Orak hücre anemili hastalarda iskemik ataklarda T helper, T sitotoksik ve natural killer hücre profili ve klinik prognozla ilişkisi
The profile of the t helper, cytotoxic t and natural killer cells in sickle cell anemia patients with ischemic attack and the relation with clinical prognosis
Yazar: BAHRİYE ATMIŞ
Danışman: PROF. DR. YURDANUR KILINÇ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi-orak hücreli = Anemia-sickle cell ; Ağrı = Pain ; Katil hücreler-doğal = Killer cells-natural ; Prognoz = Prognosis ; Sitotoksisite = Cytotoxicity ; İmmün sistem = Immune system ; İnterlökin 5 = Interleukin 5 ; İskemi = Ischemia

Özet:
Orak Hücre Anemili Hastalarda İskemik Ataklarda T Helper, T Sitotoksik ve Natural Killer Hücre Profili ve Klinik Prognozla İlişkisi

Amaç: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Bilim Dalı tarafından takip edilen ve tedavisi yapılan 29 orak hücre anemi hastası çocukta iskemik atakta ve atak dışı dönemde T helper, sitotoksik T ve doğal öldürücü hücre düzeylerinin karşılaştırılması ile iskemik atağın immun fonksiyonlara etkisinin belirlenmesi ve klinik prognoz ile ilişkilendirilmesi amaçlanmıştır. 

Gereç ve yöntemler: Çalışmada 29 orak hücre anemili hastadan ağrılı kriz ve kriz dışı dönemde,  kontrol grubu olarak da aynı yaş grubunda HbAA olan 24 sağlam çocuktan akım sitometri yöntemi ile toplam T lenfosit düzeyi için CD3, T helper hücreleri için CD4, sitotoksik T hücreleri için CD8, doğal öldürücü hücreler için CD16 ve CD56 monoklonal antikor düzeyleri akım sitometri yöntemi ile tetkik edildi. Elde edilen veriler istatistiksel olarak karşılaştırıldı. 
Bulgular: Orak hücre anemili hastaların kriz dönemlerinde bakılan HbS ortalaması % 83,8±6,6 bulundu. Orak hücre anemili hastalarda kontrol grubuna göre hemoglobin ve hematokrit değerleri düşük idi (p<0,001). Orak hücre anemili hastaların kriz dönemlerinde bakılan CD3 değerleri (% 62,31±7,79) aynı hastaların stabil dönemlerinde bakılan CD3 değerlerine (% 65,53±5,72) ve kontrol grubunda bakılan CD3 değerlerine (% 69,09±9,18)  göre anlamlı olarak daha düşük bulundu (p=0,007). Orak hücre anemili hastaların kriz dönemlerinde bakılan CD16+56 değerleri (% 13,07±7,67) aynı hastaların stabil dönemlerinde bakılan CD16+56 değerlerine (% 12,71±5,62) göre anlamlı olarak faklı bulunmaz (p>0,05) iken kontrol grubunda bakılan CD16+56 değerlerine (% 8,11±4,67)  göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p=0,009). Hastaların CD3, CD4, CD8 ve CD16+56 değerlerine bakıldığında bu değerlerin ile kan transfüzyonu sayısı ile anlamlı bir değişiklik göstermediği görülmüştür 
Sonuç: Çalışma sonucunda kronik hemoliz ve doku hipoksisi ile seyreden orak hücre anemili hastalarda iskemik atak sırasında toplam T hücre sayısını gösteren CD3 değerleri kontrol grubuna göre daha düşük saptandı (p=0,007). Hastalarda sitotoksik T ve T helper düzeyleri ise kontrol grubuna göre anlamlı olarak farklı saptanmadı (p>0,05). Orak hücre anemili hastalarda iskemik atak sırasında ve stabil dönemde doğal öldürücü hücreler kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu. Hastaların kriz döneminde CD16+56 değerleri ortalaması kontrol grubuna göre belirgin yüksekti ve istatistiksel olarak bu fark çok önemliydi (p=0,009). Orak hücre anemili hastalarda T helper, sitotoksik T ve doğal öldürücü hücrelerin kliniğe ve prognoza etkisinin net bir biçimde belirlenebilmesi için daha geniş hasta grubunda yapılacak çalışmalarla değerlendirilmelidir. 
Anahtar Kelimeler: ağrılı kriz, orak hücre anemisi, T hücre profili

Abstract:
ABSTRACT

The Profile of the T Helper, Cytotoxic T and Natural Killer Cells in Sickle Cell Anemia Patients with Ischemic Attack and the Relation with Clinical Prognosis
         Purpose: The study is conducted  in Pediatric Hematology of Medical Faculty of the University of Çukurova in 29 sickle cell anemia (SCA) patients, who are in ischemic attacks (in vasoocclusive crises period) and in steady state; the estimation of relation with clinical prognosis and the effect of ischemic attacks on immunological functions by comparisons of the level of T helper cells, cytotoxic T cells and natural killer cells.
         Materials and Methods: In the study, 29 patients with sickle cell anemia in ischemic attacks with painful crises and in steady state and 24 healthy children were chosen in the same age group for control group. These groups were examined with complete blood cells count, the hemoglobin electrophoreses and the blood chemistry. The study was performed by flowcytometric method to find the level of CD3 monoclonal antibody for total T lymphocyte, CD4 monoclonal antibody for T helper cells, CD8 monoclonal antibody for cytotoxic T cells and CD16+56 monoclonal antibodies for natural killer cells in the mentioned groups to compare the statistical data.
         Findings: The average of HbS ischemic periods in SCA patients are to be found 83±6,6 %. There were decrease in hemoglobin and hematocrit levels in SCA versus control group (p<0,001). The levels of CD3 are lower in SCA patients with crises period (62,31±7,79 %) than in steady state (65,53±5,72 %) and in control group (69,09±9,18 %) (p=0,007). The natural killer cells in crisis period (13,07±7,67 %) and in steady state (12,71±5,62 %) were lower than in control group (8,11±4,67 %) (p=0,009). In SCA patients, the level of CD3,CD4, CD8 and CD16+56(+) T cells are not changed with the frequency of crisis (p>0,05). 
         Results: As a result of the study, in the patients with sickle cell anemia whom associated with chronic hemolysis and tissue hypoxia during the ischemic attack, the levels of total T lymphocyte (CD3) was found significantly lower than the control group. The levels of  T helper cells (CD4) and cytotoxic T cells (CD8) did not differ between SCA patients and control group. The levels of natural killer cells (CD16+56) was found higher in crises period and steady state than control group. To find the T cell subset levels in clinical and prognostic effects in SCA, it is necessary to do study with bigger groups of patients and wide range of study.

         Key words: sickle cell anemia, T cell profile, vasoocclusive crises