Tüketici perspektifi ile ürün tasarımında sürdürülebilirlik kapsamında akıllı ürün algısı
Understanding the smart product within the field of sustainability in product design from a consumer perspective
Yazar: SAMAR KAZEMZADEHMARAND
Danışman: PROF. DR. ALPER ÇALGÜNER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design

Özet:
Günümüzde nüfus artışı ile birlikte çevre sorunları da artmaktadır. Tasarımcılar çevre sorunları ile başa çıkmak için sürdürülebilir kalkınmayı göz önünde bulundurmaktadırlar. Öte yandan teknolojinin ilerlemesi ile akıllı ürünlerin üretimi artmakta ve insanlar da daha akıllı ve daha karmaşık ürünler talep etmektedirler. Bu nedenle tasarımcılar, akıllı ve sürdürülebilir ürünler olarak adlandırılan yeni nesil ürünler tasarlayarak insanların taleplerini karşılayabileceklerine ve ürünlerin yaşam döngüsü boyunca olumsuz çevresel etkilerini azaltabileceklerine karar vermişlerdir. Bu çalışmanın birinci amacı, tüketicilerin sürdürülebilirlik kavramı ve akıllı ürünlerdeki sürdürülebilirlik özellikleri konusundaki algıları, farkındalık düzeyleri ve tutumlerı araştırmaktır. İkinci amac ise, farklı demografik alanlardan gelen (farklı cinsiyete, farklı yaş guruplarına, farklı eğtim ve gelir seviyelerine sahip) tüketicilerin akıllı ve sürdürülebilir ürünlere yönelik algı farklıklarnı incelemek ve değerlendirmektir. Bu çalışmayı yürütmek için, sürdürülebilirliğin üç ana yönünü ve sürdürülebilir ürünlere ilişkin tüketici algılarını araştıran iki ayrı çalışma temel alınarak bir anket tasarlanmıştır. Anket Google Forms'da yazıldıktan sonra WhatsApp üzerinden anketin linki katılımcılara gönderilmiştir. 177 katılımcıdan elde edilen verilerin analizi sonucunda, katılımcıların sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir tasarım kavramının hakkında bilgili ve farkında oldukları belirlenmiştir. Ayrıca, katılımcıların %92,70'ı akıllı ürünlerin sürdürülebilir olduklarının önemli olduğunu düşünmektedirler ve katılımcıların %71,20'sinin akıllı ve sürdürülebilir ürünleri sıradan akıllı ürünlere tercih ettikleri belirlenmektedir ve hatta katılımcıların %79,70'i alıkkı ve sürdürülebilir ürünlere daha fazla ödemeye hazırlardır. Anck tüm bunlara rağmen, bu katılımcıların sadece %49,70'ı sürdürülebilirliğe yönelik bilincli alışveriş yapmaktadırlar. Bunun yanı sıra katılımcıların farklı demografik alanları dikkate alınarak elde edilen sonuçlara göre, kadınlar, 18-50 yaş grublarında olan ve eğitim seviyeleri yüksek olan katılımcıların, akıllı ürünlerin sürdürülebilirliğe yol açan özellikleri hakkında farkındalık düzeyinin daha yüksek olduğu görülmektedir.

Abstract:
Due to the increase in population, environmental problems are also increasing. In order to deal with these problems, designers use sustainable development. On the other hand, changes in technology are increasing continuously each day and consumers' demand for smart and more complex products is growing. Therefore, designers have decided to design a new generation of products called smart and sustainable products so that they can both meet people's demands and reduce the environmental impact during the life cycle of products. The first purpose of this study is to investigate consumers' perceptions, awareness levels, and attitudes toward the concept of sustainability and the sustainability features of smart products. The second purpose is to examine and evaluate the differences in perception of consumers from different demographic areas (different genders, age groups, educational and income levels) towards smart and sustainable products. To conduct this study, a survey has been designed based on the three main dimensions of sustainability and two separate research studies that explore consumer perceptions towards sustainable products. After the survey was written on Google Forms, the survey link was sent to the participants via WhatsApp. Based on the analysis of the data obtained from 177 participants, it has been determined that the participants are knowledgeable and aware of the concepts of sustainability and sustainable design. Furthermore, it has been found that 92.70% of the participants consider it important for smart products to be sustainable, and 71.20% of the participants prefer smart and sustainable products over regular smart products. Moreover, 79.70% of the participants are willing to pay a higher price for smart and sustainable products. Despite all this, only 49.70% of these participants make conscious purchases. In addition, based on the results obtained by considering different demographic areas of the participants, it is observed that women, participants aged between 18-50, and those with higher degrees of education have a higher level of awareness regarding the features of smart products that contribute to sustainability.