Derin dentin çürüklü süt dişlerinde indirekt pulpa tedavisi ve amputasyon tedavisinin karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmesi: Randomize klinik çalışma
Comparative evaluation of indirect pulp therapy and amputation treatment in primary teeth with deep dentin caries: A randomised clinical study
Yazar: SEMANUR YILMAZ
Danışman: PROF. DR. FİRDEVS TULGA-ÖZ
Ankara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu çalışmada derin dentin çürüklü süt ikinci azı dişlerinin tedavisinde MTA materyali kullanılarak yapılan indirekt pulpa tedavisi (İPT) ve total pulpa amputasyonunun klinik ve radyografik olarak başarı oranlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 

Bu amaçla çalışmaya herhangi bir sistemik hastalığı olmayan 6-9 yaş arası 55 hastaya ait (22 kız,33 erkek) toplam 78 ikinci süt azı diş (42 alt, 36 üst) dahil edilmiştir. Dişler rastgele iki gruba ayrılmış ve 39'una yumuşak dentine kadar çürük temizleme yöntemi ile İPT uygulanmıştır. 39'una da sert dentine kadar çürük temizleme yöntemi uygulanması sonrası meydana gelen 1mm'yi geçen perforasyonlarda total pulpa amputasyonu uygulanmıştır. Çalışma kapsamındaki dişler paslanmaz çelik kron ile restore edilmiştir. 

Tedavilerin tamamlanmasının ardından 3.,6.,9.,12.aylarda klinik, 6 ve 12.aylarda radyografik muayeneler yapılmıştır. Dişler anamnezde ağrı, klinik değerlendirmede; perküsyon hassasiyeti, palpasyon hassasiyeti, mobilite, ödem, apse varlığı; radyografik değerlendirmede ise lamina dura devamlılığı, furkasyonda lezyon, periapikal lezyon, patolojik kök rezorpsiyonu varlığı açısından değerlendirilmiştir. 

Çalışmada elde edilen veriler SPSS (22.0) programı ile analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılmamasından dolayı, ikili gruplar arasındaki karşılaştırmalarda; Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Kategorik veriler arasındaki ilişkiye Ki-Kare analizi ile bakılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel olarak değerlendirilmesinde anlamlılık düzeyi 0.05 kabul edilmiştir.
 
Buna göre İPT grubunda klinik olarak %97,3, radyografik olarak ise %91,9 başarı sağlanırken; amputasyon grubunda klinik olarak %71,4, radyografik olarak ise %54,3 başarı sağlanmıştır. Bu başarı oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0,05). 

Tedavi sırasında pulpa perforasyonu gözlenmeyen derin dentin çürüklü süt azı dişlerinde yapılan tedavinin, pulpa perforasyonu gözlenen derin dentin çürüklü süt azı dişlerine göre tedavi başarısının hem klinik hem de radyografik olarak yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. 

Çalışmamızdaki klinik ve radyografik değerlendirmeler ışığında; 12 aylık takip sonrasında süt dişlerindeki DDÇ lezyonlarının tedavisinde yumuşak dentine kadar çürük kaldırma yöntemi ile pulpa perforasyonundan kaçınılarak bu bölgeye biyouyumlu materyaller uygulanmasının ve sızdırmaz bir kaplama sağlanmasının başarıyı artıracağı düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Derin dentin çürüğü, İndirekt pulpa tedavisi, MTA, Seçici çürük kaldırma, Total pulpa amputasyonu,

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the clinical and radiographic success rates of indirect pulp therapy (IPT) and total pulp amputation using MTA material in the treatment of primary second molars with deep dentin caries. 

For this purpose, a total of 78 primary second molars (42 lower, 36 upper) belonging to 55 patients (22 girls, 33 boys) aged 6-9 years without any systemic disease were included in the study. The teeth were randomly divided into two groups and 39 of them performed IPT with caries cleaning method up to soft dentin. In 39 of them, total pulp amputation was performed for perforations exceeding 1 mm after caries cleaning method up to hard dentin. The teeth in the study were restored with stainless steel crowns. 

After the completion of the treatments, clinical examinations were performed at 3,6,9,12 months and radiographic examinations at 6 and 12 months. The teeth were evaluated in terms of pain in anamnesis, percussion, palpation, mobility, swelling, presence of abscess in clinical evaluation and continuity of lamina dura, lesion in furcation, periapical lesion, presence of pathological root resorption in radiographic evaluation. 

The data obtained in the study were analysed with SPSS (22.0) software. Since the data were not normally distributed, Mann-Whitney U test was used for comparisons between paired groups. The relationship between categorical data was analysed by Chi-Square analysis. A significance level of 0.05 was accepted in the statistical evaluation of the obtained data.
 
According to the results, 97.3% clinically and 91.9% radiographically success was achieved in the IPT group, while 71.4% clinically and 54.3% radiographically success was achieved in the amputation group. A statistically significant difference was found between these success rates (p<0.05). 

In the light of the clinical and radiographic evaluations in our study, it is thought that avoiding pulp perforation by caries removal method up to soft dentin, applying biocompatible materials to this area and providing a sealed coating will increase the success in the treatment of deep dentin caries lesions in deciduous teeth after 12 months of follow-up.

It was concluded that the success of the treatment of deciduous molars with DDC without pulp perforation during treatment was higher both clinically and radiographically compared to deciduous molars with DDC with pulp perforation. 

Keywords: Deep dentin caries, Indirect pulp therapy, MTA, Selective caries removal, Total pulp amputation,