Türkiye ve Fransa`da sınıf öğretmeni yetiştiren kurum programlarının karşılaştırılması
The comparison of curricula of elementary education teacher training schools in Turkey and France
Yazar: ERİMAN TOPBAŞ
Danışman: PROF.DR. ALİ GÜLER
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Eğitim sistemi = Education system ; Fransa = France ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Türkiye = Turkey ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada, "Türkiye ve Fransa'nın Sınıf Öğretmeni Yetiştirme Sistemlerinin Karşılaştırılması Sonucu Elde Edilecek Verilerden Hareketle Sınıf Öğretmeni Yetiştirmede Ortaya Konacak Yeni Bir Model Nasıl Olmalıdır?" problem cümlesine bağlı olarak Türkiye ve Fransa'da sınıf öğretmeni yetiştiren eğitim kurumlarına ait programlar karşılaştırılmıştır. Bu araştırmada, karşılaştırmalı eğitim araştırmalarında yararlanılan yaklaşımlardan yatay yaklaşım kullanılmıştır. Yatay yaklaşım çerçevesinde, Türkiye'de Eğitim Fakülteleri sınıf öğretmenliği ile Fransa'da Instituts Universitairs de Formation des Maitres (Öğretmen Yetiştirme Enstitüsü) ilkokul(okul) öğretmenliği programları; programın hedefleri, içerikleri, öğretim süreçleri, öğrenci başarısını değerlendirme biçimleri, programı yürüten öğretim elemanlarının seçim kriterleri, programa öğrenci alma koşulları ve sınıf öğretmenin mal oluş fiyatları arasındaki benzerlik ve farklılıklar saptanarak elde edilen verilerden hareketle sınıf öğretmeni yetiştirmede yeni bir program önerilmiştir. Bu çalışmanın verilerinin toplanmasında nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi yöntemi kullanılmış ve elde edilen veriler, betimsel analiz yaklaşımına göre çalışılmıştır. Türkiye'de sınıf öğretmenliği programları üniversitelere bağlı eğitim fakültelerinde, Fransa'da ise üniversitelere bağlı öğretmen yetiştirme enstitülerinde yürütülmektedir. Sınıf öğretmeni yetiştiren birimler her iki ülkede de üniversite bünyesinde bulunmaktadır. Programlara ait hedefler; hedeflerin dayandığı problem alanları, Genel Öğretmenlik Bilgisi (Formasyonu), bireysel gelişim, Alan Dersleri ve Öğretimi, hedefler taksonomisi, yaşama hazırlama alanları bakımından karşılaştırılırken. programlarda yer alan dersler; genel kültür dersleri, alan dersleri, seçmeli dersler ve öğretmenlik uygulamaları çerçevesinde karşılaştırılmıştır. Türkiye'de Sınıf Öğretmenliği programında bulunan derslerin işlenmesinde; alan derslerinde ders içeriklerinin öğrenilmesine ağırlık verilirken, öğretim derslerinde sınıfıçi etkinliklerin düzenlenmesinde ilköğretim birinci kademe programlarının da dikkate alındığı, öğretmenlik formasyonu derslerinde sınıfıçi etkinliklerin öğretmen adayının öğretmenlik uygulamaları düşünülerek düzenlendiği gözlenirken, Fransa'da, sınıfıçi etkinliklerin birinci yılda yarışma sınavı ve öğretmenlik uygulamaları, ikinci yılda ise tamamen öğretmenlik uygulamaları dikkate alınarak düzenlendiği görülmüştür. Fransa'daki programa göre birinci yılda yapılan stajlar ikinci yıl sınavına hazırlanmanın bir parçasını oluştururken, ikinci yılda yapılan stajların ise mesleğe hazırlama amacına yönelik olduğu saptanmıştır. Türkiye'deki programa göre, birinci yılda yapılan Okul Deneyimi I, dördüncü yılda gerçekleştirilen Okul Deneyimi II ve Öğretmenlik Uygulaması derslerinin mesleğe hazırlama amacına yönelik oldukları görülmektedir. Diğer yandan Fransa'daki öğretmenlik uygulamaları süre bakımından Türkiye'de yapılan uygulamaların yaklaşık üç katı kadar olduğu belirlenmiştir. Türkiye'de Okul Deneyimi I/II ve Öğretmenlik Uygulaması derslerinin dışındaki derslerde öğrenci başarısının değerlendirilmesinde ara sınavlar, ödevler ve final notları dikkate alınmaktadır. Okul Deneyimil/II ve Öğretmenlik Uygulaması derslerinde başarı değerlendirmesi, öğrenciler tarafından hazırlanan dosyalara, uygulama okullarında verilen derslerin izlenmesinden elde edilen sonuçlara göre yapılırken, Fransa'da öğrenci başarısının derslerin özelliğine göre yazılı ve sözlü sınavlar ile uygulama sonuçlarına göre değerlendirildiği gözlenmiştir. Öğretmen adaylarının hizmet öncesi eğitimlerinde görev alan öğretim elemanları her iki ülkede de değişik kategorilerden oluşmaktadır. Her iki ülke de de öğretim elemanlarında mesleki deneyim aranmaktadır. Fransa'da Türkiye'dekinden farklı olarak deneyimli ilkokul öğretmenleri ile teftiş kurulu müfettişleri de öğretmen adaylarının eğitiminde görev almaktadırlar. Türkiye'de Sınıf Öğretmenliği programlarına lise ve dengi bir okulu bitirmiş ve Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezinin açmış olduğu ulusal sınavı kazanmış olan öğrenciler kabul edilirken, Fransa'da sınıf öğretmeni yetiştiren programlara lisans ve dengi diplomalara sahip öğrencilerle, en az üç çocuk yetiştirmiş anne ile yüksek düzeyli sporcular kabul edilmektedir. 15 Ekim 1999 tarihli Merkez Bankası kur değerlerine göre Türkiye'deki Sınıf Öğretmenliği programına kayıtlı bir öğrencinin yıllık maliyetinin yaklaşık 900(dokuzyüz)ABD$, Fransa'da ise 7723 (yedibin yediyüz yirmi üç) ABD$ olduğu görülmektedir.Anahtar Kelimeler: Karşılaştırmalı Eğitim, Öğretmen Yetiştirme

