Türkiye'nin uluslararası rekabet gücünün ürün ve ülke bazında analizi
The analysis of Turkey's international competition power based on product and country
Yazar: KÖKSAL ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. EKREM ERDEM
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Ticaret = Trade ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası rekabet = International competition ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Uluslararası piyasalarda küreselleşme olgusunun her geçen gün etkisini ve önemini giderek artırmaya başlaması ile birlikte uluslararası piyasalardan pay alma çabası olarak nitelendirilen rekabet gücü de aynı paralelde daha da önemli bir hal almaya başlamıştır. Özelde firmalar ve endüstriler ile genelde ülkelerin karar mekanizmaları iktisadi faaliyetlerden asgari fayda sağlamak için çeşitli stratejiler geliştirme gerekliliğini hissetmektedirler. Bu anlamda rekabet gücünün tespitine yönelik yöntem ve pozitif ölçüm teknikleri büyük önem arz etmektedir.  Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin rekabet gücünün tespiti ve söz konusu rekabet gücü düzeyinden hareketle Türkiye'nin dış ticaret faaliyetlerinin sürdürülebilir olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu itibarla, çalışmada 2001-2017 döneminde Türkiye'nin yoğun olarak ihraç ettiği ürünlere ait Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi (AKÜ) ve Nispi İhracat Avantajı Endeksi (RXA) hesaplanmış ve Türkiye'nin söz konusu ürünlerde genel olarak karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu ancak bazı ürün gruplarında ise herhangi bir rekabet gücü ya da karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olmamasına rağmen yüksek miktarlarda ihracat rakamlarına ulaştığı görülmektedir. Örneğin 57 no.lu fasılda yer alan "Halılar ve diğer dokumaya elverişli maddelerden yer kaplamaları" adlı ürün grubu Türkiye'nin yoğun olarak ihraç ettiği ilk 20 ürün grubu içerisinde en yüksek AKÜ ve RXA endeks değerlerine sahip olmasına karşın düşük bir ihracat verisine sahip olduğu görülürken bunun yanında Türkiye'nin yoğun olarak ihraç ettiği ikinci ürün grubu olan 84 no.lu fasılda yer alan "Nükleer reaktörler, kazanlar, makineler, mekanik cihazlar ve aletler, bunların aksam ve parçaları" adlı ürün grubuna ait AKÜ ve RXA endeks değerlerinin ise çok düşük olduğu ve herhangi bir rekabet gücüne sahip olmadığı gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Uluslararası Rekabet Gücü, Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler (AKÜ Endeksi, Nispi İhracat Avantajı (RXA) Endeksi, Türkiye

Abstract:
With the increasing importance of the globalization phenomenon in international markets, the competitive power has become even more important. In particular, the decision-making mechanisms of the countries and firms in general feel the necessity of developing various strategies in order to provide maximum benefit from economic activities. In this sense, methods for determining competitiveness and positive measurement techniques are extremely important. The aim of this study is to determine the competitiveness of Turkey and to reveal that whether Turkey's foreign trade activities are sustainable or not In this respect, Revealed Comparative Advantage Index (RCA) and Relative Export Advantage Index (RXA) were calculated for the products which Turkey intensely exported in 2001-2017 and according to the findings, Turkey's generally have a comparative advantage in this products. However, in some product groups, it does not have any competitive power or comparative advantage, but it has reached high export figures. For example, in the 57 numbered chapters "carpets and other textile floor coverings to the favorable agents" has a product group within the first 20 product groups which Turkey is heavily exported and has the highest RCA and RXA index value. However, it has a low export data. RCA and RXA index values of the product group "Nuclear reactors, boilers, machinery, mechanical devices and tools, their components" which is the second group of product intensely exported by Turkey, is very low and did not have any competitiveness. 

Key Words: International Competitiveness Power, Revealed Comperative Adventage Index (RCA), Relative Export Advantage Index (RXA), Turkey