Etik liderlik ve sorumlu liderlik davranışlarının ahlaki farkındalık aracılığıyla örgütsel aidiyet ve örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkisi: Sağlık sektöründe bir alan çalışması
Moral awareness of ethical leadership and responsible leadership behaviors through organizational belonging and organizational citizenship behaviors impact: A field study in the health sector
Yazar: BUKET KAYA
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR DEMİRTAŞ
Kayseri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Etik liderlik = Ethical leadership

Özet:
Liderlik özelliğinin, örgütsel vatandaşlık davranışı ve örgütsel aidiyeti görünür hale getirmede ve devamlılığını sağlamada harekete geçirmesi mümkündür. Bu kapsamda araştırma, etik liderlik ve sorumlu liderlik davranışlarının ahlaki farkındalık aracılığıyla örgütsel aidiyet ve örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkisinin incelenmesini amaçlamıştır. Bu amaca yönelik literatürde daha önce geçerlilik ve güvenilirlikleri onaylanmış ölçekler yardımıyla, İstanbul Avrupa yakasında bulunan İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı klinik ve poliklinik hizmeti veren sağlık kuruluşları ve idari kurumlarda çalışan sağlık çalışanlarına veri toplama işlemi gerçekleştirilmiştir. Veriler 639 sağlık çalışanından elde edilmiştir. Verilerin toplanması için alan araştırması yöntemlerinden yüz-yüze görüşme yoluyla anketler uygulanmıştır. Çalışma amacına yönelik öncelikle doğrulayıcı faktör analizleri ile uyum indeksleri kontrol edilmiş, verilerin normal dağılıma uygunluğu histogram, Q-Q grafikleri ve Shapiro-wilk testi ile değerlendirilmiştir. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda sağlık işletmelerinde etik liderlik ve sorumlu liderlik davranışlarının örgütsel vatandaşlık davranışını ve örgütsel aidiyeti pozitif etkilediği ortaya konulmuştur. Ayrıca ahlaki farkındalığın aracı bir rol oynadığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Etik Liderlik Davranışı, Sorumlu Liderlik Davranışı, Ahlaki Farkındalık, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, Örgütsel Aidiyet

Abstract:
It is possible for the leadership feature to activate organizational citizenship behavior and organizational belonging in making them visible and ensuring their continuity. In this context, the research aimed to examine the effects of ethical leadership and responsible leadership behaviors on organizational belonging and organizational citizenship behaviors through moral awareness. For this purpose, with the help of scales whose validity and reliability have been previously approved in the literature, data collection was carried out on healthcare professionals working in healthcare institutions and administrative institutions providing clinical and polyclinic services under the Provincial Health Directorate on the European side of Istanbul. Data were obtained from 639 healthcare professionals. To collect data, surveys were applied through face-to-face interviews, one of the field research methods. For the purpose of the study, fit indices were first checked with confirmatory factor analysis, and the suitability of the data for normal distribution was evaluated with histogram, Q-Q graphs and Shapiro-wilk test. The significance level was accepted as p<0.05. As a result of the analysis, it has been revealed that ethical leadership and responsible leadership behaviors in healthcare businesses positively affected organizational citizenship behavior and organizational belonging. Additionally, moral awareness has been found to play a mediating role.
Keywords: Ethical Leadership Behavior, Responsible Leadership Behavior, Moral Awareness, Organizational Citizenship Behavior, Organizational Belonging