Psödoeksfoliasyon sendromlu hastaların optik kohorens tomografi ve doppler ultrasonografi bulgularının değerlendirilmesi /
Yazar: ÖZGE KEY ABDULLAYEV
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA KOCATÜRK
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Ganglion = Ganglia ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Oftalmik arter = Ophthalmic artery ; Psödoeksfoliasyon sendromu = Pseudoexfoliation syndrome ; Retina = Retina ; Retinal arter = Retinal artery ; Sinir lifleri = Nerve fibers ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler

Özet:
PSÖDOEKSFOLİASYON SENDROMLU HASTALARIN OPTİK KOHORENS TOMOGRAFİ VE DOPPLER ULTRASONOGRAFİ BULGULARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Amaç: Bu çalışmanın amacı Psödoeksfoliasyon sendromlu (PES) olgular ile normal olguları optik kohorens tomografi (OKT) ve renkli doppler ultrasonografi (RDUS) bulguları açısından karşılaştımak ve PES'li olgularda ortaya çıkan retina sinir lifi tabakası (RNFL) , ganglion hücre kompleksi (GCC) ve optik sinir başı (OSB) değişikliklerinin RDUS bulgularıyla korelasyonunu araştırmaktır.
Yöntem: Prospektif, randomize, kontrollü klinik çalışmamıza 49 Psödoeksfoliasyon Sendromlu olgunun 49 gözü ve yaş-cinsiyet uyumlu 50 sağlıklı olgunun 50 gözü dahil edildi. Tüm katılımcıların SD-OKT ile RNFL, GCC, OSB parametrelerinin değerlendirilmesi ile tam bir oftalmolojik muayenesi yapıldı. OKT ile ortalama, süperior, nazal, inferior ve temporal RNFL kalınlık ölçümleri kaydedildi. OKT ile ortalama,  minimum, süperior, süperior nazal, inferior nazal, inferior, inferior temporal ve süperior temporal GCC kalınlık ölçümleri kaydedildi. OSB parametrelerinden rim alanı, vertikal cup-disk (C-D) oranı değerlendirildi. Orbital akım parametrelerini değerlendirmek için oftalmik arter (OA) ve santral retinal arter (SRA) RDUS yapıldı. Çift kör bir radyolog, OA ve SRA pik sistolik hızını (PSV) ve diyastol sonu hızını (EDV) elde etti ve rezistivite indeksi (RI) hesaplandı. 
Bulgular: Grupların peripapiller RNFL kalınlıkları PES grubunda kontrol grubuna göre daha ince olmasına rağmen istatistiksel olarak fark saptanmadı. OSB incelemelerinde, gruplar arasında rim alanları ve vertikal C-D oranları açısından fark bulunmadı. Minimum GCC kalınlığı PES grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede azalmıştı (p=0.018). OA-RI ve SRA-RI değerleri PES grubunda istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti (sırasıyla p=<0.001, p=0.001). PES grubunda kontrol grubunun aksine yaş ile OA-RI ve SRA-RI ilişkisine bakıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmedi (sırasıyla R=0.165 p=0.226, R=0.237 p=0.079). PES grubunda yaş ile GCC ilişkisi incelendiğinde kontrol grubunun aksine sadece inferior bölge GCC kalınlığında negatif yönde zayıf düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edildi. Kontrol grubunda OA-RI ve SRA-RI ile peripapiller RNFL kalınlıkları, OSB parametleri ve GCC ilişkisine bakıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. PES grubunda OA-RI ve SRA-RI ile peripapiller RNFL kalınlıkları ve OSB ilişkisine bakıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. PES grubunda OA-RI ile minimum, ortalama, inferior, inferior temporal bölge GCC kalınlığı arasında (sırasıyla R= -0.448 p=0.001, R= -0.275 p=0.040, R= -0.295 p=0.027, R= -0.304 p=0.024) ve SRA-RI ile minimum GCC kalınlığı arasında anlamlı korelasyonlar tespit edildi (R=-0.317,  p =0.017).
