İlkokul 2.-5. sınıflara devam eden çocuklar arasından üstün yetenekli olanların belirlenmesi
Identify the gifted children trough the grades 2-5 in the elementary schools
Yazar: HACER ELİF DAĞLIOĞLU
Danışman: DOÇ.DR. NİLGÜN METİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 1995
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics
Dizin: Zeka = Intelligence ; Zeka testleri = Intelligence tests ; Çocuklar-üstün yetenekli = Child-gifted ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
ÖZET Üstün yetenekli ilkokul 2. - 5. sınıf öğrencilerinin tanılanabilmesi için üçlü belirleme sistemi geliştirerek bu sistem içersinde yer alan Öğretmen Gözlem Formu'nun ne derece başarılı olduğu; ve belirleme sistemi sonucunda üstün yetenekli olarak tanımlanan öğrencilerin, cinsiyet, sınıf düzeyi, okullarının bulunduğu bölgenin sosyo-ekonomik düzeyi, anne-baba eğitimleri ve anne-baba meslekleri değişkenleri ile WISC-R Testi arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla bu araştırma yapılmıştır. Çalışma bölgesi olarak, M.E.B. Özel Eğitim, Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğünce önerilen Ankara İli Çankaya İlçesindeki 34 devlet ilkokulu ele alınmıştır. İlkokul 2.-5. sınıf öğrencileri arasından üstün yetenekli olanları saptayabilmek için üç aşamalı bir belirleme sistemi gekştirilrniştir. I. Aşama Öğretmen Gözlem Formu ile öğretmenlerin sınıflarında üstün yeteneğe sahip olduğunu düşündüğü 2., 3., 4. ve 5. sınıf öğrencilerini bu forma kaydederek aday göstermeleri istenmiştir. Bu form sonucunda öğretmenleri tarafından aday gösterilen 294 öğrenci, II. aşama olan Genel Yetenek Testine alınmış ve her sınıf seviyesinde grubunun %70'inin üzerinde basan gösteren toplam 80 çocuğa son aşama olarak WISC-R Testi sonucunda 120 ve üzerinde zeka bölümüne sahip olduğu tespit edilen 66 öğrenci 'üstün yetenekli' olarak tanımlanmıştır. Bu şekilde toplanan araştırma verileri, üstün yetenekli olarak belirlenen öğrencilerin, Öğretmen Gözlem Formundan aldıkları toplam puanlar ile Genel Yetenek Testi ve WISC-R Testi sonucunda alman toplam puanlar arasındaki farklar 'İki Eş Arasındaki Farkın Önemlilik Testi' ile test edilmiştir. Ayrıca üstün yetenekli öğrencilerin cinsiyet, sınıf düzeyi, okullarının bulunduğu bölgenin sosyo-ekonomik düzeyi, anne-baba eğitimleri ve anne-baba meslekleri değişkenleri arasındaki ilişkiler 'Basit Korelasyon Analizi' ile araştırılmıştır. 132Araştırma bulgularına göre, üstün yetenekli olarak belirlenen öğrencilerin Öğretmen Gözlem Formundan elde ettikleri sonuçlar ile Genel Yetenek Testi ve WISC-R Testi sonucunda elde ettikleri puanlar arasındaki farklar önemli bulunmuştur. Ayrıca Öğretmen Gözlem Formu, Genel Yetenek Testi ve WISC-R Testinden elde ettikleri puanların ortalamaları incelenmiş ve aralarında Öğretmen Gözlem Formundan elde edilen puan ortalamasının diğer testlerden daha fazla olduğu saptanmıştır. Bu sonuç Genel Yetenek Testi ve WISC-R Testinin geçerliliği, güvenilirliği olan dünyaca kabul görmüş testler olması dolayısı ile Öğretmen Gözlem Formu sonuçlarında yapat bir olumluluk olduğunu göstermektedir. Öğretmen Gözlem Formunun toplam puan ortalamalanndaki yapay olumluluğun, öğretmenler tarafından formun kullanımındaki aksaklıklardan (öğretmenlerin üstün yetenekli öğrencilerin özelliklerini bilmemesi, sınıflarmdaki öğrenci sayılarmm fazla olması, eğitim sisteımmizin öğretmen merkezli olması, v.b.) dolayı belirlenen etkililiğe ulaşamaması sonucu olduğunu düşündürmüştür. Belirleme sistemi sonucunda Öğretmen Gözlem Formunun %22.44 oranında başarılı olduğu tespit edilmiştir (literatürdeki araştırmalarda da, Öğretmen Gözlem Formlarının basan oranının öğretmenler tarafından kullanımındaki aksaklıklardan dolayı %25 - 40 olduğu vurgulanmaktadır). Üstün yetenekli olarak belirlenen öğrenciler, cinsiyet açısından incelendiğinde kız erkek oranının tamlamada ayırıcı bir değişken olduğunu göstermektedir. Zeka bölümü yükseldikçe kız erkek oranında erkeklerin lehine yarı yarıya varan fark gözlenmekle birlikte üstün yetenekli olarak belirlenen toplam öğrenci sayısmda da önemli bir düşme olduğu saptanmıştır. Belirlenen öğrencilerin cinsiyetleri ile WISC-R Testi ve alt bölümleri arasında yapılan incelemelerde sözel bölüm ile cinsiyet arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki bulunmuştur. 133İlkokul 2. - 5. sınıf öğrencileri arasından üstün yetenekli olarak belirlenenlerin, sınıf düzeyleri ile üstün yetenekli olma sıklığının artma ya da azalması yönünde bir ilişki olmadığı saptanmıştır. WISC-R Testi sonucunda belirlenen öğrencilerin okullarının bulunduğu bölgenin sosyo-ekonomik düzeyleri ve üstün yeteneklilik arasında pozitif yönde zayıf ilişki olduğu bulunmuştur. Belirleme testi sonucunda saptanan öğrencilerin anne-babalarının eğitim düzeyleri ve anne-baba meslekleri ile üstün yetenekli olma olasılığı arasında babanın eğitim düzeyinin yüksek olması ve annenin çalışıyor olmasının etkili olduğu görülmüştür. 134

