Karpuzlarda bazı tohum karakterlerinin kalıtımının belirlenmesi
Determination of the inheritance of some seed characters in watermelons
Yazar: SÜLEYMAN YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR SOLMAZ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü karpuz gen havuzunda bulunan 11 adet hat ve bu hatlardan resiprokal olarak elde edilen melezlerin tohum karakterlerinin F1 aşamasında kalıtımı araştırılmıştır.
Tohumlarda UPOV'a göre; büyüklük (çok küçük, küçük, orta, büyük, çok büyük), kabukta zemin rengi (beyaz, krem, yeşil, kırmızı, kızıl kahve, kahverengi, siyah), kabuğun ikincil rengi (yok, var), kabuğun ikincil renginin dağılım şekli (nokta, parça, nokta ve parça), zemin rengi ile ikincil rengin alan ilişkisi (küçük, orta, büyük), hilumda leke (yok, var),  kenarda leke (yok, var), tohum sayısı (adet/kg meyve), meyve başına tohum ağırlığı (g/meyve), 1000 dane ağırlığı (g), tohum eni (mm), tohum boyu (mm), tohum kalınlığı (mm) ve tohum renk ölçümleri incelenmiş ve bu parametreler için heterozis değerleri hesaplanmıştır. Yapılan gözlemlerde; 2 hat ve 5 melezde siyah renk, 3 hat ve 8 melezde kahverengi renk, 1 hatta kızıl kahve renk ve 1 hatta beyaz renk oluştuğu, 5 hat ve 9 melezde büyük tohum, 1 hat ve 4 melezde küçük tohum ve 1 hatta çok küçük tohum oluştuğu, 2 hat ve 4 melezde hilumda leke oluştuğu ve tüm hat ve melezlerde tohum kenarında leke oluşmadığı gözlemlenmiştir. Kahverengi tohum renginin beyaz üzerine baskın olduğu ve ayrıca siyah tohum renginin kahverengi ve beyaz tohum renkleri üzerine baskın olduğu bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre; meyve başına tohum ağırlığı bakımından Y-2-2 × Y-55 melezi, tohum sayısı bakımından Y-2-2 × Y-55 melezi, 1000 dane ağırlığı (g) bakımından Y-55 × Y-45 melezi, tohum eni (mm) bakımından Y-45 hattı, tohum boyu (mm) bakımından Y-45 × Y-55 melezi ve tohum kalınlığı (mm) bakımından Y-21 hattının üstün olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, 11 lines in the watermelon germplasm of Alata Horticulture Research Institute Directorate and the inheritance of seed characters of reciprocal hybrids obtained from these lines were investigated. 
According to UPOV; size (very small, small, medium, large, very large), ground color of testa (white, cream, green, red, red brown, brown, black), secondary color of testa (absent, present), type of distribution of secondary color of testa (in dots only, in dots and in patches, in patches only), area of secondary color in relation to that of ground color (small, medium, large), patches at hilum (absent, present), patches at margin (absent, present), number of seeds (seed/kg fruit), seed weight (g/fruit), 1000 grain weight (g), seed width (mm), seed length (mm), seed thickness (mm) and seed color measurements were examined and heterosis values were calculated for these parameters. Observations made; black color in 2 lines and 5 hybrids, brown color in 3 lines and 8 hybrids, one red brown color and 1 line white color, big seeds in 5 lines and 9 hybrids, small seeds in 1 line and 4 hybrids and 1 line very small seeds, patches at hilum in 2 lines and 4 hybrids and no patches at margin of the seed. It was found that brown seed color dominates over white and black seed color dominates over brown and white seed colors. According to the results of the research; Y-2-2 × Y-55 hybrid in terms of seed weight per fruit, Y-2-2 × Y-55 hybrid in terms of seed number, Y-55 × Y-45 hybrid in terms of 1000 grain weight, in terms of seed width (mm) Y-45 lines, Y-45 × Y-55 hybrid in terms of seed length (mm) and Y-21 line in seed thickness (mm) was found to be superior.