Anafilaktik şok modeli oluşturulan sıçanlarda iki farklı adrenalin uygulama yolunun karşılaştırılması
Comparison of two different adrenaline administration methods in rats with an anaphylactic shock model
Yazar: ELİF AKOVA DENİZ
Danışman: PROF. DR. KEMAL TOLGA SARAÇOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anafilaksi = Anaphylaxis ; Corpus cavernosum = Corpus cavernosum ; Epinefrin = Epinephrine ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Sıçanlar = Rats ; Şok = Shock

Özet:
Amaç: Anafilaksi, yaşamı ciddi biçimde tehdit eden, ani başlangıçlı, hızlı ilerleyen, jeneralize veya sistemik hipersensivite reaksiyonudur. Anafilaksi acil bir durumdur ve hızlıca tanı konularak tedaviye başlanması gerekmektedir. Bu gibi tıbbi aciller sırasında resüsitasyon için vasküler erişim sağlamak çok önemlidir. İntravenöz erişim sağlanmasındaki gecikme, sıvıların veya resüsitatif ilaçların infüzyonunda ciddi gecikmeye neden olarak mortalite ve morbiditede artışa sebep olur. Korpus kavernozum, hem doğrudan hem de dolaylı olarak büyük pelvik venlere drene olan büyük bir venöz sinüzoid havuzu içerir ve rahatlıkla kanule edilebilecek bir anatomik yapıya sahiptir. Literatürde kavernöz yolun venöz yola alternatif olabileceğine dair sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu tez çalışmasında anafilaktik şok modeli oluşturulan sıçanlarda intravenöz yola alternatif olarak korpus kavernozum kanülasyonu yapılarak bu yolla tedavi etkinliği araştırılması amaçlanmıştır. Anafilaktik şok tedavisi amacıyla adrenalin uygulanan gruplarda hemodinamik verilerin değerlendirimesi; kan ve doku adrenalin düzeylerinin ölçülmesi ile kavernöz yolun, venöz yola göre etkinliğinin araştırılması hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada 32 adet, 10-12 haftalık Sprague Dawley cinsi, erkek rat kullanıldı. Sıçanlar kontrol grubu, anafilaktik şok grubu, korpus kavernozum ve kuyruk veni grubu olmak üzere 4 gruba ayrılmıştır. Kontrol grubu dışında diğer gruplara anafilaktik şok modeli oluşturuldu. Anafilaksi modeli oluşturulacak sıçanlara 0., 7., 14. günlerde ovalbümin subkutan uygulanarak sensitizasyon sağlandı ve 21. günde deney gerçekleştirildi. Bu gruplardan kontrol ve anafilaktik şok gruplarına tedavi verilmezken korpus kavernozum ve kuyruk veni gruplarına tedavi olarak adrenalin uygulandı. Deneye alınan tüm ratlara solunum hızı, kan basıncı ve kalp atım hızını içeren hemodinamik monitorizasyon yapılarak 60 dakika süre ile hemodinamik veriler kaydedildi. Hemodinamik kayıt süreci tamamlandıktan sonra tüm deneklerin intrakardiyak kan örnekleri ve kalp dokuları toplandı. Doku ve serumdaki adrenalin konsantrasyon düzeyleri enzime bağlı immünosorbent assay (ELISA) yöntemi ile ölçüldü. 
Bulgular: Korpus kavernozum grubu ile kontrol ve anafilaktik şok grupları arası yapılan hemodinamik verilerin karşılaştırılmasında solunum hızı ve kalp atım hızı açısından anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05).  Korpus kavernozum grubu anafilaktik şok grubu ile kıyaslandığında 5., 10.,15., 20., 25., 50. ve 60. dakikalarda kan basıncındaki yükselme istatistiksel olarak anlamlı olarak değerlendirilmiştir (p<0,05). Korpus kavernozum grubunun doku adrenalin düzeyinin hem kontrol hem de anafilaktik şok grubundan anlamlı bir şekilde yüksek olduğu gözlemlendi (p<0,05). Serum adrenalin düzeyi gruplar arası karşılaştırıldığında korpus kavernozum grubunun serum adrenalin düzeyinin hem kontrol hem de anafilaktik şok grubuna göre anlamlı bir şekilde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05).
Sonuç: Korpus kavernozum yolu ile uygulanan adrenalinin kan basıncında anlamlı yükselme sağladığı görülmüştür. Serum ve doku adrenalin düzeylerinde de anlamlı yüksek düzeyler saptanmıştır. Acil müdahale gerektiren ve venöz erişimin zor olduğu durumlarda intrakavernozal yolun alternatif bir tedavi uygulama yolu olabileceği gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Anafilaktik şok, adrenalin, korpus kavernozum

Abstract:
Aim: Anaphylaxis is a severe, life-threatening, sudden onset, rapidly progressive, generalized or systemic hypersensitivity reaction. Anaphylaxis is an emergency situation and it is necessary to quickly diagnose and start treatment. Providing vascular access for resuscitation is crucial during such medical emergencies. Delay in obtaining intravenous access causes significant delay in the infusion of fluids or resuscitative drugs, resulting in increased mortality and morbidity. The corpus cavernosum contains a large venous sinusoid pool that drains both directly and indirectly into the great pelvic veins and has an anatomical structure that can be cannulated easily. There are limited studies in the literature that the cavernous route can be an alternative to the venous route. In the presented thesis, it was aimed to investigate the efficacy of the corpus cavernosum cannulation as an alternative to the intravenous route in rats in which anaphylactic shock model was created. Evaluation of hemodynamic data in groups administered adrenaline for the treatment of anaphylactic shock; It was aimed to investigate the efficiency of the cavernous pathway compared to the venous pathway by measuring blood and tissue adrenaline levels.
Materials and Methods : In the study, 10-12 week old 32 male Sprague Dawley rats were used. Rats were divided into 4 groups as control group, anaphylactic shock group, corpus cavernosum and tail vein group. Anaphylactic shock model was created for the groups other than the control group. Sensitization was achieved by subcutaneous administration of ovalbumin on the 0, 7, and 14th days of the rats for which an anaphylaxis model was to be created, and the experiment was performed on the 21st day. While no treatment was given to the control and anaphylactic shock groups, adrenaline was administered to the corpus cavernosum and tail vein groups. Hemodynamic monitoring including respiratory rate, blood pressure and heart rate was performed on all rats included in the experiment, and hemodynamic data were recorded for 60 minutes. After the hemodynamic recording process was completed, intracardiac blood samples and heart tissues of all subjects were collected. Adrenaline concentration levels in tissue and serum were measured by enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) method.
Results : In the comparison of hemodynamic measurements between the corpus cavernosum group and the control and anaphylactic shock groups in the no significant difference was found in terms of respiratory rate and heart rate (p>0.05). When the corpus cavernosum group was compared with the anaphylactic shock group, at the 5th, 10th, 15th, 20th, 25th, 50th and 60th minutes blood presure was significantly higher (p<0.05). Tissue adrenaline level of the corpus cavernosum group was found to be significantly higher than both the control and anaphylactic shock groups (p<0.05). When the serum adrenaline level was compared between the groups, it was found that the serum adrenaline level of the corpus cavernosum group was significantly higher than both the control and anaphylactic shock groups (p<0.05).
Conclusion : It has been observed that adrenaline administered through the corpus cavernosum provides a significant increase in blood pressure. Significantly higher levels were also detected in serum and tissue adrenaline levels. It has been shown that the intracavernosal route can be an alternative treatment method in cases where emergency intervention is required and venous access is difficult.
Keywords : Anaphylactic shock, adrenaline, corpus cavernosum