hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Erzurum ili Pasinler ilçesindeki yas (yer altı suyu) kuyularının sulama yönünden sorunları ve çözüm önerileri
Irrigation problems of ground (ground water) wells in Pasinler district of Erzurum and solution suggestions
Yazar: SEDANUR AKALIN AYDIN
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN HANAY
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı / Tarımsal Yapılar ve Sulama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Erzurum-Pasinler = Erzurum-Pasinler ; Kooperatifler = Cooperatives ; Su kaynakları = Water resources ; Sulama şebekesi = Irrigation network ; Yer altı suları = Ground waters

Özet:
Pasinler ilçesi Erzurum İl'inin tarım potansiyeli bakımından en önemli ilçesidir. Pasinler ilçesindeki tarım arazileri mevcut baraj, gölet, sulama tesisleri ve YAS kuyuları tarafından sulanmaktadır. Pasinler Ovası'nda DSİ tarafından yapımı tamamlanmış 176 adet YAS kuyusu hizmet vermektedir.
Araştırmada. Pasinler Ovası'ndaki 40 adet YAS kuyusu ve sulama tesisi incelenmiştir. Yapılan incelemelere göre, tüm kuyuların debilerinde zamanla bir düşüş, tevzi rögarı ve sulama kanal şebekelerinde tahribatlar, sedimantasyon ve otlanmalar, kuyu suyu sıcaklığının çok düşük olduğu, sulanacak arazi miktarına göre su debisinin yeterli olmadığı tespit edilmiştir. 
Tespit edilen sorunların çözümü için; kuyuların tevzi rögarları ve kanal şebekelerinin onarılması veya tadilat projesi ile yeniden yapılması, her sulama mevsimi başlangıcında mevcut rögar ve kanallarda sedimantasyon ve otlanma temizliğinin yapılması ve çiftçilerin fazla su kullanmamaları

Abstract:
Pasinler is the most important district of Erzurum in terms of agricultural potential. Agricultural lands in Pasinler district are irrigated by existing dams, ponds, irrigation facilities and wells. 176 wells are digged by DSI serve in Pasinler Plain.
In this research 40 wells and irrigation facilities in Pasinler Plain were examined. According to the examinations it has been determined that there is a decrease in the flow rate of water in all wells, as well as destructions of manhole and irrigation channel networks, sedimentation and weed blooming, low water temperature and insufficient water flow for the land to be irrigated. 
In order to solve these problems identified; it can be said that it is necessary to repair or remake wells, distribution manholes and canal networks, also clean the sedimentation and weed blooming in the existing manholes and canals at the beginning of each irrigation season and raise awareness about irrigation so that the farmers do not use too much water.
Kaydu ve isyan süreci
Qaidu and the rebellion period
Yazar: NUREVŞAN PANİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇOŞKUN ERDOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Dünya tarihi açısından Moğol İmparatorluğu'nun ortaya çıkış süreci, tarihi değerlendirme açısından araştırmacılar tarafından oldukça analiz edilmiştir. Nitekim Moğolların tarihi sürece etkisi Cengiz Han sonrası dönemde de özellikle oğulları arasındaki hâkimiyet mücadelesi ile çeşitli bölgelere kaymıştır. Bu doğrultuda Ögeday Kağan sonrası hâkimiyetin Toluy sülalesine geçişi devletin hem iç hem de dış siyasetinde büyük değişiklikler yapmıştır 

Mönge Kağan döneminde başlayan bu hâkimiyet mücadelesi Arık Böke ile Ögeday ulusu tarafından temsil edilmeye başlanırken, asıl isyan süreci Kubilay Han'a karşı Kaydu'nun başlatmış olduğu harekettir. Bu yönüyle Kaydu'nun isyanı sürecindeki siyasi olaylar bölgenin sonraki olaylarını da büyük oranda etkilemiştir. Devletin Çin'de büyük bir imparatorluk haline geldiği Kubilay döneminde, merkez bölgedeki bu isyana Türk boylarının da desteği Kaydu'nun mücadelesini geleneği temsil edenlerin mücadelesi şekline dönüştürmüştür. Nihayetinde Kaydu'nun mücadelesi Kubilay'ın kurmaya çalıştığı büyük Çin İmparatorluğu sürecine mühim bir darbe vurmuştur. Kaydu'nun geleneksel yapıya atıf yaparak siyasi bir politika takibi onun hâkimiyet mücadelesine büyük oranda meşruiyet kazandırmıştır. Nitekim bu araştırmada bahsi geçen bu etkilerin temellendirilerek incelenmesi esas önemi ortaya koymaktadır.

