Sanayinin kent kimliğine etkisi: Sheffield ve Karabük örnekleri
The impact of industry on urban identity: The case of Sheffield and Karabuk
Yazar: AYŞE ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. ESİN ÖZLEM AKTUĞLU AKTAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Mekan Organizasyonu ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Avrupa'da başlayıp kısa sürede dünyaya yayılan sanayi devrimi insanlık tarihinin en önemli ikinci dönüm noktası olarak anılmaktadır. Üretim sistemlerinin değişimi ile başlayan bu süreçle birlikte insanlığın tüm yaşam biçimi ve ihtiyaçları, yeniden kurgulanmıştır.  
Bu değişimin somut ve soyut yansımalarını kentler üzerinden okumak mümkündür.  Sanayileşme ile sanayi toplumunun ihtiyaçlarına ve toplumsal yapısına göre sanayi odaklı şekillenen kentler oluşmuştur. Sanayi kuruluşları bulundukları kentte toplumsal ve fiziksel yapıda değişimleri tetikleyerek sanayi kenti kimliğini oluşturmuşlardır.  
Sanayinin kentsel kimlikteki yeri ve etkisi, tarihsel süreç içerisinde sanayileşmenin geçirdiği değişiklikler ile doğru orantılı olarak farklılaşma göstermiştir. Bu tezde sanayi ve kent kimliği ilişkisi olumlu ve olumsuz yönleri ile ele alınmış ve tartışılmıştır.  
Tezin amacı sanayi kentinin mekansal kimlik parametrelerinin tespit edilmesi, sanayinin kent kimliğine etkisinin analiz edilmesidir.  
İlk olarak çalışmaya yön verecek detaylı bir literatür taraması yapılmış, bölge ile ilgili geçmiş tarihli haritalar, fotoğraflar, haberler vb. veriler toplanmış, toplanan veriler tez konusu kapsamında incelenerek değerlendirilmiştir.  
Araştırma kapsamında sanayinin kentsel kimlik üzerindeki etkileri Karabük ve Sheffield kentleri özelinde karşılaştırmalı olarak tartışılmış ve detaylı bir süreç analizi yapılmıştır.  
Birinci bölüm giriş bölümü olup tezin amacı, yöntemi, gerekliliği gibi araştırma sürecine ait detayları içermektedir.  
Tezin ikinci bölümü, literatür bölümüdür ve kimlik kavramı üzerine yoğunlaşmaktadır. Kimlik ve kentsel kimlik kavramları bu bölümde incelenmiş, kentsel kimlik bileşenleri açıklanarak örneklendirilmiştir.  
Üçüncü bölümde sanayi ve kent kimliği ilişkisi irdelenmiştir. Sanayileşme sürecinin kentsel kimlik üzerindeki etkileri göz önünde bulundurularak, sanayi kentinin çevresel kimlik parametreleri tespit edilmiştir.  
Tezin dördüncü bölümünde sanayi kenti kimlikleri ile öne çıkan Sheffield ve Karabük kentleri ele alınmıştır. Sheffield ve Karabük de demir çelik sanayiinin kentsel kimlikteki rolü üzerinde durulmuş, sanayinin kent kimliğine etkisi belirlenen parametreler doğrultusunda karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. 
Sonuç ve değerlendirme beşinci bölümde yapılmıştır.

Abstract:
The industrial revolution that started in Europe and spread to the world in a short time is called the second most important turning point in human history. With this process, which started with the change of production systems, all life style and needs of humanity have been reconstructed. 
It is possible to read the concrete and abstract reflections of this change through the cities. With the industrialization, industrial oriented cities were formed according to the needs and social structure of the industrial society. Industrial organizations have created a magnet effect in the city where they are located and created the identity of an industrial city by triggering changes in social and physical structure. 
The place and influence of industry in urban identity has been differentiated in direct proportion with the changes experienced by industrialization in the historical process. In this thesis, the relationship between industrialization and urban identity were discussed with positive and negative aspects. 
The aim of the thesis is to determine the spatial identity parameters of industrial city and to analyze the effect of industry on urban identity. 
First of all, a detailed literature review was conducted to guide the study, and the historical maps, photographs, news etc. data about the region were collected and the collected data were examined and evaluated within the scope of the thesis topic. 
Within the scope of the research, the effects of industry on urban identity were discussed comparatively in Karabuk and Sheffield cities and a detailed process analysis was conducted. 
The first part is the introduction and includes the details of the research process such as the purpose, method and necessity of the thesis. 
The second part of the thesis focuses on the concept of identity. The concepts of identity and urban identity are examined in this section and urban identity components are explained and exemplified. 
In the third chapter, the relationship between industrial urban identity is examined. Considering the effects of industrialization process on urban identity, environmental identity parameters of industrial city were determined.  
In the fourth part of the thesis, the cities of Sheffield and Karabuk, which are distinguished with their industrial city identities, are discussed. In Sheffield and Karabuk, the role of iron and steel industry in urban identity was emphasized and the effect of industry on urban identity was analyzed in accordance with the determined parameters. 
Conclusion and evaluation are made in the fifth chapter.