Mali yerelleşme ve çevre sorunları açısından motorlu taşıtlar vergisi
Motor vehicles tax in terms of financial localization and environmental problems
Yazar: GÖKHAN KARCI
Danışman: DOÇ. DR. ARMAN ZAFER YALÇIN
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Mali yerelleşme = Fiscal decentralization

Özet:
Vergiler mali amaçlarının ötesinde ekonomik ve sosyal amaçlara da hizmet
edecek şekilde caydırıcı, yönlendirici ve düzeltici bir etkiye de sahiptir. Servet
üzerinden alınan vergiler söz konusu olduğunda, verginin amaçları arasında sosyal
amacın ağır basması beklenebilir. Öte yandan Türkiye'de taşıt vergisinin tam bir
servet vergisi niteliği taşımaması, vergilendirme ilkelerinin ve hakkaniyet ilkesinin
olmaması toplumsal amacın geri planda olduğunu göstermekte ve birtakım
düzenlemeleri gerekli kılmaktadır. 2017 yılında yürürlüğe giren "7061 sayılı Bazı
Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ile
binek, kara taşıtları ve kamyonetlerde yaş ve motor hacmi kriterlerine ek olarak
"araç değeri" kriterinin getirilmesi emlak vergisinin kalitesini güçlendirmiştir.
Ancak bu değişiklik sorunları çözümü hususunda yetersiz kalmıştır. Mevzuattaki
eksiklikler giderilerek gelir dağılımında adaletin sağlanması mümkün olacaktır.
Bu çalışmanın amacı, mevcut motorlu taşıtlar vergisi sistemini mali özerklik
ve çevresel açıdan incelenmesidir. Bu kapsam dâhilinde ilk etapta motorlu taşıtlar
vergisindeki mevcut yapı incelenmiş, daha sonra ise Avrupa Birliği'nde geçerli
olan motorlu taşıtlar vergisi uygulamaları irdelenmiştir. Son bölümde ise Motorlu
Taşıtlar Vergisi'ne eleştirisel bir bakış açısıyla yaklaşılmış ve çevresel bazlı bir
MTV uygulaması önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Yerel Yönetimler, Vergi, Motorlu Taşıtlar, Çevre.

Abstract:
Taxes also have deterrent, guiding and corrective effects to serve economic
and social purposes apart from their financial purpose. In wealth taxes, it should be
expected that the social purpose is more dominant among the purposes of the tax.
On the other hand, the fact that the motor vehicle tax in Turkey does not have the
characteristics of a full wealth tax, lacks the principles of taxation and the principle
of justice, shows that the social purpose is in the background and necessitates the
studies to be done in this field. With the Law No. 7061 enacted in 2017, the
introduction of the "vehicle value" criterion in addition to the age and engine
volume criteria for automobiles, land vehicles and pick-ups strengthened the
property tax quality of the motor vehicles tax. However, this change is insufficient
to solve the problems. By eliminating the deficiencies in the legislation, it will be
possible to ensure justice in the distribution of income.
The aim of this study is to examine the current motor vehicle tax system in
terms of financial autonomy and environmental. Within this scope, the current
structure of the motor vehicle tax was examined in the first place, and then the
motor vehicle tax applications valid in the European Union were examined. In the
last section, MTV was approached with a critical perspective and an environmental-
based MTV application was proposed.
Keywords: Local Governments, Tax, Motor Vehicle, Enviroment.