İslami finansın ekonomi-politiği bağlamında finansal teknolojiler: Merkeziyetsiz finans uygulamaları
Financial technologies in the context of the political economy of Islamic finance: Decentralized finance applications
Yazar: MELİH TURAN
Danışman: PROF. DR. AHMET TABAKOĞLU
Marmara Üniversitesi / Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü / Ortadoğu Ekonomi Politiği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion ; Ekonomi = Economics
Dizin: Finansal politikalar = Financial policies ; Fintek = Fintech ; İslam ekonomisi = Islamic economy ; İslami finans teknikleri = Islamic finance techniques

Özet:
İslam ülkelerinin ikinci dünya savaşı sonrasında bağımsızlıklarını kazanmaları ile İslami finansın 1970'li yıllardan itibaren çağdaş anlamda başladığı gelişiminde politik ekonomi önemli bir rol oynamıştır. İslami finans dayandığı iktisadi temelleri üzerinde yükselirken hem geleneksel finansın araçlarından hem de gelişmekte olan dijital teknolojilerden yararlanmıştır.  Özellikle 2008 küresel finansal kriz sonrası yaygınlaşan finansal teknolojiler tüm finans sektörünü dönüşüme uğratmaya başlamıştır. İslami finans sektörü ve İslami finansın ekonomi politiği gelişmekte olan finansal teknolojilerden yararlanarak bu alana yeni bir bakış açısı kazandırmıştır.  Geleneksel finansal teknolojilere ek olarak blokzinciri ekonomisi üzerinde yükselen merkeziyetsiz finansın ortaya çıkışı tüm dünyaya sistemik bir öneri getirirken İslami finans için de yeni yollar açmıştır. Bu çalışmada İslami finansın ekonomi politiği çerçevesinde merkeziyetsiz finans uygulamaları, özellikle merkeziyetsiz otonom organizasyonlar işlenmektedir. İslami finansın, finansal teknolojilerin sunduğu imkânlar ile daha iyi bir hizmet alternatifi sunacağı düşünülmektedir. Çalışma, İslami finans ve merkeziyetsiz finans kesişiminde ortaya çıkan uygulama alanının "Merkeziyetsiz İslami Finans" kavramsallaştırmasıyla ele alınabileceğini önermektedir. Bu bağlamda İslam ülkelerinin Merkeziyetsiz İslami Finansı politik ekonomi çerçevesinde değerlendirebileceği aktarılmaktadır.  İslam ülkelerinin girişimci devlet anlayışıyla İslami finansın ekonomi politiğinde merkeziyetsiz finans uygulamalarının gelişimine öncülük edebileceği savunulmaktadır. Bu yaklaşım dijitalleşmenin yükselişi karşısında İslami finansın daha katılımcı anlayışla birey, devlet ve toplum nezdinde etkin bir şekilde yaygınlaşmasını ve uygulanmasını mümkün kılabilecektir. Merkeziyetsiz İslami Finans, iktisadi temelleri, dijital olanakları ve dağıtık yönetişim anlayışıyla yeni bir tasavvur vaat etmektedir.

Abstract:
Political economy has played an important role in the development of Islamic finance since the 1970s, when Islamic countries gained their independence after the Second World War. While Islamic finance has risen on its unique economic principles, it has benefited from both the tools of traditional finance and emerging digital technologies.  Financial technologies, which became widespread especially after the 2008 global financial crisis, started to transform the entire financial sector. The Islamic finance sector and the political economy of Islamic finance have brought a new perspective to the industry by utilizing emerging financial technologies.  In addition to traditional financial technologies, the emergence of decentralized finance based on the blockchain economy has brought a systemic proposal to the whole financial industry and opened new dimensions for Islamic finance. This study focuses on decentralized finance applications, especially decentralized autonomous organizations, within the framework of the political economy of Islamic finance. The study proposes that Islamic finance can offer a better service with the opportunities offered by financial technologies. The study suggests that the execution area emerging at the intersection of Islamic finance and decentralized finance can be addressed with the conceptualization of "Decentralized Islamic Finance". In this context, it is stated that Islamic countries can consider Decentralized Islamic Finance within the framework of political economy.  It is argued that Islamic countries can lead the development of decentralized finance practices in the context of the political economy of Islamic finance with an entrepreneurial state approach. This approach, with the rise of digitalization, will make it possible for Islamic finance to be effectively spread and executed for people, state, and society with a more participatory approach. Decentralized Islamic Finance promises a new vision with its economic foundations, digital possibilities, and decentralized governance approach.