Soğan bitkisinde (Allium cepa) soğan sak nematodu' nun (Ditylenchus dipsaci) zararına mikorizanın (Glomus intraradices) etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of mycorrhizae (Glomus intraradices) on stem and bulb nematode (Ditylenchus dipsaci) on onion (Allium cepa)
Yazar: BÜŞRA DELEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF YAVUZASLANOĞLU
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik Ana Bilim Dalı / Biyomühendislik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Mikoriza bitkiye besin elementi ve derin toprak katmanlarından su sağlayarak bitki gelişimini olumlu yönde etkileyen bir mikroskobik mantari organizmadır. Bu işlevini bitki kökleri ile oluşturduğu simbiyotik ilişki ile gerçekleştirmektedir. Bunun yanında çeşitli mekanizmalarla hastalık ve zararlı etmenlerin gelişimini engellemektedir. Soğan sak nematodu soğan yumrusunda çürümelere ve verim kaybına neden olmaktadır.  Tez çalışmasında mikorizanın soğan bitkisinde soğan sak nematodunun bitkiye girişi ve bitki içinde gelişimine etkisi araştırılmıştır. Soğan bitkileri mikoriza enfeksiyonu ve sonrasında nematod uygulamaları için bitki büyütme dolabında 20 ℃' de % 70   nem koşullarında 16: 8 saat gün: gece periyodunda geliştirilmiştir. Mikorizanın bitki köklerine 10 haftada % 50-81 oranında kolonize olduğu ve 10 haftada bitki boyu ve ağırlığının mikorizalı bitkilerde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Mikorizalı ve mikorizasız bitkilere 10 hafta sonra petri kabında ve saksıda kök bölgesine 200 adet soğan sak nematodu verilerek, sırasıyla nematod inokulasyonundan 3 ve 8 hafta sonra gelişimleri incelenmiştir. Mikorizalı bitiklerde nematoda sayısının daha az olduğu tespit edilmiştir. Mikorizalı ve mikorizasız bitkilerde sırasıyla, 3 haftada  ortalama 10±4 ve 46±28   nematod elde edilirken, 8 haftalık bitiklerde ise 85±64 ve 200±64 nematod elde edilmiştir. Tez çalışması ile mikoriza uygulamasının soğan bitkisinin gelişimini arttırdığı ve soğan sak nematodu gelişimini engellediği gösterilmiştir. Çalışmanın sonraki yöneliminde mikorizanın etki mekanizmasının belirlenmesi ve tarla koşullarında denemelerin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Abstract:
Mycorrhiza is a microscopic fungal organism that positively affects plant growth by supplying nutrients and water from deep soil layers. It performs this function through the symbiotic relationship with plant roots. In addition, it prevents the development of diseases and pests through various mechanisms. Stem and bulb nematode causes rotting and yield loss on onion tubers. In the thesis study, the effect of mycorrhiza on the penetration and development of the stem and bulb nematode in the plant was investigated. Onion plants were grown for mycorrhiza infection and subsequent nematode applications in a plant growth chamber under 70% humidity conditions at 20 ° C for 16: 8 hours day: night period. It has been found that the mycorrhiza colonizes the plant roots at a rate of 50-81% in 10 weeks and that the plant height and weight is higher in mycorrhizal plants at 10 weeks. Mycorrhizal and non-mycorrhizal plants were inoculated with 200 stem and bulb nematodes around the root area in petri dish and pot after 10 weeks, and their growth was examined 3 and 8 weeks after nematode inoculation, respectively. It has been determined that the number of nematodes is less in mycorrhizal plants. An average of 10 ± 4 and 46 ± 28 nematodes were obtained in 3 weeks while 85 ± 64 and 200 ± 64 nematodes were obtained in 8-week-old plants, in mycorrhizal and non-mycorrhizal plants, respectively. With the thesis study, it has been shown that the mycorrhiza treatment increased the growth of the onion plant and prevented the development of stem and bulb nematode. The next step of the study is to determine the mechanism of  mycorrhiza and to conduct trials under field conditions.