Özgül öğrenme bozukluğu olan çocukların sakkadik göz hareketleri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of children with specific learning disorders in terms of saccadic eye movements
Yazar: MELİKŞAH SAFA ÜÇOK
Danışman: DOÇ. DR. ŞAHİN BODUR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Disleksi = Dyslexia ; Göz hareketleri = Eye movements ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability ; Öğrenme bozuklukları = Learning disorders

Özet:
Amaç: Özgül Öğrenme Bozukluğu (ÖÖB), okul çağı çocuklarında okuma,
yazma ve matematik alanlarında problemlerle giden akademik başarıyı ve ruhsal
sağlığı olumsuz etkileyen bir nörogelişimsel bozukluktur. Gözde bakışın bir
nesneden başka bir nesneye kaydırılması sırasında sıçrama şeklinde gerçekleşen ani
hareketlere sakkadik göz hareketleri denilmektedir. ÖÖB olan çocukların bazılarında
göz hareket anormallikleri ve görsel bilgi işlemede bozukluklar bildirilmiştir. Bu
çalışma, ÖÖB tanılı çocuklar ile sağlıklı kontrol grubu çocukların sakkadik göz
hareketleri açısından değerlendirilmesini amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada 8-12 yaş aralığında, DSM-5 tanı ölçütlerine
göre ÖÖB tanısı alan 40 çocuk deney grubuna ve herhangi bir psikiyatrik tanısı
olmayan 40 çocuk sağlıklı kontrol grubuna dahil edilmiştir. Psikiyatrik
değerlendirme çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanı tarafından yapılmıştır. Binoküler
sakkadik göz hareketleri Videonistagmografi (VNG) cihazının okülomotor alt tipi ile
kaydedilmiştir. Her iki grupta sakkad hızı, doğruluğu ve latansı değerlendirilmiştir.
Bulgular: Sağlıklı grupla karşılaştırıldığında, ÖÖB grubunda sakkadik
hareketlerin latansı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek, sakkadik hareketlerin
doğruluğu ve hızı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur.
Sonuç: ÖÖB olan kişilerde bazı okulomotor fonksiyon bozukluklarının
olduğu önceki çalışmalarda gösterilmiştir. Bu fonksiyon bozukluklarının ÖÖB'ye ve
altında yatan nedenlere ne gibi etkilerinin olduğu halen belirsizliğini korumaktadır.
Daha önce yapılmış olan çalışmalarda ÖÖB olan çocuklarda okuma ve görsel arama
testleri sırasında uzun süreli sakkadik anormalliklerin ve aşırı fiksasyonun, göz
hareketlerinden ve görsel bilgi işlemlemeden sorumlu alanların olgunlaşmamış
olmasından kaynaklandığı ve bu olgunlaşmamış alanların görsel bilgi işleme hızını
azalttığı ileri sürülmektedir. ÖÖB olan çocukların göz hareketlerinin hassas yapısının
uygun okuma becerilerini etkileyebileceğini söyleyebiliriz. Bu ince göz hareketi
eksiklikleri, ÖÖB ile ilişkili olabilecek diğer motor koordinasyon bozukluklarının bir
semptomunu temsil edebilir. Bunu doğrulamak için büyük örneklemli iyi seçilmiş
vakalar üzerinde yapılacak çalışmaların faydalı olabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Özgül Öğrenme Bozukluğu, Sakkadik Göz Hareketleri,
Çocuk
Yazar Adı: Dr. Melikşah Safa ÜÇOK

Abstract:
Objective: Specific Learning Disorder (SLD) is a neurodevelopmental
disorder that negatively affects academic achievement and mental development in
school-age children with problems in reading, writing and mathematics. The sudden
movements that occur in the form of jumps during the shifting of the eye from one
object to another are called saccadic eye movements. Eye movement abnormalities
and visual information processing disorders have been reported in some of the
children with SLD. This study aims to evaluate children with SLD and healthy
control group children in terms of saccadic eye movements.
Materials and Methods: 40 children aged 8-12, diagnosed with SLD
according to DSM-5 diagnostic criteria, and 40 children without any psychiatric
diagnosis were included in the study. Psychiatric evaluation was performed by a
child and adolescent mental health specialist. Binocular eye movements were
recorded with the oculomotor subtype of the Videonystagmography (VNG). Saccade
latency, accuracy and velocity were evaluated in both groups.
Results: Compared to the healthy group, the latency of the saccadic
movements was statistically significantly higher, and the accuracy and speed of the
saccadic movements were statistically significantly lower in the SLD group.
Conclusion: In previous studies have shown that some oculomotor
dysfunctions are present in individuals with SLD. The effects of these dysfunctions
on SLD and its underlying causes are still unclear. Previous studies have suggested
that long-term saccadic abnormalities and over-fixation during reading and visual
search tests in children with SLD are caused by immaturity of the areas responsible
for eye movements and visual information processing and that these immature areas
reduce the speed of visual information processing. We can say that the delicate
nature of the eye movements of children with SLD may affect their appropriate
reading skills. These fine eye movement deficits may represent a symptom of other
motor coordination disorders that may be associated with SLD. Further studies with
large samples of well-selected cases may be useful to confirm this.
Keywords:Specific Learning Disorder, Saccadic Eye Movement, Child