Kanser hastalarında nutrisyonel desteğin yaşam kalitesi üzerine etkileri
Effects of nutritional support on quality of life in cancer patients
Yazar: GÜLNUR KÖSEM
Danışman: PROF. DR. GAMZE GÖKSEL ÖZTÜRK
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme desteği = Nutritional support ; Depresyon = Depression ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales ; İlaç tedavisi-kombine = Drug therapy-combination

Özet:
Çalışmamızda kanser hastalarında nütrisyonel desteğin yaşam kalitesi üzerine etkilerinin araştırılması, beslenme yetersizliğinin tanınması ve en kısa zamanda giderilmesi ve yaşam kalitesini arttırarak yaşam süresini uzatacak yerleşik bir sistem kurmak amaçlanmıştır.
Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Tıbbi Onkoloji Polikliniği'ne başvuran kanser tanısı almış ve kemoterapi almakta olan 459 hastaya NRS 2002 nütrisyon durum skalası uygulanarak 59 hastada malnütrisyon saptanmıştır.
Hastaların yaş ve cinsiyetleri ile birlikte evre, primer hastalık, metastaz yeri ve operasyon bilgileri alındı. Antropometrik ölçümler kapsamında boy ve kilo ile birlikte sağ ve sol kol ortası çevresi bilgileri dört başvuruda da kaydedildi. Hastaların yaşam kalitelerini değerlendirmek üzere EORTC QLQ-30 Yaşam Kalitesi Ölçeği, anksiyete ve depresyon düzeylerini ölçmek üzere Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği kullanıldı. Çalışmaya dahil edilen olgularda boy kilo ölçümünü ve beslenme düzeyini baz alan NRS 2002 nütrisyon durumu skalası ile malnütrisyon varlığına ve şiddetine karar verildi. Çalışmada elde edilen verilerin değerlendirilmesinde "IBM SPSS Statistics 22.00" programı kullanıldı.
Çalışmaya dahil edilen hastaların %12'sinde malnütrisyon saptanmış olup çalışma %35,6'sı (n=21) kadın, %64,4'ü (n=38) erkek toplam 59 gönüllü hastanın katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Hastaların yaş ortalaması 57,93±12,60 yıl olarak bulunmuştur. Evre 4 kanser tanısı alan hastaların oranı %45,7 ile birinci sıradadır. Primer hastalık olarak %27,3 ile mide kanserinin çoğunlukta olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte %47,7 ile çoğunlukla lenf nodu metastazları görülmüş, metastaz görülen olguların %6,8'inde ise multiorgan tutulumu saptanmıştır. Hastaların %71,2'si opere edilmiş, %16,9'u ex olmuştur. Hastaların antropometrik ölçümleri karşılaştırıldığında kadın ve erkeklerde sağ sol kol çevresi ölçümü, VKİ, vücut ağırlıklarında her kontrolde artış gözlenmiş olup, ikili artış miktarı kıyaslamalarında genel olarak başlangıç ve 3. kontroller arasında anlamlı yükselmeler saptanmıştır. CRP ölçümlerinde sadece 1. ve 2. kontrol ölçümleri arasındaki yükselme, albümin ölçümlerinde ise sadece 1. ve 3. karşılaştırmadaki düşüş istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Hastaların NRS 2002 skorlarında, alımın yeterliliği, protein ve kalori gereksinimi, fonksiyonel durum, semptom skalasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Hastaların anksiyete ve depresyon puanları tüm kontrollerde giderek azalmış olup en fazla düşüş 3.kontrol sonucunda saptanmıştır. İstatistiksel olarak anksiyete durumunda anlamlı düşüş başlangıç, 1. ve 2. kontrol ile 3. kontrol kıyaslamalarında gözlemlenmiştir. Depresyon durumu değerlendirilmesinde ise başlangıç ve 2. kontrol ölçümleri ile 3. kontrol ölçümlerinin karşılaştırması sonucu istatistiksel olarak anlamlı düşüş gözlenmiştir.
