İlk atakla tanı alan multipl skleroz hastalarında görme yolları ve görme ile ilgili parametrelerin değerlendirilmesi
Evaluation of visual pathways and parameters related to vision in multiple sclerosis patients diagnosed with the first attack
Yazar: MERT ABDULLAH CİLLİ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA KURTULUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Görme = Vision ; Görme sistemi = Vision system ; Koroid = Choroid ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Retina = Retina ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence ; Uyarılmış potansiyeller-görsel = Evoked potentials-visual

Özet:
Amaç: Çalışmamızda 2017 revize McDonalds kriterlerine göre tek atak ile tanı almış ve optik nörit öyküsü olmayan Multiple Skleroz hastalarının, tekrarlayan atak veya hastalıkta progresyon gelişmeden önce görme yolları ve görme ile ilişkili parametrelerini değerlendirmeyi amaçladık. 
Gereç ve yöntem: Kriterlere uyan hastalar ve sağlıklı gönüllüler göz hastalıkları hekimince değerlendirildi. Hastalarda testleri etkileyecek görme kusuru veya oftalmalojik patolojisi olmayan hastalara testler yapıldı. Hastalara ve sağlıklı gönüllülere VEP, OCT, FM-100 HUE ve Titmus testleri uygulandı. VEP ile P100 latans ve amplitüd ölçümleri yapıldı.Özellikle RNFL, GCL tabakalarının ölçümlerini içeren OCT parametreleri değerlendirildi. Koroid kalınlık ölçümleri yapıldı. FM-100 HUE test ile total hata skorları, kırmızı-yeşil parsiyel hata skorları ve mavi-sarı parsiyel hata skorları ölçüldü. Titmus testi ile derinlik algısı değerlendirildi. Hasta grubu kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Ayrıca VEP parametreleri, OCT parametreleri ve FM-100 HUE değerleri arasındaki korelasyon değerlendirildi. 
 Bulgular: Çalışmaya 20 Multiple Skleroz (40 göz) ve 23 (46 göz) sağlıklı gönüllü katıldı. Çalışmamızda FM-100 HUE ile yapılan renkli görme testinde MS hastalarının medyan BYS değeri 34,5 , kontrol grubunun 22 idi. Hasta grubuda BYS (mavi-sarı hata skoru) değerlerinin istatistiksel olarak daha yüksek olduğu gözlendi (p=0,018). Çalışmamızda MS hasta grubunun ortalama P100 latanslarında kontrol grubuna göre uzama saptandı bu oran istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,001). MS hasta grubunun ortalama P100 amplitud değeri kontrol grubuna göre daha düşük olarak hesaplandı ve istatistiksel açıdan anlamlı bulundu (p=0,009). MS grubunda  sağlıklı kontrollere göre gangliyon hücre kalınlığının istatistiksel olarak daha düşük bulundu (p=0,013).  Ayrıca MS hastalarında gangliyon hücre kalınlığı ile RNFLT (r=0,753; p<0,001), arasında pozitif yönde güçlü, bir korelasyon olduğunu düşündüren istatiktiksel veriler elde edildi.
 Sonuç: . Çalışmamızda önceki çalışmalarda olduğu gibi  hasta grubunda kontrol grubuna göre P100 latansının uzadığı ve amplitüd değerlerinin düştüğü izlenmektedir. Hasta grubunda gangliyon hücre kalınlığı kontrol grubuna göre daha düşük tespit edilmiştir. Renkli görme testlerinden BYS'nin etkilenimi dikkat çekmektedir. Bu veriler MS hastalarında hastalığın erken dönemlerinde tekrarlayan ataklar veya progreyon başlamadan önce subklinik demiyelinizasyon veya aksonal ve nöronal dejenerasyonla ilişkili olabilir. MS'in erken dönemlerindeki subklinik etkilenim açısından daha çok hasta sayılı ve kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. 

Anahtar Kelimeler: Multiple Skleroz , VEP, OCT, FM-100 HUE test, Titmus, RNFLT, GCL, Koroid Kalınlığı

Abstract:
Aim: In our study, we aimed to evaluate the visual pathways and visual-related parameters of Multiple Sclerosis patients who were diagnosed with a single attack according to the 2017 revised McDonalds criteria and did not have a history of optic neuritis. And we aimed to evaluate these patients before disease progression or relapses. 
Materials and Methods:  Patients and healthy volunteers meeting the criteria were evaluated by the ophthalmologist. Tests were performed in patients who had no visual defects or ophthalmic pathology that would affect the tests. VEP, OCT, FM-100 HUE and Titmus tests were applied to patients and healthy volunteers. P100 latency and amplitude measurements were made with VEP. In particular, OCT parameters including measurements of RNFL and GCL layers were evaluated. Choroidal thickness measurements were made. Total error scores, red-green partial error scores and blueyellow partial error scores were measured with the FM-100 HUE test. Depth perception was evaluated with the Titmus test. The patient group was compared with the control group. In addition, the correlation between VEP parameters, OCT parameters and FM100 HUE values was evaluated. 
 Results: Twenty Multiple Sclerosis (40 eyes) and 23 (46 eyes) healthy volunteers participated in the study. In our study, the median BYS value of MS patients in the color vision test which performed with FM-100 HUE test was 34.5 and 22 of the control group. And it was observed that the BYS (blue-yellow error score) values of the patient group were statistically higher (p = 0.018). In our study, we found prolongation in the mean P100 latencies of the MS patient group compared to the control group, and this rate was statistically significant (p <0.001). The mean P100 amplitude value of the MS patient group was calculated to be lower than the control group and was found to be statistically significant (p = 0.009). Ganglion cell thickness was found to be statistically lower in the MS group compared to healthy controls (p = 0.013). In addition, statistical data suggesting a strong positive correlation between ganglion cell thickness and RNFLT (r = 0.753; p <0.001) were obtained in MS patients. 
 
Conclusion: In our study, as in previous studies, it was observed that P100 latency was prolonged and amplitude values decreased in the patient group compared to the control group. Ganglion cell thickness was found to be lower in the patient group than in the control group. BYS which one of the color vision tests was affected , this finding has caught our attention. These data may be associated with subclinical demyelination or axonal and neuronal degeneration before recurrent attacks or progression begins. In terms of subclinical effects in the early stages of MS, more  comprehensive studies with more patients are needed. Key Words: Multiple sclerosis, VEP, OCT, FM-100 HUE test, Titmus, RNFLT, GCL, Choroid Tickness