Nişancı Mehmet Bey Medresesi koruma sorunları ve öneriler
Preservation problems of Nişanci Mehmet Bey Madrasah and suggestions for its conservation
Yazar: ERGUN ÇAĞIRAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YONCA KÖSEBAY ERKAN
Kadir Has Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering ; Mimarlık = Architecture ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Analiz = Analysis ; Klasik Dönem = Classical Period ; Koruma yöntemleri = Conservation methods ; Kültür varlıkları = Cultural properties ; Medreseler = Madrasahs ; Osmanlı mimarisi = Ottoman architecture ; Restorasyon = Restoration

Özet:
Geçmişten günümüze ulaşabilmiş, gerek taşınabilir gerekse taşınmaz kültür varlıklarının korunabilmeleri, onarılabilmeleri için bilimsel bir yöntemle yapı malzemelerinin incelenmesi bir zorunluluktur.Böyle bir inceleme, kuşkusuz ki günümüz teknolojisinin olanaklarını kullanarak ve projelendirilerek kurgulanan bir araştırma zemininde yapılmalıdır.Bu tez çalışmasında, tarihsel süreçte medreselerin gelişimi, işlevi, yapılanması ve Osmanlı İmparatorluğu içinde medreselerin taşıdığı önem genel hatlarıyla incelenmiştir. Üzerinde çalışma yapılan Nişancı Mehmet Bey Medresesi'nin tarihçesi, banisi, konumu, yapısal ve mimari özellikleri değerlendirilmiştir.Çalışmanın ana konusu olan, Nişancı Mehmet Bey Medresesi yapı malzemelerinin (taş, tuğla, harç, sıva vb.), laboratuvar koşullarında gerçekleştirilen fiziksel ve kimyasal bozulmalarına ilişkin analizlerinin sonuçlarından hareketle, yapıda gerçekleştirilecek koruma ve onarım uygulamalarına genel olarak ışık tutulmaya çalışılmıştır.Bu amaçla yürütülen çalışmaların sistematiği aşağıda basamaklar şeklinde sunulmaktadır.Analiz çalışmaları öncesinde, yapının görsel olarak incelenmesinin ardından, yapıdan harç, sıva, taş ve tuğladan oluşan yapı malzemeleri ile kir örnekleri alınarak belgelenmişlerdir.Gerçekleştirilen ilgili yapı malzemesi analizleriyle;?Bağlayıcı / agrega / katkı maddelerinin nitelik, içerik ve oranlarını,?Dolgu ve katkı malzemelerinin tipleri, tür ve/veya cinsleri,?Fiziksel kabiliyetlerinin değerleri,?Yapı malzemelerinin özgünlüğü tespit edilmeye çalışılmıştır.Analizlerin sonuçları değerlendirilerek;Yapı malzemelerinin bozulmaları ile bozulma nedenlerinin teşhisi, yapının geçirdiği onarımları ve hasarlarının tespiti, koruma-onarım çalışmalarında kullanılması gereken özgün malzemelerle uyumlu olan onarım malzemelerinin tespiti ve doğru koruma yöntemlerinin tespiti yapılmaya çalışılarak, genel prensipler ışığında, koruma-onarıma yönelik öneriler getirilmiştir.

Abstract:
It?s a necessity to examine construction materials in order to conserve and restore the movable and nonmovable cultural assets which have survived from the past.No doubt that an examination like this should be undertaken with modern technologic methods.In this paper Nişancı Mehmet Bey Madrasah?s history, location, constructive and architectural characteristics are being researched and evaluated in terms of development of madrasahs, their function, settlement and the significance in the Ottoman Period.It?s intended to illuminate the conservation and restoration processes from the point of laboratory analyses of the construction material of Nişancı Mehmet Bey Madrasah.Before the anaylses, the samples of the plaster-mortar, bricks and dirt were taken from the building then documented.The systematic goals aimed in this research are as below;By the process of construction material analysis:Binder / aggregate / additive properties and ratios,Types and nature of sealant and additive materials,Their values of physical competence,Origin of the construction material were aimed to be determined.By evaluating the results of the analysis:The deterioration of the construction material and the reasons,Detection of earlier damage and repairs,Determination of the compatible materials which will be used in conservation-restoration process,Designation of the proper conservation methods,Suggestions for conservation-restoration under universal principles were brought forward.