Ortaöğretim kurumlarındaki öğretmen, rehber öğretmen ve yöneticilerin ortaöğretim kurumları ödül ve disiplin yönetmeliğindeki ceza gerektiren davranışlar ile cezalara ilişkin görüşleri
Views of the high school teachers, guidance counselors and directors related to the disruptive behaviors and punishments in secondary education awards and punishment regulations
Yazar: MİNE KÖK
Danışman: PROF.DR. YÜKSEL KAVAK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Disiplin = Discipline ; Ortaöğretim = Secondary education

Özet:
Bu arastırmada, Ortaöğretim Kurumları Ödül ve Disiplin Yönetmeliğindeki cezagerektiren davranıslar ile bu davranıslara verilen disiplin cezalarınınuygulayıcılar tarafından nasıl değerlendirildiği sorgulanmıs; bu amaçlaöğretmen, rehber öğretmen ve yöneticilerin yönetmelikteki davranısların cezagerektirip gerektirmediğine, gerektiriyorsa ceza türüne iliskin görüslerisaptanmaya çalısılmıstır.Arastırma evrenini, Ankara ili merkez ilçelerinden Altındağ, Çankaya, Keçiören,Mamak, Yenimahalle ilçelerindeki Ortaöğretim Kurumlarından Genel, Anadoluve Meslek Liselerinin öğretmen, rehber öğretmen ve yöneticileri ile bu okullaraait Öğrenci Disiplin Olayları Bilgi Toplama Formları olusturmaktadır. Arastırmaörnekleminin belirlenmesinde, yansız örnekleme tekniğine dayalı örneklemeformülü uygulanmıs ve örneklem büyüklükleri Genel Liseler için 382, AnadoluLiseleri için 324, Meslek Liseleri için 376 öğretmen olarak hesaplanmıstır.Arastırmanın sınırlılıkları doğrultusunda, her merkez ilçeden birer, yeterlisayının sağlanamadığı durumlarda öğrencisi fazla olan ilçeden ikiser olmaküzere 6 genel lise, 6 anadolu lisesi, 6 meslek lisesi örnekleme seçilmistir.Arastırma kapsamına alınan okullların yöneticileri ve rehber öğretmenlerinintamamı ile bu okulların Öğrenci Disiplin Olayları Bilgi Toplama Formlarıarastırmaya dahil edilmistir.Arastırmacı tarafından gelistirilen anketten elde edilen verilerinbetimlenmesinde frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma, gruplar arasıkarsılastırmalarda t testi, çok değiskenli varyans analizi (MANOVA) , varyansanalizi (ANOVA) , ki ?kare testi kullanılmıstır.iiiArastırma sonuçlarından bazılarına göre ;? Okullarda fazla sayıda ve ağır ceza gerektiren disiplin olayıyasanmamakta; en fazla uyarma-mahrumiyet-kınama ve okuldan kısasüreli uzaklastırma cezası gerektiren disiplin olayları yasanmaktadır.? Okullarda disiplin yönetmeliğinde ceza gerektiren davranıslar olarakbelirtilen davranısların yaklasık %38'i ile karsılasılmaktadır.? Hiçbir okul türünde örgün eğitim dısına çıkarma cezası ilekarsılasılmamıs ya da bu cezayı gerektiren davranıslar disiplin kurulunabildirilmemistir.? Öğretmen, rehber öğretmen ve yöneticiler kınama cezası gerektirendavranısların büyük bir bölümünün ceza gerektirmeyen, diğer cezatürlerini gerektiren davranısların büyük bir bölümünün ise cezagerektiren davranıs olduğu görüsündedirler.? Anadolu Lisesi öğretmen ve rehber öğretmenleri hafif ceza vermeeğiliminde olup ceza görüsleri ile anadolu liselerindeki disiplin kurullarıkararları uyum göstermektedir.? Disiplin yönetmeliğindeki ceza gerektiren öğrenci davranıslarına verilencezalara iliskin öğretmen, rehber öğretmen ve yönetici gruplarınıngörüsleri anlamlı ölçüde farklılıklar göstermekte olup; kınama cezasıgerektiren öğrenci davranıslarına öngörülen cezalar ile ilgili olaraköğretmenler, rehber öğretmenlerden, yöneticiler ise her iki gruptan; diğerceza türleri ile ilgili olarak yöneticiler, diğer iki gruptan daha ağır cezalarıöngörmektedirler.iv? Öğretmen, rehber öğretmen ve yöneticilerin disiplin yönetmeliğindetanımlanan davranıslara öngördükleri cezalar ile disiplin yönetmeliğininöngördüğü cezalar anlamlı ölçüde farklılık göstermekte olup; kınamacezası ile ilgili olarak öğretmen ve yöneticiler daha ağır; okuldan kısasüreli uzaklastırma cezası ile ilgili olarak öğretmen ve rehberöğretmenler daha hafif, yöneticiler ise daha ağır cezaları; okuldantasdikname ile uzaklastırma ve örgün eğitim dısına çıkarma cezaları ileilgili olarak öğretmen, rehber öğretmen ve yöneticilerin tümü daha hafifcezaları öngörmektedirler.? Genel olarak disiplin yönetmeliğindeki davranıs-ceza eslesmesiöğretmen, rehber öğretmen ve yöneticilerce uygun görülmemektedir.Arastırma sonuçları doğrultusunda, okullarda sıklıkla karsılasılan kınama veokuldan kısa süreli uzaklastırma cezası gerektiren davranısların nedenlerininarastırılması ve bu davranıslarla bas etme yöntemleri konusunda genelpolitikaların yanında okul politikaları olusturulması için çalısmalar baslatılmasıve Ortaöğretim Kurumları Ödül ve Disiplin Yönetmeliğinin uygulayıcı konumdakiöğretmen, rehber öğretmen ve yöneticilerin görüsleri de alınarak günümüzkosullarına uygun olarak yeniden düzenlenmesi önerilmektedir.Anahtar Sözcükler: Disiplin, ortaöğretim, ceza gerektiren davranıs, disiplinkurulu, disiplin cezası, sınıf disiplini.

