Ispanak (Spinacia oleracea) ve Isırgan otu (Urtica dioica) kurutmada halojen ısıtıcılı ve konvektif sistemlerin kıyaslanması
Comparison of halogen and convective systems in spinach (Spinacia oleracea) and nettle (Urtica dioica) drying
Yazar: ELİF SENA KIRMIZIKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İNCİ ÇINAR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Bu çalışmada ıspanak ve ısırgan otu bitkilerinin kurutulmasında konvektif ve halojen ısıtıcılı sistemlerin kurutma performanslarının kıyaslanması amaçlanmıştır. Kurutma yöntemlerinin performansları kurutulan örneklerde nem içeriği, ağırlık kaybı, su aktivitesi, renk değerleri, kuruma hızı, rehidrasyon kapasitesi ve yığın yoğunluğu değerleri ile değerlendirilmiştir. 
Hammadde olarak kullanılan ıspanak ve ısırgan otu yaprakları Kahramanmaraş yöresinden temin edilmiştir. Belirli şekildeki (5x5cm) ıspanak ve ısırgan otu yaprağı örneklerinin kuruma kinetiği ve uygulanan haşlama ön işleminin kurutma yöntemleri üzerine olan etkileri incelenmiştir. Ispanak ve ısırgan otu örnekleri haşlama ön işlemi uygulanmış (95oC'de 3dak) ve uygulanmamış iki farklı grup olarak işlem görmüştür. Numuneler konvektif ve halojen ısıtıcılı kurutucularda üç farklı sıcaklıkta (60, 70, 80oC) kurutulmuştur. 
Elde edilen veriler sonucu haşlama ön işlemi uygulamasının kurutma kalitesini etkilediği görülmüştür. Halojen ısıtıcılı kurutucu sisteminin konvektif kurutucu sistemine göre %85 daha kısa sürede kurutmayı gerçekleştirdiği belirlenmiştir. Renk değerleri halojen ısıtıcılı sistemde taze numunedeki değerlere yakınken, konvektif sistemde büyük oranda farklılık gösterdiği saptanmıştır. En düşük su aktivitesi ile en yüksek rehidrasyon kapasitesinin halojen ısıtıcılı kurutucuda kurutulmuş örneklerde olduğu görülmüştür. İki yönlü varyans analizlerine göre bu farklar p<0.05 düzeyinde önemli bulunmuştur.
Bulgulara göre halojen ısıtıcılı kurutucu sisteminin konvektif kurutucuya göre daha başarılı şekilde yapraklı sebzelere uygulanabileceği ve kurutulmuş ürünün kalite açısından niteliklerini daha iyi koruduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar kelimeler: Ispanak, ısırgan otu, halojen ısıtıcılı kurutucu, konvektif, haşlama

Abstract:
The study was aimed comparison of halogen and convective systems in spinach and utrica drying. The performance of drying process was evaluated by moisture content, weight loss, water activity, color, drying time, rehydration capacity and bulk density in comparison to both halogen and convective system drying.
Spinach and nettle leaves raw material was provided from Kahramanmaras region. Drying kinetics of particularly formed (5x5cm) spinach and nettle leaves and the effect of boiling pretreatment on drying rates of both systems were exacumed. Spinach and nettle samples are divided into pretreated (3min at 95oC) or untreated. Samples was dried in halogen heated and convective systems at three different tempratures (60, 70 and 80oC).
Boiling pre-treatment affected the drying quality of the application. Halogen heated drying system result in 85% shorter drying time as compared to convective drying system. Color values of the dried products halogen system is close to fresh samples but convective system was found to be substantially different. The lowest water activity and the higher rehydration capacity was reached in halogen heated drier. According to the two-way variance analysis this differences was significantly important in p<0.05 level.
According to the findings, the halogen heated drying system was found to be more successful than convective system. It was concluded that better product qualifications of leafy vegetables and dried product quality could be reached by the use of halogen heated system.



Key words: Spinach, nettle, halogen heated drier, convective drier, boiling