Beden imajının gelişimi ve sağlıklı beden ağırlığının korunmasında yemeyle ilgili tutumlar, temel inançlar ve ebeveyne bağlanmanın rolü
The role of eating attitudes, core beliefs and parental bonding in development of body image and maintenance of healthy body weight
Yazar: BURCU KUTLU
Danışman: PROF. DR. EMİNE OYA SORİAS
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beden imajı = Body image ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Obezite = Obesity ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Obezite günümüzde prevalansı hızla artan bir sağlık sorunudur. Hastaların en önemli problemlerinden biri tedavi ile elde edilen kilo kaybının sürdürülememesidir.Bu çalışmada obezitesi olan kişilerde yeme tutumları, ebeveyne bağlanma, bilişsel şemalar ve beden imajına ilişkin kaçınma, kontrol ve kaygı davranışları incelenmiştir. Çalışmanın örneklemi 273 kadın katılımcıdan oluşmuştur. Beden kitle indeksi (BKİ) 30 ve üzeri olan bireyler obezite grubuna, BKİ 30'dan küçük olan bireyler obez olmayan gruba yerleştirilerek, iki grubun Yeme Tutumu Testi (YTT), Ana-Babaya Bağlanma Ölçeği, Young Şema Ölçeği (YŞÖ), Beden İmajı Kontrol Listesi (BİKL) puanları tek yönlü varyans analizi ile karşılaştırılmıştır. Analizler sonucunda obezitesi olan kişilerin olmayanlara göre daha patolojik yeme tutumlarına sahip olduğu görülmüştür. ABBÖ'den elde edilen ortalamalar obezitesi olan kişilerin çocuklukta anne babalarını daha az ilgili ve aynı zamanda bağımsızlık ve otonomiye daha az izin veren kişiler olarak algıladıklarını göstermiştir. Zedelenmiş Otonomi, Kopukluk ve Diğeri Yönelimlilik şema alanlarından ve beden imajını ölçen BİKL'nin Kaçınma, Kontrol, Kaygı Boyutları ile ölçek toplamında elde ettikleri puanlar obezitesi olmayan gruptan anlamlı derecede yüksektir. Dolayısıyla, obezitesi olan katılımcıların beden imajlarının daha olumsuz olduğu bulunmuştur. Zedelenmiş Sınırlar şema alanında ise obezitesi olmayan grup daha yüksek puanlar elde etmiştir.BKİ'yi yordamada beden imajı kaçınma boyutu, yaş, beden imajı kaygı boyutu, Yüksek Standartlar şema alanı ve ABBÖ- Baba Formu İlgili ve İhtiyaçlara Duyarlı Oluş boyutu diğer değişkenlere göre daha anlamlı bulunmuştur. Olumsuz beden imajının ise Zedelenmiş Otonomi Şema Alanı'na olan inancın ve yaşın yüksek olmasıyla ve aynı zamanda ABBÖ Anne Formu Bağımsızlığa ve Otonomiye İzin Verme Boyutu ve ABBÖ Baba Formu İlgili ve İhtiyaçlara Duyarlı Oluş Boyutu'ndan alınan puanın düşük olmasıyla ilişkili olduğu bulunmuştur. Bu bulgular obezitesi olan kişilerin daha patolojik ebeveyne bağlanma örüntülerine sahip oldukları, işlevsel olmayan şemalara inançlarının daha fazla olduğu ve beden imajlarına ilişkin algılarının daha olumsuz olduğu şeklinde yorumlanmıştır. Bulgular literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
Obesity is a health problem which prevalance rises with each passing day. One of the most important problem of the people who are being treated because of obesity is the discontinuity of weight loss after the treatment.In this study, eating attitudes, parental bonding, dysfunctional schemas, avoidance and checking behaviors about body image are investigated in people with obesity. A total of 273 women [whose body mass index (BMI) were upper than 30 was in obesity group, women whose BMI were lower than 30 was in control group] completed measures of Eating Attitude Test (EAT), Parental Bonding Inventory (PBI), Young?s Schema Inventory (YSI), Body Image Checklist (BIC) and demografic information form.The obesity group was found to report significantly higher levels of EAT and BIC; also lower levels of PBI. Analysis showed that the obesity group?s scores were significantly higher in Social Isolation/ Mistrust, Emotional Inhibition, Enmeshment/ Dependence, Abandonment/ Defectiveness, Self-Sacrifice, Vulnerability to Harm, Emotional Deprivation schemas and Impaired Autonomy, Disconnection, Other-Directedness schema domains. Obesity group?s Entitlement/ Insufficient Self-Control schema?s scores was significantly lower than control group.The results identified five predictors of BMI: body image?s avoidance, age, body image?s anxiety, Unrelenting Standards schema domain and PBI-Father Form- Care and Sensibility to Needs. Also four predictors found for the body image: Impaired Autonomy schema domain, age, PBI-Mother Form- Permit to Independence and Autonomy and PBI-Father Form- Care and Sensibility to Needs. In addition, individuals with obesity have more pathologic eating attitudes, parental bonding and body image; also believe in dysfunctional schemas more than controls.