Çocukluk çağı aşıları hakkında gebelere verilen telesağlık hizmetinin aşı tutumları ve aşılanma durumu üzerine etkisi
The effect of telehealth service provided to pregnant women about childhood vaccines on vaccine attitudes and vaccination
Yazar: GÖZDE AKSUCU
Danışman: DOÇ. DR. SEDA ÇAĞLAR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Bu çalışma, çocukluk dönemi aşıları hakkında gebelere verilen telesağlık hizmetinin annelerin aşı tutumları ve çocuklarının aşılanma durumu üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Çalışma, aile sağlığı merkezlerinde randomize gruplarda ön test – son test kontrol gruplu deneysel tasarım tipinde gerçekleştirildi. Örneklem grubunu gebeliğin son trimesterindeki 173 gebe oluşturdu (Telesağlık grubu= 86, Kontrol grubu= 87). Telesağlık grubundaki gebelere standart prosedür yanında gebeliğin son trimesterinden itibaren çocukluk çağı aşıları hakkında telesağlık hizmeti verilmeye başlandı. Kontrol grubundaki gebelere ise sadece standart prosedür uygulandı. Her iki grupta da izlemler bebeklerin doğumundan itibaren altıncı ay aşılarını yaptırana kadar devam etti. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Aşı Tutumları Ölçeği ve Aşı Takip Formu kullanıldı.  Gebelerin tanıtıcı özellikleri ve telesağlık hizmeti öncesi aşı tutumu puan ortalamaları gruplar arasında benzerdi (p>0.05). Telesağlık hizmeti sonrasında telesağlık grubunun aşı tutum puan ortalamaları kontrol grubuna göre daha olumluydu (p=0,000). Gruplar kendi içinde değerlendirildiğinde ise; telesağlık grubunun aşı tutumları telesağlık hizmeti öncesine göre daha olumlu (p=0,000), kontrol grubunun ise daha olumsuzdu (p=0,018). Annelerin aşı yaptırma, yaptırmama, geciktirme durumları (p=0.187) ve özel aşıları yaptırma durumları gruplar arasında benzerdi (p>0.05). Aşıların anne kaynaklı geciktirilme durumları ise kontrol grubunda daha yüksekti (p=0,000). Annelerin telesağlık hizmetinden memnun oldukları belirlendi (9,91±0,36). Çocukluk çağı aşıları hakkında verilen telesağlık hizmetinin aşı tutumlarını olumlu yönde etkilediği görülmektedir. Bu doğrultuda birinci basamak sağlık hizmeti veren kurumlarda çocukluk dönemi aşıları hakkında telesağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Abstract:
This study aimed to determine the effect of telehealth service provided to pregnant women about childhood vaccines on vaccine attitudes of mothers and their children's vaccination. The study was conducted in primary healthcare centers with an experimental design with the pretest-posttest control group in randomized groups. The sample consisted of 173 pregnant women in the last trimester (telehealth group= 86, control group= 87). In addition to the standard procedure, telehealth services about childhood vaccinations started to be provided to pregnant women in the telehealth group starting from the last trimester of pregnancy. Only the standard procedure was applied to the pregnant women in the control group. In both groups, follow-up continued from the birth of the babies until the sixth month of vaccinations. The introductory Information Form, Vaccine Attitudes Scale, and Vaccine Follow-up Form were used to collect data. Introductory characteristics of pregnant women and mean scores of vaccination attitudes before telehealth service were similar between the groups (p>0.05). After the telehealth service, the mean vaccination attitude score of the telehealth group was more positive than the control group (p=0.000). When the groups are evaluated within themselves, the vaccination attitudes of the telehealth group were more positive (p=0.000), and the control group was more negative (p=0.018) than before telehealth service. The status of mothers to have or not to be vaccinated, to delay (p=0.187), and to have non-routine vaccines were similar between the groups (p>0.05). Mother-related delays in vaccines were higher in the control group (p=0.000). It was determined that the mothers were satisfied with the telehealth service (9.91±0.36). It is seen that the telehealth service provided about childhood vaccinations has a positive effect on vaccination attitudes. Expanding telehealth services for childhood vaccinations in primary healthcare centers is recommended in this direction.