Türkiye adresli bilgibilim makalelerinin atıf etkisi
Citation impact of Turkey-addressed information science articles
Yazar: MÜCELLA SENA KÖKSAL
Danışman: PROF. DR. UMUT AL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Adresler = Addresses ; Atıf dizinleri = Citation indexes ; Atıflar = Citations ; Bibliyometri = Bibliometry ; Bilgi bilim = Information science ; Makale = Article

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye adresli bilgibilim makalelerinin aldıkları atıflar açısından
hangi konumda olduklarını saptamaktır. Bu doğrultuda, uluslararası bir veri tabanı olan
Web of Science kapsamındaki dergilerde ilk yayımlandığı 1974 yılından 2020 yılına
kadar geçen sürede dizinlenmiş tüm Türkiye adresli bilgibilim makalelerine ve bunlarla
aynı derginin aynı sayısında ilgili alanda yayımlanmış diğer tüm makalelere ait
bibliyografik veriler elde edilmiştir. Ardından, her bir Türkiye adresli bilgibilim
makalesinin, yer aldığı derginin ilgili sayısındaki atıf performansı incelenmiş ve ortanca
değere göre konumu tespit edilmiştir. Bu makaleler, atıf sayısı, ulusal ve uluslararası
işbirliği, çok yazarlık, disiplinlerarası işbirliği gibi başlıklar altında ele alındıktan sonra
akran makale atıf etkisi kapsamında ayrıca analiz edilmiştir. Akran makale atıf etkisi,
kavramsal olarak ilk kez bu çalışma ile ele alınmıştır. Bu ölçev, her bir makalenin, yer
aldığı derginin ilgili sayısındaki diğer makaleler arasında atıflar bakımından ne konumda
olduğunun görülebilmesini ve kendi akranlarıyla kıyaslanarak etkinliği hakkında bir
yorum yapılabilmesini mümkün kılmaktadır.
Araştırmanın bulgularına göre, Türkiye adresli bilgibilim makalelerinde çok yazarlılığa,
ulusal ve uluslararası işbirliğinin yapılmasına verilen önemin artması gerekmektedir.
Kurumlar veya üniversiteler arasında gerçekleştirilecek işbirliği çalışmaları ortak yayın
yapmak için zemin hazırlayacaktır. Ayrıca, alan dışından katkı sağlayan araştırmacıların
yanı sıra, bu çalışmadaki kavramsal tanımı çerçevesinde bilgibilim kökenli
araştırmacıların literatürde daha etkin olması ve ön plana çıkmasının Türkiye adresli
bilgibilim makalelerinin kalitesinin ve görünürlüğünün artmasına katkı sağlayacağı
düşünülmektedir. Bilimsel yayınların teşvik edilmesi ve nitelikli yayınların desteklenmesi
noktasında günümüzde dergi etki faktörü merkezli ve hali hazırda kullanılmakta olan
araştırma değerlendirme ölçme mekanizmalarına destekleyici olarak akran makale atıf
etkisinden yararlanılması önerilmektedir. Yine de, tüm uygulamalarda bilimsel iletişim
sürecine ve ölçevlere dair sınırlılıkların gözden kaçırılmaması gerekmektedir.

Anahtar Sözcükler
Bibliyometri, Atıf Performansı, Akran Makale Atıf Etkisi, Bilgibilim Makaleleri, Bilimsel İletişim

Abstract:
The aim of this study is to determine the place of the Turkey-addressed information
science articles in terms of the citations they receive. The data evaluated within the
scope of the study were obtained from Web of Science, which is an international
database. In this context, bibliographic data of all Turkey-addressed information science
articles indexed from 1974, the year they were first published in the journals covered by
Web of Science, to 2020 and of all other articles published in the relevant field in the
same issue of the same journal were obtained. Afterwards, the citation performance of
each Turkey-addressed information science article in the related issue of the journal was
examined and the median value was determined. These articles were analyzed under
the titles such as the number of citations, national and international collaboration,
multiple authorship, interdisciplinary collaboration, and also analyzed within the scope of
the peer article citation impact. The peer article citation impact was conceptually
discussed for the first time in this study. This metric makes it possible to see the position
of each article in terms of citations among other articles in the relevant issue of the journal
in which it was published, and to make a comment about its effectiveness by comparing
it with its peers. In this way, it is possible to detect whether an article is cited high or low
compared to its peers published in the same issue.
According to research findings, it is essential to increase the significance granted to
multiple authorship, national and international collaboration in Turkey-addressed
information science articles. The scientific meetings (symposiums, conferences, etc.) to
be held in cooperation with institutions or universities will pave the way for joint
authorship. Furthermore, it has been understood that the contribution of researchers with
the information science background to the literature, as defined in this study, is as
important as the contributions of researchers from outside the field. It is thought that
bringing these researchers to the fore will contribute to increasing the quality and visibility
of the Turkey-address information science articles. In order to encourage qualified
scientific publications, it is recommended to benefit from the peer article citation impact,
which is considered as a supportive tool for the journal impact factor-centered and
currently used research evaluation and measurement mechanisms. Nevertheless, the
limitations of scientific communication process and metrics should not be overlooked in
all applications.

Keywords
Bibliometrics, Citation Performance, Peer Article Citation Impact, Information Science Articles, Scholarly Communication