Aile hekimliği asistanlarının meningokok enfeksiyonu ve aşıları hakkında bilgi düzeyleri ve tutumlarının eğitim öncesi ve sonrası karşılaştırılması
Comparison of knowledge levels and attitudes of family medicine assistants about meningococcal infection and vaccines before and after education
Yazar: ABDULKADİR TANRIKULU
Danışman: UZMAN MERTHAN TUNAY ; UZMAN HALİL VOLKAN TEKAYAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Menenjitler = Meningitis ; Meningokok aşıları = Meningococcal vaccines ; Meningokok enfeksiyonları = Meningococcal infections

Özet:
Amaç: N. menenjitidis, dünyadaki bakteriyel menenjitin en yaygın nedenlerinden biridir ve büyük menenjit salgınları üretebilen tek bakteridir. Özellikle Sahra altı Afrika'da, 100.000 kişi başına 1000 vakaya kadar insidans oranlarına sahip patlayıcı salgınlar bildirilmiştir. Meningokok, aerosol veya hastaların solunum sekresyonları veya taşıyıcılar ile doğrudan temas yoluyla bulaşır. Hastalık 3-12 aylık bebeklerde en yüksek atak oranlarına sahipken, salgınlarda daha büyük çocuklar ve genç yetişkinler daha fazla etkilenebilir. Neisseria menenjitis nedeniyle ortaya çıkan invazif meningokok hastalığı aşı ile önlenebilen hastalıklardandır. Meningokok aşıları 1970'lerden beri mevcuttur ve risk altındaki bireyleri aşılamak için kullanılmaktadır. Bu çalışmadaki amacımız; Aile Hekimliği asistanlarının meningokok enfeksiyonu ve aşıları hakkında bilgi düzeyleri ve tutumlarını ölçmek ve eğitim sonrası değerlendirilmektir.	
		Gereç ve Yöntemi: Çalışmamız tanımlayıcı kesitsel tipte olup 01.02.2023 ile 31.03.2023 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışan 102 Aile Hekimliği uzmanlık öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara ilgili eğitim tarihinden önce yüz yüze görüşme ve internet ortamında düzenlenmiş form üzerinden sosyodemografik veriler ile meningokok enfeksiyonu ve aşıları hakkında bilgi ve tutumlarına yönelik araştırmacı tarafından oluşturulan anket soruları yöneltilmiş sonrasında konuyla ilgili yüz yüze ve eş zamanlı video görüşme yoluyla Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği Adana şube başkanı Uzm. Dr. Halil Volkan Tekayak tarafından "Meningokok Enfeksiyonları ve Korunma" başlıklı sunum yapılmıştır. Sunumdan hemen sonra aynı anket ön testi uygulamış ve sunuma katılmış olan katılımcılara tekrar uygulanmıştır.
		Bulgular: Çalışmaya katılan 102 katılımcının ortanca yaş değeri 31 idi. Katılımcılardan kadınların oranı %56,9; evli olanların oranı %57,8; çocuğu olanların oranı %37,3'tür. Meslek hayatı boyunca meningokok enfeksiyonlu hasta ile karşılaşmış olanların oranı %31,4; Meningokok aşısıyla ilgili yeterli bilgiye sahip olanların oranı %29,4; kendi çocuğuna Meningokok  aşısı yaptıracağını belirtenlerin oranı %89,2; meningokok aşısının ulusal aşı takviminde olması gerektiğini düşünenlerin oranı %95,1; ailelere çocuklarına meningokok aşısı yaptırmalarını önerenlerin oranı %94,1'dir. Ön testte en az doğru cevap verilen ifade "Trumenba (MenB-FHbp) ve Menquadfi (MenACWY-TT) aşıları ülkemizde 2022 yılında ruhsat almıştır."(%13,7), en fazla doğru cevap verilen "İnvaziv meningokok enfeksiyonu ile yakın teması olan kişilere ilk 24 saat içinde antibiyotik profilaksisi uygulanmalıdır."(%93,1) iken Ön-son test değişimi en fazla olan;"Trumenba (MenB-FHbp) ve Menquadfi (MenACWY-TT) aşıları ülkemizde 2022 yılında ruhsat almıştır."(0,49) olmuştur. Meningokok Enfeksiyonu ve Aşıları Bilgi Düzeyi Ön-son Test değişimi anlamlı bulunmuş olup (p<0,05), Ön Test ortalaması 16,14 iken son test ortalaması 22,79'a yükselmiştir.
