II. Abdülhamid ve II. Meşrutiyet Devirlerinde öğretmen yetiştirme meselesi
The problem of training teacher the time of Abdülhamid II and the second constitutional Monarchy Period
Yazar: HAMZA ALTIN
Danışman: PROF. DR. NESİMİ YAZICI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Abdülhamid II = Abdülhamid II ; Eğitim = Education ; Eğitim tarihi = Educational history ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Meşrutiyet II = Constitutional Monarcy II ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmenlik = Teaching

Özet:
Osmanlı Devleti kuruluşundan itibaren eğitime önem vermiştir. Tanzimat Dönemi'ne kadar öğretmen ihtiyacının önemli bir kısmı medreselerden karşılanmaktaydı. İlk öğretmen okulu, rüşdiyelere öğretmen yetiştiren Dârülmuallimîn-i Rüşdî, 1848 yılında açıldı. Sıbyan mekteplerine öğretmen yetiştiren Dârülmuallimîn-i Sıbyan'ın açılması 1868 yılında gerçekleşti. Kız öğrenciler için öğretmen yetiştiren okul olan Dârülmuallimât ise 1870 tarihinde öğrenim hayatına başladı. Tanzimat Dönemi'nin öğretmen yetiştirme tarihimize önemli yararlarından biri de 1869 Maarif-i Umumiye Nizamnamesidir. Çünkü bu düzenlemenin etkisi cumhuriyet dönemine kadar sürmüştür.Tanzimat Devri'nde kurulan öğretmen okullarının kurumsallaşması ve ülke geneline yaygınlaştırılması II. Abdülhamid zamanında gerçekleştirildi. Ayrıca bu dönemde Darülameliyat uygulamasını, ve askerlere öğretmen yetiştiren Menşe-i Muallimi zikir etmek gerekir.II. Meşrutiyet Devri'ne gelindiğinde, Osmanlı Devleti'nde, hala çok öğretmene ihtiyaç vardı. Üstelik bu dönemde yaşanan Balkan Savaşı felaketi ve bu savaşta özellikle Bulgar öğretmenlerinin tutumu, Osmanlı'da gözlerin öğretmenlere çevrilmesine sebep oldu. Geçici İlk Öğretim Kanunu, Dârülmuallimîn Dârülmuallimât Nizamnamesi bu dönemde öğretmen yetiştirme faaliyetlerine yön verdi. Taşrada öğretmen okulları açmaya bu devirde de devam edildi.Maarif Nazırı Emrullah Efendi ve İstanbul Dârülmuallimîn'in Müdürü Mustafa Satı Bey II. Meşrutiyet Dönemi'ne, öğretmen yetiştirme konusunda, damgasını vuran isimler oldular.

Abstract:
Otoman Empire had given importance to education since its foundation a great amount of teacer need was provided by medresses till Administrative Reforms. The First teacher training school, Dârülmuallimîn-i Rüşdî, which was training teacers for junior high schools was opened in 1848. Dârülmuallimîn-i Sıbyan which was training teacers for elementary schools was opened in 1868. Dârülmuallimât that was training teacers for female students started its education life in 1870. 1869 General Education Regulation has been one of important benefits of Administrative Reforms in our teacher training history. Because the effect of this regulation had continyed until the period of republic.Becaming widespread and institutinalization of those schools that were opened during the time of Abdülhamid the Scond. Also, the application of Darülameliyat and Menşe-i Muallimin which used to train teachers to educate soldires at that time; are supposed to be told here.Tehere was sitil a great need for teachers in Otoman Empire at the Second Constitutional Monarchy Period. Furthermore, The Balkanik War disaster and especially the attitude of the Bulgarian teachers; cawed ottomans to pay atention on teachers. Temporary Elementary School law, Dârülmuallimîn Dârülmuallimât Order focused on teaceher training activities.Sir Emrullah the superintendent of schools and Sir Mustafa Satı the Principal of İstanbul Dârülmuallimîn were the names who blazed a trail about training teacers.