Ekolojik temelli dijital kampüs planlaması ve tasarımı; Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi ana kampüs örneği
Ecologically based digital campus planning and design; case of Recep Tayyip Erdoğan University main campus
Yazar: AWATEF ALI
Danışman: PROF. DR. TURAN YÜKSEK
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Akıllı sınıf = Smart classroom ; Akıllı tasarım = Intelligent design ; Akıllı öğretim sistemleri = Intelligent instruction systems ; Enerji ve Çevre Dostu Tasarımda Liderlik = Leadership in Energy and Environmental Design ; Kampüs eğitim modeli = Campus education model ; Kampüs tabanlı çevrimiçi dersler = Campus based online courses ; Yeşil kampüs = Green campus

Özet:
Üniversite yerleşkelerin ekolojik ve dijital unsurları entegre ederek sürdürülebilir ve yenilikçi bir yerleşke ortamı oluşturması, günümüzde giderek artan bir öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (RTEÜ) Zihni Derin yerleşkesindeki mevcut altyapı durumunu ve kullanıcı beklentilerini tespit etmek ve ekolojik temelli dijital yerleşke planlama ve tasarım modelinin geliştirilmesidir. Bu amaçla RTEÜ Zihni Derin yerleşkesi tam alanda gezilerek yerleşkedeki yeşil alanların dağılımları, öğrenci rekreatif faaliyet çeşitliliği, ulaşılabilirlik, aydınlatma, atık ve su yönetimi ve sert zemin dağılımları ile alakalı veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler kullanılarak hedef kitleleri için 5'li Likert ölçeği kullanılarak anket soruları hazırlanmış ve yasal izinler alındıktan sonra anket çalışması yürütülmüştür. Anket uygulaması internet ortamında yerleşkeyi kullanan farklı yaş, eğitim, orijin ve meslek guruplarındaki kullanıcılara uygulanmıştır. Yerleşke içindeki alan kullanımına ait zamana bağlı değişim Google Earth Pro programı kullanılarak hesaplanmıştır. Katılımcıların demografik özelliklerine göre (cinsiyet, yaş, eğitim durumu, üniversitedeki pozisyonu, personelin çalışma süresi, öğrencinin üniversiteye giriş puanının türü, öğrencinin sınıfı) yerleşke ile ilgili memnuniyet derecelerinde farklılık olup olmadığı T testi ve Anova analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, Zihni Derin yerleşkesindeki yeşil alan miktarındaki zamana bağlı azalmanın R² = 0,9244 ile, y = -14,531x + 76,237 şeklinde olduğu belirlenmiştir. Beş puan üzerinden yapılan anket sonuçlarının ortalamalarına göre yerleşke memnuniyeti (2.86), yerleşke güvenliği (3.38), hizmet beklentisi (2.87), rekreasyonel alan yeterliliği (2.46), sosyal alan yeterliliği (2.51), yerleşkenin engelliler için uyumu (2.80) arasında olduğu belirlenmiştir. Cinsiyete göre eğitim öğretim, inovasyon ve araştırma yönünden 14 farklı (eğitim-öğretim, sosyo-kültürel ve sportif etkinlikler, araştırma- geliştirme, çevrecilik, toplumsal yaşama katkı, etik değerlere bağlılık, kent ekosistemine katkı, beklentilere uygunluk, hizmet kalitesi, ilgili kişilere ulaşım kolaylığı, yenilikçi, fiziki altyapı yeterliliği, kişisel gelişim devamlılığı, güvenlik) guruptan oluşan anket sonucuna göre erkeklerin memnuniyet seviyesi (3.13), kadınların memnuniyet seviyesi (3.06) olmuştur. Bu gruplandırmada en yüksek puan
3.47 ile eğitim-öğretim alanında ve erkek katılımcılarda, en düşük puan 2.70 ile sosyo-kültürel ve sportif etkinlikler alanında ve erkek katılımcılardadır. Cinsiyete göre yerleşke donatı elemanları ve yerleşke kullanım gurubunda sorulan 26 farklı anket sorusunda ortalama memnuniyet erkeklerde (2.95), kadınlarda (2.85) olmuştur. Yaşa göre yerleşke hizmetleri ve yeterliliği için sorulan 6 farklı anket sorularının ortalaması (2.80)'dir. Bu gurupta en düşük puan 2.48 ile 18-29 yaş aralığında ve yerleşke rekreasyonel alanı yeterlidir sorusundan elde edilmiştir. Bu kapsamda sorulan çevrecilik, toplumsal yaşama katkı, etik değerlere bağlılık, kent ekonomisine katkı, beklentilere uygunluk, hizmet kalitesi, yenilikçilik, fiziki yapı yeterliliği ve kişisel gelişim devamlılığı açısından eğitim seviyeleri arasında anlamlı bir farklılık (p>0,05) olduğu tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen bilgiler ışığında yerleşke ana girişinde QR kodlu dijital kapı ile yerleşke girişi ve