Alzheimer tedavisinde kullanılmak üzere oral nanotaşıyıcların hazırlanması ve in vitro değerlendirilmesi
Preparation and in vitro evaluation of oral nanovehicles for alzheimer's disease treatment
Yazar: ECEHAN ONAY
Danışman: DOÇ. DR. EVREN HOMAN GÖKÇE
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Donepezil = Donepezil ; Lipozomlar = Liposomes ; Nanopartiküller = Nanoparticles ; İlaç formülleri = Formularies ; İlaç taşıyıcılar = Drug carriers ; İlaçlar = Drugs ; İn vitro = In vitro

Özet:
Bu çalışmanın amacı, asetilkolinesteraz inhibitörü olan donepezil etkin maddesinin oral yoldan kullanılabilen nanopartikül formülasyonları geliştirmektir. Bu amaçla, donepezilin başta Alzheimer tedavisinde etkisi olduğu gösterilen hindistancevizi yağı olmak üzere farklı katı ve sıvı yağlar, yüzey etkin madde, yardımcı yüzey etkin madde ile oluşturulan mikroemülsiyon yöntemiyle hazırlanmış nano yapılı lipit taşıyıcıları ve yüksek devirli homojenizasyon yöntemiyle hazırlanmış katı lipit nanopartikül formülasyonları, film oluşturma yöntemiyle hazırlanmış lipozom formülasyonları geliştirilmiştir. Karakterizasyon sonuçlarına dayanarak optimize edilen nano yapılı lipit taşıyıcı ve lipozom formülasyonları ile  çalışmaya devam edilmiştir. 
Donepezil yüklenen formülasyondan donepezil salımı in vitro olarak diyaliz membran kullanılarak incelenmiştir. Mide ve barsak ortamında salımları takip edilmiştir. Bununla beraber hücre kültürü ve sitotoksisite çalışmaları da tamamlanmıştır.  
İdeal olarak belirlenen ve in vitro çalışmaları yapılan formülasyonun fizikokimyasal özellikleri araştırılmıştır. Bu amaçla pH , vizkozite, partikül büyüklüğü, zeta potansiyeli, partikül büyüklüğü dağılımı tayinleri yapılmış ve stabiliteleri incelenmiştir.
Tüm bu bilgiler ışığında donepezil yüklü NLT ve lipozom formülasyonlarının kontrollü salım yaparak dozlamayı ve olası yan etkileri azaltacağı, Alzheimer hastalığı tedavisinde oral yoldan daha etkin bir tedavi sağlayacağı düşünülmekte ve önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Al heimer hastalığı; nano apılı lipit ta ı ıcı; lipozom; donepezil

Abstract:
The aim of this study was to develop donepezil loaded nanoparticle formulations for oral administration. Therefore, donepezil loaded nanostructured lipid carriers comprising coconut oil which has anti-Alzheimer effect prepared by microemulsion method and solid lipid nanoparticles prepared by high speed homogenization method were developed using different solid lipids, oils, surfactants and co-surfactants. Liposome formulations were prepared by using thin-film hydration method. The study continued with optimized nanostructured lipid carriers based on characterization results. 
Donepezil diffusion from the donepezil loaded ideal formulation was determined by in vitro release study using dialysis membrane. Drug release was determined in stomach and intestine medium. Moreover cell culture and cytotoxicity study were carried out. 
Physicochemical properties of the ideal formulation were determined by several analyses such as pH, viscosity, particle size, particle size distribution, zeta potantial and stabilities. 
In the light of these informations, donepezil loaded nanostructured lipid carrier formulation has been considered and suggested to decrease potential side effects as a result of controlled release feature and to be more effective for Alzheimer's disease treatment.

Ke words: Al heimer s Disease; nanostructured lipid carriers; liposome; donepezil