Hüseyin Baykara Divanında yardımcı fiiller
Auxiliary verbs in Hüseyin Baykara's works
Yazar: ÖZGE HAZAL BOLAT
Danışman: PROF. DR. AKARTÜRK KARAHAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilgisi-eylem = Grammar-verb ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Hüseyin Baykara = Hüseyin Baykara ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Çağatayca = Chagatay language

Özet:
Bu çalışma, Sultan Hüseyin Baykara'nın Çağatay Türkçesi döneminde yazmış olduğu Hüseyin Baykara Divanı adlı eserde yardımcı fiiller tespiti, metin içerisinde örnekler üzerinden incelemesi ve yapı bakımından sınıflandırılmasını içermektedir. Çalışmanın giriş bölümünde eserin yazılmış olduğu Çağatay Türkçesi ve dönem özellikleri, Hüseyin Baykara'nın hayatı ve edebi kişiliği, Hüseyin Baykara'nın eserleri ve eserlerinin nüshaları, Divanı ve nüshaları, yardımcı fiiller, yardımcı fiillerin Türkçe'nin tarihi dönemlerindeki özellikleri ve kullanım şekilleri yer almaktadır.

Tezimizin birinci bölümünde Hüseyin Baykara Divanı'nda Yardımcı Fiiller başlığı altında İsim + Yardımcı fiiller, İsim + Diğer Yardımcı Fiiller incelenmiştir. İkinci bölümde Fiilimsi + Yardımcı Fiiller başlığı bulunmakta olup alt başlıkları olarak Sıfat-Fiil + Yardımcı Fiiller ve Zarf-Fiil + Yardımcı Fiiller ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise Anlamca Kaynaşmış (Deyimleşmiş) Yardımcı Fiiller incelenmiştir. Değerlendirme ve Sonuç bölümünde ise, incelenen eserdeki bulgular ve sonuçlar ortaya konulmuştur. Tezin son kısmında Kaynakça bölümü yer almaktadır.

Anahtar sözcükler: Çağatay Türkçesi, Hüseyin Baykara Divanı, yardımcı fiiller, isim + yardımcı fiil, fiilimsi + yardımcı fiil, anlamca kaynaşmış yardımcı fiil.

Abstract:
This study contains the detection and examination of auxilary verbs with reference to the text and classification based on their structure in Sultan Hüseyin Baykara's work called Collected Poems of Hüseyin Baykara, which was written in the Chagatai Turkish era. In the introduction part of this study these elements are explained: Chagatai Turkish and characteristics of the era, life and literary identity of Hüseyin Baykara, works and copies of Huseyin Baykara, collected poems and copies of Hüseyin Baykara, auxilary verbs and their features and usages within different stages of the history of Turkish language.

In the first part of our thesis, noun + auxilary verbs and noun + other auxilary verbs are examined under the title of "Auxilary Verbs in Collected Poems of Hüseyin Baykara". In the second part, there is the heading of "Gerondier + Auxilary Verbs" with subtitles of "Verbal Adjective + Auxilary Verbs" and "Verbal Adverb + Auxilary Verbs". In the third part Idiomatized Auxilary Verbs are examined. In conclusion and evaluation part, findings and conclusions of the work is presented. In the last part of the thesis there is reference list.

Keywords: Chagatai Turkish, Collected Poems of Hüseyin Baykara, Auxilary Verbs, Noun + Auxilary Verbs, Gerondier + Auxilary Verbs, Idiomatized Auxilary Verbs.