Çocuklarda serum demir ve çinko düzeyi ile febril konvülziyon arasındaki ilişki
The relationship between serum iron and zinc level and febrile convulsion in children
Yazar: ÖZNUR BULUT
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM BOSTAN GAYRET
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Demir = Iron ; Nöbetler-febril = Seizures-febrile ; Çinko = Zinc ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Febril konvülziyon (FK) çocukluk çağında en sık gözlenen konvülziyondur. Tüm çocukların %2-4'ünde görülmektedir. Febril konvülziyon çocuklarda en sık gözlenen konvülziyon tipi olmasına rağmen etyopatogenezi tam olarak bilinememektedir. FK etyopatogenezinde en çok suçlanan üç temel faktör ateş, genetik yatkınlık ve yaştır. Daha sonrasında tetikleyici faktör olarak demir, çinko ve immünglobulin eksikliği ile sitokin ve interferon mekanizmasının üzerinde durulmuştur. Çalışmamızın amacı febril konvülziyon ile serum demir ve çinko düzeyi arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.

Materyal ve Metod: Prospektif ve kesitsel olarak planlanan bu çalışmaya, Ağustos 2020 ile Mayıs 2021 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bağcılar SUAM Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran 5 ay-5 yaş aralığındaki çocuklar alınmıştır. Hasta grubuna febril konvülziyon ile çocuk acil servise başvuran ve daha sonra bir ay içerisinde çocuk poliklinik kontrolüne gelen 53 çocuk; kontrol grubuna nöbet öyküsü veya başka hastalığı bulunmayan ve rutin kontrol amaçlı polikliniğe başvuran 53 sağlıklı çocuk dahil edilmiştir. Çocukların detaylı fizik ve nörolojik muayeneleri yapıldıktan sonra tüm olguların yaş, cinsiyet gibi demografik özellikleri, şikayeti, hikayesi, özgeçmişi (önceden geçirilmiş nöbet öyküsü vb.), soygeçmişi (ailede FK ve epilepsi öyküsü vb.), kullandığı ilaçlar, başvuru sırasındaki ateşi, nörolojik ve diğer fizik muayene bulguları olgu rapor formuna kaydedildi. Daha sonrasında her hasta bir ay sonra poliklinik kontrolüne çağırılarak tam kan sayımı, serum demir, demir bağlama kapasitesi, ferritin, serum çinko ve diğer rutin biyokimya tahlilleri alındı. Elde edilen sonuçlar istatistiksel yöntemlerle analiz edildi.

Bulgular: Çalışmamıza katılan çocukların 61'i (%57,5) erkek ve 45'i (%42,5) kızdır. FK geçiren çocuklarda erkek/kız oranı 1.21/1 bulundu. İlk kez FK geçirme yaş aralığı 7 ile 60 ay arasında değişmekte olup, yaşları ortalaması 19,6 aydır. İlk 2 yılda FK görülme oranı ise %58,9'dur. Olguların birinci derece akrabalarda FK görülme sıklığı %15,1, ailesinde epilepsi görülme sıklığı %7,5 bulunmuştur. En sık saptanan enfeksiyon %71,7 oranla üst solunum yolu enfeksiyonu olarak bulundu. Hasta grubunun %83'ü ilk kez FK geçirmekte iken, %17'si iki veya daha fazla kez FK geçirmekteydi. FK geçiren grupta kontrol grubuna göre serum demir ve serum çinko değerleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (Sırasıyla p:0,000; p:0,000; p<0,05).

Sonuç: Febril konvülziyon gelişimi serum demir ve çinko düzeyleri ile yakından ilişkilidir. Bu parametrelerin belirli bir eşik değerin altına düşmesi ile FK'nın tetiklendiği söylenebilir.

Anahtar kelimeler: Febril Konvülziyon, Demir Eksikliği, Çinko Eksikliği.

Abstract:
İntroduction and Aim: Febrile convulsion (FC) is the most common seizure in childhood. It is seen in 2-4% of all children. Although febrile convulsion is the most common convulsion type in children, its etiopathogenesis is not known exactly. The three main factors most accused in the etiopathogenesis of FC are fever, genetic predisposition and age. İn the later, iron, zinc and immunoglobulin deficiency and the mechanism of cytokine and interferon as triggering factors were emphasized. The aim of our study is to investigate the relationship between febrile convulsions and serum iron and zinc levels.

Materials and Methods: Children between the ages of 5 months and 5 years who applied to the Health Sciences University Istanbul Bağcılar Health Application and Research Center Pediatric Health and Diseases Polyclinic between August 2020 and May 2021 were included in this prospective and cross-sectional study. The patient group included 53 children who applied to the pediatric emergency department with febrile convulsions and then came to the pediatric outpatient clinic control within a month. The control group included 53 healthy children who did not have a history of seizures or any other disease and who applied to the outpatient clinic for routine control. After detailed physical and neurological examinations of the children, demographic characteristics such as age, gender, complaints, history, self history (history of seizures, etc.), family history (history of FS and epilepsy in the family, etc.), medications used, fever at admission, neurological and other physical examination findings were recorded in the case report form. Then, each patient was called to the outpatient clinic control one month later, and complete blood count, serum iron, iron binding capacity, ferritin, serum zinc and other routine biochemistry analyzes were taken. Obtained results were analyzed by statistical methods. 

Results: Of the children participating in our study, 61 (57.5%) were boys and 45 (42.5%) were girls. The male/female ratio was found to be 1.21/1 in children with FC. The age range of first FC varies between 7 and 60 months, with a mean age of 19.6 months. The incidence of FC in the first 2 years is 58.9%. The incidence of FC in first-degree relatives of the cases was 15.1%, and the incidence of epilepsy in the family was 7.5%. The most common infection was found to be upper respiratory tract infection with a rate of 71.7%. While 83% of the patient group had FC for the first time, 17% had FC twice or more. Serum iron and serum zinc values were found to be statistically significantly lower in the group with FC compared to the control group (in order of p:0.000; p:0.000; p<0.05).

Conclusion: The development of febrile convulsions is closely related to serum iron and zinc levels. It can be said that FC is triggered when these parameters fall below a certain threshold value.

Keywords: Febrile Convulsion, Iron Deficiency, Zinc Deficiency.