Orman kaynaklarındaki zamansal değişimin ve meşcere parametrelerinin uzaktan algılama teknikleriyle belirlenmesi (Dereli Orman İşletme Müdürlüğü örneği)
Estimating stand parameters and temporal changes of forest resources using remote sensing techniques(A case study of Dereli State Forest Enterprise)
Yazar: SÜLEYMAN BORUCU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ İHSAN KADIOĞULLARI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Uzaktan Algılama (UA) teknolojileri ile Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tekniklerinin mevcut orman yapısının ortaya konulmasında ve orman alanlarının çok amaçlı planlama teknikleri ile uzun vadeli planlanmasında kullanımı gün geçtikçe artmaktadır. Bu amaçla hazırlanan bu çalışma kapsamında CBS ve UA teknikleri ile orman kaynaklarında meydana gelen konumsal ve zamansal değişimlerin belirlenmesi, karbon depolamasının zamansal değişimi, meşcere parametrelerinin farklı uydu verileri kullanılarak tahmini yapılmıştır.  1987 ve 2013 yıllarına ait kesin meşcere haritalarından türetilen arazi kullanım, arazi örtüsü, meşcere tipleri, gelişim çağları, kapalılık dereceleri ve hakim ağaç türleri haritaları kullanılarak Dereli Orman İşletme Müdürlüğü'nün zamansal değişimleri incelenmiştir. Bu süreçte toplam ormanlık alanlar 1164.8 ha (%1.91) artış göstermiştir. Yıllık ormanlaşma oranı ise tüm işletme alanında %0.18, sadece ormanlık alanlar dikkate alındığında % 1.50 olarak hesaplanmıştır. Uydu görüntülerinde arazi kullanım sınıflarının belirlenmesi için, 1987 yılı Landsat 5 uydu görüntüsü %80.79, Landsat 8 %82,54 ve 2011 yılı WorldView-2 uydu görüntüsü %84.25 başarı oranı ile sınıflandırılmıştır. Aynı uydu görüntüleri gelişim çağlarının belirlenmesinde sırasıyla %65.38, %66.01 ve %66.41 başarı oranı ile sınıflandırılmıştır. Kapalılık sınıflarında  ise yüksek başarı World view 2 görüntüsünde tespit edilmiş olup toplam sınıflandırma başarısı %67.83 ve toplam kappa başarısı 0.6137 olarak belirlenmiştir. Orman alanlarının artmasıyla birlikte ağaç türü bazında denklemler kullanılarak hesaplanan karbon kapasitesinin de %24.80 oranında arttığı gözlenmiştir. Alanın konumsal değişimi incelendiğinde, ormanlık alanda parça sayısı değerinin artmasının yanında toplam ormanlık alan da artmıştır. En büyük parça indeksi (LPI) ve ortalama parça büyüklüğü de (MPS) artış göstermiştir. Bu sonuçlar ormanın daha bütünleşik alan ve konumsal yapıya kavuşturulmasıyla birlikte orman ekosisteminin dış etkilere karşı daha dayanıklı ve dirençli hale geldiğini göstermiştir.

Abstract:
Remote Sensing (RS) and Geographic Information Systems (GIS) have long been used to identify existing forest structure and prepare long-term multiple use forest plans. In this study, forest dynamics, spatial and temporal changes of forest resources and temporal changes of carbon storage were investigated and some selected stand parameters were estimated using GIS and different satellite images. Temporal changes were analyzed within the context of land cover/land use class, stand type, development stage, crown closure and dominant tree species by the help of stand type maps prepared in 1987 and 2013 for the case study area of Dereli State Forest Enterprise. In this period, total forest area increased as 1164.8 ha (1.91%), with a net annual increase rate of 0.18% for all enterprise area and at an annual rate of 1.50% considering only forested lands. Satellite images of Landsat 5 (1987), Landsat 8 (2013) and WorldView-2 (2011) were used for the determination of land use classes with an accuracy value of 80.79%, 82.54% and 84.25% respectively. Development stage values were estimated using the same three classified satellite images with an accuracy of 65.38%, 66.01% and 66.41% respectively. Crown closure values were estimated with high classification rate of 67.83% using World view 2. In the same period, carbon storage calculated using tree species equations increased as 24.80% because of accumulation in growing stock and forest area. Based on spatial analysis, the number of patches increased besides expanding forest areas across the study region. Largest Patch Index (LPI) and Mean Patch Size (MPS) also increased. The results indicate that the forest ecosystems have become more spelling to the external disturbance due to the coherent composition and configuration of forest landscape.