Kronik hepatit B hastalarında antiviral tedavi stratejilerinin maliyet etkililik analizi
Cost effectiveness analysis of antiviral treatment strategies in patients with chronic hepatitis B
Yazar: ALİ TARHAN
Danışman: DOÇ. DR. SERDAL KENAN KÖSE
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoistatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics
Dizin: Antiviral ajanlar = Antiviral agents ; Duyarlılık analizi = Sensitivity analysis ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B = Hepatitis B ; Karar analizi = Decision analysis ; Karar ağacı = Decision tree ; Maliyet analizi = Cost analysis ; Tedavi = Treatment

Özet:
Kronik Hepatit B virüs (HBV) infeksiyonu dünyada 350 milyon insanı etkileyen yaygın ve pahalı bir infeksiyondur. Kronik HBV infeksiyonu siroz, karaciğer yetmezliği ve hepatosellüler karsinomaya neden olabilmektedir ve mortalite ve morbiditenin başlıca nedenlerinden biridir (Kanwal ve ark., 2005)
KHB tedavisinde interferonlar (IFN) ve nükleozid analoğları olan Lamivudine, Entekavir, Tenofovir ve Adefovir kullanılmaktadır. Bu çalışmada hastaneye başvurusu sonucu kronik hepatit B tanısı konulmuş hastaların tedavisinde kullanılan antiviraller ile tedavi stratejileri oluşturulmuş, bu stratejiler için maliyet etkililik analizi gerçekleştirilmiştir.
Maliyet analizi gerçekleştirilirken Lamivudine stratejisi en az maliyetli strateji olduğundan temel strateji olarak alınmıştır ve stratejilere ait maliyet etkililik oranları hesaplanmıştır. 
Direnç oranlarının daha düşük alındığı iyimser senaryo için ICER değerleri incelendiğinde TAVL- 2 ve Tenofovir- 2  stratejileri maliyet etkili stratejiler olarak bulunmuştur. 1 ve 2 numaralı kötümser senaryolar için ise Tenofovir- 2 stratejisi maliyet- etkili tek strateji olarak bulunmuş ve TAVL- 2 stratejisinin zayıf domine edildiği görülmüştür. 
Bu durumda bütçe kısıtı değerlendirilerek Tenofovir- 2 stratejisinin kullanılması yahut eşitlik katsayısı değerlerine dayanan Lamivudine ile Tenofovir- 2 stratejilerinin bir karmasının kullanılması önerisinde bulunulmuştur. 
Maliyet etkililik analizi sonuçlarının duyarlılığının test edilebilmesi amacıyla tek yönlü duyarlılık analizi ile araştırmamız sonuçlandırılmıştır. Lamivudine değişkeninin değişim aralığında optimum kararlarda değişiklik olduğu belirlenmiş ve bu durumda Tenofovir- 2 stratejisi maliyet- etkili tek strateji olarak öne çıkmıştır. Diğer belirsizlikler için bir değişme olmadığı görülmüştür.
Çalışmanın sonunda Kronik Hepatit B infeksiyonu tedavisinde Tenofovir- 2 kombinasyon tedavisine öncelik verilmesinin kaynakları etkili kullanmada yararlı olabileceği kanaatine varılmıştır.

Abstract:
Chronic hepatitis B virus (HBV) infection is a prevalent and expensive condition, affecting 350 million people worldwide. Chronic HBV infection can progress to cirrhosis, liver failure, and hepatocellular carcinoma and is a major cause of morbidity and mortality (Kanwal et al., 2005).
İnterferon( IFN ) and the nucleoside anologues Lamivudine, Entecavir and Tenofovir are used in the treatment of chronic hepatitis B. In this study, cost effectiveness analysis was performed for established combine strategies of antivirals with the patients whom admitted hospital and diagnosed chronic hepatitis B. 
While performing cost effectiveness analysis, Lamivudine strategy determined as the least costly strategy and taken as a baseline strategy. Then incremental cost effectiveness ratios were calculated.
When we examined ICER values for the optimistic scenario with the lower resistance ratios, TAVL ? 2 and Tenofovir ? 2 strategies were found to be cost effective. For the pessimistic scenarios only Tenofovir- 2 strategy was found to be cost effective and TAVL- 2 was extendedly dominated.
In this case, based on budget constraint, treating Tenofovir- 2 strategy or a blended strategy of Lamivudine and Tenofovir- 2 strategies with a coefficient of inequity were recommended. 
On the purpose of testing the sensitivity of cost effectiveness analysis results, we ended our study with one way sensitivity analysis. For the range of Lamiduvine first response variable, we determined a change in optimal decision and Tenofovir- 2 strategy became prominent as an individual cost effective strategy. There is no change in optimal decision for other uncertanities.
At the end of the research we concluded that using the combine therapy : Tenofovir - 2 for chronic hepatitis B treatment may be useful in prioriziting the resources effectively.