Florokinolon grubu ilaç kullanan hastalarda retina pigment epitel tabakasındaki değişikliklerin incelenerek maküla dejenerasyonu patogenezinin araştırılması
Exploration of fluoroquinolone-induced retinal pigment epithelium layer changes on pathogenesis of macular degeneration
Yazar: ALEV ÖZÇELİK KÖSE
Danışman: PROF. DR. OSMAN ÇEKİÇ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Antienfektif ajanlar-kinolon = Anti infective agents-quinolone ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Makula dejenerasyonu = Macular degeneration ; Retina = Retina ; Retina hastalıkları = Retinal diseases ; Toksisite = Toxicity

Özet:
Amaç: Florokinolon grubu antibiyotiklerin hayvan modellerinde fototoksik etkiye bağlı olarak retina dejenerasyonu yaptığı gösterilmiştir. Bu çalışmanın amacı, insanlarda oral florokinolon kullanımının retina üzerine etkisini klinik olarak araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Polikliğine başvuran ve çeşitli enfeksiyonlar nedeniyle oral florokinolon tedavisi (siprofloksasin, moksifloksasin, levofloksasin) başlanan çalışma grubu ve Göz Hastalıkları Polikliniğine başvuran ve herhangi bir ilaç kullanmayan sağlıklı bireylerden oluşan kontrol grubu olmak üzere toplam 126 birey çalışmaya katıldı. Çalışma grubuna 76 hasta, kontrol grubuna 50 hasta dahil edildi. Tüm katılımcıların en iyi düzeltilmiş görme keskinliği ve biomikroskopik muayeneleri, göz içi basınçları ölçümü, fundus muayeneleri, fotostres testleri ile renkli görme ve kontrast duyarlılık muayeneleri yapıldı. Optik koherens tomografide santral maküla kalınlığı, subfoveal koroid kalınlığı, ganglion hücre kalınlığı değerlerine ve 10/2 bilgisayarlı görme alanı ile skotom oluşup oluşmadığına bakıldı. Fundus renkli foto ve fundus otofloresans görüntülemeleri çekildi. Çalışma grubundaki hastalar tedavi öncesi, tedavinin 1. haftası ve tedavinin 1. ayında değerlendirildi. Grup içi ve gruplar arası farklar istatistiksel olarak analiz edildi. Anlamlılık sınırı p < 0.05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışma grubunun 37'si kadın ve 39'u erkek; kontrol grubunun ise 26'sı kadın, 24'ü erkek idi (p = 0.51). Çalışma grubunun yaş ortalaması 49.8 ± 11.3 yıl  iken kontrol grubununki 48.9 ± 11.2 yıldı (p = 0.70). Çalışma grubunda tedavi öncesi, tedavinin 1. haftası ve 1. ayında görme keskinliği, göz içi basıncı, fotostres iyileşme zamanı, İshihara testinde okunan kart sayısı, kontrast duyarlılık ölçümü, santral maküla kalınlığı, subfoveal koroid kalınlığı, ortalama gangliyon hücre kalınlığı, süperior gangliyon hücre kalınlığı, inferior gangliyon hücre kalınlığı, fokal volüm kaybı, global volüm kaybı, ortalama deviasyon ve patern standart deviasyon değerlerinin karşılaştırılmasında herhangi bir istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p > 0.05, herbir parametre karşılaştırması için). Ayrıca çalışma grubunda tedavi öncesi, tedavinin 1. haftası ve 1. ayı arasında fundus renkli foto ve fundus otofloresans görüntülemelerinde herhangi bir değişiklik izlenmedi. Çalışma grubu ile kontrol grubu arasında da tüm parametrelerin karşılaştırmasında anlamlı bir fark gözlenmedi (p>0.05, herbir parametre karşılaştırması için).
Sonuç: Bu çalışma, bir ön çalışma olup insanlarda oral florokinolon kullanımına bağlı retina dejenerasyonu oluşumunu inceleyen ilk prospektif klinik çalışmadır. Bu çalışmada, çalışma süresi içinde, oral florokinolonlara bağlı retina dejenerasyonu gelişimi saptanamamıştır.

Anahtar Kelimeler: florokinolon, fototoksisite, oral,  retina dejenerasyonu

Abstract:
Purpose: Fluoroquinolone toxicity studies in animals (cats, rabbits and mice) showed that retinal degenerations appear clinically related to phototoxicity. The aim of this study was to evaluate the association between the administration of oral fluoroquinolone and the onset of retinal degeneration at human.
Material and Methods: This study included patients that received oral fluoroquinolone treatment (ciproﬂoxacin, levofloxacin, moxifloxacin) for variable systemic diseases diagnosed by the Department of  Urology and Infectious Diseases (study group, n=76), and age and sex matched otherwise healthy subjects (control group, n=50). All the subjects underwent a detailed ophthalmologic examination including tests for visual acuity, intraocular pressures, color vision, photostress recovery time  and contrast sensitivity measurements, central foveal thickness, subfoveal choroidal thickness, ganglion cell complex thickness and 10/2 Humphrey visual field test. Color fundus and fundus autofluorescence photographs were also obtained. Examinations and tests were repeated at 1st week and 1st month in the study group. Inter-group and intra-group differences  were compared. Statistical significance was set to p < 0.05.
Results: Overall 37 of female and 39 of male cases in the treatment group and 26 of female and 24 of male in the control group were involved (p = 0.51). Mean age of the patients were 49.8 ± 11.3 years in treatment group and 48.9 ± 11.2 years in control group (p = 0.70). There was no statistically significant difference among visual acuity, intraocular pressure, photostress recovery time, color vision, contrast sensitivity measurements, central foveal thickness, subfoveal choroidal thickness, average ganglion cell complex thickness, superior ganglion cell complex thickness, inferior ganglion cell complex thickness, focal loss volume, global loss volume, mean deviation, pattern standard deviation values in treatment group at baseline, 1st week and 1st month (p > 0.05, for the comparison of each parameters). Neither was there any change among color fundus and fundus autofluorescence photographs obtained at baseline, 1st week and 1st month in treatment group. There was no statistically significant difference between study and control groups for all parameters (p > 0.05, for the comparison of each parameter).
Conclusion: This study is the first prospective clinical study that evaluated the association between the administration of oral fluoroquinolone and the onset of retinal degeneration. Preliminary results of this study showed that use of oral fluoroquinolone had no impact on retinal degeneration at acute phase. 

Key Words: fluoroquinolone, oral, phototoxicity, retinal degeneration.