Yabancı uyruklu öğrencilerin fen bilimleri öğreniminde akran öğretimi modelinin etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of peer tutoring model in science education of refugee students
Yazar: AYŞENUR TUNCAY
Danışman: PROF. DR. OKTAY BAYKARA
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada yabancı uyruklu ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersini anlamakta yaşadığı zorlukların azaltılabilmesi için uygulanabilir bir yöntem aranmıştır. Yabancı uyruklu öğrencilerin yabancı dil öğrenme süreçlerine bakıldığında, bu öğrenmede en etkili kesimin kendi sınıf arkadaşları yani akranları olduğu görülmüştür. Buradan yola çıkılarak bu öğrencilerin fen bilimleri öğreniminde de akranlarından yardım almaları yani akran öğretimi modeli ile öğrenme sağlamaları araştırmanın konusu haline gelmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Elazığ'ın merkez ilçesi Arif Nihat Asya Ortaokulunda öğrenim gören on dokuz yabancı uyruklu öğrenci ile bu öğrencilere akran öğretimi yardımı sağlayan 19 yerli öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmaya katılan öğrenciler geçerli ve güvenilir bir başarı testine, yine geçerli ve güvenilir bir fen bilimleri tutum ölçeğine tabi tutulmuştur. 19 yerli öğrenciye akran öğretimi hakkında bilgilendirme süreci tamamlandıktan sonra dört hafta süren akran öğretimi çalışması başlatılmıştır. Çalışma sonunda yukarıda belirtilen ölçme araçları ile başarı ve tutumdaki olası değişimler ölçülmüştür. Bunların yanı sıra yine yabancı uyruklu öğrencilere çalışma bitiminde yarı yapılandırılmış bir görüşme formu uygulanarak çalışmanın süreci, sonucu, verimi ve gerekliliği hakkında mülakat yapılmıştır. Çalışma bitimini takip eden ayın sonunda da uygulanan başarı testi bir kez daha tekrar test (hatırlama testi) amacıyla uygulanmıştır. Yapılan çalışmanın nihayetinde yabancı uyruklu öğrencilerin akran öğretimi modeli ile konuları birebir öğrenme fırsatı yakaladığı, kendi hızlarında öğrendikleri, kendileri ile ilgilenilmiş olmanın verdiği özgüveni yaşadıkları görülmüştür. Hem tutumlarında hem de başarılarında görülen olumlu ilerleyiş bu fikirleri desteklemiştir. Ayrıca çalışmada kız öğrencilerin erkek öğrencilere kıyasla başarılarını daha çok artırdıkları görülmüştür. Yabancı uyruklu öğrencilerin fen bilimleri öğreniminde akran öğretimi modelinin kullanışlı bir yöntem olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
In this research, a feasible method was sought to reduce the difficulties experienced by foreign secondary school students in understanding the science course. When we look at foreign students' foreign language learning processes (Turkish for these students), it is seen that the most effective group in this learning is their classmates, that is, their peers. Based on this, it has become the subject of the research that these students receive help from their peers in science education, that is, they learn through the peer tutoring model. The study group of the research consists of nineteen foreign students studying at Arif Nihat Asya Secondary School in the central district of Elazığ in the 2023-2024 academic year and 19 local students who provide peer teaching assistance to these students. The students participating in the study were subjected to a valid and reliable achievement test and a valid and reliable science attitude scale. After the process of informing 19 local students about peer teaching was completed, a four-week peer teaching study was started. At the end of the study, possible changes in success and attitude were measured with the measurement tools mentioned above. In addition, foreign students were interviewed about the process, results, efficiency and necessity of the study by applying a semi-structured interview form at the end of the study. The achievement test, which was applied at the end of the month following the end of the study, was administered once again for retest (recall test). As a result of the study, it was seen that foreign students had the opportunity to learn the subjects one-on-one with the peer teaching model, learned at their own pace, and experienced the self-confidence of being cared for. The positive progress seen in both their attitudes and achievements supported these ideas. In addition, it was observed in the study that female students increased their success more than male students. It has been understood that the peer tutoring model is a useful method for foreign students to learn science.