Kognitif bozukluğu olmayan parkinson hastalığı, parkinson hastalığı hafif kognitif bozukluk ve sağlıklı kontrollerde olaya ilişkin potansiyeller ve volümetrik manyetik rezonans görüntüleme bulgularının incelenmesi
Event-related potentials and volumetric magnetic resonance imaging in cognitively normal parkinson's disease, parkinson's disease with mild cognitive impairment and healthy eldery subjects
Yazar: DUYGU HÜNERLİ
Danışman: PROF. DR. GÖRSEV YENER ; YRD. DOÇ. DR. DERYA DURUSU EMEK SAVAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Klinik Sinirbilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Uyarılmış potansiyeller = Evoked potentials ; Uyarılmış potansiyeller-görsel = Evoked potentials-visual

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, kognitif bozukluğu olmayan Parkinson olguları (PH-N), Parkinson hastalığı hafif kognitif bozukluk (PH-HKB) olguları ve sağlıklı yaşlılarda nöropsikolojik testler, olaya ilişkin potansiyeller (OİP) ve volümetrik manyetik rezonans görüntüleme (vMRG) ile değişen beyin dinamiklerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Yöntem: Çalışmamıza 19 PH-N (yaş ortalaması: 65,58), 19 PH-HKB (yaş ortalaması: 68,74) ve cinsiyet, yaş ve eğitim açısından eşleştirilmiş 19 sağlıklı kontrol (yaş ortalaması: 66,47) dahil edilmiştir. Katılımcılara ayrıntılı nöropsikolojik test bataryası uygulanmış ve EEG kaydı uluslararası 10-20 sistemine göre klasik görsel oddball paradigması kullanılarak yapılmıştır. Kayıtlar 0,5-30 Hz aralığında filtrelenerek P300 bileşeninin ortalama genlik ve tepe latans yanıtları ölçülmüştür. Volümetrik MRG ölçümleri FIRST (FMRIBs integrated registration and segmentation tool) yazılımıyla otomatik olarak yapılmıştır.
Bulgular: PH-N olgularının frontal bölgeden kaydedilen P300 genlik değerlerinin sağlıklı kontrollere oranla anlamlı düzeyde düşük olduğu saptanmıştır. PH-HKB olgularının genlik değerleri ise santro-parietal alanlarda PH-N olgularından anlamlı düzeyde düşüktür. PH-HKB olgularının tüm elektrot yerleşimlerindeki genlik değerlerinin sağlıklı kontrollerden düşük olduğu bulunmuştur.Ayrıca, PH-HKB olgularının bilateral putamen hacmi sağlıklı kontrollere oranla, beyaz cevher hacmi ise PH-N olgularına oranla düşüktür.Korelasyon analizlerinde nöropsikolojik test puanları, OİP ve vMRG bulguları arasında çeşitli düzeylerde korelasyon tespit edilmiştir.
Sonuç: Kognitif işlevlerin değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılan P300 bileşeninin, PH-HKB'de meydana gelen değişiklikleri saptayabileceği ve PH-N olgularından ayırmada faydalı bir araç olabileceği düşünülmektedir. Grupların putamen ve beyaz cevher hacminde saptanan farklılaşmaların kognitif işlevlerle ilişkilendirilebileceği görülmüştür. Bu araştırma, elektrofizyolojik yöntemlerin gelecek çalışmalarda vMRG ile birlikte kullanımıyla PH-HKB'de aday bir biyobelirteç olarak kullanılabileceğini göstermiştir.
Anahtar Sözcükler: Parkinson Hastalığı, Hafif Kognitif Bozukluk, Olaya İlişkin Potansiyeller, Görsel P300, Volümetrik MRG

Abstract:
Objective: The purpose of this study was to investigate changes in brain dynamics of cognitively normal Parkinson's disease (PD-CN) patients, Parkinson's disease mild cognitive impairment (PD-MCI) patients and healthy elderly subjects by using neuropsychological testing, event-related potentials (ERP) and volumetric magnetic resonance imaging (vMRI).
Method: Nineteen PD-CN patients (mean age: 65.58 years), 19 PD-MCI patients (mean age: 68.74 years) and 19 age, gender and education matched healthy elderly subjects (mean age: 66.47 years) were participated in the study. A detailed neuropsychological test battery was applied to participants. EEG was recorded according to the 10-20 system using visual oddball paradigm and was filtered between 0.5-30 Hz. Mean amplitude and latency of P300 were measured. FIRST (FMRIBs integrated registration and segmentation tool) was used for vMRI measurements.
Results: Significantly decreased amplitudes of P300 were found in centro-parietal electrode sites of PD-MCI patients compared to PD-CN patients. PD-CN patients had lower amplitudes in frontal electrode sites while PD-MCI patients had lower amplitudes in all electrode sites than healthy elderly subjects. Moreover, PD-MCI patients had lower volumes of bilateral putamen than healthy elderly subjects. Significantly decreased volume of white matter was found in PD-MCI patients than PD-CN patients. Several levels of correlations were detected among neuropsychological test scores, ERP and vMRI findings.
Conclusion: P300 responses may detect changes in PD-MCI due to cognitive impairment and can be a useful tool to differentiate PD-MCI from PD-CN patients. Differences in the volume of putamen and white matter are thought to be related to cognitive functions. This study indicates that electrophysiological methods along with vMRI may be used as a candidate biomarker in future studies on PD-MCI.
Keywords: Parkinson's Disease, Mild Cognitive Impairment, Event Related Potentials, Visual P300, Volumetric MRI