Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda değişim körlüğü
Change blindness in children with attention deficit/hyperactivity disorder
Yazar: BELGÜZAR NİLAY TÜRKAN
Danışman: PROF. DR. SONİA AMADO
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Deneysel Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Değişim körlüğü = Change blindness ; Görsel dikkat = Visual attention ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Körlük = Blindness

Özet:
Çalışmanın amacı, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olan çocuklarla, sağlıklı gelişim gösteren çocuklarda değişim saptama performansını, göz hareketleri örüntüleriyle birlikte çalışmaktır. Görsel dikkat ve görüntü algısı ile ilişkilendirilen değişim saptama görevinde DEHB ve karşılaştırma grubu arasında farklılaşma olması beklenmiştir.Çalışmanın örneklemini DEHB tanısı alan çocuklarla, herhangi bir nörolojik ya da psikopatolojik bozukluk tanısı almamış olan çocuklar oluşturmaktadır. Görevlerde uyarıcı seti olarak, gerçek hayat teması olan görüntülerle herhangi bir teması olmayan görüntüler, yanıp sönme paradigmasına göre kullanılmıştır. Deney boyunca katılımcıların göz hareketleri kaydedilmiştir.DEHB grubu, görüntüdeki değişimi saptamada karşılaştırma grubuna göre daha başarısız olmuştur. Görüntünün temasına göre değişimin merkezi ya da marjinal olması, DEHB olan çocukların doğruluk puanları üzerinde, karşılaştırma grubundaki çocukların doğruluk puanlarına göre daha fazla farklılaşma yaratmıştır. Değişim merkezi olduğunda değişimin olduğu bölgeye, değişim marjinal olduğu zamana göre daha fazla sayıda odaklanma yapılmış ve merkezi değişim daha hızlı ve daha doğru saptanmıştır.Göz izleme kayıtlarına göre, karşılaştırma grubundaki çocukların tüm görüntüye oranla değişimin olduğu bölgeye daha çok odaklanma yaptığı ve DEHB grubundaki çocuklara göre odaklanma sürelerinin daha uzun olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlar, karşılaştırma grubundaki çocukların görsel bilgiyi DEHB grubundaki çocuklara göre daha etkili işlediği şeklinde yorumlanmıştır.Çalışma bulgularının, görsel dikkatle ilişkilendirilebilecek olan değişim körlüğü fenomeninin bir klinik grupla çalışılması, ileride tanı koymaya yardımcı olabilecek laboratuvar testlerinin önerilmesi ve dikkat ile görsel tarama arasındaki ilişkiye ışık tutabilmesi açısından önemli olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to compare change detection performance among Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) and typically developing (TD) children along with visual search patterns of these children. It was expected that change detection performance, which is associated with visual attention and scene perception, between ADHD and TD groups will be different.The sample of this study consists of ADHD children and TD children who haven?t been diagnosed any psychopathological disorder so far. Real world scenes and dots were used as stimulus sets and presented as the flicker task. Eye movements were recorded during the experiment.Children with ADHD showed poorer performance to detect the changes compared to TD children. Central and marginal changes, revealed larger differences, in accuracy for children with ADHD compared to TD children. In central interest, children made more fixations on the area of change and changes in central interest were detected faster and more accurately than changes in marginal interest.TD groups made more fixations on the area of change than the entire scene. Fixation durations of children with TD are longer than ADHD children. These results are interpreted that TD children are processing visual information more efficient than ADHD children.Findings of this study are important for its contribution to studying change blindness phenomenon with clinical group like ADHD, suggesting laboratory tests that may be helpful to diagnose in the future and sheding light on the relation between attention and visual search strategies.