Çocuklar İçin Çevresel Tutum Ölçeği ile ?Yeni Ekolojik Paradigma Ölçeği?nin geçerlik güvenirlik çalışması ve çevre eğitim programının etkisinin incelenmesi
The validity and reliability study of ?The Children?s Environmental Attitudes Scale? and ?The New Ecological Paradigm Scale? and the analysis of the effect of the environmental education program
Yazar: FATMA NİLGÜN CEVHER KALBURAN
Danışman: PROF. DR. FATMA ALİSİNANOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ekolojik faktörler = Ecological factors ; Ekolojik çevre = Ecological environment ; Eğitim programları = Education programs ; Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Çevre = Environment ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmada; çocuklara yönelik olan ?Çocuklar İçin Çevresel Tutum Ölçeği? ve ?Yeni Ekolojik Paradigma Ölçeği?nin geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmak ve ardından anasınıfına devam eden 60-72 aylık çocukların ve ebeveynlerinin çevresel tutumlarını geliştirmeye odaklı uygulanan çevre eğitimi programının çevresel tutum düzeylerine etkisini belirlemek amaçlanmıştır.Araştırmada, öntest- sontest, kontrol gruplu deneysel model kullanılmıştır. ?Çocuklar İçin Çevresel Tutum Ölçeği? ve ?Yeni Ekolojik Paradigma Ölçeği?nin güvenirliğini belirlemek için yapılan uygulamada, araştırmanın örneklemini, küme örnekleme yöntemiyle seçilen 150 çocuk ve ebeveyni oluşturmuştur. Eğitim programının uygulanmasında ise deney grubunda 26, kontrol grubunda 26 olmak üzere toplam 52 çocuk ve deney grubunda 25, kontrol grubunda 26 olmak üzere toplam 51 ebeveyn araştırma kapsamına alınmıştır.Araştırma sonunda; Çocuklar İçin Çevresel Tutum Ölçeği'nin geçerlik-güvenirlik çalışması sonucu iç tutarlılık güvenirliği ? =.78 olarak belirlenmiştir. Test tekrar test güvenirliğinin ise .97 düzeyinde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca testin her iki yarısının da aynı özelliği ölçtüğü görülmüştür. Yeni Ekolojik Paradigma Ölçeği'ne ilişkin açımlayıcı faktör analizi sonuçları incelendiğinde; bir temel faktör bulunmuştur. Test-Tekrar test korelasyonunun ise, .94 düzeyinde olduğu belirlenmiştir. Toplam 13 maddeden oluşan Cronbach Alpha ( ? ) değeri .81 olarak bulunmuştur. İki yarı test güvenirliği analizlerinde elde edilen bulgular ise testin her iki yarısının da aynı özelliği ölçtüğünü göstermiştir. Çevre Eğitim Programı sonrasında, deney ve kontrol grubundaki çocukların ve ebeveynlerinin aldıkları puanlar arasında deney grubu lehine anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.01). Kalıcılık testinde ise, eğitim programının etkisinin devam ettiği saptanmıştır (p<0.05). Bu bulgular ışığında, okul öncesi dönem çocuklarının ve ebeveynlerinin çevresel tutumlarını geliştirmeye yardımcı olmak amacıyla eğitimcilere, ailelere ve ileride yapılabilecek bilimsel araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this research, it is aimed, by doing the validity and realibility study of the Children?s Environmental Attitudes Scale and the New Ecological Paradigm Scale, to apply an environmental program which focuses on improving attitudes of parents and 60-72 months old children who are going on with the preschool and to determine the effects of the program to the environmental attitude levels.In the research, empirical design, pretest-posttest and control group model are used. In the application which is done to determine the realibility of the Children?s Environmental Attitudes Scale and the New Ecological Paradigm Scale, research sampling consists of 150 children and parents which are selected by the method of cluster sample. In the application of the education program, there are 52 children and 26 of them is in the experiement group and 26 of them is in the control group and also 51 parents are included in the research.According to the research results; Children?s Environmental Attitudes Scale and New Ecological Paradgm Scale are valid and reliable. After the Environmental Education Program, between the scores children who are in the experiement and control group, and parents who are in the experiement and control group, there is deep difference for the benefit of experiement group (p<0.01 and p<0.05). With these findings, some suggestions are presented to both scientific research which will be done in the future and parents and educators to help improving environmental attitudes of young children.