Abstract:
The process of the founding of Mongol Empire in terms of world history, has been quite increasingly analyzed by the history researchers. Thus, the effect to the historical period of the Mongols has been shifted to various regions after the period of Genghis Khan, especially with the battle of imperium between his sons. According to that, after the Ögedey Khan, the changeover of dominance to the Tuluy Lineage, did major changes in the domestic politics and foreign politics. Starting under the rule of Mongke Khan, this battle of imperium was  represented by Arık Boke and Ögedey but the actual rebellion process started with the Qaidu's movement against to Kubilay Khan. With this perception, the political events that occured during the Qaidu's rebellion period effected that area's upcoming events substantially.
In the period of Kubilay, when the government became a huge empire in China, this rebellion, which started in central area, with the support of Turkish tribes turned Qaidu's fight into the fight of the ones who are with the tradition. Ultimately, the fight of Qaidu stroke a huge blow on the big China Empire process which was tried to be created by the Kubilay. Qaidu's policy which is referred to the traditional formations led him to gain a remarkable constitutionalism to his battle of imperium. Hence, in this study these aforementioned effects' basis importance is shown by examining them on the basis.
Adıyaman Müzesi'nde bulunan bir grup pişmiş toprak kandil
A group of terracotta oil lamps in Adıyaman Museum
Yazar: ŞEYMANUR ÇEMLEK
Danışman: PROF. DR. KORKMAZ MERAL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Geçmişten günümüze farklı uygarlıklara ev sahipliği yapmış olan Adıyaman ili
konum ve coğrafya açısından oldukça önemlidir. Birçok farklı medeniyete ev sahipliği
yapmış olan Adıyaman kültürler arası etkileşimin kilit noktalarının birinde
bulunmaktaydı. Fırat nehri ile yakınlığı sayesinde stratejik bir önemi de bulunuyordu.
Bünyesinde barındırdığı birçok ören ve antik kentlerinin yüzey araştırmaları ve yapılan
kazılar neticesinde farklı buluntu gruplarıyla zenginleştirilmiş Adıyaman Müzesi şehir
merkezinde Atatürk Bulvarı üzerinde yer almaktadır.
Adıyaman Müzesi'nde bulunan 80 adet kandilin 5 başlık atında toplanması ve bu
başlıklar altında 17 tip oluşturulmuş ve bu kandiller değerlendirilmiştir. Arkaik Dönem'e
tarihlenen ilk örneklerimiz Erken Bizans Dönemi'ne kadar geniş bir tarih aralığına
sahiptir. Bu kandillerin tarih aralığının genişliği bölgenin kültürel anlamda zenginliğinin
de bir göstergesi olmuştur. Kazı ve satın alma yolu ile müzeye kazandırılan kandillerin
büyük bir kısmı müze deposunda korunurken küçük bir kısmı da teşhir edilmektedir. Bu
kandillerin değerlendirilip yorumlanması ağırlıklı olarak kandilin gösterdiği form ve
burun yapılarıyla yapılmaktadır. Farklı çalışmalardan benzer kandillerinde bulunması ve
karşılaştırılmasıyla çalışmamızda bulunan pişmiş toprak kandil örneklerini tarihleri desteklenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Adıyaman Müzesi, Kandil, Pişmiş Toprak

Abstract:
Adıyaman province, which has hosted different civilizations from the past to the
present, is very important in terms of its location and geography. Adıyaman, which has
hosted many civilizations, was among the key points of intercultural interaction. It also
had a strategic importance thanks to its proximity to the Euphrates river. The Adıyaman
Museum, which has been enriched with various finds from the surface researches and
excavations of many ruins and ancient cities it contains, is located on Atatürk Boulevard
in the city center.
80 oil lamps in Adıyaman Museum were collected under 5 headings and 17 types
were created under these headings and these oil lamps were evaluated. Our first examples
dated to the Archaic period have a wide range of dates back to the Early Byzantine Period.
The width of the date range of these oil lamps has also been an indicator of the cultural
richness of the region. While most of the oil lamps brought to the museum through
excavation and purchase are preserved in the museum warehouse, a small part is on
display. Evaluation and interpretation of these lamps is mainly done with the form and
nose structures of the lamp. The dates of the terracotta oil lamps found in our study were
supported by the presence and comparison of similar lamps from different studies.

