Kırgızistan bankalarının Camels Yöntemi ile finansal performans değerlemesi
Financial performance evaluation of banks in Kyrgyzstan using the Camels Method
Yazar: ZHAMALIDIN NURLANOVICH MUSAEV
Danışman: DOÇ. DR. SEDAT DURMUŞKAYA
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
Bankacılık sektörü, herhangi bir ülkenin finansal altyapısının temel unsuru olup, ülkenin ekonomik kalkınması ve finansal istikrarı üzerinde doğrudan etkiye sahiptir. Bu durum Kırgızistan için de geçerlidir. Bankacılık sektörünün finansal istikrarı ve güvenilirliğinin analizi, finansal kurumlar, hissedarlar ve diğer ilgili taraflar için önemli bir konudur. Bugün, sadece ülkemizde değil, tüm dünyada finansal ve ekonomik durumun istikrarsız olduğu bir ortamda, ticari bankaların güvenilirliğinin belirlenmesi konusu oldukça günceldir. Son yıllar, bankacılık derecelendirmeleri yılları olarak adlandırılabilir. Bugün, ekonomik profilli hemen her saygın periyodik yayın, belirli bir düzenle ticari bankaların derecelendirmelerini yayınlamaktadır.
Bu çalışmada, CAMELS yöntemi kullanılarak 2010-2023 yılları arasında Kırgızistan bankacılık sektörünün finansal istikrarı ve güvenilirliği analiz edilmektedir. Bu yöntem, bankaların finansal faaliyetlerini çeşitli açılardan değerlendiren sistematik bir yaklaşımdır. Araştırma, toplam bankacılık sektörü varlıklarının %87'sini oluşturan, aktif büyüklüğüne göre seçilmiş Kırgızistan'ın 10 bankasının analizini içermektedir. Araştırma kapsamında, bankaların resmi web sitelerinde yayınlanan finansal raporlar ve diğer genel erişime açık veriler kullanılmıştır. Böylece, "genel erişime açık" veri seti kullanılarak yapılan bir araştırmanın bile önemli ipuçları verebileceğini göstermeyi amaçlıyoruz. Araştırmanın amacı, Kırgızistan bankacılık sektörünün finansal istikrarı ve güvenilirliğini analiz etmek ve faaliyetlerinin iyileştirilmesine yönelik öneriler geliştirmektir. 
CAMELS analizi sonuçlarına göre, Demir Bank tüm bileşenlerde istikrarlı bir şekilde yüksek performans göstererek en iyi banka olarak öne çıkmıştır. Optima Bank, Aiyl, Mbank ve KICB de derecelendirmelerinde önemli bir iyileşme göstermiştir. Buna karşılık, RSK ve Keremet bankaları en kötü sonuçları göstererek yönetim ve finansal dayanıklılıkta kronik sorunlar yaşadıklarını ortaya koymuştur. Genel olarak, bankaların sermaye yeterliliği tatmin edici düzeyde kalmış, varlık kalitesi ve yönetim iyileşmiş, bankaların kârlılığı ve likiditesi artmış, piyasa risklerine duyarlılık azalmıştır. Bu durum, bankacılık sektörünün istikrarının arttığını ve dış ekonomik şoklara karşı dayanıklılığının güçlendiğini göstermektedir. Elde edilen bulgular, bankaların performansını iyileştirmeye yönelik stratejik kararlar alınmasına yardımcı olacak ve sektördeki reformların gerekliliğini vurgulayacaktır. Ayrıca, benzer metodolojilerin diğer gelişmekte olan ülkelerin bankacılık sektörlerinde de uygulanabilirliğini göstermesi açısından önemli bir katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Bankacılık, Bankacılık sektörü, CAMELS Performans Analizi.

Abstract:
The banking sector is a fundamental element of any country's financial infrastructure and has a direct impact on the country's economic development and financial stability. This is also true for Kyrgyzstan. Analyzing the financial stability and reliability of the banking sector is an important issue for financial institutions, shareholders, and other stakeholders. Today, the issue of determining the reliability of commercial banks is very relevant in an environment where the financial and economic situation is unstable, not only in our country but all over the world. Recent years can be referred to as the years of banking ratings. Today, almost every reputable periodic publication with an economic profile regularly publishes ratings of commercial banks.
In this study, the financial stability and reliability of the Kyrgyzstan banking sector are analyzed using the CAMELS method for the period from 2010 to 2023. This method is a systematic approach that evaluates the financial activities of banks from various perspectives. The research includes the analysis of 10 banks in Kyrgyzstan, selected based on their asset size, representing 87% of the total banking sector assets. Financial reports published on the official websites of the banks and other publicly accessible data were used in the study. Thus, we aim to show that a study conducted using publicly accessible data sets can still provide significant insights. The purpose of the research is to analyze the financial stability and reliability of the Kyrgyzstan banking sector and develop recommendations for improving their operations.
According to the CAMELS analysis results, Demir Bank stood out as the best bank, showing consistently high performance across all components. Optima Bank, Aiyl, Mbank, and KICB also showed significant improvement in their ratings. In contrast, RSK and Keremet banks showed the worst results, revealing chronic issues in management and financial resilience. Overall, the capital adequacy of the banks remained at a satisfactory level, asset quality and management improved, profitability and liquidity of the banks increased, and sensitivity to market risks decreased. This indicates an increase in the stability of the banking sector and strengthened resilience to external economic shocks. The findings will help in making strategic decisions to improve the performance of banks and emphasize the necessity of reforms in the sector. Additionally, it will provide significant contributions by demonstrating the applicability of similar methodologies in the banking sectors of other developing countries.
Keywords: Banking, Banking sector, CAMELS Performance Analysis.