İzmir Yahudilerinin kimlik algılamaları
Identity perceptions of Izmir Jews
Yazar: ZEYNEP NESİBE GÖKÇE GÜRELLİ
Danışman: DOÇ. DR. HALİL ERDEMİR
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kimlik = Identity ; Kimlik algısı = Identity perception ; Kimlik duygusu = Sense of identity ; Yahudiler = Jews ; İzmir = Izmir

Özet:
Kimlik bir kişinin kendini tanımlama şeklidir. Kelime kökenine baktığımız zaman 'kim' soru kökünden geldiğini görürüz. Kimliğimiz kim olduğumuzla ilgilidir. Bize dair her şeyi içine alır. Dilimiz, dinimiz, nereli olduğumuz, cinsiyetimiz kimliğimizi oluşturan ana unsurlardır. Yahudilerin kimliğinde ise ağır basan unsur, cemaat yaşamları sebebiyle dini kimliktir. Çünkü cemaatleri aynı dine sahip olma durumu etrafında birleşmiştir. 
Yahudiler Osmanlı Devleti'nden de önce Anadolu topraklarında yerleşik hayat yaşamışlardır. Osmanlı Devleti'nde ise diğer yaşadıkları bölgelere nazaran rahat bir yaşam sürmüşlerdir. Zorunlu göçlerinde yönlerini Osmanlı topraklarına çevirmişlerdir. İzmir kenti ise Yahudi cemaati için özel bir anlam taşır. Mesih iddiası ile ortaya çıkan Sabetay Sevi İzmir'de yaşamıştır. Dolayısıyla bu olay en çok İzmir Yahudi cemaatini etkilemiştir. Sevi'nin Mesihlik iddiası ile ortaya çıkışı, ardından iddialarının kanıtlanması isteği üzerine Müslüman olması olayı Yahudi cemaatini derinden etkilemiştir. Osmanlı Devleti'nin topraklarında her zaman rahat bir yaşam sürmüşler, hatta 'ayrıcalıklı azınlık grubu' olarak yaşamışlardır. Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçişte ise her azınlığın yerel ve mülki idareyle yaşadığı gibi birtakım sorunlarla karşı karşıya kalmışlardır. Gerek Sevi'den itibaren başlayan kimlik sorunları, gerek Cumhuriyet'e geçiş sırasında ayrıcalıklı konumdan birden düşüşleri bir takım şikayetlere sebep olmuştur. Zaman zaman toplum içerisinde kendilerini saklama gereği ya da topluma kendi değerlerini kabul ettirme girişiminde bulunmuşlardır.
Yüzyıllardır İzmir'de yaşayan bu cemaatin İzmir'deki durumunu incelediğimizde İzmir'de birçok kurumları, havraları ve faaliyetleri olduğunu görebiliriz. Sonuç olarak İzmir Yahudilerinin kimlik algılamalarını etkileyen birçok unsuru olduğunu söyleyebiliriz. Sabetay Sevi olayı, başka bölgelerde yaşadıkları göçe zorlayan katliamlar, Osmanlı'daki yaşamları, Cumhuriyete geçiş sırasında ve sonrasında yaşananlar, Ladino, İbranice, Yidiş gibi güncellenemeyen kendilerine ait bir dillerinin olmayışı Yahudilerin kimlik algılamalarının oluşumunda büyük rol oynar.

Abstract:
Identity is how we define ourselves. If we look at the word itself ("kimlik" – the stem, "kim" means "who") we can see that the stem of this word comes from the question "who". Our identity is about "who" we are. It contains everything about us. Our language, religion, origin, gender are the main elements of our identity. In the Jewish identity, the dominant element is religion, due to their community life style. Because their community is build upon the fact that they all share the same religion. So, they became an enthno-religious community as a result of centurious long experimental life. 
The Jews were settlers in Anatolia even before the Osmanlı State. Under Osmanlı State, however, they lived more comfortable comparing to the Jews, who lived under other states. During their forced migration, they chose to migrate into the Osmanlı State. The city of Izmir holds a distinctive value for Jews. Sebatey Sevi, who claimed to be a messiah, lived in Izmir. Therefore, the Jewish community in Izmir was highly effected by that. Jews have always lived comfortable lives under the Osmanlı State. They even lived as "privileged minority group". During the transformation from the Osmanlı State to Turkish Republic, they faced some problems with the local government just as every other minority group. Both the identity problem, which existed since Sevi, and the sudden descent from a privileged state caused some complaints among the Jewish community. Time to time, they felt the need to hide themselves or force their values upon others.
As we look closely into the Jewish community in İzmir, we can observe that they have lots of institutions, synagogues and activities. As a result, we can observe that there are lots of factors effecting the identity perception of Jews of Izmir. The Sabetay Sevi case, massacres happened in other territories and resulted in forced migration, their lives under Osmanlı State, events occured during and after the proclamation of the Republic; lack of language just as Ladino, Hebrew or Yiddish are important factors which take part in the construction of their identity perception.