Göçmen öğrencilerin okula uyum sürecinde kullanılacak 3B sanal öğrenme ortamının geliştirilmesi ve etkililiğinin incelenmesi
Developing and examining the effectiveness of the 3D virtual learning environment to be used in the school adaptation process of immigrant students
Yazar: İBRAHİM ÖZKAL
Danışman: DOÇ. DR. KEREM KILIÇER
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Göçmenler = Emigrants ; Okula uyum = School adjustment ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sanal öğrenme ortamları = Virtual learning environments ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Uluslararası göç = International migration ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students ; Ölçekler = Scales ; Öğrenme ortamı = Learning environment ; Üç boyutlu öğretim = Three dimensional teaching

Özet:
İnsanlık tarihi kadar eski bir olgu olan göç, tarih boyunca toplumsal yaşamın ve günümüz modern dünyasının önemli unsurlarından biri haline gelmiştir. Özellikle son yıllarda daha da fazla gündeme gelse de hayatımızda yeni bir kavram değildir. Bu kavram, basit bir yer değiştirme hareketi olarak görülse de asıl sorunlar göç sonrası başlamaktadır. Fiziksel bir eylem olarak başlayan göç, sayısız psikolojik ve sosyolojik etkiyi beraberinde getirmektedir. Bu etkilerden en fazla etkilenen kesim kuşkusuz eğitim yaşındaki çocuklar ve gençlerdir. Göç ettikleri topluma yabancı olan, yeni bir dil, yeni bir kültüre uyum sağlamaya çalışan çocuklar ve gençler, ev sahibi ülkeye gelmeleri ile birçok sorunla karşılaşmaktadır. Eğitimde karşılaşılan sorunlar hem göçmenler hem de ev sahibi toplumda birlikte yaşamalarını engelleyecek daha büyük sorunlar doğurabilmektedir. Eğitimde yaşanan sorunların aşılmasında elimizi en çok güçlendirecek araç ise şüphesiz teknolojidir. İçinde bulunduğumuz yüzyılda teknolojinin, göçmen öğrencilerin eğitim ortamında karşılaştıkları sorunların çözümünde katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Bu çalışma, Türkiye'nin Orta Karadeniz Bölgesinde bulunan Tokat'ta, bir devlet okulunda, 2020-2021 eğitim öğretim yılı döneminde öğrenim gören 5. sınıf düzeyinde, 8 göçmen ve 8 Türk uyruklu öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada sırasıyla tasarım tabanlı araştırma yöntemi ve karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın ilk kısmında 3B sanal okul ortamı geliştirilmiş ve eğitim ortamına hazır hale getirilmiştir. Araştırmanın ikinci kısmında ise 3B sanal okul ortamının etkililiği değerlendirilmiştir. Verilerin toplanmasında "Okula Uyum Ölçeği", "Okula İlişkin Tutum Ölçeği", başarı testi, görüşme formu, performans değerlendirme formu ve duygu durumu tespit formu kullanılmıştır. Araştırma verilerinden nitel verilerin çözümlenmesinde içerik analizi, frekans ve görüş sayısından faydalanılmıştır. Nicel verilerin çözümlenmesinde ise betimsel istatistik ve Wilcoxon İşaretli Sıralar testinden faydalanılmıştır.
Araştırma verilerinin çözümlenmesi sonucunda, 3B sanal okul ortamının geliştirme sürecine ilişkin öneriler sunulmuştur. 3B sanal okul ortamı kullanımına ilişkin görüşler değerlendirildiğinde; 3B sanal okul ortamının eğlenceli olması, okulu tanımaya yardımcı olması ve işbirlikli öğrenmeye katkı sağlaması görüşlerinin hem göçmen hem de Türk öğrencilerin deneyimlerine olumlu olarak yansıdığı belirlenmiştir. Her iki grupta ise mide bulantısı ve baş dönmesi gibi olumsuz deneyimlerin yaşandığı tespit edilmiştir. Göçmen öğrencilerin okula uyum sorunu yaşadıkları tespit edilirken 3B sanal okul ortamının okula olan sevgiyi arttırdığı hem nitel hem de nicel bulgularda ortaya çıkmıştır. Ayrıca okulu tanımaya ve Türkçe öğrenmeye yardımcı olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda, göçmen öğrencilerin 3B sanal okul ortamı için hazırlanan öğrenme senaryolarını genel olarak tamamladıkları tespit edilmiştir. Göçmen öğrencilerin 3B sanal okul ortamında duygu durumu değişimi incelendiğinde pozitif duygular olan arkadaşlık bağı, sevgi, güven, mutluluk, merak ve eğlenme duygularına olumlu olarak etki ettiği, negatif duygular olan öfke, üzüntü, korku, şaşkınlık ve rahatsızlık duygularının negatif yönde etkilendiği tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda 3B sanal okul ortamında göçmen öğrencilerin okula yönelik tutumlarının olumlu yönde değiştiği tespit edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre en fazla değişimin güven ve sevgi boyutunda olduğu ortaya çıkmıştır. Göçmen öğrencilerin uygulama öncesi ve sonrası başarı puanlarına göre öğrenme senaryolarındaki kazanımları gerçekleştirdikleri tespit edilmiştir. 
