Diyabetik makula ödeminde oküler ve sistemik enflamatuvar biyobelirteçlerin değerlendirilmesi
Evaluation of ocular and systemic inflammatory biomarkers in diabetic macular edema
Yazar: İLGİN KAYA
Danışman: PROF. DR. AYŞE NİHAL DEMİRCAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Hücre adezyon molekülleri = Cell adhesion molecules ; İmmünositokinler = Immunocytokines

Özet:
Amaç: Diyabetik retinopati (DR) ve diyabetik makula ödemi (DMÖ) olan ve olmayan hastalarda sistemik enflamatuvar biyobelirteçlerin serum düzeylerini belirlemek, optik koherens tomografideki (OKT) morfolojik bulgular ile aralarındaki korelasyonu değerlendirmek. 
Gereç ve Yöntem: Kesitsel çalışmaya 120 tip 2 diyabetes mellitus (DM) hastasının 120 gözü dahil edildi. Hastalar DR ve DMÖ varlığına göre 3 gruba ayrıldı. Grup 1 DR bulgusu olmayan, grup 2 DMÖ olmaksızın DR tanılı, grup 3 ise DMÖ'nün eşlik ettiği DR tanılı hastaları içermekteydi. Yaş, cinsiyet, DM süresi ve tedavisi, hemoglobin A1c (HbA1c) seviyesi, açlık kan şekeri (AKŞ), vücut kitle indeksi (VKİ) ve DR evresine ait veriler kaydedildi. Tüm hastalara ayrıntılı tam oftalmolojik muayene yapıldı ve OKT çekildi. Santral makula kalınlığı ve volümü (SMK, SMV), ödem morfolojileri, intraretinal kist varlığı ve en büyük intraretinal kist boyu, iç retina katlarında disorganizasyon (DRIL), hiperreflektif nokta (HRN), subretinal sıvı (SRS), epiretinal membran (ERM) ve dış retina katlarında defekt varlığı ve uzunluğu kaydedildi. Serum örneklerinde interlökin-6 (IL-6), interlökin-1β (IL-1β), tümör nekroz faktör-α (TNF-α), vasküler sellüler adezyon molekülü-1 (VCAM-1), intersellüler adezyon molekülü-1 (ICAM-1) düzeyleri insan mikro ELISA kitleri ile manuel olarak ölçüldü.
Bulgular: Serum IL-6, IL-1β, TNF- α, ICAM-1 seviyeleri arasında üç grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardı (p<0,001). Serum VCAM-1 düzeyi üç grupta benzerdi.  (p=0,268). Grup 2 ve 3'te proliferatif diyabetik retinopati (PDR) grubunda IL-6, IL-1β, TNF- α, ICAM-1 seviyeleri nonproliferatif diyabetik retinopati (NPDR) grubuna göre anlamlı olarak yüksekti (p<0,001). En fazla IL-6 ile olmak üzere, IL-1β, TNF- α ve ICAM-1 ile SMK ve SMV arasında pozitif korelasyon olduğu saptandı (p< 0,001,sırasıyla r=0,792, r= 0,623, r=0,586, r=0,531). Serum ICAM-1 seviyeleri kistoid makula ödeminde (KMÖ) diğer ödem tiplerine göre anlamlı olarak yüksekti (p= 0,035). En büyük intraretinal kist boyu ile serum IL-6 ve TNF- α düzeyleri arasında pozitif korelasyon saptandı (sırasıyla p< 0,010, p=0,006, r=0,557, r=0,366). Subretinal sıvı varlığı ile IL-6 seviyeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p=0,026). Dış retina katlarındaki defekt uzunluğu ile serum ICAM-1 seviyeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı. Negatif korelasyon mevcuttu (p=0,049, r= -0,555).
Sonuç: Serum IL-6, IL-1β, TNF- α, ICAM-1 seviyeleri ile DR ve DMÖ'nün varlığı ve şiddeti arasında anlamlı bir ilişki bulundu. Sitokinlerin ve adezyon moleküllerinin serum seviyeleri klinisyenlere hem prediktif hem prognostik süreçte yarar sağlayabilir, hastaya uygun terapötik ajanın seçiminde yardımcı olabilir. Hastaya özel, hedef sitokine yönelik tekli ya da kombine tedavi seçenekleri için daha fazla hasta sayısını içeren prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler: 	Adezyon molekülü, diyabetik makula ödemi, enflamasyon, optik koherens tomografi, sitokin

Abstract:
Purpose: To determine the serum levels of systemic inflammatory biomarkers in patients with and without diabetic retinopathy (DR) and diabetic macular edema (DME) and to evaluate their correlation with morphological findings on optical coherence tomography (OCT).
Material and Methods: The cross-sectional study included 120 eyes of 120 type 2 diabetes mellitus (DM) patients. Patients were divided into 3 groups according to the presence of DR and DME. Group 1 included patients without DR, group 2 included patients with DR without DME and group 3 included patients with DR with DME. Age, gender, duration and treatment of DM, hemoglobin A1c (HbA1c) level, fasting blood glucose (FBG), body mass index (BMI) and DR stage were recorded. All patients underwent a detailed ophthalmological examination and OCT was performed. Central macular thickness and volume (CMT, CMV), edema morphology, presence of intraretinal cysts and the length of the largest intraretinal cyst, disorganisation of inner retinal layers (DRIL), hyperreflective spot (HRN), subretinal fluid (SRF), epiretinal membrane (ERM) and presence and length of defects in outer retinal layers were recorded. Interleukin-6 (IL-6), interleukin-1β (IL-1β), tumour necrosis factor-α (TNF-α), vascular cellular adhesion molecule-1 (VCAM-1), intercellular adhesion molecule-1 (ICAM-1) levels in serum samples were measured manually with human micro ELISA kits.
Results: There was a statistically significant difference in serum IL-6, IL-1β, TNF- α, ICAM-1 levels between the three groups (p<0.001). Serum VCAM-1 levels were similar in the three groups (p=0,268). In groups 2 and 3, IL-6, IL-1β, TNF- α, ICAM-1 levels were significantly higher in the proliferative diabetic retinopathy (PDR) group than in the nonproliferative diabetic retinopathy (NPDR) group (p<0.001). IL-1β, TNF- α and ICAM-1 were positively correlated with SMC and SMV (p< 0.001, r=0.792, r=0.623, r=0.586, r=0.531, respectively). Serum ICAM-1 levels were significantly higher in cystoid macular edema (CME) compared to other edema types (p= 0.035). There was a positive correlation between the largest intraretinal cyst size and serum IL-6 and TNF- α levels (p< 0.010, p=0.006, r=0.557, r=0.366, respectively). There was a statistically significant correlation between the presence of subretinal fluid and IL-6 levels (p=0.026). There was a statistically significant correlation between the defect length in the outer retinal layers and serum ICAM-1 levels. There was a negative correlation (p=0,049, r= -0,555).
Conclusion: A significant correlation was found between serum IL-6, IL-1β, TNF- α, ICAM-1 levels and the presence and severity of DR and DME. Serum levels of cytokines and adhesion molecules may be useful for clinicians in both predictive and prognostic processes and may help in the selection of the appropriate therapeutic agent for the patient. Prospective studies with a larger number of patients are needed for patient-specific, cytokine-targeted single or combined treatment options.

Keywords: 	Adhesion molecule, cytokine, diabetic macular edema, inflammation, optical coherence tomography