Adölesanlara uygulanan akran zorbalığı farkındalık eğitiminin akran zorbalığı, empati ve sempati düzeyine etkisi
The effect of peer bullying awareness training applied to adolescents on peer bullying, empathy and sympathy levels
Yazar: TUBA KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. ALİME SELÇUK TOSUN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, adölesanlara uygulanan akran zorbalığı farkındalık eğitiminin akran zorbalığı ve mağduriyeti, empati ve sempati düzeyine etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. 
Bu çalışma ön test-son test, paralel grup randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Bu çalışma 28 Şubat 2024– 11 Nisan 2024 tarihleri arasında Karaman Bifa Anadolu Lisesi'nde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 32 müdahale, 32 kontrol grubunda olmak üzere toplam 64 adölesan oluşturmuştur. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu, Adölesanlarda Empati ve Sempati Kurma Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Müdahale grubundaki adölesanlara beş oturumundan oluşan akran zorbalığı farkındalık eğitim programı uygulanmıştır. Müdahale grubu 16 kişilik olacak şekilde iki gruba ayrılmıştır. Oturum süreleri 40-45 dakikadır. Kontrol grubuna  herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ki-kare analizi, bağımlı ve bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Müdahale ve kontrol grubundaki adölesanların ön test ve son test Akran Zorbalığı Belirme Ölçeği "mağdur" ve "zorba" toplam puan ortalamaları arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır (p<0,05). Müdahale ve kontrol grubundaki adölesanların ön test ve son test bilişsel empati, duygusal empati ve sempati alt boyut puan ortalamaları arasında anlamlı fark olduğu belirlenmiştir (p<0,05).
Sonuç olarak adölesanlara uygulanan bu eğitim programının zorbalığı ve mağduriyeti azalttığı, empati ve sempati düzeylerini artırdığı saptanmıştır. Gelecek çalışmalarda okul sağlığına yönelik farklı yaş gruplarında akran zorbalığı ve empati ve sempati kavramının birlikte ele alındığı eğitim programının oturum sıklığı ve süresi dikkate alınarak davranış değişimine yönelik araştırmalar planlanabilir.
Anahtar Sözcükler: Adölesan, Akran zorbalığı, Empati, Mağduriyet, Sempati

Abstract:
This research was conducted to study the effect of awareness training on peer bullying applied to adolescents on peer bullying and victimization, empathy, and sympathy levels.
This research is a pre-test – post-test, parallel group randomized controlled experimental study. The research was conducted between February 28, 2024 – April 11, 2024 at Karaman Bifa Anatolian High School. Sample of the research was composed of a total of 64 adolescents including 32 in test and 32 in control group. Data were collected using Personal Information Form, Peer Bullying Identification Scale Adolescent Form, and Empathy and Sympathy Scale in Adolescents. Adolescents in test group received peer bullying awareness training program in five sessions. Test group was separated into two groups of 16 persons. Session times were 40-45 minutes. Control group did not receive any applications. Data were assessed using Chi-square analysis, t test in dependent and independent groups. Level of statistical significance was accepted as p<0.05.
Statistically significant difference was detected between victim and bully total average scores pre-test and post-test on peer bullying identification scale of adolescents in test and control groups (p<0.05). Significant difference was found between average scores adolescents at test and control groups received on cognitive empathy, emotional empathy, and sympathy subscales pre and post-test (p<0.05).
Consequently, it was determined that this training program applied on adolescents decreased bullying and victimization and increased empathy and sympathy levels. In future researches studies towards school health, that discuss per bullying and empathy and sympathy concepts together in different age groups, towards behavior change considering frequency and duration of training program sessions can be planned.
Key Words: Adolescent, Peer bullying, Empathy, Victimization, Sympathy