Lenfomalarda radyoterapi yaklaşımının retrospektif değerlendirilmesi /
Yazar: PELİN ALTINOK SÜT
Danışman: DOÇ. DR. NURAN BEŞE
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
vn. ÖZET Lenfomaların tedavisinde radyoterapinin yeri, değişen tedavi yaklaşımlarının kliniğe yansıyan sonuçlan, kombine modalite tedavi veya sadece radyoterapi uygulanan hastalarda sağkalım verileri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Bu amaçla; Kasım 1978 ile Aralık 2003 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı'nda lenfoma tanısı ile primer yaklaşımla tedavi edilmiş 257 HL, 86 NHL ve 102 ekstranodal NHL tanılı hasta retrospektif olarak analiz edilmiştir. 257 HL tanılı hastanın medyan yaşı 33'tür (18-83). 171 erkek (%67), 86 (%33) kadın hasta vardır. Ann Arbor evreleme sistemine göre 82 hasta (%32) evre IA, 15 hasta (%6) evre IB, 75 hasta (%29) evre IIA, 38 hasta (%15) evre IB, 25 hasta (%10) evre mA, 16 hasta (%6) evre IIIB ve 1 hasta ise evre IV'tür (%2). Histolojik alt tip; 3 hastada (%1) Nodüler Lenfosit-Baskın Hodgkin Lenfoma, 82 hastada (%32) Nodüler Sklerozan Klasik Hodgkin Lenfoma, 128 hastada (%50) Lenfositten Zengin Klasik Hodgkin Lenfoma, 29 hastada (%11) Karışık Hücreli Klasik Hodgkin Lenfoma, 7 hastada (%3) Lenfositten Fakir Klasik Hodgkin Lenfoma olarak bulunmuştur. 8 hastada (%3) alt tip saptanamamıştır. Hastalara Co 60 (209 hasta) teleterapi aygıtı ya da lineer hızlandırıcının 4-6 MV fotonları (48 hasta) ile ışınlama yapılmıştır. 257 hasta birarada değerlendirildiğinde uygulanan medyan doz 41.4 Gy'dir (27-51.4 Gy). 1993 yılından itibaren kliniğimizin tedavi politikasında değişiklik yapılmış ve KMT ağırlıklı olarak uygulanmaya başlanmıştır. 1993 öncesi dönemde medyan doz 41.4 Gy'dir (30.9-51.4 Gy). 1993 ve sonrası yıllarda RT uygulamasında dozlar düşürülerek alanlar küçültülmüştür. Bu dönemde medyan doz 36 Gy'dir (27-47.4 Gy). Medyan takip 66 aydır (8-290). Sırasıyla 10 ve 20 yıllık gerçek sağkalım oranlan %85 ve %80'dir. 10 ve 20 yıllık hastalıksız sağkalım oranlan ise sırasıyla %72 ve %66'dır. Tüm hastalar birarada değerlendirildiğinde sadece RT alanlarla KMT alanlar arasında sağkalım farkı gözlenmemiştir (genel sağkalımda p=0.450, hastalıksız sağkalımda p=0.174). Sağkalım analizleri her evre için ayn değerlendirildiğinde KMT sadece evre IIB'de hastalıksız sağkalımı anlamlı olarak uzatmıştır (p=0.018). KMT alan 60ve almayan hastalarda relaps paternleri açısında anlamlı fark gözlenmemiştir (p=0.124). 1993 öncesi ile 1993 ve sonrası karşılaştırıldığında KMT hastalıksız sağkalım süresini belirgin olarak uzatmıştır (p=0.0009). Genel ve gerçek sağkalım sürelerinde ise anlamlı fark yoktur (sırasıyla p=0.241 ve p=0.104). 231 hastada (%90) geç yan etki gözlenmemiştir. 13 hastada (%5) cilt fibrozisi, 2 hastada (%0.5) trismus, 5 hastada (%2) kardiyak, 2 hastada (%0.5) endokrin toksisite gelişmiş, 4 hastada (%2) ikincil kanser saptanmıştır. NHL tanısı ile kliniğimizde primer yaklaşımla tedavi edilen 86 hastanın medyan yaşı 46'dır (20-83). 43 erkek (%50), 43 (%50) kadın hasta vardır. Ann Arbor evreleme sistemine göre evre I'de 41 hasta (%48), evre İT de 39 hasta (%45), evre ffl'te 6 hasta (%7) bulunmaktadır. Histolojik alt tipe göre; 61 hasta (%71) diffüz, büyük hücreli, 23 hasta (%27) foliküler grupta, 2 hasta (%2) MALT-MZL grubundadır. 