Kadın yöneticilerin çalıştığı okullardaki liderlik kapasitesi ile öğretmen iş doyumu arasındaki ilişkide öğretmen motivasyonunun aracı rolü
The mediating role of teacher motivation in the relationship between leadership capacity and teacher job satisfaction in schools female administrators work
Yazar: DİLEK KAYACIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FEYZA GÜN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarı güdüsü = Achievement motivation ; Kadın yöneticiler = Women managers ; Liderlik = Leadership ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmada, kadın yöneticilerin liderlik kapasitesi, öğretmen iş doyumu ve öğretmen motivasyonu arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Nicel araştırma yaklaşımlarından ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmanın çalışma grubunu, Karaman ili Merkez ve ilçelerinde görev yapan ve kadın okul yöneticisi olan Milli Eğitime bağlı resmi okullardaki 300 öğretmen oluşturmuştur. Bu kapsamda Karaman ili merkez ve ilçelerinde görev yapan ve kadın okul yöneticisi olan Milli Eğitime bağlı resmi on beş okula ulaşılmıştır. Her okuldan en az yirmi öğretmen ile çalışılmıştır. Öğretmenlerin demografik özelliklerine ulaşmak amacıyla kişisel bilgi formu, Liderlik Kapasitesi Ölçeği, Minnesota İş Doyumu Ölçeği ve Öğretmen Motivasyon Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada öğretmenlerin her bir değişken düzeyinde cinsiyet ve eğitim durumu açısından farklılaşma durumunu incelemek amacıyla t-testi; branş, mesleki kıdem ve çalıştıkları öğretim kademesi açısından farklılaşma olup olmadığını belirlemek için tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla korelasyon analizi, yordayıcılık için ise çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda katılımcıların liderlik kapasitesi, iş doyumu ve motivasyon ölçeğinden aldıkları puan ortalamasının orta düzeyde olduğu ve cinsiyet, eğitim durumu, çalıştıkları öğretim kademesi, branş, kıdem gibi çeşitli demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık göstermediği görülmüştür. Öğretmenlerin iş doyumu ve motivasyon düzeyleri arasında orta düzeyli pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin iş doyumu ve kadın yöneticilerin liderlik kapasitesi düzeyleri arasında orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu bulunurken, öğretmenlerin motivasyon düzeyleri ile kadın yöneticilerin liderlik kapasitesi düzeyleri arasında orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kadın yöneticilerin çalıştığı okullardaki liderlik kapasitesi ile öğretmenlerin iş doyumu arasındaki ilişkide öğretmen motivasyonunun aracılık rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This research aimed to examine the relationships between the leadership capacity of female administrators, teacher job satisfaction and teacher motivation. In the study, in which the relational survey model, one of the quantitative research approaches, was used, data was collected from 300 teachers in public schools affiliated with National Education, who were female school administrators and working in the center and districts of Karaman province. In this context, fifteen official schools affiliated with National Education with female school administrators working in the center and districts of Karaman province were reached. At least twenty teachers from each school were studied. Personal information form, Leadership Capacity Scale, Minnesota Job Satisfaction Scale and Teacher Motivation Scale were used to reach the demographic characteristics of the teachers. In the study, t-test was used to examine the differentiation of teachers in terms of gender and educational background at each variable level; One-way analysis of variance was conducted to determine whether there was any differentiation in terms of branch, professional seniority and the level of education they worked in. Correlation analysis was used to examine the relationship between variables, and multiple regression analysis was used for prediction. As a result of the research, it was seen that the average score of the participants on the leadership capacity, job satisfaction and motivation scale was at a medium level and did not differ significantly according to various demographic variables such as gender, educational status, educational level, branch, and seniority. It was determined that there was a moderate, positive and significant relationship between teachers' job satisfaction and motivation levels. While it was found that there was a moderately positive and significant relationship between teachers' job satisfaction and the leadership capacity levels of female administrators, it was determined that there was a moderately significant relationship between the motivation levels of teachers and the leadership capacity levels of female administrators. In addition, it was concluded teacher motivation has a mediating role in the relationship between the leadership capacity of the schools where female administrators work and teachers' job satisfaction.