II. Abdülhamid döneminde Bitlis Vilayetinde İngiliz konsoloslarının faaliyetleri
The activities of british consuls at the Bitlis province during The Period of Abdulhamid II
Yazar: TÜLAY KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ ÇAKALOĞLU
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Abdülhamid II = Abdülhamid II ; Bitlis = Bitlis ; Ermeni olayları = Armenian events ; Ermeniler = Armenians ; Konsolosluklar = Consualfes ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Türk-İngiliz ilişkileri = Turkish English relations ; İngilizler = British ; İngiltere = England

Özet:
13 Temmuz 1878 tarihinde Berlin Anlaşması'nın imzalanmasının ardından Osmanlı-İngiliz İlişkilerinde İngiliz konsoloslarının faaliyetleri önemli bir yere sahip olmuştur. 
İngiltere, Berlin Anlaşması'nın kendisine tanıdığı yetkilere dayanarak Rusya'nın Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki nüfuzunu azaltma ve bu bölgede kendi etkisini arttırma politikası izlemiştir. Bunu da Osmanlı Devleti'ndeki askerî, ekonomik, siyasi ıslahatları teşvik ederek yapmaya çalışmıştır. Bu amaç doğrultusunda Ermenilerin yoğun olarak yaşadığı vilayetlere konsoloslarını göndermeye başlayan İngiltere, konsoloları aracılığıyla ıslahatların uygulanma sürecini kontrol ederek Ermeniler üzerindeki nüfuzunu kuvvetlendirmeye çalışmıştır.
Doğu Anadolu'da görevlendirilen İngiliz konsolosları, Ermenilerle iyi ilişkiler kurmaya çalışmış, Ermenilerin savunucusu ve koruyucusu rolünü üstlenmişlerdir. Zamanla Ermenileri İngiliz yanlısı bir politika izlemeye teşvik etmişlerdir. 
Bu tez çalışması 1895 ile 1909 yılları arasında Bitlis vilayetinde görev yapmış olan İngiliz yardımcı konsoloslarının faaliyetleri ile bu faaliyetlerin Bitlis vilayetinde meydana gelen Ermeni olaylarına etkisi hakkında ayrıntılara yer vermektedir. Bitlis özelinde incelenen konsolos faaliyetleri İngiltere'nin Osmanlı üzerindeki politikasının yerelde yansımasını ortaya koyması açısından büyük önem taşımaktadır.

Abstract:
Following the signing of the Berlin Agreement on 13 July 1878, the activities of the British consuls in the Ottoman-British Relations had an important state.
Britain pursued a policy of reducing Russia's influence in the Eastern Anatolia Region and increasing its own influence in this region, based on the powers granted to it by the Berlin Agreement. Britain tried to do this by promoting military, economic and political reforms in the Ottoman Empire. For this purpose, Britain, which started sending its consuls to the provinces where Armenians live, tried to strengthen its influence on Armenians by controlling the implementation process of the reforms through their consuls.
British consuls assigned in Eastern Anatolia tried to establish good relations with the Armenians and took the role of defenders and protectors of the Armenians. Over time, they encouraged Armenians to follow a pro-British policy.
This thesis details the activities of the British vice consuls who worked in the Bitlis province between 1895 and 1909 and the impact of these activities on the Armenian events that took place in the Bitlis province.  The consular activities analyzed in the specificity of Bitlis are of great importance in terms of revealing the local reflection of Britain's policy on the Ottoman Empire.