Sinovac-Coronavac ve Pfizer-Biontech aşısının retinal vasküler sisteme ve retina anatomisine etkilerinin optik koherens tomografi ve optik koherens tomografi anjiografi ile incelenmesi
Evaluation the effects of Sinovac-Coronavac and Pfizer-Biontech vaccine on the retinal vascular system and retinal anatomy using optical coherence tomography and optical coherence tomography angiography
Yazar: ÖZGE SARITAŞ
Danışman: DOÇ. MÜCELLA ARIKAN YORGUN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Biontech aşısı = Biontech vaccine ; COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines ; Retina = Retina ; Retina damarları = Retinal vessels ; Sinovac = Sinovac

Özet:
Amaç: Sinovac-Coronavac ve Pfizer-BioNTech mRNA aşısının retina anatomisi ve damar dansitesi üzerine etkisini optik koherens tomografi (OKT) ve optik koherens tomografi anjiyografi (OKTA) ile değerlendirmek
	Gereç ve Yöntem: Bu prospektif kesitsel çalışmada Sinovac-Coronavac aşısı yapılacak 34 sağlıklı gönüllü ve Pfizer-BioNTech aşısı yapılacak 29 sağlıklı gönüllü değerlendirildi. Tüm olgulara detaylı oftalmolojik muayene, OKT ve OKTA ölçümleri yapıldı. Muayeneler aşılamadan önce, aşıdan sonraki 2. ve 4. haftalarda olmak üzere üç kez yapıldı ve veriler sistematik olarak toplandı. Sinovac-CoronaVac ve Pfizer-BioNTech aşısı için aşılama öncesi ve sonrası retinal vasküler dansite (VD), foveal avasküler bölge (FAZ), koryokapiller kan akımı, koroid kalınlığı ve retina kalınlığının değerleri OKT ve OKTA kullanılarak değerlendirildi. 
	Bulgular: Sinovac-CoronaVac aşısı öncesi ve sonrası retinal mikrovasküler VD, FAZ, koriyokapillaris akım değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu. Pfizer-BioNTech aşısı öncesi yüzeyel kapiller pleksus için foveal VD değerleri aşı sonrası 2.hafta değerleri ile kıyaslandığında anlamlı olarak daha düşük görülmüştür. Pfizer-BioNTech aşısı sonrası 2.haftada yüzeyel kapiller pleksus için tüm alan, parafovea ve perifovea VD değerleri aşı öncesine kıyasla anlamlı olarak azalmıştır. Pfizer-BioNTech aşısı sonrası 2.haftada derin kapiller pleksus ve retina VD değerleri aşı öncesine kıyasla anlamlı olarak daha az görülmüştür. 4.haftada aşı öncesi değerleriyle uyumlu hale gelmiştir. Pfizer-BioNTech aşısı sonrası 2.haftada koriyokapillaris VD değerleri aşı öncesine kıyasla anlamlı olarak azalmıştır. Foveal ve parafoveal alanda azalmanın 4.haftada devam ettiği görülmüştür.
	Sonuç: Çalışmamızda Pfizer-BioNTech aşısından 2 hafta sonrasında, istatististiksel olarak anlamlı değişim tespit edilmiştir. Sinovac-CoronaVac aşısı öncesi ve sonrası için VD değerlerinde anlamlı değişim saptanmamıştır.
	Anahtar kelimeler: CoronoVac, COVID-19, OCTA, Pfizer-BioNTech, Sinovac.

Abstract:
Objective: To evaluate the effects of Sinovac-Coronavac and Pfizer-BioNTech mRNA vaccine on retinal anatomy and vessel density (VD) using optical coherence tomography (OCT) and optical coherence tomography angiography (OCTA).
Material and Methods: In this prospective cross-sectional study, 34 healthy volunteers who would be administered Sinovac-CoronaVac vaccine and 29 healthy volunteers who would be administered Pfizer-BioNTech vaccine were evaluated. The subjects didn't have any systemic or ocular disease. Detailed ophthalmological examination, OCT and OCTA measurements were performed in all subjects. The examinations were conducted three times; one before vaccination, the others were in 2nd and 4th weeks following the vaccination and data were collected systemically. Pre and post-vaccination values of retinal VD, foveal avascular zone (FAZ), choriocapillary blood flow (CBF), subfoveal choroidal thickness (SCT), and retinal thickness were evaluated. 
Results: There was no statistically significant difference in retinal VD values, FAZ, CBF values of before and after the Sinovac-CoronaVac vaccination. For the foveal area in the pre-vaccination with Pfizer-BioNTech, VD values of SCP were significiantly lower when compared with 2 weeks after administration of 
Pfizer-BioNTech vaccine. 2 weeks after administration of Pfizer-BioNTech vaccine, VD values of SCP for whole images, parafoveal and perifoveal area were significiantly lower when compared with pre-vaccination ones. 2 weeks after administration of Pfizer-BioNTech vaccine DCP and retina VD values in the retinal microvascular structure were significiantly lower than pre-vaccination values. 4 weeks after administration of the Pfizer-BioNTech vaccine these values became compatible with the pre-vaccination values. 2 weeks after administration of Pfizer-BioNTech vaccine choriocapillaris VD values were significiantly lower than pre-vaccination values. During the 4th week administration of the Pfizer-BioNTech vaccine foveal and parafoveal VD values kept on decreasing.
Conclusions: We detected statistically significant changes in VD 2 weeks after administration of Pfizer-BioNTech vaccine. There was no statistically significant difference in retinal VD values of before and after the Sinovac-CoronaVac vaccination.
Keywwords: CoronoVac, COVID-19, OCTA, Pfizer-BioNTech, Sinovac.