Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi erişkin acil servisinde pulmoner emboli tanısı alan hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of patients who were diagnosed with pulmonary embolism in Trakya University Health Research and Application Center
Yazar: SELİM TETİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER SALT
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Edirne = Edirne ; Mortalite = Mortality ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Sağkalım = Survival

Özet:
Pulmoner emboli (PE) pulmoner arter veya dallarının trombüs ile tıkanması sonucu gelişen, yüksek oranda morbidite ve mortalite ile ilerleyen önemli bir kardiyovasküler hastalıktır. Spesifik bir bulgusu ve laboratuar tanı testi yoktur. Kesin tanı için için en sık bilgisayarlı tomografi toraks anjiografi kullanılmaklatır.
Çalışmamızda 01.01.2015-31.12.2017 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Serviste tanı alan ve çalışma kriterlerimize uyan 205 hastanın demografik verileri, klinik bulguları, laboratuar testleri, acil serviste tedavi stratejileri ve mortalite durumlarını geriye dönük olarak inceledik. Bu çalışmada geniş çaplı bir analizin yanında hastalarda emboli şidddeti ve özellikle mortaliteyi etkileyen faktörler araştırıldı, mortalite tahminini daha güçlü şekilde gösterecek yöntemler elde edilmesi amaçlandı.
Hastalarımızın %56,5'i kadın olup yaş ortalaması 63.18±18.93 idi. Hastalarn 117 tanesi 65 yaş ve üzeri olup 88 hastanın 65 yaş altı olduğu görüldü. Yüzkırk dokuz hastada en az bir tane kronik hastalık olup en sık olarak kardiyovasküler hastalıklar olduğu görüldü. Tanı öncesi antikoagülan veya antiagregan kullanan 82 hasta mevcut olup yaptığımız istatistksel analizde bu durumun mortaliteyle ciddi olarak ilişkili olduğu görüldü ve literatür araştırmalarında bu ilişkinin daha kapsamlı çalışmalarla araştırmanın faydalı olacağı kanısına varıldı. Tanı aşamasında kullandığımız Wells' ve revize Geneva skorlamaları ile yaptığımız analizlerde hastanın aldığı puan arttıkça emboli şiddeti ve mortalitenin arttığı görüldü ve bu skorlamalarında mortalite tahmininde kullanılabileceği görülerek daha çok hasta sayısı ile araştırmanın faydalı olduğu tespit edildi. Beklendiği üzere laboratuar parametrelerinden troponin ve laktat artışının mortalite ve emboli şiddeti ile pozitif yönlü anlamlı ilişkisi tespit edilmesinin yanında hastaların total protein ve albümin seviyelerinin düşüklüğünün de mortaliteyi doğrudan arttırdığı tespit edildi. Yaptığımız ROC analizi ile total protein için 6.5gr/dl, albümin için 3.2gr/dl sınır değeri elde edildi ve bu değerlerin altında mortalitenin belirgin olarak arttığı görüldü.Tüm çalışma sonunda yaptığımız istatistiksel analizlerde; vital bulgulardan hipotansiyon ve dakika solunum sayısındaki artış, tanı öncesi diğer hastalıklar için antikoagülan veya antiagregan kullanımın olması, laboratuar testlerinden kan gazında asidoz, laktat ve troponin artışı, total protein ve albümin değerlerinde azalma, d-dimer fibrinojen oranı, protrombin aktivayonu, INR'de artış, Wells' ve Geneva skorlarındaki alınan puan yükseliği, EKG değişiklikleri ve ekokardiyografi bulgularından EF'de azalma, PAB'nda artış ve sağ ventrikül dilatasyonu varlığı mortalite ile anlamlı derecede ilişkilidir. Bu veriler sonunda mortalite öngörüsü için daha güçlü bir bir tahmin aracı geliştirmek amacıyla yaptığımız logistik
regresyon analizinde PESI ile birlikte total protein, üre, protrombin aktivayonu değeri, tanı
öncesi antikoagülan kullanımın olması ve ekokardiyografide sağ ventrikül dilatasyon
varlığının olması ile oluşturduğumuz modelin çalışmamızdaki hastalarda mortaliteyi tahminde
sadece PESi skorlamasına göre anlamlı derecede başarılı olduğu görüldü.
Sonuç olarak uygun tedavi geciktikçe çok daha ölümcül seyreden bir hastalık olan
pumoner embolinin mortalite açısından erken tahminin yapılarak gerekli tedavinin yapılması
oldukça önemlidir. Mortalite tahmini için kullanılan skorlamaların geniş hasta popülasyonu
ile geliştirilmeleri gereklidir.

Anahtar kelimeler: Pulmoner Emboli, Mortalite, Acil Servis

Abstract:
Pulmonary embolism (PE) occurs when the pulmonary artery or its branches are blocked by thrombi, and it is an important cardiovascular disease with high morbidity and mortality. There are no specific symptoms or laboratory findings. For a definitive diagnosis, computerized tomography thorax angiography is the most commonly used.
In our study, we retrospectively analyzed the demographic data, clinical findings, laboratory findings, emergency service treatment regimens and mortality status of 205 patients which where diagnosed in Trakya University Faculty of Medicine Emergency Service between 01.01.2015 and 31.12.2017. In addition to a wide analysis, the severity of embolism and mortality-related factors were investigated. We aimed to acquire methods which can predict mortality more accurately.
Among our patients, 56,5% were women and the mean age was 63.18 ± 18.93. While 117 patients were 65 years old or above, 88 patients were younger than 65. At least one chronic disease was present in 149 patients, with the most common diseases being cardiovascular diseases. Eighty-two patients were already using either anticoagulants or antiaggregants before diagnosis, and after a statistical analysis we found out this to be critically related to mortality and decided that it would be beneficial to do more comprehensive studies on this relation. Wells' and revised Geneva scores revealed that with higher scores mortality and severity of embolism also increase. These scoring systems were found to be useful in mortality prediction and further studies with a bigger number of patients will be beneficial. As expected, an increase in troponin and lactate has a significant positive relation with mortality and severity of embolism; while low total protein and albumin levels also increase mortality. Our ROC analysis resulted in a cut-off value of 6.5 gr/dl for total
protein and 3.2 gr/dl for albumin; lower values revealed significant increased mortality.
In our statistical analysis; among the vital signs hypotension and an increase in
respiration per minute, among pre-diagnostic diseases anticoagulant or antiaggregant usage,
among laboratory findings acidosis in blood gas sample, increased lactate and troponin,
decreased total protein and albumin, di-dimer/fibrinogen ratio, prothrombin activation,
increased INR, high Wells' and Geneve scores, ECG changes, among echocardiography
findings decreased EF, increased PAB and right ventricle dilatation were significantly related
to mortality. With all this data, the logistic regression analysis we have performed to develop
a more accurate method to predict mortality has shown that the model we have developed
using Pulmonary Embolism Severity Index (PESI) along with total protein, urea, prothrombin
activation, pre-diagnostic anticoagulant usage and right ventricle dilatation in
echocardiography is significantly more accurate in predicting mortality than PESI alone in our
study group.
In conclusion, pulmonary embolism becomes progressively deadlier if the treatment is
belated. This crucial to predict the mortality of pulmonary embolism early and plan an
adequate treatment. The scoring systems in use for mortality prediction must be improved
with trials done with a larger population.

Key words: Pulmonary Embolism, Mortality, Emergency Department