İnce barsak hastalıklarında enteroklizis'n tanı değeri
The diagnostic value of enteroclysis in small bowel disease
Yazar: EMİNE ÖMEROĞLU
Danışman: DR. TAHSİN EDGÜER
Sağlık Bakanlığı / SSK Ankara Eğitim Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1999
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Klinik ve laboratuar bulgularla desteklenen malabsorpsiyonun da eşlik ettiği kronik diare, gastrointestinal kanama, periumbilikal veya sağ alt kadran ağrısı, abdominal distansiyon, bulantı ve kusmanın eşlik ettiğ kramp şeklinde batın ağrısı yakınmalarından herhangi birine sahip  hastalarda; üst gastrointestinal sistem ve kolonun incelenmesi ile etiolojinin saptanamadığı durumlarda incelenmesi gereken bölüm ince barsaklardır. Ancak anatomik ve fizyolojik özellikleri nedeniyle ince barsakların radyolojik görüntülenmesi önemli zorluklar taşımaktadır.
Konvansiyonel olarak uygulanan ince barsak pasaj grafilerinde oral yolla alınan kontrast madde pilorun bariyer etkisi nedeniyle ince barsaklara hem uzun zamanda hem  de düşük konsantrasyonda geçmektedir. Kontrast  maddenin direkt olarak ince barsaklara ulaşamaması nedeniyle lümende yeterli distansiyon sağlanamamaktadır. Bu nedenle de gastrointestinal sistemin bu parçasının morfolojisi, radyolojik olarak, detayı ile görüntülenememektedir.
İnce barsakların dilüe baryum sülfat ve metil sellüloz eriyiği ile çift kontrastlı incelenmesini sağlayan enteroklizis tekniği anatomik morfolojinin incelenmesinde günümüzde kabul edilmiş en iyi metoddur. Üst gastrointestinal sistemin balonlu bir kateter yardımı ile geçilip kontrast maddenin direkt olarak ince barsaklara verildiği bu tetkikde, opak maddenin ince barsaklara hızlı ve yüksek volümde geçişi ve yeterli lümen distansiyonu sağlaması sayesinde, mukozal detay değerlendirilebilmekte; skopi eşliğinde motilite ve elastisitenin incelenmesi de mümkün olabilmektedir.
Çalışmamızda yukarıda belirtilen gastrointestinal sisteme ait yakınmalarla başvuran 31 hasta enteroklizis tetkiki ile değerlendirilmiştir. Bu tekniğin ince barsak hastalıklarının tanısındaki değeri literatür bilgileri ışığında ele alınmış, uygulamalarımızdaki bulgularımız tartışılmıştır.
İnce barsağın obstrüksiyonlarında; etiolojinin lokalizasyonu ve natürünün belirlenmesinde enteroklizis önemli değere sahiptir. Crohn hastalığının erken dönem tanısında, patolojinin yaygınlığı ve derecesini saptamada, komplikasyonlarının belirlenmesinde enteroklizis tetkikinin üstünlüğü gösterilmiştir. Klinik olarak malabsorpsiyon saptanan olgularda; etiolojinin primer-sekonder ayrımının yapılması ve lokalizasyonun belirlenmesi bu tekniğin sağladığı avantajlardandır. İnce barsağın tümöral oluşumlarının tanısında ve gastrointestinal sistem dışında primer tümörü bilinen ve gastrointestinal sisteme ait yakınmalar ile başvuran olguların olası ince barsak metastazları açısından yapılacak tetkiklerinde enteroklizisin başarılı olduğu vurgulanmıştır.

Mevcut patolojik durumlarının değerlendirilmesinin yanısıra enteroklizisin; inc ebarsakların morfolojik normalitesini yüksek bir duyarlılık ile ortaya koyabilen tek yöntem olduğu belirtilmiştir.
Literatürde enteroklizis tetkikinde çok nadir de olsa mukozal disseksiyon ve perforasyon gibi major komplikasyonlardan söz edilmişse de, tekniğin usulüne uygun ve dikkatli uygulanması ile bu risk en aza indirilebilmektedir. Mideye substansiyel reflü, bulantı-kusma, kramp tarzında karın ağrısı ve özellikle yaşlılarda görülen kontrast maddenin solunum yoluna aspirasyonu ise karşılaşılabilecek minor komplikasyonlar arasında sayılabilir. Bu çalışmada hiçbir olguda major komplikasyona rastlanmamıştır. Sadece iki olguda minor komplikasyon ile karşılaşılmıştır.
Enteroklizis tekniğinin komplet obstrüksiyonu olan hastalarda, barsakta iskemi veya infarktın geliştiği durumlarda ve özofajitte kontrendike olduğu da belirtilmiştir. Endoskopik ve radyolojik inceleme olanaklarının sınırlı olduğu ince barsaklarda, teknik açıdan nispeten güç olan enteroklizisin, bu organ hastalıklarının tanı ve ayırıcı tanısında üstün bir inceleme yöntemi olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Small intestine should be evaulated in malabsorption, chronic diarea, gastrointestinal bleeding, abdominal pain with vomiting. Enteroclysis is a technique that allows to evaulate small intestine double contrast examination with the diluated barium sulfate and methyl cellulose solution. It has significant value to determining the localization, etiology and nature of small bowel obstruction, etiology of malabsorption, extension of Crohn disease. In our study, patients were evaluated by applying 31 Enteroclysis examination of the gastrointestinal tract with symptoms mentioned above. Enteroclysis may lead minor complications such as  pain, vomiting and major complications such as mucosal dissection, perforation of intestine. These risks can be minimized by applying duly and carefully techniques. In this study, we did not encounter any major complication. Only minor complications were encountered in two cases. Enteroclysis is an highly sensitive method of examination which has high accuracy rates at the diagnosis and differential diagnosis of small intestine diseases whose endoscopic and radiological examinations are limited.