Achillea millefolium L. eksplantlarına in vitro koşullarda uygulanan bitki büyüme düzenleyicilerin etkisi
The effect of plant growth regulators applied to Achillea millefolium L. explants in vitro.
Yazar: EZGİ NUR KARAHAN
Danışman: DOÇ. DR. BURCU ÇETİN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Achillea = Achillea ; Bitki hormonları = Phytohormones ; Bitki rejenerasyonu = Plant regeneration ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal

Özet:
Bu tez çalışmasında, tıbbi ve ekonomik açıdan önemli bir bitki olan Achillea millefolium L.'nin nod, yaprak ve kök eksplantlarına uygulanan bitki büyüme düzenleyicilerinin in vitro koşullarda etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Eksplant kaynağı olarak in vitro koşullarda çimlendirilen A. millefolium tohumlarından elde edilen bitkiler kullanılmıştır. Bitki büyüme düzenleyicilerinden oksin grubundan Naftalin Asetik Asit (NAA) ve sitokinin grubundan 6-Benzil Amino Purin (BAP) A. millefollium nod, yaprak ve kök eksplantlarına farklı konsantrasyonlarda ayrı ayrı ve kombinasyon halinde uygulanmıştır.
A. millefolium nod eksplantlarına yapılan uygulamalar sonucunda en uzun sürgün (3,7±0,3 cm) ve en uzun kök oluşumu (7,0±0,68 cm) 0,1 mg/L NAA içeren MS ortamında tespit edilmiştir. En fazla sürgün sayısı (1,63±0,3 adet) ve en fazla yaprak sayısı (8,9±0,5 adet) sırasıyla 0,1 mg/L NAA+2 mg/L BAP ve 0,1 mg/L NAA içeren MS besin ortamında belirlenmiştir. 
Yaprak eksplantlarına yapılan uygulamalar sonucunda en iyi (%90,0 ±5,58) kök oluşumu 1 mg/L NAA ve en iyi (%70,0±8,5) kallus oluşumu ise 1 mg/L NAA+1 mg/L BAP içeren MS ortamlarında olduğu belirlenmiştir.
Kök eksplantlarına yapılan uygulamalarda ise en yüksek (%80,0±7,4) kök oluşumu 1 mg/L NAA ve en yüksek (%100,0±0,00) kallus oluşumu 1 mg/L NAA+1 mg/L BAP içeren MS ortamlarında elde edilmiştir.
Nod eksplantlarına yapılan uygulamalar sonucunda en iyi 0,1 mg/L NAA içeren MS besin ortamından elde edilen bitkiler başarılı olarak toprağa aktarılmışlar ve aklimatize edilmişlerdir.
Anahtar kelimeler: Achillea millefolium L., Bitki Doku Kültürü, Mikroçoğaltım, Naftalen Asetik Asit (NAA), 6-Benzil Amino Pürin (BAP)

Abstract:
In this thesis study, it was aimed to determine the effects of plant growth regulators applied to node, leaf and root explants of Achillea millefolium L., a medically and economically important plant, under in vitro conditions. Plants obtained from A. millefolium seeds germinated under in vitro conditions were used as explant source. Naphthalene Acetic Acid (NAA) from the auxin group and 6-Benzyl Amino Purine (BAP) from the cytokinin group, plant growth regulators, were applied to A. millefollium node, leaf and root explants, separately and in combination, at different concentrations. 
As a result of the applications applied to A. millefolium node explants, the longest shoot (3.7±0,3 cm) and longest root formation (7.0±0,68 cm) were detected in MS medium containing 0,1 mg/L NAA. The highest number of shoots (1.63±0.3 pieces) and the highest number of leaves (8.9±0.5 pieces) were determined in MS nutrient medium containing 0,1 mg/L NAA+2 mg/L BAP and 0,1 mg/L, respectively.
 As a result of the applications made to leaf explants, it was determined that the best root formation (%90,0 ±5,58) was in MS media containing 1 mg/L NAA + 0 mg/L BAP and the best callus formation (%70,0±8,5) was in MS media containing 1 mg/L NAA + 1 mg/L BAP. 
In applications to root explants, the highest (80.0±7.4%) root formation was obtained in media with 1 mg/L NAA and the highest (100.0±0.00%) callus formation was obtained in media with 1 mg/L NAA+1 mg/L BAP.
As a result of the applications made to the node explants, the plants obtained from the MS nutrient medium containing the best 0,1 mg/L NAA were successfully transferred to the soil and acclimatized.
Key words: Achillea millefolium L., Micropropagation, Naphthalene Acetic Acid (NAA), Plant Tissue Culture, 6-Benzyl Amino Purine (BAP)