Kırılgan ve büyüklenmeci narsistik kişilik özelliklerinin şema terapi çerçevesinde mod model incelemesi
Examining the schema mode model of the vulnerable and grandious narcissistic personality traits
Yazar: HANDE DEVECİ
Danışman: PROF. DR. GONCA SOYGÜT PEKAK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Kişilik özellikleri = Personality traits ; Narsisizm = Narcissism ; Şema modları = Schema modes ; Şema terapi modeli = Schema therapy model

Özet:
Bu çalışmada, 18 yaş ve üzeri bireylerin narsisizm alt boyutları olan büyüklenmeci ve kırılgan narsisistik özellikleri, Şema Terapi Mod modeli çerçevesinde incelenmiştir. Bu amaçla Uyum Bozucu Başa Çıkma Modları, Çocuk Modları, İşlev Bozucu Ebeveyn Modları ve Sağlıklı Yetişkin Modunun, her bir narsisizm alt boyutu üzerindeki yordayıcı rollerine bakılmıştır. Araştırma verileri, yaşları 18-55 arasında değişen 515 katılımcıdan toplanmıştır. Veri toplamak amacıyla Patolojik Narsiszm Envanteri (PNE) ve Şema Mod Envanteri (Versiyon-3) (ŞME) ölçüm araçları olarak kullanılmıştır. Büyüklenmeci narsisizm ve kırılgan narsisizm ile şema modları arasındaki ilişikler incelenmiştir. Yapılan korelasyon analizleri sonucunda her bir şema modu ile narsisizm alt boyutları arasında şiddetleri zayıf ve orta büyüklükte değişen ilişkiler bulunmuştur. Bu modların hem kırılgan narsisizm hem de büyüklenmeci narsisizmi yordama etkilerine bakmak için hiyerarşik regresyon analizi uygulanmıştır. Yapılan analizdelerde, kırılgan narsisizmin yordayıcıları olarak; Cezalandırıcı Ebeveyn, Talepkar Ebeveyn, Kırılgan Çocuk, Söz Dinleyen Teslimci, Kopuk Korugan, Kopuk Kendini Yatıştırıcı, Büyüklenmeci, Şüpheci  Aşırı Denetimci ile Sağlıklı Yetişkin modları bulunmuştur. Ortaya konulan model kırılgan narsisizm kişilik özelliklerinin görülme varyansının %57' sini açıklamaktadır. Diğer taraftan, büyüklenmeci narsisizmin yordayıcıları; Talepkar Ebeveyn, Kırılgan Çocuk, Dürtüsel Çocuk, Söz Dinleyen Teslimci, Kopuk Korungan, Büyüklenmeci, Entrikacı ve Manipülatif, Adli Büyüklenmeci ve Sağıklı Yetişkin Mod olarak karşımıza çıkmaktadır. Analiz edilen bu modelin, büyüklenmeci narsisistik kişilik özelliklerinin görülme varyansının %34'ünü açıkladığı ortaya konmuştur. Elde edinilen bulgular Şema Terapi kuramsal yapısı ve  
narsistik kişilik özellikleri ile ilgili yapılmış çalışmalar çerçevesinde, narsisizmin hiyerarşik modeli göz önünde bulundurularak tartışılmış ve değerlendirmeler yapılmıştır.

Abstract:
In this study, the vulnerable and grandiose narcissistic traits were examined in terms of Schema Mod Therapy Model. The main aim of this study is to investigate the relationship between Schema Modes (Child Modes, Maladaptive Parents Modes, Over-Compensator Modes) and vulnerable and grandiose narcissistic traits. The data were gathered from 515 participants with an age range of 18-55. The Turkish version of Pathological Narcissism Inventory (PNI) and The Turkish version of Schema Mod Inventory (Version-3) (SMI) were used in the process of data collection. The correlation analysis demonstrated that there is a relationship between each Schema Modes and vulnerable and grandiose narcissism. Also, these correlations effects sizes differ from weak to medium. After, the hierarchical regression was conducted to analyze whether or not any of the modes predict the subtypes of narcissism. The hierarchical regression analysis revealed that, vulnerable narcissistic traits can be predicted by Punitive Parent, Demanding Parent, Vulnerable Child, Compliant Surrender, Detached Protector, Detached Self- Soother, Self- Aggrandizer, Suspicious Over- Controller and Healthy Adult Mods. The final model of the regression explains the %57 of the effect of the variance. On the other hand, grandiose narcissistic traits can be predicted by Demanding Parent, Vulnerable Child, Impulsive Child, Detached Protector, Self- Agrandizer, Conning and Manipulative, and Predator. This model explains the %34 od the effect of the variance. The results were evaluated by considering the hierarchical organization of narcissism in the light of the literature of the Schema Therapy Modeland the studies about narcissistic personality traits.