Lamina restorasyonlarında kullanılan seramiklerin rengi ile ışık geçirgenliğinin ve rezin siman renginin, restorasyonların renk uyumuna etkisi
Effect of color and tranclucency of ceramics and color of resin cements on the final color of laminate veneers
Yazar: ECE ŞENGÜN
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN YILMAZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protez Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Koruyucu diş hekimliği kavramının önem kazanmasıyla birlikte son yıllarda diş dokularından, özellikle de mine dokusundan, çok daha az madde kaldırılmaya çalışılmaktadır. Bu bağlamda, daha ince hazırlanan seramik lamina restorasyonlarına gereksinim duyulmaktadır. Işık geçirgenliği yüksek seramik materyallerinden üretilen lamina restorasyonlarının kalınlıkları azaldıkça, altta bulunan dişin ve rezin simanların renk özellikleri daha ön plana çıkabilmektedir. Bu bilgilerin doğrultusunda hazırladığımız tez çalışmamızın amacı, farklı renkteki dişlere, farklı ışık geçirgenliğine sahip seramiklerle hazırlanan ve farklı ışık geçirgenliğindeki kompozit rezin simanlarla yapıştırılan ince seramik lamina restorasyonlarının, kontakt tipi bir spektrofotometre ile renk ölçümlerinin yapılarak, istenilen rengin elde edilebilmesi için referans değerler ile karşılaştırılması ve bu materyallerin birbirleri ile etkileşimlerinin incelenmesidir. 
	Çalışmamızda prepare edilmiş diş yüzeylerini temsil etmek üzere rezin esaslı güdük materyalinden (Natural Die Material, ND1, ND2, ND3, ND8, Ivoclar Vivadent, Lihtenştayn) 5x5 mm boyutlarında ve 2 mm kalınlığında, her grupta 126'şar adet olacak şekilde toplam 504 adet pürüzsüz alt yapı örneği hazırlandı (N=504). Seramik lamina örneklerinin hazırlanması için farklı ışık geçirgenliklerine sahip 6 tip seramik CAD/CAM blokları kullanıldı: lösit içerikli cam seramik (Empress Cad, Ivoclar Vivadent), kompozit ve seramik matriksin birlikte bulunduğu hibrit materyal (Vita Enamic, Vita Zahnfabrik), lityum disilikat içerikli cam seramik (IPS e.max CAD LT, IPS e.max CAD MO, IPS e.max CAD Value, IPS e.max CAD Opal, Ivoclar Vivadent). Blok formundaki seramik materyallerden düşük hızlı kesit alma aygıtı kullanılarak (Isomet 1000, Buehler, Lake Bluff, IL, ABD) elmas disk ile su soğutması altında boyutları 5x5 mm ve kalınlığı 0.5 mm olacak şekilde 504 adet dilim elde edildi (n=84/ seramik grubu). Seramik dilimleri, 3 farklı ışık geçirgenliğine sahip bir rezin simanı (0,+1, +3 renk, Variolink Veneer, Ivoclar Vivadent) ile sabit bir basınç altında alt yapılara yapıştırıldı (n=7/grup). Her bir örneğin L*a*b* renk değerleri beyaz bir zemin üzerinde kontakt tipi dijital spektrofotometre (Vita Easyshade Advance, Vita Zanhfabrik, Bad Sackingen, Almanya) ile ölçüldü ve kaydedildi. Elde edilmek istenilen A1 renginin L*a*b renk değerleri de kullanılarak ∆E hesaplandı. ∆E değerleri istatistiksel olarak değerlendirildi (Tek yönlü varyans analizi ANOVA, Shapiro-Wilk) ve p<0.05 anlamlı kabul edildi. Seramik tipleri, rezin simanları ve diş renkleri arasındaki renk farkları (∆E) istatistiksel açıdan anlamlı bulundu (p=0.000). ND1 grubunda, en düşük renk farkı (∆E=1,08) 0 rezin simanı ve IPS e.max CAD Value seramik tipi kullanıldığında görüldü. Tüm kombinasyonlarda oluşan renk farkları istatistiksel açıdan anlamlı olmasına rağmen, ND2, ND3 ve ND8 gruplarında görülen  ∆E değerleri 3.5'tan büyük olup (6,1< ∆E < 30) klinik olarak kabul edilir değerin üzerinde bulundu. ND2, ND3, ND8 gruplarında A1 rengi elde edilemedi. Çalışmamızın tüm sonuçları göz önüne alındığında, 0.5 mm kalınlığındaki seramik lamina örnekler seramiğin ışık geçirgenliğinden, alttaki dişin renginden ve rezin simanın ışık geçirgenliğinden önemli düzeyde etkilenmektedir. Alttaki dişin rengi koyulaştıkça ∆E değerleri artmaktadır. Bu nedenle de ince seramik lamina restorasyonları yapılırken doğru materyal seçimine dikkat edilmelidir. Lamina yapılacak dişin renginin fazla koyu olması durumunda;  alttaki rengi maskeleyebilmek için seramik kalınlığı arttılmalıdır.

