Andiferansiye spondiloartrit ve ankilozan spondilitli hastalarda ve dinamik tiyol disülfit düzeyleri ve bu düzeylerin hastalık aktivitesi göstergeleri ile ilişkisi
Dynamic thiol and disulfide levels in ankylosing spondilitis and undifferentiated spondyloarthritis patients and relationship between dynamic thiol&disulfide levels and disease activity markers
Yazar: CEMALEDDİN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRAN ERTEN
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Artrit = Arthritis ; Artropati = Arthropathy ; Disülfitler = Disulfides ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Spondilit = Spondylitis ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Tiyoller = Thiols

Özet:
Amaç: Spondiloartrit/spondiloartropati (SpA), günümüzde tanı sıklığı ve farkındalığı artan birbirleriyle klinik özellikler ve genetik açıdan ilişkili hastalıklar grubunu tanımlamak için kullanılmaktadır. Bu çalışma, SpA' nın en sık görülen iki alt grubunun- ankilozan spondilit (AS) ve undiferansiye (farklılaşmamış) spondiloartrit (USpA) - Türk toplumu için klinik ve demografik özelliklerini saptamak, ayrıca oksidatif stresin romatizmal hastalıkların patogenetik bir sonucu olduğu iddiasına dayanarak, oksidatif stresin göstergeleri olan tiyol ve disülfit düzeylerinin, bu hastalıkların aktivite göstergeleriyle korelasyonu olup olmadığını göstermek amacıyla yapılmıştır. Bu grup hastalıklarda tiyol disülfit dengesi ilişkisi ve klinik önemi ile ilgili şu ana kadar yapılmış çalışma sayısı oldukça sınırlıdır.
Materyal-metod: Çalışmaya Ocak 2017 ile Şubat 2017 tarihleri arasında Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Romatoloji polikliniğine başvuran ve Modifiye New York kriterlerine göre tanı konulan, 18 yaş üstü,  USpA ve AS' li 147 hasta, sağlıklı gönüllü 80 kontrol grubu retrospektif olarak dahil edilmiştir. Overlap (çakışma) sendromu, gebelik, malignite ve enfeksiyon durumu olan hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir. Her hastanın ayrıntılı anamnezleri, yapılan sistemik  muayene ve romatolojik muayeneleri alınarak hastaların hemogram, eritrosit sedimentasyon hızı (ESR), C reaktif protein (CRP), rutin biyokimyasal testleri, HLA-B27 gen analizi, sakroiliak grafisi ve sakroiliak MRG görüntülemesi, serum tiyol disülfit düzeyleri değerlendirilmiştir. Hastalık aktivasyonunu değerlendirmede, BASDAİ skoru ile ESR ve CRP düzeyleri kullanılmıştır. Kontrol grubunda ise demografik bilgilerinin yanı sıra serum tiyol disülfit düzeyleri çalışmada kullanılmıştır. Hasta ve kontrol grupları arasında, tetkik sonuçları, tiyol ve disülfit düzeyi sonuçları karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmada %'68,3 si (n=155) kadın, %31,7' i (n=72) erkek toplam 227 birey yer almaktadır. Belirtilen hasta grubunda 147 kontrol grubunda 80 birey bulunmaktadır. Cinsiyetin gruplara göre dağılımı beklendiği üzre anlamlı farklılık göstermektedir. AS grubunda yer alan hastaların yaş ortancası 46,4 (15.0) yıl, USpA grubunda yer alan hastaların yaş ortancası 49 (13.0) yıl' dır. Bireylerin yaş ortancaları gruplar arasında anlamlı düzeyde fark yoktur (p<0.086). AS ve USpA ile sağlıklı kontrol grubunun yaş değerlerinin anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir (sırasıyla, p=0,855 ve p=0,159) Hastaların tanı yaşları belirtilen iki grupta istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık göstermektedir (p=0.01). AS hastalarının tanı yaşı ortancası 37,5 (ÇAG=14.0), USpA kontrol grubu hastalarının tanı yaşı ortancası 44,5 (ÇAG=13.0)' tir ve iki gruba ait tanı yaşı ortancaları anlamlı düzeyde farklıdır (p=0.01) AS grubunda HLA-B27 %52 (n=9) oranında pozitif saptanırken, USpA grubunda bu oran %30 (n=15) oranında saptanmıştır. HLA-B27' nin negatif ya da pozitif olması belirtilen iki gruba göre anlamlı farklılık göstermemektedir (p=0.099) Toplam tiyol düzeyleri arasında SpA grubu ile kontrol grubu arasında fark bulunmazken (p = 0.068), nativ tiyol düzeyleri SpA grubunda anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p < 0.001). Buna ek olarak plazma disulfit düzeyleri SpA grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır (p<0.001). Plazma nativ tiyol, total tiyol ve disülfit düzeyleri ile elde edilen oranlarda SpA grubu ile kontrol gurubu arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. (p<0,05). Nativ tiyol ve toplam tiyol düzeyleri Klasik DMARD kullanan hasta grubunda Anti-TNF ajanları kullanan gruba kıyasla daha anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır (p=0,03).
