İşyerinde mobbing (psikolojik taciz) ve çalışan motivasyonu üzerindeki etkisi
Mobbing at workplace and its impact on employee motivation
Yazar: GÜLDANE KARSLIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BELGİN AYDINTAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Mobbing = Mobbing ; Motivasyon = Motivation ; Psikolojik istismar = Psychological maltreatment ; Taciz = Harassment ; Çalışanlar = Workers ; İşyeri = Work place

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, işyerinde yaşanan mobbing ve varsa çalışan motivasyonu arasındaki ilişkinin tespit edilmesidir.Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm mobbing, ikinci bölüm ise motivasyon kavramlarının açıklandığı literatür kısmından oluşmaktadır. Ayrıca üçüncü bölümde mobbingin çalışan motivasyonu üzerindeki etkilerini belirlemeye yönelik bir araştırma yer almaktadır.Araştırmanın amacı doğrultusunda, üç ana bölümden oluşan bir anket formu hazırlanmıştır. Anketin birinci bölümünde, katılımcıların demografik özelliklerini belirlemeye yönelik sorular bulunmaktadır. İkinci bölümde katılımcıların mobbinge ne sıklıkta maruz kaldıklarını belirlemeye yönelik 22 önermeden oluşan ?Olumsuz Davranış Ölçeği? ve yine mobbingle ilgili çeşiti durumları değerlendirmek için sorulan 30 soru yer almaktadır. Son olarak araştırmanın üçüncü bölümünü, katılımcıların motivasyon düzeylerini belirlemeye yönelik 30 önermeden oluşan Mc Clelland'ın Güdülenme Testi oluşturmaktadır.Araştırmaya, Ankara'da bulunan bankaların merkez ve şube çalışanlarından 209 kişi katılmıştır. Uygulanmış olan anket yoluyla elde edilen veriler kodlanarak SPSS 16.0 programında oluşturulan veri tabanına aktarılmıştır. Bu veriler veri tabanına girildikten sonra frekans analizleri yapılarak, mobbing ve motivasyon düzeylerine ilişkin gerekli bulgulara ulaşılmıştır. Mobbing ve motivasyon ile demografik faktörler arasındaki ilişkileri değerlendirmek için iki gruplu karşılaştırmalarda Independent Sample T testi ve Mann-Whitney U testi, ikiden fazla gruplu karşılaştırmalarda ise Kruskall-Wallis H testi ve One Way Anova testi kullanılmıştır.Daha sonra mobbing ve Mc Clelland'ın motivasyon testinde yer alan başarı, ilişki ve güç ihtiyaç düzeyleri arasındaki ilişkiyi test etmek için korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, katılımcıların mobbinge maruz kalma sıklığı ile motivasyonlarını etkileyen başarı, ilişki ve güç ihtiyacı düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı yönündedir.Ancak mobbingin alt boyutlarına bakıldığında kişiye yönelik mobbing davranışlarına maruz kalma ile ilişki ve güç ihtiyacı düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki çıkmıştır.

Abstract:
The primary goal of this study is to recognize the relationship between employee motivation and mobbing - if existed - in the workplace.The study consists of three main sections. The first two section, mobbing and motivation, consist of the literature part which are the concepts described in. The third section is a research study aimed to determine the effects of mobbing on employee motivation.For the purpose of the survey, a questionnaire was prepared consisting of three main sections. In the first part of the survey, participants are asked to identify the demographic characteristics. In the second part of survey, there is the "Negative Behavior Scale" which is composed of 22 proposition in order to determine how often participants are exposed to mobbing and 30 questions asked to assess variety of situations about the mobbing. Finally, the third part of the study consists of the Mc Clelland's Motivation Test which is composed from 30 proposition in order to determine the level of motivation of participants.209 personnel who work in the headquarters and the branches of banks those are located in Ankara province, participated in the study. The datum obtained through the applied questionnaires was coded and transferred to the database created in the SPSS 16.0 program. Entering these data to the data base frequency analyses were performed, then the necessary findings were reached on the mobbing and motivation levels. To evaluate the relationship between mobbing and motivation with demographic factors Independent Sample T-test and Mann-Whitney U test has been used for the two-group comparisons; the Kruskal-Wallis H test and One Way ANOVA test has been used for more than two-group comparisons.Then to test the relationship between mobbing and required levels of success, relationship and power in the Mc Clelland's motivation test, the correlation analysis was performed. Findings obtained from the results of the research show that there is not a statistically significant relationship between the frequency of participants' exposure to mobbing and the required levels of success, relationship and power that affect their motivation.