Antalya/Boğazkent mahmuzlu kızkuşu (Vanellus spinosus L. 1758) populasyonunun göç fenolojisi ve kuluçka biyolojisi üzerine araştırmalar
Migration phenology and breeding biology of Antalya/Boğazkent spur-wing lapwing (Vanellus spinosus L. 1758) popuation
Yazar: LEYLA ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. ALİ ERDOĞAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology

Özet:
Bu tez kapsamında Antalya/Boğazkent Mahmuzlu Kızkuşu populasyonunun göç fenolojisi ve kuluçka biyolojisi incelenmiştir. Bu doğrultuda; türün göç takvimi, alandaki birey sayısı, yuva sayısı, bırakılan yumurta sayısı, uçurulan yavru sayısı belirlenmiştir. Yuvaların koordinatları alınarak haritalara işlenmiştir. Yumurta ve yavrulara ait morfometrik ölçümler alınmıştır. Ergin bireyler tel kapanlarla yakalanmış, metal ve renkli halkalarla halkalanmıştır. Alanda türün üreme başarısını etkileyen faktörler tespit edilmiştir.Çalışma kapsamında, türe ait bireylerin Mart ayının ilk haftasında alana geldiği ve ekim ortalarında alandan ayrıldıkları tespit edilmiştir. 2010'da 60, 2011'de 72 birey alanda tespit edilmiş ve bu bireylerden 2010'da 13, 2011'de ise 22 olmak üzere toplam 35 bireye halka takılmıştır. 2010'da 27, 2011'de ise 2'si 2. kuluçka olmak üzere toplam 38 yuva tespit edilmiştir. 2010'da toplam 93 yumurta bırakılmış ve 43 yavru uçurulmuş, 2011'de ise toplam 130 yumurta bırakılmış ve 54 yavru uçurulmuştur. Türün üreme başarısı, açılan yumurta sayısına göre 2010'da %58.1, 2011'de %62.3, uçan yavru sayısına göre 2010'da %79.6, 2011'de %66.7 ve juvenil yavru sayısına göre 2010'da % 44.2 ve 2011'de % 42.6'tür.Bölge'de türün üreme başarısını etkileyen pek çok faktör tespit edilmiştir. Türün doğal predatörü olan karga (Corvus corone), tilki (Vulpes vulpes) gibi türlerin yanı sıra alanda yoğun olan köpekler yumurta ve yavruların zarar görmesine ve yuva terklerine neden olarak, üreme başarısını olumsuz yönde etkilemektedir. Aynı zamanda üreme alanlarının insanlar tarafından işgal edilmesi, yapılaşma, tarla sürülmesi ve sulanması gibi faaliyetler üreme başarısının olumsuz yönde etkilemektedir.Türkiye'de Mahmuzlu Kızkuşu ile ilgili yapılmış çalışmalar oldukça sınırlıdır. Ülkemizde türü ele alarak yapılmış herhangi bir tez çalışması bulunmamaktadır. Gerçekleştirilen bu çalışmayla ülkemizdeki konuyla ilgili boşluk doldurulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In this thesis, the migration phenology and breeding biology of Antalya/Boğazkent Spur-wing lapwing population have been investigated. Accordingly, migration phenology of the species, individual numbers, nest numbers, laying egg numbers, hatchling and fledgling numbers were determined. The coordinates of the nests were specified and signed on the map. The morphometric data of eggs and hatchlings were taken. Adults were captured with spring nets and were ringed with aluminium and color rings. Factors affecting the breeding success of the Spur-wing lapwing in the study area were identified.As a result of this study, it was determined that the species arrived at Boğazkent in the first week of March and left from the study area in the middle October. Sixty individuals were observed in 2010 and 72 individuals in 2011, 13 adults were captured and ringed with aluminium and color rings in 2010 and 22 adults in 2011, totaling to 35 adults. In 2010 breeding season 27 nests were found and 38 nests in 201, in total 93 eggs were laid and 43 hatchlings were observed in 2010, as for 2011 130 eggs were laid and 54 hatchlings were observed. According to the hatchling size, the breeding success of the species was 58.1% in 2010 and 62.3% in 2011, according to the fledgling size, the breeding success was 79.6% in 2010 and 66.7% in 2011 and according to the post fledgling size, the breeding success was 44.2% in 2010 and 42.6% in 2011.Many factors affecting the breeding success of the species were determined in the region. Besides foxes (Vulpes vulpes) and hooded crows (Corvus corone) as being the natural predators of the species, the high density of stray dogs damages the nests and also the eggs and affects the breeding success of the species negatively. Furthermore, the invasion of the breeding areas by humans, constructions, plugging, irrigating the farms are the other negative effects on the breeding success.Studies about the Spur-wing lapwing are quite restricted. In Turkey, there is no thesis about this species. With this study, the gap in this area was filled. Also the lack of information about Turkey populations has been covered in the world literature.