Öfke ifade tarzları ve iç dış denetim odaklarının evlilik uyumu ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between anger expression styles and locus of control and marriage adjustment
Yazar: MELİS TURGUT ÇAPRAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBANUR BAYRAM KUZGUN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MUZAFFER ŞAHİN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Denetim = Control ; Denetim odağı = Locus of control ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Öfke kontrolü = Anger control ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
Bu araştırmanın amacı, bireylerin evlilik ilişkisi çerçevesinde birbirleriyle
olan uyumunun ne gibi faktörlere dayandığını anlamaktır. Geçmiş
çalışmalar temel alınarak, evlilik uyumu ile ilişkili olması olası iki faktör;
öfke ifade tarzları ve iç dış denetim odakları olarak düşünülmüştür. Bu
araştırmada ilişkisel tarama yöntemi ile evli bireylerin öfke ifade tarzları, iç
dış denetim odakları ve evlilik uyumları arasındaki ilişki incelenmiştir.
Araştırmanın evrenini Türkiye'de yaşayan evli bireyler oluşturmaktadır.
Araştırmanın örneklemini bu evreni temsilen seçilmiş olan 100 evli erkek
ve 100 evli kadın oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi toplam 200 evli
bireyden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi
formu, sürekli öfke ve öfke ifade tarzı ölçeği, evlilikte uyum ölçeği ve iç dış
denetim ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın tüm verileri SPSS 24.0 paket
programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada verilerin normal
dağılım gösterip göstermediğini ölçmek için Kolmogorov Smirnov Testi
uygulanmıştır. Çalışmada normal dağılım göstermeyen ikili grupların
karşılaştırılmasında Mann Whitney U Testi, üç veya daha fazla grubun
karşılaştırılmasında Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Ölçekler arasındaki
ilişkiyi ölçmek için Spearman Testi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda
elde edilen bilgilere göre; katılımcıların Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı
ölçeği alt boyutları olan; sürekli öfke, öfke ifade tarzı-öfke içe, öfke ifade
tarzı- öfke dışa puanları ile evlilik uyumları arasında negatif yönlü bir ilişki
belirlenmiştir. Sonuç olarak katılımcıların sürekli öfke, öfke ifade tarzı-
öfke içe, öfke ifade tarzı- öfke dışa puanları arttıkça onların evlilik
uyumları azalmaktadır. İç-Dış Denetim Odağı alt kategorisi olan aile
ilişkileri için denetim odağı puanları ile evlilik uyumu puanları arasında
pozitif, İç-Dış Denetim Odağı başarı için denetim odağı alt kategorisi
puanları ile evlilik uyumu puanları arasında negatif bir ilişki belirlenmiştir.
Katılımcıların; Aile içi ilişkiler için denetim odağı alt kategorisi puanları
arttıkça evlilik uyumları da artmakta, başarı için denetim odağı alt
kategorisi puanları arttıkça evlilik uyumu puanları da azalmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Evlilik, Evlilik Uyumu, İç Dış Denetim, Öfke, Öfke Kontrolü

Abstract:
The aim of this research is to understand what factors are based on the
compatibility of individuals with each other within the framework of the
marital relationship. Based on past studies, two possible factors affecting
marital adjustment; anger expression styles and internal-external locus of
control. In this study, the relationship between the anger expression styles,
internal and external locus of control and marital adjustment of married
individuals was examined using the relational screening method. The
population of the research consists of married individuals living in Turkey.
The sample of the study consists of 100 married men and 100 married
women who were chosen to represent this universe. The sample of the
research consists of 200 married individuals in total. Personal information
form, continuous anger and anger expression scale, marital adjustment
scale, internal and external control scale were used as data collection tools
in the study. All data of the research were analyzed using SPSS 24.0 package
program. In the study, Kolmogorov Smirnov Test was applied to measure
whether the data showed a normal distribution. In the study, the Mann
Whitney U Test was used to compare paired groups that did not show
normal distribution, and the Kruskal Wallis Test was used to compare three
or more groups. Spearman test was used to measure the relationship between
the scales. According to the information obtained as a result of the research;
sub-dimensions of the participants' trait anger and anger expression scale; a
negative relationship was determined between trait anger, anger expression
style-anger in, anger expression style-anger out scores and marital
adjustment. A positive correlation was determined between the anger
expression style-anger control scores, which are the sub-dimensions of the
participants' trait anger and anger expression scale. "As a result, it was
determined that as the participants' trait anger scores and anger-in and
anger-out scores, which are sub-dimensions of anger expression style,
increased, their scores on the marital adjustment scale decreased." A
positive relationship was determined between locus of control for family
relationships scores, which is a sub-category of the Internal-External
Locus of Control Scale, and marital adjustment scores, and a negative
relationship was determined between the scores of the locus of control for
success, which is a sub-category for of the Internal-External Locus of
Control Scale, and marital adjustment scale scores. As the participants'
"locus of control for family relations" sub-category scores increase, their
marital adjustment also increases, and as the "locus of control for success
sub-category" scores increase, their marital adjustment scores decrease.
Key Words: Marriage, marital adjustment, internal external control, anger
control, anger