Necîb Mahfûz'un "Rihlet ibn Fattûme" adlı romanının incelenmesi
Naguib Mahfouz's "The journey of Ibn Fattouma" examination of the novel
Yazar: NUMAN ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. HALİM ÖZNURHAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arap edebiyatı = Arabian literature ; Mahfuz, Necib = Mahfuz, Necib ; Roman = Novel ; Sembolizm = Symbolism ; Ütopya = Utopia

Özet:
İbn Fattûme'nin Yolculuğu, İbn Battûta'nın Yolculuğunun tarihi anlatımlarını temel
alarak Necîb Mahfûz onları politik müzakerelerle birleştirir. Tıpkı Cebelâvi Sokağının
Çocukları gibi, Mahfûz kendi yorumunu amacına uygun başka bir hikâyeyle değiştirir.
İbn Battûta gibi, İbn Fattûme zaman zaman yer değiştirir ve her bir ülkede zaman
geçirir. Bazen evlenir ve çocuk sahibi olur ve bazen sadece ziyaret edip gözlemler.
Bununla birlikte, İbn Fattûme'nin amacı, camiler inşa etmek yerine, kendi toplumundaki
başarısızlıkları ya da mükemmel bir toplumu tanımlamak için diğer toplumları
öğrenmektir. Vatanı olan İslâm topraklarından Maşrık'a, Hîra'ya, Halbe'den Emân'a
Ğurûb'a son hedefi olan Cebel'e gider. Bu yerlerin her biri belirli bir hükümet ve toplum
türü ile ilişkilidir. Mahfûz, İbn Fattûme'nin masalını anlatırken her ülkenin
başarısızlıklarına ve faydalarına dikkat çekiyor. Sonunda İbn Fattûme bir çeşit cennet
olan Cebel'e ulaşır. Bu, kahramanın davranışının bilinçaltında yatan nedenleri ortaya
çıkarmayı amaçlayan psikanalitik yöntem olarak adlandırılır. Ayrıca yöntemi,
çalışmanın sembolik yapısını analiz etmeyi ve yorumlamayı amaçlayan arketipsel
sembolizm olarak adlandırılır. Romanın bu yöntemlerle daha iyi anlaşıldığına
inanıyoruz.
Anahtar Kelimeler: Necîb Mahfûz, Rihlet, İbn Fattûme, Roman, Arap Edebiyatı,
Ütopya, Sembolizm.

Abstract:
The Journey of Ibn Fattouma combines the historical tellings of the Journey of Ibn
Battûta with the political musings of the author, Naguib Mahfouz. Just like Children of
the Alley, Mahfouz changes another story to fit the purposes of his commentary. Like
Ibn Battûta, Ibn Fattouma travels from place to place, and settles in each one,
sometimes marrying and having children, and sometimes just observing in passing.
However, instead of building mosques along the way, Ibn Fattouma's purpose is to
learn about other societies to hopefully improve the failings of his own or identify a
perfect society. He travels from his home in the land of Islam to Mashriq to Haira to
Halba to Aman to Ghuroub to his final destination, Gebel. Each of these places is
associated with a particular type of government and society. Mahfouz points out the
failings and benefits of each as he tells Ibn Fattouma's tale. Finally, Ibn Fattouma
reaches Gebel, which is some sort of heaven. It is called the Psychoanalytic method that
aims to uncover the underlying causes which isin the subconcious of the behavior of the
protagonist, also the method is called Archetypal Symbolism which aims to analysis and
interpretation the symbolic structureof the work. We believe that the novel is
understood better with this methods.
Key Words: Naguib Mahfouz, Journey, Ibn Fattouma Novel, Arabic literature, Gebel,
Utopia, Symbolism.