Çinko (Zn+2) toksisitesi koşullarında aynısefa (Calendula officinalis) bitkisinin morfolojik ve fizyolojik değişimlerinin ve fitoremediasyon potansiyelinin belirlenmesi
Determination of morphological and physiological changes and phytoremediation ability of pot marigold (Calendula officinalis) in zinc (Zn+ 2) toxicity conditions
Yazar: BAHEREH KARIMI ANSARI
Danışman: DOÇ. DR. NEZİHE KÖKSAL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada  aynısefa (Calendula officinalis) bitkisinde çinko toksisitesinin etkileri ve bitkinin fitoremediasyon potansiyeli araştırılmıştır. Çalışma tohum çimlenme ve bitki gelişimi olmak üzere iki aşamada ve beş farklı çinko konsantrasyonu (0, 250, 500, 750 ve 1000 ppm) kullanılarak yürütülmüştür.
Çalışmanın birinci bölümünde iki çeşitte de (Bon Bon ve Gitana) tohum çimlenmesi ve fidecik gelişimi incelenmiştir. Deneme sonunda her iki çeşitte de çinko uygulamalarının engelleyici etkisi çimlenme aşamasından ziyade fidecik gelişim aşamasında görülmüştür. 
İkinci bölümde ise çalışmalar, Zn uygulanmış saksı topraklarında yürütülmüştür. Bu aşamada Bon Bon çeşidi bitki materyali olarak kullanılmış ve bitkilerde morfolojik ve fizyolojik parametreler değerlendirilmiştir. Deneme sonunda çinko düzeyinin artışı ile; bitkisel parametre değerlerinde azalış, stoma boyut ve sayılarında değişim, toplam klorofil, klorofil a klorofil b ve yaprak oransal su kapsamında azalış, turgor kaybı, iyon sızıntısı ve membran zararlanmasında artış ve bazı besin elementlerinin içeriğinde değişim belirlenmiştir. Çinko içeriğindeki değişim ise aynısefa bitkisinin fitoremediasyon kapasitesini ortaya koymuştur. Uygulama düzeyi artışı ile bitkilerin topraktan kaldırdığı Zn miktarı artmıştır. En yüksek çinko düzeyinde (1000 ppm), kontrole göre, sürgünlerde 5 kat ve köklerde 7 kat daha fazla Zn bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the effects of zinc toxicity and phytoremediation potential of pot marigold (Calendula officinalis) were investigated. The studies were carried out in two main stages as seed germination and plant growth by using five different zinc concentrations (0, 250, 500, 750 and 1000 ppm).
In the first stage of the study, seed germination and early seedling growth were investigated in two cultivars (Bon Bon and Gitana). At the end of the experiment, the inhibitory effects of zinc treatments in both cultivars were observed in the seedling development stage rather than the germination stage.
In the second stage, the experiment was carried out in Zn applied potted soil. Bon Bon cv. was using as plant material and morphological and physiological parameters of plants were evaluated. At the end of the study, as a result of Zn treatment, plant growth parameters, chlorophyll content (total chlorophyll, chlorophyll a chlorophyll b) and leaf relative water content decreased; turgor loss, ion leakage and membrane damage increased; size and number of stomata and content of some nutrients changed. The changes in zinc content revealed the phytoremediation capacity of pot marigold. As Zn concentrations increased, the amount of Zn removed by the plants from the soil increased. At the highest zinc level (1000 ppm), Zn content of shoots and roots were found 5 and 7 times higher respectively, comparasion to control treatment.