Bipolar ve şizofreni hastalarında serum thrombospondin-1 (TPS-1) düzeylerinin elektrokonvulsif tedavi (EKT) öncesi ve sonrası ile sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
Comparison of serum thrombospondin-1 (TSP-1) levels in bipolar and schizophrenia patients before and after electroconvulsive therapy (ECT) with healthy controls
Yazar: HİCRET KAN
Danışman: UZMAN TEVFİK KALELİOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Elektrokonvülsif tedavi = Electroconvulsive therapy ; Sinapslar = Synapses ; Trombospondin-1 = Thrombospondin-1 ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: TSP-1 sinaptogenezi arttıran astrosit kaynaklı bir proteindir. Son zamanlarda bipolar bozukluk ve şizofrenide astroglial hücrelerin etkilendiği, bu durumun sinaptik değişikliklerle ilişkili olduğu ve TSP-1' in şizofreni patofizyolojisinde rolü olabileceği bildirilmiştir. Artan kanıtlar EKT' nin, TSP-1 ekspresyonunu arttırdığını ve sinaptogenik etkisinin TSP-1 ile muhtemel ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada; EKT' nin hastaların klinik düzelmesindeki etkisinde TSP-1 in rolünü saptamayı ve bipolar bozukluk ve şizofrenideki TSP-1 düzeyini sağlıklı kontrollerle kıyaslamayı amaçladık.
Yöntem: Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesinde DSM-5 tanı ölçütlerine göre bipolar bozukluk veya şizofreni tanısıyla yatarak tedavi gören ve EKT endikasyonu almış erkek hastalardan, çalışmaya dâhil edilme ve dışlanma kriterlerini karşılayan, 20 şizofreni akut atak ve 10 bipolar bozukluk manik epizod tanılı hasta ile cinsiyet ve yaşı eşleştirilmiş 28 kişiden oluşan kontrol grubu çalışmaya alınmıştır. Hastalarda EKT öncesi ve sonrası serum TSP-1 düzeyi ölçülmüş ve sağlıklı kontrollerle karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Bipolar bozukluk ve şizofreni hastalarında serum TSP-1 düzeylerinin kontrol grubuna göre anlamlı düşük olduğu gözlenirken,  EKT sonrası serum TSP-1 düzeyleri ile kontrol grubu arasında anlamlı fark bulunmadı. Hasta grubunda EKT sonrası öncesine göre serum TSP-1 düzeylerinde artış görülürken bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi. EKT öncesi ve sonrası serum TSP-1 düzeyleri ile herhangi bir klinik ya da laboratuvar bulgusu arasında korelasyon saptanmadı.
Sonuç: Çalışmamızın bulguları ışığında, bipolar bozukluk ve şizofreni hastalarında serum TSP-1 düzeylerinin kontrollere göre anlamlı düşük olması ve EKT sonrası anlamlı farkın kaybolması, bu hastalıkların etiyolojisi ve EKT' nin etki mekanizmasında TSP-1' in rolü olabileceğini düşündürmektedir. TSP-1' in bipolar bozukluk ve şizofreni etiyolojisindeki rolü ile EKT' nin TSP-1 üzerindeki etkisini daha net anlayabilmemizi sağlayacak, tüm hasta evrenini temsil eden, örneklem sayısının daha geniş tutulduğu araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Objective: TSP-1 is an astrocyte-derived protein that increases synaptogenesis. Recently it was suggested that astroglial cells were affected in bipolar disorder and schizophrenia, this might be related with synaptic alterations and TSP-1 might have a role in the pathophysiology of schizophrenia. Increasing evidence shows that ECT increases TSP-1 expression and its effect on synaptogenesis might be through TSP-1. In this study, we aimed to describe the role of TSP-1 in the clinical improvement of patients receiving ECT and to compare TSP-1 levels in schizophrenia or bipolar disorder patients with healthy controls. 
Method: Twenty male patients with schizophrenia, acute psychotic episode, fulfilling DSM-5 schizophrenia criteria and 10 male patients with bipolar disorder, manic episode, fulfilling DSM-5 bipolar disorder criteria who were admitted to inpatient psychiatry units of Bakirkoy Prof. Dr. Mazhar Osman Research and Training Hospital for Psychiatry, Neurology and Neurosurgery, who were planned to receive ECT and who fulfilled the inclusion and exclusion criteria for this study and age and gender matched 28 healthy controls were included in this study. Serum TSP-1 levels of patients were analysed before and after ECT and were compared with healthy controls. 
Results: Serum TSP-1 levels of patient groups were significantly lower than the control group while there was no significant difference between TSP-1 levels of patient groups and the control group after ECT. In patient groups, TSP-1 levels were higher after ECT compared to pre-ECT levels however this difference was not statistically significant. No correlation was found between pre and post-ECT TSP-1 levels and any clinical or laboratory findings. 
Conclusion: Considering our findings; TSP-1 levels of bipolar disorder and schizophrenia patients were significantly lower than healthy controls and this significant difference disappeared after ECT suggesting that TSP-1 might have a role in the etiology of these disorders and also in the mechanism of ECT. More extended research with larger sample representing the universe is needed to clearly understand the role of TSP-1 in the etiology of bipolar disorder and schizophrenia as well as the effect of ECT on TSP-1.