N-asetilsistenin SAPD hastalarında ilaca bağlı ototoksisiteyi önleyici etkinliği
Protective effect of NAC from drug induced ototoxicity in patients with CAPD peritonitis
Yazar: CAHİT UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT TOKGÖZ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Amikacin = Amikacin ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; N-asetilsistein = N-acetylcysteine ; Ototoksisite = Ototoxicity ; Periton diyalizi = Peritoneal dialysis ; Peritonit = Peritonitis ; Vankomisin = Vancomycin

Özet:
AMAÇ: Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi (SAPD) tedavisinin en önemli komplikasyonu peritonittir. Amikasin ve vankomisin SAPD ilişkili peritonit tedavisinde sık kullanılan antibiyotiklerdendir. Bu antibiyotiklerin sık görülen yan etkilerinden biri ototoksisitedir. Ototoksik etkiden artmış oksidatif stres ve serbest oksijen radikalleri sorumlu tutulmaktadır. N-asetilsistein (NAS) artmış oksidatif stres ile ilgili birçok hastalığın tedavi veya profilaksisinde kullanılan bir moleküldür. NAS tiyol grubu içerir ve antioksidan etkilidir. Bu çalışmada SAPD ilişkili peritonit nedeniyle kullanılan antibiyotiklere bağlı gelişebilen ototoksisitenin NAS ile önlenip önlenemeyeceği ve henüz fark edilmeyen derecede işitme kaybı gelişip gelişmediği araştırıldı.HASTALAR VE YÖNTEM: Çalışmaya Şubat 2008- Nisan 2010 tarihleri arasında, SAPD uygulayan ve ilk kez SAPD ilişkili peritonit geçiren 60 hasta alındı. SAPD ilişkili peritonit tanısı periton sıvı beyaz küre sayısı 100/mm3 ve üzerinde olması ve bunun % 50 ve daha fazlasının polimorf nüveli lökosit (PMNL) olmasıyla konuldu. Hastalar NAS alan (n=30) ve kontrol (n=30) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Her iki gruba tedavi öncesi (Bazal), 1.hafta (Erken dönem) ve 4.hafta (Geç dönem) olmak üzere düşük (PTO-1) (0.25-8 KHz) ve yüksek (PTO-2) (10-16 KHz) frekans işitme testi yapıldı. Tedavi süresince aldıkları toplam amikasin ve toplam vankomisin dozları kaydedildi.BULGULAR: Tedavi ve kontrol gruplarının işitme testleri karşılaştırıldığında, bazal işitme testleri arasında fark yoktu. Geç dönem düşük ve yüksek frekans işitme testlerinde NAS alan grubun işitme testleri kontrol grubuna göre daha iyiydi (p< 0.05). NAS alan grupta erken ve geç dönem düşük frekans işitme testleri bazal işitme testi ile kıyaslandığında aralarında anlamlı fark yoktu. Kontrol grubunda erken ve geç dönem düşük frekans işitme testleri bazal işitme testi ile kıyaslandığında işitme testlerinin zamanla giderek kötüleştiği gözlendi (p< 0.001). NAS'in düşük frekans işitme fonksiyonlarında ototoksisiteden koruyucu etkisi olduğu görüldü. NAS alan grupta erken ve geç dönem yüksek frekans işitme testleri bazal işitme testi ile kıyaslandığında her iki işitme testi de bazale göre daha iyiydi (p< 0.05). Kontrol grubunda erken ve geç dönem yüksek frekans işitme testleri bazal işitme testi ile kıyaslandığında işitme testlerinin zamanla giderek kötüleştiği gözlendi (p< 0.001). Bu bulgu NAS'in yüksek frekans işitme fonksiyonlarında ototoksisiteden koruyucu etkisinin yanı sıra bozulmuş işitme fonksiyonu üzerine tedavi edici etkisinin de olabileceğini düşündürdü. Kontrol grubunda, düşük ve yüksek frekans işitme testlerindeki bozulma ile toplam amikasin ve vankomisin dozları arasında ilişki olduğu tespit edildi (p< 0.001). Bu bulgu intraperitoneal (İP) amikasin ve vankomisinin ototoksik etkisinin doza bağımlı olduğunu gösterdi.SONUÇ: Bu çalışmada İP amikasin ve vankomisinin hem düşük hem de yüksek frekans işitme testlerinde ototoksisite yapabileceği ve bu ototoksik etkinin doza bağımlı olduğu tespit edildi. Ucuz, etkili, güvenilir ve güçlü bir antioksidan ilaç olan NAS'in, SAPD ilişkili peritonitli hastalarda intraperitonel amikasin ve vankomisine bağlı ototoksisiteyi önlemede tek başına etkili olduğu bulundu. Ayrıca yüksek frekanslarda meydana gelen işitme fonksiyon bozukluklarında ise tedavi edici etkinliğe sahip olduğu ortaya çıktı.ANAHTAR KELİMELER: Amikasin, intraperitonal tedavi, NAS, ototoksisite, SAPD ilişkili peritonit, vankomisin,

