Gaziantep müzik kültüründe davul-zurna geleneği
Drum-zurna tradition in Gaziantep music culture
Yazar: GÖKHAN AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. SERKAN ERCAN BAĞÇECİ
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Gaziantep müzik kültüründe düğün, kına vb. etkinliklerde davul-zurna geleneğinin oldukça önemli bir yere sahip olduğu bilinmektedir. Bu çalgıların Anadolu'nun çoğu yöresinde olduğu gibi Gaziantep yöresinde de ilgi görmesi ve düğün vb. geleneksel icra ortamlarının odağında olmasının birçok nedeni olduğu görülmektedir. Gaziantep'in, bir tarım toplumu olması ve harman yerlerindeki geniş alanlarda yapılan düğün vb. etkinliklerde davul-zurna çalgılarının diğer çalgılara göre oldukça gür çıkan sesleri sayesinde duyulabilmesi, kırsalda ses sistemleri teknolojilerinin yaygın olmaması bunlardan en önemlileridir. Halk etkinliklerinde davul-zurna çalgılarının icracılığını Gaziantep yöresinde Abdalların üstlendiği görülmüştür. Geçimlerini gelenekleri çerçevesinde bu yörede davul-zurna icracılığı ile sağlayan Abdallar, zamanla ortaya çıkan kentleşmenin ve bununla ilişkili halk arasında sürekli değişen müzik algısının geleneğe yansımasından etkilenmişlerdir. Bu nedenle davul-zurna geleneğinin günümüzde nasıl bir dönüşüm yaşadığı ve daha önce Gaziantep yöresinde bu alanla ilgili icracılık perspektifini göz önünde bulunduran bir araştırmanın yapılmamış olması, eksiklik olarak görülmüştür. Gaziantep yöresinde davul-zurna geleneğini detaylarıyla ele almak ve bu durumu daha somut verilerle ortaya koyabilmek için yaptığımız bu nitel alan araştırmasında Gaziantep yöresinde tanınan, geleneklere hâkim olan, yöreye icrası ve sanatı ile katkıları olduğu kartopu tekniğiyle tespit edilen dokuz davul-zurna icracısıyla görüşülmüştür. Katılımsız gözlem ve yarı-yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılan bu araştırmanın tüm safhalarında yazılı, işitsel ve görsel kayıtlar alınmıştır. Elde edilen tüm veriler analiz edilip sonuçlara ulaşılmış ve elde edilen sonuçlar şeffaf bir şekilde metne aktarılmıştır. Yapılan araştırmalar sonucunda davul-zurna icracılarının Gaziantep müzik kültürü ve Abdallık geleneği çerçevesinde yaşantıları, kentleşmenin icralarına olan etkileri, yöre halkı ile ilgili sosyal ilişkileri ve geleneğe olan katkıları ortaya konulmuştur.

Anahtar kelimeler: Davul-Zurna, Abdallık, Gelenek, İcra, Kültür, Gaziantep, Düğün.

Abstract:
It is known that the davul and zurna tradition has a very important place in Gaziantep music culture in events such as weddings, henna, etc. It is seen that there are many reasons why these instruments attract attention in Gaziantep region, as in most regions of Anatolia, and why they are at the center of traditional performance environments such as weddings. It has been observed that the performance of davul and zurna instruments in folk events is undertaken by Abdals in Gaziantep region as in most regions. The Abdals, who make their living by performing the davul-zurna within the framework of their traditions, have been affected by the reflection of the urbanization that has emerged over time and the ever-changing perception of music among the people associated with it on the tradition. For this reason, it has been seen as a deficiency that there has not been a study that takes into account the transformation of the davul-zurna tradition today and the perspective of performing in this field in Gaziantep region before. In this qualitative field study, in order to address the davul and zurna tradition in Gaziantep region in detail and to reveal this situation with more concrete data, nine davul and zurna performers who are known in Gaziantep region, who have a good command of traditions, and who have contributed to the region with their performances and art were interviewed with the snowball technique. Written, audio and visual records were taken at all stages of this research, in which unattended observation and semi-structured interview techniques were used. All the data obtained were analyzed and conclusions were reached and the results obtained were transparently transferred to the text. As a result of the studies, the lives of davul-zurna performers within the framework of Gaziantep music culture and Abdallık tradition, the effects of urbanization on their performances, their social relations with the local people and their contributions to the tradition were revealed.

Keywords: Davul-Zurna, Abdallık, Tradition, Performance, Culture, Gaziantep, Wedding.