Yükselen piyasa ekonomilerinde cari açık, ekonomik büyüme ve petrol fiyatları arasındaki ilişki
The relationship between current account deficit, economic growth and oil prices in emerging market economies
Yazar: MUSTAFA YAHYA SATILOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EDA DİNERİ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Cari açık = Current account deficit ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Enerji fiyatları = Energy prices ; Fiyat = Price ; Gelişmekte olan piyasalar = Emerging markets ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Petrol = Petroleum ; Yükselen ekonomiler = Emerging economies

Özet:
Gelişmekte olan ülkelerin birçoğu ekonomik büyümelerini gerçekleştirirken cari açık sorunu ile karşılaşmaktadır. Bu ülkelerin ödemeler bilançosu incelendiğinde cari açık sorununun en temel nedenlerinden biri olarak göze çarpan unsur enerji ithalatıdır. Bu çalışmanın amacı cari açık, ekonomik büyüme ve petrol fiyatları arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Araştırmada, yükselen piyasa ekonomileri tanımında yer alan 23 ülkeden yalnızca G-20 üyesi olan ve cari açık sorunu ile karşı karşıya kalan 6 ülke (Arjantin, Endonezya, Güney Afrika, Hindistan, Meksika ve Türkiye) incelemeye konu edilmiştir. 1982-2019 dönemi için cari açık ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki, petrol fiyatları değişkeni de eklenerek panel veri yöntemi ile incelenmiştir. 
Modelde ekonomik büyümenin belirleyicisi olan gayri safi yurtiçi hâsıla, cari işlemler hesabı bakiyesi ve Brent petrol fiyatları değişkenleri kullanılmıştır. Dumitrescu ve Hurlin Panel Nedensellik Testi sonuçlarına göre, ekonomik büyümeden cari açığa ve petrol fiyatlarına doğru, petrol fiyatlarından da cari açığa doğru tek yönlü nedensellik tespit edilmiştir. Panel regresyon analizi sonucunda petrol fiyatlarının ve ekonomik büyümenin, cari açığı pozitif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Seçili ülkeler açısından, cari açık ile ekonomik büyüme arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilemezken cari açık ile petrol fiyatları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

Abstract:
While many developing countries realize their economic growth, they also face the current account deficit problem. When the balance of payments of this countries are examined, energy imports are one of the main causes of the current account deficit problem. The aim of this study is to investigate the relationship between  current account defcit, economic growth and oil prices. In the study, only 6 countries (Argentina, Indonesia, India, Mexico, Turkey and South Africa), which are members of the G-20 out of the 23 countries included in the definition of emerging market economies are examined. The relationship between current account deficit, economic growth and oil prices has been analyzed using panel data method for the period 1982-2019.
In the model, the variables of gross domestic product, current account balance and Brent oil prices, which are the determinants of economic growth, were used. According to the Dumitrescu and Hurlin Panel Causality Test results, a one-way causality relationship was found from economic growth to current account deficit and oil prices, from oil prices to current account deficit. As a result of the panel regression analysis, it was concluded that oil prices and economic growth positively affect the current account deficit. While no statistically significant relationship was found between current account deficit and economic growth in terms of selected countries, a statistically significant relationship was found between current account deficit and oil prices.