İbrâhîm İbn Hızır'ın ʿAlâ'imü'n-nübüvvesi (İnceleme-metin (1b-100a))
ʿAlâ'imü'n-nübüvve of İbrâhîm İbn Hızır (Review-text (1b-100a))
Yazar: RAHİME CİHANGİR
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR KIYÇAK
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
ʿAlâ'imü'n-nübüvve, Molla Câmî'nin Hz. Muhammed'in peygamberliğini ispatlamak amacıyla Farsça yazmış olduğu Şevâhidü'n-nübüvve adlı eserinin tercümesidir. Mütercimi, XVI. yy.'da yaşayan İbrâhîm İbn Hızır es-Sîroz'dur. Eser, Hz. Muhammed'in doğumundan önce başlayıp vefatına kadar olan mucizeleri, on iki imam ve sahabeler döneminde meydana gelen mucizeleri anlatmaktadır. İbrâhîm İbn Hızır, Mollâ Câmî'nin Şevâhidü'n-nübüvve adlı eserine bağlı kalarak bu eseri kelime kelime tercüme etmiş, esere az sayıda ekleme yapmıştır. Bu eklemeler; bir mukaddime, çeşitli rivayetler, beyitler, ayet mealleri ve bazı diyalogların tercümesi olup eserin sonuna da Arapça bir dua eklemiştir.
ʿAlâ'imü'n-nübüvve'nin tespit edilen iki nüshası vardır: Hüsrev Paşa (Süleymaniye Kütüphanesi No:421) ve İbrâhîm Efendi (Süleymaniye Kütüphanesi No:188). Nüshalar içinde en eski ve tam olan Hüsrev Paşa nüshası esas alınmıştır. Bu çalışmada peygamberlik alametlerini anlatan türlere değinilmiş, Hz. Peygamber'in nübüvvetini destekleyen ve nübüvvetin kaynağını oluşturan mucizenin tanımı ve mucize ile bağlantılı olaylara yer verilmiş; Mollâ Câmî'nin hayatı, edebî kişiliği ve Türk edebiyatına etkisi konu edinilmiş; İbrâhîm İbn Hızır'ın hayatı ele alınmıştır. ʿAlâimü'n-nübüvve'nin muhtevası, dil ve üslup özellikleri tanıtılmış; Çalışmada istifa edilen kaynaklara yer verilmiş, nüshaların tanıtımı yapılmış metnin neşrinde izlenen usul belirlenmiştir.

Abstract:
ʿAlâ'imü'n-nübüvve, Molla Câmî's Hz. It is the translation of the work called Şevahidü'n-nübüvve, which he wrote in Persian in order to prove the prophethood of Muhammad. Translation, XVI. İbrâhîm İbn Hızır es-Sîroz who lived in the 19th century. The work, St. It describes the miracles that started before the birth of Muhammad until his death, and the miracles that took place during the reign of the twelve imams and the companions. Adhering to the work of Mollâ Câmî called Şevâhidü'n-nübüvve, İbrâhîm İbn Hızır translated this work word for word and made few additions to the work. These additions; It is a translation of an introduction, various narrations, couplets, verse translations and some dialogues, and he added an Arabic prayer at the end of the work.

There are two identified copies of ʿAlâ'imü'n-nübüvve: Hüsrev Paşa (Süleymaniye Library No:421) and İbrâhîm Efendi (Süleymaniye Library No: 188). The oldest and most complete copy of Hüsrev Pasha was taken as the basis. In this study, the types that tell about the signs of prophecy are mentioned. The definition of the miracle that supports the prophethood of the Prophet and is the source of the prophethood and the events related to the miracle are given; The life of Mollâ Câmî, his literary personality and his influence on Turkish literature are discussed; The life of Ibrahim Ibn Khidr is discussed. The content, language and stylistic features of ʿAlâimü'n-nübüvve were introduced; In the study, the resigned sources are included, the copies are introduced, and the method followed in the publication of the text is determined.