Türk edebiyatı'nda 'taşra'
'provinces' in Turkish literature
Yazar: DİLER BULUT
Danışman: DOÇ. DR. MERAL ÖZBEK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalısma, Türkiye modernlesme sürecinde merkezin karsısında konumlandırılantasranın bir mekansal birim olmanın ötesinde, merkez ile kurdugu zamansal, ekonomik,politik, kültürel ve hiyerarsik iliski etrafında, merkez ile tasranın karsılıklı konum alıslarını vetarihsel süreçte yasanan dönüsümlerde tasranın degisimini, tasraya ne oldugunu anlamayıamaçlamaktadır. Bunu gerçeklestirmek üzere, Türkiye'nin modernlesme deneyimini nasılyasadıgını ele almak, bu dönüsümün toplumsal yasama yansımalarını, tarihsel süreç içindedegisimlerini tasrayı odaga olarak ortaya çıkarabilmek için belli baslı edebiyat metinleri,içerik analizi yoluyla niteliksel incelemeye tabi tutulmustur.Tasrayı konu edinen edebiyat metinlerinin yazıldıgı dönem, anlattıgı konu, yazarıntutumu ve dönemindeki diger tasra anlatıları ile iliskisi yanında Tanzimat'tan bugüne tasrayadair edebiyatın anlattıklarının neler oldugu, ya da tasranın edebiyatta varoldugu haliyletoplumsal yasamda var olusunun parallelligi ya ayrıksılıgı, edebiyat metinlerinin kendi içindeve diger metinlerle karsılastırmalı olarak ele alınmıstır.Bu kapsamda ilk olarak tasranın ne olduguna dair tarihsel arka plan, bu tarihsel süreçteetkin olan unsurlar ve aktörleri de içine alan bir inceleme ile ortaya konmaya çalısılmıstır.Ardından tasranın modernlesme sürecinde seyri, edebiyat metinlerinde temsil edildikleribiçimiyle ele alınmıstır. Seçilmis romanlar yoluyla, Türk edebiyatının farklı eserlerinde, farklıdönemlerde tasranın, tasralının merkez algısını ve merkez ile aralarındaki mesafenin nasılkuruldugunun yanında merkezin de tasraya bakısının ve yaklasımının ne oldugu ortayakonmaya çalısılmıstır.Anahtar Kelimeler: tasra, merkez, kent, modernlesme, edebiyat

Abstract:
This thesis aims to contribute to and further our understanding of what province is andthe progress and the transformation of it in history and what it is transformed into with themodernisation process in Turkey, the position that the Centre and the Province takes againsteach other, the comparison of both to each other and the way the two interacts. In order toexamine the way Turkey has been experiencing the modernisation and also to illustrate theimpact of this transformation on social life and to show changes and transformation that tookplace throughout the history with a focus on provinces, some literary text will be subjectedqualitative assessment by context analysis.In addition to the period of drafting of the literary work, the theme, the approach of theauthor and the relationship of these with the other provincial stories, we shall explain what theliterary work tells us about provinces from the time of administrative reforms (1839) in theOttoman time until today or how parallel or how dissimilar the provinces are to the way ithad been portrayed in the literary text by way of comparison within the text itself and by wayof comparison of different texts.It will be attempted first of all to put forward the historical background to provincewith an analysis including the elements that has been effective in the historical developmentof provinces and the actors. The progress of provinces during modernisation as presented inliteracy texts will follow. Examination of some Turkish novels will dempnstrate theperception of the people of province of the Centre and how the gap between the two cameinto being, and also the perception and approach of the people of the Centre on the Province.Key words: Province, Centre, City, modernisation, literature.