Ergenlerde okul kültürünün okula bağlılığa olan etkisinde sosyal ve duygusal öğrenmenin aracılık rolü
The mediation role of social and emotional learning in the effect of school culture on school engagement in adolescents
Yazar: FİKRİYE NUR DANACI
Danışman: PROF. DR. TARIK TOTAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada lise öğrencilerinin okul kültürü algılarının okula bağlılıkları üzerindeki etkisinde sosyal ve duygusal öğrenmenin aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır.   Araştırmaya Aydın ili Efeler ilçesindeki iki farklı lisede öğrenim gören toplam 365 (%52,9 kız, %47,1 erkek) öğrenci katılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Okula Bağlılık Ölçeği, Okul Kültürü Ölçeği, Ergenlerde Sosyal ve Duygusal Öğrenme Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmanın hipotezlerini test etmek için Pearson momentler çarpımı korelasyon analizi ve Hayes'in (2022) PROCESS prosedürünün 4. modeli kullanılmıştır. Doğrudan ve dolaylı etki tahminleri 5000 örneklemde Bootstrap yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Araştırma sonucuna göre okula bağlılık ve okul kültürü, okula bağlılık ve sosyal ve duygusal öğrenme, okul kültürü ve sosyal ve duygusal öğrenme değişkenleri arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Ergenlerde okul kültürünün okul bağlılığa anlamlı düzeyde yordamakta olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte okul kültürünün sosyal ve duygusal öğrenme üzerindeki ve sosyal ve duygusal öğrenmenin de okula bağlılığı olan etkisi istatistiksel olarak olumlu yönde anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma modelinde tüm yolların istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir. Elde edilen sonuca göre ergenlerde okul kültürünün okula bağlılığa olan etkisinde sosyal ve duygusal öğrenmenin dolaylı etkisinin anlamlı olduğu bulunmuştur. Dolaylı etki analizinin yeterliliği dikkate alındığında sosyal duygusal öğrenmenin okul kültürünün okula bağlılığa olan etkisinde kısmi aracılık etkisi gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Rehberlik ve psikolojik danışmanlık alanında okul kültürü ve sosyal ve duygusal öğrenmenin etkisi göz önüne alınarak öğrencilerin okula bağlılığını arttıracak psikoeğitimler ve grupla rehberlik çalışmaları gerçekleştirilebilir. Okula bağlılığı arttırmak için okul yönetimi, öğretmenler ve veliler ile iş birliği içinde okul kültürünü güçlendirici müdahaleler yürütülebilir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the mediating role of social and emotional learning in the effect of students' school culture perceptions on their school engagement.  A total of 365 (52.9% female, 47.1% male) students studying at two different high schools in Aydın province Efeler district participated in the research. The School Engagement Scale, The School Culture Scale, The Adolescents' Social and Emotional Learning Scale and Personal Information Form prepared by the researcher were used as data collection tools in the research.  Pearson product-moment correlation analysis and the 4th model of Hayes' (2022) PROCESS procedure were used to test the research hypotheses. Direct and indirect effect estimates were examined using the Bootstrap method in 5000 samples. According to the results, it was determined that there were statistically significant positive relationships between school engagement and school culture, school engagement and social and emotional learning, school culture and social and emotional learning variables. It was determined that school culture significantly predicted school engagement in adolescents. In addition, it was concluded that the effect of school culture on social and emotional learning and the effect of social and emotional learning on school engagement statistically significant in a positive way. In the research model, all paths were determined to be statistically significant. According to the results obtained, it was found that the indirect effect of social and emotional learning was significant on the effect of school culture on school engagement in adolescents.  Considering the adequacy of the indirect effect analysis, it was concluded that social emotional learning had a partial mediation effect on the effect of school culture on school engagement. In the field of guidance and psychological counseling, psycho-educations, group guidance activities and intervention programs can be carried out to increase students' school engagement, taking into account the school culture and the effect of social and emotional learning. In order to increase school engagement, interventions to strengthen school culture can be carried out in cooperation with school management, teachers and parents.