Abstract:
In this research, disruptive behaviors in secondary education awards andpunishment regulations and the punishments given to those disruptivebehaviors by secondary education administrators were identified. For thisreason, in the first part of the study, whether the disruptive behaviors in theregulation require any punishment or not were analyzed. If it requires anypunishment, the view of the high school teachers, guidance counselors anddirectors were determined related to the punishment type.Research space is composed of the high school teachers, guidance counselorsand directors of Public, Anadolu and Industrial Vocational high schools in thecentral districts (Altındağ, Çankaya, Keçiören, Mamak and Yenimahalle) ofAnkara city, and data gathering forms of school discipline reports in these highschools. In determining the research sampling, a fair sampling technigue hasbeen used and the number of sampling is determined as 382 teachers forPublic, 324 teachers for Anadolu and 376 teachers for Industrial Vocationalhigh schools.In accordance with the restrictions of the research, including two each from thedistricts with excessive number of students, 6 Public, 6 Anadolu and 6 IndustrialVocational high schools are determined for sampling, when the absence ofsufficient number of students. All the teachers, guidance counselors anddirectors and the data gathering forms of school discipline reports are includedin the study.viThe data gathered from the survey were analyzed using values of frequency,percentage, mean, standard deviation, t-test (in group comparisions), multifunctionalvariance analysis (MANOVA), variance analysis (ANOVA) and chisquare.The results obtained from this study include:? Premonition, condemnation and deprivation type of disciplinepunishments are mostly observed in all type of schools compared toother type of severe punishments.? In all school types, around 38 % of the distruptive behaviors, which aredefined in the Secondary Education Award and Punishment regulations,are seen as a case or informed to the discipline committees.? In none of the school types, dismissed type of punishment from theschool is never observed, or this type of behaviors required punishmentsare not informed to the discipline committees.? High school teachers, guidance counselors and directors agree thathigher percentage of condemnation type of punishment does not requireany type of punishment. On the other hand, they believe that higherpercentage of premonition and deprivation type of punishments requiresa punishment.? It was observed that, teachers and guidance counselors of Anadolu highschools have tendency for less severe punishments which is inaccordance with the decisions of school discipline committees.? The views of high school teachers, guidance counselors and directorsshows meaninful differences in the punishments given to the distruptivebehaviors according to the Secondary Education Award and Punishmentviiregulations. For condemnation type of punishment, teachers envisagemore severe punishments than guidance counselors and directors thistype of distruptive behaviors. On the other hand, for premonition anddeprivation type of punishments, directors envisage more severepunishments than teachers and guidance counselors for these type ofdistruptive behaviors.? Thie punishments given by the school teachers, guidance counselorsand directors shows meaninful differences with the punishments thosementioned in discipline regulations. For condemnation type ofpunishment, teachers and directors envisage more severe punishments.For short term take away type of punishment, teachers and guidancecounselors envisage less severe but directors envisage more severetype of punishments. For banishment and removal action from formaleducation type of punishments, teachers, guidance counselors anddirectors envisage less severe punishments.? In general, teachers, guidance counselors and directors disapprove thedistruptive behaviors ? punishments couple those mentioned indiscipline regulations.According to the results of the survey, it is proposed to determine the reasonsfor condemnation and short term take away type of punishment and at thesame time to arrange new policies in schools than the general policies. Also, itis proposed to consider the view of high school teachers, guidance counselorsand directors related to punishments and construct new policies in theSecondary Education Award and Punishment regulations.Keywords: discipline, Secondary Education, disruptive behaviors, disciplinecommittee, punishment, classroom discipline