Fonksiyonalist teoriler bağlamında sosyal bütünleşme din ilişkisi
The relationship between social integration and religion in the context of functionalist theories
Yazar: MECİT ALAL
Danışman: PROF. DR. EMİNE ÖZTÜRK
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışma Kafkas Üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü bünyesinde din sosyolojisi alanında yüksek lisans tezi olarak hazırlanmıştır. Araştırma toplam 4 bölümden ve sonuç değerlendirme kısmından oluşmaktadır. Birinci bölümde çalışmanın konusu, amacı, kullanılan yöntem ve teknikler hakkında bilgi verilmiş, ikinci bölümde ise araştırmanın temel çerçevesini oluşturan kavramlar ile ilgili açıklamalara yer verilmiştir. Bu kavramlardan toplum kavramına genişçe bir yer verilmiş olup temel sosyal süreçler ele alınmıştır. Din kavramı ve din ile topluma ilişkisi ve etkileşimi üzerinde durulmuştur.  Üçüncü bölümde araştırmanın kuramsal çerçevesi oluşturulmuş araştırmanın dayandığı fonksiyonalizm teorisi hakkında bilgi verilmiştir. Bu teorinin temsilcileri başta E. Durkheim olmak üzere T. Parsons, R. Merton ve teorileri hakkında bilgi verilmiştir. Bu teori bağlamında değerlendirilmese de toplumsal bütünleşme ve din ilişkisini ele almış ve sosyal düzenin sağlanmasında dinin rolü üzerinde durmuş olan önemli sosyologlardan Max Weber'in teorilerine de değinilmiştir. Dördüncü bölümde çalışmamızın ikinci parçası olan sosyal bütünleşme kavramına genişçe yer verilmiş olup sosyal bütünleşmenin din ile ilişkisi incelenmiştir. Sosyal bütünleşme çeşitleri ve sosyal bütünleşmenin sağlanmasında toplumsal kurumların ve din kurumunun rolü incelenmiştir. Bütün toplumsal kurumları tek tek incelemek yerine toplumsal bütünleşme ve din ilişkisinde etkin rolü olan kurumlar üzerinde durulmuştur. Sonuç ve değerlendirme bölümünde ise toplumsal bütünleşmenin sağlanmasında dinin rolüne vurgu yapılmış olup önceki din sosyologlarının düşüncelerinden hareketle yapılan değerlendirmede benzer sonucun ortaya çıkacağı öngörüsünde bulunulmuştur.

Abstract:
This study was prepared as a master's thesis in the field of Sociology of Religion At Kafkas University, Social Sciences Institute.
The research consists of a total of 4 parts and a result evaluation part. In the first chapter, information is given about the subject of the study, the methods and techniques used. In the second section, explanations about the concepts that form the basic framework of the research are given. Among these concepts, the concept of society is given a wide coverage and basic social processes are discussed. The concept of religion and its relationship and interaction with religion and society are emphasized. In the third chapter, the theoretical framework of the research was created and information was given about the functionalism theory on which the research is based. Information was given about the representatives of the theory of functionalism, especially E. Durkheim, T. Parsons, Robert Merton and their theories. In addition, although not evaluated in the context of functionalist theory, the theories of important sociologists Ferdinand Tönnies and Max Weber, who discussed the relationship between social integration and religion and emphasized the role of religion in ensuring social order, were also mentioned. In the fourth chapter, the concept of social integration, which is the second part of our study, is extensively covered and the relationship between social integration and religion is examined. Types of social integration and the role of social institutions and essentially the institution of religion in ensuring social integration have been examined. At this point, instead of examining all social institutions one by one, the focus is on institutions that have an active role in the relationship between social integration and religion. Finally, in the conclusion and evaluation section, the role of religion in ensuring social integration is emphasized and it is predicted that a similar result will emerge in the evaluation based on the thoughts of previous sociologists of religion.