19.yy'da gayrimüslim bir Osmanlı diplomatı Kostaki Musurus'un (Paşa) 1850 yılına kadar diplomatik faaliyetleri
Diplomatic Activities untill 1850 of Kostaki Musurus Pasha, who was a non-muslim Ottoman Diplomat, in the 19 th century
Yazar: MEHMET FAİK YAVUZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TURGUT SUBAŞI
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Tarih = History

Özet:
ANAHTAR KELİMELER: Kostaki Musurus Paşa, Osmanlı Devleti'nin gayrimüslim ilk Büyükelçi ve Paşa unvanlı diplomatı. Osmanlı Devleti'nin Yunanistan'daki ilk elçisi. İngiltere'deki en uzun süreli Osmanlı Elçisi. Kostaki, Fenerli Rum "Musurus" ailesindendir. Ailesinin ismini alarak daha çok Kostaki Musurus diye ünlenmiştir. 1814/1815 yılında İstanbul Arnavutköy'de doğdu. Bir süre Babıali Tercüme Odasında çalıştı. 1834 yılının Nisan ayında Sisam Adası'na vekaleten yönetici olarak atandı. Sisam Adası'nda iyi bir yönetim sağlayarak halkın desteğini aldı ve isyanların çıkmasını engellemeye çalıştı. Bu görevi iki yıla yakın bir süre yaptıktan sonra İstanbul'a alındı. Sultan II. Mahmud tarafından Sisam Adası'nda yapmış olduğu faaliyetlerinden dolayı kendisine nişan verildi. Kostaki Musurus, Osmanlı Devleti'nin Yunanistan'da ki ilk elçisi olarak 1840 yılı Mayıs ayında Maslahatgüzar olarak Atina Elçiliğine atandı. Fakat bu rütbesi Kayınpederi İstefanaki Vogorides'in teklifiyle daha yola çıkmadan Küçükelçiliğe yükseltildi. Kostaki Musurus'un Atina'ya elçi atanmasında Rumca ve Fransızca bilmesi kadar Rum oluşu da etkili oldu. Babıali, onu, kendisini tebaası arasında din ve ırk ayrımı yapmakla suçlayan Yunanistan'a göndererek herkese eşit davrandığını göstermek istedi. Kostaki Musurus Atina Elçiliği sırasında, Yunanistan'ı, Müslümanların geride kalan malları için tazminat ödemeye zorladı. Osmanlı vatandaşı firarilerin Yunan Meclisinde temsilci olmalarına engel olmaya çalıştı. Eterya adı verilen gizli cemiyetlerin Osmanlı Devleti aleyhine olan faaliyetlerini önlemek için çaba sarfetti. 1847 yılında Osmanlı aleyhtarı Yunanistanlı Albay Karatasso'nun pasaportunu vize etmediği için Yunan Kralı tarafından kendisine, "Mösyö Yunan Kralı kendisine ibraz eylediğiniz hürmet ve riayetten ziyade hürmete şayan idüğü memûlûnde idim" denilerek hakarette bulunuldu. Bu hakaret üzerine Osmanlı Devleti, elçisinden özür dilenmesini istedi. Fakat Yunan Kralı bu isteği gerekirse "taç ve tahtımı bırakırım" diyerek reddetti. Babıali bunun üzerine elçisini İstanbul'a alarak Yunanistan'la ilişkilerini kesti. Yunan Hükümeti 20 Aralık 1847 tarihinde Rusya ve diğer devletlerinde baskılarıyla Kostaki Musurus'tan özür diledi. Yunanistan'daki görevine tekrar dönen Musurus'a çok geçmeden yaralanmayla sonuçlanan bir suikastta bulunuldu. Osmanlı Devleti bu olay üzerine onu can güvenliği endişesiyle 12 Ekim 1848 tarihinde Atina Elçiliğinden aldı ve 25 Ekim 1848 yılında Viyana Elçiliğine atadı. Kostaki Musurus Viyana Elçiliği sırasında Macar Mültecileri Meselesiyle uğraştı. Mültecilerin Kütahya'da yerleştirilmeleri onun teklifi üzerine gerçekleşti. 13 Eylül 1850 tarihinde Viyana Elçiliğinden alındı. 23 Mart 1851 yılında aralıksız olarak 35 sene görev yapacağı Londra Elçiliğine atandı.

Abstract:
KEYWORDS: Kostaki Musurus Pasha, Kostaki Musurus was the first non-muslim pasha and the first non-muslim ambassador of the Ottoman Empire in Greece also he was the first ambassador who stayed in London long time. Mr. Kostaki, his family was Byzantine Greek from Fenerli. They called "Musurus" he got his family name. He was born in Arnavutköy in 1814/1815. He worked in the Sublime Porte as an interpreter for a while. He was promoted deputy of administrator to Sisam Island in April in 1834. He had been successful, he got support of people in Sisam. Also, he tried to stop rebellion while he was there. He stayed there about two years then he returns to Istanbul and he was rewarded a medal by II. Mahmut for his respectful job. Kostaki Musurus had been appointed to Greece in 1840, as a charge d'affaires. But he promoted with the residant (Küçükelçilik) by his father in law İstefanaki Vogorides recommendating, before he set of his journey to Athens. His Greek and French provided him to his duty as well as been Greek Nation. Ottoman Empire was accused as a racist by Greeks. Ottoman Government rejected his accutation by appointing Mr. Kostaki as an ambassador to Greece. Kostaki forced Greek Government to pay compensation for the Muslim properties that they left in Greek. He tried to make diffucult to be a representative in Greek assembly for people, who escape from Ottoman Empire. He made an effort to stop secret associations such "Eterya" activities. He did not give a visa to colonel of Greek Mr. Karatasso in 1847; because of he was an opposition of Ottoman Empire. For this reason king of the Greece insulted him with these words: " I think, king of the Greece deserve more respect than you had shown". Ottoman Empire made them apologize for their insulting to Mr. Kostaki but Greek Government refused this. As a result there was no further interest in between Greek and Ottoman Empire. But later Greek Government apologized Mr. Kostaki Musurus on 20 December in 1 847 under pressure of Russia and other countries. When Musurus backed to Greece to start his duty, he was attacked and injured in conspiracy. Ottoman Empire recalled him on 12 September 1848 and he was appointed to Vienna as an ambassador. While he was in Vienna he tried to solve Hungarian refugee problems. They settled in Kütahya by his offered. He had recalled from Vienna 13 September 1850. Later he was appointed to London as an ambassador for 35 years on 23 March 1851.