8. sınıf öğrencilerinin DNA ve genetik kod ünitesine ilişkin analitik düşünmelerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of analytical thinking of 8th grade junior high school students with the help of case-based science scenarios developed specially of DNA and genetic code unit in terms of various variables
Yazar: GÜNGÖR BOZKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİ KALA
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
21. yy becerilerinde biri olan analitik düşünme becerisinin 2013 Fen Öğretim Programına dahil edilmesiyle birlikte ülkemizde daha çok gündeme geldiği görülmektedir. Bu sebeple büyük bir öneme sahip olan analitik düşünme becerilerinin öğrencilere kazandırılması oldukça önemlidir. Bu araştırma ile DNA ve genetik kod ünitesi özelinde geliştirilen vaka temelli fen senaryoları yardımıyla ortaokul öğrencilerinin analitik düşünme düzeylerinin belirlenmesi ve analitik düşünmelerini etkileyen faktörlerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu çalışma için uygun örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Kars il merkezinde öğretime devam eden iki farklı ortaokulda ve toplamda 228 8. sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri, Kişisel Bilgi Formu, DNA ve Genetik Kod Başarı Testi ve Marzano'nun Taksonomisine dayanarak geliştirilen Vaka Temelli Fen Senaryolarına Dayalı Analitik Düşünme Testi ile toplanmıştır. Çalışma sonucunda toplanan veriler, bir istatistik paket programı yardımıyla çözümlenmiş ve analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda, vaka temelli fen senaryolarını çözümlemede örneklemdeki öğrencilerin yarısından fazlasının çok düşük ve düşük analitik düşünme düzeyine sahip oldukları belirlenmiştir. Bunun yanı sıra içerik bilgisinin öğrencilerin senaryoları çözümlemeleri üzerinde orta seviyede ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu, okul bağlamı ile analitik düşünme puanları karşılaştırıldığında bu iki faktör arasında ilişki olmadığı, öğrencilerin ailelerine ait ekonomik durumunun analitik düşünme puanları üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca kurulan regresyon modeline göre araştırmada belirlenen yordayıcı değişkenlerin vaka temelli fen senaryoların çözümünde ortaya çıkan varyansın %50,1'ini açıkladığı belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına dayanarak, Fen Bilimleri Öğretmenlerinin örnek olay ve argümantasyon gibi analitik düşünme becerilerini geliştirici öğretim yöntemlerine öğrenme ortamlarında daha fazla yer vermeleri önerilmiştir.

Abstract:
With the inclusion of analytical thinking skills, one of the 21st-century skills, in the 2013 Science Curriculum, it is seen that it is more on the agenda in our country. For this reason, it is very important for students to acquire analytical thinking skills, which are of great importance. With this research, it is aimed to determine the analytical thinking levels of secondary school students and to reveal the factors affecting analytical thinking with the help of case-based science scenarios developed specifically for the DNA and genetic code unit. The convenience sampling method was preferred in this research. The research was carried out with 228 8th grade students in total in two different secondary schools continuing education in Kars city center in the 2020-2021 academic year. Data of this research was collected with Personal Information Form, DNA and genetic code success test and Analytical Thinking Test, developed case-based science scenarios, based on Marzano's Taxonomy. The obtained data at the end of this research were analyzed with the help of a statistical package program.
As a result of the research, it was determined that more than half of the students in the sample have very low and low analytical thinking levels at analyzing case-based science scenarios. In addition, it was determined that content knowledge had a moderate and significant effect on students' analysis of scenarios, when compared school context and analytical thinking scores, there was no relationship between these two factors, and the socio-economic status of the family did not have a significant effect on analytical thinking scores. Besides, according to the established regression model, it was determined that the predictive variables determined in the study explained %50.1 of the variance in the solution of case-based science scenarios. Based on the results of the research, it has been suggested that Science teachers should include more methods that improve analytical thinking skills such as case study and argumentation-based teaching in their instructional designs.