Çin'in küresel dünya sistemi içerisindeki yükselişi (Ekonomik-politik-askeri gelişmesinin arka planı)
China's rise within the global world system (Background of economic-political-military development)
Yazar: GÜLŞEN BORAK
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH EROL
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Politik Ekonomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler dönemsel ekonomik krizler yaşarken Çin
istikrarlı bir biçimde büyümeye devam etti. GSMH oranları bakımından ABD'den
sonra dünyanın ikinci büyük ülkesi haline geldi. Çin'in içerisinde yer almadığı veya
doğrudan karşı olduğu küresel bir denklemin belirlenmesi artık oldukça zor
görünüyor. Çin, dünyada kendisini halen 'sosyalist' olarak tanımlayan bir kaç
ülkeden biridir. Batı tarafından otoriter bir rejim olarak tamınlanmakta, kendileri ise
'işçi sınıfının' iktidarını temsil ettiklerini iddia etmektedirler. Sosyalist bir devlet
ama ucuz iş gücünü en yüksek düzeyde kullanarak küresel sermayenin merkez üssü
haline gelmeyi temel bir ilke olarak benimsedi. Hem küresel sermayeyi ülkeye
çekmeyi başardı hem de kurdukları şirketler 20 yıl içerisinde dünyanınen büyük 10-
20 şirketeri içerisinde yer almaya başladılar. Batının 200 yıldan fazla bir sürede
tamamladığı sanayişme hamlesini 40 yıllık bir sürede bilişim teknolojisinin
kullanıldığı bir aşamaya gelmiş olması, küresel rekabette başa güreşen bir kaç
ülkeden biri olmayı başardı. Bugünün ekonomik gelişme yönü dikkate alınarak
önümüzdeki yıllarda ABD'yi geride bırakarak en büyük ekonomik güç haline
geleceği tahmin edilmektedir. Çalışmanın bütünü Çin'in küresel güç ilişkilerindeki
gelişmesini inceleme konusu yapmaktadır. Öncelikli olarak Asya'yı ekonomik ve
politik olarak etki altına alan Çin, askeri gücüyle kıtasal tehdit gücü haline geldi.
Ancak küresel rekabeti askeri değil ekonomik strateji üzerinde yürütmeye başladı.
Bundan da önemli oranda başarılı oldu. Bu çalışmada Çin'in küresel dünyada
ekonomik, politik ve askeri yükleşini inceleme konusu yapmaktadır. Geri bir tarım
ülkesinden çıkıp küresel dünyanın güç dengelerini belirleyen bir konuma gelmesinin
politik arka planını tartışmaktadır. Çin 1,3 milyar nüfusuyla dünyanın en kalabalık
ülkesidir. Aynı şekilde 9,5 milyon metre kare karasal toprakla Rusya'dan sonra
dünyanın ikinci büyük ülkesidir. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi üyesi olarak
uluslararası ilişkilerde politik-diplomatik dengeleri de belirliyor.

Abstract:
This study examines China's economic, political and military burden in the global
world. It discusses the political background of leaving a backward agricultural
country to a position that determines the balance of power in the global world. China
is the most populous country in the world with a population of 1.3 billion. Likewise,
with 9.5 million square meters of land, it is the second largest country in the world
after Russia. As a member of the United Nations Security Council, it also determines
the political-diplomatic balances in international relations. China, which primarily
affected Asia economically and politically, became a continental threat power with
its military power. However, global competition began to run on economic strategy,
not military. It was also significantly successful. While developed and developing
countries experienced periodic economic crises, China continued to grow steadily. In
terms of GDP ratios, it has become the second largest country in the world after the
USA. It now seems quite difficult to determine a global equation that China is not
involved in or directly opposed. China is one of the few countries in the world that
still defines itself as 'socialist'. It is described by the West as an authoritarian regime,
while they claim to represent the power of the 'working class'. It is a socialist state,
but it has adopted as a basic principle to become the epicenter of global capital by
using its cheap labor at the highest level. It succeeded in attracting global capital to
the country, and the companies they founded began to take place among the 10-20
largest companies in the world within 20 years. I have succeeded in being one of the
few countries wrestling with the global competition, with the industrialization move
that the West has completed in more than 200 years and has reached a stage where
information technology is used in 40 years. Considering the current direction of
economic development, it is predicted that it will become the largest economic
power, leaving the USA behind in the coming years. The whole study examines
China's development in global power relations