Yaşlılarda uykusuzluk ve çözüm arayışları
Insomnia and seeki̇ng solutions in the erderly
Yazar: SEDA NUR USLU
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN DEMİRCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Tedavi = Treatment ; Uyku = Sleep ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged ; Ölçekler = Scales ; İnsomni = Insomnia

Özet:
Amaç: Bu çalışmada bir aile sağlığı merkezine başvuran yaşlı hastalarda
uykusuzluk sıklığının araştırılması ve uykusuzluk tespit edilen hastaların
başvurdukları çözüm arayışlarının belirlenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Mayıs 2019 - Kasım 2019 tarihleri arasında
Bursa ilinde İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı Bağlaraltı Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne
kayıtlı 65 yaş ve üzeri toplam 250 gönüllü ile gerçekleştirildi. Araştırmada hastalara
sosyodemografik özelliklerini, uykusuzluk durumlarını ve uykusuzluk için
kullandıkları tedavi yöntemlerini sorgulayan bir anket yapıldı. Ayrıca Uykusuzluk
Şiddeti İndeksi (UŞİ) ölçeği uygulandı.
Bulgular: Çalışmada Uykusuzluk Şiddeti İndeksine göre katılımcıların
%34,4'ünde uyku bozukluğu, %9,6'sında orta ve ağır uykusuzluk bulundu.
Uykusuzluk Şiddeti İndeksine göre uyku bozukluğu olan ve olmayan bireyler arasında
cinsiyet, VKİ, eğitim durumu ve sigara kullanımı açısından istatiksel olarak anlamlı
fark saptanmıştır. Katılımcıların uykusuzluk sebebi sorulduğunda cevap olarak ağrı,
gün içinde yaşadığı sorunları düşünme, aklına bir şeylerin takılması veya stres gibi
sebepleri belirtmişlerdir. Öte yandan uykusuzluk sebebi olarak psikiyatrik sorunları
belirten katılımcıların oranı orta ve şiddetli düzeyde uykusuzluk yaşayan grupta
yüksek saptanmıştır. Uykusuzluk problemi yaşayan hastaların çoğunluğu uykusuzluk
şikayeti ile bir hekime başvurmamış, hekime başvuran hastalar ise öncelikli olarak
psikiyatri ve nöroloji hekimlerini tercih etmiştir. Uykusuzluk için daha önce hekime
başvuran hastaların oranı orta ve şiddetli düzeyde uykusuzluk çeken grupta daha
yüksek bulundu. Uykusuzluk için tedavi alan hastaların çoğunluğu medikal tedaviye
başvurmuştur, ikinci sıklıkla herbal/bitkisel tedavi yöntemleri tercih edilmiştir.
Sonuç: Uykusuzluk yaşlı popülasyonda sık rastlanan bir sorundur. Çeşitli
sebeplerden uykusuzluk şikayeti olan yaşlı hastaların hekim başvurusu sınırlıdır.
Uykusuzluk için tedavi olan hastalar sıklıkla medikal tedavi kullanmaktadır.
Hastalarda uykusuzluğun tespiti ve tedavi planlanması noktasında eksikliklerinin
giderilmesi için çaba gösterilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Uykusuzluk, Uykusuzluk Şiddeti İndeksi, Yaşlılarda
Uykusuzluk, Uykusuzluk Tedavisi

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the frequency of insomnia in
elderly patients admitted to a family health center and to determine the solutions they
applied for insomnia.
Materials and Methods: This study was carried out between May 2019 - November
2019 in Bursa, with 250 volunteers aged 65 and over, who were registered at the
Bağlaraltı Education Family Health Center under the Provincial Health Directorate. In
the study, patients were given a questionnaire that questioned their sociodemographic
characteristics, their insomnia status and their treatment methods for insomnia. And,
insomnia severity index was applied.
Results: According to the Insomnia Severity Index in the study, 34.4% of the
participants had sleep disturbance, 9.6% of the participants had moderate and severe
insomnia. According to the Insomnia Severity Index, statistically significant
differences were found between individuals with and without sleep disorders in terms
of sex, BMI, educational status, and smoking use. When the participants were asked
about the cause of insomnia, they stated reasons such as pain, thinking about the
problems they experienced during the day, thinking of something, or stress. On the
other hand, the rate of participants indicating psychiatric problems as a cause of
insomnia was high in the group experiencing moderate and severe insomnia. The
majority of patients suffering from insomnia did not consult a physician due to
insomnia. The patients who applied to the physician preferred primarily psychiatrist
and neurologist. The proportion of patients who previously applied to the physician
for insomnia is higher in the group suffering from moderate to severe insomnia. The
majority of patients receiving treatment for insomnia resorted to medical treatment,
and herbal treatment methods were also preferred.
Conclusion: Insomnia is a common problem in the elderly population. Elderly patients
suffering from insomnia due to various reasons have a low rate of visiting a doctor.
Patients who are treated for insomnia often use medical treatment. Efforts should be
made to detect insomnia in patients and to remedy their deficiencies in terms of
treatment planning.
Keywords: Insomnia, Insomnia Severity Index, Insomnia in the elderly, Insomnia
Treatment