15-18 yaş arasındaki ergenlerin şiddet eğilimleri ve dürtüselliklerinin ebeveynlerin sosyo-ekonomik ve okur-yazarlık düzeyi arasındaki ilişki
The relationship between the tendency to violence and the impulsivity of 15-18 year-old adolescents and socio-economic and literacy level of parents
Yazar: GİZEM AKINSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAVVA NÜKET İŞİTEN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Dürtüsel davranış = Impulsive behavior ; Ebeveynler = Parents ; Ergenler = Adolescents ; Okuma-yazma = Reading-writing ; Sosyoekonomik düzey = Socio-economic level ; Şiddet = Violence

Özet:
Yapılan araştırmanın amacı, 15-18 yaş aralığında olan lise öğrencilerinin şiddet eğilimleri ve dürtüselliklerinin ebeveynlerinin sosyo-ekonomik ve okur yazarlık düzeyleri ile ilişkisini genel olarak incelemektir. Araştırmaya Kocaeli'nin Körfez ilçesindeki liselerde öğrenim gören ve Körfez Kent Konseyi Gençlik Meclisi'ne üye 205 öğrenci katılmıştır. Bu öğrencilerin 103 tanesi kız 102 tanesi ise erkek olup, verilerin toplanması amacıyla anket çalışması uygulanmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Katılımcıların özbildirim ölçeklerine verdikleri yanıtlar analiz edilerek ergenlik döneminde şiddet eğilimleri, dürtüselliklerinin ebeveynlerin sosyo-ekonomik ve okur-yazarlık düzeyleri ile karşılaştırılmıştır. Verileri elde etmek amacıyla Sosyodemografik Veri Formu, Barratt Dürtüsellik-11 Ölçeği ve Şiddet Eğilimi Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0 programı kullanılmıştır. Bütün bağımsız değişkenler için frekans ve yüzde gibi betimsel istatistikler uygulanmıştır. Daha sonra demografik verilere göre araştırmada kullanılan ölçeklerden alınan ortalama puanların karşılaştırıldığı normal dağılan veriler için bağımsız örneklem t testi ve varyans analizi, normal dağılım göstermeyen veriler için Kolmogorov-Smirnov Z ve Mann Whitney U testi bulguları değerlendirilmiştir. Araştırmada kullanılan ölçeklerden alınan puanlar arasındaki korelasyon analizi bulgularına da yer verilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda erkek öğrencilerin dürtüsellikleri ve şiddet eğilimlerinin kız öğrencilerden yüksek olduğu bulunurken kardeş sayısı ve sıralamasının şiddet eğilimi ve dürtüsellik düzeyinin anlamlı düzeyde fark olmadığı görülmüştür. Anne ve babanın eğitim ve sosyo-ekonomik durumunun ergenin dürtüsellikleri ve şiddet eğilimlerinin yordayıcısı olmadığı tespit edilirken anne-babanın ayrı olduğu ergenlerin şiddet eğilimlerinin ve dürtüsellik düzeylerinin, ebeveynleri beraber olanlara oranla daha yüksek olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Tüm bulgular sonucunda 15-18 yaş grubu öğrencilerinin dürtüsellikleri ve şiddet eğilimlerinin ebeveynlerinin sosyo-demografik özellikleri açısından incelenerek yeni çalışmalara destek olabilecek bulgular sağlanmıştır. Ayrıca bu çalışmada elde edilen bulguların geliştirilerek daha sonra ki projelere ve araştırmalara katkıda bulunması öngörülmüştür.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the relationship between "the tendency to
violence and the impulsivity of 15-18 year-old adolescents" and "socio-economic and literacy level of parents" in general. A total of 205 high school students in the Körfez district of Kocaeli along with members of Körfez City Youth Council participated in this study. Of these participants, there were 103 female and 102 male students. A survey was conducted to collect the data using a relational search model research type. The self-reported scales of the participants were analyzed and the tendency to violence and the impulsivity of the participants was compared with the socioeconomic and literacy level of their parents. The Sociodemographic Data Form, Barratt Impulsivity-11 Scale and the Tendency to Violence Scale were used to collect the data. SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0 program was used to analyze the data. Descriptive statistics included frequency and percentage were applied to all the independent variables. Next, for normally distributed data in which the average scores of the scales used in research were compared according to demographic information, Independent Sample T test and variance analyses findings were evaluated. For non-normally distributed data, the Kolmogorov-Smirnov Z and Mann Whitney U test findings were evaluated. The correlation analyses findings between the scores of the scales used inresearch were also included. According to the results of the research, while the impulsivity and the tendency to violence of male students is higher than the female students, the number of siblings and the order of them was not found to affect the impulsivity or tendency to violence in a significant way.While it was found that the education and the socioeconomic level of parents is not the
precursor of the impulsivity and the tendency to violence of adolescents, it has been concluded that the rate of impulsivity and the tendency to violence of adolescents whose
fathers and mothers have divorced is higher than those whose parents live together. As a
result, by analyzing the tendency to violence and the impulsivity of 15-18 year-old students
according to the socio-demographic information of their parents has provided findings that
can support new research. Furthermore, it is suggested that the findings of this research be
expanded to contribute to future projects and research.