İstanbul ilinde özel bir beslenme ve diyet kliniğine başvuran yetişkin bireylerin sosyal görünüş kaygısının besin tercihine etkisinin incelenmesi ve antropometrik ölçüm ilişkisinin değerlendirilmesi
Investigation of the effect of social appearance anxiety on food preference and evaluation of anthropometric measurement relationship in adult individuals applying to a private nutrition and diet clinic in İstanbul
Yazar: NİRAN ÇOMAK
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE ARSLAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışmanın amacı; İstanbul ilinde özel bir beslenme ve diyet kliniğine başvuran yetişkin bireylerin sosyal görünüş kaygısının besin tercihine etkisinin incelenmesi ve antropometrik ölçüm ilişkisinin değerlendirilmesidir. Katılımcılara, sosyodemografik özelliklerini ve beslenme durumlarını içeren Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği ve Besin Seçim Anketi'nden oluşan anket yüz yüze uygulanmıştır. Verilerin istatiksel analizi SPSS v26 (IBM Inc.,Chicago, II, USA) paket programında yapılmıştır. Çalışmaya 313'ü kadın, 197'si erkek katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 40,03±12,12 yıl, beden kütle indeksi ortalamaları 26,93±5,41 kg/m2, bel çevresi genişliği ortalamaları 88,97±18,17 cm, kalça çevresi genişliği ortalamaları 101,66±17,52 cm, bel/kalça oranı ortalamaları 0,88±0,09 cm'dir. Katılımcıların %37,1'i normal kilolu, %32,7'si preobez, %30,2'si obezdir. Katılımcıların sosyal görünüş kaygısı ölçeği ortalaması 33,72±14,84; kadınların sosyal görünüş kaygısı ölçeği ortalaması; 35,39±15,22, erkeklerden 31,06±13,86 daha yüksektir (p<0,001). Katılımcılar besin tercihlerinde en fazla "Duyusal Çekicilik", en az "Etik Kaygı" alt faktörlerine dikkat etmektedir. Kadınların besin seçim anketinde "Sağlık", "Duygu Durum", "Uygunluk", "Doğal İçerik", "Fiyat", "Ağırlık Kontrolü", "Aşinalık", "Etik Kaygılar" alt faktör puan ortancaları erkeklere kıyasla daha yüksektir (p<0,001). "Duygu Durum", "Ağırlık Kontrolü" ve "Uygunluk" alt faktör puan ortancası en yüksek olan BKİ grubu; normal kilolu bireylerdir. Katılımcıların sosyal görünüş kaygısı ölçeği toplam puanlarının artmasına bağlı olarak "Duygu Durum" ve "Uygunluk" alt faktör puanları sırasıyla %9,8 ve %10,6 artmaktadır (p<0,05). Katılımcıların sosyal görünüş kaygısı ölçeği puanlarının yüksek olması bireylerin besin seçimlerini ve vücut kompozisyonlarını etkilediği görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Sosyal Görünüş Kaygısı, Besin Seçimi, Antropometrik Ölçüm

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effect of social appearance anxiety on food preference and to evaluate the relationship between anthropometric measurements in adult individuals who applied to a private nutrition and diet clinic in Istanbul. A questionnaire consisting of the Social Appearance Anxiety Scale and Food Choice Questionnaire, including sociodemographic characteristics and nutritional status, was administered to the participants face-to-face. Statistical analysis of the data was performed in SPSS v26 (IBM Inc., Chicago, II, USA) package program. 313 women and 197 men participated in the study. The mean age of the participants was 40.03±12.12 years, mean body mass index was 26.93±5.41 kg/m2, mean waist circumference was 88.97±18.17 cm, mean hip circumference was 101.66±17.52 cm, and mean waist-to-hip ratio was 0.88±0.09 cm. 37.1% of the participants were normal weight, 32.7% were preobese and 30.2% were obese.The mean of the social appearance anxiety scale of the participants was 33.72±14.84; the mean of the social appearance anxiety scale of women was 35.39±15.22, which was 31.06±13.86 higher than that of men (p<0.001).Participants pay the most attention to "Sensory Appeal" and the least attention to "Ethical Concern" sub-factors in their food preferences. In the food choice questionnaire, the median scores of the sub-factors scores of  "Health", "Mood", "Appropriateness", "Natural Ingredients", "Price", "Weight Control", "Familiarity", "Ethical Concerns" were higher for women compared to men (p<0.001).  The BMI group with the highest median scores for "Mood State", "Weight Control" and "Appropriateness" sub-factors were normal weight individuals. The "Mood State" and "Appropriateness" sub-factor scores of the participants increased by 9.8% and 10.6%, respectively, depending on the increase in the total scores of the social appearance anxiety scale (p<0.05). Participants' high scores on the social appearance anxiety scale were found to affect their food choices and body composition.
Keywords: Social Appearance Anxiety, Food Choice, Anthropometric Measurement