Mesleki ve teknik ortaöğretimde okul terkinin nedenleri ve çözüm önerileri: Bütüncül bir program önerisi
The reasons and solution suggestions of school drop out in vocational and technical secondary education: A holistic program recommendation
Yazar: GÜNDÜZ GÜNGÖR
Danışman: DOÇ. DR. ŞÖHEYDA GÖKTÜRK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim sorunları = Education problems ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Mesleki teknik eğitim = Vocational technical education ; Okul terki = Drop out of school ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim kurumları = Secondary education institutions ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Program geliştirme = Program development

Özet:
Bu araştırmanın amacı meslek lisesi yönetici, öğretmen ve öğrencilerinin görüşlerine göre okul terkinin nedenlerini ve okul terkinin önlenmesine ilişkin önerilerini belirlemek, geliştirilen Bütüncül Okul Terki Önleme Programını (BOTP) sınıf tekrarı yapmış olan dokuzuncu sınıf öğrencilerine uygulamak ve çalışmanın yürütüldüğü meslek lisesinde okul terki oranını azaltma başarısını (etkililiğini) belirlemektir. Bu araştırma karma yöntem modelinde tasarlanmış bir durum çalışması olup, araştırmada karma yöntem desenlerinden keşfedici sıralı desen kullanılmıştır. Mersin il merkezinde birbirine denk özelliklere sahip olduğu varsayılan iki meslek lisesinde eğitim gören sınıf tekrarı yapmış dokuzuncu sınıf öğrencileri deney ve kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Kontrol grubunda 46 öğrenci, deney grubunda ise 71 öğrenci yer almaktadır. Geliştirilen BOTP deney grubu öğrencilerine uygulanmış, kontrol grubu öğrencilerine ise herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Okul terkinin nedenleri ve önlenmesine ilişkin önerilerini belirlemek için yönetici ve öğretmenlerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Açık meslek lisesi öğrencilerinin okul terki nedenlerini belirlemek için odak grup görüşmesi tekniği kullanılmıştır. Deney grubundaki öğrencilerin devamsızlık nedenlerini belirlemek için yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. 2017-2018 eğitim öğretim yılında uygulanan BOTP'nın sonrasında deney grubu ve kontrol grubu okul terki oranlarının karşılaştırılması için nicel bir yöntem olan oran testi yapılmış ve deney grubu lehine anlamlı fark bulunmuştur. Daha sonra BOTP'nın etkililiği hakkında yönetici, okul psikolojik danışmanı ve deney grubu öğrencilerinin görüşlerini almak için nitel bir yöntem olan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Nitel verilerden elde edilen sonuçlar da BOTP'nın başarılı olduğu yönündedir. 
Anahtar Kelimeler: Mesleki ve teknik eğitim, okul terki, okul terki önleme programı, karma yöntemli durum çalışması.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the reasons of school drop out and suggestions for prevention of dropping out according to the opinions of administrators, teachers and students of vocational high schools, and to apply Holistic School Drop Out Prevention Program (HSDP) to the ninth grade students who repeat the class and to determine the success rate (effectiveness) of reducing the school drop rate in the vocational high school where the study is conducted. This research is a mixed method case study and designed with Exploratory Sequential Design. The ninth grade students who had repeated their grades in two vocational high schools which were supposed to have similar properties in Mersin were determined as experimental and control groups. There were 46 students in the control group and 71 students in the experimental group. HSDP was applied to the experimental group students and there was not conducted any research on the control group students. Semi-structured interviews were conducted with administrators and teachers to determine the reasons for school drop-out and recommendations for prevention. Focus group interview technique was used to determine the reasons for drop out of open vocational high school students. Semi-structured interview technique was used to determine the reasons of absenteeism of the students in the experimental group. After the HSDP applied in the 2017-2018 academic year, the ratio test, which is a quantitative method, was used to compare the school drop out rates of the experimental and control groups and a significant difference was found in favor of the experimental group. Then, semi-structured interview technique, which is a qualitative method, was used to get the opinions of the administrators, school counselor and experimental group students about the effectiveness of HSDP. The results obtained from qualitative data indicate that HSDP is successful. 
Keywords: Vocational and technical education, school drop out, drop out prevention program, mixed method case study