Araştırmada ulaşılan sonuçlar bağlamında, 3B sanal öğrenme ortamlarında gerçeğe yakın ve gerçek yaşama hitap eden tasarımlar yapılması, etkileşimi artıracak unsurların ortama eklenmesi yönünde önerilerde bulunulmuştur. Geliştirilen 3B sanal okul ortamının teknolojinin sağladığı tekrar tekrar kullanım, yenilik etkisi, sanallık gibi birçok avantajdan da yararlanarak göçmen öğrencilerin okula uyum süreçlerini kolaylaştırması amacıyla kullanılabilecek bir ortam olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Migration, which is as old as human history, has become one of the important elements of social life and today's modern world throughout history. Although it has been on the agenda a lot in recent years, it is not a new concept in our lives. Although this concept is seen as a simple displacement movement, the main problem starts after migration. Migration, which starts as a physical act, brings along numerous psychological and sociological effects. Undoubtfully, the groups mostly influenced by these effects are children and young people of school age. Children and young people, who are foreign to the society they migrated to, trying to adapt to a new language and a new culture, face many problems when they come to the host countries. Problems encountered in education can create major problems that prevent both immigrants and the host community from living together. Technology is the tool that will undoubtedly strengthen our hands in overcoming the problems experienced in education. In the current century, the technology is thought to have contribution to the solution of the problems of immigrant students in education.
This study was carried out with 8 immigrant and 8 Turkish 5th grade students studying at a state school in Tokat, which is a city located in the Central Black Sea Region of Turkey, during the 2020-2021 academic year. In this research, design-based research method and mixed research method were used respectively. In the first part of the research, the 3D virtual school environment was developed and made ready for the educational environment. In the second part of the study, the effectiveness of the 3D virtual school environment was evaluated. To collect the data "School Adaptation Scale", "School Attitude Scale", achievement test, interview form, performance evaluation form and emotional state assessment form were used. Content analysis, frequency and number of opinions were used in the analysis of qualitative data. Descriptive statistics and related measurements Wilcoxon signed-rank test were used to analyze the quantitative data.
As a result of the analysis of the research data, suggestions regarding the development process of the 3D virtual school environment were presented. When the views on the use of the 3D virtual school environment were evaluated, it was determined that the views of the 3D virtual school environment being fun, helping to get to know the school and contributing to cooperative learning were positively reflected in the experiences of both immigrant and Turkish students. It was found that both groups had negative experiences such as nausea and dizziness. While immigrant students were found to have problems in adapting to school, both quantitative and qualitative findings showed that the 3D virtual school environment increased the immigrant students' love for the school. Additionally, it was determined that it helped them to get to know the school and helped them to learn Turkish. As a result of the study, immigrant students were generally determined to complete the learning scenarios prepared for the 3D virtual school environment. When the emotional state of immigrant students was examined in the 3D virtual school environment, it was found that positive feelings of friendship, love, trust, happiness, curiosity and fun were positively affected, and negative feelings of anger, sadness, fear, surprise and discomfort were found to be negatively affected. As a result of the research, it was determined that immigrant students' attitudes towards school changed positively in the 3D virtual school environment. According to the results of the study, it was revealed that the major change was in the dimension of trust and love. It was determined that immigrant students achieved the acquisitions in learning scenarios according to their success scores before and after the implementation.
In the context of the results of the study, making designs that are close to reality and appealing to real life in 3D virtual learning environments and adding elements that will increase their interaction to the environment were suggested. 3D virtual school environment can be used to facilitate the adaptation process of immigrant students to school by taking advantage such as repetitive use, innovation effect, and virtuality provided by technology was determined.