Juli Zeh'nin distopik romanı Temize Havale'de iktidar ve birey ilişkisi
The relationship of the power and the individual in Juli Zeh's dystopian novel the method
Yazar: ÖMÜRNAZ KURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ŞEBNEM SUNAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Alman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Alman Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature
Dizin: Biyopolitika = Biopolitics ; COVID 19 = COVID 19 ; Diktatörlük = Dictatorship ; Distopya = Dystopia ; Foucault, Michel = Foucault, Michel ; Gözetim = Surveillance ; Roman = Novel ; Zeh, Juli = Zeh, Juli ; Ütopya = Utopia ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
Bu çalışmanın ana amacı, Juli Zeh'nin distopik romanı Temize Havale'yi [Corpus Delicti, 2009] Michel Foucault'nun iktidar ve birey ilişkisine yaklaşımıyla beraber ele alarak analiz etmektir. Aydınlanmanın mükemmel insan ve mükemmel toplum projelerinin ardında nasıl totaliter sistemler gelişebileceğine bir uyarı niteliğinde olan ve yazıldığı dönemdeki gelişmeleri eleştirme görevi üstlenen distopya türü, More'un daha iyi bir yaşam ümidiyle yola çıkan Utopia'sından (1516) günümüze uzanan edebiyat-tarihsel bir çizgide incelendikten sonra, çağdaş Alman edebiyatının öne çıkan eserlerinden Temize Havale'deki distopik unsurların Foucault'nun başta biyopolitika kavramı olmak üzere, söylem ve söylem analizi ile gözetim ve ceza yaklaşımlarıyla analiz edilmesi hedeflenmektedir. 
Foucault'ya göre on yedinci yüzyıl itibariyle değişen iktidar modelinin uyguladığı politika artık bir biyopolitikadır ve -egemen iktidarın aksine- bedeni cezalandırmanın değil, ıslah etmenin peşindedir. Çünkü itaatkâr ve üretken bedenler üretmek, iktidarın gücünü pekiştirmekte ve devamlılığını sağlamaktadır. Temize Havale'de betimlenen sağlık diktatörlüğünde de vatandaşlar uzun ve sağlıklı bir ömür vaadiyle beslenmelerinden cinsel yaşamlarına hayatlarının her anında sıkı bir denetim ve kontrol altında tutulmakta ve YÖNTEM adı verilen sistem tarafından kurallara uyup uymamalarına bağlı olarak ödüllendirilmekte veya cezalandırılmaktadırlar. Tez, YÖNTEM'in üzerinden iktidarını kurduğu ve yaydığı sağlık söylemini ele aldıktan sonra, Foucault'nun öne sürdüğü gözetleme ve cezalandırma yöntemlerinin eserde nasıl tezahür ettiğine odaklanmakta ve sonunda tüm bunların YÖNTEM'in uyguladığı biyopolitikadaki yerini yorumlamaktadır. 
Tez teorik arka planını ana olarak Foucault'cu bir yaklaşım üzerine kurmuş olsa da, biyopolitika kavramı çerçevesinde eserdeki Antigone ve homo sacer (kutsal insan) göndermelerini ele almak amacıyla Giorgio Agamben'in de biyopolitika yaklaşımına yer verilecektir. 
Covid-19 pandemisiyle beraber belki de hiç olmadığı kadar popülerleşmeye başlayan biyopolitika kavramının farklı çehrelere büründüğü bu dönemde kurgusal bir sağlık diktatörlüğüne odaklanan bu çalışma, güncel tartışmalarla da bağlantı kurabilecek perspektifler yakalamayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler: Juli Zeh, Temize Havale, ütopya, distopya, Michel Foucault, biyopolitika, iktidar, Panoptikon, disiplin, gözetim, diktatörlük, totalitarizm, Covid-19.

Abstract:
The main purpose of this study is to analyze Juli Zeh's dystopian novel The Method [Corpus Delicti, 2009] by using Michel Foucault's approach to the relationship between power and individual. The dystopia genre, which serves as a warning to how totalitarian systems can develop behind the projects of perfect human and perfect society of the Enlightenment and undertakes the task of criticizing the developments in the period in which it was written, has been examined in a literary-historical line from More's Utopia (1516), which sets out with the hope of a better life, to the present day. Afterwards, it is aimed to analyze the dystopian elements in The Method, one of the prominent works of contemporary German literature, with Foucault's concept of biopolitics, discourse and discourse analysis, and surveillance and punishment approaches.
According to Foucault, the politics implemented by the power model that changed as of the seventeenth century are now biopolitics and – unlike the sovereign power – it seeks to improve the body, not to punish it. It is because producing obedient and productive bodies reinforces the power of the system and ensures its continuity. In the health dictatorship described in The Method, citizens are kept under strict control and control at every moment of their lives, from their nutrition to their sexual lives, with the promise of a long and healthy life, and they are rewarded or punished by the system called METHODE, depending on whether they follow the rules or not. After discussing the health discourse on which METHODE established and spread its power, the thesis will focus on how Foucault's methods of surveillance and punishment manifest in the work, and finally interprets the place of all these in the biopolitics that METHODE applies.
Although the thesis has mainly built its theoretical background on a Foucauldian approach, Giorgio Agamben's biopolitics approach will also be included in order to deal with the references to Antigone and homo sacer (sacred man) in the work within the framework of the concept of biopolitics.
This study, which focuses on a fictional health dictatorship in this period when the concept of biopolitics, which has become more popular than ever with the Covid-19 pandemic, takes on different faces, aims to capture perspectives that can also connect with current debates.

Keywords: Juli Zeh, Corpus Delicti, utopia, dystopia, Michel Foucault, biopolitics, power, discipline, surveillance, dictatorship, totalitarianism, Covid-19.