Düzenleyici etki analizi ile 5996 sayılı Kanun'un bitki sağlığı hükümlerinin değerlendirilmesi
Assessment of plant health provisions of law no. 5996 with regulatory impact analysis
Yazar: ÇİĞDEM KURTAR
Danışman: PROF. DR. EMİNE OLHAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Tarım Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Hukuk = Law ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki sağlığı = Plant health ; Düzenleyici etki analizi = Regulatory impact assessment ; Kanunlar = Laws

Özet:
Daha iyi düzenleme anlayışıyla geliştirilen ve mevzuat hazırlamada kullanılan araçlardan biri olan Düzenleyici Etki Analizi Türkiye'de 2006 yılından itibaren farklı yöntemlerle uygulanmaktadır. Bu çalışmanın amacı halen yürürlükte olan 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun bitki sağlığı ile ilgili hükümlerinin Düzenleyici Etki Analizi yöntemiyle değerlendirilmesi, ardıl bir etki analizi ortaya konulmasıdır. Tez çalışmasıyla yapılan sistematik etki analizinin kamu otoritesi için yol gösterici bir rehber olması hedeflenmiştir.
Bitki sağlığı alanında en üst düzenleme olan 5996 sayılı Kanun ile öncesinde yürürlükte olan 6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu karşılaştırılmıştır. 5996 sayılı Kanun kapsamında yeni bitki sağlığı uygulaması olan 12.01.2011 tarih ve 27813 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmeliği'nin düzenleyici etkileri 5681 sayılı Cumhurbaşkanı Kararına konu Düzenleyici Etki Analizinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esasları doğrultusunda analiz edilmiştir.
Yönetmeliğin etkileri fayda-maliyet analizi ile tespit edilmeye çalışılmıştır. Maliyetlerin ve faydaların tamamı tespit edilememiş, tespit edilebilen faydalar ise ayrıştırılamamıştır. Usul ve esaslarda sıralanan bazı yöntemlerde de maliyet ve faydaların kullanılması esastır. Bu nedenle etki analizi GZFT yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Tezde yapılan etki analizi neticesinde kamu otoritesince tercih edilen 5996 sayılı Kanun ile Operatörlerin Kayıt Altına Alınması ve Bitki Pasaportu Uygulamasının düzenlenmesinin doğru bir tercih olduğu sonucuna varılmıştır. Anılan düzenlemenin uygulama planı ile birlikte izleme ve değerlendirmesinin yapıldığı tespit edilmiştir.

Abstract:
One of the tools developed with a better regulatory understanding and used in preparing legislation is Regulatory Impact Analysis. It has been implemented in Turkey with different methods since 2006. In the study, it is aimed to evaluate the phytosanitary provisions of the Veterinary Services, Plant Health, Food and Feed Law No. 5996, which is still in effect, with the Regulatory Impact Analysis method and to present a successive impact analysis. The systematic impact analysis made in this thesis is intended to be a guide for the public authority.
In the study, the Law No. 5996, which is the highest regulation in the field of plant health, and the Law No. 6968 on Plant Protection and Plant Quarantine, which was in effect before, were compared. New phytosanitary practices within the scope of Law No. 5996 are regulated by the Regulation on Plant Passport System and Registration of Operators published in the Official Gazette dated 12.01.2011 and numbered 27813. The regulatory effects of the aforementioned regulation were analyzed in line with the Procedures and Principles of the Implementation of Regulatory Impact Analysis, regarding the Presidential Decision No. 5681.
The effects of the regulation were tried to be determined by cost-benefit analysis. Not all of the costs and benefits could be identified, and the identifiable benefits could not be differentiated. In some methods listed in the procedures and principles, costs and benefits must be used. For this reason, the impact analysis was carried out with the SWOT method. As a result of the impact analysis made in the thesis, it was concluded that the Regulation of Plant Passport System and Registration of Operators with the Law No. 5996 preferred by the public authority is the right choice. It has been determined that the aforementioned regulation has been monitored and evaluated together with the implementation plan.