Genelci sosyal hizmet yaklaşımı ve çevresi içinde birey bağlamında intihar araştırması: Elâzığ örneği
Suicide in the context of generalist social work approach and its environment: The case of Elâzığ
Yazar: BERRA CANSIZ KÖSESOY
Danışman: PROF. DR. MUSA ŞAHİN
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Elazığ = Elazığ ; Sosyal hizmetler = Social services ; İntihar = Suicide

Özet:
Bu araştırmada, 1 Ağustos - 31 Ekim 2021 tarihleri arasında intihar davranışı neticesinde Elazığ Fırat Üniversitesi Hastanesine başvuran kişiler ve bu kişilerin ulaşılabilen yakınları ile araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılarak görüşülmüştür. Nitel olarak tasarlanan bu araştırmada, amaçlı örnekleme tekniği kullanılmıştır. Toplamda 31 vakaya ulaşılmış; 21'i intihar girişimcisi olmak üzere toplamda 55 kişi ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerin tamamı için vaka raporları hazırlanmıştır. Araştırmada görüşmeler sırasında elde edilen verilerin içerik analizi yapılmıştır. Bu sayede veriler tanımlanmış ve birbiri ile arasında bağlantı ve benzerlik kurulan veriler belirli kavramlar ve temalar üzerinden literatür desteği ile bir araya getirilerek yorumlanmıştır.
Araştırmanın temel amacı, intihar davranışının temelinde yatan ailevi ilişki ağlarına ve günümüz aile yapılarının intihar davranışları için risk oluşturma düzeyine, intihar davranışı ile sonuçlanan hayat öykülerine ve ailevi ve toplumsal deneyimlere dayanarak; konuyu ekolojik yaklaşım, bağlanma kuramı ve krize müdahale yaklaşımı temelinde, genelci sosyal hizmet bakış açısı ile bütüncül bir şekilde anlamak, değerlendirmektir. Değerlendirmenin neticesinde kişilerin hayat öykülerinde yer alan problemlerinin geçmişi, bu problemlerin çözümü için başvurulan sosyal hizmet ve profesyonel destek kaynaklarının varlığı, iyilik halinin sağlanmasında bu desteklerin etki düzeyi ve mevcut ihtiyaçları belirlenerek; bir halk sağlığı sorunu olan intiharın çözümüne yönelik sosyal hizmet ve sosyal yardım ağının yapısı ve eksikliklerinin, genelci sosyal hizmet bakış açısı ile tespit edilmesi amaçlanmaktadır.
Araştırma kapsamında değerlendirilen ve 3'ü ölümle sonuçlanan toplam 31 intihar davranışı vakası genel olarak değerlendirildiğinde; 29 vakada intihar davranışına neden olan sorunların uzun süreli bir geçmişe sahip olduğu, vakaların ve ailelerinin karmaşık problemlerinin bulunduğu görülmektedir. Gerçekleştirilen 55 görüşmeden elde edilen bilgilere göre ilgililerin tamamının herhangi bir sağlık kurumunda sosyal çalışmacı ile temas geçmişinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Edinilen bilgilere göre kronik hastalık öyküleri, bağımlılık öyküleri, öfke kontrol problemleri, kronikleşmiş ailevi problemleri ve uzun süreli maddi sıkıntıları bulunan bu kişiler psikolojik destek, danışma, yönlendirme ve bilgilendirme amacıyla dahi sağlık kurumlarında sosyal çalışmacılar ile iletişime geçmemiştir. Bu durum hem vakaların tespiti, hizmet kalitesi ve hizmetlerin kişilere ulaşımı hem de personel sayısı ve yetkinliği hususunda eksikliklerin söz konusu olduğunu açıkça göstermektedir.
Bu açıdan değerlendirildiğinde sağlıkta sosyal çalışmacı istihdamının sınırlılığı, mevcut meslek elemanlarının sahadaki görev tanımlamalarında yaşanan sıkıntılar, personelin sorun alanlarında etkin ve verimli bir şekilde kullanılamaması, risk alanlarının tespiti ve ilgililere ulaşılması amacıyla düzenlenmiş planlı ve standartlaştırılmış hizmetlerin geliştirilmemesi gibi sorunların önemi daha iyi anlaşılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Sosyal hizmet 1, İntihar 2, Genelci yaklaşım 3

Abstract:
In this study, people who applied to Elazig Fırat University Hospital as a result of suicidal behavior between August 1 and October 31, 2021 and their relatives who can be reached were interviewed using a semi-structured interview forms prepared by the researcher. Purposeful sampling technique was used in this qualitative research. A total of 31 cases were reached; a total of 55 people, 21 of whom were suicide attempters, were interviewed. Case reports were prepared for all of the interviews. Content analysis of the data obtained during the interviews was conducted in the research. In this way, the data were defined and the data, which were connected and similar to each other, were interpreted by bringing them together with the support of the literature on certain concepts and themes.
The main purpose of the research is to rely on familial relationship networks underlying suicidal behavior and the level of risk for suicidal behavior in today's family structures, life histories resulting in suicidal behavior, and familial and social experiences in the context of the issue holistically with a generalist social work perspective on the basis of ecological approach, attachment theory and crisis intervention approach. As a result, the history of the problems in the life stories of the people, the existence of social service and professional support resources applied for the solution of these problems, the level of effectiveness of these supports in ensuring well-being and their current needs; It is aimed to determine the structure and deficiencies of the social service and social assistance network for the solution of suicide, which is a public health problem, with a generalist social work perspective.
When a total of 31 cases of suicidal behavior, 3 of which resulted in death, were evaluated in general, within the scope of research; It is seen that the problems causing suicidal behavior in 29 cases have a long-term history, and the cases and their families have complex problems. According to the information obtained from 55 interviews, it has been determined that all of the relevant people do not have a history of contact with a social worker in any health institution. According to the information obtained, these people, who have chronic disease histories, addiction histories, anger control problems, chronic familial problems and long-term financial difficulties, did not contact social workers in health institutions even for psychological support, counseling, guidance and information. Findings showed that there are deficiencies in both the detection of cases, the quality of service and the access of services to people, as well as the number and competence of personnel.
When evaluated from this point of view, the importance of problems such as the limited employment of social workers in health, the difficulties experienced in the job descriptions of the current professional staff, the inability to use the personnel in the problem areas effectively and efficiently, the lack of development of planned and standardized services designed to identify risk areas and reach those concerned, are better understood.
Keywords: Social work 1, Suicide 2, Generalist approach 3