Öğrenen örgütlerde rekabet stratejileri: Teknokent firma çalışanları üzerinde bir uygulama
Competitive strategies in learning organizations: An implementation on technopark enterprise employees
Yazar: SEMRA BETÜL UZUN
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN BAL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Rekabet = Competition ; Rekabet stratejileri = Competition strategies ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Teknokentler = Technopolis ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations

Özet:
Çevre şartlarında meydana gelen hızlı değişim, örgütler için öğrenmeyi bir zorunluluk haline
getirmiştir. Öğrenmeyi kesintisiz bir süreç haline getirebilmiş olan öğrenen örgütler, pozisyon
fark etmeksizin tüm örgüt üyelerinin kendilerini sürekli geliştirmeyi arzu ettikleri, edinilen
bilgilerin örgütsel düzeye yayıldığı, korku ikliminden uzak organizasyonel yapılardır. Bu
organizasyon yapılarında var olan sürekli gelişim, çevresel faktörlerin oluşturduğu değişim
baskısına karşı organizasyonun etkili bir şekilde dönüt verebilmesini ve hatta çoğu zaman
bulundukları piyasada şartları belirleyen ve etkileyen organizasyonel yapılar haline gelmesini
sağlamaktadır. Piyasada elde edilen avantajlı konum, sürdürülebilir rekabet üstünlüğünü de
beraberinde getirmektedir. Çalışma kapsamında örgütlerin uyguladıkları rekabet stratejileri
Micheal Porter (1990) tarafından geliştirilen sınıflandırma bağlamında ele alınmıştır. Bu
kapsamda üç farklı rekabet stratejisinden söz edilmektedir. Kaliteden ödün vermeksizin
maliyetlerin minimize edildiği maliyet liderliği stratejisi, ürün ve hizmetlerin benzersiz hale
getirilmesiyle kârlılık hedeflenen farklılaştırma stratejisi ve son olarak pazarın belli bir
kısmının hedef kitle haline getirildiği odaklanma stratejisidir. Bu araştırma ile teknokentlerde
yer alan işletmeler vasıtasıyla, öğrenen organizasyonların uyguladıkları rekabet stratejilerinin
belirlenmesi amaçlanmıştır. Kavramsal çerçeveye yer verilmesi sonrası, uygulama kısmında
teknokentlerde yer alan işletmelerin çalışanlarına anket uygulanmıştır. Öğrenen organizasyon
düzeyinin belirlenmesi için Marsick ve Watkins (1993) tarafından geliştirilen, Basım vd.
(2007) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılmış olan ölçek, rekabet stratejilerinin
belirlenmesi amacıyla ise, Bal (2011) tarafından geliştirilen ölçek kullanılmıştır. Elde edilen
verilere öncelikle güvenilirlik ve geçerlilik analizleri uygulanmış sonrasında ilişki tespitine
yönelik korelasyon ve regresyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda hipotezlerin iki
tanesi kısmen olmak üzere tamamı desteklenmiştir.

Abstract:
The rapid change in environmental conditions has made learning an obligation for
organizations. Learning organizations, which are able to make learning a continuous process,
are organizational structures far from the climate of fear where all members of the
organization want to improve themselves continuously regardless of their position and where
the acquired information is spread to the organizational level. The continuous improvement in
these organizational structures enables the organization to provide feedback effectively
against the pressure of change caused by environmental factors and even often, to become
organizational structures that stipulate and affect the conditions in the market they are
operating in. Advantageous position attained in the market brings with it a sustainable
competitive advantage. Within the scope of the study, competitive strategies implemented by
organizations are discussed in the context of the classification developed by Michael Porter
(1990). In this context, there are three different competitive strategies to be talked about.
These are "Cost Leadership Strategy" which aims to minimize costs without compromising
quality, "Differentiation Strategy" which aims at profitability by making products and
services unique, and finally, "Focus Strategy" which aims to make a certain part of the market
the target audience. With this research, it has been aimed to identify the competitive strategies
implemented by learning organizations through enterprises in technoparks. Following the
inclusion of the conceptual framework, a survey was conducted with the employees of the
enterprises in technoparks during the implementation phase. To determine the level of the
learning organization, the scale that was developed by Marsick and Watkins (1993) and
adapted into Turkish by Basım et al. (2007) was used. On the other hand, the scale developed
by Bal (2011) was used to determine competitive strategies. In the first stage, reliability and
validity analyses were applied to the collected data. Then, correlation and regression analysis
was performed to identify the relation. As a result of the research, all of the hypotheses were
supported, two of which were partial.