XX. yüzyıl Avrupa resminde primitif sanat bağlamında portre
Portrait in the context of primitive art in the European painting of the 20th century
Yazar: MUSTAFA ÇOŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLDEREN GÖRENEK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Avrupa sanatı = European art ; Portre = Portrait ; Primitif sanat = Primitive art ; Resim sanatı = Painting art

Özet:
Bu çalışmada, XX. yüzyıl Avrupa portre resminin primitif sanattan nasıl etkilendiğini ortaya koymak amaçlanmaktadır. XIX. yüzyılın sonları ve XX. yüzyılın başlarında gelenekten kopma arayışı ve yenilikçi arayış, dönemin sanatçıları tarafından benimsenmiştir. Bu yenilikçi arayış, farklı ifade biçimleri ortaya çıkarmış ve eserler, bu doğrultuda üretilmeye başlanmıştır. Bu bağlamda yapılan eserlerde ilkel insanın duygularına inme çabası vardır; ancak bu çabayı ortaya koymada, artık klasik sanat eserlerinin ustalıkları sanatçılar için yeterli değildir. İlkel insanın gelişen dünyadan etkilenmeden oluşturdukları düşünce ve yaşayış biçimleri Avrupa sanatına etki etmiştir. Afrika'dan gelen masklar yenilikçi arayış içinde olan sanatçılara ilham kaynağı olmuştur. Gelenekten küçük bir uzaklaşma, eleştirmenler tarafından yargılanmasına rağmen yeninin toplum tarafından kabullenmesi yeni bir sanat akımının ortaya çıkışını desteklemiştir. 
XX. yüzyılın başlarında ortaya çıkan yaratıcı sanatsal süreçte değişik eğilimli birçok genç sanatçıyı bir araya getiren şeylerden birisi de primitif sanatta heykelciliğe duyulan ortak hayranlıktır. Daha sonraki yıllarda, akademi sanatçısının stüdyosunda daha çok yer edinen Belvedere Apollonu'nun alçı kopyasının yerini 'masklar' almıştır. Tüm bu gelişmeler doğrultusunda Avrupa sanatı, primitif yapıdan fazlaca yararlanarak modern sanatın temellerini oluşturmuştur. Örneğin Picasso, Modigliani gibi dönemin avangart sanatçılarını etkilemiştir. Picasso'nun kübist tabloları, Modigliani gibi sanatçıların portrelerinde ve büstlerinde bu izler görülmektedir.

Abstract:
This study aims to reveal how 20th century European portrait painting was influenced by primitive art. At the end of the 19th century and the beginning of the 20th century, the search for breaking with tradition and the search for innovation were adopted by the artists of the period. This innovative search has revealed different forms of expression and works have begun to be produced in this direction. In the works made in this context, there is an effort to go down to the feelings of primitive people; however, the mastery of classical works of art is no longer sufficient for artists to demonstrate this effort. The thought and lifestyle that primitive people created without being affected by the developing world influenced European art. Masks from Africa have been a source of inspiration for artists who were in search of innovation. A little departure from tradition, the acceptance of the new by the society despite being judged by the critics, supported the emergence of a new art movement.
One of the things that brought together many young artists with different tendencies in the creative artistic process that emerged at the beginning of the 20th century is the common admiration for sculpture in primitive art. In the following years, 'masks' replaced the plaster copy of the Belvedere Apollo, which took more place in the studio of the academy artist. In line with all these developments, European art has formed the foundations of modern art by making use of primitive structures. For example, this influenced the avant-garde artists of the period such as Picasso and Modigliani. These traces can be seen in Picasso's cubist paintings, portraits and busts of artists such as Modigliani.