Türkiye ekonomisinde yatırım-tasarruf ilişkisinin Feldstein Horioka Hipotezi bağlamında incelenmesi
An investigation of the investment-saving relationship in the Turkish economy in the context of the Feldstein-Horioka hypothesis
Yazar: HANİFE GÜNBAY YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ARZU BAYRAMOĞLU
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Eşbütünleşme = Cointegration ; Feldstein-Horioka = Feldstein-Horioka ; Tasarruf = Saving ; Yapısal kırılmalar = Structural breaks ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Ekonomik büyüme ve kalkınmanın yolu yatırımları arttırmaktan geçmektedir. Dışa kapalı bir ekonomide yurt içi yatırımlar, yurtiçi tasarruflara bağlı iken ekonomilerin dışa açılmasıyla beraber yabancı tasarruflar da yurt içi yatırımları finanse eder hale gelmiştir. Tasarruf oranı düşük olan gelişmekte olan ülkelerde yabancı tasarrufların önemi büyüktür. Finansal serbestleşme süreciyle beraber ülkelere giren yabancı sermaye miktarı, yani yabancı tasarruflar önemli artış göstermiştir. Bu bağlamda Feldstion-Horioka (1980) çalışmalarında sermaye hareketliliği arttıkça yurtiçi yatırımların yurt içi tasarruflarla olan ilişkisinin zayıflayacağını varsaymışlardır. Literatürde bu hipotez Feldstein-Horioka Hipotezi olarak anılmaktadır. Ancak kendileri de dahil yapılan pek çok çalışmada hipotezin söylediğinin zıttı sonuçların elde edilmesiyle Feldstein-Horioka Bulmacası kavramı literatüre girmiştir.
Bu çalışmada 1974-2020 döneminde Türkiye ekonomisinde yatırım-tasarruf ilişkisi Feldstein-Horioka hipotezi bağlamında incelenmektedir. Çalışmada yapısal kırılmayı dikkate alan Lee ve Strazizich birim kök ve eşbütünleşme tekniklerinden Maki (2012) kullanılmıştır. Elde edilen ampirik bulgulara göre incelenen dönemde Türkiye ekonomisinde yatırım ve tasarruf serilerinin durağan olmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda seriler arasındaki uzun dönemli ilişki Maki (2012) yöntemiyle test edilmiştir. Buna göre, Türkiye'de yatırım-tasarruf serilerinin iki kırılmalı şekilde eşbütünleşik oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Kırılma tarihleri olan 1986 ve 2002 yıllarının kukla değişkenler aracılığıyla modele dahil edildiği uzun dönem denkleminde, tasarruf değişkeni %1 anlamlılık düzeyinde anlamlı olarak elde edilmiştir. Ayrıca tasarruf değişkeninin katsayısı 0,99 gibi yüksek bir değer olarak elde edilmiştir. Bu bilgiler ışığında Türkiye ekonomisinde incelenen dönemde yurt içi yatırımlar ve tasarruflar arasında çok güçlü bir ilişki tespit edilmiştir. Bu bağlamda, çalışmada Feldstein-Horioka hipotezinin Türkiye ekonomisi için geçerli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The way of economic growth and development is to increase investments. While domestic investments depend on domestic savings in a closed economy, foreign savings have become to finance domestic investments with the opening of economies. Foreign savings are of great importance in developing countries with low savings rates. With the financial liberalization process, the amount of foreign capital entering the countries, that is, foreign savings, has increased significantly. In this context, Feldstein-Horioka (1980) assumed that as capital mobility increases, the relationship between domestic investments and domestic savings will weaken. In the literature, this hypothesis is referred to as the Feldstein-Horioka Hypothesis. However, in many studies, including themselves, the concept of Feldstein-Horioka Puzzle has entered the literature with the opposite results of what the hypothesis says.
In this study, the investment-savings relationship in the Turkish economy in the 1974-2020 period is examined in the context of the Feldstein-Horioka hypothesis. In the study, Maki (2012), one of the Lee and Strazizich unit root and cointegration techniques, which takes into account the structural break, was used. According to the empirical findings obtained, it has been determined that the investment and savings series in the Turkish economy are not stationary in the analyzed period. In this case, the long-term relationship between the series was tested with the Maki (2012) method. Accordingly, it was concluded that the investment-saving series in Turkey are cointegrated in two breaks. In the long-term equation, in which the breaking dates of 1986 and 2002 were included in the model through dummy variables, the saving variable was found to be significant at the 1% significance level. In addition, the coefficient of the savings variable was obtained as a high figure of 0.99. In the light of this information, a very strong relationship has been determined between investments and savings in the Turkish economy in the period examined. In this context, it was concluded in the study that the F-H hypothesis is not valid for the Turkish economy.