Obsesif kompulsif bozuklukta aleksitimi, cinsel işlev bozukluğu ve çift uyumunun araştırılması
Investigation of alexithymia, sexual dysfunction and dyadic adjustment in obsessive compulsive disorder
Yazar: TUNAHAN SUN
Danışman: PROF. DR. GONCA KARAKUŞ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Affektif semptomlar = Affective symptoms ; Aleksitimi = Alexithymia ; Cinsel işlev bozuklukları-psikolojik = Sexual dysfunctions-psychological ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Çift uyumu = Appropriateness of couples

Özet:
Amaç: Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) tanılı hastalarda aleksitimik özelliklerin değerlendirilip, cinsel işlev bozukluğu (CİB) ve çift uyumu ile ilişkisinin ortaya çıkarılması, OKB hastaları ve kontrol grubunun aleksitimi, cinsel işlevler ve çift uyumları açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniği Obsesif Kompulsif Bozukluk Birimi'nde yürütülmüştür. Çalışmaya evli veya cinsel partneri olan 72 OKB hastası ile hastalar ile benzer sosyodemografik özellikler gösteren, ruhsal hastalık öyküsü bulunmayan, evli veya cinsel partneri olan 82 kişiden oluşan sağlıklı gönüllü kontrol grubu dahil edildi. Katılımcılara tarafımızca oluşturulan sosyodemografik veri formu, obsesif kompulsif bozukluk veri formu ve cinsel işlevler veri formuna ek olarak, Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Derecelendirme Ölçeği (YBOKÖ), Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20), Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği (ACYÖ), Çift Uyum Ölçeği (ÇUÖ) uygulandı.
Bulgular: Çalışmamızda OKB hastalarının % 59,8'i aleksitimik olarak bulunmuştur. OKB hastalarının TAÖ-20 toplam puan ortalamaları, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,001). Aleksitimik olan OKB hastalarının ACYÖ toplam puan ortalamaları, aleksitimik olmayan OKB hastalarına göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Aleksitimik olan OKB hastalarının ÇUÖ toplam puanı (p<0,001) ve alt ölçek puan ortalamaları (p=0,01; p=0,001; p=0,002; p=0,01), aleksitimik olmayan OKB hastalarına göre daha yüksek bulunmuştur. Hasta grubunda TAÖ-20 toplam puanı ile ACYÖ toplam puanı arasında pozitif yönlü bir ilişki (p=0,002) ve TAÖ-20 toplam puanı ile ÇUÖ toplam puanı (p=0,004) ve alt ölçek puanları (p=0,038; p=0,001; p=0,026; p=0,032) arasında negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır. OKB hastalarının % 65,3'ünde cinsel işlev bozukluğu saptanmıştır. OKB hastası kadınlarda en sık orgazm bozukluğu (% 48,8), OKB hastası erkeklerde en sık cinsel istek azlığı (% 30,3) saptanmıştır. ACYÖ toplam puanları her iki cinsiyette de (p<0,001) OKB hastalarında kontrol grubuna göre daha yüksek belirlenmiştir. ÇUÖ toplam puanı ve alt ölçek puan medyanları OKB hastalarında kontrol grubuna göre düşük saptanmıştır (p<0,001). Çalışmamızda OKB semptom türleri ile aleksitimi düzeyi (p>0,05), cinsel işlev bozukluğu (p>0,05) ve çift uyumu (p>0,05) arasında ilişki saptanamamıştır.
Sonuç: Çalışmamızın sonucuna göre OKB hastalarında daha yüksek aleksitimi düzeyleri, daha kötü cinsel işlevsellik ve daha düşük çift uyumu saptanmıştır. OKB hastalarında aleksitimi varlığı daha kötü cinsel işlevsellik ve daha düşük çift uyumu ile ilişkilendirilmiştir. Ayrıca OKB hastalarında aleksitimi düzeyleri arttıkça, cinsel işlevlerdeki bozulmanın arttığı ve çift uyumunun azaldığı görülmüştür. OKB hastalarında aleksitimik özelliklerin varlığının sorgulanıp, uygun tedavi yöntemlerinin sağlanması, hastaların ailevi (sosyal) işlevselliklerinin artmasına olanak sağlayabilir. Geniş örneklem gruplarında ya da farklı hastalıklarda bu ilişkilerin araştırılması konunun aydınlatılmasına katkı sağlayacaktır.
Anahtar kelimeler: Aleksitimi, Cinsel İşlev Bozukluğu, Çift Uyumu, Obsesif Kompulsif Bozukluk

Abstract:
Objective: It was aimed to evaluate alexithymic characteristics in patients with Obsessive Compulsive Disorder (OCD) and to reveal their relationship with sexual dysfunction (SD) and dyadic adjustment, and to compare OCD patients and control groups in terms of alexithymia, sexual functions and dyadic adjustment.
Materials and Methods: Our study was carried out in Çukurova University Faculty of Medicine Balcalı Hospital, Department of Psychiatry Outpatient Clinic, Obsessive Compulsive Disorder Unit. A healthy volunteer control group consisting of 72 OCD patients who were married or had sexual partners and 82 people with similar sociodemographic characteristics, no history of mental illness, and married or sexual partners were included in the study. In addition to the sociodemographic data form, obsessive-compulsive disorder data form, and sexual functions data form created by us, the Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale (YBOCS), Toronto Alexithymia Scale (TAS-20), Arizona Sexual Experience Scale (ASEX), Dyadic Adjustment Scale (DAS) was applied.
Results: In our study, 59,8 % of OCD patients were found to be alexithymic. TAS-20 total score averages of OCD patients were found to be significantly higher than the control group (p<0,001). The mean ASEX total score in alexithymic OCD patients was found to be higher than in non-alexithymic OCD patients (p<0,001). The DAS total score (p<0,001) and subscale mean score (p=0,01; p=0,001; p=0,002; p=0,01) were found to be higher in alexithymic OCD patients than in non-alexithymic OCD patients. In the patient group, there was a positive correlation between TAS-20 total score and ASEX total score (p=0,002), and TAS-20 total score and DAS total score (p=0,004) and subscale scores (p=0,038; p=0,001; p =0,026; p=0,032), a negative relationship was found between them. Sexual Dysfunction was detected in 65,3 % of OCD patients. Orgasmic disorder (48,8 %) was the most common in women with OCD, and decreased sexual desire (30,3 %) was the most common in men with OCD. ASEX total scores were found to be higher in OCD patients compared to the control group in both genders (p<0,001). DAS total score and subscale score medians were found to be lower in OCD patients compared to the control group (p<0,001). In our study, no relationship was found between OCD symptom types and alexithymia level (p>0,05), sexual dysfunction (p>0,05) and dyadic adjustment (p>0,05).
Conclusion: According to the results of our study, higher alexithymia levels, worse sexual functionality and lower dyadic adjustment were found in OCD patients. The presence of alexithymia in OCD patients was associated with worse sexual functioning and lower dyadic adjustment. In addition, it was observed that as alexithymia levels increased in OCD patients, the deterioration in sexual functions increased and dyadic harmony decreased. Questioning the existence of alexithymic characteristics in OCD patients and providing appropriate treatment methods may allow patients to increase their familial (social) functionality. Investigating these relationships in large sample groups or in different diseases will contribute to the clarification of the subject.
Keywords: Alexithymia, Sexual Dysfunction, Dyadic Adjustment, Obsessive Compulsive Disorder