Türk bankacılık sektöründe türev piyasa araçlarının riske etkileri
Risk effect of derivative financial instruments on Turkish banking sector
Yazar: NESLİŞAH ŞİRVAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZGE SEZGİN ALP
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonometri = Econometrics
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Birim kök = Unit root ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Finansal araçlar = Financial instruments ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Risk = Risk ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Vadeli işlem piyasaları = Futures markets

Özet:
Her geçen gün teknolojinin ve finans sektörünün gelişme göstermesi sonucunda finans dünyası globalleşmiş, globalleşen dünyada yatırımcılar ve bankalar için risk eskisinden daha büyük önem arz etmeye başlamıştır. Özellikle globalleşmenin doğurduğu döviz kuru ve faiz riskinin kontrol edilebilmesi amacı ile bazı finansal enstrümanlar hayatımıza girmiş ve kullanımları yaygınlaşmaya başlamıştır. Bunlardan türev piyasa araçları olan forward, future, opsiyon, swap ve diğer türev piyasa araçları söz konusu risklerden korunmak, spekülasyon ve yeterince gelişmemiş piyasalarda zaman zaman da arbitraj amacı ile kullanılmaya başlanmıştır. Kurumların ve yatırımcıların bu araçların kullanımı ile geleceğe yönelik belirsizliklerini minimize etmesi, türev piyasa araçlarına olan ilgiyi gerek dünya çapında gerek ülkemizde her geçen gün arttırmaktadır.
Bu çalışmanın amacı; 2007-2015 yılları arasında ülkemizdeki finans sektörünün en büyük kurumları olarak görülen bankaların, gün geçtikçe artan türev piyasa araçlarının kullanımlarını analiz etmek ve bankacılık sektöründe riske etkilerini ölçmektir. İlk bölümde türev piyasa araçlarının tarihçesine değinilmiş ve ikinci bölümde araçların tanımları ve kullanımları açıklanmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümüne riskin tanımı ve risk türleri, dördüncü bölümüne uygulanacak yöntem ve veriler, grafikler ve panel regresyon analizi dahil edilmiştir. Son olarak beşinci bölüm araştırma sonuçlarını içermektedir. Elde edilen analiz sonuçları, değişkenlerin birim kök içermesi, durağan olmaması ve eşbütünleşik sonuçlar vermemesi nedeni ile kredi riski, piyasa riski ve sermaye yeterlilik rasyosu ile türev araçların yeterli düzeyde ilişki içermediğini göstermiştir. 
Anahtar Kelimeler: Türev Piyasa Araçları, Bankacılıkta Risk, Birim Kök, Eşbütünleşme, Panel Regresyon Analizi.

Abstract:
The finance world has globalised day by day with the results of the improving technology and finance thus in the globalising world the importance of risk has become even more than before for the investors and the banks. Especially with the purpose of being able to control exchange rate and interest risk, the result of globalisation, financial enstruments have become a part of our lives and use of them became widespread. The derivatives such as forward, future, opsion, swap and the other derivatives have been used for speculation and to be protected from the risk, and underdeveloped market used them from time to time with the purpose of arbitrage. With the use of derivatives by the institutions and the investors, the uncertainty towards future has been minimised, therefore, the interest, both in the World and in our country for derivatives has extended.
The purpose of this study; is to analysed the use of derivatives increasing day by day in the banks, seen as the biggest finance sector in out country between the years of 2007-2015, and to see effects to risk in the bank sector. The first chapter is the history of derivatives and the second chapter is the description and the purpose of using derivatives. The description and the types of risk are in the third chapter of the study, forth chapter is about the methods to use and the data, diagrams and the analysis of panel regression. And the last chapter is the fifth chapter, includes the result of the research. Obtained analyses results show that because of the consists unit root, un-stationarity and not giving cointegration results, credit risk, market risk and capital adequacy ratio does not have enough relation between deriatives.
Key Words: Derivatives, Banking Risk, Unit Root, Cointegration, Panel Regression Analysis