Üniversite öğrencilerinin nargile kullanımları ve kumar oynama durumlarının incelenmesi
Analysis the hookah usage and gambling situations of university students
Yazar: MEHMET ALİ ŞEN
Danışman: PROF. DR. EDİBE PİRİNÇCİ
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Kumar oynama = Gambling ; Nargile = Water pipe ; Tütün = Tobacco ; Tütün ürünleri = Tobacco products ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Son yıllarda gençlerde yaygın görülen nargile kullanımı ve kumar oynama gibi bağımlılıklar önemli halk sağlığı sorunlarındandır. Bu çalışma, bir üniversitedeki öğrencilerin nargile kullanımını, kumar oynama durumlarını incelemek ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Araştırma kesitsel tiptedir. Araştırmanın örneklemini bir üniversitedeki 1724 öğrenci oluşturmuştur. Tabakalı rastgele örneklem yöntemi kullanılmıştır. Veri toplamada Anket Formu ve South Oaks Kumar Tarama Testi (SOKTT) kullanılmıştır. Araştırmadaki veriler SPSS 18.0 programında sayı, yüzde, ortalama, Independent Samples t testi, Anova, Kikare, ve Lojistik Regresyon testleriyle değerlendirilmiştir.
Öğrencilerin yaş ortalamaları 23.38±4.98 yıl olup, %57.3'ü erkektir. Nargileye ortalama başlama yaşı 17.84±3.61 yıl olup, nargile içme oranı %20.9'dur. Nargilenin sigaraya göre zararsız olduğunu,  bulaşıcı hastalığa neden olmayacağını ve bağımlılık yapmayacağını düşünen nargile kullanıcılarının nargile içme oranları yüksek bulunmuştur (p<0.05). Yaştaki azalma, erkek olma, sigara kullanma ve yakın çevresinin nargile içmesi öğrencinin nargile kullanımını arttırmaktadır (p<0.05). Çalışmada yaşamında en az bir kez kumar oynama %22.8, muhtemel patolojik kumar oynama ise %1.0'dır. Yaşın artması, not durumunun düşüklüğü, alkol kullanma, aile iletişimi iyi olmama ve yaşamından memnun olmama SOKTT puanını arttırmaktadır. Kumar oynama sıklığı, süresi, stratejiyle oynama ve kaybettikçe kazanılabileceğini düşünme durumları öğrencinin patolojik kumar oynama durumunu arttırmaktadır (p<0.05).
Sonuç olarak katılımcıların hem nargile içme hemde hayatlarında en az bir kez kumar oynama oranı beşte birden fazladır. Nargile kullananların yaşı ve nargile hakkında bilgi seviyesi düşüktür ve yakın çevrelerinden etkilenmektedirler. Kumar sorunu ise aile iletişimi kötü, alkol kullananlarda ve yaşı büyük olanlarda fazladır. Öğrencilerde nargile içme ve kumar bağımlılığının tehlikeleri konusunda farkındalık oluşturup ilgilerini başka alanlara çekmek için kampanyalar yürütülebilir.

Abstract:
Addictions such as hookah use and gambling, which are common among young people in recent years, are important public health problems. This study was conducted to examine the hookah use, gambling status and to determine the factors affecting their hookah and gambling by university students. 
The study is of cross-sectional type. The sample of the study consisted of 1724 students studying at a university. Stratified random sampling method was used. Data were collected by using the Questionnaire and The South Oaks Gambling Screening (SOGC). The data obtained from the study were evaluated in SPSS 22.0 package program. Number, percentage, mean and Anova, Independent Samples t test, Logistic Regression analysis,Chi square test were used in the study.
The average age of the students is 23.38±4.98 , 57.3 ages % of them are men. The mean age of starting hookah smoking was 17.84±3.61 years, and the rate of hookah smoking was 20.9%. Among the students, hookah smoking rates were found to be high for hookah users who think that hookah is harmless compared to cigarettes, will not cause infectious diseases and will not cause addiction (p<0.05). In addition, decreasing age, being male, smoking and smoking hookah by people close to him increase the student's hookah use (p<0.05). In the study, gambling at least once in their life was 22.8%, and pathological gambling was 1.0%. Increasing age, low grade level, alcohol use, poor family communication, and being dissatisfied with life increase the SOGC score. The frequency and duration of gambling, playing with strategy and thinking that it can be won by losing increase the pathological gambling status of the student (p<0.05).
As a result, the rate of participants both smoking hookah and gambling at least once in their life is more than one in five. The age and knowledge level of hookah users are low and they are influenced by their immediate surroundings. Various campaigns can be conducted to raise awareness of the dangers of hookah smoking and gambling addiction among students and to attract their attention to other areas.