Elektrikli kargo ticari araçları için rotalama optimizasyonu
Routing optimization for electric cargo commercial vehicles
Yazar: HÜSEYİN FEYZİ KATAR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET YAZ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ekobilişim Ana Bilim Dalı / Ekobilişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Elektrikli araçlar = Electric vehicles ; Ticari araçlar = Commercial vehicles ; Yeşil lojistik = Green logistic

Özet:
Dünya artık yenilenebilir enerjiye hızla geçmeye başlamıştır. Artık dünyada petrol kullanımı giderek 
azalmakta ve daha temiz ve sağlıklı ekosistem için çalışmalar hızla ilerlemektedir. Bu konu kapsamında 
elektrikli araçların gelişimi bayağı yol katetmiştir. Tüketim toplumunda yeri oldukça fazla olan ulaşımda 
artık elektrikli araçlar yer bulmaya başlamıştır. En fazla ulaşımda yer kaplayan ticari araçlar gün geçtikçe 
çevre kirliliğine fazlaca neden olup canlılara zarar vermektedir. Böylece fosil yakıtlarda tüketimi artmıştır. 
Bu tezde amacımız bunun önüne geçer elektrikli ticari araçlarla gidilebilecek en kısa ve tüketimi en aza 
indirerek çoğu yönden avantaj sağlanmasını oluşturmaktır. Bu tez çalışması ile günümüzdeki kargo 
şirketlerinin hem yenilenebilir enerji ile maliyeti indirip hem de zamandan tasarruf ederek gideceği yere en 
kısa zamanda gitmesi amaçlanmaktadır. Bu tezde, aracın şarj durumuna göre gidebileceği menzil göz önüne 
alınarak en uygun rota hesaplanarak optimum zamanda ve/veya enerji tüketimi ile hedefe gitmesi 
sağlanacaktır. Hesaplanacak rotalar mobil ortamda harita üzerinde kullanıcılara gösterilerek en uygun 
güzergah ile gideceği yere ulaşması sağlanmış olacaktır. Örnek olarak Elazığ il haritası üzerinde, belirlenen 
senaryolara göre optimizasyon amacıyla, hedef adreslere elektrikli bir ticari araç ile en kısa sürede teslimat 
yapıldığında ne kadarlık bir enerji tüketimi olacağı hesaplanmıştır. Bilgisayar ortamında yapılacak 
benzetimler aracılığı ile hesaplamalar yapılmıştır. Kapasite Kısıtlı Araç Rotalama Problemi (KKARP), 
Zaman Kısıtlı Araç Rotalama Problemi (ZKARP), Elektrikli Araç Rotalama Problemleri (EARP) gibi 
yöntemler kullanılmıştır. Ayrıca Google Maps gibi internet üzerindeki haritalama sistemleri kullanılmıştır. 
Aracın şarjına göre rotalamalar tamamlandığı zaman mobil uygulamalarda kullanmak üzere hedef konum 
paylaşımı yapılacaktır.

Abstract:
The world has now started to rapidly switch to renewable energy. Now, the use of oil in the world 
is gradually decreasing and studies for a cleaner and healthier ecosystem are progressing rapidly. In this 
context, the development of electric vehicles has come a long way. Electric vehicles have begun to find a 
place in transportation, which has a great place in the consumer society. Commercial vehicles, which take up 
the most space in transportation, cause environmental pollution day by day and harm living things. Thus, the 
consumption of fossil fuels has increased. In this thesis, our aim is to prevent this and to create an advantage 
in most aspects by minimizing consumption and as short as possible with electric commercial vehicles. With 
this thesis, it is aimed that today's cargo companies will go to their destination as soon as possible by reducing 
the cost with renewable energy and saving time. In this thesis, the most suitable route will be calculated by 
taking into account the range that the vehicle can travel according to its state of charge, and it will be ensured 
that it goes to the destination at the optimum time and/or with energy consumption. The routes to be 
calculated will be displayed to the users on the map in the mobile environment, and it will be ensured that 
they reach their destination with the most suitable route. For example, on the Elazig province map, for the 
purpose of optimization according to the determined scenarios, how much energy consumption will be when 
the delivery is made to the target addresses by an electric commercial vehicle in the shortest time has been 
calculated. Calculations were made through simulations to be made in the computer environment. Methods 
such as Capacity Constrained Vehicle Routing Problem (KKARP), Time Constrained Vehicle Routing 
Problem (ZKARP), Electric Vehicle Routing Problems (EARP) were used. In addition, mapping systems on 
the internet such as Google Maps have been used. When the routings are completed according to the vehicle's 
charge, the target location will be shared for use in mobile applications..