Emevîler'in Kuzey Afrika fetihleri politikası
North Africa conquests policy of the Umayyads
Yazar: ENES SERDAR
Danışman: DOÇ. DR. FATİH ZENGİN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Emeviler = Omayyads ; Emeviler Dönemi = Omayyads Period ; Fetihler = Conquest ; Kuzey Afrika = North Africa ; Kuzey Afrika ülkeleri = North Africa country ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Kuzey Afrika bölgesinin İslam Tarihi sahnesine girmesi, Hz. Muhammed (s.a.v)'in vefatı sonrası cihat şuuruyla hareket eden Râşid halifeler'in bu yöndeki faaliyetlerini yoğunlaştırmasıyla mümkün olmuştur. Bu dönemden sonra ise bayrağı devralıp bölgeyle ilgili faaliyetleri sürdürmek Emevî Hanedanı'na nasip olmuştur. Hilafet makamına geçen Muaviye b. Ebî Süfyân, bölgeyle ilgilenmesi için daha evvel burada komutanlık vazifesi yürüten Amr b. el-Âs'ı yeniden görevlendirerek Mısır ve İfrîkıye valiliğini onun emrine vermiştir.  Ancak Amr'ın faaliyetleri daha çok Mısır üzere olmuştur zira iki yıl sonra vefat etmesi sonucu daha fazlasını yapması mümkün olmamıştır. Ardından bölgeyle daha evvel temasları bulunan Muaviye b. Hudeyc komutasındaki ordu Emevîler döneminde ilk defa İfrîkıye'ye girmeyi başarmıştır. Ama esas atılım kendisinden sonra gelen Ukbe b. Na'fi' zamanında gerçekleşmiştir. O burada iki defa valilik yapmıştır. Birinci döneminde Mağribu'l Evsât ikinci dönemindeyse Mağribu'l Aksâ topraklarına kadar ilerleyerek daha önce hiçbir komutanın ulaşamadığı Atlas Okyanusu sınırlarına kadar ulaşmıştır. 
Hassân b. Nu'man el-Ğassânî'nin H. 69 M. 689 yılında İfrîkıye valisi olarak atanması ve burada yaklaşık 16 yıl görevde kalması bölgede İslam sancağının dalgalanmasındaki en büyük etmenlerden biri olmuştur. Çünkü o, burada sadece askerî alanda değil sosyal, kültürel ve ekonomik alanlarda da yenilikler yaparak hem bölge halkının beğenisini kazanmış hem de ihtida etmelerini sağlamıştır. Öyle ki onun görevden alınmasıyla birlikte Berberîler arasında yeniden irtidât hareketleri başlamış ve bölgede isyanlar baş göstermiştir. Bu isyan hareketleri ancak Mûsâ b. Nusayr'ın atanması ile birlikte uyguladığı sert politikalar neticesinde durdurulabilmiş ve Mağrib'te yeniden sükûnet sağlanmıştır.

Abstract:
The entry of the North African region into the Islamic History scene, Hz. After the death of the Prophet Muhammad (pbuh), the Rashid caliphs, who acted with the consciousness of jihad, intensified their activities in this direction. After this period, the Umayyad dynasty took over the flag and continued the activities related to the region. Muaviye b. Ebî Sufyan, to deal with the region, Amr b. He reassigned al-As and gave the governorship of Egypt and Ifrîkiye under his command. However, Amr's activities were mostly about Egypt because he was unable to do more as a result of his death two years later. Then Muaviye b. The army under the command of Hudeyc managed to enter Ifrîkiye for the first time during the Umayyad period. But the main breakthrough came after Ukbe b. It took place in the time of Na'fi'. He served as governor here twice. In the first period, Magribu'l Evsât reached the borders of the Atlantic Ocean, which no commander had reached before, by advancing to the territory of Maghrib Aksâ in the second period.
	Hassan b. One of the biggest factors in the fluctuation of the Islamic sanjak in the region is the appointment of Nu'man al-Ghassani as the governor of Ifrikiye in 69 H. Because he made innovations not only in the military field but also in the social and cultural fields, gaining the appreciation of the people of the region and enabling them to convert. So much so that with his dismissal, apostasy movements started again among the Berbers and rebellions broke out in the region. These revolt movements were only carried out by Mûsâ b. With the appointment of Nusayr, he was stopped as a result of the harsh policies he implemented and calm was restored in Maghrib.