İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin iç organlarımız ve sindirim sistemimiz ile ilgili bilgi düzeyleri
4th grade students 'knowledge levels about human internal organs and digestive system
Yazar: EMİNE DUDU DEMİREL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FEYZİ OSMAN PEKEL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada İlkokul 4.sınıf öğrencilerinin iç organlarımız ve sindirim sistemine ilişkin bilgi düzeylerinin belirlenmesi ve muhtemel kavram yanılgılarının ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Nitel araştırma desenine sahip araştırmada fenomonoloji (olgu bilim) yöntemi kullanılmıştır. Araştırma 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Isparta merkezde bulunan bir devlet ilkokulunun dördüncü sınıfında öğrenim görmekte olan 25 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırma verileri katılımcıların iç organlarımız ve sindirim sistemine yönelik gerçekleştirdikleri "Çizim Tekniği"ne dayalı çizimlerden ve kendileriyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış mülakatlardan elde edilmiştir. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde betimsel analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Güvenirliğin sağlanması amacıyla araştırmacı tarafından yapılan veri analizleri fen eğitimi alanında uzman iki akademisyenin görüşüne sunularak önerdikleri düzeltmeler gerçekleştirilmiştir. Nitel veri analizi güvenirlik katsayısı Miles ve Huberman formülü (Güvenirlik = görüş birliği / görüş birliği + görüş ayrılığı) kullanılarak %92 olarak hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda iç organlarımız konusunda ilkokul 4. sınıf öğrencilerin %68'inin iç organları kısmi olarak bildiği, %28'inin ise konuyla ilgili kavram yanılgılarına sahip olduğu belirlenmiştir. Sindirim ve sindirim sistemine konusunda ise öğrencilerin %8'inin sindirim sistemini temsil etmeyen çizimler yaptığı, %68'inin sindirim ile ilgili kısmi bir anlayışa sahip olduğu, %20''sinin sindirim ve sindirim sistemi ile ilgili kavram yanılgılarına sahip olduğu belirlenmiştir. Öte yandan, sadece 1 öğrencinin sindirim ile ilgili kapsamlı anlama gösteren düzeyde anlayışa sahip olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada öğrencilerde iç organlarımız ve sindirim sistemi ile ilgili 9 kavram yanılgısı tespit edilmiştir. Alanyazın sonuçları ile birlikte değerlendirildiğinde yedi kavram yanılgısının ilk kez bu araştırmada tespit edildiği, iki kavram yanılgısının ise alanyazında daha önce bildirildiği belirlenmiştir. İlk defa bu araştırmada tespit edilen kavram yanılgıları; "akciğer ve karaciğerin yan yana çizilmesi", "karnın organ olarak ifade edilmesi", "akciğer ve böbreğin konumlarının yanlış çizilmesi", "iki tane karaciğer çizilmesi", "çikolatanın yemek borusundan sonra ince bağırsağa gittiğinin düşünülmesi", "soluk borusunun mideye bağlanması", "yediklerimizin önce akciğere sonra oradan mideye gittiğinin ifade edilmesi" şeklindedir. Alanyazında daha önce tespit edildiği bildirilen "bir tane akciğer çizilmesi", "yiyeceklerin eritilmesi" şeklindeki kavram yanılgılarına ise araştırmamızda da rastlanmıştır. Araştırmada sonuçları doğrultusunda anlamlı öğrenme seviyesine erişebilmek için öğretmenlerin iç organlarımız ve sindirim sistemi ile ilgili derslerini planlarken araştırmamızda tespit edilen kavram yanılgılarını dikkate alarak derslerinde kavram yanılgılarını ortadan kaldıracak etkili öğretim tekniklerine yer vermeleri önerilir. Öğrencilerin iç organlarımız ve sindirim sistemimize ilişkin kavram yanılgılarının daha detaylı biçimde ortaya çıkarılabilmesi için fen eğitimi araştırmalarında açık ve kapalı uçlu soruların yanı sıra çizim tekniğinden de yararlanılması önerilir.
Anahtar Kelimeler: iç organlarımız, sindirim sistemi, öğrenci çizimleri, kavram yanılgıları, ilkokul 4. sınıf öğrencileri, fen eğitimi, nitel analiz

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the knowledge level of 4th grade primary school students about our internal organs and digestive system and to reveal probable misconceptions. In the research with a qualitative research design, the phenomenology method was used. The research was carried out with 25 students studying in the fourth grade of a public primary school in the center of Isparta in the 2021-2022 academic year. The research data were obtained from the drawings based on the "Drawing Technique" based on the participants' internal organs and digestive system, and from semi-structured interviews with them. Descriptive analysis technique was used in the analysis of the research data. In order to ensure reliability, the data analyzes made by the researcher were presented to the opinion of two academicians who are experts in the field of science education. Reliability coefficient of the qualitative data analysis was calculated as 92% using the Miles and Huberman formula (Reliability = consensus / consensus + disagreement). As a result of the research, 68% of primary school 4th grade students partially knew the internal organs partially and 28% had misconceptions about the subject. On the subject of digestion and the digestive system, it was determined that 8% of the students made drawings that did not represent the digestive system, 68% hand a partial understanding of digestion and 20% had misconceptions about the digestive system. On the other hand, it was determined that only 1 student had a level of understanding that showed a comprehensive understanding of digestion. In the research, 9 misconceptions about our internal organs and digestive system were identified in the students. When evaluated together with the results of the literature, it was determined that seven misconceptions were detected for the first time in this study, and two misconceptions were previously reported in the literature Misconceptions identified for the first time in this study; "drawing the lung and liver side by side", "expressing the abdomen as an organ", "drawing the positions of the lung and kidney incorrectly", "drawing two livers", "thinking that the chocolate goes to the small intestine after the oesophagus", "connecting the trachea to the stomach" is "expressing that what we eat first goes to the lungs and then to the stomach". Misconceptions such as "drawing one lung" and "melting food", which were reported to have been detected before in the literature, were also encountered in our study. In line with the results, comments were made and suggestions were made. In order to reach a meaningful learning level in line with the results of the research, it is recommended that teachers include effective teaching techniques that will eliminate the misconceptions in their lessons, taking into account the misconceptions identified in our research while planning their lessons about our internal organs and digestive system. In order to reveal students' misconceptions about our internal organs and digestive system in more detail, it is recommended to use drawing technique as well as open and closed-ended questions in science education research.
Keywords: internal organs, digestive system, student drawings, misconceptions, 4th grade students, science education, qualitative research.