yönlendirme tüm bireyler için sorunsuz planlanabileceği, yerleşke donatı elemanları kullanıcı isteklerine göre iyileştirilebileceği, yerleşke yeşil alanları kullanıcı beklentilerine göre artırılabileceği ve parçalı habitatlar yama veya ekolojik koridorlarla birleştirilebileceği yönünde çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the current infrastructure status and user expectations at the Recep Tayyip Erdoğan University (RTEÜ) Zihni Derin campus and to develop an ecological- based digital campus planning and design model by integrating ecological and digital elements. To achieve this goal, data related to the distribution of green areas, variety of recreational activities for students, accessibility, lighting, waste and water management, and distribution of hard surfaces in the campus were collected by conducting a full-scale survey of the Zihni Derin campus. The collected data were used to prepare survey questions using a 5-point Likert scale for the target audience, and after obtaining legal permissions, a survey was conducted. The survey was conducted online and targeted users from different age, education, origin, and occupation groups who use the campus. The time- dependent changes in the use of space within the campus were calculated using the Google Earth Pro program. Whether there were differences in satisfaction levels regarding the campus according to the demographic characteristics of the participants (gender, age, education level, position at the university, length of service for staff, type of entrance exam score for students, student's class) was evaluated using T-test and Anova analysis. According to the research results, the time-dependent decrease in the amount of green area in the Zihni Derin campus was determined to be R² = 0.9244, with the formula y = - 14.531x + 76.237. According to the averages of the survey results on a five-point scale, campus satisfaction (2.86), campus security (3.38), service expectations (2.87), adequacy of recreational areas (2.46), adequacy of social areas (2.51), and suitability of the campus for disabled individuals (2.80) were determined. According to gender, the satisfaction level of males (3.13) was slightly higher than that of females (3.06) in terms of education, innovation, and research in 14 different groups (education- teaching, socio-cultural and sports activities, research and development, environmentalism, contribution to social life, adherence to ethical values, contribution to urban ecosystem, conformity to expectations, service quality, ease of access to relevant individuals, innovation, adequacy of physical infrastructure, continuity of personal development, security). In this grouping, the highest score was 3.47 in the field of education-teaching and for male participants, while the lowest score was 2.70 in the socio-cultural and sports activities field and for male participants. In terms of gender, the average satisfaction with campus facilities and campus usage in 26 different survey questions was higher for males (2.95) than for females (2.85). The average for 6 different survey questions about campus services and adequacy according to age was 2.80. In this group, the lowest score was 2.48 for the age group 18-29 and the question regarding the adequacy of campus recreational areas. In this context, it was determined that there was a significant difference (p>0.05) between education levels in terms of environmentalism, contribution to social life, adherence to ethical values, contribution to urban economy, conformity to expectations, service quality, innovation, adequacy of physical structure, and continuity of personal development. Based on the information obtained in the scope of the research, various recommendations have been made, such as seamless planning of campus entry and direction with a QR-coded digital gate at the main entrance of the campus for all individuals, improvement of campus facilities according to user requests, increase in campus green areas according to user expectations, and integration of fragmented habitats with patches or ecological corridors.