Tarihi sosyokültürel yapıların günümüze uyarlanmasında yangın güvenliğinin sağlanması
Ensuring fire safety of the heritage socio-cultural buildings in adapting them to the present day
Yazar: MELİS ÇATIKKAŞ KARADAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZUHAL ŞİMŞEK
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Yangın, yaşanılan mekânı ve içinde bulunan canlıların güvenliğini olumsuz yönde etkileyen önemli bir olaydır. Sosyokültürel yapılar, karma fonksiyonların yer alması, kullanıcı sayısının fazla olması ve aynı anda pek çok insanı içinde barındırmasından dolayı tahliye ve yangın riski yüksek yapılar olarak görülmektedir. Tarihi değere de sahip olan yapılarda ise daha farklı yangın güvenlik önlemlerinin alınması gerekmektedir. Türkiye'de sosyokültürel tarihi yapılar için yönetmeliklerde yeterli yönetmelik hükümlerine yer verilmemesi, merdivenlerin estetik kaygılardan ötürü yangına karşı korunumlu yapılmaması bu konuda yaşanan olumsuzluklara örnek olarak görülmektedir. Bu gibi dikkat edilmesi gereken durumlara ülkeler tek bir dil oluşması ve denetlenmenin kolaylaşması adına yönetmelikler veya kanunlar çıkarmaktadır. Bunun için gerekli düzenlemeler mevzuatlar aracılığı ile yapılmakta ve bu tür yönetmelikler o ülkelerin uygarlık düzeylerinin birer göstergesi olmaktadır. 
Ülkemizde alınacak önlemlerin doğru ve eksiksiz uygulanması amacıyla 26 Temmuz 2002 yılında Bakanlar Kurulunda kabul edilen ''Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY)'' kabul edilmiştir. Bu yönetmelik ile birlikte kamu, özel kurum, kuruluşlar ve kişilerce kullanılan her türlü yapı, bina tesis, işletmeler kapsama alınmış ve yol gösterici bir rehber olarak tasarımlarda kullanılmaktadır. Tarihi sosyokültürel yapıların yangın risklerinin belirlenerek, eksiklerinin tespit edilmesi amacı ile var olan Ahmet Vefik Paşa Tiyatro Binası; "Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'' kuralları çerçevesinde incelenerek eksiklikler tespit edilmiş ve yapılan değerlendirmeler sonucunda binanın ülkemizde ve diğer ülkelerdeki NFPA ve BR'ye göre uygunluk kriterleri belirlenmiş, bu kriterler doğrultusunda projedeki eksiklikler belirlenerek öneriler getirilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen verilerin, tarihi sosyokültürel yapıların yangın güvenliğinin oluşturulmasında bir rehber olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Fire is an important incident which has a negative impact on the living place and the security of living beings in it. Socio-cultural buildings are seen as high risky in evacuation and fire due to involving mixed functions, considerable number of users and holding many people at the same time. As for the heritage buildings, it is required to take more distinctive fire safety precautions. Not including enough provisions of regulations in the regulations of the heritage socio-cultural buildings in Turkey and not stabilizing the stairs for fire due to aesthetic concerns are regarded as examples of negative happenings in this matter. Countries make regulations or laws for these noteworthy cases on behalf of forming a single language and making the inspection easy. Necessary arrangements for this matter are done via the legislations and such regulations are indications of the level of civilizations.
The Regulation About The Protection Of Buildings Against Fire (BYKHY) is accepted in the council of ministers on 26 July 2002 so as to implement the precautions which will be taken in our country completely and accurately. All kinds of structures, buildings, facilities and plants which are used by public, private corporations, institutions and people are incorporated by means of this regulation and it is used as a lodestar in designs. Ahmet Vefik Paşa Theatre Building  which exists for the purpose of determining the fire risks of heritage socio-cultural buildings and detecting deficiencies is inspected within the frame of  the rules of The Regulation About The Protection Of Buildings Against Fire and deficiencies are detected and as a result of the assessments, the eligibility criteria of the building according to NFPA and BR in our country and in other countries are specified and in accordance with these criteria, proposals are made by detecting the deficiencies of the project. Data obtained from the study results is considered as a guide in ensuring fire safety of the heritage socio-cultural buildings.