Kırklareli/Pehlivanköy Pavli Panayırı'nın işlevsel çözümlemesi
Functional Analysis of Kırklareli/Pehlivanköy the Pavli Fair
Yazar: MERVE AÇIKEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK TÜRKYILMAZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı / Türk Halkbilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Festivaller = Festivals ; Fuarlar = Fairs ; Gelenekler = Traditions ; Halk bilimi = Folklore ; Kırklareli = Kırklareli ; Kırklareli-Pehlivanköy = Kırklareli-Pehlivanköy ; Pavli Panayırı = Pavli Fair ; Şenlikler = Festivals

Özet:
Geçmişten bugüne törenler, bayramlar, şenlikler, festivaller ve panayırlar, toplum hafızasında o topluluğa ait uygulamaları, gelenek ve görenekleri biriktirerek kuşaklar arası kültürel bağın korunmasına yardımcı olur. Bir topluluğa ait kültürel birikimin kalıcılığını sağlayan temel unsur ise ritüeller yoluyla tekrar edilmesidir. Resmî adıyla Pehlivanköy Sonbahar, Hayvan ve Emtia Panayırı, bölgenin adlandırma biçimiyle Pavli Panayırı da, Kırklareli ilinin Pehlivanköy ilçesinde, eylül aylarında, 1908'den bu yana Pomak Türkleri tarafından kutlanan ve 110 yıldır varlığını sürdürebilen yönüyle ritüele dönüşmüş bir gelenektir. Kültürel ifade çeşitliliğinin kaybolmaya ve kültürlerin tek tipleşmeye başladığı modern süreç içerisinde bu tür bir geleneğin, dönüşerek de olsa, canlılığı koruyabilmesi dikkat çekicidir. Kültür çeşitliliğindeki yok oluş ve tek tipleşmeye rağmen Pavli Panayırı'nın varlığını sürdürebilmesindeki temel etkenler, işlevsel kuramla açıklanabilir. Bunun için çalışmada öncelikle Pavli Panayırı'nı sürdüren Pomak Türkleri kimliği kısaca anlatılmaktadır. Ardından panayırın Pavli olarak adlandırılışına ait efsane, panayırdaki eğlence unsurları ve oynanan oyunlar, mutfak kültürü, panayır etrafında oluşan sosyal hayat ve kültürel yapı, literatür taraması, fotoğraf ve kaynak kişilerle yapılan derleme çalışmalarına dayandırılarak aktarılmaktadır. Sonrasında ise elde edilen kültürel malzeme, işlevsel kurama dayalı olarak çözümlenmektedir. Çalışmanın sonuç kısmında ise ekonomik işlevler, siyasi ve hukuki işlevler, sosyal ve psikolojik işler ve kültürel işlevler Pavli Panayırı'nda saptanır. Böylelikle folklorun, modern süreç içerisinde de işlevsel bir şekilde sürdürülebilirliği tespit edilmiş olur. Tespit edilen kültürel malzeme üzerinden panayırın değişen, dönüşen ve korunan yönleri tartışılır. Panayırın bugün etkinliğini kaybeden uygulamalarına çözüm önerileri ve eleştirilerde bulunulur. Canlılığını ve sürekliliğini koruyan Pavli Panayırı'nın ticaret ve pazar gücü yönünü ele alan çalışmalar mevcut olmakla birlikte, panayırın kültürel birikim açısından değişim ve dönüşümünün halk bilimsel yönüyle değerlendirildiği bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada, folklorik anlamda özellikleri tespit edilen gelenekselmiş Pavli Panayır kutlamasının değişen, dönüşen ve korunan yönleri kayıt altına alınarak gelecek kuşaklara aktarılması amaçlanmaktadır.

Abstract:
Ceremonies, feasts, festivals, festivals and fairgrounds from past to present help preserve cultural inter-generational bond by accumulating practices, traditions and customs of that community in memory. The main element that ensures the persistence of a community's cultural accumulation is its repetition through rituals. Pehlivanköy Autumn, Animal and Commodity Fair with its official name, and Pavli Fair with the naming form of the region, is a tradition which has been celebrated by the people of PomakTurks  since 1908 in Pehlivanköy district of Kırklareli province and has been a ritual that has survived for 110 years. It is noteworthy that in the modern process, where the diversity of cultural expression has disappeared and cultures have become uniform, such a tradition can be preserved, albeit by transformation. The main factors in the survival of Pavli Fair despite the disappearance and uniformity of cultural diversity can be explained by functional theory. For this purpose, the identity of the Pomak Turks community, which firstly continues the Pavli Fair, is briefly explained. Then, the legend of the fair called Pavli, the entertainment elements and games played in the fair, the culinary culture, social life and cultural structure around the fair, literature review, photos and sources are transferred based on the compilation studies. Then the cultural material obtained is analyzed based on functional theory. In the conclusion part of the study, economic functions, political and legal functions, social and psychological affairs and cultural functions are determined in Pavli Fair. In this way, the sustainability of folklore in a functional way is determined in the modern process. The changing, transforming and protected aspects of the fair are discussed through the identified cultural material. Solutions and criticisms are made to the applications of the fair which has lost its effectiveness today. Although there are studies dealing with the trade and market power aspects of Pavli Fair which maintains its viability and continuity, there is no study that evaluates the change and transformation of fair in terms of cultural accumulation from the public scientific aspect. In this study, it is aimed to transfer the changing, transforming and conserved aspects of the traditional Pavli Fairground celebration, whose folkloric features have been determined, to the next generations.