Önemli̇ türk şi̇rket ve sektörleri̇ni̇n i̇hracat ve i̇thalat dâhi̇l hi̇yerarşi̇k yapı yöntemleri̇yle topoloji̇k anali̇zi̇
Topological analysis of significant turkish companies and sectors including export and import by using hierarchical structure method
Yazar: ERSİN KANTAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KESKİN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ekonomi = Economics ; Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Ekonofizik = Econophysics ; Menkul kıymetler borsası = Stock exchange ; Uluslararası ticaret = International trade ; İstatistiksel fizik = Statistical physics

Özet:
Ekonofizik, istatistik fizikte, uygulamalı matematikte ve karmaşıklık teorilerinde geliştirilen bazı yöntemleri kullanarak ekonomi ve finans problemlerini inceleyen disiplinler arası bir bilim alanıdır. Finansal varlıklar arasındaki ekonomik ilişkiler, ekonofizikçiler tarafından ilişki temelli hiyerarşik yapı yöntemleri kullanılarak incelenir. Bununla birlikte, hiyerarşik yapılarda, bağlantıların istatistiksel güvenilirliği Bootstrap metodu vasıtasıyla analiz edilmektedir. 
Amerika Birleşik Devletleri'nde 2008 yılında başlayan Küresel Ekonomik Kriz (KEK) Avrupa ve Asya ekonomilerini etkilemiştir. Küresel ekonomi ile birlikte Türkiye ekonomisi de KEK' den olumsuz etkilenmiştir. Bu etkinin Türkiye ekonomisi üzerinde ne ölçüde gerçekleştiği yoğun bir tartışmanın konusu olmuştur. 
Bu tezde, Türkiye ekonomisinin topolojik özellikleri, şirketler ve dış ticaret alanları temelinde incelenmiş ve 2008 krizinin etkileri analiz edilmiştir. Yöntem olarak hiyerarşik yapı yöntemleri ve Bootstrap metodu kullanılmıştır. İlk olarak, Türkiye ekonomisi üzerine krizin etkisi çalışılmış ve Borsa İstanbul'da (BİST) işlem gören 50 şirketin topolojik özellikleri incelenmiştir. İkinci olarak BİST' te ve Almanya'nın Frankfurt borsasındaki 98 şirketin topolojik özellikleri araştırılmıştır. Bu sonuçlardan Türkiye ekonomisinin KEK 'den Dünya ekonomilerinden daha az etkilendiği gözlenmiştir. Son olarak, Türkiye'nin dış ticaretinin topolojik özellikleri çalışılmıştır. Bu çalışmadan, ticari ilişkiler açısından Avrupa Birliği'nin Türkiye'nin  en önemli dış ticaret ortağı olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Econophysics is an interdisciplinary field of science that examines economic and financial problems by using the some developed methods of statistical physics, applied mathematics and complexity theories. The economic relationship between financial assets is examined using the hierarchical structure methods based on relations by econophysicists. Moreover, statistical reliability of the connections in the hierarchical structure is analyzed by means of Bootstrap method. 
The Global Economic Crisis (GEC) began in 2008 in the United States has affected the European and Asian economies. Turkey's economy with the global economy has been adversely affected from the GEC. This effect is realized to what extent the economy of Turkey has been the subject of intense debate.
In this thesis, the topological properties of the Turkey economy are examined based on the companies and foreign trade areas, and the effects of the 2008 crisis is analyzed. For this analysis, the hierarchical structure methods and Bootstraps method are used. First, the effect of the crisis on the Turkey economy is studied and the topological properties of 50 companies listed on the Borsa Istanbul (BIST) are examined. Second, the topological properties of 98 companies listed on the BIST and Frankfurt Stock Exchange (FSE) are investigated. From these results, we are observed that the Turkey's economy was less affected than world economies by the GEC. Finally, the topological properties of Turkey's foreign trade are studied. From this study, in terms of trade relations, it is found that the European Union is Turkey's most important foreign trade partner.