Sürdürülebilirlik endeksinde işlem görmenin finansal performansa etkisi: BİST 100 uygulaması
The impact of being listed on a sustainability index on financial performance: The BIST 100 case
Yazar: MAKBULE MERVE AKGÖZ
Danışman: PROF. DR. EMİNE EBRU AKSOY
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Firma performansı = Firm performance ; Kurumsal sürdürülebilirlik = Corporate sustainability ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Sürdürülebilirlik endeksi = Sustainability index

Özet:
Günümüzde, kâr maksimizasyonunu esas alan geleneksel finansal yönetim anlayışı, firmayla ilişkili tüm paydaşların çıkarlarına öncelik veren bir yaklaşıma dönüşmeye başlamış ve firma performansının değerlendirilmesinde finansal olmayan unsurlar da dikkate alınır hale gelmiştir. Bireysel yatırımcıların bu yaklaşımı, kurumsal yatırımcıları da sürdürülebilir yatırımlara yöneltmiştir. Bu gelişmeler, firmaların sürdürülebilirlik kapsamında sürdürülebilirlik faaliyetlerinin artmasına ve sürdürülebilirlik endekslerinin oluşturulmasına yol açmıştır. Sürdürülebilirlik endeksleri hem yatırımcıların hem de tüketicilerin hesap verilebilirlik taleplerini karşılamak, sürdürülebilir performansın ölçümünü sağlamak amacıyla kurulmuştur. Son yıllarda, firmaların sürdürülebilirlik endekslerinde yer alması giderek daha büyük bir önem kazanmıştır. Firmaların sürdürülebilirlik endeksinde işlem görmesine yatırımcıların nasıl bir tepki verdiği finans literatürde tartışılan güncel konulardan biri haline gelmiştir. Bu tezin temel amacı, sürdürülebilirlik endeksinde işlem görmenin firmaların finansal performansı üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Tezin araştırma sorusuna cevap vermek adına 2023 yılı içinde BİST 100 endeksinde işlem görmüş ancak sürdürülebilirlik endeksinde hiç işlem görmemiş ve sürdürülebilirlik endeksinde 2015'ten 2023'e kadar işlem görmüş toplam 35 adet firma 2015 yılı dördüncü çeyreğinden 2023 yılı üçüncü çeyreği sonuna kadar panel veri analizi yöntemi ile incelenmiştir. Bağımlı değişken olarak ortalama aktif kârlılığı, ortalama özkaynak kârlılığı ele alınarak iki ayrı model kullanılmıştır. Sürdürülebilirlik endeksi kukla değişkeninin yanı sıra kontrol değişkenleri; kaldıraç oranı, büyüklük, sektör kukla değişkeni, cari oran, gibi firmaya özgü değişkenler ve makroekonomik değişkenler kullanılarak toplamda altı adet bağımsız değişken modele dâhil edilmiştir. Ekonometrik analizler RStudio yazılımı yardımıyla yapılmıştır. Ortalama varlık kârlılığı ve ortalama özkaynak kârlılığı üzerine kurulan iki modelde tesadüfi etkiler modeli ile tahmin edilmiştir. Çalışma sonucunda Sürdürülebilirlik endeksi kukla değişkeninin ROA ve ROE bağımlı değişkenleri üzerindeki etkisinin anlamlı ve pozitif olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In today's world, the traditional financial management approach, which focuses on profit maximization, has started to shift towards a management approach that prioritizes the interests of all stakeholders related to the firm, and non-financial factors have also begun to be considered in evaluating firm performance. Individual investors' embrace of this approach has also driven institutional investors towards sustainable investments. These developments have led to an increase in firms' sustainability activities and the creation of sustainability indices within the scope of sustainability. Sustainability indices have been established to meet the accountability demands of both investors and consumers and to measure sustainable performance. In recent years, the inclusion of firms in sustainability indices has become increasingly significant. How investors respond to firms being listed in sustainability indices has become one of the current topics discussed in the finance literature. The primary aim of this thesis is to analyze the impact of being listed in a sustainability index on firms' financial performance. To answer the research question of the thesis, a total of 35 firms, which traded in the BIST 100 index in 2023 but have never traded in the sustainability index and those that traded in the sustainability index between 2015 and 2023, were examined using the panel data analysis method from the fourth quarter of 2015 to the end of the third quarter of 2023. Two separate models were used by taking the return on assets (ROA) and return on equity (ROE) as dependent variables. In addition to the sustainability index dummy variable, control variables such as leverage ratio, size, sector dummy variable, current ratio, and firm-specific variables, as well as macroeconomic variables, were included in the model, resulting in a total of six independent variables. Econometric analyses were conducted with the help of RStudio software. In both models based on return on assets and return on equity, the random effects model was estimated. The results of the study indicate that the effect of the sustainability index dummy variable on the ROA and ROE dependent variables is significant and positive.