Fotogrametrik yöntemlerin kadastral çalışmalarda kullanımı ve 3 boyutlu kadastro
Use of photogrammetric methods in cadastral studies and 3D cadastre
Yazar: SEVDA KARA AYDINLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH VARLIK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Kadastro = Cadaster ; Kat mülkiyeti = Condominiums ; Yapılar = Buildings

Özet:
Küreselleşme süreci kazananları ve kaybedenleri, fırsatları ve dezavantajları içinde barındıran paradoksal bir süreçtir. Küreselleşmeyle birlikte son dönemin en dikkat çekici konularından biri olan kadastronun üçüncü boyutu hem akademik hem de kurumsal çevrelerce çeşitli boyutlarıyla fazlasıyla tartışılmaktadır. 1990 lı yılların sonlarından itibaren 3B Kadastro kavramı pek çok ülkede tartışılan bir konu olmasına rağmen değişen ve gelişen teknolojiye karşın gerekli sistem kurulamamış ve hiçbir ülke hâlihazırda ülke kadastrolarında 3B Kadastro sistemini hayata geçirememiştir. 
Modern kadastrodan beklenen, kamu hak ve kısıtlamaları da dahil olmak üzere arazinin bütün yasal durumunu göstermesidir. Günümüzde araziyle ilgili tüm bu hak, kısıtlama ve sorumluluklar çoğunlukla üst üste çakıştığından mevcut iki boyutlu (2B) kadastro sistemleri bazı durumlarda yetersiz kalmaktadır. Özellikle, nüfusun hızla artması neticesinde arazinin düşey boyutunun yoğun olarak kullanıldığı kentsel alanlarda farklı mülkiyet birimleri üst üste binmekte, kesişmekte veya daha karmaşık yapılar oluşturmaktadır. 2B kadastronun modern dünyada ortaya çıkan bazı durumları tescil ve temsil etmede yetersiz kalması son yıllarda üç boyutlu (3B) kadastroya olan ilginin artmasında etken olmuştur. Kadastronun, geleceğin modern kadastrosundan beklenen ihtiyaçları karşılayabilmesi için arazinin tüm boyutlarındaki bilgileri içererek yönetebilecek bir yapıya ulaşması gerekmektedir.
Teknoloji ile şekillenen bu dünyada sektörün dinamiklerini yakından takip etmek ülkemizin geleceğine yön vermemizi ve küreselleşen dünyada yerimizi almamızı sağlayacaktır. Türkiye'nin de değişen koşullara ve günümüz modern dünyasına uyum sağlaması gerekliliği söz konusudur. Bu gelişmeler ışığında düşüncelerin örgütlenme biçimlerinin ve bu durumun çıktısı olan işin üretme süreçlerinin, bu işin sonuçlarının sunuş şekillerinin ve arazide yapılan tüm işlemlerin belirtilen altlıklarda çizilmesi işlemlerinin değişmesi gereklidir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından ülke genelinde üretilen mekansal verilerin merkezi bir yapıda birbirleriyle entegre olarak tutulması ve bu bilgilerin mekana bağlı tüm bilgi sistemleri için sunulması hedeflenmektedir. Bu hedef doğrultusunda geliştirilmekte olan 3B Şehir Modelleri Üretimi ve 3B Kadastro Altlıklarının Oluşturulması Projesi hazırlanmaktadır.
Mevcut kadastro verilerinin güncellenmesi ve kadastro haritalarının üretimindeki verimi artırabilmek, zaman ve maliyet tasarrufu sağlayabilmek adına fotogrametrik yöntemlerin kullanılması gerekliliği açıktır. Uzaktan algılama yöntemi kullanılarak elde edilen verilerden otomatik bina çıkarma, kadastro doğrulama, modernizasyon ve güncelleme yapma işlemleri zorlu bir araştırma konusu olmakla birlikte binaların görünümündeki oluşabilecek büyük farklılıkların önüne geçilmesi açısından da önem arz etmektedir.
