Öyküleştirilmiş şiirlerin lise öğrencilerinin okuma motivasyonuna etkisi
The effect of high school students' reading motivation
Yazar: İZZET PINAR
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZTÜRK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat eğitimi = Literature education ; Hikayeleme = Fabulation ; Lise öğrencileri = High schools students ; Motivasyon = Motivation ; Okuma = Reading ; Şiir = Poem

Özet:
Edebiyat eğitiminin en önemli nesnesi metindir. Metinler, okuma-yazma, anlatma ve dilbilgisi öğretiminin temel araçlarıdır. Usta yazarların kalemlerinden çıkan edebî eserlerden alınan metinler hem ders kitapları hem de kitap dışı materyal seçiminin temel elemanıdır. Yazarla okuyucu arasındaki ilişkinin de ana aracıdır. Edebiyat derslerinde okutulan metinler arasında da şiir ve anlatmaya dayalı (tahkiyevi) metinler başta gelir. Bu çalışmada edebiyat eğitiminde metnin önemine dayanarak öğrencilerin şiir ve öykü arasında ilişki kurması ve buna göre bir öğretim tutumunun ölçülmesi amaçlanmıştır.
Bu araştırmanın amacı öyküleştirilmiş şiirlerin lise öğrencilerinin okuma motivasyonu üzerinde ne gibi etkiye sahip olduğunu belirlemek ve öyküleştirilmiş şiirlerin okuma motivasyonuna etkisiyle ilgili öğrenci görüşlerini tespit etmektir. Bu çalışmada nicel ve nitel veri toplama tekniklerini içinde barındıran karma desen tekniği kullanılmıştır. Karma desen türlerinden de iç içe karma desen tekniği tercih edilmiştir. Çalışmanın nicel kısmında deneysel desenlerden ön test- son test, seçkisiz desen kullanılmıştır. Çalışmanın nitel bölümünde ise yapılandırılmış öğrenci görüşlerine yer verilmiştir.
Araştırmanın çalışma grubu 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Van İpekyolu Cumhuriyet Anadolu Lisesinde öğrenim görmekte olan 11. Sınıf öğrencilerinden iki grup oluşturulmuştur. Her grup için 20 öğrenci (bütün sınıf) seçilmiştir.
Çalışmada veri toplama aracı olarak Aydemir ve Büyüköztürk'ün  (2013) geliştirdiği "Okuma Motivasyonu Ölçeği" kullanılmıştır. "Ölçekte "okuma zorluğunun algılanması", "okuma yeterliği", "okumaya yönelik çaba/takdir edilme" ve "okumanın sosyal yönü" olmak üzere dört faktör yer almakta ve ölçek yirmi iki maddeden oluşmaktadır. Ayrıca nitel araştırma için de "Metin Türleriyle İlgili Öğrenci Görüş Formu" kullanılmıştır. Araştırma bulgularının nicel veri analizinde bağımlı ve bağımsız gruplarda t-testileri kullanılmıştır. Veri analizleri SPSS 23 paket programı ile analiz yapılmıştır. Nitel analizler ise öğrenci görüş formu ile yapılmıştır.
Bu araştırmanın sonucuna göre öyküleştirilmiş şiirlerin lise öğrencilerinin okuma motivasyonuna yönelik ele alınan deney grubunun ön testlerinin ve son testlerinin arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Deney ön test puan ortalaması (X̅= 3,27) ile deney grubunun son test puan ortalaması (X̅= 4,018) arasında önemli bir fark görülmektedir [t  = 2,286 ile t=0,912  (p=0.000)].  Çalışma grubundaki öğrencilere uygulanan öğrenci görüş formuna göre öğrencilerin büyük çoğunluğu tür olarak öykü ve şiiri seçmiştir. Şiirlerin öyküleştirilmesini büyük çoğunlukla beğendikleri tespit edilmiştir. Bu tür metinlerin dönüşümünün motivasyonlarını artırdığına yönelik olumlu görüş belirttikleri tespit edilmiştir. Görüşlerine başvurulan öğrencilerin %82'si şiirlerin öyküleştirilerek verilmenin okuma motivasyonlarını artırdığı ifade etmişlerdir.

Anahtar Sözcükler: şiir, metin, öykü, okuma, motivasyon.

Abstract:
The most important object of literary education is the text. Texts are the main tools of literacy, storytelling and grammar teaching. Texts taken from literary works from the pens of master authors are the basic element of both textbooks and non-book material selection. It is also the main tool of the relationship between the author and the reader. Dec. Among the texts taught in literature courses, poetry and narrative-based (Deconstruction) texts are the first. In this study, based on the importance of the text in literary education, it is aimed to establish a relationship between poetry and short story and to measure a teaching attitude accordingly. Dec.
The aim of this research is to investigate the effect of narrative poems on reading motivation of high school students. While doing this study, sample poems included in the Turkish language and literature curriculum of National Education were selected. In addition, the opinions of the students towards the texts were also included in the research.
In this study, the mixed pattern technique, which includes quantitative and qualitative data collection techniques, was used. The intertwined mixed pattern technique has also been preferred among the mixed pattern types. With this technique, the research results are compiled, collected and put together. Dec. In the quantitative part of the study, a pre-test-post-test non-selective pattern from experimental patterns was used. In the qualitative part of the study, structured student opinions are included.
The working group of the research is the 11th academic year 2022-2023 who are studying at Van Ipekyolu Cumhuriyet Anatolian High School. Two groups were formed from the class students. 20 students (all class) were selected for each group.
The "Reading Motivation Scale" developed by Aydemir and Büyüköztürk (2013) was used as a data collection tool in the study. "There are four factors in the scale including "perception of reading difficulty", "reading proficiency", "effort towards reading /appreciation" and "social aspect of reading" and it consists of 22 items. In addition, the "Student Opinion Form about Text Types" was also used for qualitative research. In the quantitative data analysis of the research findings, t-tests were used in dependent and independent groups. Data analysis Analysis was performed with the SPSS 23 package program. Qualitative analyses were carried out with the student opinion form.
According to the results of this research, a statistically significant difference was found between the pre-tests and post-tests of the experimental group considered for the reading motivation of high school students of the Deconstructed poems. There is a significant difference between the experimental pre-test score average (X= 3.27) and the experimental group Decal test score average (X= 4.018) [t = 2.286 and t=0.912 (p=0.000)]. According to the student opinion form applied to the students in the study group, the vast majority of the students chose story and poetry as the genre. It has been found that they mostly like the storytelling of poems. It has been found that they expressed a positive opinion that the conversion of such texts increases their motivation. 82% of the students whose opinions were consulted stated that giving poems by narrating increases their motivation to read.

Keywords: poetry, text, story, reading, motivation.