Görsel sanatlar dersinde öğrencilerin soyut kavramlara yönelik sembolik anlatımları: BİLSEM örneği
Students' symbolic expressions towards abstract concepts in visual arts course: BILSEM example
Yazar: CANAN KARTI
Danışman: DOÇ. İSMAİL TETİKÇİ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Öğrencilerin, temel kavramlar üzerinden dünyayı anlama ve anlamlandırma noktasında başvurduğu soyut düşünme becerilerini sanat yoluyla nasıl ifade edebileceği ve onların, birbiriyle açık benzerlik ilişkisi göstermeyen nesneler, konular ve kavramlar arasında nasıl bir benzeşim kurabileceği, bu araştırmanın konusunu oluşturmaktadır. Araştırmada, öğrencilerin; kişisel, toplumsal, evrensel ya da ahlaki içerikli soyut kavramlara yönelik sembolik anlatımlarının görsel sanat çalışmalarına olan yansımasını ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırmanın kapsamını, özel yetenekli öğrencilerin kendi hisleri, düşleri ve fikirlerinden doğan sembolleri; soyut kavramlara yönelik duygu ve düşüncelerinin görsel bir ifadesi olan sembolik anlatımları; nesne, olgu veya olaylar arasında kurduğu benzeşimleri oluşturmaktadır. 
     Bu araştırma, Gemlik Bilim ve Sanat Merkezinde eğitim alan özel yetenekli öğrenciler ile yürütülmüştür. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları, resim yetenek alanında başarılı olup, bu kurumda Özel Yetenekleri Geliştirme Programı dahilinde Görsel Sanatlar Eğitimi alan 6. Sınıf öğrencilerinden oluşmuştur. Katılımcıların belirlenmesinde benzeşik örneklem yöntemi kullanılmış; gönüllülük esasına göre, benzer yetenek ve özelliklere sahip 5 kişilik katılımcı grubu oluşturulmuştur. Araştırmada, temel veri kaynağı olarak görüşme tekniği kullanılmış, görüşme sorularından elde edilen verilerin analizi ve yorumlanmasında ise tümevarımsal bir yaklaşımın söz konusu olduğu "tematik analiz" yöntemine başvurulmuştur. Araştırmanın geçerlik ve güvenirliğinin artırılması noktasında, destekleyici veri toplama araçlarından gözlem ve doküman analizi yöntemlerinden yararlanılmıştır.
     Araştırmanın başında öğrencilerin, sembol ve sembolik anlatım kavramlarının ne anlama geldiğiyle ilgili açıklayıcı bir bilgiye sahip olmadıkları; ancak keşfetme aşamasında uygulanan etkinlikte bilinçsiz olarak sembole başvurdukları görülmüştür. Araştırmanın açıklama bölümünde, sembol ve sembolik anlatım yöntemi üzerine verilen bilgiler ışığında öğrenciler; tek bir duygu ya da kavramın dışında çok daha karmaşık olayları aktarabilecek olmanın farkındalığını yaşamıştır. Araştırmanın sonunda ise öğrenciler; sembollerin doğuş nedeni, insan hayatındaki önemi üzerine edindikleri kazanımlar ve araştırma sürecinde elde ettikleri deneyimler doğrultusunda çevrelerinde gördükleri nesne ya da varlıklara derin anlamlar yükleyerek kendi sembollerini oluşturabileceklerini keşfetmiştir.

Abstract:
The subject of this research is how students can express their abstract thinking skills, which they use to understand and make sense of the world through basic concepts, through art and how they can establish an analogy between objects, subjects and concepts that do not show a clear similarity relationship with each other. The aim of the study was to reveal the reflection of students' symbolic expressions of abstract concepts with personal, social, universal or moral content on their visual art works. The scope of the research includes symbols arising from gifted students' own feelings, dreams and ideas; symbolic expressions, which are visual expressions of their feelings and emotions towards abstract concepts; and analogies between objects, phenomena or events.
     This research was conducted with gifted students studying at Gemlik Science and Art Center. Case study, one of the qualitative research methods, was used in the research. The participants of the study consisted of 6th grade students who were successful in the field of painting talent and received Visual Arts Education within the Special Talents Development Program in this institution. Similar sampling method was used to determine the participants; a group of 5 participants with similar abilities and characteristics was formed on the basis of volunteerism. In the research, the interview technique was used as the main data source, and the "thematic analysis" method, which involves an inductive approach, was used to analyze and interpret the data obtained from the interview questions. In order to increase the validity and reliability of the research, observation and document analysis methods were utilized as supporting data collection tools:.
     At the beginning of the study, it was observed that the students did not have any explanatory information about what the concepts of symbol and symbolic expression meant; however, they unconsciously used symbols in the activity applied in the exploration phase. In the explanation part of the research, in the light of the information given on symbol and symbolic expression method, the students experienced the awareness of being able to convey much more complex events other than a single emotion or concept. At the end of the research, the students discovered that they could create their own symbols by attributing deep meanings to the objects or beings they saw in their environment in line with the reason for the emergence of symbols, the gains they gained on the importance of symbols in human life and the experiences they gained during the research process.