Kadın basketbolcularda enerji dengesi ve besin tüketim eğilimleri
Energy balance and food consumption in female basketball players
Yazar: SEDA BENGİSU ÇETİNER OKŞİN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN HÜSREV TURNAGÖL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports
Dizin: Basketbol = Basketball ; Basketbolcular = Basketball players ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Dinlenme = Rest ; Enerji dengesi = Energy balance ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Metabolizma = Metabolism ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Çetiner Okşin B. Kadın Basketbolcularda Enerji Dengesi ve Besin Tüketim Eğilimleri.  Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Spor Bilimleri ve Teknolojisi Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2019. Bu çalışma, kadın basketbolcularda enerji dengesi ve enerji mevcudiyeti düzeyi ile makro ve mikro besin ögeleri tüketimlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya; 18-22 yaş aralığında 15 profesyonel basketbolcu ve 15 egzersiz yapmayan olmak üzere toplam 30 kadın alınmıştır. Katılımcıların dinlenik metabolik hızı indirekt kalorimetrik yöntemle, vücut kompozisyonu dual x-ray absorptiometre ile ölçülmüştür. Üç günlük besin tüketimi ve fiziksel aktivite kayıtları alınarak günlük enerji alımı ve harcaması, egzersiz enerji harcaması, enerji dengesi, enerji mevcudiyet düzeyi, makro-mikro besin ögesi ve sıvı alımları belirlenmiştir. Grupların incelenen değişkenler bakımından karşılaştırılmasında Bağımsız Gruplarda t testi kullanılmıştır. Kadın basketbolcuların günlük enerji alımı ve harcaması sırasıyla 2136,5±594,9 kcal ve 2953,8±614,5 kcal olarak belirlenmiştir. Basketbolcuların %80'i negatif enerji dengesine, %40'ı düşük enerji mevcudiyetine ve %46,7'si azalmış enerji mevcudiyetine sahiptir. Basketbolcuların karbonhidrat ve protein tüketimleri sırasıyla 3,36 g/kg/gün ve 1,25 g/kg/gün olup tamamı karbonhidratlardan, %66,6'sı ise proteinden yetersiz beslenmektedir. Ayrıca günlük yağ tüketimleri toplam enerji alımlarının %41,7'sini oluşturmaktadır. Günlük kalsiyum tüketimleri 869,3 mg, demir tüketimleri 12,9 mg ve potasyum tüketimleri 2,6 g olmak üzere tamamı önerilerin altında bulunmuştur. Bu çalışma kapsamında değerlendirilen kadın basketbolcuların %80'inde negatif enerji dengesi ve %40'ında düşük enerji mevcudiyeti belirlenmesi, karbonhidrat tüketimlerinin tamamında, protein tüketiminin önemli bir bölümnde yetersiz, yağ tüketimlerinin ise yüksek olmasının yanı sıra birçok mikro besin ögesi ve posanın yetersiz alınıyor olması sporcuların enerji ve besin gereksinimleri yönünden bireysel olarak izlenerek gerekli önlemlerin alınması gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Energy Balance and Food Consumption in Female Basketball Players. Hacettepe University Institute of Health Sciences Sports Sciences and Technology Program Master Thesis, Ankara,  2019.  The aim of this study was to determine the energy balance and energy availability as well as macro and micro nutrients consumption of female basketball players. A total of 30 females, 15 professional basketball players and 15 non-exercising age matched (age: 18-22 yrs) participated in the study. The resting metabolic rate was measured by indirect calorimetric method, body composition was measured by dual x-ray absorptiometer. Daily energy intake and expenditure, exercise energy expenditure, energy balance, energy availability, macro-micro nutrients and liquid intake were determined by taking 3-day food consumption and physical activity records. T test for Independent Samples was used to compare the study groups. Daily energy intake and expenditure of female basketball players were 2136.5 ± 594.9 kcal and 2953.8 ± 614.5 kcal, respectively. Eighty percent of basketball players were in negative energy balance, 40% presented low energy availability and 46.7% showed reduced energy availability. Carbohydrate and protein consumption of basketball players were 3.36 g/kg/day and 1.25 g/kg/day, respectively. However,  protein intake was inaduqate in 66.6% of the basketball players and carbohydrate intake was insufficent in all of them.  In addition, daily fat consumption constitutes 41.7% of total energy intake. Daily consumption of major minerals were (calcium 869.3 mg, iron 12.9 mg and potassium 2.6 g) were all found to be below the recommendations. Since 80% of the female basketball players evaluated in this study were in negative energy balance and 40% presented low energy availability, insufficient intake of carbonhydrate, protein, major micronutrients and fiber as well as with high fat consumption suggests that it is necessary to monitor the athletes individually for energy and nutrition requirements and take the necessary precautions.