Türkiye'deki kadastro yenileme çalışmalarında ortofoto ve yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinin kullanılabilirliğinin araştırılması
Investigation of using orthophoto and high resolution satellite imagery for cadastral renovation work in Turkey
Yazar: FAZIL NACAR
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN KARABÖRK ; DOÇ. DR. TAYFUN ÇAY
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Ülkemizde ilk tesis kadastrosu 100 yılı aşan bir zaman almış, son yıllarda ihaleli kadastronun da devreye girmesiyle % 99 civarında tamamlanmıştır. Bu uzun süreçte gerek ölçü yöntemindeki değişiklikler ve gerekse teknolojideki gelişmeler nedeniyle değişik ölçü sisteminde farklı yöntemlerle paftalar üretilmiş ve bu sebeple kadastro tamamlanmadan yenileme ihtiyacı doğmuştur. Yaklaşık 30-40 yıldır kadastro paftaları görülen çeşitli eksiklikler nedeniyle yenilenmektedir. Son dönemde kadastro yasasında yapılan değişiklikle kadastronun amaçları arasına "Mekansal bilgi sisteminin altlığını oluşturma'' eklenmiştir. Bu yeni hedefle birlikte kadastro yenileme faaliyetleri dünya bankası kredileriyle de desteklenerek artmış, özellikle köylerde grafik yöntemle üretilen paftaların yenilenmesine hız verilmiştir. Kadastro mevzuatımız ikinci kadastroyu yasaklamış ancak istisnai bir madde ile yenileme çalışmalarının önü açmıştır. Ancak yapılan kadastro yenileme çalışmaları "mekânsal bilgi sisteminin altlığını oluşturma" amacını sağlamaktan uzak olup sadece sayısallaştırma yapılmaktadır. Kadastronun yaşayan bir olgu olduğu sürekli güncel tutulması gerektiği son yıllardaki teknolojik gelişmelerle daha da belirgin hale gelmiştir. Özellikle ortofoto ve yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinin kadastro yenileme çalışmalarında kullanılabilirliği sağlanırsa ülke kadastrosu sürekli güncel tutulabilecektir.
 Bu amaçla Konya, Adana ve Şanlıurfa'da 3 pilot bölge (eğimin fazla olmadığı ve açık alanlar) seçilmiştir. Bu bölgelerde CORS yöntemiyle GNSS kullanılarak detay alımı yapılmıştır. Konya 1/1000 ve 1/2000 ölçeğinde, Adana 1/5000 ölçeğindeki ve Şanlıurfa'daki 1/5000 ölçekli WorldView-2 yüksek çözünürlüklü uydu görüntüsünden elde edilen ortofoto ve vektör haritalar parsellerin ve alt parsellerin alanları elde edilmiştir.
 Tapu alanı ile Kadastro paftasının sayısallaştırılmasıyla elde edilen alan, ortofoto alanı, vektör harita alanı ve alım (arazi) alanı karşılaştırılmıştır. Ayrıca en az ve en çok cephe kayıklıkları tüm bölgeler için belirlenmiştir. Jeodezik ölçme, hava fotogrametrisi ve yüksek çözünürlüklü uydu görüntüsünden elde edilen pafta maliyetleri hesaplanarak analiz yapılmıştır. Yapılan çalışma ışığında, yenileme kadastrosunda, hava fotografından ve yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinin elde edilen 1/5000 ölçekli ortofoto görüntülerinin kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Establishment cadastre took exceeding a century in our country , it is completed circa 99%  with the come into play of land registry by tendering in recent years. Map sheets are produced by different methods in different measurement system due to changes in both measurement methods and development in technology within this long process and therefore it has appeared in need of renewing map sections. Map sections are renewed about 30 to 40 years due to the various deficiency identified. Recently, "Creating the Base of Spatial Information System" has been included among the objectives of land registry with changes in land registry legislation. Land registry activities have increased supporting by World Bank loans support with this new goal and specifically the renewal of the map sections, which is produced by graphic method have been accelerated. Our land registry legislation is banned to second land registry process however it is  paved the way of renovation process with an exceptional item in the legislation. However, activities of the land registration is too far from achieving objective of  "Creating the Base of Spatial Information System" only digitization is carried out. It is a case of living in the land registration and technological developments in recent years is constantly kept up to date with the need has become more pronounced. Specifically, if usability of ortho-photos and high resolution satellite images can provided in the of land registration process, the country cadastre information will be kept up to date.
Tree pilot area in Konya, Adana and Şanlıurfa (areas where not more the slope and open) have been selected for this purpose. In these regions, details are measured using CORS and GNSS methods. the areas of plots and sub-plots in scales of 1/1000 and 1/2000 in Konya and 1/5000 in Adana and 1/5000 in Şanlıurfa have been obtained from ortho-photos and vector maps which is obtained from WorldView-2 high resolution satellite imagery.
The area is obtained by digitizing the deed area and land registration plots, ortho-photo area, vector map area and purchasing (land purchase) area have been compared. Additionally, minimum and maximum offsets for facades have been identified for these  regions. The cost of sheets obtained from geodetic measurements, aerial photogrammetry and high resolution satellite imagery have been calculated and  analyzed. As a result of works performed, it was concluded that ortho-photos in scales of 1/1000 which are obtained from aerial photographs and high resolution satellite imagery can be used in renovation of cadastral process.