Sermaye piyasasında finansal raporlama düzenlemelerinin etkililiği: Borsa İstanbul imalat sanayi sektörü üzerine bir araştırma
Financial reporting regulations' effectiveness in capital markets: A research  over Borsa iİstanbul production i̇ndustry
Yazar: Z. DEFNE UZUNHASANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. PELİN VAROL İYİDOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Faktör analizi = Factor analysis ; Finansal raporlama = Financial reporting ; Finansal raporlama standartları = Financial reporting standarts ; Nedensellik = Causality ; Raporlama = Reporting ; Regresyon analizi = Regression analysis ; Sermaye piyasası = Capital market ; Sermaye piyasası kurumları = Capital markets institutions ; Üretim sektörü = Production sector

Özet:
Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (UMS/UFRS), Kamu Yararı Teorisi temelinde sermaye piyasalarında bilgi asimetrisine karşı oluşturulmuş olup, sözkonusu teori, düzenlemelerin "etkili" olduğunu öne sürmektedir. Diğer taraftan, UMS/UFRS'nin ülkeler arasında hızlı bir şekilde yaygınlaşmasını açıklamak üzere, Yeni Kurumsal Teori'nin isomorfik yaklaşımları öne çıkmaktadır. Bu tezin amacı; UMS/UFRS düzenlemelerinin sonuçlarının başarılı olup olmadığının, çeşitli kriterler doğrultusunda incelenmesidir. Bu amaç çerçevesinde, Borsa İstanbul İmalat Sanayi Sektörü'nde yeralan şirketlerin mali işler yöneticilerine, UMS/UFRS'ye ilişkin düzenlemelerin amacına ulaşıp ulaşmadığı (etkililiği) ve diğer kriterlere ilişkin algılarını ölçen bir anket çalışması uygulanmış ve anket bulgularından hareketle de geçerlilik ve güvenilirlik analizi yapılmıştır. Çalışmanın devamında, "etkililik" kriteri ile "etkinlik" ifadesi ve "ilgililik", "tutarlılık" ve "katma değer" boyutları arasındaki ilişki araştırılarak, nedensellik (regresyon) analizi uygulanmıştır. Ayrıca, UMS/UFRS  düzenlemelerinin etkililiği açısından önemli olan, "etkinlik", "ilgililik", "tutarlılık" ve "katma değer"  boyutlarını  ne ölçüde  karşıladığı araştırılmıştır. 
Çalışmanın neticesinde; düzenlemenin nihai amacı olan, şirketlerin sermaye maliyetinin azaltılıp, yabancı sermayenin artması ve nihai olarak sermaye piyasasının etkinliğinin sağlanması ile ilgili olarak henüz istenilen düzeyde sonuç alınamadığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte, düzenlemenin diğer amaçlarına (şeffaflık, karşılaştırılabilirlik v.b.) önemli ölçüde ulaşıldığı; düzenleme etkililiğine katkıda bulunacak denetim, bilgilendirme, eğitim gibi alanlarda düzenleme yönetiminin daha etkin olması gerektiği ortaya çıkmıştır. Düzenlemenin etkinlik, ilgililik ve katma değer kriterlerinin genelde karşılandığı, tutarlılık kriterinin  ise  yeterli  düzeyde  karşılanmadığı  sonucuna  ulaşılmıştır.


Anahtar Sözcükler:Düzenleme, Uluslararası Finansal Raporlama Standartları, Etkililik, Sermaye Piyasası, Anket,
Faktör Analizi, Nedensellik (Regresyon) Analizi

Abstract:
The International Financial Reporting Standards (IAS/IFRS) has been formed on the basis of The Public Interest Theory, against the information asymmetry in capital markets and this theory suggests that, regulations are effective. On the other hand, in order to explain the rapid widespread of (IAS/IFRS) amoung the countries; the isomorphic approaches of The New Institutional Theory  come to the forefront. 
The aim of this thesis is; whether the results of the (IAS/IFRS) regulations are successful or not, by examining it in accordance with the other various criteria. Within this purpose of frame, with the accounting executives of the companies in the manifacturing sector of Istanbul Stock Exchange, a questionnaire measure was applied dealing with; if IAS/IFRS regulations meet the requirements (effectiveness) and what are their perceptions about the other criteria of the applied regulations. Using the results a validity and reliability analysis was performed. In the ongoing study, a causality (regression) analysis was conducted about the relation between "effectiveness" and "efficiency", and relationship between the size of "relevance, coherence and added value". In addition, "efficiency", "relevance", "coherence" and "added value" dimensions which are important for the effectiveness of the IAS/IFRS regulations had been studied.
At the end of the study, it has been understood that the ultimate goal of regulation hasn't yet been achieved at the desired level with regard to reducing the cost of capital of companies, increasing foreign capital and ultimately ensuring the effectiveness of the capital market. However, the other aims of the regulation (transparency, comparability, etc.) have been achieved to a great extend; it has become clear that regulatory management should be more effective in areas such as auditing, information and training that contribute to regulatory compliance. The efficiency, relevance and value added criteria of the regulation have generally met whereas,  the consistency criterion has not met adequately.


Keywords:Regulation, International Financial Reporting Standards, Effectiveness, Capital Market,Questionnaire, Factor Analysis, Casuality (regression) Analysis.