İbn ebi'l-'izz El-hanefi (ö.792/1390)'nin esraru'l-hitab adlı eserinin edisyon kritiği
The critical edition of Asrar al-hitab by Ibn Abu?l-`izz Al- hanafî (d. 792/1390)
Yazar: MUSTAFA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. SUAT YILDIRIM
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion

Özet:
İbn Ebi'l-İzz, 731/1331 yılında Dımaşk'ta doğmuştur. Adı Ali, lakabı iseSadruddîn'dir. İbnü'l-İzz diye meşhurdur. İbn Ebi'l-İzz, Hanefî mezhebini ve diğermezhepleri gayet iyi bilen, selefin görüşlerini benimseyen ve mezhep taassubuna karşı olanbir alimdir. Kadılık, tedris, fetva ve hatiplik gibi farklı vazifelerde bulunmuştur. On yediyaşında iken ders vermeye başlayan İbn Ebi'l-İzz, Dımaşk'ta ve Kahire'de Hanefi mezhebikadılığını üstlenmiştir. Ayrıca selefin görüşlerini benimseyen ve mezhep taassubuna karşıçıkan kıymetli eserler de vermiştir. 784/1382 yılında İbn Aybek adında bir şairin Peygamber(s.a.v.)'i medh amacıyla yazdığı bir kasidede gördüğü müşkil meselelere yaptığı itirazlarsebebiyle yargılanmış ve neticede dört ay hapse mahkûm edilmiştir. 791/1389 senesinde eskivazifelerine geri dönen İbn Ebi'l-İzz, bir sene sonra (792/1390) Zilkade/Ekim ayındaDımaşk'ta vefat etmiştir.İbn Ebi'l-İzz'in kaleme almış olduğu Esrâru'l-Hitâb, bir mukaddime ve yirmi yedibaşlıktan oluşmaktadır. Temelde, abdest ayetini konu edinen bir ayet tefsiri niteliğindedir.Ancak müellif, eserinde bu ayetin tamamını değil, sadece abdestle ilgili olan ilk bölümünü elealmıştır ve daha çok, ayette geçen ibare ve terkiplerin incelikleri üzerinde durmuştur. Neticeolarak, bir ayetin içerdiği sır ve incelikleri değişik yönleriyle ele alan Esrâru'l-Hitâb adlı buorijinal eserin İbn Ebi'l-İzz'e ait olduğu ortaya çıkmış ve bu büyük âlimin bir eseri daha ilimdünyasına kazandırılmıştır.

Abstract:
Ibn Abu?l-`Izz was born in 731/1331 in Damascus. His name was Ali, and title wasSadr al-Dîn. Yet, he was known as Ibnu?l-`Izz. Ibn Abu?l-`Izz knows Hanafi and otherdenominations very well. He was a scholar that adopts the views of predecessor in principle,and against the bigotry of denomination. He was charged with several missions such asjudging, teaching and oratory. Ibn Abu?l-`Izz, who begins to lecture in seventeen years old,was charged with the position of judging in Damascus and Cairo. Moreover, he wrote severalbooks, which reflect the views of predecessors and challenge the bigotry of denomination.Nevertheless, in 784/1382, since he opposed the some issues in the eulogy that is written bythe poet Ibn Aybek for praising the prophet, Ibn Abu?l-`Izz was judged and convicted to thejail. In 791/1389 he came back to the appointment, but after that he died in Damascus, inOctober 792/1390.The Asrar al-Hitab, which is written by Ibn Abu?l-`Izz, has one introduction andtwenty seven titles. Basically, its subject relates to the verse of ablution. Yet, the author doesnot concern the complete verse, but the first part of it relating to the ablution. Mostly, heaccentuates the niceties of the expressions and compositions of the verse. Eventually, Asraral-Hitab, in which the niceties and wisdoms of the verse is considered, is owned by Ibn Abu?l-`Izz. So, one of the books of this great scholar has been brought into the world of scholarship