Doğal kaynak bolluğunun ekonomik büyüme ve gelir dağılımı üzerindeki etkisi: Kazakistan üzerine ampirik bir analiz
The effect of natural resource abundance on economic growth and income distribution: An empirical analysis for Kazakhstan
Yazar: MADİNA KAKİM
Danışman: DOÇ. DR. GÜRAY AKALİN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Doğal kaynaklar = Natural resources ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Kazakistan = Kazakhstan

Özet:
İktisatçılar etkin politika önerileri için doğal kaynak bolluğunun bir lanet mi, yoksa bir lütuf mu olduğunu yarım yüzyıldan fazladır sıklıkla araştırmaktadır. Bununla birlikte araştırmaların daha çok doğal kaynak bolluğu-ekonomik büyüme ilişkisi üzerine odaklandığı ve gelir dağılımının ihmal edildiği görülmektedir. Ayrıca bildiğimiz kadarıyla önemli doğal kaynaklara sahip olan Kazakistan hiçbir çalışmada doğrudan ele alınıp incelenmemiştir. Yukarıda bahsi geçen literatürdeki boşluklardan hareketle gerçekleştirilen bu çalışmanın amacı; Kazakistan için doğal kaynak bolluğunun gelir dağılımı ve ekonomik büyüme üzerindeki etkisini ampirik olarak ortaya koymaktır. İçsellik durumunda dirençli sonuçlar üreten ARDL sınır testinin ve 1994-2020 dönemini kapsayan yıllık verilerin kullanıldığı çalışmada elde edilen bulgular şunlardır: i) Doğal kaynak zenginliğindeki, sabit sermaye oluşumundaki ve doğrudan yabancı yatırımlardaki bir artış ekonomik büyümeyi pozitif etkilemekteyken, enflasyon oranındaki bir artış ekonomik büyümeyi negatif etkilemektedir. ii) Ekonomik büyümedeki ve doğal kaynak zenginliğindeki bir artış gelir eşitsizliğini azaltmaktadır. Buna karşın ticari açıklıktaki bir artış gelir eşitsizliğini arttırmaktadır. iii) Enflasyonun gelir dağılımı üzerindeki etkisi ise istatistiksel olarak anlamlı değildir.

Abstract:
To effective policy proposals, economists have often investigated whether a natural resource abundance is a curse or a blessing for over half a century. However, it is seen that the researches mostly focus on the natural resource abundance-economic growth relationship, and the income distribution is neglected. In addition, to the best of our knowledge, Kazakhstan, which has important natural resources, has not been directly examined in any study. The aim of this study, which was carried out by moving from the gaps in the literature mentioned above, is to empirically reveals the effect of natural resource abundance on income distribution and economic growth for Kazakhstan. The findings obtained in the study via using the annual data covering the period 1994-2020 and ARDL bound test, which produces robust results under the endogeneity, are as follows: i) While an increase in natural resource abundance, fixed capital formation, and foreign direct investment affects economic growth positively, an increase in the inflation rate affects economic growth negatively. ii) An increase in economic growth and natural resource abundance reduces income inequality. However, an increase in trade openness increases income inequality. iii) The effect of inflation on income distribution is not statistically significant.