Genç yetişkinlerde teknoloji bağımlılığı ve dürtüselliğin siber zorbalık üzerindeki yordayıcı etkisinin incelenmesi
Examining the predictive effect of technology addiction and impulsivity on cyber bullying in young adults
Yazar: GÜLDEREN DEMİR ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FEYZA TOPÇU
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
İnsanlık tarihi boyunca alkol, kumar, uyuşturucu madde gibi pek çok bağımlılıkla karşılaşmış ve bunların olumsuz etkileri ile mücadele edebilmek için çalışmalar geliştirmiştir. Günümüzün son 20-30 yıllık döneminde ortaya yeni bir bağımlılık türü ortaya çıkmıştır. Bu yeni bağımlılık teknoloji bağımlılığı olarak adlandırılmaktadır. Teknoloji ve internetin gelişmesiyle birlikte sosyal medya bağımlılığı, anlık mesajlaşma bağımlılığı, dijital oyun bağımlılığı gibi alt boyutlara sahip olan teknoloji bağımlılığı da her bağımlılık davranışında olduğu gibi olumsuz bazı sonuçlara neden olabilmektedir. Bu çalışmada genç yetişkinlerde teknoloji bağımlılığı ve dürtüselliğin siber zorbalık üzerindeki yordayıcı etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırmalardan korelasyonel desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri Google Forms aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında Teknoloji Bağımlılığı Ölçeği, Siber Zorbalık Ölçeği, Siber Mağduriyet Ölçeği ve Barrat Dürtüsellik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 18 - 30 yaş arası 468 kişi oluşturmuştur. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 21.0 programı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda teknoloji bağımlılığının erkeklerde kadınlardan daha fazla olduğu, siber mağduriyete kadınların daha fazla maruz kaldıkları, yaşa göre teknoloji bağımlılığının anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı görülmüştür. Eğitim düzeyi arttıkça teknoloji bağımlılığının, dürtüselliğin ve siber zorbalığın azaldığı da tespit edilmiştir. Teknoloji bağımlılığın ve dürtüselliğin zorbalığı artırdığı görülmüştür. Dürtüselliğe ve bağımlılığa yatkın olan risk grupları belirlenerek özellikle dürtüselliğin ve bağımlılığın kontrol altına alınmasına yönelik çalışmalara ağırlık verilerek oluşabilecek siber zorbalığın önlenmesine katkıda bulunulabilir. Bu gruplara ve kamuya yönelik  teknolojinin doğru ve yerinde kullanımıyla ilgili bilgilendirilmelerin arttırılması, okullarda siber zorbalığa ve teknolojinin kullanımıyla ilgili bilgilendirilmelere daha fazla yer verilmesi ve siber zorbalığı önlemek amacıyla çocuklara okul öncesi dönemden itibaren duygu eğitimi verilmesi ve empatiyi geliştirecek aktiviteler düzenlenmesi,  dürtülerin kontrolüne yönelik davranış beceri eğitimlerinin arttırılması önerilebilir.

Abstract:
Throughout human history, various addictions such as alcohol, gambling, and drugs have been encountered, prompting efforts to combat their negative effects. In the past 20-30 years, a new type of addiction has emerged: technology addiction. With the advancement of technology and the internet, technology addiction, which includes subtypes like social media addiction, instant messaging addiction, and digital gaming addiction, can lead to negative consequences similar to other forms of addiction.This study aimed to investigate the predictive effects of technology addiction and impulsivity on cyberbullying among young adults. The research utilized a quantitative approach with a correlational design. Data were collected via Google Forms, employing the Technology Addiction Scale, Cyberbullying Scale, Cyber Victimization Scale, and Barratt Impulsiveness Scale. The study sample consisted of 468 individuals aged 18-30 years. SPSS 21.0 was used for data analysis.Results indicated that technology addiction was more prevalent among males than females, with females experiencing higher levels of cyber victimization. Technology addiction did not significantly vary with age, but higher levels of education were associated with lower levels of technology addiction, impulsivity, and cyberbullying. The study also found that technology addiction and impulsivity increased the likelihood of engaging in cyberbullying. By identifying at-risk groups prone to impulsivity and addiction, targeted interventions focusing on controlling these behaviors could contribute to preventing cyberbullying. Recommendations include increasing public awareness about the responsible use of technology, enhancing education on cyberbullying and technology in schools, providing emotional education and empathy-building activities from early childhood, and increasing behavioral skills training aimed at managing impulses effectively.