Zihinsel yetersizliği olan öğrencilere okuduğunu anlama becerilerinin öğretiminde uyarlanmış bilişsel strateji  
öğretiminin etkililiği
The effectiveness of modified multi-component cognitive strategy instruction on reading comprehension of students with intellectual disability
Yazar: HAKAN ÖZAK
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HALİL DİKEN ; PROF. DR. AYŞE GÖNÜL AKÇAMETE
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel strateji öğretimi = Cognitive strategy instruction ; Okuma eğitimi = Reading training ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmada zihinsel yetersizliği olan öğrencilere okuduğunu anlama becerilerinde Bak-Oku-Anlat (BOA) Bilişsel Strateji Öğretimi'nin etkililiği araştırılmıştır. Ayrıca öğrencilerin bu becerileri başka ortam ve kişilere genellemeleri ve öğretimden bir, üç ve dört hafta sonra becerileri sürdürme durumları belirlenmiştir. 
Araştırmaya zihinsel yetersizliği olan üç öğrenci katılmıştır. Bu öğrencilerden ikisi erkek, biri kızdır. Öğrencilerin yaşları 9-11 arasında değişmektedir. Katılımcılar ilkokul üçüncü sınıf ve dördüncü sınıf öğrencisidir. Araştırmada tek denekli araştırma modellerinden "Deneklerarası Çoklu Yoklama Modeli" kullanılmıştır. Araştırma sürecinde BOA Stratejisinin etkililiğini belirlemek amacıyla öğrencilerin okuma parçalarına ilişkin doğru cevap sayıları öğretim öncesi ve öğretim sonrası değerlendirilmiştir. Araştırma başlama düzeyi, öğretim süreci, öğretim sonu değerlendirme, izleme ve genelleme aşamalarını içermektedir. Araştırma sürecinde elde edilen veriler veri kayıt formlarına kaydedilerek grafiksel analiz yoluyla değerlendirilmiştir. 
Araştırma bulguları BOA Bilişsel Stratejisinin zihinsel yetersizliği olan üç denekte de etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca öğretimden sonraki genelleme oturumlarında ve bir, üç ve dört hafta sonraki izleme oturumlarında da kazanılan becerilerin sürdürüldüğü belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Okuduğunu Anlama, Bilişsel Strateji Öğretimi, Zihinsel Yetersizlik.

Abstract:
The purpose of this study is to find out the effectiveness of modified-cognitive strategy instruction on developing and maintaining reading comprehension with students with intellectual disabilities.
Three students with intellectual disabilities, one female and two male students, participated in the study. The ages of the students ranged from 9 to 11 and they were third and fourth grade students. The study was carried out with multiple probe design across subject research design among single subject research designs. The experimental process consisted of determining baseline level instruction, Look-Read-Recite (LRR)Strategy instruction, post assessment and maintenance stages. In order to determine the effectiveness of LRR Strategies, the correct answers of the students for the comprehension questions were recorded before and after the instrution. The data gathered by filling the data registiration form for the research are commented by using graphic analysis method. 
The findings of the study indicated that LRR Cognitive Strategies were effective for three of the participants with intellectual disabilities. Further, the skills were determined to be persistant both for generalization and follow-up sessions after one, three and four weeks. 
Keywords: Reading Comprehesion, Cognitive Strategies Instruction, Intellectual Disabilities.