Türkiye'de kredi döngüleri, finansal istikrar ve makro ihtiyati politikalar arasındaki etkileşim
The interaction between credit cycles, financial stability and macroprudential policies in Turkey
Yazar: AYŞEGÜL ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. İLYAS ŞIKLAR
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
2008 küresel finansal krizi öncesinde var olan düşük faiz oranları aşırı kredi kullanımını beraberinde getirmiş ve gittikçe düşen kredi standartları ile izlenemeyen krediler bankaları kredi riskine maruz bırakmıştır. Bu durum bankacılık sektöründeki sistemik riskleri artırarak finansal krizle sonuçlanmıştır. Krizin ardından fiyat istikrarına odaklanmanın finansal istikrarı sağlamaya yetmediği anlaşılmış ve merkez bankaları politika değişikliğine giderek finansal istikrarı da politika amacı olarak kabul etmiştir. Kredi döngüleri ve sistemik riskler karşısında finansal istikrarın bozulabilme riskini engellemek ve finansal istikrarın sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla ise makro ihtiyati politika araçları kullanılmaktadır. Bu çalışmada doğrusal projeksiyonlar yöntemi kullanılarak Türkiye'de kredi döngüleri, finansal istikrar ve makro ihtiyati politikalar arasındaki etkileşim 2008:01-2023:12 yılları arasındaki aylık frekanstaki verilerle araştırılmıştır. Bu doğrultuda öncelikle Türkiye'deki finansal sistemin özelliklerini ve farklı bileşenlerini göz önünde bulunduran finansal istikrar göstergesi (FSI) oluşturulmuş, daha sonra çeşitli filtreleme yöntemleri kullanılarak kredi döngüsü (CYCLE) elde edilmiştir. Ardından değişkenler arasındaki ilişkinin fonksiyonel formu, yönü ve aktarma mekanizması tam olarak bilinmediği durumlarda son dönemlerde tercih edilmeye başlanan doğrusal projeksiyonlar yöntemi ile analizler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, sermaye tamponları, kredi yoğunlaşması, finansal kaldıraç, zorunlu rezerv oranı ve para piyasası pozisyonunda oluşacak pozitif bir şok finansal istikrarı ve kredi döngüsü beklendiği gibi etkilerken, döviz pozisyon riskinde oluşacak pozitif bir şok kredi döngüsünü etkilememektedir.

Abstract:
Prior to the 2008 global financial crisis, low interest rates led to excessive credit utilisation and increasingly lower credit standards and unmonitored loans exposed banks to credit risk. This situation increased the systemic risks in the banking sector and resulted in the financial crisis. After the crisis, it was realised that focusing on price stability was not enough to ensure financial stability and central banks changed their policies and adopted financial stability as a policy objective. Macroprudential policy instruments are used to prevent the risk of deterioration of financial stability in the face of credit cycles and systemic risks and to ensure the sustainability of financial stability. In this study, the interaction between credit cycles, financial stability and macroprudential policies in Turkey is investigated by using the local projections method with monthly frequency data between 2008:01-2023:12. To this end, firstly, the financial stability indicator (FSI) is constructed taking into account the characteristics and different components of the financial system in Turkey, and then the credit cycle (CYCLE) is obtained using various filtering methods. Then, when the functional form, direction and transmission mechanism of the relationship between the variables are not fully known, analyses are carried out with the local projections method, which has recently been preferred. According to the results obtained, a positive shock to capital buffers, credit concentration, financial leverage, required reserve ratio and money market position affects financial stability and the credit cycle as expected, while a positive shock to FX position risk does not affect the credit cycle.