Hastanelerde çalışan ev idaresi personelinin hijyen kurallarına ilişkin davranışlarının incelenmesi
The Study of hygienic behaviour of the personnel employed in the field of housekeeping at hospitals
Yazar: SİBEL ERKAL
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN ŞAFAK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ev İdaresi ve Aile Ekonomisi Ana Bilim dalı
Derece: Doktora, 1997
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Hijyen = Hygiene ; Personel-hastane = Personnel-hospital

Özet:
Araştırma;hastanelerde ev idaresi alanında çalışan yardımcı personelin; çevresel ve kişisel hijyene ilişkin olarak temizlik, vücut mekaniği ve kazalardan korunma konusundaki davranışlarını belirlemek, cinsiyet, öğrenim düzeyi ve hizmet içi eğitim gibi faktörlerin bu davranışlar üzerindeki etkisini incelemek, araştırma sonucunda elde edilecek bulgulara göre;davranışlarını geliştirecek önerilerde bulunmak amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırma kapsamına.Ankara ili merkezindeki genel amaçlı hastanelerin klinikleri alınmıştır.Araştırmanın verileri geliştirilen anket formuna bağlı kalınarak 28 ocak-2 mayıs 1997 tarihleri arasında araştırmacı tarafından klinik ev idaresi personeli ile yüzyüze yapılan görüşmeler sonucunda toplanmıştır.Elde edilen veriler araştırmacı ve "Bioistatistik Bölümü" tarafından SPSS Win programı ile değerlendirilmiş.sonuçlar khi- kare ve fisher kesin-khi kare analizi ile test edilmiştir. Araştırmaya alınan personelin %28.4'ü kadın,%71.6'sı erkek, %48.0'i ortaokul, %33.4'ü ilkokul ve daha az öğrenimli,%18.6'sı ise lise mezunudur. Personel; enfeksiyon kontrolü ve kişisel hijyen konularında diğer konulara oranla daha fazla eğitim almıştır ve çalışma süresince bir kez eğitim alanlar önde gelmektedir. Personel, iş yaparken çevre sağlığını korumak için,en fazla el temizliğine dikkat etmektedir. Personelin çoğunluğu süpürme(%86.7), silme (%85.3, tozalma(%100.0) işini hijyen kurallarına uygun olarak yapmaktadır. Araştırmaya alınan personel arasında hasta odasının temizleniş sırası ile(%96.5),yüzey temizlemede kullanılan maddeler(%97.3),temizlikte kullanılan çözeltinin değiştirilme sıklığı ile ilgili hijyen kurallarına uygun davranmayanlar önde gelmektedir. Temizlik maddelerini kullanırken personelin yarısından fazlası ovucu+ağartıcıyı bir arada kullanmamaya dikkat etmektedir. Personelin çoğunluğu (%86.5) temizlik maddesinin miktarını ayarlamada hijyen kurallarına uygun davranmamaktadır. Yer döşemesi temizliğinde hijyen kurallarına uygun aracı kullananlar çoğunluktadır. Hasta odalarında yerleri süpürürken nemli süpürmeye(%62.3),yerleri silmede mop temizliğine(%39.8) dikkat edenler ilk sıradadır. Personel arasında temizlik araç-gereçlerini kullanrken araç-gerecin temizliğine dikkat edenler(%42.1)önde gelmektedir. Mop ve toz bezlerini bir sonraki kullanıma hazırlama şekli(%92.0),temizlik araç-gereçlerini depolama şekli(%74.7),çamaşırların toplanması-taşınması(%85.3)ile ilgili hijyen kurallarına uygun davranmayanlar ilk sırada yer almaktadır.Islak mekan temizliğinde tuvaletin günlük olarak dezenfekte edilmesine dikkat edenler (%96.1) çoğunluktadır. Koku kontrolünde ortamı havalandıranlar(%72.7),çöp kontrolünde çöp kutularına plastik torba geçirenler(%90.2), haşere kontrolünde haşere ilacı kullananlar (%46.5) ilk sırada yer almaktadır. İş yaparken çevredeki kişilerin kaza geçirmemesine dikkat edenlerin yarısından biraz fazlası(%58.8) döşeme üzerinde döküntü bırakmamaya dikkat etmektedir. İş yaparken sağlıklarını korumaya dikkat edenlerin %58.6'sı sık el yıkamaya dikkat etmektedir. Personelin yarısından fazlası(%57.6) vücut temizliğini haftada bir kez yapmaktadır. Ellerini iş bittikten sonra yıkayanlar çoğunluktadır. (%98.2) Personelin tamamı iş yaparken iş elbisesini,%73.7'si eldiveni, %47.4'ü maskeyi,%16.9'u iş ayakkabısını giyinmektedir.Personelin %22.9'u iş elbisesini hastane dışında da giymekte ve %79.4'ü haftalık olarak,%17.3'ü on beş günde bir değiştirmektedir. Personelin %73.9'u bir eşyanın kaldırılması, %88.6'sı bir eşyanın itilmesi-çekilmesi ile ilgili hijyen kurallarına uygun davranmamakta, %68.0' i yere yakın iş yaparken hijyen kurallarına uygun davranmaktadır. İş yaparken kendilerinin kaza geçirmemesine dikkat eden personelin %51.2'si çöp toplarken eldiven takmaya dikkat etmektedir. Personelin %71.4'ü işe bağlı sağlık problemi ile karşılaşmamıştır. Anahtar Kelimeler:Hijyen,hastane ev idaresi

