Retorik ve kanıtlama, ikna etme, inandırma ilişkisi
Relationship between rhetoric and proof, convincing, persuasion
Yazar: COŞKUN BABA
Danışman: PROF. DR. İSMAİL LATİF HACINEBİOĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Mantık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Retorik = Rhetoric ; İkna = Persuasion ; İnandırıcılık = Persuasiveness ; İspat = Proof

Özet:
Retorik, klasik mantık biliminin ele aldığı sanatlardan birisidir. Klasik mantığın kurucusu Aristoteles, retoriği belli bir durumda var olan inandırma yollarını kullanma yetisi olarak tanımlamaktadır. Buna göre muhatabı ikna eden veya etmeye çalışan önermeler, çıkarımlar, argümanlar veya göstergeler (söz-yazı/sözlü-yazılı metin, resim, reklam, mimik, vb.) aslında retoriktir. Retorik, dilsel ve dil-dışı retorik şeklinde iki şekilde ele alınır. Bu tezde retorik denildiğinde,  dil dışı retoriğin de farkında olunarak esas olarak dilsel retorik kastedilmektedir. Burada dilsel retoriğin muhatabı ikna etmede kullandığı kanıtlama/ikna etme/inandırma yollarının çeşitli özellikleri üzerinde durulmaktadır.    
Retoriğin asıl maksadı, muhatabı ikna etmektir. Dolayısıyla çeşitli türdeki akıl yürütmelerden oluşan retorik, muhatabın karar vermesinde etkili bir sanat olarak tatbik edilir. Bu çalışmada hem gündelik hayatta hem de dini, felsefi ve bilimsel her alanda kullanılan retoriğin ve iknanın tanımı, retorikte iknanın olabilmesi için hangi kanıtlama/ikna etme/inandırma yollarının kullanılması gerektiği üzerinde duruldu. Bunun yanında Aristoteles'in ifade ettiği ikna etme yollarından ethos, pathos ve logosun tanımı, kullanımı ve kanıt değeri incelendi. Ayrıca retorikte sıkça başvurulan ve gündelik hayatta da yaygın olarak kullanılan örtük tasımın (entimem) mantık konuları arasında nasıl ele alındığı incelendi. Burada örtük tasımın aslında kıyasın kendisi olduğu ama şekil açısından onun kısaltılmış bir formu olduğu iddia edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler
Retorik, İkna, Mantık, Kanıt, Logos, Ethos, Pathos, Entimem, Maksim

Abstract:
Rhetoric is one of the arts of classical logic. Aristotle, the founder of classical logic, describes rhetoric as the ability touse the means of conviction in a particular situation. Accordingly, the propositions, inferences, arguments, orindicators (speech-writing / verbal-written text, picture, advertisement, mimic, etc.) that actually persuade or engage the subject are actually rhetorical. Rhetoric is handled in two ways as linguistic and non-linguistic rhetoric. In this thesis, when rhetoric is mentioned, it is mainly understood as linguistic rhetoric, being aware of the non local rhetoric. In this thesis, various aspects of the ways of proving / convincing / persuading the use of linguistic rhetoric to persuade the communicator are emphasized.
The main purpose of rhetoric is to persuade the interlocutor. Therefore, the rhetoric what composed of various types of reasoning is applied as an effective art in the decision of the interlocutor. In this study, it was emphasized that the definition of rhetoric and persuasion used in daily life and religion, philosophical and scientific fields, what evidence / persuasion / persuasion ways should be used to have persuasion in rhetoric. In addition, the definition, use, and evidence of ethos, pathos and logos are examined through the persuasion method sexpressed by Aristotle. It also examines how implicit comparison (enthymeme) is discussed between logic topics widely used in everyday life and in rhetoric. It is claimed here that implicit comparison is, in fact, comparative itself, but it is an abbreviated form in terms of shape.

Keywords
Rhetoric, Persuasion, Logic, Evidence, Logos, Ethos, Pathos, Enthymeme, Maxim