Mental muhasebenin üniversite öğrencilerinin harcama yapma sürecindeki rolü
The role of mental accounting on the process of spending of university students
Yazar: YASEMİN EKER
Danışman: DOÇ. DR. ALİ APALI
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe ve Finansal Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Karar verme = Decision making ; Mental muhasebe = Mental accounting ; Muhasebe = Accounting ; Satın alma kararı = Purchasing decision ; Tüketici tercihleri = Consumer preferences ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Tüketicilerin harcama yaparken alternatifler arasında seçim yapma durumunda kalması sık karşılaşılan bir durumdur. Kişiler bu seçimleri yapmak için alternatifleri değerlendirirken kendilerine en faydalı olacak ve en mantıklı gelen seçeneğe yönelme eğilimi göstermektedir. Fakat her zaman bu seçimler kişilerin düşündüğü gibi en mantıklı alternatif olmayabilmektedir. İnsan zihninde oluşturulan zihinsel (mental) muhasebe bireyleri çoğu zaman bir yanılgı içine düşürüp irrasyonel seçimler yapmaya itebilir. Zihinde bir mental muhasebe oluşturup yanılgı içine düşmenin başlıca sebepleri paranın her zaman aynı para olduğunu unutup, paranın geliş kaynağına göre onu sınıflandırmak veya o paraya farklı etiketler yapıştırıp farklı kategorilere ayırarak harcama eğilimi göstermektir. Bu şekilde yapılan seçimler kişi için her zaman en mantıklısı olmayabilir.
Bu çalışma üniversitede muhasebe eğitimi gören öğrencilerin harcama yaparken kayıp ve kazanç karşısındaki tepkileri ve fiyat-indirim algıları sonucu paranın kaynağını önemseyerek seçim yapmaları durumunu yani zihinlerinde bir mental muhasebe sistemi yapıp yapmadıklarını belirlemeye yönelik hazırlanmıştır. Araştırmada veri toplama için anket formları kullanılmıştır. Anket formunda öğrencilerin zihinsel muhasebeyi uygulayıp uygulamadığını anlamaya yönelik senaryolu soru grupları oluşturulmuştur. Anket çalışmasından elde edilen bulgular tanımlayıcı değişken ve ekonomik faktörlerin harcama kararlarına etkisi bağlamında ayrıntılı olarak incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar öğrencilerin harcama kararlarında bu faktörlerin önemli olduğu görüşünü desteklemektedir.

Abstract:
It is common for consumers to choose between alternatives while spending. People want to turn to the option that will be most useful and most logical when evaluating alternatives to make these choices. But not always these choices may be the most logical alternative as people think. Mental accounting created in the human mind can often cause individuals to mislead and make irrational choices. The main reasons for creating a mental accounting in the mind and falling into error is to forget that money is always the same money, to classify it according to the source of the money, or to spend differently by sticking different labels to that money and dividing it into different categories. Choices made in this way may not always make the most sense for the person.
This study was carried out to determine whether the students who studied accounting at the university made a mental accounting system in their minds by making choices by paying attention to the source of the money as a result of their reactions to loss and earnings and their price-discount perceptions. In this research, questionnaire forms were used for data collection. In the questionnaire form, question groups were created to understand whether students applied mental accounting or not. The findings obtained from the survey study were examined in detail in the context of the effect of demographic and economic factors on expenditure decisions. The results obtained support the view that these factors are important for students' spending decisions.