Sigara bırakma danışmanlığı alan içicilerde duygudurum bozukluklarının değerlendirilmesi
Evaluation of mood disorders in smokers receiving smoking cessation counseling
Yazar: KÜBRA ŞENGÜL
Danışman: PROF. DR. OKAY BAŞAK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Affektif semptomlar = Affective symptoms ; Bağımlılık = Dependency ; Danışmanlık = Consulting ; Nikotin = Nicotine ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation

Özet:
Giriş ve Amaç: Sigara içenlerde yaşam boyu duygudurum bozukluğu, psikotik bozukluk, anksiyete bozukluğu, madde kötüye kullanımı ve kişilik bozukluğu gibi psikiyatrik bozuklukların görülme sıklıklarının daha fazla olduğu bilinmektedir. Sigara bırakma polikliniklerine başvuran hastaların sahip olduğu komorbid hastalıklar uygulanacak farmakolojik tedavinin belirlenmesinde ve hastanın izleminde önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Sigara Bırakma Polikliniğine başvuran hastalarda ruhsal bozuklukların sıklığını ve bunların bırakma sürecinin yönetimine etkisini belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki çalışmaya Mayıs 2019 tarihinden 31 Aralık 2021 tarihine kadar anabilim dalımızın uygulama birimlerinden biri olan sigara bırakma polikliniğine başvuran tüm hastalar dahil edilmiştir. Hastalara ait bilgiler hastane kayıt sistemi ve poliklinik arşivindeki hasta dosyalarından geriye dönük olarak elde edilmiştir. İçicide ruhsal bozukluk varlığı danışmanlık hizmeti sunan hekimin ruhsal durum değerlendirmesi ve psikiyatri konsültasyonu sonuçları dikkate alınarak belirlenmiştir. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS program ile yapılmıştır. Tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra alt gruplar arası karşılaştırmalarda ki-kare testi kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya alınan 803 sigara hastasının yaş ortalaması 40,6±13,5 ve üçte ikisi (%66,6) erkekti. Bunlardan 742'sinin (%92,4) dosyalarında danışmanın ruhsal durum değerlendirmesi ve/ya da psikiyatri konsültasyonu bilgisi bulunmaktaydı. Danışmanın ruhsal durum değerlendirmesine göre 691 hastanın 139'unda (%20,1) ruhsal bozukluk saptanmıştı. Psikiyatri konsültasyonu sonuçlarına göre 429 hastanın 150'sinde (%35,0) ruhsal patoloji rapor edilmişti. Sigara bırakma polikliniğinde ve/veya psikiyatri konsültasyonu sırasında psikopatoloji saptanan hastaların ruhsal durum değerlendirmesi patolojik olarak kabul edildi (%28,0; s=208/742). Ruhsal durumu olağan olanlara göre bir ruhsal patoloji saptananlarda bupropion (%15,9'a karşı %30,6 istatistiksel olarak anlamlı ölçüde daha sık kullanılmıştı (p<0,001). Ruhsal durumu olağan olanlara göre bir ruhsal patoloji saptananlarda vareniklin (%57,1'e karşı %22,2) istatistiksel olarak anlamlı ölçüde daha az kullanılmıştı (p<0,001). Hastaların ruhsal durumu sigarayı bırakma kararının verilmesi, izlem uyumu, farmakolojik tedavi verilmesi ve nikotin verilmesi üzerinde etkili değildi (p>0,05).
Sonuç: Sigara kullanmaya genelde genç yaşlarda başlanmaktadır. Gençlerin sigara içmeye başlamasını önlemek ve başlayanların da bırakmasını teşvik etmek için çalışmalar yapılması önemlidir. Sigara içicilerinde ruhsal bozukluklar sık görülmekte o nedenle içicilerin değerlendirilmesi esnasında ruhsal durum muayenesi yapılması ve bu konudaki belirtilere karşı dikkatli olunması önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Ruhsal Bozukluk, Sigara Bağımlılığı, Sigara Bırakma.

Abstract:
Introduction and Aim: It is known that the prevalence of psychiatric disorders such as lifelong mood disorder, psychotic disorder, anxiety disorder, substance abuse and personality disorder is higher in smokers. Comorbid diseases of patients who apply to smoking cessation outpatient clinics are important in determining the pharmacological treatment to be applied and in the follow-up of the patient. The aim of this study is to determine the frequency of mental disorders and their effects on the management of the quitting process in patients admitted to the Adnan Menderes University Hospital Smoking Cessation Clinic.
Materials and Methods: All patients who applied to the smoking cessation outpatient clinic, which is one of the practice units of our department, from May 2019 to 31 December 2021 were included in the descriptive study. Information about the patients was obtained retrospectively from the patient files in the hospital registry system and the polyclinic archive. The presence of a mental disorder in the drinker was determined by considering the mental status evaluation and psychiatry consultation results of the physician providing the counseling service. Statistical analyzes of the data were made with the SPSS program. In addition to descriptive statistics, the chi-square test was used for comparisons between subgroups.
Results: The mean age of 803 smoking patients included in the study was 40.6±13.5 years and two-thirds (66.6%) were male. Of these, 742 (92.4%) had information about the counselor's mental status assessment and/or psychiatry consultation in their files. According to the mental status evaluation of the counselor, psychiatric disorders were detected in 139 (20.1%) of 691 patients. According to the results of the psychiatry consultation, psychiatric pathology was reported in 150 (35.0%) of 429 patients. The mental status evaluation of the patients who were found to have psychopathology in the smoking cessation outpatient clinic and/or during the psychiatry consultation was considered pathological (28.0%; n=208/742). Bupropion was used statistically significantly more frequently (15.9% vs. 30.6%) in patients with a mental pathology compared to those with normal mental status (p<0.001). Varenicline was used statistically significantly less (57.1% vs. 22.2%) in patients with a mental pathology compared to those with normal mental status (p<0.001). The patients' mental status did not affect the decision to quit smoking, adherence to follow-up, administration of pharmacological treatment, and administration of nicotine (p>0.05).
Conclusion: Smoking is generally started at a young age. It is important to carry out studies to prevent young people from starting to smoke and to encourage those who do start to quit. Psychiatric disorders are common in smokers, so it is important to perform a mental status examination and be careful about the symptoms during the evaluation of smokers.

Key Words: Mental Disorder, Smoking Addiction, Smoking Cessation.