7. sınıf güneş sistemi ve ötesi ünitesinin öğretiminde okul dışı öğrenme ortamlarının kullanılmasının akademik başarı, motivasyon ve kalıcılığa etkisi
The effect of using out-of-school learning environments on academic achievement, motivation and retention in teaching 7th grade "Solar system and beyond" unit
Yazar: BURCU ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FATİH DOĞAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Güneş = Solar ; Kavram kalıcılığı = Concept permanence ; Motivasyon = Motivation ; Okul dışı etkinlikler = Extracurricular activities ; Okul dışı öğrenme = Out-of-school learning

Özet:
Araştırma; okul dışı öğrenme ortamlarında sürdürülen öğretim faaliyetlerinin öğrencilerin akademik başarısına, kalıcılık düzeyine ve öğrencilerin fen öğrenmeye yönelik motivasyonuna etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2018-2019 eğitim öğretim yılında Çanakkale ili Gelibolu ilçesindeki orta düzeyde bir devlet ortaokulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırma ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel desen ile gerçekleştirilmiştir. Uygulamada bir deney ve bir kontrol grubu kullanılmıştır. Araştırma 23'ü kontrol grubu ve 23'ü deney grubunda olan 46 öğrenciyle gerçekleştirildi. Araştırma verileri toplanırken araştırmacı tarafından hazırlanan 35 soruluk "Güneş Sistemi ve Ötesi Ünitesi Akademik Başarı Testi" ve "Fen Öğrenimine Yönelik Motivasyon Ölçeği" (Yılmaz ve Huyugüzel Çavaş, 2007) kullanılmıştır. Kontrol grubunda Mili Eğitim Bakanlığı Fen Bilimleri Öğretim Programı'nda (2018) bulunan öğretim faaliyetlerinin tamamı sınıf içerisinde yürütülmüştür.  Deney grubunda ise Milli Eğitim Bakanlığı Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nın (2018) desteklediği öğretim faaliyetlerinin bir kısmı gezici planetaryumda ve bir kısmı da Çanakkale Ulupınar Gözlemevi'nde gerçekleştirilmiştir. Ölçekler ünite konuları işlenmeden önce ve 4 hafta süren çalışma sonunda olmak üzere iki gruptaki öğrenciler tarafından ön test ve son test şeklinde uygulanmıştır. Son olarak öğrencilere son test uygulamasının üzerinden 3 hafta geçtikten sonra bilgilerin kalıcılığını belirlemek için, aynı başarı testi tekrardan uygulanmıştır. Verilerin analizi için lisanslı SPSS-13 ve TAB version 4.2.5 (Test Analyses Program) adlı istatistik programları kullanılmıştır. Güneş Sistemi ve Ötesi Akademik Başarı Testi'nden, Fen Öğrenimine Yönelik Motivasyon Ölçeği'nden ve kalıcılık testinden elde edilmiş verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk testi ve çarpıklık-basıklık değerleri de incelenmiştir. Veriler bağımlı veya bağımsız örneklem t-Testi kullanılarak analiz edilmiştir. Bu analizlere ek olarak varyans analizi de gerçekleştirilmiştir.
Yapılan analizler okul dışı öğrenme ortamlarında gerçekleştirilen öğretim faaliyetlerinin sınıf içinde gerçekleştirilen öğretim faaliyetleriyle kıyaslandığında daha etkili olduğu sonucunu ortaya koymuştur. Fen öğrenmeye yönelik motivasyon ölçeğinden ve kalıcılık testinden elde edilen toplam puanlarda da deney grubu lehine sonuçlar elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Başarı testi, fen öğrenimine yönelik motivasyon, güneş sistemi ve ötesi ünitesi, kalıcılık, okul dışı öğrenme.

Abstract:
The research was conducted to determine the effect of teaching activities carried out in out-of-school environments on students' academic achievement, retention level and students' motivation for learning science. The study was implemented in a middle level public secondary school in Gallipoli town, Çanakkale city in the 2018-2019 school year. The research was conducted with a quasi-experimental design with pre-test post-test control group. In the experiment, an experimental and a control group was used. The study was executed with 46 students, 23 whom were in the control group and 23 of whom were in the experimental group. While collecting the research data 35 question "Solar System and Beyond Unit Academic Achievement Test" which was prepared by the researcher and "Motivation Scale for Science Learning" (Yılmaz ve Huyugüzel Çavaş, 2007) was used. In the control group, all of the teaching activities in the Science Education Program of the Ministry of National Education (2018) were performed in the classroom. While, in the experimental group, some of teaching activities supported by the Ministry of National Education Science Program Curriculum (2018) were carried out in the mobile planetarium and some in the Çanakkale Ulupınar Observatory. The scales were applied as pre-test and post-test by the students in the two groups before the teaching of unit subjects and at the end of the study which lasted for 4 weeks. Lastly, the same achievement test was applied to students again 3 weeks after the application of the post-test to determine knowledge retention. Fort the analysis of the data licensed statics programs called SPSS-13 and TAB version 4.2.5 (Test Analyses Program) were used. Shapiro-Wilk test, skewness-kurtosis values and suitability to the normal distribution of the data obtained from the Solar System and Beyond Unit Academic Achievement Test, Motivation Scale for Science Learning and retention test were also assessed. The data were analyzed by using dependent or independent sample t-Test. Additional to these analyzes, analysis of variance was also carried out. 
The analysis conducted revealed that the teaching activities implemented in out-of-school environments are more effective when compared with the teaching activities that were performed in the classroom. The results which were obtained from the total scores of motivation scale for science learning and also, retention test were in favor of the experimental.

Key words: Achievement test, motivation for learning science, solar system and beyond, retention, out-of-school learning.