Turizm destinasyonlarına yönelik risk algısı ve seyahat kısıtlarının ziyaret etme eğilimi üzerindeki etkisi
The effect of risk perception and travel constraints on the intention to visit tourism destinations
Yazar: YASİN ÖZASLAN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL ÖZTÜRK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı; risk algısı, seyahat kısıtları, seyahat motivasyonu ve risk azaltma davranışının potansiyel gezginlerin (Türkiye'de ikamet eden) yurt dışı ziyaret etme niyeti üzerindeki etkisini araştırmaktır. Ayrıca araştırma kapsamında; seyahat motivasyonunun, risk algısı ile ziyaret etme niyeti arasındaki ilişkiyi düzenleyici rolü; seyahat motivasyonunun, seyahat kısıtları ile ziyaret etme niyeti arasındaki ilişkiyi düzenleyici rolü ve risk azaltma davranışının, risk algısı ile ziyaret etme niyeti arasındaki ilişkiyi düzenleyici rolü de incelenmiştir. Araştırma önümüzdeki beş yıl içerisinde yurtdışına seyahat etmeyi düşünen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarını kapsamaktadır. Bu kapsamda hem Sabiha Gökçen Havalimanı'ndan çıkış yapan vatandaşlardan hem de çevrimiçi olarak katılımcılardan anket yoluyla veriler toplanmıştır. G*POWER ile belirlenen sayı aşılarak, 837 adet geçerli anket vasıtasıyla verilen toplanmıştır. Verilerin analizinde KEKK-YEM kullanılmıştır. Dışsal modele ilişkin kriterlerin (içsel tutarlık, ayırt edici geçerlik ve yakınsak geçerlik) karşılanmasını takiben, dışsal modelin kriterleri (çoklu bağıntı kontrolü, R2, Q2) incelenmiş ve hipotezlerin sonuçları değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; fiziksel risk, sosyo-psikolojik risk ve performans riski genel risk algısını olumlu anlamda etkilerken, finansal riskin genel risk algısı üzerinde etkisi bulunmamaktadır. Genel risk algısının ziyaret niyeti üzerinde etkisi bulunmazken, seyahat kısıtlamalarından bilgi kısıtı, zaman kısıtı ve içsel kısıt ziyaret niyetini olumsuz anlamda etkilemektedir. Ayrıca seyahat motivasyonu ile risk azaltma davranışı ziyaret niyetini olumlu anlamda etkilemektedir. Araştırma kapsamında seyahat motivasyonu ve risk azaltma davranışının düzenleyicilik etkisi incelenmiştir. Buna göre; yüksek motivasyona sahip bireylerin risk algısına rağmen seyahat etmeye istekli oldukları ve yüksek motivasyon düzeyinde zaman kısıtının ziyaret niyeti üzerindeki olumsuz etkisi azalmaktadır. Ancak risk azaltma davranışının risk algısı ile ziyaret niyeti arasındaki ilişkiyi düzenleyici etkisi bulunamamıştır. Araştırma sonuçları dikkate alınarak, gelecekteki çalışmalar ve uygulamacılar için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this thesis is to investigate the impact of risk perception, travel constraints, travel motivation, and risk reduction behavior on the international travel intentions of potential travelers (residing in Türkiye). Additionally, the research examines the moderating roles of travel motivation on the relationship between risk perception and the intention to visit, the relationship between travel constraints and the intention to visit, and the moderating role of risk reduction behavior on the relationship between risk perception and the intention to visit. The study targets citizens of the Republic of Turkey who are considering traveling abroad in the next five years. Data was collected through surveys from both departing passengers at Sabiha Gökçen Airport and online participants. The study exceeded the sample size determined by G*POWER, collecting data through 837 valid surveys. KEKK-YEM was used for data analysis. After meeting the criteria related to the external model (internal consistency, discriminant validity, and convergent validity), the external model's criteria (multiple correlation control, R2, Q2) were examined and the hypotheses were evaluated. According to the research results, while physical risk, socio-psychological risk, and performance risk positively affect the overall risk perception, financial risk does not have an impact on it. While overall risk perception does not affect the intention to visit, travel constraints such as knowledge constraint, time constraint, and intrapersonal constraint negatively affect the intention to visit. Furthermore, travel motivation and risk reduction behavior positively influence the intention to visit. The moderating effects of travel motivation and risk reduction behavior were examined. It was found that individuals with high motivation are willing to travel despite their risk perception, and the negative effect of time constraints on the intention to visit decreases at a high level of motivation. However, no moderating effect of risk reduction behavior on the relationship between risk perception and the intention to visit was found. Considering the results of the research, various recommendations have been made for future studies and practitioners.