Rekabet istihbaratının uluslararası pazar seçimindeki rolü
The role of competitive intelligence in international market selection
Yazar: MEHMET AKİF GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. LEYLA ÖZER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Pazar seçimi = Market selection ; Rekabet = Competition ; Rekabet politikaları = Competition policies ; Rekabetçi istihbarat = Competitive intelligence ; Uluslararası pazarlama = International marketing ; Uluslararası pazarlar = International markets ; Uluslararası ticaret = International trade ; İstihbarat = Intelligence

Özet:
Bu çalışmanın amacı, rekabet istihbaratı ile uluslararası pazar seçimi arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Bu çerçevede oluşturulan araştırma problemleri ile rekabet istihbaratının Türkiye'deki mevcut durumunun nasıl olduğuna, rekabet istihbaratının hangi amaçlar için kullanıldığına ve rekabet istihbaratının, uluslararası pazar seçiminde kullanılması ile işletmelerin rekabet üstünlüğü sağlayıp sağlamadığına yanıt aranmaktadır. Çalışmanın araştırma soruları ve hipotezleri, Türkiye'deki rekabet istihbaratı uygulamalarına sahip 115 işletmenin yöneticilerinden elde edilen veriye uygulanan varyans analizi, korelasyon analizi, çoklu doğrusal hiyerarşik regresyon analizi ve etkileşim analizi ile incelenmiştir.
Çalışmanın bulgularına göre, rekabet istihbaratı, rekabet üstünlüğü elde etmek, stratejik planlama ve karar verme amaçlarıyla kullanılmaktadır. Ayrıca, rekabet istihbaratının uygulanma düzeyinin, büyük işletmeler ile ihracat yoğunluğunun ve ihracat çeşitliliğinin yüksek olduğu işletmelerde daha yüksek olduğu bulunmuştur. 
Çalışmada, rekabet istihbaratının, uluslararası pazar seçimi ve ihracat performansı arasındaki ilişkisindeki düzenleyici etkisinin, ihracat çeşitliliği ve ihracat karlılığı için anlamlı olduğu bulunmuştur. Bu bakımdan, rekabet istihbaratının, uluslararası pazar seçiminde kullanılması, işletmelere rekabet üstünlüğü sağlamaktadır. Dolayısıyla, rekabet istihbaratı, uluslararası pazarlama stratejisinin belirlenmesinde önemli bir bileşeni oluşturmaktadır.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the relationship between competitive intelligence and international market selection. With the research problems formulated in this context, it is sought to answer how the status of competitive intelligence in Turkey is, for what objectives competitive intelligence is used and whether the use of competitive intelligence in international market selection provides competitive advantage for businesses. The research questions and hypotheses were analyzed by using variance analysis, correlation analysis, multiple linear hierarchical regression analysis and interaction analysis with data obtained from managers of 115 businesses which have competitive intelligence applications in Turkey.
The findings of the study showed that, competitive intelligence is used for providing strategic advantage, strategic planning and decision making. Besides, the level of implementation of the competitive intelligence was found to be higher in big businesses and those with high export intensity and high export diversity.
The findings also revealed that the moderating effect of competitive intelligence on the relationship between international market selection and export performance is significant for export diversity and export profitability. In this regard, the use of competitive intelligence in international market selection provides competitive advantage for businesses. Therefore, competitive intelligence is an important component of international marketing strategy formulation.