Erzurum yöresi Alevileri, inançları,ibadetleri, örf ve adetleri
Alevis of Erzurum, their history, beliefs, manners and customs
Yazar: LOKMAN KILAVUZ
Danışman: PROF. DR. HANİFİ ŞAHİN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Mezhepleri Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışmanın amacı Erzurum yöresinde yaşayan Alevîlerin nüfusunu, coğrafi dağılımlarını, inanç yapılarını, ibadet şekillerini, ahlaki tutumlarını, örf ve adetlerini tespit etmek; Erzurum yöresi Alevîliğinin özgün değerini ortaya koymaktır. Son dönemde artan sanayileşme ve kentleşmenin Erzurum yöresinde yaşayan Alevîlerin sosyal ve kültürel hayatları üzerinde meydana getirdiği değişiklikleri göstermektir. Bu alan araştırmasında önceden belirlediğimiz çalışma grubuna yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanarak soru ve cevaplar kayıt altına alınmıştır. Elde edilen bilgiler bizzat katılarak doğal ortamlarında gözlemlenmiş, akabinde bir değerlendirme yapılmıştır. 
Türkiye nüfusunun önemli bir kısmını oluşturan Alevîlerin inançlarının, ibadetlerinin, örf ve adetlerinin sağlıklı bir şekilde anlaşılması ülkemizin birlik, kardeşlik ve güven ortamı için hayati önem taşımaktadır. Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde yaşayan Alevî topluluklarının Alevîliği anlamada, yorumlamada ve uygulama biçimlerinde kendilerine özgü farklılıklar taşıdığından en kapsamlı örnekleme ulaşmak için görüşmecilerimizin yaş, cinsiyet, toplumsal statü ve coğrafi çeşitliliğine dikkat edilmiştir. Teorideki Alevîlik ile şu an Erzurum ve çevresinde yaşayan Alevîliği olduğu gibi yansıtabilmek adına görüşmecilerimizin düşüncelerine tezimizde doğrudan yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Erzurum, Alevîlik, Bazı İnançlar, İbadet Hayatı, Adab-Erkan, Örf, Adet.

Abstract:
The purpose of the present study is to investigate the population, geographical distributions, belief structures, worship forms, moral attitudes and customs of Alevîs living in Erzurum region and to reveal the unique value of Erzurum region's Alevîsm and the sides seperating from the other Alevîs groups of it. Also, this study shows changes caused by lately increasing industrialisation and urbanization on social and cultural lives of Alevîs living in Erzurum region. In this field study, questions and answers were recorded by applying semi-structured interview form to the study group that we assigned in advance. The obtained informations were observed in natural environments by personally participating, afterward an evaluation was carried out. 
     The truly being understood of the beliefs, worships and customs of Alevîs constituting the important part of Türkiye population is essential for our country's unity, fellowship and safety setting (environment). Alevî communities living in the several regions of Anatolia have unique differences in understanding, commenting and implementation forms of Alevîsm.Therefore, our interviewees' age, gender, social statute and geographical varieties were taken into account to reach the most comprehensive sample. To reflect exactly Alevîsm in theory and Alevîsm living in Erzurum and its environment now, the opinions of our interviewees were directly given place in our thesis.
Keywords: Erzurum, Alevîsm, Some Beliefs, Worship Life, Decency-Main, Customs and Tradition.