Başa çıkma davranışları ölçeği: Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirliği
Coping behaviours inventory: Validity and reliability of the Turkish version
Yazar: BERRAK AKBALÇIK
Danışman: PROF. DR. AYŞE ENDER ALTINTOPRAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Alkol içme = Alcohol drinking ; Alkolizm = Alcoholism ; Alkolle ilgili bozukluklar = Alcohol-related disorders ; Başa çıkma = Coping ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışma, alkol kullanım bozukluğu (AKB) tanısı almış bireylerin depreşme anında başvurduğu başa çıkma davranışlarını değerlendirmek üzere,  John Stapleton ve arkadaşları tarafından (1983) geliştirilen 'Coping Behaviours Inventory' (Başa Çıkma Davranışları Ölçeği) Türkçe formunun geçerlilik ve güvenirliliğini tespit etmek amacıyla yapılan bir çalışmadır.
Yöntem: Araştırma, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalına bağlı Madde Bağımlılığı Polikliniğinde ayaktan tedavi gören ve psikiyatrik görüşmesine ek olarak, DSM-V'e (Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı - V) göre alkol kullanım bozukluğu tanısı almış bireylerden oluşmuştur. Verilerin yorumlanması ve analiz edilmesi için SPSS for Windows 15.0 paket programı kullanılmıştır ve istatistiksel olarak anlamlı p değeri p<0.05 olarak belirlenmiştir. Araştırmada kullanılan ölçek, orijinal dilinden (İngilizce) Türkçeye çevrildikten sonra ileri düzey İngilizce bilgisi olan bir araştırmacı tarafından tekrar İngilizceye çevrilip ölçeğin sahibine ölçeğin uygunluğu onaylatılmıştır. Ölçeğin uygunluğunun onaylanmasından sonra ölçeğin geçerlilik ve güvenirlilik analizleri yapılmıştır. 15 gün sonra ölçeğin test-tekrar test analizlerinin yapılması için önceden çalışmaya katılmış 30 hastaya ölçek tekrar uygulanmıştır.
Bulgular: Ölçek güvenirliliğinin uygun olup olmadığını tespit etmek için ilk olarak Cronbach Alfa iç tutarlılık değeri hesaplanmıştır. Bu hesaplamalar sonucu α=0,92 olarak bulunmuştur. Test-Tekrar test korelasyon analizi değerlerinin; 0,171-0,883 aralığında dağıldığı saptanmıştır (p<0,01). Çalışmamızda birinci ve ikinci uygulamadan elde edilen puanlar t-testi yapılarak karşılaştırılmış ve bulunan puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlılık olmadığı saptanmıştır (p= ,204)  (p>0.05).  Ölçeğin geçerlilik analizleri değerlendirilmesinin adına Kaiser Meyer-Olkin değeri ve Barlett testi analizi yapılmış ve ölçeğin faktör analizi için uygun olduğu bulunmuştur. Faktör analizleri sonucunda, üç alt boyut elde edilmiştir. Bu elde edilen alt boyutlarının faktör değerleri ise; 28,85, 36,97 ve 42,26 olarak bulunmuştur. 
Sonuç: Elde edilen sonuçlar, BÇDÖ Türkçe Formunun, alkol kullanım bozukluğu olan bireylerin depreşme anında kullandıkları başa çıkma davranışlarını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğini göstermiştir.
Anahtar Kelimeler; Alkol Kullanım Bozukluğu; Başa Çıkma Davranışları; Depreşme; Geçerlilik; Güvenirlilik

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the validity and reliability of the Coping Behavior Scale developed by John Stapleton (1983) to evaluate coping behaviors of individuals with alcohol use disorder when confronted with relapse.
Method: The study consisted of 180 individuals diagnosed with alcohol use disorder according to DSM 5 criteria (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders - 5), who were treated at Ege University Faculty of Medicine Department of Mental Health and Mental Disorders Drug Addiction Clinic. SPSS for Windows 15.0 package program was used for the interpretation and analysis of the data, and statistically significant p value was determined as p <0.05.  The validity and reliability analyze were performed after the scale used in the study was translated and then approved to the owner of the scale. 30 patients who had previously participated in the study were re-administered to perform test-retest analysis after two weeks interval.
Results: In order to determine the reliability of the scale, the internal consistency value of Cronbach Alpha was first calculated. As a result of these calculations, α = 0.92.  Test-retest correlation analysis values; It was determined that it was distributed in the range of 0.171-0.883 (p <0.01). In our study, the scores obtained from the first and second applications were compared by t-test and it was found that there was no statistically significant difference between the scores (p =, 204) (p> 0.05).Kaiser Meyer-Olkin value and Barlett test were used to evaluate the validity of the scale and the scale was found to be applicable for factor analysis.  As a result of factor analysis, three sub-dimensions were obtained.  Factor values of these sub-dimensions were;  28.85, 36.97 and 42.26.
Conclusion: Results which were obtained in this study suggests that the Turkish version of the BÇDÖ with three factor solution could be used as a reliable and valid instrument in determining severity of alcohol dependence.
Keywords; Alcohol Use Disorder; Coping Behaviors; The relapse; Validity; Reliability.