21. yüzyılda küresel gözetleme ağı: Pine Gap dizisinin istihbarat ekseninde eleştirel söylem analizi
Global surveillance network in the 21st century: Discourse analysis of the Pine Gap series in the intelligence axis
Yazar: EDA YETİŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR TÖR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler ve İstihbarat İncelemeleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Dijital teknolojinin hızla gelişmesi ve enformasyon çağının ortaya çıkışı, uluslararası ilişkilerde istihbarat faaliyetlerinin niteliğini köklü bir biçimde dönüştürmektedir. Sosyal İnşaacılık teorisi bağlamında ABD küresel kontrolü sağlamak amacıyla uluslararası normları, kimlikleri ve güvenlik politikalarını yeniden inşaa etme yolunu seçmektedir. 21.yüzyılda ABD'nin hızla gelişen teknolojisi, dijital gözetim ağları ile veriyi kontrol edebişmiş, verilerle küresel politikayı yönetmeyi hedeflemiştir. ABD'nin dijital dünyada kurmaya çalıştığı bu üstünlük, maddi ve sosyal gücünün birleştiği yeni bir gözetleme toplumunu ortaya çıkarmıştır.
 ABD'nin Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA) gibi yüksek teknoloji ile donatılmış istihbarat kuruluşları, dijital dünyada sayısallaşan verileri kullanarak küresel gözetim faaliyetlerini sürdürmektedir. NSA, küresel gözetim faaliyetlerinde özellikle stratejik bölgelerde gözetleme istasyonları kurarak dünyanın pek çok yerinde aktif istihbarat toplama faaliyetlerini küresel boyutta gerçekleştirmekte ve bu faaliyetlerin en kritik merkezlerinden biri olan Avustralya'nın orta-kuzey kesiminde konuşlanmış Pine Gap İstasyonu uluslararası politik gücün bir bileşeni olarak faaliyet göstermektedir.
1970'ten bu yana ABD ve Avustralya ittifakı çerçevesinde Uzak Doğu'daki Çin, Kuzey Kore, Rusya ve Hindistan gibi önemli devletlere yönelik istihbarat faaliyetleri yürüten Pine Gap, yalnızca bir istihbarat merkezi olmanın da ötesinde ABD, Avustralya ve diğer Anglo-Sakson ülkeler arasındaki istihbarat iş birliğinin yapıldığı en önemli Ortak Savunma Tesisi olarak işlev görmektedir. 
Sosyal İnşaacılık bağlamında, bu iş birliği sadece teknik bilgi paylaşımıyla sınırlı olmayıp Anglo-Sakson dünya düzeninin güvenlik ve istihbarat konularında ortak bir kimlik ve anlayış geliştirmesine ve koordine edilmesine yönelik faaliyetlerde bulunmaktadır. Bu kertede Pine Gap, Anglo-Sakson hegemonyasını pekiştiren bir norm inşası aracı olarak karşımıza çıkmakta ve ülkelerin ortak çıkarlarını, kimlikleri ve güvenlik tehditlerine karşı ortak savunma merkezi olarak Batı bloğunun güç merkezi olarak küresel politikaya yön veren önemli bir merkez olarak hareket etmektedir.
Buradan hareketle Pine Gap dizisi de bu küresel gözetim faaliyetini görsel kültür aracılığıyla dünya kamuoyuna sunmakta olup ABD'nin Uzak Doğu'daki stratejik çıkarlarını nasıl koruduğunu ve küresel gözetleme ağını nasıl yönettiğini ele alan temalarıyla izleyiciye ABD'nin istihbarat aklı hakkında bir bakış açısı kazandırmaktadır. Her ne kadar kurgu diliyle sunulsa da oluşturulan yapım, anlatılan olayların gerçek istihbarat faaliyetleriyle olan ilişkisi, izleyicinin eleştirel bilincini arttırmaya yardımcı olmaktadır.
