Türkiye Yapboz Müzesi önerisi
A proposal for a Turkish Puzzle Museum
Yazar: DEMET TEKİNAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM BAKIR
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Müzecilik = Museology
Dizin: Bulmacalar = Puzzles ; Müzeler = Museums ; Oyunlar = Games

Özet:
Yapboz en yaygın kullanım alanı itibariyle bir oyun aracıdır. Oynanma prensibi itibariyle dil bariyerinden etkilenmeyen, dünya çapında çok tutulan, her eve muhtemelen en az bir kez girmiş bir oyundur. Böylece bir yapboz müzesi kent halkına ve turistlere yapbozla ilgili bugüne kadar edinilen bilgileri ve dünyanın her yerinden örnekleri sergileyerek eğitici ve eğlendirici işlevlerini yerine getirecek, topluma hizmet edecek bir kurum olacaktır.
Çalışmada öncelikle müze, hobi, yapboz gibi kavramlar açıklanmıştır. Müzecilik tarihiyle ve çağdaş sergilemeyle ilgili bilgilerden sonra yapbozun tarihi ve ülkemizde yapbozla ilgili önemli bilgiler verilmiştir ve yapbozun, bir oyun olmanın yanında eğitici bir araç, bir terapi yöntemi, güçlü bir sembol, sosyal ilişkiler kurulmasında çok başarılı bir katalizör ve ciddi bir hobi olması gibi çeşitli yönleri incelenmiştir. Ardından yapbozun kendisi ve yapbozla ilgili her şey her yönüyle incelenmiştir ve dünyadaki yapboz müzesi benzeri kurumlarla ilgili bilgiler verilmiştir.
Çalışmada yapbozun tarihini ve gelişimini inceleyerek, yapboz örneklerini edinen, inceleyen ve muhafaza eden, geçmişten günümüze kadar uzanan yapboz örneklerini sergileyen böylece ziyaretçilere hem bilgi verip hem de iyi vakit geçirterek topluma hizmet etmeyi amaçlayan bir kurum olmak üzere Türkiye Yapboz Müzesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Yapboz, Müze

Abstract:
The most widespread use of puzzles is as a tool of entertainment. It is a game that, by virtue of the principle governing its use, is not affected by the language barrier, that is highly popular throughout the world, and that has entered every household at least once. Therefore, a puzzle museum would carry out educational and recreational functions by providing the local community as well as tourists with all information accumulated on puzzles so far with examples from all over the world, by which it would serve the community.
The study by with offering definitions to concepts such as museum, hobby, and puzzle. This is followed by a history of Museology and modern exhibition types and a history of the puzzle, and important information on puzzles relating to our country, after which various aspects of the puzzle such as being an educational tool, a therapy method, a strong symbol, a very successful catalyst for establishing social relations, and a serious hobby, are examined. After that, the puzzle itself, and everything relating to puzzles have been discussed in detail along with information on institutions similar to puzzle museums in the world.
The study concludes with suggesting the founding of a Turkish Puzzle Museum aiming at functioning as an institution that examines the history and development of the puzzle, and acquires, examines and keeps examples of puzzles, thereby serving the community by providing its visitors with both information and entertainment.

Keywords: Puzzle, Museum