Temettuat defterlerine göre 19. yüzyıl da Kangal kazası /
Yazar: ZÜLKİF SARITEPE
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TURAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sivas-Kangal = Sivas-Kangal ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyoekonomik hayat = Socio-economic life ; Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure ; Temettuat Defterleri = Temettuat Registers

Özet:
ÖZET 19. Yüzyıl ortalarına doğru hazırlanan Temettuat Defterleri vermiş oldukları bilgiler açısından çok önemli kaynaklardır. Sınırları belirlenmiş bir bölgenin idari bölünüşü, coğrafi sınırları, nüfusu, tarımı, topraklan, hayvancılığı, ticareti ve kazanç getiren diğer tüm faaliyetlerinin ortaya çıkarılması açısından bu defterler önemlidir. Temettuat defterlerine göre Kangal ve köyleri üzerinde yaptığımız bu araştırma yörenin 19. Yüzyıl sosyal ve ekonomik yönden fotoğrafını bize sunmaktadır. Yaptığımız araştırmanın temel kaynağı Kangal kazasına ait Temettuat Defterleri 'dir. Yöre ile alakalı 4 adet defter mevcuttur. Ancak bu defterlerin 13794 numaralı olanı arşivde mevcut değildir. Çalışmalarımızda 13792, 13793 ve 13795 numaralı defterlerden istifade edilmiştir. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Temettuat defterlerinin önemi ve kapsamı ile Kangal Temettuat defterlerinin yapısı incelenmiştir. İkinci bölümde Temettuat defterlerinden elde edilen verilerin değerlendirilmesi yapılmış, bunlar grafik ve tablolarla genişçe gösterilmiştir. Son bölümde ise Kangal Temettuat defterlerinin günümüz Türkçe'sine çevrilmiş hali bulunmaktadır. Yaptığımız bu çalışma Kangal kazası da bugün olduğu gibi 19. Yüzyılda da temel ekonomik faaliyetlerin tarım ve hayvancılık olduğunu göstermektedir. 19. Yüzyılda Kangal kazasında bulunan her hanenin yaklaşık 40-50 dönüm arazisi ve 5-10 baş hayvanı bulunmaktadır. Tarım için kullanılan arazilerin yarısı da nadasa bırakılmaktadır. Kangal kazasında gelir kaynaklarının %64'ü zirai üretimden elde edilmektedir. Geriye kalan %32Tik kısım hayvancılıktan ve %4'lük kısım ise kiracılık, çerçicilik, çobanlık gibi faaliyetlerden elde edilmektedir.Hayvancılıkta büyükbaş, küçükbaş ve yük hayvanı yoğunluktadır. Arıcılık yapan hanelerde mevcuttur fakat bunun ilçe ekonomisinde payı çok düşüktür. Zülkif SARITEPE 237

Abstract:
SUMMARY Ternetmat Defterleri that appeared in the middle of 19th century, are very important sources due to the information they supply. It is very important for exposing administrative dispersion, geographical borders, population, agriculture, soil, stockbreeding, trade and all facilities that suply profit of an area with determined borders. Our research on Kangal and its villages in Temettuat Defterleri, shows us the region's social and economical photograph in 19th century The main source of our research is the Temettuat Defterleri that belong to Kangal. There are four Detters related with the region. But, the Defter with number 13794 is not available in the archives. We used the Defterier with numbers 13792, 13793,13795. Our work has three parts. In the first part importance and scope of Temettuat Defterleri and structure of Kangal Temettuat Defterleri are examined. In the second part the data gathered from Temettuat Defterleri is evaluated and it is shown widely with graphs and tables. In the last part there is Kangal Temettuat Defterleri's Turkish translated form. The work we have done indicates that the main economical activities of Kangal,as now, were agriculture and stockbreeding. In 19th century each house in Kangal has approximately 40-50 acre area and 5-10 animals. Half of the areas used for agriculture are fallowed. %64 of income sources in Kangal are obtained from agricultural productions. The other part of%32 is from stockbreeding and %4 is from hiring, peddlering, stepharding and such activities. In stockbreeding, big animals, small animals and pack animals are densed. There are houses that make beekeeping but this has a low part in the country's economy. ZüîkifSARITEPE 238