Türkiye'deki dil ve konuşma terapistlerinin otizm spektrum bozukluğuna ilişkin özyeterlik düzeylerinin incelenmesi
The investigation of self-efficacy levels of speech and language therapists in Turkey on autism spectrum disorder
Yazar: YASEMİN SARI ÇAĞLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURDAN CANKUVVET AYKUT
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Dil ve konuşma terapisi = Speech therapy ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Terapist = Therapist ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırmada Türkiye'deki dil ve konuşma terapistlerinin (DKT) otizm spektrum bozukluğuna (OSB) ilişkin özyeterlik düzeyleri incelenmiştir. Bu inceleme kapsamında araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel model ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplamak amacıyla 'Dil ve Konuşma Terapistlerinin Otizm Spektrum Bozukluğuna İlişkin Özyeterlik Anketi' geliştirilmiştir. Anket, hizmet sağlama, değerlendirme ve müdahale olmak üzere 3 alt bölüm 16 maddeden oluşmaktadır. Anket aracılığıyla 202 DKT'den veri toplanmıştır. Anketten elde edilen veriler SPSS 24 kullanılarak analiz edilmiştir. Veriler betimsel istatistik ve Chi-Square Test kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, Türkiye'deki DKT'lerin OSB'ye ilişkin hizmet sağlama alt bölümünde şüpheli vakaları ilgili uzmanlara yönlendirmede, değerlendirme alt bölümünde sözel iletişim becerilerini değerlendirmede, müdahale alt bölümünde aile ile iş birliği içinde çalışmada en yüksek özyeterli düzeyine sahip oldukları saptanmıştır. DKT'lerin OSB'ye ilişkin özyeterlik düzeylerinin, öğrenim durumuna, meslekte çalışma süresine, OSB'li bireylerle çalışma süresine, çalışma ortamına, üniversite eğitimi esnasında OSB'li bireylerle klinik uygulama yapma durumuna, OSB'ye ilişkin ek eğitim alma durumuna, göre farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır.
Anahtar Sözcükler: Dil ve konuşma terapisti, Otizm spektrum bozukluğu, Özyeterlik.

Abstract:
In this study, Speech and Language Therapists (SLP) in Turkey were examinated for levels of Self-Efficacy in Autism Spectrum Disorder (ASD). Within the scope of this review; the research was conducted with descriptive model, one of the quantitive research metods. To collect data, it was developped an questionnaire aimed to measure Speech and Language Therapist's Self-Efficacy for Autism Spectrum Disorder. It was processed from 202 SLP via the questionnaire, consisting of 16 items in 3sub-section as questionnaire, service provision, assessment and intervention. The informations gathered from the questionnaire were analyzed using SPSS 24. The datas were analyzed using descriptive statistics and Chi-Square Test. When the findings obtained from the study were evaluated,in Turkey, SLPs selfefficacy for ASD was determined as the highest level in referring suspected cases to relevant experts in the sub-section of providing service, in evaulating verbal communication skills in the subsection of evaulation and in cooperating with the family in the sub-section of intervention. The findigs show that self-efficacy levels of SPL's in Turkey for CLP varies according to level of education, experience, work environment, clinical practice during their university education, participation in any training/ seminar/conference related to CLP after graduation and case load.
Keywords: Autism spectrum disorder, Self efficacy, Speech and language pathologist.