M.Ö. III. binyıl Önasya sanatı ve ikonografisinde İmdugud/Anzu tasviri
Imdugud/Anzu depiction on the near east art and iconography in the third millennium BC
Yazar: MEHMET TARIK ÖĞRETEN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM TUNÇ SİPAHİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Aslan = Lion ; Kartal = Eagle ; M.Ö. 3000 = B. C. 3000 ; Sanat = Art ; Sanat eserleri = Artistic works ; Tasvir = Description ; Tasvir sanatı = Depicting art ; Önasya = Anterior Asia ; İkonalar = Icons

Özet:
"MÖ 3.Bin Yıl Önasya Sanatı ve İkonografisinde İmdugud/Anzu Tasviri" başlıklı tez konusu kapsamında, Sümerce "İMDUGUD" ve Akadça "anzu" terimlerinin aslan başlı kartala ait bir isim olduğu, genel kabul gören bir görüş olarak karşımıza çıkmaktadır. Bununla birlikte İmdugud/Anzu tasvirlerinin, MÖ 4. Bin yılın son yarısına tarihlenen ve Mezopotamya'da Geç Uruk Dönemi olarak adlandırılan evrede karşımıza çıkmaya başlamıştır. MÖ 3. Bin yıl boyunca tasvirlerinin devam ettiği ve özellikle Erhanedanlar III Dönemi'nde popüler bir motif olarak kullanıldığı anlaşılmakta ve daha sonraki dönemlerde İmdugud/Anzu tasvirlerinin popülerliğinin azaldığı görülmektedir.
	MÖ 3. Bin yılın erken evrelerinde İmdugud/Anzu tasvirleri, sıklıkla profilden işlenmişken özellikle Erhanedan III Dönemi'nde bu mitolojik varlığın tasvirleri cepheden işlenmiş ve hayvanlar üzerinde onları pençeleri ile yakalamış şekilde gösterilmiştir. MÖ 3. Bin yılın sonlarında, kafa profilden vücut ise cepheden işlenmiştir. Yine bu bin yıl boyunca genellikle tasvirlerde tek başlı olarak karşımıza çıkan İmdugud/Anzu, bin yılın son evresinde çift başlı olarak da karşımıza çıkmaya başlamıştır.
Savaşçı özelliğinin yanında daha çok hayvanlar üzerinde koruyucu bir vasfa sahip olan İmdugud/Anzu, genellikle Tanrı Ningirsu ve Lagaş kenti ile ilişkilendirilmektedir. Bununla birlikte farklı bölgeler ve yerleşimlerden elde edilen veriler sonucunda yalnızca Tanrı Ningirsu ve Lagaş kenti ile ilişkilendirilemeyeceği görülmekte ve dönemin dinsel dünyasında, özellikle Erhanedan III Dönemi'nde geniş bir yayılım göstermektedir.

Abstract:
Within the scope of thesis, it is a generally accepted view that the terms of Sumerian "IMDUGUD" and Akkadian "anzu" are a name belonging to the lion-headed eagle. Along with this, the Imdugud / Anzu depictions began to the period dated to the last half of the 4th millennium BC and referred to as the Late Uruk Period in Mesopotamia. It is understood that during the 3rd Millennium BC the depictions continued and especially used as a popular motif in the Early Dynastic III period, and the popularity of Imdugud / Anzu depictions diminished in later periods.
In the early periods of the 3rd millennium BC Imdugud / Anzu motifs are often depicted on the profile, particularly in the Early Dynastic III period, depictions of this mythological creature have been portrayed from the front and captured on animals with their claws. At the end of the 3rd millennium BC, the body was depicted frontal view, while the head was from the profile. Imdugud / Anzu, who has been single headed on the depictions during this millennium, and it has begun to appear  double headed in the last phase of this millennium.
Imdugud/Anzu, who has more of a guardian on animals besides his warrior character, and it is  usually associated with God Ningirsu and Lagash city. However, it can be seen that the results obtained from different regions and settlements can not be associated only with God Ningirsu and Lagash city, it shows a wide distribution in the religious world of the period, especially in the Early Dynastic III period .