Dahiliye servisinde yatan hastalarda hiperparatiroidi sıklığının, etiyolojisinin ve mortalite üzerine olan etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of hyperparathyroidism frequency, etiology and its effect on mortality of hospitalized patients in internal medicine service
Yazar: HÜSEYİN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE ESRA ATAOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Etyoloji = Etiology ; Hiperparatiroidizm = Hyperparathyroidism ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Mortalite = Mortality ; Paratiroid hormon = Parathyroid hormone ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Yatan hastalar = Inpatients ; İç hastalıkları = Internal medicine

Özet:
Amaç: Paratiroid hormon (PTH), mineral homeostazının önemli bir düzenleyici hormonudur. Hiperparatiroidizm (HPT), yüksek paratiroid hormonu salınımı ile sonuçlanan paratiroid bezlerinin aşırı aktivasyonudur. HPT en sık görülen üçüncü endokrin hastalıktır ve ayaktan hastalarda görülen hiperkalseminin en sık nedenidir. Primer veya sekonder hiperparatiroidizmden kaynaklanan aşırı PTH konsantrasyonları olan kişilerde kardiyovasküler hastalık (KVH) ve tüm nedenlere bağlı mortalite riski daha yüksektir. Çalışmamızda dahiliye servisinde yatan hastalarda hiperparatiroidinin sıklığını, etiyolojisini ve mortalite üzerine olan etkisini değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği'ne 01.01.2019-31.12.2019 tarihleri arasında herhangi bir sebepten yatarak takip ve tedavi edilen, 18 yaş üzeri ve paratiroid hormon düzeyi bakılan 1595 hasta dâhil edildi. Hastaların başvuru anındaki tüm klinik ve laboratuvar verileri hastane bilgi sistemi ve epikriz bilgilerinden değerlendirilip kaydedildi. PTH değeri 88 pg/dL üzerinde olan hastalar hiperparatiroidi olarak tanımlandı ve çalışma grubunu oluşturdu. PTH değeri 12-88 pg/mL eşit ve arasındaki değerler normal kabul edildi ve bu hastalar kontrol grubunu oluşturdu. Taburcu edilenler iyi prognoz; yoğun bakıma gidenler ve vefat edenler kötü prognoz olarak kabul edildi. Hastaların takip süresi son hasta alımından sonra en az 2 yıl olacak şekilde mortalite verileri kaydedildi. Çalışma grubu ve kontrol grubunun demografik verileri, laboratuvar bulguları ve komorbiditeleri incelendi. Mortaliteyi etkileyen faktörlerin çok değişkenli analizi yapıldı. İstatistiksel anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Hastaların 811'i (%50,8) kadındı. Hastaların ortalama yaşı 61±18 (18-104) ve paratiroid hormon ortalaması 116,7±190,8 pg/mL olarak saptandı. Hiperparatiroidisi olan hastaların sayısı 567'idi (%35,5). Hastaların ortalama takip edilme süreleri 21,8±12,8 aydı. Hiperparatiroidisi olan hastalarda hipertansiyon, iskemik kalp hastalığı ve kronik böbrek hastalığı görülme sıklığı kontrol grubuna göre daha yüksekti (p<0,001, p<0,001, p<0,001). Hastaların takiplerinde hiperparatiroidisi olan 300 (%56,1) hasta, kontrol grubunda 327 (%33,7) hasta eksitus oldu. Hiperparatiroidisi olan hastalarda eksitus oranı kontrol grubuna göre daha yüksekti (p<0,001). Mortaliteyi etkileyen faktörlerin çok değişkenli analizi PTH >88 olması bağımsız risk faktörü olarak bulundu (p<0,001, OR=1,364).
Tartışma ve Sonuç: Hiperparatiroidi yaygın görülen bir endokrin bozukluktur. Dahiliye servisinde yatarak tedavi gören hastalarda da hiperparatiroidi sıklığı fazla bulundu. Hiperparatiroidi olan hastalarda komorbidite sıklığı daha fazla görüldü. Mortaliteyi etkileyen faktörlerin çok değişkenli analizinde eşlik eden hastalıklar ve kronik böbrek hastalığından bağımsız olarak paratiroid hormon yüksekliği mortalite için risk faktörü olarak bulundu. Paratiroid hormon yüksekliğinde tedavinin fayda sağlayıp sağlamayacağı ve paratiroid değerinin hangi aralıkta tutulması gerektiği konularında daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aim: Parathyroid hormone (PTH) is an important regulatory hormone of mineral homeostasis. Hyperparathyroidism (HPT) is an over-activation of the parathyroid glands that results in increased parathyroid hormone secretion. HPT is the third most common endocrine disease and the most common cause of hypercalcemia in outpatients. People with excessive PTH concentrations resulting from primary or secondary hyperparathyroidism have a higher risk of cardiovascular disease (CVD) and all-cause mortality. In our study, we aimed to evaluate the frequency, etiology and effect of hyperparathyroidism on mortality in patients hospitalized in the internal medicine service.
Materials and Methods: A total of 1595 patients over the age of 18 who were hospitalized and treated for any reason between 01.01.2019 and 31.12.2019 at the Health Sciences University Haseki Training and Research Hospital Internal Diseases Clinic, and whose parathyroid hormone levels were checked were included. All clinical and laboratory data of the patients at the time of admission were evaluated and recorded from the hospital information system and epicrisis report information. Patients with a PTH value above 88 pg/dL were defined as hyperparathyroidism and formed the study group. PTH values between 12 and 88 pg/mL were considered normal and these patients constituted the control group. Those discharged were considered good prognosis; those who went to the intensive care unit and died were considered to have a poor prognosis. Mortality data were recorded so that the follow-up period of the patients was at least 2 years after the last patient admission. Demographic data, laboratory findings and comorbidities of the study group and control group were examined. Multivariate analysis of factors affecting mortality was performed. Statistical significance level was accepted as p<0.05.
Results: 811 (%50,8) of the patients were women. The mean age of the patients was 61±18 (18-104) and the mean parathyroid hormone level was 116.7±190.8 pg/mL. The number of patients with hyperparathyroidism was 567 (35.5%). The mean follow-up period of the patients was 21.8±12.8 months. The incidence of hypertension, ischemic heart disease and chronic kidney disease was higher in patients with hyperparathyroidism compared to the control group (p<0,001, p<0,001, p<0,001). In the follow-up of the patients, 300 (56.1%) patients with hyperparathyroidism and 327 (33.7%) patients in the control group died. The death rate in patients with hyperparathyroidism was higher than in the control group (p<0.001).  Multivariate analysis of factors affecting mortality PTH >88 was found to be an independent risk factor (p<0.001, OR=1,364).
Conclusion: Hyperparathyroidism is a common endocrine disorder. The frequency of hyperparathyroidism was also found to be higher in patients who were inpatients in the internal medicine service. The frequency of comorbidity was higher in patients with hyperparathyroidism. In the multivariate analysis of the factors affecting mortality, high parathyroid hormone was found to be a risk factor for mortality independent of concomitant diseases and chronic kidney disease. More studies are needed on whether treatment with high parathyroid hormone will benefit or not and the range of parathyroid hormone value should be kept.