Keywords: Adıyaman Museum, Lamps, Terracotta
Çağdaş siyaset felsefesinde adalet özgürlük ve eşitlik üzerine bir inceleme (H. Marcuse'dan John Rawls'a)
In contemporary political philosophy a review on justice, freedom and equality (Herbert Marcuse to John Rawls)
Yazar: KÜRŞAT ÇİFTÇİ
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR KÖKSAL ODABAŞ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu çalışmanın amacı, adalet, özgürlük ve eşitlik kavramlarının tanımını yapmak, çağdaş dönem siyaset felsefesindeki karşılığını, işlerliğini araştırmak ve bu dönemde adalet, özgürlük ve eşitlik anlayışlarına yapılan eleştirileri değerlendirmektir. Çalışmanın ilk bölümünde adalet, özgürlük ve eşitlik kavramlarının tanımı yapılmış ve bu kavramların sınırları incelenerek geçmişten günümüze bu kavramlar açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise adalet, özgürlük ve eşitlik kavramlarının çağdaş siyaset felsefesinde nasıl bir karşılık bulduğu, dönemin önde gelen düşünürlerinin (Herbert Marcuse, F.A.Hayek, L.Strauss, E.Voegelin, M. Oekeshott, K.Popper, B. de Jouvenel, R. Aron, J.P. Sartre, H. Arendt, C.B. Macpherson, Albert Camus ve John Rawls) fikirlerinden faydalanılarak incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise adalet, özgürlük ve eşitlik kavramlarının genel bir tanımı yapılarak çalışma tamamlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Adalet, Özgürlük, Eşitlik, Çağdaş, Siyaset, Herbert Marcuse, F.A.Hayek, L.Strauss, E.Voegelin, M. Oekeshott, K.Popper, B. de Jouvenel, R. Aron, J.P. Sartre, H. Arendt, C.B. Macpherson, Albert Camus ve John Rawls.

Abstract:
The aim of this study is to define the concepts of justice, freedom and equality, to investigate their counterparts in contemporary political philosophy and to evaluate the criticisms made on the understanding of justice, freedom and equality in this period. In the first part of the study, the concepts of justice, freedom and equality have been defined and the limits of these concepts have been examined and these concepts have been tried to be explained from the past to the present. In the second part of the study, how the concepts of justice, freedom and equality correspond in contemporary political philosophy, the leading thinkers of the period (Herbert Marcuse, F.A.Hayek, L.Strauss, E.Voegelin, M. Oekeshott, K.Popper, B. de Jouvenel, R. Aron, J.P. Sartre, H. Arendt, C.B. Macpherson, Albert Camus and John Rawls. In the conclusion part, a general definition of the concepts of justice, freedom and equality is made and the study is completed.

Keywords: Justice, Freedom, Equality, Contemporary, Politics, Herbert Marcuse, F.A.Hayek, L.Strauss, E.Voegelin, M. Oekeshott, K.Popper, B. de Jouvenel, R. Aron, J.P. Sartre, H. Arendt, C. B. Macpherson Albert Camus and John Rawls.
Lojistik merkezlerin Türkiye ekonomisindeki yeri, Erzurum ili örneği
The importance of logistical centers in Turkish economy, the case of Erzurum
Yazar: TUBA KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET FATİH AYDEMİR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu tezin amacı, Türkiye'de işletmeye açılan lojistik merkezlerin ülke ekonomisine etkisini araştırmak, Erzurum ili ve lojistik merkezinin genel içindeki payını ele almaktır. Bu amaçla Türkiye'de kurulmuş lojistik merkezlerin bulunduğu illerin dış ticaret faaliyetleri ve lojistik merkezlerin yük taşıma bilgileri, 2013-2022 dönemini kapsayan TCDD raporları ve TÜİK dış ticaret verileri kullanılmıştır. Ayrıca uygulama ili olan Erzurum'un coğrafi, ekonomik, demografik, istihdam ve ulaştırma alt yapısı hakkında bilgiler verilip, Erzurum'da kurulmuş olan Palandöken lojistik merkezi hakkında değerlendirmeler yapılmıştır.

