Düzenli egzersiz yapan bireylerde ortoreksiya nervozaya eğilim ile organik gıda tüketimi arasındaki ilişkinin saptanması
Determining the relationship between organic food consumption and tendencies to orthorexia nervosa in individuals doing regular exercise
Yazar: ÖZLEM KURTULUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL ÖKTEM GÜNGÖR
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma düzenli egzersiz yapan bireylerde ortoreksiya nervozaya (ON) eğilim ile organik gıda tüketimi davranışlarının incelenmesini amaçlamaktadır. Ortoreksiya nervoza  sağlıksız, ciddi diyet kısıtlamalarına yol açan patolojik bir davranıştır. Günümüzde herhangi bir resmi hastalık sınıflandırmasına dahil edilmeyen ve yeme bozuklukları arasında yerini bulamayan ON tedavisi bir netlik kazanamamıştır.  Araştırma verileri, araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu ile yüz yüze toplanmıştır. Katılımcılar kişisel bilgileri içeren genel soruları, Organik Gıda Tüketim Ölçeği'ni, ORTO-11'i, Uluslararası Fiziksel Aktivite Ölçeği'ni  ve Besin Tüketim Sıklığı Formu'nu doldurmuştur. 
Çalışmaya 18-65 yaş aralığında 160 katılımcı dahil edilmiştir. Verilerin analizi için SPSS 25.0 istatistik programı kullanılmıştır. Katılımcıların %59,3'ü kadın, %40,7'si erkektir; bireylerin yarısı (n=80) normal beden kütle indeksine sahiptir ve ortalama ağırlık 69.8 kg'dır. Ortoreksiya nervoza eğilimi gösteren (<23 Puan) katılımcıların %52,9'ı erkek, %47,1'i kadındır. Fiziksel aktivite sınıflandırmasının oluşması için MET değeri hesaplaması yapılmış ve yoğunluk oranlarına bağlı olarak kategorize edilmiştir. Araştırmaya katılan kişilerin %42,5'u çok aktif, %42,5'u  minimal aktif, %15'i aktif sınıflandırmasına aittir. Fiziksel aktivite sınıflandırması ile cinsiyet dağılımının arasındaki ilişki anlamlı görülmüştür (p=0,007). Ortorektik eğilim göstermeyen bireylerin enerji, besin ögelerinin ortalaması arasında anlamlılık görülmüştür. Katılımcıların besin takviyesi kullanma tercihine göre organik gıda tüketim puanı anlamlı çıkmıştır. ON tanı kriterlerinin, yaygınlık ölçüm araçlarının geçerliliğinin arttırılması, farklı kültürleri yansıtabilmesi konusunda kapsayıcı çalışmalara ihtiyaç vardır.  Fiziksel aktivite ve düzenli beslenme genel sağlık problemlerinin önlenmesinde önemlidir.  Ek olarak organik tarımın iyileştirilmesi ve organik ürünlerin tüketiminin arttırılması beslenmeye entegre edilmesi konusunda iyileştirmeler yapılmalıdır. 
Anahtar Kelimeler: Ortoreksiya Nervoza, Organik Gıda Tüketimi, Fiziksel Aktivite

Abstract:
This study aims to examine the tendency to Orthorexia nervosa (ON) and organic food consumption behaviors in individuals who exercise regularly. Orthorexia nervosa is an unhealthy, pathological behavior that leads to severe dietary restrictions. Currently, it is not included in any official disease classification and there is no ON treatment that is not included in Eating Disorders. Research data were collected face to face with a questionnaire prepared by the researcher. Participants; general questions including personal information, Organic Food Consumption Scale, ORTO-11, International Physical Activity Scale and food consumption frequency form. 
160 participants between the ages of 18-65 were included in the study. SPSS 25.0 statistical program was used for the analysis of the data. 59,3% of the participants were female and 40,7 % male; Half of the individuals (n=80) have a normal Body Mass Index and the average weight is 69,8 kg. Half of the individuals (n=80) have a normal Body Mass Index and the average weight is 69,8 kg. 52,9% of the participants with a tendency to Orthorexia Nervosa (<23 Points) were male and 47,1% were female. For the formation of physical activity classification, MET value was calculated and categorized depending on the intensity ratios. 42,5% of the people participating in the study belong to the very active, 42,5 % minimally active, 15% active classification. The relationship between physical activity classification and gender distribution was significant (p=0,007). Significance was observed between the average of energy and nutritional elements of individuals who did not show orthorexic tendency. According to the preference of the participants to use nutritional supplements, the organic food consumption score was significant.Comprehensive studies are needed to increase the validity of ON diagnostic criteria, prevalence measurement tools and to reflect different cultures. 
Physical activity and regular nutrition are important in preventing general health problems. In addition, improvements should be made in improving organic agriculture and increasing the consumption of organic products and integrating them into nutrition.
Keywords: Orthorexia Nervosa, Organic Food Consumption, Physical Activity