Lise öğrencilerinin çevre bilinç düzeyleri ile iyi oluş halleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
A study of the relationship between environmental awareness and well-being of high school students
Yazar: FERHAN DİRİ
Danışman: PROF. DR. LÜTFÜ İLGAR
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma, lise öğrencilerinin çevre bilinç düzeyleri ile öznel iyi oluş arasındaki ilişkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından oluşturulan 'Kişisel Bilgi Formu', Uzun ve Sağlam  (2006) tarafından geliştirilen 'Çevresel Tutum Ölçeği'  ve Demirci ve Ekşi  (2015) tarafından geliştirilen  'EPOCH İyi Oluş Ölçeği' kullanılmıştır. Ölçeklerin ortalama puanları ile birlikte ölçek alt boyutları, demografik (cinsiyet, sınıf düzeyi, okul türü, aile gelir durumu, anne-baba eğitim durumu, evcil hayvan besleme durumu) değişkenlere göre incelenmiştir. Araştırma Bakırköy ve Bahçelievler ilçesindeki liselerde öğrenim gören 425 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Verilerin analizde SPSS 26 programı ile t-testi ve tek yönlü varyans analizinden (One Way ANOVA) yararlanılmış ve farklılığın anlamlı olması durumunda ise Tukey (çoklu karşılaştırma) testi yapılmıştır. Çevresel tutum ve alt boyutları ile EPOCH iyi oluş arasındaki ilişki için Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen veriler ışığında; çevresel tutum ile cinsiyet arasında, EPOCH (Bağlılık, İlişkililik, İyimserlik, Kararlılık, Mutluluk) iyi oluş ile de okul türü, aile gelir durumu ve baba eğitim durumu arasında anlamlı bir farklılık olduğu fakat sınıf seviyesi, anne eğitim seviyesi, evcil hayvan besleme gibi  demografik değişkenler arasında anlamlı bir farklılaşma olmadığı görülmektedir. Lise öğrencilerinin çevresel tutum  ortalama puanları ve alt boyutları ile EPOCH iyi oluş arasında istatistiksel açıdan pozitif  bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca çevresel tutum alt boyutlarından olan çevresel davranış alt boyutu ile EPOCH iyi oluş düzeyi arasında pozitif bir ilişki varken çevresel düşünce alt boyutu ile EPOCH iyi oluş düzeyi arasında pozitif bir ilişki olmadığı görülmüştür. 
Anahtar kelimeler: Ergenlik, İyi Oluş, Çevre Bilinci

Abstract:
This research was conducted to examine the relationship between high school students' environmental awareness levels and subjective well-being. 'Personal Information Form' created by the researcher, 'Environmental Attitude Scale' developed by Uzun and Sağlam (2006) and 'EPOCH Well-Being Scale' developed by Demirci and Ekşi (2015) were used as data collection tools. The scale sub-dimensions, along with the average scores of the scales, were examined according to demographic variables (gender, grade level, school type, family income level, parental education level, pet keeping status). The research was conducted on 425 students studying in high schools in Bakırköy and Bahçelievler districts. In the analysis of the data, t-test and one-way analysis of variance (One Way ANOVA) were used with SPSS 26 program, and if the difference was significant, Tukey (multiple comparison) test was performed. Pearson correlation analysis was used for the relationship between the environmental attitude scale and its sub-dimensions and the EPOCH well-being scale. In the light of the data obtained; It is seen that there is a significant difference between the environmental attitude and gender, and between EPOCH well-being and school type, family income level and father's education level, but there is no significant difference between demographic variables such as class level, mother's education level, and pet keeping. It was determined that there was a statistically positive relationship between high school students' environmental attitude average scores and sub-dimensions and EPOCH well-being. In addition, it was observed that there was a positive relationship between the environmental behavior sub-dimension, which is one of the environmental attitude sub-dimensions, and the EPOCH well-being level, while there was no positive relationship between the environmental thinking sub-dimension and the EPOCH well-being level.Key words: Adolescence, Subjective Well-Being, Environmental Consciousness Keywords: Adolescence, Well-Being, Environmental Awarenes