Kocaeli tarım toprağında pestisit mobilitesinin incelenmesi
Investigation of pesticide mobility in agricultural soils of Kocaeli
Yazar: ELGİZ ÇİFTCİ ÇÖRTÜK
Danışman: DOÇ. DR. NİHAT HAKAN AKYOL
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Atrazin = Atrazine ; Glifosat = Glyphosate ; Herbisitler = Herbicides

Özet:
Yaygın olarak kullanılan atrazin, metribuzin, 2,4-Diklorofenoksil asetik asit (2,4-D) ve glifosat toprak ve yeraltı su kaynaklarında kirlilik açısından sorun teşkil eden herbisitlerdir. Geniş alanlarda ve yaygın kullanımı nedeniyle bu herbisitlerin taşınımı ve hareketi oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı; Kocaeli ilinde belirlenen tarım toprağı örneğinde, atrazin, metribüzin, 2,4-D ve glifosat herbisitlerinin taşınma ve tutunma davranışlarının kolon deneyleri ile incelenmesidir. Yapılan çalışma ile sıklıkla kullanılan ve yeraltı sularında rastlanan bu herbisitlerin alkali tarım toprağında sorpsiyon ve çözünen madde taşınımı ölçülerek karşılaştırılmıştır. Alkali tarım topraklarında yaygın olarak kullanılan bu kirleticiler ile ilgili taşıma verisi oldukça sınırlıdır. Çalışma kapsamında; bir seri kolon deneyleri yapılarak, tek tip toprakta, 4 farklı herbisitin mobilitesi incelenmiştir. Çalışma boyunca suya doymuş toprak örneği üzerinde yapılan kolon deneyleri sonucu elde edilen ortalama dağılım katsayısı (Kd) miktarı 2,4-D, atrazin, metribüzin, glifosat için sırasıyla 0.01, 0.06, 0.44, 2.14 L/kg'dır. 
2,4-D ve metribüzinin alkali tarım toprağında düşük seviyeli sorpsiyon sergilemesi yeraltı su kaynaklarının kirlenme riskinin arttığını doğrulamaktadır. Atrazin ve glifosat alkali toprakta önemli ölçüde sorpsiyon gerçekleştirmiş, 2,4-D ve metribüzine kıyasla sızıntı riskini azaltmıştır.

Abstract:
Atrazine, metribuzine, 2,4-Dichlorophenoxyl acetic acid (2,4-D) and glyphosate, which are widely used, are herbicides that pose a problem in terms of pollution in soil and groundwater sources. The transport and movement of these herbicides is quite important due to their large areas and widespread use. The objective of this study is to investigate the transport and retention behaviors of atrazine, metribuzine, 2,4-D and glyphosate herbicides by colon experiments in an agricultural soil sample determined in Kocaeli province. The sorption and solute transport of these herbicides, which are often used in groundwater and found in alkaline agricultural soil, were measured and compared with the study. Transport data on these pollutants, which are widely used in alkaline agricultural soils, is quite limited. Within the scope of the study, the mobility of 4 different herbicides in a single type of soil was examined by conducting a series of column experiments. The average distribution coefficient (Kd) amount obtained as a result of the column experiments performed on the water-saturated soil sample throughout the study was 2,4-D, 0.01, 0.06, 0.44, 2.14 L/kg for atrazine, metribuzine, and glyphosate, respectively. 
The low level of sorption of 2,4-D and metribuzine in alkaline agricultural soil confirms the increased risk of contamination of groundwater resources. Atrazine and glyphosate significantly sorption in alkaline soil, reduced the risk of leakage compared to 2,4-D and metribuzine.