Kur`an`ın Nüzulu sürecinde müslümanlarla diğer dini gruplar arasındaki ilişkilerin Kur`an`a yansıması
The Reflection of the relations between Muslims and other religious groups to the Quran during the in apoplexy process of Quran
Yazar: OSMAN KAYA
Danışman: PROF. DR. ÖMER ÖZSOY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Din = Religion

Özet:
Kur'an'm nüzûlu sürecinde, Müslümanlarla diğer dinî gruplar arasındaki ilişkilerin, Kur'an'a yansımasını incelediğimiz bu çalışmamızda, nüzul öncesinde Hicaz bölgesinde etkin olan üç dinî grubun (Yahudiler, Hıristiyanlar ve Müşriklerin) tarihçesini ve Hicaz bölgesine nasıl yerleştiklerini inceledikAyrıca münferit bir hareket olarak Hanifler ile Mecûsî ve Sabiîler hakkında da bilgi verdik. Bu çalışmamızda, Müslümanlar ile diğer dinî gruplar arasındaki ilişkileri, Mekke ve Medine dönemi olmak üzere iki bölümde inceledik. Mekke döneminde indirilen âyetlerde Kur'an 'm daha çok diğer kitapları (Tevrat ve İncil) tasdik eden ve diğer dinlerin (Yahudiliğin ve Hıristiyanlığın) devamı olduğunu belirten yumuşak ifadeler kullandığını tespit ettik. Fakat bunun yanında müşriklere karşı daha ilk dönemlerden itibaren Kur'an'da sert ifadelere yer verildiğine tanık olduk. Medine döneminde ise, bu dinî gruplarla olan ilişkileri barış ve savaş dönemi olmak üzere iki ana başlık altında inceledik. Barış döneminde, bu dinî gruplarla ilişkilerde, Kur'an'm onları ortak payda olan "Allah'ın birliğine" davet ettiğine tanıklık etme fırsatını bulduk. Savaş döneminde ise bu dinî gruplara karşı sert ifadelerin kullanıldığını gördük. Bu ilişkilerin her zaman Kur'an'a yansımadığını ve örfî olarak tarihteki yerini aldığını belirledik. Kur'an'da yansımasını bulan kısmı bile her zaman olumlu bir yansıması olmamıştır. Kur'an b azen durum tespiti yapmış bazen de yol gösterici olmuştur. Bu çalışmamızdajfcur'an'da, Mecûsî ve Sabiîler hakkındaki ayetlerin az olmasını; bu dinî grupların nüzul sürecinde Hicaz bölgesinde sayı olarak az olmalarına ve Müslümanlarla diyaloglarının olmamasından kaynaklandığı kanâanatine vardık. Sonuç olarak Kur'an'm nüzûlu sürecinde, Müslümanlarla diğer dinî gruplar arasındaki ilişkilerde, Kur'an'm Ehl-i Kitab'a özel bir önem verdiğini ve onlara farklı bir şekilde hitap ettiğini tespit etme fırsatına sahip olduk.

Abstract:
In this research, in which we investigated reflection of the relation between Muslims and other religious groups to the Quran in opoplexy process of Quran, we searched short history of the active three religious groups; Jews, Christians,and Polytheist and how they settled in the Hijaz region. At the same time, we provided information about the True (Hanif) Mecusies and Sabians as individual actions. In this research, we separated the relations between Muslims and other religious groups in two chapters, as the period of Mecca and Medina. We found that, the verses which were sent during the period of Mecca confirmed the other books (The old Testament and Bible) and clarifed continuation of the other religions (Jewishness and Christianity) using gentle expressions. However, we found that it contained tough expressions against polytheists, even during the first period We investigated the relations between these religious groups under two main titles as peace and war period During the peace period, we had a chance to witness that Quran summoned people to "Oneness of Allah" in the relations with these religious groups as a common belief, as for the war period, we found that tough expresions were used against these religious groups. We determined that these relations didn't always have effect on Quran but had a position in history according to custom. Even the part which reflected on Quran didn't always have a positive reflection, sometimes as a determiner of the situation, sometimes as a guide. We are convinced that the reason why there are few verses about Mecusies and Sabians is that; during the process of revelation of the Quran, quite few of them lived in the region of Hijaz and they didn't have dialogues with Muslims. As a result, we found an opportunity to find that during the process of revelation of Quran, it gave special significance to people of Book (Jews and Christians) and addressed them in a different way.