Öz odası tabanına yerleştirilen MTA'nın furkasyon lezyonlu süt dişlerine uygulanan kanal tedavisinin başarısına etkisinin değerlendirilmesi
The evaluation of the effect of MTA placement on the pulpal floor on the root canal treatment success of primary teeth with furcation lesions
Yazar: VOLKAN ARIKAN
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE SÖNMEZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Azı dişleri = Molar ; Dental pulpa = Dental pulp ; Dental pulpa boşluğu = Dental pulp cavity ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Süt dişleri = Tooth deciduous

Özet:
Çalışmamızda furkasyon bölgesinde lezyon bulunan alt süt molar dişlerde, kök kanal tedavisinin ardından pulpa odası tabanının örtülmesinde MTA kullanılmış ve bu uygulamanın söz konusu dişlere uygulanan kök kanal tedavisinin başarısına etkisinin IRM kullanımı ile klinik ve radyografik açıdan karşılaştırılması amaçlanmıştır. Aynı zamanda paralel radyografi tekniği ve stepwedge ile alınan radyograflar kullanılarak grupların lezyon bölgelerindeki iyileşmenin miktarı ve süresi açısından karşılaştırılmaları amaçlanmıştır.Bu amaçlarla araştırmamıza 4-9 yaşları arasındaki 50 çocuğun (28 kız 22 erkek) 50 adet alt süt molar dişi dahil edilmiştir. Dişlerin tümüne kanal tedavisi uygulanmış ve kanalların Ca(OH)2/iyodoform patı ile doldurulmaları sonrasında, dişlerin pulpa odası tabanı ve kanal ağızları deney grubundaki 25 dişte MTA ile kontrol grubundaki 25 dişte ise IRM ile örtülmüştür. Tedavi öncesi klinik semptomlar ve tedavi sonunda kanal dolgu seviyeleri kaydedilmiştir. 1,2,3,6,12 ve 18. Aylarda dişler klinik ve radyografik olarak takip edilmiş ve lezyon bölgelerindeki densite değerleri ölçülerek kaydedilmişir. Materyaller, tedavilerin klinik ve radyografik başarıları ölçütlerine göre ve densitometrik ölçümlerde elde edilen değerler kullanılarak başarı açısından karşılaştırılmıştır.Klinik ve radyografik olarak başarılı bulunan dişlerin oranı MTA grubunda %82,6; IRM grubunda ise %72,7 olarak belirlendi. Gruplar arasındaki başarı farkının istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir.Tedavi öncesi mevcut olan klinik bulgular (ağrı, mobilite, perküsyon duyarlılığı, palpasyon duyarlılığı, apse ve fistül) ile başarı oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir.Tedavinin başarılı olduğu tespit edilen dişlerin %87,5'inde lezyonların 3.ayda, %12,5'inde ise 6.ayda tamamen iyileştiği gözlenmiştir. Tedavinin başarısız olduğu dişlerin ise %50'sinde lezyonların 3.ayda, %30'unda 6.ayda tamamen iyileştiği; %20'sinde ise 6.ay kontrollerinde lezyon boyutlarının küçüldüğü saptandı. Ancak bu dişlerin ikisinde 12.ay, sekizinde ise 18.ay kontrollerinde yeni lezyon oluşumu tespit edilmiştir.Kanal dolgu seviyesi ile tedavi başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi sonucunda, 18 ay sonunda dolgu seviyesinin başarı oranları üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı sonucuna varılmıştır.Deney grubunda; iki dişte, kontrol grubunda ise üç dişte erken eksfoliasyon gözlenmiş, yapılan değerlendirmede erken eksfoliyasyon ile kanal dolgu seviyesi arasında anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir. Erken eksfoliyasyon gözlenen dişlerde kanal tedavisinin başarısız sayılması sonrası yapılan değerlendirmede de gruplar arasında başarı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir.Tedavi sonrası lezyon bölgesindeki densite değerlerinin her iki grupta da tüm takip süresi boyunca arttığı, bu artışın IRM grubunda 6.aya, MTA grubunda ise 3.aya kadar anlamlı olduğu belirlenmiştir. 2. ve 3.aylardaki densite artışının MTA grubunda IRM grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu gözlenmiştir.Kanal dolgusunu takiben pulpa odası tabanında MTA ve IRM kullanılan gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamasına rağmen MTA söz konusu dişlerde lezyonun iyileşme süresini anlamlı bir şekilde kısaltmaktadır.

Abstract:
In the present study, pulpal floors of mandibular primary teeth with furcation lesions were sealed with MTA following root canal treatment and the aim of the study was to evaluate the effect of MTA on the treatment success by comparing this application clinically and radiographically with IRM usage for the same purpose. Also by using paralelling radiographs and stepwedge, the comparisons of the groups regarding healing amounts and time were aimed.Fifty mandibular molar teeth of 50 children (28 female and 22 male) between ages 4-9 were included in the study. Root canal treatments were applied to all teeth and, following root canal fillings using Ca(OH)2/iodoform paste, pulpal floors and root canal entrances of 25 teeth were coated with MTA and as the control group, the same application with IRM was performed for the rest of the 25 teeth. All clinical signs and symptoms and root canal filling extents were recorded. Patients were followed up at the 1st, 2nd, 3rd, 6th, 12th and 18th months clinically and radiographically. Materials were compared according to the clinical and radiographical criteria and density measurements.Clinical and rardiographic success rates were 82.6% for MTA group and 72.7% for IRM group. The difference between the success rates was not statistically significant. None of the preoperative signs or symptoms affected treatment outcome significantly. Also at the 18th month, filling extent did not effect treatment success significantly.In successful cases, total healing of the lesions were observed at the 3rd month for 87.5% of the teeth and at the 6th month for 12.5% of teeth. In 50% of the failed cases, lesion were totally healed at the 3rd month and in %30 of the cases at the 6th month. Lesions dimensions decreased in the remaining cases. However, new lesions were diagnosed for 2 of these teeth at the 12th month and for 8 of them at the 18th month.Two teeth in the experimental group (MTA) and 3 teeth in the control group (IRM) exfoliated earlier than their normal exfoliation time. No statistically significant difference was observed between diffirent filling extents regarding early exfoliations.In both groups density measures were increased during follow-up preriod. The measured increases were significant in the first 3 months for MTA group and in the first 6 months in the IRM group. Also the density changes were statistically higher in the MTA group at the 2nd and 3rd months.Although there was no significant difference between the MTA and IRM groups regarding final treatment success, MTA shortened healing period significantly when compared to IRM.