Atık lastikten geri kazanılmış malzemenin boyar madde giderim kapasitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of dye removal capacity of recycled material from waste tire
Yazar: İLKNUR ÖZÜDOĞRU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA YİĞİT AVDAN ; DOÇ. DR. ŞENAY BALBAY
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Her yıl yaklaşık 3 milyar lastik ticari olarak işlenmekte ve eşdeğer miktarda lastik kullanım ömrünü tamamlamaktadır. Ömrünü tamamlamış lastikler yönetimi kapsamında, döngüsel ekonomi yaklaşımı dikkate alınarak lastiklerin geri kazanılması giderek daha önemli hale gelmektedir. Tez çalışmasının amacı, atık lastikten üretilen düşük maliyetli yeni bir adsorban olan karbon bazlı malzeme (KBM) kullanılarak metilen mavisi (MB) ve Rodamin B (RB) boyar maddelerinin adsorpsiyon davranışının belirlenmesidir. KBM'nin yapısal ve morfolojik özellikleri FT-IR ve SEM analizleri ile karakterize edilmiştir. Adsorban dozu, pH, başlangıç boyar madde konsantrasyonu, karıştırma hızı, sıcaklık ve temas süresinin etkileri incelenmiştir. Her iki boyar maddenin yalancı ikinci derece (R2MB=0,9813, R2RB=0,9975) ve Freundlich izotermine (R2MB =0,9971, R2RB =0,9970) en uygun model olduğu sonucuna varılmıştır. MB ve RB'nin KBM üzerindeki maksimum adsorpsiyon kapasitesi sırasıyla 681,14 ve 85,26 mg/g olarak bulunmuştur. Ayrıca reaktif boyar madde kullanılan gerçek bir tekstil endüstrisine ait proses çıkışı atıksuyunun KBM ile adsorpsiyon deneyleri gerçekleştirilerek KBM'nin gerçek proses atıksuyunda boyar madde giderimi de ortaya konmuştur. Bu çalışma, ömrünü tamamlamış lastikleri su/atıksu arıtımı için karbon bazlı malzemeye dönüştürerek çevre kirliliğini azaltmakta, atık yönetimini iyileştirmek için bir "kazan-kazan" yaklaşımını sağlamaktadır.

Abstract:
Approximately 3 billion tires are processed commercially in a year and an equivalent amount of tires completes their useful life. Within the scope of end-of-life tires management, recovery of tires considering circular economy approach is becoming increasingly important. The aim of the thesis study is to determine the adsorption behavior of methylene blue (MB) and Rhodamine B (RB) dyes by using carbon-based material (KBM), a novel low-cost adsorbent produced from waste tire. The CBM was characterized by using FT-IR and SEM analysis for structural and morphological properties. The effects of adsorbent dose, pH, initial dye concentration, agitation speed, temperature and contact time were investigated. It showed that the pseudo-second-order (R2MB=0.9813, R2RB=0.9975) and Freundlich isotherm (R2MB =0.9971, R2RB =0.9970) model for adsorption of both RB and MB on CBM is most fitted with the significantly higher coefficient of correlation. The maximum adsorption capacity of MB and RB on CBM is 681.14 and 85.26 mg / g, respectively. In addition, the adsorption experiments of the process effluent wastewater of a real textile industry using reactive dye with KBM were carried out and the removal of dye in the real process wastewater of KBM was demonstrated. This study reduces environmental pollution by converting the end-of-life tires into carbon-based material for water/wastewater treatment provides a "win-win" approach to improve waste management.