Farklı zeytin çeşitlerinde mikoriza uygulamasının fidan büyüme ve gelişmesi üzerine etkisi
The effects of mycorrhiza applcations on the growth and development of the rooted cuttings of different olive cultivars
Yazar: AYHAN AK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YUSUF  NİKPEYMA
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fide büyümesi = Seedling growth ; Mikoriza = Mycorrhiza ; Veziküler arbüsküler mikoriza = Vesicular arbuscular mycorrhiza ; Zeytin = Olive

Özet:
Bu çalışmada G.mosseae mikoriza türünün değişik zeytin çeşitlerinde fidan büyüme ve gelişimi üzerine etkisi incelenmiştir. Bu amaçla Gemlik, Ayvalık, Kilis Yağlık ve Nizip Yağlık zeytin çeşitlerinin çelikleri perlit ortamında ve sisleme ünitesinde köklendirilmiştir. Köklendirilen çelikler sterilize edilmiş bahçe toprağı, kum ve torf karışımından oluşan harca dikilmiştir. Bitki köklerine dikim öncesi G.mosseae mikoriza türünün 500 ve 1000 spor/bitki dozları uygulanmıştır. Mikoriza uygulaması yapıldıktan beş ay sonra zeytin fidanları sökülerek fidan boyu, sürgün uzunluğu, sürgün sayısı, sürgün çapı, kök uzunluğu, kök ve gövdenin yaş-kuru ağırlıkları, mikoriza ile infekteli kök yüzdesi, rizosfer bölgesindeki spor sayısı ile yaprak fosfor ve potasyum içerikleri ölçülmüştür.G.mosseae mikoriza türü denemedeki zeytin çeşitlerinin fidan büyüme ve gelişimi üzerine olumlu etkide bulunmuştur. Her iki doz mikoriza uygulaması arasında fark görülmemiştir. Çalışmada mikoriza uygulamaları zeytin çeşitlerinin fidan boylarını, sürgün uzunluklarını, sürgün sayılarını, sürgün çaplarını, kök-gövde kuru ve gövde yaş ağırlıklarını olumlu yönde etkilerken, kök uzunluklarını ve kök yaş ağırlıklarını etkilememiştir. Zeytin köklerinde kolonizasyon yüksek oranda gerçekleşmiş, spor sayıları çeşitlere göre değişmiştir. Mikoriza uygulaması yaprak fosfor içeriğini arttırmış, potasyum içeriğini ise etkilememiştir.

Abstract:
In this study, the effect of G.mosseae mycorrhiza on growth and development of seedlings of different olive cultivars were examined. For this purpose, cuttings of Gemlik, Ayvalık, Kilis Yağlık and Nizip Yağlık olive cultivars were rooted on perlite media and under mist unit. Rooted cuttings were planted in the mixture prepared and sterilized garden soil sand and peat. A dose of 500 and 1000 spores/plant of G.mosseae mycorrhiza applied to roots of plants before planting to tubes. After five months of mycorrhiza application the olive seedlings were removed and seedling height, shoot length, number of shoots, shoot diameter, root length, fresh and dry weights of the root and stem, percentage of infected roots with mycorrhiza, spores number in rizosphere as well as the phosphorus and potassium contents of leaves were measured.G. mosseae mycorrhiza species had a positive effect on seedling growth and development of all olives cultivars used in experiment. Differences were not observed between both doses of mycorrhiza application. In the study mycorrhiza applications positively affected to seedling height, length of shoots, number of shoots, shoot diameter, fresh and dry weight of the root-stem, while the root length and root fresh weight were not affected. High amount of colonization occurred on olives roots and number of spores on roots varied with regard to cultivars. Mycorrhiza implementations increased of phosphorus content of leaves, but not affect the potassium content.