Neoklasik iktisat, davranışsal iktisat ve İslam iktisadında rasyonellik ve sınırlı rasyonellik kavramları ve bu kavramların farklılaşması
Neoclassical economics, behavioral economics, the concepts of rationality and limited rationality in Islamic economics and the differentiation of these concepts
Yazar: BİLGE BAŞARGAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL İBRAHİM GÜL
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Davranışsal ekonomi = Behavioral economics ; Kavramlar = Concepts ; Rasyonellik = Rationality ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Yeni klasik ekonomi = Neoclassical economics ; İslam ekonomisi = Islamic economy

Özet:
İktisat ve psikoloji biliminin birleşimiyle oluşan davranışsal iktisat, son dönemde varsayımları ile dikkat çekmektedir. İktisat biliminin ana ayaklarından birini oluşturan Neoklasik iktisadın savunduğu rasyonel birey kavramı davranışsal iktisatla birlikte yeniden gündeme gelmiştir. Rasyonel birey yaklaşımında, iktisadi sistemin parçası olan tüketicilerin davranışlarını incelenirken bireyin birçok duygusu göz ardı edilir. Halbuki davranışsal iktisat insanı, onu var eden duygularıyla beraber herhangi bir kısıtlama yapmadan araştırmalarına dahil etmiştir. Yapılan bu güncel çalışmalar doğrultusunda iktisat bilimi, insanın sosyal hayatını ve davranışlarını inceleyen psikoloji ve sosyoloji gibi disiplinlerle, insan hayatına yön veren dini inançlarla doğrudan ya da dolaylı bir bağlantı kurarak, insanların karakterlerinin birbirinden farklı olduğunu ve bu farklılıkları iktisadi kararlarına yansıttıklarını göstermiştir. İktisadi durumlarda etik ve ahlaki değerler ile dini inanç ve piyasa uyum içinde olduğundan, toplumun refahı ve adil bölüşüm gibi konular da fonksiyonda yer almalıdır. Aynı şekilde davranışsal iktisadın teorileri de iktisadi analizlere dahil edilmelidir. Böylelikle iktisadi olayların daha anlaşılır olmasına ve daha iyi analizinin yapılmasına imkan sağlanacaktır.

Abstract:
Behavioral economics, which is formed by the combination of economics and psychological science, has been attracting attention with its assumptions in the recent period. The concept of the rational individual, defended by neoclassical economics, has re-emerged with behavioral economics. In the rational individual approach, most of the feelings of the individual are ignored when Deciphering the behavior of consumers who are part of the economic system. However, behavioral economics has included a person in its research without any restrictions, along with the feelings that make him exist. This current study on the basis of the economic science disciplines such as psychology and sociology the study of human social life and behavior, direct or indirect, by establishing a connection with the religious beliefs that shape human life, people are different from each other and their characters has shown that these differences reflect economic decisions. Since ethical and moral values and religious belief are in harmony with the Sunday in economic situations, issues such as welfare of society and fair distribution should also take part in the function. In the same way, the theories of behavioral economics should also be included in economic analysis. In this way, it will be possible to make economic events more understandable and better analyzed.