Türkiye'de popüler kültürle değişen kahve kültürü
The changing of coffee culture with popular culture in Turkey
Yazar: EBRU İNCE
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN İRVAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kahve = Coffee ; Kültür = Culture ; Popüler kültür = Popular culture ; Türk kahve kültürü = Turkish coffee culture ; Türk kahvesi = Turkish coffee

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de popüler kültürle değişen kahve kültürü üzerine bir araştırma yapılmış ve bu doğrultuda 265 kişiye anket uygulanmıştır. Verilerin analizi SPSS 23 programı ile yapılmış ve %95 güven düzeyi ile çalışılmıştır. Analizde elde edilen sonuçlara göre: Katılımcıların Türk kahvesini diğer kahvelere göre daha çok tercih ettikleri ve son 1 yılda diğer kahve türlerinin Türk kahvesi tüketimini etkileme düzeyinin kişisel özelliklere göre değişmediği sonucuna ulaşılmıştır. Kahve tüketimleri geçmiş ve günümüz itibariyle kıyaslandığında, katılımcıların hazır kahve ve özel kahve tüketimlerinin azalarak yerini Türk kahvesine bıraktığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca en çok hazır kahve ve özel kahve tüketen tüketicilerin de bu kahveleri Türk kahvesi ile aynı ölçüde tükettikleri, Türk kahvesi tüketimlerinin azalmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Türk kahvesinin tercih edilme sebepleri incelendiğinde, katılımcıların daha çok ekipman ve ustalık gerektirdiği gerekçesiyle Türk kahvesi tüketmeyi tercih ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Bu özelliğin Türk kahvesini diğer kahvelerden ayıran belirleyici bir özellik olduğu düşünülmektedir. Analizde ayrıca, kahvelerin tüketildiği mekânların birbirleriyle farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre Türk kahvesi en çok evde tüketilmekte, hazır kahve en çok kafe ve işyerinde tüketilmekte, özel kahve ve filtre kahve ise en çok kafede tüketilmektedir. Kahve tüketiminin yaşa göre dağılımı incelendiğinde, Türk kahvesi ve filtre kahvenin daha çok 26-35 yaş grubu tarafından; hazır kahve ve özel kahvenin ise en çok 18-25 yaş grubu tarafından tüketildiği sonucuna ulaşılmıştır. Kahve tüketimlerinin katılımcılar üzerinde bıraktığı etkiler incelendiğinde; hazır kahve ve özel kahve ve filtre kahvenin modernliği çağrıştırdığı, bunun yanında Türk kahvesinin ise toplum ve aileyi çağrıştırdığı sonucuna ulaşılmıştır. En yüksek modernlik çağrışımı yapan kahvenin filtre kahve olduğu görülürken; en yüksek özgürlük çağrışımı yapan kahvenin filtre kahve olduğu belirlenmiştir. Türk kahvesinin katılımcılarda ayrıca arkadaşlık, mutluluk, vazgeçilmezlik, misafirperverlik, eğlence gibi çağrışımlar yarattığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Kültür, Kahve Kültürü, Popüler Kültür, Kahve Akımları, Kahve

Abstract:
In this work, the changing coffee culture with popular culture in Turkey has been researched and a questionnaire was applied to 265 people. The data has been analysed with SPSS 23 program and worked with %95 trustworthiness level. According to the results obtained from the analysis: Participants prefer Turkish coffee to other coffees and it has been observed that the level of influence of other coffee types' consumption on Turkish coffee consumption does not change according to personal characteristics of the participants. When the past and present coffee consumptions are compared, it has been observed that instant coffee and special coffee consumptions have decreased and they have left their place to Turkish coffee. In addition, consumers who drink instant coffee and special coffee frequently, they have also consumed the same amount of Turkish coffee. In other words, the consumption of other coffee types do not cause a decrease in the consumption of Turkish coffee. When the reasons for the preference of Turkish coffee were examined, the participants said that they have preferred Turkish coffee on the grounds that other coffee types needed more equipment and skill. This feature is considered to be a decisive factor that distinguishes the Turkish coffee from the other coffees. The analysis also showed that the places where people consume coffees are different from each other. According to this, Turkish coffee is mostly consumed at home, instant coffee is mostly consumed in cafes and workplaces and special coffee and filter coffee are mostly consumed in the cafes. When the distribution of coffee consumption by age is examined, it has been observed that Turkish coffee and filter coffee are mostly consumed by the age group of 26-35 and the instant coffee and the special coffee are consumed by the 18-25 age group. When the effects of the consumption of coffee on the participants were examined, it has been observed that the instant coffee, special coffee and filter coffee reminded modernity; on the other hand, Turkish coffee reminded society and family. It has been achieved that result the filter coffee reminded that the modernity and freedom. It has also been also observed that the Turkish coffee have created associations such as friendship, happiness, indispensability, hospitality and entertainment.

Keywords: Culture, Coffee Culture, Popular Culture, Coffee Trends, Consumption