Yükseköğretimde bilgi güvenliği: Bilgi güvenlik yönetim sistemi için bir model önerisi ve uygulaması
Information security at higher education: Information security management model proposal and implementation
Yazar: NECLA VARDAL
Danışman: PROF. DR. HALİL İBRAHİM YALIN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi = Information ; Bilgi güvenliği = Information security ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Güvenlik = Security ; Yönetim sistemleri = Management systems ; Yükseköğretim = Higher education ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bilgi güvenliği kurumlar yanında yükseköğretim kurumları içinde çok önemlidir. Bu araştırma güvenlikle ilgili standartlar ve en iyi kullanım örneklerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi ve yükseköğretim kurumları için bilgi güvenlik yönetim sistemi modelinin önerilmesi amacıyla yapılmıştır. Literatür incelemesi yapılmıştır. Ortak güvenlik kontrolleri ve modelin bileşenleri seçilmiştir.Bu çalışmada standartlar/en iyi kullanım örnekleri incelemesi ve üniversiteler için Önerilen Bilgi Güvenlik Yönetim Sistemi Modeli (ÖBGYS) sunulmuştur. Bu modelin amacı, güvenlikte en zayıf halka olan insan faktörünün güçlendirilmesi ve üniversiteler için kullanımı kolay olan talimat ve ipuçlarının verilmesidir. Bu model teknoloji ve bilgi merkezli geleneksel modellerin yerine insan ve bilgi merkezli bir modeldir.Pilot uygulama için bir anket ve kontrol listesi geliştirilmiştir. Seçilen üniversitelerde önerilen modelin pilot uygulaması yapılmıştır. Bilgiler çevirimiçi anket ile toplanmıştır. Anket bilgileri, analiz edilmek için SPSS'e aktarılmıştır.Toplanan veriler SPSS istatistik paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Verilerin çözümlenmesinde frekans(f), yüzde (%) ve aritmetik ortalamadan yararlanılmıştır. Verilerin kullanıcı grubu ve katılımcıların bilgi güvenliği hakkındaki görüşlerine göre karşılaştırılmasında tek faktörlü varyans analizi (ANOVA), Tukey ve Dunnett C testleri kullanılmıştır. Çalışma katılımcıların örneğin ?bilgi korunması gereken bir varlıktır ve bilgi güvenliği üniversiteler için gereklidir? gibi önerilen ifadelere yüksek derecede katıldığı tespit edilmiştir. Pilot çalışma sonrasında model ve yol haritası gözden geçirilmiş ve son haline getirilmiştir.Bu çalışma bilgi güvenliğinin üniversiteler için önemli olduğunu ve önerilen insan merkezli modelin kolaylıkla uygulanabilir bir model olduğunu göstermektedir. Aynı zamanda bu çalışma farklı standartlar/en iyi kullanım örneklerinin detayları ve benzerlikleri hakkında bilgi içermektedir ve güvenliği artırmaya istekli üniversiteler yanında diğer kurumları için kullanımı kolay bir model ve yol haritası olabilir. Son olarak bu çalışma diğer araştırmacılara bilgi güvenlik yönetim sistemini farklı bir bakış açısıyla yorumlama konusunda ilham verebilir.Anahtar Kelimeler: Bilgi güvenliği, kurumsal bilgi güvenliği, yükseköğretimde bilgi güvenliği, bilişim güvenliği, bilgi güvenlik standartları, bilgi güvenlik yönetim sistemleri, güvenlik farkındalığı.

Abstract:
Information security is very important for enterprises as well as for higher education institution. The research was conducted in order to make comparative analysis of security related standards/best practices and to propose an information security management model for higher education institutes. The literature has been reviewed. Common security controls and model?s components have been selected.A review study on standards/best practices and proposed Information Security Model for universities have been presented in this study. The goals of this model are to improve human factor which is the weakest link in security and to give easy to use instructions and tips for universities. This model is human and information centric instead of traditional models which is technology and information centric.A survey and control list has been developed for pilot study. Proposed model?s pilot study has been applied at the selected universities. The information has been collected by online questionnaire. Questionnaires have been transferred to SPSS for analyzing.The data collected has been analyzed by SPSS statistics package program. In data analysis frequency (f), percentage (%) and arithmetic mean have been used. In comparisons of user group and opinion of participants about information security one way variance analysis (ANOVA), Tukey and Dunnett C tests have been used. The survey shows that participants were agree to statements proposed such as ?information is a valuable asset and information security is really important for universities?. After pilot study the model and roadmap has been revised and finalized.It was concluded that this study shows that information security is important for universities and proposed human centric model would be easy to apply. This study also give details about different standards/best practices and commonalities of them and would suggest an easy to use model and roadmap for universities as well as other enterprises willing to improve their security. Finally this study could be inspiring other researcher about interpretating information security management model from the different point of view.Keywords: Information security, enterprise information security, higher education information security, IT security, information security standards, information security management model, security awareness.