Soruşturmanın gizliliği
The secrecy of investigation
Yazar: GÜNCE ARTANTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. GÜNEŞ OKUYUCU ERGÜN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adil yargılama = Fair hearing ; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Ceza Muhakemeleri Usul Kanunu = Code of Criminal Procedure ; Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure ; Ceza soruşturma = Criminal investigation ; Gizli soruşturma = Secret investigation ; Gizlilik = Confidentiality ; Hazırlık soruşturması = Preliminary inquiry ; Soruşturma = Investigation ; Önsoruşturma = Preliminary investigation

Özet:
Üç ana bölüm altında ele alınan ceza muhakemesi hukukunda soruşturmanın
gizliliği kavramı, çalışmanın birinci bölümünde ceza muhakemesi sistemleri içindeki
gelişimi açısından incelenmiştir. Soruşturmanın gizliliğini eleştiren görüşlere ve
değişik ülkelerde şüpheli haklarının geliştirilmesi yönünde yapılan reformlara yer
verildikten sonra, soruşturmanın gizliliğiyle ilgili genel açıklamalar yapılmış;
gizliliğin kavramsal çerçevesi çizilmiştir.

İkinci bölümde, müdafiin soruşturma evresinde hazır bulunma hakkının olduğu
işlemler üzerinde durulduktan sonra, çalışmanın odak noktasını oluşturan soruşturma
dosyasını inceleme hakkı, Türk hukukundaki temel tartışmalarıyla birlikte, müdafi ve
diğer muhakeme süjeleri bakımından değerlendirilmiştir. Ardından dosya inceleme
hakkı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi bağlamında ele alınmış; öncelikle adil
yargılanma hakkının soruşturma evresinde uygulanabilirliği sorunu irdelenmiş; dosya
inceleme hakkı 6.maddenin 1.fıkrası (silahların eşitliği) ve 3.fıkranın a, b, c bentlerinde
tanınan haklar bakımından incelenmiştir. Tutuklu şüphelinin dosya inceleme hakkı ise
kişi özgürlüğü ve güvenlik hakkı bakımından ayrıca incelenmiştir. Doğası gereği
soruşturmanın tarafı olan kişilere karşı gizli olan işlemlere de farklı bir başlık
ayrılmıştır.

Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları
Sözleşmesi'nde basın özgürlüğünü sınırlandırma nedenlerinden ikisi olarak öngörülen
"yargılama görevinin gereğine uygun olarak yerine getirilmesi" ve "başkalarının
şöhret ve haklarının korunması" amacının, soruşturmanın gizliliğinin koruduğu
kamusal ve bireysel menfaatlerle örtüştüğü tespiti yapıldıktan sonra, soruşturma gerekleri ile bilgi edinme gerekleri arasında dengenin kurulması hususu tartışılmıştır.
Son olarak bu bölümde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin soruşturma organları
ve basın mensuplarının şüphelinin suçsuzluk karinesini ihlal ettiklerine hükmettiği
kararlarına yer verilmiştir.

Abstract:
The notion of "Secrecy of Investigation", which has been examined in this
work under three chapters, is scrutinized under the first chapter by its relation to its
development in criminal procedure systems. General explanations about the secrecy
of investigation have been done and a conceptual outline of the secrecy notion has
been drawn, after the study of the views that criticize the secrecy of investigation and
the reforms in various countries that aim the enhancement of the rights of the suspect.

Under the second chapter, after elaboration on the issue of the proceedings that
the defense counsel is entitled to be present; access to the investigation file, which is
the crux of this work, is studied in relation to the defense counsel and other subjects
of criminal process with reference to some fundamental debates in the Turkish
literature. Thereafter, access to the investigation file is reviewed in the context of the
European Convention on Human Rights. First, the applicability of the right to a fair
trial in the investigation phase is examined. Second, access to the file is explained in
relation to the rights that have been envisaged in Article 6(1) -equality of arms- and
subparagraphs (a), (b) and (c) of Article 6(3). Access to the file of the suspect who is
detained is examined in the context of the right to liberty and security. A subchapter is
allocated for the measures of protection of evidence that are secret by their nature
against the persons who are parties to the investigation.

Under the third and final chapter, the two grounds that have been recognized
as the reasons for the limitations on the freedom of the press in the Turkish
Constitution and European Convention on Human Rights, "the protection of reputation or rights of others" and "the prevention of the disclosure of information received in
confidence and the maintenance of the authority and impartiality of the judiciary" are
found as corresponding with public and private interests that the secrecy of
investigation ensures. Following that, the balance between the necessities of
investigation and right to information is discussed. In conclusion, the cases which the
European Court of Human Rights ruled that investigative authorities and press
members have violated the presumption of innocence of suspect were given place.