Selektif serotonin geri alım inhibitör grubundan essitalopram'ın biyokimyasal parametreler üzerine etkilerinin incelenmesi
Evaluation of escitalopram, a drug of selective serotonin re-uptake inhibitor group, effects on biochemistrical parameters
Yazar: CİHAN BANU GÜMÜŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BEHZAT ÇİMEN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Depresyon = Depression ; Essitalopram = Escitalopram ; Lipid peroksidasyonu = Lipid peroxidation ; Serotonin = Serotonin ; İnhibitör = Inhibitor

Özet:
ÖZETDepresyon, kognitif, motor ve somatik belirtilerin eşlik ettiği bir duygudurum hastalığıdır. Selektif serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI), depresyon tedavisinde sıklıkla kullanılan ilaçlardır. Vücudun normal biyolojik fonksiyonlarında bile radikaller oluşabilmektedir. Patolojik durumlarda radikal oluşumu daha da artmaktadır. Artmış hidroksil ve süperoksit anyon çiftlerinin, beyinde antioksidan mekanizmaların yetersizliğine bağlı yok edilememesi sonucu depresif hastalarda oksidatif stres artmaktadır.Bu çalışmada selektif serotonin geri alım inhibitörü grubundan essitalopramın, major depresyonlu hastalarda tedavi öncesi ve sonrası, lipid peroksidasyonu, nitrik oksit (NO?) düzeyi ve süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GPx) aktivitelerine etkisinin araştırılması amaçlandı. Çalışmaya, DSM-IV kriterlerine göre major depresyon tanısı konulan toplam 18 hasta (11 kadın, 7 erkek) ve 18 sağlıklı kontrol (10 kadın, 8 erkek) dahil edildi. Bu parametreler; sağlıklı kontrollerde ve hastalarda tedavi öncesinde ile 6 haftalık 20 mg/gün essitalopram tedavisi sonrasında değerlendirildi.Sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldığında majör depresyonlu hastalarda tedavi öncesi plazma SOD, CAT, MDA ve NO? düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek olduğu, GPx düzeyleri açısından ise anlamlı fark olmadığı gösterilmiştir. 6 haftalık 20 mg/gün dozunda essitalopram tedavisinin plazma SOD, CAT, MDA ve NO? düzeylerini istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşürdüğü, GPx düzeylerine ise etkisiz olduğu bulunmuştur. Ayrıca; majör depresyonlu hastalarda tedavi öncesi ve sonrası plazma SOD, CAT, MDA ve NO? düzeylerine cinsiyetin etkisinin olmadığı, tedavi sonrası GPx düzeylerinin ise kadınlarda anlamlı şekilde daha yüksek olduğu gösterilmiştir.Anahtar Kelimeler: Essitalopram, majör depresyon, lipid peroksidasyonu, antioksidan

Abstract:
ABSTRACTDepression is a mood disorder that includes cognitive, motor and somatic signs. Selective Serotonin Reuptake Inhibitors (SSRI) are the drugs frequently used in depression treatment. Radicals may be produced even by normal biological functions of body. Radical production increases much more in pathological conditions. Oxidative stress increases in depressive patients because of elevated hydroxyl and superoxide anion couples can?t be cleared depending on insufficiency of antioxidant mechanisms in the brain.In the present study it is aimed that evaluation of escitalopram, a drug of selective serotonin reuptake inhibitor group, effects on lipid peroxidation, nitric oxide (NO?) level and superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), glutathion peroxidase (GPx) activities before and after treatment in the patients with major depression. 18 patients (11 women, 7 men) who are diagnosed major depression according to DSM-IV criterias and 18 healthy controls (10 women, 8 men) were included to the study. These parameters were evaluated in healthy controls and before and after treatment with 20 mg/day escitalopram for 6 weeks in patients.It is shown that; plasma SOD, CAT, malondialdehyde (MDA) and NO? levels were statistically significant higher before treatment in patients with major depression compared to healthy controls but there wasn?t any significant difference about GPx levels. It is found that; treatment with 20 mg/day escitalopram for 6 weeks significantly reduced plasma SOD, CAT, MDA and NO? levels but had no effect on GPx levels. Also, it is shown that; sex had no effect on plasma SOD, CAT, MDA and NO? levels before and after treatment in patients with major depression but after treatment GPx levels were significantly higher in women.Keywords: Escitalopram, major depression, lipid peroxidation, antioxidant