Bir din felsefesi problemi olarak İbn Arabi'de kötülük problemi ve teodise
Ibn Arabi evil and teodicy as a problem of reliğion philosophy
Yazar: EROL KİRAZ
Danışman: DOÇ. DR. MUSA KAZIM ARICAN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Din = Religion

Özet:
Kötülük problemi felsefenin en çetin problemlerinden biridir. Düşünce tarihi boyunca pek çok düşünürü meşgul etmiş, oldukça hareketli bir konudur. Alemde kötülüğün bulunması her şeye gücü yeten ve yaratan mükemmel bir Yaratıcı?nın varlığı ile birlikte çelişki olarak görülmektedir. Bu durum gerek teist, gerekse ateist açısından problem olarak ortaya çıkmaktadır. İbn Arabi?nin kötülük ve teodise anlayışı bu çalışmanın ana temasını oluşturmaktadır. Bilindiği üzere, İbn Arabi bu konuya ciddi şekilde kafa yormuş,  kendi düşünce sistemi içerisinde kötülük problemini ele almış ve buna ilişkin bir teodise geliştirmiştir. İbn Arabi?nin kendi düşünce dünyasında geliştirmiş olduğu Kötülük anlayışını ve teodiseyi ortaya koymak büyük önem arz etmektedir. Onun teodise anlayışı özgün bir teodise anlayışıdır. Bu anlayış, İbn Arabi?nin Kötülük sorununa gerek tasavvufi açıdan, gerekse felsefi açıdan ciddi katkıda bulunmuştur. Onun bu probleme yaklaşımındakullandığı dil derin tasavvufi ve felsefi içeriğe sahip olan bir dil dir. Bu dilin, felsefede yeni ufuklar açmaya da uygun bir yapıda olduğunu söyleyebiliriz. Onun düşünce sisteminde kötülüğü kabul etmediği anlaşılmaktadır. Ona göre kötülük adem (yokluk) dir, iyilik de mutlak varlıktır, yani Tanrı?dır. İbn Arabi, insandan kaynaklanan kötülüğün sebebini şöyle ifade eder: İnsandan kaynaklanan kötülüğün sebebi, ?insanın ?ayn?ının kötü olması değil? (insanın özünün kötü olması değil), ondan sadır olan ?kötü davranışlardır.? Bu davranışlar, insanın yaradılış amacına uygun olmadığından veya bir hikmete binaen Tanrı tarafından kötü olarak nitelendirildiğindendir.İbn Arabi fiziki kötülüğü de şöyle ifade eder; her şeyin iki yönü vardır: Biri görünen, diğeri görünmeyen yönü. Ona göre, o şeyin görünmeyen yönünde, yaratanın gayesi bulunmaktadır. Şayet biz o şeyde yaratanın gayesini bilmiyorsak, böyle bir şeye kötü dememiz muhakkaktır. Bununla beraber İbn Arabi için, o şeyin içindeki kötülük salt bir gerçeklik olmayıp arizi bir durumdur. Tanrı âlemdeki kötülükleri kötülük olsun diye değil, iyiliğin ayrılmaz bir parçası olarak yaratmıştır.




Anahtar Sözcükler: İbn Arabi Kötülük problemi, Teodise, Tanrı, Âlem, Hikmet

Abstract:
The problem of evil is one of the most significant problems of the philosophy. This matter is such a vivid subject that it has made many philosophers busy along the history of thinking.It has been seen as a contradiction that both there is a creater who manages to do everything and there is the evil in the universe. This is a serious problem from not only theist but also atheist point of view. Here is the İbn Arabi?s understanding of evil and theodise forms the main theme of this topic. As it is known, İbn Arabi has overthought upon this matter and developped a theodise about this problem of evil and given a great importance to it. His understanding of theodise is peculiar to him. We can say that he has made great contributions to the problem of evil in both mystic and philosophical ways. We can easily see that he uses an upper saying while approaching to this matter. We can also say that the style that he uses in a deep mysticism and philosophy shows us new perspectives. In his thinking system he doesn?t approve the evil.  According to him, while the evil is adem (absence), the favor is the absolute existence i.e. the God. He expresses the evil like this: `? Evil is not the human?s ego?s badness but the behaviours that stand from him.?? Those behaviours aren?t appropriate to the aim of human?s genesis or in other words for the sake of a wisdom, they  are qualified as evils by the God.
İbn Arabi also clarifies the physical evil. To him, There are two sides of everything: One is seen, the other is unseen. In the unseen side, there is the Creator?s aim. If we don?t understand this aim, it is certain that we qualife it as bad.However the evil is not an absolute reality but an incidental phonemena. Because of this the God has created the evils for not in case they exist in the universe but as the parts of favors. 



Key Words: İbn Arabi, The Problem of Evil, Theodise, God, The Universe, Wisdom