Kapitalist üretim modeli bağlamında gözetim politikalarının ekonomi politik analizi
Economic political analysis of surveillance policies in the context of capitalist production model
Yazar: EYLÜL YAĞMUR SEVER
Danışman: DOÇ. EKİN OYAN ALTUNTAŞ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Uluslararası politik ekonomi = International political economy

Özet:
Kapitalizmin başlangıcı olan ilk fabrikalardan itibaren gözetleme-denetleme pratikleri maddi üretimin devamı için kapitalist üretim modeline dâhil olmuştur. Topraksızlaştırılmış eski köylü-yeni işçi topluluğunun emeklerini satmaya zorlanması ve ücretli emeğin ortaya çıkması, beraberinde birtakım denetim mekanizmalarını getirmiştir. Bu bağlamda gerek emek gücünün denetlenmesi gerekse mülkiyet rejiminin muhafaza edilmesi için içeride ve dışarıda birtakım gözetim uygulamalarına başvurulmuştur.  Neoliberalizm sonrası değişen emek rejimi ve gelişen teknolojiler sayesinde fiziki sınırlardan özgürleşen gözetim teknolojileri gündelik hayat pratiklerinin hemen her noktasına nüfuz etmiştir.  Bireyler, gruplar ve toplumlar; şirketler, patronlar ve devletler tarafından sürekli gözetim altında tutulmaktadır. Gözetimin; emek sürecinin denetlenmesi, toplumun denetlenmesi, içeride-dışarıda istihbarat toplanması, kişiselleştirilmiş reklamcılığa ve siyasal propaganda kampanyalarına veri sağlaması gibi işlevleri mevcuttur. Ana akım gözetim çalışmalarında genellikle konunun tek bir boyutu ele alınmakta, dolayısıyla gözetim olgusunun bağlam ilişkisi ve etkileşimleri görülmemektedir. Bu tezin kuramsal çerçevesi olan ekonomi politik perspektif, konunun bağlamından koparılmadan bütünsel olarak ele alınmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada gözetim politikalarının kapitalist üretim modelinin varlığını sürdürmesinde ve yayılmasında oynadığı rol birçok düzeyde incelenecektir.

Abstract:
From the advent of the first factories that marked the beginning of capitalism, surveillance and monitoring practices have become integral to the capitalist mode of production for the continuation of material production. Forcefully dispossessed old peasants and new group of workers was forced to sell their labor that resulted with the emergence of wage labour which came up with various control mechanisms. In this context, both internal and external surveillance practices have been implemented to monitor labor force and to preserve the regime of property ownership. The labor regime, which have undergone through some changes with Neoliberalism, and advancements in technology have freed surveillance technologies from physical constraints that leads it to permeate every single aspect of everyday practices. Individuals, groups, and societies find themselves under surveillance by corporations, employers, and governments. Surveillance has multiple functions ranging from monitoring production process, monitoring society, collecting intelligence both domestically and internationally, providing data for personalized advertising, and supplying data for political propaganda campaigns. Mainstream surveillance studies mainly focus on a single dimension of the concept, therefore, fail to recognize the contextual relation and interactions within the surveillance. Economy politic perspective, which is the theoretical framework of this thesis, provides a comprehensive approach to inquire surveillance fully within in its context. This thesis will examine the role of surveillance policies for the survival and spread of the capitalist mode of production from various levels.