Tema parklarının mekansal peyzaj özellikleri bakımından değerlendirilmesi; İstanbul örneği
Evaluation of theme parks in terms of spatial landscape features; the case of Istanbul
Yazar: ENVER İSMAİL
Danışman: DOÇ. DR. DERYA SARI
Artvin Çoruh Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Peyzaj tasarımı = Landscape design ; Su parkları = Water parks ; Tematik parklar = Amusement parks ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Tema parklar insanların boş vakitlerinde eğlenmek ve başkalarıyla iletişim kurmak için gittikleri, bazı durumlarda da kendi kültürlerini öğrenmek ve sosyokültürel gelişimlerini artırmak amacıyla vakit geçirdikleri, hayatımızda çok önemli bir yeri olan rekreasyonel alanlardandır. Tema parkların insanların fiziksel ve ruhsal sağlığına, kentin çevresel kalitesine ve ekonomisine önemli katkıları vardır.
Bu çalışmada; tema park kavramı, tema park türleri ve sınıflandırılması, planlama ve tasarım ilkeleri tanımlanmış, farklı kaynaklardan elde edilen veriler derlenerek ulusal ve uluslararası tema park örneklerine yer verilmiştir. Araştırma alanı olarak İstanbul kentindeki 4 farklı tema park seçilmiştir (İsfanbul / Viland, Miniaturk, Marina Aquapark Waterland, Forestanbul). Tema park alanlarının mekansal peyzaj özelliklerini değerlendirmeye yönelik 15 maddeden oluşan bir değerlendirme formu düzenlenmiş ve saha ziyaretleri yoluyla bulgular elde edilmiştir.
Araştırmada elde edilen bulgulara göre tema parkların mekânsal peyzaj özellikleri konumları ve çevresel ilişkileri, ulaşım imkanları ve otopark alanları, sirkülasyon tasarımı, sert zemin elemanları, kentsel donatılar ve sosyal hizmetleri, bitkilendirme tasarımı, güvenlik ve bakım durumları bağlamında ele alınarak yeterlilikleri, olumlu ve olumsuz yönleri değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda gelecekteki planlama ve tasarımlarda, tema parkların sürdürülebilirliğinin ve mekânsal niteliklerinin artmasına katkı sağlayacak bazı öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Theme parks are recreational areas that have a very important place in our lives, where people go to have fun and talk to others in their spare time, and in some cases spend time to learn about their own culture and increase their socio-cultural development. Theme parks have important contributions to people's physical and mental health, environmental quality and economy of the city.
In this study; firstly, the concept of theme parks, the types and classification of theme parks, planning and design principles are defined, the data from different sources are collected, and samples of national and international theme parks are included. The 4 different theme parks in Istanbul were selected as study areas (Istanbul/Viland, Miniaturk, Marina Aquapark Waterland, Forestanbul). An evaluation form of 15 items for the spatial landscape features of theme parks was arranged and findings were obtained through field visits.
According to the findings obtained in the study, the spatial landscape characteristics of theme parks positive and negative aspects of environmental relations, transportation facilities and parking areas, circulation design, hard ground elements, urban reinforcements, and social services, planting design, safety and maintenance conditions were evaluated. As a result of the research, recommendations are made that will help improve the sustainability and spatial quality of theme parks in future planning and design.