Türkiye'de yönetsel yolsuzlukların nedenleri: Yargı kararları üzerine bir inceleme
Causes of administrative corruption in Turkey: An investigation on judicial decisions
Yazar: MUHAMMED ENES KAN
Danışman: DOÇ. DR. SALİH BÖRTEÇİNE AVCİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Dünya Bankası tarafından "kamu otoritesinin kişisel çıkar sağlamak amacıyla kötüye kullanılması" şeklinde tanımlanan yolsuzluk olgusu hem devlete hem de topluma ciddi zararlar veren ve günümüz dünyasında hemen hemen bütün ülkelerin karşılaştığı bir problemdir. Yolsuzlukların Türkiye'nin de önemli problemlerinden biri olduğu konuya ilişkin uluslararası kuruluşların yayın ve raporlarında, yolsuzlukları Türkiye açısından inceleyen bilimsel çalışmalarda, sivil toplum kuruluşları tarafından gerçekleştirilen araştırmalarda, ulusal ve uluslararası çeşitli istatistiki verilerde açıkça görülmektedir. Türkiye'nin yolsuzluklar konusundaki olumsuz karnesi bu tez çalışmasının temel motivasyon kaynağı olmuştur. Bu çerçevede çalışmanın amacı Türkiye'de yönetsel yolsuzlukların nedenlerinin tespit edilmesidir. Yolsuzluk olgusunun çok geniş bir kavramdır. Bu durum, konuyu derinlemesine analiz etmeyi zorlaştırmaktadır. Bu nedenle, çalışma yönetsel yolsuzluklar ile sınırlandırılmış, yani rüşvet, irtikap ve zimmet eylemlerinin nedenleri araştırılmıştır. Vaka çalışması deseninin sistematiğine göre yürütülen çalışmada, yolsuzluğa ilişkin mahkeme tutanakları Lexpera isimli hukuk veri tabanından doküman incelemesi yöntemiyle elde edilmiştir. Veriler NVİVO 12 Paket Programından da faydalanılarak nitel araştırmalarda sıklıkla kullanılan bir veri analiz yöntemi olan içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. 
Dünya Bankası tarafından "kamu otoritesinin kişisel çıkar sağlamak amacıyla kötüye kullanılması" şeklinde tanımlanan yolsuzluk olgusu hem devlete hem de topluma ciddi zararlar veren ve günümüz dünyasında hemen hemen bütün ülkelerin karşılaştığı bir problemdir. Yolsuzlukların Türkiye'nin de önemli problemlerinden biri olduğu konuya ilişkin uluslararası kuruluşların yayın ve raporlarında, yolsuzlukları Türkiye açısından inceleyen bilimsel çalışmalarda, sivil toplum kuruluşları tarafından gerçekleştirilen araştırmalarda, ulusal ve uluslararası çeşitli istatistiki verilerde açıkça görülmektedir. Türkiye'nin yolsuzluklar konusundaki olumsuz karnesi bu tez çalışmasının temel motivasyon kaynağı olmuştur. Bu çerçevede çalışmanın amacı Türkiye'de yönetsel yolsuzlukların nedenlerinin tespit edilmesidir. Yolsuzluk olgusu çok geniş bir kavramdır. Bu durum, konuyu derinlemesine analiz etmeyi zorlaştırmaktadır. Bu nedenle, çalışma yönetsel yolsuzluklar ile sınırlandırılmış, çalışmada rüşvet, irtikap ve zimmet eylemlerinin nedenleri araştırılmıştır. Vaka çalışması deseninin sistematiğine göre yürütülen çalışmada, yolsuzluğa ilişkin mahkeme tutanakları Lexpera isimli hukuk veri tabanından doküman incelemesi yöntemiyle elde edilmiştir. Veriler NVİVO 12 Paket Programından da faydalanılarak nitel araştırmalarda sıklıkla kullanılan bir veri analiz yöntemi olan içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. 
