Depremzede bireylerin spiritüel iyi oluş ve baş etme becerilerinin travma sonrası stres bozukluğu belirtileri üzerine olan etkilerinin incelenmesi
Examining the effects of earthquake survivors' spiritual well-being and coping skills on post-traumatic stress disorder symptoms
Yazar: CİHAN SUCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BENGÜ BERKMEN
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Doğal afetler = Natural disasters ; Klinik psikoloji = Clinical psychology ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Stresle başetme = Coping with stress

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, depremzedelerin spiritüel iyi oluş düzeyleri ile baş etme
becerilerinin travma sonrası stres bozukluğu belirtileri üzerindeki etkilerini
araştırmaktır. Araştırma, ilişkisel tarama modeli esas alınarak gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın evreni, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremi Kahramanmaraş,
Adıyaman, Hatay, Gaziantep, Malatya, Kilis, Diyarbakır, Şanlıurfa, Elazığ, Adana,
Osmaniye, Kayseri, Niğde, Bingöl, Tunceli, Batman ve Mardin illerinde yaşamış olan,
depremden etkilenmiş ve şu an Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde ikamet eden ve
öğrenim gören öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise 18 yaş ve üzeri
400 bireyin gelişigüzel yöntemiyle seçilmesiyle oluşturulmuştur. Veri toplama araçları
olarak Kişisel Bilgi Formu, Spiritüel İyi Oluş Ölçeği, Başa Çıkma Tutumlarını
Değerlendirme ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kısa Ölçeği kullanılmıştır.
Araştırma bulguları, spiritüel iyi oluş ile başa çıkma tutumları arasında pozitif ve
anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Spiritüel iyi oluş düzeylerinin artmasıyla
birlikte başa çıkma tutumlarının da arttığı görülmektedir. Ayrıca, spiritüel iyi oluş ile
travma sonrası stres bozukluğu arasında pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Son olarak,
başa çıkma tutumları ile travma sonrası stres bozukluğu arasında da pozitif bir ilişki
olduğu bulunmuştur. Bu nedenle, depremzedelerin spiritüel iyi oluşunu artırmaya
yönelik programların geliştirilmesi önerilmektedir. Spiritüel iyi oluşun, bireylerin
travma sonrası stresle başa çıkma yeteneklerini güçlendirdiği göz önünde
bulundurularak, meditasyon, mindfulness ve manevi danışmanlık gibi uygulamaların
önerilmesi uygun olacaktır.

Abstract:
The main purpose of this study is to investigate the effects of earthquake survivors' spiritual well-being levels and coping skills on posttraumatic stress disorder symptoms. The research was conducted based on the relational survey model. The population of the study consists of students who were affected by the earthquake that occurred on February 6, 2023 in Kahramanmaraş, Adıyaman, Hatay, Gaziantep, Malatya, Kilis, Diyarbakır, Şanlıurfa, Elazığ, Adana, Osmaniye, Kayseri, Niğde, Bingöl, Tunceli, Batman and Mardin provinces and who currently reside and study in the Turkish Republic of Northern Cyprus. The sample of the study was formed by randomly selecting 400 individuals aged 18 and over. Personal Information Form, Spiritual Well-Being Scale, Coping Attitudes Assessment and Posttraumatic Stress Disorder Short Scale were used as data collection tools. The findings of the study show that there is a positive and significant relationship between spiritual well-being and coping attitudes. It is seen that coping attitudes increase with the increase in spiritual well-being levels. In addition, a positive relationship was found between spiritual well-being and posttraumatic stress disorder. Finally, a positive relationship was also found between coping attitudes and posttraumatic stress disorder. Therefore, it is recommended to develop programs to increase the spiritual well-being of earthquake survivors. Considering that spiritual well-being strengthens individuals' ability to cope with posttraumatic stress, it would be appropriate to recommend practices such as meditation, mindfulness and spiritual counseling.