Böbrek transplantasyonunda alıcı ve vericilerin ameliyat öncesi kaygı düzeyleri
Preoperative anxiety levels of recipients and donors in renal transplantation
Yazar: SELİN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. NURHAN BAYRAKTAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Cerrahi = Surgery ; Doku ve organ tedariği = Tissue and organ procurement

Özet:
Araştırma canlıdan böbrek transplantasyon ameliyatı olacak alıcıların ve vericilerin ameliyat öncesi kaygı düzeylerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Ankara İli Belediye sınırları içinde yer alan beş ayrı hastanede 1 Mart-31 Temmuz 2009 tarihleri arasında canlı böbrek transplantasyon ameliyatı olan 32 alıcı ve 32 verici oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak; alıcı ve vericilere yönelik sosyo-demografik bilgileri içeren tanıtım formu ile Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği kullanılmıştır. Tanıtım formu araştırıcı tarafından yüz yüze görüşme yöntemiyle; Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği ise alıcı ve vericiler tarafından doldurulmuştur. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik, ortanca, t-test, Mann-Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; alıcı ve vericilerin kaygı puanı ortanca değerlerinin, kaygı envanterinde belirtilen ortalama puan aralığında olduğu tespit edilmiştir. Ameliyata ilişkin kaygı duyduğunu belirten alıcıların tamamı (n=4) ameliyattan korktuğunu; ameliyat sonrasına ilişkin ise dört alıcı rejeksiyon gelişme riski, iki alıcı ağrı yaşayacağı düşüncesiyle kaygı yaşadığını belirtmiştir. Vericilerden ameliyata ilişkin kaygı duyduğunu belirtenlerden (n=6); ikisi ameliyatın kendisinden, biri ölüm, biri narkoz ve ikisi de uyanamama korkusu nedeniyle; ameliyat sonrasına ilişkin ise dört verici ağrı, iki verici de enfeksiyon gelişme riskine bağlı olarak kaygı yaşadığını belirtmiştir. Tanıtıcı özelliklere göre kaygı düzeyine bakıldığında sadece vericilerde 29-39 yaş grubunun 40-50 yaş grubuna göre ameliyat öncesi daha az kaygı yaşadığı saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Canlı böbrek transplantasyonu, alıcı, verici, ameliyat, kaygı

Abstract:
The research has been performed in a definitive and cross-sectional manner in order to specify the preoperative anxiety levels of recipients and donors in living related kidney transplantation. 32 recipients and 32 donors, who underwent living related kidney transplantations between 1 March and 31 July 2009 in 5 separate hospitals within the municipality boundaries of Ankara province, have constituted the sample of the research. An introduction form containing socio demographic information for the recipients and the donors and a State and Trait Anxiety Scale have been used as a data collection tool. The introduction form has been filled in by the researcher through a face-to-face interview method whereas the State and Trait Anxiety Scale has been filled in by the recipients and the donors. In assessment of the data, percentages, median, t-test, Mann-Whitney U test and Kruskal Wallis test has been used. According to the findings obtained from the research, it was determined that the mean values of the anxiety score of the recipients and the donors were within the average score interval stated in the anxiety inventory. All of the recipients (n=4), who declared that they would feel anxious for the operation, stated that they were afraid of the operation and concerning the postoperative period four recipients stated that they would feel anxious in contemplation of undergoing an increase in the rejection risk and that two of them would feel anxious in contemplation of undergoing post-surgical pains. Two of the donors declaring their anxieties for the operation (n=6) stated that they were anxious for the operation itself, one for the fear of death, one for the fear of narcosis, two of them for the fear of not waking-up. Concerning the postoperative period four donors stated that they felt anxious for the pain but two donors for the increase in infection risk. When looked at the anxiety levels according to the descriptive characteristics, it was determined that in comparison with 40-50 age group only 29-39 age group in donors had less preoperative anxieties.Key Words: Living related renal transplantation, recipient, donor, operation, anxiety