Osmanlıca spor basını ve beden terbiyesi: Biyopolitik bir yaklaşım
Ottoman sports press and physical training: A biopolitical approach
Yazar: METİN KARABURUN
Danışman: PROF. DR. ÖMER ALANKA
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History
Dizin: Basın = Press ; Basın tarihi = Press history ; Beden eğitimi = Physical education and training ; Biyopolitika = Biopolitics ; Gazeteler = Newspapers ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Spor = Sports ; Spor gazeteleri = Sports papers ; Türk basını = Turkish press

Özet:
Bu çalışmada, ilk spor gazetesi olan Futbol Gazetesi'nin yayın hayatına başladığı 11 Ekim 1910 tarihinden 1 Kasım 1928 Harf Devrimi'ne kadar yayımlanmış olan Osmanlıca spor basını üzerinden, Michel Foucault, Giorgio Agamben ile Hardt ve Negri'nin çalışmaları doğrultusunda, biyopolitika kavramı ekseninde insan bedeni ve iktidarın insan bedenini nasıl denetim altına aldığı incelenmiştir. Bedenin Osmanlıca spor basınında nasıl inşa edildiğini ortaya koymayı amaçlayan bu çalışmada, yöntem olarak söylem analizi seçilmiş ve çözümlemeler bu doğrultuda yapılmıştır. Geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemi spor sürelilerindeki biyopolitik temalı metinler incelendiğinde bedenin savaş için hazırlandığı yani savaşçı bedenin kurgulandığı tespit edilmiştir. İncelenen metinlerde çoğunlukla kaslı, kuvvetli çıplak erkek fotoğrafının kullanıldığı görülmüş ve metinlerde de sağlıklı bir vücudunun ancak o şekilde olabileceğine vurgu yapılmıştır. Ülkenin gurur duyduğu ve o kişilerle övüldüğünün sık sık altı çizilmiştir. Ayrıca sağlıklı bir bedenin dış tesirlere karşı koruduğunun altı çizilmiş ve sağlıklı bir vücuda sahip olmanın dışarıdan gelecek her türlü faktöre karşı olduğuna dikkat çekilmiştir. Böylece spor yapmak ve sporun her türlü dalıyla uğraşmak sağlıkla bütünleştirilmiştir.

Abstract:
In this study, through the Ottoman sports press published from October 11, 1910, when the first sports newspaper, Futbol Newspaper, started its publication life until November 1, 1928, Alphabet Revolution, the concept of biopolitics and how power controls the human body were examined in line with the works of Michel Foucault, Giorgio Agamben, and Hardt and Negri. Aiming to reveal how the body was constructed in the Ottoman sports press, discourse analysis was chosen as the method, and analyses were conducted accordingly. When biopolitical-themed texts in the late Ottoman and early Republican period sports periodicals were examined, it was determined that the body was prepared for war, in other words, the warrior body was constructed. In the examined texts, it was observed that muscular, strong naked male photographs were mostly used and it was emphasized in the texts that a healthy body could only be that way. It was frequently underlined that the country took pride in and praised these individuals. Additionally, it was highlighted that a healthy body protected against external influences, and having a healthy body was emphasized as a defense against all kinds of external factors. Thus, engaging in sports and all branches of sports was integrated with health.