Rusya Federasyonu dış politikasındaki değişimin Ukrayna krizine etkisi (2000-2016)
The effect of changes in the foreign policy of The Russian Federation on The Ukraine crisis (2000-2016)
Yazar: BÜLENT ERDİL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA NAİL ALKAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; Rus-Ukrayna ilişkileri = Russian-Ukraine relations ; Rusya = Russia ; Ukrayna = Ukraine ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Birinci ve İkinci Dünya Savaşı'nın ortaya çıkardığı güvensizlik ortamı, Soğuk Savaş boyunca da devam etmiştir. Bu dönemlerde devletler, uluslararası alanda ortak bir güvenlik ortamı oluşturmaya çalışmışlardır. Bu arayışlar uluslararası ilişkiler kuramlarındaki güvenlik çalışmalarına da yansımıştır. Ancak genel anlamda istenilen küresel barış ve çatışmasızlık ortamına ulaşılamamıştır. SSCB'nin dağılması, hem bölgesel hem de küresel güç dengelerini değiştirmiştir. Değişen bu güç dengeleri, hem AB hem de ABD gibi büyük güçlerin Karadeniz, Kafkaslar ve Orta Asya gibi eski Sovyet nüfuz alanlarına doğru genişlemelerinin önünü açmıştır. Ancak 2000 yılında Vladimir Putin'in devlet başkanı olmasından sonra Rusya Federasyonu, kısa süre içinde toparlanma sürecine girmiştir. Ekonomik ve siyasi gelişmeler, beraberinde askeri gelişmelerin de önünü açmıştır. Böylece Rusya, başta yakın çevresi olmak üzere eski nüfuz alanları üzerinde etkisini arttırmaya başlamıştır. Bu gelişmelerden en çok etkilenen ülkelerden biri Ukrayna olmuştur. Ukrayna'nın dış politikada çeşitlilik üretememesi, onu AB ile Rusya arasında mücadele alanı olmaya itmiştir. Rusya'nın yükselen gücü ve özgüveni Ukrayna üzerinde büyük bir baskı oluşturmaktadır. Bu baskının ve Rusya'nın sertleşen Ukrayna politikasının birtakım sebepleri vardır. Bu sebeplerin en önemlisi AB, NATO ve ABD'nin Doğu Avrupa ve Kafkaslar üzerine yoğunlaşarak, Rusya üzerinde bir güvenlik tehdidi oluşturmalarıdır. Batının bu yaklaşımının bedelini de bölge ülkeleri ödemek zorunda kalmaktadır. Bu çalışmada uluslararası ilişkiler kuramlarının güvenlik konusuna yaklaşımları ele alınarak, kavramsal çalışmalar üzerinde durulmuştur. Rusya Federasyonu'nun dış politikalarındaki değişimin bölge ve Ukrayna üzerindeki yansımaları ele alınmıştır. Ayrıca Ukrayna'da meydana gelen çatışmaların ve ortaya çıkardığı krizin bölge dengeleri üzerindeki etkileri üzerinde durulmuş, analiz ve değerlendirmeler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ukrayna, Kırım, Güvenlik, Rus Dış Politikası, Yakın Çevre Politikası, Donbass.

Abstract:
The environment of insecurity caused by the First and Second World Wars continued throughout the Cold War. In these periods, governments tried to establish a common security environment in the international arena. These searches have also been reflected in security studies in international relations theories. However, the desired global peace and a conflict-free environment has not been achieved. The dissolution of the USSR has changed both the regional and global balance of power. These shifting power balances paved the way for the expansion of major powers, such as the EU and the US, into former Soviet spheres of influence such as the Black Sea, the Caucasus and Central Asia. However, in 2000, after the inauguration of Vladimir Putin as the head of state, the Russian Federation entered a period of recovery. Economic and political developments have led to military developments. Thus, Russia has begun to increase its influence on old areas of influence, especially in its immediate surroundings. One of the most affected countries was Ukraine. Ukraine's failure to produce diversity in foreign policy has led it to be a field of struggle between the EU and Russia. The rising power and self-confidence of Russia exerts great pressure on Ukraine. This pressure and the hardening of Ukrainian policy of Russia have a number of reasons. The most important of these reasons is the fact that the EU, NATO and the United States create a security threat on Russia by focusing on Eastern Europe and the Caucasus. The region has to pay the cost of this approach of the West. In this study, the approaches of international relations theories to security issues are discussed and conceptual studies are emphasized. Reflections of the changes in the foreign policy of the Russian Federation on the region and Ukraine were discussed. In addition, the effects of the conflicts and the crisis in Ukraine on the regional balances were emphasized and analyzes and evaluations were made.

Anahtar Kelimeler: Ukraine, Crimea, Security, Russian Foreign Policy, Near Abroad Policy, Donbass.