Abstract:
Aim: Peritonitis currently continues to be one of the leading complications of continuous ambulatory peritoneal dialysis (CAPD). Aminoglycosides and vancomycin are used in the treatment of CAPD peritonitis despite their potential risk for ototoxicity. The ototoxicity risk of intraperitoneally administered aminoglycosides and vancomycin has been investigated by a number of studies. Of the mechanisms that are held responsible for aminoglycoside and vancomycin ototoxicity, the most frequently emphasized mechanisms are reactive oxygen types resulting in damage to internal ear. NAC is a molecule used in the treatment and profilaxy of many diseases related to oxidative stress. NAC includes tiol group and claimed to have powerful antioxidant properties. In this study, it was aimed to investigate whether the ototoxicity due to antibiotics used for CAPD peritonitis can be prevented by NAS.Method: Sixty patients were included in this study who first developed CAPD peritonitis attacks from February 2008 to April 2010. CAPD peritonitis was diagnosed when the peritoneal fluid white cell count was 100/ mm3 or greater and when 50% or more of these PMNL. Patients were divided into two groups; those taking NAC (n=30) and control group (n=30). Low frequency [PTA-1 (0.25-8 KHz)] and high frequency [PTA-2 (10-16 KHz)] hearing function tests were performed on the two groups before the treatment [Baseline], at the end of the first (Early follow-up) and the fourth week?s after the treatment (Late follow-up). The total doses of vancomycin and amikacin were recorded.Results: There was no statistically significant difference between the groups in terms of hearing functions at the beginning. Baseline hearing function tests in patients taking NAC were not different compared with those of the control group. However patients taking NAC had better hearing function tests at the end of the fourth week?s treatment compared with those of the control group (p< 0.05). There were no statical differences between the baseline low frequency hearing function tests and the first and the fourth week?s low frequency hearing function tests in patients taking NAC. The first and fourth week?s low frequency hearing functions worsened compared with the baseline low frequency hearing functions in the control group (p< 0.001). It was seen that NAC had a protective effect from the ototoxicity on low frequency (0.25-8 KHz) hearing functions. The first and the fourth week?s high frequency hearing functions improved compared with the baseline high frequency hearing functions in patients taking NAC (p< 0.05). The first and fourth week?s high frequency hearing functions worsened compared with the baseline high frequency hearing functions in control group (p< 0.001). This result suggests that NAC may have a curative effect on impaired hearing functions in addition to the protective effect on high frequency hearing functions.It was found that there was a statically significant relationship between the impairment of low and high frequency hearing functions and the total doses of amikacin and vancomycine (p< 0.001). This finding shows that the ototoxic effect of intraperitoneal (IP) amikacin and vancomycine was related to the dose given.Conclusion: The present study suggests that intraperitoneal aminoglycoside and vancomycin administration in CAPD patients can cause low and high frequency hearing losses, and this ototoxic effect is releated to the dose given. It was found that an effective, safe and cheap antioxidant NAC alone prevents ototoxicity associated with intraperitoneal amikacin and vancomycine in patients with CAPD peritonitis. In addition, it was revealed that NAC also has a curative effect on impairement of high frequency hearing functions.Keywords: amikacin, CAPD peritonitis, intraperitoneal treatment, NAC, ototoxicity, vancomycine.