61 hastada (%71) KMT uygulanmıştır. Tutulu alan RT 77 hastaya (%90), geniş alan RT 8 hastaya (%9), total lenfoid ışınlama 1 hastaya (%1) yapılmıştır. 17 hasta lineer akseleratörün 4-6 MV foton ışınlarıyla, 69 hasta Co 60 teleterapi aygıtı ile tedavi edilmiştir. Medyan doz 41.4 Gy'dir (750-5600 cGy). Medyan takip 63.5 aydır (12-294). 10 yıllık gerçek sağkalım ve hastalıksız sağkalım sırasıyla %81 ve %76'dır. Sedece RT alan hastalar ile KMT alan hastaların karşılaştırılmasında, foliküler histolojide KMT, hastalıksız sağkalımı uzatmıştır (p=0.04). Diffüz histolojide ise KMT daha avantajlı gözükmektedir. Genel sağkalım analizinde istatistiksel olarak olumlu yönde bir eğilim vardır (p=0.067), gerçek sağkalım ve hastalıksız sağkalım analizleri istatistiksel olarak anlamlıdır (sırasıyla p=0.022 ve p=0.046). 102 primer ekstranodal NHL hastasında medyan yaş 50.5'tir (18-86). 64'ü erkek (%63), 38'i kadındır (%37). Tüm hastalar değerlendirildiğinde en fazla tonsil yerleşimi görülmüştür (%23). 48 baş-boyun PENHL tanılı hastanın medyan yaşı 52.5'tir (19-86). 26 hasta (%54) evre I, 22 hasta (%46) evre Il'dir. En sık görülen histolojik alt tip diffüz, büyük hücreli gruptur (%79). Hastalar Co 60 teleterapi aygıtı ile tedavi edilmişlerdir. Medyan RT dozu 41.4 Gy'dir. Medyan takip 36 aydır (11-195). 5 yıllık genel ve hastalıksız 61sağkalım sırasıyla %84 ve %66'dır, gerçek sağkalım ise %86'dır. KMT hem genel, hem de gerçek sağkalım süresini arttırırken (sırasıyla p=0.014 ve p=0.038), hastalıksız sağkalımda istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşturmamıştır (p=0.473). KMT uygulananlarda alan dışı relapslar belirgin olarak azalmıştır (p=0.015). Mide lenfoması tanılı 11 hastanm medyan yaşı 53 'tür (36-77). 5'i erkek (%45.5), 6'sı kadındır (%54.5). 2 hasta (%18) operasyon sonrası tedavi almıştır. 7 hastada (%64) hastalık mideye sınırlıdır. 4 hasta (%36) diffüz, büyük hücreli grupta, 2 hasta (%18) foliküler gruptadrr, 5 hasta (%46) ise MALT lenfomadır. KMT 9 hastaya (%82), sadece RT adjuvan olarak 2 hastaya (%18) uygulanmıştır. 7 hasta (%64) lineer akselaratörün 4-6 MV foton ışınlarıyla, 4 hasta (%36) Co 60 ile ışınlanmıştır. Medyan doz 40 Gy'dir. Medyan takip 49 aydır (12-169). 5 yıllık hastalığa bağlı sağkalım oram %86, hastalıksız sağkalım %78'dir. MALT lenfoma tanılı 5 hastanın 10 yıllık sağkalımı %100'dür. Primer merkezi sinir sistemi lenfoması tanısı ile tedavi edilen 17 hastanın medyan yaşı 55'tir (24-75). 9'u erkek (%53), 8'i kadındır (%47). 5 hastada (%29) alt tip saptanamamıştır. 10 hasta (%59) diffüz, büyük hücreli grupta, 2 (%12) hasta foliküler gruptadır. 6 hasta (%35) operasyon sonrası tedavi almıştır. Sadece RT alan 8 hasta (%47), KMT alan 9 (%53) hasta vardır. Kranyal ışınlama tüm beyin 36 Gy, primer tümör loju 54 Gy alacak şekilde yapılmıştır. Kranyospinal ışınlama 6 (%35) hastaya uygulanmıştır. Hastaların hepsinin tedavisi Co 60 teleterapi aygıtı yapılmıştır. Hastalar medyan 13 ay takip edilmiştir (4-74). 2 ve 5 yıllık hastalığa bağlı genel sağkalım oranlan sırasıyla %37 ve %19'dur,hastalıksız sağkalım oranlan ise %39, ve %26'dır. 62

Abstract: