Antepfıstığının meyveli ve meyvesiz dallarında bulunan makro ve mikro besin element konsantrasyonlarının zamana bağlı olarak değişiminin izlenerek periyodisite ile ilişkilerinin değerlendirilmesi
Determination of some mineral nutrition of different pistachio types and cultivars grown at Haliliye (Sanliurfa) province
Yazar: SÜREYYA BETÜL RUFAİOĞLU
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR SÜRÜCÜ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, antepfıstığı üretiminde önemli bir verim problemi olan periyodisite durumunun bitki beslenmesi ile olan ilişkisini ortaya koyabilmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada bir antepfıstığı bahçesindeki 35-40 yaşlarındaki Kırmızı antepfıstığı çeşidi ağaçlarından, toplamda 8 ağaç seçilerek bu ağaçlardan her bir dönemde (toplamda altı dönem), 12 örnek (meyvesiz ağaç 4 dal, meyveli ağacın meyvesiz 4 dal ve meyveli ağacın meyveli 4 dal) ve örnekleme yapılan ağaçların taç izdüşümlerinin olduğu yerden iki farklı derinlikten (0-30 cm ve 30-60 cm) toprak örnekleri alınarak (pH, EC, OM ve kireç) analizleri yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; deneme alanına ait toprak yapısının yüksek alkali, tuzsuz orta kireçli ve düşük organik maddeye sahip olduğu saptanmıştır. Toprağın, makro (N, P, K, Ca ve Mg) ve mikro (Fe, Cu, Zn, Mn ve B) besin element konsantrasyonları incelendiğinde; kabul gören referans değer aralıklarına göre, makro besin elementlerinin yanında, mikrolardan, demir (Fe) ve bakır (Cu) miktarlarının yeterli aralıkta yer aldıkları fakat diğer mikro besinlerin yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Antepfıstığı deneme bahçesinden alınan yaprak örneklerinde yapılan makro element analizleri sonucu; Periyodisite gösteren ve göstermeyen ağaçlardan alınan yaprak örneklerinden elde edilen sonuçlar, referans değerler dikakate alınarak bakıldığında, makro besinlerden, P, K ve Mg değerleri düşük seviyede belirlenirken, N ve Ca değerleri yeterli görülmüştür. Elde edilen mikro besin element değerleri incelendiğinde ise, Fe, Cu, Zn ve Na değerlerinin alt sınır değerine uyum sağladığı buna rağmen yeterli olduğu belirlenmiştir. Buna karşın, Mn ve B element içeriklerinin yetersiz olduğu görülmüştür.
Dönemsel olarak alınan yaprak örneklerinin aynı gün içinde yapılan SPAD okumaları arasında önemli bir fark görülmemiştir. Ağaçlar ve örnekleme dönemlerine göre NDVI ortalama değerler arasında fark görülmemiştir. Elde edilen NDVI değerleri ve bitki besin elementleri arasındaki regresyon incelenmiştir. NDVI bağımsız değişkeninin herbir besin elementi bağımlı değişkenleri üzerindeki etkisini açıklamak için ayrı ayrı yapılan regresyon analizi (r2<0.5) sonuçlarının hiçbirinin anlamlı olmadığı görülmüştür.
Araştırma sonucunda 4. dönemde meyveli ağaçlardaki bütün besin elementlerinin düştüğü görülmektedir. Bunun nedeni yapraklardan meyveye besin elementi taşınımının gerçekleştiği, bitkinin kendini tamamen meyve içini doldurmaya yönelik hareketi olarak düşünülmektedir. Bu dönemde ağaçlar iyi bir şekilde topraktan ve yapraktan beslendikleri takdirde (acil olması durumunda yapraktan beslemek suretiyle) meyve gözü (karagöz) ile meyve arasındaki besin elementi rekabeti biraz azalacak böylece her ikisinin beslenmesi sağlanmış olacak dolayısıyla meyve gözlerinin dökümü engellenmiş olacaktır. Bunun sonucunda ağaç üzerinde kalan meyve gözü bir sonraki senenin meyvesini oluşturacak ve verimi arttıracaktır. Periyodisitede bu şekilde azaltılmış olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This research was carried out to reveal the relationship between periodicity, which is an important yield problem in pistachio production, and plant nutrition. In the research, a total of 8 trees were selected from the 35-40 years old Red pistachio variety trees in a pistachio garden, and 12 samples (4 branches of a fruitless tree, 4 branches of a fruit tree and 4 branches of a fruited tree) and sampling. Soil samples (pH, EC, OM and lime) were analyzed at two different depths (0-30 cm and 30-60 cm) from the place where the crown projections of the trees were made. According to the findings obtained; It was determined that the soil structure of the experimental area has high alkali, salt-free medium calcareous and low organic matter. When the macro (N, P, K, Ca and Mg) and micro (Fe, Cu, Zn, Mn and B) nutrient concentrations of the soil are examined; According to the accepted reference value ranges, it has been determined that besides the macro nutrients, the amounts of iron (Fe) and copper (Cu) are in sufficient range from the micro nutrients, but other micronutrients are insufficient. As a result of macro element analysis made on leaf samples taken from the pistachio trial garden; Considering the reference values, the results obtained from the leaf samples taken from the periodic and non-periodic trees, while the P, K and Mg values of the macronutrients were determined at low levels, the N and Ca values were found to be sufficient. When the micronutrient values obtained were examined, it was determined that Fe, Cu, Zn and Na values were compatible with the lower limit value, but they were sufficient. On the other hand, Mn and B element contents were found to be insufficient.
There was no significant difference between the SPAD readings of the leaf samples taken periodically on the same day. There was no difference between the mean values of NDVI according to trees and sampling periods. Regression between the obtained NDVI values and plant nutrients was examined. Regression analysis (r2 <0.5) performed separately to explain the effect of the NDVI independent variable on each nutrient dependent variable was found to be insignificant.
As a result of the research, it is seen that all the nutrients in fruit trees decreased in the 4th period. The reason for this is thought to be the movement of the plant towards filling itself completely within the fruit, where nutrient transport occurs from the leaves to the fruit. In this period, if the trees are well nourished from the soil and leaves (by feeding from the leaf in case of an emergency), the nutrient competition between the fruit eye (bream) and the fruit will be slightly reduced, thus feeding both of them will be ensured, thus preventing the fall of the fruit eyes. As a result, the fruit eye remaining on the tree will form the fruit of the next year and increase the yield. It is thought that the periodicity will be reduced in this way.