İşitsel beyin sapı cevapları ölçümünde Chirp uyaran ile CE- Chirp uyaran yanıtlarının kıyaslanması
Comparison of Chirp stimuli and CE- Chirp stimuli results in auditory brainstem response
Yazar: ÖZGENUR ÖZKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK ÖZTÜRK
KTO Karatay Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Chirp sinyallari = Chirp signals ; Uyarılmış potansiyeller = Evoked potentials ; Uyarılmış potansiyeller-işitsel = Evoked potentials-auditory ; Uyarılmış potansiyeller-işitsel-beyin sapı = Evoked potentials-auditory-brain stem

Özet:
İşitsel beyin sapı cevapları (ABR), kulağa dış ortamdan verilen belirli özelliklere sahip akustik uyaranlara yanıt olarak,  8. kranial sinir ile birlikte beyin sapı içerisindeki nöral yapıların ve yolların birlikte meydana getirdikleri elektriksel aktiviteyi gösteren işitsel uyarılmış potansiyel cevaplarıdır. ABR ölçümünde en sık kullanılan uyaran klik uyarandır. Klik uyaran geniş bir frekans spekturumunu kapsamasına rağmen, kokleadaki bazilar membran üzerinde bazal ve apikal bölgede meydana getirmiş olduğu aksiyon potansiyeli arasında faz ve zaman farkı olduğu için nöral senkronizasyon tam olarak sağlanmasında yetersiz kalmaktadır. Bazilar membranın yapısı gereği ortaya çıkan ilerleyen dalganın meydana getirdiği bu zamansal gecikmeyi ortadan kaldırıp, kokleanın tamamını eş zamanlı uyararak nöral senkronizasyonu sağlayan Chirp uyaran tasarlanmıştır. Chirp uyaranın tanımlanmasından sonra çeşitli Chirp uyaran tipleri geliştirilmiştir ve CE- Chirp uyaran da bunlardan birisidir. Bu çalışmada sağlıklı yetişkin bireylerde işitsel beyin sapı cevapları ölçümünde Chirp uyaran ile CE- Chirp uyaran cevaplarının latans ve amplitüd değerlerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. 

Bu çalışma KTO Karatay Üniversitesi Odyoloji Kliniğinde, KTO Karatay Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurul Komisyonu tarafından 21.02.2019 tarihli ve 2019/008 sayılı karar ile onaylanarak gerçekleştirilmiştir (Sayı: 41901325-050.99). Çalışma grubuna 20-26 yaş arası 25 gönüllü dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen gönüllü katılımcıların ayrıntılı anamnezi alınarak, odyometri testi ve immitansmetrik ölçümleri yapılıp normal işitmeye sahip olduğu belirlendikten sonra ABR ölçümleri yapılmıştır. ABR testi farklı frekanslarda ve farklı uyaran şiddetlerinde Chirp ve CE- Chirp uyaranlar verilerek gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, istatistiksel yöntemler ile analiz edilmiştir.
Geniş bant frekans spektrumunda, 80 dB nHL' de Chirp uyaran ile CE- Chirp uyaran yanıtlarının kıyaslamasında; sol kulakta I, III ve V. dalga latans değerlerinde ve sağ kulak III ve V. dalga latans değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenirken, sağ kulak I.dalga latansında Chirp ve CE- Chirp uyaran kıyaslamasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark gözlenmemiştir. 60, 40, 20 ve 10 dB nHL' de Chirp uyaran ile CE- Chirp uyaran yanıtlarının kıyaslamasında V. dalga latansında istatistiksel olarak anlamlı bir fark izlenmiştir. 80, 60, 40, 20 ve 10 dB nHL' de Chirp uyaran ile CE- Chirp uyaran yanıtlarının kıyaslamasında V. dalga amplitüdlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir. 1000 Hz frekansta V. dalga latansında 80 ve 60 dB nHL' de istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenirken, 40 ve 20 nHL' de istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir. 2000 Hz frekansta V. dalga latansında 80, 60 ve 20 dB nHL' de istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenirken, 40 dB nHL' de istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir. 4000 Hz frekansta V. dalga latansında 60 ve 20 dB nHL' de istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenirken, 80 ve 40 dB nHL' de istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir.
Çalışmamızda geniş bant frekans spektrumunda, Chirp uyaran latans değerlerinin CE- Chirp uyarana göre daha kısa olduğu ve dar bant frekans spektrumunda yüksek uyaran şiddetlerinde CE- Chirp uyaran latans değerlerinin Chirp uyarana göre daha kısa olduğu gözlenmiştir. 
Anahtar Sözcükler: ABR; CE- Chirp; Chirp; İşitsel beyin sapı cevapları

Abstract:
Auditory brainstem responses (ABR) are auditory evoked potential responses that show the electrical activity of neural structures and pathways within the brainstem together with the 8th cranial nerve in response to acoustic stimuli given to the ear from the external environment. The most commonly used stimulus in ABR measurement is the click stimuli. Although the click stimulus encompasses a broad frequency spectrum, a complete neural synchronization cannot be achieved as there is a difference in phase and time between the action potential it has generated in the basal and apical region on the basilar membrane in the cochlea. The Chirp stimulus was designed to eliminate this temporal delay caused by the progressive wave resulting from the structure of the basilar membrane. After identification of the Chirp stimulus, various types of Chirp stimuli have been developed, and CE- Chirp stimulus is one of them. The aim of this study was to compare the latency and amplitude of Chirp stimulus and CE- Chirp stimulus responses in the measurement of auditory brainstem responses in healthy adult subjects.
This study was performed by KTO Karatay University Audiology Clinic and approved by KTO Karatay University Faculty of Medicine Ethics Committee Commission dated 21.02.2019 and numbered 2019/008 (Issue: 41901325-050.99). 25 volunteers aged 20-26 years were included in the study group. After taking a detailed anamnesis of the volunteers included in the study, audiometry test and immitansmetric measurements were made and it was determined that they had normal hearing, ABR measurements were performed. ABR test was performed by giving Chirp and CE- Chirp stimuli at different frequencies and different stimulus intensities. The obtained data were analyzed by statistical methods.
In the broadband frequency spectrum, the comparison of Chirp stimulus and CE-Chirp stimulus responses at 80 dB nHL; While a statistically significant difference was observed in the left ear I, III and V. wave latency values and in the right ear III and V. wave latency values, no statistically significant difference was observed in the comparison of Chirp and CE-Chirp stimuli in the right ear I.wave latency. A statistically significant difference in V. wave latency was observed in the comparison of Chirp stimulus and CE-Chirp stimulus responses at 60, 40, 20 and 10 dB nHL. No statistically significant difference in V. wave amplitudes was observed in the comparison of Chirp stimulus and CE-Chirp stimulus responses at 80, 60, 40, 20 and 10 dB nHL. There were statistically significant difference was observed in 80 and 60 dB nHL in V. wave latency at 1000 Hz frequency, but no statistically significant difference was observed in 40 and 20 nHL. There were statistically significant difference was observed at 80, 60 and 20 dB nHL in V. wave latency at 2000 Hz frequency, but no statistically significant difference was observed at 40 dB nHL. There were statistically significant difference was observed in 60 and 20 dB nHL in V. wave latency at 4000 Hz frequency, but no statistically significant difference was observed in 80 and 40 dB nHL.
The latency values of the Chirp stimulus were shorter than the CE-Chirp stimulus in the broadband frequency spectrum, and that the latency values of the CE-Chirp stimulus latencies were shorter than the Chirp stimulus in the narrow band frequency spectrum.

Keywords: ABR; Auditory brainsteam responses; CE- Chirp; Chirp