Bu çalışma, Pine Gap dizisini ABD'nin Uzak Doğu'daki gözetleme ve istihbarat faaliyetlerini sosyal inşaacılık teorisi ve istihbarat literatürü ekseninde inceleyerek, küresel güç mücadelesinde istihbaratın rolünü anlamayı amaçlamaktadır. Sosyal inşaacılık teorisine göre devletler, güvenliklerini ve güçlerini koruma adına sürekli bilgi toplamakta ve küresel gözetleme ağları kurmayı amaç edinmektedirler. 
21. yüzyıla gelindiğinde ise devletler kendi çıkarlarını sadece askeri unsurlar üzerinede kurmayıp toplumsal kimliklerin, normların ve çıkar arayışlarının yapılanmasında istihbarat faaliyetlerinin geleceği belirlemede kritik bir öneme sahip olduğunun haritasını çizmektedir. Pine Gap dizisi, bu gözetim aklını analiz etmeye olanak sağlayan bir anlatı sunmakta ve ABD'nin küresel gözetleme stratejilerine yönelik önemli bir kesit oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Pine Gap, İstihbarat, NSA, Gözetleme, ABD İstihbaratı, Sosyal İnşacılık.

Abstract:
The rapid development of digital technology and the emergence of the information age are radically transforming the nature of intelligence activities in international relations. In the context of Social Constructionism theory, the USA reinforces international norms, identities and security policies by socially constructing them in the social sphere at the point of establishing its global hegemony. In the 21st century, the rapidly developing technology of the USA is building a social and technological hegemony that controls data through digital surveillance networks and influences global politics with this data. This superiority established by the USA in the digital world has created a new surveillance society in which its material and social power combine.
Intelligence agencies equipped with high technology, such as the US National Security Agency (NSA), continue their global surveillance activities using digitized data in the digital world. In its global surveillance activities, NSA carries out active intelligence gathering activities globally in many parts of the world by establishing surveillance stations, especially in strategic regions, and the Pine Gap Station, located in the north-central part of Australia, one of the most critical centers of these activities, operates as a component of international political power.
Pine Gap, which has been carrying out intelligence activities for important states in the Far East such as China, North Korea, Russia and India within the framework of the USA and Australia alliance since 1970, is more than just an intelligence center, it is also an intelligence center between the USA, Australia and other Anglo-Saxon countries. It functions as the most important Joint Defense Facility where cooperation takes place.
In the context of Social Constructionism, this cooperation is not limited to sharing technical information, but also engages in activities aimed at developing and coordinating a common identity and understanding of the Anglo-Saxon world order on security and intelligence issues. In this sense, Pine Gap appears as a norm-building tool that reinforces the Anglo-Saxon hegemony and acts as an important center that directs global politics as the center of power of the Western bloc, as the center of common defense of the countries against common interests, identities and security threats.
Based on this, the Pine Gap series presents this global surveillance activity to the world public through visual culture, and its themes, which cover how the USA protects its strategic interests in the Far East and manages its global surveillance network, give the audience a perspective on the intelligence mind of the USA. Although it is presented in a fictional language, the relationship between the events depicted in the production and real intelligence activities helps to increase the critical awareness of the audience.
This study aims to understand the role of intelligence in the global power struggle by examining the Pine Gap series and US surveillance and intelligence activities in the Far East in the context of social constructionism theory and intelligence literature. According to the theory of social constructionism, states constantly collect information and aim to establish global surveillance networks to protect their security and power.
In the 21st century, states do not base their interests solely on military elements, but also draw a map that intelligence activities have a critical importance in determining the future in the structuring of social identities, norms and pursuit of interests. The Pine Gap series offers a narrative that allows analyzing this surveillance mind and constitutes an important cross-section of the US's global surveillance strategies.
Keywords: Pine Gap, Intelligence, NSA, Surveillance, US Intelligence, Social Constructionism