Endemik tatlısu balığı Capoeta cf. bergamae Karaman, 1969'nin Tersakan deresindeki biyoekolojik özellikleri ve habitat tercihleri
Bioecological features and habitat preferences of endemic freswater fish Capoeta cf. bergamae Karaman, 1969 in Tersakan stream
Yazar: FERİT AKBAŞ
Danışman: PROF. DR. ALİ SERHAN TARKAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Son yıllarda endemik türlerin devamlılıkları ile ilgili endişeler giderek artmaktadır. Endemizm biyoçeşitlilik mirasının devamının temel yapı taşlarından birisidir. Ancak ülkemiz içsularında yer alan birçok endemik tatlısu balıklarının temel biyo-ekolojik özellikleri ve habitat tercihleri üzerine bilgilerimiz oldukça kısıtlıdır. Bu bağlamda Dalaman'ın Tersakan Deresi'nde bulunan Capoeta bergamae (Karaman, 1969) popülasyonu üzerine bir yıllık bir çalışma yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı türün büyüme, üreme gibi bazı biyoekolojik özellikleri ve habitat tercihlerini ortaya koymaktır. Yapılan çalışmalar sonucunda Capoeta bergamae'nin hayat döngüsünün 8 yıl olduğu saptanmıştır. Dişi bireylerin cinsi olgunluğa 5 yaşında ve 234 mm boy düzeyinde eriştiği, erkeklerin ise 4 yaşında ve 194 mm iken eriştiği bulunmuştur. Üreme dönemi olarak ise bahar aylarını tercih ettiği ve 3 aylık bir dönem boyunca üreme faaliyetinin devam ettiği tespit edilmiştir. Olgun bir dişi bireyin ortalama yumurta çapı değerinin 1,226 mm olduğu ve yine ortalama olarak bir dişinin toplamda 7833 adet yumurta ürettiği analiz edilmiştir. İlkbaharda gölgelik alanları, yazın suyun genellikle bulanık olduğu bölgelerini, sonbaharda örten bitki oranının yüksek aynı zamanda suyun bulanık olduğu yerleri, kışın da örten bitki oranının sık görüldüğü yerler habitat tercihlerini oluşturmuştur. Bu çalışmayla endemik Capoeta cf. bergamae türünün yönetimi ve korunması ile ilgili bazı önemli temel biyolojik ve habitat bilgileri elde edilmiştir ve bu bilgilerin ileriki çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.

Abstract:
There have been increasing concerns about endemic species in recent years. Endemism is one of the major basic piece of continuing legacy of biodiversity. However, our knowledge on basic bio-ecological features and habitat preferences of many endemic freshwater fish species in Turkish inlands is highly limited. In this context it was conducted a yearlong study on Capoeta bergamae (Karaman, 1969) population, which occurs in Tersakan Stream in Dalaman. The aim of present study is to reveal some bioecological features of C. cf. bergamae such as growth, reproduction and habitat preferences. As a result of the analyses, life span of C. cf. bergamae was found to be 8 years. It was estimated that female individuals reached maturity at 5th age and 234 mm length while male individuals were at 4th age and 194 mm length. As reproduction period, C. cf. bergamae spawn spring season and reproductive activity continues during 3 months. It was found that mean egg diameter of a mature female individual is 1.226 mm and it produces 7833 eggs in total. Shady areas in spring, generally blurry waters in summer, high vegetation cover and blurry waters in autumn and high vegetation cover in winter were the habitat preferences. With this study, some major basic biologic and habitat information for management and conservation of endemic C. cf. bergamae were obtained and it is considered that this knowledge might be important for the future work.