Fotogrametrik yöntemler aracılığıyla üretilen her türlü coğrafi verinin gelişen bilim ve teknoloji ile harmanlanarak kullanıcıya sunulması verinin çok daha etkin ve nitelikli kullanımını sağlamaktadır.  Bilişim sektöründeki sanal gerçeklik programlarının geliştirilmesi fotogrametri alanındaki çalışmalara yeni bir anlayış getirmektedir. Bu kapsamda yerleşim yerleri için üretilmesi planlanan 3 boyutlu modeller ve bu 3 boyutlu modellere entegre edilecek uygulamalar insanların hayat standardını yükseltmek için atılacak her adımda bu alanlarda yapılacak tüm istatistiksel çalışmalarda ve bu bölgelere sunulacak her hizmette önemli bir veri kaynağı olacaktır.
Bu araştırma ülkemiz kadastrosunda yapılan güncellemelerin ve bu güncellemeler yapılırken kullanılan tüm diğer tekniklerle birlikte fotogrametrik yöntemlerin kadastral çalışmalarda kullanımının irdelenmesi açısından önem taşımaktadır.
Araştırma sürecinde Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü bünyesinde yapılan 3B Şehir Modelleri Üretimi ve 3B Kadastro Altlıklarının Oluşturulması Projesi ve bu proje kapsamında kullanılan fotogrametrik yöntemler tüm olumlu ve olumsuz yönleriyle değerlendirilecektir.

Abstract:
The globalization process is a paradoxical process that includes winners and losers, opportunities and disadvantages. The third dimension of cadastre, which is one of the most remarkable issues of the last period along with globalization, is being discussed very much by both academic and institutional circles with its various dimensions. Since the end of the year 1990, the concept of a 3D Cadastre is a debated topic in many countries, although no country is currently changing and developing technology necessary system has not been established in the country and not 3D cadastre Cadastral system.
What is expected from the modern cadastre is that it shows the entire legal status of the land, including its public rights and restrictions. Today, since all these rights, restrictions and responsibilities related to land mostly coincide in a row, the existing two-dimensional (2D) cadastral systems are insufficient in some cases. In particular, in urban areas where the vertical size of the land is intensively used as a result of the rapid increase in the population, different units of ownership overlap, intersect or form more complex structures. The inability of the 2D cadastre to register and represent some of the situations that have arisen in the modern world has been a factor in the increase in interest in three-dimensional (3D) cadastre in recent years. In order for the cadastre to meet the needs expected from the modern cadastre of the future, it is necessary to reach a structure that can manage all dimensions of the land by including information.
Following the dynamics of the sector closely in this world shaped by technology will enable us to guide the future of our country and take our place in the globalizing world. It is also necessary for Turkey to adapt to changing conditions and today's modern world. In the light of these developments, it is necessary to change the ways of organizing thoughts and the processes of producing the work that is the output of this situation, the ways of presenting the results of this work and the processes of drawing all the operations performed on the land on the indicated substrates. It is aimed that the spatial data produced by the General Directorate of Land Registry and Cadastre throughout the country are kept integrated with each other in a centralized structure and that this information is presented for all information systems connected to the space. In accordance with this goal, a project is being prepared for the Production of 3D City Models and the Creation of 3D Cadastral Bases that are being developed.
The necessity of using photogrammetric methods in order to update the existing cadastral data and to increase the efficiency in the production of cadastral maps, as well as to save time and costs, is obvious. Automatic building extraction from remote sensing data obtained by using the method, cadastre validation, updating and modernising the process of making a research topic, although challenging, is important to prevent large differences in the view of the buildings that may occur.
The presentation of all kinds of geographical data produced through photogrammetric methods to the user by blending them with the developing science and technology allows for a much more effective and qualified use of the data. The development of virtual reality programs in the IT sector brings a new understanding to the studies in the field of photogrammetry. In this context, the 3D models planned to be produced for settlements and the applications to be integrated into these 3D models will be an important source of data in all statistical studies to be carried out in these areas and in every service to be provided to these regions at every step to be taken to raise people's standard of living.
This research is important in order to examine the use of photogrammetric methods in cadastral studies along with the updates made in the cadastral register of our country and all other techniques used during these updates.
During the research process, the Project on the Production of 3D City Models and the Creation of 3D Cadastral Bases conducted within the General Directorate of Land Registry and Cadastre and the photogrammetric methods used within the scope of this project will be evaluated in all positive and negative aspects.