Borç ilişkilerinde ihtar
The legal notice in debt relations
Yazar: EMRE CAN SİVRİKAYA
Danışman: DOÇ. DR. YILDIZ ABİK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çalışmanın taşıyıcı eksenini oluşturan ihtar kavramı, esasen 6098 sayılı Türk
Borçlar Kanunu'nun 117.maddesi ve devamı hükümlerinde ifadesini bulan borçlu
temerrüdünün gerçekleşme şartlarından biridir. Ancak bunun dışında ihtar, hemen her
borç ilişkisinde bazen edimin ifasını talep edebilmek bazen karşı tarafı belli
yükümlülükleri konusunda uyarmak bazen de edimi şekillendirmek için kullanılmış
hukuki bir enstrümandır.
Bu bağlamda borçlu temerrüdüne ilişkin genel hükümlerden hareketle ihtar
kavramı tanımlandıktan sonra bunun temerrüdün diğer şartları olan ifanın mümkün
olması ve muacceliyet hali ile yakın ilişkisine dikkat çekilmektedir. Ayrıca ihtarın
hukuki nitelendirilmesinin doğru bir biçimde yapılması; uygulanacak hükümler, ehliyet,
şekil, temsil gibi pek çok konuda yol gösterici olmaktadır. İhtarın mevcut olması
gereken asgari içeriği ve bir hukuki işlem benzeri fiil olarak kabul edildiği gerçeği,
bunun süre, şart, vade gibi diğer özel hukuk kavramları ile ilişkisinde de önem arz eder.
Bunlar dışında ihtarın gerek TBK'nın özel borç ilişkilerine dair hükümleri
arasında yer alan satım, kira ve eser sözleşmelerinde gerek 6102 sayılı Türk Ticaret
Kanunu'nun çeşitli başlıklarında gerekse de 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun bazı
hükümlerinde sıkça rastlanan bir irade açıklaması biçimi olduğu göz önüne alınmalı ve
anılan farklı kanunlarda öngörülen ihtar türlerinin nasıl farklılıklar arz ettiği
incelenmelidir.

Abstract:
The notion of legal notice which constitutes the carrier axis of this study is one
of the conditions for realization of debtor's default that is essentially expressed in 117th
article of Turkish Code of Obligations No.6098 and its following clauses. In addition,
legal notice is a legal instrument used in almost every debt relationship, sometimes to
demand the performance of the obligation, sometimes to warn the other part about
certain obligations, and sometimes to shape the act.
In this context, after defining the legal notice based on general provisions
regarding debtor's default, it is emphasized that it is closely related to the other
conditions of default, which are possibility of performance and the state of being due. In
addition the correct characterization of legal notice, provides guidance on many issues
such as the clauses to be applied, capacity to act, form of transaction and representation.
The minimum content of the legal notice and the fact that it is accepted as an act similar
to legal transaction, are also important in relation to other private law notions such as
duration, condition and maturity.
It should be taken into account that the legal notice is a form of declaration of
intent, which is frequently encountered both in the sale, rent and work agreements
which are among the clauses of Turkish Code of Obligations about private debt
relations, in various titles of Turkish Commercial Code No.6102 and in some clauses of
Turkish Civil Code No.4721. And it should be examined how the types of legal notice
stipulated in the aforementioned different codes