Otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilere yiyecek-içecek hazırlama becerilerinin öğretiminde sesli anlatım içeren ve içermeyen video ipucunun karşılaştırılması
A comparison of video prompting with and without voice-over narration on teaching daily life skills to students with autism spectrum disorders
Yazar: FEYAT KAYA
Danışman: DOÇ. DR. ŞERİFE YÜCESOY ÖZKAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri eğitimi = Skill training ; Beceri kazandırma = Skill acquiring ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Sözlü anlatım = Oral narrative ; Video destekli öğretim = Video supported teaching ; Yiyecek içecek hazırlama = Food and beverage preparation ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışmada, otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilere mısır patlatma ve meyve sıkma becerilerinin öğretiminde, sesli anlatım içeren ve sesli anlatım içermeyen video ipucunun etkililiği ve verimliliği karşılaştırılmıştır. Ayrıca çalışmanın sosyal geçerliğini belirlemek üzere araştırmaya katılan öğrenciler ile otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilerle çalışan öğretmenlerin video ipucuna ve çalışmaya ilişkin görüşleri incelenmiştir. Araştırma otizm spektrum bozukluğu olan dört erkek öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada uyarlamalı dönüşümlü uygulamalar modeli kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri mısır patlatma ve meyve sıkma becerileri; bağımsız değişkenleri ise sesli anlatım içeren ve sesli anlatım içermeyen video ipucudur. Araştırmada gözlemciler arası güvenirlik ve uygulama güvenirliği verileri toplanmış ve yüksek güvenirlik bulguları elde edilmiştir. Araştırma bulguları, hem sesli anlatım içeren hem de sesli anlatım içermeyen video ipucunun otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilere mısır patlatma ve meyve sıkma becerilerinin öğretiminde etkili olduğunu göstermektedir. Bulgular ayrıca iki uygulama arasında verimlilik açısından çok az fark olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular izleme açısından her iki uygulama arasında fark olmadığını işaret etmektedir. Sesli anlatım içeren ve sesli anlatım içermeyen video ipucu tüm öğrencilerde yüksek düzeyde genelleme ile sonuçlanmıştır. Çalışmanın sosyal geçerlik bulguları ise olumludur. Bulguları desteklemek üzere ileri araştırmalara gereksinim duyulmaktadır.

Abstract:
In the study, the effectiveness and efficiency of video prompting with and without voice-over narration on teaching preparing popcorn and fresh juice to students with autism spectrum disorders were compared. Moreover, in order to examine the social validity of study, the opinions of students participated in the study and the special education teachers working with students with autism spectrum disorders were examined about the video prompting and the study. Study was conducted with four male students with autism spectrum disorders. An adapted alternating treatments design was used in the study. The dependent variables of the study were preparing popcorn and fresh juice, and the independent variables of the study were video prompting with and without voice-over narration. Inter observer reliability and treatment fidelity data were collected and high reliability data were
obtained. Results show that both video prompting with voice-over narration and video prompting without voice-over narration are effective on teaching preparing popcorn and fresh juice to students with autism spectrum disorders. Data also show that there was minimum differences between two treatments in terms of efficiency. Maintenance data indicated that no difference between two treatments. Video prompting with and without voice-over narration resulted in higher level of generalization for all students. The social validity data of the study is positive. Further research is needed to support these findings.