Rosenmüller fossanın konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of  fossa of rosenmuller with cone beam computed tomography
Yazar: ŞULE ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ZEYNEP ZENGİN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Farenks hastalıkları = Pharyngeal diseases ; Farenks neoplazmları = Pharyngeal neoplasms ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Rosenmüller fossa = Fossa of rosenmuller

Özet:
Amaç: Hastalardan çeşitli sebeplerle alınan konik ışınlı bilgisayarlı tomografi
görüntüleri incelenirken, nazofarinks karsinomalarının en sık kaynak aldığı bölge olan
Rosenmüller fossadaki değişiklikler ağız, diş ve çene radyologları tarafından tespit
edilebilir. Bu çalışmanın amacı Rosenmüller fossa anatomisinin konik ışınlı bilgisayarlı
tomografi ile değerlendirilmesi, bunların yaş ve cinsiyet ile ilişkisinin saptanmasıdır.
Materyal Metod: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız Diş ve
Çene Radyolojisi Anabilim Dalı'nda 2017-2018 yılları arasında çeşitli sebeplerle konik
ışınlı bilgisayarlı tomografi tetkiki uygulanan 300 hastanın görüntüleri retrospektif
olarak incelendi. Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntülerinde aksiyal kesitlerde
posterior nazal spine ve farinks posterior duvarı arası mesafe, sağ ve sol torus
levatorius mesafeleri, sağ ve sol torus levatoriuslar arası mesafe ve sağ ve sol
Rosenmüller fossa derinlikleri değerlendirildi. İstatistiksel analizlerde bağımsız iki
örneklem t testi, Mann-Whitney U, Anova, Kruskal Wallis H, Tukey ve Tamhane
testleri kullanıldı.
Bulgular: Araştırmaya dahil olan hastaların %27,3'ü 35 yaş ve altı, % 37,7'si 36 - 55
yaş arasında iken, %35'i 55 yaş ve üzeri bireylerdi. Cinsiyetlere ilişkin özellikler
incelendiğinde ise hastaların % 53,3'ünü kadınlar oluştururken, % 46,7'si erkekti. Sağ
ve sol Rosenmüller fossa derinliklerinin ortalaması sırasıyla erkeklerde 12,07 ve 11,84,
kadınlarda 13,17 ve 13,07 mm olarak elde edildi. Cinsiyete göre Rosenmüller fossa
derinlikleri karşılaştırıldığında, kadınlarda daha uzun olduğu tespit edildi, ancak
istatistiksel olarak anlamlı değildi (p˃0,05). Erkeklerin levatoriuslar arası mesafeleri
(p=0,029) ile posterior nazal spine ve farinks posterior duvarı arası mesafeleri
(p=0,014), kadınlara göre anlamlı ölçüde uzun bulundu. Yaş gruplarına göre
Rosenmüller fossa derinlikleri arasında anlamlı ölçüde fark bulundu (sağ için p=0,030
ve sol için p=0,047). 35 yaş altı bireylerin Rosenmüller fossalarının anlamlı ölçüde daha
derin olduğu tespit edildi. Aynı zamanda, yaş gruplarına göre posterior nazal spine ve

v

farinks posterior duvarı arası mesafeler arasında anlamlı ölçüde fark olduğu tespit
edildi(p=0,12 ve p=0,000).
Sonuç: Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi kesitsel görüntüleri üzerinde RMF anatomisi
incelenebilir ve normalden sapma durumları erken evrede teşhis edilebilir. Bu anatomik
oluşum incelenirken, RMF derinliğinin yaş ile birlikte sığlaştığı, istatistiksel olarak
anlamlı olmasa da kadın cinsiyette daha derin olabileceği, posterior nazal spine ve
farinks posterior duvarı arası mesafeler ile levatoriuslar arası mesafelerin erkek
cinsiyette daha fazla olduğu dikkate alınmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi; Lateral faringeal girinti;
Nazofaringeal karsinoma; Rosenmüller fossa

Abstract:
Aim: When cone beam computed tomography images that is taken for various reasons
are examined, some changes may be determined in the rosenmuller fossa which is the
most common source of nasopharyngeal carcinomas. The aim of this study was to
evaluate anatomy of the Rosenmuller fossa with cone beam computed tomography and
to determine their relationship with age and gender.
Material and Method: Between 2017 and 2018, the images of 300 patients who were
examined by cone beam computed tomography in Ondokuz Mayıs University Faculty
of Dentistry Department of Oral and Maxillofacial Radiology for various reasons were
analyzed. In cone beam computed tomography images, in axial sections the distance
between posterior nasal spine and posterior pharyngeal wall, right and left torus
levatorius distances, distance between right and left torus levatorius, right and left
Rosenmuller fossa depths were measured.
Findings: While 27.3% of the patients included in the study were 35 years and under,
37.7% were between 36 and 55 years, 35% were 55 years and over. When gender
characteristics were examined, 53.3% of the patients was female and 46.7% of the
patients were male. The median depths of right and left Rosenmüller fossa were 12.07
and 11.84 in males and 13.17 and 13.07 in females, respectively. When the depths of
Rosenmüller fossa were compared by sex, it was found to be longer in female, but it
was not statistically significant (p˃0.05). The distance between the levatorius (p=0,029)
and posterior nasal spine and the posterior wall of the pharynx (p=0,014) were
significantly longer in males than in females (p <0.05). The rosenmullary fossas of
individuals under 35 years of age were found to be significantly deeper (for right
p=0,030 ve for left p=0,047). At the same time, there was a significant difference
between the posterior nasal spine and the posterior wall of the pharynx for age groups.
(p=0,12 and p=0,000).
Results: Anatomy of Rosenmuller fossa can be examined on cone beam computed
tomography cross-sectional images and deviations from normal can be diagnosed at an
early stage. When examining this anatomic formation, it should be taken into
consideration that the depth of RMF becomes shallow with age, although it is not

vii

statistically significant, it may be deeper in female gender, and the distances between
posterior nasal spine and posterior wall of pharynx and levatorius are higher in male
sex.
Keywords: Cone beam computed tomography; Fossa of rosenmuller; Lateral
pharyngeal recess, Nasopharyngeal carcinoma