Alman hamam böceği (Blattella germanica)Ankara popülasyonlarında permetrin direncinin moleküler karakterizasyonu
Molecular characterization of permethrin resistance in german cockroach (Blattella germanica) populations from Ankara
Yazar: ZEYNEP YAŞAR ARIKAN
Danışman: PROF. DR. NURSEL GÜL
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Zooloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Halk Sağlığı = Public Health ; Zooloji = Zoology

Özet:
Bu tez çalışmasında Alman hamam böceği (Blattella germanica) Ankara popülasyonlarında bir piretroid grubu insektisit olan permetrine karşı direnç düzeyinin belirlenmesi amaçlandı. Çalışmada laboratuvarda yetiştirilen duyarlı popülasyon ile Ankara'nın 4 farklı noktasından toplanan yerel popülasyonlar (Altındağ, Etimesgut, Hacettepe, Keçiören) kullanıldı. Biyoassay çalışmaları permetrinin farklı dozları ve aynı miktardaki permetrinin etkinliğini arttırmak için piperonil bütoksit (PBO) eklenerek tarsal kontakt metoduyla geçekleştirildi. Böceklerdeki kdr (knock down resistance) mutasyonu varlığı duyarlı, Altındağ ve Hacettepe popülasyonlarına ait 110 örnekte PZR, jel elektroforezi ve sekanslama çalışmalarıyla araştırıldı. Biyoassay çalışmaları sonuçlarına göre yerel popülasyonların permetrin aktif maddesine karşı duyarlı popülasyona göre dirençli olduğu belirlendi. Yerel popülasyonlardaki LD50 düzeyinde direnç seviyelerinin duyarlı popülasyona göre Altındağ popülasyonunun 26,03 kat, Etimesgut popülasyonunda 13,89 kat, Hacettepe popülasyonunda 5 kat ve Keçiören popülasyonunda 11,58 kat yüksek olduğu görüldü. Uygulama dozuna PBO eklenmesinin Alman hamamböceği popülasyonlarında permetrin direnç katsayılarını LD50 düzeyinde Altındağ popülasyonunda 7,74 kat, Etimesgut popülasyonunda 6,82 kat, Hacettepe popülasyonunda 7,12 kat, Keçiören popülasyonunda 7,01 kat düşürdüğü görüldü. Duyarlı popülasyonda kdr genine rastlanmazken, Altındağ popülasyonunda 5 bireyde (%16.6), Hacettepe popülasyonunda 2 bireyde (%5) bu mutasyonun olduğu belirlendi. Yapılan çalışmada Türkiye'de ilk defa Alman hamam böceklerinde kdr mutasyonunun olduğu ortaya konuldu. Çalışma sonuçları ileride hamam böceklerine karşı insektisit dozlarında belirlenmesinde kdr mutasyonunun varlığı çalışmalarına temel kaynak olacağı ve literatürdeki bilgi eksikliğini tamamlayabileceği düşünüldü.

Abstract:
In this thesis, the objective was to determine the resistance level of the German cockroach (Blattella germanica) population in Ankara against the pyrethroid group insecticide permethrin. In the study, a sensitive population grown in the laboratory and local populations collected from 4 different points of Ankara (Altındağ, Etimesgut, Hacettepe, Keçiören) were used. Bioassay studies were carried out using the tarsal contact method with different doses of permethrin and the addition of piperonyl butoxide (PBO) to increase the effectiveness of the same amount of permethrin. The presence of the kdr (knock down resistance) mutation in insects was investigated in 110 samples from susceptible strain, Altındağ and Hacettepe populations by PCR, gel electrophoresis and sequencing studies. According to the results of bioassay studies, it was determined that local populations were resistant to the active substance permethrin compared to the sensitive population. It was observed that the resistance levels for LD50 in local populations were 26.03 fold in the Altındağ population, 13.89 fold in the Etimesgut population, 5 fold in the Hacettepe population and 11.58 fold in the Keçiören population compared to the susceptible population. The addition of PBO to the application dose reduced the resistance coefficients of permethrin in German cockroach populations at LD50 level by 7.74 fold in the Altındağ population, 6.82 fold in the Etimesgut population, 7.12 fold in the Hacettepe population, and 7.01 fold in the Keçiören population. While the kdr mutation was not found in the susceptible population, this mutation was found to be present in 5 individuals in the Altındağ population and in 2 individuals in the Hacettepe population.For the first time in Turkey, the presence of kdr mutation in German cockroaches was revealed in this study. The results of the study were considered to be a fundamental source for future studies on the determination of insecticide doses against cockroaches with the presence of kdr mutation and could fill the knowledge gap in the literature.