Okul öncesi dönemdeki çocukların okula uyum düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
The study of school adjustment of preschool children in the point of some variables
Yazar: ÖZLEM SEVGİ KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EGE AKGÜN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Uyum düzeyi = Adjustment level

Özet:
Bu araştırmada okul öncesi dönem çocuklarının okula uyum düzeyi ile çocuktan kaynaklanan değişkenlerden; mizaç, özsaygı, cinsiyet, yaş, okula devam durumu, kardeşi olup olmama durumu arasındaki ilişki incelenmiştir.
Araştırmada, betimsel araştırma desenlerinden, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Ankara Çankaya ilçesinde okul öncesi eğitim alan 48-72 aylık 200 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada Okul Uyumu Öğretmen Değerlendirme Ölçeği, Çocuklar İçin Kısa Mizaç Ölçeği, Cassidy Kukla Görüşme Formu ve Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde; T Testi, Pearson Korelasyon Katsayısı, Varyans analizi ve Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre okula uyum ölçeği işbirlikli katılım, kendi kendini yönetme ve genel uyum düzeyi alt boyutlarında, kız çocukların lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Okula uyum ölçeği işbirlikli katılım ve genel uyum düzeyi alt boyutlarında, büyük yaş grubu çocukların lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Okula uyum ölçeği okuldan kaçınma alt boyutunda okula devam süresinin anlamlı fark yarattığı görülmektedir. Okula uyum ölçeği puanlarında kardeşi olup-olmama değişkeni ile anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Okul öncesi dönem çocukların çocuklar için kısa mizaç ölçeği alt boyutlarından ritmiklik alt boyutu ile okula uyum ölçeği kendi kendini yönetme alt boyutu arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Okul öncesi dönem çocukların genel özsaygı düzeyi puanları ile okula uyum ölçeği kendi kendini yönetme alt boyutu puanları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Okul öncesi dönem çocuklarının mizaç özellikleri ile öz saygı düzeyleri onların okula uyum düzeylerini açıklama oranı %3' dür. Bu oran oldukça düşük bulunmuştur. Bir başka deyişle okul öncesi dönem çocuklarının okula uyum düzeylerini mizaç ve özsaygı değişkenlerinden farklı bazı değişkenlerin etkilerinin söz konusu olduğu söylenebilir.  Bu bilgiler ışığında okula uyumu etkileyebilecek aile, okul gibi çevreyle ilişkili değişkenlerin de dikkate alındığı araştırma desenlerinin kurgulanması önerilmektedir.

Abstract:
In this study, it is examined the relationship between the level of pre-school children's school adjustment and the variables of self-esteem and temperament. Moreover; the level of pre-school children's adjustment is rewieved according to the variables which are sourced from the children themselves such as gender, age, having siblings or not, attendance of school.
 In this research, the relational screening model is used, which is one of the pattern of descriptive research. The working group is consist of 200 children who are students of pre-school in Ankara. In order to gathering data, the  teacher's evaluation for school adjustment scale, the short temperament scale for kids, Cassidy puppet interview form, the demographic information form were fulfilled. T test, correlation coefficient of Pearson, Variance analysis and multiple regression analysis are handled for analyzing the data's. According to findings, it is seen that there is a significant difference in the favor of girls for adjusting to school. Also, it is extrapolated that there is a positive relationship between the age and the level of school adjustment and the level of adjustment becomes higher when they are getting older. On the other hand, it is discovered that there is no relationship between the level of school adjustment whether they have a sibling or not. The meaningful positive relationship is figured out between the short temperament scale for preschool children and subdimension of school adjustment. Also, the positive relationship is found between the short temperament scale and which is the subdimension of school adjustment. Moreover the positive meaningful relationship is found out between the score of preschool childrens self-esteem level and otocontrol which is subdimension of school adjustment. The rate of temperament self-esteem and school adjustment and the explanation of their harmony is 3%. This percent is very low. In other word, it can be said that there is an influence of some different variables on preschool children school adjustment, temperament and self-esteem. According these findings, its sugested to fictionalize the research patterns which is also focused on the variable that are about environment such as school and family which affect the school adjustment.