İngiliz edebiyatında Bildungsroman geleneği: Henry Fielding`in Tom Jones, Charles Dickens`in Great Expectation (büyük umutlar), James Joyce`un a portrait of the Artist as a Young Man ( genç bir adamın sanatçı portresi) adlı romanları
Bildungsroman in English literature: Henry Fielding`s Tom Jones, Charles Dickens` Great Expectations, James Joyce`s a portrait of the Artist as a Young Man
Yazar: SERAP YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. BELGİN ELBİR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Linguistics and Literature

Özet:
Bu tezin amacı İngiliz bildungsroman türünün belirleyici özelliklerini ortayakoymak ve bu özelliklerin 18. yy.dan Henry Fielding'in Tom Jones, 19. yy.danCharles Dickens'ın Büyük Umutlar, 20. yy.dan James Joyce'un Genç Bir AdamınSanatçı Portresi adlı romanlarında irdelenmesi yoluyla İngiliz bildungsromantürünün üç yüzyıl içinde gösterdiği değişimi incelemektir.Bildungsroman türü ilk kez Alman edebiyatında ortaya çıkmış olduğundan,Giriş Bölümünde eleştirmenlerin Alman edebiyatında ilk bildungsroman örneğikabul edilen Wilhelm Meister'in Çıraklık Yılları adlı romandan hareketlebelirledikleri bildungsroman türünün genel özellikleri incelenmiştir. Bu bağlamdaokuyucuyu bilgilendirmek amacıyla Wilhelm Meister'in Çıraklık Yılları'nın kısa birözeti verilmiştir.I. Bölümde Orta Çağdan 18. yy.a kadar hem dünya edebiyatında hem deİngiliz edebiyatında görülen ve İngiliz bildungsromanının ortaya çıkışını hazırlayanfarklı yazın türleri incelenmiştir. İnceleme sonucu İngiliz edebiyatındabildungsroman türünün Alman edebiyatındaki bildungsroman türüne benzemeklebirlikte ondan farklı unsurlara da sahip olduğu görülmüştür.II. Bölümde Tom Jones bildungsroman özellikleri bakımından irdelenmiştir.Wilhelm Meister'in Çıraklık Yılları'ndan önce yazılmış olmasına rağmen, TomJones'un Giriş Bölümünde ve I. Bölümde ortaya konan bildungsroman özelliklerinitaşıması bakımından bir bildungsroman örneği kabul edilebileceği bulunmuştur. III.Bölümde Büyük Umutlar bir bildungsroman örneği olarak incelenmiş ve bazınoktalarda İngiliz bildungsromanının genel özelliklerinden farklılık gösterdiğianlaşılmıştır. IV. Bölümde Genç Bir Adamın Sanatçı Portresi bildungsromanbağlamında ele alınmış ve Joyce'un yaşadığı döneme uygun bir gelişim sürecibetimlediği sonucuna varılmıştır.Sonuç Bölümünde ise genel olarak bildungsroman türü, İngilizbildungsromanının çıkışını hazırlayan türler ve İngiliz bildungsroman türününözellikleri belirtilmiştir. İrdelenen üç romanın taşıdıkları bildungsroman özelliklerikısaca anlatılarak yazıldıkları dönemin bildungsroman geleneği değerlendirilmiştir.

Abstract:
This thesis is an attempt to analyse the main characteristics of the EnglishBildungsroman and to portray the change it shows within three centuries by studyingHenry Fielding?s Tom Jones from the 18th century, Charles Dickens? GreatExpectations from the 19th century and James Joyce?s A Portrait of the Artist as aYoung Man from the 20th century.Since the genre of bildungsroman first appeared in German Literature, in theIntroduction the main aspects of bildungsroman defined by various critics dependingon Wilhelm Meister?s Apprenticeship, the archetype of bildungsroman in GermanLiterature, are depicted. In this context, in order to inform the reader about the book,a short summary of Wilhelm Meister?s Apprenticeship is given.In Chapter I, different genres that gave rise to the English Bildungsroman areanalysed, and it is observed that the English Bildungsroman differs from the GermanBildungsroman in certain aspects.In Chapter II, Tom Jones is studied as a bildungsroman. It is found thatalthough it was written before Wilhelm Meister?s Apprenticeship, it can beconsidered as an example of bildungsroman because it has some of thebildungsroman characteristics defined in the Introduction and Chapter I. In ChapterIII, Great Expectations is scrutinized as an example of bildungsroman, and it isfound that at some points Great Expectations differs from the typical EnglishBildungsroman. In Chapter IV, A Portrait of the Artist as a Young Man is analysed inthe context of bildungsroman, and it is deduced that James Joyce portrays a bildungprocess conforming to the conditions of his era.In the Conclusion, the characteristics of the bildungsroman as a genre, thegenres providing the rise of the English Bildungsroman and the characteristics of theEnglish Bildungsroman are summed up. The changes observed in the EnglishBildungsroman are pointed out.