Abstract:
This research is planned to determine the behaviours of hospital housekeeping personnel on the subjects of cleaning.body mechanics and prevention from accidents being related to enviromental and personal hygiene, to observe the affect of factors like sex, educational level and inservice education these behaviours and to give advice to develop their behaviours according to the results obtained from research. In the content of the research is the housekeeping personnel of the clinics of the general hospitals in the centre of Ankara.The data of the research is obtained as a result of the face to face dialogues with the clinical housekeeping personnel between the dates of January 28 and may 2- 1997,being up to the developed forms.Data obtained is evaluated by the researcher and Biostatistic Department by the SPSS Win programme and the result is tested by the khi-square and fisher khi-square analysis. 28.4 percentage of the personnel in the research is women,71.6 percentage is men,48.0 percentage is graduated from secondary, 33.4 percentage is graduated from primary school or has a lower level, 18.6 percentage is graduated from high school. Personnel is better educated on the subjects of control of infection and personal hygiene as compared to the other subjects. To protect enviromental health, personnel should be careful at most on handwashing while working. Among the personnel, those sweeping (78.4%), and collecting waste (93.9%) twice a day, and those dusting, collecting linen once a day are in majority. Among the personnel under research, those not obeying the hygiene rules the order of cleaning the rooms of patients, the frequency of changing the substances used for surface cleaning and the frequency of changing the solution used for cleaning are ahead. While using the cleaning substances, most of the personnel are careful not to use abrasive-bleaches together at the same time. Among the personnel, the ones taking care on the cleaning of the equipments while using the equipments are ahead (42.1%). Those not obeying the hygiene rules on the style of preparing the mopping and cleaning clothes for the next use. On controlling of odors, the ones clearing the air, on controlling of waste, the ones putting plastic bags in waste baskets (90.2%) on controlling of pests the ones using pesticide (46.5%) are ahead. A few more than the half (58.8%) of the personnel who take care of the people around on not having any accident while working are careful at not leaving any waste on the floor. 58.6 percentage of the ones who take care for on protecting their healt while working are careful at washing their hands often.VII All of the personnel wear working clothes, 73.7 percentage wear gloves, 47.4 percentage wear mask, 16.9 percentage wear working shoes while working. 22.9 percentage wears their working clothes out of the hospital, 79.4 percentage changes their working clothes once a week. 17.3 percentage changes once in fifteen days. Among the personnel under research.those not obeying the hygiene rules while lifting a object 73.9 percentage, while pulling or pushing a object 88.6 percentage. While working close to the floor 68.0 percentage are obeying the hygiene rules. While working, 51.2 percentage of the personnel who are taking care on themselves for not having any accident are careful at wearing gloves when collecting wastes. 71.4 percentage of personnel had not faced with any health problem. Key WordsrHygiene, Hospital housekeeping.