Cengizlilerde kurultay
Kuriltai in Chinggisids
Yazar: SUVD ERDENE OTGONBAATAR
Danışman: PROF. DR. KONURALP ERCİLASUN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Moğol İmparatorluğu farklı halkları ve geniş toprakları kapsamaktadır. Bu sebeple mekân, kültür, iklim, yaşam tarzı ve gelenek gibi unsurlarda bazı değişliklerle karşılaşılmaktadır. Cengiz Han'ın ardılları, Kubilay, Çağatay, İlhanlı ve Altın Ordu uluslarını kurmuşlardır. Bu uluslarda da bozkır kültürü devam etmiştir. Bunun esası kurultaydır. Diğer bir deyişle kurultay geleneğidir. Bozkır kültüründe devlet yönetimindeki en önemli organlardan biri olan Kurultay hem Cengiz döneminde hem de dört ulusta etkin bir rol oynamıştır. Kurultay, Moğol İmparatorluğu'nda devlet yönetiminde etkili olup kanun çıkarmada ana sorumluluğuna sahiptir. Aynı zamanda kurultay, Moğol İmparatorluğunda meclistir. Kurultaya katılanlar sadece kağan soyundan gelen "altın kan" mensupları değildir. Onların haricinde noyanlar, emirler ve diğer önemli kişiler de katılmaktadır. Ancak Kurultay'da söz hakkı sadece altın kandan gelenlere, hatuna veya Moğol noyanlara aittir. Bu çalışma Moğol İmparatorluğu ve Cengiz Han'ın ardıllarının kurduğu Kubilay, Çağatay, İlhanlı ve Altın Ordu uluslarıyla sınırlıdır. Kurultay'ın sadece kanun çıkarma görevi bulunmamakta olup başka birçok görevi de bulunmaktadır. Bunlar arasında usul kanunlarıyla ilgili işler, yani yasa ve yargı da bulunmaktadır. Bunun dışında cülus töreni, savaş ve sulh, ülkenin iç meseleleri ve memur tayinleri de burada görüşülmektedir. Dolayısıyla bütün bu konular üzerine kayıtlar çalışmanın kapsamına dahildir. Bu çalışmada kaynaklarda zikredilen bilgiler üzerinde Moğol İmparatorluğu'nda kurultayın geleneği, çeşitleri, görev ve işlevi ile protokol gibi konular üzerinde durularak tartışılmıştır.

Abstract:
The Mongol Empire involves different communities and large lands. For this reason, as time passes, some changes are encountered in elements such as space, culture, climate, lifestyle, traditions, and ceremonies. Later, the successors of Genghis Khan founded the nations of Kublai, Chagatay, Ilkhanid, and Golden Horde. The steppe culture continued in these nations. Because these nations have Kurultai traditions. The Kurultai, one of the most important organs in the state administration in steppe culture, played an active role both in the Genghis era and in the four nations. The kurultai has the main responsibility of state administration and lawmaking in the Mongol Empire. The kurultai is the assembly in the Mongol Empire. Those who participated in the congress were not only "golden blood", that is, the lineage of khans. Apart from them, noyans, emirs, and other important people also participate. However, the right to speak in the Kurultai belongs only to those of golden blood, queens, or Mongolian noyans. This study is limited to the Kublai, Chagatai, Ilkhanid, and Golden Horde nations founded by the Mongol Empire and the successors of Genghis Khan. The kurultai is not only about enacting laws but also about substantive laws. It has many other tasks. These include matters related to procedural laws, namely the law and the judiciary. Apart from this, the culus ceremony, war and peace, the internal issues of the country and the appointment of officials are also discussed here. Therefore, records on all these subjects are included in the scope of the study. This study will discuss the idea that links the information mentioned in the sources with more delicate issues such as the tradition, types, protocol, mission, and function of the kurultai of the Mongolian Empire.