Nel Noddings'in özen etiğinin felsefi ve kavramsal temelleri
Philosophical and conceptual foundations of Nel Noddings' ethic ofcare
Yazar: GAMZE DENİZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ DOMBAYCI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Felsefe Grubu Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Etik = Ethics ; Eğitim felsefesi = Education philosophy ; Felsefe = Philosophy ; Felsefeciler = Philosophers ; Feminist etik = Feminist ethic ; Noddings, Nel = Noddings, Nel

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Nel Noddings'in özen etiği yaklaşımını kavramsal ve felsefi temelleri çerçevesinde tanıtmak ve bu yaklaşımın eğitime yansımalarına yönelik genel bir bakış sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışma beş bölümden oluşturulmuştur. İlk bölüm; problem durumu, araştırmanın amacı ve araştırmanın öneminden oluşan giriş bölümüdür. İkinci bölümde -özen yaklaşımının bir ahlak felsefesi kuramı olması sebebiyle- ilk olarak ahlak felsefesinin tanımı ve kapsamıyla birlikte temel etik kuramlarına değinilmiş, ardından Nel Noddings'in özen yaklaşımını oluşturma aşamasında kendilerinden etkilendiği başlıca düşünürlere yer verilmiştir. Söz konusu düşünürler; Platon, Aristoteles, David Hume, Immanuel Kant, Jean-Jacques Rousseau, John Rawls ve John Dewey olup, özen kavramını Noddings'in kullandığı anlamda ilk kez kullanan ve bu kavram üzerine bir ahlak felsefesi kuramı inşa eden Carol Gilligan'ın düşünceleri üzerinde ise daha kapsamlı bir şekilde durulmuştur. Bununla birlikte Carol Gilligan ve Nel Noddings'in yaklaşımları, özen etiğinin eleştirel ve kurucu boyutu bağlamında bu bölümde ele alınır. Üçüncü bölümde araştırmanın modeli, verilerin toplanması, verilerin analizi ve yorumlanması açıklanmış bulunmaktadır. Dördüncü bölümde Nel Noddings'in özen etiğinin felsefi temelleri, Carol Gilligan'ın etkisi bağlamında incelenmiş, "Özen nedir?" sorusu, özenin anlamı ve doğası ile özenle ilişkili kavramlar çerçevesinde yanıtlanmış, özen gösteren ve özen gösterilen olmak üzere özenin iki boyutu ve felsefi temelleri açıklanmış, ardından özen etiğinin eğitime yansımalarına ilişkin genel bir bakış sunulmuştur. Beşinci bölümde ise yapılan çalışmaya ilişkin ulaşılan sonuçlara yer verilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to introduce NelNoddings's ethics of care approach with in the
framework of its conceptual and philosophical foundations and to provide an overview of
the reflections of this approach on education. For this purpose, the study is composed of five
parts. First part; problem situation, the purpose of the research, the importance of the
research, the assumptions and limitations are the introductory part. In the second chapter -
because the care approach is a theory of moral philosophy- firstly, the definition and scope
of moral philosophy, as well as the basic ethical theories, are mentioned, and then the main
thinkers that NelNoddings was in fluenced by in the process of creating the care approach
are included. The thinkers in question; Plato, Aristotle, David Hume, Immanuel Kant, JeanJacques Rousseau, John Rawlsand John Dewey; has been extensively addressed. However,
the approaches of Carol Gilligan and NelNoddings are discussed in thissection in the context
of the critical and constitutive dimension of the ethics of care. In the third chapter, the model
of the research, data collection, analysis and interpretation of the data are explained. In the
fourth chapter, the philosophical foundations of NelNoddings' care ethic are examined in the
context of Carol Gilligan's influence, "What is care?" The question was answered with in the
framework of the concepts related to the meaning and nature of care, the two dimensions
and philosophical foundations of care, caring and caring, were explained, and then an
overview of the reflections of care ethics on education was presented. In the fifth chapter,
the results and suggestions related to the study are given.