Türkçe–Rusça-Ukrayna dili öykü çevirileri ve karşılaşılan sorunlar
Story translations and problems in translating between Turkish Russian and Ukrainian
Yazar: IULIIA PUSHKINA
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA PİLANCI
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Hikaye = Story ; Rusça = Russian ; Türkçe = Turkish ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Ukraynaca = Ukrainian ; Çeviri = Translation

Özet:
Çeviri; farklı halklar, ırklar ve ülkeler arasında anlaşmayı sağlayan ortak bir çözüm
yoludur. Ülkelerin kültürü, tarihi, ulusal serveti ancak bu yolla dilden dile
taşınmaktadır. Bu nedenle de çeviri her zaman için çok önemli bir bilim dalı olmuştur
ve her ülkede bu konuya büyük bir önem verilmektedir.
Edebȋ çeviri ise, oldukça zor bir alandır. Kültürel ve tarihsel ögelerle bunların
uyandırdığı çağrışımların aktarılması, dilsel karşılıklarının tam olarak bulunması ve
metinler arası ilişkilerin aktarılması edebȋ çevirinin en zor noktalarından bir kısmıdır.
Bu çalışmada; Türkçe – Rusça - Ukrayna Dilinde yapılan çeviriler ele alınmıştır.
Günümüze kadar yapılan çalışmalar incelendiğinde üç ülke edebiyatlarının çevirisinde
daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğu görülmektedir. Çeviribilimin, nispeten yeni bir
bilim dalı olması nedeniyle, özellikle Türkçe-Rusça ve Ukrayna Dilinde yapılmış olan
çevirilerde, daha çok çözüm yolu geliştirilmrsine gerek duyulduğu görülmektedir.
Bu çalışmada, edebî çevirilerde yaygın olarak kullanılan Yorumlayıcı Çeviri
Kuramından yararlanılmıştır. Öncelikle, ilk kez, Rus edebiyatından Akeksandr
Kuprin'in "Narlı Bilezik" ve Ukrayna edebiyatından Marko Vovçok'un "Kız Öğrenci"
adlı öyküsü Türkçeye; Selim İleri'nin "Deniz Kızının Öyküsü" adlı çalışması Rusçaya
ve Ukrayna Diline çevrilmiştir. Daha sonra karşılaşılan çeviri sorunları; maddeler
hâlinde, örnekleri ve çevirmenlerden alınan çözüm önerileri de değerlendirilerek
incelenmiştir.

Abstract:
The translation connects different nations, races and countries. The culture, history,
national heritage of countries are passed on to people through a language. The
translation was all the time a very important branch of science. Nowadays the ranslation
is very important for every country.
And literary translation is a difficult branch. It contains difficult parts such as the
translation of cultural or historical patterns, the finding of right equivalences, the
translation of text relations.
Turkısh, Russian and Ukrainian languages were taken as target languages. According to
the research more works related to this topic must be done with the literatures of three
countries, Turkey, Russian and Ukraine. The translation is a young science. More
corrections and improvements must be done with the three languages.
The Interpretive Translation Theory often used for lıterary translatıon was chosen for
this research. Firstly, Alexander Krupin's "The Garnet Bracelet" Russian story, Marko
Vovchok's "A Girl Student" Ukrainian story were translated into Turkish and Selim
Ileri's "The Story of a Mermaid" Turkish story was translated into Russian. Then all the
sentences with translation problems were collected and corrected. At the end some
translation advices were given.