COVID-19 pandemisi sürecinde kripto para birimleri ile ekonomik göstergeler arasındaki ilişki
The relationship between cryptocurrencies and economic indicators during the COVID-19 pandemic process
Yazar: EREN BAKIR
Danışman: DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN YILDIRIM
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Pazarlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bitcoin = Bitcoin ; Blockchain = Blockchain ; Blok zinciri sistemi = Blockchain system ; COVID 19 = COVID 19 ; Ekonomi = Economy ; Ethereum = Ethereum ; Kripto para birimi = Crypto currency ; Pandemiler = Pandemics ; Panel veri modelleri = Panel data models

Özet:
Teknolojik değişim ve dönüşüm her alanda olduğu gibi finansal sistemdeki 
önemli yenilikleri de beraberinde getirmiştir. Bu yeniliklerden biri de yeni bir yatırım 
aracı olarak görülen kripto paralardır. Piyasalardaki artan hacmi de dikkate alındığında 
hem yatırımcıların hem de araştırmacıların kripto paralara olan ilgisi her geçen gün 
artmaktadır. 
Bu çalışmada kripto para birimleri ile ekonomik göstergeler arasındaki ilişki 
incelenmek istenmiştir. Bu bağlamda kripto para birimlerinden olan Bitcoin ve 
Ethereum ile seçili emtialar ve ekonomik göstergeler arasındaki ilişki panel veri 
analizinden yararlanılarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Panel veri setinin 
oluşturulmasında G20 içerisinde yer alan 19 ülkenin 03.12.2019 ve 03.12.2020 
tarihleri arasındaki günlük verileri kullanılmıştır. Seçili değişkenler arasındaki uzun 
dönemli ilişkinin tespit edilmesi amacıyla eşbütünleşme analizi yapılmıştır. Akabinde 
değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü belirlemek için nedensellik analizi yapılmıştır. 
Son olarak ise seçili değişkenlerin kripto paralar üzerindeki etki derecelerini tespit 
etmek amacıyla regresyon analizleri yapılmıştır. 
Elde edilen bulgular, Bitcoin ve Ethereum ile seçili emtialar ve ekonomik 
göstergeler arasında uzun dönemde eşbütünleşme ilişkisi olmadığını göstermektedir. 
Nedensellik analizi bulgularına göre; G20 borsa endeksleri, gümüş, OFR finansal stres 
endeksi, VIX volatilite endeksi, Bitcoin'in kripto para piyasası hacmindeki ağırlığı ve 
Brent Petrol ile Bitcoin arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi saptanmıştır. Ayrıca 
altın ve platinden Bitcoin'e doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Ayrıca altın, gümüş, OFR finansal stres endeksi, VIX volatilite endeksi, Ethereum'un 
kripto para piyasası hacmindeki ağırlığı ve platin ile Ethereum arasında çift yönlü 
nedensellik ilişkisi saptanmıştır. Ayrıca G20 borsa endeksleri ve Brent Petrol'den 
Ethereum'a doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Regresyon analizi 
bulgularına göre ise Bitcoin'in kripto para piyasası hacmindeki ağırlığı, Brent Petrol, 
VIX volatilite endeksi, altın ve platinin Bitcoin üzerinde anlamlı bir etkisinin 
bulunduğu saptanmıştır. Diğer bir regresyon analizi bulgularına göre ise Ethereum'un 
kripto para piyasası hacmindeki ağırlığı, gümüş, altın, Brent Petrol ve VIX volatilite 
endeksinin Ethereum üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Technological changes and transformations have brought several important 
innovations in the financial system as in every fields. One of these innovations is 
cryptocurrencies which is considered as a new investment tool. Taking into account 
its increasing volume in the markets, the high interest of both investors and researchers 
for cryptocurrency is increasing noticeably day by day.
The aim of this study was to investigate the relationship between 
cryptocurrencies and economic indicators. In this context, the relationship between 
Bitcoin & Ethereum which are cryptocurrencies and selected commodities & financial 
indicators are examined by using panel data analysis. The daily data of 19 countries 
from G20 between the date of 03.12.2019 and 03.12.2020 has been used in order to 
create the panel data set. Cointegration analysis was used to determine the long-term 
relationship between the selected variables. Subsequently, causality analysis was 
conducted to determine the direction of the relationship between the selected variables. 
Finally, regression analysis was conducted to demonstrate the influence degree of the 
selected variables on cryptocurrencies.
Obtained findings revealed that there is no long-term cointegration relationship 
between Bitcoin & Ethereum and the selected variables & economic indicators. 
According to the findings of causality analysis, a bidirectional causality relationship 
between G20 stock indices, silver, OFR financial stress index, VIX volatility index, 
Bitcoin dominance in the cryptocurrency market, Brent oil and Bitcoin has been detected. Moreover, a one-way causality relationship from gold and platinum to 
Bitcoin has been detected. Also a bidirectional causal relationship between gold, silver, 
OFR financial stress index, VIX volatility index, Ethereum dominance in the 
cryptocurrency market, platinum and Ethereum has been found. Additionally, a oneway causality relationship from G20 stock indices and Brent oil to Ethereum has been 
detected. According to the findings of the regression analysis, it was revealed that 
Bitcoin dominance in the cryptocurrency market, Brent oil, VIX volatility index, gold, 
and platinum have a significant impact on Bitcoin. Another regression analysis has 
shown that there is a significant effect of Ethereum dominance in the cryptocurrency 
market, silver, gold, Brent oil, and VIX volatility index on Ethereum.