Purpureocillium lilacinum'un Rhyzopertha dominica ve Sitophilus oryzae erginlerine patojenitesi ve uygulanan buğday üzerinde kalıcılığı
Pathogenicity of Purpureocillium lilacinum on Rhyzopertha dominica ve Sitophilus oryzae adults and its persistency on treated wheat kernels
Yazar: BESRA KAVAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET KUBİLAY ER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyolojik mücadele = Biological control ; Buğday = Wheat ; Entomopatojenler = Entomopathogens ; Pirinç biti = Sitophilus oryzae L. ; Rhyzopertha dominica = Rhyzopertha dominica ; Sitophilus oryzae = Sitophilus oryzae

Özet:
Bu çalışmada yerel olarak elde edilmiş Purpureocillium lilacinum izolatlarının Rhyzopertha dominica (Fabricius) (Ekin Kambur Biti) ve Sitophilus oryzae (L.) (Pirinç Biti) mücadelesinde potansiyellerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Beş P. lilacinum izolatı zararlıların ergin dönemlerine kontrollü şartlarda (25±2°C sıcaklık, %65±5 nispi nem, karanlık) 9.5x1010 spor/kg buğday konsantrasyonunda test edilmiştir. En yüksek ölüm oranı (R. dominica için %57, S. oryzae için %11) 31304 nolu izolat uygulamasından elde edilmiştir. Bu izolattan elde edilen tek spor hatlarında ise aynı konsantrasyonda en yüksek ölüm (R. dominica için %66, S. oryzae için %16) 743 nolu hat uygulamasında kaydedilmiştir. Farklı nispi nem ortamlarında (%45, %65, %75, %94) yapılan deneme sonucuna göre ortam nispi neminin patojenitede büyük farklara neden olmadığı, sadece 21. günde R. dominica erginlerinde en düşük nemde ölümde düşüşün olduğu tespit edilmiştir. P. lilacinum sporlarının buğday danelerine tutunmasının oldukça yüksek olduğu (%94), uygulama konsantrasyonunun 250 ppm'e düşürülmesi durumunda bu oranın %96.8'e yükseldiği belirlenmiştir. Buğday danelerine uygulama sonrasındaki 30 gün içerisinde spor aktivitesinde büyük bir düşüşün gerçekleşmediği, spor çimlenme oranının en düşük değerinin %90.67 olduğu bulunmuştur. Bu çalışmada P. lilacinum'un R. dominica erginlerine ciddi patojenite gösterdiği, daha fazla sayıda P. lilacinum izolatının test edilmesi ile daha yüksek ölümlere ulaşılabileceği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, ortam nemi, buğday danelerine tutunma oranı ve dane üzerinde spor aktivite süresi bakımından P. lilacinum uygulamalarında sorun çıkma ihtimalinin düşük olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the potential of locally obtained Purpureocillium lilacinum isolates for the control of Rhyzopertha dominica (Fabricius) (Lesser Grain Borer) and Sitophilus oryzae (L) (Rice Weevil). Five P. lilacinum isolates were tested against the adults at 9.5x1010 spores/kg wheat concentration under controlled conditions (25±2°C, 65±5% relative humidity, darkness). Maximum mortalities (57% for R. dominica, 11% for S. oryzae) were recorded from the application of isolate 31304. Amongst single-spore cultures grown from the isolate 31304, the highest mortalities (66% for R. dominica, 16% for S. oryzae) were achieved using culture 743 at the same concentration. According to the results of the experiment conducted under different ambient relative humidities (45%, 65%, 75%, 94%), ambient humidity generally did not cause significant variation in pathogenicity. At the lowest humidity, R. dominica adult mortality was lower only on the 21st day post application. It is found that the adhesion ratio of P. lilacinum spores to wheat kernels is quite high (94%), and increases to 96.8% when spore application concentration was reduced to 250 ppm. Furthermore, spore activity did not decrease dramatically within 30 days after application to wheat kernels. The lowest spore germination rate was 90.67%. It is concluded that P. lilacinum shows significant pathogenicity against R. dominica adults, and testing more P. lilacinum isolates can result with even higher mortalities. Additionally, it is illustrated that ambient relative humidity, adhesion of spores to wheat kernels and persistence of spore activity on kernels may not cause any adverse effects in P. lilacinum applications.