Aile Hekimliği polikliniğine başvuran bireylerde sağlık anksiyetesi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between HEALTH anxiety and quality of life in individuals WHO applied to family medicine polyclinic
Yazar: AHMED TAHA CANATAR
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM KAFADAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Anksiyete = Anxiety ; Sağlık anksiyetesi = Health anxiety ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışmada aile hekimliği polikliniğine herhangi bir sebeple başvuran bireylerdeki sağlık anksiyetesi düzeyleri ile sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma tek merkezli, kesitsel bir çalışma olarak 1 aylık dönemde hastanemiz Aile Hekimliği polikliniğine başvuran ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 18 yaş üstü katılımcılarla gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara, araştırmacılar tarafından oluşturulan sosyodemografik özelliklerinin, boy, kilo ile kronik hastalık öyküsü, ilaç kullanımı, hastane yatış öyküsü, evde bakım gereken hasta yakınının bulunması gibi sağlıkla ilişkili soruların sorulduğu soru formunun yanısıra sağlıkları ile ilgili anksiyete düzeylerini belirlemek amacıyla Sağlık Anksiyetesi Ölçeği (SAÖ) ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesini değerlendirmek amacıyla ise Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Form (SF-12) uygulanmıştır. Araştırma neticesinde elde edilen verilerin istatistiksel analizleri, SPSS 27.0 paket programı ile gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan 158 kişinin yaş ortalaması 39±12.96, %70,3'ü kadın, %29,7'si erkek, %71,5'i evli, %42,4'ü bir işte çalışmaktaydı. Katılımcıların %42,4'ünün kronik hastalığının olduğu, %31,6'sının obez olduğu, %24,7'sinin sigara öyküsünün bulunduğu ve %22,2'sinin bir yılda 9 veya daha fazla sayıda sağlık kuruluşuna başvurduğu görülmüştür. SAÖ puanları kadınlarda, bir işte çalışmayanlarda, kronik hastalığı olanlarda yüksek bulunmuştur. Kadınlarda, bir işte çalışmayanlarda, ilkokul mezunlarında, obezlerde, kronik hastalığı olanlarda SF-12 fiziksel boyut puanları düşük bulunmuş, SF-12 mental boyut puanları farklı bulunmamıştır. Yaş ve hastaneye başvuru sayısı arttıkça SF-12 fiziksel puanları azalmaktaydı. Sağlık anksiyetesi ile SF-12 yaşam kalitesi fiziksel ve mental sağlık puanları arasında negatif yönlü orta düzey anlamlı bir ilişki mevcuttur (p<0.001).
Sonuç: Sağlık anksiyetesi sosyodemografik faktörlerle ve hastalık öyküsüyle ilişkilidir. Kadın olmak, ileri yaş, BKİ, kronik hastalıklar SF-12 fiziksel sağlıkla ilgili yaşam kalitesini etkilemektedir. Sağlık anksiyetesi arttıkça, SF-12 fiziksel ve mental sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi azalmaktadır. Sağlık anksiyetesi olan bireylere bütüncül yaklaşım benimsenmelidir.

Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Sağlık Anksiyetesi, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Aim: The aim of this study was to examine the relationship between health anxiety levels and health-related quality of life in individuals who applied to the family medicine outpatient clinic for any reason.
Materials and Methods: This single-center, cross-sectional study was carried out in a 1 month period with participants over the age of 18 who applied to the Family Medicine outpatient clinic of our hospital and volunteered to participate in the study. A questionnaire prepared by the researchers about sociodemographic characteristics, height, weight and health-related questions such as chronic disease history, medications, hospitalization history, and presence of a relative who needs home care was implemented in addition to the Health Anxiety Inventory (HAI) which was used to determine the health-related anxiety levels of the participants, and the Health Related Quality of Life Scale-Short Form (SF-12) which was used to evaluate the health-related quality of life. Statistical analyzes of the data obtained as a result of the research were carried out with the SPSS 27.0 package program.
Results: The mean age of 158 participants was 39±12.96, 70.3% of them were female, 29.7% were male, 71.5% were married, 42.4% had a job. Of the participants, 42.4% had a chronic disease, 31.6% were obese, and 22.2% had 9 or more hospital visits in a year. HAI scores were higher in women, in those who were not working, and those with chronic diseases. SF-12 physical dimension scores were low in women, in those who were not working, in primary school graduates, obese, and those with chronic disease while SF-12 mental dimension scores were ot different. As age and number of hospital visits increased, SF-12 physical scores decreased. A moderately significant negative correlation was present between health anxiety and SF-12 physical and mental health scores (p<0.001).
Conclusion: Health anxiety is associated with sociodemographic factors and disease history. Being female, older age, BMI, chronic diseases affect the SF-12 quality of life related to physical health. As health anxiety increases, SF-12 physical and mental health-related quality of life decreases. A holistic approach should be adopted for individuals with health anxiety.

Keywords: Family Medicine, Health Anxiety, Quality of Life