İş sağlığı ve güvenliği risklerinin coğrafi bilgi sistemleri ile modellenmesi ? doğrusal projeler için karar destek sistemi tasarımı
The occupational health and safety risk modeling with geographical information systems - decision support system design for linear projects
Yazar: HASAN ATAY
Danışman: PROF. DR. F.GÖNÜL TOZ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geomatik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Boru hatları = Pipelines ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Bu çalışmada; İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) risk değerlemeleri ile mekan ilişkisi araştırılarak modellenmiş ve doğrusal inşaat projeleri genelinde petrol boru hattı projeleri özelinde proaktif bir İSG yönetiminin sağlanması için bir karar destek sistemi tasarlanarak, gerçekleştirilmiştir.Bu çalışmanın amacı; mekanla ilişkili İSG risklerinin, Coğrafi Bilgi Sistemi'ne dayalı bir yaklaşımla, otomatik olarak belirlenmesi ve bu risklerin gerçekleşmesini önlemek veya etkisini azaltmak için azaltıcı önlemler önerilmesini sağlayarak boru hattı projelerinde sahada görev yapan mühendis ve teknik elemanlara yardımcı olacak bir yaklaşım geliştirmektir.Geliştirilen sistem, mekansal veriler ile İSG verilerinin web tabanlı bir ortamda bütünleştirilmesini sağlamaktadır. Bu sayede, İSG açısından riskli yerler otomatik olarak belirlenmekte ve harita üzerinde risk skorlarına göre grafikleştirilmektedir. Bunun yanı sıra bu tehlikeli alanlarda iş kazalarının gerçekleşmesini önlemek için alınması gereken tedbirler sistem tarafından kullanıcıya sunulmaktadır.Bu çalışmanın sonucunda; CBS teknolojisinin mekanla ilişkili İSG risklerinin otomatik olarak belirlenmesinde kullanılabilecek uygun bir yöntem olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sistem web tabanlı yapısı ile uzaktan erişim ve kontrolu sağlamakta bu sayede dağınık coğrafyalarda gerçekleştirilen doğrusal projelerde yüksek düzeyde kullanıcıya ulaşmayı olanaklı kılmaktadır. Kullanıcı sayısının artması ve ortamdan bağımsız erişim sayesinde İSG farkındalığının arttırılmasına katkı yapılarak proaktif ve katılımcı bir İSG anlayışının oluşturulacağı değerlendirilmektedir.

Abstract:
In this research study, aims to modelling Health and Safety (H&S) risk assessments and spatial relations and develop a decision support system for proactive H&S management in linear projects with a specific focus on oil pipeline construction projects.The objective of this study is to develop an approach to assist construction engineers and superintendents in (1) automatically identifying geography-related H&S risks at pipeline projects by using a Geographical Information Systems (GIS) based approach and (2) providing necessary mitigation measures for identified risks.The developed system provides integration of spatial and H&S information in a single web-based environment. In this way, the GIS database was queried for potential hazards at specific locations and the work areas that had hazard potential and safety risks were automatically identified and highlighted on the map. Moreover information about mitigation measures was retrieved to take neccessary actions for preventing construction accidents.The results of the study showed that GIS based decision support system integrated spatial and H&S data and GIS technology is a feasible option for identification of geography-related H&S risks automatically. It is anticipated that the system can facilitate an effective H&S management with high-level participation of employees. Since it is a web-based system, it enables remote access and control, which is important for linear projects that have a scattered nature