Türkiye'de lise çağındaki öğrencilerin bilgi teknolojileri mesleklerine olan ilgilerinin ölçülmesi
Measuring the aptitude of high school students towards the computer related occupations
Yazar: ŞEYMA BAĞDEMİR GÜVEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ORHAN GÖKÇÖL
Bahçeşehir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgi Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli karar verme = Computer aided decision making ; Holland Altıgen Modeli = Holland?s Hexagonal Model ; Meslek seçimi = Vocational choice ; Meslek seçimi = Vocational choice ; Mesleki ilgi = Occupational interest ; Mesleki rehberlik = Vocational quidance

Özet:
Bu tez çalışmasında, lise çağındaki öğrencilerin, RIASEC Kişisel İlgi Envanteri'ne göre ?Bilişim Meslekleri?ne olan yatkınlıkları araştırılmış ve tüm Türkiye'de kız ve erkek öğrenciler için bölge bazında sonuçlar elde edilerek değerlendirilmiştir. Örneklemi oluşturan 37708 kişide ?Bilişim? tabanlı bölüm tercih edenler ve bu bölümlere yatkın olan kişiler ile cinsiyet, bölge ve testi aldığı yıl faktörleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir.Bu tez çalışmasında, Bahçeşehir Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi tarafından geliştirilen ?Kariyer Eğilim Testi (KET)? sonuçları kullanılmıştır. Analiz edilen sonuçlar, 2005-2008 yılları arasında aittir. Yapılan bu çalışma ile Türkiye genelinde toplanmış olan verilerin; Bilişim mesleklerine uygun kişilik özellikleri taşıma dağılımı, Türkiye'de en çok tercih edilen mesleklerin dağılımı ve yorumlanması gerçekleştirilmiştir.Elde edilen sonuçlara göre ?Bilişim Meslekleri?nin gerektirdiği kişilik özelliklerine sahip olma ile bilişim mesleklerini tercih etme arasında zayıf bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. ?Bilişim Mesleklerinin Gerektirdiği? kişilik özelliklerine sahip olan öğrencilerin sadece yüzde 38'i bilişim mesleklerini tercih edeceğini söylemektedir Meslek tercihleri ve kişilik özelliklerinin, 2005-2008 yılları arasında yıllık bazda çok fazla değişmediği gözlemlenmiştir.Bilişim meslek tercihleri ve kişilik özelliklerinde hem cinsiyet hem de bölgesel olarak farklılıklar gözlemlenmiştir. Bilişim meslekleri ile uyumlu Holland koduna sahip öğrenciler Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde en fazladır (Erkek:yüzde 19; Toplam:yüzde 14).Çalışmada elde edilen sonuçlara göre meslek tercihlerin bilinçli yapılmadığı söylenebilinir. En çok bilişim mesleklerine ilgi İç anadolu bölgesindeyken, yatkınlık Güneydoğu Anadolu bölgesinde görülmüştür. Örneklemi oluşturan kişilerin meslek tercihleri ile cinsiyet, bilişim mesleklerine olan eğilimleri, testi aldıkları yıl ve yaşadıkları bölgeler arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur.

Abstract:
In this research, using the data of KET based on RIASEC-personal preference inventory, aptitudes of high school age children to ?Computer related occupations? were searched and the results were obtained on the basis of regions of Turkey. Among 37708 students, a relationship between the students who prefer, or have aptness to computer related occupations and the factors of gender, region and the year test taken were established.The data in the research is the results of Carrier Aptitude Test (KET), developed by engineering faculty of Bahceşehir University. Data was obtained between the years of 2005 and 2008. The percentage distribution of the students who have aptness to computer related occupations and the professions the most preferred were shown.According to the results of the thesis, the choices of professions are not made consciously.Only 38 percent of students who has the required personality traits cite to choose a computer related job. Between the years of 2005 and 2008 there is no significant change in the relation of the students? choices and the personality types.It is observed that there is a regional and gender discrepancy between the choice of profession and the personality types. Students who have an aptitude towards the computer related occupations according to Holland Code are mostly from Southeast Anatolia. (Male: 19 percent, Total: 14 percent )Computer related occupations are mostly preferred in Central Anatolia, while highest aptitude towards those occupations is found out in Southeast Anatolia. The relationship between the choice of profession and the factors (gender, ability, and year) is statistically significant