Multidedektör bilgisayarlı tomografide sternum'un morfolojik varyasyonları ve morfometrik analizi
Morphological variations and morphometric analysis of sternum in multidedector computed tomography
Yazar: HURİYE GİZEM ÖNLÜOĞLU ESGİL
Danışman: PROF. DR. AYNUR EMİNE ÇİÇEKCİBAŞI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Morfoloji = Morphology ; Morfolojik analiz = Morphological analysis ; Osteogenez = Osteogenesis ; Sternum = Sternum ; Tomografi = Tomography ; Varyasyon = Variation

Özet:
Bu çalışmada, sternum morfometrisinin, sternal ossifikasyon merkezlerinin cinsiyet ve yaşa göre değerlendirilmesi ve sternal varyasyonların tespit edilmesi amaçlandı. Kesitsel olarak planlanan çalışmada, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Radyoloji Anabilim Dalı'nda kayıtlı 0-30 yaş aralığındaki 320 (165 erkek – 155 kadın) bireye ait sternum görüntüsü yaş gruplarına (0-5, 6-10, 11-15, 16-20, 21-30) ayrılarak MDBT ile retrospektif olarak incelendi. Sternum ve bölümlerine ait morfometrik veriler (uzunluk, genişlik, kalınlık, alan, açı) cinsiyet ve yaş gruplarına göre analiz edildi. Ayrıca füzyon değerlendirmeleri, ossifikasyon tiplendirmeleri yapıldı ve varyasyonları incelendi. Çalışmanın istatistiksel analizleri SPSS 20.0 (IBM Inc., Chicago, IL, USA) programı ile gerçekleştirildi. Tanımlayıcı ölçüler kategorik değişkenler için frekans (yüzde oranı), sayısal değişkenler için ortalama±SS şeklinde sunuldu.
Morfometrik verilerin büyük bir kısmında erkeklerde kadınlara göre daha yüksek değerler tespit edildi. Yaş gruplarına göre tüm ölçümlerde anlamlı düzeyde farklılık gözlendi (p<0,001). Angulus sterni değeri ise 0-5 yaş grubunda 169,15º iken, yaş arttıkça 21-30 yaş grubunda 164,86º ye kadar azalma gösterdi. Kadınlarda yaş ile yapılan ölçümler arasındaki korelasyon değerlerinin tümü anlamlı bulunurken, erkeklerde bu korelasyon değerleri kadınlara göre daha yüksek bulundu. Angulus sterni ile yaş arasında düşük düzeyde anlamlı, ancak negatif yönlü korelasyon saptandı. Manubrium sterni ve corpus sterni segmentleri için füzyon varyasyonları var ve yok şeklinde gruplandırıldı. Her bir gruba göre yaş için ROC analizi uygulandı. Kız ve erkeklerde ayrı ayrı yaş değerleri belirlenerek diagnostik oranlar hesaplandı. Kızlarda manubrium sterni bölümünde yaş değeri 18,50 için duyarlık oranı %69,12 ve özgüllük oranı %88,51 olarak hesaplandı. Corpus sterni segmentleri içerisinde en iyi ayırıcı tanı bilgisi veren 2. segment oldu. Ayrıca, sternum'un bölümlerinde lokalize sternal foramen, psödoforamen, sternal bant, sternal kleft, proc. xiphoideus'un künt, hançer veya oblik uçlu, çift uçlu, üç uçlu sonlanması gibi morfolojik görünümler kaydedildi.
Toplumlara özgü morfometrik verilerle iskelete ait çeşitli kemiklerden cinsiyet tayini anatomistler, antropologlar ve adli tıp uzmanları için son derece önemlidir. Özellikle sternum vücuttaki lokalizasyonu açısından cinsiyet ve yaş tayininin rahatlıkla yapılabildiği kemiklerden birisidir. Sternum varyasyonları ise radyolojik görüntülerde tesadüfi tespit edilen durumlar olup, klinisyenler için kimi zaman önem arz etmektedir. Bu nedenle, çalışma sonuçlarımızın hem temel hem de klinik branşlara faydalı olabileceği kanaatindeyiz.
Anahtar Kelimeler: Sternum, Morfometri, Varyasyon, Ossifikasyon, Tiplendirme, MDBT

Abstract:
In this study, it was aimed to evaluate sternal morphometry, sternal ossification centers according to gender and age and to determine sternal variations. In this cross-sectional planned study, the images of sternum were retrospectively analyzed belonging to 320 individual (165 male - 155 female) between 0-30 years of age (0-5, 6-10, 11-15, 16-20, 21-30) with MDCT. Morphometric data (length, width, thickness, area, angle) relating to sternum and its sections were analyzed according to gender and age groups. Furthermore, fusion reviews and ossification typifications of sternum were done and its variations were examined. Statistical analysis of the study was performed with SPSS 20.0 program (IBM Inc., Chicago, IL, USA). The descriptive measures were presented as frequency (percentage rate) for categorical variables and mean±SD for numeric variables.
The higher values in most of the morphometric data were detected according to female in male. The all measurements were observed significant differences by age groups (p<0,001). The value of sternal angle was showed a decrement up to 164.86º in the 21-30 age group while detecting 169,15º in the 0-5 age group. In males, these correlation values were higher than females, although the all values of the correlation were found to be significant between age and measurements. The correlation between sternal angle and age was low level significant and negative correlation. The fusion variations of sternal manubrium and sternal body were classified as available and not available. ROC analysis was performed for age according to each group. The diagnostic rates were calculated determining the age values of males and females, separately. The sensitivity ratio and the specificity rate were detected as 69,12% and 88,51% in the section of the sternal manubrium for age value 18,50 in females, respectively. It was 2nd segment giving the best differential diagnosis information within sternal body segments. Additionally, the morphological images were recorded such as sternal foramen, pseudoforamen, sternal band, sternal cleft, xiphoid process with blunt, dagger or oblique tip, double-ended, three-ended termination localized in the sternal parts.
The gender determination from skeletal bones with morphometric data specific to societies is extremely important for anatomists, anthropologists and forensic specialists. Especially, the sternum is one of the bones that can be made easily of gender and age determination in terms of localization in the body. The sternal variations are randomly determined and important for clinicians. Consequently, we believed that our study results can be useful for both basic and clinical branches.
Keywords: Sternum, Morphometry, Variation, Ossification, Typing, MDBT