İbn Ma'Sûm ve Sulvetu'l-Garîb ve Usvetu'l-Erîb adlı seyahatnâmesi
Ibn Ma'sûm's travel book called "Sulvetu'l-garîb and Usvetu'l-Erîb"
Yazar: GÜL BAĞATUR
Danışman: PROF. DR. MEHMET MESUT ERGİN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arap edebiyatı = Arabian literature ; Edebi eserler = Literary works ; Hindistan = India ; Seyahat = Travel ; Seyahatname = Seyahatname ; İbn Masum = İbn Masum

Özet:
Osmanlı dönemi Arap Edebiyatında önemli bir yeri olan İbn Ma'sûm'un hayatı,  edebi kişiliği ve Sulvetu'l-garîb ve usvetu'l-erîb adlı seyahatnâme eseri ele alınmıştır. Eser Arabistan (Mekke)-Hindistan (Haydarabad) arasında yapılan ve 19 ay karada ve denizde süren seyahat gözlemlerini, yaşanan olayları ve mevzulara göre ansiklopedik bilgileri içermektedir.

İbn Ma'sûm, 1052/1642 yılında Medine'de dünya'ya gelmiş ve 1120/1708 yılında Şiraz'da vefat etmiştir. Müellif, altmış sekiz yıllık ömrünün on dört yaşına kadar olan kısmını Mekke'de, kırk sekiz yılını göç etmek zorunda kaldığı Hindistan'da, son yıllarını ise İran'da geçirmiştir. 

Tez çalışması; bir giriş, iki bölüm, sonuç, kaynakça ve ekler kısmından meydana gelmektedir. Giriş bölümünde; Osmanlı dönemi Arap edebiyatı, seyahat, seyahat edebiyatı, seyahatnâme, seyahatnâme türleri ve Arap edebiyatında seyahatnâmeler hakkında özet bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde, İbn Ma'sûm'un hayatı, kişisel yönü, edebi kişiliği ve eserleri incelenmiştir. İkinci bölümde İbn Ma'sûm'un "Sulvetu'l-garîb ve usvetu'l-erîb" adlı seyahatnâme eseri bir bütün olarak incelenmiştir. Ekler kısmında ise İbn Ma'sûm'un seyahat güzergâhı ve eserdeki mevzu fihristi verilmektedir.

Anahtar Sözcükler: İbn Ma'sûm, Sulvetu'l-garîb ve usvetu'l-erîb, Arap edebiyatı, Seyahat, Hindistan

Abstract:
In this study, the life, scientific personality and works of Ibn Ma'sûm have an important value in the Ottoman period of Arabic literature, and the his work of "Sulvetu'l-garib and usvetu'l-erib" were dealt with. The work includes travel observations between Arabia (Mecca) and India (Hyderabad) for 19 months on land and at sea, and encyclopedic information according to the events and events.

Ibn Ma'sûm was born in Medina in 1052/1642 and died in Shiraz in 1120/1708. The author spent sixty-eight years of his life up to fourteen years in Mecca, India, where he had to emigrate for forty-eight years, and his last years in Iran.

This thesis is consist of an introduction, two chapters, conclusion, references and appendices. In the introduction chapter; travel literature, types of travel, travel writings in Arabic literature and Arabic literature in the Ottoman period are intoduced in detail. In the first chapter, the life, personal direction, scientific personality and works of Ibn Ma'sûm are examined. In the second chapter, Ibn Ma'sûm's travel book called "Sulvetu'l-garîb and usvetu'l-erîb" is examined as a whole. In the appendices, Ibn Ma'sûm's travel route and the subjects of the book are also given in page detail.

Keywords: İbn Ma'sûm, Sulvetu'l-garîb ve usvetu'l-erîb, Arabic Literature, Travel, India