Okul öncesi dönem çocukların öğrenme güçlüğü erken belirtileri ile erken okuryazarlık ve yürütücü işlev becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between early symptoms of learning disability of preschool children and early literacy and executive function skills
Yazar: NESİL ŞENTÜRK GÜLHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAKUP BURAK
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability ; Öğrenme güçlüğü = Learning difficulty

Özet:
Bu araştırmada okul öncesi dönem çocukların öğrenme güçlüğü erken belirtileri ile erken okuryazarlık ve yürütücü işlev becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu İstanbul ili Başakşehir ve Küçükçekmece ilçesi Millî Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bağımsız anaokulu ve ilkokula bağlı anasınıflarında öğrenim gören ve rastgele seçilen 342 okul öncesi dönem çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Demografik Bilgi Formu", "Özgül Öğrenme Bozukluğu Tarama Ölçeği", "Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlevler Envanteri" ve "Erken Okuryazarlık Becerilerini Değerlendirme Öğretmen Anketi" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin normalliği test edilmiş, dağılım normalitesi sağlandığı için parametrik analizler tercih edilmiştir. Araştırma verilerin analizinde Pearson korelasyon katsayısı, Hiyerarşik Regresyon analizi, Bağımsız Grup t-testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) teknikleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlara göre okul öncesi dönem çocuklarda öğrenme güçlüğü riski erken belirtileri arttıkça, erken okuryazarlık ve yürütücü işlev becerilerinde yaşanan sorunların da arttığı görülmüştür. Aynı zamanda okul öncesi dönem çocukların öğrenme güçlüğü riskini, erken okuryazarlık becerileri %53, yürütücü işlev becerileri ise % 68 oranında açıkladığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra okul öncesi dönem çocukların, yaşlarına, daha önce okul öncesi eğitimi alma durumuna, okul öncesi kurumuna devam etme süresine, kardeş sayısına, doğum sırasına, aile birliktelik durumuna, anne/baba yaşına, kendilerini tanımladıkları ortalama gelir düzeyine, anne/baba çalışma durumuna göre hem öğretmen hem ebeveyn formu öğrenme güçlüğü riski erken belirtileri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Ancak okul öncesi dönem çocukların cinsiyetine göre öğrenme güçlüğü riski erken belirtilerinde öğretmen formunda anlamlı düzeyde bir farklılık olduğu,  
anne ve baba öğrenim durumunda ise ebeveyn formunda anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır. Ayrıca ailede öğrenme güçlüğü tanısı olma durumuna göre öğrenme güçlüğü riski erken belirtileri arasında hem öğretmen hem de ebeveyn formunda anlamlı bir farklılık bulunmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between the early symptoms of learning disability and early literacy and executive function skills of preschool children. The research was designed in relational scanning model. The sample group of the research consists of 342 randomly selected preschool children who study in independent kindergartens and kindergartens affiliated to the National Education Directorate in Istanbul province Başakşehir and Küçükçekmece districts. "Demographic Information Form", "Specific Learning Disorder Screening Scale", "Childhood Executive Functions Inventory" and "Early Literacy Skills Evaluation Teacher Questionnaire" were used as data collection tools in the study. The normality of the research data was tested, parametric analyzes were preferred because distribution normality was provided. Pearson correlation coefficient, hierarchical regression analysis, Independent Group t-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) techniques were used in the analysis of the research data. According to the results obtained from the research findings, it was observed that as the risk of learning disability increases in preschool children, the problems experienced in early literacy and executive function skills also increase. At the same time, it was determined that early literacy skills explained 53% and executive function skills explained 68% of preschool children's risk of learning difficulties. In addition, pre-school children's age, previous pre-school education status, pre-school attendance period, number of siblings, birth order, family coexistence, mother/father age, average income level by which they define themselves, mother/father working It was determined that there was no significant difference between the early symptoms of learning disability risk in both the parent form and the teacher form. However, it was determined that there was a significant difference in the early symptoms of the  
risk of learning disability in the teacher form according to the gender of the preschool children, and a significant difference in the education status of the parents in the parent form. In addition, a significant difference was found between the early symptoms of learning disability risk according to the presence of a diagnosis of learning disability in the family, in both teacher and parent forms.