Farklı nitelikteki sulama sularının ve yıkama oranlarının pamuk bitkisinin değişik gelişme dönemlerindeki etkilerinin irdelenmesi
The Examination of the effects of different irrigation waterquality and leaching fractions applied in the different growth stages of cotton
Yazar: BERKANT ÖDEMİŞ
Danışman: PROF. DR. RIZA KANBER
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Drenaj suyu = Drainage water ; Gelişme = Development ; Pamuk = Cotton ; Sulama suyu = Irrigation water ; Tuzluluk = Salinity

Özet:
Bu çalışma, elektriksel iletkenlikleri farklı sularla yapılan sulamaların pamuğun su-tuz- yıkama oranı- verim ilişkileri ile kuru madde miktarlarına bağlı olarak tuza dayanım düzeyini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Deneme 1997 ve 1998 pamuk yetişme döneminde Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Deneme Alanında yürütülmüştür. Araştırmada, çizgi kaynaklı yağmurlama sistemi kullanılmış; bitkilere sulama sırasında farklı düzeylerde su ve tuz uygulanmıştır. Pamuk üç gelişme dönemine (vejetatif, çiçeklenme ve koza oluşumu, kozaların açılması) ayrılmış, her dönemde farklı düzeyde sulama suyu verilmiş ve değişik yıkama oranlarının oluşması sağlanmıştır. Araştırmada, 7 ana konuda ilk yıl 28, ikinci yıl 21 alt konu ele alınmıştır. Sonuçta, farklı nitelikteki sulama suları dikkate alınarak yapılan sulamaların pamuk kuru madde ve kütlü miktarlarına etki ettiği; özellikle gelişme dönemlerinin su ve tuz düzeylerinden daha fazla etkilendiği saptanmıştır. Sulama suyu tuzluluğu arttıkça bitki su tüketimi ve kütlü miktarları azalmıştır. Sulama uygulamalarında artan tuzluluk düzeyleri toprakta tuz birikimine neden olmuş ancak hem yıkamalar hem de kış yağışlarının etkisiyle tuzluluk düzeyleri azalmıştır. Yıkama oranlarının yüksek olduğu konularda topraktan arındırılan tuz miktarlarının azaldığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Tuzluluk, Sulama suyu, Drenaj suyu, Pamuk, Yıkama Oranı

Abstract:
This study was done with the aim to determine the effects of irrigation water which have different EC on the salt resistance of cotton, depending on the relationships between water-salt level-leaching fraction and biomass. The experiment was conducted at the research field of the Department of Agricultural Structure and Irrigation, Agricultural Faculty, University of Çukurova, Adana in 1997 and 1998. In this study, the line source sprinkler irrigation technique was used and during irrigation events, different amount water and salt were applied to the plants. Three growth stages namely vegetative, flowering and ball formation, and ball opening, were taken into consideration and different leaching and different amount of water were applied at each growth stage. As a result of this, in the 7 main treatments with 28 and 21 irrigation levels for the first and second years, respectively, were obtained. According to the results, it was determined that the irrigation water with different EC affected the yield and biomass of cotton, especially, the growth stages were affected by different water and salt levels. Evapotranspiration and yield of cotton decreased when the salt content of irrigation water increased. The salt content in irrigation water caused salt accumulation in the soil however both winter rainfall and leaching decreased this salt accumulation in the soil. It was found that the salt removed from the soil was lower in the treatments in which high leaching fractions were used. Key Words: Salinity, Irrigation Water, Drainage Water, Cotton, Leaching Fraction n