Öğretmenlerin otonomi- sosyotropi kişilik özellikleri ile iş doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between sociotropic and autonomy personality traits and job satisfaction among teachers
Yazar: YASEMİN SEYMEN
Danışman: PROF. DR. HASAN ARSLAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sosyotropik özellik = Sociotrophic personality ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Özerklik = Autonomy ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin sosyotropi- otonomi kişilik özellikleri ile iş doyumları arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Ayrıca elde edilen bulgulara göre öğretmenlerin iş doyumlarının hangi değişkenlere göre farklılık gösterdiğini tespit etmek ve önerilerde bulunmaktır.
Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma evrenini, 2017–2018 eğitim-öğretim yılında Çanakkale ili merkez ilçesinde devlete bağlı ilk ve ortaokullarında çalışan öğretmenlerden oluşturmaktadır (MEB,2018). Araştırma, 12 ilk ve 14 orta okul, toplam 26 okuldan 294 ( n= 294) öğretmen ile yürütülmüştür..
Araştırmada öğretmenlerin cinsiyet, medeni durum, yaş, öğrenim durumuna ait bilgileri almaya yönelik olarak araştırmacı tarafından kişisel bilgi formu hazırlanmıştır. Aynı zamanda Weiss ve arkadaşları (1967) tarafından geliştirilmiş olan Minessota İş Tatmin Ölçeği; Beck ve arkadaşları (1983) tarafından geliştirilmiş olan sosyotropi- otonomi kişilik özellikleri ölçeği ( SOSÖTO) kullanılmıştır. Çanakkale ili, merkez ilçe sınırları dâhilinde belirlenen okullara çalışma yapabilmek için önce resmi izin alınmıştır. Daha sonra ilgili okul yöneticileri ve öğretmenler ile görüşülerek anket çalışması gönüllülük esasına dayalı olarak yapılmıştır.
Bu araştırmada betimsel analizler (frekans, ortalama, standart sapma), güvenirlik analizleri (çarpıklık, basıklık, korelasyon), karşılaştırma analizleri (bağımsız örneklem t-test, tek yönlü varyans analizi ANOVA, basit doğrusal regresyon) için IBM SPSS 22 programı kullanılmıştır.
Araştırma sonuçları değerlendirildiğinde öğretmenlerin sosyotropi- otonomi kişilik özellikleri ile iş doyumları arasında ilişki bulunmuş, İş doyumu ile otonomi (r= .37) ve sosyotropi (r= .32) arasında pozitif yönde anlamlı düzeyde korelasyon katsayıları elde edilmiştir. Ayrıca Otonomi ile sosyotropi (r= .36) arasında da pozitif yönde anlamlı korelasyon katsayısı elde edilmiştir.
Öğretmenlerin otonomi ve sosyotropi kişilik özelliklerinin iş doyumlarını ne derece açıkladığına dair yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre, otonomi ve sosyotropi değişkenlerinin iş doyumu üzerinde anlamlı yordayıcıları olduğu görülmüştür. 

Anahtar kelimeler: Kişilik, Sosyotropi, Otonomi, İş doyumu

Abstract:
The aim of this study is to determine the relationship between teachers' sociotropic-autonomy personality traits and job satisfaction. In addition, according to the findings obtained, teachers' job satisfaction varies according to which variables and make recommendations.
Descriptive model was used in the research. The research population consisted of 294 (n = 294) teachers working in the central public schools of Çanakkale in the academic year 2017 n2018.
In this study, a personal information form was prepared by the researcher in order to get information about the gender, marital status, age and education level of the teachers. Weiss and his friends (1967) developed the Minessota Business Satisfaction Scale. Beck and his friends (1983) developed sociotropic-autonomy personality characteristics (SOSPOS). Official permission has been obtained from the schools determined within the borders of the central district of Çanakkale. Afterwards, the survey was conducted on a voluntary basis by interviewing the relevant school principals and teachers.
In this research, IBM SPSS 22 program was used for descriptive analyzes (frequency, mean, standard deviation), reliability analysis (skewness, kurtosis, correlation), comparison analysis (independent sample t-test, one-way ANOVA, simple linear regression).
When the results of the study were evaluated, a relationship was found between the teachers' sociotropic-autonomy personality traits and job satisfaction, Autonomy with job satisfaction (r =.37) and sociotropy (r =.32) significant correlation coefficients were obtained. Also sociotropy with autonomy (r =.36) significant positive correlation coefficient was obtained.
According to the results of regression analysis of teachers' autonomy and sociotropy personality characteristics autonomy and sociotropy variables were found to have significant predictors of job satisfaction. 

Keywords: Personality, Sociotropy, Autonomy, Job Satisfaction