Pediatrik hastalarda D hipervitaminozunun retrospektif olarak araştırılması
Investigation of D hypervitaminosis as A retrospective in pediatric patients
Yazar: KÜBRA KÖROĞLU GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. ÖMER FARUK TARIM
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hiperkalsemi = Hypercalcemia ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Çocuk hastalıkları = Child diseases

Özet:
D vitamini yetersizliği nedeniyle bilgi eksikliği veya gereksiz D vitamini kullanımı D hipervitaminozunu karşımıza çıkarmaktadır. Bu çalışmada, pediatrik yaş grubunda D hipervitaminozu etkilerinin retrospektif araştırılması amaçlanmıştır.
Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine 1 Ocak 2009 ile 15 Kasım 2019 tarihleri arasında başvuran ve tetkiklerde D vitamini fazlalığı saptanan 20 hasta çalışmaya alınmıştır. Tanı yaşı, cinsiyet dağılımları, halsizlik, yorgunluk, karın ağrısı, bulantı, kusma, kabızlık, poliüri, polidipsi gibi semptom ve bulgular; hiperkalsemi, hiperfosfatemi, hiperkalsiüri gibi elektrolit patolojileri, parathormon, kalsiyum/kreatinin oranı ve kalsiyumxfosfor çarpımı; elektrokardiyografide aritmi, QT kısalığı ve ultrasonografide nefrokalsinozis varlığı araştırılmıştır.
Hastaların %55'i kız, %45'i erkek olup, ortalama yaş 2,08 ± 1,69 yıl saptanmıştır. Hastaların %30'unda halsizlik ve yorgunluk, %35'inde karın ağrısı, %45'inde kusma, %30'unda kabızlık, %25'inde poliüri-polidipsi görülmüştür.
D vitamini düzeyi ≤150 ng/mL ve >150 ng/mL olacak şekilde iki gruba ayrılmıştır. Hastaların 6'sının D vitamini düzeyi ≤150 ng/mL, 14'ünün D vitamini düzeyi >150 ng/mL olarak saptanmıştır.
D hipervitaminozu ile başvuran hastalarda, belirlenen gruplar arasında kalsiyum, fosfor, parathormon düzeyi, hiperkalsiüri, nefrokalsinozis açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır. Alınan doz miktarı ile D vitamini düzeyi karşılaştırıldığında anlamlı bir korelasyon saptanmamışken; alınan doz miktarı ile kalsiyum düzeyi karşılaştırıldığında kalsiyum ≥10,80 mg/dl olan grupta alınan doz miktarı anlamlı olarak yüksek saptanmıştır.
D vitamini düzeyi ile kalsiyum ve fosfor düzeyi arasında beklenen korelasyonun saptanmaması hasta sayısının az olmasıyla ilişkilendirilebilir. Ayrıca D vitamininin serum ve doku düzeylerinde farklılık göstermesi ve yüksek doz vitamin alımından sonra geçen sürenin farklı olması kalsiyum ve fosfor düzeylerinin değişkenliğini açıklayabilir. Bu bulgular D
iii
hipervitaminozunda beklenen hiperkalsemi ve hiperfosfateminin her zaman birlikte olmayabileceğini göstermektedir.

Anahtar kelimeler: Pediatri, D hipervitaminozu, hiperkalsemi.

Abstract:
Lack of information or unnecessary use of vitamin D due to vitamin D insufficiency causes D hypervitaminosis. In this study, we aimed to retrospectively investigate the effects of D hypervitaminosis in the pediatric age group.
Twenty patients who applied to Bursa Uludağ University Faculty of Medicine, Pediatric Outpatient Clinic between January 1, 2009 and November 15, 2019, with vitamin D elevation, were retrospectively analyzed. The patients' age at diagnosis, gender distribution, symptoms and signs such as weakness, fatigue, abdominal pain, nausea, vomiting, constipation, polyuria, polydipsia; electrolyte pathologies such as hypercalcemia, hypomagnesemia, hypercalciuria; parathormone, calciumxphosphorus, calcium/creatinine values; conditions such as arrhythmia, short QT in electrocardiography and presence of nephrolithiasis in urinary ultrasonography were investigated.
Out of 20 cases, 55% (n = 11) constituting the study group were girls and 45% (n =9) were boys, and the mean age of the patients was 2.08 ± 1.69. It was found that 30% of the patients had weakness and fatigue, 35% had abdominal pain, 45% vomiting, 30% constipation, 25% polyuria-polydipsia.
They were divided into two groups as vitamin D levels ≤150 ng/mL and >150 ng/mL. The vitamin D level of 6 patients was found to be ≤150 ng/mL, and the vitamin D level of 14 patients was found to be >150 ng/mL.
No significant difference was found among the determined groups in terms of calcium, phosphorus, parathyroid hormone levels, hypercalciuria, and nephrocalcinosis in patients presenting with D hypervitaminosis. When the amount of dose taken and vitamin D level were compared, no significant correlation was found. When the amount of dose taken and the calcium level
v
were compared, the dose amount taken was found to be significantly higher in the group with calcium ≥10.80 mg/dl.
The lack of an expected correlation between vitamin D levels and calcium and phosphorus levels may be associated with the low number of patients. In addition, the difference in serum and tissue levels of vitamin D and the difference in the time after high dose vitamin intake may explain the variability in calcium and phosphorus levels. These findings show that the expected hypercalcemia and hyperphosphatemia in D hypervitaminosis may not always be together.

Keywods: Pediatric, D hypervitaminosis, hypercalcemia.