Statik antropometrik verilerle ergonomik oturma mobilyası tasarımı
Ergonomic office furniture design with regard to static anthropometric values
Yazar: ERTAN YESARİ HASTÜRK
Danışman: PROF. DR. TİMUR GÜLTEKİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Fizik Antropoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Ergonomi = Ergonomics ; Mobilya = Furniture ; Mobilya tasarımı = Furniture design ; Oturma ekipmanları = Sitting equipments ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketici tercihleri = Consumer preferences ; Tüketiciler = Consumers

Özet:
Bu çalışmada oturma mobilyalarında olması gereken ergonomik özellikler, antropometrik veriler ışığında belirlenmeye çalışılmıştır. Oturma mobilyalarının taşıması gereken özellikler belirlenirken sadece antropometrik ölçüler değil, pazar araştırması, üretici ve tüketicilerle yapılan anketler, mevcut durum analizi, standart değerlerin incelenmesi, daha önce yapılmış antropometrik çalışmalardan yararlanılması ve yeni tasarımlar gerçekleştirme, prototip üretimi, ürün denemeleri ve kullanıcı memnuniyet anketi yöntemleri de kullanılmıştır.
Yeni bir ofis koltuğu tasarımı gerçekleştirmek için mevcut olan ergonomik eksiklikler ve üretilmiş olan ürünlere ait teknik özellikler belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, ?piyasa araştırması? yapılmıştır. Daha sonra tüketicilerin beklentilerini belirlemek amacıyla ?tüketici anketi? düzenlenmiştir. TSE?nin ofis koltuklarına ilişkin belirlediği standartlar incelenmiştir. Yeni tasarım yapılabilmesi için antropometrik verilere de ihtiyaç olduğundan, daha önce gerçekleştirilmiş olan ?Anadolu İnsanının Antropometrik Boyutları? adlı TÜBİTAK projesi kapsamında alınan antropometrik verilerden yararlanılmıştır. Yeni tasarım gerçekleştirilmiş ve ?Antropometrik Veriler Işığında, Ülke İnsanımıza Yönelik Oturma Mobilyalarında Ergonomik Koşulların Belirlenmesi? başlıklı Ankara Üniversitesi BAP projesi gerçekleştirilmiştir. Proje kapsamında iki adet ofis koltuğu ürettirilmiştir. Üretilen koltuklar kullanıcılar tarafından denenmiş ve rahat ettikleri ölçü değerleri saptanmıştır. Kullanıcılardan antropometrik veriler alınmış ve düzenlenmiştir.
Daha önce gerçekleştirilen TÜBİTAK projesi ve Ankara Üniversitesi BAP kapsamında sonuçlandırılan proje sonuçları karşılaştırıldığında veriler arasında anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir. TSE standartlarının ülkemiz insanının antropometrik özelliklerine uygun olarak belirlenmediği ve piyasada mevcut olan ofis koltuklarının büyük çoğunluğunun ergonomik olarak yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca tüketicilerinde bu mobilyalardan memnun olmadıkları ve çeşitli şikâyetlerde bulundukları gözlemlenmiştir. Yeni üretilen koltuklar kullanıcılar tarafından çoğunlukla beğenilmiş, kullanıcıların mevcut koltukları ile karşılaştırıldığında yeni koltuklar tercih edilmiştir. Kullanıcıların kendini rahat hissettiklerini söyledikleri pozisyonda, koltuklardan alınan ölçü değerlerinin belirlenen antropometrik değerlerle uyumlu olduğu görülmüştür. Üretilen koltukların taşıdığı özelliklerin, ergonomik uyumsuzluktan kaynaklanan problemlerin birçoğunu giderebileceği görülmüştür. Yapılacak yeni bilimsel çalışmaların ergonomik sorunların çözümü yolunda çok önemli olduğu ve bu tür çalışmaların belirli zaman aralıkları ile gerçekleştirilmesi ve üretilecek projelerin desteklenmesi gerekliliği bu çalışmanın bir sonucu olarak önerilmektedir.

Abstract:
In this study, the required ergonomic properties of sitting furniture can be tried to determine in order to anthropometric measurements. Not only anthropometric measurements but also market research, producer and consumer surveys, current situation, investigation of standards, previous anthropometric studies, new designs, prototype producing  and user satisfaction survey methods were studied.
The ergonomic deficiency and technical properties of products could be tried to determine for designing a new office chairs. For this purpose, the market was investigated. And also, the consumer survey was arranged for determining the consumer expectations. TSE standards about office chair were studied. The previous anthropometric values which were taken from TUBITAK project, named as ?The Anthropometric Dimensions of Anatolian People? for new designs.  After all, the new design was realized with the Ankara University BAP project, named as ?In the lights of Anthropometric Data, determination of ergonomic conditions in sitting furniture in order to our county people?. The two office chairs were produced by using project budget. These chairs were tested by users and the comfort values were taken and noted. Then, the anthropometric values of users were taken and arranged. The significant differences weren?t determined between previous TUBITAK project results and Ankara University BAP project results when they compared each other.  This investigation showed that TSE standards were not suitable for anthropometric properties of our country people and most of office chairs in market have ergonomically deficiency. Besides, the consumers have various negative reports about this furniture. Our new chairs were approved by users and they said that our chairs were preferable to other chairs in market. In comfort position of users were compatible with their anthropometric values. The most of ergonomically problems can be omitted by ergonomic properties of new chairs. 
As a result, the new scientific investigations have very important role for finding solutions to ergonomically problems. So, the supporting of new investigations is suggested.