Atenololün mide hedefli kontrollü salımının iyonotropik jelleşme ve emülsiyon jelleşme yöntemleriyle incelenmesi
Investigation gastric targeted controlled release of atenolol by ionotropic gelling and emulsion gelling methods
Yazar: ZEYNEP AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. EMİNE BAYRAKTAR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Kimya Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Atenolol düşük biyoyararlanıma sahip olduğu için yüksek dozlarda, sıklıkla kullanılır. Bu, tedavi sürecince hastalar için olumsuz yan etkilere sebep olabilir. Tezin amacı bunun önüne geçebilmek adına yenilikçi salım sistemleri hazırlamaktır. Bu amaçla iyonotropik ve emülsiyon jelleşme yöntemleriyle aljinat(ALJ)-kitosan(KİT), aljinat-gum arabik(GA) ve hafif yağlardan hindistan cevizi yağı(HCY) ve mineral yağ(MYAĞ) ile çalışmalar yapılmıştır. Çalışmada enkapsülasyon verimi, kontrollü salım, midede kalma süresi, taneciklerin sertliği-şekli gibi faktörler dikkate alınmıştır. Elde edilen sonuçlara göre KİT-ALJ kompleksinde en yüksek enkapsülasyon verimi %3(w/v) ALJ, %0,5(w/v) KİT ve %2(w/v) CaCl2'da %25,7 olarak bulunmuştur. Midede (0,1M HCl pH 1,2) gerçekleştirilen salım çalışmalarında %3(w/v) ALJ, %0,5(w/v) KİT ve %0,4(w/v) CaCl2'da %100 kümülatif salım elde edilmiştir. GA-ALJ kompleksinde en yüksek enkapsülasyon verimi %3(w/v) GA, %2,5(w/v) ALJ ve %10(w/v) CaCl2'da %75,75 olarak bulunmuştur. Salım çalışması yaklaşık 4 saat midede ardından yaklaşık 3 saat ince bağırsakta (PBS pH 7,4) gerçekleştirilmiştir. Midede %25,25'lik kümülatif salım, toplamda %35,91 ile GA'nın %3(w/v), ALJ'in %3(w/v) ve CaCl2'nün %10(w/v) olarak kullanıldığı formülasyon en kontrollü salımının gözlendiği formülasyon olarak bulunmuştur. GA-ALJ-hafif yağlar ile yapılan çalışmalarda en yüksek enkapsülasyon verimi HCY 'de %15(v/v)'lik derişimiyle %78,42, MYAĞ'da %20(v/v)'lik derişimiyle %81,18 olarak elde edilmiştir. En iyi yüzme özelliği 48 saat boyunca %100 yüzme sağlayan %20(v/v) MYAĞ ile elde edilmiştir. 29 saat boyunca salım yapılmıştır. HCY'de en iyi salım midede %72,07 ve tüm salım sonunda %86,47'lik salım yapan %10(v/v) ile MYAĞ'da ise midede %85,21 ve tüm salım sonunda %95,39'luk salım yapan %15(v/v) ile elde edilmiştir. Bu şekilde elde edilen tanecikler, mide sıvısında 24 saat boyunca salım yapabilmiş ve midede yüzebilen özellik göstermiştir.

 

Haziran 2023, 164 sayfa

Anahtar Kelimeler: Atenolol, kontrollü ilaç salımı, iyonotropik jelleşme yöntemi, emülsiyon jelleşme yöntemi, kitosan, aljinat, gum arabik

Abstract:
Atenolol is often used in high doses due to its low bioavailability, which can lead to adverse effects for patients during the treatment process. The aim of this thesis is to develop innovative release systems to overcome these issues. For this purpose, ionotropic and emulsion gelation methods were used to prepare formulations with alginate (ALJ)-chitosan (KIT), alginate-gum arabic (GA), and light oils such as coconut oil (HCY) and mineral oil (MYAĞ). The study focused on factors such as encapsulation efficiency, controlled release, gastric retention, particle hardness, and shape. According to the results, the KIT-ALJ complex exhibited the highest encapsulation efficiency of 25.7% with 3% (w/v) ALJ, 0.5% (w/v) KIT, and 2% (w/v) CaCl2. In the gastric release studies conducted at pH 1.2 with 0.1 M HCl, a cumulative release of 100% was achieved with 3% (w/v) ALJ, 0.5% (w/v) KIT, and 0.4% (w/v) CaCl2. The GA-ALJ complex showed the highest