Türkiye doğal taş ihracatı ve reel döviz kurunun Türkiye'de ekonomik büyüme üzerine etkisi: Analiz – işlenmiş mermer örneği (2002 – 2016)
Exports of natural stone and economic growth of effect on economic growth in Turkey: Analysis - example of finnished marble (2002 - 2016)
Yazar: EMİNE MÜGE TÜRKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİ YILMAZ
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Doğal taşlar = Natural stones ; Döviz kuru = Exchange rate ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Mermer sektörü = Marble sector ; Mermer üretimi = Marble production ; Reel döviz kuru = Real exchange rates ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model ; İhracat = Export ; İhracat işletmeleri = Exporting firms ; İhracat politikaları = Export policies

Özet:
Günümüzde Küreselleşme ile birlikte dünyada ekonomik ve siyasal etkileşim oldukça hızlanmıştır. Gelişen teknoloji sayesinde ülkeler birbirleri ile farklı sektörlerde ekonomik dayanışma ve iş birliği içerisinde yer almaktadırlar. Türkiye' de sürekli gelişen ve yenilenen bu ekonomik döngünün gelecek vaad eden ve en hızlı gelişen sektörlerden biri de "doğal taş sektörü" dür. Türkiye Dünya Doğal taş rezervinin yaklaşık %40'lık bir kısmına sahiptir. Türkiye de üretilen doğal taşların %85 lik kısmını "mermer" oluşturmaktadır ve mermer üretiminde Türkiye 6. Sırada yer almaktadır. Bu oran ülke ekonomisi için önemli bir potansiyeldir. Türkiye'de önemli bir doğal kaynağı olan doğal taşların ihracat ve GSYİH' e etkileri giderek artan bir seyir izlemektedir. Doğal taş ihracatının ekonomik etkileri çalışmamızın temelini oluşturmaktadır. Çalışmamızda işlenmiş mermer ihracatının toplam kg, toplam Usd, bir birim (kg) mermer başına düşen birim ihracat fiyatı, döviz kuru baz alınarak büyüme üzerine etkileri araştırılmaya çalışılmıştır. Kullanılan değişkenler; Büyüme verileri olarak GSYİH, Reel döviz kuru, kg cinsinden toplam ihracat miktarları, dolar cinsinden toplam ihracat değeri ve bu verilerin oranlanması ile elde edilen kilogram başına birim ihracat fiyatıdır.

Çalışma sonucunda doğal taş ihracatının büyüme üzerinde reel bir etki sağladığı, doğal taş ihracatının ve birim fiyatların büyüme üzerinde etkileri olduğu saptanmıştır. Döviz kuru, ihracat değeri ile ihracat miktarı büyüme üzerinde etki yapmadığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Mermer, Doğal Taş, Döviz Kuru, İhracat, Ekonomik Büyüme ve VAR Analizi

Abstract:
Today, with globalization, economic and political interaction has accelerated in the world. Thanks to developing technology, countries are involved in economic solidarity and business alliance with each other in different sectors. Turkey one of fastest and the most promising sectors of this economic turnover that is constantly changing, developing and renewing is the "natural stone sector". Turkey has about 40% of the world's natural stone potential. This is a very high rate for demand and supply of the world. Currently, usage rate of these potentials is a quite small amount compare to the reserve ratios that we have. 85% of the natural stones produced in our country constitute "marble" and our country is in the 6th place in marble production of the world. This ratio states a potential gain for the country's economy. In our study, we were in an endeavour to investigate the effects of finished marble exports on the growth of the country in terms of total kg, total USD, unit export price per kilogram of marble and exchange rate.

The variables of this study are the growth rate as GDP, real exchange rate, total export volume as kg, total export value in dollars and the unit export price per kilogram which was obtained by the proportion of these data.

I hope that the results of these studies will be useful to all those who are exporters, economists, interested in social sciences, and students who are trained in this area, and that they will be able to guided to their work and academic life and contribute to their new work.

Keywords: Marble, Natural Stone, Exchange Rate, Export, Economic Growth and VAR Analysis