Preoperatif uyku kalitesinin postoperatif ağrı ve ajitasyon açısından klinik değerlendirilmesi
Clinical evaluation of preoperative SLEEP quality in terms of postoperative pain and agitation
Yazar: NAGİHAN YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DAVUT DOHMAN ; DOÇ. DR. AHMET BEŞİR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Ajitasyon = Agitation ; Ağrı = Pain ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Giriş: Uyku içsel ve dışsal uyaranlar ile tekrar bilinçli döneme dönülebilen bir bilinçsizlik dönemi olarak tanımlanır. Temel bir ihtiyaç olmasının yanı sıra postoperatif dönemde iyileşme sürecinin de önemli bir parçasıdır. Uyku kalitesindeki bozulma; immün sistemde zayıflama, enfeksiyona yatkınlık, postoperatif kardiyovasküler ve serebrovasküler olay riskinde artmanın yanı sıra postoperatif ağrı eşiğinde düşme ve hiperaljeziye neden olabilmektedir. 
Amaç: Literatürde yapılan çalışmalarda farklı vaka türlerinde uyku kalitesi ile postoperatif ağrı arasındaki ilişki araştırılmış, fakat uyku kalitesi ile derlenme ajitasyonu arasındaki ilişkiyi değerlendiren çalışmalara rastlanmamıştır. Bu sebeple çalışmamızda preoperatif uyku kalitesinin postoperatif ağrı ve derlenme ajitasyonu üzerine olan etkisini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, yerel etik kurul onayı alındıktan sonra, açık kolesistektomi ve tiroidektomi ameliyatı olacak, ASA risk sınıflaması I, II ve 18-65 yaş aralığında olan 80 hasta üzerinde gerçekleştirildi. Hastaların preoperatif dönemdeki uyku kalitesi Pittspurgh uyku skalası (PSQI) ile değerlendirildi. PSQI puanı >5 olan hastalar kötü uyku kalitesi (grup A, n=40), 5 3 olması durumunda ek analjezik olarak iv 50 mg deksketoprofen uygulandı. Yapılan tüm ilaçlar kayıt altına alındı. 
Bulgular: Gruplar arasında demografik veriler açısından anlamlı bir farklılık bulunmadı. Grup A'da postoperatif NRS skorları ve analjezik tüketimlerinin Grup B'ye göre anlamlı olarak yüksek olduğu bulundu (p<0,05). Gruplar arasında postoperatif derlenme ajitasyonu ve komplikasyonlar açısından anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05).
Sonuç: Çalışmamızda preoperatif kötü uyku kalitesinin, postoperatif ağrı ve analjezik tüketimini arttırdığı, buna karşın postoperatif erken dönemde derlenme ajitasyonuna etkisi olmadığı bulundu. Bu nedenle preoperatif dönemde hastaların uyku kalitesi açısından değerlendirilmesinin, postoperatif ağrı yönetimi ve seçilecek analjezi yönteminin belirlenmesinde faydalı olacağı kanaatindeyiz. Ayrıca derlenme ajitasyonunun preoperatif dönemde uyku kalitesi ile bağlantılı olmadığı, anestezi idamesinde kullanılan anestezik ve analjezik ajanların derlenme ajitasyonunu azaltabileceği kanaatindeyiz.
Anahtar kelimeler: Uyku kalitesi, postoperatif ağrı, derlenme ajitasyonu

Abstract:
Introduction: Sleep is defined as a period of unconsciousness that can be awakened and returned to the conscious state with internal and external stimuli. In addition to being a basic need, sleep is an important part of the recovery process in the postoperative period. Impairment of sleep quality; In addition to weakening of the immune system, susceptibility to infection, increased risk of postoperative cardiovascular and cerebrovascular events, it lowers the postoperative pain threshold and may cause hyperalgesia.
Aim: Studies in the literature have investigated the relationship between sleep quality and postoperative pain in different case types, but studies evaluating the relationship between sleep quality and emergence agitation have not been found. For this reason, we aimed to investigate the effect of preoperative sleep quality on postoperative pain and emergence agitation in our study.
Materials and Methods: Our study was carried out on 80 patients with ASA risk classification I, II and aged between 18-65 years who will undergo open cholecystectomy and thyroidectomy after local ethics committee approval. Sleep quality of the patients in the preoperative period was evaluated with the Pittspurgh sleep scale (PSQI). Patients with a PSQI score of >5 were divided into two groups as poor sleep quality (group A, n=40) and those with <5 as good sleep quality (group B, n=40). All patients received intravenous fentanyl pentothal and rocuronium at standard anesthesia induction; The operation was performed under general anesthesia using sevoflurane and remifentanil infusion for maintenance. In the intraoperative period, heart rate, oxygen saturation, MAP, EtCO2, BIS values, baseline, were recorded immediately after intubation and at 20-minute intervals and just before extubation.
Agitation scores were recorded with the Richmond Agitation Sedation Scale (RASS) in the recovery room. In patients with a RASS score ≥2, emergence agitation was considered and intervened with dexmedetomidin. Pain status of all groups was evaluated with numerical pain rating scale (NRS) at 2nd 12th and 24th hours postoperatively. In case of NRS >3, 50 mg dexketoprofen was administered as an additional analgesic. All drugs administered were recorded.
Results: There was no significant difference between the groups in terms of demographic data. Postoperative NRS scores and analgesic consumption were found to be significantly higher in Group A compared to Group B (p<0.05). There was no significant difference between the groups in terms of postoperative emergence agitation and complications (p>0.05).
Conclusion: In our study, it was found that preoperative poor sleep quality increased postoperative pain and analgesic consumption, but had no effect on emergence agitation in the early postoperative period. For this reason, we believe that the evaluation of patients in terms of sleep quality in the preoperative period will be useful in determining the postoperative pain management and the analgesia method to be chosen. In addition, we believe that emergence agitation is not associated with sleep quality in the preoperative period, and that anesthetic and analgesic agents used in anesthesia maintenance may reduce emergence agitation.
Keywords: Sleep quality, postoperative pain, emergence agitation