Siber zorbalık ve duygusal zekaya ilişkin yapılan çalışmalar üzerine bir içerik analizi
A content analysis on the studies conducted on cyberbullying and emotional intelligence
Yazar: MUHAMMET EMİN İĞDE
Danışman: DOÇ. DR. BAHAR KAYIHAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Yeni Medya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Psikoloji = Psychology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Makale = Article ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Duygusal zekâ kavramı ilk kullanıldığı 1985 yılının ardından araştırmacıların büyük ilgisini toplamış ve bu kavrama ilişkin olarak yeni bir alan yazın oluşmaya başlamıştır.  Siber zorbalık ise elektronik araçlarda ve internet kullanımındaki hızlı yükseliş neticesinde zorbalığın siber ortama taşınmasıyla ortaya çıkan bir kavramdır. Bu çalışmanın amacı duygusal zekâ ve siber zorbalıkla ilgili makaleleri incelemektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden içerik analizi modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi 2016-2022 yılları arasında duygusal zekâ ve siber zorbalık konularına ilişkin olarak hazırlanan toplam 301 makale ve buna ek olarak hem duygusal zekâ hem de siber zorbalığı birlikte içeren 4 tez ve 4 makaleden oluşmuştur. Araştırma sonucunda duygusal zekâ ve siber zorbalıkla ilgili makalelerin daha çok eğitim alanında yapıldığı, duygusal zekâ ve siber zorbalıkla ilgili çalışmaların 2019 yılından sonra artış gösterdiği anlaşılmıştır. Araştırmaların daha çok lisans öğrencileri ile yapıldığı, ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı, veri toplama aracı olarak ölçeklerden faydalanıldığı tespit edilmiştir. Duygusal zekaya ilişkin çalışmalarda Schutte duygusal zekâ ölçeği kullanılırken siber zorbalığa ilişkin çalışmalarda Arıcak vd. tarafından tasarlanan siber zorbalık ölçeğinden istifade edildiği anlaşılmıştır.  Duygusal zekaya ilişkin makalelerde iş ve iletişim üzerinde durulurken siber zorbalığa ilişkin makalelerde internet ve sosyal medya ile ilişkili konuların incelendiği tespit edilmiştir. Duygusal zekâ ve siber zorbalığın ortak olarak ele alındığı çalışmalar incelendiğinde, araştırmaların 2019 yılında yoğunluk gösterdiği, daha çok eğitim ve psikoloji alanına ilişkin olarak yürütüldüğü anlaşılmıştır. Veri toplama araçlarından ölçek kullanılırken araştırma modeli olarak büyük çoğunlukla ilişkisel tarama modelinden faydalanıldığı görülmüştür. Ortak çalışmalar daha çok lise öğrencileri üzerine yapılmıştır. Duygusal zekaya ilişkin olarak yapılan araştırmada Petrides ve Furnham ile Jolliffe ve Farrington'un ölçekleri daha fazla kullanılırken siber zorbalığa ilişkin olan kısımda Arıcak, Kınay ve Tanrıkulu siber zorbalık ölçeği yoğunluk gösterdiği belirlenmiştir. Duygusal zekâ ve siber zorbalığa ilişkin ortak çalışmalarda daha çok empati konusuna odaklanıldığı anlaşılmıştır.

Abstract:
After the concept of emotional intelligence was first used in 1985, it attracted great attention of researchers and a new literature began to emerge regarding this concept. Cyberbullying is a concept that emerged as a result of the rapid increase in electronic tools and internet use, as a result of the transfer of bullying to the cyber environment. The aim of this study is to examine the articles about emotional intelligence and cyberbullying. Content analysis model, one of the quantitative research methods, was used in the study. The sample of the study consisted of a total of 301 articles which are related with emotional intelligence and cyberbullying between the years 2016-2022, and in addition to this, 4 theses and 4 articles containing both emotional intelligence and cyberbullying together. As a result of the research, it was understood that articles on emotional intelligence and cyberbullying were mostly written in the field of education, and studies on emotional intelligence and cyberbullying increased after 2019. It was determined that the studies were mostly conducted with undergraduate students, the relational survey model was used, and the scales were used as a data collection tool. While the Schutte emotional intelligence scale was used in studies on emotional intelligence, it was understood that the cyberbullying scale designed by Arıcak et al. was used in studies on cyberbullying. It has been determined that while the articles on emotional intelligence focus on business and communication, the articles on cyberbullying examine topics related to the internet and social media. When studies in which emotional intelligence and cyberbullying are discussed jointly are examined, it is understood that the researches intensified in 2019 and were carried out mostly in the field of education and psychology. While the scale was used as a data collection tool, it was observed that the relational survey model was mostly used as a research model. Collaborative studies were mostly carried out on high school students. While the scales of Petrides and Furnham and Jolliffe and Farrington were used more in the research on emotional intelligence, the Arıcak, Kınay and Tanrıkulu cyberbullying scales were used extensively in the part related to cyberbullying. It has been understood that the joint studies on emotional intelligence and cyberbullying focus more on empathy.