Alman Türkolog Albert A. von Le Coq'un (1860-1930) hayatı, fikirleri ve "Die Buddhistische Spatantikein Mittelasie" isimli eserinin incelenmesi
An examination of German Turkologist Albert A. von Le Coq (1860-1930), his life, ideas and his work named "Die Buddhistische Spatantikein Mittelasie"
Yazar: BETÜL KARAASLAN
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET DEMİRCİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
XVII. yüzyılın son çeyreğinde yapılan II. Viyana Kuşatması'nın (1683) olumsuz
sonuçlanması üzerine Avrupa'da "yenilmez Türk" algısının yıkıldı. Bu noktada Avrupa
burjuvasının Osmanlı'ya ve doğuya olan merakı arttı. Böylece zamanla bu coğrafyalar
onlar için kültürel çeşitliliğin yeni sahası oldu. Bu sayede Doğu hakkında yapılan
araştırmalarda da artışlar yaşandı ve ilk önce Oryantalizm ardından da Türkoloji
kürsüsü ortaya çıktı. Nihayetinde pek çok Türkolog da yetiştirildi. Özellikle XIX ve
XX. yüzyılda ortaya çıkan Türkologlar kendilerinden sonraki Türkoloji çalışmaları için
rehber sayılabilecek nitelikteki çalışmalara imza attılar.
Bu çalışmanın konusu ise Avrupa'da Türkoloji'nin başlangıcı ve Alman
Türkolog Albert von Le Coq'un hayatı ve yaşamının bir döneminden başlayarak Orta
Asya'ya ilgisinin şekillenme süreci, çalışmalarının gelişimi ve özellikle "Die
buddhistische Spätantike in Mittelasien" adlı eserinin incelenmesidir. Çalışmada temel
amaç Oryantalizmin ( Doğu Bilimi), Türkoloji'nin tarihsel gelişimini aktararak
anlaşılmasını sağlamak ve Albert von Le Coq'un özellikle "Die buddhistische
Spätantike in Mittelasien"isimli eserinde yer alan tezleri, söylemleri incelemektir. Le
Coq'un bahsi geçen eserinde yer alan görseller Türkoloji için büyük önem arz
etmektedir. Bunun yanında Le Coq'un çalışmaları günümüzde ortaya konulan Türkoloji
çalışmaları içinde rehberlik etmektedir. Çalışma hazırlanırken konu ile ilgili birinci,
ikinci elden kaynaklardan ve elbette ki Le Coq'un eserlerinden yararlanıldı. Çalışma
sonucunda ise Türkoloji'nin filizlenmesinin Avrupa'da gerçekleşse dahi zamanla birçok
coğrafyaya yayıldığı ve Le Coq'un Turfan bölgesinde gerçekleşen arkeolojik kazılar
sonucunda Türk tarihi için son derece önemli olan tarihi eserler elde ettiği, bu eserlerin
ise başta Uygurlar olmak üzere Türklerin Budizm inancını kendilerince yorumladığının
bir göstergesi olduğu görüldü.

Abstract:
The perception of the "invincible Turk" in Europe collapsed after the second
siege of Vienna (1683) in the last quarter of the century. At this point, the European
bourgeoisies curiosity about the Ottoman Empire and the east increased. Thus, over
time, these geographies became new areas of cultural diversity for them. In this way,
there was an increase in research on the East, and first the Orientalism and then the
Turkology department emerged. Eventually, many Turkologists also came to the agenda.
Especially in the XIX and XX.centuries, Turcologists who emerged in the 19th century
produced studies that can be considered as a guide for subsequent Turkology studies.
The subject of this study is the beginning of Turcology in Europe and the life of
the German Turcologist Albert von Le Coq, the shaping process of his interest in
Central Asia starting from a period of his life, the development of his works and
especially the examination of his work "Die buddhistische Spätantike in Mittelasien".
The main purpose of the study is to understand Orientalism (the science of the east) by
conveying the historical development of Turcology and to examine the theses and
discourses in Albert von Le Coq work, especially "Die buddhistische Spätantike in
Mittelasien". The visuals in Le Coq's mentioned work are of great importance for
Turcology. In addition, Le Coq's works guide the Turcology studies that are being put
forward today. While preparing the study, first and second-hand sources on the subject
and, of course, Le Coq works were used. As a result of the study, it was concluded that
even though the burgeoning of Turkology took place in Europe, it spread to many
geographies over time, and as a result of the archaeological excavations in the Turfan
region of Le Coq, historical artifacts that are extremely important for Turkish history
were obtained, and these artifacts are an indication that the Turks interpreted the
Buddhism belief in their own way seen