Yöneticilerin duygusal zekâ düzeylerinin, yönetim tarzları ve örgütsel yabancılaşma duyguları üzerindeki etkisinin incelenmesi
The effect of managers' emotional intelligence level on their management styles and organizational alienation
Yazar: MURAT ÖZTURAN
Danışman: DOÇ. DR. BELİZ ÜLGEN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Yöneticiler = Managers ; Yönetsel tarz = Managerial style ; Örgütsel yabancılaşma = Organizational alienation ; İşletme yönetimi = Business management

Özet:
Bu araştırma, işletmelerde yönetim kademesinde görev alan kişilerin duygusal zekâ düzeylerinin, yönetim tarzları ve örgütsel yabancılaşmaları üzerine etkilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Literatür incelendiğinde, her üç kavramı bir arada inceleyen herhangi bir çalışmaya rastlanılamamıştır. Kavramların ikili olarak bir arada incelendiği çalışmalar mevcut olsa da bunların da sadece yöneticilere yönelik olarak gerçekleştirildiği bir çalışmaya rastlanılamamıştır. Bu doğrultuda, araştırmanın literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırma örneklemini, bilişim sektöründe faaliyet gösteren ve İstanbul'da yerleşik işletmelerdeki ilk, orta ve üst kademe yöneticiler oluşturmaktadır.  Araştırma bulguları neticesinde; Duygusal Zekânın Kendini Gerçekleştirme Boyutu ile Demokratik-Katılımcı Yönetim Tarzı arasında pozitif,  Otokratik Yönetim Tarzı ve Tam Serbesti Tanıyan Yönetim Tarzı arasında negatif ilişki saptanmıştır. Duygusal Zekânın Problem Çözme Boyutu ile Demokratik-Katılımcı Yönetim Tarzları ve Tam Serbesti Tanıyan Yönetim Tarzı Üzerinde Pozitif ilişki tespit edilmiştir. Duygusal Zekânın Gerçekçilik Boyutu ile Demokratik-Katılımcı Yönetim Tarzları üzerinde negatif bir ilişki tespit edilmiştir. Duygusal Zekânın Dürtü Kontrolü Boyutu ile Otokratik Yönetim Tarzı arasında pozitif bir ilişki bulgulanmıştır.  Duygusal Zekânın İddialılık Boyutu ile Tam Serbesti Tanıyan Yönetim Tarzı arasında pozitif ilişki saptanmıştır. Duygusal Zekânın Kişilerarası İlişkiler Boyutu  ve Bağımsızlık Boyutu ile Örgütsel Yabancılaşmanın Anlamsızlaşma Boyutu arasında pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak araştırma bulgularına göre yöneticilerin duygusal zekâ düzeylerinin, yönetim tarzları ve örgütsel yabancılaşmaları üzerinde boyutlar bağlamında anlamlı istatistiksel etkilere sahip olduğu görülmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Duygusal Zekâ, Yönetim Tarzları, Örgütsel Yabancılaşma

Abstract:
This research has been carried out in order to analyze the effects of the emotional intelligence (EI) levels over the management styles (MS) and organizational alienation of the persons in the management levels. When the literature is scanned, it is seen that there is no study analyzing all three concepts together. Although there are some studies that examined the concepts in pairs, no study regarding the managers has been detected. Therefore, it is thought that the research will make a contribution to the literature. The first line, middle and top level managers of the businesses operating in information sector in İstanbul have made up the research sample. In compliance with research findings; it is realized that while there is a positive relationship between Self Actualization dimension of the EI and Democratic-Participative MS the relationship between Autocratic MS and Fully Liberal "Laissez-Faire" MS has come out to be negative. Furthermore, the relationship of Problem Solving dimension of the EI with Democratic-Participative MS and Fully Liberal "Laissez-Faire" MS is positive. There is a negative relationship between Reality-Testing dimension of the EI and Democratic-Participative MS. The relationship between The Impulse Control dimension of the EI and Autocratic MS is positive. It is also discovered that the relationship between Assertiveness dimension of the EI and Fully Liberal "Laissez-Faire" MS is positive. Lastly, there is again a positive relationship between Interpersonal Relationship and Independence dimensions of the EI and Meaninglessness dimension of the Organizational Alienation. As a result, according to the research findings, the emotional intelligence levels of the managers have significant statistical effects on their management styles and organizational alienation within the concept of dimensions. 

Keywords: Emotional Intelligence, Management Styles, Organizational Alienation