Öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme ve özdeşleşme düzeyleri ile birlikte çalışma yeterlikleri arasındaki ilişki
The relationship between levels of teachers' organizational socialization and identification with teachers' collective efficacy
Yazar: SİBEL DEMİRER
Danışman: DOÇ. DR. ŞENAY SEZGİN NARTGÜN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kolektif yeterlik = Collective aficiency ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Örgütsel sosyalleşme = Organizational socialization ; Örgütsel özdeşleşme = Organizational identification ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmanın amacı; ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme ve örgütsel özdeşleşme ile birlikte çalışma yeterlikleri arasındaki ilişkiyi belirlemek ve öğretmenlerin demografik özelliklerine göre öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme ve örgütsel özdeşleşme düzeyleri ile birlikte çalışma yeterlikleri arasında istatistiksel bakımdan anlamlı farklılıklar olup olmadığını ve öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme ve örgütsel özdeşleşme düzeylerinin birlikte çalışma yeterliğinin yordayıcısı olup olmadığını saptamaktır. İlişkisel tarama modeli ile yürütülmüş olan araştırmanın evrenini 2013-2014  eğitim-öğretim yılında Bolu il merkezindeki 18 ortaöğretim okulunda görev yapan 777 öğretmen oluşturmaktadır. Evrendeki tüm okullara ulaşılmıştır ve geri dönen veri toplama araçlarından 594 tanesi değerlendirilmeye alınmıştır. Araştırmada veriler, öğretmenlerden ölçek yolu ile toplanmıştır. Araştırmada dört bölümden oluşan ölçme aracı kullanılmıştır. Birincisi, ölçme araçları hakkında açıklayıcı kısa bilgi ile araştırmaya katılanlar hakkında bilgi toplamak amacıyla oluşturulan Kişisel Bilgi Formu'dur. Diğerleri ise öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme algılarını belirlemek amacıyla kullanılan Örgütsel Sosyalleşme Ölçeği (Erdoğan, 2012), örgütsel özdeşleşme algılarını belirlemek amacıyla kullanılan Örgütsel Özdeşleşme Ölçeği (Çakınberk, Derin ve Demirel, 2011) ve öğretmenlerin birlikte çalışma yeterlik algılarını belirlemek amacıyla kullanılan Birlikte Çalışma Yeterlikleri Ölçeği (Sünbül ve Arslan, 2006)'dir. Veriler SPSS 17 paket programı ile çözümlenmiştir. Verilerin analizinde frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, t-testi, one-way ANOVA, Tukey ve Scheffe testleri ile korelasyon ve regresyon analizinden yararlanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme düzeylerine ve birlikte çalışma yeterliklerine ilişkin görüşleri "katılıyorum" düzeyindedir. Benzer şekilde öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeylerine ilişkin görüşleri içselleştirme ve özdeşleşme boyutunda ve toplam ölçekte "katılıyorum" düzeyindedir. En düşük ortalamaya sahip boyut "kararsızım" düzeyinde olan özdeşleşmenin sosyal kimlik boyutu olarak görülmektedir. Öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme ve örgütsel özdeşleşme ile birlikte çalışma yeterliklerine ilişkin görüşleri demografik bilgilere göre incelenmiş, öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme ve özdeşleşme düzeyinde medeni durum değişkenine göre; birlikte çalışma yeterliğinde cinsiyete ve okuldaki çalışma süresine göre anlamlı fark bulunmuştur. Öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme ve özdeşleşme düzeyleri ile birlikte çalışma yeterliklerinde mesleki kıdem, yaş, çalıştıkları okul türü değişkenlerine göre anlamlı farklılık bulunmuştur, diğer taraftan öğretmenlerin branş ve eğitim durumuna göre ise anlamlı fark bulunmamıştır. Öğretmenlerin girdiği haftalık ders saati sayısına göre örgütsel sosyalleşme ve özdeşleşme düzeyi ile birlikte çalışma yeterliğinde; ders verdikleri öğrenci sayısı değişkenine göre özdeşleşmenin sosyal kimlik boyutunda anlamlı fark ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme ve örgütsel özdeşleşme düzeyleri ile birlikte çalışma yeterlikleri arasında pozitif yönde, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Örgütsel sosyalleşme ve özdeşleşmenin öğretmenlerin birlikte çalışma yeterliğinin anlamlı yordayıcıları olduğu anlaşılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Örgütsel SosyalleĢme, Örgütsel ÖzdeĢleĢme, Birlikte ÇalıĢma Yeterliği.

Abstract:
The main aim of this research is to determine the relation among organizational socialization, organizational identification and colective efficacy of the teachers who are charged in high schools. Furthermore we have intended to determine if there is statistically meaningful differences among organizational socialization, organizational identification and collective efficacy of the teachers according to demographic variables and if organizational socialization and organizational identification are predictors of teachers' collective efficacy. The population of this relational survey research consists of 777 teachers, working in eighteeen high schools in provincial centre of Bolu in 2013-2014 academic year. All schools have been reached in the universe and 594 usable surveys have been gathered for this research. The datas in the research were collected from teachers via a scale. Four survey instruments were used in the research. The first one was personal inquiry form that was created for a short explanatory information about survey instruments and a collecting knowledge with respect to participants to survey. The other survey instruments were Organizational Socizalition Scale (Erdoğan, 2012), Organizational Identification Questionnaire (Çakınberk, Derin ve Demirel, 2011), Teachers' Colective Efficacy Questionnaire (Sünbül ve Arslan, 2006). Data was analyzed with SPSS 17 software. Analyzing the data, percentage, frequency, standart deviation, t-test, one-way ANOVA, Tukey and Scheffe, correlation and regression analysis.
According to results, teachers' views on levels of organizational socialization and collective efficacy are at 'agree' level. Also teachers' views on identification and internalization dimensions of organizational identification and collective efficacy are at 'agree' level. The dimension that has the lowest mean is social identity of identification with 'neither agree nor disagree' degree. Teachers' views on organizational socialization and organizational identification views with collective efficacy have analyzed by demographics variables. According to results, it is found that teachers' marital status have significant effect on teachers' levels of organizational socialization and organizational identification, and teachers' seniority at current school and gender have significant effect on collective efficacy.  Teachers' seniority, age, type of their school have significant effect on teachers' levels of organizational socialization and organizational identification with collective efficacy, teachers' subjects and educational level have no significant effect. Furthermore, the number of educational hours per week has significant effect on organizational socialization and, organizational identification with teachers' collective efficacy; the number of students taught has significant effect on social identity. According to results, it is found that organizational socialization and organizational identification with collective efficacy have positive, statistically significant and medium level relationship. Organizational socialization and organizational identification are predictors of teachers' collective efficacy.
Key words: Organizational socialization, Organizational identification,Collective efficacy.