-employment and women work in the public / private sector. According to QLS, men's physical functions were found to be better and pain complaints were less (p <0.05). It was determined that there was no significant difference between age groups, education level and employment status and quality of life scores in female patients. The average score of men on the SIF form was 16.25 ± 8.31, and the average score for women on the LES was 21.31 ± 8.92. Sexual dysfunction was found in 10.3% of women and moderate and mild to moderate sexual dysfunction in men (p <0.05).
As a Result: It is thought that monitoring the quality of life and sexual functions of women and men who have undergone kidney transplantation, performing professional interventions when necessary will increase the quality of care and make positive contributions to the quality of life.

Keywords: Kidney transplantation, quality of life, sexuality, sexual dysfunction.