Hemofili hastası olan çocuklarda D vitamini seviyesinin ağız-diş sağlığı ve dental gelişim üzerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effects of vitamin D levels of children with haemophilia on oral and dental health and development
Yazar: IŞIL KARAHASANOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYSUN AVŞAR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2017
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; Dişler = Teeth ; Hemofili = Hemophilia ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, hemofili hastalarında görülen D vitamini eksikliğinin ağız-diş sağlığı ve dental gelişim üzerine etkisinin belirlenerek sağlıklı çocuklarla karşılaştırılmasıdır.
Materyal ve Metot: Çalışmaya hemofili tanısı almış 38 hasta ile 38 sağlıklı çocuk dahil edildi. Biyokimyasal analiz için alınan kan örneklerinde 25-hidroksi-vitamin D3 (25OH-vitD3), kalsiyum (Ca), fosfor (P), alkalen fosfataz (ALP), paratiroid hormon (PTH), alanin transaminaz (ALT) ve aspartat transaminaz (AST) analizi yapıldı. Hastaların intraoral ve radyografik muayenesinde DMFT/dmft indeksi, gingival indeks (Gİ) ve plak indeksi (Pİ) kullanılarak çürük, kayıp ve dolgulu diş sayıları, dişeti sağlığı ve oral hijyen durumu belirlendi. Dental gelişim Demirjian Metodu kullanılarak tespit edildi. Veriler IBM SPSS V23 yazılım programı ile Shapiro Wilk, Kruskal Wallis, Mann Whitney U, kikare testi kullanılarak analiz edildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen tüm çocuklarda D vitamini eksikliği olduğu tespit edildi. Hemofili grubunun DMFT, dmft, Gİ ve Pİ değerinin kontrol grubuna göre yüksek olduğu gözlendi. Ancak bu sonuçların istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görüldü (p>0,05). Hemofili grubundaki çocukların dental yaşlarının kontrol grubuna göre düşük olduğu belirlendi ancak bu sonuçlar da istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0,05). Sadece şiddetli D vitamini eksikliği gözlenen grupta hemofili grubunun dental yaşındaki azalmasının istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü (p<0,05).
Sonuç: Hemofili hastalarının D vitamini seviyesi rutin olarak ölçülmeli ve D vitamini düzeyi optimal seviyede tutulmaya çalışılmalıdır. Ayrıca hemofili hastalarının ağız ve diş sağlıklarının korunması için düzenli oral hijyen uygulamaları ve herhangi bir sorun gözlenmedikçe yılda 2 kez rutin diş hekimi kontrolleri mutlaka yapılmalıdır.

Abstract:
Objective: The aim of this research was to determine of the effects of vitamin D levels of children with haemophilia on oral and dental health and development and to compare with the healthy controls.
Material and Methods: 38 patients with hemophilia and 38 healthy children were included in the study. Biochemical analyses were done to determine the levels of 25-hydroxy-vitamin D3 (25OH-vitD3), calcium (Ca), phosphorus (P), alkaline phosphatase (ALP), parathyroid hormone (PTH), alanine transaminase (ALT) and aspartate transaminase (AST). On the intraoral and radiographic examination of patients, caries, missing and filled tooth counts, gingival health and oral hygiene status were determined using DMFT / DMFT index, gingival index (GI) and plaque index (PI). Dental development was determined using the Demirjian Method. Data were analyzed using the IBM SPSS V23 software program, Shapiro Wilk, Kruskal Wallis, Mann Whitney U, chisquare tests.
Results: All children included in the study were found to be deficient in vitamin D. The DMFT, dmft, GI and PI values of the hemophilia group were higher than the control group, but the results weren't statistically significant (p>0,05). The dental age of the children in the hemophilia group was found to be decreased according to the control group, but these results were also not statistically significant (p>0,05). The decrease in dental age of the hemophilia group was only found to be statistically significant in the group with severe vitamin D deficiency (p<0,05).
Conclusion: The level of vitamin D in hemophilia patients should be routinely measured and the level of vitamin D should be kept at an optimal level. In addition, regular oral hygiene practices for the protection of oral and dental health of hemophiliacs and routine dental examination should be done twice a year unless any problems are observed.
Keywords: Child, dental development, haemophilia, oral and dental health, vitamin D.