Türkiye'de elektrik üretimi için enerji kaynak alternatiflerinin değerlendirilmesi
Evaluating the efficiencies of alternative energy resources for electricity generation in Turkey using data envelopment analysis
Yazar: TAMER ÖZYİĞİT
Danışman: PROF.DR. E. ERTUĞRUL KARSAK ; PROF.DR. M. NAHİT SERARSLAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Enerji = Energy
Dizin: Bulanık matematiksel programlama = Fuzzy mathematical programming ; Elektrik üretimi = Electricity generation ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis

Özet:
Birden çok girdi ve çıktıya sahip karar birimlerinin göreli performanslarının ölçülmesiiçin kullanılan klasik veri zarflama analizi (VZA) modellerinde yalnızca kesin sayısalveriler kullanılabilir. Oysa enerji kaynak alternatiflerinin etkinlik analizindeki uzmangörüsleri sözel olarak, maliyet girdisi de belirsiz oldugu için bulanık sayılarla ifadeedilmektedir. Bu çalısmada, Türkiye'de elektrik üretimi için enerji kaynakalternatiflerinin etkinligi bulanık VZA (BVZA) ile degerlendirilmistir. Literatürderastlanan üç farklı BVZA formülasyonu ve yeni bir BVZA formülasyonu olarak butezin altıncı bölümünde öne sürülen dual bulanık VZA (DBVZA) ile yapılan analizlerde,enerji alternatiflerinin etkinliklerine göre sıralamasının her dört formülasyonlagerçeklestirilen uygulamaların sonuçlarının uyumlu oldugu görülmüstür. DBVZA,Charnes ve dig. (1978) tarafından gelistirilen VZA modelinin (CCR modeli) dualformunu temel alan bir bulanık VZA formülasyonudur. Formülasyon -kesmeleriyaklasımı kullanılarak dogrusallastırılmaktadır. Uygulama sonuçlarına göreDBVZA'nın, bulanık girdi ve çıktı degerleri ile yapılan performans analizlerinde, gereksonuçların diger formülasyonların sonuçlarıyla uyumu, gerek karar birimlerininetkinliklerine göre sıralanmasının kolaylıgı açısından kullanıslı ve saglıklı sonuçlarveren bir yöntem oldugu sonucuna varılmıstır.Anahtar Kelimeler: Veri zarflama analizi, bulanık matematik programlama, etkinlikanalizi, enerji alternatifleri, elektrik üretimi.

Abstract:
The existing data envelopment analysis (DEA) models for measuring the relativeefficiencies of a set of decision making units (DMUs) using various inputs to producemultiple outputs are limited to crisp data. However, the data acquired from expertopinions for evaluating the efficiencies of alternative energy resources is generally inlinguistic form. In this research, we propose a fuzzy DEA formulation (Dual Fuzzy DEA- DFDEA) based on dual form of the DEA model developed by Charnes et al. to dealwith imprecise or linguistic data that we frequently come across in real-worldapplications. DFDEA is an alternative fuzzy DEA formulation and the results ofapplications showed that it is suitable for performance analysis of DMUs that use fuzzyinputs to produce fuzzy outputs. The results are in accordance with other fuzzy DEAformulations and it?s easy to ranks all DMUs with respect to their efficiency scores asthere is no many DMUs on the efficient frontier in all -levels.Keywords: Data envelopment analysis, fuzzy mathematical programming, efficiencyanalysis, energy alternatives, electricity generation.Science Code: 605.01.00