İlköğretim okul müdürlerinin stresle başa çıkma stratejilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi (İzmir ili örneği)
A research on the stress coping strategies of primary school principals in terms of some variables
Yazar: ÖZLEM TEKİN
Danışman: PROF. DR. ESERGÜL BALCI BUCAK
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul yöneticileri = School administrators ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırma İzmir ili merkez ilçelerinde bulunan ilköğretim okullarında görev yapan okul müdürlerinin stresle başa çıkma stratejileri arasındaki farkın bazı değişkenler açısından incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma betimsel tarama modelinde bir çalışmadır. Bu araştırmanın verileri araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, stresle başa çıkma tarzlarının belirlenmesine yönelik olarak kullanılan Şahin ve Durak (1995) tarafından uyarlanan ?Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği?, iş doyum düzeylerinin belirlenmesi için Yalçınkaya (2000) tarafından uyarlanan ?İş Doyum Ölçeği? kullanılmıştır. Araştırmanının evrenini 2007-2008 eğitim ve öğretim yılında İzmir İli merkez ilçelerinde Bornova, Buca, Karşıyaka, Konak da bulunan İlköğretim okullarında görev yapan okul müdürleri oluşturmaktadır. Örneklemi ise evrenden seçkisiz örneklem yoluyla seçilmiş 118 okul müdürü oluşturmaktadır. Ölçekler aracılığıyla toplanan veriler bilgisayarda SPSS 13.0 programı kullanılarak çözümlenmiştir. Okul müdürleri stresle başa çıkmada ölçeğin tümünde en çok kendine güvenli yaklaşımı tercih ederken, en az boyun eğen yaklaşımı izlemektedir. Okul müdürlerinin stresle başa çıkma tarzları cinsiyet, mezun olunan okul, branş değişkenine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Okul müdürlerinin stresle başa çıkma tarzları, müdürlükteki çalışma sürelerine, öğretmenlikteki çalışma sürelerine, medeni durumlarına ve iş doyum düzeylerine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Okul müdürlerinin stresle başa çıkma tarzları, iş doyum ölçeğinin güven, saygınlık, kendini gerçekleştirme, alt boyutlarında anlamlı farklılık göstermemekte, sosyal ve otonomi alt boyutunda anlamlı farklılık göstermektedir. Okul müdürlerinin stresle başa çıkma tarzları; kendine güvenli yaklaşım ve iyimser yaklaşım alt boyutları ile iş doyum ölçeğinin tüm alt boyutları arasında anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Stresle başa çıkma tarzlarının sosyal desteğe başvurma alt boyutu ile iş doyum ölçeğinin güvenlik ve otonomi alt boyutları arasında anlamlı ilişki olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
This research aims to explore the stress coping strategies of school administrators who work in primary schools which are located in the centre of Izmir . This is a descriptive study in which crosshatching model is used. The data collection instrument consists of three parts. In the first part, demographic information about school managers; in the second part Coping Style Scale which is adapted by Şahin and Durak (1995) to measure the stress coping styles of school managers, in the third part Job Satisfaction Scale which is adapted by Yalçınkaya (2000) to measure job satisfaction of school managers take place. The population of this research consists of school administrators who work in primary schools located in the districts of Izmir (Bornova, Buca, Karşıyaka, Konak) in the academic year of 2007- 2008 .118 randomly selected school administrators were included in the sample The data collected via scales were analyzed by using SPSS 13.0 database. According to data gathered from the Stress Coping Style Scale, school administrators prefered self confident approach most and submissive approach least. There was no significant difference among the stress coping styles of school administrators according to the gender, the schools they graduated and their branches. There was a significant difference among the stress coping styles of school administrators according to years of working as a tearcher, as a director and their marital status. Stress coping styles of school administrators show no significant difference at security, esteem and self actualizing dimensions of Job Satisfation sub-scales. However there was significant difference at social and autonomy dimensions. According to stress coping styles of school administrators; there was a significant relation between the self-actualizing and optimistic dimensions of Coping Style Scale and all dimensions of job satisfaction scale. There was a significant relation between the receiving social support dimension of Coping Style Scale and security, autonomy dimensions of Job Satisfaction Scale.