Takip Hukukunda zamanaşımı
The prescription in Executive Law
Yazar: MEHMET SARI
Danışman: DOÇ.DR. SEYİTHAN DELİDUMAN ; PROF.DR. ZEHRA GÖNÜL BALKIR ; Y.DOÇ.DR. YUSUF ÇALIŞKAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Zamanaşımı bir hakkın kazanılması veya kaybedilmesinde yasanın öngördüğü sürenin tükenmesi anlamına gelmektedir. Bu çalışmada ise düşürücü zamanaşımı araştırmaya konu edilmiştir.Belli bir süre kullanılmayan alacağın dava edilebilme niteliği zayıflamaktadır. Bir başka deyişle yasada öngörülen sürenin geçmesiyle borçlunun zamanaşımını ileri sürmesine imkan tanınmıştır. O halde zamanaşımı savunmasının hukukumuzda önemli bir yer işgal ettiği yadsınamaz. Buna bağlı olarak zamanaşımının durması veya kesilmesi ile hak düşürücü süreden farkları gibi konular güncelliğini hiçbir zaman yitirmeyecek gibi gözükmektedir. Ayrıca ihtilafa konu alacağın bağlı olduğu zamanaşımı süresinin tespiti de birinci derecede önemlidir.Takip talebinden önce zamanaşımı gerçekleşmişse borçlu alacağın zamanaşımına uğradığını borca itiraz yoluyla ileri sürebilir. Genel haciz yolu ile takipte ve kambiyo senetlerine dayalı takipte ödeme emrine itiraz yoluyla zamanaşımı ileri sürülmemişse artık takip talebinden önce gerçekleşmiş zamanaşımı için icranın geri bırakılması istenemez.Takip talebinden sonra ödeme emri borçluya geç tebliğ edilirse ve takip talebi tarihi ile ödeme emrinin borçluya tebliği arasında zamanaşımı gerçekleşmiş ise borçlu ödeme emrine karşı borca itiraz ederek zamanaşımını ileri sürebilir.Alacağın takibin kesinleşmesinden sonra zamanaşımına uğraması halinde bunun ödeme emrine itiraz yoluyla ileri sürülmesine olanak yoktur. Bu halde borçlu her zaman icra mahkemesinden zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılmasını talep edebilir.Gerek genel iflas yolu ile takibe gerekse de kambiyo senetlerine mahsus iflas yolu ile takibe maruz kalan borçlu, ödeme emrine itiraz etmesi halinde; iflas davasında zamanaşımını ileri sürebilecektir. Borçlunun sadece itiraz etmesi yeterlidir. İtirazında borcun zamanaşımına uğradığını belirtmese dahi borçlu iflas davasında gene zamanaşımı savunması yapabilecektir. Kısacası borçlu ticaret mahkemesindeki savunmasında ödeme emrine itiraz ederken bildirdiği itiraz sebepleri ile bağlı değildir. Ancak borçlu ödeme emrine itiraz etmezse iflas davasında borçlu olmadığına dair hiçbir defi ve itirazda bulunamaz; dolayısıyla borçlunun zamanaşımını da ileri sürme imkânı olmaz.İflasın ertelenmesi kararıyla zamanaşımı durur. Konkordato mühlet ve ek mühlet süreleri içinde de zamanaşımı süreleri duracaktır. Ancak kanımızca icra mahkemesi talep olması halinde ve şartlarını da yeterli bulursa mühlet talebi ile birlikte derhal konkordato mühleti talebinde bulunan aleyhine haciz ve takip yasağını da kapsar bir şekilde tedbir kararı verebilmelidir. Aksi takdirde konkordatonun başarı imkânı neredeyse imkânsız gibidir. İcra mahkemesinin tedbir kararı vermesi halinde zamanaşımının mühlet tedbir tarihinden itibaren durduğunu kabul etmek gerekir.Uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma talebini değerlendiren ticaret mahkemesi bu talebi kabul etmesi halinde zamanaşımı süreleri işlemeyecektir. Ticaret mahkemesi başvuru hakkında nihai kararını verene kadar borçlunun mallarını korumaya yönelik tedbirler de alabilir. Bu halde eğer mahkeme borçlu lehine dava ve takiplerin durmasını da kapsar bir şekilde tedbir kararı verirse bu ara dönem içinde de zamanaşımı sürelerinin durduğunun kabulü gerekir.

Abstract:
The prescription means a legally prescribed period of time by lapse of which a right is either acquired or lost. Negative prescription, which is defined as a statutory period upon expiration of which a right or title is lost under certain conditions, is investigated in this study.The possibility of a litigation of a cretid is decreased when it is not put in requsition for a particular time period. In other words, when the said time period provisioned by a particular statute comes to an end, the debtor is authorised to allege the prescription. Therefore, it is undeniable that the defence of prescription always takes a considerable place in our law system. In connection with, the differences between suspension or vacation of the prescription and strict time limit will always be the order of the day. In addition, determining the time period of a prescription of the debt subject to a claim is important at first degree.If a determined time period for a prescription is completed before the enforcement by writ, the debtor may claim his rights emerged from prescription by contesting to an enforcement court. If the prescription was not alleged contrary to the order of the payment in either enforcement of common way or exchange way, the debtor may not claim prescription hereafter.If the order of the payment is notified later and the determined time period for prescription is completed the date of application and notification, the debtor may claim prescription by contesting to enforcement court after the enforcement by writ.If the determined time period for prescription is completed after the claim becomes definite, the debtor may not claim prescription by alleging contrary to the order of the payment hereinafter. In this case, the debtor may always claim prescription by contesting to the enforceement court via enforcement by writ.When the debtor is subject to a common way or exchange way of bankruptcy application, it is obligatory to contest contrary to the order of payment. Otherwise, it is impossible to allege prescription in a bankruptcy. It is sufficient to object contrary to the order of the payment. The debtor may contend prescription objection in a bankruptcy whenever prescription objection does not exist in his appeal of description. In brief, the debtor?s right of reply does not depend on his former appeal contrary to the order of the payment. But, if the debtor does not appeal contrary to the order of the payment, he may not defence himself by no means. In connection with the lack of objection the debtor may not allege prescription defence in a bankruptcy.If the execution court confirms a judgement as an adjournment of a petition in a bankruptcy, the time period for the prescription comes to a rest. Also, at the time of arrangement of the bankruptcy and additional arrangement of bankruptcy, the time period for prescription comes to a standstill. In may opinion, the execution court shouıld award an ex parte injunction upon the debtor that propose for a composition directly. In addition, this ex parte injunction should inclose the prohibiton of attachment. In the contrary scheme of the arrangement and composition will easily come to e grief. If the execution court award an ex parte injunction upon the debtor, we have to accept that the time period for prescription comes to an end at the same date.When the commercial court accedes the restructure applicaiton, the time period for prescription also comes to a rest at the same time. Meanwhile, when the commercial court may award an ex parte injunction upon the restructure applicant and not get off the merhandise unlesss passing a final decision. If the commercial court?s interlocutory injunction incloses all the cases, the time period for the prescription will come to a rest at the same date.