Okul öncesi dönemde akran şiddetini önleme eğitim programının etkililiğinin incelenmesi
Investigation of the effectiveness of the peer violence prevention training program in preschool period
Yazar: NAZİFE KOYUTÜRK KOÇER
Danışman: PROF. DR. GÜLÜMSER GÜLTEKİN AKDUMAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Eğitim programları = Education programs ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi dönem çocuklarının akranlarına yönelik şiddet davranışlarını önlemek amacıyla "Akran Şiddetini Önleme Eğitim Programı (AŞÖEP)' nı geliştirmek ve geliştirilen programın etkililiği incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında önce nitel araştırma yöntemi, ardından nicel araştırma yöntemi kullanılmış ve çalışma, karma araştırma desenlerinden keşfedici sıralı araştırma olarak planlanmıştır. Araştırma kapsamında öncelikle 8 okul öncesi öğretmeni ile odak grup görüşmesi yapılmıştır. Bu görüşmeden elde edilen veriler ışığında ve alan yazın incelemesiyle "Çocuk Gözlem Formu" geliştirilmiştir. Araştırma verileri Özyürek ve Kurnaz (2019) tarafından geliştirilen "Zorba ve Kurban Çocukları Değerlendirme Formu", "Çocuk Gözlem Formu" ve "Öğretmen Görüşme Formu" aracılığıyla toplanmıştır.  Araştırmanın çalışma grubu olarak 2018-2019 eğitim öğretim yılında anasınıfına devam eden 25 çocuktan oluşan bir sınıf deney diğeri ise kontrol grubu olarak seçilmiştir. Ayrıca araştırmanın çalışma grubunda odak grup görüşmesi yapılan sekiz okul öncesi öğretmeni de yer almaktadır. Deney grubuna haftada iki gün (salı-perşembe) süre ile 12 hafta toplam 24 oturumdan oluşan Akran Şiddetini Önleme Eğitim Programı (AŞÖEP) uygulanmıştır. Program uygulamasının ardından deney ve kontrol gruplarına son test uygulaması yapılmıştır. Son test uygulamasından 3 hafta sonra deney grubuna kalıcılık testi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda AŞÖEP'nın etkili ve kalıcı bir program olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study was conducted to develop the "Education Program for Preventing Peer Violence (EPPPV)" and to examine the effectiveness of the developed program. The study was conducted through the hybrid research method, in which the qualitative and quantitative research methods are used together. The qualitative research method was conducted initially and the quantitative research method was conducted afterwards for the study, then the exploratory sequential research method, one of the hybrid research methods, was planned. A focus group interview was initially carried out with 8 preschool teachers. The "Child Observation Form" was developed through a literature review based on the data collected from these interviews. Study data were collected through "Bully and Victim Children Evaluation Form", "Child Observation Form" and the "Teacher Interview Form" developed by Özyürek and Kurnaz (2019). Two classrooms consisting of 25 students studying in nursery schools during the 2018-2019 academic year were selected as the study group, one as the experiment and the other as the control group. There were also eight preschool teachers in the study group who were exposed to a focus group interview. The Education Program for Preventing Peer Violence (EPPPV) was conducted on the experiment group two days a week (Tuesday-Thursday) for 12 weeks for 24 sessions. A posttest was conducted  on the experiment and control groups after the program was completed. A permanence test was conducted on the experiment group 3 weeks after the posttest. At the end of the study, it was observed that the EPPPV is an effective and permanent program.