Avrupa Birliği ortak tarım politikası ve Polonya örneği ışığında Türkiye tarımının dönüşüm sorunu
European Union common agricultural policy and Turkey's agricultural transformation problem in the light of Poland example
Yazar: HAZAR BEŞİROV
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALTAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Ortak tarım politikası = Common agricultural policy ; Polonya = Poland ; Tarım = Agriculture ; Tarım ekonomisi = Agricultural economy ; Tarım politikaları = Agricultural policies ; Tarım sektörü = Agricultural sector ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Türkiye tarımı, Cumhuriyet'in kurulmasından bu yana üretim ve teknolojik ilerleme açısından önemli aşama kaydetmesine rağmen, sektörün yapısal sorunlarının süreklilik kazandığı ve iç dinamiklerle çözülemediği görülmektedir. Ülkenin gelişmesinin önünde engel oluşturan bu tarımsal yapının, AB üyelik sürecinden nasıl etkileneceği son yıllarda sık tartışılmakta, Ortak Tarım Politikasının (OTP) dinamik yapısı ve dünyadaki liberalleşme eğilimi belirsizliği artırarak bu tartışmalara farklı boyut kazandırmaktadır. AB ile müzakerelere başlayan Türkiye, tarımını politika araçları, kapsamı ve tarım piyasalarına etkileriyle sürekli tartışılan, eleştirilere hedef olan, iç ve dış baskıların etkisiyle reforma uğrayan OTP'ye uyumlu hale getirmek durumundadır. Reformların, OTP'ye uyumun aday ülkeye maliyetini yükseltmesi, tarım konusundaki müzakereleri daha da zorlaştırmış ve sorunlu tarımsal yapıya sahip aday ülkeleri olumsuz etkileyerek üyelikle ilgili tereddütlere neden olmuştur.Bu çalışmada, ilk olarak OTP, oluşumundan beri geçirdiği değişim ve tarım sektörüne etkileri incelenmiştir. Daha sonra 2004 yılında AB'ye katılan ülkelerin en büyüğü ve tarımdaki sorunları açısından Türkiye'ye benzeyen Polonya'nın tarımsal yapısı, uyum sürecinde gerçekleştirdiği reformlar ve tarıma etkileri araştırılmıştır. Elde edilen bulgular ışığında Türkiye tarımının OTP'ye uyum sürecinde ve müzakerelerde karşılaşacağı sorunlar ve dikkat edilmesi gereken hususlar ortaya konularak, uyumun tarımda dönüşüme muhtemel etkileri değerlendirilmiştir.Sonuç olarak, OTP'ye uyum sürecinin doğru yönetilmesi halinde (yasal, idari ve kurumsal yapının güçlendirilmesi, kırsal kalkınmaya ve piyasa odaklı tarımın oluşumuna önem veren politikaların uygulanması vs.) bütün olası maliyetlerine rağmen, Polonya örneğinde olduğu gibi, tarımın köklü yapısal sorunlarının çözümüne yönelik ciddi kazanımların elde edileceği ve dönüşüm sürecinin ivme kazanacağı ortaya konulmuştur.

Abstract:
In spite of Turkey?s agriculture has made progress in production and technological aspects since Republic was constituted, it seems that structural problems has gained continuity and could not has been solved by internal dynamics. It is frequently discussed that how this agricultural structure, which is an obstacle in front of the country?s development, will be affected by European Union (EU) membership process in recent years. It creates different dimensions that Common Agricultural Policy?s (CAP) dynamic structure and liberalization trend in the world increases uncertainty. Turkey, which started negotiation with EU, has to adjust it?s agriculture with policy tools, scope, and CAP, which is frequently discussed because of influences on agricultural markets, under intensive criticisms and reformed by internal and external pressures in recent years. Reforms increased cost of adjustment CAP to candidate country. That situation created confusion and made negative impact about the membership in countries, which has agricultural problems.Primarily, in this work, the carried transformation and influence to agriculture sector have been analyzed since appearance of CAP. Then the agricultural structure carried reforms in the process of adaptation and influence on agriculture of Poland, which is the biggest country and had the same agricultural problems as Turkey, became EU member in 2004. According to the results, the problems that the Turkish agriculture will face during the adaptation process to CAP and negotiations, and details, which need necessary attention, have been investigated and the forthcoming impact of adaptation to transformation in agriculture has been obtained.As the result, in case of correct management adaptation process to CAP (reinforcement of judical, administrative and institutional structure, application of policies attaching importance to rural development and ets), in spite of all assumed costs, it was exhibited that critical progress will be achieved at solving structural problems of agriculture, like Poland example and transformation process will accelerate.