Avrupa Birliği için entegrasyon aracı olarak enerji ve Türkiye'nin rolü
Energy as integration tool for EU and the role of Turkey
Yazar: ABDULKADİR DEVELİ
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP KARAÇOR ; PROF. DR. ŞABAN ÇALIŞ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bütünleşme = Integration ; Ekonomik değerlendirme = Economic evaluation ; Enerji = Energy ; Enerji güvenliği = Energy security ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji politikaları = Energy policies ; Türkiye = Turkey

Özet:
Entegrasyon ya da bütünleşme, `Siyasal aktörlerin sadakatlerini beklentilerini ve siyasal eylemlerini ulus devletler üzerinde yeni bir merkeze yöneltmeleri süreci' olarak tanımlanmaktadır. Entegrasyonun oluşmasında öncelikli olarak ortak çalışma alanlarının devletler tarafından paylaşılması son derece önemlidir. Nitekim Avrupa Birliği (AB) bütünleşme süreci buna en güzel örnektir. Enerji ülkelerin ekonomik gelişmişliklerini ve ulusal güvenliklerini derinden etkileyen temel bir olgudur. Ekonomik gelişmişlikle birlikte artan enerji talebi, ülkeleri sürdürülebilir enerji arzı sağlamaya, bu kaynakları çeşitlendirmeye ve verimli bir şekilde kullanılabilir hale getirmeyi zorunlu kılmıştır. Bu nedenle ülkeler enerji alanında birbirleri ile çatışmak yerine kolektif çıkarları gözeterek beraber çalışmaya başlamışlardır. Nitekim ulusal çıkarları açısından son derce önemli bir yere sahip olan enerji güvenliği meselesi, son yaşanan Ukrayna krizinden sonra AB ülkelerinin ortak politika belirleme noktasında baskın unsur olarak ortaya çıkmaktadır. Böylece reddedilen Avrupa Anayasası ve son genişlemeyle entegrasyon heyecanını yitirmiş olan AB için entegrasyon aracı kendini göstermeye başlamıştır. Entegrasyon aracı olarak enerji sadece AB entegrasyonunu ivmeleyici bir etken olmayıp diğer yandan enerji tedariki noktasında AB'nin üretici ülke ve transit ülkelerle olan entegrasyon seviyesini yükseltmektedir. Türkiye jeopolitik olarak Asya ve Avrupa'nın arasında, transit ülke konumundadır. Bulunduğu yer konumuyla da Avrupa enerji politikalarının etkili bir şekilde uygulanabileceği bir özelliğe sahiptir. Sahip olduğu konum, Türkiye'nin üyelik sürecinde elini kolaylaştırmaktadır. Zira AB Türkiye ile birçok enerji projesi geliştirmektedir, böylece Rusya alternatif enerji rotalarıyla enerji güvenliğini sağlamlaştırmaktadır.Bu tezde entegrasyon teorilerinden yola çıkarak enerjinin AB entegrasyonuna olan etkisi araştırılmış ve bu bağlamda transit bir ülke ve aday ülke konumunda olan Türkiye'nin AB ile enerji ortaklığı dikkate alınarak Türkiye-AB ilişkileri bu çerçevede irdelenmiştir.Anahtar Kelimeler: Entegrasyon, Enerji, Enerji Güvenliği, Avrupa Birliği?Türkiye İlişkileri, Entegrasyon Teorileri, Ekonomik Entegrasyon, İşlevselcilik, Hükümetlerarasıcılık

Abstract:
Integration has been defined as process of direction of political actors? expectation and political action to new center over national state. Common working area and cooperation among states are important to be integration. European integration is one of the most important examples of it. But European integration has problems about its integration level because EU Constitution has been rejected and the members? economies of European Union (EU) are in stagflation process with enlargement processes. Energy is getting important agenda of EU with Ukraine crisis.Economic development of China, Latin America and India are important factors in terms of global energy demand. EU does not have adequate energy resources when it is compared with its grant amount of energy consumption. Therefore, to reach to sustainable energy supply is the common policies of the Countries and European Union. EU tries to diversification of energy sources and using of energy effectively. Therefore EU tries to compose common energy politics over the states. Energy cooperation of members of EU has resulted as higher integration level of EU, and also, energy cooperation with neighbor countries, regions, transit countries and EU is increasing day by day. Turkey is a transit country between Europe and Asia. Therefore, Turkey has important role to determine energy politics for EU. Turkey and EU have many common energy pipeline projects between them, and the energy cooperation of Turkey and EU in energy field strengthens the membership process of Turkey to European Union.This thesis tries to explain the importance of energy as an integration tool for European Union in a framework of European Union integration theories and European Union?Turkey relationship evaluated aspect of energy cooperation and it results for both sides.Keywords: Integration, Energy, Energy Security, EU?Turkey Relations, Integration Theories, Economic Integration, Functionalism, Intergovermentalism