Egzersiz yapan bireylerde egzersiz bağımlılığı, sezgisel yeme ve yeme farkındalığının beslenme durumuna etkisi
The effect of exercise dependence, intuitive eating and eating awareness on nutritional status in exercise individuals
Yazar: RÜMEYSA GÜZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE SEVEN AVUK
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz bağımlılığı = Exercise addiction ; Sezgisel yeme = Intuitive eating ; Yeme davranışı = Eating behaviour ; Yeme farkındalığı = Mindful eating ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada, egzersiz yapan bireylerin egzersiz bağımlılığı sezgisel yeme ve yeme farkındalıklarının beslenme durumuna etkisini değerlendirmek amaçlanmaktadır. Çalışma Mersin ilinde yaşayan, düzenli egzersiz yapan 18-65 yaş arası (ortalaması 29,92±8,91 yıl) 101 yetişkin (%49,5 kadın, %50,5 erkek) katılımcıyla yapılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik özelliklerini, tıbbi öykü, beslenme alışkanlıklarını, besin tüketim durumlarını, Uluslararası Fiziksel Aktivite Formu (IPAQ), Egzersiz Bağımlılık Ölçeği (EBÖ), Sezgisel Yeme Ölçeği (SYÖ-2), Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30) sorularını içeren anket yüz yüze yapılmıştır. Katılımcıların beden kütle indeksi ortalaması 24,06±3,27 kg/m2'dir. Egzersiz yapan bireylerin %10,9'unun minimal aktif ve %89,1'inin çok aktif düzeyde olduğu bulunmuştur. Egzersiz bağımlılık düzeylerine göre %46,5'inin riskli, %42,6'sının bağımlı olduğu bulunmuştur. Sezgisel yeme alt faktör puanlarında "Vücut-Besin Seçimi Örtüşmesi" ve "Duygusal Yeme" puanları egzersiz bağımlılık düzeyi yüksek bağımlı olan bireylerin, az riskli olanlara göre yüksek bulunmuştur (p<0,05). Yeme farkındalığı alt faktör puanlarında "Duygusal Yeme" ve "Yeme Farkındalığı" puanları egzersiz bağımlılık düzeyi yüksek bağımlı olan bireylerin, az riskli olan bireylere göre yüksek bulunmuştur (p<0,05). Katılımcıların IPAQ puanları arttıkça EBÖ toplam puanları %54,6 artmıştır (p<0,001). SYÖ-2 toplam puanları arttıkça YFÖ-30 toplam puanları %54,8 artmıştır (p<0,001). Kadınların günlük diyetle aldıkları enerji ortalama 1266,84±437,50 kkal, erkeklerin ise 2053,03±566,05 kkal'dir. Egzersiz bağımlılık düzeyine göre az riskli bireylerin, risklilere göre enerji alım düzeyi yüksek bulunmuştur (p<0,05). Günlük protein ve kolesterol tüketimi egzersiz bağımlılık düzeyi bağımlı bireylerin, riskli bireylere göre yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak, bu çalışmada egzersiz bağımlılığının bazı yeme davranışları üzerinde etkileri olabileceği ve konuyla ilgili daha geniş kapsamlı çalışmaların yapılması gerekliliği düşünülmektedir.
Anahtar kelimeler:Egzersiz, Egzersiz Bağımlılığı, Sezgisel Yeme, Yeme Farkındalığı

Abstract:
In this study, it is aimed to evaluate the effect of exercise addiction intuitive eating and eating awareness on nutritional status of individuals who exercise. The study was conducted with 101 adult (49.5% female, 50.5% male) participants aged 18-65 (mean 29.92±8.91 years) living in Mersin and exercising regularly. A questionnaire including sociodemographic characteristics, medical history, nutritional habits, food consumption status, International Physical Activity Form (IPAQ), Exercise Addiction Scale (EBÖ), Intuitive Eating Scale (SYÖ-2), Eating Awareness Scale (YFÖ-30) were asked to the participants made on the face. The mean body mass index of the participants was 24.06±3.27 kg/m2. It was found that 10.9% of the individuals exercising were minimally active and 89.1% were very active. According to exercise dependence levels, 46.5% were found to be risky and 42.6% to be dependent. In the intuitive eating sub-factor scores, "Body-Food Choice Overlap" and "Emotional Eating" scores were found to be higher in individuals with high exercise addiction than those with low risk (p<0.05). "Emotional Eating" and "Eating Awareness" scores in the eating awareness sub-factor scores were found to be higher in individuals with high exercise addiction level than individuals with low risk (p<0.05). As the participants' IPAQ scores increased, their total EBQ scores increased by 54.6% (p<0.001). As the total scores of SDS-2 increased, the total scores of YFS-30 increased by 54.8% (p<0.001). The average daily energy intake of women is 1266.84±437.50 kcal, while it is 2053.03±566.05 kcal for men. Individuals with low risk according to exercise addiction level were found to have higher energy intake levels than those at risk (p<0.05). Daily protein and cholesterol consumption was found to be higher in individuals with exercise addiction level compared to individuals at risk (p<0.05). In conclusion, in this study, it is thought that exercise addiction may have effects on some eating behaviors and it is necessary to conduct more comprehensive studies on the subject.
Keywords:Exercise, Exercise Addiction, Intuitive Eating, Eating Awareness