Çocuk yaşam kalitesi göstergelerinin belirlenmesi: Klinik ölçüm aracı oluşturma
Determination of children's quality of life indicators: Creating clinical measurement tool
Yazar: SELİN DEMİRBAĞ
Danışman: PROF. DR. DİLEK ERGİN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Yatan hastalar = Inpatients ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Araştırmada, klinik açıdan uygulanabilir, hastanede yatan çocukların yaşam kalitesi düzeyini ölçebilen yaşam kalitesi ölçeğinin geliştirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Keşfedici sıralı desenli metodolojik tipte olan ve Eylül 2020- Mayıs 2022 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi çocuk kliniklerinde yatan çocuklar ile gerçekleştirilen çalışma üç aşamadan oluşmaktadır. Sistematik derleme aşamada hastaneden yatan çocuklar ile yapılmış yaşam kalitesini sorgulayan çalışmalar incelenmiştir. İkinci aşamada hastanede yatan 18 çocuktan yaşam kalitelerini sorgulamayı amaçlayan nitel görüşme gerçekleştirilmiştir. Üçüncü aşamada ilk iki aşama ile elde edilen bulgular sonucunda oluşturulan ölçek formu, ölçüm aracı geliştirme aşamaları olan kapsam geçerliliği, yüzey geçerliği, yapı geçerliği ve güvenirlik analizleri yapılarak gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Sistematik derleme aşamasına dahil edilen 24 çalışma sonuç bulgularının hastalık, ruhsal durum, okul/arkadaş çevresi, sosyal aktivite ve günlük aktiviteler, aile ve ev yaşamı ve hastane ile ilgili olarak altı grup oluşturduğu bulunmuştur. 18 çocuk ile yürütülen nitel görüşme aşamasında dört tema (hastalık, hastane, duygular, istekler), 13 kategori ve 18 kod saptanmıştır. Ölçüm aracı geliştirme aşamasında açımlayıcı faktör analizine göre ölçeğin toplamda açıkladığı varyans değeri %51,148 olarak hesaplanmış ve 17 maddeden oluşan beş faktörlü (hastalık, korku, aktivite, hastane, algı) yapı elde edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizinde ölçeğin kabul edilebilir uyum değerlerine sahip olduğu tespit edilmiştir. Ölçeğin güvenirliğinin sağlanabilmesi için iç tutarlılık katsayısı değerlendirilmiş ölçeğin Cronbach's Alpha değeri 0,757 olarak bulunmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Hastane, Çocuk, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Aim: In the study, it was aimed to develop a clinically applicable quality of life scale that can measure the quality of life of hospitalized children.
Matherial and Method: The study, which is methodological type with exploratory sequential method and was carried out with children hospitalized in Manisa Celal Bayar University Hafsa Sultan Hospital pediatric clinics between September 2020 and May 2022, consists of three stages. In the first stage, studies that questioned the quality of life of hospitalized children were examined. In the second stage, qualitative interviews were conducted with 18 hospitalized children aiming to question their quality of life. In the third stage, the scale form, which was created as a result of the findings obtained with the first step, was carried out by analyzing the scope validity, face validity, construct validity and reliability, which are the scale development stages.
Results: 24 study results included in the systematic review stage consisted of six groups related to disease, mental status, school/friends, social and daily activities, family and home life, and hospital. Qualitative interview phase conducted with 18 children was determined as four themes (illness, hospital, emotions, desires), 13 categories and 18 codes. During the scale development phase, the variance explained by the scale in total was calculated as 51,148% according to the Exploratory Factor Analysis, and a five-factor structure (illness, fear, activity, hospital, perception) consisting of seventeen items was obtained. As a result of Confirmatory Factor Analysis, it was determined that the scale had acceptable fit values. In order to ensure the reliability of the scale, the internal consistency coefficient was checked and the Cronbach's Alpha value of the scale was found to be 0.757.
Conclusion: It was concluded that the scale with 17 items and five factors was developed as a valid and reliable measurement tool to measure the quality of life of hospitalized children.
Key words: Hospital, Child, Quality of Life