TÜBİTAK 4006 bilim fuarlarının değerlendirilmesi: Polatlı örneği
Assesment of TUBITAK 4006 scence fair: Polatlı sample
Yazar: EBRU BALCI
Danışman: DOÇ. DR. DÜNDAR YENER
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ankara-Polatlı = Ankara-Polatlı ; Bilim = Science ; Bilim ve teknoloji politikaları = Science and technology policies ; Bilimsel araştırma projesi = Scientific research projects ; Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Fen başarısı = Science achievement ; Fuarlar = Fairs ; TÜBİTAK = The Scientific and Technological Research Council of Türkiye ; Öğrenci başarısı = Student achievement

Özet:
Son yıllarda hem okullarda gerçekleştirilen bilim fuarlarının öneminin artması hem de bu fuarların öğrencilerin fen bilimlerine yönelik algılarının, tutumlarının, görüşlerinin ve fen derslerine yönelik başarıya etkilerini incelemek amacıyla bilim fuarlarına yönelik çalışmaların gerçekleştirilmesi ve takibi yapılmalıdır. Bu sebeple çalışmada farklı kategorileri içeren, tüm kitlelere hitap eden ve TÜBİTAK-MEB işbirliğine dayanan TÜBİTAK 4006 Bilim Fuarları Destekleme Programına düzenleyici olarak katılan öğretmenlerin ve öğrencilerin bilim fuarları hakkındaki görüşlerini incelemek amaçlanmıştır. 

Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması olarak gerçekleştirilen bu çalışma 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Ankara İli Polatlı İlçesinde yürütülmüştür. İlçe merkezinde yer alan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ortaokul, lise ve özel eğitim kurumundan kendi bünyesinde TÜBİTAK 4006 Bilim Fuarı gerçekleştiren 10 okul bu çalışmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Çalışma grubunda yer alan katılımcılar 35'i kadın 25'i erkek olmak üzere toplam 60 öğretmen ve 167'si kız 185'i erkek olmak üzere 5, 6, 7 ve 8. sınıfta okuyan 352 öğrencidir. Bu çalışmada 5'i öğretmene 5'i öğrenciye yönelik hazırlanan yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Katılımcıların görüşme formuna vermiş oldukları cevapların içerik analizi yapılarak bulgular oluşturulmuştur.

Sonuç olarak hem kadın hem de erkek öğretmenlerin bilim fuarlarına katılmalarının temelinde kendi bildiklerini öğrenciler ve ziyaretçiler ile paylaşmak yer almaktadır. Bununla birlikte çalışmaya katılan öğretmenler bilinçli öğrenci yetiştirmek istediklerini belirtmişlerdir. Ayrıca öğretmenler bilim fuarlarına katılmanın kendi özgeçmişlerine olumlu etki yaptığını ifade etmişlerdir. Çalışmaya katılan öğretmenler bilim fuarlarında yer alan projeleri araştırırken geçmiş çalışmalardan ve internet, TV, bilimsel dergi gibi yazılı veya görsel kaynaklardan yararlandıklarını ifade etmişlerdir. Ayrıca öğretmenlerin bilim fuarlarında yer alan öğrencileri seçerken öğrencilerin gönüllü olmasına ve akademik başarılarının yüksek olmasına dikkat ettikleri görülmüştür. Öğretmenler bilim fuarlarının olumlu yönleri arasında öğrencileri bilimsel çalışmaya yönlendirmesini, bilim fuarlarının etkili bir aktivite olduğunu ve öğrencilerde bilgi artışını sağladığını ifade etmişlerdir. Bilim fuarlarının olumsuz yönü olarak öğretmenler bilim fuarı raporu hazırlamanın zor olmasını, yoğun çalışma gerektirmesini, proje bütçesinin yetersiz olmasını ve bazı okul idarecilerinin tarafından fuarların zorunlu tutulmasını ifade etmişlerdir.

