AB üyeliğinin Türkiye et hayvancılığına bölgesel etkilerinin mekansal denge analizi
A spatial equilibrium analysis of regional impacts of EU membership on Türkiye's meat livestock
Yazar: İRFAN OKAN GÜLER
Danışman: PROF. DR. FAHRİ YAVUZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Tarım Politikası ve Yayım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Türkiye = Türkiye

Özet:
Amaç: Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne tam üye olması durumunda, büyükbaş et hayvancılığında nasıl bir bölgesel üretim ve tüketim dağılımının olacağı,  AB ve Türkiye arasındaki bölgesel canlı sığır, sığır eti ve et ürünleri akışların NUTS I düzeyinde nasıl bir seyir izleyeceği tespit edilmeye çalışılmıştır. 
Yöntem: Çalışmada Türkiye'de NUTS I sınıflandırmasına göre 12 bölge ve Avrupa Birliği'ne ait üretim, tüketim ve bölgesel akışlar; Mekânsal Denge Modeli yardımıyla, GAMS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Modelde kullanılan güncel verilerin tahmini için de ARIMA zaman serisi analizlerinden yararlanılmıştır. 
Bulgular: Mekânsal denge modeli sonuçlarına göre NUTS 1 bölgelerindeki arz ve talep yönlü farklılıkların canlı sığır, işlenmiş et ve et ürünleri açısından üretim, tüketim ve bölgelerarası ürün akışını önemli oranda etkilediği tespit edilmiştir. Avrupa Birliği'ne üye olunması durumunda 13. bölge olarak AB'nin de ticarete dâhil edilmesi sonucunda bölgelerarasındaki akışlarda değişim olmuş ve AB'den canlı sığır ithalatı ve işlenmiş et ihracatı gerçekleşmiştir.
Sonuç: Mekânsal denge modelinde fiyatlar, optimum ürün akışının belirlenmesinde etkili olmuştur. Bunun sonucunda et ve et ürünleri fiyatlarında göreli üstünlüğe sahip olan bölgeler ürün satan, diğer bölgeler ise ürün alan bölgeler olarak öne çıkmaktadır. Sonuçlar Türkiye'nin AB'ye üye olması durumunda canlı sığır ithalatçısı olacağını göstermektedir. Bu nedenle, et sığırcılığı sektörünün maliyetleri düşürerek daha rekabetçi olması gerekmektedir. Avrupa Birliği'ne üye olma durumunda et sığırcılığı sektörü için derogasyona ihtiyaç duyulabilir.

Abstract:
Purpose:   It has been aimed to determine what kind of regional production and consumption distribution will be in cattle meat farming as in case Türkiye becomes a full member of the European Union, and what kind of path the regional live cattle, cattle meat and meat products flows between the EU and Türkiye will follow at the NUTS I levels.
Method: In the study, production, consumption, and interregional flow levels of 12 regions and European Union according to NUTS I classification in Türkiye were determined using the GAMS program by means of the Spatial Equilibrium Model. ARIMA time series analyzes were also used for the estimation of the current data used in the model.
Findings: It has been determined that supply and demand-side differences in NUTS 1 regions significantly affect production, consumption, and interregional product flow in terms of live cattle, carcass meat and meat products. As a result, of the inclusion of the EU as the 13th region in trade, in case of becoming a member of the European Union, there has been a change in flows between regions and live cattle imports and processed meat exports from the EU.
Results: In the spatial equilibrium model, prices were effective in determining the optimum product flow. As a result, regions with relative superiority in prices of meat and meat products stand out as regions that sell products, while other regions stand out as regions that buy products. The results show that Turkey will become a live cattle importer if it becomes a member of the EU. Therefore, the beef cattle industry needs to be more competitive by reducing costs. In case of becoming a member of the European Union, derogation may be required for the beef cattle sector.