Abstract:
With the increasing popularity of minimal invasive dentistry, removal of tooth structure, especially enamel, has started to be reduced. For this reason, thinner laminate veneers are required. When the thickness of veneers with high translucency is decreased, properties of tooth and resin cement color become more important. The purpose of this study was to evaluate the effect of abutment tooth color, ceramics and resin cements with different translucencies on the final color of laminate restorations, and also to evaluate the interactions between these materials.
Five hundred and four (N=504) smooth-surfaced framework specimens (5 x 5 x 2) were prepared using the resin die material (Natural Die Material, ND1, ND2, ND3, ND8, Ivoclar Vivadent, Schaan, Lichtenstein) to simulate prepared tooth surfaces (N=504). Six ceramic blanks with different translucencies were used to prepare ceramic laminate specimens: leucite-reinforced glass-ceramic (Empress Cad, Ivoclar Vivadent), polymer-infiltrated-ceramic network material (Vita Enamic, Vita Zahnfabrik, Germany) and lithium disilicate glass-ceramic (E.max Cad Opal, E.max CAD Value, E.max CAD LT, Ivoclar Vivadent). A precision diamond saw (Isomet 1000, Buehler, Lake Bluff, IL, ABD) was used to section the ceramic blanks under water cooling to yield 5x5 mm diameter and 0,5 mm thick ceramic slices (N=504; n=84/ceramic group). Ceramic slices were bonded to framework specimens with three adhesive cements with different tranclucencies (0, +1, +3 color, Variolink Veneer, Ivoclar Vivadent) under a constant load. L*a*b values of each specimen were measured on a white background with a digital spectrophotometer (VITA Easyshade Advance, VITA Zahnfabrik, Bad Säckingen, Germany) and these values were recorded. Also L*a*b* values of A1 shade were recorded. The values were calculated as ∆E and the data were statistically analyzed (One-way ANOVA,  Shapiro-Wilk; α=0.05). Mean ∆E values between ceramic types, resin cements and abutment tooth colors were statistically significant (p=0.000). Mean ∆E values (∆E=1,08) were the lowest when the specimens were cemented with the resin cement of 0 color and ceramic type of IPS e.max CAD Value in ND1 grup. Although all mean ∆E values were significant in all combinations with resin cement, tooth color and ceramic type, for ND2, ND3, ND8 groups, ∆E values which were > 3.5 were recorded as clinically unacceptable. The color of A1 in ND2, ND3, ND8 groups could not be detected.
Within the limitations of this in-vitro study it can be concluded that, laminate veneers with the thickness of 0.5 mm were affected significantly by the ceramic type, tooth color and resin cement. Changing the underlying color of abutment tooth from a lighter color to a darker color results in increased ∆E values. Appropriate material selection plays an essential role for color matching of laminate venners. The thickness of the ceramic material should be increased when the abutment tooth is too dark and its colour should be masked.