Lenfödem tanısı alan hastalarda akdeniz diyet tedavisinin beslenme durumuna etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of mediterranean diet treatment onnutritional status in patients diagnosed with lymphedema
Yazar: HATİCE BÖLÜKBAŞI
Danışman: PROF. DR. YASEMİN AKDEVELİOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Lenfödem yönetiminde cerrahi ve cerrahi olmayan (konservatif) tedavi yöntemleri 
kullanılmakla birlikte multidisipliner açıdan bireylerin beslenme durumlarının 
değerlendirilmesinin tedavinin önemli bir parçası olabileceği düşünülmektedir. Bu
düşünceden hareketle planlanan çalışmada, lenfödem tanılı kadınlarda Akdeniz Diyet
müdahalesinin lenfödem şiddeti, vücut bileşimi, diyet kalitesi, oksidatif stres ve
proinflamatuvar belirteçler üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmış ve sekonder 
lenfödem tanısı olan 30-65 yaş arası 20 kadına Ekim 2020-Ağustos 2023 tarihleri arasında 
8 hafta süreyle Akdeniz diyetiyle uyumlu bireysel beslenme tedavisi uygulanmıştır. Çalışma
başlangıcı, dördüncü ve sekizinci haftalarda katılımcılarla yüzyüze görüşülerek
antropometrik ölçümleri ve vücut bileşim analizleri yapılmış, dinlenme metabolizma hızı
(DMH) ölçülmüş, besin tüketimi kayıtları alınmış ve Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği
(MEDAS) uygulanmıştır. Ayrıca çalışma başlangıcı ve sonunda bazı oksidatif
stres/proinflamatuvar belirteçler değerlendirilmiştir. Bireylerin ortalama diyet yeterlilik
oranları (MAR) değerlendirildiğinde diyet müdahalesi öncesi MAR değerinin %74,4 iken;
müdahale sonrası dördüncü haftada %75,0'e; sekizinci haftada %77,2'ye yükselmiştir.
Bireylerin lenfödem şiddetinde diyet müdahalesiyle anlamlı bir değişiklik gözlenmezken
bazı bireylerde azalma görülmüştür (p>0,05). Ayrıca bireylerin DMH değerlerinde
müdahale sonrasında artış görülürken (p>0,05), vücut ağırlığında anlamlı bir değişiklik
görülmemiştir (p>0,05). Bireylerin IL-1β, TNF- α ve Total Antioksidan Kapasitesi (TAS)
değerlerinde diyet müdahalesiyle birlikte azalma saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak,
Akdeniz diyetinin lenfödem tanılı kadınlarda vücut bileşimi ve ödem miktarını anlamlı
düzeyde değiştirmediği; fakat diyet kalitesini artırdığı ve bazı inflamasyon parametreleri
üzerinde olumlu etki gösterdiği belirlenmiştir. Akdeniz diyetinin lenfödem tanılı hastalarda
lenfödem şiddeti, vücut bileşimi ve beslenme durumu üzerine etkisini belirlemek için ileri 
evre hastaların da dahil edildiği uzun süreli çalışmalar yapılmalıdır.

Abstract:
Although surgical and non-surgical treatment methods are used in the management of 
lymphoedema, it is thought that the evaluation of the nutritional status of individuals from a 
multidisciplinary perspective may be an important part of the treatment. The study aimed to 
evaluate the effect of Mediterranean Diet intervention on lymphedema severity, body 
composition, diet quality, oxidative stress and proinflammatory markers in women 
diagnosed with lymphedema 20 women aged 30-65 years with secondary lymphedema were 
given nutrition therapy compatible with the Mediterranean diet for 8 weeks between October 
2020 and August 2023. Anthropometric measures, body composition analyses, resting 
metabolic rate (RMR) assessment, food records, and the Mediterranean Diet Adherence 
Scale (MEDAS) were conducted. Oxidative stress/proinflammatory markers were assessed 
at the study's onset and conclusion. The mean dietary adequacy ratios (MAR) was 74,4% 
before the dietary intervention; it increased to 75,0% in the fourth week and 77,2% in the 
eighth week after the intervention. While no significant change was observed in the severity 
of lymphoedema with dietary intervention (p>0.05). In addition, while RMR values of the 
individuals increased after the intervention, no change was observed in body weight 
(p>0.05). A decrease was found in IL-1β, TNF- α and Total Antioxidant Capacity (TAS) 
values with dietary intervention (p<0.05). Conclusively, the Mediterranean diet didn't 
significantly change body composition and oedema amount, but improved diet quality and 
had a positive effect on inflammation. Long-term studies, including advanced lymphedema 
patients, are needed to assess the impact of the Mediterranean diet on lymphedema severity
and nutritional status.