Kafa travmasında ultrasonla ölçülen optik sinir kılıf çapının intrakraniyel patolojileri öngörmedeki rolü ve hasta takibindeki prognostik önemi
Role of sonographicaly measured optic nerve sheath diameter in detecting intracranialpathologies in head trauma and prognostic importance in patient follow-up
Yazar: ERHAN UĞRAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZCAN YAVAŞİ
Sağlık Bakanlığı / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Giriş ve Amaç:Kafa travmasında optik sinir kılıf çapının (OSKÇ) ultrasonografik ölçümü daha önce başka çalışmalarda da kullanılmış olup, hekimlerin klinik karar vermesinde  yol gösterici  olacağı  öngörülmektedir.  Bu  çalışmadaki  amacımız,  kafa  travması  ile  acil servise başvuran erişkin hastalarda OSKÇ'nin intrakraniyel patolojileri saptamadaki rolü ve hasta takibindeki prognostik önemini ortaya koymaktır.Materyal ve Metod:Hastanemiz  acil  servisine  çalışma  süresinde  başvuran  travmatik  beyin  hasarı (TBH)  olan  hastaları  prospektif  olarak  inceledik.  Hastaların  ilk  muayenesi  yapılıp stabilize edildikten sonra OSKÇ'ları 7.5 MHz transduser (Fazone CB, Fujifilm, ABD) ile ölçüldü  sonra  beyin  bilgisayarlı  tomografi  (BT)  çekildi.  Bütün  hastaların  travma mekanizmaları, şikayetleri, ek travmaları, vital bulguları, Glasgow Koma Skalası (GKS) skorları  ayrıca  çalışma  izlem  şemasına  işlenmiştir.  Bütün  hastalar  beyin  cerrahisi  ile konsulte  edilmiştir.  Takip,  taburculuk,  yatış  ve  operasyon  kararları  beyin  cerrahı tarafından verilmiştir. Acil servisten taburculuk kararı verilen hastalara takipleri sonunda ikinci bir ölçüm yapılmıştır. Yatırılmış hastalarda ise beyin cerrahı tarafından hastanın kliniğinde  değişiklik  olup  olmamasına  göre  kontrol  BT  çekilmesine  karar  verildiyse, çekim öncesi ikinci bir ultrason ölçümü yapılmıştır. İstatistiksel  analizler  SPSS  v.23.0 paket programı aracılığıyla yapıldı. P < 0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.Bulgular:Çalışmaya 65 hasta alındı. Bunların 5 tanesi ağır TBH, 11 tanesi orta TBH ve 49 tanesi  hafif  TBH  idi.  Hafif  travmatik  beyin  hasarı  olan  hastaların  ortalama  OSKÇ değerleri ile orta ve ağır travmatik beyin hasarı olan hastalarınki arasında anlamlı fark mevcuttu  (p=0.0001).  Toplam  18  hastada  beyin  BT'de  bulgu  saptandı.  BT'de  bulgu olanlar ile olmayanların ölçülen OSKÇ değerleri ortalaması sırasıyla 5.5 mm ve 4.7 mm idi (p=0.0001). BT'de kafa içi basınç artışı (KİBA) bulgusu olan hastalarla olmayanların ölçülen OSKÇ değerleri ortalaması 5.7 mm ve 4.7 mm olarak ölçüldü (p = 0.0001). 30 gün içinde ölen hastalar ile 6 ay içinde ölen hastaların OSKÇ değerleri ortalaması 6.2 mm ve 6.1 mm olarak hesaplandı. OSKÇ nin orta ve ağır travmatik beyin hasarı olan hastaları ayırabilecek eşik değerini 4.95mm (%93.8 duyarlılık, %83.7 özgüllük) olarak bulduk. OSKÇ'nın beyin tomografisinde bulgu saptaması açısından eşik değeri 4.95 mm (%94.1 duyarlılık, %85.4 özgüllük) olarak hesapladık.Sonuç:Acil servise başvuran travma hastalarında OSKÇ kafa içi patolojileri saptamada, hafif, orta ve ağır beyin hasarı olan hastaları ayırmada ve mortaliteyi tahmin etmede belirleyici gözükmektedir. 
Anahtar kelimeler:kafaiçi basınç artışı, kafa travması, optik sinir kılıf çapı, travmatik beyin hasarı

Abstract:
Introduction and Aim:Ultrasonographic measurement of optic nerve sheath diameter (ONSD) was used in previous studies and considered to guide clinical decision making of physicians. In this study  we  aimed  to  find  the  role  of  ONSD  in  identifying  intracranial  pathologies  and prognostic significance in patient follow-up. Material and Method:We prospectively  evaluated the patients  with traumatic brain injury  (TBI) who were admitted to the emergency department (ED) during the study period. After the initial examination  and  stabilization,  ONSD  was  measured  with  7.5  MHz  transducer  (Fazone CB, Fujifilm, USA) and then cranial computed tomography (CT) was ordered. Trauma mechanisms, complaints, additional traumas, vital signs and Glasgow coma scale (GCS) scores were noted on study chart. All patients were consulted to a neurosurgen. Decision on  follow-up,  disposition,  admission  and  operation  were  made  by  neurosurgeon.  A second  measurement  was  made  after  follow-up  in  patients  discharged  from  ED.  For admitted  patients,  when  neurosurgeon  decided  to  order  a  repeat  CT  according  to  the clinical  deterioration  of  the  patient,  a  second  ultrosonographic  measurement  was  made prior to CT. Statistical analysis weremade by SPSS v.23.0 package program. P < 0.05 was considered statistically significant.ResultsSixty five patients were enrolled in the study. Of these, 5 were severe TBI, 11 were moderate TBI, and 49 were mild TBI. There was a statistically significant difference between the mean ONSD of mild TBH patients  compared to moderate  and severe  TBI (p=0.0001). Eighteen patients had findings on cranial CT. Mean ONSD of CT-positive patients  and  and  CT-negative  patients  were  5.5  and  4.7  mm,  respectively  (p=0.0001). Mean ONSD of patients who had signs of elevated intracranial pressure (EICP) on CT and who do not have  were 5.7 mm ve 4.7 mm  (p=0.0001). Mean ONSD of patients who died within 30 day and 6 months were 6.2 mm and 6.1 mm. The cut-off value of ONSD to  differentiate  moderate  to  severe  TBI  was  4.95  mm  (sensitivity  93.8%,  specificity 83.7%).  The  cut-off  value  of  ONSD  to  identify  presence  of  intracranial  pathology  was 4.95  (sensitivity 94.1%, specificity 85.4%).Conclusion: ONSD seems to determine intracranial pathologies, discriminate mild, moderate and severe traumatic injuries, and estimate mortality in trauma patients admitted to the emergency department.
Keywords: elevated  intracranial  pressure,  headtrauma,  optic  nerve  sheath  diameter, traumatic brain injury,