Türkiye'deki hükûmet politikalarının sanat eğitimine etkisi (1980-2019)
The influences of government policies in Turkey on art education (1980-2019)
Yazar: EKİN KAKAN
Danışman: PROF. DR. ALEV KURU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Hükümet politikaları = Government policies ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Resim dersi = Painting lesson ; Resim iş eğitimi = Paint education ; Sanat eğitimi = Art education

Özet:
Hükûmet politikalarında sanat eğitimini inceleyen bu çalışma, temelde ortaöğretim kademesini ele almaktadır. 1980-2019 yılları arasında ortaöğretim kademesi öğretim programlarında yapılan değişiklikler dâhilinde dersin; nasıl isimlendirildiği, kaçıncı dönem ve kaçıncı yarıyılda yürütüldüğü, ders saatlerinin ne şekilde planlandığı, ders türünün (zorunlu/seçmeli) ne olduğu, kazanım ve ders konularının ne gibi değişikliğe uğradığını belirlemek; ortaöğretim kurumlarında Resim/Görsel Sanatlar Dersinin genel durum tespitini yapmak; bu çerçevede ilgili yıllarda görev alan siyasi partilerin Resim/Görsel Sanatlara verdikleri önemi ve bu konudaki politikalarını incelemek araştırmanın amacıdır. Çalışma, tarama modeliyle yürütülmüştür. Ortaöğretim kademesinde Resim/Görsel Sanatlar Dersinin, ilgili dönemin hükûmet politikalarıyla ne gibi değişimlere uğradığını inceleyen tarihsel bir araştırmadır. Araştırmanın amacına ve alt problemlerine ilişkin verileri toplamak için doküman inceleme yöntemine başvurulmuştur. 1980-2019 yılları arasında hükûmet politikalarının Resim/Görsel Sanatlar Dersine etkilerini belirlemek için TBMM ve MEB arşivleri, hükûmet programları, Tutanak Dergileri, Kalkınma Planları, Millî Eğitim Şûraları, Tebliğler Dergileri, TTK Kararları ve öğretim programları gibi dokümanlara ulaşılmıştır. Bu veri kaynaklarının tamamı, araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Çalışma boyunca taranan kaynaklardan elde edilen veriler, tezin amacına uygun biçimde sistematik şekilde değerlendirilip bir araya getirilmiştir. Araştırma bulguları ve sonuçları şunlardır: Ortaöğretim kademesinde Resim/Görsel Sanatlar Dersinin hükûmet programlarında, Kalkınma Planlarında ve Millî Eğitim Şûralarında yeterince konu edilmediği anlaşılmıştır (birinci, ikinci ve üçüncü alt problemler). Resim Dersinin adının Görsel Sanatlar Dersi olarak değiştirilmesi, TTK'nın 31 Aralık 2009 tarihli 337 sayılı kararına dayanmaktadır (dördüncü alt problem). 44. (20 Eylül 1980-13 Aralık 1983)-66. (10 Temmuz 2018-…) Hükûmetler dönemlerinde, Resim/Görsel Sanatlar Dersi ortaöğretim kademesinde tüm dönem ve yarıyıllarda sürdürülmüştür (beşinci alt problem). 44. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (20 Eylül 1980-13 Aralık 1983) döneminde ders saatleri tüm sınıflarda iki saat olarak yürütülmüştür. 45. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (13 Aralık 1983-21 Aralık 1987) döneminde lise 1. ve 2. Sınıflarda iki saat, lise 3. Sınıfta ise bir saat olarak verilen dersin durumu 48. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetine (23 Haziran 1991-20 Kasım 1991) kadar değişmemiştir. 48.-59. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetleri döneminde (14 Mart 2003-29 Ağustos 2007) ise liselerin tüm sınıflarında Resim Dersinin ikişer saat olarak yer aldığı anlaşılmıştır. 60. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetinin görev aldığı 29 Ağustos 2007-06 Temmuz 2011 tarihsel aralığında, ders saatleri liselerin tüm sınıflarında bir saate indirilmiştir. 65. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (22 Mayıs 2016-10 Temmuz 2018) döneminden itibaren ise yeniden liselerin tüm sınıflarında yeniden ikişer saat olarak yürütülmeye başlamıştır (altıncı alt problem). Resim/Görsel Sanatlar Dersi 44. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (20 Eylül 1980-13 Aralık 1983) döneminden 60. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (29 Ağustos 2007-06 Temmuz 2011) dönemine kadar seçmeli ders türündedir. 60. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti döneminde ders, ortak dersler havuzunda seçmeli olarak yer almıştır. 61. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (06 Temmuz 2011-29 Ağustos 2014) döneminden itibaren seçmeli ve ortak dersler havuzunda, seçmeli ders türünde yer almıştır (yedinci alt problem). 22. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (09 Aralık 1955-25 Aralık 1957) döneminde 1957 yılında yayımlanan Resim Dersi öğretim programı ders konuları 48. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (23 Haziran 1991-20 Kasım 1991) dönemi de dâhil olmak üzere değiştirilmemiştir. 49. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (21 Kasım 1991-25 Haziran 1993) dönemindeki 1991 yılında yayımlanan öğretim programı ders konuları, 54. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (28 Haziran 1996-30 Haziran 1997) döneminde de uygulanmıştır. 55. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (30 Haziran 1997-11 Ocak 1999) döneminde 1998 yılında yayımlanan öğretim programı hazırlanmış, programda yer alan ders konuları ve kazanımlar 60. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (29 Ağustos 2007-06 Temmuz 2011) döneminde de sürdürülmüştür. 61. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (06 Temmuz 2011-29 Ağustos 2014)-64. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (17 Kasım 2015-22 Mayıs 2016) dönemlerinde 2009; 65. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (22 Mayıs 2016-10 Temmuz 2018) döneminde 2017 ve 2018 yıllarında yayımlanan öğretim programında yer alan kazanım ve ders konuları uygulanmıştır (sekizinci ve dokuzuncu alt problemler). Araştırma sonuçlarına göre öneriler yapılmıştır. Bu öneriler: Ortaöğretim kademesinde Resim/Görsel Sanatlar Dersinin hükûmet programlarında, Kalkınma Planlarında ve Millî Eğitim Şûralarında detaylı olarak ele alınması; okulöncesinden yükseköğretime kadar dersin adı ve alanının Görsel Sanatlar olarak standart hâline getirilmesi, dersin liselerin tüm sınıflarında zorunlu ders türünde en az iki saat olarak yürütülmesi, kazanım ve ders konularının öğrenciler tarafından benimsenip benimsenmediğinin, ölçülebilir raporlarla ilgili makamlara sunulması şeklinde sıralanabilir.

