Kırım kongo kanamalı ateşinde serum endotelin-1, anjiyopoietin-2 ve TİE-2 düzeylerinin klinik seyir ve prognozla ilişkisi
The Relationship with Clinical Course and Prognosis of Serum Endothelin-1, Angiopoietin-2 and TİE-2 Levels in Crimean Congo Hemorrhagic Fever
Yazar: FERHAN KERGET
Danışman: PROF. DR. ZÜLAL ÖZKURT
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Anjiopoietinler = Angiopoietins ; Endotelinler = Endothelins ; ErbB reseptörleri = ErbB receptors ; Hemorajik ateş-Kırım = Hemorrhagic fever-Crimean ; Prognoz = Prognosis ; Reseptörler = Receptors

Özet:
ÖZET
Kırım Kongo Kanamalı Ateşinde Serum Endotelin-1, Anjiyopoietin-2 ve Tie-2 Düzeylerinin Klinik Seyir ve Prognozla İlişkisi
Giriş: Kırım-Kongo kanamalı ateşi (KKKA) ateş ve kanamayla seyreden ciddi seyirli bir hastalıktır. Hastalıkta damar endotel hücreleri hedef hücreler arasında olduğundan gelişen vasküler hasar ve pıhtılaşma fonksiyon bozuklukları sonucu kanamaya eğilim oluşturmaktadır. 
Amaç: Endotelin-1 (ET-1), Anjiyopoietin-2 (Ang-2) ve Tyrosine Endothelial Kinase- Endotel Özgü Reseptör Tirozin Kinaz (Tie-2)'nin hastalığın patogenezinde, klinik seyir ve prognozunda önemli markerlar olduğu düşünülmektedir. Çalışmamız erişkin hastalarda ET-1, Ang-2 ve Tie-2 düzeylerini saptamak; patogenez ve klinik seyir ile ilişkisini araştırmak amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntemler: Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Kliniğinde 2016-2017 döneminde KKKA tanısıyla takip edilen hastalar çalışmaya alındı. Hastalardan alınan serum örnekleri -80 °C'de saklandı. Serum Ang-2, Tie-2 ve ET-1 düzeyi ticari kitler (Elabscianca, Wuhan, Hubei, China) kullanılarak Power Wave XS (Bio Technical, USA) ELISA reader'da AÜTF biyokimya laboratuvarı alt yapısı kullanılarak belirlendi. Laboratuvar analizleri hastanemiz biyokimya laboratuvarında yapıldı.
Bulgular: Ağırlık kriterlerine göre hastaların 16'sı (%26.6) ağır, 40'ı (%66.6) hafif-orta, 4'ü (%6.8) ölen gruba dahildi. Ortalama serum ET-1 düzeyi hasta grubunda 36,6227,99 pg/ml iken kontrol grubunda 3,704,71 pg/ml idi (p=0,001). Ortalama serum Ang-2 düzeyi hasta grubunda 2511,181018,64 pg/ml iken kontrol grubunda 3570,76209,52 pg/ml (p=0,001), ortalama serum Tie-2 düzeyi hasta grubunda 7,357,75 ng/ml iken kontrol grubunda 0,671,26 ng/ml idi (p=0,001). Ortalama serum ET-1 ve Tie-2 düzeyin hafif-orta hasta grubuyla ağır hasta grubu karşılaştırılmasında istatistiksel olarak anlamlı olarak ağır hasta grubu lehine yüksek gözlendi (p=0.03/p=0.001). Ang-2 düzeyi hafif-orta hasta grubunda ağır hasta grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olarak gözlendi (p=0.01)
Sonuç: ET-1 ve Tie-2 hastalık ağırlık derecesiyle korele olarak yükselmekte iken Ang-2 düzeyinde ters korelasyon mevcuttur. Endotel hasarının göstergeleri olan ET-1, Tie-2 ve Ang-2 KKKA klinik seyir ve patogenezinde önemli parametrelerdir.
Anahtar Kelimeler: Angiopoietin-2, Endotelin-1, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, Tie-2

Abstract:
ABSTRACT
The Relationship with Clinical Course and Prognosis of Serum Endothelin-1, Angiopoietin-2 and Tie-2 Levels in Crimean Congo Hemorrhagic Fever
Introduction: Crimean-Congo Hemorrhagic Fever (CCHF) is a serious illness characterized by fever and bleeding. Endothelial cells are among the target cells in the disease, and vascular damage and coagulopathy leading to hemorrhagic tendency. 
Objective: Endothelin-1 (ET-1), Angiopoietin-2 (Ang-2), and Tyrosine Endothelial Kinase-2 (Tie-2) are believed to be important markers in the pathogenesis, clinical course, and prognosis of the disease. In our study, we aimed to determine ET-1, Ang-2 and Tie-2 levels in adult patients and to investigate their relationship with pathogenesis and disease course. 
Methods: Patients treated between 2016 and 2017 in the Infectious Diseases unit of the Atatürk University Faculty of Medicine (AUFM) Hospital were included in the study. Serum samples were stored at -80 °C. Serum Ang-2, Tie-2 and ET-1 levels were determined using commercial kits (Elabscianca, Wuhan, Hubei, China) and the Power Wave XS (Bio Technical, USA) ELISA reader in the AUFM biochemical laboratory infrastructure. Laboratory analyzes was done in the AUFM biochemistry laboratory. 
Results: According to the CCHF severity criteria, 40 (66.6%) of the patients had mild-to-moderate disease, 16 (26.6%) had severe disease, and 4 (6.8%) died. The mean serum ET-1 level was 36.62±27.99 pg/ml in the patient group and 3.70±4.71 pg/ml in the control group (p=0.001). Mean serum Ang-2 levels were 2511.18±1018.641 pg/ml in the patient group and 3570.76±209.52 pg/ml in the control group (p=0.001). Mean serum Tie-2 levels in the patient and control groups were 7.35±7.75 ng/ml and 0,67±1.265 ng/ml, respectively (p=0.001). Mean serum ET-1 and Tie-2 levels were significantly higher in the severe patient group compared to the mild-to-moderate patient group (p=0.03 and p=0.001, respectively). Ang-2 level was significantly higher in the mild-to-moderate patient group than in the severe patient group (p=0.01).
Conclusion: ET-1 and Tie-2 showed a positive correlation with disease severity, whereas Ang-2 was inversely correlated with disease severity. ET-1, Tie-2, and Ang-2 are indicators of endothelial damage and are important parameters in the clinical course and pathogenesis of CCHF. 
Keywords: Angiopoietin-2, Endothelin-1, Crimean Congo hemorrhagic fever, Tie-2