Göç ve mülteci konulu Türkçe ve çeviri çocuk edebiyatı eserlerinde eğitsel iletilerin incelenmesi
Review of educational messages in Turkish and translated child literature on migration and refugee
Yazar: EZGİ DURSUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİRCAN EYÜP
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitsel iletiler = Educational messages ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books ; Zorunlu göç = Forced emigration ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
Bu araştırmanın amacı göç ve mülteci konulu Türkçe ve çeviri çocuk kitaplarında yer alan eğitsel iletileri belirlemektir. Ayrıca belirlenen iletileri, iletilerin kategorilere göre dağılımı ve sunuluş biçimleri açısından karşılaştırmaktır. Araştırmanın çıkış noktasını göç ve mülteci konusuna farklı milletlerin, farklı kültürlerin nasıl baktığını ve konu üzerinden nasıl iletiler verdiğini belirlemek oluşturmaktadır. Araştırma nitel araştırma deseni ile tasarlanmıştır. Araştırmada Türkçe ve çeviri çocuk kitapları incelendiği için doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın veri kaynağını 2010-2020 yılları arasında yayımlanmış, 6-14 yaş aralığına hitap eden ve içerisinde insan karakteri bulunduran 13'ü Türkçe ve 13'ü çeviri olmak üzere toplam 26 çocuk kitabı oluşturmaktadır. Çeviri kitaplar içerisinde orijinal dili İngilizce, Fransızca, Felemenkçe, Japonca, Yunanca ve İspanyolca olan kitaplar yer almaktadır. Bu eserler betimsel analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Kitaplarda yer alan iletiler literatürde yer alan kategorilerden hareketle belirli başlıklar altında toplanmıştır. Araştırmada Türkçe ve çeviri çocuk kitaplarında yer alan iletiler kişisel gelişimi destekleyen iletiler, toplumsal gelişimi destekleyen iletiler, ulusal düşüncenin gelişimini destekleyen iletiler, evrensel düşüncenin gelişimini destekleyen iletiler, çevre bilinci gelişimini destekleyen iletiler ve dini gelişimi destekleyen iletiler kategorileri altında incelenmiştir. Türkçe ve çeviri çocuk kitapları bu kategoriler altında ayrı ayrı incelendikten sonra ortak iletiler de belirlenmiştir. Araştırma sonucunda Türkçe ve çeviri çocuk kitaplarında kişisel gelişimi destekleyen iletilerin en fazla yer aldığı görülmüştür. Bu kategoriyi Türkçe ve çeviri çocuk kitaplarında toplumsal gelişimi destekleyen iletilerin takip ettiği tespit edilmiştir. Diğer kategorilerin sıralamasında Türkçe ve çeviri kitaplarda farklılıkların olduğu görülürken ulusal gelişimi destekleyen iletilere hem Türkçe hem de çeviri kitaplarda en az yer verildiği belirlenmiştir. Türkçe ve çeviri kitaplarda yer alan iletiler sunuluş biçimlerine göre incelendiğinde ikisinde de dolaylı aktarılan iletilere daha fazla yer verildiği görülürken doğrudan aktarılan iletilere çok az yer verildiği tespit edilmiştir.  Araştırmanın sonunda, elde edilen bulgular ışığında çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to identify educational messages in Turkish and translated children's books on migration and refugee. It is also to compare the specified messages in terms of the distribution of messages by category and how they are presented. The research is to determine the origin of the study, how different nations look at immigration and refugee, how different cultures are communicating on the subject.  Research is designed with a qualitative research pattern. The document analysis method was used as the study of Turkish and translated children's books was examined in the study. The data source of the study was published in 2010-2020, with a total of 26 aged between 6-14 children's books, 13 Turkish and 13 translated book which includes human character. Translation books contain books with their original language in English, French, Dutch, Japanese, Greek and Spanish. These works were analyzed using the descriptive analysis method. The messages contained in the books are collected under certain headings from the categories in the literature. The messages in Turkish and translated children's books were reviewed under the categories of messages supporting personal development, messages supporting social development, messages supporting the development of national thought, messages supporting the development of universal thought, messages supporting environmental awareness development and messages supporting religious development.  After the Turkish and translated children's books were examined separately under these categories, common messages were also determined.  The study found that the messages that support personal development in Turkish and translated children's books are the most.  It has been determined that messages supporting social development have followed this category in Turkish and translated children's books.  The ranking of other categories shows differences in Turkish and translated books, while messages supporting national development were found to be at least included in both Turkish and translated books.  When the messages contained in Turkish and translated books were examined according to the way they were presented, both of them were found to have more room for indirect messages, while very little room for direct messages. At the end of the study, various suggestions were made in the light of the findings.