Erişkin kadınların evsel kimyasal maddeleri seçme saklama ve kullanma davranışları
Household chemical substances selection, storage and use behavior of adult women
Yazar: RUKİYE GÜLEGEN
Danışman: PROF. DR. MELEK NİHAL ESİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Alışveriş davranışları = Shopping behavior ; Ev kadınları = Housewives ; Ev kazaları = Home accidents ; Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing ; Kullanıcı davranışları = User behaviors

Özet:
Bu araştırma erişkin kadınların evsel kimyasal maddeleri seçme, saklama ve kullanma davranışlarını ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla ilişki arayıcı olarak planlanmıştır.
Araştırmanın evrenini, Çanakkale ili Merkez ilçede yaşayan 15-65 yaş grubu 51.177 kadın oluşturmaktadır. Örneklem grubunu ise evrenden olasılıklı örnekleme yöntemlerinden "çok aşamalı küme örnekleme" yöntemi ile seçilen 394 kişi oluşturmuştur. Araştırmanın verileri; "Kadınların Tanıtıcı Özellikleri Formu", "Evsel Kimyasal Maddeleri Belirleme Formu" ve "Evsel Kimyasal Maddeleri Seçme, Saklama ve Kullanma Davranışları Belirleme Formu" ile toplanmıştır. Formların geçerliği kapsam geçerliği, güvenirliği içerik analizi ile sağlanmıştır. Çalışmanın verileri SPSS 22 paket programı ile değerlendirilmiştir.
Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalamaları 35,9±11,4 olup, %71,1' inin evli, %33,8' inin ilköğretim mezunu olduğu bulunmuştur. Katılımcıların %69,5' i kapalı ambalajlı, markalı ürün tercih ettiği saptanmıştır. Bir evde bulunan ortalama evsel kimyasal ürün sayısı 19,39 ± 7,42 dir. En fazla kazanın maddelerin solunması sonucu solunum sıkıntısı, nefes darlığı yaşama (%59,6) olduğu bulunmuştur. Erişkin kadınların evsel kimyasal maddeleri seçme davranış puan ortalaması 2,6 ± 0,3, saklama davranış puan ortalaması 2,7 ± 0,25, kullanma davranış puan ortalaması 2,4 ± 0,2 (Min=1 Max=3) olarak bulunmuştur. Saklama puanları ve tanıtıcı özellikler açısından; eğitim durumuna göre (p=0,012), medeni duruma göre (p=0,010) ve evde çocuk olma durumuna göre (p=0,012) anlamlı fark saptanmıştır. Kullanma puanları ve tanıtıcı özellikler açısından bakıldığında ise eğitim durumuna göre (p=0,020) ve medeni duruma göre (p=0,002) anlamlı farklar saptanmıştır.
Çalışma bulgularının yapılacak başka çalışmalara ve evsel kimyasal maddelerin zararlarını en aza indirgemek için yapılacak eğitim programlarına bilimsel temel veri sağladığı düşünülmektedir.

Abstract:
This study was designed as a descriptive and correlation research to determine the behavior of adult women to select, store and use household chemical substances and the factors that affect them.
The population of the study consists of 51,177 women aged 15-65 years living in Merkez province of Çanakkale. The sample group consisted of 394 individuals selected by the "multi-stage cluster sampling" method from the probabilistic sampling methods. The data of the study were collected by "Introductory Form of the Women's Characteristics", "Household Chemical Substances İdentification Form" and "Household Chemical Substances Selection, Storage and Use Behavior İdentification Form". The validity of the forms is provided by content validity index, reliability is provided by internal consistency. The data of the study were evaluated with SPSS 22 package program.
The average age of the women in the study is 35. 9 ± 11. 4, 71. 1% is married and 33.8% is primary school graduate. It was determined that 69. 5% of the women preferred a branded product with a closed package. The average number of household chemical products in a house is 19,39 ± 7,42. The most common accident are respiratory distress and shortness of breath (59. 6%) due to breathing of substances. The average of selecting behavior score was 2,6 ± 0,3, the average of storage behavior score was 2,7 ± 0,25, and the average of usage behavior score was 2,4 ± 0,2 (Min = 1, Max = 3) . In terms of retention scores and descriptive characteristics; There was a significant difference according to education status (p = 0,012), marital status (p = 0,010) and being a child at home (p = 0,012). There were significant differences according to educational status (p = 0,020) and marital status (p = 0,002) in terms of usage scores and descriptive characteristics.
The results of this study can be provide scientific baseline data for other studies and training programs to minimize the damage of household chemical substances.