Hentbolcularda uygulama temelli önleme programının performansa ve yaralanmaya etkisi: Randomize karşılaştırmalı çalışma
The effect of application-based prevention program on performance and injury in handball players: Randomized comparative study
Yazar: SEHER AY
Danışman: PROF. DR. UMMUHAN BAŞ ASLAN
Pamukkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Spor = Sports
Dizin: Mobil aplikasyon = Mobile application ; Spor performansı = Athletic performance ; Spor yaralanmaları = Athletic injuries

Özet:
Çalışmanın amacı elit düzey hentbolcularda akıllı telefon uygulaması temelli önleme programının denge, kuvvet, çeviklik ve patlayıcı güç ile yaralanmalar üzerine etkisini incelemek ve antrenör tarafından uygulatılan önleme programı ile akıllı telefon uygulamasının etkilerini karşılaştırmaktır. Çalışmanın ikinci amacı önleme programı uygulandığı süre boyunca sporcu yaralanma sıklığını belirlemektir.  

Çalışmaya Süper Ligde oynayan bir hentbol takımın 23 sporcusu katılmıştır. Sporcular  Grup  AKT (n=12) ve Grup ANT (n=11) olarak iki müdahale grubuna ayrılmıştır. Grup AKT'deki sporcular önleme programındaki egzersizleri akıllı telefon uygulaması ile uygulamış, Grup ANT'deki sporculara ise önleme programındaki egzersizler takım antrenörü tarafından uygulatılmıştır. Önleme programı 12 hafta süre ile haftada en az beş antrenmanın ısınma periyodunda uygulanmıştır. Çalışmada müdahale öncesi ve sonrasında denge (çift bacak statik ve dinamik ve sağ-sol dinamik denge testleri), kuvvet (üst ekstremite iç ve dış rotasyonu ve alt ekstremite fleksiyon ve ekstansiyon izokinetik kuvvet testi) ve patlayıcı kuvvet (dikey sıçrama) ve çeviklik (30 metre sprint test) değerlendirilmiştir. Bunun yanısıra 12 hafta süresince yaralanma günlüğü tutulmuştur. 

Eğitim sonrasında Grup AKT'de kas kuvvetinde fark saptanmamıştır (p>0,05). Grup ANT'de ise  müdahale sonrasında sağ diz fleksiyon (180 ̊/sn) ve ekstansiyon (60 ̊/sn) kas kuvvetinde artış (p<0,05) ve sağ kol dış rotasyon (90 ̊/sn) kuvvetinde azalma görülmüştür (p<0,05). Gruplar eğitim sonrası kuvvet açısından karşılaştırıldığında fark saptanmamamıştır (p>0,05). Her iki grupta eğitim sonrasında dikey sıçrama mesafelerinde ve dinamik denge sağ-sol perimetre mesafesi değerlerinde anlamlı gelişme gözlenmiştir p<0,05). Ancak gruplar arasında fark yoktu (p>0,05). Grup 1'de 30 metre sprint testi süresi eğitim sonrasında azalırken (p<0,05), gruplar karşılaştırıldığında fark belirlenmemiştir (p>0,05). Grup AKT'de bir sporcu temassız ÖÇB yaralanması geçirmiştir. Ancak Grup ANT'de majör bir alt ekstremite yaralanması görülmemiştir. Her iki gruptaki sporcularda majör üst ekstremite yaralanması oluşmamıştır. 

Çalışama sonunda elit düzey kadın hentbolcularda akıllı telefon uygulaması ile  uygulanan ve antrenör eşliğinde uygulatılan önleme programının dinamik denge ve patlayıcı gücü benzer düzeyde geliştirdiğini saptanmıştır.

Abstract:
The aim of the study is to examine the effects of a smartphone application-based prevention program on balance, strength, agility, explosive power and injuries in elite level handball players and to compare the effects of the smartphone application with the prevention program implemented by the coach. The second purpose of the study is to determine the frequency of athlete injuries during the period when the prevention program is implemented.
23 athletes of a handball team playing in the Super League participated in the study. Athletes were divided into two intervention groups: Group AKT (n=12) and Group ANT (n=11). Athletes in Group AKT applied the exercises in the prevention program with a smartphone application, while athletes in Group ANT applied the exercises in the prevention program by the team coach. The prevention program was implemented in the warm-up period of at least five training sessions per week for 12 weeks. In the study, before and after the intervention, balance (double leg static and dynamic and right-left dynamic balance tests), strength (upper extremity internal and external rotation and lower extremity flexion and extension isokinetic strength test), explosive strength (vertical jump) and agility (30 meter sprint test) was evaluated. In addition, an injury diary was kept for 12 weeks.
After the training, no difference in muscle strength was detected in Group AKT (p>0.05). In Group ANT, an increase in right knee flexion (180 ̊/sec) and extension (60 ̊/sec) muscle strength (p<0.05) and a decrease in right arm external rotation (90 ̊/sec) strength were observed after the intervention (p <0.05). When the groups were compared in terms of strength after training, no difference was detected (p>0.05). A significant improvement was observed in vertical jump distances and dynamic balance right-left perimeter distance values after training in both groups (p<0.05). However, there was no difference between the groups (p>0.05). While the 30-meter sprint test time in Group 1 decreased after training (p<0.05), no difference was determined when the groups were compared (p>0.05). In Group AKT, an athlete suffered a non-contact ACL injury. However, no major lower extremity injuries were observed in Group ANT. No major upper extremity injuries occurred in athletes in either group.
At the end of the study, it was determined that the prevention program implemented via a smartphone application and accompanied by a coach improved dynamic balance and explosive power at a similar level in elite level female handball players.