Çoklu ilaca dirençli mycobacterium tuberculosis izolatlarında delamanid, linezolid ve tedizolid' e karşı ilaç duyarlılıklarının mikrodilüsyon yöntemi ile değerlendirilmesi
Evaluation of drug sensitivity against delamanid, li̇nezolid and tedi̇zolid in multi drug resistant mycobacterium tuberculosis isolations by microdilution method
Yazar: FUNDA ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. TEKİN KARSLIGİL ; PROF. DR. GÜLNUR TARHAN
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Delamanid = Delamanid ; Linezolid = Linezolide ; Mikrobiyal duyarlılık testleri = Microbial sensitivity tests ; Mycobacterium tuberculosis = Mycobacterium tuberculosis ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaçlara direnç = Drug resistance ; İlaçlara direnç-çoklu = Drug resistance-multiple

Özet:
Tüberküloz (TB) özellikle gelişmekte olan ülkelerde önemli bir halk sağlığı problemidir. Çok ilaca dirençli (ÇİD) Mycobacterium tuberculosis (MTB) izolatları kontrol programları için önemli bir sorun olmaktadır. Bu nedenle, ÇİD-MTB izolatlarının tanısı, ve duyarlılık testleri için yeni, hızlı ve ucuz testlere gereksinim vardır. Yaygın ilaca dirençli tüberkülozun (YİD-TB) ortaya çıkışı ile Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), tüberküloz kontrolünün ve mikobakteri laboratuvarlarının güçlendirilmesine, ÇİD-TB hastalarının tedavilerine özen gösterilmesine, yeterli anti-TB ilaç teminine, TB bulaşmasının önlenmesine, yeni anti-TB ilaç ve tanı araçlarının geliştirilmesine oldukça önem vermiştir. Günümüzde TB'nin ilaç duyarlılık testleri için konvasyonel, ticari bazlı antibiyotik duyarlılık testleri ve hızlı tanı sağlayan moleküler yöntemler kullanılmaktadır. Ancak konvansiyonel yöntemlerin zaman alması ve standardizasyonunda sıkıntılar bulunmaktadır. Ticari sistemlerin ise pahalı olması, hem hızlı sonuç verecek hem de standardizasyonu kolay olan yeni tanı yöntemleri üzerinde çalışmalar devam etmektedir. Çeşitli indikatör belirteçler kullanılarak yapılan kolorimetrik mikrodilüsyon testleri, antitüberküloz ilaç duyarlılık testleri hızlı ve duyarlı bir şekilde yapılarak, dirençli tüberküloz olguları tanımlanabilmektedir. Çalışmada ÇİD-TB tedavisinde kullanılan DLM, LZD ve TZD ilaç duyarlılığı rezasurin mikrotitre test yöntemi ile araştırıldı.  Çalışmadaki 42 izolatın;  DLM' in duyarlılığı 0,5- <0,008 mg/mL, LZD duyarlılığı ise 13 izolat 0,125 mg/L, 14 izolat ≤0,008 mg/L ve bir izolat dirençli bulundu. TZD ilacının Türkiyede ilk duyarlılık çalışmasını yapmış olmakla birlikte; 10 izolatı 0,063 mg/mL, 19 izolatın duyarlılığını <0,008 mg/mL olarak tespit edildi. Elde edilen bulgular doğrultusunda MGIT yöntemi ile henüz çalışılamayan ikinci seçenek anti-TB ilaçların duyarlılığının bu yöntemle belirlenmesinin hızlı ve güvenilir olduğu saptandı.

Abstract:
Tuberculosis is an important public health problem especially in developing countries. Multi drug resistant Mycobacterium tuberculosis isolates that are resistant to at least rifampicin (RIF) and isoniazid (INH) are an important problem for control programs.  Therefore, to make determination, diagnosis and safe susceptibility tests of MDR-TB isolates; new, fast and inexpensive tests are needed. With the appearence of widespread drug-resistant tuberculosis, World Health Organization (WHO) gives an importance to strengthened the control of tuberculosis and mycobacteriology laboratories, to take care of treating multidrug-resistant tuberculosis patients, to provide adequate antituberculosis medication, prevention of tuberculosis transmission and the development of new antituberculosis drugs and diagnosis tools.Nowadays, convectional, commercial based antibiotic susceptibility tests and rapid molecular diagnosis methods are used for drug susceptibility tests of TB. Nevertheless, long time taking convational methods and  the standardization of this methods can cause some problems. Conversely, studies are continuing on new diagnostic methods that are expensive for commercial systems, provide fast results and are easy to standardize. Colorimetric microdilution tests were made using various indicator reagents, antituberculosis drug susceptibility tests in fast and sensitive, resistant tuberculosis can be defined. In the study 42 isolates; DLM sensitivity was found to be 0.5-<0.008 mg/mL, LZD sensitivity was 13 isotylals 0.125 mg/L, 14 isotylals ≤0,008 mg/L and one isotylat resistant. Although we carried out the first sensitivity study of the drug Tedizolid in Turkey, we determined the sensitivity of 10 isolates 0.063 mg/mL and 19 isolates <0,008 mg/mL. According this findings, it was determined that the sensitivity of second-line anti-TB drugs, which could'nt be studied with the MGIT method yet, was fast and reliable.