Talasemi hastalarında hemoreolojik parametreler üzerine çinkonun etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of zinc on hemoreological parameters in thallasemia patients
Yazar: MUKADDES SİNAN
Danışman: PROF. DR. NESRİN ZEYNEP ERTAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM YALÇIN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Antioksidan enzimler = Antioxidant enzymes ; Beta talasemi = Beta-thalassemia ; Eritrosit agregasyonu = Erythrocyte aggregation ; Eritrosit deformabilitesi = Erythrocyte deformability ; Talasemi = Thalassemia ; Çinko = Zinc

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı, TM hastalarında hemoreolojik parametreler ile enzim aktiviteleri üzerine çinkonun etkisini araştırmaktır. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya, 28 TM hastası ile 30 sağlıklı gönüllü (SG) dahil edildi. Deneklerden venöz kan alınarak, çinko inkübasyonundan önce ve sonra olmak üzere; eritrosit deformabilitesi ve agregasyonu, ozmotik deformabilite ile CAT, GPx, SOD ve MDA ölçüldü. Bulgular, hem TM ile SG grupları arasında, hem de inkübasyondan önceki değerleri başlangıç olarak kabul edilerek kendi içinde karşılaştırıldı.
Bulgular: Bazı kayma kuvveti (SS) değerlerinde TM hastalarının başlangıç EI değerleri SG'e göre anlamlı olarak düşük bulundu. İnkübasyondan sonra bazı SS değerlerindeki EI değerlerinde, TM ve SG de anlamlı olarak artış görüldü. Başlangıç AMP değeri, TM hastalarının SG'e göre anlamlı olarak yüksek bulunurken, diğer eritrosit agregasyon parametrelerindeki farklar anlamlı görülmedi. İnkübasyondan sonra SG'nin AI değeri anlamlı olarak düşük, t½ değeri yüksek bulunurken TM hastalarının AMP değeri anlamlı olarak düşük bulundu. TM hastalarının başlangıç Omin, Omax ve Ohyper değerleri SG'e göre anlamlı olarak düşük bulundu. İnkübasyondan sonra, SG'nin ozmotik deformabilite parametrelerinde anlamlı bir fark görülmedi. Oysa, TM hastalarının EImax, Area, Omax değerlerinde, anlamlı bir azalma görüldü. TM ve SG gruplarının, başlangıç ve inkübasyondan sonra GPx, CAT, SOD ve MDA değerlerinde anlamlı bir değişiklik olmadı.
Sonuç: Çalışmamız bize, TM hastalarının eritrositlerinde sağlıklı eritrositlere göre daha düşük eritrosit deformabilitesi ve ozmotik deformabilitesi ile daha yüksek bir eritrosit agregasyonu bulguları ile ifade edebileceğimiz eritrosit reolojik bozuklukları olduğunu gösterdi. İnkübasyondan sonra ise; her iki grupta da eritrosit deformabilitesinde artış, eritrosit agregasyonunda azalma görüldü. Çinkonun eritrositler üzerine bu olumlu etkisinin, hastaların lehine kullanılabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Purpose: The aim of this study was to investigate the effect of zinc on hemorheological parameters and enzyme activities in TM patients.
Materials and methods: Twenty eight TM patients and thirty healthy volunteers (HV) were included in this study. Venous blood samples were analyzed before and after the zinc incubation. We measured erythrocyte deformability, aggregation and osmotic deformability including enzyme activities. Data obtained from measurements before incubation were considered as initial and compared between groups also investigated TM and HV groups separately.
Results: In some shear stresses (SS), initial EI of TM patients were significantly lower than HV group. After incubation, EI at some SS, were found significantly increased in both groups. Initial AMP were found significantly higher in TM patients than HV group, other erythrocyte aggregation parameters were not found significantly. After incubation, the AI of HV group was found significantly decreased and the t½ was found increased, whereas the AMP of TM patients were found significantly decreased. Initial Omin, Omax and Ohyper of TM patients were found significantly lower than HV group. After incubation, no significant difference was observed in osmotic deformability parameters of HV group. However, there was a significant decrease in EImax, Area and Omax of TM patients. GPx, CAT, SOD and MDA enzyme activities also examined. But data showed that zinc had no significant effect on enzyme activities of both groups.
Conclusion: Our study showed that TM patients erythrocytes is associated with erythrocyte rheological disorders can be expressed by decreased erythrocyte deformability and osmotic deformability and increased erythrocyte aggregation compared to HV erythrocytes. After incubation; erythrocyte deformability was significantly increased while erythrocyte aggregation was significantly decreased in both groups. We think that this positive effect of zinc on erythrocytes can be used in favor of patients.