Kabdeş Cumadilov'un seçme hikayelerinde dil incelemesi (inceleme-metin-aktarım)
Language analysis in the selection stories of Kabdeş Cumadilov (analysis-text-translation)
Yazar: BUŞRA AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. EKREM AYAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biçimbilim = Morphology ; Cumadilov, Kabdeş = Cumadilov, Kabdeş ; Dil özellikleri = Language features ; Hikaye = Story ; Kazakça = Kazakh language ; Ses bilgisi = Phonetic

Özet:
Türk lehçeleri arasında en geniş sahada konuşulan Kazak Türkçesi tarih boyunca etkileşimde bulunduğu dillerle birlikte yenilenme ve gelişme göstermiştir. Bu sürecin neticesinde dilde meydana gelen kurallar bütününü detaylıca incelemek adına hazırlanan çalışmada Kabdeş Cumadilov'un hikayeleri ele alınmıştır. Kabdeş Cumadilov, Kazak edebiyatının tanınmış yazarlarından birisidir.
Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci ve ikinci bölümde ses ve şekil bilgisi başlıkları altında incelemeler yapılmıştır. Son bölümde ise iki bölümün örneklerinin yer aldığı metinler yer almaktadır.
Giriş kısmında Kazak adına, diline, tarihine, edebiyatına ve Kabdeş Cumadilov'a dair bilgilere yer verilmiştir.
Ses bilgisi bölümünde Kazak Türkçesine ait olan ses bilgisi özellikleri verilerek metinler bölümünde bulunan hikayeler üzerinden örneklendirmeler yapılmıştır.
Şekil bilgisi bölümünde Kazak Türkçesine ait olan şekil bilgisi özellikleri verilerek metinler bölümünde bulunan hikayeler üzerinden örneklendirmeler yapılmıştır.
Metinler bölümünde Kabdeş Cumadilov'a ait olan sekiz hikaye yer almaktadır. Hikayeler transkripsiyonlu ve Türkiye Türkçesine aktarılmış hal olarak iki alt başlıkta derlenmiştir. Farklı zaman dilimlerinden alınarak çeşitlendirilmek istenilen hikayeler sırasıyla şu şekildedir: Qazdar Qaytıp Baradı (1963), Qoñır Küz (1976), Momın (1976), Şarayna (1977), Quzğınnıñ Ölimi (1999), Jaldamalı Küyew (1999), İt Bazarı (2000), Bir Ğana Ğumır (2000).
Sonuç bölümünde çalışma neticesinde elde edilen veri ve analizlere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kazak Türkçesi, Ses ve Şekil Bilgisi, Kabdeş Cumadilov.

Abstract:
Kazakh Turkish, which is spoken in the widest field among Turkish dialects, has shown renewal and development throughout history with the languages it interacts with. As a result of this process, Kabdeş Cumadilov's stories were discussed in the study prepared to examine the whole rules in the language in detail. Kabdeş Cumadilov is one of the best-known authors of Kazakh literature.
The study consists of three main sections. In the first and second section, examinations were made under the headings of phonetics and morphology. In the last section, there are texts with examples of the two sections.
In the introduction part, information about Kazakh name, language, history, literature and Kabdeş Cumadilov are given.
In the phonetic section, the phonetic features of Kazakh Turkish were given and examples were made on the stories in the texts section.
In the morphology section, morphological features belonging to Kazakh Turkish were given and examples were made on the stories in the texts section.
In the texts section, there are eight stories belonging to Kabdeş Cumadilov. The stories have been compiled under two sub-titles as transcribed and translated into Turkish. The stories to be diversified by taking from different time periods are as follows: Qazdar Qaytıp Baradı (1963), Qoñır Küz (1976), Momın (1976), Şarayna (1977), Quzğınnıñ Ölimi (1999), Jaldamalı Küyew (1999), İt Bazarı (2000), Bir Ğana Ğumır (2000).
In the conclusion section, the data and analyzes obtained as a result of the study are given.

Keywords: Kazakh Turkish, Phonetics and Shapes, Kabdeş Cumadilov.