Kur'ân-ı Kerîm'in isim ve sıfatlarının dil açısından tahlili
A linguistic analysis of the names and attributes of the Qur'an
Yazar: SIDDIKA TÜRKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN MEŞE
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion
Dizin: Allah`ın sıfatları = Attributes of God ; Arapça = Arabic ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilgisi-isim = Grammar-noun ; Dil bilgisi-sıfat = Grammar-adjective ; Dil bilim = Linguistics ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tefsir = Commentary ; Zikir = Mention

Özet:
Kur'ân'ın istediği yaklaşımı anlamak, oluşturmak ve hedeflediği en yakın tutumu sergilemek açısından; insanın onu tanıması büyük önem arz etmektedir. Bu ise onun isim ve özelliklerini bilmekle mümkün olur. Söz konusu isimlerin birçoğu onu gönderen ilahi kudret Allah Teâlâ tarafından açıkça beyan edilmiş, diğerleri ise gerek hadislerden gerekse içeriğinde onu tanımlamak için kullanılan ifadelerden meydana gelmiştir.
Bu tezde, Kur'ân'a isim olan kelimeler öncelikle literatür açısından ele alınmış, sözlük mânaları ve ilgili tabirler üzerinde durulmuştur. Literatür araştırmasında imkan ölçüsünde ilk dönem mu'cemleri esas alınmıştır. Daha sonra, ihtiyaç durumunda nuzûl öncesi cahiliye döneminde o kelimeye dair varsa kullanımlar, şairlerin beyitleriyle istişhatta bulunulmuştur. Ayrıca kelimelerin nuzûl döneminde ifade ettikleri anlamlar için Kur'ân'dan; dil ile ilgili tefsirlerden ve Kur'ân merkezli kaynaklardan yararlanılmıştır.
Çalışma neticesinde Kur'ân isimlerinin, birbirleri ile olan anlam ilişkisinin yoğunluğu, maksatlarının bir oluşu ve kelimelerin mükemmel bir ifade biçimi taşıdığı gözlemlenmiştir. Ayrıca Kur'ân'ın isimlerinin onun muhtevasını açık bir şekilde yansıttığı, onu anlamaya davet eden vasıflara haiz olduğu ve onu bir rahmet kılıp gönderen Allah'ın Teâlâ'nın isimleriyle büyük oranda paralellik arz ettiği müşâhede edilmiştir.
Anahtar kelimeler: Arap Dili, Kur'ân, Kitâb, İsim, Sıfat, Zikr.

Abstract:
To comprehend and compose the approach required by the holy Qur'an and display the closest attitude, it is of great significance to know Qur'an itself. This is possible by knowing its names and attributes. Qur'an has many names. Some of them are mentioned clearly in divine statements of God. Others consist either of Prophetic traditions or expressions, contained by Qur'an, stated to emphasize its definition.
In this thesis words that are known as name of the holy Qur'an are primarily elaborated upon from a literary point of view. Special emphasize is place on their dictionary meanings and on related terms. First period dictionaries are taken as basis for literary discussion to the extent possible. Then, in case of need, reference is made to poetical couplets composed in pre-Islamic era known as the era of ignorance. In addition, to determine the meanings of the words during the revelation period, Qur'an itself, linguistic tafsir sources and other Qur'an-centric sources are used.
As a result of this study, we have observed that words used as names of the Qur'an are intense in meaning, they are united in purpose and possess a beautiful form of expression. Furthermore, one could say that names of Qur'an reflect its content and are in possession of qualities necessary to attract the attention of the interlocutors. Moreover, names of the Qur'an are largely parallel to the names of Allah Almighty, who descended Qur'an as a source of mercy to his servants.
Keywords: Arabic Language, Qur'an, The Book, Name, Adjective, Zikr.