Abdullah B. Ebî Cemre el-Endelûsî'nin hadis ilmindeki yeri ve  Behcetü'n-Nüfûs isimli eseri
Place of Abdullah B. Ebî Cemre el-Endelûsî  in hadith science and his work named "Behcetü'n-Nüfûs"
Yazar: ÖMER GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. ALİ ÇELİK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Behcet'ün Nüfus = Behcet'ün Nüfus ; Hadis = Hadith ; İbn Ebi Cemre = İbn Ebi Cemre ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu eser, hayatı Endülüs'ün Mursiye şehrinde başlayan önce Tunus'a hicret eden ardından Mısır'a yerleşen ve nihâyet Kâhire'nin Karâfe-i Suğra denilen mezarlığında son bulan sûfi ve muhaddis İbn Ebî Cemre ve onun değerli eseri "Behcetü'n-Nüfûs" hakkındadır.
Müellifimizin yaşadığı hicri yedinci asra kadar Endülüs'de birçok hadis şerh çalışması yapılmıştır. İşte bu devrin nâdir eserlerinden sayılan ve temel hadis kitaplarına yazılan tek tasavvufî hadis şerh kitabı olarak kabul edilen "Behcetü'n-Nüfûs" yazılış metodu ve içine aldığı birçok bireysel ve toplumsal meselelere olan yaklaşımı ile orijinal bir eserdir.
Eserde çoğunlukla zühd, dünyaya değer vermemek, İslâm ahlâk ve erdemini kazandırma gayret ve çabası göze çarpmaktadır. Çocuk terbiyesinden cemaatle namaza, îtikaddan muâmelâta her konu hakkında bilgi verilmeye çalışılmıştır.
Bir giriş, üç bölümden ve sonuç kısmından oluşan bu çalışmada, İbn Ebî Cemre'nin diğer eserlerinden faydalanılarak, gerek İbn Ebî Cemre gerekse "Behcetü'n-Nüfûs" hakkında bilgiler ortaya konmuştur. Çok yönlü ilmî derinliğe sahip olan müellifimiz, İslâmî ilimlerden Tefsir, Akâid, Fıkıh, Hadis ve Tasavvuf gibi ilim dallarında sahip olduğu bilgi birikimiyle dikkat çekmektedir. Yorumları ve izahları ise bize, onun tasavvufî ve sûfi anlayışını göstermektedir. Eserde, onun bu tasavvufî anlayışında Kitap ve Sünnet çizgisinde durma gayretini asla elden bırakmadığı görülmektedir.
Tarih boyunca sıkı bir ilişki içinde olan tasavvuf-hadis bağlantısının nasıl olduğunu yakinen müşâhede etme konusunda İbn Ebî Cemre'nin bu eserinin bizlere yol göstereceğinde şüphe yoktur. İnsanlığa faydalı olmak için harcanan mesâi ve verilen emeklerin mahsulü olan bu çalışmalar, yaşadığımız zamanı ve istikbâlimizi aydınlatacak birçok bilgi ve mânâyı içinde barındırmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Hadis, İbn Ebî Cemre, Behcetü'n-Nüfûs, Sûfi, Muhaddis

Abstract:
This work is about İbn Ebî Cemre, sufi and narrators of Muhammed's all  sayings, deeds and approvals, who started his life in city of Mursiye in Al-Andalus and firstly emigrated to Tunisia and after that setteled into Egypt and finally passed away in graveyard named Karâfe-i Suğra in Cairo and this is aldo about his valuable  work "Behcetü'n-Nüfûs".
Lots of hadith studyings were made in  Al-Andalus until the hijri 7th century in which the author lived.This is an original work with the approach to the personal and social matters and with the writing methods of "Behcetü'n-Nüfûs"  which is admitted as the only sufic hadith book written to basic hadith books and it is also admitted as one of the rare works of that time.
In the work, zühd (ascetism)  and effort to saving pansophy  and ethics of Islam mostly draw the attention . There isa lot of  information  from good manners of children to salaah with community and from faith  to procedure.
In the study , which is formed with  an introduction, 3 body parts and a conclusion , information about both İbn Ebî Cemre and "Behcetü'n-Nüfûs" was presented with the help of gaining favor of other works of İbn Ebî Cemre. The author, who has all-round deep knowledge, draws the attention with fund of knowledge in Islamology such as comment, Akaid (doctrines), islamic law, the prophet Muhammad's sayings and islamic sufism. His comments and explanations show his sufic and sofi understanding.It is seen in the work that he never gave up the effort to protect the line of Book( Koran) and sunna.
There is no doubt about that the work of İbn Ebî Cemre will lead us to observethe realtion between islamic sufism- the prophet Muhammad's sayings which have been in a strong relation for centuries.This work, which is production of working overtimes and effort to be helpful to the humankind, contains a lot of knowledge and meaning which will brighten the present and future.
Keywords: Hadith, İbn Ebî Cemre,  Behcetü'n-Nüfûs, Sofi, Muhaddis