Abstract:
The thesis aims to investigate the effect of the logistical centers opened in Turkey on the country's economy and to discuss the share of Erzurum province and its logistical center in general. For this purpose, the foreign trade activities of the provinces where the logistical centers are located in Turkey and the freight transport information of the logistical centers, Turkish State Railways (TCDD) reports covering the period 2013-2022, and Turkey Statistical Institution (TÜİK) foreign trade data were used in this research. In addition, this research gives information about the geographical, economic, demographic, employment, and transportation infrastructure of Erzurum and evaluates Palandöken logistical center in Erzurum.
Kadınların menopoza karşı tutumlarının mutluluğa etkisi
The effect of women's attitudes against menopease on happiness
Yazar: BURCU ÇEKİCİ
Danışman: DOÇ. DR. HAVA ÖZKAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Amaç: Bu araştırma, kadınların menopoza karşı tutumlarının mutluluğa etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. 
 Materyal Metot: Bu araştırma, tanımlayıcı türdedir. Araştırma, Olur İlçe Devlet Hastanesi'nde 28.01.2022-31.08.2022 tarihleri arasında başvuran gönüllü ve araştırma kriterlerini karşılayan 300 menopoza girmiş kadın ile yapılmıştır. Veriler, "Kişisel Bilgi Formu'', "Menapoza İlişkin Tutum Ölçeği'' ve "Öznel Mutluluk Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama istatistiksel metodları ile parametrik (t-testi), non parametrik testler (Kruskal Wallis ve Mann-Whitney U) ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.
 Bulgular: Kadınların menopoza ilişkin tutum ölçeği puan ortalaması 49.09±12.32'dir. Kadınların öznel mutluluk ölçeği puan ortalaması 17.95±5.74'dür. Kadınların menopoza ilişkin tutumları ile öznel mutluluk düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır.
 Sonuç: Kadınların menopoza yönelik olumlu tutumu arttıkça, öznel mutluluk da artmaktadır. 
 Anahtar Kelimeler: Kadın, menopoza, tutum, mutluluk, ebe.

Abstract:
Aim: This research was done to examine the effect of women's attitudes towards menopause on happiness.
 Material and Method: This research is descriptive. The research was done with 300 menopausal women who applied to voluntary and complied the research criteria between 28.01.2022-31.08.2022 in Olur District State Hospital. Datas were collected by using the "Personal Information Form", Attitude Scale on Menopause" and "Subjective Happiness Scale". Number, percentage, average statistical methods, parametric (t-test), nonparametric tests (Kruskal Wallis and Mann- Whitney U) and Pearson correlation were used to evaluate the data.
 Results: The average score of the women's attitudes towards menopause scale was 49.09±12.32. The average score of women's subjective happiness scale was 17.95±5.74. A positive and significant relationship was found between women's attitudes towards menopause and their subjective happiness levels.
 Conclusion: While women's positive attitude towards menopause increases, subjective happiness also increases.
 Keywords: Woman, menopause, attitude, happiness, midwife.
Tüketicilerin akıllı ev sistemlerini benimsemesi üzerine bir araştırma
A research on consumers' adoption of smart home systems
Yazar: ONUR MUÇO
Danışman: PROF. DR. ÜSTÜN ÖZEN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management

Özet:
Bu araştırmanın temel amacını, tüketicilerin akıllı ev sistemlerini benimsemesi üzerinde etkili olan faktörlerin tespit edilmesi oluşturmaktadır. Bu kapsamda algılanan fayda, algılanan risk, işlevsellik ve fiyat gibi faktörler arasındaki ilişkiler ve bunların akıllı ev sistemlerini benimseme üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Ayrıca cinsiyet, yaş grubu, eğitim düzeyi, medeni durum ve gelir düzeyinin bunlara yönelik yaklaşımı anlamlı olarak farklılaştırıp farklılaştırmadığı da incelenmiştir.
Araştırma sonucunda tüketicilerin, genel olarak akıllı evleri ve akıllı ev sistemlerini benimseme düzeylerinin ortanın üzerinde bir seviyede olduğu görülmüştür. Önemli bir düzey farkı olmasa da fiyat, algılanan fayda ve işlevsellik; akıllı ev sistemlerinin benimsenmesi üzerinde etkili olan ilk üç faktör olarak dikkat çekmiştir. Ayrıca akıllı evlerin benimsenmesine yönelik faktörlerin tamamı arasındaki ilişkiler orta ve çok güçlü düzeyde pozitif ve anlamlı bulunmuştur. Son olarak, akıllı evlere yaklaşımın cinsiyet, yaş grubu, eğitim düzeyi, medeni durum ve gelir düzeyine göre anlamlı farklılık göstermiştir.

