Fare kemik iliği hücrelerinde siklofosfamid tarafından indüklenen genotoksisiteye karşı tarhun (Artemisia dracunculus L.) yaprak ekstraktının olası koruyucu etkisinin mikronükleus testi ile belirlenmesi
Determination of the possible protective effect of tarhun (Artemisia dracunculus L.) leaf extract in the mouse bone marrow cells against cyclophosphamid by micronucleus test
Yazar: HATİCE ULU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR AKSU KILIÇLE
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışma; siklofosfamidin (CP) neden olduğu genotoksisiteye karşı, tarhun (Artemisia dracunculus L.) yaprak ekstraktının olası koruyucu etkisinin, mikronükleus testi ile belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada her bir grupta 8 hayvan olacak şekilde toplam 6 grup oluşturuldu. Bu gruplar; I. grup: negatif kontrol grubu, II. grup: pozitif kontrol grubu (50 mg/kg, i.p. CP), III. grup:  75 mg/kg tarhun yaprak ekstraktı grubu, IV. grup: 150 mg/kg tarhun yaprak ekstraktı grubu, V. grup: 75 mg/kg tarhun yaprak ekstraktı + CP (50 mg/kg, i.p.) grubu, VI. grup: 150 mg/kg tarhun yaprak ekstraktı + CP (50 mg/kg, i.p.) grubu şeklindedir. 14 gün boyunca tarhun yaprak ekstraktı oral gavaj yol ile farelere verildi. Fareler disloke edilmeden 24 saat önce (15. gün) intraperitonal olarak siklofosfamid enjekte edildi. Disloke edilen farelerin kemik iliği hücrelerinde mikronükleus testi yapılarak, mikronükleus oranları tayin edildi. 
Çalışma sonunda; mikronükleus sayılarının istatistiksel olarak değerlendirilmesi neticesinde negatif kontrol grubu ile kıyaslama yapıldığında, CP uygulanan grubun MN sayısının negatif kontrol grubuna göre artış gösterdiği belirlenmiş (p<0.001), CP ile birlikte 75 mg/kg ve 150 mg/kg dozlarında AD uygulamasına bağlı olarak ise, MN sayılarında CP grubuna göre oldukça önemli düzeyde azalma tespit edilmiştir (p<0.001).
PCE/NCE oranları açısından değerlendirme yapıldığında ise, yine negatif kontrol grubuna göre CP grubu değerlerinin oldukça düşük olduğu (p<0.001), CP ile birlikte 75 mg/kg AD uygulandığında (p<0.005) ve 150 mg/kg AD uygulandığında (p<0.001) CP grubuna göre PCE/NCE oranlarının azaldığı belirlenmiştir.
Sonuç olarak; Artemisia dracunculus L. yaprak ektraktının 75 mg/kg ve 150 mg/kg dozlarının fare kemik iliği hücrelerinde siklofosfamidin neden olduğu mikronükleus artışını azaltarak koruyucu etki gösterdiği belirlendi.
Anahtar Kelimeler:  Artemisia dracunculus L.,  Mus musculus,  Siklofosfamid, Mikronükleus Testi
2020, 63 sayfa

Abstract:
This work; had been carried out by aiming the determination of the possible protective effect of the tarragon (Artemisia dracunculus L.) leaf extract which is against to genotoxicity, causing from cyclophosphamide (CP), by micronucleus test. In the study, 6 test groups were formed and each group was involved 8 animals. These groups were named as: I. group is negative control group, II. group is positive control group which is formed from 50 mg/kg, i.p. CP, III. group denotes 75 mg/kg tarragon leaf extract group, IV. group denoted 150 mg/kg tarragon leaf extract group, V. group is formed from 75 mg/kg tarragon leaf extract + CP (50 mg/kg, i.p.) and VI. group is formed from 150 mg/kg tarragon leaf extract + CP (50 mg/kg, i.p.). The tarragon leaf extract was given to the mice via oral gavage during 14 days. Cyclophosphamide was injected intraperitoneally to the mice before 24 hours of the dislocation (day 15) of them. The micronucleus ratios were determined by the performing of the micronucleus tests to the bone marrow cells of dislocated mice.
At the end of the study; when the statistical evaluation of micronucleus numbers were compared with the negative control group, it was determined that the MN numbers increased in the group which was exposed to CP (p<0.001) according to the negative control group. On the other hand, it was determined that the MN numbers of CP group were significantly decreased when the 75 mg/kg and 150 mg/kg doses AD in addition to the CP (p<0.001) were applied to the CP group.
When an evaluation was carried out upon the PCE/NCE ratios, it was determined that values of the CP group (p<0.001) was less than values of the control group, on the other hand, when 75 mg/kg AD applied with CP (p<0.005) it was observed that the PCE/NCE ratios were decreased compared to the situation that applied 150 mg/kg AD to the CP group (p<0.001).
As a result; it was determined that 75 mg/kg and 150 mg/kg doses of Artemisia dracunculus L. leaf extract showed protective effect in mouse bone marrow cells by leading to decrease of the increase in micronucleus which was caused by cyclophosphamide.
Key Words: Artemisia dracunculus L., Mus musculus, Cyclophosphamide, Micronucleus Test
2020, 63 pages