Hışıltılı çocuklarda etyolojik değerlendirme
Etiological evaluation in children with wheezing
Yazar: ÖZLEM ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. ESEN DEMİR
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Astım = Asthma ; Enfeksiyonlar = Infections ; Solunum sesleri = Respiratory sounds ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children ; İzmir = Izmir

Özet:
Giriş ve Amaç: Hışıltı, pediatri pratiğinde sık görülen bir durumdur, genellikle alt
solunum yollarında gelişen.inflamasyon,.bronkospazm ve mukozal.ödem nedeniyle
daralmış.bronş duvarlarından ekspiryum esnasında yayılan tiz ve.sürekli bir
müzikal.ses olarak tanımlanabilir. Küçük hava.yollarında daralmanın neden olduğu,
ekspiryumda uzamanın da eşlik edebildiği, çoğunlukla ekspiratuar ancak obstrüksiyon
arttıkça bifazik hale gelerek inspiryumda da duyulabilen seslerdir. Hışıltı
fenotiplerinin mekanizmaları, nedenleri, risk faktörleri ve klinik seyri birbirinden
farklıdır. Bu çalışmada amacımız, tekrarlayan hışıltısı olan çocuklarda hışıltının
gidişatını göstermek, hastalığın seyrini izlemek, altı yaş öncesi ve sonrasında hastanın
retrosepektif izleminde hastaların klinik izlemi, etyolojik değerlendirilmesi, laboratuar
tetkikleri doğrultusunda hışıltının kalıcılığındaki risk faktörlerini saptamak, hışıltı
fenotiplerinin görülme sıklığı ve astım ile ilişkisini ortaya koymaktır. Bu sonuçlar ile
bu çocuklardan hangisinin ileride astım olabileceğini öngörerek ve erken tedavi
stratejileri geliştirilerek tekrarlayan hışıltısı olan çocukların risk faktörleri
doğrultusunda tanısı, tedavisi ve izlemi konusunda literatüre katkı sağlamak
amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Alerji
Polikliniğine 2014-2020 tarihleri arasında hışıltı nedeniyle başvuran 1 ay-18 yaş
arasındaki hastaların dosyaları retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların
demografik özellikleri, fizik muayene bulguları, laboratuvar ve görüntüleme sonuçları,
konsültasyon notları ve klinik izlemleri ile değerlendirme yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya toplam 255 çocuk dahil edildi. Kız hasta sayısı n=107 (%42,0)
ve erkek hasta sayısı n=148 (%58,0) idi. Hastaların yaş ortalamaları 74,6 ±49,3 aydı.
Hastaların geçirmiş olduğu ortalama atak sayısı 14,7±7,8 idi ve %60'ı (n=154) en az
1 kez (min:0, maks:10) hastaneye yatmıştı. Hastaların hışıltı ataklarının en sık
enfeksiyon ile n=119 (%46,7), ikinci sıklıkta hem alerjen hem de enfeksiyon maruziyetiyle n=105 (%41.2) ilişkili olduğu görüldü. Hastaların %28,6'sında (n=72)
ataklar arasında da semptom görülmekte idi.
Literatürde tanımlanmış olan 4 farklı hışıltı fenotipi araştırılması için hastaların
şikayetlerinin başlangıç zamanı ve persistansına göre değerlendirme yapıldığında;
erken geçici hışıltı %22 (n:56), intermediate geçici %1.9 (n:5), erken persistan %48
(n:124) ve geç başlangıçlı %27 (n:70) olarak bulunmuştur. Sadece atopi
değerlendirildiğinde 138 hastanın (%54,1) atopik olduğu tespit edilmiştir.
