Toplumsal cinsiyet odaklı yaklaşım bağlamında özel gereksinimli çocuklara sahip olan ailelerin evlilik yaşamı ve bu ailelere yönelik sosyal politika öncelikleri
Marriage experience of families of children with special needs and social policy priorities for the families in the context of gender based approach
Yazar: ABDULLAH IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. EMRAH AKBAŞ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Politika Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Aile = Family ; Aile hayatı = Family life ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Evlilik = Marriage ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Sosyal politika = Social policy ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, toplumsal cinsiyet odaklı yaklaşım bağlamında özel gereksinimli çocuklara sahip olan ailelerin evlilik yaşamını incelemek ve bu doğrultuda konuya ilişkin sosyal politika önceliklerini belirlemeye çalışmaktır. Bu bağlamda bu çalışma, hem teorik hem de uygulamalı bir özelliğe sahiptir. Tarama modeli kullanılarak yapılan bu betimleyici karma yöntem araştırması, Ankara ilinde yürütülmüştür. Örneklem seçimi küme örnekleme yöntemi ile yapılmıştır. Ankara ili Özel İlk Esen Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nden hizmet alan 120 özel gereksinimli çocuğa sahip aile, 120 kadın ve 120 erkekten oluşan toplam 240 ebeveyn, çalışma grubunu oluşturmuştur. Veriler, ''yarı yapılandırılmış aile görüşme formu'' ve ''Evlilik Yaşamı Ölçeği'' kullanılarak ''yüzyüze görüşme'' yöntemiyle toplanmıştır. Araştırmanın karma metodoloji ile yapılması itibariyle veriler, betimsel ve istatistiki analiz yöntemleri ile incelenmiştir. Başlıca bulgular, özel gereksinimli çocuklara sahip olan katılımcıların sosyo-demografik özelliklerinin, toplumsal cinsiyet rollerinin, iş bölümünün ve bakım emeğinin evlilik yaşamlarını toplumsal cinsiyet temelinde etkilediğini göstermiştir. Bu çalışma, özel gereksinimli çocuklara sahip olan ailelerin evlilik yaşamında toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin varlığı ve bu doğrultuda alternatif sosyal politika uygulamalarına duyulan ihtiyaç ile sonuçlanmıştır. Bu nedenle, bu ailelere yönelik sosyal politikaların toplumsal cinsiyet eşitliği ekseninde geliştirilmesi önemlidir.

Abstract:
The general aim of this study is trying to investigate the marriage experience of special needs children families in the context of gender based approach and so determine social policy priorities for the families. In this context, the study has both theoretical and practical features. This co-method study carried out by using the descriptive survey model was conducted in Ankara. The sampling was carried out with the cluster sampling method. The study group consisted of 120 families (120 women and 120 men, a total of 240 parents) of children with special needs who served from İlk Esen Private Education and Rehabilitation Center. The data were collected by ''face-to-face interview method'' with ''semi-structured family interview form'' and ''Marriage Life Scale''. As the study was done with mixed methodology, the data were analyzed with descriptive and statistical analysis methods. The main findings show that all socio-demographic characteristics, gender roles, share tasks, and exertion of nursing of the participants with special needs children affect their marriage experience on the basis of gender. This study resulted in the existing of gender inequality in families with special needs children and the need for alternative social policy practices to the families. For this reason, it is important to develop social policies for these families on the basis of gender equality.