Tüketici tercih teorisinde yeni bir gelişme olarak globalleşme`nin ekonomi politik analizi ve uygulama örneği /
Yazar: AYHAN ARTAR
Danışman: PROF. DR. ERSAN BOCUTOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Küreselleşme = Globalization ; Tüketici tercihleri = Consumer preferences ; Tüketim = Consumption

Özet:
Artık küreselleşme sürecine paralel olarak günümüzde yerel istekler ve arzular doğrultusunda üretim ve tüketim önem kazanmaktadır. Bu değişim sürecinde ve sertleşen rekabet ortamında tüketici kuramına ilişkin düşünce sistematiği üzerinde ayrıntılı bir çalışma yapılmıştır. Yeni tüketici teorisi, bölgesel seçim davranışının özellikle önemli olduğunu vurgulamaktadır. Bölgesel ekonomi uzaklıkla belirsizlik derecesinin artacağını ifade eder. Bireylerin bulunabilirlik, fiyat ve teknik özellikler konusundaki eksik bilgisi bölgesel tüketici seçimine ilişkin oluşturulacak mikroekonomik ve mikroekonometrik modellerde açıkça içerilmelidir. Mübadele maliyetleri, yerel belirli malların ttücetiminin belirli bir dönem içinde özellikle karşılıklı olabileceğini ifade eder. Bununla birlikte tüketiciler için zamanla alternatif mal sepetleri arasında değişim olabilir; ve böylece belirli yerlerdeki belirli mallan tüketme sıklığını optimize etmek beklenebilir. Mallar ve özellikler arasında bireysel tüketici seçiminin belirleyicilerini analiz etmek ve marka değiştirme davranışını başlatan faktörleri araştırmak gereklidir. Tüketimde dışsallıklann var olması durumunda ise tüketiciler arası mal dağılımında etkenlik ve sosyal refah maksimizasyonu sağlanamaz. Dolayısıyla, tüketimde dışsallıklann bulunduğu durumlarda iki tüketiciye ait marjinal ikame oranı değerlerinin birbirlerine eşitlenmesi Pareto-optimumun elde edilmesini güvence altına almamaktadır. Tez çalışmasının birinci bölümünde iktisat teorisinde tüketici teorisi ile ilgili yaklaşımlann kronolojik değerlendirmesi verilmiştir. Tüketici seçim sürecine farklı yaklaşımlar getirilmiştir. Burada yapısal tüketici seçim süreci önemlidir, ikinci bölümde arzular ve ihtiyaçlar kavramlanndaki aynm çok yönlü olarak ele alınmıştır. Max Weber ve Keynes'in görüşleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde; tüketici değeri ve tatmini kavramlan ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Dördüncü bölümde; modern tüketim konusuna farklı yaklaşımlar getirilmeye çalışılmıştır. "Kültürlerarası Tüketim" konusu incelenmiştir. Bu bağlamda "Global Homojenleştirrne Paradigması", "Melezleştirme", "Kültürün Pazarlanması" ve "Geleneğin Ürünleştirilmesi" incelenmiştir. Beşinci bölümde; tüketici hizmetlerinin yerel ekonomilerdeki "temel aktiviteler ve "sızıntı önleyiciler" rolü önemlidir. Aynca firmalann "tüketici odaklı büyümeleri yönünde beş temel strateji verilmiştir. Altıncı bölümde ise imalat ve ticari faaliyeti olan bir firmada tüketici değeri ve tatmini ölçümlenmiştir. Toplam 206 tüketici değerlendirilmiştir. Uygulamalı çalışmada "yüz yüze görüşme" yöntemi uygulanmıştır.

Abstract:
The New Consumer Theory has emphasized regional choice behaviour as an important factor. Two issues that have beeen discussed thoroughly in this study seem to be of particiular importance for the analysis of regional choice behaviour: (1)A folk theorem of regional economics states that the degree of uncertainty increases with distance. The individual's imperfect information with respect to the availabilty, price, and technical characteristics should explicitly considered both in microeconomic and microeconometric models of regional choice. (2)Transaction costs imply that the consumption of location-specific goods may be mutually excexclusive within a given period. Consumers may, however, switch among alternative bundles of goods over time and can thus be expected to optimize the frequency of consuming specific goods at specific locations. In order to analyze the deteminants of the inviduals1 choice among goods or characteristics and to investigate the factors triggering "brand-switching" behavior, multi-wave panel studies are necessary. This study has explored the concepts of customer value and satisfaction. Specifically, it has attempted to show how customer satisfaction is related to, but different from, customer value. In later, the specifics of the customer value determination process has been discussed. Focusing on customer value delvery strategies encouragers firms to think otward toward extarnel customers and about ways to achieve greater responsiveness to their needs. This study has explored the cross-cultural consumption, or what happens to commodities whwn they cross cultural borders. "The Global Homogenization Paradigm", "The Creolization Paradigm" and "The Consumption of Cultural Difference" have explained in details. This chapter has examined the phenomenon of global marketing from a different perspective: the consumption of Western goods by non Western peoples; the global marketing of Western goods; the consumption of non-Western goods by West; and the global reproduction of Western - style goods. This study has explored the consumer services as a motor for local development. Consumer services are dependent activities and pruely serving local markets. It has been suggested that consumer services not only function as a basic-sector activities but also contribute to economic development in their role as leakage preventers. Both are propounded to be equally important for local economic development