Bir web tabanlı uzaktan öğretim modeli önerisi: bilgisayar kullanımına yönelik ergen ebeveyn eğitimi
A web based distance learning model proposal: parents training for adolescents? use of computer
Yazar: FİRDEVS DIRAMALI DİLDAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZERRİN AYVAZ REİS
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enformatik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Ana-baba eğitimi = Parents education ; Web tabanlı uygulamalar = Web based applications

Özet:
Tez çalışmasının amacı, ergenlik döneminde çocuğu olan ebeveynlere yönelik, anne baba tutumları ve bilgisayar kullanımı konusunda bilgilendirici, yönlendirici, yer ve zamandan bağımsız web tabanlı uzaktan eğitim modeli geliştirmek, uygulamak ve sonuçlarını değerlendirmektir. Bu amaca ek olarak web tabanlı uzaktan öğretim modeli ile aynı içerikte bir de yüz yüze öğretim modeli geliştirilmiştir. Yüz yüze öğretim modelinin geliştirilme amacı web tabanlı uzaktan öğretim modeli ile karşılaştırarak, birbirlerine olan üstünlüklerini saptamaktır.Deneysel araştırma yöntemi kullanılan tez çalışmasının evrenini Kumburgaz İlköğretim Okulu ve Kumburgaz Serdar Adıgüzel İlköğretim Okulu'nda öğrenim gören 6. ve 7. Sınıf öğrencilerinin ebeveynleri oluşturmaktadır. Örneklemi oluşturan 60 ebeveyn bu evren içerisinden seçilmiştir. Örneklem, deney ve kontrol olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. 30 ebeveyn deney grubunda 30 ebeveyn kontrol grubunda yer almıştır. Deney grubuna web tabanlı uzaktan öğretim modeli, kontrol grubuna yüz yüze öğretim modeli uygulanmıştır. Deney grubu 3 hafta boyunca web üzerinden istedikleri yerden ve istedikleri zaman eğitim almışlardır. Kontrol grubu ise 3 hafta süreyle haftada 2 saat sınıf ortamında yüz yüze eğitime katılmışlardır.Çalışmada veri toplama aracı olarak Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği, Ergenlerin Bilgisayar Kullanım Alışkanlıklarını Yönlendiren Ebeveyn Davranışlarını İzleme Anketi ve Bilgi Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Eğitim süreçleri sonrasında iki anketin daha geliştirilmesine ihtiyaç duyulmuştur. Bu anketlerden biri Yüzü Yüze Eğitim Sürecini Tamamlayamama Nedeni İzleme Anketi diğeri ise Bilgisayar Kullanımı Konusunda Ebeveynlerin Ergenlere Uyguladıkları Kuralları İzleme Anketi'dir. Elde edilen verilerin analizi SPSS 20 programı ile yapılmıştır. Ebeveynlerin ön-test ve son-test puanlarını karşılaştırmak için Wilcoxon Z testi uygulanmıştır. İstatistik çalışmalarında 0,05 düzeyinde anlamlılık aranmıştır.Tez çalışmasında elde edilen bulgular, her iki öğretim modelinin anne baba tutumları ve bilinçli bilgisayar kullanımları hakkında ebeveynlerin bilgi seviyelerinde anlamlı bir artışa yol açtığını göstermektedir. Fakat her iki model de ebeveynleri demokratik anne baba tutumuna yöneltme konusunda istatistiksel olarak başarıya ulaşamamıştır.Web tabanlı uzaktan öğretim modeli ebeveynlerde çocuk odasında bilgisayar bulundurmama gibi davranışlarını sergileyen ebeveynlerin oranlarını arttırmada başarılı olamamıştır. Demokratik anne baba tutumuna uygun kural koyma davranışını sergileyen ebeveynlerin oranlarında ise azalma görülmüştür. Oranlardaki azalmanın sebebi araştırmak amacı ile ebeveynlere eğitimden önce ve sonra uyguladıkları kurallar sorulmuştur. Eğitim süreci sonrasında uygulanan bu anketin (Bilgisayar Kullanımı Konusunda Ebeveynlerin Ergenlere Uyguladıkları Kuralları İzleme Anketi) sonuçlarına göre web tabanlı uzaktan öğretim modelinden sonra ebeveynlerin bilgisayar kullanımı konusunda kural koyma davranışını sergiledikleri saptanmıştır. Diğer bir yandan, bu model ebeveynlerde internet bağımlılığı ve çocuk odasında bulunan bilgisayarın çocuk üzerindeki olumsuz etkileri konusunda farkındalık oranlarını yükseltebilmiştir.Yüz yüze öğretim modeli uygulanan kontrol grubunda çocuk odasında bilgisayar bulunduran ebeveynlerin oranlarının azaldığı, bilgisayar kullanımı konusunda kural koyan ebeveynlerin