Montaj hatlarında çalışanların iş yükünü dengeleyecek ergonomik iş rotasyonu çizelgeleme
Ergonomic work rotation scheduling to balance the workload of employees in assembly lines
Yazar: SELİN IŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA DİNLER ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AYYÜCE AYDEMİR KARADAĞ
Başkent Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Ergonomi = Ergonomics ; Montaj hattı = Assembly line ; Tavlama benzetimi = Simulated annealing ; İş yükü = Workload

Özet:
Üretimde insan emeği önemli bir rol oynamaktadır ve bunun değerlendirilmesi birçok çalışmada konu olmaktadır. Seri üretim montaj hatlarında genellikle çok sayıda tekrarlayan manuel görevlerden oluşmaktadır ve bu sistemlerde çalışanların iş yükleri fazladır. İş günü boyunca tekrarlayan manuel görevler ve uzun süreli hareketler olmasından kaynaklı çalışanların uzuvlarında biyomekanik aşırı yüklenme meydana gelmektedir ve çalışanlar kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları riskine maruz kalmaktadırlar. Bu nedenle montaj hatlarındaki ergonomik unsurlar dikkate alınarak operatörler arasındaki iş yükünün dengelenmesi konusu hayati önem taşımaktadır. Bu çalışmada, operatörün tüm duruş pozisyonlarından kaynaklı riskleri değerlendirmek için ergonomik risk değerlendirme yöntemlerinden hızlı tüm vücut değerlendirme yöntemi (REBA) kullanılmıştır ve operatörlerin yetenekleri ve tercihlerini dikkate alan çok amaçlı iş rotasyonu çizelgeleme modeli geliştirilmiştir. Önerilen model, çalışanların motivasyonlarını artırmayı, işleri iş yükleri ve işlem süreleri bakımından dengelemeyi amaçlayarak işin en kısa sürede tamamlanmasını ve montaj hattındaki görevlere uygun operatörlerin atanmasını sağlamaktadır. Literatürden farklı olarak geliştirilen modelde çalışanların REBA skorları arasındaki farkı enküçüklemesi, çalışanların tercihlerine göre atamaları gerçekleştirmesi ve işlem süreleri arasındaki dengelemeyi sağlaması hedeflenmiştir. Gerçekleştirilen çalışma gerçek bir uygulamadır ve Ankara'da faaliyet gösteren bir otomotiv firmasında yapılmıştır. Önerilen matematiksel modelin sonuçları uzun sürelerde çözüm sağladığı için belirli bir görev sayısı için sonuçlar elde edilebilmiştir. Geliştirilen çok amaçlı matematiksel model ve Tavlama Benzetimi sezgiselinin sonuçları farklı performans ölçütleri kullanılarak karşılaştırılmıştır

Abstract:
Human labor plays an important role in production and its evaluation is the subject of many studies. Assembly lines in mass production often consist of a large number of repetitive manual tasks, and the workload of workers in these systems is high. Due to the repetitive manual tasks and the prolonged movements during the working day, biomechanical overload of workers' limbs occurs and workers are at risk of musculoskeletal disorders. For this reason, it is crucial to balance the workload between the operators by considering the ergonomic elements on the assembly lines. In this study, the REBA method, one of the ergonomic risk assessment methods, was used to evaluate the risks arising from all posture positions of the operators, and a multi-criteria job rotation scheduling model was developed that takes into account the abilities and preferences of the operators. The proposed model aims to increase the motivation of the employees, balance the work in terms of workload and processing times, ensuring that the work is completed in the shortest time and that appropriate operators are assigned to the tasks on the assembly line. In the model developed differently from the literature, it is aimed to minimize the difference between the REBA scores of the operators, to make the assignments according to the preferences of the operators and to provide the balance between the processing times. The work carried out is a real-world application and was conducted in an automotive company operating in Ankara. Since the results of the proposed mathematical model provide long-term solutions, results can be obtained for a certain number of tasks. The results of the developed multi-criteria mathematical model and the Simulated Annealing heuristic were compared using different performance measures.