Farklı okul kademelerindeki okul yönetimlerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Analysis of school administrations in different school levels according to various variables
Yazar: TUĞBA NUR ÖZBEY
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ŞATA ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SAMET ATA
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul müdürleri =   ; Okul yönetici algısı = School administrators perception ; Ortaokullar = Secondary schools ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmada, farklı okul kademelerindeki okul yönetimlerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırma nicel araştırma yaklaşımlarından betimsel araştırma modeli ile yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokul, ortaokul ve liselerde çalışan yöneticiler oluşturmakta iken örneklemi 809 okul yöneticisi (ilkokul=169, ortaokul= 196, lise=444) oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri TALIS 2018 verileri kullanılarak geliştirilen okul iklimi ölçeği, okullarda suç ve şiddet ölçeği, iş yükü stresi ölçeği, akademik baskı ölçeği, iş doyumu ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Her bir okul kademesi için ölçme araçlarından elde edilen ölçümlerin geçerliğine kanıt sağlamak amacıyla doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Ölçümlerin güvenirliğine kanıt sağlamak amacıyla da iç tutarlılık katsayılarından Cronbach α ve McDonald ω katsayıları kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan okul iklimi ölçeği, okullarda suç ve şiddet ölçeği, iş yükü stresi ölçeği, akademik baskı ölçeği, iş doyumu ölçeği için her üç okul kademesinden elde edilen ölçümlere ait güvenirlik ve geçerlik kanıtları sunulmuştur. Araştırmanın verilerinin analiz sürecinde ilk olarak katılımcıların sosyo-demografik bilgileri için betimsel istatistik ölçüleri (frekans ve yüzde) daha sonra tek yönlü varyans analizi (ANOVA), doğrulayıcı faktör analizi, Cronbach α ve McDonald ω katsayıları ve basit doğrusal korelasyon (Spearman sıra farkları) analizi kullanılmıştır. Veri analizinde istatistiksel anlamlılık için .05 düzeyi dikkate alınmış olup SPSS (versiyon 25) ve JASP (versiyon 0.16.1.0) istatistiksel paket programları kullanılmıştır. Bu çalışmadan elde edilen bulgulara göre ilkokul, ortaokul ve lise kademesindeki okul yöneticilerinin üç okul kademesinde okul iklimi algısının yüksek düzeyde, suç ve şiddet sıklığı algısının çok düşük düzeyde, iş yükü stresinin düşük düzeyde, akademik baskı seviyesinin yüksek düzeyde ve iş doyumu seviyelerinin yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Okul yöneticilerinin algılarına göre okul iklimi düzeylerinin okul kademelerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılığa sahip olmadığı; okul yöneticilerinin algılarına göre okullarda yaşanan suç ve şiddet sıklığı, iş yükü stresi, akademik baskı, iş doyumu düzeylerinin okul kademelerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılığa sahip olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This study examined school administrations at various school levels based on various variables. A descriptive research model, which is a quantitative approach, was used to accomplish this objective. Study participants were administrators working in primary, secondary, and high schools affiliated with the Ministry of National Education. The sample consisted of 809 administrators (169 from primary schools, 196 from secondary schools, and 444 from high schools). The study's data were collected using TALIS 2018 data in the forms of the school climate scale, the crime and violence in schools scale, the workload stress scale, the academic pressure scale, and the job satisfaction scale. In order to verify the validity of the measurements obtained from the measurement tool, a confirmatory factor analysis was conducted on each school level. Cronbach's alpha and McDonald's omega coefficients were used to provide evidence for the reliability of the measurements. Reliability and validity evidence has been provided for measurements obtained from each of the three school levels for the following scales used in the research: School climate scale, school crime and violence scale, workload stress scale, academic pressure scale, and job satisfaction scale. In the data analysis process of the study, descriptive statistical measures (frequency and percentage) were first used for the socio-demographic information of the participants, and then one-way analysis of variance (ANOVA), confirmatory factor analysis, Cronbach α and McDonald ω coefficients, and simple linear correlation (Spearman rank differences) analysis were used. A significance level of .05 was considered for statistical significance, and SPSS (version 25) and JASP (version 0.16.1.0) statistical software packages were used. The findings indicate that school administrators' perceptions of school climate, crime and violence frequency, workload stress, academic pressure, and job satisfaction differ according to their level of education in primary, middle, and high school. School administrators' perceptions indicate that school climate levels do not differ statistically significantly across school levels. However, school administrators perceive statistically significant differences in crime and violence, workload stress, academic pressure, and job satisfaction based on the level of their schools.