Öğrencilerin bilim fuarlarına katılma sebepleri arasında yeni şeyler öğrenmek, bilim fuarlarının eğlenceli olması ve başarma duygusu vurgulanmaktadır. Öğrenciler projeleri araştırırken öncelikle ilgi duydukları konulara yöneldiklerini, proje araştırırken aileden ve öğretmenlerden yardım aldıklarını ifade etmişlerdir. Erkek öğrenciler bilim fuarlarında yer alan projeleri araştırdıklarında çoğunlukla ilgili uzman veya kurum ile görüşürken, kız öğrenciler çoğunlukla internet, TV, bilimsel dergi gibi ulaşılabilir kaynakları kullandıklarını ifade etmişlerdir. Bununla birlikte ailelerin ve öğretmenlerin de projeleri belirlerken yardımının olduğu görülmektedir. Öğrenciler bilim fuarlarının olumlu yönünü akademik başarıya ve günlük hayatta karşılaşılan problemlerin çözümüne olumlu etki olarak ifade etmişlerdir. Bununla birlikte kız öğrenciler bilimsel süreç becerilerinin uygulanmasında zorluklar yaşadıklarını belirtirken, erkek öğrenciler çoğunlukla yönetilme konusunda olumsuz görüş belirtmişlerdir. Ayrıca hem kız hem de erkek öğrenciler danışman öğretmen ve diğer öğrenciler arasındaki koordinasyon eksikliğini olumsuzluk olarak belirtmişlerdir.

Abstract:
In order to increase the value of science fairs in schools in recent years, these fairs should be carried out and followed up for science fairs in order to examine the students' perceptions, attitudes, views and effects on science success. Therefore in study, it is aimed to examine the opinion of teachers and students who participating as a organization TUBITAK (Scientific And Technological Research Council Of Turkey) 4006 Science Fairs Support Programme that inclusive varied categories, appealed to populace and based on the cooperation between TUBITAK and the Minister of National Education (MNE).

This study, which was carried out as a case study of qualitative research methods, was conducted in Polatlı District of Ankara Province in 2016-2017 academic year. 10 school which conducted the TÜBİTAK 4006 Science Fair, and related secondary schools, high schools and special education institutions that subordinate to the Ministry of National Education where in county town consist the study group.  The participants of this study are 60 teachers of whom 35 female and 25 male and 352 students of whom 167 female students and 185 male students that 5th,6th, 7th and 8th grade students. In this study, structured interview form were used, and it contains five questions for teachers and five questions for students.  The findings were obtained by using the content analysis of responses that the participants state to the interview form.

As a result, the main reason why the female and male teachers participate in science fairs is to share with students and visitors what they know. At the same time, the teachers who participated this study stated that they wanted to educate conscious students. Moreover the teachers stated that participating in science fairs has a positive effect on their own curriculum vitae. Teachers who participate in this study stated that they utilized from past studies and written or visual sources such as internet, TV, scientific journals during researching projects in science fairs. In addition, it was observed that the teachers paid attention to being voluntary of students and their high academic achievement while they were being selected in science fairs. Teachers stated that leading to students to the scientific studies and being an effective activity of the science fairs and providing to increase information students have are the positive aspects of science fairs.  They also stated that difficulties of preparing the science fair report, required to work hard, insufficiency of the project budget and the obligations to do science fairs by some school principals as the negative aspects of science fairs. 

The reasons why students participate in science fairs are to learn new things, science fairs are fun and a sense of achievement are emphasized. While they were researching the projects in science fairs, students stated that they were seeking the subjects that they were interested in and that they were getting help from the family and teachers. While the male students mostly interviewed relevant experts or institutions when researching projects in science fairs, female students stated that they mostly use accessible resources such as internet, TV, scientific journals. Furthermore, it is concluded that families and teachers also have a effective role in determining the projects. The students stated that the positive aspects of the science fairs are the positive effect on academic success and the solution of problems encountered in daily life. However, the female students stated that they experienced difficulties in the application of scientific process skills, whereas the male students mostly expressed negative opinions about management. Additionally, both female and male students stated that the lack of coordination between the advisor and the other students was negative effect.