Mevcut prefabrik sanayi yapılarında deprem sigortası risk primlerinin olasılıksal yöntemler ile tahmini
Estimation of earthquake insurance rates by using probabilistic methods in existing industrial precast buildings
Yazar: MEHMET PALANCİ
Danışman: DOÇ. DR. ŞEVKET MURAT ŞENEL
Pamukkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Betonarme prefabrike yapılar = Reinforced concrete prefabricated structures ; Deprem sigortası = Earthquake insurance

Özet:
Ülkemiz ve Ege Bölgesinin önemli sanayi bölgelerinden olan Denizli Organize Sanayi Bölgesi'nde inşa edilmiş 98 tek ve 41 iki katlı prefabrik binanın yapısal özellikleri proje ve saha çalışmalar ile incelenmiş ve binaların kapasite eğrileri, hasar limit ve seviyeleri doğrusal olmayan analiz yöntemleriyle belirlenmiştir. Prefabrik binalarda deprem talebi farklı deprem şiddet ve seviyelerini yansıtan çok sayıda deprem kaydı kullanılarak doğrusal olmayan dinamik analiz yöntemiyle hesaplanmıştır. Deprem talebi için seçilen ivme kayıtları maksimum yer hızı (MYH)'a göre gruplandırılarak tek ve iki katlı binalar için hasar görebilirlik eğrileri elde edilmiştir.
Prefabrik binaların sigorta primlerinin hesabı için kullanılan model hem gelecekte deprem tehlikesi hem de binalarda olası deprem hasarları ile ilgili bilgiyi birleştirmektedir. Bu amaçla Denizli Organize Sanayi Bölgesi ve çevresi için güncel depremler kataloğu oluşturulmuş ve bölgenin sismik tehlike değerleri olasılıksal sismik tehlike analizi ile belirlenmiştir. Sismik tehlike analizi sırasında yerel ve yabancı azalım ilişkilerinden yararlanılmış ve depremin doğasında bulunan çeşitli belirsizlikleri dahil etmek amacıyla mantık ağacı yöntemi kullanılmıştır.
Binalarda gelecekte meydana gelebilecek olası hasarlar da belirsizlikleri içermektedir. Bu sebeple, prefabrik binalarda meydana gelebilecek olası hasarları belirlemek amacıyla farklı deprem seviyelerine göre seçilmiş ivme kayıtları ile yapılan doğrusal olmayan dinamik analiz sonuçlarından yararlanılmıştır. Bu bilgiler kullanılarak binalarda hasar görme olasılıklarının bir ifadesi olan hasar olasılık matrisleri (HOM) farklı hesap yaklaşımları ile bir araya getirilmiş ve bölgedeki prefabrik binaların hasar olasılık matrisleri oluşturulmuştur. 
Yukarıda verilen bilgiler ışığında sonuçlar elde edilirken binaların yapısal özellikleri ayrıca dikkate alınmış ve tek ve iki katlı binalar için ayrı ayrı bina grupları oluşturulmuştur. Böylelikle deprem sigorta prim oranları prefabrik binaların yapısal özellikleri dikkate alınarak belirlenmiştir. Sonuçta elde edilen tüm bilgiler kullanılarak Denizli Organize Sanayi Bölgesi'nde bulunan prefabrik binaların deprem sigorta prim oranları hesaplanmıştır.

Abstract:
Structural characteristics of 98 one story and 41 two story precast industrial buildings constructed in one of the important industrial zone of Aegean region and Turkey, Denizli Organized Industrial Zone (DOIZ), was inspected by project and site investigations and capacity curves, damage limits and states of buildings were determined using nonlinear analysis methods. Displacement demands of buildings were calculated by nonlinear dynamic analysis methods using wide range of earthquake records which reflects distinct earthquake intensity levels. Selected earthquake records were divided in accordance with peak ground velocity and fragility curves of buildings were obtained.
The model used to calculate earthquake insurance rates of precast buildings assembles the data both the seismic hazard in the future and possible earthquake damages of buildings. For this purpose, up-to-date earthquake catalogue of DOIZ and around is constituted and seismic hazard of zone is determined by probabilistic seismic hazard analysis. During seismic hazard analysis, local and foreign attenuation relationships were utilized and logic tree method was used to involve uncertainties in nature of earthquakes.
Building damages in possible future earthquakes also involves uncertainties. For this reason, nonlinear dynamic analysis results that reflect distinct earthquake intensity levels were utilized. Damage probability matrices (DPM) of precast industrial building in DOIZ, in other words expression of possible earthquake damages of buildings, were generated by combining different calculation approaches.
With considerations above, structural properties of buildings were also considered and one and two story buildings were divided into groups respectively. Thus, earthquake insurance premium rates were determined considering structural properties of precast industrial buildings. Finally, earthquakes insurance premium rates of buildings in DOIZ are computed using all obtained results.