Sözdebilim temalı bilimin doğası öğretiminin fen bilgisi öğretmen adaylarının sözdebilim algılarına ve eleştirel düşünme becerilerine etkisi
The Effect of nature of science teaching through pseudoscientific issues on science teacher candidates' perceptions about pseudoscience and their critical thinking skills
Yazar: TUTKU YALÇINKAYA
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET SÜRMELİ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Algı = Perception ; Bilimin doğası = Nature of science ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Sözde bilim = Pseudoscience ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci algısı = Students perceptions

Özet:
Bu çalışmada, sözdebilim konularının ele alındığı bilimin doğası öğretimi uygulamasının fen bilgisi öğretmen adaylarının sözdebilim ile ilgili algılarına ve eleştirel düşünme becerilerine etkisi araştırılmıştır. Araştırma deseni olarak karma yöntem araştırma türlerinden Açımlayıcı Sıralı Desen benimsenmiştir. 
Araştırmanın uygulama süreci, 2014-2015 Güz Yarıyılı'nın 6 haftasını kapsamıştır. Çalışmanın nicel örneklemini Mersin Üniversitesi, Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümünde öğrenim gören son sınıf öğrencisi 30 öğretmen adayı oluşturmuştur. Nitel örneklemin belirlenmesinde ise amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmış, nitel örneklemi nicel örneklem içerisinden Sözdebilim İle İlgili Algılar Ölçeği'nden alınan puanlara dayalı olarak seçilen 10 öğretmen adayı oluşturmuştur.  Uygulama sürecinde, Özel Öğretim Yöntemleri II dersinin kullanılması tercih edilmiştir.
Veri toplama aracı olarak değerlendirme formları, ders kayıtları ve ölçekler kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının sözdebilim ile ilgili algılarını tespit etmek için Sözdebilim İle İlgili Algılar Ölçeği; eleştirel düşünme becerilerini tespit etmek için de Watson – Glaser Eleştirel Akıl Yürütme Gücü Ölçeği kullanılmıştır. Değerlendirme formları aracılığıyla ise öğretmen adaylarının bilimin doğasına, sözdebilimle ilgili algılarına ve uygulama sürecine ilişkin görüşlerine yönelik nitel veri elde edilmiştir. 
Nicel veriler analizinde SPSS paket programı aracılığıyla yapılan betimsel analizler, nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Analizler sonucunda uygulamanın öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerilerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yaratmadığı ancak sözdebilim ile ilgili algılarında değişiklik sağladığı ve öğretmen adaylarını sözdebilimsel inanışlarından uzaklaştırdığı saptanmıştır.


Anahtar Kelimeler
Sözdebilim, Bilimin Doğası, Bilimin Doğası Öğretimi, Eleştirel Düşünme, Mit

Abstract:
In this study, it is searched the effect of nature of science teaching through pseudoscientific issues on science teacher candidates' perceptions about pseudoscience and their critical thinking skills. Exploratory Sequential Design, as a mixed method research type, was adopted.
Research design was applied during six weeks in 2014-2015 Fall Semester. Quantitative sample of the study was composed of 30 teacher candidates being fourth-grade students in the department of Science Education in Mersin University, Education Faculty. While specifying qualitative sample, on the other hand, purposive sampling method was used and 10 teacher candidates were selected according to scores of the Perceptions About Pseudoscience Scale among quantitative sample. The application was taken place in the Special Teaching Methods II lecture hours.
Evaluation forms, records of lessons and scales were used as data collection tools.  Perceptions About Pseudoscience Scale was used to determine teacher candidates' perceptions about pseudoscience; Watson- Glaser Critical Thinking Appraisal was used to determine critical thinking skills. On the other hand, qualitative data was obtained via evaluation forms related to views of teacher candidates about application process, nature of science and their perceptions about pseudoscience.
SPSS packet program was used to analyze quantitative data while descriptive analysis and content analysis were used to analyze qualitative data.  As a result, it was observed that statistically there is no meaningful difference in critical thinking skills of teacher candidates before and after application, while there is a progress in their perceptions about pseudoscience. 

Keywords
Pseudoscience, Nature of Science, Teaching Nature of Science, Critical Thinking, Myth