Fenotip grupları arasında cinsiyet, doğum ağırlığı, anne -baba akrabalık, kardeş
sayıları arasında anlamlı fark bulunmadı. Erken hışıltı gruplarında prematürite ve anne
sütünü 6 aydan kısa süreli alma oranı diğer gruplara göre anlamlı yüksek bulundu
(sırasıyla: p= 0,023 ; p=0,039). Erken geçici hışıltı grubunda atak süresi (>7 gün) diğer
gruplara göre daha uzundu (<0,0001). Hastaneye yatış oranı erken geçici, intermediate
geçici ve erken persiste hışıltı gruplarında geç başlangıçlı hışıltı grubuna göre anlamlı
daha yüksekti (p<0,0001). Alerjik rinit geç başlangıçlı grupta istatistiksel anlamlı
olarak daha sıktı (p<0,001). Erken geçici ve persistan hışıltı gruplarında SÇGH, diğer
fenotip gruplarına göre anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,004). Tetikleyici
unsurlardan enfeksiyon erken geçici ve intermediate geçici hışıltı gruplarında anlamlı
yüksek bulundu. Alerjen ve enfeksiyon birlikteliği ise erken persiste hışıltı ve geç
başlangıç hışıltı gruplarında diğer gruplara göre anlamlı yüksekti. (p<0,0001). Ailede
astım ve atopik hastalık değerlendirildiğinde erken persiste ve geç başlangıçlı hışıltı
gruplarındaki çocukların anneleri daha atopikti (p=0,032). Eozinofili ve yaş gruplarına
göre IgE değerlendirildiğinde erken persiste hışıltı ve geç başlangıçlı hışıltı
gruplarında anlamlı yüksek bulundu (sırasıyla p=0,003, p=0,0001 ). Aeroalerjen
spesifik lgEpozitifliği erken persiste ve geç başlangıçlı hışıltı gruplarında anlamlı
yüksek bulundu. Gıda spesifik IgE ( Fx5 )testinde ise erken geçici hışıltı grubunda
negatiflik anlamlı düşük bulundu. Aeroalerjen ve/veya besin duyarlılığı varlığı geç
başlangıçlı grupta diğerlerine göre anlamlı olarak yüksekti (p=0,0001). mAPİ
pozitifliği erken persiste ve geç başlangıçlı hışıltı gruplarında anlamlı yüksek bulundu
ve diğer fenotip gruplarından farklı bulundu (p<0,0001). PİAMA 8-15 arası skor erken
geçici hışıltı ve intermediate geçici hışıltı grubunda anlamlı yüksek bulunurken 16-23
skor grubunda ise erken persiste ve geç başlangıçlı hışıltı grubunda anlamlı yüksek
bulunmuştur (p<0,0001). Erken geçici hışıltı grubunda geçirilmiş RSV ve rhinovirüs
enfeksiyonu varlığı (p=0,030), erken persiste ve geç başlangıçlı hışıltı grubunda mite,
evcil hayvan epiteli, küf ve polen alerjisi anlamlı yüksek bulundu (p=0,0001).Sonuç: Hışıltı, solunum sistemi ile ilişkili olan birçok hastalığa eşlik edebilen bir
semptomdur. Hışıltının nedenlerin aydınlatılması, risk faktörlerinin belirlenmesive
uygun tedavi modellerinin oluşturulması ile tekrarlayan atakların, hastane.yatışlarının
ve geri dönüşümsüz bronş hasarının önlenmesi açısından önemlidir.

Abstract:
Background and Objective: Wheezing is a common condition in pediatric practice.
It can be defined as a high-pitched and continuous musical sound emanating from the
bronchial walls during expiration, which are usually narrowed due to inflammation,
bronchospasm and mucosal edema in the lower respiratory tract. They are mostly
expiratory sounds caused by narrowing of the small airways, accompanied by
prolongation in expiration, but become biphasic as the obstruction increases and can
be heard during inspiration. The mechanisms, causes, risk factors and clinical course
of wheezing phenotypes are different from each other. In this study, our aim is to show
the course of wheezing in children with recurrent wheezing, to monitor the course of
the disease, to determine the risk factors for the persistence of wheezing in the
retrospective follow-up of the patients before and after the age of six years, to
determine the risk factors for the persistence of wheezing, and to reveal its relationship
with asthma. . With these results, it is aimed to contribute to the literature on the
diagnosis, treatment and follow-up of children with recurrent wheezing in line with
the risk factors by predicting which of these children may have asthma in the future
and by developing early treatment strategies.
