Bir, iki, üç ve dört parametreli lojistik madde tepki kuramı modellerinin karşılaştırılması
Comparison of 1PL, 2PL, 3PL and 4PL item response theory models
Yazar: AYŞENUR ERDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMİNE ÖNEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Lojistik = Logistics ; Madde Tepki Kuramı = Item Response Theory ; Testler = Tests ; Yetenek kestirimi = Ability estimates ; Yetenek testleri = Ability tests ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üçüncü parti lojistik = Third party logistic

Özet:
Bu araştırma kapsamında; 1PLM, 2PLM, 3PLM ve 4PLM'nin araştırma verisine uyum düzeyleri incelenmiş, bu modeller altında ayrı ayrı kestirilen madde ve yetenek parametrelerinin doğruluğu karşılaştırılmış, maddelerin ve ilgili alt testin toplam olarak bu modeller altında sağladıkları bilgi miktarları hesaplanmış ve karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmaların yapılmasında MEB'den temin edilen 2012 SBS Türkçe alt testi verileri kullanılmıştır. Bu verilerden seçkisiz olarak seçilen 1500 yanıtlayıcı, çalışma grubunu oluşturmaktadır. Elde edilen veriler üzerinden var olan bir durumu betimlemeye yönelik olan bu araştırma, tarama türündedir. Araştırma sorularına yönelik analize geçilmeden önce MTK varsayımları tek boyutluluk ve yerel bağımsızlık test edilmiş, MTK'ye ait madde ve yetenek parametrelerinin değişmezliği kontrol edilmiştir. Tek boyutluluk varsayımı için tetrakorik korelasyon matrisine dayalı AFA yapılmış testin tek boyutlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yerel bağımsızlık varsayımının karşılanıp karşılanmadığının incelenmesinde Yen'in Q_3 istatistiği kullanılmış, ilgili bütün madde çiftleri için bütün modeller altında yerel bağımsızlık varsayımının karşılandığı görülmüştür. Madde ve yetenek parametreleri değişmezlik özelliği göstermiştir. Model-veri uyumu bağlamında en iyi uyuma sahip modelin 4PLM olduğu bulunmuştur. Madde parametreleri R Studio programında MML kestirim yöntemi kullanılarak kestirilmiştir. Madde parametrelerinin kestirimine ilişkin standart hata değerleri oldukça küçüktür ve bu madde parametrelerinin doğru bir şekilde kestirildiğine işaret etmektedir. Her bir yanıtlayıcı için ilgili bütün modeller altında yetenek kestirimi ML kestirim yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Yetenek kestirimine ilişkin standart hatalar Varyans Analizi tekniğiyle karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonucu, 4PLM altında yapılan kestirimin, diğer 3 modelden daha düşük standart hataya sahip olduğunu ve yetenek parametresinin bu model altında daha doğru kestirildiğini göstermektedir. Yine 4PLM'nin ilgili veri seti için sağladığı bilgi miktarının diğerlerinden fazla olduğu ve testin amacına uygun şekilde en fazla bilgiyi orta yetenek düzeyinde verdiği görülmüştür. Bütün modeller en fazla bilgiyi θ = (-1) ile θ = (0) yetenek aralığında sağlamaktadırlar.

Abstract:
In this study model-data fit studies were conducted for 1PLM, 2PLM, 3PLM and 4PLM, accuracy of item and ability parameter estimation was compared, and item and test information functions were provided. To be able to compare models on these issue, 2012 SBS (high school entrance exam) Turkish subtest were taken from Ministry of Education. The study group was comprised by 1500 examinee. This study which aimed to describe some aspects of a group was done using survey research model. Before the analysis of research problems, the assumptions of IRT were checked and the property of invariance was examined. First, the data were checked for unidimensionality with EFA based upon tetrachoric correlation matrix, and it appeared essentially unidimentional. Then, all pairs of items were checked for local independence using Yen's Q3. None of the pairwise residual correlations for all 4 models were greater than .20 in absolute value, which showed that local dependence did not appear to be a problem. The item and ability parameters were provided the property of invariance. In terms of model-data fit, it was found that 4PLM was the best fitting model of all. The items were calibrated with all related models using MML in R Studio. The standard errors for most of the item parameters were reasonably small. This showed that the item parameters were estimated with good accuracy. The abilities (θ) were estimated for each individual examinee with all 4 models using maximum likelihood estimation. The standard errors of ability estimate were compared using Analysis of Variance for the degree of estimation accuracy. It was found that the estimation with 4PLM had smaller standard errors than the other 3 models, and the abilities were most precisely estimated with 4PLM. In addition, the most information was provided by 4PLM for the related test. All the models provided more information on the theta interval -1 and 0 than the other θ levels.