FOREX piyasası işlemlerinin finans piyasasına olan etkilerinin değerlendirilmesi: Türkiye uygulaması
Evaluation of the effects of FOREX market transactions on the financial market: Implementation in Turkey
Yazar: TUTKU ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN ERDOĞDU
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu araştırmanın amacı FOREX piyasa işemlerinin Türkiye'de finansal piyasa
üzerindeki etkisinin incelenmesidir. FOREX piyasası dünyada yoğun işlem hacmine
sahip, katılım sınırlamalarının olmadığı küresel bir piyasadır. FOREX piyasasına
yönelik ilgilin artması, yapılan işlem hacmini de arttırmaktadır. Bu nedenle FOREX
piyasasının finansal piyasalar üzerindeki etkisinin incelenmesi önemlidir. Araştırma
kapsamında finansal piyasalar ve FOREX piyasasını tanımlamak adına farklı veriler
kullanılmıştır. Verilerin tamamı TCMB EVDS (Elektronik Veri Dağıtım Sistemi)'den
alınmıştır. Veriler 2010Q1 ile 2022 Q1 dönemini kapsayacak şekilde 3 aylık olarak
temin edilmiştir. Verilerin enflasyondan arındırılması amacıyla 2010 bazlı TÜFE ile
deflate edilmiştir. Veriler için Döviz Tevdiat, Bankalar Gün Başı Toplam Likidite,
FOREX işlem hacmi değişkenlerinin logaritmik formları kullanılmıştır. Araştırmada
FOREX işlem hacmi 2.gecikmede TUFE değişkenini, 1,2,3,4,8.gecikmede Türkiye'de
döviz tevdihat hesaplarının toplam miktarını, 2,3.gecikmede bankalar gün başı toplam
likidite miktarını etkilemektedir. Bununla beraber FOREX işlem hacminin altının
ONS fiyatı ve VİOP 30 fiyatını etkilemediği belirlenmiştir. Araştırmada FOREX işlem
hacmi bankalar gün başı toplam likidite miktarını etkilediği tespit edilmişken, bankalar
gün başı toplam likidite miktarı FOREX işlem hacmi üzerinde etkili değildir. Bununla
beraber ONS altın fiyatı FOREX işlem hacmi üzerinde etkiliyken, FOREX işlem
hacmi ONS fiyatı üzerinde etkili değildir.

Anahtar Kelimeler: Finansal Piyasalar, FOREX Piyasası, Türkiye

Abstract:
The aim of this research is to examine the effect of FOREX market transactions
on the financial market in Turkey. The FOREX market is a global market with an
intense trading volume in the world, without participation restrictions. Increasing
interest in the FOREX market also increases the volume of transactions. For this
reason, it is important to examine the effect of the FOREX market on financial
markets. Within the scope of the research, different data were used to define the
financial markets and FOREX market. All of the data has been taken from the CBRT
EVDS (Electronic Data Distribution System). Data were provided on a 3-month basis,
covering the period 2010Q1 to 2022 Q1. The data have been deflated with the 2010-
based CPI in order to be free from inflation. The logarithmic forms of the FX Deposit,
Banks Total Liquidity Per Day, FOREX trading volume variables were used for the
data. In the research, FOREX transaction volume affects the CPI variable in the 2nd
delay, the total amount of foreign currency deposit accounts in Turkey at the
1,2,3,4,8th delay, and the total liquidity amount per day in the banks at the 2,3rd delay.
However, it has been determined that the FOREX trading volume does not affect the
gold ONS price and the VIOP 30 price. In the research, it was determined that the
FOREX transaction volume affects the total liquidity amount per day of the banks,
while the total liquidity amount per day of the banks is not effective on the FOREX
transaction volume. However, while the ONS gold price has an effect on the FOREX
trading volume, the FOREX trading volume has no effect on the ONS price.

Key Words: Financial Markets, FOREX Market, Turkey