Özel tiyatrolarda kostüm temin süreçlerinin incelenmesi
Analyzing costume obtaining process in private theatres
Yazar: HİLAL ÖZTAY
Danışman: DOÇ. DR. SALİHA AĞAÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Giyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Kostüm = Costume ; Tiyatro = Theatre ; Özel tiyatro = Private theatre

Özet:
Türkiye'de sahne sanatlarının bir dalı olan tiyatro etkinliklerinin işleyişinden resmi olarak görevli olan kurum Devlet Tiyatroları'dır. Bunun dışında Türkiye'de faaliyet gösteren bir diğer tiyatro grubu da belirli bir kişinin ya da kurumun olan ve belirli bir sanat anlayışı güden ve özellikle maddi kaynaklarını, gelir-giderlerini kendi sağlayan kurumlar ve yapıları gereği emek ortaklığına dayanan küçük üretim birimleri olarak tanımlanan özel tiyatrolardır.Günümüzde özel tiyatroların çalışma koşullarına bakıldığında, her birinin kendi bütçesiyle giderlerini karşıladığı ve bazı teknik imkânlardan yoksun çalıştıkları görülmektedir. Bu araştırma ile özel tiyatroların kostüm temin etme süreçlerinin incelenmesi ve bu süreçte yaşanan problemlerin tespit edilerek sunulan çözüm önerileri ile özel tiyatrolarda karşılaşılan problemlerin en aza indirilmesi için katkı sağlamak amaçlanmıştır.Araştırmanın materyali Türkiye genelinde faaliyet gösteren özel tiyatrolardan anket yardımı ile elde edilen veriler ve ilgili kaynaklardan oluşmaktadır. Araştırma tarama modeli niteliğindedir. Bu amaçla uzmanlarla görüşülerek özel tiyatrolarda kostüm temin süreçleri, kostüm sorumluları, kostümlerin hazırlık aşaması, kostümlerin üretim aşaması, kostümlerin kullanım sonrası değerlendirilmesi, kostüm temini için gerekli finansman kaynaklarının neler olduğu v.b. konuları belirlemek için ölçme aracı olarak anket hazırlanmıştır.Anket uygulaması 2010?2011 Sanat Dönemi için T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan ulaşılan 246 özel tiyatro arasından 69 tiyatro üzerinde yapılmıştır. Ölçülen değişkenin geçerlik/güvenirlik katsayısını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa (?) test istatistiği sonuçlarına bakılmış, veri toplama aracında (ankette) kullanılan 42 adet ölçekli soruların geçerlilik ve güvenilirlik test sınamasında geçerliliği (? = 0,648) ispatlanmıştır.Elde edilen veriler SPSS paket yazılımından yararlanılarak analiz edilmiştir. Özel tiyatroların kostüm temin süreçlerinin incelenmesi amacıyla yapılan bu çalışmada frekans ve yüzde değerleri bulunarak elde edilen verilerin sayı ve yüzde değerleri örneklemin çalışma sürelerine göre çapraz tablolarda verilmiştir.Elde edilen bulgulara göre; özel tiyatroların kostüm temin süreçleri incelendiğinde küstümlerin üretiminin sağlanmasında, kostüm hazırlık aşamalarına ayrılan zamanın yetersiz olması, tasarım sürecinde ihtiyaç duyulan teknik olanaklar konularında problem yaşadıkları, finansal olarak destek sağlamak amacıyla sponsor arayışında oldukları belirlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda, özel tiyatrolarda görevli tasarımcıların süreçte yaşadıkları problemlerden dolayı nitelikli ürün ortaya koyma açısından sıkıntılar yaşadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The State Theatre is responsible for theatre that is one of performing arts in Turkey. There are also other active theatres in Turkey that are called private theatres. These theatres belong to certain persons, they have special artistic purposes and they deal with these purposes with their own budget. They can also be defined as little producing units depending on sharing the same labour.When working conditions of these private theatres are analyzed, it is understood that these theatres try to survive with their own budget and they lack some technical opportunities. Aimed result of this research is to analyze costume obtaining process of these theatres and to be able to help them with certain suggestions that will limit some problems they particularly face.Material of the research consists of certain data that is gathered with the help of surveys from different private theatres all around Turkey and other sources about this case. The research is a screening model. That is why, just after consulting some experts about the case, a survey as a measurement vehicle is created in order to determine costume obtaining process, people in charge, costume preparing process, costume producing process, costumes after usage, required financial sources, etc.The survey is applied on 69 private theatres out of theatres of Republic of Turkey Ministry of Culture and Tourism (2010-2011). In order to determine validity/ reliability of the co-efficient of the measured variant, certain test results of Cronbach Alfa (?) are controlled, and validity and reliability (? = 0,648) of 43 questions of the survey are found valid.The obtained data is analyzed with the help of SPSS software. This research, which is done in order to analyze costume obtaining process in the private theatres, gives out data which is gathered through estimating frequency and percentile. Numeric and percentage degree of the data are given out in cross tables in accordance with their working period.According to the obtained data, the private theatres are in search of sponsor in order to have financial support because of the problems they face. Providing process in costume producing, giving no adequate time for costume preparing process, lacking technical needs in designing process cause these problems. With the result of the survey, it is realized that designers working in the private theatres are not able to put forth products of high-quality because of the problems they face.