Türkiye'de sivil toplum örgütlerinde çalışan sosyal çalışmacıların toplumla sosyal çalışmaları deneyimleri
The community social work experiences of social workers working in the ngo's in Turkey
Yazar: UMUT YANARDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. SEMA BUZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Deneyim = Experience ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Sivil toplum = Civil society ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal refah = Social welfare ; Örgütlenme = Organization

Özet:
Sivil toplum örgütleri neoliberal dönüşümler ile birlikte sosyal refah uygulamalarında aktif rol oynamaya başlamış ve farklı sosyal çalışmaların gerçekleştirildiği alanlar haline gelmiştir. Sivil toplum örgütlerinde gerçekleştirilen mesleki uygulamalardan birisi de toplumla sosyal çalışmadır ve bu alandaki faaliyetlerin nasıl gerçekleştirileceği konusunda bilgiye ihtiyaç duyulmaktadır. 
Bu araştırma Türkiye'de sivil toplum örgütlerindeki toplumla sosyal çalışma uygulamalarının nasıl gerçekleştirildiğini ve bu uygulamalar sırasında karşı karşıya kalınan güçlüklerin neler olduğunu belirlemek ve uygulamaların daha farklı nasıl gerçekleştirilebileceğini bu ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmada niteliksel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında sivil toplum örgütlerinde profesyonel olarak çalışan ve/veya yönetici olarak görev yapan 41 sosyal çalışmacıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın başlıca sonuçları şöyledir. Türkiye'de devlet eliyle gerçekleştirilmeyen toplumla sosyal çalışma faaliyetleri çeşitli sivil toplum örgütlerince uygulanmaktadır. Bahsedilen sivil toplum örgütlerinde mali, yönetsel ve idari açıdan çeşitli sorunlar yaşanmaktadır. Bu durum, bu kuruluşların yürüttüğü toplumla sosyal çalışma uygulamalarını olumsuz yönde etkilemektedir. Ayrıca bu sivil toplum kuruluşlarında paydaşlarla kurumsal bir ilişki kurulamamaktadır. Ancak araştırma kapsamında görüşülen sosyal çalışmacıların çalıştığı diğer sivil toplum kuruluşları ile karşılaştırıldığında, sosyal politika konusunda rol oynayan sivil toplum örgütlerinin paydaşlarla görece daha kurumsal ve işlevsel bir ilişki kurdukları görülmektedir. Türkiye'deki toplumla sosyal çalışma uygulamaları ağırlıklı olarak toplum kalkınması, toplum bakımı ve sosyal aksiyondan oluşmaktadır. Sosyal çalışmacılar, toplumla sosyal çalışma uygulaması gerçekleştirdikleri sivil toplum örgütlerinde projelerin hazırlanması ve yönetilmesi, eğitim çalışmaları, paydaşlarla iletişim, savunuculuk, yönetsel ve mali işler konularında sorumluluk üstlenmektedir. Buna karşın kaynak yönetimi, gönüllü yönetimi ve toplum örgütlenmesine gibi konularda daha az görev almaktadır.
Araştırmaya konu olan sivil toplum örgütlerinin gerçekleştirdikleri çalışmalarda, toplum çalışmasının hedef grubu olan bireylerin ve toplulukların katılımı yararlanıcı düzeyinde kalmaktadır. Hedef gruplara üye bireylerin ve toplulukların, ihtiyaçlarının belirlenmesi ve bu ihtiyaçların giderilmesi süreçlerine katılımı son derece yetersizdir. Bu STÖ'lerde hedef grup mensuplarını bir araya getirmeye ve kolektif bir dönüşüm sağlanmasına dönük bir perspektif bulunmamaktadır. Bu bulgular Türkiye'deki toplumla sosyal çalışma uygulamalarında toplum örgütlenmesi yönteminin kullanılmasına ihtiyaç olduğunu göstermektedir.  
Araştırmaya katılan sosyal çalışmacılar, toplumla sosyal çalışma uygulamalarında nasıl bir yol izleyeceklerine dair mesleki bilgiye ve süpervizyona ihtiyaç duyduklarını belirtmektedirler. Araştırma, sosyal çalışma lisans eğitiminin toplumla sosyal çalışma bilgisini kapsaması; sosyal çalışma meslek örgütü ve sosyal hizmet akademisyenlerinin iş birliği ile toplumla sosyal çalışma uygulamalarına yönelik olarak süpervizyon programlarının düzenlenmesi ihtiyacını ortaya koymuştur.

Abstract:
With the growth of neoliberal social welfare implementations, non-governmental organizations started to play an active role in social policy implementations, which has brought about the realization of the social work profession in non-governmental organizations as well. One of the professional practices in NGOs is community social work and more information is need on how to implement such practices in NGOs.
This research aims to determine how social work practices in Turkey are currently carried out in non-governmental organizations and the difficulties faced in social work practices as well as to demonstrate how community social work could be implemented in Turkey.
Qualitative research methods are used in this work. 41 social workers who are working in non-governmental organizations as professional and / or managers were interviewed in-depth.
Main results of the research are as follows. Community social work practices which are not implemented by the government, are carried out by non-governmental organizations in Turkey. The NGOs engaged in community social work practices come across with various financial, managerial and administrative problems As a result, the community social work practices are negatively affected.
These NGOs cannot establish institutional relations with the shareholders. On the other hand, aforementioned institutions form more institutional and functional relations with the shareholders compared to the other NGOs whose social workers are interviewed within the research.
Community social work practices in Turkey consist of social development, community care and social action. The social workers, who carry out community social work practices in NGOs, take responsibility of tasks such as preparing and managing the projects, training and advocacy activities, communication with partners. However, they do not take roles in resource and volunteer management and community organization
The participation of the individuals and communities who are members of the target group is only as beneficiaries. The target group is not included in the decision making process towards determination and fulfillment of their needs. The NGOs do not have the perspective to initiate a collective transformation of their target group. Hence, there is a need to supplement the current practices with social organization methods. Social workers who participated in the research expressed that they need professional supervision and more information on how to implement community social work.  As a result, the undergraduate education should be supplemented to solve such deficiencies, and supervision should be provided to the community social work practitioners in collaboration with the Social Workers' Association and the social work academicians.