Çocukluk dönemi istismar ve ihmal yaşantısı olan bireylerin kariyer sorunları ve psikolojik sağlamlıkları
Career problems and resilince of individuals with childhood abuse and neglect experiences
Yazar: CEREN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER KOÇTÜRK
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Çocuk istismarı ve ihmali tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de önemli bir sorundur. Çocuk istismarı ve ihmalinin etkileri ömür boyu sürebilmektedir. İstismar ve ihmal, fiziksel ve psikolojik iyi oluş üzerinde izler bıraktığı gibi bireylerin kariyer yaşamlarında da sorunlar yaşamasına sebep olabilmektedir. Buradan hareketle bu çalışmanın amacı çocukluk döneminde istismar ve/veya ihmal yaşantısı olan bireylerin kariyer sorunlarının incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu 130 erkek, 281 kadın olmak üzere toplam 411 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma veri toplamak amacıyla Kişisel Bilgi Formu, Kariyer Stresi Ölçeği, Kariyer Hedef Tutarsızlık Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada çocukluk döneminde travmaya maruz kalma puanlarının cinsiyete göre anlamlı farklılık olup olmadığını tespit etmek amacıyla Mann-Whitney U testi uygulanmıştır. Ayrıca çocukluk çağı travma puanının katılımcıların kariyer stresi, kariyer hedef tutarsızlık, psikolojik sağlamlık puanlarını ne derecede yordadığını tespit etmek amacıyla basit regresyon analizi; çocukluk çağı travmaları değişkeninin alt boyutlarının kariyer stresi, kariyer hedef tutarsızlık ve psikolojik sağlamlık değişkenlerini yordama durumunu saptamak amacıyla standart çoklu regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuca göre erkek katılımcılar kadın katılımcılara göre daha fazla istismar ve/veya ihmale maruz kalmıştır. Araştırmanın bir diğer sonucuna göre ise çocukluk çağında yaşanan istismar ve ihmal yaşantılarının kariyer stresi, kariyer hedef tutarsızlık ve psikolojik sağlamlık ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Çocukluk çağı travmaları alt boyutlarından aşırı koruma kontrol değişkeninin kariyer stresi, kariyer hedef tutarsızlık ve psikolojik sağlamlık değişkenlerini; duygusal ihmal değişkeninin ise psikolojik sağlamlık değişkenini istatistiksel olarak anlamlı şekilde yordadığı saptanmıştır. Elde edilen bulgular alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve araştırmacılara ve uygulamacılara önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Child abuse and neglect is an essential problem in Turkey as it is worldwide. Abuse and neglect leave marks on physical and psychological well-being and may also cause problems in their career lives. From this point of view, the aim of this study is to examine the career problems of individuals who experienced abuse and/or neglect during childhood. The study group consists of 411 university students, 130 male and 281 female. The Career Stress Inventory, The Career Discrepancy Scale, Brief Resilience Scale, Childhood Trauma Questionnaire, and a demographic information form were utilized to collect data. The Mann-Whitney U test was applied to determine whether the childhood trauma scores differed significantly according to gender. Basic regression analysis was conducted to determine to what extent the childhood trauma score predicted the participants' career stress, career goal discrepancy, and resilience scores. Additionally, multiple regression analysis was conducted to determine to what extent the sub-dimensions of childhood traumas predicted the participants' career stress, career goal discrepancy and resilience scores. According to the findings, male participants were exposed to more abuse and/or neglect than female participants. Another result showed that childhood abuse and neglect is associated with career stress, career goal discrepancy, and resilience. Finally, resilience was predicted by over protection-control and emotional neglect, which are sub-dimensions of childhood traumas; the career stress and career goal discrepancy were predicted by over-protection-control. The findings were discussed within the literature framework, and suggestions were made to researchers and practitioners.