Kayseri ili Talas ilçe merkezindeki 15-49 yaş kadınlarda obezite durumu ve yaşam kalitesine etkisi
Obesity status and it's effects on quality of life among 15-49 years old women in Talas district of Kayseri̇
Yazar: ALİME BÜYÜKDOĞRUCAN
Danışman: PROF. DR. AHMET ÖZTÜRK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Kadınlar = Women ; Kayseri-Talas = Kayseri-Talas ; Kızlar = Girls ; Obezite = Obesity ; Obezite-morbid = Obesity-morbid ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
KAYSERİ İLİ TALAS İLÇE MERKEZİNDEKİ 15-49 YAŞ KADINLARDA OBEZİTE DURUMU VE YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ
ALİME BÜYÜKDOĞRUCAN
Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Halk Sağlığı Anabilim Dalı
Yüksek Lisans Tezi, Ocak 2018
Danışman: Prof. Dr. Ahmet ÖZTÜRK
ÖZET
Amaç: Kayseri ili Talas ilçe merkezindeki 15-49 yaş kadınlarda obezite durumu, etkileyebilecek faktörler  ve obezitenin yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma Talas ilçesinde bulunan 4 Aile Sağlığı Merkezi' ne (ASM) kayıtlı 400 kadında yürütülmüştür. Her ASM' den kura ile birer aile hekimi belirlenerek, bu aile hekimlerine bağlı kadınlardan rastgele örnekleme ile 100' er kadın olmak üzere toplam 400 kişi örnekleme alınmıştır. Veriler; kadınların tanımlayıcı özellikleri ile beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivitelerini içeren bir anket formu ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak yüzyüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Boy ve ağırlıklar araştırmacı tarafından ölçülmüştür. Verilerin analizinde ki-kare ve t testleri kullanılmış olup, p<0.05 değerleri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.

Bulgular: Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalaması 31.1  8.6 yıl, Beden Kütle İndeksi (BKİ) ortalaması ise 25.006  4.8 olarak bulunmuştur. Kadınların  % 48.8' inin hafif şişman/ şişman olduğu (%32.3' ü hafif şişman, %16.5' i obez) tespit edilmiştir. Çalışmamızda 35 yaşından büyük, eğitimi düşük, çalışmayan, 4 ve daha fazla doğum yapmış, kronik hastalıklı ve sigara içip bırakmış olan kadınlarda obezite oranları daha yüksek bulunmuştur. Benzer şekilde, günde 4 veya daha fazla öğün yemek yiyen, öğün atlamayan, öğün dışında kuruyemiş, kek-pasta-börek ile şeker-çikolata-dondurmayı tüketmediğini ifade eden ve sağlık durumlarını orta veya kötü olarak niteleyen kadınlarda obezite tespit edilenler daha fazladır. Ayrıca, araştırmaya katılan kadınlarda hafif şişman/ obez olan kadınların; fiziksel fonksiyonellik, fiziksel rol sınırlamaları, genel ruh sağlığı, duygusal rol sınırlamaları boyutlarındaki yaşam kalitesi puan ortalamaları anlamlı şekilde düşük bulunurken, bedensel ağrı boyutu puan ortalamasının ise daha yüksek olduğu bulunmuştur. 

Sonuç: Talas ilçesindeki 15-49 yaş kadınların yaklaşık yarısında hafif şişman veya obezite mevcut olup, bu durumun kadınların yaşam kalitesini de olumsuz etkilediği tespit edilmiştir.  Özellikle ileri yaş, eğitim seviyesi düşük ve fazla sayıda doğum yapmış olanlar başta olmak üzere kadınlara bir taraftan obezitenin önlenmesi ya da azaltılmasına yönelik eğitimler verilirken, obezite sorunu olanların da yaşam kalitelerini artırmaya yönelik programlar planlanmalıdır.

Anahtar kelimeler: 15-49 yaş kadın, obezite, yaşam kalitesi, SF-36

Abstract:
OBESITY STATUS AND IT'S EFFECTS ON QUALITY OF LIFE AMONG 15-49 YEARS OLD WOMEN IN TALAS DISTRICT OF KAYSERİ 
ALİME BÜYÜKDOĞRUCAN
Eciyes University, Graduate School of Health Sciences 
Depatment of Public Health 
M.Sc. Thesis, January 2018
Supervisor: Prof. Dr. Ahmet Öztürk

SUMMARY
Objective: It is purposed that to examine the status of obesity and  it' s effects on quality of life among 15-49 years old women in Kayseri province, Talas district center. 
Material and Methods: The study was carried out on 400 women enrolled in 4 FHC (Family Health Center) in Talas district. A family physician was determined from each FHC by drawing lots and a total of 400 women were sampled from these family physicians lists by using Random Numbers Table.  Data was collected the face-to-face interwiev method by using SF-36 Quality of Life Scale and a questionnaire form includes descriptive characteristics, nutrition habits and physical activities of women. Length and the weights were measured by researcher. Chi-square and t tests were used for analysis of the data and p<0.05 values were considered statistically significant.
Results: The mean age of the women who participated the study is 31.1  8.6, and The Body Mass Index (BMI) average is  25.006   4.8. It is determined that 48.8% of women are overweight / obese (32.3% are overweight, 16.5% are obese).  Obesity rate is higher in women with chronic disease, over 35 years of age, low educated, nonworking, given birth 4 or more, and former smokers. Similarly, the rate of obesity is higher among the women who eat 4 times or more a day, don't skip the meal, state that they do not eat nuts, cakes-cookies-bisquits and candy-chocolate-ice cream and state their health status as poor or moderate. On the other hand, physical functionalities, physical role limitations, general mental health and emotional role limitations dimensions of quality of life scores are  significantly lower in overweight/obese women, while the point of physical pain component   is higher.
Conclusion: It is detected that nearly half of the 15-49 years old women in Talas district are overweight or obese and this stuation effects their quality of life negatively. Education programs should be planned to prevent or reduce obesity in woman especially those with advanced age, low educated and given more births, and the other way, the programmes should be intended to increase the quality of life of women with obesity problem. 
Key words: 15-49 years old women, obesity, quality of life, SF-36