Basım endüstrisinde sürdürülebilirlik yaklaşımı: Karton etiket üretimi üzerine bir çalışma
Sustainability in printing industry: A study on cardboard label production
Yazar: TANJU ÇAĞLAR
Danışman: PROF. DR. ARİF ÖZCAN ; DR. GÜLŞAH YILAN
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Basım Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Matbaacılık = Typography

Özet:
Sanayi devrimi ile başlayıp devam eden süreçte dünya, iklim değişimlerinin yaşandığı, doğal yaşam koşullarının değiştiği yeni bir döneme girmiştir. Çevreciler, işletmelerin ve tüketicilerin karbon emisyonları ile küresel ısınma üzerindeki etkilerini sorgulamakta ve iklim değişimlerini doğanın insanlığa bir uyarısı olarak görmektedirler. Tükenmekte olan kaynaklar ile başlayan çevresel sorunlar öngörülemeyen birtakım problemlerin doğmasına yol açmıştır. Her endüstri kullandığı petrol ürününe karşı bir alternatif aramakta ve yenilenemeyen petrol bazlı ürünlerden uzaklaşmaktadır. 
Basım endüstrisinde ise sürdürülebilirlik, bir tesisin, ürünün, sürecin tüm yönlerini kapsayan bütüncül bir yaklaşım olarak yalnızca çevre için olumlu değişikliklerle sınırlı kalmayıp, çalışanların sağlık ve güvenliğini tüm iş kanunları ile birlikte korumayı hedeflemektedir. Basım endüstrisindeki birçok matbaa, tüketici ve markaların talepleri doğrultusunda sürdürülebilirlik konusunu misyon edinip, sürdürülebilir üretim yaklaşımı üzerine çalışmalar yapmaktadır. 
Bu tez çalışmasında, basım endüstrisinde ofset baskı tekniği ile üretilen bir ürün olan karton etiketin, üretiminde kullanılan kâğıt ve mürekkep gibi temel hammaddelerin, üretimden tüketime ve sonrasında geri dönüşüme kadar giden yolculuğunda doğaya bıraktığı toplam sera gazı emisyonunun birim karbondioksit cinsinden miktarı olan karbon ayak izi, ekonomik maliyeti, üretim tekniklerinin özellikleri incelenerek bir tez çalışması yürütülmüştür. Bulunan veriler üzerinden bir program ile çok değişkenli karar verme metodu ile sürdürülebilirlik skorları hesaplanmıştır. Birden fazla türde kâğıt, mürekkep gibi farklı hammaddeler dikkate alınarak aralarından hangi kombinasyonun daha sürdürülebilir olduğu sayısal olarak hesaplanmış ve optimum üretim yöntemi belirlenmiştir.

Abstract:
In the process of human development, the world has entered a new era in which climate change is faced and natural living conditions have changed. Environmentalists question the impacts of companies and consumers about the carbon emissions and global warming, and they see climate change as a warning of nature to humanity. Environmental problems starting with resource depletion have led to a number of unpredictable problems. Every industry is looking for an alternative solution to the petroleum products it uses and is moving away from non-renewable petroleum-based products. In the printing industry, sustainability requires a holistic approach that encompasses all aspects of a plant, product, and process, not only making positive changes to the environment, but also ensuring that the requirements of health and safety of employees are fulfilled with all labor laws. In line with the demands of consumers and brands, many printing houses in the printing industry adopt sustainability as a mission and work on a sustainable production approach.
In this thesis, the carbon footprint, which is the amount of the total greenhouse gas emissions in unit carbon dioxide, that the basic raw materials such as paper and ink used in the production of the cardboard label, which is a product produced with the offset printing technique in the printing industry, on its journey from production to consumption and then to recycling, was determined. The study was carried out by examining the economic cost and the characteristics of production techniques. Sustainability scores were calculated using MCDA methods with a program based on the data found. Considering different raw materials such as more than one type of paper and ink, which combination is more sustainable was calculated numerically and the optimum production method was determined.