Periferik diyabetik nöropatiye sahip olan ve olmayan tip 2 diabetes mellitus hastalarında tiyol-disülfid dengesinin karşılaştırılması
Comparison of thiol-disulphid homeostasis in type 2 diabetes mellitus patients with and without peripheral diabetic neuropathy
Yazar: ERTUĞRUL DEMİREL
Danışman: PROF. DR. MEHMET AYHAN KARAKOÇ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diabetik nöropatiler = Diabetic neuropathies ; Disülfitler = Disulfides ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Tiyoller = Thiols

Özet:
Periferik Diyabetik Nöropatiye Sahip Olan ve Olmayan Tip 2 Diabetes
Mellitus Hastalarında Tiyol-Disülfid Dengesinin Karşılaştırılması
Bu çalışmada diyabetik nöropati etyopatogenezinde oksidatif stresin
rolünün ve diyabetik nöropati tanısındaki yerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Oksidatif stress belirteci olarak dinamik tiyol-disülfid dengesi seçilmiştir.
 Çalışmamız prospektif, kesitsel, olgu-kontrol çalışması olarak
planlanmıştır. Çalışmaya katılacak hastalar 01.07.18 – 01.01.19 tarihleri arasında
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'ne başvuran Tip 2 Diabetes Mellitus
hastaları arasından seçildi. Birleşik Krallık Nöropati Tarama Testi ile nöropati
varlığı/yokluğuna göre 2 gruba ayrıldı. 36 Nöropatili, 29 Nöropatisi olmayan
hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik verileri muayene sırasında
kaydedildi. Biyokimyasal verileri Gazi Üniversitesi Hastanesi Sisteminden
tarandı. Hasta ve kontrollerden alınan serum örneklerinden total tiyol, native tiyol,
disülfid düzeyleri ölçüldü ve disülfid/total tiyol, native tiyol/total tiyol,
disülfid/native tiyol düzeyleri hesaplandı. Gruplar arasında yaş, BKİ, HT
varlığı, diyabet süresi ve diyabet tedavisi açısından anlamlı fark izlenmedi(p=
0,149/0,322/0,209/0,523). Ayrıca HbA1c, Açlık Kan Şekeri, BUN, Kreatinin, AST,
ALT, Total Kolesterol, Trigliserid, LDL, HDL düzeyleri de benzerdi(p=0,630/
0,915/ 0,353/ 0,156/ 0,579/ 0,812/ 0,054/ 0,668/ 0,069/ 0,447/ 0,372). Nöropatili
ve Nöropatisiz hastalar arasında total tiyol, disülfid düzeyleri ve disülfid/total 
tiyol, disülfid/native tiyol, native tiyol/total tiyol oranları arasında anlamlı fark
izlenmezken(p=0,868/ 0,316/ 0,170/ 0,136/ 0,170), native tiyol düzeyleri
düzeyleri nöropati grubunda daha düşük saptandı(p= 0,041). Gruplar arasında
cinsiyet açısından eşitsizlik mevcut olduğundan iki yönlü varyans analiz ile native
tiyol düzeyleri cinsiyet ve nöropati açısından test edildi. Yapılan analiz sonucunda
cinsiyete göre native tiyol düzeylerinde anlamlı fark izlenirken(p=0,035), nöropati
durumuna göre ise fark izlenmedi(p=0,07).
 Çalışmamızda nöropatisi olan ve olmayan diyabetik hasta grupları arasında
dinamik tiyol-disülfid dengesi açısından anlamlı fark olmadığı saptandı. Bu
etyopatgenezdeki mekanizmaların çeşitliliği ile ilişkilendirilebilir ve oksidatif
hasarın diyabetik nöropati gelişimini açıklamada tek başına yetersiz kaldığını
göstermektedir. Tiyol-disülfid dengesinin, nöropati tanısında güvenilir bir belirteç
olmadığı görüldü. Bunun yanında kadınlarda native tiyol seviyelerinin erkeklere
göre daha düşük olduğu izlendi. DM'lu kadınlardaki düşük native tiyol
seviyelerinin, tip 2 diyabetli kadın hastaların oksidatif strese daha duyarlı
olabileceğini düşündürtmektedir.

Abstract:
Comparison of thiol-disulphid homeostasis in type 2 diabetes mellitus
patients with and without peripheral diabetic neuropathy
 The aim of this study was to investigate the role of oxidative stress in the
etiopathogenesis and the diagnosis of diabetic neuropathy. The dynamic thioldisulfide homeostasis was chosen as the marker of oxidative stress.
 Our study was planned as a prospective, cross-sectional, case-control study.
Participants were selected among the type 2 Diabetes Mellitus patients who have
applied Gazi University Faculty of Medicine Hospital between 01.07.18 –
01.01.19. Patients were divided into 2 groups according to absence or presence of
diabetic neuropathy by using The United Kingdom Screening Test. 36 Patients
with neuropathy and 29 without neuropathy were included in the study.
Demographic data of the patients were recorded during the physical examination.
Biochemical data were noted from Gazi University Hospital System. Total thiol,
native thiol levels were measured from serum samples and disulfide levels,
disulfide /total thiol, native thiol /total thiol and disulfide /native thiol levels were
calculated.
 No significant difference was found between the groups in terms of age, BMI,
presence of hypertension, diabetes duration and diabetes treatment(p=0,149/
0,322/0,209/0,523; respectively). Also HbA1c, Fasting Blood Sugar, BUN,
Creatinine, AST, ALT, Total Cholesterol, Triglyceride, LDL, HDL levels were 
78
similar(p=0,630/ 0,915/ 0,353/ 0,156/ 0,579/ 0,812/ 0,054/ 0,668/ 0,069/ 0,447/
0,372; respectively). Although, there was no significant difference in total thiol,
disulphide levels and native thiol/total thiol, disulphide/total thiol,
disulphide/native thiol ratios between the patients with and without
neuropathy(p=0,868/ 0,316/ 0,170/ 0,136/ 0,170; respectively), native thiol levels
were found lower in neuropathy group(p= 0,041). Because of the gender
inequality, native thiol levels tested in terms of gender and neuropathy presence
by using two way variance analysis. As result of the analysis, a significant
difference was observed in native thiol levels according to gender(p = 0.035)
while no difference was founded according to neuropathy(p= 0.07).
 In our study, there was no significant difference in the dynamic thiol-disulfide
balance between neuropathic and non-neuropathic diabetes patients. This may be
associated by variety in pathological mechanisms and that shows us in formation
of diabetic neuropathy oxidative damage is insufficent to explain pathognesis,
alone. We found that thiol-disulphide homeostasis is not a beneficial marker in the
diagnosis of diabetic neuropathy. In addition, females had lower levels of native
thiol than males. Low native thiol levels in women with DM suggest that female
patients with type 2 diabetes may be more susceptible to oxidative stress than
male patients.