Anadolu'da Roma Dönemi mozaik sanatında konu biçim anlayışı, bu anlayışı oluşturan kültürel etkiler ve bu etkilerin Erken Hıristiyanlık sanatına kadar ki evrimi
Roman mosaic art of subject format conception in Anatolia and related the concept of cultural creator effects and impacts of Early Christianity until the evolution of the art
Yazar: MAHİR ŞİRİN
Danışman: PROF. HÜSNÜ KOLDAŞ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Kültürel etki = Cultural effect ; Mitoloji = Mitology ; Mozaik sanatı = Mosaic art ; Mozaik tekniği = Mosaic technique ; Mozaikler = Mosaics ; Roma Dönemi = Roman Period

Özet:
Mozaik, çok eski çağlardan beri iç mekânların bezenmesinde sevilerek kullanılan bir sanat tekniği olmuştur. M.Ö. IV. binlerde ilk örneklerine rastlanılan mozaik sanatı, zaman içinde teknik ve estetik önden çok ilerlemiştir. Özellikle Helenistik çağda yaşanan teknik yeniliklerin ardından Roma döneminde bol miktarda kaliteli ve göz alıcı mozaik eserler yaratılmıştır. Çok odalı Roma villalarının - başta triclinium olmak üzere oda zeminlerinin çok renkli, geometrik ve figürlü mozaik eserlerle tezyin edilmesi sevilen bir gelenek haline gelmiştir. Figürlü mozaik eserler, genellikle av sahneleri, doğa betimleri ve mitolojik öyküleri konu edinmiştir.Roma döneminde, Antakya ve Zeugma, Roma ve İskenderiye kadar kalabalık ve kültürel merkez sayılmakta idi. Felsefe ve teolojinin şekline yön veren merkezlerin başında olan Antakya'da mozaik Romalı vatandaşların hayatında mimari ve heykel kadar önemli bir yer almıştı.Mitolojik hikâyelerin anlatıldığı emblematalar genellikle geometrik bitkisel ve hayvan figürleri ile çerçevelenmiştir. Figürlerde ve objelerde kullanılan modülasyon yöntemi renk konusundaki vritiöziteyi gözler önüne sermektedir. XIX. y.y'la kadar ressamlar renk konusunda bu kadar spontane davranamamıştır. Romalı sanatçı elindeki doğal ve yapay tesseraları yan yana dizerek günümüzde kullanılan teknolojik mediumların efekt gücüne ulaşmayı bilmiştir.Başta Antakya ve Zeugma olmak üzere bu çalışmada Anadolu'da mozaik sanatı ikonografik ve tarihsel verilerin ışığında estetik kaygılar ve biçimsel öğeler değerlendirilerek hazırlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Triclinium, Mitoloji, Emblemata, Vritiözite, Tessera, Modülasyon, İkonografi

Abstract:
Mosaics is a beloved technique of arts that has been used to adorn indoors for ancient ages. It has been improved by technical and aesthetical aspects since its first appearance 40th century BC. Especially after the technical improvements of Hellenistc Period, there have been many high quality and eye catching mosaic works created in the Roman era. Geometrical and figure based ornamentation of the grounds of multi roomed Roman villas, such as triclinium, has been a widely beloved tradition. Mosaic works have been usually created with hunt scenes, nature portraits and mythological stories.At Roman times, Antakya and Zeugma were known as crowded and important centres of culture as Rome and Alexandria. Mosaics in Antakya, which was one of the heading centers of directing the concepts of philosophy and theology, has taken part in Roman life as much as architecture and sculpture.Emblematas which consisting mythological stories are framed with geometrical plant and animal figures. The modulation method that has been used on figures and objects shows the virtuosity on colours. The painters haven't been acting that spontaneous about the colours until the XIXth century. The Roman artist, by just aligning the natural and artificial tesseras the he has, was able to achieve the effect power of nowadays technological media.This work was prepared using the Anatolian mosaic arts at especially in Antakya and Zeugma, in light of iconographical and historical data, aesthetical concerns and by evaluation of stylistic elements.Keywords: 1)Triclinium 2)Mythology 3)Emblemata 4)Virtuosity 5)Tessera 6)Modulation 7)Iconography