Arpa çeşitlerinde farklı tohumluk miktarlarının verim, verim öğeleri ve kalite özelliklerine etkileri
The effectiveness of different seed quantities of barley cultivars on yield, yield components and quality characteristics
Yazar: METİN ŞEHİTOĞLU
Danışman: PROF.DR. BAYRAM SADE
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma 2005-2006 üretim yılında Tarla Bitkileri Merkez AraştırmaEnstitüsünün Haymana-Ankara'daki arazisinde yürütülmüştür. Araştırmada Avcı2002 ve Aydanhanım arpa çeşitlerinde farklı ekim sıklıklarının (175, 275, 375,475, 575 tane/m2) verim, bazı verim ve kalite öğelerine etkileri belirlenmiştir.Araştırma ? Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Deseni? negöre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Ele alınan özelliklerde; bitki boyu, bin taneağırlığı, hektolitre ağırlığı, protein oranı, 2.5 mm elek üstü tane oranı, 2.2-2.5 mmelek üstü tane oranı, irilik sınıfı yönüyle çeşitler arasındaki farklılık, proteinoranı, 2.2-2.5 mm elek üstü tane oranı yönüyle ekim sıklıkları arası farklılıkönemli olduğu belirlenmiştir. Çeşit x ekim sıklığı interaksiyonu ise sadece 2.2-2.5mm elek üstü tane oranı ve irilik sınıfı üzerine etkili olmuştur.Artan ekim sıklıklarına bağlı olarak protein oranı ve 2.5 mm elek üstütane oranı da önemli ölçüde azalmıştır. İrilik sınıfı ve 2.2-2.5 mm elek üstü taneoranı yönüyle çeşitler ekim sıklığına farklı tepki vermiş, Avcı 2002 çeşidindeekim sıklığı arttıkça bu değerler azalırken, Aydanhanım çeşidinde bu değerlerekim sıklığına göre önemli ölçüde değişmemiştir.Çeşit ortalamaları incelendiğinde Aydanhanım ve Avcı çeşitlerinde tespitedilen ortalama değerler sırasıyla bitki boyu için 88.1 cm ve 63.3 cm,metrekarede başak sayısı için 248 adet ve 247 adet, tane verimi için 390 kg/da ve378 kg/da, bin tane ağırlığı için 46.4 g ve 37.8 g, hektolitre ağırlığı için 68.0 kgve 64.2 kg, protein oranı için %14.5 ve %13.7, 2.5 mm elek üstü tane oranı için%90.7 ve %52.5, 2.2-2.5 mm elek üstü tane oranı için %0.4 ve %4.8, irilik sınıfıiçin 2.2 ve 7.1 olarak belirlenmiştir.Anahtar kelimeler: Arpa, ekim sıklıkları, verim, verim öğeleri, kalite özellikleri

Abstract:
This research was conducted in Central Research Institute of Field Cropsin Haymana-Ankara during 2005-2006 growing season. Using Avcı 2002 andAydanhanım barley varieties, effects of different sowing densities (175, 275, 375,475, 575 grain. m2) on yield and some yield and quality components weredetermined.The experiment was designed as ?split plots in randomized completeblock experimental design? with 3 replicates. There were significant differenceamong cultivars with respect to plant height, thousand grain weight, hectoliterweight, protein ratio, the rate of kernel remaining above 2,5 mm sift, the rate ofkernel remaining above 2,2-2.5 mm sift, the category of largeness and amongsowing densities with respect to protein ratio, the rate of kernel remaining above2,2-2.5 mm sift. The interaction of variety x sowing densities was only significanteffect on the rate of kernel remaining above 2,2-2.5 mm sift and the category oflargeness.At increasing sowing densities, it?s determined that protein ratio and therate of kernel remaining above 2,5 mm sift tended to decrease. Varieties showeddifferent responses to sowing densities with respect to the rate of kernelremaining above 2,2-2.5 mm sift and the category of largeness. At increasingsowing densities, while the rate of kernel remaining above 2,2-2.5 mm sift andthe category of largeness decreased in Avcı 2002, this characters didn?t have anychanges in Aydanhanım.The means of Aydanhanım and Avcı 2002 observed characters, were 88.1cm and 63.3 cm for plant height, 248 and 247 for spike number per square meter,390 kg.da-1 and 378 kg.da-1 for grain yield, 46.4 g and 37.8 g for thousand grainweight, 68.0 kg and 64.2 kg for hectoliter weight, %14.5 and %13.7 for proteinratio, %90.7 and %52.5 for the rate of kernel remaining above 2,5 mm sift, %0.4and %4.8 for the rate of kernel remaining above 2.2-2.5 mm sift, 2.2 and 7.1 forthe category of largeness, respectively.Key Words: Barley, sowing densities, yield, yield components, qualitycharacters.