FEMA P-154 hızlı değerlendirme yöntemi kullanarak Erzincan ilindeki mevcut yapıların performans seviyelerin belirlenmesi
Determining the performance levels of existing buildings in Erzincan province using the rapid assessment methodology FEMA P-154
Yazar: DALIEH HASSAN DALIEH
Danışman: PROF. DR. HAKAN YALÇINER
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Deprem riski = Earthquake risk

Özet:
Tahmin edilemez doğası gereği ve yüksek hasar potansiyeli nedeniyle depremler, binalara önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Bu nedenle, dünya genelinde birçok bölgede yaşanan can kaybı ve önemli ekonomik kayıp, başlıca bir endişe haline geldi. Bu aşamada, depremin etkilerine karşı alınabilecek birincil önlem, mevcut yapıların deprem performanslarını hızlı, ekonomik ve güvenilir bir yöntemle belirlemektir. Mevcut yapıların deprem performansını değerlendirebilmek için dünya genelinde birçok farklı hızlı değerlendirme yöntemi geliştirilmiştir. Risk değerlendirmesi, bina yaşı, kat sayısı, yumuşak katın varlığı, kısa kolon, ağır çıkıntılar, topografik etkiler ve binanın konumlandığı deprem bölgesi gibi kriterleri dikkate almaktadır. Bu yöntemler, sismik güvenlik açısından detaylı bir değerlendirme gerektiren yapıları için hem zaman hem ekonomik tasarufu kazandırmaktatır.
Bu çalışmada FEMA P-154 (FEMA P-154, 2015) yöntemini kullanarak BAFE (building safe, güvenli bina) uygulaması geliştirilmiştir. Binaları beş dakika içinde riskli olup olmadıklarını tespit edebilen bu yazılım, Türkiye'de bulunan herhangi binayı değerlendirilebilmektedir. Çalışma kapsamında, deprem aktivitesi açısından riskli bir bölgede yer alan Erzincan ilinde bulunan 140 bina BAFE uygulamasıyla değerlendirilmiştir. Sokaktan tarama yöntemiyle gerçekleştirilen bu çalışma, binanın gözle görülebilen özelikleri (kat sayısı, yapısal düzensizlik varlığı gibi parametreler) dikkate alarak değerlendirildi. Bina performans puanlarının istatistiki olarak incelemesi sonucunda, değerlendirilen 140 binanın %26'sının öncelikli detaylı değerlendirmeye gerekl, olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Due to their inherently unpredictable nature and high damage potential, earthquakes pose a significant threat to buildings. Therefore, the loss of lives and substantial economic damage resulting from earthquakes has become a primary concern worldwide. At this stage, the primary measure that can be taken against the effects of an earthquake is to determine the seismic performance of existing structures rapid, economically, and reliably. To assess the seismic performance of existing structures, various rapid assessment methods have been developed globally. Risk assessment considers criteria such as the age of the building, the number of stories, the presence of a soft story, short columns, heavy overhangs, topographic effects, and the earthquake zone where the building is located. These methods save both time and economic resources for structures that require a detailed evaluation for seismic safety.
In this study, an application has been developed using the FEMA P-154 (FEMA P-154, 2015) method. This software, capable of determining whether a building is at risk within 5 minutes, can evaluate any building in Turkey. Within the scope of the study, 140 buildings located in Erzincan province, which is in a region with seismic activity, were assessed using the BAFE application. This survey, conducted through the street survey method, took into account the visible features of the building (such as the number of floors, the presence of structural irregularities) during the evaluation. As a result of the statistical examination of building performance scores, it has been determined that 26% of the evaluated 140 buildings require priority detailed evaluation.