Kişilik, aile iletişimi ve benlik kurgusunun, beliren yetişkinlikteki öznel iyi oluşa etkisi
The effects of personality, family communication and self-construal on subjective well-being in emerging adulthood
Yazar: MELTEM DURSUN BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ESRA İŞMEN GAZİOĞLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi iletişim = Family communicatin ; Benlik kurguları = Self-contruals ; Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Genç yetişkinler = Young adult ; Kişilik = Personality ; Ölçekler = Scales ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
Bu araştırma kişilik, aile iletişimi ve benlik kurgusu değişkenlerinin, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin öznel iyi oluşuna etkilerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. 19-26 yaş aralığında, İstanbul'da yaşayan, üniversite öğrencisi ve mezunu bireyler arasından, elverişli örnekleme yoluyla seçilen katılımcılara, araştırmacı tarafından hazırlanan bir Bilgi Formu, Öznel İyi Oluş Ölçeği, Dengeli Ayrışma-Bütünleşme Ölçeği, Beş Faktör Envanteri ve Güncellenmiş Aile İletişim Kalıpları Ölçeği uygulanmıştır. Bilgi Formu içerisinde cinsiyet, yaş, eğitim durumu, medeni durum, gelir düzeyi, çocukluk dönemindeki aile iletişimi, gençlik dönemindeki aile iletişimi ve anne baba tutumu demografik değişkenlerine yer verilmiştir. Güncellenmiş Aile İletişim Kalıpları Ölçeği'nin Türkçe uyarlama çalışması, bu araştırma kapsamında yapılmış ve ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın tüm ölçeklerinden elde edilen veriler Bağımsız Grup t Testi, Pearson Korelasyon Testi, Tek Yönlü ANOVA Testi, Kruskall Wallis Testi, Mann Whitney U Testi ve Çoklu Hiyerarşik Regresyon Analizi ile değerlendirilmiştir. 
 
Araştırmadaki demografik faktörlerlerden elde edilen sonuçlara göre; beliren yetişkinlerin öznel iyi oluşu; cinsiyet, gelir durumu, çocukluk ve gençlik dönemlerindeki aile iletişimi ile anne baba tutumları açısından farklılaşırken; yaş, eğitim durumu ve medeni durum açısından farklılaşmamaktadır. Kadınların öznel iyi oluş, deneyime açıklık ve dışadönüklük kişilik özellikleri, benlik kurgusu ve aile iletişimindeki diyalog yönelimi puanları, erkeklerden daha yüksek düzeyde anlamlı bulunmuştur. Tüm bireylerin gelişime açıklık ve öz disiplin kişilik özellikleri puanlarının, yaş ve eğitim düzeyiyle birlikte artış gösterdiği görülmüştür. Gelir düzeyinin bireylerin öznel iyi oluşu üzerinde belirleyici olduğu; gelir düzeyi yüksek olan bireylerin öznel iyi oluş, öz disiplin kişilik özelliği ve benlik kurgusu puanlarının, daha anlamlı şekilde yüksek olduğu, sonucuna ulaşılmıştır. Çocukluk ve gençlik dönemlerindeki aile iletişimi kötü olan bireylerin  öznel iyi oluş, benlik kurgusu ve aile iletişimi puanlarının düşük olduğu, görülmüştür. İlgisiz ve kayıtsız aile tutumuyla yetişen bireylerin öznel iyi oluşunun, diğer anne baba tutumlarıyla yetişen bireylerden daha düşük olduğu görülmüştür. Araştırmadaki ölçek verilerine uygulanan korelasyon işleminin sonuçlarına göre; dışadönüklük, gelişime açıklık ve nörotiklik kişilik özellikleri, aile iletişimi ve benlik kurgusu, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin öznel iyi oluşu ile ilişkilidir. Araştırmanın ölçek verileriyle oluşturulan regresyon modelinin sonuçlarına göre de; benlik kurgusu ile kişilik değişkeninin gelişime açıklık, nörotiklik ve dışa dönüklük alt boyutları, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin öznel iyi oluşunun, önemli yordayıcıları olarak ortaya çıkmaktadır.

Abstract:
This research was conducted to investigate the effects of the variables of personality, family communication, and self-construal on the subjective well-being of individuals in the emerging adulthood. The participants selected via convenience sampling from among university students and graduates aged 19-26 and living in Istanbul were subjected to an Information Form, Subjective Well-Being Scale, Balanced Differentiation-Integration Scale, The Big Five Inventory, and The Revised Family Communication Pattern Instrument by the researcher. The Information Form included the demographic variables of sex, age, educational status, civil status, income level, family communication in childhood, family communication in adolescence, and parent attitude. The Revised Family Communication Pattern Instrument was adapted to Turkish as part of the research, and it was found out that the scale was a valid and reliable measurement instrument. The data obtained from all the scales of the research were evaluated using Independent Sample t Test, Pearson Correlation Test, One-way ANOVA Test, Kruskall Wallis Test, Mann Whitney U Test and Multiple Hierarchical Regression Analysis. 

Based on the findings from the demographic factors in the research, the subjective well-being of the emerging adults varied by the variables of sex, income level, family communication in childhood and adolescence, and parent attitudes, whereas it did not vary by age, educational status and civil status. Females were found to have meaningful scored higher for subjective well-being, openness to experience and extraversion personality traits, self-construal, and conversation orientation in family communication than males. It was found out that all the individuals' scores for openness to change and conscientiousness personality traits, increased with age and level of education. It was concluded that level of income was determinative for the subjective well-being of the individuals, and the individuals with higher levels of income meaningful scored higher for subjective well-being, conscientiousness personality trait, and self-construal. It was seen that the individuals who had poor family communication in childhood and adolescence scored lower for subjective well-being, self-construal and in family communication.  It was seen that the individuals who grew up with careless and indifferent parent attitude had lower subjective well-being than the individuals that grew up with other parent attitudes. According to the findings of the correlation of the data from the scales in the research, personality traits of extraversion, openness to change and neuroticism, family communication, and self-construal are related with the subjective well-being of the individuals in the emerging adulthood. According to the findings of the regression model created with the findings from the scales in the research, with self-construal, openness to change, neuroticism and extraversion sub-dimensions of the personality appear as the significant predictors of the subjective well-being of the individuals in the emerging adulthood.