Halide Edib Adıvar'ın hikâyelerinde kadınlar
The women in Halide Edib Adıvar's stories
Yazar: HİLAL GAYE İNCE
Danışman: DOÇ. DR. HAVVA NURAN TEZCAN
İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi / Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü  / Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Adıvar, Halide Edip = Adıvar, Halide Edip ; Edebiyat = Literature ; Kadınlar = Women ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Halide Edib Adıvar (1882-1964) hikâyelerinde kadınları ele alan ve onların toplumsal sorunlarını dile getirip tartışan bir yazardır. Halide Edib Adıvar'dan önce Tanzimat döneminde kadınları ele alan erkek yazarlar ve daha sonra gelen kadın yazarlar Fatma Aliye Hanım (1862-1936), Emine Semiye Hanım (1868-1944) ve Güzide Sabri Aygün (1883-1946) eserlerinde kadınların sorunlarını ele almıştır. Halide Edib Adıvar da gazete ve dergilere yazdığı yazılarda ve hikâyelerde kadın ile ilgili sorunları gündelik, siyasi ve toplumsal hayatın içinden gerçekçi bir dille ortaya koymuştur.
Tezde temel olarak, Halide Edib Adıvar'ın hikâyelerinde kadın tiplerini ve kadın sorununu nasıl ele aldığı irdelenmiştir. Halide Edib Adıvar'ın kadın konusuna bakışını anlamak için gazete ve dergilerde yayımladığı düşünce yazıları da incelenmiştir. Harap Mabetler (1910), Dağa Çıkan Kurt (1922) ve Kubbede Kalan Hoş Sada (1974)'daki hikâyelerinde tarihsel süreçteki siyasal, toplumsal ve kültürel değişime göre kadının hikâyelerdeki dönüşümü irdelenmiştir. Bu nedenle, Halide Edib Adıvar'ın düşünce yazılarındaki kadın sorunu bağlamında dile getirdiği görüşleri hikâyelerindeki kadınlara yansıtıp yansıtmadığı sorgulanmış ve yazarın düşünceleri ile yazınsal metinleri arasındaki ilişki karşılaştırılmıştır. 
Halide Edib Adıvar hikâyelerinde kadınların rolleri modernleşmeyle ve siyasal koşullarla değişime uğramıştır. Çaresiz kadın tipinden, modernleşmeyle ve savaşla ikileme düşen ancak sonunda güçlü ve ideal olan kadının oluşumuna doğru bir yöneliş saptanmıştır.



Anahtar sözcükler: Hikâye, kadınlar, modernleşme, Halide Edib Adıvar.

Abstract:
Halide Edib Adıvar(1882- 1964) was an author who handled with the woman issues and mentioned about the social problems on woman in her stories. Before Halide Edib, in the period of Tanzimat, there were male authors and subsequent to them some women authors such like Fatma Aliye Hanım (1862-1936), Emine Semiye Hanım (1868-1944) and Güzide Sabri Aygün (1883-1946) whose works are about the position of the woman in the society. In the essays and stories which written for newspapers and periodicals by Halide Edib, the woman issues have been processed and have been discussed from a daily, political or a communal life perspective with a realistic language.
In this thesis, the ways of how Halide Edib was handled with the social problems of the woman and how she did create the woman characters in her stories and essays are analyzed. The transformations of the women characters in her stories under her works titled as Harap Mabetler (1910), Dağa Çıkan Kurt (1922) and Kubbede Kalan Hoş Sada (1974) are researched by concerning to the political, the communal and the cultural diversities in the historical process of the woman. The woman issues that she discussed thorough her essays is considered as whether she reflected them to the characters in her stories or not. Therefore the bonds between the topics of essays and stories can be compared.
Within the modernization and the political conditions of the time, there is a determination in which the roles of the women in Halide Edib Adıvar's stories are altered from a desperate and emotionally weak type to eventually powerful and idealistic woman type after its dilemma due to the modernism and the wars.