Üniversite öğrencilerinde beslenme ve yeme bozukluğu, benlik saygısı ve dürtüsellik arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships between feeding and eating disorders, self-esteem and impulsivity on university students
Yazar: GÖKCE BAYRAM
Danışman: DOÇ. DR. SULTAN ŞEHİTOĞLU
European University of Lefke / Yurtdışı Enstitü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
ÖZET

Bu araştırmanın temel amacı üniversite öğrencilerinde yeme bozukluğu eğilimleri, benlik saygısı ve dürtüsellik arasındaki ilişkileri incelemektir. Bu amaçla 18-28 yaş arasındaki 380 gönüllü üniversite öğrencisinden (168 erkek, 212 kadın) kolayda örnekleme yöntemi ile çevrimiçi veri toplanmıştır. Araştırmanın modeli ilişkisel tarama modelidir. Araştırma kapsamında veri toplamak için kullanılan araçlar "Yeme Tutum Testi (YTT-26)", "Barratt Dürtüsellik Ölçeği -11 Kısa Formu", "İki Boyutlu Benlik Saygısı: Kendini Sevme/Öz Yeterlik Ölçeği", genel yeme bozukluğu tarama amaçlı "REZZY Yeme Bozuklukları Ölçeği", sağlıklı beslenme takıntısını ölçen "ORTO-11 Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" şeklindedir. Temel bulgular arasında kısıtlayıcı yeme tutumlarının sağlıklı beslenme takıntısı ile birlikte artıp azalan bir ilişki içinde olduğu, plan yapmama dürtüselliği ile negatif ilişki içerisinde olduğu saptanmıştır. Ayrıca sosyal baskının plan yapmama dürtüselliği ile negatif ilişkisi dikkat çekmektedir. Bununla birlikte kendini sevmenin sağlıklı beslenme takıntısı, dikkat dürtüselliği ve öz yeterlilikle pozitif ilişkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca kadınlarla erkekler arasında kısıtlayıcı yeme tutumu açısından kadınlar lehine yüksek tutum farklılıkları bulunmuştur. 25-28 yaş grubundaki katılımcıların yeme bozukluğu ortalamalarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte beden kitle indeksi kagetorilerine göre zayıf olan katılımcı grubunun kısıtlayıcı tutum açısından diğer BKİ gruplarından yüksek olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca fazla kilolu olan katılımcıların ortalamalarının öz yeterlilik ve dikkat dürtüselliği ve REZZY yeme bozukluğu açısından yüksek olduğu görülmüştür. Ölçek kesme noktalarına göre katılımcıların yeme bozukluğu riski %69,2 oranında ve sağlıklı yeme takıntısı ise %47,4 oranında bulunmuştur. Literatürdeki oranlar göz önüne alındığında bu çalışmanın katılımcılarının oldukça yüksek oranlarda bozuk yeme davranışı gösterdiği sonucuna varılabilir. Bulguların önleyici ve tedavi edici planlamalar açısından fayda sağlayacağı umulmaktadır.
 
Anahtar kelimeler: Yeme Bozukluğu, Dürtüsellik, Benlik Saygısı, Ortoreksiya Nervoza

Abstract:
ABSTRACT

The main aim of this study was to examine the relationships between eating disorder tendencies, self-esteem, and impulsivity in university students. For this purpose, online data were collected from 380 volunteer university students (168 males, 212 females) between the ages of 18-28 using a convenience sampling method. The model of the research is the relational screening model.The tools used to collect data within the scope of the study were "Eating Attitude Test (EAT-26)", "Barratt Impulsivity Scale -11 Short Form", "Two Dimensional Self-Esteem: Self-Love/Self-Efficacy Scale", " SCOFF Questionnaire" to screen for general eating disorders, "ORTO-11 Scale" to measure obsession with healthy eating and "Personal Information Form". Among the main findings, it was concluded that restrictive eating attitudes were in an increasing with healthy eating, and had a negative relationship with impulsivity not to plan. In addition, the negative relationship of social pressure with impulsivity not to plan is noteworthy. In addition, it was concluded that self-love had a positive relationship with healthy eating obsession, attention impulsivity, and self-efficacy. In addition, high attitude differences were found between men and women in terms of restrictive eating attitudes in favor of women. It was observed that the participants in the 25-28 age group had higher mean levels of eating disorders However, it was understood that the participant group, who was thin according to the body mass index categories, was higher than the other BMI groups in terms of restrictive attitude. In addition, it was observed that the average of the participants who were overweight was high in terms of self-efficacy and attention impulsivity and SCOFF eating disorder. According to the scale cut-off points, the risk of eating disorder was found to be 69.2% and the obsession with healthy eating was found to be %47,4. Considering the rates in the literature, it can be concluded that the participants of this study showed disordered eating behaviors at quite high rates. It is hoped that the findings will be useful for preventive and therapeutic planning.

Keywords: Eating Disorder, Impulsivity, Self-Esteem, Orthorexia Nervosa