Türkçe öğretmenlerinin söz varlığını geliştirme deneyimleri: Kayseri örneği
Turkish teachers' experiences of the devoloping vocabulary: Kayseri example
Yazar: ABBAS DOĞUKAN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. KUDRET ALTUN
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Etkili, kaliteli iletişim kurmak, kişilerin sahip oldukları söz varlığı birikimleriyle doğrudan ilişkilidir. Kişilerin söz varlığı gelişimi, okullarda sistemli bir şekilde yürütülür. Bu gelişimi yürütme görevi ise büyük ölçüde Türkçe öğretmenlerinindir. Bu bağlamda Türkçe öğretmenlerinin kendilerinin ve öğrencilerinin söz varlıklarını geliştirme sürecindeki deneyimlerini bütüncül olarak gözden geçirmek önemlidir. Bu amaçla resmî eğitim kurumlarında çalışan otuz iki Türkçe öğretmeninden veri toplanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yönteminin deseni olgubilim kullanılmıştır. Katılımcıların belirlenmesinde kartopu örneklemesinden yararlanılmıştır. Katılımcılarla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların söz varlığını geliştirme deneyimler 16 soruyla derinlemesine incelenmiştir. Veriler içerik ve betimsel analiz yoluyla çözümlenmiştir. Çalışmanın ana bulguları şunlardır: Katılımcılar, söz varlığı zenginliğinin bireyi çok yönlü geliştirdiğini belirtmişlerdir. Katılımcılar, söz varlığı geliştirmek açısından Türkçe ders kitaplarını yetersiz bulmaktadırlar. Katılımcılar, sözlük kullanımına önem vermektedirler. Katılımcıların çoğunda Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda (2019) yer alan söz varlığı kazanımlarıyla ilgili yeterli bilgiye sahip olmadıkları görülmüştür. Katılımcıların yarısı, öğrencilerinin söz varlıklarını geliştirmek için yüz yüze eğitimde yaptıkları çalışmaları, uzaktan eğitime uyarlamıştır. Özellikle salgın süreciyle birlikte öğrencilerin derslere olan ilgilerinin ciddî manada azaldığını, söz varlıklarının dolayısıyla iletişim kurma becerilerinin zayıfladığını bildirmişlerdir. Çalışmada sözcük öğretimi etkinliklerine yer verilmiştir.
Anahtar sözcükler: iletişim, okuma, söz varlığı, sözcük öğretimi, Türkçe öğretmenleri

Abstract:
Establishing effective, high-quality communication is directly related to the accumulation of vocabulary people have. The development of people's vocabulary is carried out systematically in schools. The task of carrying out this development is largely the responsibility of Turkish teachers. In this context, it is important to review the experiences of Turkish teachers themselves and their students in the process of developing their vocabulary in holistic manner. For this purpose, data were collected from thirty-two Turkish teachers working in official educational institutions. The design of the qualitative research method, phenomenology, was used in the study. Snowball sampling was used to determine the participants. Semi-structured interviews were conducted with the participants. The experiences of the participants in developing their vocabulary were examined in depth with 16 questions. The data were analyzed through content and descriptive analysis. The main findings of the study are as follows: The participants stated that richness of vocabulary improves the individual in many ways. Participants, find Turkish textbooks insufficient in terms of improving vocabulary. Participants attach importance to the use of dictionaries. It was observed that most of the participants didn't have sufficient information about the vocabulary gains included in the Turkish Course Curriculum (2019). Half of the participants adapted the studies they did in face-to-face education to distance education to improve their students' verbal assets. They reported that, especially with the epidemic process, the students' interest in the lessons decreased significantly, and their vocabulary, therefore, their communication skills weakened. In the study, vocabulary teaching activities were given.
Keywords: communication, reading, Turkish teachers, vocabulary, word teaching