Ortaokul matematik ders kitaplarında veri işleme öğrenme alanındaki temsiltürleri ve temsiller arası geçiş durumlarının incelenmesi
Examination of examples and exercises on the subject of data processing in secondary mathematics lessonbooks
Yazar: CANER KAYA
Danışman: DOÇ. DR. MİHRİBAN HACISALİHOĞLU KARADENİZ
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ortaokul (5, 6, 7 ve 8. sınıflar) matematik ders kitaplarındaki Veri İşleme öğrenme alanının "veri toplama ve değerlendirme" ve "veri analizi" alt öğrenme alanlarına ait açık uçlu soru, çoktan seçmeli soru, örnek ve alıştırmaların temsil türleri ile temsiller arası geçiş durumlarının incelenmesidir. Bu çalışma, nitel araştırma desenlerinden doküman analizi yöntemi benimsenerek yürütülmüştür. Bu yöntemin seçilmesinde, araştırmada sağlanan dokümanların detaylı ve bütüncül olarak incelenerek gerekli bilgilerin elde edilmesine olanak vermesi etkili olmuştur. Bu çalışmada, 2020-2021 öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı  tarafından Eğitim Bilişim Ağı üzerinden yayınlanmış olan, ortaokul 5-8. Sınıf matematik ders kitapları değerlendirilmeye alınmıştır. Elde edilen veriler Senk ve arkadaşları (1997)'nin çerçevesi temel alınarak; İncikabı (2016), Özer (2018) ve Gün (2021)'in geliştirdikleri, 21 koddan oluşan "Temsiller Arası Geçiş Durumlarını Belirleme ve Kodlama Çerçevesi" kullanılarak analiz edilmiştir. Bu çalışmada incelenen tüm sınıf düzeylerinde; "alıştırma" türünün %67,69 oranında olduğu, uyumluluk düzeyinde ve temsil türlerinde en çok  "tablo ve grafik" temsillere yer verildiği belirlenmiştir. Etkinlik türlerine göre yer alan temsillerde ise "örnek" türünden sorularda %59,57 oranında, "alıştırma" türünden sorularda %59,85 oranında "tablo ve grafik" temsil türünün yer aldığı tespit edilmiştir.  Ders kitaplarındaki temsiller arası geçiş durumlarında da beşinci sınıf düzeyi ders kitaplarında "tablo ve grafik" temsil türünden diğer temsil türlerine geçişlerin çoğunlukta olduğu belirlenmiştir. Altıncı sınıf düzeyindeki ders kitaplarında temsiller arası geçiş durumlarının çeşitlilik gösterdiği ancak "tablo ve grafik" temsil türünden diğer temsil türlerine geçişlerin çoğunlukta olduğu açığa çıkmıştır. Yedinci ve sekizinci sınıf düzeylerindeki ders kitaplarında temsiller arası geçiş durumlarının, "tablo ve grafik" temsil türünden diğer temsil türlerine geçiş durumlarına doğru olduğu ortaya çıkarılmıştır. Çalışma kapsamında elde edilen sonuçlardan yola çıkılarak, araştırmanın sonuçlarına ve ileride yapılabilecek araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the data processing learning layout in secondary school (5, 6, 7 and 8th grades) mathematics textbooks, where there are open-ended questions, comprehensive elective questions, sampling and ventilations belonging to the sublearning areas of "data collection and evaluation" and "data analysis" is to examine the transitions between types and representations. This study is carried out by adopting the document analysis method, one of the qualitative research designs. The explanation of this method was effective in making it possible to obtain the necessary information by examining the operating documents in detail and holistically. In this case, secondary school 5-8th grades, published by the Ministry of National Education in the 2020-2021 academic year, over the Education Information Network. Classroom mathematics textbooks were taken into account. Sources Obtained The framework and basic structure of Senk et al. (1997); It was analyzed using the 21-code "Framework for Identifying and Coding Inter-representational Transitions" developed by İncikabı (2016), Özer (2018) and Gün (2021). This is at all grade levels studied; "Table and graphic" representations were mostly used in the fairness of conformity and representation types, where the "exercise" modeling was 67.69%. In the representations according to the activity types, it was determined that 59.57% of the "example" type questions and 59.85% of the "exercises" type questions included the "table and graph" analogy. In the transition situations between the representations in the textbooks, the "table and graphic" representation type in the fifth grade level textbooks is used, where transitions to other representation types are predominant. It has been revealed that transition states between representations are exhibited in the sixth grade textbooks, but the "table and graphic" representation type is in the mass of transitions to other representation types. It has been revealed that the transition states between representations in the seventh and first grade textbooks are towards the transition states of the "table and graphic" representation type to other representation types. Based on the results obtained within the scope of the study, suggestions were made regarding its components and possible future suggestions.