Ortaöğretim öğrencilerinin finansal okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesine yönelik bir çalışma: İskenderun örneği
A study to determine the financial literacy levels of high school students: The case of İskenderun
Yazar: BEHİYE CANTÜRK
Danışman: PROF. DR. NAZİF ÇALIŞ
İskenderun Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ekonomi Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Finansal okuryazarlık kavramı, ekonomik ve finansal gündemin farkında olma, finansal ürün ve hizmetleri anlamak için yetecek bilgiye sahip olarak optimal finansal kararlar alacak kadar sayısal beceri ve yorumlama kabiliyetine sahip olmayı içeren düzenli davranışlar bütünüdür. İçinde bulunulan yüzyılın en önemli konulardan biri olup özellikle geleceğin yetişkinleri olacak gençliğin finansal okuryazar bireyler olarak konunun dışında kalmaması gerekir. Bu çalışma kapsamında ortaöğretim düzeyinde öğrencilerin finansal okuryazarlık seviyelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu sebeple Hatay ili İskenderun ilçesinde öğrenim gören 371 lise öğrencisinin katılımıyla anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edilerek sonuçlar yorumlanmıştır. Veriler değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotlar (Sayı, Yüzde, Ortalama, Standart sapma) kullanılmıştır. Sonuçların değerlendirilmesi için tanımlayıcı istatistikler, t testi, varyans analizi yapılmıştır. Öğrencilerin finansal okuryazarlık düzeylerinin düşük seviyede olduğu belirlenmiştir. Finansal okuryazarlık seviyesinin cinsiyet, ailenin gelir düzeyi, ebeveynlerin mesleği ve finansal durumları ile okul türünden etkilenmediği sonucuna ulaşılmıştır. Buna karşın finansal okuryazarlık düzeyinin finansal bilgi takip kaynağına, sınıf seviyesine, tasarruf ve yatırım nedenleri ile gelir ve gider kaydı tutma seviyesine göre farklılık gösterdiği ortaya konmuştur. Ortaöğretim düzeyinde öğrenim gören öğrencilerin geleceğe yönelik ekonomik kaygılarının yüksek düzeyde olduğu, finansal okuryazarlık seviyelerinin demografik özelliklerden çok finansal davranışlarla ilgili olduğu, erken dönem uygulamalı finansal okuryazarlık eğitim yöntemleriyle ileriye dönük daha iyi sonuçlar elde edilebileceği, temel düzey finansal kavramların belirlenip eğitim kurumları içinde tanıtılarak lise düzeyinde finansal farkındalık oluşturulması gerektiği gibi sonuçlar çalışmanın önemli noktalarındandır.

Abstract:
The concept of financial literacy is a set of regular behaviours that include being aware of the economic and financial agenda, having sufficient knowledge to understand financial products and services, and having sufficient numerical skills and interpretive skills to make optimal financial decisions. It is one of the most prominent issues of the current century, and especially the youth, who will be the adults of the future, should not be left out of the subject as financially literate individuals. With in the scope of the study it is aimed to determine the financial literacy levels of high school students. For this purpose, a survey was conducted with the participation of 371 high school students studying in İskenderun district of Hatay province. The data obtained in the research were analysed statistically and the results were interpreted. Descriptive statistical methods (number, percentage, mean, standard deviation) were used to evaluate the data. Descriptive statistics, t-test, and variance analysis were conducted to evaluate the results. It was determined that the financial literacy levels of the students were low. It was concluded that the financial literacy level was not affected by gender, family income level, parents' professions, financial situation, and school type. However, it was revealed that the financial literacy level differed according to the financial information sources, class level, savings and investment reasons, and also income and expense record keeping level. The results such as the high level of future economic anxiety of secondary school students, the fact that financial literacy levels are related to financial behaviors rather than demographic characteristics, the fact that better prospective results can be obtained with early applied financial literacy education methods, and the need to create financial awareness at the high school level by determining basic level financial concepts and introducing them in educational institutions are among the important points of the study.