Metastatik beyin kitlelerinin primerlerinin araştırılmasında difüzyon ağırlıklı manyetik rezonans görünütlemenin önemi
The importance of diffusion-weighted magnetic resonance imaging in the research of the primers of metastatic brain masses
Yazar: SEVGİ YILMAZ SAĞLAM
Danışman: DOÇ. DR. FATMA AKTAŞ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Difüzyon katsayısı = Diffusion coefficient ; Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Merkez sinir sistemi hastalıkları = Central nervous system diseases ; Merkez sinir sistemi neoplazmları = Central nervous system neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Santral sinir sistemi tümörlerinde(SSS) ayırıcı tanıyı yapmak çoğu kez güçtür. Konvansiyonel manyetik rezonans görüntüleme sekansları sınırlı bilgi sunarlar. Çalışmamızın amacı SSS tümörlerinin ayırıcı tanısında difüzyon ağırlıklı görüntülemenin(DAG) ve görünür difüzyon katsayısının (ADC) katkılarını belirlemektir.
Çalışmamıza temmuz 2013-temmuz 2020 tarihleri arasında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine santral sinir sistemi şikayetiyle başvuran ve SSS tümörü saptanan 317 hasta  dahil edilmiştir. 1,5 tesla MR cihazı ile standart  b0 ve b1000 değerinde difüzyon ağırlıklı görüntüler ve ADC haritaları elde edildi. Her olgunda  ROI (region of interest) kullanılarak 3 farklı ölçüm yapıldı. Elde edilen ADC değerlerinin ortalaması hesaplandı. Yanlış sonuçlara neden olabileceğinden pür kistik lezyonlardan, hemorajik ve nekrotik komponentlerden ölçüm yapılmadı. Gruplar arasında anlamlı fark olup olmadığı istatiksel yöntemler kullanılarak analiz edildi.
Çalışmaya dahil edilen 317 hastanın 188 i  primer santral sinir sistemi tümörü 129'u ise metastazdan oluşmaktaydı. Ancak bazı gruplarda hasta sayısının az olması nedeniyle istatistiksel analiz yalnızca metastatik grupta akciğer ve  meme hastaları üzerinden ,primer grupta ise  menenjiom, ileri evre glial kitleler, düşük evre glial kitleler üzerinden yapılmıştır. Diğer hastalar diğer primer ve diğer metastaz olmak üzere bir arada gruplandırılmıştır. Tüm kanser tipleri arasında yapılan karşılaştırmada düşük evreli glial kitlelerin ADC değerleri anlamlı olarak diğer tüm gruplardan yüksekti(p˂0,001). Ancak ileri evre glial kitleler ile diğer gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı.  Metastazlar arasında yapılan karşılaştırmada ise akciğer kanserli hastaların ortalama ADC değerleri diğer metastaz grubundaki hastalardan anlamlı  olarak yüksekti (p=0,034). Ayrıca akciğer metastazı olan 77 hasta akciğer kanserinin subtiplerine göre alt gruplara ayrıldı. Akciğer subtiplerinin ortalama ADC değerleri üzerinden yapılan karşılaştırılmada KHAK hastaların ADC değerleri diğer subtiplerden anlamlı derecede düşüktü (p=0,006).
Sonuç olarak SSS tümörlerinin tanısında ortalama ADC değerleri arasında farklılıklar saptanmıştır. Bu nedenle SSS tümörlerinin ayırıcı tanısında faydalı bilgiler sağlayacağı ancak kesin tanı koymak için tek başına yetersiz kalacağı düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Santral Sinir Sistemi Tümörleri, Difüzyon Ağırlıklı Görüntüleme, Görünürdeki Difüzyon Katsayısı (ADC)

Abstract:
It is generally difficult to make a differential diagnosis in central nervous system tumors(CNS). The sequences of conventional magnetic resonance imaging provide limited information. The aim of our study is to determine the contributions of diffusion-weighted imaging(DWI) and apperent diffusion coefficient (ADC) in the differential diagnosis of CNS tumors.
In our study, 317 patient who went to Tokat Gaziosmanpaşa University Medical Faculty Hospital with the complaints of central nervous system and had CNS tumor between July2013 and July 2020 were included in our study. Standard b0 and b1000 diffusion-weighted images and ADC maps were obtained with a 1,5 T MRI device. In each case ,3 different mesasurements were made using ROI(region of interest) the average of ADC rates was scaled. Measurements were not made from püre cystic lesions,hemorrhagic and necrotic components,as this may cause false results. Statistical methods were used to analyze whether there was a significant difference between the groups or not.
Of the 317 patients included in the study.188 were primary central nervous system tumors and 129 were metastases. However, due to the small number of patients in some groups, statistical analysis was performed only on lung and breast patients in the metastatic group, and on meningioma, advanced glial masses, and low-stage glial masses in the primary group. Other patients were grouped together as other primary and other metastases. In the measurements made, the mean ADC values of metastatic tumors were statistically significantly lower than primary central nervous system tumors(p=0,001). In the comparison between all cancer types, ADC values of low-grade glial masses were significantly higher than all other groups(p˂0,001). In the comparison between metastases, the average ADC values of patients with lung cancer were significantly higher than those in the other metastasis group(p=0,034). Ayrıca akciğer metastazı olan 77 hasta akciğer kanserinin subtiplerine göre alt gruplara ayrıldı. Comparing the mean ADC values of lung subtypes, the ADC values of SCLC patients were significantly lower than the other subtypes (p=0,006).
As a result, differences were found between mean ADC values in the diagnosis of CNS tumors. Therefore, it is thought that it will provide useful information in the differential diagnosis of CNS tumors, but will be insufficient alone to make a definitive diagnosis.