Tüketici yenilikçiliği ve tüketici bilincinin içgüdüsel satın alma davranışı üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma
A research to determine the impact of consumer innovation and consumer awareness on impulse buying behavior
Yazar: BÜŞRA SELİN ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. TEVFİK ŞÜKRÜ YAPRAKLİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Teknolojik gelişmelerin, küreselleşmenin artması ve ulaşılabilirliğin kolaylaştığı yeni tüketim dünyasında tüketicilerin ihtiyaç ve istekleri evrilmiş, yeni ürün arzusu çoğu tüketici için ihtiyaç haline gelmiştir. Bu gelişim tüketicinin ani ve hızlı yapmış olduğu satın alımlar yani içgüdüsel satın almalar, yeni ürün arzusu ve aynı zamanda bilinçli olmayı tercih eden yeni tüketici beklentilerinin sürekli gelişimine neden olmuştur. İçgüdüsel satın alma, tüketicinin bir veya birden fazla uyarana maruz kalarak plansız olarak gerçekleştirdiği anlık bir satın alma davranışıdır. Tüketici yenilikçiliği, tüketicilerin yenilikleri benimseme eğilimidir. Tüketiciler bu yenilikleri seçerken zihinsel yönelimlerinin bilişsel ve duygusal boyutuyla karar verirler. Tüketici bilinci ise, kişinin hem bireysel hem de toplumsal tüketime fayda sağlayabilecek seçimler yapmak için yeterli bilgilere sahip olması, farkındalığının yüksek olması ve bu özellikleri kullanarak harekete geçmesidir. 
Bu çalışmada, sürekli olarak yeniliğin yaşandığı teknolojik ürünler baz alınmış ve bu doğrultuda kendilerine yöneltilen sorulara cevap vermeleri istenilmiştir. Çalışmamızın amacı tüketici yenilikçiliği ve tüketici bilincinin içgüdüsel satın alma üzerindeki etkisini ve tüketici bilinci ile tüketici yenilikçiliği arasında bir ilişkinin olup olmadığını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda 18 yaş ve üzeri teknolojik ürün kullanan 411 tüketiciden geri dönüş alınmış, elde edilen verilerin analizinde sayısal verilerin dağılımı (frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma), güvenilirlik analizi (Cronbach's Alpha), açımlayıcı faktör analizi, regresyon analizi ve korelasyon analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda tüketici yenilikçiliğinin ve tüketici bilincinin içgüdüsel satın alma üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisinin olduğu; tüketici bilinci ile tüketici yenilikçiliği arasında ise pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In the new consumption world, where technological developments, globalization have increased and accessibility has become easier, the needs and demands of consumers have evolved, and the desire for new products has become a necessity for most consumers. This development has led to the continuous development of the consumer's sudden and rapid purchases, that is, impulse purchases, the desire for new products, and also the new consumer expectations who prefer to be conscious. Impulsive buying is an impulse buying behavior that the consumer performs unplanned by being exposed to one or more stimuli. Consumer innovation is the tendency of consumers to adopt innovations. When choosing these innovations, consumers decide with the cognitive and emotional dimensions of their mental orientation. Consumer awareness, on the other hand, is when a person has sufficient information to make choices that can benefit both individual and social consumption, has high awareness and takes action by using these features.
In this study, consumers were asked to answer the questions posed to them in this direction, based on technological products that constantly experience innovation. The aim of this study is to examine the effect of consumer innovativeness and consumer awareness on impulse buying and whether there is a relationship between consumer awareness and consumer innovativeness. For this purpose, feedback was received from 411 consumers aged 18 and above using technological products and in the analysis of the obtained data, distribution of numerical data (frequency, percentage, mean and standard deviation), reliability analysis (Cronbach's Alpha), exploratory factor analysis and regression analysis and correlation analysis has been applied. As a result of the analysis, it was found that consumer innovativeness and consumer awareness had a significant and positive effect on impulse buying; It was concluded that there is a positive and significant relationship between consumer awareness and consumer innovativeness.