Tip 2 diyabetlilerin serum magnezyum ve kalsiyum düzeylerinin beslenme durumu ile ilişkisi
Correlation between serum magnesium and calcium levels and nutritional status for type 2 diabetics
Yazar: EMİNE KOÇYİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. EDA KÖKSAL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Kalsiyum = Calcium ; Magnezyum = Magnesium ; Vücut bileşimi = Body composition ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Bu çalışma, Tip 2 diyabetli bireyler ile yaş ve beden kütle indeksi benzer olan sağlıklı bireylerin serum magnezyum ve iyonize kalsiyum düzeyleri ile antropometrik ölçümlerini, vücut bileşimlerini, bazı biyokimyasal bulgularını, beslenme durumu ve alışkanlıklarını karşılaştırarak, Tip 2 diyabet ile magnezyum ve iyonize kalsiyum arasındaki ilişkiyi araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya yaşları 35-60 yıl aralığında 40 Tip 2 diyabetli 40 sağlıklı olmak üzere toplam 80 kadın birey alınmıştır. Bireylerin genel özellikleri ve sağlık bilgileri anket formu ile sorgulanmıştır. Bireylerin antropometrik ölçümleri ve vücut bileşimleri alınmış, bazı biyokimyasal bulguları analiz edilmiş, beslenme alışkanlıkları 24 saatlik besin tüketim kaydı ve son 3 aya ait besin tüketim sıklığı formu ile belirlenmiştir. Çalışmaya katılan Tip 2 diyabetli ve sağlıklı bireylerin antropometrik ölçümler ve vücut bileşimleri ile serum magnezyum ve iyonize kalsiyum düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmemiştir (p>0,05). Tip 2 diyabetlilerin trigliserid düzeyleri kontrol grubundan anlamlı düzeyde yüksektir (p<0,05). Tip 2 diyabetlilerin HbA1c düzeyi ile serum magnezyum düzeyi arasında negatif yönlü ilişki saptanmıştır (r=-0,417; p<0,05). Tip 2 diyabetlilerin serum iyonize kalsiyum düzeyleri ile HDL-K seviyeleri arasında pozitif; trigliserid seviyeleri arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur (sırasıyla r=0,355; r=-0,507; p<0,05). Bireylerin enerji ve makro besin ögeleri alımları arasında anlamlı fark bulunmazken; Tip 2 diyabetlilerin folik asit ve C vitamini alımları sağlıklılardan istatistiksel olarak yüksektir (p<0,05). Tip 2 diyabetli bireylerin besin tüketim kaydı ve besin tüketim sıklığından elde edilen magnezyum alımları ve kontrol grubunun kayıt ve sıklıktan elde edilen kalsiyum alımları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki belirlenmiştir (sırasıyla r=0,350; r=0,460; p<0,05). Tip 2 diyabetlilerin besin tüketim sıklığından elde edilen magnezyum alımları ile serum magnezyum düzeyleri arasında pozitif yönlü; HOMA-IR değeri arasında negatif yönlü ilişki olduğu bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak, serum magnezyum ve iyonize kalsiyumun Tip 2 diyabet ilerleyişindeki rolünü belirlemek amacıyla daha kapsamlı araştırmaların planlanıp yürütülmesi yararlı olacaktır.

Abstract:
This study is conducted to research the correlation between magnesium and ionized calcium and type 2 diabetes by means of comparing serum magnesium and ionized calcium levels and their anthropometric measurements, body composition, some biochemical findings and their dietary habits of type 2 diabetic individuals and other healthy individuals with same age and body mass index  characteristics. Total 80 women constituted of 40 Type 2 diabetics and 40 healthy individuals participated in this study within the age group of 35-60. General characteristics and health data of these individuals are inquired through a survey form. Anthropometric measurements and body compositions of the individuals were taken, some of their biochemical properties were analyzed, and their dietary habits were determined through 24 hours food consumption records and with the form of food consumption frequency during last 3 months. No significant correlation between the anthropometric measurements and body compositions and serum magnesium and ionized calcium levels of type 2 diabetics and healthy individuals (p>0,05). Triglyceride levels of Type 2 diabetics are significantly higher than the control group (p<0,05). A significant negative correlation was determined between HbA1c levels and serum magnesium levels of Type 2 diabetics (r=-0,417; p<0,05). A positive and significant correlation was detected between serum ionized calcium and HDL-K levels; and a negative and significant correlation triglyceride levels of Type 2 diabetics (respectively r=0,355; r=-0,507; p<0,05). Although no significant difference is found between energy and macro dietary components of the individuals, Folic acid and Vitamin C consumption of type 2 diabetics are statistically higher than the healthy individuals (p<0,05). A positive and significant correlation between magnesium consumption of Type 2 diabetics obtained as a result of the food consumption records and food consumption frequency and the calcium consumption of the control group obtained from their records and frequency  (respectively r=0,350; r=0,460; p<0,05). There was a positive correlation between magnesium consumption and serum magnesium levels of Type 2 diabetics; whereas a negative correlation between their HOMA-IR values (p<0,05). Conclusively, it will be beneficial to plan and conduct more comprehensive studies in order to determine the role of Type 2 diabetes progress in serum magnesium and ionized calcium.