Denetim odakları farklı Yüksetöğretim gençliğinin sorunları ve başaçıkma yöntemleri
The Problems higy school youth that has different locus of controls and coping methods
Yazar: Z. BANU SAYINER
Danışman: PROF. DR. ADNAN KULAKSIZOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Denetim odağı = Locus of control ; Gençler = Youngs ; Problem çözme = Problem solving ; Yükseköğretim = Higher education ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın ana amacı, Yükseköğretim gençliğinin denetim odaklarına göre sorunlarının ve bu sorunlarla başaçıkma yöntemlerinin belirlenmesidir. Ayrıca, öğrencilerin sorunları, sorunlarla başaçıkma yöntemleri ve denetim odaklan ile cinsiyet, fakülte, bölüm, sınıf, öğretim grubu, yaş, kalınan yer, anne-baba tutumu, ailenin gelir düzeyi arasında anlamlı bir fark olup olmadığı da incelenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde hazırlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, Yıldız Teknik Üniversitesi' nin sekiz fakülte ve bir yüksekokul olmak 34 bölüme devam eden 1246 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada verileri toplamak için, araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", "Yükseköğretim Gençliği Sorun Tarama Listesi", "Yükseköğretim Gençliği Sorunlarla Başaçıkma Ölçeği" ile Rotter (1966) tarafından geliştirilen ve Dağ (1990) tarafından Türkçe'ye uyarlanarak geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmış olan Rotter İç-Dış Denetim Odağı Ölçeği olmak üzere toplam dört ayrı ölçme aracı kullanılmıştır. Elde edilen verileri çözümlemek için; alt amaçların ve değişkenlerin özelliklerine göre, frekans, yüzde, aritmetik ortalama, KayKare, Bağımsız Grup t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi ve Tek Yönlü Varyans Analizi sonucunda grup ortalamaları arasındaki farklılığın kaynağını belirlemek için ise LSD tekniği kullanılmış olup, istatistiksel anlamlılık düzeyi olarak.05 kabul edilmiştir. Araştırma sonuçları şöyle özetlenebilir; Yükseköğretim gençliğinin sorunları incelendiğinde en çok belirtilen sorun ekonomik sorunlar olup, bunu sırasıyla toplumsal sorunlar, insanlar ile ilişkilerdeki sorunlar, politik sorunlar, psikolojik sorunlar, eğitim öğretim ile ilgili sorunlar, aile ile ilgili sorunlar, karşı cins ile ilişkilerdeki sorunlar, serbest zaman değerlendirme/kültürel etkinlikler ile ilgili sorunlar, temel449 ihtiyaçlar/fiziksel ortam ile ilgili sorunlar, gelecek ile ilgili sorunlar, felsefi sorunlar, kişisel sorunlar, psikotik sorunlar, beden sağlığı/estetik kaygı ile ilgili sorunlar izlemiştir. Yükseköğretim gençliği karşılaştıkları sorunlarla başaçıkmada edilgen yöntemler, etkin yöntemler ve önemsememe davranışı alt ölçeğini "çoğunlukla", saldırgan davranışlar alt ölçeğini "bazen" kullandıklarını belirtmişlerdir. Alt ölçeklerin tümü incelendiğinde öğrencilerin sorunlarla başaçıkmada en yüksek değere sahip alt ölçek edilgen yöntemler olup, bunu sırasıyla, önemsememe davranışı, etkin yöntemler ve saldırgan davranışlar alt ölçekleri izlemiştir. Yükseköğretim gençliği denetim odaklan açısından incelendiğinde, dıştan denetimli olan öğrencilerin oranı içten denetimlilere göre daha yüksek olarak bulunmuştur. Denetim odakları farklı yükseköğretim gençliğinin sorunları arasında fark olup olmadığı incelendiğinde; eğitim öğretim ile ilgili sorunlar ve kişisel sorunlar alt ölçeklerinde anlamlı fark bulunurken, ekonomik sorunlar, toplumsal sorunlar, insanlar ile ilişkilerdeki sorunlar, politik sorunlar, psikolojik sorunlar, aile ile ilgili sorunlar, karşı cins ile ilişkilerdeki sorunlar, serbest zaman değerlendirme/kültürel etkinlikler ile ilgili sorunlar, temel ihtiyaçlar/fiziksel ortam ile ilgili sorunlar, gelecek ile ilgili sorunlar, felsefi sorunlar, psikotik sorunlar, beden sağlığı/estetik kaygı ile ilgili sorunlar arasında anlamlı bir farka rastlanmamıştır. Denetim odaklan farklı yükseköğretim gençliğinin sorunlarla başaçıkmada kullandıkları yöntemler arasında fark olup olmadığı incelendiğinde; edilgen yöntemler, etkin yöntemler, önemsememe davranışı, saldırgan davranışlar alt ölçeklerinde anlamlı farka rastlanmıştır. Farklılığın kaynağını edilgen yöntemler, etkin yöntemler ve saldırgan davranışlar alt ölçeklerinde dıştan denetimli öğrenciler oluştururken, önemsememe davranışı alt ölçeğinde içten denetimli öğrenciler oluşturmaktadır.450 Yükseköğretim gençliğinin sorunları ile, cinsiyet, fakülte, bölüm, sınıf, öğretim grubu, yaş, kalınan yer, anne-babanın tutumu, ailenin gelir düzeyi arasında bir fark olup olmadığı incelendiğinde; cinsiyet değişkeni ile eğitim öğretim ile ilgili sorunlar, serbest zaman değerlendirme/kültürel etkinlikler ile ilgili sorunlar, ekonomik sorunlar, psikolojik sorunlar, felsefi sorunlar, karşı cins ile ilişkilerdeki sorunlar, psikotik sorunlar arasında, fakülte değişkeni ile eğitim öğretim ile ilgili sorunlar arasında, bölüm değişkeni ile eğitim öğretim ile ilgili sorunlar, ekonomik sorunlar arasında, sınıf değişkeni ile toplumsal sorunlar arasında, öğretim grubu ile ekonomik sorunlar, aile ile ilgili sorunlar, felsefi sorunlar, insanlar ile ilişkilerdeki sorunlar arasında, yaş değişkeni ile felsefi sorunlar arasında, kalınan yer değişkeni eğitim öğretim ile ilgili sorunlar arasında anlamlı fark bulunurken, anne-babanın tutumu, ailenin gelir düzeyi ile yükseköğretim gençliği sorunları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Yükseköğretim gençliğinin sorunlarla başaçıkmada kullandıkları yöntemler ile bağımsız değişkenler arasında fark olup, olmadığı incelendiğinde; cinsiyet değişkem ile edilgen yöntemler, etkin yöntemler, saldırgan davranışlar arasında, fakülte değişkeni ile önemsememe davranışı arasında, bölüm değişkeni ile edilgen yöntemler, etkin yöntemler, önemsememe davranışı, saldırgan davranışlar arasında, sınıf değişkeni ile edilgen yöntemler, etkin yöntemler, önemsememe davranışı, saldırgan davranışlar arasında, anne-babanın tutumu değişkeni ile önemsememe davranışı arasında anlamlı farklar bulunurken, öğretim grubu, yaş, kalınan yer, ailenin gelir düzeyi değişkenleri arasında anlamlı bir fark tesbit edilmemiştir. Yükseköğretim gençliğinin denetim odakları ile bağımsız değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelendiğinde; cinsiyet ve kalınan yer değişkenleri ile denetim odağı arasında anlamlı bir fark bulunurken, fakülte, bölüm, sınıf, öğretim grubu, yaş, anne-babanın tutumu, ailenin gelir düzeyi değişkenleri ile denetim odağı arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Elde edilen bulgular ilgili literatür ile desteklenerek yorumlar bu bağlamda yapılmıştır.

