Veli Baba-Anşa Bacı Ocağının inançsal pratiklerinin aktarımında müziğin rolü
The role of music in the transfer of the religious practices of the Veli Baba-Anşa Bacı Ocak
Yazar: SERDAL ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ÖZDEK
Erciyes Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Müzik = Music
Dizin: Aleviler = Alawis ; Alevilik = Alawiism ; Aşiretler = Tribes ; Dini müzik = Religious music ; Müzik = Music ; Müzik kültürü = Music culture ; Ocaklar = Ocaks ; Sıraçlar = Sıraçs ; Veli Baba-Anşa Bacı Ocağı = Veli Baba-Anşa Bacı Ocağı ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Nitel alan araştırması özelliği taşıyan bu çalışma Veli Baba-Anşa Bacı Ocağının müzik kültürü ile ilgilidir. Veli Baba-Anşa Bacı Ocağına bağlı topluluğun inançsal müzik geleneğini tanımlama ve yorumlama çalışmanın ana amacını oluşturmaktadır. Bu bağlamda Aşirete ait inanç pratiklerinin aktarılmasında müziğin rolü nedir? probleminden yola çıkılarak çalışma kurgulanmıştır. Çalışmada veri toplama amacıyla katılımcı gözlem, gözlem, derinlemesine görüşme ve doküman inceleme tekniklerinden yararlanılmıştır. Alan olarak belirlediğimiz yerler ve görüşme yapılan bireyler kartopu örneklemi vasıtası ile belirlenmiş, metin analizi kısmında betimsel analiz ve içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. Ezgilerin analizinde ise Ezgi Çekirdeği Yaklaşımı temel alınmıştır.
Çalışma bulguları simgesel yaşamın taşınmasında müziğin önemli bir figür olarak kullanıldığını bize göstermektedir. Bunun dışında müziğin aşiretin kültür sisteminde kullanım alanları ve amaçlarına göre sınırlara ayrıldığı, bu sınırların ise sosyal yaşamda belirginleştiği ifade edilebilir. Süregelen bir âşıklık geleneğinin varlığı ile bu geleneğin içerdiği metinsel ve ezgisel yapının özgünlüğü çalışmamızı anlamlandıran bulgular arasındadır. Diğer yandan kentlileşme, modernleşme gibi güncel durumların aşiretin müzik geleneği üzerindeki etkisinin oldukça yoğun olduğu göze çarpmaktadır. Her ne kadar cemlerde aşiret âşıklarının baskın rolü devam etse de yeni kuşağın aşiretin müzik yapılarına karşı beğenisinin kaybolması, âşıklardaki azalma ve eski inisiye ortamının oluşmaması sebebiyle geleneğin bir tehditle karşı karşıya olduğu da önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Alevilik, Müzik, Veli Baba, Anşa Bacı, Sıraç, Aşiret.

Abstract:
This study, which is a qualitative field research, is about the music culture of Veli Baba-Anşa Bacı Ocağı. The main purpose of the study is to define and interpret the religious music tradition of the Veli Baba-Anşa Bacı Ocağı. In this context, what is the role of music in conveying the belief practices of the tribe? The study was designed on the basis of the problem. In the study, participant observation, observation, in-depth interview and document review techniques were used for data collection. The places we determined as the area and the individuals interviewed were determined by snowball sampling, descriptive analysis and content analysis methods were used in the text analysis part. In the analysis of melodies, the Tune Core Approach was taken as the basis.
The findings of the study show us that music is used as an important figure in conveying the symbolic life. Apart from this, it can be stated that music is divided into boundaries according to the usage areas and purposes in the cultural system of the tribe, and these boundaries become clear in social life. The existence of an ongoing tradition of minstrelsy and the originality of the textual and melodic structure contained in this tradition are among the findings that make sense of our study. On the other hand, it is striking that the impact of current situations such as urbanization and modernization on the music tradition of the tribe is quite intense. Although the dominant role of the tribal minstrels in the djems continues, it is an important finding that the tradition is faced with a threat due to the loss of appreciation of the new generation towards the musical structures of the tribe, the decrease in the minstrels and the absence of the old initiate environmen.

Keywords: Alevism, Music, Veli Baba, Ansa Bacı, Sırac, Asiret.