Geriatrik hastalarda dehidratasyonun sıklığı, risk faktörleri ve klinik sonuçları
Frequency, risk factors and clinical reflections of dehydration in geriatric patients
Yazar: KÜBRA ATCIYURT
Danışman: PROF. DR. PINAR SOYSAL
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Geriatri = Geriatrics

Özet:
Giriş ve Amaç: Amacımız geriatri polikliniğine başvuran hastalarda dehidratasyonun sıklığını, risk faktörlerini ve klinik yansımalarını araştırmaktır.
Materyal ve Metod: Polikliniğimize başvuran hastaların dosyaları retrospektif olarak taranmıştır. Dehidrate hastalar hesaplanmış plazma osmolaritesi [1,86 x (Na+ K) +1,15 x glukoz + üre +14] kullanılarak belirlenmiştir. Hesaplanmış plazma osmolaritesi 295 mOsm/L'den büyük olanlar dehidrate kabul edilmiştir. Hastaların ayrıntılı geriatrik değerlendirme parametreleri ile hidrasyon durumları arasındaki ilişki analiz edilmiştir.
Bulgular: 963 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 79,9'du, %71,7'si kadındı. %31,15'i dehidrate idi. Dehidrate olanlarda kadınlarda fazlaydı (p<0,05). Dehidrate olanlarda Diabetes mellitus (DM) ve Kronik böbrek yetmezliği (KBY) daha fazlaydı (p<0,05). Ayrıntılı geriatrik değerlendirme parametreleri ile gruplar arasında düşme riski, sarkopeni, bağımlılık düzeyleri dehidrate hastalarda daha fazlaydı (p<0,05).
Yaş ve cinsiyetin etkisi ortadan kaldırılarak yapılan analize göre ise temel ve enstrümental günlük yaşam aktivitelerindeki bağımlılık, ZKYT'ne göre düşme riski dehidrate olan grupta daha fazlaydı (p<0,05). Yaş, cinsiyet, DM ve KBY'nin etkisi ortadan kaldırılarak yapılan regresyon analizinden sonra, dehidrate olanlardaki ZKYT'ne göre düşme riski halen anlamlı olarak fazlaydı (Odds oranı:1,38, %95 Güven aralığı: 1,0-1,90, p<0,05).
Sonuç: Ayaktan hastaneye başvuran her üç yaşlıdan neredeyse biri dehidratedir. Kadın cinsiyette, eğitim süresi az olanlarda, DM ve KBY'si olanlarda dehidratasyon fazladır. Dehidrate hastaların fonksiyonelliklerinde azalma, sarkopeni ve düşme riski artmıştır. Ancak, diğer faktörlerden bağımsız yaşlı dehidrate hastalarda düşme riski 1,4 kat fazladır. Dolayısıyla dehidratasyonu taramak ve önleyici tedbirler almak, dehidratasyon ilişkili olumsuz sonuçlardan korunmakta faydalı olabilir.

Abstract:
Introduction and Aim: Our aim is investigate the frequency, risk factors and clinical reflections of dehydration.
Materials and Methods: Patients file were scanned retrospectively. Dehydrated patients were determined using calculated plasma osmolarity [1,86 x (Na+ K) +1,15 x glucose + urea +14]. Plasma osmolarity greater than 295 mOsm/L were considered dehydrated. The relationship between geriatric assessment parameters and hydration status of the patients was analyzed.
Results: 963 patients were included. Mean age was 79,9. 71,7% of them were women. 31,15% were dehydrated. Female sex, less education time, diabetes mellitus (DM), chronic renal failure (CRF), risk of falling, sarcopenia, dependence were more common in dehydrated ones (p<0,05). According to the analysis performed by removing the effect of age and gender, dependency in basic and instrumental activities of daily living and the risk of falling were higher in the dehydrated group (p<0,05). Analysis by removing the effects of age, gender, DM and CRF; the risk of falling was still higher in dehydrated ones (odds ratio: 1,38, %95 confidence interval: 1,0-1,90, p<0,05).
Conclusion: Almost one out of every three elderly patient is dehydrated. Dehydration is higher in the female, less education, DM and CRF. Dehydrated patients have decreased functionality, sarcopenia and an increased risk of falling. The risk of falling is 1,4 times higher in dehydrated patients, independent of other factors. Therefore, screening for dehydration and taking preventive measures may be beneficial in avoiding the negative consequences associated with dehydration.