Türkiye'de bütüncül mekânsal planlama sorunsalı kapsamında Adana peyzaj planı önerisinin hazırlanması
The preporation of Adana landscape plan in contex with intagrated spatial planning system in Turkey
Yazar: ASUMAN AYSU
Danışman: PROF. DR. NURİYE SAY
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ülkemizdeki mekânsal planlama sürecinin incelenmesi, peyzaj planının bu sürece entegrasyonu olanaklarının değerlendirilmesi ve bu çerçevede örnek bir peyzaj planının hazırlanmasıdır. Örnek çalışma için seçilen alan, Adana ilinin Yüreğir, Seyhan, Sarıçam ve Çukurova merkez ilçelerini kapsamaktadır. Belirlenen hedefler doğrultusunda ilk olarak; bilimsel ve yasal konuları içeren kuramsal çerçeve incelenmiştir. Bu kapsamda, elde edilen bulguların uygulamaya aktarılması olanakları çerçevesinde, ülkemizdeki mevcut mekânsal planlama süreci ve bu süreç de karşılaşılan darboğazların belirlenmesi hedeflenmiştir.
	Çalışmanın ikinci bölümünde, mekânsal planlama pratiğinde karşılaşılan sorunların çözümünde, öncelikle ekolojik verilerin korunması temelli, alan kullanım kararlarının üretilmesi amacıyla, örnek bir peyzaj planı önerisi hazırlanmıştır. İmar planlarına altlık oluşturacak nitelikte olması hedeflenen bu planın hazırlanması aşamalarında, ilk olarak alanın doğal peyzaj envanteri ve arazi örtüsü incelenmiş, elde edilen veriler ışığında 1935 adet farklı peyzaj karakter tipi tespit edilmiştir. Kentsel, kırsal ve doğal peyzaj ögelerine sahip çalışma alanında, peyzaj karakter tipleri, peyzaj desenleri ve sörvey çalışmalarına bağlı olarak 25 adet peyzaj karakter alanı saptanmıştır. Bu alanlarda yürütülen fonksiyon analizleri sonuçlarına dayanarak, peyzaj karakter alanlarının korunması ve kullanılmasına yönelik kararlar içeren peyzaj planı hazırlanmıştır. Sonuç olarak, alanda mutlak korunması gereken peyzajlar, sınırlı kullanılan peyzajlar ve kontrollü kullanılan peyzajlar belirlenmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde, Türkiye'deki mekânsal planlama süreci, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri kapsamında peyzaj planlarının entegrasyonu olanakları tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to prepare a landscape plan based on the examination the spatial planning process in Turkey and assessment of the integration possibilities of landscape plan into this process. The case study area covers the central districts of Adana such as Yüreğir, Seyhan, Sarıçam and Çukurova. In line with the objectives determined, firstly, scientific and legal framework are examined. To put the finding obtained into practice, it is aimed to examine the current spatial planning process and determine bottleneck encountered in this process.
In the second part of study, the proposal of landscape plan is prepared in order to carry out land use decisions making process based on primarily protection of ecological data. In the preparation process of this plan considered as a base plan for city development plan, natural landscape inventory and land cover are examined firstly, in the light of finding obtained, 1935 landscape character types are identified. Also, 25 landscape character areas are identified according to landscape patterns, landscape character types and surveys in the research area having urban, rural and natural landscape elements. Based on the function analysis results conducted in these areas, the landscape plan having the decisions for protection and utilization of landscape character areas. As a result, it is determined three types landscapes such as absolutely protected, limitedly used and controlledly used in the area. In the conclusion of this study, it is discussed that the spatial planning process and the problems encountered in Turkey and the integration possibilities of landscape plans as a solution proposal.