Bayan voleybolcularda, günün farklı zamanlarının submaksimal ve maksimal koşu hızlarında kan laktat düzeyine ve anaerobik eşik noktasına etkisi
Effect of time of day on blood lactate and anaerobic thershold level in submaximal and maksimal running speed among female volleyball players
Yazar: HAMİT ÖZDAMAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖNDER ŞEMŞEK
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Spor = Sports
Dizin: Anaerobik eşik = Anaerobic threshold

Özet:
Bu çalışmanın amacı, bayan voleybolcularda, günün farklı zamanlarının submaksimal ve maksimal koşu hızlarında kan laktat düzeyine ve anaerobik eşik noktasına etkisini incelemektir. Yaşları 15-29 arasında değişen en az 5 yıldır lisanslı olarak voleybol oynayan 12 gönüllü bayan sporcu çalışmaya katılmıştır. Her sporcuya birer gün ara ile farklı saatlerde (saat: 09:00, 13:00 ve 17:00) AİBÜ BESYO Fizyoloji Laboratuarında, koşu bandında arttırmalı yüklenme protokolü uygulanarak egzersiz yaptırılmıştır. Her test öncesinde laboratuarda deneklerin boy, vücut ağırlığı, vücut yağ oranı, vücut sıcaklığı, sistolik ve diyastolik kan basınçları, dinlenik kalp atım hızı ve dinlenik kan laktat düzeyleri ölçülmüştür. Çalışma sırasında deneklerin laktat düzeyleri ve anaerobik eşiklerinin belirlenmesi için 7 km/saat hız ile başlayan arttırmalı yüklenme protokolü uygulanmış ve hız her 3 dakikada 1 km/saat arttırılmıştır. Sporcu tükenene kadar hız artışına devam edilmiştir. Denekler her bir hız düzeyinde 3 dakika boyunca koşmuş, daha sonra 1 dakikalık dinlenme periyotlarında deneklerin kulak memesinden kan alınarak, YSI 1500 SPORT? Lactate Analyzer cihazında laktat değerlerine bakılmıştır. Verilerin tanımlayıcı istatistikleri X±Sd olarak verilmiş, ölçülen tüm değişkenlerdeki Sirkadiyen değişimler tekrarlı ölçümlerde tek yönlü varyans analizi (Repeated Measures of ANOVA) ile test edilmiştir ve anlamlı fark elde edildiğinde farkın hangi zaman diliminden kaynaklandığının belirlenmesi amacıyla Bonferroni post hoc analizi uygulanmıştır. İstatistiksel işlemler Windows için SPSS 17.0 paket programında yapılmış ve yanılma düzeyi (p<0.05) olarak kabul edilmiştir. Ölçümü yapılan parametrelerden vücut ısısı hariç, diğerlerinde günün değişik zamanlarında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Yapılan ölçümlerin ANOVA sonuçlarına göre 13:00 da yapılan egzersizlerde laktat düzeyleri saat 09:00 ve 17:00 de yapılan egzersizlere göre biraz daha düşük çıkmasına rağmen bu fark anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Kalp atım hızlarında da günün farklı zamanlarının etkisi için anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0.05). Vücut sıcaklığında ise 09:00 ve 17:00 de ki ölçümler arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak; günün farklı zamanlarının vücut sıcaklığı üzerinde etkisi olduğu belirlenirken, bu etki laktat düzeyinde, anaerobik eşik noktasında, kalp atım hızında, toplam koşu süresi ve mesafesi değerlerinde görülmemiştir.Anahtar Kelimeler: Sirkadiyen ritim, anaerobik eşik, laktat düzeyi, bayan voleybolcular.

Abstract:
The aim of the study was to examine the effect of time of day on blood lactate and anaerobic thershold level in submaximal and maksimal running speed among female volleyball players. 12 female volleyball players with 5 years of volleyball licence and aged 15-29 years voluntarily participated into the study. Each subject peformed an incremental treadmill running protocol at different times on alternate days (09:00-13:00-17:00) in School of Physical Education and Sports Laboratory in Abant Izzet Baysal University. Before each test height, weight, fat percentage, body temperature, diastolic and systolic blood pressures, resting heart rate and resting blod lactate levels of subjects were taken. The incremental treadmill running protocol was started at speed of 7 km/hr and the speed was increased by 1 km/hr each 3 minutes to measure lactate levels and anaerobic thresholds of subjects. Test was continued until the subjects exhausted. During the incremental treadmill test protocol after each 3 minutes, a minute break was given to take blood sample from subject?s earlobe. Then the blood samples were analyzed in YSI 1500 SPORT? Lactate Analyzer (Columbia, USA).Statistical analyses were performed by using SPSS 17.0 for Windows. Values were reported as means ± SD. For the analysis of effect of circadian variations on each parameters one-way ANOVA with repeated measures was applied. Bonferroni post hoc analysis were used when there was significant statistical difference in any parameters. Statistical significance was set at p <0.05.In conclusion, there was no significant difference within all measured parameters except body temperature at different times of day. Although blood lactate levels were less at 09:00 and 17.00, the difference was not reported as significant (p>0.05). Moreover, the effect of time of day on heart rates at each speed level, total running duration and distance were not significantly different (p>0.05). Effect of time of day on body temperature was found significantly different between 09:00 and 17:00 (p<0.05) Keywords: Circadian rhythm, anaerobic threshold, blood lactate level, female volleyball players