Sığınma evinde kalan şiddet mağduru kadınlar: Anksiyete duyarlığı, travmaya bağlı suçluluk, travma sonrası stres bozukluğu ve psikolojik belirtiler
Sheltered battered women: anxiety sensitivity, trauma related guilt, posttraumatic stress disorder and psychological symptoms
Yazar: ZELIHA DAMKA
Danışman: DOÇ. DR. ŞENNUR TUTAREL KIŞLAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Kadınlar = Women ; Stres = Stress ; Stres bozuklukları = Stress disorder ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic ; Suçluluk = Criminality ; Sığınmaevleri = Shelters ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırmanın amacı sığınma evlerinde kalan şiddet mağduru kadınlarda travma sonrası stres bozukluğu, travmaya bağlı suçluluk, anksiyete duyarlığı ile psikolojik belirtiler arası ilişkilerin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda 106 şiddet mağduru kadın araştırmada yer almıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Olay Etkisi Ölçeği (OEÖ-R), Travmaya Bağlı Suçluluk Ölçeği (TBSÖ), Kaygı Duyarlığı İndeksi (KDİ) ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) kullanılmıştır. Araştırmada şiddet mağduru kadınların maruz kaldıkları şiddet türüne göre değerlendirilmesi için Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Analiz sonuçları, şiddet türlerine göre, travma sonrası stres bozukluğu, travmaya bağlı suçluluk, anksiyete duyarlığı ve belirti düzeyleri puanlarının anlamlı olarak farklılaştığını ortaya koymuştur. Şiddet mağduru kadınların maruz kaldıkları şiddet sıklığıyla ilgili ölçek puanları ile intihar girişimleriyle ilgili ölçek puanları arası farklar T-testi ile analiz edilmiş ve şiddet sıklığına göre söz konusu ölçek puanlarının farklılaşmadığı bulunmuştur. Anksiyete duyarlığı ve travmaya bağlı suçluluk puanlarının, intihar girişiminin olup olmamasına göre de anlamlı düzeyde farklılaşmadığı, travma sonrası stres bozukluğu, belirti toplamı, depresyon, anksiyete, hostilite, olumsuz benlik, somatizasyon puanlarına göre ise farklılaştığı saptanmıştır. Travma sonrası stres bozukluğu, travmaya bağlı suçluluk ve anksiyete duyarlığı puanlarının, Kısa Semptom Envanteri ve alt ölçekleri ile ilişkisini araştırmak amacıyla Çoklu Regresyon analizi yapılmış ve analiz sonuçlarına göre ilgili ölçek puanlarının Belirti Toplamı ile Depresyon, Hostilite, Somatizasyon, Olumsuz Benlik, Anksiyete alt ölçek puanlarını yordadığı belirlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular ilgili literatür çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the association between post traumatic stress disorder, trauma-related guilt, anxiety sensitivity, and psychological symptoms in battered and sheltered women. 106 battered women were involved for the study. The data in the study were collected using Impact of Event Scale-R, Trauma Related Guilt Inventory, Anxiety Sensitivity Index and Brief Symptom Inventory. One-way analysis of variance (ANOVA) is applied to evaluate battered women with respect to the type of violence they had experienced. Results of the analyses indicated that scores of post traumatic stress disorder, trauma-related guilt, anxiety sensitivity and symptom severity significantly differ with respect to the type of violence. Differences between scale scores related to the frequency of violence experienced by battered women, and scale scores related to suicide attempts were analyzed using T-test, and it was observed that the scale scores in question have no significant difference with respect to violence frequency. It was observed that scale scores of anxiety sensitivity and trauma-related guilt have no significant difference with respect to suicide attempt existence, but does have significant difference with respect to scale scores of post traumatic stress disorder, total psychological symptoms, anxiety, hostility, negative self, and somatization. Mutliple Regression analysis was conducted in order to investigate whether scale scores of post traumatic stress disorder, trauma-related guilt, and anxiety sensitivity are associated with Brief Symptom Inventory and its subscales; and according to the analysis results it was observed that the scale scores mentioned above predicted scale scores of Total Psychological Symptoms and subscale scores of Depression, Hostility, Somatization, Negative Self, and Anxiety. Findings of the study were discussed within the framework of related literature.