Birinci basamakta diyabetik hasta bakım kalitesinin belirlenmesi
Evaluation of diabetic patient care quality in primary care
Yazar: ÜLKÜ ELİF DEMİR
Danışman: PROF. DR. SELÇUK MISTIK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hasta bakımı = Patient care

Özet:
ÖZET
Amaç: Diyabetik hastalar birinci basamağa başvuran hastaların büyük çoğunluğunu oluşturmaktadır. Ancak optimum düzeylerde hasta bakımı gerçekleştirilememiştir. Bu çalışmanın amacı diyabetik hastalarda: 1) Glisemik regülasyonu 2) Diyabetik komplikasyonları 3) Komorbid rahatsızlıkları 4) Birinci basamakta diyabetik hastaların sağlık koşullarını değerlendirmekti.
Yöntem: Birinci basamak sağlık hizmeti veren 36 Aile Sağlığı Merkezi (ASM) çalışmamızın evreni olarak kabul edildi. Erciyes Üniversitesi Etik kurulundan onay alındı. Altmış beş sorudan oluşan bir anket uygulandı. Anket formunda hastanın demografik verileri diyabetik hastada bakılması gereken tetkikler ve fizik muayene bulguları hekimler tarafından dolduruldu.
Bulgular: Çalışmamıza alınan 249 hastadan, 25 (% 10) tip 1 ve 224 (% 90) tip 2 diyabetli hastalar idi. Doksan yedi (% 39) erkek ve 152 (% 61) kadındı ve yaş ortalaması 56,14 ± 12,28 (dağılım 14-86) idi. Hastaların 109(%42.2)'una tanıları rutin kontrol sırasında konulmuş olup bunlarına en yaygın şikayet kuru ağız ve yorgunluk (65,% 26.1) idi. Birinci basamakta tanı alanların sayısı 46 (% 18.5) idi. Oral antidiyabetik kullanımı çok yaygındı (209,% 83.9). Metformin en sık kullanılan oral antidiyabetik ilaçtı (185,% 74.2). Hastaların 110 (% 44.2)'u insülin kullanıyordu. Son altı ay içerisinde hastaların 211 (84.7%)'inin HbA1C değeri ölçüldü. Hastaların yarıdan fazlasında HbA1C (113,% 53,5) değeri yüksek olarak tespit edildi. Ayrıca çalışmamızda lipid profiline bakılma oranı %90,7 idi. Kırk beş (% 18.1) hasta sigara kullanıyordu. Elli üç (% 21.3) hasta influenza aşısı ve 10 (% 4.0) hasta pnömokok aşısı yaptırmıştı. Yetmiş beş (% 30.1) hastada hipertansiyon ve altmış bir hastada (% 24.5) koroner arter hastalığı tanısı vardı. Hastaların 107 (% 43.0)'si asetilsalisilik asit kullanılıyordu. Hastaların 161 (% 64,7)'i göz muayenesi, 64 (% 25.7)'ü nörolojik muayene olmuştu. Otuz sekiz (% 15.2) hastada hipoglisemi bildirilmişti. Yetmiş yedi (% 30.9) hasta diyetlerine uyum gösterdiğini belirtti. Seksen altı (% 34.5) hasta düzenli egzersiz yaptığını ifade etti. Ortalama Beden Kitle İndeksi 31.04 ± 5.59 (aralık 17,48-53,54) olarak tespit edildi.
Sonuç: Bu çalışma bize diyabetle ilgili kontrol altında olmayan birçok faktörü birinci basamak hekimlerinin yönetebileceğini gösterdi. Glisemik kontrol, sigara alışkanlığı, aşılanma durumu, diyet ve egzersiz önerileri bu faktörler arasında sayılabilir.

Abstract:
ABSTRACT
Objective: Diabetic patients are a big group of primary care patients. However, optimal patient care has not been achieved. The aims of this study was to evaluate (1) the glycemic regulation, (2) diabetic complications, (3) comorbid diseases (4) the health conditions of the diabetic patients in primary care. 
Methods: Diabetic patients who were being followed and treated in 36 Family Health Care Centers were included in the study. This study has been approved by the ethical committee of Erciyes Universıty. Written informed consents were obtained from the patients. A questionnaire of 65 questions including demographic data, history and physical examination of the patients, and laboratory findings were filled out by the family physicians. 
Results: Of the 249 patients who were included in the study, 25 (10%) were type1 and 224 (90%) were type 2 diabetic patients. Ninety seven (39%) were males and 152 (61%) were females and the mean age was 56.14 ± 12.28 (range 14 to 86). The first diagnosis was obtained mostly during control laboratory tests (105, 42.2%), and the most common complaint at diagnosis was dry mouth and fatigue (65, 26.1%). The ones diagnosed at primary care were 46 (18.5%). The use of oral antihyperglycemic medicine was very common (209, 83.9%) Metformin was the most common oral antihyperglycemic medicine used (185, 74.2%) either alone (101, 40.6%) or in combination with other antihyperglycemic medicine (84, 33.6%). One hundred and ten (44.2%) were using insulin. In the last 6 months, 211 (84.7%) had measured HbA1c values, where the mean value was 7.3 ± 1.5 (range 4.5 to 13.6). More than half of the patients had HbA1c values higher than 7% (113, 53.5%). Forty five (18.1%) were smoking. Fifty three (21.3%) had influenza vaccine and 10 (4.0%) had pneumococcal vaccine. Seventy five (30.1%) had diagnosed hypertension and 61 (24.5%) had diagnosed coronary artery disease. Acetylsalicylic acid was used by 107 (43.0%) patients. Of the patients, 161 (64.7%) had eye examination, 64 (25.7%) had neurologic examination. Thirty eight (15.2%) patients reported hypoglycemia. Seventy seven (30.9%) were obeying their diets. Eighty six (34.5%) patients were regularly exercising. The mean Body Mass Index was 31.04 ± 5.59 (range 17.48 to 53.54). 
Conclusion: The results of this study demonstrated us that there are many uncontrolled properties of the diabetic patients, including the glycemic control, smoking cessation, vaccination status, diet, and exercise which could be managed in primary care.