Toplumda damgalama eğilimi ve hükümlülere yönelik sosyal mesafe ile ilişkili faktörler
Stigma tendency in society and social distance releated factors for convi̇cts
Yazar: RASİM EREZ
Danışman: DOÇ. DR. FERİDE GÖKBEN HIZLI SAYAR
Üsküdar Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Adli bilimler = Forensic sciences ; Adli psikoloji = Forensic psychology ; Damgalama = Stigmatization ; Hükümlüler = Convicts ; Sosyal mesafe = Social distinction ; Suçlular = Criminals

Özet:
Dünyada ve ülkemizde hükümlü bireylere karşı damgalama ve sosyal mesafe yaygın olarak görülmektedir. Damgalama, toplumsal anlamda son derece zararlı sonuçları olan bir olgudur. Bu çalışmada damgalama eğilimi ve hükümlülere yönelik sosyal mesafe ile ilişkili faktörler incelenmiştir. Araştırmaya, sosyal medya kullanıcıları arasından 730 kişi katılmıştır. Katılımcılara damgalama ölçeği ve sosyal mesafe ölçeği uygulanmıştır.
Araştırma sonucunda damgalama eğilimi arttıkça sosyal mesafenin de arttığı saptanmıştır. Damgalamayı etkileyen başlıca faktörler yaş, cinsiyet, çevre, meslek ve iş sektörü olarak bulunmuştur. Çalışmaya katılanların %23,6'sının (N=172) damgalama puanı yüksek iken, %76,4'ünün (N=558) damgalama puanı düşük olduğu tespit edilmiştir. Sosyal mesafenin ise, Cinsiyet, Medeni Durum, Çocuk Sahibi Olma, Yaşanan Çevre, Meslek ve Çalışılan Sektör, Eğitim, Kişinin birinci derece akrabası ya da arkadaşının adli ceza geçmişi ile ilişkili olarak değiştiği bulunmuştur.
Daha önceden ceza ya da ceza ertelemesi aldığını söyleyen katılımcılarda, damgalama eğilimi ve sosyal mesafe puanı diğer katılımcılara göre istatistiksel olarak anlamlı değildir. Daha önceden ceza ya da ceza ertelemesi alan arkadaşı veya birinci derece akrabası olan katılımcılarda sosyal mesafe daha fazla bulunmuştur.
Damgalama, toplumsal ve kültürel yapı ile ilgili olmakla beraber eğitim seviyesi yükseldikçe (%89,1 yükseköğrenim) damgalama ve sosyal mesafenin azaldığı tespit edilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Damgalama, sosyal mesafe, hükümlü, adli psikoloji

Abstract:
In the world and in our country, the stigma and social distance against convicted individuals are widely seen. Stigma, with extremely harmful consequences in the social sense is a phenomenon. In this study, factors related to stigma tendency and social distances for convicts were investigated. 730 people from social media users participated in the study. The participants were given a stigma scale and a social distance scale. As a result of the research, it was found that social distance increased as the stigmatization trend increased. It was found that 23,6% of the participants had a high stigma score and 76,4% had a low stigma score. The main factors affecting the stigma were age, gender, and environment, occupational and business sectors. Social distance, gender, marital status, having children, living environment, profession and business sectors, Education, the person's first degree relatives or friends have changed in relation to forensic criminal history. In the participants who said that they had previously received punishment or punishment postponement, the stigma and social distance score were not statistically significant compared to the other participants. Social distance was found more in participants who previously had a friend or first degree relative who received punishment or punishment postponement. Although it is related to stigma, social and cultural structure, as the level of education increases (89.1% higher education), stigma and social distance decreased. Key Words: Stigma, social distance, convict, forensic psychology