Türk futbolunda şikenin toplumsal algısı
Social perception of match fixing incidents in Turkish Football
Yazar: TONGUÇ VARDAR
Danışman: DOÇ. DR. LATİF AYDOS
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports
Dizin: Algı = Perception ; Futbol = Football ; Spor = Sports ; Teşvik primi = Incentive payment ; Türkiye = Turkey ; Şike = Fix

Özet:
demografik özellikler açısından toplumsal algısını tespit etmektir. 
Araştırmada Survey tarama yöntemi uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini, süper lig takımlarının bulunduğu, Ankara, İstanbul, Bursa, Antalya, Trabzon ve Balıkesir il merkezi, örneklem gurubunu ise bu illerde yaşayan taraftar grupları, takım oyuncuları ve görevlileri ile vatandaşların oluşturduğu 591 erkek 299 kadın olmak üzere toplam 890 kişi katılmıştır. Amaca dönük bir anket geliştirilmiştir. Anketin hazırlanmasında, spor uzmanlarından, Spor bilimcilerinden, ölçme ve değerlendirme uzmanlarından yardım alınmıştır. Hazırlanan anketin anlaşılabilirliği, kapsam geçerliği ve güvenirliği test edilmiştir. Cronbach's Alpha güvenilirlik katsayısı 0.63 bulunmuştur. Bu katsayıda araştırmacılara göre geçerli bir katsayıdır. 
İstatistik işlemler, uygun istatistik programları ile yapılmıştır. İstatistiksel teknikler olarak frekans, yüzdelik ( %) ve Kİ-KARE (X2) teknikleri kullanılmıştır. Cinsiyet, yaş, toplumsal statü ve eğitim düzeyi, futbola ilgi düzeyi ve tuttuğu takım değişkenlerine göre katılımcıların verdiği cevaplar arası farkı test etmek için Kİ-KARE (X2) tekniği uygulanmıştır. 0,05 güven aralığı kabul edilerek anlamlılık düzeyleri tespit edilmiştir. 
Araştırmanın sonucunda; cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, toplumsal statü, futbola ilgi düzeyi ve tuttuğu takım değişkenleri açısından 0<0,05 anlamlılık düzeyinde istatistiksel açıdan anlamlı bulgular elde edilmiştir. Katılımcılara yönelttiğimiz sorular ışığında, futbolda şike olayının olduğu, şike olayının komplo olmadığı (Fenerbahçeli katılımcılar hariç), geçmişte de şike olaylarının yaşandığı, şike olayının 1.-2. ve alt liglere de kötü örnek teşkil ettiği yönünde kanaatlerinin olduğu tespit edilmiştir. Takımların yüksek miktarda borçlanmalarının şikeye sebep olduğu, havuz gelirlerinin yüksek olması şike yapmalarına yol açtığı, resmi iddia gelirlerinin yüksek olması şikeye sebep olduğu, gayri resmi bahislerin şike yapmaya yol açtığı yönünde kanaatlerinin olduğu tespit edilmiştir. Türk Futbolu'na olumsuz bir yansıması olduğu, Dünya kamuoyu ve otoritelere karşı Türk Futbolunun niteliğinin düştüğü, Türk Gençliğine kötü bir örnek olduğu, çocuklara ve gençlere çalışmadan hile ile kazanmayı öğrettiği, spordaki dürüstlük (fair-play) ruhunun çiğnendiği, insanların, futbolculara ve idarecilere olan güveninin azaldığı yönünde kanaatlerinin olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak futboldaki şike olayına karşı toplumdaki algının olumsuz olduğunu söyleyebiliriz.

Abstract:
Aim of the study; To determine the social perception of recent match fixing incidents in Turkish Football in terms of various demographic characteristics. 
 Survey screening method was used in the study. Target population of the study is from Ankara, İstanbul, Bursa, Antalya, Trabzon and Balıkesir city centers, where many super league teams exist and the sample group is formed by a total of 890 persons, 591 male and 299 female, comprised of fan groups, team players and staff as well as citizens. A goal-oriented questionnaire was developed. While preparing the questionnaire, help was received from sports experts, sports scientists, assessment and evaluation experts. The comprehensibleness, scope validity and reliability of the prepared questionnaire were tested. Cronbach's Alpha reliability coefficient was found to be 0.63. This coefficient is acceptable according to researchers. 
Statistical operations were performed by SPSS (Statistical PackageforSocialSciences) packaged software. Frequency, percentage (%) and CHI-SQUARE (X2) techniques were used as statistical techniques. CHI-SQUARE (X2) technique was performed in order to test the differences between the answers of the participants according to gender, age, social status and educational level, level of interest in football and supported team variables. Significance levels were determined by taking 0,05 confidence interval as the basis. 
As a consequence of the study; Statistically significant findings were obtained in the 0<0,05 significance level in terms of gender, age, social status and educational level, level of interest in football and supported team variables. In light of the questions we headed to the participants , where the football match-fixing case, the absence of match-fixing conspiracy case (except Fenerbahçe participants ) , past the place where the match-fixing, case of match-fixing incidents 1. -2 . and lower leagues have also been found to be of the belief that constitutes a bad example. Teams are led to match-fixing the large amount of debt , caused them to make match-fixing of the high pool revenues , caused by the match-fixing of the high official claimed revenues, has been found to be of the opinion in the direction that leads to match-fixing the unofficial bet. Results indicating that match fixing has a negative reflection on Turkish football, it lowers the quality of Turkish football in the eyes of world public opinion and the authorities, constitutes a bad example for the Turkish youth, teaches children and the young to win by cheating without any work, violates the fair-play soul in sports, decreases the trust of people in football players and managers have come up. Generally, We can say that social perception regarding match fixing in football is negative.