Östrojen reseptör alfa geni Xba I ve Pvu II polimorfizmlerinin postmenopozal osteoporozlu hastalarda incelenmesi
Study of estrogen receptor alpha gene polymorphisms Xba i and Pvu II in postmenopausal osteoporosis patients
Yazar: SEZA BULCA
Danışman: PROF. DR. HALİL KASAP
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Genler = Genes ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Reseptörler-östrojen = Receptors-estrogen ; Östrojenler = Estrogens

Özet:
Östrojen Reseptör Alfa Geni Xba I ve Pvu II Polimorfizmlerinin Postmenopozal Osteoporozlu Hastalarda İncelenmesi Osteoporoz, kemik mineral yoğunluğunun (KMY) azalması ve kemik dokunun mikromimari yapısının bozulması ile karakterize multifaktöriyel bir hastalıktır. Kemik mineral yoğunluğunu etkileyen birçok çevresel faktör, genetik yapı ve osteoporoz patogenezi arasındaki ilişki incelenmiş ve birçok aday genin varlığı rapor edilmiştir. Ancak bu genlerin kemik kütlesi üzerine olan etkisi ile birbirleri ve çevresel etkenlerle olan etkileşimleri halen net değildir.Bu çalışmada, 107 postmenopozal kemik mineral yoğunluğu açısından 73 normal ve 34 osteoporotik kadında osteoporozla ilgili kriterler, lomber omurga ve femur boynu KMY değerleri ile ER? geni XbaI, PvuII polimorfizmleri arasındaki ilişki araştırılmıştır. Ayrıca çalışmamızda bu polimorfizmlere ait genotip ve allel frekanslarının normal ve osteoporotik olgulardaki dağılımı incelenmiştir.Çalışma sonuçlarımıza göre osteoporotik ve normal kadınlar genotip ve haplotip frekansları bakımından karşılaştırıldığında anlamlı bir fark belirlenememiştir. ER? geni, Xba I polimorfizmi bakımından osteoporotik bireylerde; xx genotipine sahip olguların neck BMD değeri, Xx genotipine sahip bireylerden daha yüksek olduğu saptanmış (p=0,05) (XX genotipine rastlanmamıştır), Pvu II polimorfizmi ile neck ve lomber KMY arasında ise bir ilişki saptanamamıştır. Kontrollerde Xba I ve Pvu II polimorfizmleri ile neck ve lomber KMY arasında bir ilişki bulunamamıştır. Xba I polimorfizminde kontrollerde minor allel X alleli (G nükleotiti) (MAF=0,457) iken hastalarda ?x? alleli (A nükleotiti) (MAF=0,467) olmuş, Pvu II polimorfizminde kontrolde minor allel ?P? (C nükleotiti) (MAF=0,485) iken hastalarda minor allel ?p? alleli (T nükleotiti) (MAF=0,418) olmuştur. Xba I polimorfizmi genotipleri bakımından hasta ve kontroller arasındaki fark anlamlı olmasa bile, yüksek KMY değeri ile ilişkili olan ?x? allelinin hastalarda düşük kontrollerde yüksek olmasının önemli olduğu düşünülmüştür. PP, Pp ve pp genotipleri arasında kontrol grubunda önemli bir fark yok iken, hasta bireylerde pp genotipine sahip olan bireylerde anlamlı oranda aile osteoporoz öyküsünün daha az olduğu saptanmıştır (p=0,037). Hasta grubunda; Xxpp genotipine sahip olan bireylerden, günde 15 dakika ve üzeri güneşe maruz kalanların, gün içinde hiç güneşe maruz kalmayanlara göre lomber KMY değerlerinin yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,008), kontrol grubunda ise bir fark bulunmamıştır.Osteoporozla ilgili incelenen diğer kriterlerin hiçbirisi ile XbaI, PvuII polimorfizmleri arasında ilişki bulunamamıştır.Anahtar Sözcükler: Osteoporoz, Östrojen Reseptör Alfa Geni (ESR alfa), Xba I, PvuII

Abstract:
Study of Estrogen Receptor Alpha Gene Polymorphisms Xba I and Pvu II in Postmenopausal Osteoporosis Patients Osteoporosis is a multifactorial disease characterized by a decrease bone mineral density (BMD) and micro-architectural deterioration of bone structure. Although there are several environmental influences on BMD, a genetic contribution to the pathogenesis of osteoroposis has recently been recognized. The existence of many candidate genes which have effect on bone mass was reported. However, the effect of these genes on bone mass, the interaction among and between these genes and enviromental effects are not presently clear.In this study, the relationship between BMD values of lomber vertebra and femoral neck, ER? gene XbaI, PvuII polymorphisms and osteoporosis-related criteria in 107 postmenopausal women (34 normal, 73 osteoporotic) in terms of bone mineral density, was researched. The distribution of genotype and allele frequencies belonging to these polymorphisms in normal and osteoporotic postmenopausal women was also evaluated.According to our study results, there was no significant difference in terms of genotype and haplotype frequencies between osteoporotic and normal women. For osteoporic women who had ER? gene Xba I polymorphism, neck average BMD value of women with xx genotype was significantly higher than women with Xx genotype (p=0,05) (XX genotype has not been found). There was no significant difference between neck-lomber BMD and Pvu II polymorphism. In normal women minor allel was X (G nucleotide) (MAF=0,457) while in osteoporotic women minor allel was ?x? (A nucleotide) (MAF=0,467) in terms of Xba I polymorphism and in normal women minor allel was ?P? (C nucleotide) (MAF=0,485) while in osteoporotic women minor allel was ?p? (T nucleotide) (MAF=0,418) in terms of Pvu II polymorphism. Although there is no significant difference between patient and control genotypes for Xba I polymorphism, "x" allel associated with higher BMD values being lower in patients and than in controls is thought to be important. There was no significant difference between PP, Pp and pp genotypes within the control group, where pp genotyped patients had significantly lower family history of osteoporosis (p=0,037). In the patient group; within the Xxpp genotyped individuals, lumbar BMD values were found to be higher in patients who exposed to sun over 15 minutes per day, as compared to patients who had no sun exposure (p = 0.008) but there was no difference in the control group.None of the other criteria related to osteoporosis was associated with XbaI, Pvu II polymorphisms.Key Words: Osteoporosis, Estrogen Receptor Alpha Gene (ESR alpha), Xba I, Pvu II