John Hick`in uluhiyet anlayışı ışığında Hristiyan teizminin felsefi güçlükleri /
Yazar: ŞUMKAR MASİRALİEV
Danışman: PROF. DR. HANİFİ ÖZCAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
nsanlık tarihi boyunca, erken dönemlerden itibaren din kavramı insanhayatında önemli bir rol oynamıs ve insanlık durumunu etkilemistir. Batıdüsüncesinde Aydınlanma çagı ile birlikte Hıristiyanlık ve onun KutsalMetinleri olan Kitab-ı Mukaddes modern bilimsel metotlar ısıgında bazıelestirel arastırmalara tabi tutulmustur. Bunun sonucu olarak da, temelHıristiyan ögretileri ve klasik teoloji kavramları baglayıcı gücünü yitirmistir.Bazı temel klasik Hıristiyan teoloji ögretilerine karsı siddetli tenkitleryönelten din felsefecileri ve teologlardan biri de John Hick'tir. Bu tezde, JohnHick'in uluhiyet anlayısı ısıgında Hıristiyan teismine yönelttigi elestirileriincelemeyi amaçladık. Hick'in yorumuna göre, Hıristiyanlıkta kabul edilensa'nın sahsında hulul etmis Tanrı kavramı, tarihsel olarak göreceli ve dinfelsefesi açısından da mecazi olarak anlasılmalıdır.Bu çalısmada, John Hick'in yazılarında teizm, dini tecrübe, diniçogulculuk, dini inançların akliligi ve benzeri felsefi ögretiler incelenmektedir.Bu tezde ayrıca, John Hick'in onun zati olmayan Tanrı kavramı ve elestirelgerçekçi din felsefesi ısıgında geleneksel Hıristiyan teizmine yönelttigi elestirilertahlil edilmistir. Sonuç olarak da, John Hick'in uluhiyet anlayısı ısıgındaHıristiyan teizminin bazı felsefi güçlükleri oldugu ve savunulamaz göründügükanıtlanmıstır.Anahtar Kelimeler: 1)Teizm, 2)Ulûhiyet, 3)John Hick, 4)Elestirel gerçekçilik, 5)Hıristiyan teizmi.

Abstract:
In the history of humanity is, the concept of religion played importantrole in human life since the early periods and has affected human situation.Beginning with Enlightenment period in the Western thought, Christianity andits Religious Scriptures or Bible have been exposed to critic cal researches in thelight modern scientific methods. As a result, understandings of the basic dogmasof Christianity and the classical concepts of theology have lost its binding force.John Hick is one of those philosophers of religion and theologians whohave raised strong critiques against certain tenets of classical Christiantheology. In this dissertation we aim to study John Hick?s critique of Christiantheism with special reference to concept of divinity. According to hisinterpretation of the Christian concept of God as incarnated in the figure ofJesus were rendered relative to certain historical period and should beunderstood metaphorically in John Hick?s philosophy of religion.In this study, we have examined the basic concepts of theism, religiousexperience, and religions pluralism, rationality of religious belief without proofand the similar philosophical doctrines in John Hick?s writings. This study alsoaims to analyze John Hick?s criticisms of Christian doctrines in terms of hisnon-specific concept of God and his critical realist philosophy of religion. Inconclusion, we argue that certain doctrines of Christian theism prove to beuntenable in the light of Hick?s concept of divinityKey Worlds: 1) Theism, 2) Divinity, 3) John Hick, 4) Critical realism, 5)Christian theism.