Faktör V 4070 A-G değişiminin trombozlu hastalarda incelenmesi
Investigation of Factor V 4070 A-G substitution in patients with thrombosis
Yazar: SEZEN BALLI
Danışman: PROF. DR. NEJAT AKAR
Ankara Üniversitesi / Biyoteknoloji Enstitüsü / Temel Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Koagülasyon = Coagulation ; Tromboz = Thrombosis

Özet:
Tromboz, birçok etmenin neden olduğu bir hastalıktır. APC direnci ise venöz tromboz için önemli risk faktörlerinden biridir. FV geninde yanlış anlam mutasyonuna neden olan yaygın bir polimorfizm olan FV Arg506Gln değişimi, faktör V molekülündeki APC kesim bölgelerinden birinin kaybına neden olur, APC direncinden sorumludur. Bununla birlikte, faktör V geninde kompleks bir haplotip bulunmaktadır. Haplotipe adını veren ve genin 4070. nükleotidinde bulunan A (R1) ? G(R2) değişimi ile birlikte, haplotipe ait 13 polimorfizm tanımlanmıştır. R2 haplotipine sahip faktör V proteinin, FVIIIa' nın degredasyonunda görevli APC için gösterdiği kofaktör aktivitesinin düşük ve daha prokoagülan bir form olan FV1' in oranının ise FV2' ye göre artmış olduğu belirlenmiştir. Çelişkili sonuçlara rağmen, faktör V genine ait bu haplotipin venöz tromboz riskini önemli şekilde arttırdığı belirtilmiştir. Tromboz için önemli bir risk faktörü olduğu bilinen FVL' i taşımasına rağmen, uzun yıllar tromboz geçirmeyen bireyler mevcuttur. Tromboza katkısı olduğu düşünülen R2 allelinin aksine R1 allelinin, bu kişileri tromboza karşı koruyabileceği düşünülmüş ve bu çalışmada, FV 4070 A (R1) ? G (R2) gen değişiminin tromboz açısından etkisinin belirlenmesi hedeflenmiştir.Çalışmaya, tromboz tanısı almış 0-18 yaş aralığındaki ve 70 yaş ve üzerindeki hastalarla birlikte, aynı iki yaş grubundaki sağlıklı bireyler dahil edilmiştir. Bireylerden alınan kan örneklerinden fenol-kloroform yöntemiyle DNA izolasyonu gerçekleştirilmiştir. Faktör V 4070 A-G değişimi için uygun primerler kullanılarak polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) gerçekleştirilmiş, faktör V geninin 13. ekzonunun çoğaltılmıştır. Elde edilen PCR ürünlerinde, ilgili gen değişimini saptamak icin RsaI restriksiyon endonükleaz enzimiyle kesim yapılmış, agaroz jel elektroforezi ile bant farklılıkları saptanarak gen değişimleri tespit edilmiştir.Faktör V 4070 A-G değişiminin, 0-18 yaş ve 70 yaş üzeri gruplara dahil olan hasta ve sağlıklı bireylerdeki etkisine bakıldığında, R1 allelinin heterozigot veya homozigot taşınması durumunda trombozla ilişkili koruyucu bir etkiye sahip olmadığı görülürken, R2 allelinin de aynı yaş grupları ve aynı genotip durumda tek başına tromboza neden olabilecek bir risk faktörü olmadığı gösterilmiştir.

Abstract:
Trombosis is a multigenic disease and APC resistance is major risk factor for causing thrombosis. A common polymorphism (FVL) in the FV gene that causes a missense mutation, FV Arg506Gln, results in the loss of one activated protein cleavage site of FV and APC resistance. Recently, a complex haplotype of FV (HR2), which includes 13 different polymorphisms throughout the gene, has been reported. One of these polymorphisms is factor V 4070 A(R1) ?G(R2) substitution which also gives its name to the haplotype. Factor V with HR2 possesses decreased co-factor activity to APC in the degradation of FVIIIa and an increased ratio of the more procoagulant isoform FV1 compared to FV2. Contrasting results on whether the haplotype induces a significant risk of venous thromboembolism have been reported. There are several individuals who have FVL, a common risk factor related to thrombosis, didn? t experienced thrombosis. Contrast to R2 allele which contributed to thrombosis risk, R1 allele is thought to be protective associated with the disease and the goal of the study is to determine effects of FV 4070 A (R1) ?G(R2) substitution in patients with thrombosis.In the study, in the range of 0-18 years and 70 and over 70 years patients diagnosed with thrombosis and the same two age groups healthy controls were screened. DNA isolation was carried out with phenol-chloroform method from blood samples taken from individuals. Amplification of exon 13 of the factor V gene was performed by polymerase chain reaction (PCR) with appropriate primers. PCR products was digested with RsaI restriction endonuclease enzyme for detecting gene variation with agarose gel electrophoresis.Effects of factor V 4070 A-G substitution were determined in 0-18 and 70 and older age groups included patient and healthy individuals. Carrying R1 allele in heterozygous or homozygous state was not associated with any protective effect in thrombosis. It was found that R2 allele was not an independent risk factor for thrombosis in the same age groups and genotype states.