"Anlam"ın yitirildiği çağda mutluluk olgusu sembolik etkileşimci bakış açısı ile nitel bir çalışma
The phenomenon of happiness in the age where "meaning" is lost a qualitative study with a symbolic interactionist perspective
Yazar: AYBENİZ SARIÇİÇEK İPEKOĞLU
Danışman: PROF. DR. DOLUNAY ŞENOL
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırma, iletişim kurmakta ana amaç olan ortak anlam aktarımının, değişmekte olan dünyada kaybolan yerini ve bu durumun bireylerin mutluluğu üzerindeki etkisini, sembolik etkileşimci bakış açısından hareket ile yapılan nitel araştırma verileri üzerinden ortaya koyabilmek amacı ile yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, öncelikle değişen dünyada toplumların geçtiği yeni düzen ve onun getirileri irdelenmiştir. Daha sonra iletişim ile aktarılan ortak anlamların, yeni toplum düzeninde nasıl bir konumda olduğu incelenmek istenmiştir. Kapitalist düzenin sona ermesiyle ortaya çıktığı düşünülen hipergerçek toplum yapısında, aslında ortak anlamların ortadan kalktığı düşünülmektedir. Bu durumda, bir anlam aktarımı yapılamadığı için, insanların iletişim ve etkileşim kurması da manasızlaşmaktadır. İnsanlara kalan şey, sadece görev olarak yerine getirilmesi gereken toplumsal roller ve düzen tarafından şekillendirilen içsel arzularıdır. Böyle bir düzenin içinde yaşayan bireylerin mutluluk durumu anlaşılmaya çalışılmaktadır. Bu kuramsal çerçeveye sadık kalınarak, durum analizi yapabilmek için bir saha çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden görüşme (yüz yüze) tekniği kullanılmıştır. Veri toplama araçlarından ise, yapılandırılmış açık uçlu görüşmelere uygun hazırlanan soru formu kullanılmıştır. Araştırma, toplam 40 kişi olmak üzere, genç – yaşlı, kadın – erkek katılımcılardan oluşmaktadır. Yapılan araştırmadan elde edilen verilerin yorumlanması dahilinde, ortak anlamların gerçekten toplum içerisinde kaybolmaya başladığı, bireylerin bu durumunda iletişim ve etkileşim kurmakta zorlandığı, anlaşmazlıkların çoğaldığı, mutluluğun ise belli durumlara bağlandığını söyleyebilmek mümkündür. Fakat bu durumun kadın – erkek ve yaşlı – genç kuşak arasında bazı farklılıklara dayanmasının da göz ardı edilemeyecek bir gerçeklik olarak ortaya çıktığını söylemek de gerekiyor.

Abstract:
This research was carried out with the aim of revealing the lost place of common meaning transfer, which is the main purpose of communicating, in the changing world and the effect of this situation on the happiness of individuals, through qualitative research data made from a symbolic interactionist point of view. In line with this purpose, first of all, the new order in which societies go through in the changing world and its returns are examined. Then, it was aimed to examine the position of the common meanings transferred by communication in the new social order. In the hyperreal society structure, which is thought to have emerged with the end of the capitalist order, it is thought that the common meanings have actually disappeared. In this case, since a meaning cannot be transferred, it becomes meaningless for people to communicate and interact. What is left to people is only their inner desires shaped by the social roles and order that must be fulfilled as a duty. The happiness status of individuals living in such an order is tried to be understood. Adhering to this theoretical framework, a field study was conducted to conduct a situation analysis. In this study, interview (face-to-face) technique, one of the qualitative research methods, was used. As one of the data collection tools, a questionnaire prepared in accordance with structured open-ended interviews was used. The research consists of young - old, female - male participants, a total of 40 people. Within the interpretation of the data obtained from the research, it is possible to say that common meanings really begin to disappear in the society, individuals have difficulty in communicating and interacting in this situation, conflicts increase, and happiness is tied to certain situations. However, it should be noted that this situation is based on some differences between men and women and the old and young generation, as a reality that cannot be ignored.