Multipl myelom tanılı hastalarda yapılan otolog kök hücre nakli sonrası c-reaktif protein ve engrafman ilişkisi
The relationship between c-reactive protein and engrafment after autologous hematopoietic stem cell transplantation in patients with multiple myeloma
Yazar: GÜLCAN KÖKCÜ
Danışman: PROF. DR. GÜNER HAYRİ ÖZSAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Hematoloji = Hematology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: C reaktif protein = C reactive protein ; Engrafman = Engraftment ; Hematopoetik kök hücre transplantasyonu = Hematopoietic stem cell transplantation ; Kök hücreler = Stem cells ; Multipl miyelom = Multiple myeloma

Özet:
Amaç: Multipl myelomda, indüksiyon tedavisi sonrası uygun hastalarda otolog kök hücre nakli (OKNH), en önemli tedavi seçeneğidir. Nakil sonrası çeşitli enfeksiyonlar görülebilmekte ve akut faz reaktanlarında yükseklik saptanabilmektedir. Kliniğimizde nötrofil engrafmanı öncesi, enfeksiyon göstergesi olmayan hastalarda bile C-Reaktif Protein (CRP) yükselmesi olup bu çalışmada nötrofil engrafmanı ve CRP arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metotlar: Ocak 2014 - Aralık 2019 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Kök Hücre Nakil Ünitesi'nde multipl myelom tanısı nedeniyle OKHN olan 109 hasta incelendi. Demografik özellikleri, nötrofil engrafmanı öncesi ulaşılan en yüksek CRP değeri (CRP pik değer), varsa enfeksiyon bulguları ve nötrofil engrafman günü kaydedilmiştir. Preengrafman dönemdeki enfeksiyonlar; ateş, pnömoni, idrar yolu enfeksiyonu, batın/gastrointestinal kaynaklı enfeksiyonlar, kateter ilişkili enfeksiyonlar ve bakteriyemi olarak kategorize edilmiştir.
Bulgular: 109 hasta incelenmiş (44 kadın, 65 erkek) ve ortanca nötrofil engrafman günü 11.gün, ortanca CRP pik değer 135 mg/L, engrafmandan ortanca 3 gün önce CRP pik değerine ulaşıldığı saptanmıştır. Enfeksiyon kliniği olan hastalar ayrı ayrı incelendiğinde nötropenik ateş 60 hastada (%55), pnömoni 9 (%6,4), İYE 7 (%6,4), batın/GİS odaklı enfeksiyon 9 (%8,3), kateter ilişkili enfeksiyon 32 (%29,4) ve bakteriyemi 23 hastada (%21,1) saptanmıştır.  Enfeksiyon kliniği olan hastaların (n:83, %76,1) ortanca CRP pik değeri 148 mg/L, enfeksiyon kliniği olmayanların (n:26, %23,9) ortanca CRP pik değeri 87 mg/L (p:<0,01) saptanmıştır. Enfeksiyon kliniği olamayan hastaların CRP pik değeri, normal kabul edilen CRP değeri (5 mg/L) ile karşılaştırıldığında (p:<0,01) anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. Beş hastada (%4,5) engrafman sendromu saptandı.
Sonuç: CRP, iyi bir enfeksiyon göstergesi olmakla birlikte sitokin salınımı ile ilişkili durumlarda yüksek saptanabilen bir akut faz reaktanıdır. Nötrofil engrafmanı öncesi, enfeksiyon kliniği olmayan hastalarda da yükseklebilmektedir ve bu durum da CRP'nin  engrafmanın erken bir habercisi olabileceğini düşündürmektedir. 
Anahtar Kelimeler: C-Reaktif Protein, otolog kök hücre nakli, multipl myleom, post-transplant enfeksiyon

Abstract:
Objective: Autologous hematopoietic stem cell transplantation (HSCT) is the most important treatment option in eligible patients with multiple myeloma after induction therapy. Various infections and acute phase reactant elevation can be detected after HSCT. In our clinic, even if there were no infectious signs and symptoms in patients, we observed that C-Reactive Protein (CRP) values could increase before the neutrophil engraftment. So, we aimed to investigate the relationship between the neutrophil engraftment and the CRP elevation in this study.
Materials and Methods: 109 patients with OKHN due to multiple myeloma at the Dokuz Eylul University Hospital Stem Cell Transplant Unit between January 2014 and December 2019 were examined. Demographic features, the highest CRP value achieved before neutrophil engraftment (CRP peak value), infectious findings if any and neutrophil engraftment day were recorded. Infections in the preengrafman period has been categorized as fever, pneumonia, urinary tract infection, abdominal / gastrointestinal tract infections, catheter-related infections and bacteriemia.
Results: 109 patients were examined (44 females, 65 males) and it was found that the median neutrophil engraftment day was the 11th day, the median CRP peak value was 135 mg / L, and the median CRP peak value was reached 3 days before neutrophil engraftment. When patients with infections were examined separately, we detected neutrophenic fever in 60 patients (55%), pneumonia in 9 patients (8,3%), urinary tract infection in 7 patients (6,4%), abdominal/gastrointestinal tract infections in 9 patients (8,3%), catheter-related infection in 32 patients (29,4%) and bacteriemia in 23 patients (21,1%).  Median CRP peak value of patients with infections (n:83, 75,1%) and without infections (n:26, 23,9%) was 148 mg/L and 87 mg/L, separately (p:<0,01). The CRP peak value of patients with no infection was found to be significantly higher compared to the normal accepted CRP value (5 mg / L) (p: <0.01).  Engrafman syndrome was detected in 5 patients (4.5%).
Conclusion: CRP is an effective indicator of infection, but it is an acute phase reactant that can be detected in other cases with cytokine release. It can also be elevated in patients without an infection clinic and this suggests that CRP may be an early precursor of engraftment.
Key Words: C-Reactive Protein, autologous hematopoietic stem cell transplantation, multiple myeloma, post-transplant infections