Bayrampaşa ilçesi parklarının toprak özellikleri ve buna bağlı olarak bitki kullanımının değerlendirmesi
Investigations on the evaluation of plant species in relation with the soil properties of parks in Bayrampaşa district
Yazar: HÜSEYİN BALKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ORHAN SEVGİ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Toprak İlmi ve Ekoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Kent estetiği = Urban aesthetic ; Kent ormancılığı = Urban forestry ; Kent parkları = Urban parks ; Kentsel peyzaj = Urban landscape ; Kentsel sorunlar = Urban problems ; Kentsel yaşam = Urban life ; Orman ağaçları = Forest trees

Özet:
Çalışma, Bayrampaşa ilçesinin Sancak, Barış, Kızılay ve Cumhuriyet Parklarında yapılmıştır. Parklardaki ağaçlara numara verilerek; Ağaç Türü, Boy (m), 1,3m Çapı (cm), Dip Çapı (cm), Tepe Çapları (m), Eğiklik (%), Mantar (var yok), Böcek (var yok) ve Kuruma (%) olarak ölçülmüştür. Tez kapsamında incelenen parklarda toprak örnekleri 15m x 15m'lik sistematik örnekleme ile sonda örnekleri alınmıştır. Örnekler 0 - 10 cm, 10 - 20 cm, 20 - 40 cm, 40 - 60 cm, 60 - 80 cm derinlik kademelerine göre alınmıştır.Sancak parkından 13, Barış Parkından 14, Kızılay Parkından 10 ve Cumhuriyet Parkından 13 adet, toplamda ise 50 sonda örneğinden toplam 250 toprak örneği alınmıştır. Ayrıca örnek parklarda Sancak parkından 4, Barış Parkından 3, Kızılay Parkından 3 ve Cumhuriyet Parkından 4 adet, toplamda ise 14 toprak çukuru açılmış ve 0 - 5 cm, 5 - 15 cm, 15 - 30 cm, 30 - 50 cm, 50 - 70 cm ve70cm < derinlik kademelerine göre toplam 84 adet hacim örneği alınmıştır. Alınan örneklerde hacim, ince toprak ve taş ağırlıkları, tanelilik, toprak türü, organik karbon, pH değerleri belirlenmiştir. Parklardaki mevcut türlerin genel toprak özelliği istekleri bilimsel yazılara dayanılarak belirlenmiştir. Daha sonra tarafımızca belirlenen toprak özellikleri ile türlerin toprak özelliği isteklerine göre bitki kullanımı değerlendirilerek ortaya konulmaya çalışılmıştır.Park toprakları genelde 80 cm'nin üzerinde bir derinliğe sahiptir. Arazide toprak kesitlerinde yapılan gözlemlerde durgun su izine rastlanılmamıştır. Park topraklarının % 30'u kumlu killi balçık olmakla birlikte, kil ve toz+kil oranları % 55'e kadar çıkmaktadır. Organik karbon değerleri parklar düzeyinde incelendiğinde; Cumhuriyet ve Barış Parklarının diğer iki parktan daha yüksek organik karbona sahip olduğu, en olumsuz durumda olanın ise; Kızılay Parkı olduğu belirlenmiştir. Parkların toprak pH'sı 7,022 ile 8,781 arasında değişmektedir. Park ölçeğinde incelendiğinde ise Sancak ve Barış parkının toprak tepkimesi diğer topraklara göre daha yüksek bulunmuştur. Park topraklarının ortalama kireç içeriği % 0,22 ile 10,0 arasında değişmektedir. Belirlenen toprak özellikleri bitkilerin gelişimi üzerine etkileri olduğundan, yetişme ortamıyla - bitki istekleri arasındaki uyumsuzluklar sunulmuştur. Ayrıca parklarda bulunan türlere ait bireyler gelişimini tamamladığında ulaşacakları tepe tacı alanlarının toplamı parkların yaklaşık 2,8 ile 5,1 katı bir alana ulaşması da gelecekte karşılaşılacak önemli bir sorun olarak durmaktadır.

Abstract:
The study was conducted at Sancak, Barış, Kızılay and Cumhuriyet parks of Bayrampaşa county. The trees of the parks were numbered and; Tree Species, Length (m), 1.3 m Diameter (cm), Basal Diameter (cm), Canopy Diameter (m), Inclination (%), Fungus (present -absent), Insect (present -absent), Drying (%) were measured. The soil samples of the parks were taken from 15 x 15 m2 grid points systematically by boring tool. Samples were taken from the depths 0 - 10 cm, 10 - 20 cm, 20 - 40 cm, 40 - 60 cm, 60 - 80 cm. Totally 250 soil samples were contributed as 13, 14, 10, 13 bores (5 samples per bore) from Sancak, Barış, Kızılay and Cumhuriyet parks respectively. Besides 4, 3, 3 and 4 summed up to 14 soil pits were dug at Sancak, Barış, Kızılay and Cumhuriyet parks respectively due to growth of parks and 84 soil samples from the depths 0-5 cm, 5-15 cm, 15 - 30 cm, 30 - 50 cm, 50 - 70 cm and >70cm. Volume, fine soil and skeleton weights, texture, soil textural class, organic matter, saltiness and pH were determined at collected samples. The general soil textural class requirements of the present species were derived from the related literature. Furthermore the soil characteristics determined in this study were compared to the given data and communication was made on plant use suitability.The soils of the parks have averagely more than 80 cm depth. Any stagnant water stain could not be detected along the soil profile observations. While 30 % of the total soil textural class are sandy clay, clay and silt + clay rates reach up to 55 %. Cumhuriyet and Barış parks have higher organic carbon content than the other two parks whilst Kızılay park has the lowest organic carbon content. The pH of the soil of parks ranges between 7.02 and 8.78. If parks compared to each other pH of the Sancak and Barış parks are higher than the others. Average lime contents of the soils of the parks change from 0.22 to 10.0 %. Since the determined soil properties carry influence on the plant growth performance, the inconveniencies between soil requirements of plants and the currents soils were presented. Besides since crown canopies of the matured trees will cover from 2.8 times to more than 5 times greater area than the actual size that stands as a threat for the future.