Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi
Examination of the occupational burnout syndrome levels of physical education teachers
Yazar: TOLGA ELGÖRMÜŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL AKÇINAR
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education and training ; Spor eğitimi = Sport education ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amaç: 2021-2022 eğitim öğretim yılında Hatay ilinde MEB'e bağlı resmi okullarda çalışan beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeylerini belirleyerek "cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, egzersiz yapma durumu, görev yeri, çalıştığı kurum, hizmet yılı, haftalık ders saati ve gelir düzeyi" değişkenlerine göre incelemektir.
Materyal ve Metot: Çalışmamızda 213 öğretmene ulaşılmıştır. Gönüllü katılan öğretmenlere Maslach ve Johnson'nın 1981 yılında geliştirmiş olduğu ve Ergin'in 1992 yılında Türkçeye uyarlamış olduğu Maslach Tükenmişlik Envanteri ile kişisel bilgi formu uygulanmıştır. Bu araştırmada nicel araştırmaya dayalı tarama modeli uygulanmıştır. Veriler analiz edilmeden önce normallik sınaması yapılmıştır. Basıklık ve çarpıklık değerleri +1.5 ile -1.5 aralığında olması nedeniyle verilerin normal dağılım gösterdiği kabul edilmiştir. Veriler normal dağılım gösterdiği için ikili karşılaştırmalarda Bağımsız Gruplar T-Test, üç ve daha fazla karşılaştırmalar için ise Tek Yönlü Anova Testi kullanılmıştır. Ayrıca anlamlı sonuçlarda farkın hangi gruptan kaynaklandığını belirlemek amacıyla Post-Hoc testlerinden LSD testi uygulanmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan öğretmenlerin büyük çoğunluğunu erkek, 20-26 yaşında, bekar, lisans mezunu, egzersiz yapan, ilçe merkezinde çalışan, ortaokulda görevli, 1-5 hizmet yılına sahip, 21-29 saat derse giren ve meslek gelirini hiç yeterli bulmayan öğretmenler oluşturmaktadır. Cinsiyet, eğitim durumu, görev yeri, çalıştığı kurum ve ders saati değişkenlerinde anlamlı farklılık bulunmamıştır. Yaş, medeni durum ve hizmet yılı değişkenlerinde yalnızca "duygusal tükenme" alt boyutunda anlamlı farklılık bulunurken egzersiz yapma durumu ve gelir düzeyi değişkenlerinde "duygusal tükenme" ve "duyarsızlaşma" alt boyutlarında anlamlı farklılık bulunmuştur.
Sonuç: Yapılan analizler neticesinde Hatay ilindeki beden eğitimi öğretmenlerinin tükenmişlik durumu duyarsızlaşma alt boyutunda çok az tükenmiş, duygusal tükenme ve kişisel başarı alt boyutlarında ise az tükenmiş olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Beden Eğitimi ve Spor Öğretmeni, Duyarsızlaşma, Duygusal Tükenme, Kişisel Başarı, Mesleki Tükenmişlik.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to determine the occupational burnout syndrome levels of physical education teachers working in public schools affiliated to the Ministry of National Education in Hatay province in 2021-2022 academic year, by determining the effect of their "gender, age, marital status, educational status, exercise status, place of duty, institution, year of service, weekly course hours and income level" on their burnout syndrome levels.
Material and Method: Total number of 213 Physical Education teachers participated in this study. Maslach Burnout Inventory test which was developed by Maslach and Johnson in 1981 and adapted to Turkish by Ergin in 1992 was applied to collect data. In this study, a survey model based on quantitative research was applied. Before analyzing the data, normality tests were applied. Since the kurtosis and skewness values were in the range of +1.5 to -1.5, the data were considered to have normal distribution. Since the data showed normal distribution, Independent Samples T-Test was used for pairwise comparisons and One Way Anova test was used for comparisons of three or more groups. In addition, the LSD test, one of the Post-Hoc tests, was applied to determine which group caused the difference in significant results.
Findings: The majority of the teachers who participated in this study were male, 20-26 years old and single. Most of them had bachelor's degree and they had 1-5 years of teaching experience. Most of the participant teachers expressed that they do exercise, they are working in a district of   in a secondary school, and they work 21-29 hours weekly. Moreover, most of the participants stated that they do not find their income sufficient. No significant difference was found in the variables of gender, educational status, place of duty, institution and weekly course hours. On the other hand,there was a significant difference only in the "emotional exhaustion" sub-dimension in the variables of age, marital status and years of service. Significant difference was found in the "emotional exhaustion" and "depersonalization" sub-dimensions in the exercise status and income level variables.
Conclusion: According to the findings, it was concluded that Physical Education teachers in Hatay had very low levels of burnout in terms of thesub-dimension of depersonalization, and low levels of burnout in the sub-dimensions of emotional exhaustion and personal achievement.
Key Words: Physical Education Teacher, Depersonalization, Emotional Exhaus, Personal Accomplishment, Occupational Burnout.