Osmanlı arşiv belgeleri ışığında Rum isyanı sırasında Eğriboz Adası (1821-1829)
The island of Euboea during the Greek revolt in the light of Ottoman archive documents (1821-1829)
Yazar: MEHMET SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. SERDAL SOYLUER
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu çalışmada Osmanlı Arşiv Belgeleri'ne göre 1821-1829 yılları arasında Rum İsyanı sırasında Eğriboz Adası'nın durumu ele alınmaktadır. 1821 yılında Mora Yarımadası'nda başlayan isyan, kısa sürede tüm yarımadayı, ardından Attika'yı ve Teselya'nın güneyi ile Ege Adaları'nı ve elbette nihayetinde Eğriboz Adası'nı sarmıştır. Lâkin Eğriboz Adası diğer adı geçen bölgelere nazaran hem coğrafî avantajı hem de isyan merkezine biraz uzak oluşu sayesinde aşırı bir zayiata uğramamıştır. Çalışmada öncelikle Eğriboz Adası'nın coğrafî konumu ve tarihsel geçmişinden bahsedilerek, adanın iki önemli merkezi Eğriboz Kalesi ve yerleşimi ile Kızılhisar Kalesi ve yerleşimi üzerinden bir inceleme ve değerlendirmede bulunulacaktır. Ayrıca adadaki bu iki yerleşime ait iskeleler ile adadaki diğer iskeleler üzerinden zahire ve asker sevkiyatı başta olmak üzere sair lojistik destek incelemeye alınacaktır. Bu iskelelerden Eğriboz ve Kızılhisar İskeleleri isyan sırasında en aktif kullanılan iki iskele olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda hem isyan bölgesine hem de adaya gönderilen zahire, mühimmat ve asker konusu incelenecektir. Konumuz çerçevesi çizilen zaman içindeki Osmanlı Arşiv Belgeleri'ne göre; özellikle Eğriboz Adası ve fakat Eğriboz Sancağı sınırlarına dahil olan İnebahtı Körfezi'nin kuzeyindeki yerleşimlere de temas edilerek, sevkiyatın tarihi, yerleşim birimlerinin isimleri, bölgedeki yöneticilerin icraatları ve ihtiyaç duyulan malzemenin cinsi, miktarı ile askerin miktarı bağlamında açıklığa kavuşturulmaya çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler: Eğriboz Adası, Osmanlı Devleti, Rum İsyanı, zahire, asker, lojistik.

Abstract:
This study deals with the situation of the island of Euboea during the Greek Revolt between 1821-1829 according to Ottoman archival documents. Starting in 1821 in the Peloponnese Peninsula, the rebellion soon spread to the entire peninsula, then to Attica, the south of Thessaly and the Aegean Islands, and of course finally to the island of Euboea. However, compared to the other regions mentioned above, the island of Euboea did not suffer excessive casualties due to its geographical advantage and its distance from the center of the rebellion. In this study, first of all, the geographical location and historical background of the island of Euboea will be mentioned and an examination and evaluation will be made on the two important centers of the island, Euboea Castle and settlement and Karystos Castle and settlement. In addition, the piers belonging to these two settlements and other piers on the island will be examined for logistical support, especially the shipment of supplies and troops. Among these piers, Euboea and Karystos Piers are the two piers that were most actively used during the rebellion. In this context, the issue of the supplies, ammunition and soldiers sent both to the rebellion region and to the island will be analyzed. According to the Ottoman Archival Documents within the time frame of our subject, the date of the shipment, the names of the settlements, the actions of the administrators in the region, the type and quantity of the materials needed and the amount of soldiers will be tried to be clarified in the context of the settlements in the north of the Gulf of Lepanto, which are included in the borders of the island of Euboea and the Sanjak of Euboea. 
Keywords: Euboea Island, Ottoman Empire, Greek Rebellion, supplies, troops, logistics.