Irak'ın vernaküler mimarisinin versus kapsamında analizi
Analysis of Irak vernacular architecture in the scope of versus
Yazar: AMMAR ALABOOSH
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ORAL
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Sürdürülebilirlik kavramı, sanayi, ulaşım, iletişim ve inşaat alanlardaki gelişmelerin çevre üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle büyük önem kazanmıştır. Son yıllarda hızlı büyüme aktif yapıya eşlik ederek, bazı durumlarda çevre ve insan faaliyetleri üzerindeki etkisi ihmal edilmiştir. Ayrıca vernaküler mimari, sürdürülebilir bina uygulamaları için zengin bir kaynak teşkil etmesine rağmen, bina gelişmelerin üzerindeki etkisi dikkate alınmamıştır. Yukarıda bahsedilen hususlardan dolayı mimarlık ve çevre arasında geniş bir boşluğun oluşmasına neden olmuştur. 
İnsanoğlu, toprak potansiyeli, rüzgâr ve güneş enerjisi gibi doğal varlıkları kullanarak, kendini zor çevre koşullarından korumak için, mimarlığı ana araç olarak icat etmiştir. Bu, mimarinin çok çeşitli şekilleri, tipolojileri ve kullanılan malzemeleri her zaman yerelin sosyal, iklim ve dini koşullarının en iyi yanıtı ve kaynakların verimli kullanımının en iyi örneği olmuştur. Şüphesiz, sürdürülebilirlik kavramı yeni veya yenilikçi bir terim değildir; eski çağlardan beri bütün dünyadaki vernaküler mimaride, yıllar boyunca tecrübe ve hatanın aktif gelişimine göre çevre ile spontane deneysel uyumluluk ve doğal çevre kaynaklarını verimli kullanılmasıyla somutlaşan bir kavramdır. Dünya daha fazla sürdürülebilir binalar ararken, vernaküler mimarinin sürdürülebilir özelliklerini anlamak için geçmişi tekrar gözden geçirmek gerekir. 
Bu çalışmanın savı, Irak'ın vernaküler mimarisinin çağdaş sürdürülebilir mimarlıkta önemli bir rolü olduğu düşüncesidir. Bunu gerçekleştirmek için, Irak'ın vernaküler mimarisinin değerlendirmesini ve sürdürülebilir potansiyelini tespit etmesini amaçlamaktadır ve Irak'ın vernaküler mimarisinde gömülü derslerin mevcut bilgiler ışığında sürdürülebilir çağdaş mimariye nasıl ilham, destek verebileceğini ve yerel mirası yeniden yorumlanmasının gelecek için bizim nasıl bir meydan okumamız olabileceğini vurgulamaktadır.
Bu çalışmada, öncelikle tanımlayıcı yaklaşım yoluyla sürdürülebilirlik, sürdürülebilir ve vernaküler mimarinin kavramlarını ve aralarındaki ilişki açıklanmıştır. Alan çalışmasında ise üç aşamadan oluşan bir yönetim benimsenmiştir. İlk aşamada örnek olay olarak seçilen Irak'ın Bağdat, Kerkük ve Nasıriye "Mezopotamya bataklıkları" şehirlerinin vernaküler mimarilerinin analitik yaklaşım yoluyla özelikleri, ilkeleri ve stratejileri belirlenmiştir. İkinci aşamada ise uygulamalı yaklaşım aracı ile yerel sürdürülebilirliğe ilişkin açılım "VerSus" kapsamında geliştirilen çevresel, sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik sürdürülebilirliğe bağlı on beş ilke ve alt stratejiler bütününde ele alınarak alanların örnekleri üzerinde analizler yapılmıştır son aşama ise değerlendirme aşaması olmuştur.
Çağdaş mimarlık, sürdürülebilir kalkınma ve çevre koruma gereksinimlerini karşılayabileceğini kanıtlamak için birçok zorluklarla karşı karşıya kalmıştır. Bu nedenle çağdaş mimari, vernaküler mimarinin ilkelerini yeniden araştırmalı, yerel çevreye uygun olanı seçmeli ve bu ilkeleri şimdiki ve gelecekti çağdaş mimarımızda kullanmamız için modern teknolojilerle geliştirmeli ve harmanlaştırmalıdır. 

Anahtar kelimeler: Sürdürülebilirlik, Irak'ın vernaküler mimarisi, , VerSus.

Abstract:
The concept of sustainability has acquired great importance due to the negative impacts of developments in industry, transportation, communication and construction on the environment. The rapid growth in recent years has been accompanied by effective construction which, in some cases, neglected the impact on the environment and human activities. In addition, although vernacular architecture represents a rich resource for sustainable building practices, the impact of building developments on it has not been taken into consideration. Due to the aforementioned issues, a wide gap has emerged between architecture and environment.
Human beings have invented architecture as the basic tools to protecting itself from difficult environmental conditions by using natural resources such as soil potential, wind and solar energy. The great variety of shapes, typologies and materials used of this architecture were always the optimal response to local social, weather, religious conditions and example of efficient use of resources. Undoubtedly, the concept of sustainability is not a new or innovative term; it has been embodied in vernacular architecture all over the world since ancient times, through the spontaneous experimental interdependence with the environment and the efficient exploitation of natural resources sources in accordance with the active development of trial and error over the years. While the world is looking for more sustainable buildings, it is acceptable to review the past in order understand the sustainable features of vernacular architecture.
The hypothesis of this study is that Iraq's vernacular architecture plays an important role in contemporary sustainable architecture. In order to achieve this, its aims to identify and evaluate the sustainable potential of Iraq's vernacular architecture and emphasize how the lessons taught by it can inspire, support sustainable contemporary architecture under the light of current knowledge and how a reinterpretation of the vernacular heritage can become our challenge for the future.
In this study, firstly, the concepts and the relationship between sustainability, sustainable and vernacular architecture have been explained through a descriptive approach. While in the field study; a formula consisting of three stages has been adopted. In the first stage, the characteristics, principles and strategies of the vernacular architecture of the cities of Iraq (Baghdad, Kirkuk and Nasiriya) which were selected as case studies have been identified through analytical approach. In the second stage, The perspectives on local sustainability through the applied approach have been discussed in the context of fifteen principles and sub-strategies related to environmental, socio-cultural and socio-economic sustainability developed within the scope of VerSus and have been examined on the samples of the fields. Finally the last stage was the evaluation stage.
Contemporary architecture has faced many challenges in order demonstrate its ability to meet the needs of sustainable development and environmental protection. Therefore, contemporary architecture must be; re-search the principles of vernacular architecture, choose the one that is compatible with the local environment, and develop these principles with modern technologies in order to use them in our current and future contemporary architects.

Key Words: Sustainability, the vernacular architecture of Iraq, VerSus.