Psikolojik dayanıklılık ve öz-yeterlilik ile bağlamsal performans arasındaki ilişkide kariyer uyumluluğunun aracı rolünün incelenmesi
The relationship between psychological resilience, self-efficacy, contextual performance and the mediator role of career adaptability
Yazar: HATİCE GÖZDE KORKMAZ ERGÜN
Danışman: PROF. DR. SERDAR BOZKURT
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağlamsal performans = Contextual performance ; Beyaz yakalı = White collar ; Kariyer uyumu = Career adaptability ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
İnsan kaynağı organizasyonların zorlu rekabet ortamında varlıklarını sürdürebilmeleri için oldukça önemli bir konumdadır. Organizasyonların ticari faaliyetlerini devam ettirebilmek için öncelikle uygun niteliklere sahip çalışanı bulundurması gerekmektedir. Bunun nedeni ise, uygun nitelikteki çalışanlarla yapılan işlerin kolaylaşması, mevcut ve yeni işlerin geliştirilmesi ve rakiplere karşı rekabet avantajının sağlanmasıdır. Zira çalışanlar işletmelerine ne kadar katkıda bulunurlarsa işletmenin rekabet avantajı kazanması o denli kolaylaşacak ve faaliyetlerini daha hızlı bir şekilde gerçekleştirebilmesi mümkün hale gelecektir. Bunun sağlanması için de örgütlerin sadece uygun niteliklere sahip insan sermayesini elinde tutması yeterli olmayacaktır. Organizasyonlar çalışanları için ne denli pozitif ve destekleyici bir iş ortamı hazırlar ve onların mutlu olmasını sağlarsa çalışanlar da aynı derecede organizasyonlarına ve kurumun çıkarları doğrultusunda çalışabileceklerdir
Bu çerçevede pozitif örgütsel davranışın yansımaları olan psikolojik dayanıklılık ve öz-yeterlilik kavramları literatürde incelenen kavramlar olarak ön plana çıkmaktadır. Özellikle psikolojik dayanıklılıkları ve özyeterlilikleri fazla olan çalışanların sorunların üstesinden gelebilme ve ekstra rol davranışları gösterme ve bağlamsal performans gösterme olasılıkları o kadar artmaktadır. Psikolojik dayanıklılık ve özyeterliliği yüksek çalışanların kariyer uyumlarının olması halinde bağlamsal performansları üzerindeki etkisi bu çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Bu amaçla Türkiye'de bankacılık sektörü başta olmak üzere çeşitli sektörlerde çalışan 325 beyaz yakalı üzerinde online anket formu üzerinden gönderilen sorulardan elde edilen veriler SPSS Statistics 26, SPSS Process Makro ve AMOS istatistik paket programları kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler sonucunda katılımcıların psikolojik dayanıklılık ve öz-yeterlilikleri ile bağlamsal performansları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Araştırmanın psikolojik dayanıklılık ve öz-yeterlilik ile bağlamsal performans arasındaki ilişkide aracı değişken olan Kariyer Uyumluluğu ile birlikte değerlendirilmesitle, literatüre hem teorik hem de uygulama bakımından önemli sonuçlar vereceği düşünülmektedir.

Abstract:
Human resources is in a very important position for organizations to survive in a challenging competitive environment. Organizations must first have employees with appropriate qualifications in order to continue their commercial activities. The reason for this is to facilitate the work done with suitable employees, to develop existing and new businesses and to provide competitive advantage against competitors. Because the more employees contribute to their businesses, the easier it will be for the business to gain competitive advantage and it will be possible to perform its activities faster. In order to achieve this, it will not be sufficient for organizations to retain only appropriately qualified human capital. The more organizations prepare a positive and supportive work environment for their employees and make them happy; the more employees will be able to work in line with their organization and the interests of the institution.
In this context, the concepts of resilience and self-efficacy, which are reflections of positive organizational behavior, come to the fore as the concepts examined in the literature. In particular, employees with high psychological resilience and self-efficacy are more likely to be able to overcome problems and show extra role behaviors and contextual performance. The main purpose of this study is the effect on the contextual performance of employees with high resilience and self-efficacy in case of career adaptability. For this purpose, the data obtained from the questions asked through the online questionnaire form on 325 white-collar workers working in various sectors, especially the banking sector in Turkey, were analyzed through SPSS Statistics 26, SPSS Process Macro and AMOS statistical package programs. As a result of the analyzes, it was seen that there was a positive and significant relationship between the psychological resilience and self-efficacy of the participants and their contextual performance. Considering the research in terms of Career Adaptability, which is the mediating variable in the relationship between resilience and self-efficacy and contextual performance, it is thought that it will make important contributions to the literature both in theory and practice.