İran ve Türk sporcular arasındaki kültürel bakış açılarının karşılaştırılması
Comparing the cultural attitudes of iran and Turkiy athlete
Yazar: PARVİZ SHAKOURİ
Danışman: DOÇ. DR. TEKİN ÇOLAKOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Spor = Sports
Dizin: Kültür = Culture ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Türkiye = Turkey ; İran = Iran

Özet:
Bu araştırmanın amacı, İran ve Türk sporcularının kültürel bakış açılarının karşılaştırılmasıdır.  Bu araştırmanın evrenini 2012-2013 yılında İran'ın Tabriz şehrıin ve Türkiye'nin Ankara ilindeki uluslararası-ulusal, il-ilçe kulüp ve okul yarışmalarına ve müsabakalarına katılan bireysel ve takım sporcuları oluşturmaktadır. Araştırmanın ana kütlesini Ankara şehrinin 12000 sporcusu ve İran'ın Tabriz şehrinin 10000 sporcusu oluşturmaktadır. Örneklem sayısı ise Morgan tablosunu kullanarak 2012-2013 yılında İran'ın Tabriz ilinden yarışmalara katılan ve rasgele örneklem yöntemiyle ulaşılan 400 ve Türkiye'nin Ankara ilinden yarışmalara katılan 390 olmak üzere toplam 790 sporcudan oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından hazırlanmış kişisel bilgi formuna ek olarak İran ve Türkiye sporcularının kültürel yönetim fikirlerinin anlaşılması ile ilgili olarak Hofstede tarafından geliştirilen ve dört alt boyutu olan Hofstede'in kültürel bakış ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin Cronbach Alpha için güvenirlilik katsayısı 0.86 olarak hesaplanmıştır. Veri toplama aracı, örnekleme giren öğrencilere araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde iki değişken için Ki-Kare testi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar, İran ve Türk sporcuları arasındaki kültürel bakış açılarının alt boyutlarından "Erillik – Dişilik", "Bireycilik – Toplumculuk" ve "Güç Mesafesi" değerlerinde istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. İran sporcularının erillik boyutlarının Türk sporcularına göre daha baskın olduğu, Türk sporcularının da erillik özelliklerinin dişiliğe göre daha belirgin oldukları tespit edilmiştir. Bireycilik toplumculuk ve güç mesafesi alt boyutunda Türk sporcuları İran sporcularına göre toplumcu özellikleri ve güç mesafesi yüksek bir kültürel algıya sahip oldukları görülmektedir. Ayrıca Türk sporcularda eğitim durumu yükseldikçe toplumculuk tutumu daha yüksek çıkarken, İran'lı sporcularda lise mezunu olanların toplumculuk tutumu diğer kategorilere göre daha yüksek olarak saptanmıştır. Erillik-dişilik boyutunda, iki ülkenin takım sporcularını erillik algılarının, "bireycilik – toplumculuk boyutunda iki ülkenin takım sporcularını toplumculuk algılarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak sporcularda eril özelliklerinin yüksek olması kazanma, yükselme tutkusu, kendine olan güven duygusu ve para kazanma arzusundan kaynaklanabilir. Güç mesafesinin yüksek çıkması spor örgütlerinde gücün merkezileştiği ve yöneticilerin oluşturduğu yapı içerisinde olması sebebiyle güç dağılımında adaletsizliklerin yaşandığı ve sporcularda eğitim seviyesi arttıkça, biz duygusunun, gruba adanmanın ve grubun menfatini daha ön planda tutma değerlerinin yükseldiği ve Türk sporcuları İran'lı sporculara göre riskten kaçınma eğilimlerinin daha belirgin olduğu söylenebilinir.

Anahtar Kelimeler : İran, Türkiye, Spor, Kültür, Güç Mesafesi, Belirsizlik Kaçınma, Bireysellik - Toplumculuk, Erkeklik – dişilik

Abstract:
The research purpose is devoted to a comparison between Iranian and Turkish athletes in term of cultural view. This research has took place between 2012-2013 years in Tabriz province of Iran and Province of Ankara, Turkey  that  has covered the international and national City-Country  groups of research  and athletes who participate in individual or in team competitions. The research sample group has accrued between 2012-2013 years in Tabriz Province, Iran that the participants in the contest who have been selected by random sampling method, are 400 people (165 %41,2 women- 235 %58,8 men); on the other hand, in Ankara Province of Turkey that the participants in the contest who have been selected by random sampling method, are 390 people (142 % 36,4 women– 248 % 63,6'men) which consists of a total of 790 athletes. The measuring tools in the research are designed by researcher and extra research information forms by the researcher distributed between Iranian and Turkish athletics, in field of understanding cultural management in relationship with expanded thoughts four demotions Hofstid and selection of Hofstid cultural views in this research have been used. The Krumbach α was equal α= 0.83 and it has enough cedit. the gathering variables have been exerted among the considered athletics by statistical sample from the researcher. The obtained information has been calculated by using the method of Cumulative frequency percent from considered athletics. The hypotheses of this research are analyzed by Chi-square test of statistical test. The results of this research show that Turkish and Iranian athletics between the dimensions of the cultural perspectives of the "masculinity - femininity", "Individualism - Collectivism" and "Power Distance" values were determined statistically and have significant differences p<0.05. The aspect of masculinity of Iranian athletics in contrast with Turkish athletics has more preference. In the individualism-collectivism, and power distribution in the cultural aspect of Hofstid, Turkish athletics ratio to Iranian athletics collectivism culture and power distribution is more. In other word, if Turkish athlete's educational level improves, the volume of collectivism will be increased. Iranian athletics who Graduated from secondary level, have more tend to collectivism. In term of masculinity and feminism, the understanding of athletic teams from two countries in the concept of masculinity, "the demotion of individualism-collectivism" the collectivism understanding of athletic teams from two countries have been improved. The results show that masculinity characteristic in athletes rises the chance of victory, passion, self-confidence and tendency to make money. By extending power distribution in athletic organizations, the centralism of power and inside managing fundamentals, the existence of injustice approach  and the volume of instruction of athletics increased, our imagination , group of dedicated and the worth of hidden profits increased and Turkish athletics in ratio to Iranian athletics have lower intendance to do risk, can be cited.


Key Words : Iran, Turkey, Culture, Sports, Culture and Power Distance, Uncertainty, Individualism-Collectivism and Masculinity-femininity