12-60 ay çocuklarda abur cubur tüketiminin büyümeye etkisi
The effect of  junk food consumption  in 12-60 month children to growth
Yazar: ÖZLEM İLHAN DALLIOĞLU
Danışman: PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş-Amaç: Çocukluk döneminde sağlıklı büyüme ve gelişmenin sağlanmasını etkileyen birçok faktör vardır. Bu faktörlerin en önemlilerinden biri beslenmedir. Sağlıklı beslenme alışkanlığının erken çocukluk döneminde kazanılması koruyucu hekimliğin öncelikleri arasında olmalıdır. Çünkü okul öncesi dönemde kazanılan beslenme alışkanlıklarının yetişkinlikte de sürdüğü görülmüştür. Ancak yine bu dönemde çocukların abur cubur tüketiminin yaygın olduğu bilinmektedir. Bu çalışma düşük sosyoekonomik düzeye sahip ve Suriye'den yoğun göç almış bir bölgede yapılmıştır.
Bu çalışmanın amacı, İzmir Konak 18 Nolu ASM 3519082 Nolu AHB'ne kesin kayıtlı 12-60 ay arası çocuklarda abur cubur tüketiminin büyümeye etkisinin araştırılmasıdır. Ek olarak, abur cubur tüketim miktarı ve bu gıdalara başlama yaşının tespit edilmesi,  anket ve ölçümler sonucunda elde edilen veriler kullanılarak beslenme şekli ile büyüme durumu arasındaki ilişkinin araştırılması ve  elde edilen veriler ışığında, birinci basamak koruyucu sağlık hizmetlerinin gelişimine katkıda bulunmaktır.
Materyal-Metod: Bu çalışma, 15.05.2018-15.07.2019 tarihleri arasında İzmir Konak 18 Nolu Emine Bağcıer Aile Sağlığı Merkezi 3519082 Nolu Aile Hekimliği birimine kayıtlı 12-60 aylık çocukların anneleri ile doldurulan anket formu ve sağlık personeli tarafından ölçülen çocuk kilo- boy ölçüleri kullanılarak yapılmıştır. 23 sorudan oluşan anket formu (Ek 2), yüz yüze görüşme tekniği ile araştırıcı tarafından uygulanmıştır. Araştırma verisi, "SPSS for Windows 15,0" programı kullanılarak analiz edilmiştir. Kategorik verinin değerlendirilmesinde Ki-kare Testi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan %51,5'i (n:53) kız, %48,5'i (n:50) erkektir. Çocukların ortanca yaşı üçtür. Çocukların gündüz bakımını %90,3 (n:93) sıklıkta anne üstlenmiştir. Okur-yazar olmayan anne oranı %14,6'dır (n:15), babaların %9,7'si (n:10) okur-yazar değildir. Katılımcıların aylık gelir düzeyi incelendiğinde, %52,5'i (n:54) asgari ücretin altında aylık gelire sahiptir. Çocukların %97,1'inin (n:100) anne sütü aldığı görülmektedir. Çocukların %89,3'ünün (n:92) nörolojik gelişimi yaşı ile uyumludur. Abur cubur tüketen çocukların oranı %97,1 (n:100) gibi oldukça yüksek bir orandır. Çocukların %48,5'i (n:50) kola tükettiği, bu çocukların %60,0'ının (n:30) haftada 1 kez kola tükettiği, %50,0'ının (n:25) 6-12 aylık dönemde kola tüketmeye başladığı görülmüştür. Çocukların %77,7'si (n:80) cips tüketmektedir. Çocukların %88,3'ü şeker tüketmektedir. Çocukların %54,4'ü (n:56) puding tüketmektedir. Sorgulanan abur-cubur başlama sürelerini incelendiğinde, abur cubur tüketimine başlanma zamanının dört aya kadar düştüğü görülmektedir. 
Sonuç: Abur cubur tüketim oranlarının çok yüksek olduğu ve neredeyse tamamlayıcı gıda gibi görülerek çocukların beslenmesine eklendiği görülmektedir. Paketli gıdalar ve abur cuburlarla tanışma yaşı dört aya kadar düşmüştür. Bu durumun ilerleyen yıllarda birçok sağlık problemine neden olabileceği öngörülmektedir. Bu konuda daha fazla çalışma yapılmalıdır. İletişim ve takip imkanı nedeniyle birinci basamakta beslenme eğitimi oldukça önemlidir. Çalışmalardan elde edilecek kanıtlar beslenme eğitiminde kullanılmalıdır. 
Anahtar kelimeler: Abur cubur gıda, erken çocukluk, beslenme

Abstract:
Aim: One of the most important factors affecting healthy growth and development in childhood is nutricion. The acquisition of healthy eating habits in early childhood shoul be among the priorities of preventive medicine. Because it has been observed that the nutritional habits gained in the pre-school period continue in adulthood. However, it is known that the consumption of junk food by children is common in this period. This study was conducted in a region with a low socioeconomic status and received heavy immigration from Syria.
The aim of this study is to investigate the effect of junk food consumption on growth in 12-60 month children who came in No: 3519082  AHB in Izmir Konak No:18 ASM . In addition, it is to determine the amount of junk food consumption and the age of starting these foods. And research of the relationship between the nutrition style and the growth status by using the data obtained as a result of the survey and measurements and to contribute to the development of primary care preventive health services in light of the data obtained.
Material-Method: This study took place between 15.07.2018 and 15.07.2019 in 3519082 Family Physician Unit in İzmir Konak 18 nolu Emine Bağcıer Family Health Center using the questionnaire of  23 questions with face to face method applied on the mother of 12-60 months children by the researcher.  Research datas were analysed by using SPSS for Windows 15,0. The data obtained were evaluated by chi-square test.
Results: 51,5% (n:53) girls, 48,5% (n:50) boys  participitated  and the median age of children is three. 90.3% of the children's day care was undertaken by their mothers. The rate of illiterate mothers is 14,6% (n:15), 9,7% (n:10) of fathers are illiterate. When the montly income level of the participants is analyzed, 52,5% (n:54) have a monthly income below the minimum wage. It is seen that 97,1% (n:100) of the children receive breast milk. The neurological development of 89,3% (n:92) of the children is compatible with their age. The rate of children consuming junk food is 97,1% (n:100), which is quite high. It was determined that 48,5% (n:50) of the children consumed coke, 60,0% (n:30) of these children consumed coke once a week and 50,0% (n:25) of these children started to consume coke in the 6-12 month period. 77,7% (n:80) of the children consume chips. 88.3% of children consume sugar. 54,4% (n:56) of the children consume pudding. When the questioned start-up times of junk food are examined, it is seen that time to start consumption of junk food has decreased to four months.
Conclusion: Junk food consumption rates are quite high. The age of starting the consumption of junk food has decreased to four-month-old babies. More studies should be done on this subject. Nutrition education in primary care is very important due to communication and follow-up opportunities. Evidence from studies should be used in nutrition education. Thus, the importance of healthy nutrition can be better explained.

Key words: junk food, nutrition, early childhood