Anonim ortaklıklarda yönetim kurulunun temsil yetkisinin devri
Delegation of representative authority of board of directors in corporations
Yazar: AHMET ABDULLAH ÇITLAK
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇEN TURAN
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Sermaye Piyasaları ve Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Temsil, bir kimsenin başka bir kişi nam ve hesabına hukuki işlem yapması ve bu işlemin hukuki sonuçlarının adına ve hesabına işlem yapılan kişinin hukuk alanında sonuç doğurmasıdır. Anonim ortaklıklarda ise ortaklığın temsili yönetim kuruluna verilmiştir. Anonim ortaklıklarda esas sözleşme ile aksi öngörülmemiş veya yönetim kurulu tek kişiden oluşmuyorsa temsil yetkisi çift imza ile kullanılmaktadır. Ancak esas sözleşmeye hüküm konularak, ortaklığın tek kişiyle yahut ikiden fazla kimseyle temsil edilmesine de karar verilebilir. Ortaklığın temsilinde, TTK m. 371/f. 1 uyarınca ortaklığın amacı ve işletme konusu çerçevesinde, her türlü işlem ortaklığın nam ve hesabına yapılabilir. Temsile yetkili olanların, TTK m. 371/f. 2 uyarınca ortaklığın işletme konusu dışında iş ve işlemlerde bulunması halinde ise, bu işlemler iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ortaklığı bağlar.  Ancak ortaklığın işletme konusu dışında hareket ettiğinin bilindiğini yahut bilinmesi gerektiğini ispat etmesiyle ortaklık işlemle bağlı olmaktan kurtulur. Bu hüküm ile birlikte, ortaklığın yalnızca işletme konusu ve amacı kapsamında işlem yapabileceği yönündeki ultra vires ilkesi terk edilmiştir. Temsil yetkisinin sınırlandırılmasında ise, her sınırlama iyiniyetli üçüncü kişiler bakımından sonuç doğurmamakta ancak yönetim kurulu üyelerinin temsil yetkisinin birlikte temsil ya da merkez/şube işleriyle sınırlandırılması, tescil ve ilan edilmiş olması şartıyla, herkese karşı ileri sürülebilmektedir. Temsil yetkisinin devrinde ise, en az bir yönetim kurulu üyesinin temsil yetkisini haiz olması şartıyla, temsil yetkisinin bir yahut birden fazla murahhas üye (temsil yetkisinin üyelerinden birine verilmesi) veya murahhas müdüre (üçüncü kişiye) devredilmesi mümkündür. Aynı zamanda TTK m. 368 uyarınca yönetim kurulunun ticari temsilci ve ticari vekil atayabilme imkânı da mevcuttur. 6552 sayılı Kanun ile TTK m. 371 hükmüne 7. Fıkra eklenmiştir. Hüküm ile yönetim kurulunun, temsile yetkili yönetim kurulu üyelerini ve anonim ortaklığa hizmet akdi ile bağlı olan kimseleri, sınırlı yetkiye sahip ticari vekil yahut diğer tacir yardımcıları olarak atamasına imkân tanınmıştır. 6102 sayılı TTK'da yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğunda müteselsil sorumluluk prensibi terk edilmiş ve farklılaştırılmış teselsül benimsenmiştir. Bu sorumluluk rejiminde yönetim kurulu üyelerinin bir zararın ortaya çıkmasına sebep olmaları halinde, bu zarardan sorumlu olan yönetim kurulu üyelerinin her biri, kendi kusur dereceleri ve kendileri açısından geçerli bireysel indirim sebepleri göz önüne alınarak sorumlu olmaktadır. Temsil yetkisinin devrinde yönetim kurulu üyeleri, temsil yetkisi devredilen murahhas üye ve murahhas müdürü seçmede makul özeni gösterip göstermemeleri ve gereği gibi gözetim yükümlülüğünü yerine getirip getirmemelerine göre sorumlu olmaktadır. TTK m. 371/f. 7 uyarınca atanan sınırlı yetkili ticari vekil veya diğer tacir yardımcılarının ise ortaklığa ve üçüncü kişilere verecekleri her türlü zarardan dolayı yönetim kurulu sorumlu olmaktadır.

Abstract:
Representation is when a person takes a legal action on behalf of another person and legal consequences of this transaction have consequences in the legal sphere of the person on whose behalf and account the action is taken. Representation of the company in joint stock companies is granted to the board of directors. In joint stock companies, unless otherwise stipulated by the articles of association or if the board of directors does not consist of a single person, the representation authority is exercised with two signatures. However, by enacting a provision in the articles of association, it may be decided to represent the partnership with one person or more than two people. In the representation of the company, pursuant to Article 371/1 of the TCC, all kinds of transactions may be made on behalf and account of the company, within the framework of the purpose and the field of activity of the company. If those who are authorized to represent the company enters into business and transactions does not fall within the framework of the field of activity pursuant to article 371/2 of the TCC, these transactions bind the company for bona fide third parties. However, if it is proven that it is known or should be known that the acts of the company were outside the field of the activity, the company is freed from being bound by the transaction. By this article, the ultra vires principle, which states that the company could only operate within the scope of her field of activity and purpose, has been abandoned. Not every limitation has consequences for bona fide third parties in the limitation of the representation authority, however, it may be asserted against everyone, provided that the representation authority of the members of board of directors is limited to joint representation or main/branch office affairs, registered and announced. When it comes to the delegation of the representative authority, it is possible to do so to one or more executive members (delegating the representative authority to one of the members) or executive manager (third party), provided that at least one member of the board of directors has the authority to represent. Pursuant to article 368 of the TCC, at the same time, board of directors also has the possibility of appointing commercial representatives and commercial agents. 7th paragraph has been added to the article 371 of the TCC by the Law, No:6552. By the article, board of directors has been made possible to appoint the members of the board of directors who have representation authority and the persons affiliated with the joint stock company with a employment contract, as commercial agents with limited authority or other merchant assistants. In the TCC, No. 6102, the principle of joint responsibility was abandoned and 'differentiated joint responsibility' was adopted under the responsibility of the members of the board of directors. In this liability system, if the members of the board of directors incur a loss, each of the members of the board of directors is responsible for this loss suffered, taking into account their own degrees of fault and the individual mitigating reasons applicable to them. In the delegation of the representation authority, the members of the board of directors are responsible according to whether they exercise ordinary care in selecting an executive member and an executive director whose representation authority has been delegated, and whether they fulfill their obligation of supervision duly. The board of directors is responsible for any damage that may be incurred to company and third parties by the limited authorized commercial agent or by other merchant assistants who appointed pursuant to the article 371/7 of the TCC.