Sera domates yetiştiriciliğinde otomasyona dayalı uygun sulama programının saptanması
Determination of automated optimum irrigation program in greenhouse tomato production
Yazar: TOLGA ALTAY
Danışman: PROF. DR. İSMAİL HAKKI TÜZEL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki su tüketimi = Plant water consumption ; Domates = Tomato ; Seralar = Greenhouses ; Sulama programı = Irrigation program

Özet:
Çalışma 2014 yılı ilkbahar bitki yetiştirme dönemini kapsayacak şekilde Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi (UTAEM) içinde bulunan PE örtülü serada gerçekleştirilmiştir. Domatesin (cv. Newton F1) bitkisel materyal olarak kullanıldığı çalışmada; uygulanan sulama düzeyleri bitki kök bölgesi kullanılabilir nem kapasitesinin farklı düzeylerde tüketilmesine izin verilen sulama programlarına dayandırılmıştır. Tam sulama (S1) konusunda kullanılabilir nem kapasitesinin % 15; diğer konularda ise sırasıyla (S2) % 30, (S3) % 45 ve (S4) % 60 düzeylerinde tüketilmesine izin verilmiş; böylece kullanılabilir nem kapasitesi seviyeleri  S1 konusunda % 85-100, S2 konusunda % 70-85, S3 konusunda % 55-70 ve S4 konusunda % 40-55 arasında tutulmaya çalışılmıştır. Araştırma tesadüf blokları deneme deseninde 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada damla sulama yöntemi kullanılmış ve sulamaların zamanlamasında bitki kök bölgesine yerleştirilen toprak nem algılayıcılarından (sensör) yararlanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen sonuçlarda ; S1 konusunda 241 mm., diğer konularda da sırasıyla 204.2 mm., 125.9 mm ve 92.3 mm. bitki su tüketimi hesaplanmıştır. Verim değerleri konulara göre sırasıyla 10.32 kg/m2, 9.68 kg/m2, 7.42 kg/m2 ve 5.57 kg/m2 olarak bulunmuştur.
Konulara göre verim etmeni (ky) değeri, pazarlanabilir ve toplam verimde sırasıyla 0.68 ve 0.66 olmuştur.
Konulara göre bitki su tüketimi ve sulama suyu miktarlarından elde edilen su kullanım etkinlikleri WUE (kg/m3) ve IWUE (kg/m3) değerleri; pazarlanabilir ve toplam verimde sırasıyla 41.26-59.15, 41.26-60.35 ile 42.82-59.74, 42.82-60.94 olarak bulunmuştur.
	Meyve kalite analizleri sonuçlarına göre; konular arasında yalnızca meyve sertliği açısından farklılık bulunmuş, diğer kalite parametreleri farklılık göstermemiştir.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; sera domates yetiştiriciliğinde bitki kök bölgesindeki nem açığının % 30'u aşmaması gerektiği sonucuna varılmıştır

Anahtar Sözcükler : Sera, domates, toprak nem algılayıcısı, otomasyon, bitki su tüketimi.

Abstract:
The research was conducted in PE covered greenhouse placed in the International Agricultural Research and Training Center during the spring growing season of 2014 and tomato (cv Newton F) was selected. In this research, applied irrigation levels were based on the irrigation schedules which allow consuming of different levels of available plant root zone moisture capacity. Available moisture capacity is allowed to be consumed in full irrigation treatment (S1) 15%, (S2) 30%, (S3) 45% and (S4) 60%, to set available moisture capacity levels 85-100%, 70-85%, 55-70% and 40-55% in the irrigation treatments S1, S2, S3 and S4 respectively. The experimental design was conducted as a randomized block design with 3 replications. In this research drip irrigation system and for the timing of irrigation soil moisture sensors, placed in the plant root zone, were used.
Plant water consumption was determined 241 mm, 204.2 mm, 125.9 mm, 92.3 mm, respectively. Yields were obtained in irrigation treatments as 10.32 kg/m2, 9.68 kg/m2, 7.42 kg/m2, 5.57 kg/m2, respectively. 
Efficiency factor values (ky) of marketable and total yield were determined 0.68 and 0.66, respectively. 
Water use efficiency (WUE) (kg/m3)  and irrigation water use efficiency (IWUE) (kg/m3) values were determined in the marketable and total yield ranging from 41.26-59.15 kg/m3 , 41.26-60.35 kg/m3 and 42.82-59.74 kg/m3, 42.82-60.94 kg/m3, respectively.
Fruit quality analysis results showed that irrigation treatments were statistically significant only on fruit firmness, but no significance on other quality parameters. 
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; uygun sulama yönünden, sera domates yetiştiriciliğinde bitki kök bölgesindeki nem açığının %30'u aşmaması gerektiği sonucuna varılmıştır
According to the results, 30% of soil moisture depletion is recommended during the application of automated ırrıgatıon in greenhouse tomato productıon. 
Keywords : Greenhouse, tomato, soil moisture sensor, automation , plant water consumption.