Bilecik Osmaneli ilçesi lefke bezinin incelenmesi
Examination of lefke cloth in Bilecik Osmaneli district
Yazar: SÜREYYA TATLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA SERPİL ORTAÇ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: El Sanatları = Crafts ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Bilecik-Osmaneli = Bilecik-Osmaneli ; El dokumacılığı = Hand weaving ; El dokumaları = Handwovens ; El sanatları = Handicrafts ; Lefke bezi = Lefka cloth

Özet:
Araştırma konusu olarak; Bilecik ili Osmaneli ilçesi lefke bezi el dokumaları ele alınmıştır. Yörede el dokumacılığı ile ilgilenen bireylerden örneklem yöntemiyle 21 birey seçilmiş ve anket tekniği uygulanmıştır. Ayrıca yörede yapılmış Lefke bezi el dokuma örneklerinden mekikli dokumalardan toplamda 25 tanesinin bilgi formu oluşturulmuş ve bu dokumaların boyut, araç - gereç, kompozisyon, motif, teknik özellikleri incelenmiş ve her bir ürün için hazırlanan bilgi formlarında bu özellikler belirtilmiştir. Geleneksel Türk kültürünü en güzel şekilde temsil eden el dokuma sanatları günümüz şartlarında birçok el sanatı gibi azalmaya başlamıştır. Bu araştırma ile Bilecik ili Osmaneli ilçesi lefke bezi el dokuma örnekleri belgelenmiş ve bu alanda eksikliği hissedilen bilimsel bir doküman hazırlanmıştır. Yörede el dokumacılığı ile uğraşan bireylerin çoğunluğu genç yetişkin kadınlar tarafından hem yöre el dokumacılığını yaşatmak hem de ekonomik katkı sağlamak amacıyla yaptığı tespit edilmiştir. Bireylerin büyük bir kısmı dokumayı ailesinden öğrenmiş ve bunu bir gelenek olarak devam ettirilmiştir. Yörede yapılan tüm dokumalarda atkı ve çözgü ipliği olarak pamuk ip kullanılırken çözgü hazırlama işlemleri atölye de ve çözgü dolabında yapılmaktadır. İncelenen dokumaların ürün çeşitleri örtü, peştamal, şal, kese ve bornozdur. En fazla ürün örtü amaçlı kullanılmaktadır. Dokuma da tercih edilen renkler ise, turuncu, krem, sarı, siyah lacivert, bordo, beyaz, mavi, kahverengi, yeşil, kırmızı renklerinin kullanıldığı, ancak zemin renklerinde ağırlıklı olarak krem, desen renklerinde ise ağırlıklı olarak lacivert renklerinin tercih edildiği tespit edilmiştir. Kursiyerlerin en çok geleneğe bağlı olarak motiflerin temin edildiği ve bilgi formlarıyla da geometrik desenlerin en çok tercih edildiği görülmektedir. Osmaneli ilçesi lefke bezi dokumalarının devam ettirilmesi için geleneksel özelliklerini taşıyan yeni kullanım alanlarına yönelik tasarımlar ve hediyelik eşya olarak üretilmesi ile yöreye sağlayacağı katkılar ile birlikte Türk kültürünün yeni nesillere taşınmasında da önemli rol oynayacaktır.

Abstract:
As a research subject; The hand loam of lefke cloth in Osmaneli district of Bilecik province are discussed.  21 individuals dealing with hand loam in the region were selected by sampling method and the survey technique was applied. In addition, information forms were created for a total of 25 hand weaving with shuttle samples made in the region and the size, equipment, composition, motif, technical features of these weavings were examined and these features were stated in the information forms prepared for each product. The art of hand loam, which represents the traditional Turkish culture in the best way, has started to decline like many handicrafts in today's conditions. With this research, hand loam samples of lefke cloth in Osmaneli district of Bilecik province were recorded and a scientific document was prepared which is lacking in this field. The majority of individuals dealing with hand loam in the region are young adult women who want to keep hand loam alive in the region and who want to contribute to their home economy. Most of the individuals learned hand loam from their families and this tradition was continued. While cotton thread is used as weft thread and warp thread in all hand loams made in the region, the warp preparation processes are done in the workshop and in the warp cabinet. The product types of the examined loams are scarfs, loincloths, shawls, pouches and bathrobes. Scarf products are used the most. Covering products are used the most. It has been determined that claret red, white, blue, orange, dark blue, cream, yellow, black, brown, green and red colors are used in loam, cream color is preferred mainly for ground colors and dark blue color is preferred for pattern colors. It is seen that the trainees mostly provide motifs depending on tradition and geometric patterns are the most preferred with information forms. The production of designs and souvenirs for the new usage areas of Osmaneli district lefke cloth loam will play an important role in the continuation of the weaving tradition, contributing to the region and transferring the Turkish culture to the new generations.