Antalya Lütfi Büyükyıldırım Araştırma Ormanı'nda yaşayan baştankara (Parus, Aves) türlerinin moleküler cinsiyet tayini yöntemiyle cinsiyete bağlı üreme başarıları ve ölüm oranlarının belirlenmesi
Determining the mortality ratio and breeding success depending on sex of tits (Parus, Aves) by using molecular sexing methods in Lütfi Büyükyildirim Research Forest, Antalya
Yazar: BEKİR KABASAKAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TAMER ALBAYRAK
Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology
Dizin: Cinsiyet tayini = Sex determination

Özet:
Antalya Lütfi Büyükyıldırım Araştırma Ormanı'nda yaşayan Baştankara Parus türlerinin cinsiyete bağlı üreme başarıları ve yavru cinsiyet oranlarının belirlenmesi amacıyla 2010 yılı üreme döneminde (Mart - Haziran) yavrulardan telek örnekleri ile açılmayan yumurtalar yuva sandıklarından toplanmıştır. Toplanan örnekler standart fenol/kloroform yöntemi ile DNA izolasyonu yapılmıştır. Moleküler cinsiyet tayini için CHD genleri P2, P8 primerleri kullanılarak çoğaltılarak jel elektroforezi ile görüntülenmiş ve cinsiyetler belirlenmiştir. P. major için birincil cinsiyet oranlarının (bırakılan yumurtalardaki) % 54 erkek ve % 46 dişi olduğu ve istatistiki olarak simetrik olduğunu bulunmuştur (df = 1; x2 = 0,7; p > 0,05). Yumurta açılma başarısının ise erkekler için % 87,3 ± 6,8 iken dişiler için % 100 olduğu belirlenmiştir. İkincil cinsiyet oranının (açılan yumurtalardaki) % 52 erkek ve % 48 dişi olduğu ve istatistiki olarak simetrik olduğu bulunmuştur (df = 1; x2 = 0,1, p > 0,05). Erkekler için Uçan yavru başarısının % 96,1 ± 6, dişiler için ise % 91,6 ± 5;olduğu tespit edilmiştir. Üçüncül cinsiyet oranının (uçan yavruların) % 53 erkek ve % 47 dişi olduğu ve istatistiki olarak simetrik olduğu belirlenmiştir (df = 1; x2 = 0,3; p > 0,05). Genel üreme başarısının erkekler için % 85 ± 6,7 ve dişiler için % 93 ± 5 olduğu belirlenmiştir. Populasyonun yumurta açılma başarısının % 94,2 ± 3,5, yavru uçurma başarısının % 93,1 ± 2,1 ve genel üreme başarısının da 88,5 ± 2,3 olduğu belirlenmiştir. Çift başına uçurulan yavru sayısının ve çift başına uçurulan erkek yavru sayısının birinci kuluçka döneminde daha fazla olduğu bulunmuştur (p < 0,05). P. ater'in birincil, ikincil ve üçüncül cinsiyet oranları % 45 erkek ve % 55 dişi olduğu ve istatistiki olarak simetrik olduğu belirlenmiştir. Yumurta açılma, yavru uçurma ve genel üreme başarısının ise % 100 olduğu tespit edilmiştir. P. caeruelus'un ise Yumurta açılma başarısının % 89, Yavru uçma başarısının % 100 ve Genel üreme başarısının % 89 olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine sex biased breeding success and offspring sex ratios of Parus sp. living in Lütfi Büyükyıldırım Research Forests in Antalya. For this reason during 2010 breeding season (March ¬ July) feathers were collected from each nestling, unhatched eggs and death nestlings were taken to DNA extraction using standart phenol/chloroform method following digestion with proteinase K. Molecular sex identification was performed using CHD genes amplifying the P8, P2 primers. Primary sex ratio (at conception) was 54 % male and 46 % female for P. major and it did not differ significantly from unity (df = 1; x2 = 0,7; p > 0,05). Male hatchling success were found 87,3 ± 6,8 % and female was 100 %. Secondary sex ratio (at hatchling) was found 52 % male and 48 % female and it did not derivate from the unity (df = 1; x2 = 0,1; p > 0,05). Male fledgling success was 96,1 ± 6 % and female was 91,6 ± 5 %. Tertiary sex ratio (at fledgling) was found 53 % male and 47 % female and it did not differ significantly from unity (df = 1; x2 = 0,3; p > 0,05). General breeding success was 85 ± 6,7 % for males and 93 ± 5 % for females. Population hatchling success was 94,2 ± 3,5 %, fledgling success was 93,1 ± 2,1 % and General breeding success was 88,5 ± 2,3 %. Mean number of fledglings per pair and Mean number of male fledglings per pair were significantly higher in first brood (p > 0,05). We found primary, secondary and tertiary sex ratios of P. ater were 45 % male and 55 % female and they did not differ significantly from unity. Hatchling, fledgling and general breeding successes were 100 %. P. caeruelus?s hatchling success was 89 %, fledgling success was 100 % and general breeding success was 89 %.