Tokat Bey Sokağı evleri
The houses of Bey Street in Tokat
Yazar: ŞULE YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVAY ATILGAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Evler = Houses ; Konut = Dwelling house ; Konut mimarisi = Housing architecture ; Süslemeler = Ornamentations ; Tarihi yapılar = Historic structures ; Tokat = Tokat ; Türk evi = Turkish house

Özet:
Tokat, Orta Karadeniz bölümünün iç kesiminde yer alır. Tokat geleneksel Türk evleri bakımından zengin olmasına rağmen sanat tarihi açısından yeterince incelenmediği görülmüştür. Böyle bir eksikliğin giderilmesi düşüncesiyle ?Tokat Bey Sokağı Evleri? başlıklı çalışmamıza yönelerek öncelikle literatür çalışması, ardından röleve çizimleri ve fotoğraflarla belgelemek suretiyle tespit işlemlerini tamamladıktan sonra, sistematik katalog düzeni içinde her birinin ayrıntılı tanıtımı ve ayrı bir bölüm halinde tüm evlerin karşılaştırma ve değerlendirmelerini yaparak, geleneksel Türk konut mimarisi gelişim çizgisindeki yerlerini belirlemeye çalıştık.Bu çalışmada Bey Sokağı'nda yer alan toplam 21 ev örneği incelenmiştir. Tokat Bey Sokağı evleri Türk evi görünümünü koruyarak günümüze kadar gelebilmişlerdir. Bu evler Bey Sokağı'nda yaşayan halkın yaşam tarzını, ekonomik durumunu ve kültürünü yansıtmaktadır. Bu çalışmada Bey Sokağı evleri detaylı bir şekilde incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Bey sokağı evlerinin hepsi 19. yüzyılın ortası ve 20. yüzyılın başına tarihlendirilmektedir.Bey Sokağı evleri iki katlıdır. Evler ahşap karkas tekniği (hımış) ile yapılmıştır. Zemin katlar taş olup, hizmet işleri için kullanılmaktadır. Üst katlar asıl yaşam alanı olup, farklı biçimlerde çıkmalarla sokağa açılmıştır. Bey Sokağı evlerinde ikiyüzlü iç sofalı ve üç tarafı odalı dış sofalı plan tipleri görülmektedir. Tokat Bey Sokağı'nda sayıca az olmasına rağmen tek yüzlü iç sofalı ve iki tarafı odalı dış sofalı plan tiplerine ait örneklerde karşımıza çıkmaktadır. Tokat Bey Sokağı evlerinin dış cepheleri oldukça sade olmasına rağmen iç mekânda ahşap ve alçı malzemeyle yapılan süslemeler dikkat çekmektedir.Çalışmamız kültür tarihimiz açısından son derece önemli olan bu eserlerin en iyi şekilde korunması ve gelecek kuşaklara aktarılmasında katkı sağlayacağı inancındayız.Anahtar Sözcükler1. Tokat2. Ev3. Ahşap karkas4. Çıkma5. Ahşap ve alçı süsleme

Abstract:
Tokat is located in the inner part of the Central Black Sea Region. Although Tokat is rich in traditional Turkish houses, they are researched not enough in terms of art history. Primarily the library work and the research of the houses of Bey Street in person, which consisted of documenting by water-color copy drawings and photographs, have been completed. Subsequently the places of the houses have been determined in the development line of traditional Turkish house architecture by detailed introducing each one of them in systematic catalog order and by comparing and evaluating them each as a separate section.21 houses in Bey Street were analyzed in the context of this work. The houses of Bey Street have preserved the features of the traditional Turkish house upto now. These houses reflect lifestyle, culture and economic status of the people living in Bey Street. In this study, the houses of Bey Street were examined and evaluated. All of the houses in Bey Street were dated mid 19th and beginning 20th centuries.There are two floors in the houses of Bey Street. Ground floor is made of stone and it is used for services functions. The upper floor is used as a main living area and open to Bey Street with different types of projectings. The type of plan with two facades and an inner hall and the type of plan with an outer hall are commonly seen in the houses of Bey Street. Although few in number, examples of the type of plan with one facades and an inner hall and the type of plan with an outer hall are seen. Facades of the houses of Bey Street are quite simple but interior space of the houses is rich in wood and plaster decorations.We believe that our study would contribute in the preservation of these highly important works of art in our cultural history.Key Words1. Tokat2. House3. Wooden frame4. Projecting5. Wooden and plaster decorationTokat is located in the inner part of the Central Black Sea Region. Although Tokat is rich in traditional Turkish houses, they are researched not enough in terms of art history. Primarily the library work and the research of the houses of Bey Street in person, which consisted of documenting by water-color copy drawings and photographs, have been completed. Subsequently the places of the houses have been determined in the development line of traditional Turkish house architecture by detailed introducing each one of them in systematic catalog order and by comparing and evaluating them each as a separate section.21 houses in Bey Street were analyzed in the context of this work. The houses of Bey Street have preserved the features of the traditional Turkish house upto now. These houses reflect lifestyle, culture and economic status of the people living in Bey Street. In this study, the houses of Bey Street were examined and evaluated. All of the houses in Bey Street were dated mid 19th and beginning 20th centuries.There are two floors in the houses of Bey Street. Ground floor is made of stone and it is used for services functions. The upper floor is used as a main living area and open to Bey Street with different types of projectings. The type of plan with two facades and an inner hall and the type of plan with an outer hall are commonly seen in the houses of Bey Street. Although few in number, examples of the type of plan with one facades and an inner hall and the type of plan with an outer hall are seen. Facades of the houses of Bey Street are quite simple but interior space of the houses is rich in wood and plaster decorations.We believe that our study would contribute in the preservation of these highly important works of art in our cultural history.