Okçularda ek ağırlıklarla yapılan antrenmanların bazı fiziksel ve fizyolojik parametreler ile kronik kas hasarına etkisi
The effect of training with additional weights on some physical and physiological parameters and chronic muscle damage in archers
Yazar: BAHA ENGİN ÇELİKEL
Danışman: DOÇ. DR. ABDURRAHMAN KIRTEPE
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenman = Training ; Ağırlık = Weight ; Enzimler = Enzymes ; Fiziksel parametreler = Physical parameters ; Fizyolojik parametreler = Physiological parameters ; Karaciğer = Liver ; Kas hasarı = Muscle damage ; Okçuluk = Archery ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu çalışma okçularda ek ağırlıklarla yapılan antrenmanların bazı fiziksel ve fizyolojik parametreler ile kas hasarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma grubunu okçuluk branşında lisanslı 12-17 yaş aralığındaki 30 erkek gönüllü sporcu oluşturdu. Araştırma grupları ek ağırlıklı antrenman yapan grup (EAG=10), ek ağırlıksız antrenman yapan grup (AG=10) ve rutin sadece ok atan kontrol grubu (KG=10) olarak oluşturuldu. Araştırma gruplarına 8 hafta boyunca haftada 3 gün günde 60 dakikalık kuvvet egzersizleri uygulandı. Araştırma kapsamında, kontrol grubuna sadece okçuluk eğitimine yönelik ok atışı uygulandı. Ek ağırlıklı birinci grubumuza uygulanan antrenmanla birlikte, vücut ağırlığının % 1'i kadar el bileklerine ağırlık bağlanıldı ve antrenman başlangıcından bitimine kadar ek ağırlık kullanılarak bir antrenman programı uygulandı. Ek ağırlıksız ikinci grubumuza planlanan antrenman programı uygulandı.  Kontrol grubuna ise rutin okçuluk eğitimine yönelik ok atışı uygulandı. Araştırma kapsamında sporculardan antrenmanların başlangıcı ve bitiminde fiziksel test ölçümleri ile kan örnekleri dinlenik durumda iki kez alındı. Verilerin analizinde SPSS 22.0 istatistik paket program kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alındı. Araştırma neticesinde ek ağırlıklı antrenman grubunun sağ ve sol el kavrama kuvveti, bacak kuvveti, esneklik, reaksiyon sürati testi (işitsel sağ ve sol el, görsel, sağ ve sol el ), isabet puanında anlamlı farklılık olduğu belirlendi (p<0.05). Sporcuların fizyolojik parametreleri değerlendirildiğinde kreatin kinaz (CK), Kreatin Kinaz Miyokard Bandı (CKMB), alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), laktat dehidrogenaz (LDH), C-reaktif protein (CRP), gama glutamil transferaz (GGT), alkalen fosfataz (ALP) anlamlı farklılık olduğu tespit edildi (p<0.05).  Ağırlıksız antrenman grubunda ise sol el kavrama kuvveti ve reaksiyon sürati testi (işitsel sağ ve sol el, görsel, sağ ve sol el), esneklik testi ile fizyolojik parametrelerde ise ALT ve AST değerlerinde anlamlı farklılık olduğu belirlendi (p<0.05). 
Sonuç olarak; ek ağırlıklarla yapılan antrenmanların bazı fiziksel ve fizyolojik parametreler üzerinde olumlu etkisinin bulunduğu tespit edildi. Ek ağırlıklarla yaptırdığımız antrenmanların isabet puanını artırdığı belirlenmiştir. Yapılacak antrenmanlarda bu parametreler göz önünde bulundurularak antrenmanlar dizayn edilirse sporcuların performanslarını olumlu yönde etkileyeceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Okçuluk, Antrenman, Karaciğer Enzimleri, Kas Hasarı

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of training with additional weights on some physical and physiological parameters and muscle damage in archers. The research group consisted of 30 male volunteer athletes between the ages of 12-17, licensed in the archery branch. The research groups were formed as the group that did additional weight training (ATG=10), the group that did additional weightless training (TG=10) and the control group (CG=10) that routinely shot only arrows. The research groups were given 60-minute strength exercises 3 days a week for 8 weeks. Within the scope of the research, only archery shooting was applied to the control group. Along with the training applied to our first group with additional weights, a weight was attached to the wrists of 1% of their body weight and a training program was applied by using additional weights from the beginning to the end of the training. The planned training program was applied to our second group with no additional weights. On the other hand, arrow shooting for routine archery training was applied to the control group. Within the scope of the research, physical test measurements and blood samples were taken from the athletes twice at the beginning and at the end of the training. SPSS 22.0 statistical package program was used in the analysis of the data. Significance level was taken as p<0.05. As a result of the research, it was determined that there was a significant difference in the right and left hand grip strength, leg strength, flexibility, reaction speed test (auditory right and left hand, visual, right and left hand), hit score of the additional weighted training group (p<0.05). When the physiological parameters of the athletes are evaluated, creatine kinase (CK), Creatine Kinase Myocardial Band (CKMB), alanine aminotransferase (ALT), aspartate aminotransferase (AST), lactate dehydrogenase (LDH), C-reactive protein (CRP), gamma glutamyl transferase (GGT) , alkaline phosphatase (ALP) was found to be significantly different (p<0.05). In the unweighted training group, there were significant differences in the left hand grip strength and reaction speed test (auditory right and left hands, visual, right and left hands), flexibility test, and ALT and AST values in physiological parameters (p<0.05).
In conclusion; It was determined that training with additional weights had a positive effect on some physical and physiological parameters. It has been determined that the training we have done with additional weights increases the hit score. It is thought that if the trainings are designed by considering these parameters in the trainings to be made, it will affect the performances of the athletes in a positive way.
Key Words: Archery, Training, Liver Enzymes, Muscle Damage