Çukurova Üniversitesi eğitim aile sağlığı merkezine başvuran bireylerin hasta merkezlilik algıları ve memnuniyet düzeyleri
Patient-centeredness perceptions and satisfaction levels of the individuals who consulted to Cukurova University training-family practice centre
Yazar: CANSEN AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE KURDAK
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Hasta başvurusu = Patient admission ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Hasta merkezli bakım = Patient centered care ; Hastalar = Patients

Özet:
ÖZET
Çukurova Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine Başvuran Bireylerin Hasta Merkezlilik Algıları ve Memnuniyet Düzeyleri
	Amaç: Bu çalışmada Çukurova Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezinde sunulan hizmetlerin hasta merkezli yaklaşım açısından bireyler tarafından nasıl algılandığının gösterilmesi, hizmet alanların memnuniyet düzeylerinin belirlenmesi hedeflenmiştir.
Yöntem: Kesitsel tipte yapılan çalışmada veriler Mart 2020'de Çukurova Üniversitesi 047 ve 051 numaralı Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerinde toplanmıştır. Hesaplanan örneklem büyüklüğüne (n=244) ulaşmak için basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Yaşanan COVID-19 pandemisi nedeniyle çalışma erken sonlandırılmıştır. Çalışmaya katılanlara Patients Evaluate General/ Family Practice Ölçeği ve Hastanın Hasta Merkezlilik Algısı Ölçeği-Yeniden gözden geçirilmiş formu uygulanmıştır.
Bulgular: Değerlendirmeye alınan 109 katılımcının yaş ortalaması 25,9 10,07, % 71,6'sı öğrenci, % 51,4'ü kadın olup (% 16,5) düzenli ilaç kullanımı gerektiren bir hastalığı olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların % 89,9'unun Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı olduğu saptanmıştır. Hasta memnuniyetinde "Sağlık Hizmet Organizasyonu" boyutu (3,931,47) dışında bütün boyutlarda (Doktor-Hasta İlişkisi, Sağlık Hizmeti Sunumu, Enformasyon ve Destek, Ulaşılabilirlik, Genel Değerlendirme, Memnuniyet Ortalaması) 5 üzerinden 4'ten yüksek bulunmuştur. Yaş, medeni durum ve kronik hastalık olup olmaması durumuna göre memnuniyet düzeyleri arasında anlamlı farklar görülmüştür. Yirmi altı ve üzeri yaştaki katılımcıların daha küçük yaştaki katılımcılara göre, evli katılımcıların bekarlara göre, kronik hastalığı olan katılımcıların olmayanlara göre sağlık hizmeti açısından daha memnun oldukları görülmüştür (p=0,001, p=0,012, p=0,024).
Çalışmaya katılanların hasta merkezlilik algılarına genel olarak bakıldığında hasta merkezlilik algısı ortalama puanı 4 üzerinden 1,51±0,528 olarak bulunmuştur. Personel ve diğer katılımcıların hasta merkezlilik algıları öğrencilere göre anlamlı derecede yüksek olarak bulunmuştur (p=0,021). Uygulanan hasta merkezlilik algısı ile memnuniyet ölçeklerinin toplam puanları arasında ise orta düzeyde korelasyon olduğu görülmüştür (rs=-0,567, p=0,0001). 
Sonuç: Katılımcıların genel olarak Eğitim Aile Sağlığı Merkezinde verilen bakım hizmetinden memnun oldukları ve klinik yaklaşımda hasta merkezlilik deneyimlerinin yüksek olduğu görülmüştür. Hasta memnuniyetinin; yaş, medeni durum ve kronik hastalığa sahip olma durumuna göre, hasta merkezlilik algısının ise; öğrenci olma veya çalışma durumlarına göre hastaların sosyodemografik özellikleriyle ilişkili olduğu belirlenmiştir. 

Anahtar kelimeler: Aile hekimliği, Eğitim Aile Sağlığı Merkezi, hasta memnuniyeti, hasta merkezlilik algısı

Abstract:
Patient-centeredness Perceptions and Satisfaction Levels of the Individuals who consulted to Çukurova University Training-Family Practice Centre
Purpose: It was aimed in this study to reveal how the services provided by Training-Family Practice Centre in Çukurova University are perceived by the individuals in terms of patient-centered approach and to determine the satisfaction levels of service fields.
Method: This study was designed in a cross-sectional method. The data was collected in Training-Family Practice Centers numbered 047 and 051 in Çukurova University in March 2020. Simple random sampling method was preferred to reach the calculated size of sample (n=244). Due to COVID-19 pandemic, the study was terminated early. Two self-administered questionnaires were used in the study (Patients Evaluate General/ Family Practice Scale and Revised Patient Perception of Patient-Centeredness Questionnaire).
Findings: The average age of 109 participants taken into the assessment was 25.9±10.07. 71.6% of the participants were students, 51.4% of them were female and 16.5% of them expressed that they had diseases which require regular drug use). It was found out that 89.9% of the participants were registered to Training-Family Practice Centre. Patient satisfaction level was found higher 4 out of 5 in all other dimensions (Doctor-Patient Relationship, Health Service Provider, Information and Support, Availability, General Evaluation, Patient satisfaction average) except from the dimension of "Health Service Organization" (3,93±1,47). Significant differences were observed between the satisfaction levels in terms of age, marital status and the condition of having a chronic disease or not. It was concluded that the patients aged twenty-six or over were more satisfied than younger participants, married participants were more satisfied than single participants, the participants with chronic diseases were more satisfied than the ones without chronic diseases in terms of health service (p=0.001, p=0.012, p=0.024).
When the patient-centeredness perceptions were considered in general, the average score was 1.51±0.528 out of 4. Patient-centeredness perceptions of the staff and other participants were found significantly higher than of the students (p=0.021). It was also seen that there was a moderate correlation between the totals scores of patient-centeredness and patient satisfaction scales (rs=0.567, p=0.0001). 
Result: It was concluded that the participants in general were satisfied with the care service in the centers and their patient-centeredness experiences were high in clinic approach. It was revealed that patient satisfaction was correlated with the socio-demographic characteristics of the patients according to their age, marital status and the condition of having a chronic disease or not and patient-centeredness perception was correlated with the socio-demographic characteristics of the patients according to the conditions of being a student or working. 

Keywords: Family Practice, Training-Family Practice Centre, patient satisfaction, perception of patient-centeredness