Çocukluk çağı fonksiyonel kabızlık tedavisinde transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonunun yeri
Effectiveness of transcutaneous electric nerve stimulation in the treatment of childhood functional constipation
Yazar: İLKE AKTAŞ
Danışman: PROF. RABİA GÖNÜL SEZER YAMANEL ; UZMAN NEVZAT AYKUT BAYRAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / ​Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kabızlık = Constipation ; Nodülasyon = Nodulation ; Transkütanöz elektriksel sinir stimülasyonu = Transcutaneous electric nerve stimulation ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Amaç: Kabızlık, çocukluk ve ergenlik çağının yaygın bir sorunudur. Sıklıkla posadan zengin beslenme, davranış tedavisi ve çeşitli laksatif ilaçlarla kolayca tedavi edilir. Bu standart tedaviye cevabı düşük olgularda transkutanöz elektriksel stimülasyonun (TENS) lokal cilt sinir liflerini ve bağırsak peristaltizmini sağlayan sinirleri uyararak bağırsak hareketlerini arttırdığı gözlenmiştir. Çalışmamızın amacı çocukluk çağı fonksiyonel kabızlık (FK) olgularında TENS uygulamasının tedavi başarısını ve güvenilirliğini göstermektir. 

Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Gastroenteroloji polikliniğinde 2021 Şubat- 2022 Mayıs tarihleri arasında başvuran altta bir organik patoloji saptanmayan ve Roma IV kriterlerine göre FK tanısı konulup en az 6 ay boyunca kabızlık için standart tedavileri, diyet ve davranış modifikasyonu ve 1-3 ml/kg/gün oral laktüloz ve/veya 5-10 ml/kg/gün polietilen glikol tedavisi almış 6-17 yaş arası, veli izni alınan hastalar çalışmaya alındı. TENS bir ay boyunca haftada üç kere yirmi dakikalık seanslar şeklinde uygulandı. Hastalar tedaviye başlamadan önce, tedavinin birinci haftasında, tedavinin sonunda ve tedavi kesildikten sonraki dördüncü haftada Roma IV kriterlerine ve Bristol Dışkı Skalası'na (BDS) göre değerlendirildi.

Bulgular: TENS tedavisi önerilen 36 hastadan 20'si çalışmaya katılmayı kabul etti. 20 hastanın 18'i TENS tedavisini tamamladı. Tedaviyi tamamlayan hastaların hepsinde haftalık dışkılama sayısı arttı (p<0,01). Dışkı kaçırma şikayeti olan 6 hastanın 6'sının yakınması geçti, istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,06). Tedaviden önce ağrılı dışkılaması olan 18 olgunun 12'sinde ağrılı dışkılama tamamen geçti. Tedavi sonrası ve kontroldeki ağrılı dışkılama yakınmasındaki düzelme istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (sırasıyla p<0,001, p=0,03). Dışkı tutma şikayeti olan 13 hastanın 12'sinde iyileşme gözlendi ve bu düzelme istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p<0,001) ve kontrolde de bu düzelme devam etti (p<0,001). Rektumda büyük dışkı kütlesi saptanan 6 hastanın tamamında şikayet düzeldi. Tuvaleti kaplayan geniş çaplı dışkı yakınması olan 3 hastanın 1'inde gözlenen iyileşme istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p<0,001). Tedavi bitiminden sonraki dördüncü haftadaki takiplerde, haftalık dışkılama sayısındaki artış, istemli dışkı tutma şikayetinde düzelme istatistiksel olarak anlamlıydı (sırasıyla p<0,01, p<0,001). BDS'de, dışkı şeklinde normalleşme tedavinin sonunda 18 olgunun 13'ünde saptanırken tedavi bitiminden sonraki 4.haftada 7 hastada etki devam etmiştir. Tedavi sonunda ve tedavinin kesildikten sonraki 4.haftada iyileşme anlamlı yüksekti (sırasıyla p<0,001, p=0,03).

Sonuç: TENS tedavisi sonrası, tedaviye dirençli fonksiyonel kabızlık olgularında haftalık dışkılama sayısında artış, dışkı kaçırmada iyileşme, dışkılamada ağrı yakınmasında düzelme, BDS'ye göre dışkı şekillerinde düzelme olmaktadır. Tedavi kesildikten sonra ise etki kalıcı olmamaktadır.

Abstract:
Objectives: Constipation is a common problem of childhood and adolescence. It is often easily treated with a fiber-rich diet, behavioral therapy, and various laxative medications. In cases with poor response to this standard treatment, Transcutaneous Electrical Stimulation has been observed to increase bowel movements by stimulating local skin nerve fibers and nerves that provide intestinal peristalsis. The aim of our study is to demonstrate the treatment success and reliability of Transcutaneous Electrical Stimulation in childhood functional constipation cases.

Materials and Methods: In our study, we included patients who were treated for constipation for at least 6 months, who applied to the Department of Pediatric Gastroenterology at the Zeynep Kamil Obstetrics and Gynecology Training and Research Hospital, University of Health Sciences, between February 2021 and May 2022, without any underlying organic pathology, and who were diagnosed with functional constipation according to the Rome IV criteria. Patients aged 6-17 years, who received dietary and behavioral modification, oral lactulose and 5-10 ml/kg/day polyethylene glycol treatment, were included in the study. Transcutaneous electrical nerve stimulation was applied in 20-minute sessions 3 times a week for 1 month. Patients were evaluated according to the Rome IV criteria and Bristol stool scale (BDS) score before starting the treatment, at the first week of treatment, at the end of the treatment, and at the fourth week after the treatment was stopped.

Results: Twenty of 36 patients who were recommended TENS treatment agreed to participate in the study. Eighteen of 20 patients completed TENS treatment. The number of defecations per week increased in all patients who completed the treatment (p<0.01). Six of the 6 patients with fecal incontinence were relieved, but it was not statistically significant (p=0.06). Painful defecation was completely resolved in 12 of 18 patients who had painful defecation before treatment. The improvement in the complaint of painful defecation after the treatment and in the control was statistically significant (p<0.001, p=0.03, respectively). Improvement was observed in 12 of 13 patients with stool retention complaints, and this improvement was found to be statistically significantly higher (p<0.001) and this improvement continued in the control (p<0.001). The complaint resolved in all 6 patients with large stool mass in the rectum. The improvement observed in 1 out of 3 patients with extensive stool covering the toilet was statistically significant (p<0.001). In the fourth week follow-up after the end of the treatment, the increase in the number of defecations per week and the improvement in the complaint of voluntary stool retention were statistically significant (p<0.01, p<0.001, respectively). In BDS, stool pattern normalization was detected in 13 of 18 subjects at the end of treatment, while the effect remained in 7 patients at 4 weeks post-treatment. Improvement was significantly higher at the end of treatment and at 4 weeks after treatment cessation (p<0.001, p=0.03, respectively).

Conclusion: After transcutaneous electrical stimulation treatment, there is an increase in the number of weekly stools, improvement in fecal incontinence, improvement in pain during defecation, and improvement in stool shapes according to the Bristol stool scale in patients with treatment-resistant functional constipation. The effect is not permanent after the treatment is stopped.