Kronik böbrek hastalığı ile takipli hastaların değerlendirilmesi ve hastalık komplikasyonlarının belirlenmesi
Evaluation of patients with chronic renal disease and identification of disease complications
Yazar: NİLAY KAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET BÜLBÜL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nefroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Komplikasyonlar = Complications

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, kronik böbrek hastalığının farkındalığını arttırmak,
erken tanı koymak, ilerlemenin önlenebilir ve geri döndürülebilir nedenlerini
belirlemek ve prognozu tahmin edebilmek için; KBH ile takipli hastaların
demografik olarak tanımlanması, risk faktörlerinin belirlenmesi, hastalık
komplikasyonlarının değerlendirilmesi ve kronik böbrek hastaları ile son dönem
böbrek yetmezliği hastaları arasındaki farklılıkların belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 2010-2020 yılları arasında SBÜ. Ankara Dr.
Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Sağlık Uygulama ve
Araştırma Merkezi Nefroloji Kliniğine, kronik böbrek hastalığı ve son dönem böbrek
yetmezliği tanıları ile başvuran yaşları 2 ila 18 arasında değişen 250 hasta dahil
edilmiştir. Bu hastaların demografik verileri ve son başvurudaki laboratuvar değerleri
ile ekokardiyografi raporları geriye dönük olarak incelenmiştir. Hastalarımız kronik
böbrek hastalığı evresi 1-4 olanlar prediyaliz, evre 5 olup renal replasman tedavisi
alan hastalar ise diyaliz grubu olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Hastalığın anemi,
büyüme gelişme geriliği, hipertansiyon, dislipidemi, kemik metabolizması
bozukluğu, metabolik asidoz ve kardiyovasküler hastalık ile ilişkili komplikasyonları
tüm olgularda değerlendirilmiş ve prediyaliz ve diyaliz grupları bu komplikasyonlar
açısından karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Olgularımızda kronik böbrek yetmezliğinin en sık nedeninin
konjenital böbrek ve üriner sistem anomalisi olduğu görüldü. Hastalık
komplikasyonlarından; anemi, boy kısalığı, malnütrisyon, kemik-mineral
metabolizması bozukluğu, dislipidemi, hipertansiyon ve sol ventrikül hipertrofisinin
diyaliz grubunda anlamlı olarak daha sık görüldüğü ve diyaliz olgularının daha sık
hastaneye yattığı saptandı. Metabolik asidoz sıklığı açısından gruplar arasında
anlamlı bir fark yoktu. Diyaliz grubu olguların en sık yatış nedeni enfeksiyonlar iken,
prediyaliz olguların tanı ve tetkik yapılması amacıyla hastaneye yattığı dikkat çekti.
Hastaların %24'ünün izlemleri sırasında son dönem böbrek yetmezliğine ilerlediği,
renal replasman tedavisi alan 91 hastadan 25'inin ise nakil merkezine sevk edildiği
belirlendi.
Sonuç: Kronik böbrek hastalığı ve son dönem böbrek yetmezliği ile takip
edilen çocuk hastalarda, hastalığın altında yatan nedene ve tedavisinin zor olmasına
bağlı olarak birçok komplikasyon gelişmektedir. Hastalık ilerledikçe bu
komplikasyonların yönetimi zorlaşmaktadır. Bu sebeple hastaların yakın takip
edilmesi, her hastanın kişiye özel ve multisistemik olarak değerlendirilmesi ve
mümkün olan en yakın sürede böbrek nakli yapılması çok önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek hastalığı, Son dönem böbrek yetmezliği,
Komplikasyonlar

Abstract:
Objective: To raise awareness of chronic kidney disease, make an early
diagnosis, identify preventable and reversible causes of progression, and predict
prognosis, the goal of our study was to define demographically the patients with
CKD who were followed up, determine risk factors, evaluate disease complications,
and determine the differences between chronic kidney disease and end-stage renal
disease patients.
Methodology: Our study included 250 patients aged two to eighteen years
old who went to the SBU Dr. Sami Ulus Training and Research Hospital's
Nephrology Clinic with a diagnosis of chronic kidney disease or end-stage renal
disease between 2010 and 2020. These patients' demographic information, laboratory
values at the time of their last admission, and echocardiography reports were all
reviewed retrospectively. The patients were divided into two groups. Chronic kidney
disease' stage 1-4 patients formed the predialysis group, stage 5 patients formed the
dialysis group. These two groups were compared in terms of anemia, growth
retardation, hypertension, dyslipidemia, bone metabolism disorder, metabolic
acidosis, and cardiovascular disease-related complications of the disease.
Results: The most common cause of chronic renal failure in our cases was
congenital kidney and urinary system anomaly. Anemia, short stature, malnutrition,
bone-mineral metabolism disorder, dyslipidemia, and hypertension, all of which are
disease complications, were significantly more common in the dialysis group, and
dialysis patients were hospitalized more frequently. There was no significant
difference between the groups in terms of metabolic acidosis frequency. It was noted
that the most common reason for hospitalization in dialysis group cases was
infections, while predialysis cases were hospitalized for diagnosis and examination.
It is determined that 24% of the patients had progressed to end-stage renal disease
during their follow-up, and 25 of 91 patients who received renal replacement therapy
were transferred to the transplantation center.
Conclusion: Depending on the underlying cause of the disease and the
difficulty of its treatment, many complications develop in pediatric patients with
chronic kidney disease and end-stage renal disease. The management of these
complications becomes more difficult as the disease progresses. As a result, it is
critical to follow up the patients closely, evaluate them individually and
multisystemically, and perform kidney transplantation as soon as possible.
Key words: Chronic kidney disease, End-stage renal disease, Complications