Abstract:
The main purpose of this research is to determine the factors that affect consumers' adoption of smart home systems. In this context, the relationships between factors such as perceived benefit, perceived risk, functionality and price and their effects on smart home systems adoption were investigated. In addition, it was also examined whether gender, age group, education level, marital status and income level significantly differentiated the approach towards them.
As a result of the research, it has been seen that the level of adoption of smart homes and smart home systems in general is above the middle level. Price, perceived usefulness and functionality, although not a significant level difference; It has attracted attention as the first three factors that have an impact on the adoption of smart home systems. In addition, the relationships between all the factors for the adoption of smart homes were found to be medium and very strong, positive and significant. Finally, the approach to smart homes showed significant differences according to gender, age group, education level, marital status and income level.
Türk Medeni Hukuku'nda sınırlı ehliyetsiz olmanın hukuki işlemlere etkisi
The effect of being limited incapacity person on legal procedures in Turkish Civil Law
Yazar: LEYLA GÜÇLÜ
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE KÜBRA ERCOŞKUN ŞENOL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Toplumda düzenin sağlanması için ortaya çıkan kuralların ana amacı kişilerin toplumda huzur içinde yaşayabilmelerini sağlamaktır. Kişiler var olduğu için hukuk kuralları da vardır. Kişi, sosyal düzenin sağlanmasında ana karakterdir, çünkü toplumsal ilerleyiş kişilerin fiilleri ile gerçekleşir. Kişilerin hukuka uygun fiilleri yapabilmeleri veya hukuka aykırı fiillerinden sorumlu tutulabilmeleri için hukukun belirlediği bazı şartları taşımaları gerekir. Bir hukuki işlem yapabilmek için o hukuki işlemi yapabilme ehliyetine sahip olmak gerekir. Bu da ilk olarak TMK m.9'da yer alan şartlara sahip olmakla mümkündür. Fiil ehliyetinin şartlarının bazılarının kişide mevcut olmaması halinde, yapılan hukuki işlem bu durumdan etkilenir ve birtakım yaptırımlara maruz kalır. Çalışmamızın konusunu oluşturan sınırlı ehliyetsizler fiil ehliyetinin bazı şartlarını taşımayan kişilerdir. Çalışmamızda, ayırt etme gücüne sahip küçükler ile ayırt etme gücüne sahip kısıtlıların hukuki işlemleri ne şekilde yapabilecekleri üzerinde durulmuştur. Ayrıca sınırlı ehliyetsizlerin, medeni hukuk kapsamındaki bazı kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları nasıl kullanabilecekleri ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sınırlı Ehliyetsiz, Ayırt Etme Gücü, Çocuğun Malları, Hukuki İşlem Ehliyeti, Dava Ehliyeti, Kısıtlının Malları, Kişiye Sıkı Sıkıya Bağlı Hak

Abstract:
The main purpose of the rules that emerged to ensure order in the society is to ensure that people can live in peace in the society. Because there are people, there are also rules of law. The person is the main character in the provision of social order because social progress takes place with the actions of people. In order for people to perform lawful acts or be held responsible for their unlawful acts, they must meet certain conditions determined by the law. In order to be able to take a legal action, it is necessary to have the capacity to do that legal action. This is possible, first of all, by having the conditions set forth in Article 9 of the Turkısh Civil Code. If some of the conditions of the legal capacity are not available to the person, the legal action is affected by this situation and is subject to some sanctions. The subject of our study is limited incompetent persons who do not meet some of the conditions of legal capacity. In our study, it is focused on how the minors with the power of discrimination and the disabled who have the power of discrimination can do the legal proceedings. In addition, it has been discussed how he/she can exercise the tight-knit rights of some person within the scope of Civil Law.

Keywords: Limited Liability, Discernment, Child's Property, Legal Action Liability, Litigation, Restricted Property, Strictly Affected Right