Türkiye'de iç denetim ve iç denetimin bakanlık teşkilatlarında uygulamasına yönelik bir alan araştırması
A field study on internal audit and the application of internal audit in ministry organizations in Turkey
Yazar: İSLAM KÖSEOĞLU
Danışman: PROF. DR. BAYRAM COŞKUN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Alan araştırması = Field research ; Denetim = Control ; Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu = Public Financial Management and Control Law ; Kanunlar 5018 sayılı = Laws 5018 numbered ; Türk kamu yönetimi = Turkish public administration ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
Modern anlamda iç denetime yönelik ilk adımlar Amerika Birleşik Devletlerinde Uluslararası İç Denetim Enstitüsünün (IIA) kurulmasıyla atılmıştır. IIA'nın iç denetime getirdiği tanım ve geliştirdiği iç denetim standartları başta Avrupa olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde kabul görmüştür. Türkiye'de ise iç denetim uygulamaları ilk olarak özel sektörde 1980'li yıllardan itibaren başlamıştır. Uygulamanın yaygınlaşmasıyla birlikte 1995 yılında  "Türkiye İç Denetim Enstitüsü" (TİDE) kurulmuştur. Kamu sektöründe ise 2007 yılından itibaren fiilen uygulamaya konulmuştur.  
           Bu araştırmanın temel amacı, Türk kamu yönetimi açısından nispeten yeni bir uygulama olan iç denetimin uygulamada bakanlıkların merkezi teşkilatlarında nasıl gerçekleştiği ve iç denetçilerin perspektifinden uygulamadaki sorunların tespit edilmesi olarak belirlenmiştir. Araştırmanın tamamlanmasıyla bakanlıkların merkezi teşkilatlarında iç denetim algısının yüksek düzeyde çıktığı sonucuna varılmıştır. Katılımcılar tarafından iç denetimin bağımsız, objektif bir güvence ve danışmanlık faaliyeti olarak benimsendiği görülmüştür. Araştırmada iç denetçilerin sorunlarına yönelik bazı sorunların olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca araştırma kapsamında elde edilen verilerden bakanlıkların merkezi teşkilatlarında iç denetim uygulamasının iç denetim mevzuatına uygun olarak yapıldığı, üst yöneticilerin iç denetime dış denetimden daha az önem verdiği ve iç denetimin mevcut süreçleri daha iyiye taşıyan bir faaliyet olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca elde edilen veriler yardımıyla Türk kamu yönetiminde iç denetimin uygulanmasına yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
In the modern sense, the first steps towards internal auditing were taken by establishing the International Institute of Internal Auditing (IIA) in the United States. The definition brought by the IIA of internal audit and the internal audit standards it has developed have been accepted in many countries of the world, especially in Europe. In Turkey, internal audit practices first started in the private sector in the 1980s. With the widespread use of the practice, the "Internal Audit Institute of Turkey" (TİDE) was established in 1995. In the public sector, it has been put into practice since 2007.
The primary purpose of this research has been determined as to how the internal audit, which is a relatively new practice in terms of Turkish public administration, is realized in the central organizations of ministries in practice and to identify the problems in practice from the perspective of internal auditors. With the completion of the research, it was concluded that the internal audit perception in the central organizations of the ministries was at a high level. It was observed that the participants adopted internal auditing as an independent, objective assurance and consulting activity. In the research, it has been determined that there are some problems related to the problems of internal auditors. In addition, from the data obtained within the scope of the research, it was concluded that the internal audit practice in the central organizations of the ministries was carried out in accordance with the internal audit legislation, that the top managers gave less importance to internal audit than external auditing, and that internal auditing is an activity that improves the existing processes. In addition, with the help of the data obtained, various suggestions have been developed for the implementation of internal audits in Turkish public administration.