Multipl sklerozda seçici egzersiz eğitiminin kas mimarisi, denge, fonksiyon ve yorgunluğa olan etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of selective exercise training on muscle architecture, balance, function and fatigue in multiple sclerosis
Yazar: ZEKİYE İPEK KATIRCI KIRMACI
Danışman: DOÇ. TÜZÜN FIRAT
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Denge = Equilibrium ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fonksiyonel yetkinlik = Functional competency ; Hasta eğitimi = Patient education ; Kaslar = Muscles ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Postural denge = Postural balance ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Bu çalışmanın amacı Multipl Skleroz (MS) hastalarında kas gruplarına özel, seçici, eksentrik ve konsentrik eğitimin; denge, fonksiyon, yorgunluk ve kas mimarisi üzerine olan etkisini belirlemekti. Tek kör, randomize kontrollü olan bu çalışmaya EDSS skoru 4 ve altında olan 33 MS hastası dahil edildi. Hastalar üç gruba ayrıldı. 1. gruba seçici eğitim 3 gün/hafta, 2. gruba koşu bandında yokuş aşağı yürüme eğitimi 2 gün/hafta, 3. gruba koşu bandında yokuş yukarı yürüme eğitimi 2 gün/hafta olmak üzere 8 hafta uygulandı. Kas mimarisinin normal özelliklerinin tanımlanması için 11 sağlıklı birey, kontrol grubu olarak değerlendirildi. Değerlendirmeler 1. hafta, 8. haftanın sonunda ve 12. haftada tekrar edildi. Kas kuvveti el dinamometresi ile değerlendirildi. Yorgunluk değerlendirilmesinde; Yorgunluk Şiddet Ölçeği, 6 dk yürüme testi öncesi ve sonrası Modifiye Borg Skalası ve Yürüyüş Yorgunluk İndeksi kullanıldı. Kas mimarisi değerlendirmesi için rektus femoris, biseps femoris, gastro-soleus, gastroknemius ve tibialis anterior kaslarının pennasyon açısı, lif uzunluğu ve kalınlığı Ultrasonografi ile değerlendirildi. Denge için tek ayakta durma ve 4 kare adımlama testleri kullanıldı. Fonksiyonel aktiviteler, süreli kalk-yürü, 2 dk yürüme ve 25 adım yürüme testi ile değerlendirildi. Çalışmamızda eğitim sonrası üç grupta denge, fonksiyonel aktivite ve yorgunluk yönünden sonuçları benzer bulundu (p>0,05). Yokuş aşağı yürüme grubunda plantar fleksör, yokuş yukarı yürüme grubunda dorsi fleksör kas kuvvetinde artış görüldü (p<0,05). MS hastalarının rektus femoris kas kalınlığı, sağlıklı bireylere göre düşük bulundu (p<0,05). Sonuç olarak üç farklı egzersiz eğitiminin denge, fonksiyonel aktivite, yorgunluk ve kas mimarisi üzerine olumlu etkileri olduğu görüldü. Kas mimari temelli seçici egzersiz eğitim grubu sonuçlarının, yokuş aşağı ve yukarı yürüme grupları ile benzer olması nedeniyle, MS rehabilitasyonunda alternatif bir yaklaşım olabileceğini ve farklı kas gruplarının da dahil edildiği çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz.
Anahtar Kelimeler: Eksentrik Egzersiz, Kas Mimarisi, Konsentrik Egzersiz, Multipl Skleroz, Yorgunluk

Abstract:
This study was performed to determine the effects of selective training that specific for muscle groups, eccentric and concentric training on balance, function, fatigue and muscle architecture in patients with Multiple Sclerosis (MS). In this single-blind, randomized controlled study, 33 MS patients with EDSS score of 4 and below were included. The patients were divided into three groups. For the first group, selective training was applied to for 3 days/week, for the second group, downhill walking training on the treadmill for 2 days/week, and for the third group, uphill walking training on the treadmill for 2 days/week for 8 weeks. Eleven healthy individuals were evaluated as the control group to define the muscle architecture. Evaluations were repeated at week 1, 8 and 12. Muscle strength was evaluated by hand dynamometer. For fatigue; Fatigue Severity Scale, Modified Borg Scale before and after 6-minute walking test and Walking Fatigue Index were used. The pennation angle, fiber length and thickness of the rectus femoris, biceps femoris, gastro-soleus, gastrocnemius and tibialis anterior were evaluated with Ultrasound. Single standing and 4 square step tests were used for balance. Functional activities were evaluated with timed-up go, 2-minute walk and 25-feet walk test. In our study, the results in terms of balance, functional activity and fatigue were similar in the three groups after the training (p>0.05). Plantar flexor strength in downhill group,  in the the dorsi flexor strength in uphill group increased (p <0.05). The rectus femoris muscle thickness of MS patients was lower than healthy individuals (p <0.05). As a result, we found that three different exercise trainings had positive effects on balance, functional activity, fatigue and muscle architecture. Results of the selective exercise training group are similar to downhill and uphill walking training groups, we think that there may be an alternative approach in MS rehabilitation and studies involving different muscle groups are needed.
Keywords: Eccentric Exercise, Muscle Architecture, Concentric Exercise, Multiple Sclerosis, Fatigue