2006 yılı Latin Amerika Eylem Planı'nın Türkiye'nin dış ticareti üzerine etkisi: Dönemler arası karşılaştırma
2006 Latin America Action Plan's impact on Turkey's foreign trade: A comparison between periods
Yazar: ÖNDER MEHMET EREN
Danışman: PROF. DR. CENGİZ BAHÇEKAPILI
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Para Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu tez, 2006 yılında ilan edilen Latin Amerika ve Karayipler Eylem Planı'nın, Türkiye'nin dış 
ticareti üzerine etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Bu doğrultuda 19 Latin Amerika ülkesi ile Türkiye'nin 
dış ticaretinin incelendiği çalışmada, açılımın ilan edildiği 2006 yılı baz alınarak açılım öncesi 1991-
2005 ve açılım sonrası 2007-2021 yılları incelenip karşılaştırmalı analiz yapılmıştır. 
Literatürde, Türkiye ile bölge ülkeleri arasındaki ilişkileri ekonomik yönden inceleyen
çalışmaların sınırlı olduğu görülmüştür. Bununla beraber, bu çalışmayı benzerlerinden ayıran en önemli 
özellik ise Farkların Farkı (Dif and Dif) metodu kullanılarak, bölge ile olan dış ticaret, Türkiye'nin tüm 
dünya ile olan ticaretiyle karşılaştırılmış ve somut bulgulara ulaşılmıştır.
Çalışma, 2006 yılında yapılan açılımın, Türkiye'nin bölge ile olan ticaret hacmini artırdığını ve 
bu artışın Türkiye'nin dış ticaret dengesi lehine olduğunu savunmaktadır. Bu doğrultuda bölge ile olan 
toplam ticaret hacmi, ithalat-ihracat rakamları, BEC ve HS ürün grupları ayrı ayrı incelenmiş, 
Türkiye'nin açılım sonrası bölge ile olan ticaret hacminin arttığı ve bu artışın Türkiye'nin lehine olduğu 
ortaya konulmuştur.
Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. İlk olarak bölgenin kısa bir tarihi ve günümüze kadar olan 
ekonomi politikalarının gelişim süreci incelenmiştir. Bununla birlikte, Türkiye'nin dış politikası 
çerçevesinde uygulamış olduğu dış ticaret politikaları da açıklanmış ve 2006 yılına giden sürecin teorik 
çerçevesi çizilmiştir. İkinci bölümde, bölgede uygulanan politikalar neticesinde yapılan ticaret 
anlaşmaları-entegrasyonlar incelenmiş ve Türkiye ile ilişkilerine değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise 
toplamda 19 ülkeyi kapsayan veri çalışmasına değinilmiş ve elde edilen bulguların ampirik sonuçları 
değerlendirilmiştir. Son bölümde ise sonuç ve değerlendirme yapılarak çalışma sonlandırılmıştır.

Abstract:
This thesis aims to analyse the impact of the Latin America and Caribbean Action Plan 
announced in 2006 on Turkey's foreign trade. In this direction, in the study in which Turkey's foreign 
trade with 19 Latin American countries is examined, the years 1991-2005 before the opening and 2007-
2021 after the opening are examined and comparative analyses are made on the basis of 2006, when the 
opening was announced. 
It has been observed that the studies analysing the economic aspects between Turkey and the 
countries in the region are limited in the literature. However, the most important feature that 
distinguishes this study from similar ones is that by using the Dif and Dif method, foreign trade with the 
region has been compared with Turkey's trade with the whole world and concrete findings have been 
reached. 
The study argues that the opening in 2006 increased Turkey's trade volume with the region and 
this increase is in favour of Turkey's foreign trade balance. In this direction, total trade volume, importexport figures, BEC and HS product groups with the region are analysed separately and it is revealed 
that Turkey's trade volume with the region has increased after the opening up and this increase is in 
Turkey's favour.
The study consists of four parts. Firstly, a brief history of the region and the development process 
of economic policies until today are analysed. In addition, the foreign trade policies implemented by 
Turkey within the framework of its foreign policy are also explained and the theoretical framework of 
the process leading to 2006 is drawn. In the second part, trade agreements-integrations made as a result 
of the policies implemented in the region are analysed and their relations with Turkey are mentioned. In 
the third section, the data study covering 19 countries in total is analysed and the empirical results of 
the findings are evaluated. In the last section, the study is finalised with the conclusion and evaluation.