Lise ve üniversite öğrencilerinde algılanan helikopter ebeveyn tutumu ve mükemmelliyetçi aile tutumunun sınav kaygısına etkisi
The effect of family perfection and perceived helicopter parent attitude on test anxiety in high school and college students
Yazar: ŞEBNEM IRMAK İPEK
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR DOĞAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile tutumu = Family attitude ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Helikopter ebeveyn = Helicopter parents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Sınav kaygısı = Test anxiety ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı; lise ve üniversite öğrencilerinde algılanan helikopter ebeveyn tutumu ve mükemmeliyetçi aile tutumunun öğrencilerin sınav kaygısı üzerindeki etkisinin incelenmesi ve karşılaştırılmasıdır. Araştırmanın bağımlı değişkeni sınav kaygısı, bağımsız değişkenleri algılanan helikopter ebeveyn tutumu ve mükemmeliyetçi aile davranışlarıdır. Araştırmada Aile Mükemmeliyetçiliği Ölçeği'nin Türk kültürüne uyarlama çalışması yapılmıştır. Yapılan geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucunda Aile Mükemmeliyetçiliği Ölçeği'nin lise ve üniversite örnekleminde geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim yılı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi son sınıf lisans öğrencileri ve Muğla/Fethiye'de öğrenim gören son sınıf lise öğrencilerinden oluşan 509 (%39.10 erkek, %60.90 kadın) katılımcıların yaş ortalamaları ise 20.33±2.81 olarak bulunmuştur. Eğitim durumlarına göre öğrencilerin %52.80'ini lise, %58.20'sinin ise üniversitede eğitim gördüğü görülmektedir. 
Araştırma ile ilgili veriler Wetside Sınav Kaygısı Ölçeği, Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutumu Ölçeği ve Aile Mükemmeliyetçiliği Ölçeği ile toplanmıştır. Demografik özelliklere (eğitim kademesi, yaş, cinsiyet, psikiyatrik tanı alıp almama durumu) ilişkin veriler için "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmada toplanan verilerin çözümlenmesi Jamovi ve JASP paket programları ile bilgisayar ortamında gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada elde edilen bulgulara göre algılanan helikopter ebeveyn tutumu ile sınav kaygısı arasında ve aile mükemmeliyetçiliği ile sınav kaygısı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Aynı zamanda anne baba olma durumunun algılanan helikopter ebeveyn tutumu ile sınav kaygısı arasındaki ilişkide anlamlı bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Üniversite öğrencilerinin algıladıkları temel güven ve yaşam becerileri konusunda helikopter anne tutumunun, duygusal-kişisel yaşam alanında helikopter anne tutumunun ve helikopter anne tutumunun lise öğrencilerine göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Aynı zamanda üniversite öğrencilerinin algıladıkları temel güven ve yaşam becerileri konusunda helikopter baba tutumunun, duygusal-kişisel yaşam alanında helikopter baba tutumunun lise öğrencilerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Algılanan aile mükemmeliyetçiliği davranışlarının ise lise ve üniversite öğrencileri arasında anlamlı bir şekilde farklılaşmadığına ulaşılmıştır. Lise öğrencilerinin sınav kaygısının üniversite öğrencilerine göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Araştırma sonucunda ulaşılan bulgulara göre lise ve üniversite öğrencilerinde algılanan helikopter ebeveyn tutumu ve alt boyutları ile sınav kaygısı arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Öğrencilerin algıladıkları helikopter ebeveyn tutumu ve alt boyutlarının düşük, orta, yüksek sınav kaygısı gruplarına göre farklılaştığı görülmüştür. Aynı zamanda lise ve üniversite öğrencilerinde algılanan aile mükemmeliyetçiliği davranışları ve alt boyutları ile sınav kaygısı arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Öğrencilerin algıladıkları aile mükemmeliyetçiliği davranışları ve alt boyutlarının düşük, orta, yüksek sınav kaygısı gruplarına göre anlamlı farklılaştığı görülmüştür.
Son olarak araştırmadan elde edilen bulgular alan yazındaki çalışmalar doğrultusunda tartışılarak hem araştırmacılara hem de uygulayıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar kelimeler: ebeveyn tutumları, algılanan helikopter ebeveyn tutumu, mükemmeliyetçiliği aile tutumu, sınav kaygısı, lise öğrencileri, üniversite öğrencileri.

Abstract:
Examining and comparing the effects of perceived helicopter parental attitude and perfectionist family attitudes on test anxiety in high school and university students is the primary objective of this study. Test anxiety is the dependent variable of the study, whereas perceived helicopter attitudes and perfectionist family behaviors are the independent variables. In this research, the Family Perfectionism Scale was adapted to Turkish culture. As a consequence of the validity and reliability analyses, it was found that the Family Perfectionism Scale is a valid and reliable measurement tool for use with high school and university samples.
The study group consisted of 509 (39.10% male, 60.90% female) undergraduate students in their last year at Muğla Sıtkı Koçman University and senior high school students in Muğla/Fethiye. The mean age of the participants was 20.33±2.81. 52.80% of students are enrolled in high school, while 58.20% are enrolled in university.
The Westside Exam Anxiety Scale, the Perceived Helicopter Parental Attitude Scale, and the Family Perfectionism Scale were utilized to collect data for this research. The "Personal Information Form" was used to collect information regarding demographic information (education level, age, gender, psychiatric diagnosis or not). The research data was analyzed on the Jamovi and JASP package programs.
According to the research findings, significant relationships were discovered between the perceived helicopter parenting attitude of high school and university students and helicopter in ethical and moral issues, helicopter in academic/school life issues, helicopter in basic trust and life skills, helicopter in emotional/personal life sub-dimensions, and test anxiety. In addition, it was revealed that becoming a parent did not have a significant effect on the association between perceived helicopter parenting and test anxiety. The sub-dimensions of helicopter parenting, as perceived by students, differed according to low, medium, and high levels of test anxiety. There were significant relationships between perceived family perfectionism attitudes and family disagreement, family order, family standards sub-dimensions, and exam anxiety among university and high school students. The way students with low, medium, and high test anxiety saw the sub-dimensions of family perfectionism and family disagreement, family order, and family standards was very different.
According to the research findings, there were significant relationships between the perceived helicopter parenting attitude of high school and university students and helicopter in ethical and moral issues, helicopter in academic/school life issues, helicopter in basic trust and life skills, helicopter in emotional/personal life subdimensions, and test anxiety. 
It was revealed that the perceived basic confidence and life skills of university students, the helicopter mother attitude in the emotional-personal life domain, and the helicopter mother attitude were higher than those of high school students. It was found that the perceived basic confidence and life abilities of university students and the helicopter father attitude in the emotional-personal life domain were higher than those of high school students. The perception of family perfectionism behaviors was not significantly different among high school and university students. The conclusion was that high school students experience higher test anxiety than university students. The study concludes with a discussion of the research's findings in the context of prior research, followed by recommendations for both academics and practitioners.

Keywords: parental attitudes, perceived helicopter parenting, perfectionism in the family, test anxiety in high school and college students, and perfectionism in the family.