21. yüzyılda İstanbul'un değişen kent karakterinin analizi
Analysis of the changing urban character of İstanbul in the 21st century
Yazar: MELİKE FISTIK
Danışman: PROF. DR. UFUK FATİH KÜÇÜKALİ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kentler, içerisinde yaşattıkları toplumlardan, her türlü canlılardan, doğal ve beşeri faktörlerden etkilendikleri ve etkileşim içinde olduklarından dolayı dinamik bir yapıya sahiptirler. Kentlerin bu dinamik yapısı, ortaya koymuş oldukları kent kimlikleriyle açıklanabilmektedir. Kent kimliği kentlere ve içinde yaşattığı topluma göre değişkenlik gösterebilir. 
Kimliğin oluşabilmesi için belirli bir süreye ihtiyaç duyulmaktadır. Kent kimliğini oluşturmaya destek sağlayan kent karakteri kavramı için uzun bir sürece ihtiyaç duyulmamaktadır. Bu çalışmada kent karakteri kavramı üzerinde durulmuştur. Kent karakterini belirleyen bileşenler ve kent karakteri ile kent kimliği kavramlarının etkileşiminden bahsedilmiştir.  
Bu çalışmada iki amaç ortaya konmuştur. İstanbul kentinin karakterini olumlu veya olumsuz yönde etkileyen proje ve alanları belirlemek çalışmanın ilk amacıdır. Diğeri ise kent karakteri bileşenlerinin etki seviyelerini belirlemektir.
Kent karakterini belirleyen bileşenlerin tanımlamaları yapılmıştır. Bu tanımlamalar ışığında, bileşenlerin kavranabilmesi ve çalışma sonunda değerlendirme yapılabilmesi için İstanbul kenti üzerinden nitelikli örnekler çalışmaya dahil edilmiştir. İstanbul kenti tarihi mirasları, toplumsal yapısı, güçlü yatırımların ve projelerin bulunması gibi sebeplerden dolayı örneklem olarak belirlenmiş ve kent karakterinin araştırılması yapılmıştır. 
Yapılan çalışma ve değerlendirme sonucu verilen örnekler arasından Zorlu Center projesinin kent karakterine olumlu yönde etki ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Beşiktaş Park örneği ise kent karakterine düşük ölçüde bir etki göstermiştir. Kent karakteri bileşenleri arasında en yüksek etkiye sahip bileşen, mekanlar ağı-kullanım çeşitleri yoğunluğu-aktivite düzeyi bileşeni iken en düşük etkiye sahip bileşen yeşil alan ve peyzaj bileşeni olmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Kent kimliği, Kent karakteri, Kent karakteri bileşenleri, İstanbul, Zorlu Center.

Abstract:
Cities have a dynamic structure as they are affected by and interact with the societies they live in, all kinds of living things, natural and human factors. This dynamic structure of cities can be explained by their urban identities. Urban identity may vary according to cities and the society in which they live. A certain period of time is needed for the formation of identity. 
A long period of time is not needed for the concept of urban character, which supports the creation of urban identity. This study focuses on the concept of city character. The components that determine urban character and the interaction between urban character and urban identity are mentioned.  
Two objectives are set forth in this study. The first objective is to identify the projects and areas that positively or negatively affect the character of the city of Istanbul. The other is to determine the impact levels of urban character components.
The components that determine the urban character have been defined. In the light of these definitions, qualified examples from the city of Istanbul were included in the study in order to comprehend the components and to make an evaluation at the end of the study. The city of Istanbul was selected as a sample due to its historical heritage, social structure, strong investments and projects, and its urban character was investigated. 
As a result of the study and evaluation, it was concluded that the Zorlu Center project had a positive impact on the city character. Besiktas Park, on the other hand, had a low impact on the urban character. Among the components of urban character, the component with the highest impact was the network of spaces-intensity of use types-activity level component, while the component with the lowest impact was the green space and landscape component.
Keywords: Urban Identity, Urban Character, Urban Character Components, Istanbul, Zorlu Center.