Doğu Terra Sigillata grubu seramikleri ve üretim teknolojileri
Eastern Roma Terra Sigillata group ceramics and production technologies
Yazar: FÜSUN ÇÖVENOĞLU
Danışman: PROF. HALİL YOLERİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Terra Sigillata terimi arkeoloji literatüründe Roma Geç Cumhuriyet ve Erken İmparatorluk dönemine ait kaliteli kilden, kalıpta ya da çömlekçi çarkında biçimlendirilmiş, parlak kırmızı astarlı lüks kaplar için kullanılmaktadır. Döneminin porselen sofra takımları olarak tanımlanan Terra Sigillata grubu seramikler, Roma uygarlığının en bilinen seramikleridir. 
Roma Dönemi doğu eyaletlerinde üretilen Terra Sigillata grubu seramikler için Doğu Sigillata grubu seramikler nitelemesi kullanılmaktadır.                 
Doğu Terra Sigillata grubu seramiklerin batı Anadolu'da bilinen üç antik üretim merkezi üzerinde yoğunlaşılmıştır. Bu kapsamda İzmir, Bergama ve Aydın arkeoloji müzelerinden alınan izinlerle müsadere ve satın alma yolu ile müze envanterine kaydedilen seramikler incelenmiştir. 
Tez çalışmasının içeriğini oluşturan bu grup seramiklerin üretim süreçleri seramik teknolojisi açısından irdelenmiştir. Terra Sigillata grubu seramiklerinin karakteristik özelliklerinden biri de üzerlerindeki kırmızı renkli ipeksi parlaklıktaki pekişmiş astarlardır. Tıpkı üretimi yapılan Terra Sigillata grubu kapları Menemen çömlekçi çamuru ile şekillendirilmiş, kapların astarları Bakırçay Havzası'ndaki Kızılyokuş kilinden hazırlanmıştır. Antik dönemdeki gibi yağmur suyu kullanılarak kilin en ince taneciklerinden pekişmiş astarlar elde edilmiştir. Astarlı seramiklerin kırmızı parlak ipeksi görünümü, elektrikli seramik fırınında oksijenli ortamda pişirilerek sağlanmıştır.
Tez çalışmasında Terra Sigillata grubu seramikleri, bu grup seramiklerin kendi içindeki sınıflamaları, genel üretim teknikleri ve süreçleri araştırılarak aktarılmıştır. Çalışmanın ana konusu olan Doğu Terra Sigillata grubu seramikler incelenerek, dönem özelliklerini yansıtan kap örnekleriyle üretim teknolojisi uygulamalı olarak detaylarıyla anlatılmıştır.
Anahtar kelimeler: Doğu terra sigillata seramikleri, kırmızı astar, pekişmiş astar, seramik kalıp, seramik teknolojisi.

Abstract:
The term Terra Sigillata is used in the archaeological literature for luxury vessels with a bright red lining, shaped from high-quality clay, in a mold or on a potter's wheel, from the Roman, Late Republican and Early Imperial periods. Terra Sigillata group ceramics, defined as porcelain tableware of the period, are the best known ceramics of Roman civilization.
For the Terra Sigillata group ceramics produced in the eastern provinces of the Roman Period, the term Eastern Sigillata group ceramics is used.
The focus is on three ancient production centers known from the production centers of Eastern Terra Sigillata group ceramics in western Anatolia. In this context, the ceramics recorded in the museum inventory through confiscation and purchase through the permissions obtained from the İzmir, Bergama and Aydın archaeological museums were examined.
The production processes of this group of ceramics, which constitute the content of the thesis, are examined in terms of ceramic technology. One of the characteristic features of the Terra Sigillata group ceramics is the red colored silky shine reinforced slips on them. The identically produced Terra Sigillata group vessels were shaped with Menemen pottery clay, and the linings of the vessels were prepared from Kızılyokuş clay in the Bakırçay Basin. Reinforced linings were obtained from the finest particles of clay by using rain water as in the ancient period. The red glossy silky appearance of the coated ceramics was achieved by firing in an electric ceramic kiln in an oxygenated environment. During the study process, the ceramics of the Terra Sigillata group, the classification of this group of ceramics within themselves, the general production techniques and processes were investigated. The ceramics of the Eastern Terra Sigillata group, which is the main subject of the study, were examined and the production technology of the period was explained in detail with examples of vessels reflecting the characteristics of the period.
Key words: Eastern terra sigillata ceramics, red slip, sinter engobe, ceramics mold, ceramic technology