Ortaokul ve lise düzeyinde öğrenim gören öğrencilerin sağlıklı yaşam biçimlerinin karşılaştırılması
Comparison of healthy lifestyles of secondary and high school students
Yazar: ÖMER KUTBAY
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN ERDOĞAN
Bitlis Eren Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırma ortaokul ve lisede öğrenim gören öğrencilerin sağlıklı yaşam biçimlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma grubunu; 2023- 2024 eğitim öğretim döneminde Van'ın Erciş ilçesinde ortaokul ve lise düzeyinde öğrenim gören 604 (246 Erkek, 358 Kadın) gönüllü öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu" ile "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ-II)" kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS istatistik paket program kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<,0,05 kabul edilmiştir. Araştırma bulgularına göre öğrencilerin okul türü, yaş, vücut ağırlığı değişkeni ile SYBD II ölçeği toplam puan ortalamaları arasında anlamlı farklılık olduğu belirlenirken (p<0,05), cinsiyet, yaşadıkları yer, boy, aile gelir durumu, anne-baba eğitim durumu arasında anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür (p>0,05).  Araştırma grubunda, erkek öğrencilerin kadın öğrencilere göre, ortaokulda öğrenim gören öğrencilerin lisede öğrenim gören öğrencilere göre, ilçe merkezinde yaşayan öğrencilerin köylerde yaşayan öğrencilere göre SYBD II ölçeği puan ortalamalarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırma grubunun haftalık egzersiz yapma durumu, spor türü ve düzenli egzersiz yapma durumu değişkeni ile SYBD ölçeği arasında anlamlı farklılık olduğu belirlenirken (p<0,05), lisans durumu arasında anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür (p>0,05).  Araştırma grubunda düzenli egzersiz yapan öğrencilerin diğer gruplardaki öğrencilere göre SYBD ölçeği puan ortalamalarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırma grubunda bireysel spor yapan öğrencilerin diğer gruplardaki öğrencilere göre SYBD ölçeği puan ortalamalarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırma grubunda lisanslı öğrencilerin lisansı bulunmayan öğrencilere göre SYBD ölçeği puan ortalamalarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Araştırma grubunda yer alan öğrencilerin yaptıkları haftalık egzersiz süreleri arttıkça SYBD ölçeği puan ortalamalarının da arttığı görülmüştür. Sonuç olarak; araştırma grubunda yer alan öğrencilerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının orta düzeyde olduğu, ortaokulda öğrenim gören öğrencilerin lisede öğrenim gören öğrencilere göre sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının daha iyi düzeyde olduğu görülmüştür.

Abstract:
This research was conducted to determine the healthy lifestyles of secondary and high school students. Research group; It consisted of 604 (246 Male, 358 Female) volunteer students studying at secondary and high school levels in Erciş district of Van in the 2023-2024 academic year. "Personal Information Form" and "Healthy Lifestyle Behavior Scale II (HYBDÖ-II)" were used as data collection tools in the research. SPSS statistical package program was used to analyze the data. The significance level was accepted as p<.0.05. According to the results of the research, it was determined that there was a significant difference between the students' school type, age, body weight variable and SYBD II scale total score averages (p < 0.05), while there was a significant difference between gender, place of residence, height, family income level, and parents' education level. It was observed that there was no difference (p>0.05). In the research group, it was observed that the mean scores of the SYBD II scale were higher for male students than female students, for students studying in secondary school than for students studying in high school, and for students living in the district center than students living in villages. While it was determined that there was a significant difference between the research group's weekly exercise status, sport type and regular exercise status variables and the SYBD scale (p<0.05), it was observed that there was no significant difference between undergraduate status (p>0.05). It was observed that the students who exercised regularly in the research group had higher SYBD scale mean scores than the students in other groups. It was determined that the students who did individual sports in the research group had higher SYBD scale score averages than the students in other groups. It was determined that in the research group, licensed students had higher SYBD scale score averages than unlicensed students. It was observed that as the weekly exercise duration of the students in the research group increased, their average SYBD scale scores also increased. In conclusion; It was observed that the healthy lifestyle behaviors of the students in the research group were at a moderate level, and the healthy lifestyle behaviors of the students studying in secondary school were at a better level than the students studying in high school.