Şizofreni hastalarına bakım verenlerde travma sonrası büyüme ve ilişkili değişkenlerin incelenmesi
Investigation of posttraumatic growth and associated variables in caregivers of schizophrenia patients
Yazar: İSMAİL PEKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAT ERGÜN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Bakım verenler = Caregivers ; Başa çıkma = Coping ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Ruminasyon = Rumination ; Sosyal destek = Social support ; Travma sonrası büyüme = Post-traumatic growth ; İnançlar = Beliefs ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Şizofreni, tanı süreci ve hastalık seyri boyunca aile bireylerini ve bakım 
verenleri derinden sarsan, sosyal ve ekonomik anlamda zorluklara neden olabilen bir 
hastalıktır. Hastalığın bakım verenler üzerinde meydana getirdiği yük ve 
olumsuzluklar pek çok çalışmada konu edilmiş olsa da yoğun strese neden olan zorlu 
yaşam olayları sonrası kişilerde olumlu değişiklikler de gözlemlenebileceğini 
bilinmektedir. Bu olumlu değişiklikler travma sonrası büyüme olarak 
kavramsallaştırılmaktadır. Bu çalışmada şizofreni hastalarına bakım veren kişilerde 
travma sonrası büyüme kavramı ve bu kavramla ilişkili değişkenlerin incelenmesi 
amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya toplamda 126 bakım veren dahil edilmiştir. Katılımcılardan 
kendilerine ve hastalara ait sosyodemografik ve klinik veriler toplanmış; aynı zamanda 
katılımcılara travma sonrası büyüme ölçeği (TSBÖ / PTGI-X), temel inançlar 
envanteri (TİE), olay ilişkili ruminasyon envanteri (OİRE), başa çıkma stilleri ölçeği 
– kısa form (BÇSÖ-KF), çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği (ÇBASDÖ) ve 
kısa psikolojik dayanıklılık ölçeği (KPDÖ) uygulanmıştır.
Bulgular: Katılımcıların TSBÖ toplam puanları ile TİE, istemsiz / girici ruminasyon 
(İGR), istemli / amaçlı ruminasyon (İAR), problem odaklı başa çıkma (POBÇ), duygu 
odaklı başa çıkma (DOBÇ), KPDÖ ve ÇBASDÖ toplam puanı arasında istatistiksel 
olarak anlamlı düzeyde aynı yönlü ilişki olduğu bulunmuştur. 
Sonuç: Bu bulgular, psikolojik dayanıklılık, problem odaklı ve duygu odaklı başa 
çıkma, algılanan sosyal destek ve istemli /amaçlı ruminasyon gibi bilişsel süreçlerin 
şizofreni hastalarının bakım verenlerindeki travma sonrası büyüme ile ilişkili 
olduğunu göstermiştir. Travma sonrası büyümeyi etkileyen faktörlerin bilinmesi 
bakım verenlerin yaşadıkları bu zorlu süreçte olumlu değişiklikleri ortaya çıkarma 
konusunda katkı sağlayabilir. Gelecekte bu konulara odaklanan aile müdahalelerini de 
inceleyen çalışmalar bu gruptaki travma sonrası büyümeye dair bizlere daha fazla bilgi 
verebilir.
Anahtar Kelimeler: Şizofreni, bakım verenler, travma sonrası büyüme, temel 
inançlar, ruminasyon, psikolojik dayanıklılık, baş etme stilleri, algılanan sosyal destek.

Abstract:
Objective: Schizophrenia is a disease that deeply affects family members and 
caregivers throughout the diagnosis process and the course of the disease, and can 
cause social and economic difficulties. Although the burden and negativities caused 
by the disease on caregivers have been the subject of many studies, it is known that 
positive changes can also be observed in people after difficult life events that cause 
intense stress. These positive changes are conceptualized as post-traumatic growth. 
In this study, it was aimed to examine the concept of post-traumatic growth and the 
variables associated with this concept in caregivers of schizophrenia patients.
Method: A total of 126 caregivers were included in the study. Sociodemographic 
and clinical data of the participants and their patients were collected; At the same 
time, participants were given the Post-traumatic Growth Inventory (PTGI-X), Core 
Beliefs Inventory (CBI), Event-related Rumination Inventory (ERRI), Coping 
Strategies Scale- Short Form (Brief COPE), Multidimensional Scale of Perceived 
Social Support (MSPSS) and Brief Resilience Scale (BPRS) were applied.
Results: It was found that there is a positive relation at a statistically significant 
level between the participants' total scores of PTGI-X and the total score of CBI, 
deliberate rumination (DR), intrusive rumination (IR), problem-focused coping 
(PFC), emotion-focused coping (EFC), BRS, and MSPSS total scores. 
Conclusion: These findings showed that resilience, problem-focused and emotionfocused coping, perceived social support, and cognitive processes such as deliberate
rumination are associated with post-traumatic growth in caregivers of patients with 
schizophrenia. Knowing the factors affecting post-traumatic growth can contribute to 
revealing positive changes in this difficult process that caregivers go through. Future 
studies examining family interventions that focus on these issues may provide more 
information on post-traumatic growth in this group.
Keywords: Schizophrenia, caregivers, post-traumatic growth, core beliefs, 
rumination, resilience, coping styles, perceived social support.