Öğretmen adaylarının duygusal zekalarının liderlik yönelimlerine etkisi (Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi örneği)
The effect of emotional intelligence on leadership orientation of teacher candidates  (Education Faculty/Anadolu University example)
Yazar: DAMLA MUŞTU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA KAYA
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Anadolu Üniversitesi = Anatolian University ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Eğitim fakülteleri = Education faculties ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi 1. Sınıf öğretmen adaylarının duygusal zekalarının liderlik yönelimleri üzerindeki etkisini incelemektir. İlişkisel tarama modelinde desenlenmiş olan bu araştırmanın evrenini Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 1. sınıf öğretmen adayları (n=854) oluşturmaktadır. Evren, kolay ulaşılabilir bir yapıda olması itibariyle örneklem alma yoluna gidilmemiştir. Veriler, 476 (%56) form üzerinden analiz edilmiştir. Verilerin toplanmasında liderlik yönelimi değişkeni için Bolman and Deal (1991) tarafından geliştirilen ve Dereli (2003) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan "Liderlik Yönelimleri Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın duygusal zeka değişkeni için duygusal zeka boyutunu açıklamak için Lee ve Kwak (2012) tarafından geliştirilen ve Kayıhan ve Arslan (2016) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan "Duygusal Zeka Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, tek yönlü varyans analizi, Tukey çoklu karşılaştırma testi, Pearson Momentler Çarpımı korelasyon analizi ve Yapısal Eşitlik Modeli uygulanmıştır. Araştırma sonuçları şu şekildedir: Programlar arası duygusal zeka puanlarının karşılaştırmasında Matematik öğretmenliği ile Fransızca ve Özel Eğitim öğretmenlikleri arasında, liderlik yönelimi karşılaştırmasında ise Matematik öğretmenliği ile Fransızca ve Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık programları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Bununla birlikte duygusal zeka ile liderlik arasındaki ilişki pozitif yönlü, orta düzeyde anlamlıdır (r= 0,59; p<0,001). Araştırmanın bulguları neticesinde lider öğretmenler yetiştirebilmek için öğretmen yetiştirme programlarına formal ya da informal programlar yoluyla duygusal zeka gelişimini destekleyen uygulamalar eklenmesi önerilmektedir. 
Anahtar Sözcükler: Liderlik, Duygusal zeka, Öğretmen liderliği, Öğretmen adayları.

Abstract:
The main purpose of this study is to view the impact of emotional intelligence to leadership orientations of the first graders at Education Faculty/Anadolu University. The target population of this relational screening model study consists of first grade students (n=854) studying at Education Faculty/Anadolu University. As the target population is easily accessible, no sampling method was used. Data were analysed over 476 (%56) questionnaires. For data collection, "Leadership Orientation Scale" and "Emotional Intelligence Scale" were used to examine the leadership and emotional intelligence variables. The "Leadership Orientation Scale" was developed by Bolman and Deal (1991) and adapted to Turkish Language by Dereli (2003). The "Emotional Intelligence Scale" was developed by Lee and Kwak (2012) and adapted to Turkish Language by Kayıhan and Arslan (2016). Descriptive statistics, one-way ANOVA, Tukey multi-comparison analysis, Pearson correlation and Structural Equation Modelling were used for data analysis. The results of the study: The emotional intelligence scores are significantly differentiated between the students at Mathematics Teaching Program and students at French Language Teaching Program, and students at Special Education Teaching Program. The leadership orientation scores are significantly differentiated between the students at Mathematics Teaching Program and students at French Language teaching department, and Guidance and Psychological Counselling Program students. In the study, it was found that there is a middle level and significant linear relationship (r= 0,59; p<0,001) between leadership and emotional intelligence. In parallel with the findings, it is suggested that to rise leadership in education, the programs that support emotional intelligence development should be incorporated to the teacher training programs.
Keywords: Leadership, Emotional intelligence, Teacher leadership, Teacher candidates.