Genel amaçlı pasif radon ölçüm sisteminin geliştirilmesi ve üretilmesi
Development and production of the general purpose passive radon measurement system
Yazar: SERKAN CEYLAN
Danışman: PROF. DR. NURİ ÖZEK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Bu tezde; varlığı ancak özel yöntemler ve cihazlar ile fark edilebilen renksiz, kokusuz, radyoaktif bir gaz olan Radon gazının ölçülebilmesi için bir ölçüm sistemi geliştirilmiştir.
Radon, uranyumun bozulma zinciri içerisinde yer alan ürünlerden birisidir. Gaz olduğu için oluştuğu yerde kalmayarak hava akımları ile farklı noktalara dağılabilir. Solunan radon gazının kısa ömürlü bozunma ürünleri sağlık ile olumsuz etkiler oluşturur. Çeşitli nedenlere bağlı olarak; ev içi radon konsantrasyonu mevsimlere, yıllara, günlere göre farklılıklar gösterebilir. Radon konsantrasyonu daha çok bodrum ve zemin katlarda daha yüksek konsantrasyonda bulunur. Radonun sağlık üzerindeki olumsuz etkisi radyoaktifliğinden gelen alfa ışıması nedeniyle olmaktadır.
Bu tez çalışması ile kapalı ortamlarda Radon gazının konsantrasyonunu ölçebilecek bir sistemin tasarımı ve üretimi yapılmıştır. Bu sistem iki ana parçadan oluşmaktadır. Bunlardan ilki ölçüm amacı ile kullanılan CR-39 dedektörlerinin okumaya hazır hale getirilebilmesi için kullanılan iz kazıma ünitesidir. Bu ünite ile okunmaya hazır hale gelen dedektörler daha sonra ikinci ünite olan okuyucu üniteye alınarak dedektörlerin okunmasını ve raporlarının hazırlanması sağlanmaktadır.
Üretilen sistem ile gerekli testler ve kalibrasyon yapılarak, radon konsantrasyonu ölçüme uygun, 0,01 hata payı olan bir sistem üretilmiştir.

Abstract:
In this thesis, a measurement device has been developed to measure the Radon concentration; which a colorless, odorless, radioactive gas and also the presence of which can only be proved using by the special processes and devices.    
Radon is one of the products within the decay chain of Uranium. Since the Radon is a gas, it can be distributed to the different directions by air flow rates without remaining at the location where it arises. The inhaled short-lived decay products of Radon gas have negative impacts on the human health. Depending on various reasons, the domestic Radon concentration may differ by changing of seasons, years and days. The Radon concentration is mostly found at higher concentrations in the basements and ground floors than others. The negative effect of Radon gas on the human health is due to the alpha radiation arising from its radioactivity structure.
The main purpose of this thesis, a Radon gas measurement device has been designed and produced for measuring the concentration of Radon gas in indoor environments. This Radon gas measurement device mainly consists of two parts. The first part of device is the trail unit which is used to make the CR-39 detectors using for measurement ready to read. In the second unit, the reading of detectors and preparation of the reports have ensured by taking the detectors which have become ready to read with this unit to the reader unit.
The required tests and calibration were performed through the system produced and it was observed that radon concentration was in conformity with the measurement and a system with a 0.01 error margin was produced.