Evlilik ilişkisinde manipülasyon üzerine bir inceleme
A study on manipulation in marital relationships
Yazar: EDA ALTUNAL
Danışman: PROF. DR. ERCAN KOCAYÖRÜK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Evlilik ilişkisinde manipülasyon üzerine bir inceleme olarak yürütülen bu araştırma manipülasyonun evlilik ilişkisindeki doğasını açıklamayı amaçlamaktadır. Bu araştırmada nicel ve nitel araştırmanın birbirini takip ettiği, konuyu daha geniş açıklama imkânı sunan açıklayıcı sıralı karma desen modeli kullanılmıştır. Bu karma modelde nicel aşamada tarama yöntemi, nitel aşamada ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmı 160 evli bireyle nitel aşaması ise kesit örnekleme yöntemiyle seçilen dört kişi ile yürütülmüştür. Nitel görüşmeler kapsamında katılımcılarla yüz yüze bir- iki saat süren görüşmeler yapılmıştır. Transkriptler MAXQDA programı yardımıyla içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Nicel analiz bulgularına göre manipülasyon düzeyinin kurban seçme alt boyutunda, yaş, evlilik süresi ve cinsiyet açısından farklılaştığı, strateji alt boyutunda cinsiyet ve ekonomik düzey açısından değişkenlik gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Nitel analiz bulgularına göre on iki ana tema, elli alt tema belirlenmiştir. Üç ana tema bireysel özellikleri -kişilik özellikleri, çocukluk dönemi, aile yapısı-, bir ana tema -ilişki memnuniyeti- ilişkinin yapısını, diğer temalar da manipülasyonla ilgili süreçleri içermektedir. On iki temadan manipülasyon aşamaları, manipülasyon taktikleri temaları literatürle paralellik göstermekte ve yeni bir bulgu içermemektedir. Ancak manipüle sonrası duygular, manipüleye neden olan motivasyonlar, manipüleye neden olan ihtiyaçlar, manipülatörün konumu, ilişki sürecinde manipüle oranı temaları literatürde henüz tanımlanmamış yeni bilgiler ortaya koymaktadır

Abstract:
This research, which is conducted as an examination of manipulation in marital relationships, aims to explain how manipulation works in marital relationships. An explanatory sequential mixed design model was used in this research. In this mixed model, which offers a broader explanation opportunity where quantitative and qualitative research follow each other, the screening method was used in the quantitative phase and the content analysis was used in the qualitative phase. The quantitative part of the research was conducted with 160 married individuals and the qualitative phase with four people selected with the cross-sectional sampling method. Face-to-face one-two hour interviews were conducted with the participants within the scope of qualitative interviews. Transcripts were examined with the content analysis method with the help of the MAXQDA program. According to the quantitative analysis findings, the manipulation level differs in terms of age, marriage duration and gender in the victim selection sub-dimension. Again, the manipulation level differs in terms of gender and economic level in the strategy sub- dimension. Twelve main themes and fifty sub-themes were determined according to the qualitative analysis findings. Three main themes include individual characteristics - personality characteristics, childhood, family structure-, one main theme -relationship satisfaction- includes the structure of the relationship, and other themes include manipulation-related processes. Of the twelve themes, the manipulation stages and manipulation tactics themes are parallel to the literature and do not include any new findings. The themes of post-manipulation emotions, motivations leading to manipulation, needs leading to manipulation, position of the manipulator, and manipulation rate in the relationship process reveal new information that has not yet been defined in the literature.