COVID-19 pandemisinin bir kamu eğitim araştırma hastanesindeki sağlık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği durumuna etkisi
The impact of the COVID-19 pandemic on the occupational health and safety status of healthcare workers in a public training and research hospital
Yazar: SONGÜL AKBAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ACUNER
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Eğitim ve araştırma hastaneleri = Training and research hospitals ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık personeli = Health personnel ; Çalışanlar = Workers ; Ölçekler = Scales ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health ; İş sağlığı ve güvenliği = Occupational health and safety

Özet:
Çalışmanın amacı; COVID-19 pandemisinin sağlık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği durumuna etkisini incelemek ve sağlık personeline göre hastanede iş sağlığı ve güvenliği düzeyini belirlemektir.  Çalışmada sağlık çalışanlarının pandemi sürecindeki iş sağlığı ve güvenliğine yönelik görüşleri bir ölçek kullanılarak tespit edilmiştir, ayrıca niteliksel bir çalışma yapılarak pandemi öncesinde iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin görüşleri de alınarak pandemi süreci ile kıyaslanmıştır. Yapılan araştırma betimleyici çıkarımsal bir çalışmadır.
Niceliksel çalışmanın örneklem grubunu kamuya bağlı eğitim ve araştırma hastanesinde çalışan, COVID-19 hastalarla en çok temas eden 60 doktor, 105 hemşire ve 70 teknisyen/ tekniker; nitel araştırma örneklem grubunu ise 14 sağlık çalışanı oluşturmuştur. Çalışma Eylül 2021-Temmuz 2022 tarihleri aralığında gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın nicel verileri araştırmacı tarafından hazırlanan soru formu ve 45 soruluk Hastanelerde İş Sağlığı ve Güvenliği (HİGÖ) ölçeği ile, nitel verileri ise  10 soruluk yarı yapılandırılmış form ile toplanmıştır. Veriler, betimleyici (ortalama, standart sapma, frekans ve yüzde dağılımı)ve çıkarımsal analizler (ki-kare, tek yönlü varyans analizi) kullanılarak incelenmiştir. Derinlemesine görüşme ses kayıtları deşifre edilmiş ve bu veriler, betimsel analiz ve içerik analizi ile değerlendirilerek yorumlanmıştır. İçerik analizi kapsamında kod frekansları ve dağılım tabloları ile kodlar arasındaki ilişkileri gösteren haritalar sunulmuştur. Nitel veri analizi MAXQDA 2022 programı ile yapılmıştır. 
Hastanelerde İş Sağlığı ve Güvenliği Ölçeği (HİGÖ) toplam puan ortalamasının düşük düzeyde (3,09) olduğu, fiziksel ortam uygunluğu boyut puanının en yüksek ortalamaya sahip olduğu (4,01) ve en düşük puan ortalamasına sahip boyutun ise "meslek hastalıkları ve şikayetler" olduğu tespit edilmiştir. Ölçek puanları meslek gruplarına göre istatistiki anlamlı farklılık göstermiştir. Pandemi sürecinde kişisel koruyucu ekipman kullanım farkındalığının arttığı gözlenmiştir. Çalışanlar tarafından genel olarak hastanede alınan COVID-19 önlemleri yeterli bulunmuştur. Katılımcıların ortak olarak en sık vurguladıkları konu sağlık çalışanlarının değersizleştirilmesi olmuştur.
Anahtar Kelimeler: Hastanelerde iş sağlığı ve güvenliği, COVID-19 ve iş sağlığı, Pandemi öncesi ve süreci.

Abstract:
Purpose of the study; to examine the impact of the COVID-19 pandemic on the occupational health and safety of healthcare workers and to determine the level of occupational health and safety in the hospital according to healthcare personnel. In the study, the views of health workers on occupational health and safety during the pandemic process were determined using a scale, and a qualitative study was conducted and their opinions on occupational health and safety before the pandemic were also compared with the pandemic process. The research is a descriptive inferential study.
The sample group of the quantitative study consisted of 60 doctors, 105 nurses and 70 technicians working in a public education and research hospital, who came into contact with COVID-19 patients the most; The qualitative research sample group consisted of 14 healthcare professionals. The study was carried out between September 2021 and July 2022. The quantitative data of the study were collected with a questionnaire prepared by the researcher and the Occupational Health and Safety in Hospitals (HIGH) scale with 45 questions, while the qualitative data were collected with a semi-structured form of 10 questions. Data were analyzed using descriptive (mean, standard deviation, frequency and percentage distribution) and inferential (chi-square, one-way analysis of variance) analyses. In-depth interview audio recordings were deciphered and these data were evaluated and interpreted with descriptive analysis and content analysis. Within the scope of content analysis, code frequencies and distribution tables and maps showing the relationships between codes were presented. Qualitative data analysis was done with the MAXQDA 2022 program.
It was determined that the Occupational Health and Safety Scale in Hospitals (HIQ) total score average was low (3.09), the physical environment suitability dimension score had the highest average (4.01), and the lowest score average was occupational diseases and complaints. . Scale scores showed statistically significant differences according to occupational groups. It has been observed that the awareness of using personal protective equipment has increased during the pandemic process. The COVID-19 precautions taken by the employees in the hospital in general were found to be sufficient. The most common issue emphasized by the participants was the devaluation of health workers.
Keywords: Occupational health and safety in hospitals, COVID-19 and occupational health, Before and during the pandemic.