Abdülmecid Sivasî'nin Şerh-i Cezîre-i Mesnevi'si (metin-inceleme) ve Yûsuf-ı Sîneçâk'in Cezîre-i Mesnevi'sinin Türkçe şerhleri (Karşılaştırma-sadeleştirilmiş ortak metin)
Abdulmecid Sivasi's Şerh-i Cezire-i Mesnevi (text-study) and Turkish commentaries of Yusuf-i Sinecak's Cezire-i Mesnevi (Comparison-simplified joint text)
Yazar: SEDA UYSAL BOZASLAN
Danışman: DOÇ. DR. MUCAHİT KAÇAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Abdulmecid-i Sivasi = Abdulmecid-i Sivasi ; Cezire-i Mesnevi = Jazeera-i Mathnawi̇ ; Mesnevi = Mathnawi ; Yusuf-ı Sineçak = Yusuf-ı Sineçak ; Şerh = Commentary

Özet:
XVI. yüzyılın ortalarından XVII. yüzyılın başlarına kadar neredeyse bir asır yaşamış ve bu yaşamına yirmiden fazla eser sığdırmış Abdülmecid Sivasî (M. 1563-1639) şeyhlik ve şârihlik vasfıyla dönemin önemli şahsiyetleri arasında yer almaktadır. 

"Abdülmecid Sivasî'nin Şerh-i Cezîre-i Mesnevi'si (Metin-İnceleme) ve Yûsuf-ı Sîneçâk'in Cezîre-i Mesnevi'sinin Türkçe Şerhleri (Karşılaştırma-Sadeleştirilmiş Ortak Metin)" isimli bu tezimizde önce Abdülmecid Sivasî'nin Şerh-i Cezîre-i Mesnevî'sinin metni ortaya konmuş, ardından da diğer Türkçe Cezîre-i Mesnevî şerhleriyle karşılaştırılmıştır. Böylece, Türkçe Şerh-i Cezîre-i Mesnevîlerin sadeleştirilmiş ortak metnini oluşturmak amaçlanmıştır. 

Üç bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde Abdülmecid Sivasî'nin hayatı, edebî kişiliği, eserleri, Cezîre-i Mesnevî'nin muhtevası, dil ve üslup özellikleri, şerh metodu hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Abdülmecid Sivasî'nin Şerh-i Cezîre-i Mesnevî'si transkribe edilerek tam bir metin ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde de Sivasî'nin Cezîre-i Mesnevî'si sadeleştirilerek diğer Türkçe Şerh-i Cezîre-i Mesnevilerle karşılaştırılmıştır.


Anahtar Sözcükler: şerh, Şerh-i Cezîre-i Mesnevî, Abdulmecid Sivasî, Şeyhî,
metin tenkidi

Abstract:
Abdülmecid Sivasî (M. 1563-1639) who lived almost a century from the middle of XVI. century until the beginning of the XVII. century and fit more than twenty works in this life, has been among the important personalities of the era with the sheikh and commentator qualification.

Abdülmecid Sivasî's Şerh-i Cezîre-i Mathnawi is compared with other  Turkish Cezire-i Mesnevi's commentaries in the present study whose name is "Abdülmecid Sivasî's Şerh-i Cezîre-i Mathnawi (Text-Analysis) and Turkish Commentaries of Yusuf-i Sîneçâk's Cezire'i Mathnawi (Comparison-Simplified Joint Text)". Thus, creating a simplified joint text of Turkish Şerh-i Cezîre-i Mathnawis is intended.

Abdülmecid Sivasî's life, literary personality, works, Cezîre-i Mathnawi's content, language and style features, information about the commentary methods are given in the first part of three chapters. In the second part, a full text has been revealed by transcribing Abdülmecid Sivasî's Şerh-i Cezîre-i Mathnawi. The simplified joint text has been prepared and compared with other Turkish Şerh-i Cezîre-i Mathnawis in the third part.



Key Words: commentary, Şerh-i Cezîre-i Mathnawi, Abdulmecid Sivasî, Şeyhî,
text criticism