İç borçlanmanın enflasyonist etkisi ve Türkiye üzerine bir uygulama
Domestic borrowing's inflationary effects and there is a study between domestic borrowing and inflation in Turkey
Yazar: KÜBRA ÖNDER
Danışman: DOÇ. DR. AZİZ KONUKMAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Politikası Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışmanın amacı, iç borçlanma, iç borçlanmanın enflasyonist etkisive Türkiye'de iç borçlanma ile enflasyon arasında bir nedensellik ilişkisi olupolmadığını araştırmaktır.Kamu gelirleri ile kamu giderleri arasındaki fark kamu açıklarınıoluşturmaktadır. Hükümet kamu açıklarını vergilendirme ile karşılayabilir.Hükümetin vergilendirmeden kaçınması halinde başvurabileceği üç yöntembulunmaktadır. Bunlar; iç borçlanma, dış borçlanma ve para basmadır.Türkiye'de sık olmamakla beraber, 1930'lu yıllardan 1970'li yıllarınortalarına kadar iç borçlanmaya başvurulmuştur, fakat iç borçlar özellikle1980'li yıllardan sonra önemli bir finansman kaynağı haline gelmiştir.Özellikle 1985 yılından itibaren artan finansman gereksinimi iç borçlanmaihtiyacının da artmasına neden olmuştur. Bu durum D BS'lerin kısa vadeli veyüksek faizli ihraç edilmesi sonucunu yaratmıştır. D BS'lerin yüksek faizleihraç edilmesi faiz oranlarını yükseltmiş, faiz oranlarının yükselmesi isedevletin ödeyeceği ana para-faiz ödemelerinin artmasına yol açmıştır.Alınan borç tutarı hükümetin temel gelirleri ile ödenememesi nedeniyle içborçlanma, alınan borçların faizlerini ödemek için yapılmış, bu durum ise içborcun sürekli yapılmasına neden olmuştur.Çalışmamda, Türkiye için 1995-2004 yılları arası aylık iç borç stokuve toptan eşya fiyat endeksi verileri kullanılarak Granger Nedensellik Testiuygulandığında şu sonuçlar bulunmuştur. Türkiye'de iç borçlanma enflasyonyaratan bir etkendir. Ayrıca enflasyon da iç borçlanma gerekliliğini artıran biretkendir.Sonuç olarak, ülkemizde uygulanan iç borçlanma politikalarındanhemen vazgeçilmesi mümkün değildir. Bu durumda iç borçlanma yönteminindeğiştirilmesi gerekmektedir. Bunun için kısa vadeli borçlanma sadece yıliçinde oluşan dönemsel gelir ve giderler arasındaki farkı telafi etmek içinyapılmalıdır. Buna karşılık uzun vadeli borçlanma ileride gelir getirecekyatırımların finansmanı için kullanılmalıdır. Böylece iç borçlanmanın geriödenmesi için tekrar borçlanılmaya gerek kalmayacaktır.

Abstract:
The aim of this study is to study whether or not there is a causalrelationship between domestic borrowing and its inflationary effects, andbetween domestic borrowing and inflation in Turkey.The gap between government income and government expenditureis named as goverment deficit. Government can finance the deficit bytaxation. There are three methods that goverment might use if thegovernment to avoid taxation. These methods are domestic borrowing,external borrowing and monetization, in other words, printing money.In Turkey, domestic borrowing, not often, was applied from 1930suntil mid 1970s; yet foreign borrowing has become an essential part of ourfinance since the 1980s. Financing needs that have grown particularly since1985 have also caused the needs of running into domestic debt to grow. Thisfact led to the result of state bonds? emission in shorter terms and higherinterest rates, and rising of interest rate caused amounts paid back of capitaland interest of the goverment to multiply. Because debts received were notpaid back from the state?s basic revenues, running into domestic debt wasrealized to pay back interest of debts that had been received. This factcaused running into debt to be realized continuously.In this work monthly these results have been found when GrangerCausality Test are applied by utilizing domestic borrowing stock and theindex of the white goods. In Turkey domestic borrowing is a componentcreating inflation. Also the inflation is a component increasing the necessityof domestic borrowing.As a result, it doesn?t seem possible to give up immediately policiesimplemented in our country. In this term, it is imperative that methods ofrunning into domestic debts be changed. That is, running into domestic debtsin shorter term ought to be realized for only compensating for any differencebetween revenue and expenditure that happened in a given year.Nevertheless, running into domestic debt in longer terms should be realizedto finance investment, which will make money in the future. Thus, there willbe no need run into domestic debt in order to pay back those which havebeen received before.