Bir üniversitede çalışan idari personelin genel afete hazırlık inanç düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi
An investigation of general disaster preparedness belief levels of administrative staff working in a university according to some variables
Yazar: WAHIROU BANKI IMOROU
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA AYDIN YILDIRIM
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, bir üniversitede çalışan idari personelin genel afete hazırlık inanç düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi amacıyla tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Karabük Üniversitesi'nde 25 Aralık 2023- 31 Mart 2024 tarihleri arasında çalışan ve dahil kriterlerine uyan 523 idari personel ile çalışma tamamlanmıştır. Veriler, ''Kişisel Bilgi Formu'', ''Sağlık İnanç Modeline Dayalı Genel Afete Hazırlık İnanç Ölçeği'' kullanılarak araştırmacı tarafından toplanmıştır. Araştırma verileri, gerekli bilgilendirmeler yapıldıktan sonra yazılı onamları alınan idari personelden yüz yüze görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Araştırma kapsamında veriler, SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 26 programında, tanımlayıcı istatistiklerin (yüzde, ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerler) yanı sıra, bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Sağlık İnanç Modeline Dayalı Genel Afete Hazırlık İnanç Ölçeği toplam puan ortalaması 114,57±14,70 olarak elde edilmiştir. Ölçek ile yaş, cinsiyet, medeni durumu, öğrenim durumu, çocuk sayısı değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Ek olarak,  yaşadığı yerin afet durumu hakkında bilgi sahip olma, afet konulu eğitim alma, bir afette yakınını kaybetme, afet planının varlığı, acil durum planı hazırlama, acil durum çantası varlığı, afetlere hazırlıklı olduğunu düşünme, afet durumunda gönüllü olmayı isteme, yaşadığı bölgede bir afet meydana geldiğinde zarar göreceğini düşünmene, yaşadığı bölgede afet durumunda ailesinin etkilenmesi, yaşadığı bölgede afet durumunda yaşam kalitesinin olumsuz etkilenmesi, afetlerin yol açtığı hasarların önlenebilir olduğunu düşünme, afetlerin etkisinin azaltılmasında toplumun rolünün olduğunu düşünme, afetlerin yol açtığı olumsuz sonuçlardan insanların sorumlu olduğunu düşünme, yaşadığı binanın risk incelemesinin yapılma durumu, yaşadığı binanın afete karşı dayanıklılığını yetkili teknik uzmanlara kontrol ettirme, yaşadığı bölgede bir afet meydana geldiğinde diğer insanlardan daha fazla zarar görebileceğini düşünme ve yaşadığı bölgede bir afet meydana geldiğinde ekonomik olarak etkileneceğini düşünme değişkenleri ile afete hazırlık inanç düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark elde edilmiştir (p<0,05). Afete hazırlıklı olmanın afette oluşabilecek zararların azaltılmasında katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Afete hazırlık inanç düzeyinin ve etkili faktörlerin bilinmesinin yaşanabilecek afet durumları için hazırlık sürecine olumlu etki edeceği öngörülmektedir.

Anahtar Sözcükler : Afet, Afete hazırlık, Afete hazırlık inancı, Afet yönetimi
Bilim Kodu	:	 1032

Abstract:
The research was conducted in a descriptive type to examine the general disaster preparedness belief levels of the administrative staff working in a university according to some variables. The study was completed with 523 administrative staff who worked at Karabuk University between December 25, 2023, and March 31, 2024, and met the inclusion criteria. The data were collected by the researcher using the "Personal Information Form" and the "General Disaster Preparedness Belief Scale Based on the Health Belief Model". The research data were collected by face-to-face interview technique from the administrative staff whose written consent was obtained after the necessary information was given. Within the scope of the research, the data were evaluated in SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 26 program using descriptive statistics (percentage, mean, standard deviation, minimum and maximum values) as well as independent sample t-test and one-way analysis of variance. The total mean score of the General Disaster Preparedness Belief Scale Based on the Health Belief Model was obtained as 114.57±14.70. A statistically significant difference was found between the scale and the variables of age, gender, marital status, education status, and number of children (p<0.05). In addition a statistically significant difference was obtained between the belief levels of disaster preparedness and the variables of having information about the disaster situation of the place where you live, receiving training on disaster, losing a relative in a disaster, the existence of a disaster plan, preparing an emergency plan, the presence of an emergency kit, thinking that you are prepared for disasters, wanting to volunteer in case of disaster, thinking that you will be harmed when a disaster occurs in the region you live in, affecting your family in case of disaster in the region you live in, negatively affecting the quality of life in case of disaster in the region you live in, thinking that the damages caused by disasters are preventable, thinking that society has a role in reducing the impact of disasters, thinking that people are responsible for the negative consequences caused by disasters, the status of the risk examination of the building they live in, having the disaster resistance of the building they live in checked by authorized technical experts, thinking that they may be harmed more than other people when a disaster occurs in the region they live in, and thinking that it will be affected economically when a disaster occurs in the region where they live (p<0.05). It is thought that disaster preparedness will contribute to reducing the damage that may occur in disasters. It is predicted that knowing the level of belief in disaster preparedness and effective factors will have a positive effect on the preparation process for disaster situations that may occur.

Key Words: Disaster, Disaster preparedness, Disaster preparedness beliefs, Disater management
Science Code	: 1032