Uzaktan ve ofisten çalışan bireylerin boş zaman deneyimlerinin çalışma hayatına etkisinin karşılaştırmalı analizi
A comparative analysis of the impact of leisure experiences on working life of individuals working remotely and from office
Yazar: FATMA DAŞYOL
Danışman: DOÇ. DR. ELİF BAYKAL
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yöneticiliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Boş zaman = Leisure ; Uzaktan çalışma = Remote worker ; Çalışan performansı = Employee performance ; Çalışma hayatı =   ; İnsan kaynakları = Human resources

Özet:
Çalışma hayatında çalışanların iş performansını etkileyen faktörlerin analizi, boş zaman kavramının örgütlerin verimlilik artışı ve sürdürülebilir başarı elde etmelerinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Boş zaman, çalışanların performansı ve iş yaşamlarını şekillendirme açısından olduğu kadar, örgütün verimliliği için de önemli bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında uzaktan ve ofisten çalışan bireylerin toplumsal düzenlemeler üzerinden şekillenen boş zaman deneyimlerinin çalışma hayatına etkileri incelenerek, bu deneyimlerdeki farklılık ve benzerliklerin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma hayatında ortaya çıkan farklı çalışma modellerinin bireylerin boş zaman deneyimlerini nasıl şekillendirdiğini ve çalışma hayatındaki etkileri üzerine çalışanların nasıl etkilendiğine odaklanan bu yüksek lisans tezinde öncelikle boş zaman kavramı, iş-yaşam dengesi, uzaktan ve ofisten çalışma üzerine yapılmış çalışmalar irdelenmiştir. Daha önce yapılmış çalışmalar çerçevesinde uzaktan ve ofisten çalışan bireylerin boş zaman deneyimlerinin çalışma hayatına etkisi ilişkisi ele alınarak, deneyimin çalışma modelleri boyutları açığa çıkarılmıştır. Boş zaman deneyimin öne çıkan bileşenleri detaylı bir şekilde açıklanarak, çalışma hayatına etkisinin boyutları kavramları üzerinde durulmuştur. Uzaktan ve ofisten çalışan bireylerin boş zaman deneyimlerinin çalışma hayatına etkisi boyutunun çözümlenmesi amacı doğrultusunda gerçekleştirilen çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Kartopu örnekleme tekniği ile 5 uzaktan ve 10 ofisten çalışan olmak üzere 15 görüşmeciye ulaşılmış ve derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşme verileri MAXQDA 2024 programında kodlanarak analiz edilmiştir. Daha önceki çalışmalardan farklı olarak boş zaman deneyiminin çalışma hayatına etkisinin deneyimsel boyutlarının uzaktan ve ofisten çalışanları kapsayacak şekilde ele alındığı bu yüksek lisans tezi kapsamında elde edilen veriler sonucunda; gündelik hayatta karşılaşılan çalışma hayatının zamansal kısıtlayıcıların boş zaman deneyimleri üzerinde önemli bir şekilde etkili olduğu, çalışma modellerinin ve yöneticilerin oluşturmuş olduğu baskıcı kontrol sistemi tarafından sürekli yeniden üretilen stresin bireylerin çalışma hayatlarında ki performanslarını, motivasyonlarını ve örgüte olan aidiyet duyguları üzerinden şekillendirdiği, çalışma saatlerinin ve uygulamalarının bireyler üzerinde yarattığı olumsuz etkilere dikkat çekilmektedir.

Abstract:
The analysis of the factors affecting the job performance of employees in working life shows that the concept of leisure time plays an important role in increasing productivity and achieving sustainable success of organizations. Leisure time constitutes an important research area not only in terms of shaping the performance and work life of employees but also for the productivity of the organization. Within the scope of the study, it is aimed to examine the effects of the leisure time experiences of individuals working remotely and from the office, which are shaped by social regulations, on working life and to investigate the differences and similarities in these experiences. In this master's thesis, which focuses on how different working models emerging in working life shape individuals' leisure time experiences and how employees are affected by their effects on working life, firstly, the concept of leisure time, work-life balance, studies on remote and office working were examined. Within the framework of previous studies, the relationship between the leisure time experiences of individuals working remotely and from the office and their impact on working life was discussed and the dimensions of the experience on working models were revealed. By explaining the prominent components of leisure time experience in detail, the concepts of the dimensions of its impact on working life are emphasized. Qualitative research method was adopted in the study, which was carried out with the aim of analyzing the dimension of the impact of leisure time experiences of individuals working remotely and from the office on working life. Using snowball sampling technique, 15 interviewees, 5 remote workers and 10 office workers, were reached and in-depth interviews were conducted. Interview data were coded and analyzed in MAXQDA 2024 program. As a result of the data obtained within the scope of this master's thesis, in which the experiential dimensions of the impact of leisure time experience on working life are addressed in a way to cover remote and office workers unlike previous studies; it is pointed out that the temporal constraints of working life encountered in daily life have a significant impact on leisure time experiences, the stress that is constantly reproduced by the oppressive control system created by working models and managers shapes individuals' performance, motivation and sense of belonging to the organization in their working lives, and the negative effects of working hours and practices on individuals.