COVID-19 pandemisi döneminde acil servisten COVID-19 yoğun bakımlarına yatırılan olguların acil serviste bekleme süresinin mortalite üzerine etkisi
The effect of waiting time in the emergency room on mortality of patients hospitalized from the emergency room to the COVID-19 intensive care units during the COVID-19 pandemic period.
Yazar: MUSTAFA GİRAYHAN ÜNLÜ
Danışman: DOÇ. DR. YÜCEL YÜZBAŞIOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Koronavirüs hastalığı-19(COVID-19) Pandemisi döneminde başvuran COVID-19 olgularında acil serviste bekleme süresinin mortalite üzerine etkisi araştırılmıştır. Yöntem: Çalışmamız Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servis'inde 29 Mart 2020-17 Ocak 2021 tarihleri arasında gözlemsel retrospektif olarak yapıldı. Acil servise ambulans/ayaktan başvurduğu, bilinç durumu, vitalleri, ek hastalıkları, demografik bilgileri, yoğun bakım ünitelerine yatana kadar aldığı tedavi, Polimeraz Zincir Reaksiyon(PCR) testi sonucu, acil serviste bekleme süresi, yoğun bakım ünitelerinde kaç gün yattığı, mortalite skorlamaları, ölüm veya taburcu durumu incelendi. Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen 258 olgunun yaş ortanca değeri 74 (65-83) yıldır. 181(%70.15) olgu ölmüş olup yaş ortanca değeri 77 (66-84) yıl çıkmıştır. Çalışmada yoğun bakım ünitelerine yatan olgularda en çok hipertansiyon (49.6) görülürken, mortalite ile ilişkisi saptanmamıştır (P=0.446). Alzheimer-Demans'ı olan PCR testi pozitif 13 (%14) olgunun hepsi ölmüş olup istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0.019).  Çalışmada acil servis yatış bekleme süresi ortanca 8 (4-14) saat olarak bulunmuştur. Ölen olguların acil servis yatış bekleme süresi ortanca 8 (4-13.5) saat olarak saptanmış olup taburcu olan olgulara göre daha uzun olarak saptanmıştır (p=0.216). Acil serviste 8 saat ve altı bekleyen olguların ortanca mortalite süresi 8 (3-14) gün iken, 8 saat üstü bekleyen olguların ortanca mortalite süresi 6 (3-12.5) gün olarak saptanmıştır. 8 saat ve altında bekleyen olguların mortalite günü daha uzun olarak saptanmış olup ancak mortalite ile ilişkisi saptanmamıştır (p=0.701). Acil serviste 8 saat ve altı bekleyenlerin yoğun bakım ünitesinde yatış süresi ortanca 10.5 (4-17) gün iken, 8 saat üzeri bekleyenlerin 9 (4-18) gün olarak saptanmıştır. Acil serviste 8 saat üzeri bekleyenlerin yoğun bakım ünitesinde yatış süresini arttırdığıyla ilgili istatiksel olarak bir ilişki bulunamamıştır.  (p=0.627). Sonuç: Acil serviste ölen olguların acil servis yatış bekleme süresinin daha uzun olduğu görülmüş olup istatiksel olarak mortalite ile ilişkilendirilememiştir. Acil servis bekleme süresi 8 saat ve üzeri olan olguların yoğun bakım ünitelerinde ölüm süresi daha kısa olmasına rağmen mortalite ile ilişkisi gösterilememiştir. Anahtar Kelimeler: Mortalite, acil servis, COVID-19, yoğun bakım, bekleme süresi

Abstract:
Objective: In this study, the effect of waiting time in the emergency room (ED) on mortality was investigated in COVID-19 patients who applied during the Corona Virus Disease-19 (COVID-19) Pandemic period. Material and Methods: Our study was conducted as an observational retrospective study between 29 March 2020 and 17 January 2021 in the Emergency Service of Gülhane Training and Research Hospital. Ambulance/outpatient admission to the emergency department, consciousness status, vitals, comorbidities, demographic information, treatment until hospitalization in intensive care units, Polymerase Chain Reaction (PCR) test result, waiting time in the emergency room, number of days spent in intensive care units, mortality scores, death or discharge status was examined. Results: The median age of 258 cases included in the study was 74 (65-83) years. 181 (70.15%) cases died and the median age was 77 (66-84) years. In the study, hypertension (49.6) was the most common in patients hospitalized in intensive care units, but no relation with mortality was found (P=0.446). All 13 (14%) patients with Alzheimer's-Dementia with positive PCR test died and it was statistically significant (p=0.019). In the study, the median waiting time for hospitalization in the emergency department was 8 (4-14) hours. The median waiting time for hospitalization in the emergency department was 8 (4-13.5) hours in the patients who died, and it was found to be longer than the patients who were discharged (p=0.216). While the median mortality time of the cases waiting 8 hours or less in the emergency department was 8 (3-14) days, the median mortality time of the cases waiting longer than 8 hours was 6 (3-12.5) days. It was determined that the patients who waited 8 hours or less had a longer mortality day, but no relation with mortality was found (p=0.701). The median length of stay in the intensive care unit for those who waited 8 hours or less in the emergency room was 10.5 (4-17) days, while it was 9 (4-18) days for those who waited longer than 8 hours. There was no statistical relationship between those who waited in the emergency room for more than 8 hours, increasing the length of stay in the intensive care unit. (p=0.627). Conclusion: It was observed that the patients who died in the emergency department had a longer waiting time for hospitalization in the emergency department and could not be statistically associated with mortality. Although the death time in the intensive care units of the cases with a waiting time of 8 hours or more in the emergency department was shorter, its relationship with mortality could not be demonstrated. Keywords: Mortality, emergency room, COVID-19, intensive care, waiting time