Pandemi sürecinde yüksek katlı konut ve konut çevresi tasarımının irdelenmesi
Examination of high-rise housing and housing environment design in the pandemic process
Yazar: BURCU SEMERCİ
Danışman: PROF. DR. GÜZİN DEMİRKAN TÜREL
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Konut = Dwelling house ; Konut çevreleri = Neighbourhoods ; Pandemiler = Pandemics ; Yüksek yapılar = High structures ; Çevre = Environment

Özet:
Günümüzde yaşanan COVID-19 pandemisi insanların hayatlarında önemli değişikliklere 
neden olmuştur. Evde geçirilen zamanın uzaması ile konut yapılarının mekânsal yönde 
olumlu ve olumsuz noktaları ön plana çıkmıştır. Bu çalışmada son yıllarda daha çok tercih
edilen yüksek katlı konut yapıları ve çevreleri pandemi bağlamında irdelenmiştir.
Pandemi süreci ile konut yapılarının; mekân organizasyonundaki, mekânsal işlev ve 
boyuttaki değişimi çalışma kapsamında incelenmiştir. Esnek mekân anlayışının önem 
kazandığı bu süreçte esnek mekânlar oluşturulması gerektiği çalışmada vurgulanmıştır. 
Konut tasarımlarında, insanların psikolojik ve fiziksel hareketleri üzerinde etkisi olan
yaşamlarını doğrudan etkileyen çevresel faktörlerin göz önünde bulundurulması gerektiği 
ifade edilmiştir. Konut çevreleri; yeşil varlığı, sosyal ortam, açık alan varlığı ve mahalle 
kurgusu üzerinden irdelenmiştir. Konut çevrelerinin ihtiyaçlara nasıl yanıt verebileceği 
noktasında çalışmada örnekler sunulmuştur. Çalışma genelinde pandemi bağlamında 
konutlarda ve konut çevrelerinde değişmesi ve dönüşmesi gereken noktalar ortaya 
konulmuş, alternatif çözümler sunulmuştur. Çalışmada; Konya Şefik Can Caddesi'nde
yer alan, tercih oranı ve popülaritesi yüksek 6 tane yüksek katlı konut sitesi ve bu 
konutların ortak çevresi alan çalışması için seçilmiştir. Öncelikli olarak bu alana ve 
konutlara ait veriler incelenmiş, plan şemaları ortaya konulmuştur. Çalışma alanında aktif 
olarak çalışan 10 emlakçı ile görüşmeler yapılarak elde edilen bilgiler ve araştırmada 
incelenen bilgiler doğrultusunda konut tercih kriterleri pandemi öncesi ve sonrası 
şeklinde belirlenmiştir. Bu kapsamda seçilen yüksek katlı konut ve konut çevreleri;
pandemi bağlamında çalışmada irdelenen mekân organizasyonunun işlevselliği, mekân
boyutlarının işlevselliği, çevresel faktörler, esnek mekânlar, yeşil ve açık alan varlığı, 
sosyal ortam, mahalle kurgusu ve pandemi öncesi-sonrası konut tercih kriterleri 
üzerinden değerlendirilmiştir. Seçilen konutlar pandemi bağlamında değerlendirildiğinde 
pandemi ile önem kazanan kriterleri her konut yapısı ve çevresinin aynı oranda 
sağlayamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Pandemilere hazırlıklı olmak ve kolay adapte 
olabilmek için dirençli şehirler oluşturulması gerekmektedir. Bu doğrultuda konut ve 
konut çevrelerine gereken önem verilmelidir. Nitelikli yapılar ve nitelikli çevrelerin 
oluşturulması son derece önemlidir. Bu çalışmanın; günümüz konutlarının 
iyileştirilmesine ve gelecek konutlarının da geliştirilmesine katkı sunması 
beklenmektedir.

Abstract:
The current COVID-19 pandemic has caused significant changes in people's lives. With 
the prolongation of the time spent at home, the positive and negative points of the 
residential buildings have come to the fore. In this study, high-rise residential buildings 
and their environments, which are more preferred in recent years, are examined in the 
context of the pandemic. Housing structures with the pandemic process; The change in 
spatial organization, spatial function and size has been examined within the scope of the 
study. In this process, where the understanding of flexible space gained importance, it 
was emphasized in the study that flexible spaces should be created. It has been stated that 
environmental factors that directly affect people's lives, which have an impact on their 
psychological and physical movements, should be taken into consideration in housing 
designs. residential environments; green presence, social environment, open space and 
neighborhood structure. Examples are presented in the study on how housing 
environments can respond to needs. Throughout the study, the points that need to be 
changed and transformed in the housing and housing environment in the context of the 
pandemic were revealed and alternative solutions were presented. In the study; 6 highrise housing estates with high preference and popularity, located in Konya Şefik Can 
Caddesi, and the common surroundings of these houses were selected for the field study. 
First of all, the data of this area and the houses were examined, and the plan schemes were 
put forward. In line with the information obtained through interviews with 10 real estate 
agents working actively in the study area and the information examined in the research, 
the housing preference criteria were determined as before and after the pandemic. In this 
context, selected high-rise residences and residential environments; In the context of the 
pandemic, the functionality of the space organization examined in the study, the 
functionality of the space dimensions, environmental factors, flexible spaces, the 
presence of green and open spaces, the social environment, the neighborhood setup and 
the pre-post-pandemic housing preference criteria were evaluated. When the selected 
houses were evaluated in the context of the pandemic, it was concluded that not every 
housing structure and its surroundings could meet the criteria that gained importance with 
the pandemic. It is necessary to create resilient cities in order to be prepared for pandemics 
and to adapt easily. In this respect, due attention should be given to housing and its 
environment. It is extremely important to create qualified structures and qualified 
environments. This study; It is expected to contribute to the improvement of today's 
houses and the development of future houses.