Tuz stresine maruz bırakılan soğan (Allium cepa L.) tohumlarında glutamin uygulamasının fizyolojik ve sitogenetik etkileri
Physiological and cytogenetical effects of glutamine treatment in onion (Allium cepa L.) seeds exposed to salt stress
Yazar: DUYGU TOĞAY
Danışman: PROF. DR. KÜRŞAT ÇAVUŞOĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Allium cepa = Allium cepa ; Mitotik anormallikler = Mitotic abnormalities ; Tohum çimlenmesi = Seed germination ; Tuz stresi = Salt stress

Özet:
Bu tez çalışmasında, hem normal koşullar hem de tuz stresi altında çimlendirilen Allium cepa L.'nın tohum çimlenmesi, fide büyümesi (taze ağırlık, radikula sayısı ve radikula uzunluğu), kromozom anormallikleri ve mitotik aktivite üzerine glutaminin etkileri araştırılmıştır. 

Tek başına glutaminli ortamda çimlendirilen tohumların nihai çimlenme yüzdesi, radikula uzunluğu ile radikula sayısı istatiksel açıdan saf su ortamında çimlendirilen kontrol tohumlarınınkilerle aynı değerleri gösterirken, taze ağırlığı saf su ortamında çimlendirilen kontrol tohumlarınınkilere göre kısmen artmıştır. Ayrıca, tek başına glutaminli ortamda çimlendirilen A. cepa L. tohumlarının kök ucu meristemlerinde mitotik indeks saf su ortamında çimlendirilen kontrol tohumlarınınkilere göre kısmen bir azalma gösterirken, kromozom anormalliklerinin sıklığı kontrolünkilere göre aşırı derecede artış göstermiştir.

Diğer taraftan, tuz stresi A. cepa'nın fide büyümesi ve tohum çimlenmesini önemli ölçüde engellemiştir. Dahası, tuz stresi tohumların kök ucu meristematik hücrelerinde mitotik indeksi önemli ölçüde azaltmış, kromozom anormalliklerinin sayısını ise artırmıştır. Halbuki tuz stresinin kromozom anormallikleri, fide büyümesi ve tohum çimlenmesi üzerindeki engelleyici etkisi glutamin uygulaması ile çeşitli önemli ölçüde hafifletilmiştir. Ancak, bu amino asit radikula sayısı ile mitotik index  üzerindeki tuz hasarının azaltılmasında etkisiz kalmıştır.

Abstract:
In this thesis work, the effects of glutaminine on the seed germination, seedling growth (fresh weight, radicle number and radicle length), chromosomal aberrations and mitotic activity of Allium cepa L. germinated under both normal conditions and salt stress were investigated.

The final germination percentages, radicle lengths and radicle numbers of seeds germinated in the medium with glutamine alone statistically showed the same values as ones of the control seeds germinated in pure water medium, while their fresh weights partly increased according to ones of the control seeds germinated in pure water medium. Furthermore, the mitotic index in root tip meristems of A. cepa L. seeds germinated in the medium with glutamine alone partially demonstrated a decrease according to ones of the control seeds germinated in pure water medium while their frequency of chromosomal aberrations excessively increased according to ones of the control.

Barely, salt stress significantly inhibited seedling growth and seed germination of A. cepa. Moreover, it significantly decreased the mitotic index in the root tip meristematic cells of the seeds and increased the number of chromosomal abnormalities. However, inhibitive effect of salt stress on the chromosomal abnormalities, seedling growth and seed germination was significantly decreased with glutamine application. But, this amino acid was ineffective in reducing of salt damage on the radicle number and mitotic index.