Abstract:
SUMMARY The present study has been carried out in order to determine the gifted students in the primary schools through the grades 2.-5. For this reason an identification system with 3 - steps has been developed and the relationship between the variables such as sex and grade levels of the students who have been identified as gifted, socio-economic status of the schools' environment, educational levels and occupations of the parents and WISC-R Test have been examined as well as the extent to which the Teacher Observation Form within the identification system was effective. In the study, thirty four public primary schools in Ankara within Çankaya County, which were proposed by the Ministry of Education, General Directorate of Special Education Guidance, and the Counseling Services, have been selected as the field of study. In order to identify the gifted students in the primary schools through the grades 2. - 5., an identification system with 3 - steps has been developed. At the first step, the teacher have been asked to nominate the students whom they thought as being gifted in 2., 3., 4., and 5th grades by using the Teacher Observation Form. As a result of this process, 294 students who were nominated as being gifted by their teachers have been given a General Aptitude Test as the second step and in accordance with the grades a total number of 80 students has been considered successful as being 70% above their own grade levels. As the last step, these students have been given WISC-R Test and as a result of the test, the students who have been identified as having an IQ of 120 or above were defined as 'the gifted students'. The research data obtained from the process have been tested by 't - test for Paired Samples' by analyzing the differences between the total scores from the 135Teacher Observation Form, General Aptitude Test, and WISC-R Test. In addition to this, the relationship between the variables such as the sex and grade levels of gifted students, socio-economic status of the schools' environment, educational levels and occupations of the parents have been analyzed by the Simple Correlation Analysis. According to the research findings, the differences between the scores obtained from the Teacher Observation Form, General Aptitude Test, and WISC-R Test have been found to be significant. Also the average scores of the Teacher observation Form, General Aptitude Test, and WISC-R Test have been examined and it has been found that the average scores of the Teacher Observation Form were higher than the other scores. This result has been attributed to the fact that since the General Aptitude Test, and WISC-R Test have been considered as strongly reliable and valid tests all over the world, in the Teacher Observation Form mere has been an artificial affirmation tendency. The artificial affirmation in the average scores of the total scores in the Teacher Observation Form has been attributed to the halting conditions resulted from the use of the form by the teachers (not Knowing the characteristics of the gifted students, crowded classes, educational system as being teacher - centered, etc.) and therefore the form has not been reached its expected effectiveness. As a result of the identification system, it has been found that the Teacher Observation Form was 22.44% successful (this rate is 25 - 40% in the literature because of the similar reasons. When the students who identified as gifted have been examined in terms of sex, it has been seen that girl-boy proportion was a distinctive variable in the identification process. It has been found that the difference between girl-boy 136proportion has been almost half - and - half in favor of boys while the IQ's increased but there was a considerable decrease in the total number of gifted students. In the examination of WISC-R Test and its sub - tests, it has been investigated that there was a positive but weak relationship between verbal sub - test and the sex. It has been determined that there was not any relationship between the grade levels of gifted students and the decrease or increase in the frequency of being gifted among the students through the grades 2., 5. in the primary schools. It has been also found that mere was a positive but weak relationship between the Socio-economic status of the schools' environment and being gifted. According to the identification system in terms of the educational levels and occupations of the parents and the possibility of being gifted, it has been found that having a father with higher education and, a working mother were effective. 137