Dünya Ekonomik Buhranın`dan İkinci Dünya Savaşı'na Türkiye'de iktidarın iktisada bakışı
The governments approach to economy In Turkey: From the great depression to the Second World War
Yazar: AÇALYA TEMEL
Danışman: PROF. DR. ENGİN BERBER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ekonomi = Economics ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Devletçilik = Etatism ; Dünya Savaşı II = World War II ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomi tarihi = Economic history ; Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Kriz = Crisis ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Uluslararası ekonomi = International economy ; İktidar = Government

Özet:
1929-1939 aralığı Türkiye Cumhuriyeti tarihinin devletçi dönemi diye anılan ve daha çok taşıdığı iktisadî karakter ile ele alınan bir dönemdir. Tezin temel amacı, tek parti iktidarının söz konusu dönemdeki idarî kararları alış sürecinde iktisadî aklın etkili olup olmadığını incelemektir. Tezin ilk bölümünde Osmanlı döneminde böyle bir geleneğin olup olmadığına değinilmiş, Osmanlı idarî sisteminin esnek merkeziyetçilik, pragmatizm, iaşecilik, ekonomiyi maliye ile özdeş görme gibi özelliklerinden bahsedilirken, Osmanlı iktisadî sisteminin sürdürülebilirliğini sağlayan toprak düzeni, mesleki örgütlenme, mülkiyet anlayışı gibi temel noktalar tanımlanmış, ardından Osmanlı'nın 19. yüzyıl ile yaşadığı dönüşüm çerçevesinde iktisadın bir sorun olarak algılanmaya başlanması anlatılmıştır. İkinci bölümde, 1923 sonrası düzeni ve istikrarı yeniden sağlama çabaları çerçevesinde nüfus profilinin değişimi ve millî iktisat anlayışı açıklanıp, dönemin halkçılık ve anti-emperyalizm gibi söylemlerinin sorgulanması yapılırken, korporatist eğilimler incelenmiştir. Türkiye'ye çarpan buhran dalgasının ardından, bunun karşısına çıkarılan Serbest Cumhuriyet Fırkası tepkisine yer verilmiştir. Dönemin ?devletçi? müdahaleleri, tarım ve sanayi boyutları ile incelendikten sonra fikirler ve kişiler bazında devletçilik anlayışları ayrı ayrı incelenmiştir.Bu çerçevede, ele alınan dönemlemede, özellikle de toplumsal boyutları ile, iktisadın temel bir sorun mu, yoksa iktisadî alandaki gelişmelerin iktidarı sarsacak güçte olduğunun tekrardan bir dış kırılma ile anlaşılmasının ardından, vakıf olunmaya çalışılan ama yine de siyasi istikrar hamlelerinin ve dışa karşı güçlenme kaygısının gölgesinde kalan bir alan mı olduğu incelenecektir

Abstract:
1929-1939 period is known with its etatism, economic character and development. Our subject matter is to research whether the economy is an important point in decision making of the government in the given period. First chapter is about Ottoman economic mind and the main distinctive features of Ottoman administrative tradition which gives a sustainable character to this tradition. Also, reseraches if the economy is a main issue or not in the classical age and after. Second part is about the so called liberal period of 1923-1929. Features like, anti-imperialism, national economy model and corporarism are judged. In the last and the main chapter, the affects of the Great Depression, the state interventions to the agriculture and industry and The Free Republican Party experience are told. We mention that there is not an homogeneous, systematic economic thought in the minds of the administrators and even though known with its economic characters, other motives have been influential in the economic decision making of the period