Ankara ilindeki aile sağlığı merkezlerinde görev yapmakta olan aile hekimlerinin, aile sağlığı merkezlerinde bulundurulması zorunlu tıbbi cihaz ve ilaçları kullanım durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of use situations of family doctors working at family health centers in ankara province mandatory medical devices and drugs in family health centers
Yazar: EMİN KOÇYİĞİT
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Ankara = Ankara ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Tıbbi araç-gereç ve donanımlar = Equipment and supplies ; Tıbbi cihazlar = Medical devices ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Amaç: Sağlık hizmetleri bir ülkenin kişilerin ve toplumun sağlıklı olması ve sürdürülmesini sağlayan önemli bir oluşumdur. Değişen ihtiyaçlar ve teknolojik gelişmelerle beraber dönem dönem revizyonlara ihtiyaç duyulmuştur. Aile hekimliği uygulaması sürekli bütüncül özelliği olan bir hizmettir. Bu durumda, aile hekimlerine klinik pratiklerine ve yasal olarak birçok sorumluluk getirmiştir. Bu çalışmanın amacı; aile sağlığı merkezlerinde bulundurulması zorunlu tıbbi cihaz ve ilaçların kullanım durumlarının değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Ankara ilinde Aile sağlığı merkezlerinde çalışan aile hekimleri ile yapılmıştır. Hekimlere anketler Google form ile ulaştırılmış ve çalışmaya gönüllü olan 263 hekim (%16) katılmıştır. Hekimlerin sosyodemografik özellikleri ile bulundurulması zorunlu ilaç ve malzemelerin kullanım durumları sorulmuştur.
Bulgular: Çalışmamızda malzemelerde pediatrik entübasyon tüpü, laringoskop ve defibrilatörün en az, ilaçlardan ise dopamin hidroklorür, atropin sülfat ve methergine ampulün en az kullandığı saptanmıştır. İlaçların ve malzemelerin kullanım sıklıklarına göre ASM'de gereklilik durumlarına bakıldığında, kullanım sıklığının fazla olduğu ilaç ya da malzemelerin gerekli olduğunun da düşünüldüğü ancak gerekli olduğu düşünülmesine rağmen kullanım sıklığını etkilemediği saptanmıştır. Gerekli görülme durumunun hekimlerin cinsiyetine, branşına ve ASM grubuna göre farklılık göstermediği tespit edilirken, ilçe ve köylerdeki ASM'ler de hizmet veren hekimlerin daha yüksek düzeyde gerekli olduğunu ifade ettiği tespit edilmiştir.
Sonuç: Aile hekimliğinde bulundurulması zorunlu tıbbi cihaz ve ilaçların kullanım oranlarının değişken olduğu tespit edildi. Sağlık hizmetlerinin uygulanmasında oldukça önemli yeri olan birinci basamak hizmetlerinin daha etkili ve verimli hizmet verebilmesi için hem tıp fakültelerinde hem de mezuniyet sonrası meslek uygulamaları sırasında bilgi ve beceri konularındaki yeterliliği artırmak için sürekli tıp eğitimine daha çok ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: İlaçlar, malzemeler, aile sağlığı merkezi, aile hekimliği, sağlık hizmetleri.

Abstract:
Purpose: Health services are a significant formation that ensures the health and maintenance of people and society in a country. With the changing needs and technological developments, revisions were needed from time to time. Family medicine practice is a service with a continuous holistic feature. In this case, family physicians have brought many responsibilities to their clinical practice and legal. The aim of this study; Evaluation the use of medical devices and drugs that must be kept in family health centers.
Materials and Methods: This study was conducted with family physicians working in Family Health Centers (FHC) in Ankara. Questionnaires were sent to the physicians via Google form, and 263 physicians (16%) volunteered to participate in the study. Physicians were asked about their sociodemographic characteristics and the use of compulsory drugs and materials.
Results: In our study, it was determined that pediatric intubation tube, laryngoscope, and defibrillator were used the least in materials, and dopamine HCl, atropine sulfate, and methergine ampoule were the least used drugs. Considering the necessity of pharmaceuticals and materials in FHCs according to the frequency of use, it was found that drugs or materials with a high frequency of use were also thought to be necessary. Still, they did not affect the frequency of use, although they were supposed to be necessary. While it was determined that the need for physicians did not differ according to the gender, branch, and FHC group, it was determined that the physicians serving in the FHCs in the districts and villages stated that they were required at a higher level.
Conclusion: It was determined that the use rate of mandatory medical devices and drugs in family medicine was variable. For primary care services, which have a significant place in implementing health services, to provide more effective and efficient service, continuing education is more needed to increase the competence in knowledge and skills both in medical faculties and during post-graduate vocational practices.
Key Words: drugs, equipment, family health center, family medicine, health services.