Çalışma sonucunda Türkiye'de yönetsel yolsuzlukların; işsizlik, kamu personelinin ekonomik sorunları, vatandaşların ekonomik sorunları gibi ekonomik nedenlerden kaynaklandığı, kamu kurumlarında teknolojik imkânların yeterince kullanılmaması, uzmanlık gerektiren işlerdeki usulsüzlüklerin tespitinin zorluğu, kamu personelinin karar ve takdir yetkilerini suistimal etmesi, kamu ersonelinin ve yöneticilerin işe devamsızlık dönemlerinin suistimal edilmesi, kamu kurumlarında şahsi bilgilerin gizliliğinin ihlali ve güvene dayalı ilişkiler, kamu ersonelinin vatandaşların içinde bulunduğu çeşitli zor durumları fırsata çevirmesi, kamu kurumlarında denetim problemleri, sahte belge düzenlemenin veya belgelerde değişiklik yapmanın kolaylığına karşın tespitinin zorluğu, muhasebe-banka kayıtları ile ödeme işlemlerindeki usulsüzlüklerin tespitinin güçlüğü, kamu hizmetlerinin fiyatlandırılmasındaki belirsizliklerin suistimal edilmesi, kamu yönetiminde personel ve personel yönetimi sorunları, tahsilat işlemlerindeki usulsüzlüklerin tespitinin zorluğu, kamu kurumlarının harcama kalemlerindeki usulsüzlüklerin tespitinin zorluğu gibi yönetsel nedenlerden kaynaklandığı, kamu personelinin kişisel problemleri, vatandaş-kamu görevlisi ilişki biçimleri, vatandaşların yetersizlikleri, vatandaşların yolsuzluklarla mücadelede bilinçsizliği, toplumda kayırmacılığın yaygınlığı, vatandaşların kamu görevlilerinden usulsüz işlem beklentisi, yolsuzlukların normalleşmesi gibi sosyo-kültürel nedenlerden kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The phenomenon of corruption, defined by the World Bank as "the abuse of public authority for personal gain", is a problem that causes serious damage to both the state and society and is faced by almost all countries in the world today. Corruption is one of the important problems of Turkey: It is seen in the publications and reports of international organizations on the subject, in scientific studies examining corruption in terms of Turkey, in research conducted by non-governmental organizations, and in various national and international statistical data. Turkey's negative report on corruption has been the main motivation for this study. In this context, the study aims to determine the causes of administrative corruption in Turkey. Corruption is a comprehensive concept. This makes it difficult to analyze the issue in depth. For this reason, the study was limited to managerial corruption; that is, the causes of bribery, extortion and embezzlement were investigated. In the study, which was carried out according to the systematic of the case study pattern, corruption court records were obtained from the Lexpera law database by document analysis method. The data were analyzed with the content analysis method, which is a data analysis method frequently used in qualitative research, by using the NVIVO 12 Package Program. 
As a result of the study, administrative corruption caused by economic reasons such as, unemployment, economic problems of public personnel, economic problems of citizens, caused by administrative reasons such as, inadequate use of technological opportunities in public institutions, difficulty in detecting irregularities in jobs requiring expertise, abuse of decision and discretionary act powers of public personnel, abuse of absenteeism periods of public personnel and administrators, violation of the confidentiality of personal information in public institutions and relations based on trust, public personnel turning various situations that citizens in the difficult conditions, into opportunities, audit problems in public institutions, difficulty in detecting fake documents despite the ease of issuing or making changes to documents, difficulty in detecting irregularities in accounting-banking records and payment transactions, abuse of uncertainties in the pricing of public services, personnel and personnel management problems in public administration, difficulty in detecting irregularities in collection transactions, the difficulty of detecting irregularities in the expenditure items of public institutions, caused by socio-cultural reasons such as, personal problems of public personnel, citizen-public official relationship styles, citizens' inadequacies, citizens' unconsciousness in the fight against corruption, prevalence of favouritism in society, citizens' expectation of illegal actions from public personnel, normalization of corruption deteceted in Turkey.