Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5-6 yaş  grubu çocukların okula uyumlarını yordayan değişkenlerin incelenmesi
An investigation of the predictors of school adjustment in 5-6 year-old preschools
Yazar: GÜLSÜM AKIŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEVLET ALAKOÇ PİRPİR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Anneler = Mothers ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Okula uyum = School adjustment ; Çocuk yetiştirme = Child rearing ; Öğretmen-öğrenci ilişkileri = Teacher-student relations

Özet:
Bu araştırma okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5-6 yaş grubu çocukların annelerinin çocuk yetiştirme tutumları, okul öncesi eğitim öğretmenlerinin öğrencileriyle olan ilişkileri ve sınıf yönetimi becerileri ile araştırmada ele alınan demografik değişkenlerin çocukların okula uyumları üzerindeki yordayıcı etkisini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır.	
Araştırma genel tarama modelinde olup, araştırmada genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5-6 yaş grubu 900 çocuk, bu çocukların anneleri ve bu çocukların devam ettikleri kurumlarda görev yapan 250 okul öncesi eğitim öğretmeni oluşturmuştur. Araştırma kapsamında; araştırmanın çalışma grubunu meydana getiren öğretmen, anne ve çocukların demografik özelliklerinin belirlenebilmesi amacıyla; "Kişisel Bilgi Formu ve Aile Genel Bilgi Formu", 5-6 yaş grubu çocukların okula uyum becerilerinin değerlendirilmesi amacıyla "Sınıfa Uyum Öğretmen Gözlemi-Kontrol Listesi", annelerin çocuk yetiştirme tutumlarının belirlenmesi amacıyla "Çocuk Yetiştirme Anketi", okul öncesi eğitim öğretmenlerin sınıf yönetimine ilişkin becerilerinin değerlendirilmesi amacıyla "Okul Öncesi Öğretmenler İçin Sınıf Yönetimi Ölçeği", okul öncesi eğitim öğretmenlerinin öğrencileriyle olan ilişkilerinin değerlendirilmesi amacıyla ise "Öğretmen-Öğrenci İlişki Ölçeği"  kullanılmıştır. Araştırma kapsamında bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkinin belirlenebilmesi amacıyla "Pearson Korelâsyon Katsayısı", korelasyon katsayıları anlamlı bulunan değişkenlerin "Sınıfa Uyum Öğretmen Kontrol Listesinin" alt boyutları üzerindeki yordayıcılarını belirleyebilmek amacıyla ise, "Aşamalı Çoklu Regresyon Analizinden" yararlanılmıştır. 
Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda; Öğretmen- Öğrenci İlişki Ölçeğinin "çatışma ve yakınlık" alt boyutlarının, Çocuk Yetiştirme Anketinin "cezalandırma" alt boyutunun, doğum sırası ve çocuk yaş değişkenlerinin Sınıfa Uyum Öğretmen Kontrol Listesinin "konsantrasyon problemi" alt boyutunu anlamlı olarak yordadıkları saptanmıştır. Konsantrasyon problemi alt boyutunda açıklanan varyansa sırasıyla; öğretmen öğrenci ilişkilerinde yaşanan çatışma durumlarının (% 37.5), öğretmen öğrenci ilişkilerindeki yakınlık durumunun (% 3.8), çocuk yaş (% 0.4), çocuk yetiştirme tutumları bakımından çocuğa verilen cezalandırmalar (% 0.3) ve doğum sırası (% 0.2) değişkenlerinin katkı sağladığı tespit edilmiştir. 
Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda Öğretmen-Öğrenci İlişki Ölçeğinin "çatışma ve yakınlık" alt boyutlarının, Çocuk Yetiştirme Anketinin "cezalandırma" alt boyutunun ve doğum sırası değişkenlerinin Sınıfa Uyum Öğretmen Kontrol Listesinin "olumlu sosyal davranış"  alt boyutunu anlamlı olarak yordadıkları saptanmıştır. Olumlu sosyal davranışlar alt boyutunda açıklanan varyansa sırasıyla; öğretmen öğrenci ilişkilerinde yaşanan yakınlık durumlarının (% 36.7), öğretmen öğrenci ilişkilerindeki çatışma durumunun (% 4.4), doğum sırası (% 2) ve çocuk yetiştirme tutumları bakımından çocuğa yönelik verilen cezalandırma (% 0.5) değişkenlerinin katkı sağladığı tespit edilmiştir. 
Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda Çocuk Yetiştirme Anketinin "cezalandırma ve sıcaklık" alt boyutlarının, Öğretmen Öğrenci İlişki Ölçeğinin "çatışma ve yakınlık" alt boyutlarının ve araştırmada ele alınan çocuğun doğum sırası, çocuğun cinsiyeti, baba yaş değişkenlerinin Sınıfa Uyum Öğretmen Gözlemi Kontrol Listesi "yıkıcı/istenmeyen davranış" alt boyutunun anlamlı yordayıcıları olduğu saptanmıştır. Yıkıcı/istenmeyen davranışlar alt boyutunda açıklanan varyansa sırasıyla; öğretmen öğrenci ilişkilerinde yaşanan çatışma durumu  (% 45.5), çocuk yetiştirme tutumları bakımından çocuğa yönelik verilen cezalandırma (% 5.4), çocuk yetiştirme tutumlarındaki sıcaklık (% 1.5), cinsiyet (% 1.3), doğum sırası (% 0.8), baba yaş (% 0.8) ve öğretmen öğrenci ilişkilerindeki yakınlık (% 0.3) durumu değişkenlerinin katkı sağladığı tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was undertaken to reveal the predictive power of the demographic variables studied in the current research for the children's school achievement, the child rearing attitudes of the mothers of 5-6-year-old pre-schoolers, the relationship of the preschool teachers with their students and their classroom management skills.	
One of the general survey models, the relational survey model was used in the current study. Sample of study consisted of 900 pre-schoolers aged 5 to 6 years, their mothers and 250 preschool teachers. The following instruments were utilized to collect study data; "Personal Information Form and Family General Information Form for the demographics of the teachers, mothers and children; "Classroom Adjustment Teacher Observation-Control List" for the assessment of 5-6 year-old children's adjustment skills; "Child Rearing Questionnaire" for mothers' attitudes towards childrearing; "Classroom Management Scale for Preschool Teachers" for the evaluation of preschool teachers' classroom management skills and "Teacher-Student Relationship Scale" for the evaluation of the relationships of preschool teachers with their students. "Pearson Correlation Coefficient" was used to determine the relationship between dependent and independent variables, and "Stepwise Multiple Regression Analysis" was performed to explore the predictive power of the variables with significant correlation coefficients in the subscales of "Classroom Adjustment Teacher Control List".
Findings showed that the "conflict and closeness" dimensions of the Teacher-Student Relationship Scale, the "punishment" dimension of the Child-Rearing Questionnaire, the birth order and the child's age significantly predicted the "concentration problem" dimension of the Classroom Adjustment Teacher Control List. It was also found that the conflicts in teacher-student relationships (37.5 %), the closeness in teacher-student relationships (3.8 %) child's age, (0.4 %) the punishments inflicted on the child with regard to child rearing attitudes (0.3 %) and the birth order (0.2 %) contributed to the variance explained in the concentration problem.  
Findings demonstrated that the "conflict and closeness" dimensions of the Teacher-Student Relationship Scale, the "punishment" dimension of the Child-Rearing Questionnaire, and the birth order significantly predicted the "positive social behaviour" dimension of the Classroom Adjustment Teacher Control List. Also, it was seen that the closeness in teacher-student relationships (36.7 %), the conflicts in teacher-student relationships (4.4 %) the birth order (2 %) and the punishments inflicted on the child in regard to child rearing attitudes (0.5 %) contributed to the variance explained in the positive social behaviour.    
"Punishment and warmth" dimensions of the Child-Rearing Questionnaire, "conflict and closeness" dimensions of the Teacher-Student Relationship Scale and the child's gender, the order of birth and the father's age were found to be significant predictors of the "destructive/undesirable behaviour" dimension of the Classroom Adjustment Teacher Observation Control List. The conflicts in teacher-student relationships (45.5 %), the punishments inflicted on the child in regard to child rearing attitudes (5.4 %), warmth in child rearing attitudes (1.5 %), gender (1.3 %), birth order (0.8 %), father's age (0.8 %) and the closeness in teacher-student relationships  (0.3 %) contributed, respectively, to the variance explained in the dimension of destructive/undesirable behaviours.