Sınıf öğretmenlerinin sözde bilim ve epistemolojik inanışları ile bilimsel okuryazarlık düzeyleri
Classroom teachers' pleasure science and epistemological beliefs and levels of scientific literacy
Yazar: MERVE YUMUŞAK
Danışman: DOÇ. DR. DEMET ŞAHİN KALYON
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, sınıf öğretmenlerinin Sözde Bilim ve Epistemolojik İnanışları ile
Bilimsel Okuryazarlık Düzeylerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmaya 2022-
2023 eğitim öğretim yılında Kars ili Merkez ilçesinde görev yapmakta olan sınıf
öğretmeni katılmıştır. 203 sınıf öğretmeninin katılmış olduğu araştırmada ilişkisel
tarama yöntemi kullanılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin epistemolojik inanç düzeylerinin
belirlenebilmesi için "Epistemolojik İnançlar Ölçeği" kullanılmıştır. Sözde bilim inanç
düzeylerinin belirlenebilmesi için "Bilim, Sözde-Bilim Ayrımı Ölçeği" kullanılmış olup
Bilimsel okuryazarlık düzeylerinin belirlenebilmesi için ise "Bilimsel Okuryazarlık
Becerileri Testi" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizleri sonucunda epistemolojik
ve sözde bilim inanç düzeylerinin orta düzeyde olduğuna ulaşılmıştır. Sınıf
öğretmenlerinin epistemolojik inançları, sözde bilim inançları ve bilimsel okuryazarlık
düzeyleri bazı değişkenlere göre (yaş, kıdem, cinsiyet, mezun olduğu alan, lisansüstü
eğitim seviyeleri, bilimin doğası, bilim tarihi ve bilim sosyolojisi dersleri alma
durumları) anlamlı farklılık göstermediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda
sınıf öğretmenlerinin epistemolojik inançları ile bilimsel okuryazarlık düzeyleri
arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Elde edilmiş olan
sonuçlara göre, sınıf öğretmenlerinin epistemolojik inanışları arttıkça bilimsel
okuryazarlık düzeyleri düşmektedir. Sınıf öğretmenlerinin sözde bilim inanışları ile
bilimsel okuryazarlık düzeyleri arasında herhangi bir ilişkiye rastlanılmamıştır.

Anahtar Kelimeler: Bilimsel Okuryazarlık, Epistemolojik İnançlar, Sözde Bilim.

Abstract:
In this research, it is aimed to examine the Pseudo-Science and Epistemological Beliefs
and Scientific Literacy Levels of Classroom Teachers. Classroom teachers working in
Kars Central District participated in the research in the 2022-2023 academic year. The
relational survey method was used in the study in which 203 classroom teachers
participated. "Epistemological Beliefs Scale" was used to determine the epistemological
belief levels of Classroom Teachers. The "Science, Pseudo-Science Discrimination
Scale" was used to determine the levels of so-called science belief, and the "Scientific
Literacy Skills Test" was used to determine the scientific literacy levels. As a result of
the analysis of the data obtained, it has been reached that the epistemological and
pseudo-science belief levels are at a moderate level. It was concluded that primary
school teachers' epistemological beliefs, pseudo-science beliefs and scientific literacy
levels did not differ significantly according to some variables (age, seniority, gender,
graduated field, graduate education levels, nature of science, history of science and
sociology of science courses). As a result of the study, it was seen that there is a
negative and significant relationship between the epistemological beliefs of classroom
teachers and their scientific literacy levels. According to the results obtained, as the
epistemological beliefs of classroom teachers increase, their scientific literacy levels
decrease. No relationship was found between the so-called science beliefs of Classroom
Teachers and their scientific literacy levels.

Keywords: Epıstemologıcal belıefs, Pse-Scıence, Scıentıfıc Lıteracy.