Romandan uyarlanan televizyon dizilerinde değişen değer temsili
Representation of changing values in television serials adapted from novels
Yazar: MİHRİYE MERAL YURDERİ
Danışman: PROF. DR. DİLEK TAKIMCI
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Batılılaşma = Westernization ; Değerler = Values ; Edebiyat uyarlamaları = Literary adaptations ; Kültürel kimlik = Cultural identity ; Modernleşme = Modernization ; Popüler kültür = Popular culture ; Roman = Novel ; Sosyal değerler = Social values ; Sosyal temsiller = Social representations ; Televizyon dizileri = Television serials

Özet:
Toplumsal değişime bağlı olarak değerler de değişerek farklılaşabilmekte; değerlerde meydana gelen değişim toplumun kültürel dokusunu da etkilemektedir. Osmanlı'da başlayan ve Cumhuriyet döneminde hız kazanan Batılılaşma ve modernleşme çabaları, günümüze kadar siyasi ve kültürel tarihimizde tartışma konusu olmuş; geleneksel ve Batılı değer anlayışı arasında bir karşıtlık oluşmuştur. Bu karşıtlık Osmanlı'nın son yıllarıyla Cumhuriyetin ilk yıllarında yazılan romanların da temel çatışma konusudur. Osmanlı'da başlayan ve Cumhuriyetin ilk yıllarında hızlanan Batılılaşma ve modernleşme çabalarıyla değişmeye başlayan toplumsal ve kültürel yapı, 80'li ve 90'lı yıllarda, küreselleşmeyle oluşan ve televizyon gibi geniş kitlelere ulaşabilen araçlar sayesinde yaygınlaşan postmodernizmden ve popüler kültürden etkilenmiştir. Günümüzde daha çok tecimsel amaçlarla uyarlanan diziler, romanların ortaya koyduğu toplumsal kaygıları taşımamaktadır. Melez kültürler oluşmasına neden olan küreselleşme ve postmodernizm, popüler kültürle harmanlanan değerlerin de melezlemesine yol açmaktadır. Bu bağlamda değişen zamanla birlikte değer temsilinin de nasıl değiştiğini saptamak, toplumsal değişimi belirleyebilmek açısından önem kazanmaktadır. Romanlar ve bu romanlardan uyarlanan diziler, iki farklı toplumsal dönemde üretilmiş olmaları nedeniyle değişen değer temsillerine dair önemli referanslar teşkil etmektedir. Bu çalışma, 20. Yüzyılın başlarında yazılmış romanlarla 21. Yüzyılın başlarında bu romanlardan uyarlanan dizilerin hangi değerleri temsil ettiği, hangilerini öne çıkarıp belirginleştirdiği ya da hangilerini geri planda sunup önemsizleştirdiğinin ve yaklaşık yüz yıllık bir süreçte, değer temsilinde nasıl bir değişim olduğunun tespitini amaçlamaktadır.

Abstract:
According to cultural alteration, values can differentiate; variation among the values affects the cultural configurations of the society. Westernization and modernization efforts started at Ottomans and gathered speed during Republic period have been a question of debate on political and cultural history until nowadays and have been a contrast between westerner and traditional value sensibility. This contrast is also the main issue of conflict at the novels written during the last years of Ottoman and first years of republic. Social and cultural structure which started to change during Ottomans and gathered speed with the westernization and modernization efforts in the first years of Republic started to get effected by postmodernism and popular culture caused by the globalization and tools that can reach large mass like wide-spreading of television in 80's and 90's. Nowadays TV series are being adapted with more commercial purposes and they don't reflect social concerns. Globalization and postmodernism cause hybrid cultures, therefore values blended with popular culture and hybridize. In this regard, it is important to determine how value representation varies in time to define the social change.  Novels and TV series adapted from novels are significant references for the variation of value representation because they represent the two different social periods. This study intends to determine the variation of value representation; which values are highlighted and which ones became less important during a hundred year process by analyzing novels written in the beginning of 20th century and TV series adapted in the beginning of 21st century.