Şanlıurfa'da evli erkeklerin aile planlaması yöntemlerine ilişkin bilgi, görüş ve davranışları
Knowledge, vision and behavior of married men on family planning methods in Şanliurfa
Yazar: İZZETTİN EKİNCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA KORUK
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Aile Planlaması = Family Planning
Dizin: Aile planlaması = Family planning ; Bilgi = Knowledge ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Davranış = Behavior ; Erkekler = Men ; Evli erkekler = Married men ; Hemşirelik = Nursing ; Kontraseptif cihazlar-erkek = Contraceptive devices-male ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Çalışma, Şanlıurfa'da evli erkeklerin aile planlaması yöntemlerine ilişkin bilgi, görüş ve davranışlarını belirlemek amacıyla kesitsel tipte yapılmıştır. Çalışmanın evrenini 18 yaş üstü evli erkekler oluşturmuştur. Örneklem seçiminde Dünya Sağlık Örgütü'nün 30 küme örneklem tekniği kullanılmıştır. Her kümede 10 kişi olmak üzere toplamda 300 kişiye ulaşılmıştır. Veriler Tanımlayıcı Veri Toplama Formu aracılığı ile Haziran–Temmuz 2016 tarihleri arasında Şanlıurfa İl Merkezi'nde, yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Araştırma için Harran Üniversitesi Etik Kurul'undan yazılı, katılımcılardan ise sözlü izin alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesi; yüzde, ortalama, standart sapma; tek değişkenli analizlerden ki-kare ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Çalışmaya katılan erkeklerin yaş ortalaması 33.4±8.8'dir. Çalışmada, erkeklerin % 90.7'sinin en az bir aile planlaması yöntemi bildiği, %70.5'inin modern aile planlaması ve %29.5'inin geleneksel aile planlaması yöntemi kullandığı, en çok tercih edilen modern yöntemin kondom (%45.6), geleneksel yöntemin ise geri çekme (%29.5) olduğu belirlenmiştir. Erkeklerin %41.7'si kullandığı yöntemden memnun olduğunu ve %20.0'si koruyuculuğunun yüksek olması nedeniyle kullandığı yöntemi tercih ettiğini bildirmiştir.  Evde en çok Türkçe konuşan ve sosyal güvencesi olan erkeklerde modern aile planlaması yöntemi kullanma düzeyinin daha fazla olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Bu bulgular, Şanlıurfa'da evli erkeklerin aile planlaması yöntemlerine ilişkin bilgi düzeylerinin yüksek olduğunu, ancak aile planlaması yöntem kullanımının düşük olduğu belirlenmiştir. Erkeklerin aile planlaması yöntem kullanımına katılımının artırılması için, sosyo-demografik faktörlerde göz önünde bulundurularak girişimlerin planlanması, aile planlaması eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin mutlaka çiftlere birlikte yapılması önerilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Evli erkekler, aile planlaması, aile planlaması yöntemi, modern yöntem, geleneksel yöntem, hemşirelik.

Abstract:
The study was carried out in cross-sectional design in order to determine the knowledge, opinions and behaviors of married men in Şanlıurfa on family planning methods. Target population of the study consisted of married men over 18 years old. 30 cluster sampling methods of the World Health Organization were used for sample selection. A total of 300 people were reached, including 10 in each cluster. The data were collected by means of face-to-face interview technique in Sanlıurfa Province from February to July in 2016 via Descriptive Data Collection Form. Written permission was obtained from the Ethics Committee of Harran University and verbal consent was obtained from the participants. percentage, mean, standard deviation; chi-square and Mann Whitney U test were used for analyzing the data. The mean age of the men in this study is 33.4 ± 8.8. In the study, 90.7% of males know at least one family planning method; while 70.5% of men use modern methods for family planing, 29.5% of them use traditional family planning methods. Condom (45.6%) is the most preferred modern method, and the withdrawal method (29.5)  is the most preferred traditional method. 41.7% of the males stated that they were satisfied with the method they used and 20.0% of them stated that they prefer that method  because of its high protection. It was determined from the study that the percentage of using modern family planning method is  higher in males who spoke mostly Turkish at home and have a social security (p <0.05). These findings show that the level of knowledge of married men in Şanlıurfa is high about family planning methods but the use of family planning methods is low. As a result, In order to increase the participation of men in the use of family planning methods the study suggests; family planning education and counseling services should be provided to couples together taking socio demographic factors into consideration while planning the interventions.

Key Words: Married men, family planning, family planning methods, modern method, traditional method, nursing.