Renal tümör nedeniyle parsiyel ve total nefrektomi yapılan hastalarda aynı ve karşı böbrekte zaman içerisinde gelişen kompansatris hipertrofinin bilgisayarlı tomografi volumetri ile değerlendirilmesi
The evaluation of the development of compensatory hypertrophy in the same and opposite kidney over time in patients undergoing partial and total nephrectomy for  renal tumor by computed tomography volumetry
Yazar: MEHMET BAYRAM
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SEÇİL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek neoplazmları = Kidney neoplasms ; Hipertiroidizm = Hyperthyroidism ; Nefrektomi = Nephrectomy ; Nefrektomi = Nephrectomy ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Amaç: Renal tümörlerin altın standart tedavi yöntemi cerrahidir. Cerrahi parsiyel veya total nefrektomi olarak uygulanabilmektedir. Nefrektomi sonrası kalan böbrek parankiminin kompanzasyon için büyüdüğü bilinmektedir. Bununla birlikte kompanzasyonun gelişme miktarı ve kompanzasyonu etkileyen faktörler üzerine olan çalışmalar az sayıdadır. Bu çalışmada, böbrek tümörü nedeniyle parsiyel veya total nefrektomi geçirmiş hastaların ameliyat öncesi dönemdeki böbrek hacimleri ile ameliyat sonrası kontrol BT incelemelerindeki böbrek hacimlerinin ölçülerek zaman içerisindeki volüm değişimlerinin (kompanzasyonun) varlığı, miktarı ve klinik parametrelerle ilişkisinin araştırılması amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Total nefrektomi yapılan 40 hasta ve parsiyel nefrektomili 21 hastanın preoperatif böbrek hacimleri ve postoperatif (6-12, 24-36, 48-60 ay) üç dönem takip böbrek parankim hacimleri BT volümetri ile retrospektif kohort yöntemi ile ölçülmüştür. Oluşan kompanzasyon yüzdesel olarak belirlenerek preoperatif komorbiteler ile ilişkisi araştırılmıştır. Total ve parsiyel nefrektomi arasındaki kompanzasyon ve eGFR farkları ortaya konmuştur.
Bulgular: Araştırmacılar arası korelasyon (p<0,001) yüksek düzeyde görülmüştür. Kontralateral böbreklerde, total nefrektomilerde 6-12, 24-36, 48-60 aylarda sırasıyla %15.48, %17.47, %18.65, parsiyel nefrektomilerde sırasıyla %3.3, %8.49, %3.95 kompanzasyon gelişmiştir. Total ve parsiyel nefrektomilerde kompanzasyon oranlarında istatiksel anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Total nefrektomilerde izlemde preoperatif böbrek hacmine göre yaklaşık %34 hacim kaybı görülmüştür. Parsiyel nefrektomilerde toplam böbrek hacmi 6-12 ayda %6,53 istatiksel anlamlı azalmıştır (p<0,018), 24-36 aylarda hacim kaybı telafi edilmiştir (% 1,36, p>0,05). Total nefrektomilerde, parsiyel nefrektomiye göre operasyon sonrası daha fazla eGFR kaybı gözlenmiştir ancak eGFR düzeyleri ortalama olarak 60 ml/dk'nın üzerinde kalmıştır. Postoperatif izlemde bozulma gösteren (eGFR<60 ml/dk) hastalarda, preoperatif böbrek hacimleri daha düşük bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç: Böbrek hacim ölçümleri günlük pratikte uygulanabilir bir parametredir. Total nefrektomilerde, parsiyel nefrektomiye göre daha fazla kompanzasyon gelişimi olmaktadır. Serimizde, oluşan kompanzasyon ile mevcut komorbiteler arasında ilişki bulunmamıştır. Parsiyel nefrektomilerde operasyon öncesi ölçümlerin, postoperatif sonuçları öngörmede katkısı olmamaktadır. Total nefrektomilerde, preoperatif böbrek hacmi ölçülerek, postoperatif 1 yıldan sonraki bozulmanın tahmin edilebileceğine yönelik veriler elde edilmiştir. Bu açıdan daha geniş serilerle yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aim: The gold standard treatment of renal tumors is surgery, which can be performed as either partial or total nephrectomy. After nephrectomies, it is known that the remaining renal parenchyma increases in dimensions for compensation. However, there are few studies on the extent of compensation and about the factors affecting the compensation. In this study, we aimed to investigate the presence, changes (compensation), extent and correlation of the renal volume with the clinical parameters over time by measuring the pre-operative and post-operative renal volume revealed by CT in the patients undergoing partial or total nephrectomy for renal tumors.
Material and Method: In this restrospective cohort study, pre-operative and post-operative renal volumes in 3 follow-up periods (between 6-12, 24-36, 48-60 months) were measured using CT volumetry in 21 partial neprectomy and 40 total nephrectomy patients.. The amount and percentage of the compensation were determined and its association with the pre-operative comorbidity factors were investigated.
Findings: There was a high correlation between the investigators (p<0.001). In contralateral kidneys, the compensation after total nephrectomy was 15.48%, 17.47% and 18.65% respectively between 6-12, 24-36, 48-60 months while it was 3.3%, 8.49%, 3.95% respectively after partial nephrectomy. There was a statistically significant difference between the compensation rates in total and partial nephrectomies (p<0.05). In total nephrectomies, there was approximately 34% loss of volume compared to pre-operative kidney volume. In partial nephrectomies, there was a statistically significant loss of total renal volume by 6.53% in 6-12 months (p<0,018) and the volume loss was compensated in 24-36 months (1.36%, p>0.05). In total nephrectomy group, post-operative eGFR loss was higher than partial nephrectomy group, but mean eGFR levels remained above 60 mL/min. Preoperative renal volumes were lower in deteriorating patients (eGFR<60 mL/min) in the post-operative follow-up (p <0.05).
Results: Measuring kidney volume is a feasible modality in daily practice. In total nephrectomy group, the compensation is higher compared to partial nephrectomy group. In our series, there was no correlation between the existing comorbidities and the compensation. Preoperative renal volume was measured in total nephrectomies and there was data indicating that it could be used to predict the deterioration after the first postoperative year. New studies with larger series of patients are needed for better conclusions.