Doğu ve Batı mitolojisinde toplumsal cinsiyet olgusu
The gender phenomenon in Eastern and Western mythology
Yazar: HATİCE ELİF KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDİ AKSAKAL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Sosyoloji ve Metodoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Kadınlar = Women ; Kadınlık = Femininity ; Mitler = Myths ; Mitoloji = Mitology ; Tanrılar = Gods ; Tanrıçalar = Goddesses ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Mitolojik anlatılar toplumların kültürleri, yaşadıkları olaylar ve yaşam tarzlarıyla ilgili önemli bilgiler sunmaktadır. Aynı zamanda çeşitli coğrafyalar içerisinde yaşamlarını sürdüren kişi ve grupların sahip olduğu ortak değerlerin de fark edilmesini sağlamaktadır. Dolayısıyla toplumlarla ilgili ortaya çıkan yeni bulgular sayesinde çeşitli değerlendirmelerin yapılabilmesine de imkân tanımaktadır. Genel olarak mitsel söylenceler, anlatıcılarının gerçekmiş gibi anlatmış olduğu olayları ifade etmektedir. Bireylerin çoğu bunları inanç öyküleri olduğu için kabul etmektedir. Söz konusu inanç öyküleri geçmiş dönemlerden bugüne toplumların ne şekilde yaşadığını, cinsiyetlere bakış açısını, siyasal bakış açılarını, sosyal yönlerini ve kültürel öğelerini önemli ölçüde etkilemektedir. Toplumsal cinsiyet; 'kadın' ve 'erkek' olarak dünyaya gelmiş varlıklara toplumun vermiş olduğu kadınlık ve erkeklikle ilgili inanç sistemleri, beklentiler ve kültürel görüşler çerçevesinde ortaya çıkmış olan bir kavramdır Mitolojik söylemlerde kullanılan "tanrı" ve "tanrıça" imgeleri toplumsal cinsiyet çerçevesinde okuma yapılabileceğini göstermektedir. Dolayısıyla mitolojik hikâyeler "kadınlık" tanımının anlaşılabilmesine de yardımcı olmuştur. Bu bağlamda bu tezin amacı da anlamacı okuma ile Tanrı ile Tanrıcalara yüklenen anlam üzerinden toplumsal cinsiyete vurgu yapmaktır.. Çalışma hem Batı hem de Doğu mitolojisini ayrı ayrı ele almakla beraber geniş bir perspektifle özgün bir ürün ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Toplumsal cinsiyet, mit, mitoloji, kadınlık, tanrı, tanrıça, cinsiyet rolü.

Abstract:
Mythological narratives provide important information about the cultures, events and lifestyles of societies. At the same time, it ensures that the common values of people and groups living in various geographies are noticed. Therefore, thanks to the new findings about societies, it also enables various evaluations to be made. In general, mythical legends refer to events that their narrators have told as if they were real. Most individuals accept these because they are stories of belief. The belief stories in question significantly affect the way societies have lived from the past to the present, the gender perspective, political viewpoints, social aspects and cultural elements. Gender; It is a concept that emerged within the framework of belief systems, expectations and cultural views about femininity and masculinity given to beings born as "woman" and "man". The images of "god" and "goddess" used in mythological discourses indicate that reading can be done within the framework of gender. Therefore, mythological stories helped to understand the definition of "womanhood". In this context, the purpose of this thesis is to emphasize gender over the meaning ascribed to God and Goddesses through semantic reading. The study handles both Western and Eastern mythology separately and reveals an original product with a broad perspective.
Keywords: Gender, myth, mythology, femininity, god, goddess, gender role.