Peritoneal mezotel ve Müllerian epitelden gelişen malign tümörlerin primer ve sekonder Müllerian sistem ile ilişkisinin araştırılması-altı belirleyici ile immnhistokimyasal analiz /
Yazar: AYŞE YILMAZ ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. DR. HANDAN AKER
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Desmin = Desmin ; Epitel = Epithelium ; Genler = Genes ; Mezotelyoma = Mesothelioma ; Müller kanalları = Mullarian ducts ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Over neoplazmları = Ovarian neoplasms ; Reseptörler-östrojen = Receptors-estrogen ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Over kanserleri, kadınlarda kansere bağlı ölümler içinde 5.sırada yer alır. Yüksek mortalite esas olarak hastalığın erken evrelerinde tanı konulmasındaki güçlüklerden kaynaklanmaktadır. Malign over tümörlerinin % 90?ı epitelyal-stromal kökenlidir. Overin epitelyal tümörlerinin kökeni konusunda ileri sürülen çölomik ve Müllerian hipotezler günümüzde halen tartışılmaktadır. Özellikle overin seröz epitelyal tümörleri, primer peritoneal seröz karsinomlar ve peritoneal malign mezotelyomalar ile benzerlik göstermekte, çoğu olguda metastatik over tümörleri ile ayırımında da güçlükler yaşanmaktadır. Klinik ve tedavileri farklı olan bu tümörlerde kesin tanı önem kazanmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, overin epitelyal hücre kökenini belirlemeye yardımcı olmak, peritoneal mezotel ve Müllerian epitelden geliştiği kabul edilen malign tümörlerin primer ve sekonder Müllerian sistem ile ilişkisini göstermek ve bu tümörlerin ayırıcı tanısına katkı sağlamaktır. 
Bu amaçlarla, Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı?nda 01.01.2005 -31.12.2011 tarihleri arasında tanı almış 20?si overin seröz karsinomu, 31?i endometriumun endometrioid, 4?ü endometriumun seröz karsinomu; 8?i tuba uterinanın seröz karsinomu; 4?ü peritoneal malign mezotelyoma ve 3?ü primer peritoneal seröz karsinom olmak üzere toplam 70 olgu, Müllerian kaynaklı tümörler için sensitif ve spesifik bir belirleyici olan PAX8, hem Müllerian hem de mezotelyal bir belirleyici olan WT1, over seks kord stromal tümörler için yeni tanımlanan oldukça sensitif bir belirleyici olan CD56, epitelyal bir belirleyici olan Ber-EP4, jinekolojik tümörlerin gelişimi ve tedavisinde önemli role sahip ER ve mezenkimal bir belirleyici olan desmin ile değerlendirildi. 
Çalışmada, overin seröz karsinomu, tuba uterinanın seröz karsinomu, endometriumun endometrioid ve seröz karsinomu, peritonun malign mezotelyoması ve seröz karsinomu olmak üzere altı gruptan oluşan farklı tümörlerde PAX8, WT1, CD56, Ber-EP4, ER ve desmin olmak üzere altı farklı belirleyici ile ekspresyonlarının gruplara ait değerleri desmin haricinde anlamlı bulundu (p<0.05). Peritoneal malign mezotelyomaların haricinde tümörlerde epitelyal belirleyicinin reaktif olduğu, buna karşın tümör gruplarında mezenkimal belirleyicinin bulunmadığı saptandı. PAX8, ER ve Ber-EP4?ün seröz karsinomlar ile peritoneal malign mezotelyomaların ayırımında; WT1?in ise endometrial seröz karsinomlar ile uterus dışından kaynaklanan bir başka deyişle primer ve sekonder Müllerian sistem kaynaklı seröz karsinomların ayırımında; CD56?nın over ve tubanın seröz karsinomları ile peritoneal malign mezotelyomaların ayırımında yardımcı olacağı belirlendi. Çalışmada peritoneal malign mezotelyomalar ile over, tuba ve peritonun seröz karsinomlarının; endometrial seröz karsinomlar ile over ve tubanın seröz karsinomlarının farklı İHK?sal özelliklere sahip olduğu, özellikle PAX8, WT1 ve CD56?nın endometrial seröz karsinomlarda immünreaktif olmamasına karşın, over ve tuba seröz karsinomlarında yüksek immünreaktivite göstermesi, tümörlerin primer ve sekonder Müllerian sistem olmak üzere farklı kökenlerinin bir göstergesi olarak kabul edildi.
 Sonuç olarak primer ve sekonder Müllerian sistem kaynaklı tümörler yanısıra peritoneal mezotel ve Müllerian epitelden gelişen malign tümörlerin immünhistokimyasal olarak kökenlerinin farklı olduğu gösterilmekle birlikte çalışmanın moleküler ve genetik çalışmalar ile desteklenmesi gerektiği kanısına varıldı

Abstract:
Ovarian cancers are the fifth most common lethal malignancy in women. High mortality is mainly due to the difficulties of diagnosis in the early stages of the disease. Epithelial-stromal tumors account for % 90 of malignant ovarian tumors. Today, Müllerian and coelomic hypothesis about the origin of ovarian epithelial tumors are still controversial. Especially, serous epithelial ovarian tumors have similar features with primary peritoneal serous carcinoma and peritoneal malignant mesothelioma, and there are also experiencing difficulties with the differential diagnosis from metastatic ovarian tumors in most cases. Definitive diagnosis becomes important since these tumors have different clinics and treatments.
The aim of this study is to help to determine the cellular origin of the ovarian epithelium, to show the relationship of malign tumors accepted to arise from peritoneal, mesothelial and Müllerian epithelium with primary and secondary Müllerian systems and to contribute in differential diagnosis of these tumors.
Twenty cases of ovarian serous carcinoma, 31 cases of endometrioid carcinoma, and 4 cases of serous carcinoma of endometrium, 8 cases of tubal serous carcinoma, 4 cases of peritoneal malignant mesothelioma and 3 cases of primary peritoneal serous carcinoma composed of totally 70 cases which were diagnosed between January 1st 2005 and 31st December 2011 in Cumhuriyet University Faculty of Medicine Department of Pathology, were included in this study. All of the cases were analysed immunohistochemically with PAX8 which is a sensitive and spesific marker for Müllerian originated tumors; WT1 which is a marker for both Müllerian and mesothelial origin; CD56 which is a newly defined and very sensitive marker for ovarian sex cord stromal tumors; Ber-EP4 which is an epithelial marker; ER which is a marker having an important role in development and treatment of gynecological tumors; and desmin which is a mesechymal marker. 
In this study, expression values of six different markers which were composed of PAX8, WT1, CD56, Ber-EP4, ER and desmin, in different six tumor goups composed of ovarian serous carcinoma, tubal serous carcinoma, endometrioid and serous carcinomas of endometrium, peritoneal malignant mesothelioma and primary peritoneal serous carcinoma, were found significant (p<0.05) except desmin. Epithelial marker was all reactive in tumors except peritoneal malignant mesotheliomas whereas no expression was detected with mesechymal marker in tumor groups. PAX8, ER and Ber-EP4 were found to be useful in differential diagnosis between serous carcinomas and peritoneal malignant mesothelioma; WT1 was found to be useful in differential diagnosis between endometrial serous carcinomas and extra-uterine serous carcinomas, in other word, between serous carcinomas originated primary and secondary Müllerian system; and CD56 was found to be useful in differential diagnosis of ovarian and tubal serous carcinomas from peritoneal malignant mesotheliomas. In this study, different immunohistochemical expressions were observed between peritoneal malignant mesothelioma and ovarian, tubal, peritoneal serous carcinomas; and also different expressions were found between endometrial serous carcinoma and ovarian, tubal serous carcinomas. Especially the absence of immunoreactivity of PAX8, WT1 ve CD56 in endometrial serous carcinomas and, the presence of high immunoreactivity in ovarian and tubal serous carcinomas was considered to be an indicator of different origins of  these tumors as an primary and secondary Müllerian systems.
In conclusion, although the tumors originated from primary and secondary Müllerian system besides tumors originated from peritoneal mesothelial and Müllerian epithelium have been shown to have different origins immunohistochemically, this study should be further supported with other molecular and genetic studies.