Bowell ve Heap'in süreçsel drama yaklaşımı yoluylaortaokul öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliğineyönelik görüşlerinin incelenmesi
Examination of secondary students' opinions on genderequality through Bowell and Heap's approach toprocessive drama
Yazar: ZÜHAL ARMONİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN METİNNAM
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Sanat Dalı / Yaratıcı Drama Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı Bowell ve Heap'in süreçsel drama yaklaşımı yoluyla
öğrencilerin toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik görüşlerini incelemektir. Araştırmada
nitel araştırma desenlerinden katılımcı eylem araştırması kullanılmıştır. Araştırmanın
amacına ulaşmak ve öğrencilerin toplumsal cinsiyet eşitliği yönündeki görüşlerini
incelemek için 12 hafta boyunca devam eden süreçsel drama atölyeleri
gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu olarak ilköğretim kademesinde 27 kişiden oluşan
5.sınıf öğrencileri tercih edilmiştir. Araştırma süreci boyunca gözlem ve görüşme veri
toplama teknikleri kullanılmıştır. Araştırmada toplanan verilerin çözümlenmesi için
betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırmada, öğrencilerin atölye öncesi ve atölye
sonrası görüşme formuna verdikleri yanıtlar, süreç içinde oluşturdukları çıktılar ve
araştırmacı tarafından gözlemlenmiş tutumları incelendiğinde katılımcıların atölye süreci
öncesi ifadeleri cinsiyetçi bir tutum içerirken, atölye sürecinden sonra toplumsal cinsiyet
konusundaki paylaşımlarının eşitlikçi bir yönde değiştiği sonucuna ulaşılmıştır.
Uygulama sonrasında katılımcıların cinsiyetçi kalıp yargılarında ve cinsiyet rolü
algılarında değişimler meydana gelmiştir. Katılımcılar uygulama öncesi verdikleri
cevaplarında prensesi güzel, süslü, sarı uzun saçlı gibi dış görünüşüyle tanımlarken
uygulama sonrasında iyi kalpli, adaletli, nazik, saygılı, cömert gibi öncelikli olarak
kişiliği üzerinden tanımlamışlardır. Araştırma kapsamında hazırlanan toplumsal cinsiyet
eşitliği süreçsel drama atölyelerinin eğitim programına dahil edilmesi ve toplumsal
cinsiyet eşitliği konusunun Hayat Bilgisi, İnsan Hakları ve Yurttaşlık, Sosyal Bilgiler
derslerinde ünite olarak işlenmesi öğrencilerin küçük yaşlarda farkındalık kazanması için
önerilmiştir.

Abstract:
The general aim of this research is to examine students' views on gender equality
through Bowell and Heap's process drama approach. Participatory action research, a
qualitative research design, was employed in the study. Process drama workshops lasting
for 12 weeks were conducted to achieve the research objectives and examine students'
perspectives on gender equality. The study group consisted of 27 fifth-grade students in
primary education. Observation and interview data collection techniques were used
throughout the research process. Descriptive analysis technique was employed to analyze
the collected data.When the responses given by the participants to the pre-workshop and
post-workshop interview forms, the outputs they created during the process, and the
attitudes observed by the researcher were examined, it was found that the participants'
pre-workshop expressions contained a sexist attitude, while their post-workshop
interactions on the subject of gender exhibited a shift towards egalitarianism. After the
implementation, changes were observed in the participants' gender stereotypes and
perceptions of gender roles. Prior to the workshop, participants described princesses
primarily in terms of their physical appearance, such as being beautiful, adorned, and
having long yellow hair. However, after the workshop, they primarily described them in
terms of their personality traits, such as being kind-hearted, just, polite, respectful, and
generous. As a result of this research, it is recommended to incorporate process drama
workshops on gender equality into the educational curriculum and to address the topic of
gender equality as a unit in subjects such as Life Skills, Human Rights and Citizenship,
and Social Studies, in order to raise awareness among students at a young age.