Bandırma ve Erdek Körfezi (Marmara Denizi) ostrakod (crustacea) faunasındaki mevsimsel değişiklikler ve ortamın bazı ekolojik özellikleri
Seasonal variations of the ostracoda (crustacea) faunas and some ecological characteristics of the Bandirma and Erdek bays (Marmara Sea)
Yazar: FERDA PAÇAL
Danışman: DOÇ. DR. HÜSAMETTİN BALKIS
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Zooloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Bandırma ve Erdek körfezlerinin ostrakod faunasını ortaya çıkarmak ve bazı ekolojik faktörlerin ostrakod faunasının dağılımı üzerindeki etkilerini belirlemektir. Örneklemeler her mevsim (Kasım 2006, Şubat 2007, Mayıs 2007 ve Ağustos 2007) Van Veen Grab, el kepçesi ve su örnekleyicisi ile her iki körfezde belirlenen 16 istasyondan toplam 64 kez yapılmıştır. Toplanan deniz suyu örneklerinde sıcaklık, tuzluluk ve çözünmüş oksijen içeriği ölçülmüştür. Ayrıca her istasyonda görünürlük ve öfotik zon derinliği hesaplanmıştır. Sediment örneklerinde ise çamur yüzdesi, toplam organik karbon miktarları ve toplam kalsiyum karbonat miktarları belirlenmiştir. İstasyonlarda belirlenen tür ve birey sayılarının kompozisyonundan yararlanarak Shannon-Weaver çeşitlilik indeksi (H') belirlenmiştir. İstasyonlardaki türler arasındaki benzerlik, Bray-Curtis benzerlik indeksine göre yapılmıştır. İstasyonlara ait sıcaklık, tuzluluk, çözünmüş oksijen, çamur yüzdesi, toplam organik karbon miktarı, toplam kalsiyum karbonat miktarı, derinlik, ostrakod tür sayıları ve birey sayıları arasındaki ilişkiler Spearman sıra- korelasyon katsayısına göre değerlendirilmiştir.Bu çalışmada 22 famiya ve 43 cinse ait 112 ostrakod türü tespit edilmiştir. Bütün türlerin fotoğrafları TEM (Taramalı Elektron Mikrosbu) ile çekilmiştir. Marmara Denizi için 58 yeni tür belirlenmiş olup, bu türlerden 18'i Türkiye ostrakod faunasına yeni kayıt olarak eklenmiştir. Tanımlanan türlerin istasyonlara ve mevsimlere göre tür ve birey sayılarının dağılımları tablolar halinde verilmiştir. Ayrıca belirlenen bütün türlerin Akdeniz, Ege Denizi, Karadeniz ve Türk Boğazlar Sistemi'ndeki dağılımları ile derinlik dağılımları da tablo halinde gösterilmiştir. Tesbit edilen 112 türden 5'inin baskın tür olduğu görülmüştür. (Loxoconcha rhomboidea, Pontocythere elongata, Carinocythereis carinata, Cytheridea neapolitana ve Xestoleberis margaritea).Sonuç olarak bu çalışmada Erdek Körfezi'nden elde edilen ostrakodların tür ve birey sayısı bakımından Bandırma Körfezi'den daha zengin olduğu belirlenmiştir. Her iki körfezde de ostrakodların tür ve birey sayılarını etkileyen en önemli ekolojik faktörlerin derinlik ve sedimentin çamur yüzdesi olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is the observation of the ostracoda faunas of the Bandırma and Erdek Bays and to investigate the effects of the ecological factors on distributions of the ostracoda faunas.The samples were collected by using Van Veen Grab, handle net and water sampler 64 times, in 16 stations from these bays in each season (October 2006, February 2007, May 2007 and August 2007), within four seasonal period. Temperature, salinity and dissolved oxygen amount were measured in the sea water samples. Also visibility and euphotic zone depths were calculated for each stations. The mud percentage, the total organic carbon amount and the total calcium carbonate amount were determined in the sediment samples. Shannon Weaver diversity index (H') has been determined by the help of the species and individual numbers? compositions of ostracoda. The similarity in stations between the species was calculated with the Bray-Curtis similarity index. The correlation among the stations associated with temperature, salinity, dissolved oxygen, mud percentage, total organic carbon amount, total calcium carbonate amount, dephts, species number and individual number of ostracoda were evaluated with Spearman rank- correlation matrix.In this study, 112 ostracoda species were determined belonging to 22 family and 43 genera. All the photographs of the ostracoda species were taken by using SEM (Scanning Electron Microscopy). Fiftyeight new ostracoda species to Marmara Sea were determined, 18 species of them were added as new ostracoda species to the Turkish ostracoda fauna. The distributions of the determined species and individual numbers according to stations and the seasons were given in tables. Also, the distribution of the determined species in to the Mediterranean Sea, Aegean Sea, Black Sea and Turkish Straits System were shown together with depths diversity in tables. It is observed in this study that 5 species were dominant from the 112 species (Loxoconcha rhomboidea, Pontocythere elongata, Carinocythereis carinata, Cytheridea neapolitana and Xestoleberis margaritea).In conclusion, it is determined in this study that the species and the individual numbers of ostracoda in Erdek Bay were more abundant than the Bandırma Bay. It is seen that the most important ecological factors that effect on the species numbers and individual numbers of ostracoda are the depth and the percentage of the mud in sediment in both bays.