DEÜ Hastanesi erişkin Hematoloji Bilim Dalında takip edilen hodgkin ve diffüz büyük b hücreli lenfoma hastalarının ara değerlendirme sonuçları ile hastalık prognozu ilişkisi /
Yazar: ESRA ERPEK
Danışman: PROF. DR. GÜNER HAYRİ ÖZSAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Hodgkin hastalığı = Hodgkin disease ; Lenfoma = Lymphoma ; Lenfoma-büyük B-hücreli-yaygın = Lymphoma-large B-cell-diffuse ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Prognoz = Prognosis ; Tomografi = Tomography

Özet:
Amaç: Geçtiğimiz yıllarda lenfoma ölümcül bir hastalık olmaktan çıkıp, tedavi edilebilir bir hastalığa dönüşmüştür. Bununla birlikte hedef; tedavinin bireyselleştirilmesi, hastanın tedaviden en yüksek yararı görürken, en az toksisiteye maruz kalmasını sağlamak haline gelmiştir. PET/BT'nin gelişimi ile birlikte günümüzde interim PET/BT bulgularının HL ve DBBHL alt gruplarında; prognostik bir gösterge olarak kullanılabilirliği ve interim PET/BT adaptif tedavi stratejilerinin genel sağkalım ve hastalıksız sağkalım üzerine etkileri ile ilgili birçok çalışma devam etmektedir. Biz de kendi çalışmamızda interim görüntüleme yanıtı ile hastalık prognozu arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya DEÜ Hematoloji Bilim Dalı'nda takip edilen 90 DBBHL ve 67 HL hastası dahil edildi. Görüntülemeleri PET/BT ile yapılmış olan 121 hastanın tedavi öncesi ve interim PET/BT'leri; bir nükleer tıp asistanı ve bir nükleer tıp profesörü tarafından kör olarak değerlendirildi. Tedaviye yanıt değerlendirmeleri ise Deauville 5P kriterlerine göre yapıldı. Görüntülemeleri kontrastlı BT ile yapılmış olan 53 hastanın ilk ve interim BT'leri bir radyoloji asistanı ve radyoloji profesörü tarafından kör olarak değerlendirildi. Her hasta için ikisi dalak ve karaciğer olmak üzere toplamda beş hedef lezyon seçildi. Lezyonların iki boyutlu ölçümleri tedavi öncesi ve interim BT de yapıldı. Hastaların interim yanıtları ve tedavi sonu yanıtları SPSS 22.0 istatiksel analiz programı kullanılarak karşılaştırıldı.
Bulgular: İnterim PET/BT pozitif prediktif değeri (PPD) HL için %36, DBBHL için %61,9 ; negatif prediktif değer (NPD) HL için %95,4, DBBHL için %93,1 saptandı. HL ve DBBHL nın her risk grubu için PPD ve NPD ayrı ayrı hesaplandı. 7 yıllık progresyonsuz sağkalım HL da interim PET+ hastalar için %54, interim PET- hastalar için %83; DBBHL da interim PET+ hastalar için %20, interim PET- hastalar için %79 saptandı. DBBHL grubunda interim PET/BT ve kontrastlı BT ile değerlendirilen 8 hastanın 2 sinde BT yanıtının PET pozitifliğine rağmen negatif olduğu görüldü. HL grubunda PET/BT ve kontrastlı BT si olan 9 kişilik grupta ise 3 hastanın BT yanıtında pozitifliğe karşın PET/BT yanıtının negatif olduğu görüldü. Tüm 157 kişilik grupta interim Lugano PET/ BT ilişkili yanıt ile interim Lugano ve RECIST 1.1 BT ilişkili yanıtlar
2
arasında kappa analizinde önemsiz uyum olduğu, tedavi sonu yanıt ile PET/BT ilişkili yanıt grubunda BT gruplarına oranla daha yüksek uyum bulunduğu saptandı.
