Pulmoner emboli hastalarında plevral efüzyon varlığının prognoza etkisi /
Yazar: MEHMET PARLAK
Danışman: PROF. DR. ALİYE CANDAN ÖĞÜŞ
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç: PE hastalarında plevral efüzyon sıklığını bulmayı, plevral efüzyonu olan ve
olmayan PE hastalarının hastanede kalış süresini ve mortalite üzerine etkisini
karşılaştırarak, plevral efüzyonu olan PE hastalarının prognoza etkisini 
değerlendirmeyi amaçladık
Gereç ve Yöntem: Çalışma retrospektif olarak planlandı. Çalışmaya 01.01.2016 
ile 31.12.2021 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi 
Göğüs Hastalıkları polikliniğine başvurmuş veya Akdeniz Üniversitesi Tıp 
Fakültesi Hastanesi acil servisine başvurarak Göğüs Hastalıkları tarafından 
değerlendirilen hastalar arasında I26 ICD koduyla tarama yapılarak dahil etme 
kriterlerini karşılayan hastalar çalışmaya alındı.
Bulgular: Çalışmamızda yer alan 482 hastanın yaş ortalaması 60,57±17,84 yıl 
olup, 234'ü (%48,5) kadın, 248'i (%51,5) erkekti. Çalışmaya alınan hastalardan 
350'si (%72,6) BTPA ile tanı alırken, 132 (%27,4) hasta V/Q sintigrafisi ile tanı 
konulduğu görüldü. Hastaların 179'unda (%37,1) plevral efüzyon izlendi. Plevral 
efüzyon izlenen hastaların 109'unda (%60,9) plevral efüzyon unilateraldi. Plevral 
efüzyon boyutuna bakıldığında 125 (%69,8) hastada efüzyon minimal boyuttayken, 
50 (%27,9) hastada orta düzeyde, 4 (%2,2) hastada ise masif plevral efüzyon vardı. 
Plevral efüzyonu olan ve olmayan hastaların hastane yatış gün sayılarının anlamlı 
farklılık göstermediği ancak plevral efüzyonu olan hastalarda YB yatış gün 
sayılarının daha yüksek olduğu saptandı (p=0,13 p=0,01). Plevral efüzyonu olan 
hastalarda hastane yatışı, YB yatışı daha yüksek olarak izlendi, bir aylık ve üç aylık
sağ kalım oranlarının ise daha düşük olduğu görüldü (p<0,05). Ancak taburculuk 
durumuna bakıldığında ise benzer düzeyde taburculuk ve hastane içi ölüm olduğu 
saptandı (p>0,05). Bir aylık sağ kalım olasılığını, 65 yaş üzeri hastaların 11,40 kat, 
BT'de sağ ventrikülü dilate olan hastaların 8,89 kat, sigara kullanan hastaların 3,44 
kat, HT olan hastaların 2,91 kat azalttığı görüldü. Üç aylık sağ kalım olasılığını, 65 
yaş üzeri hastaların 7,35 kat, BT'de sağ ventrikül dilate olan hastaların 13,78 kat,
TTE'de sağ ventrikül dilate olan hastaların 13,31 kat ve sigara kullanan hastaların
2,97 kat azalttığı saptandı.
Sonuç: Çalışmamız plevral efüzyonu olan PE hastalarında hastane ve yoğun bakım 
yatışların efüzyonu olmayanlara göre daha yüksek olduğunu ve hastane içi ölüm 
oranları arasında istatistiksel faklılık göstermese de, 1 ve 3 aylık mortalitenin 
plevral efüzyonu olan grupta daha yüksek olduğunu bulmuştur. Ancak çalışmamız 
plevral efüzyon varlığının PE'deki mortalitede bağımsız bir risk faktörü olmadığını 
saptamıştır. Bununla birlikte PE hastalarında plevral efüzyonun oldukça yaygın 
olduğunu ve mortalite ile ilişkili olabileceğini veya doğrudan olmasa da dolaylı 
olarak mortaliteye olumsuz anlamda katkı sağlayabileceğini ve PE'deki prognozu 
kötü yönde etkileyebileceğini düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Pulmoner emboli, plevral efüzyon, prognoz, sağ kalım

Abstract:
Aim: We aimed to find the frequency of pleural effusion in PE patients and to 
evaluate the prognosis of PE patients with pleural effusion by comparing the effect 
on hospital stay and mortality in PE patients with and without pleural effusion.
Materials and methods: The study was planned retrospectively. Patients who 
applied to the Chest Diseases Polyclinic of Akdeniz University Medical Faculty 
Hospital between 01.01.2016 and 31.12.2021 or who were evaluated by the Chest 
Diseases Department by applying to the emergency service of Akdeniz University 
Medical Faculty Hospital were screened with the I26 ICD code and met the 
inclusion criteria.
Results: The mean age of 482 patients in our study was 60.57±17.84 years, 234 
(48.5%) women and 248 (51.5%) men. While 350 (72.6%) of the patients included 
in the study were diagnosed with CTPA, 132 (27.4%) patients were diagnosed with 
V/Q scintigraphy. Pleural effusion was observed in 179 (37.1%) of the patients. 
Pleural effusion was unilateral in 109 (60.9%) of the patients with pleural effusion. 
Considering the size of pleural effusion, 125 (69.8%) patients had minimal effusion, 
50 (27.9%) patients had moderate pleural effusion, and 4 (2.2%) patients had 
massive pleural effusion. It was found that the number of days of hospitalization in 
patients with and without pleural effusion did not differ significantly, but the 
number of days in ICU was higher in patients with pleural effusion (p=0.13 p=0.01).
In patients with pleural effusion, hospitalization and ICU admission were higher, 
and one-month and three-month survival rates were lower (p<0.05). However, 
when the discharge status was examined, it was found that there was a similar level 
of discharge and in-hospital death (p>0.05). It was seen that the probability of onemonth survival decreased 11.40 times in patients over 65 years of age, 8.89 times 
in patients with dilated right ventricle on CT, 3.44 times in patients who smoked, 
and 2.91 times in patients with HT. It was determined that 3-month survival 
probability was decreased 7.35 times in patients over 65 years of age, 13.78 times 
in patients with right ventricular dilation on CT, 13.31 times in patients with right 
ventricular dilation in TTE, and 2.97 times in patients who smoked.
Conclusion: Our study found that hospital and intensive care hospitalizations were 
higher in PE patients with pleural effusion compared to those without effusion, and 
although there was no statistical difference between in-hospital mortality rates, 1-
and 3-month mortality was higher in the group with pleural effusion. However, our 
study found that the presence of pleural effusion is not an independent risk factor 
for mortality in PE. However, we think that pleural effusion is quite common in PE 
patients and may be associated with mortality or may contribute negatively to 
mortality indirectly, although not directly, and may adversely affect the prognosis 
in PE.
Key words: Pulmonary embolism, pleural effusion, prognosis, survival