Üveal malign melanom tanısı olan hastaların uzun dönem tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of long-term treatment outcomes in uveal melanoma patients
Yazar: ÜMİT YAŞAR GÜLESER
Danışman: DOÇ. DR. DİDAR UÇAR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Brakiterapi = Brachytherapy ; Göz enükleasyonu = Eye enucleation ; Melanom = Melanoma ; Radyocerrahi = Radiosurgery ; Tedavi = Treatment ; Termoterapi = Thermotherapy ; Üvea = Uvea ; Üvea hastalıkları = Uveal diseases ; Üveal neoplazmlar = Uveal neoplasms

Özet:
Amaçlar: Üveal melanom (ÜM) tanılı hastaların uzun dönem tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi ve tedavi seçeneklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya tanı anında uzak metastazı olmayan 451 ÜM hastası dahil edilmiştir. Primer tedavi olarak 213 hastaya iyot-125 plak brakiterapi (İBT), 126 hastaya enükleasyon, 52 hastaya gamma knife radyocerrahi (GKRC), 38 hastaya transpupiller termoterapi (TTT), 22 hastaya ise lokal rezeksiyon tedavisi uygulanmıştır. Sekonder tedavi olarak 11 hasta İBT, 26 hasta enükleasyon tedavisi almıştır. Hastaların klinik özellikleri ve tedavi sonuçları retrospektif olarak incelenmiş ve tedavi seçenekleri karşılaştırılmıştır. Bulgular: ÜM hastalarında 5 yıllık metastaz ve toplam sağ kalım oranı sırasıyla %23 ve %83,5 bulundu. İBT grubunda lokal kontrol oranı %93,7, göz korunma oranı %95,6, saptandı. T3 evresindeki melanomlarda İBT grubunda göz korunma oranı %93 bulundu ve sağ kalım açısından İBT ile enükleasyon arasında fark bulunmadı (p=0,134). T1 koroidal melanomlarda İBT ve TTT grubu arasında lokal rekürrens, ilk ve son görme keskinliği açısından fark yoktu (sırasıyla p=0,15, p=0,689, p=0,904). Orta ve büyük posterior melanomlarda GKRC ve İBT grubu arasında lokal kontrol ve sağ kalım açısından fark bulunmadı (sırasıyla p=0,103 ve 0,805).  Sonuçlar: T1 ve T2 melanomlarda olduğu gibi T3 melanomlarda da İBT ile enükleasyon arasında sağ kalım açısından fark bulunmayıp İBT kabul edilebilir komplikasyon oranları ile başarı ile uygulanabilmektedir. T1 evresindeki dikkatlice seçilmiş küçük koroidal melanomlarda primer TTT brakiterapiye alternatif olarak tercih edilebilir. GKRC orta ve büyük posterior melanomlarda brakiterapiye alternatif göz koruyucu tedavi seçeneğidir. 
Anahtar kelimeler: Üveal melanom, brakiterapi, transpupiller termoterapi, gamma knife, enükleasyon

Abstract:
Aim: Evaluation of the long-term treatment outcome of uveal melanoma (UM) patients and to compare treatment options were aimed. Material and Method: 451 UM patients without distant metastasis during diagnosis were included in the study. As primary treatment, iodine-125 plaque brachytherapy (IBT) in 213 patients, enucleation in 126 patients, gamma knife radiosurgery (GKRC) in 52 patients, transpupillary thermotherapy (TTT) in 38 patients, and local resection in 22 patients was performed. As secondary treatment, 11 patients were received IBT, 26 patients were received enucleation. The clinical features and treatment results of UM patients were retrospectively analyzed and treatment options were compared. Results: The 5-year metastasis and overall survival rate in UM patients was 23% and 83.5% respectively. Local control was 93.7% and eye retention rate was 95.6% in the IBT group. In the T3 stage melanomas, eye retention rate was 93% and there was no significant difference in terms of overall survival rate between IBT and enucleation groups (p=0,134). In T1 choroidal melanoma, there was no significant difference between the IBT and TTT groups in local recurrence, initial and last visual acuity (p=0,15, p=0,689, p=0,904, respectively). In medium and large melanomas, there was no significant difference between GCRC and IBT groups in terms of local control and survival (p=0.103 and 0.805, respectively). Conclusion: As with T1 and T2 melanomas, there is no difference in survival between IBT and enucleation groups in T3 melanomas, and IBT can be successfully applied with acceptable complication rates. In carefully selected small choroidal melanomas in the T1 stage, primary TTT can be preferred as an alternative to brachytherapy. GKRC is an eye protection treatment option alternative to brachytherapy in medium and large size posterior uveal melanoma.  
Keywords: Uveal melanoma, brachytherapy, transpupillary thermotherapy, gamma knife, enucleation