XIX. Yüzyıl Rus edebiyatında F.M. Dostoyevski eleştirisi
The criticism of Dostoyevsky in the Russian literature XIX. Century
Yazar: BURKAY ÖGEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SHALALA RAMAZANOVA
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Dostoyevski, Fiodor Mihayloviç = Dostoyevski, Fiodor Mihayloviç ; Edebiyat = Literature ; Eleştiri = Criticism ; Rus edebiyatı = Russian literature

Özet:
XIX. Yüzyıl Rus edebiyatının en önemli yazarlarından biri olan Dostoyevski yazdığı eserlerle hem kendi çağına hem de dünya edebiyatına adını altın harflerle yazmayı başarmıştır. Bu yüzden Dostoyevski'yi anlamak sanıldığı kadar kolay değildir. Onu anlayabilmek için sadece eserlerini okumak yeterli değildir. Eserlerini oluşturmasında en büyük rol yazarın kendi yaşamıdır. Bu bağlamda eserlerini okumadan önce yazarın yaşam öyküsü de dikkatli bir şekilde okunmalıdır. Dostoyevski yazın edebiyatına ilk olarak Balzac'ınYevgeniGrandet eserini çevirerek girmiştir. O zamanlarda henüz 22 yaşında olan Dostoyevski, Karamzin, Gogol ve Puşkin gibi Rus edebiyatının yapı taşları olan yazarları beğenerek okumuştur. Özellikle Gogol'ü kendisini düşünce bakımından en çok etkileyen yazar olarak saymıştır.
Dostoyevski Rus ve dünya edebiyatına oldukça önemli eserler miras bırakmıştır. Bu eserlerin hemen hepsinde insan özgürlüğünü irdelemiş ve bu özgürlüğe ulaşabilmenin yollarını göstermeye çalışmıştır. İki bölümden oluşan tezimizin ilk bölümünde yazarın yaşam öyküsünü ve sürgün dönemlerini incelemeye çalıştık. Bu bölümü oluştururken aile yaşamı,  çocukluğu, okul yılları, kısa süren iş hayatı, arkadaş çevresi, sürgün yılları ve sürgün sonrası dönemleri göz önünde bulundurduk. Nitekim özellikle sürgün sonrası dönemlerine bakıldığı zaman yazın hayatındaki ilk eserlerde bile yazarın yaşamına dair izler bulmak mümkündür. Tezimizin ikinci bölümünde ise yazarın başlıca eserlerini bazalarak bu eserler üzerine yapılmış eleştirileri incelemeye çalıştık. Bu incelemenin asıl amacı; Dostoyevski'yi başka yazar ve eleştirmenlerin nasıl gördüğünü ve anladığını kavramak bunun yanı sıra yapılan bu eleştiriler bağlamında Dostoyevski sanatını detaylı bir şekilde ele almaktır. Bu konunun daha iyi bir şekilde irdelenmesi için sadece Türkçeye çevrilmiş eserlerin okunması ve incelenmesi yeterli değildir. Bu göz önünde bulundurarak Rusça ve İngilizce kaynaklar da detaylı bir şekilde incelenmiştir.

Abstract:
Dostoyevsky who is one of the most important author of XIX. century Russian literature, manages to write his name with gold letters both his age and world literature by his works. Therefore, it is not easy to understand Dostoyevsky as much as you think. It is not enough to understand him by only reading his works. The major role in creating his work is his life. In this sense, author's life story must be read carefully before reading his works. Dostoyevsky makes his debut in literature by translating Balzac's Yevgeni Grandet. At that time, Dostoyevsky who was only 22 approvingly read the authors who are building blocks of Russian literature like Karamzin, Gogol and Pushkin. Especially, he thinks that Gogol affects him mostly in thinking way.
Dostoyevsky legated many important works to Russian and World literature. In almost all of these works scrutinises human's freedom and tries to show ways to reach this freedom. Our thesis consist of two sections. We examined author's life story and exile periods in the first section. We considered his family life, childhood, school years, short-lived work life, circle of friends, exile years and post-exile periods while creating his section. Especially, when looking the post-exile periods, it is possible to find effects of his life even in the first works of his literary life. In the second section of our thesis, we have studied criticism on these works based on the author's main works. The main objective of this review is to understand how other authors saw and understood Dostoyevsky. Besides, to handle Dostoyevsky's art in details in the sense of these critics. In order to examine this issue in a better way, it is not enough to read and examine only translated works to Turkish. With this in mind, it is necesary to examine the Russian and English works.