Sanat tarihinde kırmızı renk ve Habip Aaydoğdu sanatı
Habip Aydoğdu art and color red in art history
Yazar: YAPRAK YAVUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU NALAN SÜLÜN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Aydoğdu, Habip = Aydoğdu, Habip ; Kırmızı = Red ; Renkler = Colors ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat tarihi = Art history

Özet:
Sanat tarihinde kırmızı renk; İlk Çağ'dan başlayarak Antik Mısır, Girit, Yunan, Roma,
Bizans, Orta Çağ, Rönesans, Modern ve Çağdaş dönemlere dek farklı anlamlar ve amaçlar
gözetilerek kullanılmıştır. Bu anlamlar; tarih sürecinde kırmızı renge yüklenen toplumsal,
kültürel, dinsel etkilere ve anlamlara göre değişim yaşamıştır.
Resim sanatında ilk kırmızı renk kullanımı, taş devrinden kalan mağaraların
duvarlarında renkli hayvan tasvirlerinde görülmüştür. Mısır resim sanatının en önemli özelliği
renk olmuş, Mısırlı ressamlar insan ve hayvan bedenlerini aşı boyası ile renklendirmişlerdir.
En önemli sanat dalının fresk olduğu Girit'te, saray ve evlerin süslemesinde kırmızı renk
kullanılmıştır. Roma İmparatorluğu'nda mimari yapıların iç süslemesinde kırmızı renk
kullanımına önem verilmiş ve sosyal yaşamda da kırmızı renge geniş anlamlar yüklenmiştir.
Kırmızı renk; Avrupa'da Karanlık Çağlardan itibaren kralın gücünün simgesi olarak
kabul edilmiş ve bu düşünce Orta Çağ süresince de devam etmiştir. Bu dönem sanatçıları için
esin kaynağı olmuştur. Antik Yunan Dönemi ve Roma İmparatorluğu'nda kırmızı renk kutsal
kabul edilmiş ve Rönesans inançları büyük ölçüde bu kültürlerden etkilenmiştir. Rönesans
Dönemi'nde kırmızıya yüklenen anlamlar, İncil yolu ile toplumsal hayata, resim sanatındaki
dinsel simgelere aktarılmış, soylular için prestij unsuru olmuştur.
19. yüzyılda başlayan modern düşünce ile Empresyonistler; renk kuramcılarını ve
bilimsel çalışmaları incelemişler, bu çalışmalardan etkilenmişler, sanat eserlerinde parlak
kırmızı tonları tercih etmişlerdir. Günümüz sanatında kırmızı; farklı disiplinlerde üretilen
düşünce odaklı çalışmalarda kavramsallaştırılarak kullanılmakta ve bazı örneklerde
sanatçıların üsluplarının oluşumuna etki edebilmektedir.
Bu bağlamda ele alındığında; "Sanat Tarihinde Kırmızı Renk ve Habip Aydoğdu
Sanatı" başlıklı tez çalışması; "kırmızı" rengi sanatının merkezine yerleştiren Habip
Aydoğdu'nun yaşamını ve sanatını temel almaktadır. Tez kapsamında; İlk Çağ'dan
günümüze kırmızı rengin resim sanatında kullanımı ve değişen ifade biçimleri ele alınmış,
dönemler arası ilişkiler tanımlanırken rengin yapısı, ışık ve pigment (boya maddesi) niteliği,
özellikleri, renk algısı ve renk psikolojisi incelenerek, rengin üretim yolları araştırılmıştır.
Çalışmada; bir sanatçı ve sanat üslubu örneği olarak Habip Aydoğdu'nun sanatı üzerinden
kırmızı rengin bir sanat üslubunda oluşturduğu dönüşüm ve ifade biçimi incelenerek analiz
edilmiştir.

Abstract:
Red color in art history; It has been used with different meanings and purposes starting
from antiquity to Egypt, Crete, Greek, Roman, Byzantine, medieval, Renaissance, Modern
and Contemporary periods. These meanings are have experienced changes according to the
social, cultural and religious influences and meanings that have been attributed to the color
red throughout history.
The first use of red color in painting was seen in colorful animal depictions on the
walls of caves from the Stone Age. The most important feature of Egyptian painting was
color, and Egyptian painters colored human and animal bodies with ocher. In crete, where the
most important art branch is fresco, red color was used in the decoration of palaces and
houses. In the Roman Empire, emphasis was placed on the use of red color in the interior
decoration of architectural buildings, and the color red was given wide meanings in social life.
Red color; It has been accepted as the symbol of the power of the king since the dark
ages in Europe, this thought continued in the Middle Ages and was an inspiration for the
artists of the period. In the Ancient Greek Period and the Roman Empire, the color red was
considered sacred and Renaissance beliefs were greatly influenced by these cultures. In the
Renaissance Period, the meanings attributed to red were transferred to social life and religious
symbols in the art of painting through the Bible, and became an element of prestige for the
nobles.
Impressionists with modern thought starting in the 19 th century; examined color
theorists and scientific studies, were influenced by these studies, preferred bright red tones in
their artworks. Red in today's art; It is conceptualized and used in thought-oriented works
produced in different disciplines, and in some examples it can affect the formation of the
styles of the artists.
Considered in this context; Thesis titled "Red Color in Art History and Habip
Aydoğdu Art"; It is based on the life and art of Habip Aydoğdu, who placed the "red" color in
the center of his art. Within the scope of the thesis; The use of red color in painting art from
the first age to the present and changing forms of expression have been discussed, while
defining the relationships between periods, the structure of the color, the quality of light and
pigment (dye), its properties, color perception and color psychology were examined, and the
production ways of color were investigated. In the study; As an example of an artist and an art
style, the transformation and expression style created by the color red in an art style through
Habip Aydoğdu's art was analyzed.