3-18 yaş aralığında subklinik hipotiroidili olguların değerlendirilmesi
Evaluation of cases wi̇th subclinical hypothyroidism in the range of 3-18 age
Yazar: ZEYNEP ERGİN
Danışman: DOÇ. DR. ŞENAY SAVAŞ ERDEVE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Ergenler = Adolescents ; Glükoz = Glucose ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Kan basıncı = Blood pressure ; Lipid metabolizması = Lipid metabolism ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
ÖZET
3-18 YAŞ ARALIĞINDA SUBKLİNİK HİPOTİROİDİLİ OLGULARIN                   DEĞERLENDİRİLMESİ
Amaç: Subklinik hipotiroidizm sT4 ve sT3 düzeyi normalken, TSH düzeyinin yaşa göre normal referans aralığın üzerinde olmasıdır. Çocuklarda subklinik hipotiroidizm prevalansının %2'den az olduğu tahmin edilmektedir. Çocuklarda sınırlıda olsa elde edilen kanıtlara göre subklinik hipotirodi kendi kendini sınırlayan bir durumdur ve aşikar hipotiroidizme progresyon oranı düşüktür. Bununla birlikte, çocukluk çağında tiroid hormonlarının büyüme, ergenlik ve metabolizmanın düzenlenmesinde çok önemli rolleri olduğu için, düzenli izlem aşikar hipotiroidiye ilerlemiş olguları tespit etmek için büyük önem taşır. Bu çalışmadaki amacımız 3-18 yaş arasında vücut kitle indeksi 85. persentilin altında olup, guatrı bulunmayan ve tiroid otoantikorları negatif subklinik hipotiroidi tanılı olguları klinik, laboratuvar ve görüntüleme yöntemleriyle değerlendirmek ve çocuklarda subklinik hipotiroidinin klinik seyri hakkında fikir sahibi olmaktı.
Gereç – Yöntem: Bu çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji Polikliniği'ne 02.03.2016-17.02.2017 tarihleri arasında başvuran, 3-18 yaş arasında, vücut kitle indeksi 85. persentilin altında, boy SDS -2.5'un üzerinde olan, guatrı bulunmayan, otoimmün olmayan subklinik hipotiroidi tanısı alan 25 hasta dahil edildi. Subklinik hipotiroidili olgular tanıda ve tedavisiz izlemin 3. ayı ve 1. yılında değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 25 subklinik hipotiroidili olgunun yaş ortalaması 9.65 ± 2.89 yıldı. Olguların 17'si (%68) kız, 8'i (%32) erkekti. Olguların %68'i prepubertal, %32'si pubertal evredeydi ve %36'sında ailede tiroid hastalığı öyküsü pozitifti. Tiroid stimüle edici hormon düzeyi ortalaması tanıda 6.92 ± 0.92 µIU/ml, izlemin 3. ayında 4.77 ± 1.57 µIU/ml, izlemin 1. yılında 4.51 ± 1.79 µIU/ml bulundu. İzlemin birinci yılında subklinik hipotiroidinin %73.7 oranında düzeldiği görüldü. Birinci yılda subklinik hipotiroidisi düzelen ve subklinik hipotiroidisi devam eden olguların tanı TSH, sT4 düzeyleri, yaş, puberte ve cinsiyetleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Bir yıllık izlemde aşikar hipotiroidi gelişen olgu olmadı. Olguların tanı idrar iyot düzeyi 3. ay idrar iyot düzeyine göre anlamlı olarak yüksekti (p=0.049). Birinci yıl idrar iyot düzeyi ise tanı ve 3. ay idrar iyot düzeyiyle benzerdi. Tanıda olguların boy SDS ortalaması -0.71 ± 0.87, VKİ SDS ortalaması -0.31 ± 0.77; izlemin 1. yılında boy SDS ortalaması -0.68 ± 0.79, VKİ SDS ortalaması -0.65 ± 1.11 olup, olguların boy SDS ve VKİ SDS'leri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. İzlemde TSH düzeyi normale dönen hastaların VKİ SDS'lerinde azalma olduğu görüldü (p=0.011). Tanı ve izlemin birinci yılında kalp tepe atımı, diyastolik kan basıncı, total kolesterol, LDL kolesterol, HDL kolesterol, trigliserid, açlık kan şekeri, açlık insülin düzeyi, HOMA-IR, hemoglobin, beyaz küre, trombosit, CRP düzeyleri ve tiroid volümü karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. İzlemin birinci yılında sistolik kan basıncı ve sensitif CRP değeri tanıya göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Ancak subklinik hipotiroidisi devam eden grupta hipertansif olan olgu yoktu ve bu grupta sistolik kan basıncının ve sensitif CRP değerinin tanıyla benzer olduğu görüldü. 
