Yusuf ile Züleyha Mesnevisinin nesne ilişkileri kuramında incelenmesi
Examination of Yusuf and Züleyha Mesnevi in object relations theory
Yazar: GÜLLÜ EYVAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA FİDAN
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Dünyanın varoluşundan bu yana insanoğlu, kendine duyduğu merak ile hep bir arayış
içerisindedir. Bu arayışın en önemli ayağını, bireyin kendini bulma yolculuğu
oluşturmaktadır. Kendini bulmak için çıktığı yolculukta birey, geçen yüzyılda bu arayışını
ilk kez "psikanaliz" adı verilen çalışmalarla ilerletmiştir. Freud'la başlayan bu çalışmalar,
zamanla sahaya pek çok psikanalist kazandırmıştır. Bebeğin kendisi ile annesi arasındaki
ilk güvenilir nesneyi -anne memesi- olarak gören nesne ilişkileri kuramı bunlardan biridir.
Eğer bebeğin annesiyle arasındaki bağ iyi olursa iyi nesne ilişkisi, bebeğin annesiyle
kurulan bağ kötü olursa kötü nesne ilişkisi kurulacak ve bu, bireyin kişiliğini oluşturan
temel aşama olarak kaydedilecektir.
Bu çalışmada 15. yüzyılın önemli mesnevicilerinden biri olan Hamdullah Hamdî'nin Yûsuf
u Züleyhâ mesnevisinde geçen Yûsuf ve Züleyhâ karakteri, Melanie Klein'in öncüsü
olduğu Nesne İlişkileri Kuramı açısından incelenecektir. Bireyin gelişiminde ve âşık olma
sürecinde karşılaştığı sorunlar göz önünde bulundurularak baş karakterlerin nesne ilişkisi
sürecine değinilecektir. Bireyin, "öteki" ile olan ilişkisinin "ben"de bütünleşmesi ve
mücadelenin sonunda bireyin, başlangıçtaki kişiyle aynı kişi olmadığı hâli olan dönüşüm
süreci ele alınacaktır. Benliğin, mutluluk arayışında "öteki" ile kurduğu güven duygusu
sonucu, sevilen kişi en üst nesne durumuna geçer. Tüm diğer ilişki kurduğu nesneleri
bırakarak ve benliğini tehlikeye atarak girdiği aşk mücadelesi sonucunda, bireyin tek
varoluş nedeni sevilen nesneye ulaşmaktır. Yusuf ile Züleyha Mesnevisinin Nesne
İlişkileri Kuramında İncelenmesi isimli tez çalışmasında; "Yûsuf ile Züleyhâ"
karakterlerinin yaşama amaçları için verdikleri mücadeleler ve son aşamadaki "benlik
hâlleri" beyitlerle gösterilecek, nesne ilişkileri açısından değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler: Yûsuf, Züleyhâ, Hamdullah Hamdî, Nesne İlişkileri, Melanie Klein

Abstract:
Since the dawn of the world, human beings have always been in search with their curiosity
about themselves. The most important pillar of this quest is the individual's journey to find
himself. In the last century, the individual, on this journey to find himself, has advanced
this search fort he first time through studies called "psychoanalysis". These studies, which
started with Freud, brought many psychoanalysts to the field over time. The object
relations theory, which sees the breast as the first reliable object between the baby and it is
mother, is one of them. If the bond between the baby and it is mother is good, a good
object relationship will be established; if the bond between the baby and it is mother is bad,
a bad object relationship will be established and this will be recorced as the basic stage that
forms the individual's personality.
In this study, the character of Yûsuf and Züleyhâ in Hamdullah Hamdî's Yûsuf u Züleyhâ,
one of the important masnavi writers of the 15th century, will be analyzed in terms of the
Object Relations Theory pioneered by Melanie Klein. Considering the problems faced by
the individual in his development and in the process of falling in love, the object
relationship process of the protagonists will be discussed. The integration of the
individual's relationship with the "other" in the "self" and the transformation process, in
which the individual is not the same person at the end of the struggle, will be discussed. As
a result of the sense of trust that the self establishes with the "other" in the pursuit of
happiness, the loved one becomes the ultimate object. In the thesis study titled "Analyzıng
the Masnavi of Yusuf and Züleyha in Object Relations Theory"; the struggles of the
characters of "Yûsuf and Züleyhâ" for their purpose of living and their "state of self" in the
last stage will be shown with couplets and evaluated in terms of object relations.

Keywords: Yûsuf, Züleyhâ, Hamdullah Hamdî, Object Relations, Melanie Klein