İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa`da savunma ve güvenlik
The Defence and security in Europe after the Second World War
Yazar: MUHARREM GÜRKAYNAK
Danışman: PROF. DR. ERSİN ONULDURAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışma, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa'da Savunma ve Güvenlik oluşumu ve gelişimini incelemektedir. Konu giriş ve sonuç bölümleri dışında dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa' daki savunma ve güvenliğin temelleri araştırılmış ve nedenleri incelenmiştir. İkinci bölümde Batı Avrupa ülkelerinin, Soğuk Savaş süresince savunma ve güvenliklerini NATO aracılığıyla sağlamaları nedeniyle, kırk yılı aşan bu sürede izlenen politika ve stratejilere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, Soğuk Savaş sonrasında, Avrupa savunma ve güvenliği ile doğrudan bağlantılı örgütler olan NATO, AGİT ve AB'de yaşanan gelişmeler ve Avrupa Savunma ve Güvenlik yapılanmasındaki önemleri değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde ise, AB bünyesinde Avrupa'nın savunma ve güvenliğini bağımsız bir şekilde gerçekleştireceği düşünülen AGSP konusu incelenmiştir. AGSP ile ilgili yaşanan gelişmelere, AGSK-AGSP ayırımına, eski Yugoslavya'nın dağılma sürecinde Bosna-Hersek ve Kosova'da izlenen politikalara, Rusya, ABD ve Türkiye'nin AGSP'yi algılamalarına yer verilerek, Avrupa güvenliğinin geleceği üzerinde durulmuştur. Çalışmanın sonunda, Avrupa'daki savunma ve güvenliğin uluslararası ilişkilerde yaşanacak gelişmelere göre şekilleneceği, ancak kısa ve orta vadede NATO'dan tamamen bağımsız bir yapılanmaya ulaşamayacağı tespiti yapılmıştır.

Abstract:
This study examines the establishment and development of the defence and security in Europe after the World War II. The topic contains four major chapters in addition to 'introduction' and 'conclusion' chapters. In the first chapter, the roots of the defence and security in Europe after the Second World War, and needs for such a construction are examined. In the second chapter, policies and strategies of NATO that have been implemented over forty years are reviewed because of the fact that Western European countries obtained their defence and securities via NATO during cold war period. In the third chapter, new developments in NATO, OSCE, and the EU - organizations directly related with the defence and security of Europe- and importance and implications of these developments to the architecture of the defence and security in Europe are evaluated. In the fourth chapter, ESDP is examined because it is generally thought that ESDP can realize defence and security of Europe separately and independently. Also in this chapter, the future of the security of Europe is discussed by including the arguments on new developments regarding ESDP, ESDI-ESDP distinction, policies over Bosnia-Herzogovina and Kosovo in the process of disintegration of former Yugoslavia, and on the perceptions of Russia, USA and Turkey about ESDP. At the end of the study, it is concluded that European defence and security will be shaped in accordance with the developments in international relations, but, will not take a shape completely independent from NATO in the short and medium term.