Allium lazikkiyense türünün çeşitli biyolojik aktivitelerin ve LC-MS/MS analizi ile fenolik içeriğinin belirlenmesi
Determination of the various biological activities of allium lazikkiyense and its phenolic profile BY LC-MS/MS analysis
Yazar: FAIZ TABASSUM AZAMI
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA YILMAZ ÖZDEN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Ecz) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Allium = Allium ; Allium lazikkiyense = Allium lazikkiyense ; Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Fenoller = Phenols ; Hipoglisemik ajanlar = Hypoglycemic agents ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry

Özet:
Allium türleri gıda olarak tüketilmesinin yanında dünyanın birçok yerinde halk arasında hemoroid, kulak ağrısı, diyabet, zehirlenme ve hipertansiyon gibi çeşitli hastalıkların tedavisinde de kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı; endemik Allium lazikkiyense (Amaryllidaceae) türünün toprak üstü ve soğan kabuğu kısımlarından hazırlanan etanol, metanol ve diklorometan ekstrelerinin LC-MS/MS analizi kullanılarak fitokimyasal içeriğinin ve in vitro olarak antioksidan, antidiyabetik, anti-Alzheimer ve antikanser aktivitelerinin belirlenmesidir. Ekstrelerin antioksidan potansiyelinin belirlenmesi için total fenolik ve flavonoid içerikleri, 2,2-difenil-1-pikrilhidrazil (DPPH) radikal giderici aktiviteleri ve demir indirgeyici güçleri, antidiyabetik aktivitesinin belirlenmesi için α-amilaz ve α-glukozidaz enzimlerini inhibe edici etkileri ve anti-Alzheimer aktivitesinin belirlenmesi için asetilkolinesteraz (AChE) ve bütirilkolinesteraz (BCHE) enzimlerini inhibe edici etkileri ölçüldü. Ayrıca, ekstrelerin antikanser aktivitesinin saptanması için meme kanseri hücre hattı (MCF-7) üzerindeki sitotoksik etkileri tayin edildi. Sonuçlar incelendiğinde, A. lazikkiyense ekstrelerindeki majör bileşiklerin toprak üstünde fumarik asit, p-kumarik asit, askorbik asit ve hiperosit, soğan kabuğunda ise sarsapogenin, kafeik asit ve fumarik asit olduğu saptandı. Etanol ekstrelerinin hem toprak üstü hem soğan kabuğu kısımlarında en yüksek total fenolik ve flavonoid içeriğe ve antioksidan aktiviteye sahip olduğu görüldü. Toprak üstü ekstrelerinin α-glukozidaz inhibe edici aktivitelerinin buna karşın soğan kabuğu ekstrelerinin sitotoksik etkilerinin daha yüksek olduğu bulundu. Tüm ekstreler α-amilaz, AChE ve BChE üzerine düşük düzeyde inhibisyon gösterdi. Çalışmamız, A. lazikkiyense bitkisinin toprak üstü ve soğan kabuğu kısımlarının antioksidan, antidiyabetik ve antikanser aktivitelere sahip bileşiklerin doğal bir kaynağı olabileceğini ortaya koymuştur.  
Anahtar Kelimeler: Allium lazikkiyense, Fenolik içerik, Antioksidan, Antidiyabet, Anti-Alzheimer, Antikanser
Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: 36957

Abstract:
Allium species are consumed as food and used in the traditional treatment of various diseases such as haemorrhoids, earache, diabetes, poisoning, wounds and hypertension in many countries. The aim of this study is to phytochemical analysis with LC-MS/MS and measure in vitro antioxidant, antidiabetic, anti-Alzheimer and anticancer activities of ethanol, methanol and dichloromethane extracts prepared from the aerial parts and onion peels of the endemic Allium lazikkiyense (Amaryllidaceae). Total phenolic and flavonoid contents, 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl (DPPH) radical scavenging activity and iron reducing power were measured for determination of antioxidant potential of the extracts. α-Amylase and α-glucosidase inhibitory effects and acetylcholinesterase (AChE) and butyrylcholinesterase (BChE) inhibitory effects were measured for determination of antidiabetic and anti-Alzheimer activities of the extracts, respectively. In addition, the cytotoxic effects of the extracts on breast cancer cell line (MCF-7) were measured to evaluate the anticancer activity. The results indicated that the major compounds in A. lazikkiense extracts were fumaric acid, p-coumaric acid, ascorbic acid and hyperoside in aerial parts and sarsapogenin, caffeic acid and fumaric acid in onion peels. It was observed that ethanol extracts had the highest total phenolic and flavonoid content and antioxidant activity in both aerial parts and onion peels. Also, the results showed that extracts of aerial part had strong α-glucosidase inhibitory activity whereas the extracts of onion peels had potent cytotoxic effect. All the extracts exhibited low inhibitory activity against α-amylase, AChE and BChE. Our study revealed that the aerial parts and onion peels of A. lazikkiyense could be a natural source of the compounds possess antioxidant, antidiabetic and anticancer activities.
Key Words: Allium lazikkiyense, Phenolic content, Antioxidant, Antidiabetes, Anti-Alzheimer, Anticancer 
The present work was supported by the Research Fund of Istanbul University. Project No. 36957