Türkiye'de 2003-2021 yılları arasında fen bilimleri alanında yaratıcı drama yöntemi kullanılarak yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi
Examination of graduate theses made by using creative drama method in the field of science between 2003-2021 in Türkiye
Yazar: KEVSER GÜRKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA ÇINAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Doküman analizi = Document analysis ; Fen bilimleri = Sciences ; Lisansüstü tezler = Postgraduation thesises ; Tezler = Theses ; Yaratıcı drama = Creative drama

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de 2003-2021 yılları arasında fen bilimleri alanında yaratıcı drama yöntemi kullanılarak yapılan lisansüstü tezlerin çeşitli değişkenler açısından dağılımını incelemektir.  Araştırmada betimsel analiz yoluyla çalışmaların; yapıldıkları yıllar, lisansüstü düzeyler, yapıldıkları üniversiteler, araştırma yöntemleri, örneklem büyüklükleri, çalışma grupları, veri toplama araçları, içerisinde kullanılan fen konu alanları, araştırmacı cinsiyetleri, yaratıcı drama yöntemiyle birlikte tez başlığında ifade edilen ve edilmeyen diğer model, strateji, yöntem ve tekniklerin dağılımı incelenmiştir. Bu araştırma, Fen Bilimlerinde Yaratıcı Drama yöntemi kullanılarak yapılan lisansüstü çalışmaları tek bir çatı altında toplaması ve araştırmanın çeşitli değişkenler açısından bulgular ortaya koymasıyla birlikte, gelecekte yapılacak olan çalışmalara katkı sağlayacak olması açısından önemlidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden ve araştırmanın doğasına uygun olan  "doküman analizi"  tekniği kullanılmıştır. Doküman analizi tekniğine uygun olarak, verilerin çözümlenme aşamasında betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır.  Araştırmanın evrenini, YÖK Ulusal Tez Merkezinde 2003 ve 2021 yılları arasında " Yaratıcı drama", " Yaratıcı drama and Fen", "Fen and Yaratıcı drama", "Drama and Fen", "Fen and Drama", "Drama and Çevre", "Çevre and Drama" anahtar sözcüklü izinli lisansüstü tezler oluşturmuştur. Bunlardan, 2003-2021 yıllarında yapılanlar, problemin konusuna ve dahil etme kriterlerine uygun olanlar seçilmiştir. Araştırmanın örneklemini, yüksek lisans ve doktora olmak üzere 62 lisansüstü izinli tez oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, dokümanlardan yararlanılmıştır.
Araştırma sonucunda, lisansüstü tezlerin en fazla 2019 yılında yapıldığı, en çok yüksek lisans düzeyinde çalışma yayımlandığı, en fazla tezin Gazi Üniversitesinde yazıldığı, en çok nicel araştırma yöntemi kullanılarak yapıldığı, en fazla çalışmanın yapıldığı örneklem büyüklüğü ise 21-40 arasında olduğu, çalışma grubu olarak ortaokul öğrencileriyle daha fazla çalışma yapıldığı, veri toplama aracı olarak en çok nicel veri toplama aracı olan testlerin seçildiği, "Canlılar ve Yaşam" fen konu alanının araştırmalarda en çok işlenen konu alanı olduğu, kadın araştırmacıların en fazla çalışma ürettiği, yaratıcı drama yöntemiyle birlikte en çok 5-E modelinin kullanıldığına yönelik bulgulara ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda önerilere yer verilmiştir. Araştırmanın önerilerinde ise; yaratıcı drama yönteminin "Canlılar ve Yaşam" konu alanı dışında diğer konu alanlarında da uygulanması, konu ile ilgili yapılacak olan çalışmalarda nicel yöntemden farklı nitel ve karma yöntem de kullanılarak çalışmalar yapılması, üniversitelerde lisansüstü düzeydeki araştırmacılara karma yöntem konusunda verilen derslerin artırılması, geniş aralıktaki örneklem büyüklüğüne sahip örneklem gruplarıyla ve ortaokul düzeyi dışında çalışma gruplarıyla çalışılarak etki boyutunun ortaya çıkarılması, test dışında diğer veri toplama araçlarının kullanımına da ağırlık verilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Fen bilimleri, Yaratıcı drama, Doküman inceleme, Betimsel analiz, Lisansüstü tez.

Abstract:
The aim of this research is to examine the distribution of postgraduate theses made using the creative drama method in the field of science in Türkiye between 2003 and 2021 in terms of various variables. In the research, studies were examined through descriptive analysis: years they were held, graduate levels, universities, research methods, sample sizes, study groups, data collection tools, science subject areas used in them, gender of researchers, creative drama method, and distribution of other models, strategies, methods, and techniques that are expressed or not in the thesis title. This research is important in that it gathers postgraduate studies using the Creative Drama method in science under a single roof and that it will contribute to future studies as the research reveals findings in terms of various variables. In the research, the "document analysis" technique, which is one of the qualitative research methods and suitable for the nature of the research, was used. In accordance with the document analysis technique, the descriptive analysis technique was used in the analysis of the data. The universe of the research is "Creative Drama,", "Creative Drama and Science", "Science and Creative Drama,", "Drama and Science", "Science and Drama", "Drama and Environment," and "Drama and Environment" between 2003 and 2021 at the YÖK National Thesis Center. He created postgraduate theses with the keyword "Enviroment and Drama". Of these, the ones that were made in 2003–2021, which were suitable for the subject of the problem and inclusion criteria, were selected. The sample for the study consisted of 62 postgraduate theses, including master's and doctoral dissertations. Documents were used as data collection tools in the research.
As a result of the research, it was determined that the most postgraduate theses were made in 2019, the most master's-level studies were published, the most theses were written at Gazi University, the most quantitative research method was used, the sample size was between 21 and 40, and the study group was determined as the study group. More studies were conducted with secondary school students; tests, which are the most quantitative data collection tools, were chosen as the data collection tool; "Living Beings and Life" was the most studied subject area in research; female researchers produced the most studies; and the creative drama method was the most common. It has been found that the 5-E model is used. Suggestions were made in line with the results obtained from the research. In the recommendations of the research; The application of the creative drama method in other subject areas besides the subject area of "Living Beings and Life", conducting studies using qualitative and mixed methods different from the quantitative method in the studies to be carried out on the subject, increasing the lessons given to the researchers at the graduate level on the mixed method, a wide range of sample sizes. It is recommended to reveal the effect size by working with sample groups with high school education and study groups outside the secondary school level, and to focus on the use of data collection tools other than the test.


Keywords: Science, Creative drama, Document analysis, Descriptive analysis, Graduate thesis