Sonuç: Otoimmün olmayan, normal vücut kitle indeksine sahip, TSH düzeyi 5.5 – 10 µIU/ml arasında olan subklinik hipotiroidili çocuklarda izlemin 3. ayında subklinik hipotiroidinin %68.2 oranında, izlemin 1. yılında ise %73.7 oranında düzeldiği görüldü. Bu grupta bir yıllık izlemde aşikar hipotiroidiye ilerleme olmadı ve tedavisiz izlemde subklinik hipotiroidinin boy SDS, vücut kitle indeksi SDS, kan basıncı, glukoz ve lipit metabolizması üzerine etkisinin olmadığı sonucuna varıldı.

Anahtar Kelimeler: Subklinik Hipotiroidi, Çocuk, Adölesan, Antropometri, Kan Basıncı, Lipid Metabolizması, Glukoz Metabolizması

Abstract:
EVALUATION OF CASES WİTH SUBCLINICAL HYPOTHYROIDISM IN THE RANGE OF 3-18 AGE
Introduction: Subclinical hypothyroidism is defined when TSH levels are above the normal reference interval according to age and sT4 and sT3 levels are normal. It is estimated that the prevalence of subclinical hypothyroidism in children is less than 2%. According to evidence available in children, subclinical hypothyroidism is a self-limiting condition and has a low rate of progression overt hypothyroidism. However, in childhood thyroid hormones play crucial roles in regulating growth, puberty and metabolism. Regular follow-up is extremely important to detect cases of overt hypothyroidism. Our aim in this study was to evaluate clinical, laboratory and imaging findings of subclinical hypothyroidism (cases between 3-18 years of age, body mass index below 85th percentile, with negative thyroid autoantibodies) and to have an idea about the clinical course of subclinical hypothyroidism in children.
Subjects and Methods: Our study included 25 patients who were diagnosed as non-autoimmune subclinical hypothyroidism without goitre, between the ages of 3 and 18, body mass index below the 85th percentile, height SDS over -2.5 and visit to Health Sciences University Ankara Dr. Sami Ulus Maternity, Children Health and Disease Training and Research Hospital, Endocrinology Polyclinic between 02.03.2016-17.02.2017 dates. Subclinical hypothyroid cases were evaluated at the 3rd month and 1st year of the follow-up without treatment.
Results: The mean age of 25 subclinical hypothyroid patients included in the study was 9.65 ± 2.89 years. Seventeen (68%) of the cases were female and 8 (32%) were male. Seventeen (68%) of the cases were prepubertal and 8 (32%) were pubertal and 36% were positive for thyroid disease in the family. The mean TSH level was 6.92 ± 0.92 μIU / ml in the diagnosis, 4.77 ± 1.57 μIU / ml in the third month and 4.51 ± 1.79 μIU / ml in the first year of follow-up. In the first year of follow-up, 73.7% of subclinical hypothyroidism was recovered. There was no statistically significant difference between cases with persistant subclinical hypothyroidism and cases with subclinical hypothyroidism recovery in the first year in terms of TSH and sT4 leves at diagnosis, age, puberty and sex. There was no overt hypothyroidism in one-year follow-up. The study entry urine iodine level of the cases was significantly higher than the 3rd month urine iodine level (p = 0.049). The urine iodine level in the first year was similar to the diagnosis and urine iodine level in the third month. The mean height SDS of the patients was -0.71 ± 0.87, the mean BMI SDS was -0.31 ± 0.77 at diagnosis; in the first year of the follow-up, the mean height SDS was -0.68 ± 0.79, the mean BMI SDS was -0.65 ± 1.11 and there was no statistically significant difference between the height SDS and BMI SDS. In the follow-up, there was a decrease in BMI SDS in patients whose TSH levels normalized (p = 0.011). There was no statistical significant difference between heart rate, diastolic blood pressure, total cholesterol, LDL cholesterol, HDL cholesterol, triglyceride, fasting blood glucose, fasting insulin level, HOMA-IR, hemoglobin, white blood cell, platelet, CRP levels and thyroid volume in diagnosis and in the first year of follow-up. In the first year of follow-up, systolic blood pressure and sensitive CRP value were significantly higher than the diagnosis. However, there was no hypertensive case in the ongoing group with subclinical hypothyroidism and it was seen that the systolic blood pressure and the high sensitive CRP value were similar in this group.
Conclusion: Subclinical hypothyroidism improved in 68.2% at the third month of follow-up and 73.7% in the first year of follow-up in children with subclinical hypothyroidism who are non-autoimmune, had normal body mass index and TSH level between 5.5-10 μIU / ml. In this group, there was no overt hypothyroidism progression in one-year follow-up and subclinical hypothyroidism was concluded to have no effect on height SDS, body mass index SDS, blood pressure, glucose and lipid metabolism without treatment. 
Key Words: Subclinical Hypothyroidism, Child, Adolescent, Anthropometry, Blood Pressure, Lipid Metabolism, Glucose Metabolism