Sonuç: Bulgular yaştan bağımsız olarak PES'nin vasküler direnci artıran ve böylece orbital damarlardaki kan akışını azaltan vasküler bir etkiye sahip olduğunu kanıtlar niteliktedir. Perimetrik, RNFL ve GCC'de glokomatöz değişikliler çıkmadan önce, PES grubunda OA-RI ve SRA-RI değerlerinde kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı artışlar olduğu tespit edildi. RI değerlerindeki bu değişikliklerin GCC'nin bazı parametreleriyle korele olduğu tespit edildi. Bu hastaların takiplerinde RDUS ve GCC ile değerlendirilmeleri önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: Psödoeksfoliasyon sendromu, optik kohorens tomografi, ganglion hücre kompleksi, rezistivite indeksi, retina sinir lifi tabakası, oftalmik arter, santral retinal arter.
İletişim adresi: ozgekey@hotmail.com

Abstract:
EVALUATION OF OPTIC COHORENCE TOMOGRAPHY AND DOPPLER ULTRASONOGRAPHY FINDINGS IN PATIENTS WITH PSEUDOEXFOLIATION SYNDROME
Objective: The aim of this study is to investigate the differences in patients with Pseudoexfoliation Syndrome (PEX) and normal cases in terms of optical coherence tomography (OCT) and color Doppler ultrasonography (CDUS) findings; and to determine changes in retinal nerve fiber layer (RNFL), ganglion cell complex (GCC) and optic nerve head (ONH) in cases with PEX and to investigate the corelation with CDUS findings.
Method: In our prospective randomized controlled clinical trial, 49 eyes of 50 patients with pseudoexfoliation syndrome and 50 eyes of 50 age and sex-matched healthy subjects were included. A complete ophthalmologic examination was performed with the evaluation of the RNFL, GCC and ONH parameters of all participants with SD-OCT. Mean, superior, nasal, inferior and temporal RNFL thickness measurements were recorded with OCT. Mean, minimum, superior, superionasal, inferonasal, inferior, inferotemporal and superotemporal GCC thickness measurements were recorded by OCT. The rim area, vertical cup-disk (C-D) ratio was evaluated from the ONH parameters. Ophthalmic artery (OA) and central retinal artery (CRA) CDUS were performed to evaluate the orbital flow parameters. A masked radiologist obtained OA and CRA peak systolic velocity (PSV) and end diastolic velocity (EDV) and the resistivity index (RI) was calculated. 
Findings: Although the peripapillary RNFL thickness of the groups was thinner in the PEX group compared to the control group, no statistically difference was found. There were no significant differences between groups in terms of rim areas and vertical C-D ratios. Minimum GCC thickness was significantly decreased in PEX group compared to control group (p = 0.018). OA-RI and CRA-RI values were significantly higher in PEX group (p = <0.001, p = 0.001, respectively). Unlike the control group in the PEX group, no statistically significant relationship was found between age and OA-RI and CRA-RI (R = 0.165 p = 0.226, R = 0.237, p = 0.079, respectively). When the relationship between age and GCC was examined in the PEX group, only a weakly statistically significant correlation was found in the inferior region GCC thickness in contrast to the control group. There was no statistically significant difference between OA-RI and CRA-RI compared to peripapillary RNFL thickness, ONH parameters and GCC relationship in the control group. There was no statistically significant difference between OA-RI and CRA-RI compared to peripapillary RNFL thickness and ONH relationship in PEX group. Significant correlations were found between OA-RI and minimum, mean, inferior, inferior temporal region GCC thickness (respectively R:-0.448 p= 0.001, R:-0.275 p= 0.040, R:-0.295 P=0.027, R:-0.304 P=0.024) and CRA-RI and minimum GCC thickness in PEX group (R:-0.317, p =0.017).
Conclusion: The findings suggest that PEX, regardless of age, has a vascular effect that increases vascular resistance and thus reduces blood flow in the orbital vessels. There were statistically significant increases in OA-RI and CRA-RI values in the PEX group compared to the control group before the emergence of glaucomatous changes in perimetric, RNFL and GCC. These changes in the RI values correlated with particular of the GCC parameters. It is important to evaluate these patients with CDUS and GCC measurements during their follow-ups.
Key words: Pseudoexfoliation syndrome, optic cohorence tomography, ganglion cell complex, resistivity index, retinal nerve fiber layer, ophthalmic artery, central retinal artery.
Contact address: ozgekey@hotmail.com