		Sonuç: Ülkemizde meningokok enfeksiyonları, süt çocukluğu döneminde halen önemli bir halk sağlığı sorunu olmakla birlikte, ülkemizde ruhsat almış ve ulaşılabilir durumda meningokok aşıları mevcut olmasına rağmen bu aşılar henüz rutin aşılama programında yer almamaktadır. Ülkemizde Aile Hekimliği aşılamada en önemli yeri oluşturmaktadır. Çalışmamızda Aile Hekimliği asistanlarının özellikle meningokok aşıları hakkında eğitim ihtiyacı duydukları, verilen eğitimle bilgi düzeyinde anlamlı derecede artış sağlandığı görülmüştür.
		Anahtar sözcükler: Neisseria menengitis, Meningokok, Aşı, Menenjit, Meningokoksemi

Abstract:
Aim: N. meningitidis is one of the most common causes of bacterial meningitis in the world and is the only bacteria capable of producing large outbreaks of meningitis. Explosive outbreaks with incidence rates of up to 1000 cases per 100,000 population have been reported, particularly in sub-Saharan Africa. Meningococcus is transmitted by aerosol or direct contact with respiratory secretions of patients or carriers. The disease has the highest attack rates in infants aged 3-12 months, while older children and young adults may be more affected in outbreaks. Invasive meningococcal disease caused by Neisseria meningitis is a vaccine preventable disease. Meningococcal vaccines have been available since the 1970s and are used to vaccinate at-risk individuals. Our aim in this study; To measure the level of knowledge and attitudes of family medicine residents about meningococcal infection and vaccines and to evaluate them after the training.
		Materials and methods: Our descriptive cross-sectional study was conducted with 102 Family Medicine specialty students working in Adana Şehir Training and Research Hospital between 01.02.2023 and 31.03.2023. Before the relevant training date, the participants were asked about their sociodemographic data, knowledge and attitudes about meningococcal infection and vaccines through face-to-face interviews and an online form, and then they were informed about the subject through face-to-face and simultaneous video interviews by the Adana branch president of the Turkish Association of Family Physicians Specialty Association, Specialist Dr. Halil Volkan Tekayak. Dr. Halil Volkan Tekayak made a presentation titled "Meningococcal Infections and Prevention". Immediately after the presentation, the same questionnaire was re-administered to the participants who had taken the pretest and attended the presentation.
           Results: The median age of the 102 participants was 31 years. Among the participants, 56.9% were female, 57.8% were married and 37.3% had children. The proportion of those who had encountered a patient with meningococcal infection during their professional life was 31.4%; the proportion of those who had sufficient knowledge about meningococcal vaccine was 29.4%; the proportion of those who stated that they would have their own child vaccinated with meningococcal vaccine was 89.2%; the proportion of those who thought that meningococcal vaccine should be included in the national vaccination calendar was 95.1%; and the proportion of those who recommended families to have their children vaccinated with meningococcal vaccine was 94.1%. In the pretest, the statement with the least number of correct answers was "Trumenba (MenB-FHbp) and Menquadfi (MenACWY-TT) vaccines were licensed in our country in 2022." (13.7%), while the statement with the highest number of correct answers was "People who have close contact with invasive meningococcal infection should be given antibiotic prophylaxis within the first 24 hours. "(93.1%), while the highest pre-post test change was "Trumenba (MenB-FHbp) and Menquadfi (MenACWY-TT) vaccines were licensed in our country in 2022" (0.49). The pre-post test change in the level of knowledge on Meningococcal Infection and Vaccines was found to be significant (p<0.05), and while the pre-test average was 16.14, the post-test average increased to 22.79.
              Conclusion: Although meningococcal infections are still an important public health problem in infancy in our country, although there are licensed and accessible meningococcal vaccines in our country, these vaccines are not yet included in the routine vaccination program. In our country, Family Medicine constitutes the most important place in vaccination. In our study, it was observed that Family Medicine residents did not have sufficient knowledge about meningococcal vaccines, and the level of knowledge increased significantly with the training provided.
              Keywords: Neisseria menengitis, Meningococcus, Vaccine, Meningitis, Meningococcemia