Hakimiyet teorilerinin tarihsel gelişimi ve dünya siyasetine etkisi (19-20.yy)
The historical development of dominance theories and their impact on world politics (19th-20th century)
Yazar: FIRAT ALVEROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HABİBE TEMİZSU
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Egemenlik, bilinen tarihinin tamamında toplumlar arasında bir çatışma konusu olarak yer bulmuştur. Kabilelerden devletlere kadar süregelen güç mücadelesi toplulukların birbirlerine üstün gelme çabasının göstergesidir. Yaşanan güç mücadeleleri, politikacıların ve düşünürlerin de dikkatini farklı zaman dilimlerinde çekmiştir. Bu bağlamda, geliştirilen çok fazla teori mevcuttur. Bu çalışmada, Kara, Deniz ve Hava Hakimiyet Teorileri odaklı bir inceleme yapılacaktır. Hakimiyet Teorileri olarak isimlendirilen bu teoriler, günümüz dünyasını şekillendirmekteler. Bu sebeple hem savaş alanlarına hem de politikaya etkilerini detaylı olarak incelemeye çalışılacaktır.
Ayrıca Yapay Zeka alanındaki gelişmeler göz önüne alındığında, Yapay Zeka temelli yeni teorilerin geliştirilme olasılığı ve muktedir devletler açısından sağlayacağı faydalar da incelenecektir. Yapay zekanın varlığında siyaset ve hakimiyet gibi kavramların geçirebileceği dönüşümler de ele alınacaktır.
Son olarak, Hakimiyet teorilerinin etkilerinin dışında kullanım şekilleri de incelenecektir. Savaş stratejilerinden aldatma hilesi olarak kullanılmalarına kadar birçok alanda farklı şekillerde etkiler yaratmışlardır. Heartland teorisinin 2. Dünya Savaşı'nda bir aldatmaca olarak kullanılmış olabileceğine dair düşüncelere de değinilecektir. Bu çalışmada, toplumların güç savaşlarında kullandığı sayısız materyal ve düşünceden ari şekilde değerlendirerek, hakimiyet teorilerinin doğrudan etkileri üzerinde durulup varsa günümüze yansımaları incelenecektir.

Abstract:
Sovereignty has consistently been a subject of conflict among societies throughout recorded history. The ongoing struggle for power, spanning from tribes to states, reflects the efforts of communities to assert dominance over one another. These power struggles have captured the attention of politicians and thinkers across various historical periods, resulting in the development of numerous theories. This study will focus on an analysis centered around the Theories of Land, Sea, and Air Dominance. These theories, collectively known as Dominance Theories, play a significant role in shaping the modern world. Therefore, their impacts on both battlefields and politics will be examined in detail.
In addition, considering advancements in Artificial Intelligence, the potential development of Artificial Intelligence -based dominance theories and their advantages for dominant states will be meticulously explored. The transformations that concepts like politics and sovereignty might undergo in the presence of artificial intelligence will also be examined.
Lastly, the study will evaluate not only the impacts of dominance theories but also their diverse applications. These theories have influenced various domains, ranging from military strategies to tools of deception. Speculations regarding the possible use of the Heartland Theory as a deception during World War II will also be addressed. This research aims to evaluate the direct effects of dominance theories while refraining from the countless materials and ideas employed societies' power struggles and if applicable, to analyze their refletctions in the present day.