Uluslararası haber ajanslarında Türkiye'nin sınır ötesi askeri harekâtları: Sputnik ve VOA örneği
Turkey's cross-border military operations in international news agencies: Sputnik and VOA example
Yazar: KÜBRA KESKİN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN BARIŞ DOSTER
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Askeri harekatlar = Military operations ; Haber ajansları = News agencies ; Sputnik = Sputnik ; Suriye = Syria ; Sınır ötesi operasyon = Cross-border operation ; Türk-Suriye ilişkileri = Turkish-Syrian relations ; Uluslararası haber ajansları = International news agencies ; VOA = VOA

Özet:
2011'de Arap Baharı olarak bilinen halk ayaklanmalarından sonra bazı Ortadoğu ülkeleri iç savaşa sürüklenmiş ve bu ülkelerde siyasi anlamda istikrarsız bir dönem başlamıştır. Türkiye'nin en uzun sınır hattına sahip komşu ülkesi Suriye de bu ayaklanmalardan nasibini almıştır. Suriye'de başlayan iç savaşın oluşturduğu zararlar, sınır komşusu Türkiye'yi de etkilemiştir. Bölgedeki iç savaştan dolayı Suriye'deki vatandaşların Türkiye'ye sığınması mülteci sorununu beraberinde getirmiştir. Ayrıca, iç savaştan istifade ederek bölgede ortaya çıkan terörist gruplar, sınır hattında güvenlik zafiyeti oluşturmuştur. Bunun üzerine Türkiye, Suriye sınır ötesine askerî harekâtlarda bulunmuş ve ülke sınırını o bölgede oluşum gösteren terör örgütlerinden temizlemeyi amaçlamıştır. Bu hususta 2016 yılında 'Fırat Kalkanı Harekâtı', 2018 yılında 'Zeytin Dalı Harekâtı', 2019 yılında 'Barış Pınarı Harekâtı' ve 2020 yılında 'Bahar Kalkanı Harekâtı'nı gerçekleştirmiştir.
Bölgedeki kaos sadece Türkiye açısından değil, Avrupa devletleri ve küresel devletler açısından da siyasi, ekonomik, güvenlik, toplumsal ve dini tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Bu sebeple gerçekleştirilen harekâtlar, Türkiye ve dünya devletleri açısından dikkat çekmiştir. Bu sebeple bu konu sadece Türk medyasını meşgul etmemiş, bölgedeki küresel güçlerin medya kuruluşlarında da ilgi görmüştür. Dolayısıyla, halihazırda bu bölgede aktif olan Rusya ve ABD gibi küresel güçler Türkiye'nin bu harekâtlarına ihtiyatlı yaklaşmış, kendilerini temsil eden haber ajanslarında bu yaklaşımlarını sergileyen haberler yapmışlardır.
Çalışmamızda, Türkiye'nin yapmış olduğu sınır ötesi askerî harekâtlarına yönelik, Rusya ve ABD'nin kendi haber ajansları olan Sputnik ve Voice of America (VOA) haber ajanslarından Teun Van Dijk eleştirel söylem analizi yapılmıştır. Böylece, bölgedeki ülkelerin diplomatik ilişkileri ve ideolojileri yapmış oldukları söylemler üzerinden açığa çıkarılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Türkiye, Suriye, Sınır Ötesi Askerî Harekâtlar, Sputnik, VOA

Abstract:
After the popular uprisings known as the Arab Spring in 2011, some Middle East countries were dragged into civil war and a politically unstable period began in these countries. Syria, Turkey's neighboring country with the longest border line, also got its share from these uprisings. The damages caused by the civil war in the region, Syrian citizens took refuge in Turkey, which caused the refugee problem. In addition, terrorist groups that emerged in the region by taking advantage of the civil war created a security weakness on the border line. Thereupon, Turkey carried out military operations across the Syrian border and aimed to clear the country's border from terrorist organizations that were forming in that region. In this regard, it carried out 'Operation Euphrates Shield' in 2016, 'Operation Olive Branch' in 2018, 'Operation Peace Spring' in 2019 and 'Operation Spring Shield' in 2020.
The chaos in the region has brought along political, economic, security, social and religious debates not only for Turkey but also for European and global states. The operations that were carried out have attracted attention in terms of Turkey and the world states. For this reason, this issue has not only occupied the Turkish media, but also attracted attention from the media organizations of the global powers in the region. Therefore, global powers such as Russia and the USA, which are already active in this region, have approached these operations of Turkey cautiously and have made news in the news agencies that representing them.
In our study, a critical discourse analysis of Turkey's cross-border military operations has been conducted by Teun Van Dijk, one of the news agencies of Russia and the USA, Sputnik and VOA. Thus, the diplomatic relations and ideologies of the countries in the region have been revealed through their discourses.

Key Words: Turkey, Syria, Cross-Border Military Operations, Sputnik, VOA