Üniversite öğrencilerinde uyku kalitesi ve yeme davranışının değerlendirilmesi
The evaluation of sleep quality and eating behaviour in university students
Yazar: GÜLEN SUNA
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN AYAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Depresyon = Depression ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinde beslenme alışkanlıkları, beslenme durumu, fiziksel aktivite düzeyi, antropometrik ölçümler ile uyku kalitesi, yeme davranışı bozuklukları ve depresyon durumu arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu çalışmaya 620 birey rastgele örneklem yöntemi ile seçilmiştir. Bireylerin genel bilgileri, beslenme alışkanlıkları, 24 saatlik besin tüketim kayıtları ve fiziksel aktivite kayıtları sorgulanarak anket kağıdına kaydedilmiş ve antropometrik ölçümleri alınarak beden kütle indeksleri (BKİ) ve bel/kalça oranları hesaplanmıştır. Bireylerin uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği (PUKİ), yeme davranışı bozuklukları, yeme tutum testi (YTT-26) ve gece yeme anketi (GYA), depresyon durumu ise Beck depresyon Ölçeği (BDÖ) ile ölçülmüştür. Uyku kalitesi iyi ve kötü (PUKİ≤5 ve PUKİ >5) olmak üzere iki grupta sınıflandırılmıştır. Bireylerin yaş ortalaması 20.3±1.62 yıl, BKİ ortalaması 22.0±3.10kg/m2, PUKİ, YTT-26, GYA ve Beck depresyon puanları ortalamaları sırasıyla; 4.9±2.44, 12.0±7.54, 13.6±5.16 ve 9.5±8.07'dir. Çalışmaya katılan bireylerin %36.1'inde uyku kalitesinin kötü olduğu belirlenmiştir. Bireylerin uyku kalitesine göre cinsiyet, öğrenim gördükleri fakülte, öğrenim durumu, ekonomik durumu, kaldıkları yer, sağlık sorunu varlığı, televizyon ve bilgisayar kullanımı arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken (p>0.05), yaş ortalaması ve sigara kullanım durumu arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0.05). Uyku kalitesine göre beslenme durumları, fiziksel aktiviteleri ve antropometrik ölçümleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Uyku kalitesi puanı ile YTT-26 puanı arasında anlamlı bir korelasyon saptanmamış (p>0.05), GYA ve Beck depresyon puanları arasında ise istatistiksel açıdan anlamlı bir korelasyon bulunmuştur (p<0.01). Antropometrik ölçümler ile PUKİ, GYA ve Beck depresyon puanları arasında bir korelasyon bulunmazken (p>0.05), vücut ağırlığı, bel çevresi ve BKİ ölçümleri ile YTT-26 arasında negatif zayıf anlamlı bir korelasyon saptanmıştır (p<0.05). Çalışmanın sonucunda uyku kalitesi ile hem besin tüketimleri hem de enerji ve besin ögeleri alımları açısından anlamlı bir farklılık bulunmazken (p>0.05), uyku kalitesi ile gece yeme sendromu ve depresyon arasında anlamlı bir farklılık belirlenmiştir (p<0.05). Uyku kalitesi ile yeme bozuklukları ve depresyon arasındaki ilişkinin daha net anlaşılabilmesi için bu konuda detaylı daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
The purpose of the study was to determine the relationship between eating habits, nutritional status, physical activity level, anthropometric measurements, sleep quality, eating disorders and depression in university students. This study was conducted on six hundred twenty person who were randomly selected. General characteristics, eating habits, 24-hours dietary recall and physical activity records have been questioned and recorded on survey. Based on the anthropometric measurements body mass index (BMI) and waist/hip ratio were calculated. Sleep quality scores were measured by Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), eating disorder scores were measured by Eating Attitude Test (EAT-26) and Night Eating Questionary (NEQ) and depression scores were measured by Beck Depression Inventory (BDI). Sleep quality were classified into two groups which are good and poor (PSQI≤5 ve PSQI>5). The average age of people was 20.3±1.62 years, body mass index was 22.0±3.10kg/m2, PSQI, EAT-26, NESQ ve BDI scores are 4.9±2.44, 12.0±7.54, 13.6±5.16 ve 9.5±8.07; respectively. People who participate in study 36.1% have poor sleep quality. No significant relationship was found between gender, class, economic status, location, health problems, watching television and using computer (p>0.05); significant relationship was found between the average age and smoking status of individuals according to the sleep quality (p<0.05). There was no statistically significant difference between nutritional status, physical activity and anthropometric measurements according to the sleep quality. Statistically no significant correlation between the sleep quality score and eating attitude score (p>0.05); significant correlation between the sleep quality score and night eating score and depression score (p<0.05). No significant correlation between the anthropometric measurements and PSQI, NEQ and BDI (p>0.05); negative weak significant correlation between the body weight, waist circumference, BMI and EAT-26 scores (p<0.05). According to study, there was no significant relationship sleep quality and both food consumption, energy and other nutrients (p>0.05) but there is a significant relationship between sleep quality, night eating syndrome and depression (p<0.05). Further investigation are needed to be examined of the relationship between the sleep quality, eating disorders and depression.