Hemşirelerin afete hazır olma durumları ile afete hazırlık algıları ve psikolojik sağlamlılık düzeyleri
Disaster preparedness and disaster preparedness perceptions and resilience levels of nurses
Yazar: ŞEYDA BATI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜLFİYE ÇELİKKALP
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Devlet hastaneleri = State hospitals ; Doğal afetler = Natural disasters ; Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Personel-hastane = Personnel-hospital ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Üniversite hastaneleri = University hospitals

Özet:
Giriş ve Amaç: Afetlere hazırlık ve müdahalenin, tüm hemşirelerin bilgi ve becerilerinin bir parçası olarak kabul edilmesi, Uluslararası Hemşirelik Konseyi tarafından önemle vurgulanmıştır. Bu araştırmada hemşirelerin afetlere hazırlık algılarını ve psikolojik sağlamlılık düzeyleri belirlemek amaçlanmıştır. 
 Gereç ve Yöntemler: Çalışma, Edirne Sultan 1. Murat Devlet Hastanesi ve Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde çalışan 400 hemşire ile yürütülmüştür. Yüz yüze yapılan çalışmada veri toplama aracı olarak; demografik özelliklerinin sorgulandığı anket formu, Hemşirelerde Afete Hazırlık Algısı Ölçeği (HAHAÖ) ve Connor ve Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (CD-PSÖ) kullanılmıştır. Çalışmaya başlamadan önce kurum izinleri ve etik kurul onayı alınmıştır. Elde edilen veriler SPSS for Windows 20,0 programı ile değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 32,29±7,12 olup %73'ünün lisans mezunu, %69'unun mesleğini severek yaptığı, %67,5'inin bir afet durumuyla karşılaştıkları belirlenmiştir. Hemşirelerin %85'i afet ile ilgili bir eğitim aldığını ve %72'si afete kısmen hazır olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların HAHAÖ toplam puan ortalaması 78,64±9,47 olup lisansüstü eğitime sahip, afet eğitimi alan ve mesleğini severek yapan hemşirelerin ölçek puan ortalamaları anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Bununla birlikte hemşirelerin ölçeğin müdahale alt boyutundan daha düşük puan aldıkları belirlenmiştir. 
 Hemşirelerin CD-PSÖ puan ortalaması 62,84±16,43 olarak bulunmuş olup mesleğini severek yapan, hemşire olarak kendini afetlere hazır hisseden, herhangi bir afette kayıp yaşayan ve kronik hastalığı olan hemşirelerin puan ortalaması anlamlı olarak yüksektir. HAHAÖ Ölçeği ile CD-PSÖ toplam puan ortalamaları arasında orta düzeyde pozitif yönde anlamlı bir korelasyon saptanmıştır (r= 0,464, p<0,001).  
Sonuç: Hemşirelerin afete hazırlık algısının iyi, psikolojik sağlamlılıklarının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin afete hazırlık algıları arttıkça psikolojik sağlamlılıkları da artmaktadır.

Anahtar kelimeler: Afet, afet yönetimi, afete hazırlık, hemşire, psikolojik sağlamlılık

Abstract:
Introduction and Objectives: The acceptance of disaster preparedness and response as a part of the knowledge and skills of all nurses has been emphasised by the International Council of Nurses. In this study, it was aimed to determine nurses' perceptions of disaster preparedness and psychological resilience levels.
Materials and Methods: The study involved 400 nurses working at Edirne Sultan 1. Murat State Hospital and Trakya University Health Research and Application Center. Face-to-face interviews were conducted using a questionnaire that included demographic information, the Nurses' Perception of Disaster Preparedness Scale (NPDPS), and the Connor-Davidson Resilience Scale (CD-RISC). Institutional permissions and ethics committee approval were obtained before starting the study. The collected data were analyzed using SPSS for Windows 20,0.
Results: The average age of the participating nurses was 32,29±7,12, with 73% holding a bachelor's degree, 69% expressing satisfaction in their profession, and 67,5% having experienced a disaster situation. Eighty-five percent of the nurses had received disaster-related training, and 72% considered themselves partially prepared for disasters. The mean total score of the participants was 78,64±9,47 and the mean scale scores of the nurses who had postgraduate education, received disaster training and enjoyed their profession were found to be significantly higher. However, nurses scored lower on the intervention subscale of the scale. 
The average CD-RISC score was 62,84±16,43, with significantly higher scores for nurses who loved their profession, felt prepared for disasters, experienced loss in any disaster, and had a chronic illness. A moderate positive correlation was found between the HAHAÖ Scale and CD-PBS total scores (r= 0,464, p<0,001).
Conclusion: It was determined that the disaster preparedness perception of the nurses was good and their psychological resilience was at a moderate level. As the disaster preparedness perception of nurses increases, their psychological resilience also increases.

Keywords: Disaster, disaster management, disaster preparedness, nurse, psychological resilience