Türkiye'de üniversite mezunu kadınların çalışmama durumlarını belirleyen etmenler: İzmir örneği
The determinants of the unwork status of university educated women's in Turkey: The case of İzmir
Yazar: BİRGÜL YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. HANDE ŞAHİN
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ekonomi sosyolojisi = Economic sociology ; Kadın iş gücü = Women labour force ; Kadınlar = Women ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; İstihdam = Employment ; İzmir = Izmir

Özet:
Türkiye'de üniversite mezunu kadınların çalışmama durumlarını belirleyen etmenlerin İzmir ili örneği çerçevesinde değerlendirilmesi tezin konusunu oluşturmaktadır. Tezin temel amacı ise, üniversite mezunu kadınların çalışmama durumlarını belirleyen etmenlerin neler olduğunu ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda ilk olarak kadınların istihdamını etkileyen etmenler incelenmiş olup sonrasında İzmir'de bulunan 20 üniversite mezunu çalışmayan kadınla derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir ve bu kadınlara kartopu örnekleme tekniğiyle ulaşılmaya çalışılmıştır. Covid 19 salgını sebebiyle görüşmeler telefon aracılığıyla tamamlanmıştır. Elde edilen verilerin analiz edilmesinde ise betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Bu noktada tezin önemi kadınların çalışması ile ilgili teorilere ve istatistiklere yer vermesinin yanı sıra kadınların öznel deneyimlerine dayanmasıdır. Türkiye'de üniversite mezunu kadınların istihdama katılamama nedenlerine yönelik olan ve kadınların kendi özgün değerlendirmelerini ifade etmelerine dayalı olan bu nitel çalışma, tezin özgün kısmını oluşturmaktadır. Sonuç olarak, üniversite mezunu çalışmayan kadınların çalışmama durumlarının belirleyici etmenlerinden olan medeni durum, yaş, çocuk sahipliği, ailenin ekonomik koşulları gibi ana unsurların yanı sıra olumsuz yönde maaş, sigorta, çalışma koşulları, mesleki becerileri destekleyecek vasıflardan yoksun olma ve kreşe erişim sınırlılığı gibi sorunlar nedeniyle de çalışmadıkları bulgulanmıştır. Kreşlerin sayısının yetersiz olması ve kreş ücretlerinin yüksek olması nedeniyle çocuklarını kreşe veremeyen kadınların bu problemine yönelik olarak; belediyelerin ve kamu kuruluşlarının kreş sayılarını arttırması gerekir. Bunun yanı sıra evlilik iki yönlüdür. Dolayısıyla kadın istihdamı çalışmalarında eşin de ailesinin ve doğup büyüdüğü çevrenin göz önünde bulundurulması gerekir. Ayrıca toplumsal cinsiyet ile ilgili çalışmaların sayısı ve kadın odaklı çalışmaların yanı sıra erkeği de odağa koyan çalışmaların sayısı arttırılmalıdır. Kadın istihdamının iyi düzeyde olduğu ülkelerin mevcut yasalarına ve düzenlemelerine bakılarak Türkiye'deki mevcut politikalar iyileştirilmelidir. 
Anahtar Kelimeler: Üniversite mezunu, kadın, çalışmama durumu, istihdam, toplumsal cinsiyet

Abstract:
The subject of the thesis is the evaluation of the factors that determine the university status of graduate women in Turkey, within the framework of the Izmir province example. The main purpose of the thesis is to reveal the factors that determine the non-working status of university graduate women. For this purpose, firstly, the factors affecting women's employment were examined, and then in-depth interviews were conducted with 20 unemployed women who were university graduates in Izmir, and these women were tried to be reached by snowball sampling technique. Due to the Covid 19 outbreak, interviews were completed via telephone. Descriptive analysis method was used in the analysis of the obtained data. At this point, the importance of the thesis is that it is based on the subjective experiences of women as well as giving place to theories and statistics about women's work. This qualitative study, which is based on the reasons why university graduate women in Turkey cannot participate in employment and is based on women's expressing their own unique evaluations, constitutes the original part of the thesis. As a result, in addition to the main factors such as marital status, age, having children, and economic conditions of the family, which are the determining factors of the unemployed women with university degrees, negatively due to problems such as salary, insurance, working conditions, lack of qualifications to support professional skills and limited access to nursery. It has been found that they do not work. For this problem of women who cannot give their children to kindergartens due to the insufficient number of nurseries and high nursery fees; municipalities and the public. organizations should increase the number of nurseries. Besides, marriage is two-way. Therefore, it is necessary to take into account the family of the spouse and the environment in which he was born and raised in women's employment studies. In addition, the number of studies on gender and the number of studies focusing on women, as well as studies focusing on men, should be increased. Existing policies in Turkey should be improved by looking at the existing laws and regulations of countries where women's employment is at a good level.
Keywords: University graduate, female, unemployment, employment, gender