Endüstriyel bölge komşuluğunda kıyısal kırsal alandaki hava kalitesi: Muallimköy'de partikül maddede ve topraktaki ağır metal kirliliği
Air quality of coastal rural area in the neighborhood of industrial site: Heavy metal pollution in particulate matter and soil at Muallimkoy
Yazar: GÖZDE ÖZKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. PINAR ERGENEKON
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Ağır metaller = Heavy metals ; Hava kirliliği = Air pollution ; Partiküler maddeler = Particulate matters ; Toprak kirliliği = Soil pollution

Özet:
Ülkemizin çevresel kirliliği açısından en kritik bölgelerinden biri olan Kocaeli iline bağlı Dilovası beldesinde, kanser nedeniyle ölüm vakalarının Türkiye ortalamasının üç katı olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada Dilovası komşuluğundaki GYTE Muallimköy Yerleşkesinde 2008 yılının Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında ve 2009 yılının Haziran ayında 1'er hafta olmak üzere toplam partikül madde (PM) ölçümleri yapılmıştır. Toplanan PM kadmiyum (Cd), Nikel (Ni), Kurşun (Pb), Bakır (Cu), Demir (Fe) metalleri açısından incelenmiştir. Ayrıca Muallimköy ve Dilovası sınırları içerisinde 10 farklı noktadan alınan toprak örneklerinde Cu, Cd, Ni, Pb ve Fe analizleri gerçekleştirilmiştir.Tüm ölçüm sonuçları değerlendirildiğinde en yüksek TPM kirliliği 2008 Mayıs ayında 362.5 µg/m3 olarak belirlenmiştir. Mayıs 2009 ölçüm haftasının yağışlı olması nedeniyle TPM konsantrasyonlarının diğer aylardan oldukça düşük olduğu görülmektedir. Diğer çalışmalarla kıyaslandığında özellikle Cd kirliliğinin (13.79 ng/m3) birinci sırada yer alması bölgede ciddi bir ağır metal kirliliği olduğunu göstermektedir. Metallerin birbiriyle ve TPM ile korelasyonuna bakıldığında Cd, Cu ve TPM arasında yüksek korelasyon bulunurken Ni ile diğer metaller arasında ise herhangi anlamlı bir korelasyon belirlenmemiştir.DLV bölgesinde toprak numunelerinin sonuçları bölgenin özellikle Cd ve Cu, GYTE bölgesinin ise Pb açısından ciddi derecede kirlendiğini göstermektedir. TPM'nin toprak yüzeylerinden kalkan tozlardan oluşup oluşmadığını anlamak için EF değerleri hesaplanmıştır. Bazı günlerde çok düşük değerler gözlemlenirken (<1), Cd ve Cu genelde 10'un üzerinde EF değerleri bu metaller için bölgedeki emisyon kaynaklarının etkin olduğuna işaret etmektedir.

Abstract:
It has been known that death rate caused by cancer in Dilovasi, district of Kocaeli and one of the most critical areas, is three times higher than Turkey?s average. On the scope of this study at the GYTE Muallimkoy Campus situated in the neighborhood of Dilovasi total particulate matter (TPM) measurements were conducted in April, May, and June of 2008 and June of 2009 for one week period. TPM was analyzed in terms of copper (Cu), cadmium (Cd), nickel (Ni), lead (Pb) and iron (Fe) content. In addition soil samples from 10 different points within Muallimkoy and Dilovasi area were collected and were analyzed in terms of Cd, Ni, Pb, Cu, and Fe.The highest TPM conentration was observed in May, 2008 with a value of 362.5 µg/m3. In the week of May 2009, on the other hand, lowest TPM concentrations were observed due to precipiation occured in this particular period. Compared to other studies on the heavy metal content of TPM, Cd concentration (13.79 ng/m3) was found to be highest showing a serious Cd pollution in the ambient air of the region.Based on analysis of soil samples from Dilovasi region has shown that Dilovasi especially was polluted in terms of Cd and Cu whereas Muallimkoy area has high Pb content in its soil. Calculated Enrichment Factors (EF) were mostly higher than 10 especially for Cd ve Cu indicating aeresols from the sources in the region instead of crustal sources.