Fıkha göre zina sebebiyle evliliğin sonlanması
The termination of marriage due to adultery within the scope of fiqh
Yazar: MUHAMMED SAİD ALTUNTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE ENİSE YAKAR
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
İslâm hukukunda çeşitli boşanma şekilleri ve her şeklinde tabi olduğu birtakım usuller vardır. Bu boşanma şekilleri bazen karşılıklı rızaya dayanırken bazen ise taraflardan birinin zannı çerçevesinde vuku bulur. Zina sebebiyle boşanma da tarafların zannı sebebi ile vuku bulan boşanma çeşitleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Zina sebebiyle boşanma daha çok erkek tarafından çocuğun nesebini inkâr etmek için veya erkeğin kendisinde meydana gelen zina zannını gideremediğinden dolayı erkeğin başvurduğu bir boşanma çeşididir. Fakat çok nadir olmakla beraber erkekte meydana gelen zina zannının kadında da meydana gelmesi sebebiyle, kadının mahkemeye başvurmasından dolayı mahkemenin verdiği ayırma kararıyla gerçekleşen boşanma çeşidi de zina sebebiyle boşanma olarak değerlendirilmiştir. "Fıkha Göre Zina Sebebiyle Evliliğin Sonlanması" adlı tezimiz üç bölümden oluşmaktadır. Tezin ilk bölümünde, boşanma ve zina kavramları açıklandı ve bu kavramların tarih sahnesindeki yeri incelendi. Zina fiilini işleyenlerin eski zamanlardan beri ağır bir şekilde cezalandırıldığı görüldü. Bu fiili işleyenlerin boşanma ile karşı karşıya kaldıkları görülmekle birlikte ebedi olarak evlenememe cezası verenlerin olduğu ortaya çıktı. İkinci bölümde, zina sebebiyle boşanmanın hangi şartlarda gerçekleşebileceği, usulleri ve ispatlanamamasının hangi sonuçlar doğuracağı üzerinde duruldu. Liân kavramı konuyla doğrudan bağlantılı olduğu için liân hakkında geniş izahatlar yapıldı. Bu araştırma ve izahatlar neticesinde mezheplerin zina fiiline bakışlarının farklı olduğu gözlemlendi. Bazı mezhepler uygunsuz her hali zina sayıp boşanmaya sebep olduğunu savunurken, bazı mezhepler ise sadece erkek ve kadının gayrimeşru bir şekilde birlikte olmasını zina olarak değerlendirdiği tespit edildi. Son bölümde ise, zina sebebiyle boşanmanın hangi sonuçlar doğurduğu mezhepler bağlamında ortaya konuldu. Miras hukuku, nafaka ve iddet ile alakalı kısımlar değerlendirildi. Zina sonucu meydana gelen çocuğun durumu incelendi. Son zamanlarda tartışma konularından biri olan taşıyıcı annelik meselesi ele alındı. Ayet ve hadislerden yola çıkarak asıl annenin yumurta sahibi olan kadın olduğu ortaya konuldu. Sonuç olarak tarihin her döneminde zinaya karşı bir tavır alındığı görüldü. Bu tavrın alınmasının en temel sebeplerinden biri, dini değerlere aykırı olması, diğeri ise toplum yapısında bozulmaya sebep olması olarak tespit edildi.

Abstract:
Different forms of divorce exist in Islamic law. Each divorce form has its own procedures and regulations. These forms of divorce sometimes depend on mutual assent and sometimes occur within the scope of the suspicion of one of the parties. Divorce based on adultery has been evaluated within the scope of divorce forms based upon suspicion. This form is a divorce form that has usually applied by the man either who rejects the child's lineage or who has adultery suspicion of his wife. As the man has the suspicion of adultery regarding his wife, the woman can have the suspicion of adultery regarding her husband. However, although it is very rare, the divorce that takes place with the separation by the court when the woman who has the suspicion of adultery regarding her husband applies to the court is also considered as the divorce based on adultery. The thesis titled "The Termination of Marriage Due to Adultery within The Scope of Foqh" consists of three chapters. Chapter 1 explains the concepts of divorce and adultery, and then these concepts are examined in a historical process. It has been observed that one who commits the act of adultery severely punished since the ancient times. Those who commit this act sometimes faced divorce and sometimes punished with permanent inability to remarry. Chapter 2 engages in the procedures of the divorce based on adultery, the conditions in which the divorce based on adultery occurs, and the consequences that bring out when it is not evidenced. Since the term 'li'ān' is related directly to the issue, comprehensive explanations are made about this term. As a result of the research, it is observed that madhhabs (the schools of Islamic law) have different views regarding the act of adultery. While some of the madhhabs acknowledged that each inappropriate behaviour is adultery and causes divorce, the others asserted that the illegitimate sexual intercourse of a man and a woman is only accepted as adultery. As for Chapter 3, it provides the consequences of the divorce based on adultery within the context of the madhhabs' views. The issues steaming from the divorce based on adultery are identified. These issues are the inheritance law, alimony, and the situation of child born as a result of adultery. Additionally, the issue of surrogacy, which has recently been controversial subject, is addressed. It is sought to be identified the issue of whether the actual mother is the carrier woman or the egg-bearing woman. In the light of the Qur'anic verses and hadiths, the actual mother is ascertained as the woman who has egg. Consequently, it is adopted a particular severe attitude against adultery in every period of history. It has been determined that one of the main reasons in espousing this attitude is its incompatibility with religious values while the other is its deterious effect in social structure.