Gebelik öncesi sezgisel yeme davranışı ile gebelikte yeme farkındalığı ve beslenme durumunun gestasyonel vücut ağırlığı artışına etkisinin belirlenmesi
Determining the effect of pre-pregnancy intuitive eating behaviour, during pregnancy mindful eating and nutritional status on gestational weight gain
Yazar: NİDA ÇELİKKAN
Danışman: PROF. DR. AYLA GÜLDEN PEKCAN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diyet = Diet ; Farkındalık = Awareness ; Gebelik = Pregnancy ; Sezgisel yeme = Intuitive eating ; Vücut ağırlığı = Body weight

Özet:
Bu çalışmanın amacı, gebelik öncesi sezgisel yeme davranışı ile gebelikte yeme farkındalığı ve beslenme durumunun gestasyonel vücut ağırlığı artışına etkisinin belirlenmesidir. Çalışma Gaziantep MMT Amerikan Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniğine başvuran, 18-40 yaş arasında ve gebeliğin son üç ayında, tek gebeliği olan, gebelik öncesi vücut ağırlığını bilen ve çalışmaya katılmayı kabul eden 61 gebe kadın üzerinde yürütülmüştür. Soru kağıdı ile gebelerin genel bilgileri, gebelik dönemi ile ilgili sağlık durumları, besin tüketim sıklığı, antropometrik ölçümleri, 24-saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı, Sezgisel Yeme Ölçeği-2 (IES-2), Yeme Farkındalığı Ölçeği-30 (MEQ) ve Akdeniz Diyetine Uyum Ölçeği (KİDMED) değerlendirilmiştir ve diyet kalitesi Sağlıklı Yeme İndeksi-2015 (HEİ-2015) ile değerlendirilmiştir. Gestasyonel vücut ağırlık kazanımına göre değerlendirdiğinde gebelerin %26,2'si önerilenin altında, %27,9'u önerilen aralıkta ve %45,9'u önerilenin üstünde olarak bulunmuştur. Besin ögeleri alımı incelendiğinde yağ ve sodyum alımı fazla, B1 vitamini, B6 vitamini, folat ve demir alımı yetersizdir. Gebe kadınların ortalama KİDMED skoru 6,7±1,8, HEİ-2015 puanı 52,1±9,8, IES-2 puanı 3,4±0,5 ve MEQ puanı 3,5±0,4 olarak bulunmuştur. Gebe kadınların gestasyonel vücut ağırlık kazanımı durumu ile gebelik öncesi BKİ düzeyi arasındaki ilişki istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p=0,008, p<0,05). KİDMED değerlendirmesine göre MEQ arasındaki farklılık istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p=0,004, p<0,05). MEQ ortalama puanı ile KİDMED puanı ve HEİ-2015 puanı arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (sırasıyla p=0,000, r=0,531-orta kuvvetli ve p=0,021, r=0,296-zayıf). Yeme farkındalığının diyet kalitesine ve Akdeniz diyetine uyuma olumlu etkili olması gebelik sürecinde beslenme eğitimlerinde kullanılabilecek yeni bir yaklaşım olabileceğini düşündürmektedir. Gebelerde sezgisel yeme ve yeme farkındalığı davranışları ile ilgili daha net öneriler verebilmek için daha çok çalışma yapılması gerekmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effect of intuitive eating behavior before pregnancy, during pregnancy mindful eating and nutritional status on gestational weight gain. The study was conducted on 61 pregnant women between the ages of 18-40 years, with a single pregnancy, within the three months of pregnancy, knew their pre-pregnancy body weight and accepted to participate in the study, admitted to the Gaziantep MMT American Hospital Gynecology and Obstetrics Outpatient Clinic. With a questionnaire, the general information of the pregnant women, their health status about the pregnancy period, anthropometric measurements, 24-hour dietary intake recall, food consumption frequency, Intuitive Eating Scale-2 (IES-2), Mindful Eating Questionnare-30 (MEQ-30) and Mediterranean Diet Quality Index (KIDMED) questionnaire were evaluated. Diet quality was evaluated by using Healthy Eating Index-2015. Gestational weight gain of the pregnant women was determined in 26.2% of the pregnant women below the recommended ranges, 27.9% within the recommended ranges and 45.9% above the recommended range. Fat and sodium intake were high, vitamins B1, B6, folate and iron intakes were insufficient. Pregnant women had an average Mean KIDMED score was 6.7±1.8, HEI-2015 score was 52.1±9.8, IES-2 score was 3.4±0.5 and MEQ-30 score was 3.5±0.4. The relationship between gestational weight gain of pregnant women and pre-pregnancy BMI was found to be statistically significant (p=0.008, p<0.05) and according to KIDMED evaluation, the difference between MEQ-30 was found to be statistically significant (p=0.004, p<0.05). A positive and significant correlation was found between mean score of MEQ-30 and their KIDMED score and HEI-2015 score (p=0.000, r=0.531, medium strong and p=0.021, r=0.296, poor, respectively). The positive effect of mindful eating on diet quality and adherence to the Mediterranean diet suggests that it may be a new approach that can be used in nutrition education during pregnancy. More studies are needed to give clearer recommendations about intuitive eating and eating awareness behaviors in pregnant women.