Çok partili dönemden günümüze yazılı basın alanında yapılan yasal düzenlemeler ve bunların basında temsili
Regulations made in the written press from multi-party era to the present day and their representation in press
Yazar: MEHMET SENA KÖSEDAĞ
Danışman: PROF. DR. HAMZA ÇAKIR
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Basın = Press ; Basın hukuku = Press law ; Basın tarihi = Press history ; Gazetecilik = Journalism ; Gazeteler = Newspapers ; Sansür = Censorship ; Siyaset = Politics ; Türk basın hukuku = Turkish press law ; Yasal düzenlemeler = Legal regulations ; Yazılı basın = Written press

Özet:
Basın, demokratik toplumlarda eğitme, bilgilendirme, siyasi erki denetleme ve kamuoyu oluşturma gibi önemli işlevlere sahiptir. Bu işlevlerin sağlıklı bir şekilde yerine getirilebilmesi ise ancak basının özgür biçimde bilgi edinme, yorumlama ve yayma haklarını kullanması ile mümkün olabilmektedir. Basının bu hakları doğru, objektif ve yerinde kullanabilmesi için birtakım yasal düzenlemeler getirilmiştir. Basın özgürlüğünü sağlayan yasalar; aynı zamanda bu özgürlüğün sınır ve kapsamını da çizmiştir. Bu bağlamda, iktidarlar, kimi zaman basın hürriyetini teminat altına alan kanunlar çıkarırken, kimi zaman da bu özgürlüğü yok etmeye yönelik doğrudan veya dolaylı ekonomik, teknik ve yasal girişimlere başvurabilmektedir. Tarihsel süreçte basının geçirdiği evreleri göstermekle birlikte, basın-iktidar ilişkilerini açığa çıkaran bu yasal düzenlemeler; aynı zamanda basın çalışanlarının siyasilere karşı giriştiği basın özgürlüğü mücadelesini de yansıtmaktadır. 
Türkiye'de 1945 yılında çok partili hayata geçişle birlikte, siyasette ve basında farklı düşünceler kamuoyunda yer bulabilmiştir. Türk basını bu yıllarda özgürlük taleplerini yüksek sesle dile getirmiş ve bu mücadelesinde kısmen de olsa başarı sağlamıştır. Ancak hukuki düzenlemeler ile teminat altına alınan basın özgürlüğü, başka yasal düzenlemeler marifetiyle yeniden sınırlandırılmıştır. 
Bu çalışmada çok partili dönemden, 2014 yılına kadar geçen süreç içerisinde basın ile ilgili yapılan yasal düzenlemelere yer verilmiştir. Basın çalışanlarının hayata geçirilen yasal düzenlemelere karşı nasıl tepki verdiğini belirlemeyi amaçlayan çalışmada; 1946-2014 yılları arasında çıkan gazetelerden Hürriyet, Milliyet, Akşam ve Cumhuriyet gazeteleri incelenmiştir. Bu gazetelerin yasal düzenlemelere yer veriş biçimleri ile yasal düzenlemelere yaklaşımları ele alınmıştır. Genel olarak gazetelerin, basın özgürlüğünü ve gazetecilerin çalışma şartlarını teminat altına alan yasaları destekledikleri; sansür girişimlerine karşı eleştiriler yaptıkları tespit edilmiştir.

Abstract:
The press has important functions in democratic societies such as educating, informing, creating political power and public opinion. To fulfil all those functions in a healthy way is possible only by way of obtaining information, interpreting it and disseminating it freely. In order for the press to use all these rights objectively and rightly, some legal regulations have been made. The laws allowing the freedom of the press also have drawn the boundaries and scope of the freedom. In this sense, governments sometimes make regulations to guarantee the freedom of the press, but at other times they intend to destroy this freedom directly or indirectly with economic, technical and legislative sanctions. These regulations which show the press-government relations reveal not only the phases the press went through in the past but also the struggle of the press employees against politicians for the freedom of press. 
With the transition to multiparty system in Turkey in 1945, different viewpoints began to be voiced in the press, politics and on the public agenda. The Turkish Press demanded freedom of the press more strongly after that and achieved success in this regard partly. However the freedom of press which was guaranteed through legislation has been restricted with some other legislative regulations.
This study has dealt with the regulations regarding the press from the transition to multiparty system to the year 2014. In this study which aims to determine the press employees' reactions to these legislations, Hürriyet, Milliyet, Akşam, Cumhuriyet newspapers published between the years of 1949-2014 have been examined. The approach and attitude of these newspapers towards the legislations have also been dealt with in general. It has been determined that the newspapers supported the laws which guaranteed the freedom of the press and working conditions of the journalists and criticised the censorship efforts.