Kumluca ve Finike yörelerinde turunçgil bahçelerinin çinko ile beslenmesi ile bazı bitki büyüme regülatörleri arasındaki ilişkilerin araştırılması
Investigation of zinc nutriton and relationships between zinc nutrition and some plant growth regulators of citrus orchards in the Kumluca and Finike regions
Yazar: SELİM TOKMAK
Danışman: PROF.DR. TURGUT KÖSEOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Antalya-Finike = Antalya-Finike ; Antalya-Kumluca = Antalya-Kumluca ; Bitki büyüme düzenleyicileri = Plant growth regulators ; Gübreleme = Fertilization ; Turunçgiller = Citrus fruits

Özet:
ÖZET KUMLUCA VE FİNİKE YÖRELERİNDEKİ TURUNÇGİL BAHÇELERİNİN ÇİNKO İLE BESLENME DURUMLARININ VE ÇİNKO BESLENMESİ İLE BAZI BİTKİ BÜYÜME REGÜLETÖRLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN ARASTHHLMASI Selim TOKMAK Doktora Tezi, Toprak Anabilim Dalı Mart 2001, 161 Sayfa Bu çalışmada Kumluca ve Finike yörelerindeki turunçgil bahçelerinin çinko ile beslenme duranlarının ve çinko (Zn) beslenmesi ile bazı bitki büyüme regületörleri (IAA, ABA, Sitokinin ve GA3) arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Bu amaçla, yöredeki turunçgil bahçelerinden birinci yıl 17, ikinci yıl 28 adet olmak üzere iki yıl süreyle toprak, yaprak ve sürgün örnekleri alınarak analiz edilmiştir. Araştırmanın ikinci yılında yaprak ve sürgün örneklerinde yapılan toplam ve aktif Zn analiz sonuçlan dikkate alınarak belirlenen 16 adet bahçeden alınan yaprak ve sürgün örneklerinde hormon analizleri yapılmıştır. Araştırma sonunda, birinci yıl incelenen toprak örneklerinin %52.9'unun noksanlık görülebilir, %47. Finin iyi düzeyde, ikinci yılda ise örneklerin %57. Finin noksan ve noksanlık görülebilir, %42.9'unun ise iyi düzeyde alınabilir Zn içerdikleri belirlenmiştir. İnceleme yapılan bahçelerden alman yaprakların birinci yıl % 70.6'sımn düşük, % 29.4'ünün yeterli, ikinci yıl ise % 78.6'sının düşük ve % 21.4'ünün yeterli düzeyde Zn içerdikleri belirlenmiştir. Yaprak ve sürgün örneklerinin Zn içerikleri ile hormon içerikleri arasında, hormonların kendi aralarında ve hormonlar ile diğer besin elementleri arasında önemli ilişkiler belirlenmiştir. Uç yapraklardaki aktif Zn ile ABA arasında negatif, uç yapraklardaki aktif Zn ile sürgünlerdeki ABA arasında ve uç yapraklardaki aktif Zn ile asidik lanetin arasında pozitif ilişkiler saptanmıştır. Sürgünlerdeki bazik kinetin ile normal yapraklardaki IAA arasında, sürgünlerdeki asidik kinetin ile ABA arasında, normal yapraklardaki GA3 ile sürgünlerdeki IAA arasında ve sürgünlerdeki GA3 ile IAA arasında pozitif ilişkiler saptanmıştır. Ayrıca, normal yapraklardaki Mn ile ABA ve GA3 arasında pozitif ilişkilerin olduğu saptanmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Washington Navel portakalı bitki büyüme düzenleyicisi, ABA, IAA, Kinetin, GA3, aktif Zn, HPLC. JÜRİ: Prof. Dr. A. Turgut KÖSEOĞLU (Danışman) Prof. Dr. Nevin ERYÜCE Prof. Dr. Mustafa KAPLAN

Abstract:
ABSTRACT INVESTIGATION OF ZINC NUTRITION AND RELATIONSHIPS BETWEEN ZINC NUTRITION AND SOME PLANT GROWTH REGULATORS OF CITRUS ORCHARDS IN THE KUMLUCA AND FİNİKE REGIONS Selim TOKMAK Ph.D. Thesis in Department of Soil Science Adviser: Prof. Dr. A. Turgut KÖSEO?LU March 2001, 161 pages In this research, zink (Zn) nutrition of citrus orchards and relationships between zinc nutrition and some plant regulators (IAA, ABA, Cytokinin, GA3) were investigated in the Kumluca and Finike regions. For this purposes, during two years period, soil, leaf and shoot samples were taken from 17 orchards for the first and 28 for the second year, and necessary analyses were performed. In the second year, hormone analyses of leaf and shoot samples taken from 16 orchards, which were determined by the results of total and active zinc concentration, were analyzed. The study revealed that 47 % of the soil for the first and 42.9 % for the second year had sufficient level of available zinc, whereas 52.9 % of them for the first and 57.1 % for the second year had not sufficient levels of available zinc. 70.6 % of the leaves samples taken within the first year was found to be low levels and 29.4 % to be sufficient levels in terms of available zinc content. For the second year, it was seen that 78.6 % of the leaves samples had low levels of available zinc although 21.4 % of the samples showed sufficient levels. Considerable relationships were found between zinc and hormone content, among the hormone content, and between the hormone content and plant nutrients in the leaves and shoots. Negative correlation has been observed between active zinc and ABA in the top leaves, positive correlations have been observed between active zinc in the top leaves and ABA in the shoots, and active zinc and acidic kinetin in the top leaves. On the other hand, positive correlations have also been observed between basic kinetin in the shots and IAA in the leaves, acidic kinetin and ABA in the shoots, GA3 in the leaves and IAA in the shoots, and GA3 and IAA in the shoots. At the same time same correlations have been found between Mn and ABA, and Mn and GA3 content of the leaves. KEY WORDS: Washington Navel orange, plant growth şeffclator, ABA, IAA, Kinetin, GA3, active Zn,HPLC. COMMITTEE: Prof. Dr. A. Turgut KÖSEO?LU Prof. Dr. Nevin ERYÜCE ^^ Prof. Dr. Mustafa KAPLAN