Finans sektörü ve finansal Ar-Ge faaliyetlerinin iklim değişikliğine etkisi: Avrupa Birliği üzerine bir uygulama
The impact of financial sector and financial R&D activities on climate change: An application on European Union
Yazar: ELİF ERBELET
Danışman: PROF. DR. MEHMET DUMAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
İklim değişikliği sorunu çevresel sürdürülebilirlik bağlamında küresel çaplı bir çevre felaketidir. Söz konusu sorunun çözümüne yönelik olarak serbest piyasa koşullarında belli reform ve düzenlemelerin yapılmasını savunan reformist yaklaşım teknolojik gelişmeyi ön plana çıkarmaktadır. Diğer tarafta, reformist yaklaşımın hedeflediği iyileşmeyi hayata geçirerek kirletici firmaların faaliyetlerini engelleme potansiyeline sahip finans sektörü bulunmaktadır. Bu yönüyle finans sektörünün kreditör vasfıyla iktisadi faaliyetleri finanse ederek iklim değişikliği üzerinde etkide bulunduğu düşünülmektedir. Diğer yandan finans sektörünün giderek dijital bir yapıya bürünmesine zemin hazırlayan finansal teknolojilerin geliştirilmesini sağlayan finansal Ar-Ge faaliyetlerinin de çevre ve iklim değişikliği üzerinde meydana getirdiği olası etki reformist yaklaşım perspektifinde oldukça önemlidir. Bu doğrultuda çalışmanın temel amacı, finans sektörünün ve finansal Ar-Ge faaliyetlerinin iklim değişikliği üzerinde meydana getirdiği etkiyi saptamak ve analiz etmektir. 
  Çalışmanın amacına uygun olarak gerekli analizi yapabilmek adına Avrupa Birliği üzerine bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Analiz yöntemi olarak dinamik panel veri analizi kapsamında "Arellano-Bover & Blundell-Bond Sistem GMM" tahmincisi kullanılmıştır. Ekonometrik uygulama sonucunda yapılan analizlerde, finans sektörü göstergesi olan banka kredilerinin iklim değişikliği göstergesi olan zehirli atmosferik gazlardan CO2, CO, GHG ve SOx salınımında artışa yol açtığı tespit edilmiştir. Finansal Ar-Ge faaliyetlerini temsil eden finansal Ar-Ge harcamalarının ise CO2, CO, GHG, NOx ve SOx salınımında azalışa yol açtığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında finans sektörünün sürdürülebilir finans yaklaşımı çerçevesinde hareket ederek kredi tahsisinde seçici davranması gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca finansal Ar-Ge'nin iklim değişikliği üzerinde meydana getirdiği olumlu çevresel etkinin devam etmesi için yapılması gerekenler bildirilmiştir.

Abstract:
The problem of climate change is a global environmental disaster in the context of environmental sustainability. In order to solve this problem, the reformist approach, which advocates certain reforms and regulations under free market conditions, brings technological development to the forefront. On the other side, there is the financial sector, which has potential to hinder the activities of polluting firms by implementing improvement targeted by the reformist approach. In this aspect, is thought that the financial sector has an impact on climate change by financing economic activities as a creditor side. On the other hand, the potential impact of financial R&D activities on the environment and climate change, which paves the way for the financial sector to become increasingly digital, and enables the development of financial technologies, is very important in the perspective of the reformist approach. In this direction, the main purpose of the study is to determine and analyze the impact of the financial sector and financial R&D activities on climate change.
  So as to make the necessary analysis in accordance with the purpose of the study, an application on the European Union was carried out. Within the scope of dynamic panel data analysis, "Arellano-Bover & Blundell-Bond System GMM" estimator was used as analysis method. In the analyzes carried out as a result of econometric application, it was determined that bank loans which indicator of the financial sector, led to an increase in CO2, CO, GHG and SOx emissions from toxic atmospheric gases, which are indicators of climate change. Financial R&D expenditures, which represent financial R&D activities, have been found that lead to decrease in CO2, CO, GHG, NOx and SOx emissions. In the light of the findings obtained, was concluded that the financial sector should act selectively in loan allocation by acting within the framework of a sustainable finance approach. In addition, was reported that what needs to be done to continue the positive environmental impact of financial R&D on climate change.