Türkiye'de toplumsal boyutuyla birey - toplum - devlet ilişkileri kapsamında vergi: Ankara örneği
Taxation in scope of individual - society - government relations with it's social dimension in Turkey: Ankara example
Yazar: O. FATİH ŞEHİTOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR SAĞLAM
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Maliye = Finance ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ankara = Ankara ; Devlet = State ; Devlet anlayışı = State understanding ; Mükellef = Taxpayer ; Sosyal devlet = Social state ; Vergi ahlakı = Tax ethics ; Vergi bilinci = Tax awareness ; Vergi sosyolojisi = Tax sociology ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes

Özet:
Vergi, kaynakların paylaşılmasında ekonomik yönü kadar toplumu değiştirme ve dönüştürme gücü bakımından sosyal yönü de olan bir argümandır. Vergileme sürecinde, taraflar arasında değişik, çok yönlü, komplike ve çoğu kez çatışma riski taşıyan ilişkiler cereyan etmekte ve bu ilişkilerin giderek gerildiği görülmektedir. Bu açıdan, devletle mükellefin mecburi bu ilişkisinin sosyal açıdan çözümlenmesi bir gereklilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Eğer bu çözümleme, sağlıklı olarak gerçekleştirilebilirse yani sosyoloji ile vergi arasındaki uyum sağlanabilirse, yaşanan problemlerin tespitinde ve çözümünde önemli bir basamak olacak, tarafların birbirlerini anlaması mümkün hale gelecek ve böylece sosyal barışın önündeki engellerden biri ortadan kalkacaktır. Mükelleflerdeki vergiye karşı gösterdikleri olumsuz tutum, davranışlara uyumsuzluk olarak yansımakta ve mükellef vergi ödememenin çarelerini aramaya başlamaktadır. Bir "sapma davranışı" olarak da tanımlanabilecek bu tür anomik durumlar, yerleşik bir vergi ahlakının olmamasından kaynaklanmaktadır. Bu açıdan, mükellefi yeterli bilince ulaştırma adına gösterilecek gayretler doğrudan vergi gelirlerini artırıcı, dolaylı olarak da gelir dağılımını adaletli bir şekle sokucu etkisi nedeniyle oldukça önem arz etmektedir.

Abstract:
Tax is an argument in terms of allocation of resources in economic aspect, and inversion&conversion of society in social aspect. During the taxation process; various, sophisticated, complicated and entertaining high risk of dispute interactions between parties take place and it is observed that these interactions are tensed gradually. Therefore, it is necessary to analyze this compulsory interaction between government and taxpayer in social aspect. If this analysis is made properly, in other words if the coordination between sociology and taxation is facilitated, it would be an important stepping stone to address and to solve the current problems, and it would be possible for both parties to understand each other and thus one of the major obstacles for social peace would be removed. Taxpayers' negative attitude towards tax reflects their acts adversely, so they start to find a way to avoid paying tax. These anomic circumstances, which can also be described as "behavioral variance", are resulted from lack of established tax ethics. For this reason, it is considerably important to make efforts that results to raise awareness of taxpayers to increase tax income directly and also to maintain the fair income distribution indirectly.