Katılımcı tasarım ve müşterekler mimarlığı: Aravena'nın 'half a house' yaklaşımının incelenmesi
Participatory design & commons architecture: Aravena's half a house review of the approach
Yazar: MEHMET ÖZKEBAPÇI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OKTAY TURAN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Katılımcılık genel anlamıyla özgürlükçü ve çoğulcu bir yaklaşımla farklı seslerin duyulmasını hedefleyen bir kavramdır. Katılımcı mimarlık kavramının temelinde, kullanıcıların çevrelerini sorgulaması, çevreleriyle ilgili fikir üretmesi ve bu çevreyi değiştirme ve geliştirme potansiyeli yatmaktadır. Bu doğrultuda katılımcı mimarlık, mekân politikalarıyla ilişkilidir ve 1960'ların özgürlükçü, demokratikleşme hareketlerine dayanmaktadır. Bu hareketler, mesleğin retoriği ve işleyişi için de bir sorgulama ve değişim arayışını beraberinde getirmiştir. Katılımcı mimarlık, kullanıcıların çevreyi yetkililerle birlikte tasarlamasını ve mekân üretiminin karar süreçlerinde ortaklaşmayı hedefler. Kullanıcı ihtiyaçlarının ve taleplerinin doğru tespiti, analizi ve temsili ile doğrudan bağlantılı olan katılımcı mimarlık, paydaşların ve koşulların denge politikalarıyla ele alınarak, tasarım ve tasarım sonrası süreçlerin buna göre planlanmasını gerektirir. 
 Şilili Mimar Alejandro Aravena, "artırımlı konut" pratiği ile konut politikalarına katılımcı bir yaklaşım önerir ve uygular. Elemental girişimi ile artırımlı konut pratiğini hayata geçiren Aravena, indirgemeci çözümler yerine katılımcı mimarlık doğrultusunda sentez prensipleriyle hareket eder ve kullanıcıların tasarım sürecinde temel etken olarak yer almasına imkân tanır. Bu çalışma kapsamında, katılımcı mimarlık çoğulcu niteliği ile mekân üretiminde ve mimarlık mesleğinde demokratikleşme arayışı olarak ele alınmakta ve katılımcı mimarlığın çeşitli sesleri duyurma niteliği açıklanmaktadır. Aravena, artırımlı konut yaklaşımı ile bu izlek içerisinde çağdaş bir yer edinmektedir. Bu tezde, Aravena'nın yaklaşımlarının katılımcı mimarlığı çağdaş anlamda düşünmenin bir aracı olup olamayacağının yanıtları aranır. Elemental projeleri üzerinden yapılan incelemelerle katılımcı tasarımın mimarlık disiplininde nasıl bir değişim ve gelişim sağlayabileceği üzerine irdeleme yapılır.
Anahtar Kelimeler: Katılımcı Mimarlık, Aravena, Çoğulculuk, Artırımlı Konut

Abstract:
Participation, in general, is a concept that aims to make different voices heard with a libertarian and pluralistic approach. At the core of the concept of participatory architecture lies the potential for users to question their environment, generate ideas about their environment, and change and improve these environments. In this respect, participatory architecture is related to spatial policies and can be said to stem from the libertarian, democratization movements of the 1960s. These movements brought with them a quest for questioning and change in the rhetoric and functioning of the profession. Participatory architecture aims for users to design the environment together with authorities and to collaborate in the decision-making processes of spatial production. Participatory architecture, which is directly connected to the accurate identification, analysis, and representation of user needs and demands, requires planning the design and post-design processes accordingly by balancing the policies of stakeholders and conditions. 
 Chilean architect Alejandro Aravena proposes and implements a participatory approach to housing policies with the practice of "incremental housing." Through the Elemental initiative, Aravena implements the practice of incremental housing, moving with synthesis principles in line with participatory architecture instead of reductionist solutions and allowing users to be a fundamental factor in the design process. In this study, participatory architecture is examined as a democratic search in the production of space and the profession of architecture with its pluralistic nature, and the aspect of participatory architecture to amplify various voices is explained. Through examinations of Elemental projects, the study explores how participatory design can bring about change and development in the discipline of architecture.
Keywords: Participotary Architecture, Aravena, Pluralism in Space Production, Incremental Housing