Çocuklara yönelik sözsüz grafik romanların bir anlatım dili olarak incelenmesi ve bir uygulama
Examining nonverbal graphic novels for children as a way of expression and a practice
Yazar: AYŞE DEDE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AMİNE REFİKA
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı / Grafik Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Grafik roman = Graphic novel ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Görsel hikayeleme = Visual narrative ; Görsel iletişim = Visual communication ; Görsel okuryazarlık = Visual literacy ; Sözsüz iletişim = Nonverbal communication

Özet:
Görsel hikaye anlatının kadim tarihi, medeniyetlerin duygu ve düşüncelerini yaşantıları üzerinden mağara duvarları ve benzeri materyallere resmetme güdüleriyle başlamaktadır. Üretilen her bir görüntü kendi sınırları içinde anlamdırılarak, bir mesajın karşılığı olarak varlığını sürdürmektedir. Yüzyıllardan beri gelişim gösteren soyut bir bilginin mesaj olarak ifade edilme biçimi, günümüzde birçok araç ile belli düzen ve prensipler çerçevesinde oluşturularak somutlaştırılmaktadır. Ortaya koyulan görüntüde açıklayıcı tasarım öğeleri kullanılarak izleyici ile bir bağ kurması sağlanır. Zira, izleyicinin etkiye tepki olarak kurduğu etkileşim olumlu sonuç verdiğinde, iletişim sürecinde görsel imgeler ile oluşturulan mesajı algılayabildiğini göstermektedir. Bu sebeple, bilgi edinmenin yeni bir yöntemi olan görsel okuryazarlık, okul öncesinden yetişkin grubuna kadar öğrenme ve öğretme yolunda birçok ürün yelpazesiyle farklı bakış açıları sunmaktadır.
Görsel hikaye aktarımını destekleyen basılı eserler, sıralı anlatının altyapısında oluşturulur. Sayfalarda bir dizilim içinde düzenlenen paneller, hikayenin akışına göre türlü metotlarla izleyiciye aktarılmaktadır. Ardışık anlatı biçiminde ele alınan çizgi roman, grafik roman ve resimli kitaplar kendi düzenleri içinde bağımsız hareket etmektedir. Çeşitlerin tasarıma ait her türlü unsuru araç olarak kullanmaları görsel iletişimi, görünür bir ses kaynağı olarak incelenmesine olanak tanımaktadır.
Bu tezin konusu olan çocuklara yönelik sözsüz grafik romanların hem temel tasarım ana öğeleri hem de ilkeleri 2. bölümde tekniksel açıdan incelenerek sanatta etkileşime doğru izlenen yol tespit edilmektedir. Devamında, sözsüz eserlerin içeriksel ve yapısal özellikleri kendi içinde değerlendirilirken, diğer anlatı çeşitlerinden farklı olarak görsel dilin nasıl kullanıldığı ele alınmaktadır.
Bir sonraki aşamada sözsüz gafik romanların çocuk gelişimiyle olan bağlantısı detaylandırılarak, evrensel gücün meydana getirdiği görsel etkinin, bilgi aktarımında yeni bir yol olarak kullanılması ve sonucunda çocuk zihninde şekillenen imgeyle ve bilişsel duyuyla nasıl temas kurduğuna bakılmaktadır. Sessizliği ifade eden imgenin çokluğuyla hayal güçlerine temas etmek, ilgilerini farklı açılara yönlendirerek empati kurma becerisinin gelişmesine ve kolay anlaşılırlığı sağlayarak yapıcı eleştirlerde bulunmasına nasıl ön ayak olduğu bu konuda yapılan araştırmalar ve sonuçlarıyla gözler önüne serilmektedir.
Çocukları kapsayan sözsüz grafik romanlarda yer verilen kurgu sisteminin kolektif edebi içeriklerden oluşması, insani meselelerin ilgi çekici yönlerine parmak basmaktadır. Son bölümde, içeriğin neden-sonuç ilişkisi içinde irdelenerek çocuğa ne gibi katkıları olduğuna sözsüz grafik roman üzerinden incelemeyle değinilmektedir. Tezin bitiş kısmında ise, duyguların çizgiyle hayat bulma serüvenini deneyimleme arzusuyla bir uygulama yapılarak duyusal ve duygusal inşa sürecinin bizzat görülmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Görsel İletişim, Sözsüz İletişim, Görsel Okuryazarlık, Grafik Roman, Sözsüz Grafik Roman.

Abstract:
The ancient history of visual storytelling begins with the motives of depicting the feelings and thoughts of civilizations on cave walls and similar materials through their experiences. Each image produced is interpreted within its own boundaries and continues to exist as a response to a message. The way in which an abstract information, which has been developing for centuries, is expressed as a message, is embodied by creating it within the framework of certain orders and principles with many tools today. By using descriptive design elements in the presented image, it is ensured that it establishes a bond with the viewer. Because, when the interaction of the audience in response to the effect yields positive results, it shows that they can perceive the message created with visual images in the communication process. For this reason, visual literacy, which is a new method of acquiring information, offers different perspectives with a wide range of products on the way of learning and teaching from preschool to adult group.
Printed works that support visual story transfer are created on the infrastructure of sequential narrative. The panels arranged in a sequence on the pages are conveyed to the audience by various methods according to the flow of the story. Comics, graphic novels and picture books, which are handled in the form of sequential narratives, act independently in their own order. The use of all kinds of design elements as tools allows visual communication to be examined as a visible sound source.
In this thesis, both the basic design main elements and principles of the nonverbal graphic novels for children, which are the subject of this thesis, are examined from a technical point of view and the path followed towards interaction in art is determined. In the continuation, while the content and structural features of nonverbal works are evaluated within themselves, how visual language is used unlike other types of narrative is discussed.
In the next step, the connection of the wordless gafic novels with child development is detailed and it is examined how the visual effect aimed by the universal power comes into contact with the image formed in the child's mind and the cognitive sense. The researches and results on this subject reveal how the multitude of images expressing silence, contacting their imaginations, directing their interests to different angles, leading to the development of empathy skills and making constructive criticism by providing easy understanding.
The fact that the fictional system included in nonverbal graphic novels involving children consists of collective literary contents highlights the interesting aspects of human issues. In the last part, the content is examined in the cause-effect relationship and how it contributes to the child by examining it through the nonverbal graphic novel. At the end of the thesis, an application is made with the desire to experience the adventure of finding life with lines, and the sensory and emotional construction process is seen in person.

Keywords: Visual communication, Nonverbal communication, Visual Literacy, Graphic Novel, Nonverbal Graphic Novel.