Pandemi döneminin erişkin kişilerin sağlık hizmetlerine ullaşımını etkileme derecesinin kapsamlı değerlendirilmesi ve bu kişilerin mevcut yaşam kalitelerinin tespit edilmesi
Comprehensive assessment of the extent to which the pandemic period affected the access of adult people to health care and determination of the current quality of life of these people
Yazar: CUMALİ KOLKIRAN
Danışman: UZMAN HÜSEYİN AKSOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; SARS virüsü = SARS virus ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Amaç: Bu çalışmada pandemi döneminin erişkin kişilerin sağlık hizmetlerine ulaşımını etkileme derecesinin kapsamlı olarak değerlendirilmesi ve bu kişilerin mevcut yaşam kalitelerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel tip çalışma Gürselpaşa 3 Nolu Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 18 yaş üstü erişkinler üzerinde ardışık örnekleme yöntemi kullanılarak gerçekleştirildi. Katılımcıların sosyodemografik verileri kaydediltikten sonra kişilere pandemi süresince kronik rahatsızlıklar, koruyucu sağlık hizmetleri ve acil olan-olmayan başvurular ile ilgili sağlık hizmetlerine ulaşımındaki zorlukları sorgulayan anket uygulandı. Ardından tüm katılımcılara WHOQOL Bref-TR yaşam kalitesi ölçeği uygulandı. p<0,05 değeri anlamlı olarak kabul edildi. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen katılımcıların ortanca yaş değeri 47,6 olup %58,9'u (n=225) kadın, %76,7'si (n=293) evli, %50,3'ü (n=192) yüksek eğitimli, %9,7'si (n=37) gelir düzeyi azalmış ve %39,3'ünün (n=150) kronik hastalığı mevcuttu. Katılımcıların pandemi döneminde sağlık hizmetlerini kullanım sayısı ortalama 7,5 olmuştur. Katılımcılar pandemi dönemimde sağlık hizmetleri ile ilgili yaşadıkları en önemli sorunlar sırasıyla; %14,4'ü (n=55) sağlık hizmetlerine ulaşamama, %10,7'si (n=41) poliklinik randevusu alamama ve %8,9'u (n=34) sağlık hizmetlerine gitmeyi erteleme bildirirken %38,5'inde (n=147) herhangi bir sorun yaşamamıştır. Katılmcıların diğer basamaklara göre birinci basamak sağlık hizmetlerine daha kolay ulaştığı saptanmıştır. Katılımcıların yaşam kalitesi düzeyi tüm alanlarda orta-iyi düzeyde bulunmuş olup, erkeklerde, çekirdek ailede yaşayanlarda, eğitim düzeyi yüksek olanlarda ve kronik hastalığı olmayanlarda daha yüksek düzeyde bulunmuştur. 
Sonuç: Bulduğumuz sonuçlar doğrultusunda bu ve benzeri çalışmalarda hastaların sağlık hizmetlerine ulaşımı ile ilgili yaşanan zorluklarıın tespit edilmesi daha sonra yaşanacak olan benzer süreçlerle ilgili yapılacak olan planlamalara ışık tutacaktır. 
Anahtar kelimeler: SARS-CoV-2, Sağlık hizmetlerine ulaşılabilirlik, yaşam kalitesi

Abstract:
Aim: In this study, it is aimed to comprehensively evaluate the extent to which the pandemic period affects the access of adults to health services and to determine the current quality of life of these people. 
Material and Methods: This cross-sectional study was carried out on adults over the age of 18 registered in Gürselpaşa Family Health Center No. 3 using the sequential sampling method. After recording the sociodemographic data of the participants, a questionnaire was applied to the participants, questioning the difficulties in accessing health services related to chronic diseases, preventive health services, and emergency or non-emergency applications during the pandemic. Then, WHOQOL Bref-TR quality of life scale was applied to all participants. The significance value was accepted as p<0.05.
Results: The median age of the participants included in the study was 47.6, with 58.9% (n=225) female, 76.7% (n=293) married, 50.3% (n=192) highly educated. , 9.7% (n=37) had a decreased income level and 39.3% (n=150) had chronic disease. The average number of participants using health services during the pandemic period was 7.5. The most important problems that the participants experienced regarding health services during the pandemic period, respectively; 14.4% (n=55) reported not being able to reach health services, 10.7% (n=41) not getting an outpatient clinic appointment, and 8.9% (n=34) deferring going to health services, 38.5% (n=147) did not have any problems. It was determined that the participants had easier access to primary health care services compared to other steps. The quality of life of the participants was found to be moderately good in all areas, and it was found to be higher in men, those living in a nuclear family, those with a higher education level and those without chronic diseases. 
Conclusion: In line with the results we found, identifying the difficulties experienced in patients' access to health services in this and similar studies will shed light on the plans to be made for similar processes to be experienced later. 
Key words: SARS-CoV-2, Accessibility to health services, quality of life