Erdemsiz malların tüketiminin önlenmesine yönelik vergi politikaları
Tax policies for the prevention of non-immovable goods
Yazar: ÖZGE ÇETİNTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SELÇUK BUYRUKOĞLU
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Erdemsiz mallar = Demerit goods ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Tüketim = Consumption ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours ; Vergi politikası = Taxation policy ; Zararlı maddeler = Bad productions

Özet:
Toplum sağlığı ve ahlakı açısından zararlı olduğu için devlet denetimine tabi olan mallar olarak tanımlanabilen erdemsiz mallara en iyi örnek alkol ve sigaradır. Erdemsiz mallar üzerinden alınan vergiler, bu tür malların tüketiminin azaltılması için güçlü bir araç ve devlet için sürekli bir gelir kaynağıdır. Bu vergilerde daha yüksek fiyatlara neden olan önemli artışlar, erdemsiz ürün kullanıcılarını bırakmaya teşvik etmekte, potansiyel kullanıcıların başlamasını engellemekte ve kullanmaya devam edenler arasında tüketimi azaltmaktadır. Çalışma kapsamında, erdemsiz malların tüketiminin önlenmesine yönelik olarak uygulanan vergi politikaları paternalist devlet anlayışı çerçevesinde ele alınmıştır. Bu amaçla Türkiye'nin de kurucu üyelerinden biri olduğu OECD ülkeleri ve Türkiye'de uygulanan vergi politikaları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. 
Ayrıca bu vergilerin ortaya çıkardığı bazı olumsuz sonuçlara da yer verilmiştir. Örnek olarak erdemsiz mallara uygulanan vergilerdeki artış kayıt dışılığı da artırmaktadır. Kaçak sigara ve alkol gibi ürünler üzerindeki ağır vergi yükü bu ürünleri kullananların kayıt dışılığa yönelmesinde oldukça önemli bir role sahiptir. Bunun önüne geçilebilmesi için, erdemsiz malların kullanımının önlenmesini veya azalmasını amaçlayan bir vergi politikası ile yasa dışı satışları durdurmaya yönelik özel politikalar gerekmektedir. Erdemsiz malların kullanımının önlenmesinde, yasa dışı erişimi azaltmaya yönelik belirli politikalar dikkate alınarak bu malların fiyatlarının ve vergilerin artırılması önerilebilir. 
Sonuç olarak, erdemsiz mallar üzerindeki yüksek vergiler bu tür malların tüketiminin sebep olduğu; ölüm, hastalık ve ekonomik maliyetlerin azaltılmasında önemli bir faktördür. Türkiye'nin de içinde yer aldığı OECD ülkeleri, bu vergiler yoluyla hem ciddi bir gelir elde etmekte hem de ortaya çıkardığı negatif dışsallıkların azalmasında etkili olmaktadır.

Abstract:
Alcohol and cigarettes are the best examples of vices that can be defined as goods that are subject to state control because they are harmful to public health and morals. Taxes on non-virtuous goods are a powerful tool for reducing the consumption of such goods and a constant source of revenue for the state. Significant increases in these taxes, resulting in higher prices, encourage unscrupulous product users to quit, discourage potential users from getting started, and reduce consumption among those who continue to use it. Within the scope of the study, the tax policies applied to prevent the consumption of virtuous goods were discussed within the framework of the paternalist state understanding. For this purpose, tax policies applied in Turkey and OECD countries, of which Turkey is one of the founding members, have been examined comparatively.
In addition, some negative consequences of these taxes are also included. For example, the increase in taxes on non-virtuous goods also increases informality. The heavy tax burden on products such as smuggled cigarettes and alcohol has a very important role in the tendency of users of these products to informality. In order to prevent this, a tax policy aimed at preventing or reducing the use of vices and special policies to stop illegal sales are required. In order to prevent the use of non-virtuous goods, it may be suggested to increase the prices and taxes of these goods, taking into account certain policies aimed at reducing illegal access.
As a result, high taxes on vices are caused by the consumption of such goods; It is an important factor in reducing mortality, morbidity and economic costs. OECD countries, including Turkey, both gain a significant income through these taxes and are effective in reducing the negative externalities they create.