Stratejiye dayalı konuşma etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin konuşma becerisi ve konuşma kaygısına etkisi
The effect of strategy-based speaking activities on the speaking skills and speaking anxiety of secondary school students
Yazar: NURŞEN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. HASAN KAVRUK
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Dil eğitimi = Language education ; Dil kaygısı = Language anxiety ; Hazırlıksız konuşma = Unprepared speech ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Konuşma kaygısı = Speech anxiety ; Konuşma stratejileri = Conversation strategies ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Bu araştırmanın amacı; stratejiye dayalı konuşma etkinliklerinin yedinci sınıf öğrencilerinin konuşma becerisine ve konuşma kaygısına etkisini incelemektir. Araştırmada, nicel ve nitel tekniklerin bir arada yer aldığı karma yöntemlerden iç içe karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde, ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel desenden; nitel bölümünde durum çalışmasından yararlanılmıştır. 
Araştırmanın çalışma grubu, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında, Malatya'nın Battalgazi ilçesindeki bir ortaokulda öğrenim gören yedinci sınıf öğrencilerinden oluşturulmuştur. Çalışma grubunda, 30'u deney, 30'u kontrol olmak üzere toplam 60 öğrenci bulunmaktadır. Araştırmada nicel verilerin toplanmasında "Konuşma Kaygısı Ölçeği" ile araştırmacı tarafından geliştirilen "Konuşma Becerisi Değerlendirme Ölçeği" kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanmasında "Yarı Yapılandırılmış Öğrenci Görüşme Formu, Uygulama Öğretmeni Görüşme Formu, Odak Grup Görüşmesi, Alan Notları" kullanılmıştır. 
Araştırmanın uygulama boyutunda, deney grubundaki öğrencilere sekiz hafta boyunca etkinliklere dayalı olarak konuşma stratejileri eğitimi verilmiş, kontrol grubunda ise MEB'in mevcut öğretim programı ve Türkçe ders kitabı doğrultusunda eğitim yapılmıştır. Araştırmanın nicel verileri; verilerin normallik durumuna göre, bağımlı gruplar t testi, bağımsız gruplar t-testi, Mann-Whitney U testi ve Wilcoxon işaretli sıralar testi ile analiz edilmiştir. Araştırmayla ilgili istatistiksel çözümlemelerde SPSS 22.0 paket programından yararlanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde ise betimsel analizden yararlanılmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre; konuşma stratejileri eğitimi, deney grubu öğrencilerinin konuşma becerisi genel düzeyleri ile sunum, içerik düzenleme ve etkileşim becerisi düzeylerini anlamlı ölçüde artırmıştır. Konuşma stratejileri eğitiminin uygulandığı deney grubu ile MEB'in mevcut öğretim programı doğrultusunda eğitim yapılan kontrol grubunda; son ölçüm puanları karşılaştırıldığında, iki grup arasında konuşma becerisindeki genel başarı durumu ile sunum ve etkileşim becerilerinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık görülmüştür. İçerik düzenleme bakımından son testlerde iki grup arasında anlamlı bir fark oluşmamıştır.
Elde edilen nicel bulgulara göre konuşma stratejileri eğitiminin uygulandığı deney grubundaki öğrencilerin konuşma kaygısı genel düzeyleri ile kaygının bilişsel ve fiziksel alt boyutunda anlamlı ölçüde bir azalma meydana gelmiştir. Deney grubunun konuşma kaygısı duygusal alt boyutu puanlarında ise anlamlı bir değişim söz konusu olmamıştır. Araştırma bulgularına göre deneysel işlem, deney grubu öğrencilerinin konuşma kaygısı düzeyini azaltmada yüksek oranda etkili olmuştur. Deney grubu ile kontrol grubunda konuşma kaygısı son ölçüm puanları karşılaştırıldığında, iki grup arasında konuşma kaygısının toplamı ile fiziksel ve duygusal alt boyutlarında deney grubu lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Ancak kaygının bilişsel boyutu hususunda gruplar arasında anlamlı farklılık elde edilmemiştir.
Deney grubundaki öğrenciler ve uygulama öğretmeni konuşma stratejileri eğitimi ile ilgili olarak büyük oranda olumlu görüş bildirmiştir. Uygulanan deneysel işlem, öğrencilerin konuşma becerilerinin gelişimini sağlarken, konuşma kaygılarının azalmasına yardımcı olmuştur. Bu noktada nicel ve nitel verilerin birbirini desteklediği görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlar alan yazınındaki benzer araştırma sonuçlarıyla karşılaştırılarak uygulayıcılara, program hazırlayıcılara ve araştırmacılara birtakım öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this research; To examine the effects of strategy-based speaking activities on seventh grade students' speaking skills and speaking anxiety. In the study, an embedded mixed design, which is one of the mixed methods in which qualitative and quantitative data collection techniques are used together, was used. In the quantitative part of the study, a quasi-experimental design with pre-test-post-test control group was utilized; in the qualitative part, a case study was used. 
The study group of the research was consisted of seventh grade students studying at a secondary school in Battalgazi district of Malatya in the 2022-2023 academic year. The study group consists of a total of 60 students, 30 of whom are experimental and 30 are control. The "Speaking Anxiety Scale" and the "Speaking Skill Evaluation Scale" developed by the researcher were used to collect quantitative data. "Semi-structured Student Interview Form, Semi-structured Teacher Interview Form, Focus Group Interview, Field Notes" were used to collect qualitative data.
In the application aspect of the research, students in the experimental group were given speaking strategies training based on activities for eight weeks, while the control group was given training in line with the current curriculum of the Ministry of Education and the Turkish textbook. Quantitative data of the research; Depending on the normality of the data, dependent groups t-test, independent groups t-test, Mann-Whitney U test and Wilcoxon signed-rank test were used. SPSS 22.0 package program was used in statistical analysis related to the research. Descriptive analysis was used in the analysis of the qualitative data of the research.
According to the research results; Speaking strategies training significantly increased the general speaking skills and presentation, content editing and interaction skills levels of the experimental group students. In the experimental group in which speaking strategies training was applied and in the control group in which training was given in line with the current curriculum of the Ministry of Education; When the final measurement scores were compared, a statistically significant difference was observed between the two groups in terms of general success in speaking skills and presentation and interaction skills. In terms of content organization, there was no significant difference between the two groups in the post-tests.
According to the quantitative findings obtained, there was a significant decrease in the general levels of speaking anxiety and the cognitive and physical sub-dimensions of anxiety of the students in the experimental group, where speech strategies training was applied. There was no significant change in the emotional sub-dimension of speaking anxiety scores of the experimental group. According to the research findings, the experimental procedure was highly effective in reducing the speaking anxiety level of the experimental group students. When the final measurement scores of speech anxiety in the experimental group and the control group were compared, a significant difference was found between the two groups between the general speech anxiety and its physical and emotional sub-dimensions in favor of the experimental group. However, no significant difference was found between the groups regarding the cognitive dimension of anxiety.
The students in the experimental group and the application teacher expressed mostly positive opinions about the speaking strategies training. The applied experimental procedure improved the students' speaking skills and helped reduce their speaking anxiety. At this point, it was seen that quantitative and qualitative data supported each other. The results obtained from the research were compared with similar research results in the literature and some suggestions were offered to practitioners, program developers and researchers.