Maysa ve bulut örnekleminden elektronik kültür ortamında halk kültürünün yeniden üretilmesi
From maysa and bulut sampling in the electronicculture environment reproduction of folkculture
Yazar: ZEHRA YAVUZ
Danışman: PROF. DR. MUHARREM KAYA
İstanbul Kültür Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Kozmik bir mekânda yaşayan kaotik insanın gelişimsel süreçleri hep farklı 
olmuştur. Bu süreçler içindekisıçrayışları sadece yaşam şekillerini değil aynı zamanda 
medeniyet, düşünüş ve algılayış yapılarını da etkilemiştir. Düşüncenin ve algılamanın 
değişmesi, iletişim şeklinin zamana göre yeterli olmayışı ve değişen çağda insanın hız 
endeksli yaşamı yeni bir kültür ortamı üreterek bu ortama uygun ürünler yaratmayı 
sağlamıştır.
    Zamanın değişmesi ve çağın getirisi olan teknoloji, kültüre bağımlılığı azaltsa 
da ondan tamamen vazgeçebilmiş değildir. İnternet çağında tüketimin hızlı oluşu ve 
insanoğlunun doyumsuzluğu, çağın devamlılığı ve içerik sunabilmenin kaynağı olarak 
hâlâ kültürden ve folklordan yararlanmaktadır. Halk kültürü malzemelerinin yetişen 
nesile aktarımı ve toplumsal kimliğin devamlılığı için iletişim kaynağı olarak seçmek 
zorunda kaldığımız elektronik kültür ortamı, ürünlerini dijital platformlarda ve kitle 
iletişim araçları içerisinde üretmektedir. Bu üretim ya yeni içeriklerle ya da geleneğin 
yeniden, çağa uygun şekilde düzenlenerek, üretilmesiyle oluşturulmaktadır. Değişen 
kültür ortamı içinde halk kültürü sinema, televizyon ve internet ortamında gelecek 
nesile aktarılmaktadır. Kültür aktarımında, özellikle okul öncesi ve okul çağındaki 
çocuklar hedef kitle olarak tanımlanmıştır. TV ekranlarında çizgi film ve beyaz 
perdede animasyonlar üzerinden gerçekleştirilmesi hedeflenen kültür aktarımı, 
gelenekten beslenerek bu mecralarda kendisine kompozisyonlar oluşturmuş ve izleyici 
kitlenin beğenisine sunulmuştur. Buna örnek teşkil etmesi için tematik yayın yapan
TRT Çocuk kanalında yayınlanan Maysa ve Bulut çizgi filmi seçilmiştir. Tezimizde 
elektronik kültür ortamı olarak TV ekranını baz aldık. Burada yerel kültürün üretimine 
en iyi şekilde örnek teşkil eden Maysa ve Bulut çizgi filminin yüz yirmi bölümü 
izlenmiştir. Halk edebiyatında anlatmaya dayalı türler arasında uygunluğu irdelenerek 
bu çizgi filmin yaratımında besin kaynağı olarak hangi edebi türden etkilenilmiş 
olunabileceği ve gelecek kuşaklara kültürel mirasın aktarılmasındaki yeri üzerine 
durulmuştur. Bu türler arasında yapılan çalışmalar üzerinden irdelediğimiz çizgi film, 
yayınlanmış tüm bölümleri üzerinden değerlendirilerek uygun bölümlerin izahı ve 
anlatım katmanları açısından değerlendirilmesi yapılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Maysa ve Bulut, halk kültürü ve aktarımı, anlatım katmanları, 
çizgi film

Abstract:
The developmental processes of chaotic humans beings living in a cosmic 
space have always been different. Their leaps in these processes have affected not only 
their life styles but also their civilization, thinking and perception structures. The 
change in thinking and perception, the inadequacy of the form of communication 
according to the time and the speed-indexed life of people in the changing age have 
produced a new cultural environment and enabled the creation of products suitable for 
this environment.
    Although the change of time and technology, which is the result of the age, 
reduced the dependence on culture, it has not been able to completely abandon it. The 
rapidity of consumption in the internet age and the insatiability of human beings still 
benefit from culture and folklore as a source of continuity of the age and the abilitiy to 
provide content. The electronic cultural environment, which we have to choose as a 
source of communication for the transfer of folk culture materials to the next 
generation and the continuity of social identity, produces its products on digital 
platforms and mass media. This production is created either with new content or by 
reorganising and reproducing the tradition in accordance with the age. In the changing 
cultural environment, folk culture is transferred to the next generation in cinema, 
television and the internet environment. In the transfer of culture, especially pre-school 
and school-age children are defined as the target audience. The cultural transfer, which 
is aimed to be realised through cartoons on TV screens and animations on the white 
screen, has created compositions for itself in these media by feeding on tradition and
presented to the audience. The Maysa and Bulut cartoon film broadcasted on TRT 
Children' s channel, which broadcasts thematically, has been selected as an example 
of this. In our thesis, we took the TV screen as an electronic cultural environment. One 
hundred and twenty episodes of the Maysa and Bulut cartoon, which is the best 
example of the production of local culture, were watched. By examining its suitability 
among the narrative-based genres in folk literature, the place of which literary genre 
may have been influenced as a source of food in the creation of this cartoon and its 
place in transferring the cultural heritage to future generations has been emphasised. 
The cartoon film, which we examined through the studies carried out among these 
genres, was evaluated through all published episodes and the explanation of the 
appropriate episodes and their evaluation in terms of narrative layers were made.

Keywords: Maysa and Bulut, folk culture and transmission, layers of narrative, 
cartoon film.