Ziehl-Neelsen boyama yönteminde mikrodalga ışınımının kullanılması
Use of microwave irradiation in Ziehl-Neelsen staining
Yazar: NURŞAD ÇİFCİ
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP KAHVECİ
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Özeti: Bu çalışmada, son yıllarda görülme sıklığı yeniden artmış olan Tüberküloz hastalığının teşhisinde
kullanılan ve pozitifliği tanıda önemli yer tutan Erlich-Ziehl-Neelsen (EZN) boyama yöntemi,
mikrodalga ışınımı ile yapıldı. Bu modifiye boya yönteminde, süre kısaltılması, boyama kalitesinin
artırılması ve laboratuvar şartlarında riskli ve rahatsız edici olan alevle ısıtma aşamasının ortadan
kaldırılması amaçlanmıştır. Çalışma için gerekli materyel, hastaneye başvuran ve Tbc hastalığı şüphesi
ile balgam örneği alınan hastalardan elde edildi. Bu örneklerden yayma preparatlar hazırlandı.
Hazırlanan yayma preparatlar farklı altı grup işlemden geçirildi. Bu grupların hepsinde EZN boyama
tekniği kullanılıp sadece bazı aşamalar mikrodalga ışınımıyla gerçekleştirildi. Özellikle rutin yöntemdeki
alevle ısıtmanın bulunduğu, fiksasyon ve karbolfuksin ile boyama aşamasında, mikrodalga ışınımı
kullanıldı. Rutin yöntemde ısıtma aşamasının bulunmadığı, metilen mavisi ile boyama aşamasında da
mikrodalga fırın kullanıldı. Boyama sonuçları 100'lük objektif altında ışık mikroskopik olarak incelendi.
Her bir preparat, basil boyanması, renk canlılığı, morfolojik yapının korunması ve zemin
boyanmasındaki kalite açısından değerlendirilip birbirleriyle karşılaştırıldı. Fiksasyon aşamasında
mikrodalga ışınımı uygulamanın basili öldürüp öldürmediği de araştırıldı. Sonuç olarak mikrodalga
ışınımının EZN boyama tekniğinde, özellikle fiksasyon ve karbolfuksin aşamalarında kullanıldığında
doyurucu sonuç verdiği ve basili öldürdüğü görüldü. Anahtar kelimeler: Tüberküloz basili, Erlich-Ziehl-
Neelsen boyama metodu, mikrodalga ışınımı, ışık mikroskopik inceleme.

Abstract:
SUMMARY In this study, Erlich-Ziehl-Neelsen (EZN) staining technique that is usefull for diagnosis of tuberculosis which is increasingly seen today, was
processed by microwave irradiation. By this modified method, we aimed to reduce time that is required, increase the quality of staining and reduce the risks of flame by eliminating
heating step. Material that is used for this study were obtained from patients suspiciously having tuberculosis which applied to hospital and gave the sputum. Smears were prepared
from these materials. These smears were processed in six different ways. İn all groups EZN staining procedure were used, microwave irradiation only used in some steps.
Especially, steps that are having heating process by flame in routine technique, (fixation and staining by carbol-fuchsin), were done by microwave irradiation. Methylene blue
staining step was also done by microwave irradiation although there is no heating process in routine technique. Stained smears were evaluated according to bacilli determination, colour brightness, preservation of morphological features, staining quality of ground and comparisions between each group were done. Killing effect of microwave irradiation that was used for fixaiton on bacilli were also studied. As a result, satisfactory results were obtained by the use of microwave irradiaion in EZN technique, especially in the steps of fixation and carbol-fuchsin staining and the killing effect of microwave irradiation was seen.
Key words: tubercle bacilli, Erlich-Ziehl-Neelsen staining method, microwave irradiation,light microscopic examination.