Tüm bu veriler sonucunda yetersiz beslenme; yaşam kalitesi, anksiyete düzeyi, tedavi süreci, kanser evresi, hastanede kalış süreci, kemoterapi tolerasyonu vb. gibi bir çok durumu olumsuz yönde etkilemektedir. İleri yaştaki hastalar aktivite, beslenme gibi temel ihtiyaçları karşılamada halihazırda yetersiz ve bağımlı halde iken, hastalığın getirmiş olduğu yük ve tedavi yan etkileri beslenmeyi olumsuz yönde etkilemektedir. Bunun yanında, beslenme bozuklularına bağlı katabolik durumlar da gelişebilmektedir. Kontrollerinde hastaların semptomlarına yönelik önlemler alınarak malnütrisyon riski değerlendirilip beslenme desteğinin sağlanması yaşam kalitesini artırmaktadır.

Abstract:
In our study, it was aimed to investigate the effects of nutritional support on the quality of life in cancer patients, to recognize and eliminate nutritional deficiency as soon as possible, and to establish an established system that will increase the life expectancy by increasing the quality of life. 
NRS 2002 nutritional status scale was applied to 459 patients who applied to Manisa Celal Bayar University Medical Oncology Department, Medical Oncology Outpatient Clinic, who were diagnosed with cancer and were receiving chemotherapy, and malnutrition was detected in 59 patients.
Patients' age and gender, stage, primary disease, metastasis location and operation information were obtained. Within the scope of anthropometric measurements, height and weight and right and left mid-arm circumference information were recorded in all four applications. The EORTC QLQ-30 Quality of Life Scale was used to evaluate the quality of life of the patients, and the Hospital Anxiety and Depression Scale was used to measure the levels of anxiety and depression. The presence and severity of malnutrition was determined with the NRS 2002 nutritional status scale based on height, weight and nutritional level in the subjects included in the study. "IBM SPSS Statistics 22.00" program was used to evaluate the data obtained in the study. 
Malnutrition was detected in 12% of the patients included in the study, and the study was conducted with the participation of a total of 59 volunteer patients, 35.6% (n = 21) female and 64.4% (n = 38) male. The mean age of the patients was found to be 57.93 ± 12.60 years. The rate of patients diagnosed with stage 4 cancer ranks first with 45.7%. It was determined that stomach cancer was the primary disease with 27.3%. However, mostly lymph node metastases were seen with 47.7%, and multiorgan involvement was found in 6.8% of the cases with metastasis. 71.2% of the patients were operated, 16.9% died. When the anthropometric measurements of the patients were compared, an increase was observed in the right left arm circumference measurement, BMI and body weights in women and men, and in the comparison of the double increase amount, generally significant increases were found between the baseline and the third controls. In CRP measurements, only the increase between the 1st and 2nd control measurements, and the decrease in albumin measurements only in the 1st and 3rd comparisons were found to be statistically significant. A statistically significant difference was found in the NRS 2002 scores of the patients in the adequacy of intake, protein and calorie needs, functional status, and symptom scale. The anxiety and depression scores of the patients gradually decreased in all controls, and the highest decrease was found after the third control. Statistically, a significant decrease in the state of anxiety was observed in the initial, 1. and 2. control and 3. control comparisons. In the evaluation of the depression status, a statistically significant decrease was observed as a result of the comparison of the baseline and second control measures and the third control measures. 
As a result of all these data, malnutrition; quality of life, anxiety level, treatment process, cancer stage, hospital stay period, chemotherapy tolerance and so on. It affects many situations negatively. While elderly patients are currently inadequate and dependent to meet basic needs such as activity and nutrition, the burden and treatment side effects of the disease negatively affect nutrition. In addition, catabolic conditions may develop due to malnutrition. Taking measures for the symptoms of the patients during their controls, evaluating the risk of malnutrition and providing nutritional support increases the quality of life.