Servet-i Fünûn edebiyatı romanlarında aile, kadın ve çocuk
In the Servet-i Fünûn period family, woman and children in the Turkish novel
Yazar: BEYHAN KANTER
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KAVAZ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aile = Family ; Batılılaşma = Westernization ; Edebiyat = Literature ; Kadınlar = Women ; Roman = Novel ; Servet-i Fünun edebiyatı = Servet-i Fünun literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Çocuklar = Children

Özet:
Tanzimat'tan sonraki süreçte siyasi alanda olduğu gibi sosyal alanda da pek çok değişiklik meydana gelmiştir. Sosyal yaşamdaki bu değişiklikler romanlara da yansımıştır. Bu anlamda roman yazarları, değişen yaşamın bireyler üzerinde oluşturduğu etkinin topluma sıçrayan yanını sanatsal bir formda anlatmışlardır. Özellikle Servet-i Fünûn romanı, yeni bir medeniyetle tanışan ve karşılaştığı bu medeniyetin kültürünü içselleştiren ailelerin yaşam tarzları üzerine kurgulanmıştır.Servet-i Fünûn romanındaki aileler, yeni yaşam tarzının etkisinde kalan sosyal bireylerden oluşmaktadır. Bu ailelerin bireyleri, genellikle çevreleriyle bütünleşme eğilimi içinde görülürler. Bu anlamda, yaşadıkları çevrenin yaptırımlarıyla yaşamlarına yön verirler. Dar bir çevrede yalı hayatı süren geleneksel ailelerde dışa kapalı bir yaşam görülürken, konak hayatı süren ya da apartmanda yaşayan modern ailelerde tam anlamıyla dışa dönük bir yaşam tarzı görülür.Kadınlar, Servet-i Fünûn romanlarında birinci dereceden kahramanlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Servet-i Fünûn romanındaki kadınlar, eğitimli, dışa dönük ve modern tiplerdir. Bunların dışında içe kapanık kadınların dışa kapalı bir yaşam sürdükleri görülmektedir. Bu romanlardaki kadınların sindirilmiş ve bastırılmış olmamaları onların yaşam algılarında aşk, eğlence, giyim ve modayı ön plana çıkarmalarına sebep olmuştur.Çocuk öznenin yetişkinler dünyasında birey olarak yer edinmesi, Servet-i Fünûn romanında görülen bir olgudur. Özellikle Halit Ziya Uşaklıgil'in romanlarında çocuk sevgisi ve çocuklara verilen eğitim romanlardaki yan temalar olarak karşımıza çıkmaktadır.

Abstract:
At the period after Tanzimat, a lot of changes has been occurred in social area as it has been in political area. These changes in social area has also been reflected on novels. In this context, novel writers tell the effects of changing life on humanity in an artistic way. Especially novel of Servet-I Fünûn ia based on lifestyles of the families which meet a new civilization and accept the culture of the civilization.Families in Servet-I Fünûn takes form with social people affected of new lifestyle. Members of these families generally take away in combination with their environment in this context; they give direction to their life with sanctions of environment that they live in. İn modern families that live in flats or in a stage, it is seen, totally, an extrovert lifestyle whereas in traditional families in a narrow area life, it is seen an introvert lifestyle.Women are seen in Servet-I Fünûn novels as initial position. Women in Servet-i Fünûn are well-educated, extrovert and modern people. On the other hand, it is seen that introvert women go on a life closeto the outside. Women in these novels are not digested or suppressed so, love, entertainment, clothing and fashion are basic for them.The event, that child subject has a position as a person in adult world is seen in Servet-I Fünûn novel. İn Halid Ziya Uşaklıgil?s novels, especially love to children education are seen as a supporting theme in novels.