Sezaryen sonrası erken dönemde uygulanan sıcak su ayak banyosunun ağrı, yorgunluk ve gaz çıkışına etkisi
The effect of hot water foot bath on pain, fatigue and flatulence in the EARLY post cesarean section period
Yazar: OYA KAPLAN
Danışman: PROF. DR. SİMGE ZEYNELOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırmanın amacı sezaryen sonrası erken dönemde uygulanan sıcak su ayak banyosunun ağrı, yorgunluk ve gaz çıkışına etkisinin belirlenmesidir. Bu araştırma randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Çalışma, Gaziantep Abdulkadir Yüksel Devlet Hastanesinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini 80 sezaryen doğum yapan (deney grubu:40 ve kontrol grubu:40) kadın oluşturmuştur. Araştırmada yer alan kadınlar uygulamaya başlamadan önce deney ve kontrol grubuna random atanmıştır. Veriler 01 Aralık 2021 -  30 Haziran 2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak 'Tanıtıcı Bilgi Formu', 'Sayısal Derecelendirme Ölçeği', 'Yorgunluk İçin Görsel Benzerlik Skalası', 'Deney Grubu Hasta Takip Formu' ve 'Kontrol Grubu Hasta Takip Formu' kullanılmıştır. Deney grubundaki kadınlara sezaryenden 3 saat sonra 15 dakika süreyle sıcak su ayak banyosu uygulanmıştır. Kontrol grubundaki kadınlar sezaryenden sonra sadece izlenmiştir. Deney ve kontrol grubundaki kadınların karşılaştırılmasında kategorik değişkenler Ki-kare analizi ile sayısal değişkenler ise bağımsız örneklemler t testi ile test edilmiştir. Deney ve kontrol grubundaki kadınların ölçek puan ortalamalarının karşılaştırılmasında bağımsız örneklemler t testi kullanılmıştır. Farklı zamanlarda ölçümleri yapılan ölçek puan ortalamalarının karşılaştırılmasında Tekrarlı Ölçümler Varyans Analizi uygulanmış olup çoklu karşılaştırma testlerinden LSD testi uygulanmıştır. Deney grubundaki kadınların sıcak su ayak banyosu uygulaması sonrası ağrı düzeyinin, kontrol grubundaki kadınlara ve uygulama öncesine göre düşük olduğu bulunmuştur. Deney grubundaki kadınların uygulama sonrası yorgunluk düzeyinin, kontrol grubundaki kadınlara ve uygulama öncesine göre düşük olduğu saptanmıştır. Sıcak su ayak banyosu uygulamasının sezaryen sonrası gaz çıkarma süresinde etkili olmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, sezaryen sonrası erken dönemde uygulanan sıcak su ayak banyosu uygulamasının ağrı ve yorgunluk düzeyini azalttığı, gaz çıkışına etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Sezaryen sonrası dönemde hemşirelik bakımında sıcak su ayak banyosu uygulaması önerilebilir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the effect of hot water foot bath on pain, fatigue and flatulance in the early post cesarean section period. This research is a randomized controlled trial. The study was conducted in Gaziantep Abdulkadir Yuksel Hospital. The sample of the research consisted of 80 women who gave birth by cesarean section (experimental group: 40 and control group: 40). The women in the study were randomly assigned to the experimental and control groups before starting the application. The data were collected between 01 December 2021 and 30 June 2022. 'Descriptive Information Form', 'Numerical Rating Scale', 'Visual Analogue Scale for Fatigue', 'Experimental Group Patient Follow-up Form' and 'Control Group Patient Follow-up Form' were used as data collection tools. Hot water foot bath was applied to the women in the experimental group for 15 minutes, 3 hours after the cesarean section. The control group was only followed up after cesarean section. In the comparison of the experimental and control groups, chi-square for categorical variables, and independent samples t-test for numerical variables were used. Independent samples t-test was used to compare the scale scores of the experimental and control groups. In the comparison of the scale scores that were measured at different times, the Repeated Measurements Analysis of Variance was applied and the LSD test, which is one of the multiple comparison tests, was used. It was found that the pain level of the women in the experimental group after the application of hot water foot bath was lower than the women in the control group and before the application. It was determined that the fatigue level of the women in the experimental group after the application was lower than the women in the control group and before the application. It was determined that the application of hot water foot bath was not effective in the period of gas outlet after cesarean section. As a result, it was determined that the hot water foot bath applied in the early period after cesarean section reduced the level of pain and fatigue, and had no effect on flatulence. During the post-cesarean section, a hot water foot bath can be recommended in nursing care.