Din eğitiminde dijital materyal kullanımının öğrenci başarısına ve kalıcılığına etkisi (İmam Hatip Lisesi örneği)
The effect of using digital materials in religious education on student achievement and retention (The case of Imam Hatip High School)
Yazar: GÜLSÜM ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. TECELİ KARASU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET AYKAN
Muş Alparslan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
İnsanlığın bilgi ve beceri mirasının yeni nesillere aktarımında farklı yol, yöntem ve araç-gereçler kullanılabilmektedir. Günümüzde her yaştan insanın teknoloji ile iç içe bir yaşam sürdüğü ortadadır. Eğitimdeki teknoloji etkileri ise kayda değer bir araştırma alanı sunmaktadır. Özellikle Milli Eğitim Bakanlığı'nın mevcut programı ve yayınlanan yeni program taslağına bakıldığında teknoloji ile sağlıklı bir entegrasyon çabası göze çarpmaktadır. Ancak öğretmenlerin ders anlatım yöntemini etkileyen birçok değişken olması sebebiyle öğretim programlarının ön gördüğü çeşitli beceri ve yaklaşımlar, pratikte tam anlamıyla hayat bulamayabilmektedir. Bu sebeple, dijital materyallerin eğitim ortamlarında kullanılmasının avantaj ve dezavantajlarını incelemenin önemli olduğu düşünülmektedir. Bu düşünce temelinde araştırmanın problem cümlesi "Din eğitiminde dijital materyal kullanımının öğrenci başarısına ve kalıcılığına etkisi nedir?" şeklinde belirlenmiştir. Bu amaç doğrultusunda araştırma, karma yöntemler kapsamında yer alan yakınsayan paralel yöntem esas alınarak tasarlanmıştır. Bu yöntem gereğince araştırmada nicel boyutta 12 hafta boyunca yarı deneysel çalışma yürürütülürken, nitel boyutta durum çalışması kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Muş ili Şehit Davut Karaçam Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi ve Selahaddin Eyyubi Erkek Anadolu İmam Hatip Lisesinde öğrenim gören yaklaşık 60 öğrenciden oluşmaktadır. Uygulama öncesinde deney ve kontrol grubu öğrencilerinin ön test puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Uygulama sonrasında, deney grubunda bulunan öğrencilerin son test puanlarıyla kontrol grubunda bulunan öğrencilerin son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Ayrıca deney grubu ve kontrol grubu son test ile kalıcılık testi puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir.  Görüşmeler ve gözlemlerden elde edilen bulgularda ise, dijital materyallerle yürütülen derslerde öğrencilerin ilgi ve motivasyonlarının arttığı; dijital materyallerin kullanımına ilişkin öğrencilerin olumlu görüşler bildirdiği görülmüştür. Bu araştırmada dijital materyallerin öğrencilerin başarı düzeylerini, öğrendiklerini hatırlama oranlarını artırdığı dolayısıyla da din eğitimi verilirken dijital materyal kullanılmasının öğrenci başarısı ve kalıcılığına olumlu katkıları olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular temelinde; öğretmenlerin dijital kaynakları din eğitimine etkili bir şekilde entegre etmelerini sağlayacak şartların oluşturulması, eğitim stratejilerinin bu bağlamda geliştirilmesi ve öğrencilerin dijital okuryazarlık becerileri ve farkındalıklarının arttırılması gibi önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Different ways, methods and tools can be used to transfer the knowledge and skill heritage of humanity to new generations. Today, it is obvious that people of all ages live a life intertwined with technology. The effects of technology in education offer a significant research area. Especially when we look at the current programme of the Ministry of National Education and the published draft of the new programme, a healthy integration effort with technology stands out. However, there are many variables affecting teachers' teaching methods. In this context, various skills and approaches prescribed by the curricula may not be fully implemented in practice. For this reason, it is considered important to examine the advantages and disadvantages of using digital materials in educational environments. On the basis of this idea, the problem statement of the research was determined as 'What is the effect of using digital materials in religious education on student success and retention?'. For this purpose, the research was designed based on the convergent parallel method within the scope of mixed method. In accordance with this design, a quasi-experimental study was carried out for 12 weeks in the quantitative dimension, while a case study was used in the qualitative dimension. The sample of the study consists of approximately 60 students studying at Şehit Davut Karaçam Girls' Anatolian Imam Hatip High School and Selahaddin Eyyubi Boys' Anatolian Imam Hatip High School in Muş province in the 2022-2023 academic year. Before the application, there was no significant difference between the pre-test scores of the experimental and control group students. After the application, a significant difference was found between the post-test scores of the students in the experimental group and the post-test scores of the students in the control group in favour of the experimental group. In addition, a significant difference was found between the post-test and retention test scores of the experimental group and the control group in favour of the experimental group.  In the findings obtained from interviews and observations, it was seen that the interest and motivation of the students increased in the lessons carried out with digital materials and that the students expressed positive opinions about the use of digital materials. In this study, it was concluded that digital materials increase the success level of students and the rate of remembering what they have learnt, and therefore, the use of digital materials in religious education can make positive contributions to student success and retention. On the basis of the findings obtained from the research, suggestions were made such as creating conditions that will enable teachers to effectively integrate digital resources into religious education, developing educational strategies in this context, and increasing students' digital literacy skills and awareness.