Çocuklarda obstrüktif uyku apne sendromunun QRS kompleksi morfolojisi üzerine etkileri̇
The effects of obstructive sleep apnea syndrome on QRS complex morphology in children
Yazar: ELNUR GASIMOV
Danışman: PROF. DR. EMİNE FUNDA ÖZTUNÇ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; QRS kompleksi = QRS complex ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Obstrüktif uyku apnesinin (OUA) ile artmış ventriküler aritmi ve iletim bozuklukları riski arasında ilişkili olduğu bildirilmiştir. Bu çalışmanın amacı OUA olan çocuk hastalarda potansiyel olarak intraventriküler iletim bozukluğunun göstergesi olan QRS kompleksi morfolojisini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza katılan hastalar 12.02.2018-10.03.2020 tarihleri arasında hastanemizin Nöroloji Ana Bilim Dalı Uyku laboratuvarında polisomnografi testi ile Çocukluk Yaş Grubu OUAS (obstrüktif uyku apne sendromu) tanısı kesinleşmiş hastalardır. Kontrol grubuna sağlıklı çocuklar alındı. Apne derecesine göre çocuklar 3 gruba bölündü: 1) hafif OSA, 3) orta derecede OUA, 4) ağır OUA (sırasıyla apne-hipopne indeksi 1-5, 5-10, >10/saat). Çocuklar yaş aralığına göre 3 gruba ayrıldı: 0-5, 5-12,> 12 yaş üstü. Tüm çocuklara 12 derivasyonlu istirahet EKG çekildi. İncelenen QRS parametreleri bunlardır: her bir derivasyonda maksimum QRS amplitüdü, QRS uzamsal vektör büyüklüğü (QRSmax), elektriksel aks (EA), sol ventrikül hipertrofisi (EKG-SlVH) ve sağ ventrikül hipertrofisi (EKG-SğVH) EKG kriterleri ve parçalı QRS (pQRS) oluşumu.
Bulgular: OUA olan hasta grubunda QRSmax değerleri kontrol grubuna göre daha düşüktü, aralarındaki anlamlı fark vardı. Bu fark özellikle hasta erkeklerle sağlıklı erkekler arasında daha derin saptandı. OUA ile elektriksel aks arasında ilişki bulunmadı. QRSmax'taki düşüş 12 derivasyonlu EKG'de özellikle göğüs derivasyonlarına yansımıştı. Göğüs derivasyonlarında tespit edilen maksimum QRS amplitüdündeki değişiklikler sol ve sağ ventrikül hipertrofi kriterlerinin (SV1+RV6, RV1+SV6) düşük olmasına yansımıştır. OSA gruplarında daha yüksek pQRS görülmüştür.
Sonuç: Çocukluk yaş grubu OUA hastaları QRS kompleks morfolojisinde ciddi elektriksel yeniden yapılanmanın göstergesi olabilecek depolarizasyon sekansı bozulmasını gösteren düşük QRS voltajı ve pQRS  değişikliklerin bir kombinasyonunu sergilemiştir.
Anahtar kelimeler: Çocukluk yaş grubu OUAS; QRS voltajı; parçalı QRS kompleksi.

Abstract:
Aim: Obstructive sleep apnea (OSA) has been reported to be assciated with an increased risk of ventricular arrhythmias and conduction disturbances. The aim of this study was to analyze the QRS complex morphology potentially indicative of intraventricular conduction impairment in patients with OSA.
Materials and Methods: Patients who participated in our study were diagnosed as pediatric OUAS (obstructive sleep apnea syndrome) in the Sleep Laboratory of the Neurology Department of our hospital between 12.02.2018-10.03.2020. Healthy children were in the control group. Children were divided into 3 groups based on the degree of apnea: 1) mild OSA, 2) moderate OSA, 3) severe OSA (apnea-hypopnea index 1-5, 5-10,> 10 /hour, respectively). Resting 12-lead ECG was recorded for all children. Children were divided into 3 groups according to age range: 0-5, 5-12, >12 years old. These are the examined QRS parameters: maximum QRS amplitude, QRS spatial vector magnitude (QRSmax), electrical axis (EA), ECG criteria for left ventricular hypertrophy (ECG-LVH) and right ventricular hypertrophy (ECG-RVH), and occurrence of fragmented QRS (fQRS).
Results: In patients with OSA, QRSmax values were lower than in the control group, and there was a significant difference between them. This difference was found deeper especially between boys with OUA and healthy boys. There was no relationship between OSA and electrical axis. İn 12-lead ECG the decrease in QRSmax was reflected especially in chest leads. The decrease in QRSmax is likely to be reflected in the low left and right ventricular hypertrophy criteria (SV1 + RV6, RV1 + SV6). The OSA groups had higher occurrence of fQRS.
Conclusion: OSA patients displayed a combination of changes in QRS complex morphology, low QRS voltage and fQRS, suggestive of depolarization sequence deterioration that might be indicative of considerable electrical remodeling.
Key Words: Pediatrik OSAS; QRS voltage; Fragmented QRS complex.