Diyetsel yağ manipülasyonu ile oluşturulan obezitenin bir sonraki nesil üzerinde etkilerinin incelenmesi: Zebra balığı modellemesi
Investigation of the effects of obesity created by dietary oil manipulation on the next generation: Zebra fish modeling
Yazar: MEDİNE TÜRKOĞLU
Danışman: PROF. DR. SALTUK BUĞRAHAN CEYHUN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Nanobilim ve Nanomühendislik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Amaç: Obezite, Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre önlenebilir ölüm nedenlerinin en başında gelen ikinci sağlık sorunudur. Obezite komplikasyonun tetikleyicisi olabilmektedir. Bu durum gelecek nesiller için daha da fazla sorun teşkil etmektedir. Amaç obezitenin moleküler ve bilişsel yolaklarını araştırmaktır.
Yöntem: Bu tez çalışmasında iki farklı diyetlerle (yüksek yağlı (YY), yüksek karbonhidratlı (YK)) beslenen zebra balıklarında diyete bağlı obezite oluşturuldu. Obez zebra balıklarında anksiyete benzeri davranışlar, beyinde meydana gelen deformasyonlar, iştah ve lipit/karbonhidrat metabolizmasında görevli çeşitli genlerin gen ekspresyon seviyeleri incelenmiştir. Ayrıca obez balıklardan alınan yavrularda, obezitenin bir sonraki nesil üzerindeki etkileri davranışsal ve moleküle düzeyde incelenmiştir.
Bulgular: Elde edilen sonuçlara göre, YK diyetle beslenen balıklarda beden kitle indeksinin (BMI) YY diyetle beslenen balıklara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Obez zebra balıklarında YK diyetin anksiyolitik, YY diyetin ise anksiyojenik bir etki gösterdiği gözlenmiştir. Ayrıca beyin örneklerinden edilen immünohistokimyasal ve histopatoloji sonuçlarına göre YY diyetin daha fazla hasara neden olduğu tespit edilmiştir. İştah ve lipit/karbonhidrat metabolizmasında görevli çeşitli genlerin gen ekspresyon seviyelerinde diyet grupları arasında önemli farlılıklar tespit edilmiştir. Yeni nesil analiz sonuçlarına göre, YY diyetin yavrularının vücutlarında önemli derecede yüksek yağ damlacıkları tespit edilmiştir. Larvalarda yapılan davranış testine göre YY diyetin yavrularında hareketin düştüğü, kalp atım ritminin önemli ölçüde değişmediği görülmüştür. Ayrıca kan akışının her iki diyetin larvalarında, kontrol grubuna göre önemli düzeyde düştüğü tespit edilmiştir. Larvalardaki gen ekspresyon seviyelerinin ebeveynlerininkine benzer olduğu saptanmıştır. 
Sonuç: Sonuç olarak beslenme profilinde yapılan değişiklikler; hem ebeveynin hem de yavrunun, obezitede önemli gen bölgelerinin ekspresyonunda farklılıklara sebep olmuş, bununla birlikte morfolojik, fizyolojik ve nöral parametrelerde bozulmalara neden olmuştur.
Anahtar Kelimeler: Obezite, yüksek yağlı diyet, yüksek karbonhidratlı diyet, iştah genleri, zebra balığı, davranış değişikliği, gen ekspresyonu

Abstract:
Purpose: Obesity, according to the data of the World Health Organization, is the second most important health problem that can be prevented. Obesity can be the trigger of the complication. This poses even more problems for future generations. The aim is to investigate the molecular and cognitive pathways of obesity.
Method: In this thesis, diet-related obesity was created in zebrafish that fed two different diets (high-fat (YY), high-carb (YK)). The gene expression levels of various genes involved in anxiety-like behavior, deformations in the brain, appetite and lipid / carbohydrate metabolism in obese zebrafish have been investigated. In addition, the effects of obesity on the next generation in the offspring from obese fish were investigated at the behavioral and molecular level.
Findings: According to the results obtained, body mass index (BMI) was found to be higher in fish fed with YK diet than fish fed with YY diet. In obese zebrafish, it has been observed that the YC diet has an anxiolytic and YY diet has an anxiogenic effect. In addition, according to the immunohistochemical and histopathology results obtained from brain samples, the YY diet was found to cause more damage. Significant differences were found between dietary groups at the gene expression levels of various genes involved in appetite and lipid / carbohydrate metabolism. According to the results of the new generation analysis, significantly higher fat droplets were detected in the body of the offspring of the YY diet. According to the behavioral test performed on the larvae, it was observed that the movement of the YY diet decreased, and the rhythm of the heart did not change significantly. In addition, it was found that the blood flow decreased significantly in the larvae of both diets compared to the control group. The gene expression levels in the larvae were found to be similar to that of the parents.
Results: As a result, changes in the nutritional profile; Both parent and offspring caused differences in the expression of important gene regions in obesity, however, they caused disruptions in morphological, physiological and neural parameters.
Keywords: Obesity, high-fat diet, high-carb diet, appetite genes, zebrafish, behavior change, gene expression