Tomruk üretiminde kullanılan oluk sisteminin verimlilik ve çevresel açıdan değerlendirilmesi
Productivity and environmental evalution of chute system 
used in log production
Yazar: HALDUN ÇANKAL
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH EMİN AKAY
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Orman kaynaklarından elde edilen ürün ve hizmetlerin ekonomik değerleri karşılaştırıldığında, odun ham maddesi üst sırada yer almaktadır. Odun ham maddelerinin bölmeden çıkarılması, ormancılık çalışmaları arasında en zor ve en pahalı olan aktivitedir. Bununla birlikte uygun yöntemlerin kullanılmaması durumunda, bölmeden çıkarma çalışmaları orman ekosistemi üzerinde çevresel zararlara (meşcere zararı, orman toprağı, vb.) neden olabilmekte ve odun ham maddelerinde önemli ölçüde değer ve hacim kayıpları meydana gelebilmektedir. Bu nedenle, uygun bölmeden çıkarma yöntemleri, teknik ve ekonomik koşulların yanı sıra çevresel ve ergonomik faktörler de dikkate alınarak belirlenmelidir. Ülkemizde bölmeden çıkarma çalışmaları büyük oranda insan ve hayvan gücüne dayalı olarak gerçekleştirilmektedir. Ancak bu geleneksel yöntem teknik, ekonomik, çevresel ve ergonomik açılardan problemlidir. Son yıllarda uygulanan plastik olukla taşıma sistemi, çevre zararlarını azaltmakta ve taşınan üründeki değer ve hacim kayıplarını minimuma indirmektedir. Oluk sistemi ardışık olarak belli boylarda ve genellikle yarım daire şeklinde birbirlerine bağlantılı polietilen ya da fiberglas yapıdaki plastik malzemelerden imal edilmektedir. Bu çalışmada, üretilen tomrukların oluk sistemi ile eğim aşağı kaydırılmasına yönelik bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Oluk sistemi Kahramanmaraş Orman İşletme Müdürlüğü, Kahramanmaraş Merkez Orman İşletme Şefliği sınırları içerisinde örnek bir üretim çalışmasında test edilmiştir. Çalışmada oluk sisteminin verimliliği ve çevresel zararlar incelenmiştir. Uygulama aşamasında, oluk sistemi araziye aplike edilmiş ve üretim sırasında gerekli veri toplama ve kayıt işlemleri yapılmıştır. Uygulama sırasında elde edilen veriler kullanılarak istatistiksel analizler gerçekleştirilmiş ve oluk sisteminin verimliliği üzerinde etkili olan faktörler değerlendirilmiştir.

Abstract:
Comparing the total economic value gained from the products and services of forest
resources, wood-based products are at the top of the list. Extraction of wood-based products is
the most difficult and the most expensive activity among the forest operations. Besides, if
adequate methods are not practiced, wood extraction activities can cause serious
environmental damages (stand damage, soil disturbance, etc.) on forest ecosystem and value
and volume loss may occur on wood-based products. Therefore, not only the technical and
economic conditions but also environmental and ergonomic factors should be considered in
determining the adequate wood extraction methods. In Turkey, high proportion of the wood
extraction operations has been performed based on man and animal power. However, this
traditional method has problems in terms of technical, economic, environmental, and
ergonomic aspects. The system of extracting woods on plastic chutes provides important
advantages such as reducing environmental damages and minimizing the value and volume
loss of the transported wood products. Chute system is a log transportation system
manufactured by polyethylene or fiberglass plastic materials, which are consecutively
connected to each other in certain lengths and generally in half-circle shape. In this study, an
application of down-slope transportation of logs by using chute system was performed. The
chute system was tested on a sample wood production operation in the border of
Directorate. In the study, productivity and environmental damages of chute system was
evaluated. In the application process, chute system was applied on the terrain and necessary
data collection and recording was done during the wood extraction activity. By using the data
collected during the application, statistical analyses were performed and the factors affecting
the productivity of chute system were evaluated.