Paratiroid adenomlarında progranulin ekspresyonunun araştırılması ve klinik parametrelerle ilişkisi
Evaluation of progranulin expression in parathyroid adenomas and its relationship with clinical parameters
Yazar: BİLGE CAN UYAR
Danışman: PROF. DR. GÜLHAN AKBABA
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Fosfor metabolizması bozuklukları = Phosphorus metabolism disorders ; Gen ifadesi = Gene expression ; Hiperparatiroidizm = Hyperparathyroidism ; Kalsiyum metabolizma bozuklukları = Calcium metabolism disorders ; Kemik hastalıkları-metabolik = Bone diseases-metabolic ; Paratiroid hastalıkları = Parathyroid diseases ; Paratiroid neoplazmları = Parathyroid neoplasms ; Progranulin = Progranulin

Özet:
Paratiroid bezlerinin hiperplazisi, adenomatöz ya da karsinomatöz değişim geçirmesi nedeniyle fazla parathormon (PTH) salgılaması durumunda primer hiperparatiroidizm (PHPT) kliniği ortaya çıkar. Bu hastalarda hiperkalsemi, osteoporoz, nefrolitiyazis, kemik kırıkları,  kas-iskelet, gastrointestinal ve kardiyovasküler sistemde semptom veren bir çok bulgu ortaya çıkabilmektedir. Hastalık patogenezinde mitojen-aktive protein kinaz (MAPK) ailesinden ekstrasellüler sinyal regüle 1/2 (ERK 1/2) yolakları, c-Jun N-terminal kinaz (JNK) yolakları, fosfatidilinozitol 3 kinaz (PI3K) yolaklarında disregülasyon görülmüştür. Progranulin(PGRN) proliferasyon, anjiogenez ve invazyon ile ilişkisi bulunmuş vücutta pek çok dokuda görülen bir glikoproteindir. Yapılan çalışmalarda MAPK, JNK ve PI3K aktivasyonu görülmüştür. Çalışmamızda; bu ortak yolakların ışığında paratiroid adenomlarında PGRN ekpresyonununda değişiklik olup olmadığı ve klinik etkileri araştırılmıştır. 
Çalışmamıza PHPT tanısıyla opere olmuş 102 hasta ve 80 kontrol grubu olmak üzere toplamda 182 vaka dahil edilmiştir. Hasta grubunun biyokimyasal, klinik ve radyolojik verileri değerlendirildi. Vakaların paratiroid örneklerine 1/300 dilusyonla anti-GRN antikor uygulanarak boyanma paternleri incelendi, istatiksel analizi yapıldı. Boyanma saptanmayan olgular negatif, %1 ile %25 arası boyanma saptanan dokular zayıf pozitif (+), %25 üstünde boyanma saptanan dokular kuvvetli pozitif (++) kabul edildi. 
Hasta grubunda kontrole göre PGRN boyanma açısından anlamlı düşüklük saptandı (p<0,001). Hastalar PGRN boyanmalarına göre 3 gruba ayrıldığında kalsiyum, fosfor, PTH, 24 saat idrar kalsiyumu, yaş, kreatinin, D vitamini, komplikasyonlar ve hiperkalsemi semptomları arasında anlamlı fark bulunmadı. PTH ile diğer biyokimyasal ve klinik parametreler arasında yapılan karşılaştırmada kalsiyum ile pozitif korelasyon saptandı (p<0.001); fosfor ve ön kol kemik yoğunluğuyla negatif korelasyon saptandı (p<0.001, p=0.015). Kalsiyum değerleri ile fosfor değerleri arasında anlamlı negatif korelasyon saptandı (p<0.001). Hastalar nefrolitiyazis, kırık ve semptom varlığına göre biyokimyasal parametreler, yaş açısından karşılaştırıldığında sadece fosfor düzeyi kırık mevcut hastalarda anlamlı olarak yüksek saptandı (p=0.039).
Çalışmamıza PHPT tanısıyla opere 102 hasta ve 80 kontrol grubu olmak üzere toplamda 182 vaka dahil edilmiştir. Hasta grubunun biyokimyasal, klinik ve radyolojik verileri değerlendirildi. Vakaların paratiroid örneklerine 1/300 dilusyonla anti-GRN antikor uygulanarak boyanma paternleri incelendi, istatiksel analizi yapıldı. Boyanma saptanmayan olgular negatif, %1 ile %25 arası boyanma saptanan dokular zayıf pozitif (+), %25 üstünde boyanma saptanan dokular kuvvetli pozitif (++) kabul edildi. 
Hasta grubunda kontrole göre PGRN boyanma açısından anlamlı düşüklük saptandı (p<0,001). Hastalar PGRN boyanmalarına göre 3 gruba ayrıldığında kalsiyum, fosfor, PTH, 24 saat idrar kalsiyumu, yaş, kreatinin, D vitamini, nefrolitiyazis öyküsü, osteoporoz, kırık öyküsü ve hiperkalsemi semptomları arasında anlamlı fark bulunmadı.

Abstract:
Primary hyperparathyroidism (PHPT) clinic occurs when the parathyroid glands secrete excess parathormone (PTH) due to hyperplasia, adenomatous or carcinomatous change. Clinical manifestations and symptoms involving musculoskeletal, gastrointestinal and cardiovascular system may occur in these patients. In the pathogenesis, dysregulation has been observed in extracellular signal-regulated 1/2 (ERK 1/2) pathways from the mitogen-activated protein kinase (MAPK) family, c-Jun N-terminal kinase (JNK) pathways, and phosphatidylinositol 3 kinase (PI3K) pathways. Progranulin (PGRN) is a glycoprotein found in many tissues in the body, which has been associated with proliferation, angiogenesis and invasion. Activation of MAPK, JNK and PI3K pathways has been observed in studies. In light of these shared pathways, PGRN expression in parathyroid adenomas and its clinical effects were investigated.
182 cases were included in our study, including 102 patients who were operated on with the diagnosis of PHPT and 80 cases in the control group. The biochemical, clinical and radiological data of the patient group were evaluated. The staining patterns were examined by applying anti-GRN antibody at 1/300 dilution to the parathyroid samples of the cases and statistical analysis was performed. Cases without staining were considered negative, tissues with staining between 1% and 25% were considered weak positive(+), and tissues with staining above 25% were considered strong positive(++).
There was a significant decrease in PGRN staining in the patient group compared to the control group (p<0.001). Grading by PGRN staining, there was no significant relationship between PGRN staining and calcium, phosphorus, PTH, 24-hour urine calcium, age, creatinine, vitamin D, complications and symptoms.