Nebulizatör cihazı kullanımının, endodontik biyofilm uzaklaştırılmasındaki etkinliğinin araştırılması
The evaluation of using nebuliser device efficiency for endodontic biofilm elimination
Yazar: AKIN KANICIOĞLU
Danışman: PROF. DR. ALİ CEMAL TINAZ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Biyofilmler = Biofilms ; Dezenfeksiyon = Disinfection ; Dezenfektanlar = Disinfectants ; Endodonti = Endodontics ; Enterococcus faecalis = Enterococcus faecalis ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kök kanalı irrigantları = Root canal irrigants ; İrrigasyon = Irrigation ; İrrigasyon-yara = Irrigation-wound

Özet:
Endodontik tedavide temel amaç mikroorganizmaları kök kanaldan uzaklaştırmak ve enfeksiyonun tekrarlanmasını önlemektir. Kök kanal anatomisinin karmaşık yapısı ve kullanılan irriganların fiziksel özellikleri, kök kanal sisteminin tam bir dezenfeksiyonun sağlanmasını çoğu zaman imkânsız kılar. Geleneksel endodontik irrigasyonun son basamağı olan "final irrigasyon" sırasında irriganlar kök kanal anatomisinin zorlu bölgelerine ulaşamayabilir.  Kullanılan irriganların etkinliğini arttırmada rol oynayan birçok faktör vardır ve bunlardan birisi de uygulama şeklidir. Teorik olarak uygulama şeklinin değiştirilmesi ile kök kanal anatomisinin tüm alanlarına irriganların taşınabileceği düşünülmektedir. Bu hedefe yönelik olarak tez çalışmasında endodonti literatüründe ilk kez nebulizatör cihazı ile uygulama yapılmış ve final irrigasyonun etkinliğinin arttırılabileceği düşünülmüştür. Nebülizatör, ses dalgalarıyla veya basınçlı hava ile sıvı haldeki ilaçları soğuk buhar haline getirebilen bir cihazdır. Nebulizatör cihazının endodontik amaçla kullanılabilmesi amacıyla bir modifikasyon yapılmış ve etkinliği geleneksel iğne uygulaması ile karşılaştırılmıştır. Deneylerde irrigasyon solüsyonu olarak; Serum fizyolojik, Sodyum hipoklorit, QMiX, Gentamisin ve Ornidazol kullanılmıştır.  Etkinlik karşılaştırması için toplam üç deney yapılmıştır. İlk deneyde, kültür testi ile antimikrobiyal etkinlik karşılaştırması yapılmış, ikinci deneyde apikal taşkınlık farklılığı ölçülmüş ve üçüncü deneyde taramalı laser konfokal mikroskobik görüntüleme ile biyofilmin yapısal bütünlüğü görüntülenmiştir. Grupların karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi, grup içi karşılaştırmalarda ise Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır. Yapılan ilk deneyin sonuçlarına göre, uygulama şeklinden bağımsız olarak,  NaOCI gruplarındaki hemen hemen hiçbir örnekte üreme görülmemiştir. Bütün uygulama gruplarında, QMiX ve Ornidazolün NaOCI'ten sonra en etkili irrigan olduğu, Gentamisinin ise neredeyse serum fizyolojik kadar etkisiz olduğu bulunmuştur. Çalışmanın en ilginç bulgusu ise nebulizatör uygulamasında, Serum fizyolojiğin Gentamisinden istatistik olarak anlamlı bir fark göstermemiş olmasına rağmen daha başarılı sonuç vermesidir. Yapılan apikal taşkınlık deneyi sonuçlarına göre nebulizatör uygulaması istatistik olarak anlamlı bir şekilde daha az apikal taşkınlığa neden olduğu bulunmuştur (p<0,05). Konfokal görüntüleme deneyi sonuçlarının istatistik olarak analiz edilmesi ile nebulizatör uygulamasının, biyofilmin üç boyutlu yapısını anlamlı bir şekilde bozduğu tespit edilmiştir (p<0,05).

Abstract:
The primary endodontic treatment goal is the eradication of microorganisms from the root canal and to prevent reinfection. The complex structure of root canal anatomy and the physical properties of the used irrigants almost make impossible to achieve an efficient disinfection in endodontic treatment. During final irrigation step which is called the last step of traditional endodontic irrigation, the irrigants can not reach to roughness and harbour areas of root canal anatomy. There are many factors that affect the efficiency of irrigants and one of them is the type of application. Theoretically, it is possible to carry the irrigants to all areas of root canal anatomy by changing the type of application. Therefore, in this thesis nebuliser was used for the first time in endodontic literature for an endodontic application to make final irrigation more efficient. Nebulisers use ultrasonic waves or compressed air to break up fluids into small aerosols. In this thesis a nebuliser was modified for implementing endodontic applications and the application efficiency was compared with traditional needle application. Serum Physiologic, Sodium Hypochlorite, QMiX, Gentamisin and Ornidazol were used as irrigation solutions in experiments. Totally three experiments were done: in first experiment, antimicrobial efficiency comparison was done with culture test; in second experiment the difference of apical extrusion was measured and in the third experiment the structural integrity of biofilm was monitored with laser scanning confocal microscope. Mann-Whitney U Test was used for the groups comparisons and Kruskal-Wallis Test was used for in-group comparisons. According to results of the first experiment, independent from the application way, in almost all samples of NaOCl groups, reproduction was not happened. In all experiment groups QMiX and Ornidazol were the most efficient irrigants after NaOCl. Gentamisin was nearly as inefficient as Serum Physiologic. The most interesting finding of this work was that: altough there was no significant difference in statistical analyses of Serum Physiologic and Gentamisin, the findings showed that Serum Physiologic was more effective than Gentamisin with nebuliser application. All experiments showed that nebuliser application increased the antimicrobial effectiveness of the irrigants used and it statistically caused less apical extrusion. The statistical data analysis of the confocal scanning experiment showed that the 3D structure of biofilm was distinctly damaged by nebuliser application (p<0,05).