Tıbbi görüntülemenin ulusal – uluslararası karşılaştırmalı yaygınlık analizi
National - international comparative prevalence analysis of medical imaging
Yazar: MUSA KAZIM TOPÇUOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. İLHAN UMUT
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hastane ve Sağlık Kuruluşlarında Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Tıbbi görüntüleme = Medical imaging ; Tıbbi görüntüleme cihazları = Medical imaging equipments

Özet:
Bu çalışmanın amacı dünyada ve Türkiye'de tıbbi görüntüleme alanındaki gelişmelerin neler olduğunu, hangi süreçlerden geçerek günümüze gelindiğini kıyaslamalı olarak ortaya koymaktır. Tez dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde tıbbi görüntülemenin ne olduğu; ikinci bölümde tıbbi görüntüleme alanındaki güncel gelişmeler; üçüncü bölümde tıbbi görüntülemede geleceğe yönelik beklentiler ve son bölümde ise tıbbi görüntüleme alanında ulusal - uluslararası yaygınlık analizi kıyaslamalı olarak incelenmiştir.
1895 yılında röntgenin icadı ile başlayan tıbbi görüntüleme teknikleri tıp alanında tanı ve tedavide önemli gelişmelere yol açmıştır. Çalışma kapsamında dünyada ve Türkiye'deki toplam tıbbi görüntüleme cihaz sayısı ve bu cihazların Türkiye'deki şehirlere göre dağılımı, hastanelere ve branşlara göre tetkik isteme oranları, yıllara göre değişimi, Türkiye'deki insan gücü, toplam sağlık harcamaları, sektör pazar payı, ithalat ve ihracat verileri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Türkiye'de tıbbi görüntüleme eğitimi gören öğrencilerinin eğitimleri, sayısal durumları, gelecek planlamaları, kamu ve özel sektörde çalışan teknisyen sayıları da incelenmiştir. Türkiye'de ve dünyada tıbbi görüntüleme için ayrılan maddi kaynak, hem sayısal hem de kategorik olarak incelenmiş veri mukayeseleri yapılmıştır.
Türkiye'deki tıbbi görüntüleme cihaz sayısı yıllar içinde önemli bir artış göstermektedir. Cihaz sayısı en fazla Türkiye'nin üç büyük şehrinde bulunmaktadır. En fazla bulunan cihaz ise ultrason(US) cihazıdır. İkinci sırada doppler ultrasonu gelmektedir. En az bulunan cihaz ise Manyetik Rezonans(MR)'dır. MR, Bilgisayarlı Tomografi(BT) ve Mammografi(MG) cihazlarının özel sektörde daha fazla olduğu görülmektedir. US, doppler US ve eko cihazları da en çok Sağlık Bakanlığı'na ait hastanelerde bulunmaktadır. 
MR cihazı sayısı bakımından incelendiğinde, Japonya ve ABD ilk iki sırayı paylaşmaktadır. Son sırada ise Meksika yer almaktadır. Türkiye ise bu karşılaştırmada, OECD(Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Teşkilatı) ülkelerinin ortalamasının altındadır. OECD ülkelerinin ortalaması 13,9 iken, Türkiye'de bu oran 10,4'tür. BT cihazı en fazla Japonya'da bulunmaktadır. Japonya'yı sırasıyla Avustralya ve ABD takip etmektedir. Son sırada Meksika yer almaktadır. OECD ülkelerinin yataklı tedavi kurumlarında bir milyon kişiye düşen BT cihazı sayısının ortalaması 23,7 iken Türkiye'nin ortalaması 14,1'dir. Türkiye'nin ortalaması OECD üye ülkeleri ortalamasının oldukça altındadır. Türkiye'de MR ve BT işlem sayıları değerlendirildiğinde, AB(Avrupa Birliği) üye ülkeleri içerisinde birinci sırada yer almaktadır. AB ortalamasının sekiz katı işlem sayısı ile bu alanda açık ara lider durumdadır.
Ülkelerin gelir düzeyleri arttıkça kişi başına düşen tıbbi cihaz sayılarında da ciddi bir artış görülmektedir. Bunu göre ABD, Japonya, İsviçre, İzlanda, Finlandiya ve Danimarka gibi yüksek gelir düzeyine sahip ülkelerde buna paralel olarak kişi başına düşen tıbbi cihaz sayısının fazla olduğu görülmektedir. Türkiye'nin kişi başı GSYİH(Gayri Safi Yurt İçi Hasıla), bir milyon kişiye düşen MR ve BT cihazı ile doğumda beklenen yaşam süresi değerleri, OECD ortalamasının altındadır.
Türkiye tıbbi görüntüleme cihazlarında ithalatçı ülke konumundadır. Bu alandaki en büyük kalem sarf malzemeler olurken, tıbbi görüntüleme cihazları ikinci sırada yer almaktadır. Cihazların çoğu ya da kritik parçaları yurt dışından ithal edilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is what are the developments in the field of medical imaging in the world and Turkey, which is to put forward a comparative point of the process through to the present day. The thesis consists of four main sections. In the first part, what is the medical imaging? In the second part, current developments in the field of medical imaging; in the third part, the expectations for the future in medical imaging and in the last part the national - international prevalence analysis in the field of medical imaging has been studied comparatively.
The medical imaging techniques that started with the invention of x-ray in 1895 led to significant improvements in diagnosis and treatment in the field of medicine. The total medical imaging device number in the study scope in the world and Turkey and the distribution of the cities in Turkey these devices, medical tests rates than hospitals and branch change over the years, manpower in Turkey, total health expenditures, market shares, import and export data have been examined comparatively. Education of students in medical imaging education in Turkey, the numerical status, future plans, was also examined the number of technicians working in public and private sectors. Turkey and the world financial resources allocated to medical imaging, both numerical and categorical data was examined by comparison is made.
The number of medical imaging devices shows a significant increase in years in Turkey. The number of devices with a maximum of three of the largest cities of Turkey. The most commonly found device is the ultrasonic (US) device. The second order is the doppler ultrasound. The least known device is Magnetic Resonance (MR). MR, Computerized Tomography (CT) and Mammography (MG) devices are seen to be more in the private sector. US, Doppler US and eco devices are mostly located in hospitals belonging to the Ministry of Health.
When examined in terms of the number of MR devices, Japan and the USA share the first two sequences. Mexico is in the last place. Turkey is in this comparison; the OECD (Organization for Economic Cooperation and Development) is below the average of the country. 13.9, while the average of the OECD countries, the ratio is 10.4 in Turkey. The BT device is mostly located in Japan. Followed by Japan and Australia, respectively. Last place is in Mexico. While the average number of CT scanners per one million people in the OECD countries, 23.7 per inpatient treatment in Turkey is 14.1. Turkey's average is well below the average of OECD member countries. Considering the number of MRI and CT operations in Turkey, EU (European Union) member countries are in the first place. With a figure of eight times the EU average, this field is clearly the leader.
As the income levels of the countries increase, there is a serious increase in the number of medical devices per capita. According to this, in the high-income countries such as USA, Japan, Switzerland, Iceland, Finland and Denmark, parallel to this, the number of medical devices per capita seems to be high. Turkey's per capita GDP (gross domestic product), per to a million people with a number of MR and CT devices values of life expectancy at birth is below the OECD average.
Turkey is importing country in medical imaging devices. While the largest item in this area is consumables, medical imaging devices are in second place. Most or critical parts of the devices are imported from abroad.