Amerikalı oryantalist misyoner Samuel M. Zwemer ve eserlerinde islam algısı
The american orientalist missionary Samuel M. Zwemer and the perception of islam in his writings
Yazar: MUHAMMED GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ERDEM
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Din = Religion
Dizin: Din algısı = Perception of religion ; Misyonerlik = Missionary ; Oryantalist = Orientalist ; Oryantalizm = Orientalism ; Zwemer, Samuel Marinus = Zwemer, Samuel Marinus ; İslamiyet = Islam ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu tez, önemli bir oryantalist misyoner olan Samuel M. Zwemer'in hayatını ve eserlerindeki İslam algısını incelemektedir. Tez, giriş, yedi bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır.Tezin giriş kısmında, çalışmanın konusu, amacı ve önemi ile birlikte metodu ve kaynakları belirtilmiştir.Çalışmanın birinci bölümü, Zwemer'in hayatı, kişiliği, eserleri ile Hıristiyan misyonerliğindeki önemi, ayrıca Zwemer'in kurucusu olduğu ve yıllarca editörlüğünü yaptığı The Moslem World dergisi ile ilgilidir.İkinci bölümde, Zwemer'in İslam'ın doğuşu ve kaynakları, Hz. Muhammed'i tezahür ettiren şartlar ile ilgili iddiaları incelenmiştir. Ayrıca, İslam'ın diğer dinlerden etkilenmesi, İslam'ın dünyaya yayılmasını kolaylaştıran etkenler ve İslam'ın muhtelif ülkelerde nasıl yayıldığı Zwemer'in bakış açısıyla ortaya konulmuştur.Üçüncü bölümde Zwemer'in Hz. Muhammed, Allah ve Kur'an hakkındaki genel düşünceleri üzerinde durulmuştur. Bu çerçevede Zwemer'in eserlerindeki Hz. Muhammed'in kimliği, ahlâkı ve ümmîliği ile ilgili iddialar belirtilmiştir. Son olarak Zwemer'in Allah ve Kur'an hakkındaki menfi kanaatleri tartışılmıştır.  
Dördüncü bölümde Zwemer'in İslam ahlâkı ve ibadetleri hakkındaki tasavvuru ele alınmıştır. İslam ahlâkı başlığı altında, ayrıca İslam'daki poligami, boşanma ve kölelik incelenmiştir. İbadetler konusunda ise sadece namaz, oruç ve hacdan söz edilmiştir. 
Beşinci bölümde Zwemer'in eserlerinde Müslüman kadınların ve çocukların nasıl anlatıldığı açıklığa kavuşturulmuştur. Kadının İslam öncesi ve sonrasındaki durumu, tesettür, harem ve bir eş olarak Müslüman kadın ile ilgili iddialar üzerinde durulmuştur. Muhtelif İslam ülkelerindeki Müslüman kadınların hali Zwemer'in bakış açısıyla incelenmiştir. Bu bölümüm sonunda İslam'ın ve Müslümanların çocuklara verdiği değer Zwemer'in perspektifinden tartışılmıştır. Altıncı bölümde Zwemer'in İslam'da var olduğunu iddia ettiği animistik batıl inançlar üzerinde durulmuştur. Bu bölümde batıl inanç olarak nitelendirilen muska, Kur'an, tespih, ağaca tazim, cin, sihir gibi bazı konular incelenmiştir. Özellikle, zâr ve karînaya dikkat çekilmiştir. Yedinci bölümde Zwemer'in, genel olarak İslam'ı olumlu ve olumsuz yönleriyle nasıl tasvir ettiği zikredilmiştir. Daha sonra Zwemer'in İslam'ın dağılmasıyla ilgili düşünceleri ve dağılmasına yol açtığı ileri sürülen sebepler tartışılmıştır. Sonuçta ise araştırmanın genel bir değerlendirmesi yapılmıştır.

Abstract:
This dissertation examines the life of Samuel M. Zwemer, who was an prominent orientalist missionary, and the perception of Islam in his writings.  The dissertation consists of an introduction, seven chapters and a conclusion. In the introduction of the dissertation, the subject, aim and the importance of the study as well as its method and sources are presented. The first chapter of the study is concerned with the life, character, writings of Zwemer as well as his importance in the Christian missionary, besides the journal  "The Moslem World" of which Zwemer was the founder and the editor for many years.
The second chapter examines Zwemer's allegations concerning the birth and the sources of Islam, the conditions that revealed Mohammed. In addition, this chapter mentions the claim that Islam was influenced by other religions, the factors which made the spread of Islam easy all over the world as well as how Islam spread in the different countries from Zwemer's point of view. The third chapter focuses on Zwemer's general views of Mohammed, Allah and the Quran. In this context, the allegations in the writings of Zwemer related to the identity, morality and illiteracy of Mohammed are reviewed. Finally, Zwemer's negative ideas on Allah and Quran are discussed. The fourth chapter deals with Zwemer's perceptions about the ethics and prayers of Islam. In addition, under the title of Islamic ethics, Zwemer's views on polygamy, divorce and slavery in Islam are studied. As regards prayers, only prayer, fasting and pilgrimage are mentioned. The fifth chapter clarifies how the moslem women and children in the writings of Zwemer are perceived. It focuses on the assertions on the stituation of women before and after Islam, veil, harem and moslem woman as a wife. The moslem women's situation in the various Islamic countries is discussed from the viewpoint of Zwemer. At the end of this chapter, the value Islam and moslems gave to children is discussed. The sixth chapter focuses on the animistic superstitions which Zwemer claimed to have been in Islam. In this chapter, some subjects described to be superstitions as amulet, Quran, rosary, worship to tree, jinn are examined. Especially zar and qarina are emphasized. In the seventh chapter, it is mentioned how Zwemer descriped Islam with its positive and negative aspects in general. Afterwards, Zwemer's views on the disintegration of Islam and the reasons claimed to have caused the disintegration are discussed. In the conclusion, the research is evaluated in general.