Doğu Afrika sahillerinde nüfuz mücadelesi ve Osmanlı İmparatorluğu: Musavva örneği
Struggle for i̇nfluence in the East African coast and the Ottoman Empire: Example of Massawa
Yazar: NAJWA MUTAHAR
Danışman: PROF. DR. İDRİS BOSTAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Tarih = History
Dizin: Doğu Afrika = East Africa ; Doğu Akdeniz bölgesi = Eastern Mediterranean region ; Mısır = Egypt ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı-İtalya Savaşı = Ottoman-Italy War ; Türk-Afrika ilişkileri = Turk-Africa relations ; Türk-Mısır ilişkileri = Turkish-Egypt relations ; İtalya = Italy ; İtalyan işgali = Italian occupation

Özet:
Doğu Afrika'nın Kızıldeniz sahilinde bulunan Musavva Limanı 16. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar Osmanlı hakimiyetinde kalmıştı. Bu uzun süre boyunca Muasavva askeri ve idari alanlarda baş rol oynamıştı. Doğu Afrika'nın iç kısımlarıyla diğer Osmanlı bölgeleri arasında Cidde'nin askeri, ekonomik ve dini bakımdan önemli bir rolu vardı. Musavva Osmanlı taşra teşkilatında sancaklık, beylerbeylik ve kaymakamlık merkezleri olarak kullanılmıştı. 19. yüzyılın sonu ile 19. yüzyılın başlarından itibaren Afrika'yı paylaşmak isteyen sömürgeci devletlerin rekabeti Musavva'da da yaşanmıştı. İtalya'nın sömürgeleştirme projesinde Musavva Limanı yer almış ve İtalyanlar değişik metodlarla bu hedefe ulaşmaya çalışmıştı.
İtalyanların bu faaliyetlerine karşı Osmanlılar Musavva ve Doğu Afrika'daki diğer limanlarını korumak için uzun süreli yoğun bir diplomatik çaba göstermişlerdi. Sömürgeci devletlerin bu rekabeti sonunda İtalyan askerlerinin Musavva'yı işgali ile Osmanlılar Musavva'yı fiili olarak kaybetmiş ve bu durum I. Dünya Savaşı sonunda hukuki olarak tasdik edilmişti. Bu çalışmada Doğu Afrika sahillerindeki bu nüfuz mücadelesi dönemin en önemli kaynakları olan Osmanlı ve Mısır arşivlerine dayanarak ortaya konulmaktadır.



Anahtar kelimeler: Osmanlı, Kızıldeniz, Afrika, Eritre, Mısır

Abstract:
The Massawa Port, located at the Red Sea on the east Coast of Afrika, was under the Ottaman rule from 16th Century to 19th Century, Under the Ottoman rule, the Massawa Port had a strategie militarya importancea, and had a crucial administrative role. Among the inner regions of East Coast of Afrika and among other Ottoman regions, Jeddah had a financial, religious and strategie military importance.
Massawa was used as a sub-province, govermarship and district-govermanship. The colonial rivalry to share Afrika also took place at Massawa, Massawa Port was part of Italian colonization praject, and Italians tried to colonize Massawa through various methods. The Ottoman Empire made long and intensive diplomatic efforts to protect the Massawa port, and other ports in East Coast of Africa against Italian colonization However, as a result of these colonization efforts, Italian soldiers occupied Massawa and the Ottoman Empire eventually lost this port, and this situation was legalized at the  end of the World War I. This dissertation examines this struggle for domination in Esat Coast of Afrika by utilizing the Ottoman and Egyptian archival documents.




Key Word:Osmanlı, Kızıldeniz, Afrika, Eritre, Mısır