Yeşil lojistik uygulamalarının önündeki engel ve faydaların firma performansı üzerine etkilerinin incelenmesi: Mersin ili örneği
Investigation the effects of barriers and benefits in front of green logistics applications on company performance: The case study of Mersin province
Yazar: ESMA IRMAK
Danışman: DOÇ. DR. CUMA BOZKURT
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Firma performansı = Firm performance ; Lojistik = Logistics ; Lojistik performans endeksi = Logistics performance index ; Lojistik sektörü = Logistic sector ; Performans = Performance ; Yeşil lojistik = Green logistic

Özet:
Uluslararası ticaretin artması ile birlikte hammaddelerin başlangıç noktasından son nihai tüketiciye ulaşma sürecindeki önem lojistik sektörüne olan talebi arttırmaktadır. Bu talepler karşılanırken çevre üzerinde olumsuz etkileri olan sera gazı salınımlarının da artışına sebep olmaktadır.
Lojistik ve taşımacılık endüstrisi, küresel ısınma, hava kirliliği, tıkanıklık, gürültü veya diğer kirlilik türleri ile kaynak tükenmesi gibi çeşitli zararlara sebep olarak çevreyi olumsuz etkilemektedir. Bu bağlamda lojistik faaliyetler ve çevreye verilen zarar arasındaki ilişkinin boyutunun önemini hatırlatmaktadır. Lojistik faaliyetler gerçekleşirken çevreye verilecek olan zararı en düşük seviyede tutacak şekilde yeşil lojistik uygulamaları uygulanmaya başlamıştır. Yeşil lojistik uygulamaları ile faaliyetler gerçekleşirken çevreye verilen zararın en aza indirgenerek gerçekleştirilmesi ve daha yeşil taşıma modellerine nasıl geçileceği konusu önem arz etmektedir.
Bu çalışmada, Mersin bölgesinde yer alan lojistik firmaların yeşil lojistik uygulama düzeylerinin önündeki engel ve faydaların firma performansına olan etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Mersin'de faaliyet gösteren 163 lojistik firmasına anket yapılmış olup elde edilen veriler SPSS programında incelenmiştir. Çalışmada yöntem olarak araştırmada kullanılan ölçek puanlarının normal dağılım göstermemesinden dolayı ikili grup analizlerinde Mann Whitney u testi, ikiden fazla grup analizlerinde ise Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır. İkiden fazla grup analizlerinde farklılığın nedenini bulma adına çoklu karşılaştırma testlerinden Post Hoc Tukey testinden faydalanılmıştır. Ayrıca ölçek skorları arasındaki ilişkilerin belirlenebilmesi adına Spearman korelasyon testine başvurulmuştur. Lojistik firmaların performanslarına olan etkisini belirlemede ise Çoklu regresyon modeli yöntemi kullanılmıştır. Yapılan analizler ışığında yeşil lojistik uygulamaların önündeki engeller boyutunun 0,788 kat, faydalar boyutunun ise 0,207 kat firma performansına etkisi olduğu belirlenerek, araştırma kapsamında belirlenen hipotezin kabul edildiği anlaşılmıştır. Mersin'de faaliyet gösteren lojistik firmalarının faydalar boyutuna göre, yeşil lojistik uygulamalarının önündeki engeller boyutundan daha fazla etkilendiği gözlemlenmiştir.
Sonuç olarak Mersin'de yer alan lojistik firmalarının Türkiye açısından mevcut durumu ortaya konmuş, firmaların yeşil lojistik uygulamalarından gelecek beklentileri analiz edilerek çevresel uygulamalarda eksik gördükleri yerlerin belirlenerek, çevresel uygulamaların geliştirilebilmesi için uygulanabilir öneriler sunulmuştur.

Anahtar kelimeler: Yeşil lojistik, Engeller, Faydalar, Firma Performansı

Abstract:
With the increase in international trade, the importance of the process of raw materials reaching the final consumer from starting point increases the demand for the logistics sector. While these demands are met, it also causes an increase in greenhouse gas emissions, which have negative effects on the environment.
The logistics and transportation industry adversely affects the environment by causing various damages such as global warming, air pollution, congestion, noise or other types of pollution and resource depletion. In this context, it reminds us the importance of the relationship between logistics activities and environmental damage.  Green logistics practices have started to be implemented in order to keep the damage to the environment at the lowest level during logistics activities. It is important in green logistics to minimize the environmental damage and figure out how to switch to greener transportation models.
In this study, it is aimed to determine the effects of the barriers and benefits in front of the green logistics application levels of the logistics companies on the company performance in the Mersin region. In the current study, a survey was made to 163 logistics companies operating in Mersin and the data obtained were analyzed with the SPSS program. Mann-Whitney U test was used in the analysis of binary groups since the scale scores used in this study were not normally distributed. However, in the analysis of more than two groups Kruskal Wallis test was employed. Post Hoc Tukey test, one of the multiple comparison tests, was used to find the reason for the difference in more than two group analyzes. In addition, Spearman correlation test was used to determine the relationships between scale scores. The Multiple regression model method was used to determine the effects on logistics companies' performances.
In the light of the analysis, it was determined that the size of the barriers in front of green logistics practices had an effect of 0.788 times and the size of benefits had an effect of 0.207 times on company performance, and it was understood that the hypothesis determined within the scope of the study was accepted.  It has been observed that the logistics companies operating in Mersin are affected more by the size of the barriers in front of green logistics applications, with compared to the size of the benefits. 
As a result, the current situation of the logistics companies in Mersin has been demonstrated; and feasible suggestions are presented for the improvement of environmental practices by analyzing the companies' future prospects of green logistics applications and determining their missing points in environmental practices.

Keywords: Green logistics, Barriers, Benefits, Company Performance