Meme kanserli kadınlarda mastektomi sonrası düzenli egzersiz ve izlemlerin fiziksel aktivite ve yaşam kalitesine etkisi
Effects of regular excersise and monitoring on physical activity and quality of life after mastectomy for women with breast cancer
Yazar: PAMUK ASLI NEMLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. PINAR TEKİNSOY KARTIN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Egzersiz = Exercise ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Hemşirelik = Nursing ; Mastektomi = Mastectomy ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Araştırma, meme kanserli kadınlarda mastektomi sonrası düzenli egzersiz ve izlemlerin fiziksel aktivite ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü olarak  yapılmıştır.
Araştırma, Erciyes Üniversitesi Mehmet Kemal Dedeman Onkoloji Hastanesi Ayaktan Kemoterapi Ünitesi'ne Ağustos 2014-Mart 2015 tarihleri arasında gelen ve araştırma kapsamına alınan 31 müdahale, 31 kontrol grubu hasta örneklemi ile oluşturulmuştur. Araştırmada etik kurul onayı ve bilgilendirilmiş yazılı onam alınmıştır. Veriler; hasta tanıtım formu, uluslararası fiziksel aktivite anketi ve meme kanserli hastalarda yaşam kalitesi ölçeği kullanılarak yüzyüze ve telefon ile izlem yöntemleri kullanılarak toplanmıştır. Müdahale grubundaki bireylere araştırmacı tarafından mastektomi sonrası fiziksel aktiviteyi arttırmaya yönelik egzersiz eğitimi verilmiş ve 12 hafta süresince haftada bir kez telefon ile izlem yapılmıştır. İstatistiksel değerlendirmede, Shapiro-wilk, Mardia, Levene, Mann-Whitney U, Wilcoxon Signed Ranks, McNemar ve ChiSquare testleri kullanılmıştır.
Araştırmaya katılan bireylerin yaklaşık yarısının ilk izlemde düzenli postoperatif egzersizlerini yapmadığı ve egzersiz eğitimi uygulanan müdahale grubundaki bireylerde son izlemde inaktivitenin azaldığı, toplam fiziksel aktivite düzeylerinin ve beden imajı, yan etki, meme sorunları, kol sorunlarına ilişkin yaşam kalitesi alt ölçek puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı (p<0.05) saptanmıştır. 
Mastektomi sonrası rehabilitasyonda; hemşirelerin, meme kanserli bireylerde iyi yaşam kalitesi için fiziksel aktiviteyi arttırmaya yönelik düzenli postoperatif egzersiz eğitimi ve uygulamaları ile egzersizlere uyumun arttırılmasında evde izlemin sürekliliğinin sağlanması konusunda duyarlı olmaları önerilmektedir.

Anahtar kelimeler:Mastektomi, fiziksel  aktivite, egzersiz, yaşam kalitesi, hemşirelik

Abstract:
This research has been conducted as a randomized controlled trial in order to determine the effects of regular excersise and monitoring on physical activity and quality of life after mastectomy for women with breast cancer.
The study has been researched with two group, Experimental and Control groups
with each 31 patients, visited Erciyes University Mehmet Kemal Dedeman Oncology Hospital Outpatient Oncology Unit between August 2014 and March 2015.
Ethical Committee Approval and Informed Written Consents have been retrieved. Data has been collected face-to-face and phone monitoring methods by using patient forms, international physical activity survey, and quality of life scala for breast cancer patients.
Each patient in experimental group has been trained by the researcher with instrunctions intented to increase physical activity after mastectomy and monitored by phone in every 12 weeks.
Shapiro-wilk, Mardia, Levene, Mann-Whitney U, Wilcoxon Signed Ranks, McNemar ve ChiSquare tests have been used for statistical evaluation.
In the first monitor, it has been found that the half of the patients in the study were not doing  the regular postoperative exercises.In the last monitor, for the patients in the experimental group, for which the exercise training given, the inactivity has been decreased, the general phyical activity levels and the quality life related to body image, side effects, breast problems, and arm problems have been significantly increased statistically (p<0.05).
During the rehabilitation after mastectomy, nurses have been suggested to get involved in regular postoperative exercise training and practices intended to increase physical activity for quality of life of patients with breast cancer and to provide the consistency of home exercise.

Keywords: Mastectomy, physical activity, exercise, quality of life, nursing.