Türkiye'de iktidar ilişkileri açısından namus kavramsallaştırması
Conceptualization of honour in terms of power relations in Turkey
Yazar: GÜLDEHAN SALT BAŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. HAYATİ BEŞİRLİ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kavramsallaştırma = Conceptualization ; Namus = Honour ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
Namus, mevcut ataerkil yapı ve iktidar ilişkileri çerçevesinde tanımlanmış bir kavramdır. Bu kavram, genel ahlaki, insani değerlere işaret eden anlamlara sahip olmakla birlikte, içeriğinde cinsel ahlaka dair davranış şekillerini de barındırmaktadır. Namusun cinsel davranışı işaret ettiği noktada, kadın ve erkek için farklı belirlenmiş, iki yüzlü bir namus anlayışı ile karşılaşılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, namus kavramının kökenini ele alarak, kavramın iktidar ilişkileri çerçevesinde nasıl oluştuğunu, kadın ve erkek için nasıl farklı algılar barındırdığını, iktidar ilişkilerinin ve ataerkil yapının namus kavramını nasıl etkilediğini toplumsal cinsiyet ilişkileri çerçevesinde ortaya koymaktır. Bu çalışma, kaynak taraması, gözlem ve mülakat teknikleri uygulanarak hazırlanmış nitel bir araştırmadır. Saha çalışması için derinlemesine mülakat yapılan katılımcılar, kartopu örneklem tekniği ile belirlenmiş yarı yapılandırılmış sorularla, toplam 14 kişi ile görüşmeler yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda varılan, bireylerin bir şekilde kendilerini namuslu kategorisine sokabilecekleri tanımlar yapmış olmalarıdır. Katılımcılar, günlük hayatlarında fark ederek ya da fark etmeyerek, namusa dair kurguya dahil olmaktadırlar. Kadınlar, kendilerine iktidar tarafından uygun görülen kalıba uyarak namuslu olmaya dair görevlerini yerine getirmektedirler. Bu görevin içinde cinsel sakınma da vardır. Erkeklerin namus tanımlarında ise cinsel sakınma yer almamakta, erkekler, himayesinde bulunan kadınların  cinsel davranışlarından, böylece namuslarından sorumlu olmaktadırlar.

Abstract:
Honour is a concept which is defined with regards to patriarchal structure of society and power relations within the society. This concept is not only referred to morality or ethics of human but also is referred to sexual ethic of human behaviour. As a concept which implies sexual ethic it is differently defined for man and women. The aim of this study is to look thoroughly to the concept by means of its origin, by clarifying it as a matter of power relations and how this concept is being used for the discrimination between man and women. In addition to that the objective of the study is to explain the impacts of the patriarchal structure of the society and power relations on the concept in the framework of gender relations. This qualitative study is compiled by literature review, survey and interview. Interviews are made with 14 people by asking them semi-structured questions determined by the technique of snowball sample. The study implies that every person makes a definition of concept which can enable them to define themselves as honourable. The participants are living in the scope of the concept. Women behave within the category of honourable people which include sexual avoidance as defined by power relations. The definition of the concept for men does not include sexual avoidance. It only includes the responsibility of the honour of women under their protection.