Üniversite öğrencilerinin sosyal fobi ile başa çıkmalarında çözüm odaklı grupla psikolojik danışmanın etkisinin incelenmesi
The study of the impact of solution-focused group counseling dealing with the university students' social phobia
Yazar: BÜNYAMİN ATEŞ
Danışman: DOÇ. DR. BAŞARAN GENÇDOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Grupla psikolojik danışma = Group counselling ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Sosyal fobiler = Phobia-social ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı; üniversite öğrencilerinin sosyal fobi ile başa çıkmalarında çözüm odaklı grupla psikolojik danışmanın etkisini incelemektir. Bu araştırmada, deneysel çalışmalardan gerçek deneysel modelin esas alındığı solomon dört grup modeli tercih edilmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubunu, yapılan duyurular ve görüşmeler sonucunda araştırmaya katılmaya gönüllü 184 öğrenci arasından seçkisiz olarak belirlenen 32 öğrenci oluşturmuştur. Belirlenen bu 32 öğrenci basit seçkisiz olarak solomon dört grup modeline uygun şekilde 8'erli olarak gruplara dağıtılmışlardır. Bu gruplardan biri deney diğeri kontrol olmak üzere sadece iki gruba öntest (Sosyal Kaygı/Anksiyete Ölçeği) uygulanmıştır. Deney gruplarına altı oturumdan oluşan çözüm odaklı grupla psikolojik danışma oturumları düzenlenmiştir. Her iki deney grubunda da uygulamalar, çözüm odaklı danışmanın temel felsefesi, ilkeleri ve tekniklerine uygun olarak aynı aşamalarda yapılmıştır. Kontrol gruplarına ise her hangi bir işlem yapılmadan normal öğrenim faaliyetlerine devam etmeleri sağlanmıştır. Grup oturumları bittikten sonra ise dört gruba da sontest (Sosyal Kaygı/Anksiyete Ölçeği) uygulanmıştır. Bu araştırmada, veri toplama araçları olarak Özbay-Palancı (2001), tarafından geliştirilen "Sosyal Kaygı/Anksiyete Ölçeği" ve bu araştırma için geliştirilen "Görüşme Formu" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde ilişkili ölçümler için Wilcoxon İşaretli Sıralar testi, ilişkisiz ölçümler için Mann Whitney U-testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; üniversite öğrencilerinin sosyal fobi ve sosyal fobinin alt boyutları olan sosyal kaçınma, kritize edilme kaygısı ve bireysel değersizlik duygusu ile başa çıkmalarında çözüm odaklı grupla psikolojik danışmanın etkili olduğu tespit edilmiştir.  Ayrıca bu etkinin olgunlaşma ile zaman etkileşiminden ve öntest etkisinden bağımsız olarak gerçekleştiği saptanmıştır.

Abstract:
The purpose of this thesis was to understand the impact of solution-focused group counseling when university students deal with their social phobia. In this thesis, one of the experimental studies, true experimental model, was preferred and the study was based on a Solomon four group study. The study group of this research consisted of 32 random students among the 184 voluntarily students following the announcements and interviews. Selected of this 32 students split into simple randomly four groups appropriately Solomon four group design. There were only two groups receiving pre-test (social anxiety scale), one of this is control group and the other one is experimental group. The solution-focused group counseling consisting of six sessions were arranged for experimental groups. The application in both of the experimental groups was made at the same stage in accordance with basic philosophy, principles and technics of the solution focused counseling. With regard to control groups, it was provided to control groups to continue their normal educational activities without intervention. After group sessions finished, the posttest (social anxiety scale) was received to four groups. The social anxiety scale, developing by Özbay-Palancı (2001), was used as a data collection tool in this research and 'Interview form' and 'personal information form' which was developed for this research was used as well. For the analysis of data, Wilcoxon signed ranks test for related measures and Mann Whitney U test for unrelated measures were used.  With regard to finding obtained, it is ascertained that solution-focused group counseling had an effect to deal with university students' social phobia and the sub-dimension of social phobia which are social avoidance; fear of criticism; feelings of self-insignificance. Besides, it is found that, this effect occurred independently from maturation with time interaction and the impact of pretest.