Abstract:
This thesis which examines art education in government policies, mainly deals with the secondary education level. The target of this research is to examine the significance given to Painting/Visual Arts Course, Painting/Visual Arts Course policies of political parties that took part in the relevant years, within the extent of the changes made in the secondary level of educational programs between 1980-2019, deal with the course to find out how the course is named, the semester and semester it takes place, how the course hours are planned, what the course type (compulsory or optional) is, to determine what the outcome and course subject have changed; to determine the general situation of the Painting/Visual Arts Course in secondary education institutions. Document analysis method was used to gather data on the goal and sub-problems of the study. From this point of, it is a historical study that examines the changes underwent by the political powers of the period on Painting/Visual Arts Course and their giving importance to that course at secondary education level. To determine the effects of government policies on Painting/Visual Arts Course 1980-2019, TBMM and MEB achieves, government programs, Tutanak Magazines, Development Plans, National Education Councils, Tebliğler Journals, TTK's resolutions and education curriculums have been reached. All of these documents compose the universe of the study. Data obtained from sources scanned throughout the study, has been systematically evaluates and put together in convenience with the aim of the thesis. The findings and results obtained hang on findings of the research are as sub-problems: In secondary education level, Painting/Visual Art Course has not been discussed adequately in government programs, Development Plans and National Education Councils (1st-3rd sub-problems). The change of Painting Course's name into Visual Arts has been based on the decision dated December 31, 2009 and 337 numbered of TTK. During the 58th-65th Governments of Turkish Republic took part in (November 18, 2002-July 10, 2018), the name of the Painting Course was Visual Arts (4th sub-problem). Throughout the periods of 44th (September 20, 1980-December 13, 1983) and the 66th Governments of Turkish Republic (July 10, 2018-…), the Painting/Visual Arts Course was continued at secondary education level in all semesters (5th sub-problem). During the 44th Government of Turkish Republic (September 20, 1980-December 13, 1983), course hours are two hours in all courses. During the 45th Governments of Turkish Republic (December 13, 1983-December 21, 1987), in first and second grades at high schools, it is two hours and in third grades it is one hour, and this did not change until the 48th Government of Turkish Republic (June 14, 2003-August 29, 2007). Period from the 48th to 59th Governments of Turkish Republic (March 14, 2003-August 29, 2007), all grades at high schools have two hours art courses. The 60th throughout the period of the 60th Governments of Turkish Republic (August 29, 2007-July 06, 2011), course hours were reduced into one hour in all courses. As of the 65th Government of Turkish Republic (May 22, 2016-July 10, 2018), it has been started to run for two hours in all courses of high school again (6th sub-problem). Painting/Visual Arts Course from the period of the 44th Government of Turkish Republic (September 20, 1980-December 13, 1983) to the period of the 60th Government of Turkish Republic (August 29, 2007-July 6, 2011), is an optional course. During the 60th Government of Turkish Republic, the course was given as an optional in common course pool. It is in the pool of optional and mutual course in the period of the 61th Government of Turkish Republic (July 6, 2011-August 29, 2014) (7th sub-problem). The course subjects in the Painting Curriculum of the secondary education dated 1957 and applied during the period of the 22nd Government of Turkish Republic (December 9, 1955-December 25, 1957) has not been changed until the 49th Government of Turkish Republic (November 21, 1991- June 25, 1993). The 1991, curriculum course subjects were also implemented. During the period of the 54th Government of Turkish Republic (June 28, 1996-June 30, 1997). In the 55th Government of Turkish Republic (June 30, 1997-January 11, 1999), the 1998 curriculum was prepared, and the course and acquisitions took part in the educational programs were carried out in the period of the 60th Government of Turkish Republic (August 29, 2007-July 6, 2011) as well. During the periods of the 61th Government of Turkish Republic (July 6, 2011-August 29, 2014) and the 64th Government of Turkish Republic (November 17, 2015-May 22, 2016), the curriculum of the 2009; in the period of the 65th Government of Turkish Republic (May 22, 2016-July 10, 2018), the curriculum of 2017 and 2018 acquisitions and contents were applied (8th-9th sub-problems). Recommendations are presented based on the results obtained in the research. These recommendations: In secondary education level, discussing Painting/Visual Art Course in details in government programs, Development Plans and National Education Councils; standardizing the name and field of the course as Visual Arts from preschool to higher education, conducting the course in all classes of high schools for at least two hours as a compulsory course, presenting the achievements and contents are adopted or not, to the relevant authorities with measurable reports.