Mimaride birleşip ayrışabilen tasarım (Bat) yöntemi ve üretim sistematiği modelleri.
Design for disassembly and adaptibilitiy in architecture and production system models
Yazar: MUSTAFA AYDIN AVUNDUK
Danışman: DOÇ. DR. BİRGÜL ÇOLAKOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Ortamında Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Mimarlık = Architecture

Özet:
Konvansiyonel tasarım, genel olarak inşaat maliyetlerini kısa dönem ekonomik performansını optimize edecek şekilde yapım-üretim safhasına odaklanmış bir araçtır. Günümüzde artan çevre kirliliği ve atık organizasyonsuzluğu tasarımcıların konvansiyonel tasarım yöntemlerinden, sürdürülebilir tasarım yöntemlerine yönelmelerini sağlamıştır. Sürdürülebilir mimarlık kavramının içerisinde incelenen BAT (Birleşip Ayrışabilen Tasarım) gibi yöntemler modern inşaat sanayinde yaygın olarak kullanılan yöntemler değillerdir. Malzeme ve bileşen geri kazanımını ön planda tutan bu yöntemler, ilk yatırım maliyetleri göz önünde bulundurulduğunda ekonomik açıdan karsız olmalarına rağmen, değişen ihtiyaçlar doğrultusunda, müdahale edilebilir olmaları sayesinde bakım-onarım ve renovasyon maliyetlerini minimumda tutan çevreye duyarlı yapılar üretmeyi hedeflemiştir.Çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Sökülebilir Tasarım ve Geri Dönüşüm kavramlarıyla, BAT yöntemlerinin bugüne kadar yapılmış olan çalışmalar doğrultusunda analizi yapılmıştır. İkinci bölümde ise elde edilen sonuçlar ve analizler vasıtasıyla, adaptasyon, uyarlanabilirlik ve basitlik gibi temel BAT ilkelerinin ışığında, ürün ve yapı ölçeğinde geliştirilen projelerle BAT yönteminin uygulanabilirliği hakkında fikirler sunmuştur.Sonuç olarak, tez kapsamında geliştirilen BAT yönteminin uygulanması, değerlendirilmesi ve yapı tasarımına yönelik sistematik yaklaşımı bu alanda yapılacak araştırma ve değerlendirme çalışmalarında olumlu katkılarda bulunabilir. Yazar tarafından geliştirilen her iki projede, profesyonel mimarlık çalışmalarında kullanılabilecek birer yöntem önerisi niteliğindedir.Anahtar Kelimeler : Birleşip ayrışabilen tasarım, dönüştürülebilirlik, tekrar kullanım, geri dönüşüm, esneklik, adaptasyon, söküm

Abstract:
Conventional design is usually a tool which focuses on the manufacture- production phase to optimize the short term economic performance of construction costs. Ever growing environmental pollution and lack of waste management have today compelled the designers to give up conventional design methods and switch to sustainable techniques. Methods like BAT (Turkish Abbreviation: Mountable-Demountable Design), which are investigated in scope of the sustainable architecture concept, are not widely applied in the present-day construction industry. Although these methods, which prioritize component and material reusability, are economically not profitable due to initial investment costs, they aimed to produce environment friendly buildings with minimized maintenance and renovation costs owing to their flexibility on the changing needs.This thesis consists of two main sections. In the first section, design for disassembly, reusability concept and BAT methods were analyzed with respect to the studies conducted till today. In the second section, ideas have been introduced on the applicability of BAT method through projects developed on product and construction scale; by using the obtained results and analysis, and with the aid of fundamental BAT principles like adaptability, applicability and simplicity.To conclude, the implementation and evaluation of BAT method and its systematic approach to construction design can contribute to the research and development activities which will be done in this field. Both projects developed by the author qualify to be a method proposal that can be used in professional architectural studies.Key words : Design for disassembly, transformability, re-use, recycle, flexibiltiy, adaptility , dismantling