Kolombiya'da barış için özel yargı: Geçiş dönemi adaleti kapsamında bir analiz
Special jurisdiction for peace in Colombia: An analysis in the context of transitional justice
Yazar: GİZEM KOÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİŞAN ÇAPAN
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anlaşmalar = Agreements ; Barış = Peace ; Barış süreci = Peace process ; Barışı sağlama = Peacekeeping ; Geçiş dönemi adaleti = Transitional Justice ; Kolombiya = Colombia ; Silahlı çatışma = Armed conflicts ; Uluslararası hukuk = International law ; Yargı = Judgment

Özet:
Geçiş dönemi adaleti, toplumların çatışma sonrası süreçte geçmişte yaşanan hak ihlallerini ele alması ve daha demokratik, adil ve barışçıl bir yaşamı kurması bakımından önemli role sahip, çok disiplinli ve literatürde çok çeşitli tartışmalara konu olan bir kavramdır. Kolombiya Hükümeti ile FARC-EP arasında elli yılı aşkın süredir devam eden ve 220.000 binden fazla kişinin ölmesine ve çok ciddi insan hakları ihlallerine neden olan silahlı çatışma, dört yıllık müzakere sürecinin ardından, 2016 yılında imzalanan bir barış anlaşması ile sona ermiştir.
 İşbu Anlaşma kapsamında oluşturulan Hakikat, Adalet ve Onarımı Sağlamak ve Çatışmanın Tekrarını Engellemek için Kapsamlı Sistem adlı kapsamlı geçiş dönemi adaleti sisteminin yargısal bileşeni olan Barış İçin Özel Yargı bu tez çalışmasının odak noktasını oluşturmaktadır. Bu tez çalışmasında, öncelikle Geçiş Dönemi Adaleti kavramının tarihçesi, teorik çerçevesi, amaçları ve uluslararası hukuktaki temeli incelenecek, devamında Kolombiya barış süreci kapsamında oluşturulan kapsamlı geçiş dönemi adaleti sistemine genel bir bakış sunulacaktır. En nihayetinde ise, bu Kapsamlı Sistemin yargısal bileşeni olan Barış İçin Özel Yargı organının özgün ve alternatif yaptırım sistemi, bu sistemin şartları, sınırları gösterilecek; ardından başta devletin ciddi suçlarının sorumlularını cezalandırma yükümlülüğü ile barış hedefleri arasındaki denge sürecinin karmaşıklığı ışığında alternatif yaptırım sistemi olmak üzere, komuta sorumluluğu ve üçüncü taraf sorumluluğu gibi tartışmalı bazı konulara incelenecektir. 
Çalışmanın amacı, geçiş dönemi adaleti çerçevesinde oluşturulan bu özgün yargısal sistemi ve sistemin tartışmalı bazı yönlerini inceleyerek, dünyadaki diğer çatışmalar ve geçiş süreçlerinin ardından barış inşası ve hesap verilebilirlik tartışmaları bakımından nasıl bir emsal oluşturabileceğini ortaya koymaktır. Bu çalışmada, hala uygulama aşamasında olan bu özel yaptırım sisteminin tüm bu tartışmalı yönlerine ve eksikliklerine rağmen, hayalleri somutlaştıran, umut veren ve çözüm arayan yapısı ile ülkede istikrarlı bir barışı sağlamak için önemli bir şans olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Transitional justice is a multidisciplinary concept that has been the subject of various discussions in the literature, which has an important role in dealing with past violations of rights in the post-conflict process and establishing a more democratic, just, and peaceful life.  The armed conflict between the Colombian Government and the FARC-EP has been going on for more than fifty years and caused more than 220,000 deaths and very serious human rights violations ended with a peace signed in 2016 after four years of negotiation. Special Jurisdiction for Peace constitutes the focus of this thesis.
In this thesis, first of all, the history of the concept of Transitional Justice, its theoretical framework, aims and its basis in international law will be examined, and then an overview of the comprehensive transitional justice system created within the scope of the Colombian peace process will be presented. Finally, the unique and alternative sanction system of the Special Judiciary for Peace, which is the judicial component of this comprehensive system, the conditions, and limits of this system will be shown; then, some controversial issues such as alternative sanction system, command responsibility and third-party responsibility will be examined in light of the complexity of the balancing process between the state's obligations to punish those responsible for serious crimes and peace goals.
The study aims to examine this unique judicial system created within the framework of transitional justice and some controversial aspects of the system and to reveal how it can set a precedent in terms of peacebuilding and accountability discussions after other conflicts and transition processes in the world. This study has concluded that despite the controversial aspects and deficiencies of this special sanction system, which is still in the implementation phase, it is an important chance to ensure peace in the country with its structure that embodies dreams, gives hope and seek solutions.