Türk kamu yönetiminde iç denetim ve yönetişim ilişkisi: Bakanlıklar örneği
The relation between internal audit and governance in the Turkish public administration: The case of ministries
Yazar: ONUR AYTAR
Danışman: PROF. DR. MUHİTTİN ACAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Bakanlıklar = Ministry ; Kurumsal yönetim = Corporate governance ; Türk kamu yönetimi = Turkish public administration ; Yönetişim = Governance ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
Türkiye'de iç denetim birimlerinin, bakanlıklar bağlamında, yönetişim sistem, yapı ve unsurlarını yeterli düzeyde değerlendirip değerlendirmediği konusuna odaklanan bu çalışma, iç denetimin yönetişim alanındaki rol ve sorumluluklarına ilişkin kat etmiş olduğu mesafenin tespit edilmesi ve bu konuda ne derece başarılı olduğunun belirlenmesi açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada öncelikle iç denetim sistemiyle ilgili bilgilere yer verilmiştir. İç denetimin tanımının ve amaçlarının neler olduğu açıklanmak suretiyle iç denetim sisteminin unsurlarının izahı yapılmıştır. Çalışmanın devam eden bölümlerinde ise yönetişim kavramının ve sisteminin incelemesi yapılmıştır. Bu kısımda iç denetimin faaliyet alanı olan yönetişimin kavramsal arka planı ifade edilmeye çalışılmıştır. Sonrasında ise iç denetim ile yönetişim alanlarının birbirleri ile olan ilişkisinin detayları açıklanmıştır. Bu çalışma ile Türkiye'deki kamu kurumlarında ve özellikle bakanlıklarda yönetişim sistemi açısından belirtilen kural ve standartların uygulanıp uygulanmadığının belirlenmesi maksadıyla bir alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Alan araştırmasındaki amaç, sadece bu uygulamaların gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği değil kural ve esasların bilinirliği ve farkındalığı konusunda da bilgi edinmektir. Ayrıca, araştırma ile iç denetim ve yönetişim alanındaki aktörlerin temel rol ve sorumluluklarının farkındalık düzeyleri iç denetçi bakış açısıyla belirlenmeye çalışılmıştır. Bunun sonucunda ise sistemde yer alan eksiklikler ve aksaklıkların tespit edilmesi amaçlanmış ve bunların ortadan kaldırılması için hangi eylem ve tedbirlerin gerekli olduğu ortaya konulmaya uğraşılmıştır. Çalışmanın sonucunda bakanlık iç denetim birimlerinin yönetişim sistemlerine ilişkin değerlendirmelerinin yeterli düzeyde olmadığı görülmüştür. Bu bağlamda, elde edilen bulgular literatürdeki bilgiler doğrultusunda değerlendirilerek kamu kesiminde yönetişim konusunda iç denetimin rol ve sorumluluklarına yönelik bazı öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
This study, which focuses on whether internal audit units, in terms of ministeries in Turkey, adequately evaluate the ministeries' governance system, structure and components or not, is critically important to determine the distance covered by internal audit in Turkey in terms of role and responsibilities especially in governance field and define level of its success. This study primarily includes informations about internal audit systems. Components of internal audit system are illustrated by interpreting definition and purposes of internal audit. Concept and frame of governance are examined in the following parts of the study. In this part, conceptual background of governance, which is a subject of internal unit, is tried to be interpreted. Then, the details of relationship between internal audit and governance are illustrated. A field study is implemented to determine whether policies and standarts are being applied or not regarding governance system at public institutions of Turkey, especially ministeries. The purpose of the field study is to obtain information about awareness level of these policies and standarts, not just these policies and standarts are applied. In addition, with this study the awareness level of internal audit and governance actors' main roles and responsibilities are tried to be determined with internal auditors' perspective. Eventually, deficiencies and problems in the system are tried to be determined and it is attempted to specify activities and precautions to eliminate these deficiencies and problems. As a result of the study, it was observed that the evaluations of the ministry's internal audit units regarding the governance systems were not at a sufficient level. In this context, some suggestions have been made regarding the roles and responsibilities of internal audit in governance in the public sector by evaluating the findings in line with the information in the literature.