Azim psikoeğitim programının ortaokul öğrencilerinin azim düzeylerine etkisi
The effect of the grit psychoeducation program on the grit levels of secondary school students
Yazar: EBRU TOSUN SÜMER
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜVEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Azim = Azim ; Ergenlik = Puberty ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Ölçek geliştirme = Scale development

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, Azim Psiko-eğitim Programının ortaokul öğrencilerinin azim düzeylerine etkisini incelemektir. Araştırmanın çalışma modeli, ön-test, son-test ve izleme-testi ölçümlerini içeren ve kontrol grubu ile deneysel grubunu karşılaştırmayı amaçlayan bir deneysel model üzerine kurulmuştur. Hazırlanan Azim Psiko-eğitim Programı (APP) araştırmanın bağımsız değişkeni, katılımcıların azim düzeyleri ise bağımlı değişkenidir. Araştırmanın temel amacına yönelik ergenlerin azim düzeylerini belirlemek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirilmiştir. Ölçek geliştirme aşamasında, Ankara'nın merkez ilçelerindeki ortaokul 6, 7 ve 8. sınıfa devam eden 1573 öğrenciden veriler toplanmıştır. Ergenler İçin Azim Ölçeği'nin yapı geçerliğini test etmek amacıyla DFA (Doğrulayıcı Faktör Analizi) yapılmıştır. Bu analizlerin yanında bir ölçüte dayalı geçerlik kapsamında Akademik Azim Ölçeği uygulanmıştır. Ergenler İçin Azim Ölçeği'nin güvenirlik analizleri için iç tutarlılık katsayısı hesaplanmış ve test-tekrar test güvenirliği incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, ergenlerin azim düzeylerini ölçmek amacıyla 12 maddeden oluşan, alt boyutları "hedefe bağlılık" ve "sebat" olarak adlandırılan bir ölçme aracı geliştirilmiştir. Araştırmanın temel amacını gerçekleştirmek üzere deney (12 öğrenci) ve kontrol (12 öğrenci) olmak üzere iki farklı grupta 24 öğrenci ile çalışılmıştır. Araştırma kapsamında, deney grubuna 9 oturumluk hazırlanan Azim Psiko-eğitim Programı uygulanmıştır. Deney süreci tamamlandıktan ve izleme testi yapıldıktan sonra kontrol grubuna, haftada bir oturumdan oluşan 3 hafta süren kısaltılmış Azim Psiko-eğitim Programı uygulanmıştır. Araştırma süreci içerisinde, deney ve kontrol gruplarına deneysel müdahaleden önce bir ön test, deneysel işlem sonrasında bir son test ve deneysel işlemin tamamlanmasını takiben 8. haftada gerçekleştirilen izleme testi ölçümleri yapılmıştır. Deney grubundaki öğrencilerin ebeveynlerine, öğrencilere uygulanan psiko-eğitim programına paralel olarak iki haftada bir 3 oturum Ebeveyn Eğitim Programı uygulanmıştır. Araştırmada veriler, Ergenler İçin Azim Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesi aşamasında deney ve kontrol gruplarının ön test, son test ve izleme ölçümleri arasındaki farkı değerlendirmek amacıyla "Friedman Mertebeler Testi", "Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi" ve "Mann Whitney U Testi" istatistiksel yöntemleri kullanılmış; elde edilen sonuçlar SPSS 21 programında analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, Azim Psiko-eğitim Programı'nın uygulanmasının, deney grubundaki öğrencilerin azim düzeylerinde belirgin bir artış sağladığı görülmüştür. Bu olumlu etki, izleme ölçümlerinde de devam etmiştir. Aynı zamanda deney grubundaki öğrencilerin son test puanları ile kontrol grubundaki öğrencilerin son test puanları arasında deney grubunun lehine anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara dayanarak, Ergenler İçin Azim Ölçeği'nin ergenlerin azim düzeylerini belirlemede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, Azim Psiko-eğitim Programı'nın öğrencilerin azim düzeylerini artırmada etkili bir program olduğu söylenebilir. Araştırmanın sonuçları, alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve elde edilen bulgular doğrultusunda uygulayıcılara ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the effect of a grit psychoeducational program on the grit level of middle school students. The working model of research is based on an experimental model that includes pre-test, post-test, and follow-up test measurements and aims to compare a control group and an experimental group. The prepared grit psychoeducational program (APP) is the independent variable of the study and the participants' grit level is the dependent variable. A valid and reliable measurement tool was developed to determine the grit levels of adolescents for the main purpose of the research. During the scale development phase, data were collected from 1573 students in her 6th, 7th, and 8th grades in secondary schools in central Ankara. CFA (confirmatory factor analysis) was conducted to test the construct validity of the Grit Scale for Adolescents. In addition to these analyses, the Academic Grit Scale was used as part of the criterion-based validity. In the reliability analysis of the Grit Scale for Adolescents, internal consistency coefficients were calculated and test-retest reliability was examined. As a result of the analysis, we developed a measuring instrument consisting of 12 items, with ``goal commitment and persistence'' as sub-items, in order to measure young people's tenacity. In order to achieve the main objective of the study, the 24 students were divided into two different groups: an experimental group (12 students) and a control group (12 students) did. As part of the study, grit psychoeducational program prepared for 9 sessions was applied to the experimental group. After the experimental process was completed and follow-up tests were conducted, a shortened grit psychoeducational program lasting 3 weeks and consisting of one session per week was applied to the control group. During the course of the study, a pre-test before the experimental intervention, a post-test after the experimental intervention, and a follow-up test 8 weeks after the completion of the experimental intervention were measured in the experimental and control groups. Parallel to the psychoeducational program for the students, sessions of the parent education program were conducted three times every two weeks for the parents of students in the experimental group. Research data were collected using the Grit Scale for Adolescents. During the data analysis stage, the statistical methods "Friedman Rank Test," "Wilcoxon Signed Rank Test," and "Mann-Whitney U Test" were used to assess the differences between pre-test, post-test, and follow-up measurements. The obtained results were analyzed with the SPSS 21 program. The research results showed that the implementation of the grit psychoeducational program significantly improved the grit level of the students in the experimental group. This positive effect continued in follow-up measurements. At the same time, significant differences were found between the post-test results of students in the experimental group and those in the control group in favor of the experimental group. Based on the results, it was concluded that the Grit Scale for Adolescents is a valid and reliable measurement tool for determining grit levels in adolescents. Additionally, the Grit Psychoeducational Program can be said to be an effective program for increasing students' grit. The findings were discussed based on the literature and recommendations were made for professionals and researchers based on the findings.