Algılanan örgüt ikliminin iş tatmini üzerindeki etkisinin incelenmesi: Sivas ilinde faaliyet gösteren bir kamu iktisadi teşekkülünde uygulama
Examining the effect of perceived organizational climate on job satisfaction: An application in a state-owned enterprise operating in Sivas province
Yazar: ABDULLAH ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. SAİT BARDAKÇI
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kamu iktisadi teşebbüsleri =   ; Çok düzeyli yapısal eşitlik modellemesi = Multilevel structural equation modeling ; Örgüt iklimi = Organizational climate ; İş tatmini =

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı kamu iktisadi teşebbüsünde çalışan memurların örgüt iklimi algılarının iş tatmini üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Tez çalışmasının teorik kısmı üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde örgüt iklimi kavramı, oluşumu, türleri ve etkileyen faktörler incelenmiştir. İkinci bölümde önce iş tatmini ile ilgili kavramlar ele alınmış; daha sonra iş tatminini etkileyen faktörler, bireysel faktörler ve iş tatminsizliğin olumsuz sonuçları incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise kamu iktisadi teşebbüsü kavramı, kuruluş gerekçeleri, tarihsel gelişimi ve ekonomik kalkınmadaki yerine yer verilmiştir.
Çalışmanın araştırma evrenini; TÜRASAŞ Sivas Bölge Müdürlüğünde çalışan, 230 memur oluşturmuştur. Çalışmada örneklem seçilmeden tüm memura ulaşılması hedeflenmiştir. Ancak zaman, izinli personel, katılmak istemeyen personel ve eksik veya hatalı anketlerden dolayı çalışma araştırmaya katılmayı kabul eden 202 memur ile gerçekleştirilmiştir. Yüz yüze anket yöntemi ile araştırmada kullanılan veriler toplanmıştır. Anket formunda Örgüt İklimi Ölçeği ve İş Tatmini Ölçeği olmak üzere iki ölçek yer almaktadır. Örgüt iklimi ölçeği bağ kurma, yenilikçilik ve adalet şeklinde isimlendirilen üç alt boyuttan, iş tatmini ölçeği ise tek boyuttan meydana gelmektedir. Verilerin analizinde Kolmogorov-Smirnov normallik testi, bağımsız örnekler t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), doğrulayıcı faktör analizi ve yapısal eşitlik modellemesi (YEM) yöntemleri kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre, erkek çalışanların yenilikçilik alt boyutu puan ortalamasının kadın çalışanlara göre daha yüksek olduğu, genel örgüt iklimi ve iş tatmini puanlarının ise cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Ayrıca, örgüt iklimi ve iş tatmini genel puan ortalamalarının katılımcıların çalıştığı statüye göre anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Bekâr çalışanların örgüt iklimi genel puanı evli çalışanlara göre daha yüksek bulunurken iş tatmini düzeylerinin ise medeni duruma göre farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışanların kurumdaki çalışma süreleri arttıkça algıladıkları örgüt iklimi düzeyinin azaldığı, iş tatmini düzeylerinin ise artış gösterdiği gözlenmiştir.
Araştırmanın hipotezleri yapısal eşitlik modellemesi ile sınanmış, yapılan analiz sonucunda çalışanların kurumlarıyla bağ kurma düzeylerinin ve kurumlarındaki adalet algılarının iş tatminleri üzerinde pozitif yönde, kurumlarındaki yenilikçilik algılarının ise iş tatminleri üzerinde negatif yönde anlamlı etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular doğrultusunda çalışanların örgütsel iklim algılarının iş tatminleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the effect of organizational climate perceptions on job satisfaction of civil servants working in public economic enterprises. The theoretical part of the thesis consists of three parts. In the first chapter, the concept of organizational climate, its formation, types and affecting factors were examined. In the second part, firstly, concepts related to job satisfaction are discussed; Then, the factors affecting job satisfaction, individual factors and the negative consequences of job dissatisfaction were examined. In the third chapter, the concept of public economic enterprise, the reasons for its establishment, its historical development and its place in economic development were included.
The research universe of the study consists of 230 civil servants working in TÜRASAŞ Sivas Regional Directorate. The aim of the study was to reach all civil servants without selecting a sample. However, due to time, personnel on leave, personnel who did not want to participate, and incomplete or inaccurate surveys, the study was conducted with 202 civil servants who agreed to participate in the research. The data used in the research were collected by face-to-face survey method. There are two scales in the survey form: Organizational Climate Scale and Job Satisfaction Scale. The organizational climate scale consists of three sub-dimensions called affiliation, innovation and fairness, and the job satisfaction scale consists of one dimension. Kolmogorov-Smirnov normality test, independent samples t test, one-way analysis of variance (ANOVA), confirmatory factor analysis and structural equation modeling (SEM) methods were used to analyze the data.
According to the research findings, it was determined that the average score of male employees in the innovation subscale was higher than that of female employees, and the general organizational climate and job satisfaction scores did not show a significant difference according to gender. In addition, it was determined that the overall mean scores of organizational climate and job satisfaction did not show a significant difference according to the status in which the participants worked. While the general organizational climate score of single employees was found to be higher than that of married employees, it was concluded that job satisfaction levels did not differ according to marital status. It has been observed that as the duration of employment in the organization increases, the level of organizational climate that employees perceive decreases and their level of job satisfaction increases.
The hypotheses of the research were tested with structural equation modeling, and as a result of the analysis, it was determined that the level of employees' affiliation with their institutions and their perceptions of fairness in their institutions had a positive significant effect on their job satisfaction, while their perceptions of innovation in their institutions had a negative significant effect on their job satisfaction. In line with these findings, it was concluded that employees' organizational climate perceptions have a significant effect on their job satisfaction.