Kalp yetersizliği tanısı olan bireylerin sağlık okuryazarlık düzeylerine göre hastalığı yönetme becerilerinin belirlenmesi
Determining the disease management skills according to the health literacy level of individuals diagnosed with heart failure
Yazar: SANİYE BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL UYSAL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastalık = Disease ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy

Özet:
Bu araştırma, kalp yetersizliği tanısı olan bireylerin sağlık okuryazarlık düzeyine göre kalp yetersizliği hastalığını yönetme becerilerinin belirlenmesi amacıyla planlanan ve uygulanan tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırma İstanbul Mehmet Akif Ersoy Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Servislerinde yatan 01.09.2020-28.02.21 tarihleri arasında araştırmanın dahil edilme kriterlerine uyan aynı zamanda araştırmaya katılmayı kabul eden yazılı ve sözlü onam alınan 230 hasta ile gerçekleştirildi.

Araştırmanın verilerini toplamak için araştırmaya katılan bireylerin tanımlayıcı özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından oluşturulmuş olan Hasta Bilgi Formu, sağlık okuryazarlığını belirlemek amacıyla Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (SOYÖ) ve kalp yetersizliğini güçlendirme becerilerini belirlemek amacıyla Kalp Yetersizliğini Güçlendirme Ölçeği (KYGÖ) kullanıldı. Veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0 programında analiz edildi. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler olarak sayı, ortalama, yüzde, standart sapma, t-testi, Tek yönlü (One way) Anova testi; post-hoc analizi olarak Scheffe testi, pearson korelasyon ve regresyon analizi kullanıldı.

Araştırmaya katılan bireylerin %60'ı erkek cinsiyet, %39,1'i 70 yaş ve üzeri, yaş ortalamasının ise 66,357±11,438 olduğu saptandı. Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği toplam puan" ortalaması 71,335±28,204, "Bilgiye Erişim" alt boyut ortalaması 11,883±6,750, "Bilgileri Anlama" alt boyut ortalaması 
20,478±8,548, "Değer Biçme/Değerlendirme," alt boyut ortalaması 23,774±9,904, "Uygulama/Kullanma" alt boyut ortalaması 15,200±6,008 olarak saptandı."Kalp Yetersizliği Güçlendirme Ölçeği" toplam puan" ortalaması 74,996±30,078,"Özfarkındalık" alt boyut ortalaması 20,457±9,863, "Hedefe Ulaşabilme Yeteneği" alt boyut ortalaması 26,374±8,366, "Hedef Belirleyebilme Becerisi" alt boyut ortalaması 26,039±13,140 olarak saptandı. Kalp Yetersizliği Güçlendirme Ölçeği toplam puanı ile sağlık okuryazarlığı ölçeği toplam puanı arasında r=0.812 pozitif (p=0,000<0.05) yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu tespit edildi.
Bu çalışmada, kalp yetersizliği tanısı olan bireylerin sağlık okuryazarlık düzeyi arttıkça kalp yetersizliği hastalığını yönetme becerilerinde artış tespit edildi. Bireylerin sağlık okuryazarlık düzeyini ve kalp yetersizliğini güçlendirme becerilerini yükseltmek için planlı eğitim ve danışmanlığın arttırılması önerilmektedir.
Anahtar kelimeler: Kalp yetersizliği, Sağlık Okuryazarlığı, Güçlendirme, Hemşirelik

Abstract:
This research is a descriptive study planned and applied to determine the ability of individuals
with heart failure to manage heart failure disease according to their health literacy levels. The
study was administered by including 230 patients hospitalized in the Cardiology Departments of the Mehmet Akif Ersoy Cardiovascular Surgery Training and Research Hospital in Istanbul, who met the criteria of inclusion in the study on 01.09.2020 to 28.02.2021 and accepted to participate in the study and whose written and verbal consents were obtained. In order to collect the data of the study and to determine the descriptive characteristics of the individuals participating in the study, the Patient Information Form, which was created by the researcher by scanning the literature, the Health Literacy Scale (HLS) to determine the health literacy, and the Heart Failure Empowerment Scale (HFES) to determine the heart failure empowerment skills were used. The data were analyzed using the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0 suite. For the assessment of the data, number, percentage, mean, standard deviation, t-test, one-way Anova test as descriptive statistical methods and Scheffe test and Pearson correlation and regression analysis as post-hoc analysis were used. Of the individuals, 60% were male, 39.1% were 70 years old and above and average age was 66,357±11,438. "Health Literacy Scale" total score mean was 71,335±28,204, "Access to Information" sub-dimension mean was 11,883±6,750, "Understanding Information" sub-dimension mean was 20,478±8,548, "Assessment/Evaluation" sub-dimension mean was 23,774±9,904 and "Implementation/Practicing" sub-dimension mean was 15,200±6,008. "Heart Failure Empowerment Scale" total score mean was 74,996±30,078, "Self-awareness" sub-dimension mean was 20,457±9,863, "Ability to Achieve Goal" sub-dimension mean was 26,374±8,366 and "Goal Setting Ability" sub-dimension mean was 26,039±13,140. A statistically significant correlation was found between the Heart Failure Empowerment Scale total score and the Health Literacy Scale total score as r=0.812 positive (p=0.000 <0.05). It was determined that as the health literacy level of individuals with heart failure increased, their ability to manage heart failure disease increased. It is recommended to increase planned education and counseling in order to increase the health literacy level of individuals and their ability to empower heart failure.

Keywords: Heart Failure, Health Literacy, Empowerment, Nurse