Sonuç: PET/BT, lenfoma tedavi yanıtının değerlendirilmesini belirgin olarak iyileştirmiştir. BT ile karşılaştırıldığında bazı hastaların gereksiz yere daha yoğun tedaviler almasını, bazı hastaların ise tedavilerinin yetersiz kalmasını önlemiştir. Deauville kriterlerinin kullanımı, görüntülemeler arası karşılaştırılabilirliği standardize etmiştir. Biz çalışmamızda hem HL/DBBHL gruplarının genelinde; hem de ayrı ayrı risk gruplarında PET/BT'nin yüksek NPD'inin ve düşük-orta PPD'nin olduğunu gördük. PET negatifliği progresyonsuz sağkalım açısından spesifitesi yüksek bir prognostik göstergedir ve klinisyenlere tedavi yoğunluğun ve kür sayısının azaltılması açısından yardımcı olabilir. Sadece interim PET pozitifliği baz alınarak yapılan tedavi yoğunlaştırmaları hastaların gereksiz ilaç toksisitesine maruz kalmasına neden olabilir. PPD'i daha yüksek prognostik göstergeler geliştirilmesi en üst düzeyde tedavi yararı ve en az yan etki hedefine daha da yaklaşmamızı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: lenfoma, interim değerlendirme, PET/BT

Abstract:
Objective: In the past years, lymphoma has evolved from a fatal disease to a curable disease. The target of the treatment has advanced to being exposed to the least toxicity while receiving the highest benefit from the treatment. The rapid development of FDG PET / CT in the metabolic imaging has led to accumulation of convincing evidence that PET / CT is a more accurate method of staging. However, in the HL and DBBHL subgroups of interim PET / CT findings, there is ongoing research on the utility of PET as a prognostic indicator and the effects of interim PET / CT adaptive treatment strategies on overall survival and disease-free survival. We aimed to investigate the relationship between the interim imaging response and disease prognosis in our study.
Materials and Methods: The study included 90 DLBCL and 67 HL patients observed in Dokuz Eylul University (DEU) Hospital Department of Hematology. The pre-treatment and interim PET / CT images of 121 patients who underwent imaging with PET/CT were evaluated by a nuclear medicine assistant, and a nuclear medicine professor as a blind experiment. Treatment responses were evaluated based on Deauville criteria. The first and interim CT images of 53 patients who underwent imaging with contrast-enhanced CT were evaluated by a radiology assistant and a radiology professor as a blind experiment. Five target lesions were selected for each patient, two of which were spleen and liver. Two-dimensional measurements of the lesions were performed pre-treatment and interim CT. Patients' interim responses and end-treatment responses were compared using the SPSS 22.0 statistical analysis program. Results: Interim PET / CT PPV was 36% for HL, 61.9% for DLBCL; NPV was 95.4% for HL and 93.1% for DBBHL. The 7-year progression-free survival rate was 54% for PET + patients and 83% for PET-patients in HL; DLBCL was also 20% for PET + patients and 79% for PET - patients. CT response was negative despite PET positivity for 2 of 8 patients who were evaluated with interim PET / CT and contrast-enhanced CT in the DBBHL group. CT response was positive despite PET negativity for 3 of 9 patients who were evaluated with interim PET / CT and contrast-enhanced CT in the HL group. Of all 157 patients; interim Lugano PET / CT-related response, and Lugano CT-related response/Recist 1.1 CT-related response distributions were compared by
4
using Kappa analysis. Interim-Lugano PET / CT-associated and end-treatment response were observed to have a moderate-to-good association (κ = 0,434). There was poor agreement between the end-treatment response, Lugano and Recist 1.1 CT-related response groups (κ = 0.047, κ = 0.071, respectively). Weak compliance was determined between interim PET / CT and CT-associated imaging (Lugano CT-related response κ = 0.073, Recist 1.1 CT-related response κ = 0.023). Conclusion: PET / CT scans significantly improved the pre-treatment staging and assesment of treatment responses. The use of Deauville criteria has standardized interpretation and comparability between studies. Compared with CT, PET/CT prevented some early-stage patients' being treated with unnecessary intensive therapies and some advance stage patients' being treated with less intensive therapies. We have seen high NPV and low-to-moderate PPD of PET / CT in the overall HL / DLBCL group and in prognostic risk groups in our study. PET negativity has a high prognostic value in terms of progression-free survival, and this may be helpful for clinicians to reduce the number of cures and the intensity of treatment. Treatment intensification based only on interim PET positivity may cause patients to be exposed to unnecessary drug toxicity. The development of new prognostic markers which has higher PPV will ensure reaching the goal of highest level of therapeutic benefits and the least side effects.
Key words: lymphoma, interim assesment, PET/CT