oranlarının arttığı görülmüştür. Bunun yanı sıra yüz yüze öğretim modeli ebeveynlerinin internet bağımlılığı konusunda farkındalık oranlarını arttırmada başarılı olmuştur.Tez çalışmasının sonucunda ebeveynlere yönelik eğitim programlarının sayısının arttırılması ve çeşitli nedenler ile yüz yüze öğretim modellerine katılamayan ebeveynler için web tabanlı uzaktan öğretim modellerinin yaygınlaştırılması konusunda önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Purpose of this thesis is to improve and implement a web-based distance education model, which is informative, leading and space and time independent in the field of attitudes of parents and computer usage for the parents of adolescents, and to analyse the results. In addition to this purpose, a face-to-face education model was designed having the same content of web-based distance education model. This face-to-face education model is developed with the aim of making comparison with the web-based distance education model and specifies the advantages of both.The case study of this thesis based on an experimental research is done in Kumburgaz Primary School and Kumburgaz Serdar Adıgüzel Primary School with the participation of parents of students in the 6th and 7th class. 60 parents were selected among these parents. Sample was divided into two as; experimental and control group each including 30 parents. Web-based distance education model was implemented for the experimental group and face-to-face education model was implemented for the control group. Experimental group had chance to get any web-based training implemented in any place at any time during 3 weeks. On the other hand, the control group participated to trainings conducted as 2 hours every week during 3 weeks.As the data collection tool of this study, Parental Attitude Research Instrument, Survey of Monitoring Parental Behaviours Affecting Computer-Usage Habits of Adolescents and Evaluation Form are used. After education process, two surveys were required to develop more. One of them is Survey of Monitoring the Reason of Not Completing Face To Face Education Process, other one is Survey of Monitoring the Rules Which Parents of Adolescent Make on Usage of Computer. Collected data was analysed via SPSS 20. Wilcoxon Z Test is used to compare pre-test and post-test results. Significance level was stated as 0,05 in statistical studies. Results obtained in this thesis show that each model increases the knowledge level of parents significantly in the fields of parental attitudes and consciousness on computer usage. However, both models could not success in orienting parents to more democratic attitudes when analysed statistically.Web-based distance education model could not succeed in increasing the number of parents, who don?t keep computers in the room of children. Decrease number of parents who has more democratic attitudes towards their children while rule making was obtained. Purpose of asking rules which parents make about usage of internet both of after and before education process is to research result of decrease of number. According to result of survey (Survey of Monitoring the Rules Which Parents of Adolescent Make on Usage of Computer) which implemented after education process, it was obtained that parents have made rules about usage of computer. On the other hand, this model raised awareness on internet addiction of parents and negative impacts of keeping computer in the child?s room. Face-to-face education model decreased the number of parents who keep computer in his child?s room and increased the number of parents making rules on computer usage. Moreover, face-to-face education model could succeed in raising awareness of parents on internet addiction.As a result of this thesis, increasing the number of such trainings for parents and extending usage of web-based models for the parents are not able to participate to face-to-face education is suggested.