Uluslararası standartlara geçişin Sayıştay denetiminin kalitesine etkisi
The impact of the adoption of international standards on the quality of Turkish Court of Accounts Audit
Yazar: RİFAT EMRE ÖZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM ALTAY
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration

Özet:
Kamu sektöründe uluslararası denetim standartları küresel anlamda yüksek denetim kurumlarının belirlenmiş standartlara göre denetim yapmasını amaçlamaktadır. Bu maksatla 1953 yılında bağımsız ve apolitik bir organizasyon olan INTOSAI (Uluslararası Yüksek Denetim Kurumları Organizasyonu) kurulmuştur. Söz konusu organizasyon kamuda dış denetimin hangi şekilde yürütüleceğine dair denetim standartları belirlemiştir. Kamu sektörü dış denetimi standartları, özel sektörde gerçekleşen ve mali tablolara görüş vermeye dayanan denetim şekli benimsenerek oluşturulmuştur. Bu standartlar Avrupa medeniyeti tarafından oluşturulmuştur ve Avrupa ile birlikte Afrika'dan Güney Amerika'ya, Asya'dan Kuzey Amerika'ya küresel anlamda kabul görmüştür. Bu durum INTOSAI örgütünü ve belirlediği dış denetim standartlarını modern denetimin tek otoritesi haline getirmektedir. Bir başka deyişle modern denetim, INTOSAI standartlarına uygun yürütülen bir denetimdir. Batı menşeili INTOSAI örgütü kamu sektörü denetimi standartlarını belirlemenin yanında gelişmekte olan ülkelerde bu standartlara uyumun sağlanması için çalışmalar da yapmaktadır.  Gelişmekte olan ülkelerden biri olan Avrupa Birliği aday ülke statüsündeki Türkiye'nin kamu sektöründe dış denetimini gerçekleştiren organ olan Sayıştay da 2010'lu yılların başlarında INTOSAI tarafından belirlenen uluslararası kamu denetimi standartlarını benimsemiş ve INTOSAI üyesi olmuştur. Bunun için hem dış denetim hem de kamu mali yönetimi ile ilgili gerekli yasal düzenlemeler hayata geçirilmiştir. Kamu sektörünün denetiminde tüm bu değişimin en önemli sebeplerinden biri de aday ülke statüsündeki Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne uyum sağlamasına katkıda bulunmaktır. Yürütmeden bağımsız ve uluslararası standartlara uygun kamu sektörü dış denetimi Avrupa Birliği uyum sürecinin en önemli aşamalarından biridir. Bu çalışmanın amacı uluslararası standartların kabulünün Sayıştay denetiminin kalitesini nasıl etkilediğini göstermektir.

Abstract:
International auditing standards in the public sector aim to ensure that higher audit institutions globally conduct audits according to established standards. For this purpose, INTOSAI (International Organization of Supreme Audit Institutions), an independent and apolitical organization, was established in 1953. The organization in question has determined audit standards on how external auditing will be carried out in the public sector. Public sector external audit standards have been established by adopting the audit method that occurs in the private sector and is based on giving an opinion on financial statements. These standards were created by European civilization and have been accepted globally, from Africa to Asia, from South America to North America, along with Europe. This makes the INTOSAI organization and the external audit standards it sets the sole authority of modern auditing. In other words, modern auditing is an audit carried out in accordance with INTOSAI standards. In addition to determining public sector auditing standards, the Western-based INTOSAI organization also works to ensure compliance with these standards in developing countries. Turkish Court of Accounts, which is the body that carries out external audit in the public sector of Türkiye, which is one of the developing countries and has the status of a European Union candidate country, adopted the international public audit standards determined by INTOSAI in the early 2010s and became a member of INTOSAI. For this purpose, the necessary legal regulations regarding both public financial management and external audit have been implemented. One of the most important reasons for all this change in the control of the public sector is to contribute to the adaptation of Türkiye, which has the status of a candidate country, to the European Union. Public sector external audit, independent of the executive and in compliance with international standards, is one of the most important stages of the European Union harmonization process. Aim of this study is to show how the adoption of international standards affects the quality of Turkish Court of Accounts audit.