Cumhuriyet dönemi mezar taşı sözleri -İzmir/Menemen örneği-
Tombstone words of republican period -İzmir/Menemen example-
Yazar: İREM GÜRLEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜROL PEHLİVAN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Halk bilimi = Folklore ; Ölüm = Death

Özet:
İnsan hayatı doğum, evlilik ve ölüm olmak üzere başlıca üç geçiş döneminden oluşmaktadır. Bu dönemlerin sonuncusu ölümdür. Doğmak ve büyümek kadar ölüm de hayatın bir parçasıdır. İnsanlar, gerek atalarına duyduğu saygıdan gerekse ahiret inancından dolayı ölülerini gömme ihtiyacı duymuşlar; böylelikle mezar kültünü oluşturmuşlardır. Bunun dışında, mezar yerlerinin kaybolmaması yahut herhangi bir karışıklığa sebebiyet verilmemesi amacıyla mezarların baş ve ayak ucuna taşlar dikilmiş, sonrasında bu taşların üzerine çeşitli figürler ve yazılar yazılmış; böylelikle de mezar taşı ve mezar taşı sözü geleneği ortaya çıkmıştır. 
Bu çalışma, İzmir ili Menemen ilçesindeki Cumhuriyet dönemine ait olduğu tespit edilen mezar taşı sözlerinin tasnif edilerek incelenmesiyle birlikte mezar taşı ustaları ile görüşülerek mezar taşı sözlerinin oluşum ve seçiliş sürecinin ele alınmasından oluşmaktadır. Toplanan veriler kamera ve ses kayıt cihazı ile kayıt altına alınmış olup; gözlem ve mülakat teknikleri kullanılmıştır. Çalışmanın amacı, İzmir ili Menemen ilçesinde Cumhuriyet'in ilanından günümüze kadar geçen süreç içerisinde yazılan mezar taşı sözlerinin hem şekil ve üslup hem de muhteva bakımından incelenerek üzerinde fazla durulmayan bu konu hakkında bilim dünyasına katkı sağlamaktır. 
Çalışma, giriş, üç bölüm, sonuç, kaynak kişi dizini, kaynakça ve eklerden oluşmaktadır. Giriş kısmında, araştırmanın konusu, alanı, amacı, kullanılan teknik ve yöntemler, Menemen'in coğrafi yapısı, tarihçesi ve konumuzla bağlantılı olan temel kavramlar üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde mezar taşı ustaları/işletmecileri ile yapılan görüşmeler doğrultusunda mezar taşı sözlerinin seçiliş süreci, kalıplaşmış mezar taşı sözleri ve mezar taşı ustalarının/işletmecilerinin mezar taşı sözlerine bakış açısı ele alınmıştır. İkinci bölümde manzumeler, nesirler ve edebî sanatlar incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, tespit edilen mezar taşı sözleri muhteva bakımından ele alınmıştır. Üç ana bölümün ardından ise sonuç, kaynak kişi dizini, kaynakça ve ekler (metinler, fotoğraflar, soru kâğıdı örneği, mülakatlar) gelmektedir.

Abstract:
People's life span primarily makes up with tree periods namely birth, marriage and death periods. Of theese death is the last session. Brith and death are the parts of life as far as death. People would need to bury their deaths not only for respect but also fort he belief of afterlife; therefore they made and create grave cult. Apart from this stones would be erected on head and feet side of grave not to lead confusion or not to lose them, after that they draw several words and figures onto them; finally grave stone and grave stones says tradiation came up with.
This ressearch includes grave stones which is known from Republic period of Turkey located in Menemen, İzmir in addition it is made up by grave stones says were found and classfied, also inspecting as well as their creating and choosing processes. In this research. All datas were recorded by video cameras and voice recording beside this observation and interview technics were used. The purpose of this research is to support the science world in this less-known area by investigating the grave stones says both style, form and concept from the date of announcement of republic to now on.
Research includes introduction, three sections, conclusion, quote references, bibliography and additions, in introduction part; topic of research, its area, purpose, used technics and ways geographical features of Menemen town, its historical background, and basis terms are mentioned. In first part the process of grave stones says its concept, cliches grave stones says and the perspectives of masters are studies via interviewing grave stones masters or supervisors. In second part; idioms and proverbs, poetries and literature arts are observed. In the third part of research, grave stones which was founded are studied in the case of conception of the says. After all this sessions conclusion, quote list, bibliography and additions (grave sone says, photographs, questionnaire sample and interviews) follow.