Ergenlerde olumsuz otomatik düşüncelerin çalışma belleği performansına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of negative automatic thoughts on working memory performance in adolescents
Yazar: ÖZLEM SARICI
Danışman: PROF. DR. SELİM GÜNÜÇ
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı ergenlerde olumsuz otomatik düşüncelerin çalışma belleği performansına etkisinin incelenmesidir. Ayrıca olumsuz otomatik düşünceler ve çalışma belleği puanları üzerinde sosyodemografik değişkenlerin anlamlı bir farklılık oluşturup oluşturmadığı değerlendirilmiştir. Bu kapsamda kolaylı örnekleme tekniği kullanılarak İzmir'de ikamet eden 12-16 yaş aralığında toplam 157 ergen bireyden veriler toplanmıştır. Araştırma kesitsel bir çalışma olarak planlanmış ve ilişkisel tarama modeli ile yürütülmüştür. Araştırmada katılımcılara "Sosyodemografik Bilgi Formu", "Çocuklar İçin Olumsuz Otomatik Düşünceler Ölçeği" ve WÇZÖ-IV alt testlerinden "Sayı Dizisi", "Harf-Rakam Dizisi" ve "Aritmetik" uygulanmıştır. WÇZÖ-IV'den elde edilen ham puanlar standart puanlara dönüştürülmüş ve bu şekilde veri analizleri uygulanmıştır. Verilerin analizi için iki grup karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t testi, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında ise ANOVA kullanılmıştır. Ergenlerin olumsuz otomatik düşüncelerinin çalışma belleği performansına etkisi regresyon analizi ile belirlenmiştir. Yapılan analizler sonrasında ulaşılan bulgulara göre; ergenlerin olumsuz otomatik düşüncelerinin, çalışma belleği performanslarına etkisi değerlendirildiğinde; olumsuz otomatik düşüncelerin fiziksel tehdit alt boyutunun çalışma belleğine negatif yönde etkisi belirlenmiştir. Bir birimlik fiziksel tehdide ilişkin otomatik düşünce %9,9 oranında çalışma belleğini tek başına açıklamaktadır. Bir birimlik fiziksel tehdide ilişkin otomatik düşünce arttığında, çalışma belleğinde %41,9 oranında bir azalma olacağı tespit edilmiştir. Ayrıca başarı algısı düzeyinin olumsuz otomatik düşüncelerle negatif, çalışma belleği performansı ile pozitif yönlü ilişkisi; ekran süresinin ise olumsuz otomatik düşüncelerle pozitif, çalışma belleği performansı ile negatif yönlü ilişkisi bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of negative automatic thoughts on working memory performance in adolescents. In addition, it was evaluated whether sociodemographic variables made a significant difference on negative automatic thoughts and working memory scores. In this context, data were collected from a total of 157 adolescents between the ages of 12 and 16 residing in İzmir using the convenience sampling technique. The research was planned as a cross-sectional study and was carried out with the relational survey model. In the study, "Sociodemographic Information Form", "Negative Automatic Thoughts Scale for Children" and WISC-IV subtests, "Number Series", "Letter-Number Series" and "Arithmetic" were applied to the participants. Raw scores obtained from WISC-IV were converted into standard scores and used in data analysis in this way. Independent sample t test was used for the two-group comparisons for the analysis of the data, and ANOVA was used for the comparison of more than two groups. The effect of negative automatic thoughts of adolescents on working memory performance was determined by regression analysis. According to the findings obtained after the analysis; When the effect of negative automatic thoughts of adolescents on working memory performance is evaluated; It was determined that the physical threat sub-dimension of negative automatic thoughts had a negative effect on working memory. One unit of physical threat alone explains 9.9% of working memory. It has been determined that when a unit of physical threat increases, there will be a 41.9% decrease in working memory. In addition, the relationship between the level of success perception and negative automatic thoughts, and the positive relationship between working memory performance; On the other hand, it was found that screen time was positively correlated with negative automatic thoughts and negatively correlated with working memory performance.