Geriatrik kronik böbrek yetmezliği hastalarında epikardiyal yağ dokusu kalınlığı ile serum vaspin düzeyi arasındaki ilişkisi
The relationship between epicardial adipose tissue thickness and serum vaspin level in geriatric patients with chronic renal failure
Yazar: HAYDAR BOYNİKARA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET NURİ TURAN
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Adipokinler = Adipokines ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Epikardiyal yağ dokusu = Epicardial fat tissue ; Geriatri = Geriatrics ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Kronik böbrek yetmezliğinde (KBY) kronik inflamatuar bir süreç gözlenmektedir. KBY hastalarında kardiyovasküler hastalıklar normal populasyona göre fazladır. Epikardiyal yağ dokusu kalınlığının son zamanlarda kardiyovasküler hastalıkların bir göstergesi olduğu düşünülmektedir. Ayrıca bir adipositokin olan vaspin düzeylerinin kronik inflamatuar olaylarda arttığı da saptanmıştır. Son çalışmalarda KBY hastalarında vaspin düzeylerinin ve epikardiyal yağ dokusu kalınlığının arttığını gösteren çalışmalar olmasına rağmen bu parametrelerin birbirleriyle ilişkisini gösteren bir çalışma bulunmamaktadır. Biz bu çalışmada diyabetik olmayan geriatrik KBY hastalarında vaspin düzeyleri ile epikardiyal yağ dokusu kalınlığı arasında ilişkiyi araştırmayı amaçladık.
Metod: Bu kesitsel çalışmada diyabetik olmayan 65 yaş üstü KBY tanılı 40 hasta ile yaş ve cinsiyet uyumlu 40 sağlıklı gönüllü çalışmaya alındı. Serum vaspin düzeyleri ELİSA yöntemi ile belirlendi. Epikardiyal yağ dokusu kalınlığı ekokardiyografi ile değerlendirildi. Dijital vücut analiz cihazı kullanılarak biyoimpedans metodu ile vücut vücut yağ oranı ve visseral yağ oranı ölçüldü. İnsülin direnci homeostaz modeli değerlendirmesi indeksi (HOMA-IR) ile hesaplandı.
Bulgular: Ortalama yaş hasta grubunda 72.72 ± 6.89, kontrol grubunda 71.88 ± 4.87 idi. Çalışmaya alınan hasta ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet ve vücut kitle indeksi açısından anlamlı fark yoktu (Tüm p>0.05).Hasta grubunda vaspin değeri kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük saptandı (ortalama 291.9 ± 86.6 ng/ml'ye karşılık 433.9 ± 63.4 ng/ml, p<0.001). Epikardiyal yağ dokusu kalınlığı hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük idi (ortanca 4 mm [IQR 3-5 mm]'e karşılık 5 mm [IQR 4-7 mm], p<0.001). Vücut yağ oranı hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük saptandı (ortalama % 27.3 ± 8.9' karşılık % 31.6 ± 10.1, p=0.05). Gruplar arasında visseral yağ oranı açısından fark gözlenmedi (p>0.05). HOMA-IR hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek idi (ortanca 1.7 mg/dl x uIU/ml, [IQR 1.3-2.3 mg/dl x uIU/ml]'e karşılık 1.4 mg/dl x uIU/ml [IQR 0.9-1.9 mg/dl x uIU/ml], p=0.05). Hem hasta grubunda hem de kontrol grubunda serum vaspin düzeyleri ile epikardiyal yağ dokusu kalınlığı, vücut yağ oranı, visseral yağ oranı ve HOMA-IR arasında korelasyon saptanmadı (Tüm p>0.05).

Sonuç: Diyabetik olmayan geriatrik KBY hastalarında serum vaspin düzeyi, vücut vücut yağ oranı ve epikardiyal yağ dokusu kalınlığı kontrol grubuna göre düşük saptanmıştır. Bu durum geriatrik KBY'li hastalarda kronik böbrek hastalığı sürecinde gelişebilen iştah azalması, kronik malnültrisyon gibi problemlerin varlığını düşündürmektedir. Böyle bir geriatrik popülasyonda serum vaspin düzeyleri ile vücut yağ oranı, visseral yağ oranı, epikardiyal yağ dokusu kalınlığı ve HOMA-IR arasında ilişki saptanmamıştır. Bu konunun aydınlatılmasında, daha fazla hasta sayılı çalışmalara ihtiyaç olduğu kanaatindeyiz.

Anahtar Kelimeler: Kronik Böbrek Yetmezliği, Vaspin, Epikardiyal Yağ Dokusu Kalınlığı

Abstract:
Objective: A chronic inflammatory process is observed in chronic renal failure (CRF). Cardiovascular disease was seen more in patients with CRF rather than in normal population. Recently, epicardial fat thickness is considered to be an indicator of cardiovascular disease. The levels of vaspin, a adipocytokine, is also found to be increased in chronic inflammatory process. Although recent studies showed that vaspin levels and epicardial fat thickness are increased in CRF patients, there is no study investigated the relationship between these parameters. In this study, we aimed to investigate the relationship between serum vaspin levels and epicardial adipose tissue thickness in nondiabetic geriatric patients with CRF.
Methods: In this cross-sectional study, 40 nondiabetic CRF patients older than 65 years old and age and sex-matched 40 healthy volunteers were enrolled. Serum vaspin levels were determined by ELISA. Epicardial fat thickness was assessed by echocardiography. The ratio of body fat and the ratio of visceral fat were measured by bioimpedance analysis method using a digital body analysis device. İnsulin resistance were calculated by homeostasis model assessment insülin resistance index (HOMA-IR).
Findings: Mean ages of patient group and control group were 72.72 ± 6.89 and 71.88 ± 4.87, respectively. There were no significant differences between the patient and control groups according to age, gender and body mass index (All p>0.05). The levels of vaspin were found significantly lower in patient group than control group (291.9 ± 86.6 ng/mL versus 433.9 ± 63.4 ng/ml, p<0.001). Epicardial fat thickness was significantly lower in patient group than control group (median; 4 mm [IQR 3-5 mm] versus 5 mm [IQR 4-7 mm], p<0.001). The ratio of body fat was found significantly lower in patient group than control group (27.3 ± 8.9 % versus 31.6 ± 10.1 %, p=0.05). No significant difference was observed between groups according to the ratio of visceral fat (p> 0.05). Homa-IR was significantly higher in patient group than control group (median, 1.7 mg/dl x uIU/ml, [IQR 1.3-2.3 mg/dl x uIU/ml] versus 1.4 mg/dl x uIU/ml [IQR 0.9-1.9 mg/dl x uIU/ml], p=0.05). The levels of serum vaspin were not correlated with epicardial fat thickness, the ratio of body fat, the ratio of visceral fat and HOMA-IR, both in patient and control groups (all p>0.05).

Conclusion: The level of serum vaspin, the ratio of body fat and epicardial fat thickness was found lower in nondiabetic geriatric patients with CRF than control group. These findings were suggested the presence of anormalities such as loss of appetite and chronic malnutrition which can be developed in the process of chronic kidney disease. In a such geriatric population, it was not detected any relationship between serum vaspin levels and the ratio of body fat, the ratio of visceral fat, epicardial fat thickness and HOMA-IR. We think that the studies having more patients ire needed in order to clarify this issue.

Key Words: Chronic Renal Failure, Vaspin, Epicardial Fat Thickness