Trakya Bölgesi'nde icra edilen kadın karşılamalarında sahneleme süreci ile meydana gelen değişimler
Changes occurred by the staging process in women's karşılama dances in the Thrace region
Yazar: BAHAR AKSOY
Danışman: DOÇ. SERNAZ DEMİREL TEMEL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ARDA ERAVCI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı / Müzik ve Sahne Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bale ve Dans = Ballet and Dance ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Türk halk oyunları = Turkish folk dances

Özet:
Türk kültürünün en önemli varlıklarından birisi olan Türk halk oyunları yüz yıldan daha uzun bir süredir bir sahne sanatı kimliğini kazanma süreci içerisindedir. Oyunların doğal icra ortamından sahneye getirildiği bu süreç içerisinde halk oyunlarının önemli unsurları olan oyunlar, oynanış biçimleri, formlar ve müzikler gibi birçok alt unsur çeşitli değişimlere uğramıştır. Oyunu geleneksel yapısından uzaklaştıran bu değişimlerin ortaya çıkışında farklı etkenlerden bahsetmek mümkündür. Ancak bilinçsizce ve bilgisizce gerçekleştirilen uygulamaların önemli bir faktör olduğu söylenebilir.
Çalışma kapsamında Türkiye Trakyası'nda icra edilen Kadın Karşılaması oyunlarının sahneye uyarlanma sürecinde ne gibi değişimlere uğradığı incelenmiştir. Kadın Karşılaması oyunu bölgenin oyun repertuvarları içerinde özellikle geleneksel düğün törenlerinde ve halk oyunları topluluklarının sahne sunumlarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Kadın Karşılaması oyununun, geleneksel ortamlardaki oynanış biçimi ile sahne sunumları arasındaki farklılıkların yörede görülen diğer oyunlara göre daha büyük olduğu ve oyunun daha fazla değişime uğradığı görülmektedir.
	Trakya'da icra edilen Kadın Karşılaması oyunu üzerine gerçekleştirilen koreografik ve müzikal yaratımlara benzer yaratımlar Türk halk oyunları repertuvarında yer alan oyunların sahnelendiği diğer hiçbir mecrada görülmemektedir.
	Kadın Karşılaması oyunu diğer yöre oyunlarından farklı olarak oyunun ortaya çıkış nedeni olan herhangi bir konuya bağlı kalmadan daha çok doğaçlamaya ve bireysel yaratıma yönelik icraları içermektedir. 
	Bu bağlamda öncelikle Türkiye Trakya'sının çok kültürlü demografik yapısı sebebiyle bölgenin tarihi ve tarihsel süreç sonucunda burada yerleşik olarak yaşamaya başlayan etnik topluluklar hakkında bilgi verilmiştir. Çok kültürlü yapının etkilerinin bölgenin halk oyunları repertuvarında ve sahneleme sürecinde gerçekleşen değişimlerde açıkça görüldüğü tespit edilmiştir.
Çalışmanın başlıca amacı sahneleme süreci ile Kadın Karşılaması oyunu üzerinde gerçekleşmiş olan tüm değişimleri tespit etmek ve ortaya koymaktır. Bu bağlamda çalışma içerisinde öncelikle oyunun tespit edilen geleneksel özellikleri aktarılmıştır. Oyunun sahnelenme süreci ile figürler, oynanış biçimleri, formlar, (sahne üzerinde icracıların görünümleri; daire formu, düz çizgi formu, vb. gibi) müzikler ve giyim-kuşam ögeleri bakımından ne gibi değişikliklere uğradığı tespit edilerek aktarılmıştır. Sonuç olarak sahnelenme süreci ile oyun figürleri, oynanış biçimleri, formlar, müzikal yapılar ve giyim kuşam bağlamlarında değişimlerin gerçekleştiği ve böylece Kadın Karşılaması oyununun ve unsurlarının geleneksel yapısından uzaklaştığı tespit edilmiştir. Çalışmanın en son kısmında ise oyunun geleneksel yapısının korunmasına yönelik öneriler getirilmiştir.

Abstract:
Turkish folk dances, one of the most important assets of Turkish culture, have been in the process of gaining a performing art identity for more than a century. In this process, in which the dances were brought to the stage from the natural performance environment, many sub-elements such as dances, performing styles, forms and music, which are important elements of folk dances, have undergone various changes. It is possible to talk about different factors in the emergence of these changes, which move the dance away from its traditional structure. However, it can be said that unconscious and uninformed practices are an important factor.
Within the scope of the study, the changes in the adaptation process of the Women's Karşılama dance performed in Turkish Thrace were examined. The Women's Karşılama dance is widely used in the regional dance repertoires, especially in traditional wedding ceremonies and stage presentations of folk-dance ensembles. It is seen that the differences between the way of performing in the traditional environments and the stage presentations of the Woman's Karşılama dance are further than the other dances in region, and the dance has undergone more changes.
	Creations similar to the choreographic and musical creations performed on the Women's Karşılama dance performed in Thrace are not seen in any other medium where the dances in the Turkish folk dance repertoire are staged.
	Unlike other regional dances, the Women's Karşılama dance includes performances aimed at improvisation and individual creation, without depending on any subject that is the reason for the emergence of the dance.
	In this context, first of all, due to the multicultural demographic structure of Turkish Thrace, information about the history of the region and the ethnic communities that started to live here as a result of the historical process were given. It has been determined that the effects of the multicultural structure are clearly seen in the region's folk-dance repertoire and the changes that took place during the staging process.
The main purpose of the study is to identify and reveal all the changes that have taken place on the staging process and the Women's Karşılama dance. In this context, first of all, the traditional features of the dance were conveyed in the study. With the staging process of the dance, it has been determined what changes it has undergone in terms of figures, performing styles, forms, music (such as the appearance of the performers on the stage, circle form, straight line form, etc.), and clothing items. As a result, it has been determined that with the staging process, changes have occurred in the dance figures, performing styles, forms, musical structures and clothing contexts, and thus the Women's Karşılama dance and its elements have moved away from its traditional structure. In the last part of the study, suggestions were made to preserve the traditional structure of the dance.