Betonun basınç dayanımı - numune biçim, boyut ilişkisi ve ağırlıklı olgunluk yöntemiyle tahmini
Relationship between compressive strength and sample shape, size of concrete and determined by weighted maturity method
Yazar: FATİH DEŞİK
Danışman: DOÇ. DR. İLKER USTABAŞ ; PROF. DR. ŞAKİR ERDOĞDU
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu çalışmada, farklı dayanım sınıflarına, maksimum tane çaplarına, numune biçim ve boyutlarına sahip betonların basınç dayanımları arasındaki ilişki belirlendi ve taze betonda olgunluk yöntemi ile elde edilen basınç dayanımları ile taze betondan ve sertleşmiş betondan alınan numuneler üzerinden ölçülen basınç dayanımları kıyaslandı. 
Çalışma kapsamında üç farklı maksimum agrega tane çapına (Dmax) ve üç farklı beton sınıfına sahip beton üretimi yapıldı. Dmax 25 mm olan karışımdan C25/30 ve C30/37 sınıfları normal beton, Dmax 63 mm ve Dmax 125 mm olan karışımlardan ise C20/25 dayanım sınıflarında kütle beton hazırlandı. Dmax 25 mm olan beton karışımından 10x10x10 cm küp, 15x15x15 cm küp, ø10x20 cm ve ø15x30 cm silindir, Dmax 63 mm ve 125 mm olan beton karışımlarından ise ø15x30 cm ve ø25x50 cm silindir kalıplarla numuneler alındı. Elde edilen beton numuneleri üzerinde laboratuvar ve arazi ortamında TS 13508 standardına göre olgunluk yöntemi ile tahmini beton dayanımı testi gerçekleştirildi.
Çalışma sonucunda farklı maksimum tane çapları, dayanım sınıfları, biçim ve boyutlara sahip betonların basınç dayanımları için geçiş katsayıları hesaplandı. Kütle betonlarda boyutları farklı olan silindir numunelerin basınç dayanımı geçiş katsayısı (fck ø25x50 / fck ø15x30) 0,88 bulundu. Çalışmada kullanılan olgunluk yöntemiyle tahmini olarak belirlenen basınç dayanımları ile taze betondan alınan numunelerden ve sertleşmiş betondan alınan karot numunelerinden ölçülen basınç dayanımlarının birbirine benzer olduğu görüldü. Bu bağlamda, taze betondan ve beton imalatlarından numune almak yerine taze betonda olgunluk yöntemiyle yerinde yapılan basınç dayanım ölçümlerinin güvenilir olduğu kanısına varıldı.

Abstract:
In this study, the relationship between the compressive strength of concrete with different strength classes, maximum aggregate sizes, sample shapes and sizes was determined and the compressive strengths obtained from fresh concrete and hardened concrete were compared with the compressive strengths obtained by the maturity method in fresh concrete.
Within the scope of the study, concrete production was made with three different maximum aggregate size (Dmax) and three different concrete classes. C25/30 and C30/37 classes of normal concrete from a mixture with a Dmax of 25 mm, mass concrete in C20/25 strength classes from mixtures with Dmax of 63 and 125 mm were prepared. 10x10x10 cm cube, 15x15x15 cm cube, ø10x20 cm and ø15x30 cm cylinders from concrete mix with Dmax of 25 mm, ø15x30 cm and ø25x50 cm cylinder molds from concrete mix with Dmax of 63 and 125 mm. On the obtained concrete samples, estimated concrete strength test according to TS 13508 standard was carried out by the maturity method in the laboratory and field environment.
As a result of the study, the transition coefficients were calculated for the compressive strength of concrete with different maximum grain diameters, strength classes, shapes and sizes. The compressive strength coefficient of the cylindrical specimens with different dimensions (fck ø25x50 / fck ø15x30) was found to be 0,88. The compressive strengths measured from the fresh concrete samples and the cores taken from the hardened concrete were found to be similar with the estimated compressive strengths by the maturity method used in the study. In this context, instead of taking samples from fresh concrete and concrete productions, it was concluded that the compressive strength measurements performed on site by the maturation method in fresh concrete are reliable.