İlköğretim okullarında teknoloji planlamasının uygulanma durumu: Eskişehir ili örneği
Applications of technology planning in elementary schools: A case from Eskişehir
Yazar: GÜRKAY BİRİNCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. IŞIL KABAKÇI YURDAKUL
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eskişehir = Eskişehir ; Eğitim planlaması = Educational planning ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Planlama = Planning ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Teknoloji planlaması = Technology planning ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İnternet = Internet

Özet:
Başarılı teknoloji entegrasyonun temel öğelerinden biri etkili, paylaşılmış ve uygulanabilir bir teknoloji planının oluşturulmasıdır. Teknoloji planı, teknolojinin satın alınmasında, uygulanmasında, değerlendirilmesinde ve kullanım yöntemlerinin, kurallarının ve standartlarının belirlenmesinde eğitimcilere yardımcı olan sürekli devam eden bir süreç özelliğindedir. Bu nedenle bilgi teknolojileri uygulamalarına yönelik kararların alınmasında teknoloji planının rehberliğine başvurmak, eğitim kurumlarında bilgi teknolojilerinin başarılı bir şekilde entegrasyonu açısından önemlidir.Bu araştırmanın amacı, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet ilköğretim okullarında teknoloji planlaması ile ilgili var olan durumu belirleyerek, teknoloji planlamasının uygulanabilmesi konusunda geleceğe ilişkin değerlendirmeler yapmaktır.Araştırmada, karma yöntem desenlerinden keşfedici desen kullanılmıştır. Bu desene bağlı olarak araştırma üç aşamada gerçekleştirilmiş, birinci aşamada resmi belgeler incelenmiş, ikinci aşamada yetkili kişilerle görüşmeler gerçekleştirilmiş, üçüncü aşamada ise ilköğretim okullarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerden anket formu aracılığı ile veriler toplanmıştır. Araştırmanın nitel aşamasının katılımcıları, Eskişehir İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nde görev yapan yetkili iki kişiden; nicel aşamasının katılımcıları ise Eskişehir il merkezindeki 102 devlet ilköğretim okulunda görev yapan 129 yönetici ve 1500 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada belirtilen amaca ulaşılması için gerekli olan veriler, doküman incelemesi, görüşme ve anket teknikleri ile toplanmıştır. İncelenen dokümanlar, 1995-2008 yılları arasında yayımlanan Resmi Gazete, Tebliğler Dergisi ve MEB Mevzuat Bankası'ndaki, ilköğretim okullarında teknoloji kullanımı konusu ile ilgili olan belgeler arasından seçilmiş; gerçekleştirilen görüşmeler için, araştırmacı tarafından geliştirilen 14 soruluk bir görüşme formu kullanılmış; yönetici ve öğretmen görüşleri için ise araştırmacı tarafından geliştirilen 37 maddelik bir anket formu kullanılmıştır. Elde edilen nitel verilerin çözümlenmesi için betimsel analiz tekniği; nicel verilerin çözümlenmesi için ise yüzde, frekans, bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi tekniklerinden yararlanılmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgulara bağlı olarak, ilköğretim okullarında belge niteliğinde bir teknoloji planı hazırlanmadığı belirlenmiştir. Teknoloji planlamasının, planlama kurulu oluşturma, eylem planı geliştirme, bütçeyi organize etme, öğrenciler için ders dışı etkinlikler planlama, paydaşların katılımını sağlama, süreci ve sonuçları değerlendirme boyutlarına yönelik uygulamaların ilköğretim okullarında gerçekleştirilmediği tespit edilmiş; vizyon ve misyon geliştirme, hedefler ve amaçlar belirleme, gereksinimleri belirleme, teknolojik altyapıyı inşa etme, bakım ve teknik desteği organize etme, mesleki gelişimi planlama boyutlarına yönelik uygulamaların ise gerçekleştirildiği sonucuna ulaşılmıştır. İlköğretim okullarında teknoloji planlamasının uygulanma durumuna ilişkin yönetici görüşleri arasında, cinsiyet ve kıdem değişkenleri açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. İlköğretim okullarında teknoloji planlamasının uygulanma durumuna ilişkin öğretmen görüşleri arasında ise, cinsiyet ve branş değişkenleri açısından anlamlı bir fark bulunmazken, kıdem değişkeni açısından anlamlı farklılığın olduğu, bu faklılığın düşük kıdemli öğretmenlerden kaynaklandığı belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle düşük kıdemli öğretmenlerin teknoloji planlaması uygulamalarına yönelik daha olumlu görüşte oldukları bulunmuştur.Araştırmada ayrıca, teknoloji planlamasının tüm boyutlarına yönelik gerçekleştirilecek uygulamalar için yöneticilerin yarısından fazlasının kendilerini yeterli gördükleri, öğretmenlerin ise yarısından azının kendilerini yeterli gördükleri belirlenmiştir. Bunun yanında yöneticilerin, teknoloji planlaması uygulamalarına yönelik yeterliklerine ilişkin görüşleri arasında, cinsiyet ve kıdem değişkenleri açısından anlamlı bir fark bulunmadığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin görüşleri arasında ise kıdem ve branş değişkenleri açısından anlamlı bir fark bulunmadığı; cinsiyet değişkeni açısından kadın öğretmenler lehine anlamlı bir farklılığın bulunduğu tespit edilmiştir. Diğer bir ifadeyle kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre, teknoloji planlaması uygulamalarında görev almada kendilerini daha yeterli gördükleri belirlenmiştir.Araştırmadan elde edilen sonuçlara bağlı olarak, teknoloji planlamasının ilköğretim okullarında uygulanması konusu ile ilgili olarak, uygulamaya dönük ve gelecekte yapılacak araştırmalara ilişkin çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
