Yersel lazer tarayıcılar: Geomatik mühendisliğinde uygulama örneği
Terrestrial laser scanners: Application model in geomatics engineering
Yazar: SHAH WALİ NAZARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VELİ AKARSU
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Geomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Klasik ölçüm yöntemlerine alternatif bir çözüm sunan, üç boyutlu  lazer tarayıcılar, geomatik mühendisliğinde yapılan ölçümlerin doğruluğuna çok daha yüksek düzeyde güven duymalarını sağlamıştır. İki boyutlu (2B) ve üç boyutlu (3B) çizimler ve üzerinde yapılacak hesaplamalar,  alan ve hacim hesaplamaları vb. gibi  ve topografik ölçümler dahil, birçok farklı ölçme uygulamalarında kullanılan yüksek çözünürlüklü veriler değerlendirildiğinde, klasik ölçme yöntemlerinin sağladığı çözünürlük ve etkinlikten çok daha üstün olduğu anlaşılmıştır.
Günümüzde objelere ait verilerin elde edilmesi ve bu verilerin bilgisayar ortamında değerlendirilerek, objeler hakkında bilgi sahibi olmak, objelerin birebir 3B görüntülerinin elde edilmesi, önemli bir konudur. Zamanla bilgisayar teknolojisinin ve lazer tarama sistemlerinin gelişmesi sonucu, günümüzde Yersel Lazer Tarayıcılar (YLT) hızlı bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır. 
YLT'lar sayesinde, objelerin 3B geometrik ve görsel bilgileri; doğru, hızlı, birebir ve düşük maliyetle elde edilebilmektedir. Bu çalışmada günümüzde hızla gelişen YLT'ların çalışma prensibi, bileşenleri, verileri birleştirme yöntemleri, bazı uygulama alanı örnekleri ve Faro Focus 3D X330 YLT aleti tanıtılmıştır. Geomatik mühendisliğinde örnek uygulama olarak Bülent Ecevit Üniversitesi Farabi kampüsünde yer alan Farabi camii'nin dış yüzeyinin 3B   modeli elde edilmiş ve Faro Scene,  Autodesk Recap ve Autodesk AutoCAD yazılımları ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular sonuç ve öneriler bölümünde sunulmuştur. YLT'ların  tasarımlarındaki son gelişmeler, bu optik görüntüleme yöntemini daha kullanıcı dostu, pratik ve popüler hale getirmiş olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Yersel Lazer Tarama (YLT), Focus 3D X330, Faro Scene, 3B, Geomatik Mühendisliği
Bilim Kodu: 616.02.00

Abstract:
Offering an alternative solution to conventional measurement methods, three-dimensional laser scanners have provided a much higher level of confidence in the accuracy of measurements in geomatics engineering. Two-dimensional (2D) and three-dimensional (3D) drawings and calculations on it, area and volume calculations, etc. like, and including topographic measurements, when evaluating the high-resolution data used in many different measurement applications, it has proven the resolution and effectiveness is superior than the classical measurement methods. 
Nowadays, obtaining data from objects and by evaluating in computer environment, to have information about objects, to obtain an exact 3D images of objects, is an important topic. As a result of the development of computer technology and laser scanning systems over time, today Terrestrial Laser Scanners (TLS) have started to be used quickly.
Through TLSs, 3D geometric and visual information of the objects are obtained accurate, fast, exact and low cost. In this study, the fast developing TLS's the working principle, components, data registration methods, some application area examples and Faro Focus 3D X330 TLS instrument is stated. As an exemplary application in geomatics engineering, a 3D view of the outer surface of the Farabi mosque located on the Farabi campus of Bülent Ecevit university was scanned and evaluated with the Faro Scene, Autodesk Recap and Autodesk AutoCAD software. The findings are presented in the results and discussion section. Recent developments in the design of TLSs, have made this optical imaging method more user-friendly, practical and popular.

Keywords: Terrestrial Laser Scanning (TLS), Focus 3D X330, Faro Scene, 3D, Geomatics Engineering
Science Code: 616.02.00