Prototip tohum peletleme sisteminin geliştirilmesi
Development of prototype seed pelleting system
Yazar: ÖZGÜR KAYAALP
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN BOYAR ; DOÇ. DR. SÜLEYMAN KAVAK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, bazı çayır-mera türlerinin tohumlarını fiziksel deformasyon ve çimlenme yeteneği kaybı olmadan peletleyen, prototip bir tohum peletleme sistemi geliştirilmiştir. Tohum peletinin oluşturulmasında, tohum özellikleri, peletleme materyali özellikleri ve peletleme teknolojisi etkili faktörlerdir. Çalışma kapsamında, 10 adet buğdaygil ve 6 adet baklagil tohumu türünde, fiziksel ve aerodinamik özellikler, hacim ağırlığı, bin dane ağırlığı, kırılma direnci, çimlenme oranı vb. özellikler incelenmiştir.
İncelenen türlerde belirlenen fiziksel özelliklere göre, tohumlar arasında karşılaştırma olanağı oluşturması ve etki düzeylerinin belirgin bir şekilde ortaya koyulabilmesi için peletleme denemelerinde Çayır Kelp Kuyruğu (Phleum pratense) ve Çayır Salkım Otu (Poa pratensis) olmak üzere 2 farklı tür kullanılmıştır. Peletleme işlemi ağırlık esas alınarak %10 ve %13 pelet bağlayıcı oranında; 3, 5 ve 7 kg peletleme kuvvetinde gerçekleştirilmiştir. Peletleme materyali olan kilin nemlendirilmesi ve bağlanmasında pelet bağlayıcı olarak saf su ve polimer tercih edilmiştir. 
Tohum peletinin oluşturulması için prototip bir peletleme sistemi geliştirilmiştir. Tohum peletleme sistemi 3 üniteden oluşmaktadır; tohum tekleme ünitesi, peletleme materyali hazırlama ünitesi ve tohum peletleme ünitesi. Geliştirilen tohum peletleme sisteminin peletleme başarısı ve performansı ortaya koyulmuştur.
Yüzde 13 pelet bağlayıcı kullanıldığında elde edilen peletlerin kırılma direnci %10'a göre, Çayır kelp kuyruğunda %33,1; Çayır salkım otunda ise %52,3 daha fazladır. Pelet bağlayıcı olarak saf suyun kullanıldığı örnekler, polimer kullanılanlara göre çayır kelp kuyruğunda %12,2; çayır salkım otunda %9,6 daha yüksek kuvvet uygulaması gerektirmektedir. Diğer yandan, peletleme kuvveti artışına bağlı olarak kırılma direnci artış göstermiştir. Her iki tohum türünün peletlerinde, yapıştırıcı olarak saf su kullanılması halinde peletlerin, polimer kullanımına göre daha yüksek dayanım gösterdiği belirlenirken, peletleme kuvveti değişimi ile pelet dayanım oranı arasında doğrusal bir ilişki bulunmadığı belirlenmiştir. Pelet bağlayıcı oranı %10'dan %13'e çıktığında suda çözünme süresinin arttığı, pelet bağlayıcı tipinin çözünme süresini etkilemediği görülmüştür. Ayrıca, peletleme kuvveti arttıkça peletlerin suda çözünme süresinin doğrusal olarak artış gösterdiği belirlenmiştir. Tohum türlerinin başlangıç çimlenme oranı çayır kelp kuyruğunda %94,50 ve çayır salkım otunda %82 olarak belirlenmiştir. Her iki tür tohumunda peletleme öncesi ve sonrası çıkış oranları birbirine yakın bulunmuştur. Çayır kelp kuyruğunda peletleme öncesi çıkış oranı %77,00, peletleme sonrası çıkış oranı %72,00 olurken, çayır salkım otunda peletleme öncesi %33,00 ve peletleme sonrası %35,17 olarak gerçekleşmiştir.

Abstract:
In this study, prototype of seed pelleting system was developed to pellet seeds without physical deformation and viability loss in some pasture species. Seed characteristics, pellet filler features and pelleting technology are three basic factors affected on making seed pellet. Physical and aerodynamic characteristics, density, thousand seed weight, crash resistance, germination etc. of 10 Poaceae and 6 Fabaceae species were examined.
Timothy-grass (Phleum pratense) and Kentucky Bluegrass (Poa pratensis) were chosen according to determined physical characteristics of different species and pelleted to compare and determine pelleting effects. Two different binder ratio (10 and 13%, by weight) and three different compression pressure (3, 5, and 7 kg) were used in pelleting process. Water and polymer were used as a binder in red clay filler. 
A prototype pelleting machine has been developed to form a seed pellet. Seed pelleting machine consists of three units: seed charger unit, pellet cover material preparation unit and pelletizing unit. The pelleting success and performance of the prototype seed pelleting machine has been introduced.
Crash resistance of pellets with 13% binder was found 33,1% higher in Timothy-grass pellets and 52,3% higher in Kentucky Bluegrass pellets compare with 10% binder. When water is used as a binder, 12,2% higher force is needed for Timothy-grass pellet sand 9,6% forces is needed for Kentucky Bluegrass pellets compare with polymer used pellets. On the other hand, pellet crash resistance increased with an increase compression pressure. In case of pure water is used as a pellet binder, pellets showed higher pellet resistance compared with polymer used pellet, while there was no linear relationship between compression pressure and pellet resistance. Pellet dissolving time in water increased with an increasing binder content, while pellet binder type was not affected. Additionally, there was linear relationship was found between compression pressure and pellet dissolving time.Initial germinations were determined 94,50% for Timothy-grass and 82,00% for Kentucky Bluegrass. Emergences of both species were found very close before and after pelleting. Seedling emergence, before and after pelleting were found 77,00% and 72,00% for Timothy-grass and 33,00% and 35,17% for Kentucky Bluegrass, respectively.