Baş boyun kanserlerinde radyoterapi sonrasında tedavi etkinliğinin Pozitron Emisyon Tomografi/ Bilgisayarlı Tomografi ile ilişkilendirilmesi
Evaluation of the response to radiotherapy with Positron Emission Tomography/Computer Tomography in head and neck carcinomas
Yazar: ESRA KEKİLLİ
Danışman: PROF. DR. CANDAŞ TUNALI
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Tedavi reddi = Treatment refusal

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı baş boyun kanserli hastalarda radyoterapi ya da eşzamanlı kemoradyoterapi sonrası tedavi cevabının PET/BT ile değerlendirilmesidir.Gereç ve Yöntem: Nisan 2009 ile Nisan 2011 tarihleri arasında, kliniğimizde tedavi edilmiş baş boyun kanserli 36 hasta prospektif olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm hastalara tedavi öncesinde ve sonrasında PET/BT görüntüleme yapılmıştır ve bu görüntülemede elde edilen SUVmax değerleri incelenerek tedaviye yanıt değerlendirilmiştir. Hastalık evrelemesi yapılırken primer tümörden alınan biyopsilerin histopatolojik incelenmesi ve PET/BT esas alınmıştır. Tümörlerin evrelemesi AJCC 6. baskıya göre yapılmıştır.Bulgular: Çalışmaya alınan 36 hastanın 32'si erkek (% 88,9), 4'ü kadın (% 11,1)'dır. Yaş ortalaması ise 57,5 (35-77) olarak saptanmıştır. Olgularımızın ortalama takip süresi 13,5 aydır. Hastaların tedavi öncesi PET/BT ile ölçülen SUVmax değerlerinin ortalaması 11 (3,5-23)'dir. SUVmax 11'den büyük hastaların sağkalımları küçük olan hastalara göre daha kötü bulunmuştur (17,1 aya karşılık 38,2 ay). Bu çalışmada hastaların performans durumu, tedavi öncesi SUVmax ve fark SUVmax (tedavi öncesi ile sonrası PET/BT'de ölçülen SUVmax farkı) değerlerinin sağkalım analizinde etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001, p=0,052, p=0,074). Tek değişkenli yaşam analizinde; evrenin, tedavi öncesi SUVmax değerlerinin artması ile sağkalımın azaldığı görülmüştür. Fark SUVmax değerlerinin azalması ile de sağkalımın azaldığı görülmüştür. Ayrıca evrenin artışıyla SUVmax'ın arttığı ve SUVmax değerinin tedavi sonunda erken evre hastalarda (p=0,002), ileri evre hastalara kıyasla çok daha fazla gerilediği saptanmıştır (p<0,001).Sonuç: Bu çalışmada tedavi öncesi SUVmax değeri yüksek hastaların kötü prognozlu olduğu ve SUVmax'ın yanı sıra, evre ve performans durumunun da prognoz ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Ayrıca tedavi öncesi ve fark SUVmax değerleri ile tedavi yanıtı arasında güçlü bir ilişkinin olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda tedavi öncesi yüksek SUVmax değerleri olan baş boyun kanserli hastaların daha agresif tedavi yaklaşımlarına aday olabileceği görülmüştür.Anahtar sözcükler: Baş boyun kanserleri, FDG PET, tedavi cevabı.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to assessment of therapy response to radiotherapy or concurrent chemoradiotherapy in patients with head and neck carcinoma using with PET/CT.Materials and methods: 36 head and neck cancer patients who were treated in our clinic between April 2009 and April 2011 were prospectively included this study. All patients were scanned with PET/CT imaging before and after treatment and therapy response was evaluated by using FDG uptake as SUVmax. PET/CT results and biopsy that was taken from primary tumor as histopatologic assessing used for patients staging. This staging is based on AJCC 6.th edition.Results: Patients who were accepted this study were 32 male (88,9 %) and 4 female (11,1 %). The mean age of the patients was 57,5(35-77) years. Mean follow up time was 13,5 months. Pretreatment mean of SUVmax was 11. High SUVmax values (>11) predicted significantly worse survival as compared with low SUVmax (<11) (17,1 months vs 38,2 months). Survival analysis of the effect as a performans status, pretreatment SUVmax and difference SUVmax (pretreatment and posttreatment difference SUVmax) were statistically significant (p<0,001, p=0,052, p=0,074 respectively). In univariate survival analysis cumulative survival was decreased as the stage and pretreatment SUVmax increased. The cumulative survival was decreased as difference SUVmax decreased. In addition, SUVmax was increased as the stage increased. At the end of the treatment SUVmax value in early stage patients (0,002) was much more regressed than advanced stage patients (<0,001).Conclusion: In this study demonstrated that the patients with pretreatment high SUVmax had poorer prognosis. As well as stage and performance status were found to be associated with the prognosis. This study showed that pretreatment and the difference SUV max values are strong related with therapy response. Therefore, patients with higher tumor FDG uptake should be considered for a more aggressive treatment approach.Keywords: FDG-PET, head and neck cancer, therapy response