Diyabet distress ölçeğinin Türkçe validasyonu /
Yazar: ÖZGE TELCİ ÇAKLILI
Danışman: PROF. DR. AYTEKİN OĞUZ
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Diyabetli hastalarda yaşam boyu psikolojik bozukluk riski normal popülasyona göre artmıştır. Bu hastalarda özellikle diyabet ile ilişkili depresif semptomların değerlendirilmesi kişinin yaşam kalitesini ve öz bakımını artırmak adına önem taşımaktadır. Depresyonda olduğu düşünülen hastalarda özellikle diyabete özgü duygusal sıkıntı (distress) de artmış olup bu distressi değerlendirmek için geliştirilen ölçeklerden biri "Diyabet Distress Ölçeği"dir (DDÖ). Bu çalışmanın amacı Polonsky ve arkadaşlarının geliştirdiği DDÖ'nün Türkçe çevirisinin güvenilirlik ve geçerlilik analizlerini yapmaktır.
Materyal ve Metod: DDÖ'nün Türkçe çevirisi yapılarak İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Diyabet Polikliniğine başvuran ve herhangi bir psikolojik rahatsızlığı bulunmayan 205 tip 2 diyabetli hastaya ölçek uygulandı. Hastaların yaş, cinsiyet, eğitim durumu gibi demografik özellikleri kayıt edildi. Anketin yapı geçerliliği Açıklayıcı Faktör Analizi ile incelendi. Faktör analizine öncül testler olarak, örneklem yeterliliğini ölçmek amacıyla Bartlett's testi ve Kaiser Meyer Olkin Ölçütü ve faktör yapısının ortaya çıkarılmasında "Temel bileşenler analizi"   yaklaşımı kullanıldı. Anketin güvenilirliği için içsel tutarlılık Cronbach Alpha katsayısıyla incelendi. Sınıflar arası tutarlılık "İkiye bölme metodu" ile "Spearman Brown Katsayısı" kullanılarak araştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya katılan 205 tip 2 diyabetli hastanın (120 kadın, 85 erkek, ortalama yaş: 55.29±10) ortalama diyabet süresi 10.2±6.9 olarak saptanırken % 57.1'inin tedavisinde insülin vardı. Anket içsel olarak tutarlı saptanırken (Cronbach alpha= 0.874), sınıf içi tutarlılık analizinde Spearman Brown korelasyon katsayısı ilk 9 soru ile sonraki 8 soru arasında r=0,884 olarak hesaplandı ve sınıf içi tutarlılık gözlendi. Orijinal anketteki 4 alt ölçekle uyumlu olarak, Türkçe versiyonunda da dört faktör oluştu. 
Sonuç: Bu çalışmada DDÖ'nün Türkçe çevirisi yapılarak ölçek, tip 2 diyabetli hastalara uygulanmış ve validasyon analizi yapılarak DDÖ'nün diyabete bağlı distressi ölçmek için Türkiye'de kullanılabilir, geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu ortaya konmuştur.

Abstract:
Aim: In patients with diabetes lifetime psychological disorder risk is higher than normal population. Evaluation of diabetes associated depressive symptoms is important to ameliorate life quality and self-care. In patients though to have depression, diabetes specific distress is found to be increased and this distress is asses with scales including Diabetes Distress Scale (DDS). In this study we aimed to conduct validity and reliability analysis of DDS designed by Polonksy et al.
Material and Methods: DDS was translated to Turkish and was applied to 205 patients with type 2 diabetes who were referred to Istanbul Medeniyet University Goztepe Training and Research Hospital Diabetes Clinic and who were found eligible. Patients' age, sex, educational statuses were recorded. Structural validity was investigated with Explanatory Factor Analysis. For preliminary tests for factor analysis, Bartlett's test and Kaiser Meyer Olkin measure were used to assess sample sufficiency and for revealing factor structure "Principal Component Analysis" was used.  Internal consistency for reliability of the scale was analyzed with Cronbach Alpha coefficient. Consistency between classes was investigated with "Split-Half Method" and "Spearman Brown Coefficient".
Results: Mean diabetes duration of the 205 patients (120 female, 85 male, mean age: 55.29±10) was 10.2±6.9 and 57.1 % had insulin in their treatment regimen. Scale showed internal consistency with a Cronbach alpha coefficient of 0.874 and Spearmen Brown correlation coefficient was r=0,884 between first nine questions and last eight questions. Similar to the original scale there were four factors in Turkish version.
Conclusion: In this study DDS was translated to Turkish and was applied to patients with type 2 diabetes showing that DDS is a valid, reliable instrument to assess diabetes distress in Turkish population.