İlkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersinde problem çözme yönteminin öğrencilerin okul başarıları ve duyuşsal özellikleri üzerindeki etkisi
The Effects of problem solving method on the 4. grade students school achievement and their affective characteristics on a social studies unit
Yazar: EMEL YEŞİLKAYALI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLNUR TANRIÖĞEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1996
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duyusal özellikler = Sensorial properties ; Okul başarısı = School achievement ; Problem çözme = Problem solving ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Öğrenciler = Students ; İlköğretim = Primary education

Özet:
ÖZET Bu araştırmanın amacı, ilkokul sosyal bilgiler dersinde "problem çözme yöntemi" kullanılmasının öğrencinin okul başarısı ve duyuşsal özellikleri üzerindeki etkisini saptamaktır. Manisa ili şehir merkezinde, MEB'na bağlı 25 ilkokulda öğrenim gören 4. sınıf öğrencileri araştırmanın evrenini oluşturmuştur. Manisa Gazi İlkokulu'nun 2 ayn 4. sınıf şubesi de, araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Bu şubelerin seçiminde, sınıf öğretmenlerinin mezun oldukları okulların, mesleki kıdemlerinin, cinsiyet ve yaşlarının aynı ya da benzer olmasına dikkat edilmiştir. "Problem çözme yöntemi"nin öğrencilerin okul başarısı üzerindeki etkisini saptamak amacıyla, farklı kontrol gruplu ön test - son test deseni kullanılmıştır. İlkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersinde "Tarih, Tarihte Anadolu, Türkler ve İslamiyet" ünitesi, deney grubunda "problem çözme yöntemi" ile işlenmiş kontrol grubunda ise "geleneksel yöntem"le işlenmiştir. Veri toplama aracı olarak, ünitede kazandırılması hedeflenen davranışları kapsayacak nitelikte araştırmacı tarafından hazırlanan ve geçerlik-güvenirlik çalışması yapılarak standartlaştınlan, 80 soruluk başarı testi kullanılmıştır. "Problem çözme yöntemi"nin öğrencilerin duyuşsal özellikleri üzerindeki etkisini saptamak amacıyla, farklı kontrol gruplu son test deseni kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, 4 kategoriden ve 2 ayrı bölümden oluşan, araştırmacı tarafından hazırlanan "Duyuşsal Özellikler Anket Formu" kullanılmıştır. Veriler SPSS programı ile çözümlenmiş ve istatiksel işlemlerden aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde, t testi (iki ortalama arasındaki farkın anlamlılık testi, iki eş arasındaki farkın anlamlılık testi) kullanılmıştır. IIIAraştırmada aşağıdaki bulgular elde edilmiştir: 1. Deney ve kontrol grubunun ön test başarı ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu sonuç, deney ve kontrol gruplarının iyi bir şekilde eşleştirildiğini göstermektedir. 2. Deney grubunun ön ve son testinde elde edilen basanların aritmetik ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. 3. Kontrol grubunun ön ve son testinde elde edilen basanların aritmetik ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. 4. Deney ve kontrol grubunun son test basan ortalamalan arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. 5. Deney ve kontrol gruplannın ilk ve son test farklan arasındaki fark da anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Buna göre, sosyal bilgiler dersinde "problem çözme yöntemi "nin kullanılması, akademik başanyı arttırmada geleneksel yöntemden daha etkilidir. 6. a) Deney grubunda, duyuşsal alan hedef davranışlannın gerçekleşme düzeyi kontrol grubundan daha yüksektir. b) Deney grubunda, MEB'nın sosyal bilgiler programında yer alan duyuşsal amaçlan ifadelendirme düzeyi kontrol grubundan daha yüksektir. c) Deney grubu öğrencilerinin hemen hepsi, problem çözme uygulamalanna kendi istekleri ile katıldıklannı, uygulamalann daha iyi öğrenmelerini sağladığını ve "problem çözme yöntemi" ile ders işlemeyi sürdürmek istediklerini belirtmişlerdir. d) Deney grubu öğrencilerinin tarih alanına karşı ilgisi, "çok sevdim" yanıtı çevresinde yoğunlaşırken, kontrol grubu öğrencilerinin yanıtlan "sevdim" ifadesi çevresinde yoğunlaşmıştır. Kontrol grubu öğrencilerinden tarih alanını sevmediğini belirten olmasına rağmen, deney grubu öğrencilerinden tarih alanını sevmediğini belirten olmamıştır. e) Deney grubu öğrencilerinin büyük çoğunluğu tarih dersine aynlan zamanı "yetersiz" bulurken, kontrol grubu öğrencilerinin yanıtlan "yeterli" ifadesi çevresinde yoğunlaşmıştır. f) Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin hepsi de tarih dersini gerekli bulduklannı belirtmiştir. Ancak deney grubu öğrencilerinin hemen hepsi tarih dersinin gerekliliğini savunabilirken, kontrol grubu öğrencilerinin yansından fazlası tarih dersini neden gerekli bulduklannı açıklayamamışlardır. IV

Abstract:
SUMMARY The purpose of this research is to identify the effects of using "problem solving method" on the students' success and affective characteristics in the primary schools' social studies lessons. In the centrum of Manisa, the 4th class students of 25 primary schools which are directed by National Education Ministry formed the population of this research. The two different 4th class Section of Manisa Gazi Primary School became the sample of this research. In the choice of these sections, the schools from which the class-teachers graduated, their professional seniorities, and the similarity of the sexes and the ages were all taken into consideration. To study the effects of the "problem solving method" on the students' success, the pre-test post-test design with different control groups was used. In the experimental group social studies lesson of the 4th class of primary school "History, Anatolia in History, Turks and Islam" lessons are conducted by "problem solving method" and in control groups this has been conducted by conventional method. The achievement test composed of 80 questions standardized by applying, validity, confidential researches prepared as to occupy the aimed behaviors as a data gathering instrument. For identifying the effects of "problem solving method" on the students' affective characteristics, post-test design with different control groups was used. In the research as a data gathering instrument "a questionnaire of affective characteristics properties" that was prepared as 4 categories and two different parts by the researcher was used. Data was analyzed by SPSS program and arithmetic mean, standard deviation, percentage, t test (the significance test of the difference between the two averages,the significance test of the two same), used. In the research, the followings are determined: 1- There is no significant difference between the means of gain scores of experimental and control groups on pre-achievement test.2- There is a significant difference between the means of gain scores of experimental group on pre and post achievement scores. 3- There is a significant difference between the means of gain scores of control group on pre and post achievement scores. 4- There is no significant difference between the means of gain scores of experimental and control groups on post-achievement scores. 5- The difference between the first and the last test's scores of the experimental group is higher than the control group's difference. The difference was found statistically significant. Using 'problem solving method' is more efficient than the traditional method to high the academically success in social studies lessons. 6- a) Experimental group's aimed behaviors which are on the affective domain taking step become true more than the control group. b) The level of the ability to express the impressions in National Education Ministry's social studies program is higher than the control group. c) Presently, all the students of the experimental group told that they joined the problem solving apply by themselves, the apply made them to learn better and they told that they wanted to continue the lessons with the "problem solving method". d) The students of experimental group interests in history were concentrated around the reply "I loved a lot", and the control group's students' were concentrated around the reply "I loved". Although there were students who did not like history from the control group, there was nobody from the experimental group. e) The majority of experimental group's students thought that the time for the history lesson was insufficient. But the control group's students thought the opposite. f) All of the experimental and control groups' students emphasized that history lesson was necessary. But while the students in the experimental group were defending the necessity of the history lesson, more than the half of control group's students could not explain it. VI