İçsel motivasyonu destekleyici eğitim programının 48-72 aylık çocukların motivasyon düzeyleri ve öz düzenleme becerileri üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of intrinsic motivation supportive education program on the motivation levels and self-regulation skills of 48-72 months old children
Yazar: MEHLİKA KÖYCEĞİZ GÖZELER
Danışman: PROF. DR. SAİDE ÖZBEY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Motivasyon = Motivation ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Ölçekler = Scales ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation

Özet:
Araştırmanın amacı İçsel Motivasyonu Destekleyici Eğitim Programı'nın okul öncesi dönemdeki çocukların motivasyon düzeyleri ve öz düzenleme becerileri üzerine etkisini incelemektir. Araştırma karma desende gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen; nitel boyutunda ise nitel araştırma desenlerinden durum çalışması ve araştırmacı gözlemleri kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu tesadüfi küme örnekleme yöntemi kullanılarak Erzurum il merkezinde MEB'e bağlı ilkokulların anasınıflarına devam eden 48-72 aylık 22 çocuk oluşturmaktadır. Veriler Okul Öncesi Çocuklar İçin Motivasyon Ölçeği (DMQ18), öğretmen formu Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği, çocuk formu Okul Öncesi Öz Düzenleme Ölçeği ve Öğretmen Görüşme Formu kullanılarak elde edilmiştir. Motivasyon eğitim programı uygulanmıştır. Program öncesinde yapılan ön testlere ilişkin analizler sonucunda deney ve kontrol gruplarının motivasyon ve öz düzenleme puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı saptanmıştır. Program sonrasında motivasyona ilişkin alınan son testlere yapılan analizler sonucunda deney ve kontrol gruplarının son test puanları arasındaki farkın deney grubunun lehine istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p<0.05); eğitim programının kalıcılığına ilişkin yapılan kalıcılık testinde  ise deney grubunda eğitim programının etkisinin Kaba Motor Sebat alt ölçeği hariç tüm alt ölçeklerde artarak devam ettiği saptanmıştır (p<0.05). Öz düzenlemeye ilişkin alınan her iki ölçeğin son testlerinde ise deney ve kontrol gruplarının son test puanları arasındaki farkın deney grubunun lehine istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p<0.05); eğitim programının kalıcılığına ilişkin yapılan kalıcılık testinde ise Öz düzenleme Becerileri Ölçeği'nin tüm alt boyutlarında farkın kalıcılık testi lehine; Okul Öncesi Öz Düzenleme Ölçeği'nin kalıcılık testinde ise farkın son test lehine olduğu saptanmıştır. Nitel verilerin analizinde betimsel istatistik kullanılmıştır. Araştırmanın nitel kısmında elde edilen öğretmen görüşlerinin ve araştırmacı gözlemlerinin nicel bulguları desteklediği saptanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Motivasyon, Öz Düzenleme, İçsel Motivasyon, Okul Öncesi.

Abstract:
The aim of the study is to examine the effect of the Intrinsic Motivation Supportive Education Program on the motivation levels and self-regulation skills of preschool children. The study was carried out in a mixed design. The quantitative dimension of the study included the use of pretest-posttest experimental design with control group while the qualitative dimension included the use of case study and oberservations of the researcher which are among the qualitative study designs. Random cluster sampling method was used while selecting the study group which consists of 22 children in the ages of 48-72 months attending to the kindergartens of the primary schools affiliated to the Ministry of National Education in the city centre of Erzurum. Data were obtained by using Motivation Scale for Preschool Children (DMQ18), teacher form, Self-Regulation Skills Scale, children form, Preschool Self-Regulation Scale and Teacher Interview Form. Motivation education program was implemented. As a result of the analysis of the posttests taken before the program, it was found that there was no statistically significant difference between the motivation and self-regulation scores of the experimental and control groups. As a result of the analysis of the posttests of motivation taken after the program, the difference between the posttest scores of the experimental and control groups was statistically significant in favor of the experimental group (p<0.05). In the retention test regarding the permanence of the education program, it was determined that the effect of the education program increased in the experimental group (p<0.05) in all subscales excluding the subscale of Gross Motor Perseverance. In the posttests of both scales regarding self-regulation, it was found that the difference between the posttest scores of the experimental and control groups was statistically significant in favor of the experimental group (p<0.05). In the retention test regarding the permanence of the education program, it was determined that the difference in all subscales of the Self-regulation Skills Scale was in favor of the retention test and the difference in the retention test of the Preschool Self Regulation Skill was in favor of the posttest. Descriptive statistics was used in the analysis of the qualitative data. It was determined that the teachers views and researchers observations obtained in the qualitative part of the study supported the quantitative findings.

Key Words: Motivation, Self-Regulation, Intrinsic Motivation, Preschool.