Yaşlı bireylerde subjektif sosyal statünün geriatrik depresyon ve anksiyete üzerine etkisinin değerlendirilmesi
The relationship between subjective social status and depression /anxiety in elderly
Yazar: DAMLA KOCABIÇAKOĞLU VURAL
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN ERSİN ŞİMŞEK ; DOÇ. DR. CAN ÖNER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Geriatri = Geriatrics ; Sosyal statü = Social status ; Yalnızlık = Loneliness ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Amaç: Bu çalışmada yaşlı bireylerin subjektif sosyal statüsü ve yalnızlık durumunun
geriatrik depresyon ve anksiyete üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve prospektif tipteki çalışmaya Kartal Dr. Lütfi Kırdar
Şehir Hastanesi Büyükada Eğitim Aile Sağlığı Merkezine 01.02.2021 ve 01.09.2021
tarihleri arasında, herhangi bir şikayet ile başvuran 65 yaş ve üzeri bireyler dahil
edilmiştir. Tüm bireylere araştırmacı tarafından hazırlanan yaş, cinsiyet, boy, kilo,
meslek, medeni durum, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, yaşama ortamı gibi sosyodemografik verileri, kronik hastalık durumu, psikiyatrik hastalık durumu, alkol kullanımı, sigara kullanımı gibi değişkenleri ve MacArthur subjektif sosyal statü ölçeği, HAD ölçeği, YİYÖ bilgilerini içeren anket formu aynı araştırmacı tarafından uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya 251 katılımcı dahil edilmiş olup, katılımcıların %55.4 (n:139) 'ü
kadın ve büyük çoğunluğu 65-74 yaş aralığında bulundu. Katılımcıların MacArthur
subjektif sosyal statü ölçek ortalama puanı 7.4±2.2, HAD depresyon ortanca puanı 4.0
(min:0-max:19), anksiyete ortanca puanı 3.0 (min:0-max:21) ve YİYÖ ortalama puan
8.4±3.7 saptandı. Ölçek puanları ile sosyodemografik değişkenlerin incelenmesinde
tüm ölçeklerde çalışma durumu ve eğitim düzeyi arasında anlamlı istatistiksel ilişki
saptandı (p<0.005). MacArthur subjektif sosyal statü ölçeğiyle HAD ölçeği depresyon
puanları arasında negatif yönde anlamlı zayıf bir korelasyon (r=-0.189; p=0.003),
anksiyete puanları arasında pozitif yönde güçlü anlamlı (r=0.645; p=0.000), HAD
depresyon puanı ile YİYÖ puanları arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı
korelasyon bulunmuştur (r=0.695; p=0.000).
Sonuç: Yaşlı bireylerde depresyon, anksiyete gibi ruhsal sorunlar artış göstermektedir.
Yaşlı bireylerin sübjektif sosyal statüsü ve yalnızlık durumunun bu ruhsal sorunlarla
yakından ilişkisi mevcuttur. Birinci basamak sağlık hizmeti veren sağlık personelinin
geriatrik depresyon ve anksiyete konusunda eğitilmesi, depresyon ve anksiyetenin
tarama programı olarak aile hekimliği pratiğine eklenmesi riski yüksek olan geriatrik
popülasyon açısından fayda sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Anksiyete, depresyon, sosyal statü, yalnızlık, yaşlılık

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to investigate the effects of subjective social status
and loneliness of elderly individuals on geriatric depression and anxiety.
Materials and Methods: This cross-sectional and prospective study is conducted at
Kartal Dr. Lütfi Kırdar City Hospital Büyükada Education Family Health Center
between 01.02.2021 and 01.09.2021 with the patients who are older than 65 years old
visited the hospital with any complaint. All the participants were asked a set of
sociodemographic questions. Besides, they were asked to fill up a survey form that
includes Macarthur SSS scale, HAD scale, and their Loneliness Scale for Elderly
(LSE) information. All this information was gathered by the same researcher.
Results: 251 people participated in the study, 55.4% (n:139) of the participants were
female and 59.4% (n:149) of the participants were in the 65-74 age group. The
participants' MacArthur SSS scale mean score was 7.4±2.2, the median score for HAD
depression was 4.0 (min:0-max:19), the median score for anxiety was 3.0 (min:0-
max:21), and the mean score was 8.4±3.7 on the LSE. In the comparison of scale scores
and sociodemographic data, a significant statistical relationship was found between
employment status and education level in all scales (p<0.005). There was a weak and
negative correlation between the MacArthur SSS scale and the HAD scale depression
scores (r=-0.189; p=0.003), a strong and significant positive correlation between the
anxiety scores (r=0.645; p=0.000), and a positive and moderately significant
correlation was found between the HAD depression score and LSE scores.
Conclusion: Mental problems such as depression and anxiety increase in elderly
individuals. Subjective social status and loneliness of elderly individuals are closely
related to these mental problems. Training of health personnel providing primary
health care services on geriatric depression and anxiety to family medicine practice as
a screening program will be benefical for geriatric population at high risk.
Keywords: Aging, anxiety, depression, social status, loneliness