Güncel uluslararası politikada Karadeniz'in yeri
The Black Sea in the frame of contemporary international politics
Yazar: BURCU ÇÖRTEN
Danışman: PROF. DR. OSMAN METİN ÖZTÜRK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Güç dengesi = Power balance ; Karadeniz = Black Sea ; Soğuk savaş = Cold war ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Soğuk Savaş süresince iki kutuplu uluslararası sistemin sınır alanlarından birini oluşturan Karadeniz, küresel ve bölgesel aktörlerin politikalarında sahip olduğu jeopolitik ve jeoekonomik potansiyelin çok gerisinde bir öneme sahip olmuştur. Soğuk Savaşın sona ermesi, bölge açısından uluslararası arenada yaklaşık 45 yıl süren göz ardı edilme döneminin sona ermesi ve bölgenin tarihin çeşitli dönemlerinde olduğu gibi yeniden önemli bir kültür ve ticaret merkezi olarak sahneye çıkması açısından dönüm noktası olmuştur.Soğuk Savaşın ardından başlayan yeni dönemde demir perdenin ortadan kalkmasına paralel olarak bölgede kendi çıkarları doğrultusunda politika izleme özgürlüğüne kavuşan birçok bağımsız aktör ortaya çıkmıştır. Yeni dönemde bölge ülkelerinin birbirleri ve uluslararası kurumlarla ekonomik, politik, askeri, kültürel v.b. ilişkilerin yoğunlaştığı gözlenmektedir.Karadeniz yeni dönemde sahip olduğu jeostratejik önem paralelinde uluslararası kamuoyunun önemli gündem maddelerinden biri haline gelirken, küresel ve bölgesel aktörlerin mücadele zemini olmuştur. Önümüzdeki dönemde bölgenin geleceği, kendi doğal dinamiklerinin yanı sıra, bölgesel ve küresel aktörler arasındaki mücadelenin parametrelerine bağlı olarak şekillenecektir. Vurgulanması gereken unsur, Karadeniz'de bir ?güç boşluğu? değil ?güçler dengesi? sisteminin var olduğudur. Karadeniz'deki bölgesel ve bölge dışı güçlerin asırlar boyu süren rekabeti neticesinde ortaya çıkan bu denge, yazılı ifadesini Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile bulmuştur. Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Türk Boğazları ile Karadeniz'in hukuki statüsünü belirleyen bir uluslararası antlaşma olmanın ötesinde Karadeniz'deki güçler dengesinin sembolüdür.Önümüzdeki dönemde bölgede çıkarları bulunan aktörlerden birinin Karadeniz'deki güçler dengesini kendi lehine değiştirmeye yönelik bir girişimde bulunmasının, güçler dengesi prensibi çerçevesinde hegemonik bir gücün oluşmasını engellemek üzere diğer aktörlerin de devreye girmesine yol açacağı ve bölgede sancılı bir süreç yaşanmasına neden olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The Black Sea region which has been a frontier during the bi-polar international system, was given little importence in foreign politics of regional and global actors comparing to its geopolitical and geoecenomic potential. The end of Cold War was a turning point in respects of ending the neglecting period of the region in international level and emerging of the region as a significant cultural an commercial center as it had been several times in history.In this new era, due to disappearance of the iron screen, many actors who gained their independence to follow politics in path of their national interest emerged in the region. This new era also has been a ground to the intensive political, economical, military and cultural relations of the region states with each other and international institutions.In this process The Black Sea region has been one of the most important isuues on international agenda in the wake of its geostrategical importance and has been a geopolitical battle ground among regional and non-regional powers. The future of the region in the forthcoming period will be formed depending on its natural dynamics in addition to th parameters here is that there is no power vacuum in the region, but a balance of power. This balance which is the consequence of the competition among the regional and non regional powers that took place for centuries, found its transcript form in Montreuw Convention. In this respect, Montreux Convention is not only a international convention determining the statute of the Turkish Straits and Black Sea, but also a symbol of th balance of power in the Black Sea region.With this comprehension in mind, it is believed that any action from the actors aiming to change the balance to get advantage in the Black Sea Region, will get other actors to involve in the situation in order to prevent emergence of a hegemonic power in the region and this kind of a development will be the Messenger of a bitter process in The Black Sea region.