Abstract:
The main purpose of this study is to determine the basic problems of the youth in high school and their coping methods with these problems according to locus of controls. The research also examines if there is any significant difference between the students basic problems, their coping methods, locus of controls and gender, faculty, department, class, day-night group, age, accommodation, parental attitude, parental income level. In this study the survey method was used. The sample of the study included 1246 students from 8 faculties, one high school-totally 34 department in Yıldız Technical University. In order to collect data, the researcher designed "Personal Information Form", "The Problems of High School Youth Survey List", "Coping Methods Scale of High School Youth". The researcher also used Rotter (1966) Internal-External Locus of Control Scale" which was adopted into Turkish by Dağ (1990). To analyse data, frequency, percentage, mean, chi-square, Independet t-test and One-Way ANOVA were used according to characteristics subcategories and variables. LSD technique was used to find difference between group averages and.05 level was accepted as statistically significant. The findings of the study could be summarized as follows; According to research findings, the major problem of the students is economical problems, respectively, social problems, problems in interpersonal relations, political problems, psychological problems, educational problems, parental problems, problems with opposite sex, problems of free time activities/cultural activities, problems of basic needs/physical environment, problems related to future, philosophical problems, personal problems, psychotic problems, body heath/aesthetic problems followed this. nHigh School Youth pointed out that they "generally" used passive methods, active methods, neglective behaviour sub-scales and "sometimes" aggressive behaviour sub-scale. When all sub-scales analysed, passive methods was rated the highest followed by neglective behaviour, active methods and aggressive behaviours subscales. When high school youth analysed according to locus of control, it was found that the percentage of externally controlled students is higher than the internally controlled students. When the difference between problems of the high school youth having different locus of control analysed, significant difference was found between sub-scales educational problems and personal problems. However there aren't any significant differences related to problems of the followihg subcales: economical problems, social problems, problems in interpersonal relations, political problems, psychological problems, parental problems, problems with opposite sex, problems of free time activities/cultural activities, problems of basic needs/physical environment, problems related to future, philosophical problems, psychotic problems, body heath/aesthetic problems. When the coping methods of high school youth having different locus of controls was examined, significant difference was found in passive methods, active methods, neglective behaviour, aggressive behaviours subscales. The source of the difference in passive methods, active methods and aggressive behaviours sub-scales is externally locus of controlled students, whereas, internally locus of controlled students is the source of the difference is neglective behaviour. IllThe problems of high school youth in relation to gender, faculty, department, class, day-night group, age, accommodation, parental attitude, parental income level analysed, a significant difference was found between gender variable and educational problems, problems of free time activities/cultural activities, economical problems, psychological problems, philosophical problems, problems with opposite sex, psychotic problems, between faculty variable and educational problems, between department variable and educational problems, economical problems, between class variable and social problems, between day-night group variable and economical problems, parental problems, philosophical problems, problems in interpersonal relations, between age variable and philosophical problems, between accomodation variable and educational problems, whereas any significant difference was found between parental attitude, parental income level and the problems of high school youth. The coping methods of high school youth and independent variable analysed, a significant difference was found between gender variable and passive methods, active methods, aggressive methods, between faculty variable and neglective behaviour, between department variable and passive methods, active methods, neglective behaviour, aggressive methods, between class variable and passive methods, active methods, neglective behaviour, aggressive methods, between parental attitude variable and neglective behaviour, whereas, any significant difference was found between day- night group, age, accomodation and parental income level variables. The locus of control of high school youth independent variable analysed, a significant difference was found between gender, accomodation variables and locus of control whereas, any significant difference was found between faculty, department, class, day-night group, age, parental attitude, parental income level and locus of control. The research findings were supported with related literature and interpreted in this context. IV