Abstract:
The aim of the study was to make a comparison of the curricula of elementary education teacher training schools in Turkey and in France, in connection with the problem statement of this study was to put forward an applicable theory an a new system model from the comparison of the both elementary education teacher training systems in France and in Turkey. The method used in the study was "Horizontal Approach", which one of the research methods used in the field of educational sciences. Through the "Horizontal Approach" a new practical curriculum model was suggested using the data obtained by determining the differences and similarities of; curricula used in the " Elementary Education Teacher Training Departments of Faculties of Education" in Turkey and " Instituts Universitairs de Formation des Maitres" in France, and curriculum objectives and contents, teaching processes, evaluation systems, criteria for selecting Teacher Training staff, criteria for acceptance of students and costs of per trained teacher in both countries. During the study, the documentary method which was one of the qualitative research methods was followed and the data collected was analyzed according to the descriptive analysis approach. The Elementary Education Teacher Training programmes were accomplished by the faculties of Education of universities in Turkey where as by Teacher Training Institutes of Universities in France. Also, Elementary Education Teacher Training Schools exist at universities in both countries. Objectives of programmes, problem issues which objectives energed from, general teacher formation, individual development, field subjeccts and their teachings the taxonomy of the objectives were compared from the point of preparation for "living" where as courses in the programmes, courses for general culture, elective courses were compared from the point of "practice teaching". It was observed in Turkey that, during the teaching processes of the courses in the elementary education teacher training programme, teachers valued the "contents" of the courses. In addition, they paid attention to elementary education-first level programmes in the "arrangement of classroom activities". It was also observed that the pedagogical formation classroom activities in classes were organized by taking into consideration of teacher applications of candidate teachers whereas; in France, classroom activities were arranged only in the second year as practice teaching. In France, the apprenticeship in the first year was accepted or a preparation for the examination for the second year, and the apprenticeship in the second year was for preparation for the career, whereas according to the curriculum in Turkey, it was observed that the course in the first year School Experience I, in the fourth year School Experience II and Teacher Applications Course were in order to prepare the candidate teachers for the career. It was also observed that the period of a teacher to train in France is three times more than that in Turkey. In the assessment of the success in all of the courses except from School Experience I and II and Teacher Applications, homeworks, visa, and final examinations were taken into consideration wheras the assessment of the success in the courses, School Experience I and II and Teacher Applications was determined through results of observation of the students in Apprenticeship Schools and through the dossies they prepared in Turkey where as, the success in French system of students was found to be determined through results of Apprenticeship and oral and written examinations. It was also found that the teachers of the candidate teachers in pre-service education were staffed of two different categories in each country. Vocational Experience was sought in both countries. A differentiation in France from Turkey was that experienced elementary school teachers and supervisors were also being appointed as a teacher in teacher training schools. The students of teacher training schools in Turkey came among the high school or any equivalent school students who passed the univesity examination to study in the department. But in France, students could only be admitted to such prorammes among those who had a graduate degree and among those who had grown up at least three children and high level sportsmen and sportswomen. According to the Central Bank's rate of exchange, the annual cost of a trained student in the department was about $ 900 in Turkey, while it is $ 7723 in France.Key Words: Comparative Education, Teacher Training,