Aile sağlığı merkezi çalışanlarının sürdürülebilir beslenme hakkında bilgi, tutum, davranışlarının ve diyet kalitelerinin değerlendirilmesi: Kırklareli il merkezi örneği
Evaluation of knowledge, attitudes, behaviors about sustainable nutrition and diet quality of family health center employees: The case of Kırklareli city center
Yazar: SİMGE KAYAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDEF DURAN
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bilgisi = Nutrition knowledge ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Diyet kalitesi = Diet quality ; Doktorlar = Physicians ; Kırklareli = Kırklareli ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Aile sağlığı merkezinde çalışan aile sağlığı hekimleri ve aile sağlığı elemanlarının sürdürülebilir beslenme hakkında bilgi, tutum, davranışları ve diyet kalitelerinin değerlendirilmesi amacıyla bu çalışma yapılmıştır. Çalışma, Kırklareli Merkez İlçe'deki ASM'lerin 24'ü (%42,90) hekim, 23 'ü  (%40,40) hemşire ve 10'u (%17,50) ise ebe olmak üzere 57 kişi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara; demografik özellikler, antropometrik özellikler, beslenme alışkanlıkları, sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları ölçeği, Akdeniz diyeti bağlılık ölçeğini içeren anket yüz yüze uygulanmıştır. Bireylerin sürdürülebilir beslenme tanımı hakkında bilgi sahibi olma durumları cinsiyete göre farklılık göstermektedir (p<0,05). Erkek katılımcıların %52,90'unun, kadın katılımcıların ise %55,00'ının sürdürülebilir beslenme tanımını daha önceden duydukları tespit edilmiştir. Sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları ölçeğinde toplamda tüm katılımcılar için faktör ortalama puanları sırasıyla; sağlıklı ve dengeli beslenme 4,98±0,77, kalite işaretleri (yöresel ve organik) 4,66±1,14, et tüketiminin azaltılması 3,31±1,21, yerel gıda 3,50±1,39, düşük yağ 4,55±1,17, gıda israfından kaçınma 5,00±1,49, hayvan sağlığı 4,58±1,17, mevsime özgü gıdalar 4,42±1,19 olarak belirlenmiştir. Akdeniz diyet puan ortalamalarının alt ve üst sınırı hekimlerde 6,92-9,16 olarak hemşirelerde 5,54-7,49 ve ebelerde 5,28-9,32 olarak bulunmuştur. Katılımcıların Akdeniz diyeti bağlılık ölçeği ile sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme tutumları arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Çalışma, sağlık profesyonellerinin sürdürülebilir beslenme bilgi düzeyleri ve diyet kaliteleri hakkında bilgi edinilmesini sağlayarak literatüre katkı sağlayacaktır.

Abstract:
This study was conducted in order to evaluate the knowledge, attitudes, behaviors and diet quality of family health physicians and family health personnel working in the family health center about sustainable nutrition. The study was carried out on 57 people, 24 (42.10%) physicians, 23 (40.40%) nurses and 10 (17.50%) midwives in Family Health Centers in Kırklareli Central District. To the participants; The questionnaire including demographic characteristics, anthropometric characteristics, nutritional habits, sustainable and healthy eating behaviors scale, Mediterranean diet adherence scale was applied face to face. Individuals' knowledge of the definition of sustainable nutrition differs according to gender (p<0,05). Was determined that 52.9% of male participants and 55.0% of female participants had heard the definition of sustainable nutrition before. In the scale of sustainable and healthy eating behaviors, the factor average scores for all participants in total are respectively; healthy and balanced diet 4.98±0.77, quality signs (regional and organic) 4.66±1.14, reduction of meat consumption 3.31±1.21, local food 3.50±1.39, low fat 4.55±1.17, avoidance of food waste 5.00±1.49, animal health 4.58±1.17, seasonal foods 4.42±1.19 as was determined. The lower and upper limits of the Mediterranean diet mean score were found to be 6.92-9.16 for physicians, 5.54-7.49 for nurses and 5.28-9.32 for midwives. Was determined that there was a significant and positive relationship between the participants' Mediterranean diet adherence scale and their sustainable and healthy eating attitudes. The study will contribute to the literature by providing information about sustainable nutrition knowledge levels and diet qualities of health professionals.