Metabolik sendromlu bireylerde diyet inflamatuar indeks skoru, depresyon ve kronotip arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between diet inflammatory index score, depression and chronotype in individuals with metabolic syndrome
Yazar: KÜBRA AHISKALIOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE BATUHAN KENGER
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Metabolik sendrom (MetS), dünya çapında önemli bir halk sağlığı sorunu olup en yüksek prevelansının yetişkin popülasyonlarda görülmesi ise halk sağlığı sistemleri açısından yüksek maliyetlere neden olmaktadır. Tedavi edilmediği durumda MetS, diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar (KVH'ler) geliştirme riskinin artmasıyla bilinmektedir. Bu çalışmaya Mayıs- Haziran 2023 tarihleri arasında İstanbul ilinde yer alan Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran metabolik sendrom tanısı almış 18- 70 yaş arası 100 birey alınmıştır. Çalışmanın amacı metabolik sendromlu hastaların genel özellikleri, beslenme alışkanlıkları ve besin tüketim durumlarının saptanarak besin tüketim miktarlarından hesaplanan Diyet İnflamatuar İndeksi (Dİİ) skorları ile inflamasyon ve kronotip arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Katılımcılara Depresyon- Anksiyete Stres Ölçeği-21 (DASS-21), Sabahçıl-Akşamcıl Anketi ve Besin Tüketim Kaydı yüz yüze görüşülerek değerlendirilmiştir. Katılımcıların genel olarak Dİİ skorları pro-inflamatuar bir beslenme tarzına sahip olduklarını göstermektedir. Kadın katılımcıların Dİİ skorları erkeklere göre daha yüksektir (p=0.066). Aynı zamanda depresyon skoru kadın katılımcılarda anlamlı yüksek iken, stres skoru erkek katılımcılarda anlamlı yüksek görülmüştür. Kronotip grupları açısından anksiyete, depresyon ve stres skorları anlamlı farklılık göstermektedir (p<0.05). Ayrıca Depresyon skoru ile protein yüzdesi %33.6 negatif yönlü zayıf (r=-0.336, p<0.01), depresyon skoru ile karbonhidrat %26.4 pozitif yönlü zayıf (r=0.264, p<0.01) anlamlı ilişkilidir. Metabolik sendromlu bireylerin pro-inflamatuar bir beslenme tarzına sahip olduğu saptanmıştır. Ayrıca metabolik sendromlu bireylerde depresyon, anksiyete ve stres skorları da kişilerin bu parametreler açısından değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Bireylerde beslenme alışkanlıkları ile biyokimyasal parametrelerin de değerlendirildiği geniş katılımcılı yeni araştırmalar literatüre katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: Metabolik Sendrom, Depresyon, Sabahçıl-Akşamcıl, Kronotip, Diyet İnflamatuar İndeks

Abstract:
Metabolic syndrome (MetS) is an important public health problem worldwide, and its highest prevalence in adult populations causes high costs for public health systems. Untreated, the MetS is known to increase the risk of developing diabetes and cardiovascular diseases (CVDs). 100 individuals between the ages of 18-70 who were diagnosed with metabolic syndrome and applied to the Internal Medicine Department of Kanuni Sultan Süleyman Training and Research Hospital in Istanbul between May-June 2023 were included in this study. The aim of the study was to determine the general characteristics, nutritional habits and food consumption status of patients with metabolic syndrome and to determine the relationship between inflammation and chronotype with the Dietary Inflammatory Index (Dİİ) scores calculated from the amount of food consumption. Depression-Anxiety Stress Scale-21 (DASS-21), Morning- Evening Questionnaire and Food Consumption Record were administered to the participants by face-to- face interviews. Dİİ scores of the participants in general indicate that they have a pro- inflammatory diet. Dİİ scores of female participants were higher than males (p=0.066). At the same time, while the depression score was significantly higher in female participants, the stress score was significantly higher in male participants. Anxiety, depression, and stress scores differ significantly in terms of chronotype groups (p<0.05). In addition, depression score and protein percentage were significantly correlated with 33.6% negative (r=-0.336, p<0.01), and 26.4% positive correlations with depression score and carbohydrates (r=0.264, p<0.01). It has been determined that individuals with metabolic syndrome have a pro-inflammatory diet. In addition, depression, anxiety and stress scores in individuals with metabolic syndrome also revealed that individuals should be evaluated in terms of these parameters. New studies with large participants, in which nutritional habits and biochemical parameters are evaluated in individuals, will contribute to the literature.

Keywords: Metabolic Syndrome, Depression, Morning-Evening, Chronotype, Diet İnflammatory İndex