Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara video modelle öğretim yöntemiyle sosyodramatik oyun öğretimi
Teaching sociodramatic plays to children with autism spectrum disorder through video modeling
Yazar: SEVCAN KAPTAN
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR ÇİFCİ TEKİNARSLAN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Oyunlar = Plays ; Sosyodrama = Sociodrama ; Video destekli öğretim = Video supported teaching ; Özel eğitim = Special education ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmanın amacı, otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara sosyodramatik
oyun öğretiminde video modelle öğretim yöntemin etkililiğinin belirlenmesidir.
Araştırma, yaşları 6 ile 9 arasında değişen otizm spektrum bozukluğu tanısı almış 3 erkek
ve 1 kız çocuk ile yürütülmüştür. Araştırma, tek denekli araştırma modellerinden yoklama
evreli çoklu yoklama modeline göre desenlenmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkeni
deneklerin, manavlık oyununda manav ve müşteri rolüne ilişkin davranışları ve replikleri
gerçekleştirmesidir. Araştırmanın bağımsız değişkeni ise video modelle öğretim
yöntemidir. Araştırma sonunda otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara sosyodramatik
oyun öğretimi ile öğretim sürecinde kullanılan video modelle öğretim yöntemi ile ilgili
sosyal geçerlilik çalışması yapılmış ve aile görüşleri incelenmiştir.
Araştırmanın bulguları, video modelle öğretim yönteminin otizm spektrum
bozukluğu olan çocuklara sosyodramatik oyun öğretiminde etkili olduğunu göstermiştir.
Ayrıca deneklerin oyun içinde yer alan manav ve müşteri rollerine ilişkin öğrendikleri
becerileri farklı kişilere genelleyebildiği ve öğretim oturumları tamamlandıktan 15 gün
sonra yapılan izleme oturumlarında her iki role ait becerileri korudukları görülmüştür.
Araştırmanın sosyal geçerlilik bulgularında ise deneklerin ailelerinin, öğretimi yapılan
sosyodramatik oyuna ve kullanılan video modelle öğretim yöntemine ilişkin olumlu
görüşlere sahip olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to find out the effectiveness of video modeling to
teach sociodramatic plays to children with autism spectrum disorder.
The study was conducted in partnership with 3 boys and 1 girl aged 6 to 9 and
diagnosed with autism spectrum disorder. The study was designed in accordance with the
multiple probe design, one of the single subject research models. The dependent variable
of the study is their behaviors and lines regarding the relation between a greengrocer and
a customer as a part of a play. The study also looked into the views of the families about
teaching sociodramatic plays to children with autism spectrum disorder, and the video
modeling adopted to teach them.
The findings of the study showed that video modeling is effective in teaching
sociodramatic plays to children with ASD. In addition, the follow-up sessions proved that
the subjects were able to adopt the skills, which were acquired as a part of the play to act
as a greengrocer and a customer, for different roles, and maintain their skills for both roles
even 15 days after the end of the teaching sessions. The social validity findings of the
study indicated that the families of the subjects expressed positive views regarding the
sociodramatic plays taught, and the video modeling.