Materials and Methods: In this study, the files of patients between the ages of 1
month and 18 years who applied to the Ege University Medical Faculty Pediatric
Allergy and Immunology Outpatient Clinic between 2014-2020 due to wheezing were
analyzed retrospectively. The demographic characteristics of the patients, physical
examination findings, laboratory and imaging results, consultation notes and clinical
follow-ups were evaluated.
Findings: A total of 255 children were included in the study. The number of female
patients was n=107 (42.0%) and the number of male patients was n=148 (58.0%). The
mean age of the patients was 74.6 ±49.3 months. The mean number of attacks
experienced by the patients was 14.7±7.8, and 60% (n=154) were hospitalized at least
once (min:0, max:10). It was observed that the wheezing episodes of the patients were
most frequently associated with infection n=119 (46.7%) and second most frequently with both allergen and infection exposure n=105 (41.2%). Symptoms were also
observed between attacks in 28.6% (n=72) of the patients. n order to investigate 4
different wheezing phenotypes defined in the literature, when evaluation is made
according to the onset time and persistence of the patients' complaints; early transient
wheezing was found to be 22% (n:56), intermediate transient 1.9% (n:5), early
persistent 48% (n:124) and late-onset 27% (n:70). When only atopy was evaluated,
138 patients (54.1%) were found to be atopic.
There was no significant difference between phenotype groups in terms of gender,
birth weight, parental consanguinity, and number of siblings. The rate of prematurity
and breastfeeding for less than 6 months were found to be significantly higher in the
early wheezing groups compared to the other groups (respectively: p= 0.023 ;
p=0.039). In the early transient wheezing group, the attack duration (>7 days) was
longer than the other groups (<0.0001). The rate of hospitalization was significantly
higher in the early transient, intermediate transient, and early persistent wheezing
groups than in the late-onset wheezing group (p<0.0001). Allergic rhinitis was
statistically significantly more common in the late-onset group (p<0.001). İnfancy
transient hypogammaglobulinemia was significantly higher in the early transient and
persistent wheezing groups than in the other phenotype groups (p=0.004). Infection,
one of the triggering factors, was found to be significantly higher in the early transient
and intermediate transient wheezing groups.
Allergen and infection association was significantly higher in the early persistent
wheezing and late onset wheezing groups compared to the other groups. (p<0.0001).
When asthma and atopic disease in the family were evaluated, mothers of children in
the early persistent and late-onset wheezing groups were more atopic (p=0.032). When
IgE was evaluated according to eosinophilia and age groups, it was found to be
significantly higher in early persistent wheezing and late-onset wheezing groups
(p=0.003, p=0.0001 respectively). Aeroallergen specific IgE positivity was found to
be significantly higher in the early persistent and late onset wheezing groups. In the
food-specific IgE (Fx5) test, negativity was found to be significantly lower in the early
transient wheezing group. The presence of aeroallergen and/or food sensitivity was
significantly higher in the late-onset group than in the others (p=0.0001). mAPI
positivity was found to be significantly higher in early persistent and late-onset
wheezing groups and was different from other phenotype groups (p<0.0001). While
PIAMA scores between 8-15 were significantly higher in the early transient wheezing and intermediate transient wheezing group, it was significantly higher in the 16-23
score group in the early persistent and late-onset wheezing group (p<0.0001).
Presence of previous RSV and rhinovirus infection in the early transient wheezing
group (p=0.030), mite, pet epithelium, mold and pollen allergy were significantly
higher in the early persistent and late-onset wheezing group (p=0.0001)
Conclusion: Wheezing is a symptom that can accompany many diseases associated
with the respiratory system. Clarifying the causes of wheezing is important in terms of
preventing recurrent attacks, hospitalizations and irreversible bronchial damage by
identifying risk factors and establishing appropriate treatment models.