One of the basic elements of successful integration of technology is the development of an effective, shared and applicable technology plan. The technology plan is a constant process that helps instructors with the purchase, application and evaluation of technology and with the establishment of the related standards, rules and methods of use. Therefore, for the successful use of information technologies in educational institutions, it is important to take the technology plan into consideration while taking decisions regarding the applications of information technologies.The purpose of the present study is to make evaluations for future regarding the application of technology planning in related schools by determining the current situation regarding technology planning in public elementary schools of the Ministry of National Education.Among the mixed method designs, the exploratory design was used in the study. Depending on this design, the study was conducted in three phases: in the first phase, the official documents were examined; in the second phase, interviews were held with the authorized people; and in the last phase, data were collected from elementary school teachers and managers via a questionnaire form. The participants in the qualitative phase of the study were two authorized people working in the Eskişehir Provincial Directorate for National Education, and the participants in the quantitative phase were 129 managers and 1500 teachers from 102 public elementary schools in the central town of Eskişehir. The data necessary to achieve the research purposes in the study were collected via document analysis and the interview and questionnaire techniques. The documents examined were chosen among those related to technology use in elementary schools from the Ministry of National Education Deposit Bank, Journal of Notifications and the Official Journal published between 1995 and 2008. For the interviews held, an interview form made up of 14 questions developed by the researcher was used. In addition, a 37-item questionnaire developed by the researcher was applied to the managers and teachers to determine their views. For the analysis of the qualitative data obtained, the descriptive analysis technique was used; and for the analysis of the quantitative data, the techniques of one-way variance analysis, independent groups t-test, frequency and percentage were applied.Depending on the findings obtained in the study, it was revealed that no technology plan was prepared as a document in elementary schools. In addition, it was found out that no applications of technology planning were carried out in elementary schools regarding the sub-dimensions of establishing a planning committee, developing an action plan, revising the budget, planning out-of-class activities for students, encouraging sharers? participation and evaluating the process and the results. It was also revealed that the applications regarding the sub-dimensions of developing the vision and mission, establishing the goals and objectives, determining the needs, constructing the technological infrastructure, organizing maintenance and technical support and planning professional development were carried out. Moreover, no significant difference was found between the managers? views about the application of technology planning in elementary schools with respect to the variables of gender and seniority. Similarly, no significant difference was found between the teachers? views about the application of technology planning in elementary schools with respect to the variables of gender and specialty, while a significant difference was found with respect to the variable of seniority, which was caused by the teachers with low level of seniority. In other words, it was found out that the teachers with low level of seniority had more positive views about technology planning applications.Also, in the study, it was revealed that more than half of the managers considered themselves as efficient for applications to be carried out regarding all the dimensions of technology planning and that more than half of the teachers did not. In addition, no significant difference was found between the managers? views about their efficacies in technology planning applications with respect to the variables of gender and seniority. As for the teachers? views, similarly, no significant difference was found with respect to the variables of seniority and specialty, yet a significant difference was found with respect to the variable of gender in favor of the female teachers. In other words, it was found out that the female teachers considered themselves as more efficient in taking responsibility in technology planning applications when compared with the male teachers.Depending on the results obtained in the study, various practical suggestions were put forward for future studies regarding the application of technology planning in elementary schools.