Arkeolojik sit alanlarının modern teknolojiler ile dijitale aktarılması ve sergilenmesi
Transmission and presentation of archaeological sites in digital form using modern technologies
Yazar: DUYGU SAVAŞTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜNER SAĞIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müze Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzecilik = Museology
Dizin: 3-D teknolojisi = 3-D technology ; Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Fotogrametri = Photogrammetry ; Koruma alanları = Conservation areas ; Modern müzecilik = Modern museology ; Sayısal görüntü = Digital image ; Sayısal teknoloji = Digital technology ; Sergileme = Exhibition ; Tarihi koruma = Historic preservation ; Tarihi koruma = Historic preservation

Özet:
Kolektif bilincin ve tarihin bir parçası olan kültürel miras öğeleri insanların kendi etnik ve dini kimliklerini anlamaları ve toplumda yer edinebilmeleri açısından son derece önemlidir. Bu öğelerin korunması fikri 19. yüzyılda ortaya çıkarak, gelecek nesillere aktarılması amacıyla uluslararası kurum ve kuruluşların yaptığı çalışmalar ve anlaşmalarla günümüze gelişerek ulaşmıştır. Fakat, koruma alanında yapılan yoğun uğraşlara rağmen kültürel miras öğelerinin karşı karşıya kaldığı tehditler sonucu alacakları zararların önüne tümüyle geçilememekte, risk faktörlerinin büyüklüğüyle doğru orantılı olarak da bu alanların tamamen kaybedilmesi  de söz konusu olabilmektedir. Bu zararların yaratacağı sonuçları minimalize etmek adına günümüz teknolojileri ve dijital belgeleme metotları önemli çözümler sunmaktadır. Tez kapsamında sunulan yenilikler detaylı bir şekilde incelenmiş, inceleme yapılırken bu alanda örnek projeler yürüten CyArk Şirketi'nin çalışmaları ayrıntılı bir şekilde verilip,  bu çalışmalar doğrultusunda çözümlerin uygulama ve işleyiş bakımından önemli noktaları ele alınmıştır. Projelerde kullanılan belgeleme yöntemiyle ortaya çıkan dijital eserlerin arkeoloji ve müzecilik alanında kullanılmasının araştırma ve sergileme üzerine olan etkileri detaylı bir biçimde anlatılmıştır. Oluşan bu etkiler tartışılırken sergi planlaması ve ziyaretçi deneyimleri de göz önünde bulundurulmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Arkeoloji, CyArk, Sergileme, Fotogrametri, LIDAR,  Müzecilik

Abstract:
Elements of cultural heritage that are part of the collective knowledge and history are extremely important for people to understand their ethnic and religious identities and gain a place in society. The idea of protecting these elements originated in the 19th century and is being achieved today through the work and agreements of international institutions and organisations in order to pass them on to future generations. Despite the intensive efforts in the field of protection, the damage caused by threats to the elements of cultural heritage cannot be completely prevented. In proportion to the size of the risk factors, the complete destruction of entire cultural heritage is possible. Today's technologies and digital documentation methods offer important solutions to minimise the consequences of this damage. These solutions have been investigated in detail in the dissertation. The studies of the CyArk company, which carries out exemplary projects in this field, are presented in detail and the important points of the solutions in terms of implementation and operation are discussed exhaustively. With a focus on archaeology and museology, the impact on research and exhibition through the use of digital artefacts resulting from the applied documentation methods will be discussed in detail. In discussing these effects, the exhibition planning and the experiences of visitors were also taken into account.
Keywords: Archaeology, CyArk, Photogrammetry, LIDAR, exhibition, museology