Menopoz sonrası dönemdeki kadınlarda yüksek şiddetli aralıklı antrenmanın hormonal değişim ve kemik döngüsüne etkisi
The effect of high intensity intermittent training on hormonal changes and bone turnover in postmenopausal women
Yazar: SELDA YARIŞ
Danışman: DOÇ. DR. MERAL KÜÇÜK YETGİN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenman = Training ; Hormonlar = Hormones ; Kadınlar = Women ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Menopoz = Menopause ; Postmenopoz = Postmenopause

Özet:
Amaç: Menopoz sonrası dönemdeki kadınlara uygulanan 6 haftalık yüksek şiddetli aralıklı antrenmanların (HIIT) hormonal değişim ve kemik metabolizmasına etkisinin değerlendirilmesidir.
Yöntem: Menopoz tanısı kesinleşmiş (yaş: 53.78±3.93 yıl, BKİ:33.21± 4.98 kg/m2) 32 kadının (E=15; K=17) antropometrik ölçümleri, vücut kompozisyonları (Tanita SC 330) belirlenmiş, kan örnekleri analiz (Architect Abbott ABD, ELISA-Thermo Scientific, ABD) edilmiştir. Egzersiz grubuna kardiyolojik testlerin (Eforlu EKG) ardından, 1 hafta adaptasyon (30 dk 40-45 Rpm, Profitness 8350–R marka sabit bisiklet); 1.-2.hafta:Maks. HR rezerv % 90-95 (30 sn yük.-90 sn din.) /3 tekrar (12 dk); 3.-4.hafta:Maks. HR rezerv %90-95 (30 sn yük.-90 sn din.)/4 tekrar (14 dk); 5.-6.hafta: Maks. HR rezerv % 90-95 (30 sn yük.-90 sn din.)/5 tekrar (16 dk) olacak şekilde antrenman programı uygulanmıştır. Egzersizlerin yoğunluğu nabız ölçer (Polar M400) ile takip edilmiştir. 
Bulgular: Egzersiz grubunda bel, kalça çevresi, LDL, total kolesterol, trigliserid fosfor, kalsiyum (Ca++), HOMO-IR, kemik-spesifik alkalen fosfataz (ALP), tip 1 kollagen c-terminal telopeptit (CTX), osteokalsin düzeylerinde azalma; ve HDL, serbest tiroksin (T4), tiroid stimulute edici hormon (TSH), D vitamini (25 OH2 D3), kortizol, düzeyde anlamlı artış olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Kontrol grubunda ise bel çevresi değerlerinde artış; fosfor, ALP, 25 OH2 D3, paratiroid hormon (PTH), glukoz, osteokalsin değerlerinde azalma meydana gelmiştir (p<0.05). Her iki grupta da vücut kompozisyonu parametrelerinde anlamlı bir değişim olmamıştır (p>0.05). 
Sonuç: Menopoz sonrası dönemde uygulanan 6 haftalık HIIT programının menopoz sonrası dönemdeki kadınlarda lipit profili, kemik sağlığı ve metabolik sağlık üzerinde olumlu etkileri vardır.

Anahtar Kelimeler: Menopoz, kemik döngüsü, yüksek şiddetli aralıklı antrenman, hormon

Abstract:
Objective: The aim of this study is evaluation of 6-week high intensity intermittent training (HIIT) effect on bone metabolism and hormones in postmenopausal women.
Methods: 32 (exercise=15, control=17) postmenopausal women (age:53.78±3.93 years) were included in the study. Anthropometric measurements were taken, body compositions (Tanita SC 330) were determined and blood samples (Architect Abbott ABD, ELISA-Thermo Scientific, ABD) were analyzed of all participants in pre and post tests. Following cardiological tests (stress ECG) applied to the exercise group, HIIT program was applied for 6 weeks icluding 1 week adaptation (30 min. 40-45 Rpm, Profitness 8350–R fixed bicycle); exercise 1.-2. weeks:Maks. HR reserve %90-95 (30 sec load-90 sec rest)/3 repeats (12 min.); 3.-4. weeks:Maks. HR reserve %90-95 (30 sec load-90 sec rest)/4 repeats (14 min.); 5.-6. weeks: Maks. HR reserve %90-95 (30 sec load-90 sec rest)/5 repeats (16 min.). The intensity of the exercises was monitored with pulse meter (Polar M400).
Results: It was determined that decrease in waist, hip circumference, LDL, total cholesterol, triglyceride, phosphatase (P), calsiyum (Ca ++), HOMO-IR, bone-specific alkaline (ALP), type 1 collagen c-terminal telopeptide (CTX), osteocalcinor increase HDL, free tiroksin (T4), tiroid stimulate hormone (TSH), 25 OH2 D3, cortisol in biochemical parameters of exercise group are significant (p<0.05).In the control group, waist circumference values were increased; phosphorus, ALP, 25 OH2 D3, parathyroid (PTH), glucose, osteokalsin, values were decreased (p<0.05). 
Conclusions: The 6-week HIIT program has positive effects on lipid profile, bone health and metabolic health in postmenopausal women. 

Keywords: Menopause, bone turnover, high intensity intermittent training, hormone