Terörizmin küreselleşmesi: El Kaide örneği
Globalisation of terrorism: The El Qaeda
Yazar: ZEYNEP KAYA
Danışman: PROF. DR. SERTAÇ HAMİ BAŞEREN
Kara Harp Okulu Komutanlığı / Savunma Bilimleri Enstitüsü / Güvenlik Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Küreselleşme süreci tekil ve dengeli ve bir süreç olarak işlememiştir. Dünyanın büyük bir bölümü küreselleşmenin kazanımlarından faydalanamamıştır. Yoksunluk ve mağduriyet duygusuyla hareket eden bazıgruplar, küreselleşmeye karşı koymak için terörizmi kullanmıştır. Bu tezin amacı küresel terörizmin nedenleri üzerine fikir geliştirmektir. Ayrıca, küresel terörizmin Türkiye için de bir tehdit olduğunun ortaya koyulması ve küresel terörizmle mücadele yöntemleri konusunda öneride bulunulmaktadır. Bu çalışmanın ana sorunsalı olan küresel terörizmin sebeplerini açıklayabilmek için, ilk bölümde küresel terörizm olgusu üzerinde durulmuştur. Çalışmanın kavramsal çerçevesi terörizmin sebepleri üzerine oluşturulan çalışmalarının bir özeti ile yapılandırılmıştır. Buna göre küreselleşme ve radikal dinci söylem küresel terörizmin oluşumuna ve gelişimine katkıda bulunmuştur. Bu açıdan yaklaşıldığında, küreselleşme süreci altında ezilen toplumların, radikal İslamcı düşünceyle beslenerek, siyasî amaca sahip bir şiddet hareketine dönüşmesi, küresel terörizmi, Batıya ve temsil ettiği değerlere bir tepki olarak ortaya çıkarmıştır.  Küresel terörizmi açıklayabilmek için, onun en önemli temsilcisi El Kaide terör örgütünü incelemek gerekmektedir. El Kaide'nin, oluşumu, iiigelişimi ve geçirdiği evrimin anlaşılması, küresel terörizm tehdidinin daha açık olarak görülmesini sağlayacağından, ikinci bölümde yer verilmiştir. Küresel terörizm ve El Kaide konusunda detaylı bilgiler verildikten sonra üçünü bölümde, El Kaide terörizmi ve ABD irdelenmiştir. Bu bölümde El Kaide'nin ilk büyük saldırısı ve terör örgütünün küreselleşme liderine karşıvermiş olduğu tepki incelenmiştir. Terörle mücadele konusunda gerek ABD gerek uluslararası toplumun saldırılara verdiği cevap bir ilk niteliği taşımaktadır. Dördüncü bölümde Avrupa'da ilk El Kaide saldırısı olarak nitelen El Kaide terörizmi ve İspanya ele alınmıştır. Burada El Kaide'nin örgütsel yapısını değiştirerek daha çok yerel yapılanmalarla eylem düzenlediği ortaya koyulmaktadır. Kaba (hard) hedeflerin 11 Eylül Saldırıları sonrasında daha iyi korunması ve buraya düzenlenecek saldırıların daha mâliyetli olmasısebebiyle, terör örgütü yumuşak hedeflere yönelmiştir. Beşinci bölümde bir Müslüman ülkesi olan Endonezya ve El Kaide terörizmi irdelenmiştir. El Kaide'nin işbirliği içinde olduğu İslamî Cemaat örgütü hakkında bilgi verilmiş ve yine yumuşak hedeflere yapılan saldırılar doğrultusunda El Kaide'nin değişen yapısına dikkat çekilmiştir. Son bölümde El Kaide terörizmi ve Türkiye işlenmiştir. El Kaide'nin Türkiye saldırılarında hedef Türk Musevi Cemaati ve İngiltere'dir. Çok uzun zamandır terörle mücadele içinde yer alan Türkiye, bu konudaki deneyimi ve teknik donanımı ile lider olabilecek niteliktedir. Son olarak, terörizmin güvenlik tehditlerinin başında yer aldığına değinilerek, bu konuda alınabilecek etkin önlemlerin sadece uluslararası işbirliği ile mümkün olduğu ifade edilmiştir. Anahtar Kelimeler : Küresel Terörizm, El Kaide, Türkiye, İspanya, ABD, Endonezya, küreselleşme, radikal İslamcı hareketler

Abstract:
Globalization has not been a single, well balanced and a symmetric process. Many of its advantages was not accessed to most of the world. Some of the opponents of globalization have found themselves rallying against their feelings of perceived injustice and deprivation by committing terrorist acts. This thesis aims to contribute to the literature on global terrorism by investigating its root causes. It also aims to suggest effective and lasting counter terrorism measures. In the theses, it is proposed that, globalization as a process and Islamic radicalism have contributed to global terrorism. Its second proposition is that like many other states, Turkey is under the threat of global terrorism and therefore needs to take preventive measures. Furthermore, it is also stated that any counter terrorism effort without the support of the international community is a meaningless act. The first part of the thesis concentrates on the concept of global terrorism. In order to materialize the conceptual framework, a literature review of causes of terrorism has been provided. After reviewing the literature, it is stated that globalism process and radical Islamic movements affect global terrorism, a derivative of religion-based terrorism. vHaving identified what global terrorism is and what causes it, the second part of the thesis identifies the terrorist organization Al Qaeda. Al Qaeda's formation\ development and its evolution have been stressed. With a detailed analysis of Al Qaeda, the threat it poses to the international community will be better assessed. The third part of the thesis is a glimpse at the September 11 Attacks. The attacks are Al Qaeda's first spectacular act towards the leader of globalism. The US response and the reaction from the international arena to the attacks, is novel in its nature. The fourth part concentrates on the attacks that took place in Spain. With these attacks Al Qaeda has proven that it has changed its strategy of striking hard targets. Rather, it would prefer to hit soft targets, in order to surprise the enemy and cut the costs of the attacks. It is also noted that the Al Qaeda started to rely on regional and local organizations in order to carry out attacks. The fifth part consists of attacks that took place in a Moslem country. Indonesia being the most populated Moslem country is torn between the cooperation of Islamic Jihad and Al Qaeda. This regional collaboration has achieved to strengthen Islamic Jihad`s control over Southeast Asia. Al Qaeda rather than organizing and carrying out the attacks, it preferred to pass it on to its regional associates. The final part concentrates on attacks of Al Qaeda in Turkey. The Istanbul attacks have targeted the Jewish Community in Istanbul and the British interests. It is stressed that Turkey can be a regional leader in countering global terrorism due to its experience and technological and operational strength in countering terrorism. It is concluded that terrorism is a global threat and the only way to counter terrorism is through international cooperation. Key Words: Global Terrorism, Globalization, Radical Islamic Movements, Al Qaeda, USA, Spain, Indonesia, Turkey