Türkiye'de askeri darbeler ve basının tavrı (1946 - 1997)
Military coups in Turkey and attitude of press
Yazar: GÜRHAN SAVGI
Danışman: PROF.DR. GÜL BATUŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Basın = Press

Özet:
Bu tezin amacı, basının askeri müdahaleler karsısındaki tutumunu tespit etmektir.Türkiye'de sivil-asker iliskilerinin 1946 - 1997 yılları arasında basına yansımalarındankesitler getiren çalısmada gazetelerin ve köse yazarlarının gelisen olayları ele alıs sekilleriincelenmistir. ncelenen dönemde yayın hayatını sürdüren Hürriyet, Milliyet, Cumhuriyetve Tercüman gazeteleri taranmıstır. Ancak tez konusu ile ilgili önemli haber ve yorumyayınlayan diger gazetelere de yer verilmistir. ncelenen bölümler haberler ve köseyazılarından olusmaktadır. Önemli görülen karikatür, sayfa mizanpajı ve resimlere dedikkat çekilmistir.Metot olarak içerik çözümlemesinin bir türü olan tutum/egilim çözümlemesi tercihedilmistir. Mesajın kaynagından yola çıkılarak, mesajın ne oldugunu ve kaynak ile arasındanasıl bir iliski kurulabilecegini sorgulamaktadır. Sivil asker iliskilerine teorik yaklasımlarortaya konulduktan sonra diger ülkelerden örnekler verilmistir. Basının topluma karsısorumlulukları da konuyla ilgili kuramlar çerçevesinde incelenmistir.Basının her zaman demokrasiyi desteklemesi ve güçlendirecek yayın politikalarıtakip etmesi konusunda görüs birligi vardır. Ancak incelenen dönem içinde basının bumisyonunu tam olarak yerine getiremedigi ortaya çıkmaktadır. Bu duruma, hükümetlerinmesruiyetlerini kaybetmesi, ekonomik bozulmanın yanı sıra gazetecilerin ideolojik tavırlarısebep olmustur.ncelenen dönemde, yazılı basının genel olarak askeri müdahaleleri destekledigigözlemlenmistir. Ancak ilerleyen yıllarda demokratik olmayan uygulamalar sebebiyleelestiriler yapılmıstır. Askeri darbeyi gerçeklestiren yönetimler basına çesitli cezaiyaptırımlar uygulamıstır. Olaganüstü dönem yargılamalarından pek çogu da mahkumiyetlesonuçlanmıstır. Baslangıçta darbeye destek veren çok sayıda gazete ve gazeteci çesitlicezalara çarptırılmıstır.

Abstract:
Aim of this thesis is to determine attitude of press towards military coups. The studypoints out reflection of retationship between society and army in press in Turkey, withinperiod 1946-1997. How are these events taken and evaluated by newspapers and articlewriters is examined. Researched newspapers are Hürriyet, Milliyet, Cumhuriyet veTercüman which were prominently existing in this period, but important articles aboutsubject of this thesis published in other newspapers are also pointed out. Research based onnews and articles. Noteworthy cartoons and photograps are also mentioned.Method used is attitude / tendency analysis which is a kind of implicit analysis.Begining with source of message, it has been examined that ; what kind of connectioncould exist between source, message and what is message. Theoretical approches torelationship between army and civillian society and examples from other contries has beenmentioned. Responsibilities of press for society are also studied by considering relatedtheories.It has been commonly agreed that press should always follow a policy to supportand strengheng democracy, But it is revealed that, press did not follow this mission duringstudied period. This is cased by loss of ideologically sided writers.It is concluded that, written press supported military coups, meanwhile critisizmrised with in press in proceding years ue to non-democratic actions of military coup.Authorities of military coups applied penal sanctions to press in different forms.Most of the prosecutions made during military coup periods for press resulted withsentence of different punishments. Newspapers and writers supporting military coups werealso sentenced to punishments.