Yeni Türk sinemasında melodram erkekleri
Melodrama men in new Turkish cinema
Yazar: YELİZ BALCI
Danışman: DOÇ. DR. AYDAN ÖZSOY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Erkekler = Men ; Erkeklik = Masculinity ; Melodram = Melodrama ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; Yeşilçam = Yeşilçam

Özet:
Sinema tarihçileri tarafından dönemlere ayrılan Türk sinemasının 1950-1970 yılları arasındaki dönemi, "Yeşilçam" olarak da bilinen "Sinemacılar Dönemi"dir. Bu dönem, Türk sinemasının farklı alanlarda hızla geliştiği, film yapım ve gösterim sayısının arttığı yıllardır. Yeşilçam döneminde en çok göze çarpan, Yeşilçam ile özdeşleşen tür ise, melodram türüdür. Melodramlar sadece Yeşilçam'da değil, sonraki yıllarda da varlığını sürdürmüştür. 70'li ve 80'li yıllarda başlayan toplumsal dönüşüm ve televizyonun hanelere girmesi ile yaşanan rekabet ortamı sinema sektörünü olumsuz etkilemiştir. Sinema yapımcıları melodram filmlerinden uzaklaşarak izleyiciyi çekecek farklı türlere yoğunlaşmıştır. Türk sinemasının dönüm noktası sayılan 1996 yılında gösterime giren Eşkıya (Yavuz Turgul) filmi öncülüğünde, Türk sineması eski görkemli günlerine dönme çabasına girmiştir. Bu dönemden sonra çekilen filmlerle oluşturulan yeni ve alternatif sinema anlayışı ve dili, "Yeni Türk Sineması" olarak adlandırılmaya başlanmıştır. Çeşitli kodlardan oluşan melodram filmleri, yeni sinema anlayışı ve dili içerisinde de kendine yer bulabilmiştir. Yeşilçam döneminden farklı olarak anlatının merkezini, kadınların yanında, artan oranlarda erkekler oluşturmaya başlamıştır. "Yeni Türk Sinemasında Melodram Erkekleri" adlı bu çalışmanın amacı, 2000 sonrası çekilen Türk filmlerinde melodram kodlarının ve buna bağlı olarak erkeklik imgesinin değiştiğini ortaya koymaktır. Araştırma konusu olarak Komser Şekspir (Sinan Çetin, 2000), Issız Adam (Çağan Irmak, 2008), Başka Dilde Aşk (İlksen Başarır, 2009) ve Fakat Müzeyyen Bu Derin Bir Tutku (Çiğdem Vitrinel, 2014) filmleri seçilmiştir. Söz konusu değişimi tespit edebilmek için betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır.  Araştırmanın sonucunda, Yeni Türk Sinemasının melodram türündeki örnek filmlerinde melodram kodları ve erkeklik temsilinin değişime uğradığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yeni Türk Sineması, Erkeklik, Melodram, Yeşilçam

Abstract:
"Film Makers Period", which is also known as "Yeşilçam" is the period of Turkish cinema between 1950 and 1970 which was divided into periods by cinema historians. It's a period in which Turkish cinema developed rapidly in different fields and the number of film production and screenings increased. The most prominent type in Yeşilçam period and identified with Yeşilçam is the melodrama. Melodramas continued to exist not only in Yeşilçam but also in the following years. The social transformation that started in the 70s and 80s and the competition environment experienced with the entry of television into the households had a negative impact on the cinema sector. Motion-picture producers focused on different genres to attract audiences by moving away from melodrama films. Under the leadership of the film Eşkıya (Yavuz Turgul), released in 1996, which is considered a turning point in Turkish cinema, Turkish cinema attempted to revert to its former glorious days. The new and alternative cinema conception and language created with the films made after this period began to be called "New Turkish Cinema". Melodramas, which consist of various codes, have found their place in the new cinema understanding and language. Unlike the Yeşilçam period, increasingly men along with women began to form the center of the narrative increasingly increasing men alongside women. The aim of this study, called Melodrama Men in New Turkish Cinema, is to explain the change of melodrama codes and the masculinity image in Turkish films made after 2000. Komser Şekspir (Sinan Çetin, 2000), Issız Adam (Çağan Irmak, 2008), Başka Dilde Aşk (İlksen Başarır, 2009) and Fakat Müzeyyen Bu Derin Bir Tutku (Çiğdem Vitrinel, 2014) were selected as research subjects. Descriptive analysis method was used to detect the change. As a result of the research, it has been found that the images of masculinity are transformed due to the change of melodrama codes and masculinity representation in the sample films of melodramas in the New Turkish Cinema.

Key Words: New Turkish Cinema, Masculinity, Melodrama, Yeşilçam