Atık döküm kumunun harç içinde agrega olarak kullanımının araştırılması
Investigation of usage of waste casting sand as aggregate in mortar
Yazar: ELİFHAN KARAASLAN
Danışman: DOÇ. DR. SALİH TANER YILDIRIM
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Demir ve demir dışı dökümhaneler metal döküm işleminin bir parçası olarak büyük miktarlarda kum kullanırlar. Dökümhaneler, döküm işleminden sonra kumu birçok kez geri dönüştürerek tekrar kullanırlar. Kum dökümhanelerde artık geri dönüştürülemez hale geldiğinde dökümhaneden çıkarılır ve 'atık döküm kumu' (ADK) olarak adlandırılır. Çıkarılan atık birçok sektörde kullanılarak çevreye zararları azaltılmaya çalışılmaktadır. 
Atık döküm kumu içeriğinde yanmış bentonit, yanmış kömür tozu, SiO2 kumu, demir ve besleyici kalıntıları barındırmaktadır. Atık döküm kumu, dayanım ve dayanıklılığını geliştirmek için betonda kullanılabilir. Dökümhanelerden çıkan atık döküm kumları, çimento ile kısmen değiştirilebilir veya ince agrega ile kısmen değiştirilebilir veya ince agrega ile tamamen değiştirilebilir ve betonun farklı özelliklerine ulaşmak için tamamlayıcı olarak kullanılabilir.
Bu çalışmada; atık döküm kumunun harç numuneleri üzerine etkisi araştırılmıştır. Atık döküm kumu ağırlıkça %0,5,10,15,20,25 ve 30 oranlarında ince agrega yerine kullanılmıştır. Hazırlanan numuneler üzerinde farklı zamanlarda basınç dayanımı, eğilme dayanımı, kılcal su emme, kuru birim ağırlık ve su emme, ASR ve rötre ölçümleri yapılmıştır. Ayrıca 400, 500 ve 600 °C sıcaklığa maruz kaldıktan sonraki ağırlık ve basınç dayanım değerleri incelenmiştir.
Yapılan deneyler ve çalışmalar neticesinde, karışım oranlarında %20'ye kadar (%20'de dâhil) testlerin çoğunda kullanılabilirlik görülürken %20'den sonra bazı testlerin sonuçları bir önceki karışıma göre daha düşük değerler vermektedir. Atık döküm kumunun, beton içerisinde ince agrega yerine kullanımı doğru oranlarda gerçekleştirildiğinde deneylerde kullanılan agregaya kıyasla olumlu sonuçlar verdiği ve kullanılabilir olduğu görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: ADK, Atık Döküm Kumu, Geri Kazanım.

Abstract:
Ferrous and non-ferrous foundries use large amounts of sand as part of the metal casting process. Foundries recycle the sand many times after casting and reuse it. When the sand is no longer recyclable in foundries, it is removed from the foundry and is referred to as 'waste casting sand' (WCS). Waste is used in many sectors to reduce environmental damage.
Waste casting sand contains burned bentonite, burnt coal dust, SiO2 sand, iron and nutrient residues. Waste casting sand can be used in concrete to improve its strength and durability. Waste foundry sands from foundries can be partially replaced by cement or partially replaced by fine aggregate or completely replaced by fine aggregate and can be used as a complement to achieve the different properties of concrete.
In this study; The effect of waste casting sand on mortar samples was investigated. Waste casting sand was used in place of fine aggregate at 0.5, 10, 15, 20, 25 and 30% by weight. Pressure resistance, flexural strength, capillary water absorption, dry unit weight and water absorption, ASR and shrinkage measurements were made on the prepared samples at different times. In addition, weights and compressive strength values after exposure to 400, 500 and 600 ° C were investigated.
As a result of the experiments and studies, up to 20% (including 20%) of the mixture ratios can be used in most of the tests, but after 20%, the results of some tests give lower values than the previous mixture. It has been found that the use of waste casting sand in concrete instead of fine aggregate gives the correct results and is usable when compared to the aggregate used in the experiments.
Keywords: Waste Casting Sand, WCS, Recycling.