İntramüsküler aşı uygulamalarında aşı uygulama sırasının 2-4 aylık bebeklerde ağrı düzeyi ve ağlama süresine etkisi
The effect of vaccine administration sequence in intramuscular vaccine applications on pain level and crying time in babies of 2-4 months
Yazar: FEYZANUR BULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR YILDIZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı yönetimi = Pain management ; Bebekler = Infant

Özet:
Bu araştırma, intramüsküler aşı uygulamalarında aşı uygulama sırasının 2-4 aylık bebeklerde ağrı düzeyi ve ağlama süresine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak gerçekleştirilmiştir. 
Araştırma, Tokat İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı 15 Temmuz Şehitler ve 75.Yıl Aile Sağlığı Merkezlerinde 80 bebekle yapılmıştır. Araştırmada, önce beşli karma aşısı sonra pnömokok aşısı uygulanan grup (n=40) ve önce pnömokok aşısı sonra beşli karma aşısı uygulanan grup (n=40) olmak üzere iki girişim grubu bulunmaktadır. Tabakalandırma ve bloklu randomizasyon yöntemi ile gruplar cinsiyet açısından eşleştirilip her gruba eşit sayıda 20 kız ve 20 erkek bebek dahil edilmiştir. Araştırmanın verileri; Bebek Tanıtıcı Bilgi Formu, Yenidoğan Ağrı Ölçeği (NIPS), Pulse Oksimetre Cihazı ve Video Kaydı kullanılarak elde edilmiştir. Bebeklerin ağrı düzeyleri, araştırmacıdan bağımsız olan ağrı uzmanı tarafından değerlendirilmiştir. Araştırmanın yapılabilmesi için etik kurulundan ve araştırmanın yürütüldüğü kurumdan yazılı izinler alınmıştır.
Bebeklerin tanıtıcı bilgileri, girişim grupları arasında istatistiksel olarak benzerlik göstermektedir (p>0.05). Araştırmada önce pnömokok aşısı uygulanan bebeklerin işlem sonrasındaki ağrı puanları, işlem sırasındaki ağrı puanlarına göre anlamlı ölçüde daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Önce beşli karma aşısı uygulanan bebeklerin ise işlem sırasındaki ağrı puanları ile işlem sonrasındaki ağrı puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Araştırmada önce beşli karma aşısı uygulanan bebeklerin işlem sırasındaki ve sonrasındaki ağrı puanları ve ağlama süreleri diğer girişim grubundaki bebeklere göre anlamlı ölçüde daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Önce beşli karma aşısı uygulanan bebeklerin kalp atım sayıları işlem öncesi, işlem sırası ve işlem sonrasında istatistiksel olarak sırasıyla anlamlı bir artış gösterdiği bulunmuştur. Bu girişim grubunun işlem zamanlarına göre oksijen saturasyonlarında istatistiksel olarak anlamlı ölçüde değişme olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Önce pnömokok aşısı uygulanan bebeklerin kalp atım sayıları işlem öncesinde istatistiksel olarak anlamlı ölçüde daha düşük, işlem sırasında daha yüksek ve işlem sonrasında ise işlem sırasına göre anlamlı düzeyde azaldığı bulunmuştur (p<0.05). Bu girişim grubundaki bebeklerin işlem sırasındaki oksijen saturasyonları işlem öncesindeki ve işlem sonrasındakine göre anlamlı ölçüde daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0.05). Önce beşli karma aşısı uygulanan bebeklerin işlem sırasındaki ve sonrasındaki kalp atım sayıları, diğer girişim grubundaki bebeklere göre anlamlı ölçüde daha düşük, oksijen saturasyonları ise anlamlı ölçüde daha yüksek olarak bulunmuştur (p<0.05). 
Araştırmada, 2-4 aylık bebeklerde intramüsküler aşı enjeksiyonuna bağlı oluşan ağrı düzeyinin ve ağlama süresinin azaltılmasında aşı uygulama sırasının etkili olduğu sonucuna varılmıştır. 2-4 aylık bebeklerde beşli karma ve pnömokok aşılarının aynı ziyarette uygulanması durumunda önce beşli karma aşısının daha sonra pnömokok aşısının uygulanması önerilir.

Abstract:
This research has been conducted in randomized controlled experimentally to determine the effect of the order of administration of the vaccine in intramuscular vaccine applications on pain level and crying time in babies 2-4 months.
The research was conducted with 80 babies in the 15 July Martyrs and 75th Year Family Health Centers affiliated to the Tokat Provincial Health Directorate. The research includes two groups of interventions: the group in which five combined vaccines were administered followed by the pneumococcal vaccine (n=40) and the group in which five combined vaccines were administered after the pneumococcal vaccine (n=40). By stratification and blocky randomization, the groups were matched in terms of gender and an equal number of 20 female and 20 male infants were included in each group. Data of the research; The Baby Introductory Information Form was obtained using the Neonatal Infant Pain Scale (NIPS), Pulse Oximeter Device and Video. The infants' pain levels were assessed by the pain specialist, who was independent of the researcher. In order to conduct the research, written permissions were obtained from the ethics committee and the institution where the research was conducted.
The descriptive information of the babies is statistically similar between the intervention groups (p>0.05). In the study, post-procedure pain scores of babies who received pneumococcal vaccine first were found to be significantly lower than their pain scores during the procedure (p<0.05). There was no significant difference between the pain scores during the procedure and the pain scores after the procedure of the babies who received the quintuple vaccine first (p>0.05). In the study, the pain scores and crying durations of babies who received the quintuple vaccine firstly during and after the procedure were found to be significantly lower than the babies in the other intervention group (p<0.05). It was found that the heart rate of babies who received the quintuple vaccine first showed a statistically significant increase before, during and after the procedure, respectively. It was determined that there was no statistically significant change in oxygen saturations of this intervention group according to procedure times (p>0.05). The heart rate of babies who received pneumococcal vaccine first was found to be statistically significantly lower before the procedure, higher during the procedure, and significantly decreased after the procedure, depending on the order of the procedure (p<0.05). It was determined that the oxygen saturations of the babies in this intervention group during the procedure were significantly lower than those before and after the procedure (p<0.05). The heart rate of the babies who received the quintuple vaccine firstly during and after the procedure was found to be significantly lower and their oxygen saturation was significantly higher than the babies in the other intervention group (p<0.05).
The study concluded that the order of vaccine administration was effective in reducing the pain level and crying duration caused by intramuscular vaccine injection in 2-4 month old babies. If the quintuple combination and pneumococcal vaccines are administered at the same visit in 2-4 month old babies, it is recommended to administer the quintuple vaccine first and then the pneumococcal vaccine