Elit sosyolojisi ve hükümdar aileleri: Afgan prensesi Naciye Doğan Sultan
Elite sociology and rulers' families: Afghan princess Naciye Doğan Sultan
Yazar: SERAP DURMAZ
Danışman: PROF. DR. AKİLE REŞİDE GÜRSOY
Beykent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Göçler = Migrations ; Seçkinler = Elites ; Sürgün = Exile ; Uluslararası göç = International migration

Özet:
Bulunduğu toplumdan farklı özelliklere sahip bir kesimi oluşturan elit, yönetici elit ve yönetici olmayan elitlerin, içinde bulunduğu toplumun değişimi/değiştirilmesi karşısında göç etmesi, zorunlu göç ve sürgün kavramlarını da beraberinde getirmektedir. Yönetici elit, "Hanedan" adı verilen bir kesimi niteler. Yönetici olmayan elit ise aydın, sanatçı gibi toplumun ilerisinde nitelikler taşıyan kesimdir. Bu çalışmada; sosyolojik olarak toplumların dinamiklerinden farklı hareket eden yönetici elit kesimlere Türkiye, Rusya, İran, Bulgaristan ve Afganistan'dan örnekler verilmiştir. Yönetici olmayan elit kesimden ise Hasan İzzettin Dinamo, Abidin Dino ve Nazım Hikmet'in göç/sürgün deneyimleri ve ülkelerinde oluşan hızlı yapısal değişimler sonrasında etkilenen elit kesim örnekleri olarak verilmiştir. Yakın tarihten bir örnek olarak incelediğimiz Afgan Hanedanlığından, Afgan Kralı (1919-1929) Amanullah Han'ın en küçük kızı Prenses Naciye Doğan ile derinlemesine mülakat yöntemiyle yapılan çalışma, amaçlandığı üzere; bu elit kesimin farklı ülkelerde ve Türkiye'de yaşadıkları göç ve sürgünlerini, kimlik değişimlerini ve değişen statülerini inceleyip,  hem  tarihsel hem de sosyolojik açıdan çok değerli bilgi ve bulgulara birinci elden ulaşılmasına olanak sağlamıştır. Elit diye nitelendirdiğimiz kesimin, yazılı resmi tarihin dışında da incelenerek derinlemesine mülakat yönteminin katkılarıyla, göç ve sonrasını hazırlayan koşulların incelenmesi sırasında elde edilen bazı bulgular tarihe not düşmek üzere derlenmiştir. Hanedan ailelerinin göç/sürgün aşamasında gitmek zorunda kaldıkları ülkelerin seçiminde, kendileri için dil veya din gibi ortak kültürlerinin tercih nedeni olması dikkat çekici bulgulardan birisidir.

Abstract:
The term "elite" which comprise ruling elites and non-ruling elites, signifying belonging to a different stratum in the society they live in, bring along the concepts of migration, forced displacement and exile in relation to transformation of society by itself or by others. Ruling elite signifies "dynasty" while non-ruling elite signifies the strata who has advanced characteristics in society such as intellectuals and artists. In this sociological study, examples of ruling elite families were given from Turkey, Russia, Iran, Bulgaria and Afghanistan in the context of elite classes who behave differently from society's dynamics. On the other hand, examples of non-ruling elites were narrated through migration/exile experiences of İzzettin Dinamo, Abidin Dino and Nazım Hikmet in the context of how they were affected by the swift structural changes occurred in their country. This study that we investigated as an example from recent history was conducted with an in-depth interview with Princess Naciye Doğan from Afghan dynasty which comprise Afghan King (r.1919-1929) Amanullah Han and his family, enabled us to reach firsthand information and findings historically and sociologically based on experiences of this elite stratum in different countries and in Turkey, in the scope of migration phenomenon, exile phenomenon, identity transformation and difference of status. Findings related to migration and post-migration conditions have been noted thanks to in-depth interview which enabled us to investigate this elite stratum apart from official written history. One of the most critical findings is that the dynastic families, when they were obliged to leave, preferred to go countries in which they had mutual cultural elements such as language or religion during migration/exile process.