Sonuç: Nativ tiyol düzeyi SpA grubunda anlamlı olarak düşük saptanmıştır. Bu durum oksidatif stresin SpA'da etkili ve önemli olduğunu göstermektedir. Plazma nativ tiyol ve CRP& ESR düzeyleri arasında güçlü negatif korelasyon saptanmıştır. Bu veriye dayanarak, nativ tiyol düzeyleri de hastalık aktivitesi takibinde kullanılabilir. Nativ tiyol ve toplam tiyol düzeyleri Klasik DMARD grubunda Anti-TNF ajanı kulanan gruba kıyasla daha düşük saptanmıştır. Buna göre Anti-TNF tedaviler SpA hasta gurubunda daha geniş endikasyonla kullanılmalıdır. Bu sonuçlar daha geniş hasta gruplarıyla yapılan çalışmalarda doğrulanmalıdır. 
Anahtar Kelimeler: Ankilozan spondilit, Andiferansiye spondiloartrit, Tiyol, Disülfit

Abstract:
Aim: Spondyloartropaties are defined as the diseases which spare common clinical findings and genetic basements each other. They are gradually being wellknown and we have increased concious about them. In this article, our goal is to define the sociodemographical signs of the spondyloartropaties in Turkish society and to clear if there is a correlation between the disease activity markers and thiol/disulfide levels. There are limited studies about the correlation between disease activity markers and thiol/disulfide levels.
Materials and Methods: 147 patients which above 18 years old whom diagnosed with Modified New York Criterias along with 80 healthy controls  referred to Yıldırım Beyazıt University Faculty of Medicine, Rheumotology outpatient clinic from January 2017 to February 2017 are included retrospectively in this study . The patients are excluded which has overlapping syndromes, pregnancy, malignancy and acute infectious diseases. Every patient has examined and questioned about recent medical history and  diagnostic precedures as complete blood count, ESR, CRP, biochemistrical analysis, HLA-B27, sacroiliak joint plain radiography, and serum thiol and disulfide levels are performed. BASDAI scores, ESR and CRP levels are used to determine disease activity levels. Demographic signs and serum thiol and disulfide levels are used in healthy control group. Serum thiol and disulfide levels are compared between healty control group and patient groups.
Results: There are 227 subjects of whom  %68,3 (n=155) female, %31,7 (n=72) male in this study. The study group consist of 147 patients and the control group consists of 80 healthy people. The patient and control groups were similar given the sex (p > 0.05).  The median age of patients was 46,4 (IQR=15.0) and the median age of healthy people was 49 (IQR=13.0). There is no statisitical difference between two groups about median age (p=0.086). There is significant difference between two patient groups about age at diagnosis. (p=0.01) The median age at diagnosis in AS group is 37,5 (IQR=14.0), and in USpA group is 44,5 (IQR=13.0) and there is statistically significant difference between two groups (p=0.01). HLA-B27 positivity was dedected %52 (n=9) in AS group and %30 (n=15) in USpA group. There is no statistically significant difference between two group about HLA-B27 positivity (p=0.099). While there were no differences in total thiol levels between the SpA patients and the control group ( p = 0.068), native thiol levels were significantly lower in the SpA patients group compared to the control group (p < 0.001) In addition, there were significant differ¬ences between the SpA patients and the control group regard¬ing plasma disulfide levels (p<0.001). Ratios obtained using plasma native thiol, total thiol, and disulfide levels differed significantly between the SpA patients and the control group (p<0,05). Native thiol and total thiol levels were significantly lower in Classic DMARD therapy arm compared to the Anti-TNF agent arm (p=0,03).
Conclusion: Native Thiol levels are significantly higher in SPA group. There was a negative correlation between the plasma native thiol and CRP&ESR.levels. Native Thiol levels can be use as a marker of disease activity. Native thiol and total thiol levels were significantly lower in Classic DMARD therapy arm compared to the Anti-TNF agent arm. Biologic DMARDS is an effective therapy in SpA patients whish has higher oxidative stress levels. Randomized controlled trials with large patient populations are necessary to continue the research in this field.
Key Words: Ankylosing Spndylitis, Undifferendiated Spondylitis, Thiol, Disulfide