Özel öğretim kurumunda stratejik karar verme sürecindeki aktörlerin sosyal ağ analizi ile incelenmesi
Investigation of the actors in the strategic decision making process in private school by social network analysis
Yazar: EZGİ ÇAKICI
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ÖZDEMİR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Karar verme = Decision making ; Karar verme stratejileri = Decision making strategies ; Karar verme süreci = Decision making process ; Sosyal ağ analizi = Social network analysis ; Sosyal ağlar = Social networks ; Özel eğitim kurumları = Special education institutions ; Özel öğretim = Private education

Özet:
Bu araştırmanın amacı sosyal ağ analizi ile özel öğretim kurumunun stratejik karar verme süreçlerinde yer alan aktörlerin sosyal ağ yapılarını incelemektir. Araştırmada, durum çalışması yöntemlerinden bütüncül tek durum deseni kullanılmıştır. Araştırmada nitel veri toplama yöntemlerinden görüşme tekniği ile veriler toplanmıştır. Veriler içerik analizi ile sosyal ağ çalışmasına uygun hale getirilerek analiz edilmiştir. 
Araştırma 2021–2022 Eğitim-Öğretim yılında, İstanbul ilinde bulunan iki kampüse sahip anaokul, ilkokul ve ortaokul öğrencileri yetiştiren bir özel öğretim kurumunda yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu özel öğretim kurumunda stratejik karar verme sürecine katılan aktörlerin içinde yer aldığı ve araştırmaya katılmaya istekli toplam 27 kişiden oluşmaktadır. Kurumda stratejik kararlara katılım sağlayan genel müdür yardımcısı ile stratejik kararlara katılım sağlayan kişiler belirlenerek görüşmeler yapılmıştır. 
Araştırmanın verileri, kişisel bilgi formu ve katılımcılarla yapılan görüşmelerden elde edilmiştir. Görüşmeler, çevrimiçi ortamda yarı yapılandırılmış olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler içerik analizi ile sosyal ağ analizi programı olan UCINET'e uygun matrisler haline getirilerek sosyal ağ analizi yapılmıştır.
Özel öğretim kurumunda aktörlerin görüşme sorularına verdikleri cevaplardan stratejik karar verme sürecinde birbirlerine bireysel olarak doğrudan temas ve kurum toplantılarında birbirleri ile toplantılı temas yoluyla iki farklı sosyal ağ oluşturdukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda analizler doğrudan temas ve toplantılı temas etkileşim ağları olarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarında, etkileşim ağı analizine göre kurumda gerçekleştirilen toplantıların, katılım gösteren aktörlerin birbirleri ile etkileşimlerini, dolayısıyla sosyal ağ yapısında parçalanmayı önleyerek bağlantılılığı arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca aktörlerin sosyal ağ ölçümleri sonucunda üst kademe yöneticilerin bağlarının diğer aktörlere göre daha sık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bir diğer bulgu ise stratejik karar verme sürecine katılan aktörlerin, çevrelerindeki bireylerden ya da çevresel faktörlerden etkilendiğidir. Stratejik karar vermeyi etkileyen dış aktör/faktörlerden en fazla bağa R01 (Kurumun Rekabet Analizi), D001 (Kurumun İngilizce Eğitim Danışmanı) ve Y01 (Yönetim Kurulu) olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ek olarak araştırmada stratejik karar verme sürecindeki doğrudan temas ve toplantılı temas ağında hangi aktörlerin daha fazla etkili olduğu araştırılmıştır. Etki ağı sonuçlarına göre en güçlü bağa üst düzey yöneticilerin sahip olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to examine the social network structures of the actors involved in the strategic decision-making processes of the private education institution using social network analysis. The research is a case study and a holistic single case design was adopted as the research design. In the research, a social network analysis study was carried out by collecting data using interview method, one of the qualitative data collection methods. Data is digitized and analyzed through content analysis technique.
The research was carried out in 2021-2022 academic year, in a private education institution with primary and secondary education departments located in the city of Istanbul. The study group consisted of 27 people willing to participate in the research, who are the actors in the strategic decision-making process. To determine the people to be interviewed who participates in strategic decision making process, the assistant general manager of the institution who also participates in strategic decision-making process was interviewed first.
The data of the research were collected by using personal information form and interview method. The interviews were conducted with semi-structured questions online. In the study, the data is digitized and transformed into matrices suitable for UCINET, a social network analysis software, through content analysis and analyzed using UCINET.
Responses of interviewees to the questions, it was determined that they have direct contacts as well as contacts through meetings in the strategic decision-making process. Two different social network formations are observed, one through direct contact and other contacts through meetings. Accordingly, social network analysis was carried out for both network formed by contacts through meetings and network formed by direct contacts. As a result, analyzing two networks, it was concluded that the meetings increased the interaction of the actors with each other and thus increased the connectivity by preventing the fragmentation in the social network structure. As a result of the social network measurements of the actors, it was concluded that the ties of the senior managers are more frequent than the other actors. It has been concluded that the actors participating in the strategic decision-making process are affected by external actors/factors, in other words, by the individuals around them or by external factors. It has been concluded that R01 (Competition Analysis of the Institution), D001 (English Consultant of the Institution) and Y01 (Board of Directors) have the most connections among the external actors/factors that affect strategic decision making. In addition, the research investigated which actors are more effective in the direct contact and meeting contact network in the strategic decision making process. According to the results of the influence network, it was concluded that senior managers have the strongest bond.