Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin uyku kalitesi ve tıbbi hataya eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between sleep quality and malpractice trend of nurses working in surgical clinics
Yazar: GÜLNUR ÖZ
Danışman: DOÇ. DR. YELDA CANDAN DÖNMEZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Tıbbi hatalar = Medical errors ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Amaç: Bu araştırma cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin uyku kalitesi ve tıbbi hataya eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapıldı.
Yöntem: Araştırma 12 Ekim – 18 Aralık 2020 tarihleri arasında, İzmir Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde cerrahi birimlerde (ameliyathane, cerrahi yoğun bakımlar ve cerrahi klinikler) çalışan 40'ı ameliyathane, 132'si cerrahi klinikler olmak üzere toplam 172 hemşire ile evren oluşturuldu, ulaşılabilen 99 hemşire ile çalışma gerçekleştirildi. Veri toplamak amacıyla "Hemşire Tanıtım Formu",  "Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi" ve "Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği" kullanıldı.
İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics 25.0 (IBM SPSS Statistics for Windows, Version25.0. Armonk, NY: IBM Corp.) paket programı kullanılarak yapıldı. Verilerin tanımlayıcı istatistikleri; ortalama, standart sapma, medyan, minimum, maksimum frekans ve yüzde değerleri olarak verildi. Nicel verilerin normallik varsayımı Kolmogorov Smirnov testi ile kontrol edildi. Normallik varsayımını sağlamayan değişkenler için Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis testi kullanıldı. Nicel verilerin birbiriyle olan korelasyonu, Spearman's Rho korelasyon katsayısı ile değerlendirildi.
Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 32.1±6.86 yıldır. Hemşirelerin %59.6'sının kadın, %49.5'inin lisans mezunu, %50.5'inin evli, %46.5' inin 0-5 yıldır meslekte çalıştığı, %47.5'inin nöbet vardiyasında çalıştığı, %43.4'ünün günde 10-14 hastaya bakım verdiği, %52.5'inin haftada 2 nöbet tuttuğu, %50.5'inin günlük uyku süresinin 6-8 saat olduğu saptandı. Araştırmaya katılan hemşirelerin PUKİ puan ortalamasının 16.64±1.4 olduğu görüldü. Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği toplam puan ortalaması 4.45±0.48 olarak belirlendi. Araştırma kapsamındaki hemşirelerin sosyodemografik özelliklerinden cinsiyet ile PUKİ arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu, Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği ile arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadığı saptandı. Hemşirelerin eğitim durumları ile her iki ölçek arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı. Çalışma şekli, günlük bakım verilen hasta sayısı, haftalık nöbet sayısı ile her iki ölçek arasında da istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlendi. Günlük uyku süresinde PUKİ'de anlamlı bir farklılık bulunmazken, Tıbbi Hataya Eğilimde anlamlı farklılık bulgusuna ulaşıldı. Yapılan istatistiksel analizlerde PUKİ ve Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamadı.

Sonuç: Araştırmaya katılan hemşirelerin PUKİ puan ortalamasının 16.64±1.4 olduğu ve (n=99) %100'ünün uyku kalitesinin kötü olduğu bulgusuna ulaşıldı.
Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği toplam puanı 218.96±24.06 olarak tıbbi hataya eğilimin düşük düzeyde olduğuna ulaşıldı.
Yapılan analizlerle PUKİ ve Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı belirlendi. 

Anahtar Kelimeler; hemşirelik, uyku kalitesi, tıbbi hataya eğilim

Abstract:
Investigation of the Relationship Between Sleep Quality and Malpractice Trend of Nurses Working in Surgical Clinics
Purpose: This study conducted to examine the relationship between sleep quality and malpractice trend of nurses working in surgical clinics.
Method: The research carried out between 12 October – 18 December 2020 with a total of 172 nurses, including 40 operating rooms and 132 surgical clinics, working in the surgical units (operating room, surgical intensive care units and surgical clinics) and with 99 nurses who could be reached at İzmir Health Sciences University Tepecik Education and Research Hospital. Three scales used to collect data; "Nurse Description Form", "Pittsburg Sleep Quality Index", "Malpractice Trend of Nurses Working Scale".
Statistical analyzes performed using the IBM SPSS Statistics 25.0 (IBM SPSS Statistics for Windows, Version25.0. Armonk, NY: IBM Corp.) package program. The descriptive statistics of the data are as follows; "mean", "standard deviation", "median", "minimum", "maximum frequency" and "percentage values". The normality assumption of the quantitative data checked with the Kolmogorov Smirnov test. Mann-Whitney U test and Kruskal-Wallis test used for the variables that did not provide the normality assumption. Correlation of quantitative data with each other evaluated with Spearman's Rho correlation coefficient.
Findings: The mean age of the nurses participating in the study was 32.1±6.86 years. 59.6% of the nurses are women, 49.5% are undergraduate graduates, 50.5% are married, 46.5% have been working in the profession for 0-5 years, 47.5% are on duty shifts, 43.4% care for 10-14 patients a day. , 52.5% of them had 2 shifts a week, 50.5% of them had 6-8 hours of sleep per day. It observed that the mean PSQI score of the nurses participating in the study was 16.64±1.4. The mean total score of the Malpractice Trend of Nurses Working Scale was determined as 4.45±0.48. A significant difference found between gender and Puki from the sociodemographic characteristics of the nurses within the scope of the research, but no significant difference found between the "Malpractice Trend of Nurses Working Scale". No significant difference found between the education levels of the nurses and the scales. Significant differences observed between the two scales in terms of the way of working, the number of patients given daily care, and the number of weekly shifts. While there was no significant difference in Puki in daily sleep duration, a significant difference found in Malpractice. According to the statistical analysis, no statistically significant relationship found between the Pittsburg Sleep Quality Index and the Malpractice Trend of Nurses Working Scale.

Conclusion: Determined that the mean PSQI score of the nurses participating in the study was 16.64±1.4 and (n=99) 100% of them had poor sleep quality. The total score of the Malpractice Trend of Nurses Working Scale was 218.96±24.06, and it was found that the tendency to malpractice was low. 
Found that there was no statistically significant relationship between the PSQI and the Malpractice Trend of Nurses Working Scale. 

Keywords; nursing, sleep quality, propensity to medical error