Öz düzenleme psikoeğitim programının ergenlerde öz düzenleme ve psikolojik yardım gereksinimine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of self-regulation psycho-education program on adolescents' self-regulation and psychological help need
Yazar: İHSAN AKEREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL AY
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, Zimmerman'ın geliştirmiş olduğu Öz Düzenlemeli Öğrenme Modeline dayanarak geliştirilen psikoeğitim programının ergenlerin öz düzenleme becerilerine ve psikolojik yardım ihtiyaçlarına etkisinin incelenmesidir. 
Yöntem: Araştırma, hem nicel hem de nitel desenlerin kullanıldığı karma araştırma yöntemiyle yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda gerçek deneysel desenlerden Dört Gruplu Solomon Deseni kullanılmıştır. Nitel boyutta ise doküman analizi ve fenomenoloji (olgu bilim) desenleri kullanılmıştır. İlk olarak doküman analizi deseni kullanılarak öz düzenleme becerisi ile ilgili yapılan araştırmalar ve öz düzenleme becerisini geliştirmeye dönük programlar incelenerek geliştirilmesi planlanan psikoeğitim programının içeriği belirlenmiştir. 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Erzurum ve Bayburt il merkezlerinde bulunan dört farklı ortaokulda öğrenim gören 5. 6. 7. ve 8. sınıflardan toplam 47 öğrenci araştırmanın katılımcı grubunu oluşturmaktadır. Deneysel uygulama 12 oturumdan oluşmaktadır. Deneysel uygulamadan sonra katılımcılardaki değişikliği belirleyebilmek amacıyla fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Bu nedenle geliştirilen program uygulandıktan sonra yarı yapılandırılmış görüşme formuyla katılımcılardan ve ebeveynlerinden elde edilen cevaplar içerik analizine tabii tutulmuştur. Nicel verilerin analizinde ise normallik analizleri, Bağımlı Örneklem T Testi, Bağımsız Örneklem T Testi ve Tek Yönlü Kovaryans Analizi kullanılmıştır. 
Bulgular: Araştırmadan elde edilen nicel bulgular öz düzenleme psikoeğitim programının ergenlerin öz düzenleme becerilerini artırdığını, psikolojik yardım ihtiyaçlarını ise azalttığını ortaya koymuştur. Ayrıca katılımcılardan ve ebeveynlerinden toplanan nitel verilerin nicel verilerle elde edilen bulguları desteklediği görülmüştür.
Sonuçlar: Geliştirilen ve uygulanan öz düzenleme psikoeğitim programının ergenlerin öz düzenleme becerilerini artırmada, psikolojik yardım ihtiyaçlarını azaltmada etkili olduğu, elde edilen nitel verilerin de bu durumu desteklediği söylenebilir.

Abstract:
Purpose: This research aims at examining the effects of the psychoeducation program, developed on the Self-Regulated Learning developed by Zimmerman, on adolescents' self-regulation skills and needs for psychological services.
Method: The research was carried out with mixed methods research in which both quantitative and qualitative designs are used. In the quantitative dimension of the research, the Solomon Four-Group Design, one of the real experimental designs, was used. In the qualitative dimension, document analysis and phenomenology designs were used. Firstly, the psychoeducation program's content to be developed was determined by examining the research on self-regulation skills and the programs aimed at improving self-regulation skills using document analysis. Research sample consists of a total of 47 students from 5th, 6th, 7th and 8th grades studying in four different secondary schools in Erzurum and Bayburt provinces in the 2021-2022 academic year. Experimental implementation consists of 12 sessions. After the experimental implementation, phenomenology design was used to identify the change in the participants. After implementing the developed program, therefore, the answers, obtained from the participants and their parents with a semi-structured interview protocol, were analyzed with content analysis. Normality analysis, dependent t test for paired samples t test, independent samples t test and one-way analysis of covariance were used in the analysis of quantitative data.
Findings: The quantitative findings obtained from the research revealed that the self-regulation psychoeducation program increased adolescents' self-regulation skills and decreased their needs for psychological services. In addition, it was seen that the qualitative data collected from the participants and their parents supported the findings obtained with the quantitative data.
Conclusions: The developed and implemented self-regulation psychoeducation program was effective in increasing adolescents' self-regulation skills and reducing their needs for psychological help services, and the obtained qualitative data supported this.