Bazı dış mekan süs bitkilerinde sorun olan önemli zararlıların mücadelesine yönelik araştırmalar
Research on control of important pests that are a problem in some outdoor ornamental plants
Yazar: ALİ KAAN AŞKIN
Danışman: PROF. DR. İZZET AKÇA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Azadirachtin = Azadirachtin ; Biyolojik etki = Biological effect ; Böcekler = Insects ; Madeni yağlar = Mineral oils ; Peyzaj = Landscape

Özet:
Süs bitkilerinin üretim ve tüketiminin artmasıyla beraber, bu ürünlerde ortaya çıkan problemlerde artmaktadır. Süs bitkileri üretiminde görülen sorunlar içerisinde bitki koruma problemleri ve bitki besin eksiklikleri oldukça önemlidir. Bitki koruma problemleri içerisinde böcek-akar kaynaklı sorunlar ön plana çıkmaktadır. Bu sorunlara karşı günümüzde genellikle süs bitkilerinde ruhsatlı olmayan ancak diğer tarımsal ürünlerde ruhsatlı olan kimyasallar tercih edilmektedir. Bu çalışmada dış mekan süs bitkilerinde görülen böcek-akar problemlerine karşı kimyasal mücadeleye de alternatif olabilecek ve aynı zamanda bitki besin eksikliğini giderebilecek bir çözüm ortaya konulması amaçlanmıştır. Süs bitkilerinde görülen önemli zararlılar içerisinden gül (Rosae spp.)'de yaprakbiti (Macrosiphum rosae), kırmızı örümcek (Tetranychus spp.) ve armut kaplanı (Stephanitis pyri), küpe çiçeği (Fuchsia spp.)'de beyazsinek (Bemisia tabaci), keçi sakalı (Spiraea spp.)'nda yaprak biti (Macrosiphum rosae) ve sıkas (Cycas spp.)'da unlubit (Planococcus citri)'e karşı temel bitki besiniyle karıştırılmış bitkisel kökenli azadirachtin ve parafinik yağ içeren karışım solüsyonun etkinliği bu tez ile incelenmiştir. Çalışma Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Sera Ünitesinde yürütülmüştür. Azadirachtin, parafinik yağ ve bitki gelişimini destekleyici temel bitki besini tavsiye dozlarında karıştırılarak bir solüsyon hazırlanmıştır. Uygulama yapılmadan önce bir ön sayım yapılmış daha sonra hazırlanan solüsyon uygulanmıştır. Uygulama sonrasında zararlıların durumu günlük olarak takip edilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda Cycas sp. bitkisindeki Planococcus citri ve Fuchsia sp. bitkisindeki Bemisia tabaci zararlısına karşı hazırlanan solüsyon 15. günde sırasıyla %84 ve %95 oranında biyolojik etkinlik göstermiştir. Aynı solüsyon Rosa sp. bitkisindeki Stephanitis pyri, Tetranychus spp. ve Macrosiphum rosae zararlılarına karşı 7. gün sonunda sırasıyla %73, %70 ve %85 oranında etkinlik göstermiştir. Filipendula sp. bitkisindeki Macrosiphum rosae'ye karşı ise yaklaşık %81 oranında etkinlik ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada yapılan bütün uygulamalarda hazırlanan solüsyon, mukayese preparata kıyasla daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu solüsyon, bitkilerde herhangi bir fitotoksik etki meydana getirmediği gözlemlenmiştir.

Abstract:
The increase in the production and consumption of ornamental plants, the problems that occur in these products are increasing. Among the problems seen in the production of ornamental plants, plant protection problems and plant nutrient deficiencies are very important. Among plant protection problems, insect-mite-related problems come to the ahead. Generally chemicals, which are not licensed for ornamental plants but licensed for other agricultural products, are preferred against these problems. In this thesis, it is aimed to present a solution that can be an alternative to the chemical control against the insect-mite problems seen in outdoor ornamental plants and that can also eliminate the plant nutrient deficiency. Among the important pests seen in ornamental plants, aphid (Macrosiphum rosae), lace bug (Stephanitis pyri) and red spider mite (Tetranychus spp.) in rose (Rosae spp), whitefly (Bemisia tabaci) in fuchsia (Fuchsia spp.), aphid (Macrosiphum rosae) in spirea (Spiraea spp.) and mealy bug (Planococcus citri) in cycas (Cycas spp.), was investigated to effectiveness of botanical solution against these pests in the thesis. The study was carried out in Ondokuz Mayıs University, Faculty of Agriculture, Greenhouse Unit. A solution was prepared by mixing azadirachtin, parafinic oil and basic plant nutrients that support plant growth. Before the application, a preliminary count was made and then the preparations were applied at recommended doses. The status of the pests was followed daily after the application. As a result of the study, the solution against Planococcus citri on Cycas sp. and Bemisia tabaci pest on Fuchsia sp. showed biological efficiency of 84% and 95%, respectively, on the 15th day. The same solution Stephanitis pyri, Tetranychus spp. and Macrosiphum rosae pests at the rate of 73%, 70% and 85%, respectively at the end of the 7th day in Rosa sp. plant. Solution revealed an activity of approximately 81% against Macrosiphum rosae in Filipendula sp. It was concluded that the solution prepared in all the applications in the thesis was more effective than the comparison preparation. It has been observed that this solution does not produce any phytotoxic effects on plants.