Okul öncesi dönemde öykü temelli etkinliklerin erken okuryazarlık becerilerine etkisi
The effect of story-based activities on early literacy skills in preschool period
Yazar: SAADET GÜLSÜM GÖZÜOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BAHADIR KÖKSALAN
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada okul öncesi dönemde öykü temelli etkinliklerin erken okuryazarlık becerilerine etkisinin incelenmesi hedeflenmiştir. Bu hedef doğrultusunda bazı sorulara cevap aranmıştır. Öyküleştirme yöntemi; çocukların yeni bilgilerini kullanarak eski bilgilerini ve tecrübelerini işe koştuğu, bunların yanı sıra yeni bilgileri edinerek bunlarla birlikte süreçte aktif olarak yer aldığı problemlere çözümler ürettiği, deneyimler kazandığı bir ortam yaratmaktadır.  Bu araştırmada deneysel modellerden "ön-son test kontrol gruplu model" kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 60-72 aylık okul öncesi eğitimi gören çocuklar oluşturmuştur. Örneklem grubunu, Tokat ili Turhal ilçesinde bulunan bir anaokulunun iki anasınıfında bulunan 40 çocuk oluşturmuştur. Veri toplamada aile ve çocuğa yönelik bilgilerin alınması için demografik bilgi formu ve Erken Okuryazarlık Becerilerini Değerlendirme Aracı (EOBDA) kullanılmıştır. Ailelere ilişkin demografik bilgilerin edinilmesi için 7 sorudan oluşan bir form uygulanmıştır. Ayrıca çocukların erken okuryazarlık becerilerini ölçmek amacıyla EOBDA kullanılmıştır. EOBDA toplam 96 kapalı uçlu sorudan oluşmaktadır. Sorular "doğru" ve "yanlış" şeklinde iki seçenekten oluşmaktadır. Kontrol grubu öğrencileri mevcut programla eğitim alırken deney grubu öğrencileri 6 hafta boyunca haftada iki gün öyküleştirme yöntemi ile hazırlanan bütünleştirilmiş etkinliklerle eğitim almıştır.  Elde edilen verilerin analizi için istatistiksel paket programları kullanılmış; frekans (f), yüzde (%), normallik ve verilerin homojen dağılıp dağılmadıklarına göre, Levene's testi, T testi, 2 Yönlü ANAVO gibi anlamlılık testlerinden yararlanılmıştır.
Araştırmanın sonucunda öğretmen tarafından öykü temelli etkinlikler yapılan deney grubundaki çocuklar ile herhangi bir uygulama yapılmayan kontrol grubundaki çocukların EOBDA'dan aldıkları puanlar arasında deney grubunun lehine anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Fakat cinsiyet, ebeveyn eğitim durumunun, ebeveyn aylık gelir durumunun ve ebeveyn yaş durumunun erken okuryazarlık becerilerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı yönünde sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayalı olarak çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study aimed to examine the effect of story-based activities on early literacy skills in the preschool period. In line with this goal, answers were sought to some questions. Storytelling method: It creates an environment where children use their new knowledge to put their old knowledge and experiences to work, acquire new knowledge, produce solutions to the problems in which they are actively involved, and gain experience. In this study, the "pre-post test model with control group" was used from the experimental models. The study population consisted of children who received preschool education of 60-72 months. The sample group consisted of 40 children in two kindergarten classes of a kindergarten located in the Turhal district of Tokat province. In data collection, a demographic information form and Early Literacy Skills Assessment Tool (EOBDA) were used to obtain information about the family and child. A form of 7 questions was applied to obtain demographic information about families. In addition, EOBDA was used to measure children's early literacy skills. The EOBDA consists of a total of 96 closed-ended questions. The questions consist of "true" and "false." While the control group students were educated with the current program, the experimental group students received training with integrated activities prepared with the storytelling method two days a week for six weeks. Statistical package programs were used to analyze the obtained data. According to frequency (f), percentage (%), normality, and whether the data were homogeneously distributed, significance tests such as Levene's, T, and 2-Way ANAVO were used. As a result of the research, it was seen that there was a significant difference in favor of the experimental group between the scores of the children in the experimental group, for whom the teacher did story-based activities, and the children in the control group, who did not receive any application. However, it was concluded that gender, parental education level, parental monthly income, and parental age did not significantly affect early literacy skills. Various suggestions were made based on the results obtained from the research.