Hemodiyaliz ve periton diyalizi alan hastalarda oksidatif stresin belirlenmesi
The determination of oxidative stress in patients receiving hemodialysis and peritoneal dialysis
Yazar: MURAT ÇADIRCI
Danışman: DOÇ. DR. ZAFER BAYRAKTUTAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Amaç: Son dönemde büyük artış gösteren kronik böbrek yetmezliğinin (KBY) en etkin tedavi yöntemi kuşkusuz nakildir. Naklin uygulanamadığı durumlarda, hastalar hemodiyaliz veya periton diyalizi yöntemlerinden biriyle yaşamını sürdürmektedir. Ancak diyaliz tedavileri, antioksidan enzim aktivitesinde azalmaya ve oksidatif stresin artmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada, hemodiyaliz ve periton diyalizi alan iki hasta grubunun, serum numunelerinde MDA konsantrasyonu ve antioksidan enzim (KAT, MPO, SOD, GPx ve tGSH) aktiviteleri ölçülerek oksidasyona yatkınlıkları açısından bu iki tedavi yönteminin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Bu çalışmaya, Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde tedavi gören 50 hemodiyaliz, 50 periton diyalizi hastası dâhil edilmiştir. İki grubun serum numunelerinde MDA konsantrasyonu ve antioksidan enzim aktiviteleri (KAT, MPO, SOD, GPx ve tGSH) incelenmiştir. Araştırılan parametreler açısından gruplar karşılaştırılırken hastaların diyaliz öncesi bazal durumları dikkate alınmıştır.
Bulgular: Hemodiyaliz ve periton diyalizi hastalarının antioksidan enzim aktiviteleri karşılaştırıldığında; KAT ve GPx aktiviteleri arasında anlamlı fark görülmemişken SOD, MPO ve tGSH aktiviteleri hemodiyaliz grubunda anlamlı olarak yüksek tespit edilmiştir. Oksidatif stres belirteci olan MDA değerlerinde ise periton diyalizi hastalarının MDA konsantrasyonu anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur.
Sonuç: Hemodiyaliz ve periton diyalizi alan KBY tanılı hastalar ele alındığında oksidatif stresin değişkenlik gösterdiği, ayrıca periton diyalizi alan hastalarda oksidatif stresin daha yüksek olduğunu tespit ettik.
Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, kronik böbrek yetmezliği, oksidatif stres, periton diyalizi

Abstract:
Aim: The most effective treatment method for chronic kidney failure (CKD), which has increased significantly recently, is undoubtedly transplantation. In cases where transplantation cannot be performed, patients survive by one of the methods of hemodialysis or peritoneal dialysis. However, dialysis treatments cause a decrease in antioxidant enzyme activity and an increase in oxidative stress. In this study, MDA concentration and antioxidant enzyme (CAT, MPO, SOD, GPx and tGSH) activities were measured in serum samples and it was aimed to compare the two patient groups receiving hemodialysis and peritoneal dialysis in terms of their sensitivity to oxidation.
Material and Method: 50 hemodialysis and 50 peritoneal dialysis patients undergoing treatment at Atatürk University Health Research and Application Center were included in this study. The MDA concentration and antioxidant enzyme activities (KAT, MPO, SOD, GPx and tGSH) were examined in serum samples of the two groups. When comparing the groups in terms of the investigated parameters, the basal conditions of the patients before dialysis were taken into account.
Results: When the antioxidant enzyme activities of hemodialysis and peritoneal dialysis patients were compared, there was no significant difference between Dec and GPx activities, while SOD, MPO and tGSH activities were found to be significantly higher in the hemodialysis group. In MDA values, which are a marker of oxidative stress, the MDA concentration of peritoneal dialysis patients was found to be significantly higher.
Conclusion: We found that oxidative stress showed variability when considering patients diagnosed with CKD who received hemodialysis and peritoneal dialysis, and oxidative stress was higher in patients receiving peritoneal dialysis.
Key Words: Chronic renal failure, hemodialysis, oxidative stress, peritoneal dialysis