Bazı bitki ekstraktlarının Callosobruchus maculatus (F.) (Coleoptera:Bruchidae)'a etkileri üzerinde araştırmalar
Investigations on the effects of some botanical extracts on Callosobruchus maculatus (F.) (Coleoptera:Bruchidae)
Yazar: MURAT NADİ TAŞ
Danışman: PROF. DR. MERYEM UYSAL
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, sarı kantaron (Hypericum perforatum L.), kimyon (Cuminum cyminum L.), anason (Pimpinella anisum L.) ve kekik (Origanum onites L.) bitkilerinden elde edilen methanol ekstraktlarının Callosobruchus maculatus (F.) (Col.: Bruchidae) erginlerinde kontak ve kalıntı, yumurta koymayı engelleme ve ergin çıkış aktivitesine etkisi ile ovisit etki ve yumurta bırakma davranışına etkisi araştırılmıştır. Denemeler laboratuar şartlarında 30?C sıcaklık, % 55±5 orantılı nem ve karanlık ortamda yürütülmüştür.Kontak etki testlerinde C. maculatus erginlerine %1, 2, 4, 8 ve 16'lık (w/w) ekstrakt dozları uygulanmıştır. %98,21 lik en yüksek ölüm oranı 48 saatlik uygulama süresinde kimyon ekstraktının %16'lık dozunda belirlenmiştir. Ayrıca 3 uygulama süresinin her birinde bitki ekstraktı için LC50 ve LC90 değerleri tespit edilmiştir. Ölüm oranları bitki ekstraktlarına göre farklılık göstermiştir.Kalıntı toksitite testlerinde, bitki ekstraktlarının tamamı ergin ölüm oranları üzerine önemli bir etki göstermemiştir.Yumurta koymayı engelleme ve ergin çıkış aktivitesine etki testinde 3 farklı doz nohut tohumları üzerine uygulanmıştır. Bütün bitkilerin ekstraktları en yüksek dozlarda bile %50'nin altında yumurta koymayı engelleme etkisi göstermiştir. Aynı zamanda bu ekstraktlar kullanıldıktan sonra ergin çıkış aktivitesinde azalma görülmemiştir.Bitki ekstraktlarının ovisit etkisine bakıldığında anasonun önemli derecede etki gösterdiği tespit edilmiştir.Tercih denemesinde ise ekstraktlar arasında bırakılan toplam yumurta sayısı bakımından fark bulunmamıştır.

Abstract:
In this study, ovipositon deterrent activity, adult emergence activity, effect on eggs, oviposition preference of extracts by free-choice test, contact and residual toxicity of methanol extracts from tipton?s weed (Hypericum perforatum L.), cummin (Cuminum cyminum L.), anise (Pimpinella anisum L.), thyme (Origanum onites L.), were tested againts Callosobruchus maculatus (F.) (Col.: Bruchidae). The experiments were conducted in laboratory conditions of 30?C , 55+ 5% RH and continuous dark.In the contact tests, the doses applied to a day old adult of Callosobruchus maculatus F. were 1-2-4-8-16% (w/w).The highest mortality of Callosobruchus maculatus F. were 98,21 % application dose of 16% of cummin in 48 hours. Furthermore to kill 50 and 90% of the populations, needed doses (LC50 and LC90 values) were estimated for every applied plant extract and time. The mortality rates were varried depending on the plant extract.In the residual tests,all extracts of plants did not show significant effect on adult C. maculatus.In the ovipositon deterrent tests and adult emergence activity were carried out at three different doses (2%, 4%, 8%) using chickpea (Cicer arietinum L. ) against C. maculatus. All plant extracts showed under 50% oviposition deterrent activity even at higher doses. Reduction in F1 adult emergence was also low after using these plant extracts.In the effects of extracts on the eggs, the extracts of anise showed significant effect on eggs.In a free-choice test was not difference of number total egg among plant extracts.