Ortaokul öğrencilerinin kariyer gelişimlerinde umut, yılmazlık ve ebeveyn desteğinin yordayıcı rolü
Predictive role of hope, resilience and career related parental support on secondary school student's career development
Yazar: BETÜL BOZKURT
Danışman: PROF. DR. METİN PİŞKİN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı umut, yılmazlık ve kariyere ilişkin ebeveyn desteğinin ortaokul öğrencilerinin kariyer gelişimlerini yordayıp yordamadığını ortaya koymaktır. Araştırmanın amaçlarında biri de ortaokul öğrencilerinin kariyer gelişimlerinin cinsiyet, sınıf düzeyi, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi ve doğum sırasına göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesidir. 
Araştırma kapsamında Ortaokul Öğrencileri için Kariyer Gelişim Ölçeği geliştirilmiştir. Ölçeğin geliştirilme aşamasında, 2022-2023 eğitim öğretim yılı bahar döneminde 4 ayrı çalışma grubundan veriler toplanmıştır. Toplanan verilerle ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Tek faktörlü yapı gösteren, 10 maddeden oluşan ölçeğin Cronbach α katsayısı .74 olarak bulunmuştur. Analiz sonuçları ölçeğin ilgili yaş grubunda kullanılabilir özellikler taşıdığını göstermektedir. 
Ortaokul Öğrencileri için Kariyer Gelişim Ölçeği'nin dışında Kişisel Bilgi Formu, Çocuklarda Umut Ölçeği, Çocuklar için Yılmazlık Ölçeği, Kariyere İlişkin Ebeveyn Desteği Ölçeği veri toplamak amacıyla kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılı İstanbul ili Bağcılar ilçesinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet ortaokullarında öğrenim gören 667 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Veriler sınıf ortamında yüz yüze toplanmıştır. Ortaokul öğrencilerinin kariyer gelişimlerinin umut, yılmazlık ve kariyere ilişkin ebeveyn desteğini tarafından yordanıp yordanmadığını incelemek amacıyla çoklu regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin kariyer gelişimi düzeylerinin cinsiyet ve sınıf düzeyine göre farklılık gösterip göstermediğini incelemek amacıyla İlişkisiz Örneklemler T-Testi kullanılmıştır. Öğrencilerin kariyer gelişimi düzeylerinin anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi ve doğum sırasına göre anlamlı olarak farklılaşma durumu Tek Yönlü Varyans Analizi ile incelenmiştir. 
Araştırma sonucunda, umut, yılmazlık ve kariyere ilişkin ebeveyn desteğinin ortaokul öğrencilerinin kariyer gelişimini anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüştür. Ortaokul öğrencilerinin kariyer gelişim düzeyleri cinsiyet, anne eğitim düzeyi ve baba eğitim düzeyine göre anlamlı olarak farklılık gösterirken sınıf düzeyi ve doğum sırasına göre farklılık göstermemektedir. 

Anahtar Sözcükler: Kariyer gelişimi, Umut, Yılmazlık, Kariyere ilişkin ebeveyn desteği, Ortaokul öğrencileri.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the predictor role of hope, resilience and career related parental support on secondary school students' career development. Other objectives of the study are to examine whether the career development of secondary school students differs significantly according to gender, grade level, mother's education level, father's education level and birth order.
Within the scope of the research, the Career Development Scale for Secondary School Students was developed. During the development phase of the scale, data were collected from 4 separate study groups in the spring semester of the 2022-2023 academic year. Validity and reliability studies of the scale were carried out with the collected data. The Cronbach α coefficient of the scale, which consists of 10 items and has a single-factor structure, was found to be .74. Results show that the scale can be used in the relevant age group.
In addition to the Career Development Scale for Secondary School Students, the Personal Information Form, the Hope Scale for Children, the Resilience Scale for Children, and the Career-Related Parental Support Scale were used to collect data. The study group of the research consists of 667 secondary school students studying in public secondary schools in Bağcılar district of Istanbul province in the 2023-2024 academic year. The data were collected face to face in theclassroom environment. Multiple regression analysis was used to determine whether secondary school students' career development was predicted by hope, resilience and career-related parental support. Independent Samples T-Test was used to determine whether students' career development levels differ according to gender and grade level. To determine whether the career development of secondary school students differs significantly according to mother's education level, father's education level and birth order; One-Way Analysis of Variance was utilized. 
Results suggested that the career development of secondary school students significantly predicted by hope, resilience and career-related parental support. Additionally, it was found that career development levels of secondary school students differ significantly according to gender, mother's education level and father's education level. Career development levels of secondary school students do not differ according to grade level and birth order.