Türkiye'de yurttaşlık, Militarizm ve cinsiyet: Sakatlara yönelik bir günlük temsili askerlik uygulaması
Citizenship, Militarism and gender in Turkey: The one-day symbolic military service for disabled citizens
Yazar: GÖZDE BAŞKOÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU AYKUT TÜRKER
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Askere alma = Recruiting ; Askerlik = Military service ; Cinsiyet = Gender ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Militarizm = Militarism ; Vatandaşlık = Citizenship

Özet:
Modern devletlerle birlikte askerlik, sözleşmeli ve paralı bir "hizmet" olmaktan çıkıp yurttaşların yapmakla yükümlü olduğu "zorunlu" bir göreve dönüşmüştür. Türkiye Cumhuriyeti'nde de uluslaşma süreci ile birlikte askere alma modeli olarak zorunlu askerlik sistemi kullanılmaktadır. Zorunlu askerlik vazifesi Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan her "sağlam" erkek için bir yükümlülüktür, yasalarla düzenlenmiştir ve Türkiye'de hâkim kültürel yapının temel öğelerinden biri olup kültürel kodlarla temellendirilerek talep edilen bir göreve dönüşmüştür. Kültürel kodların yerleşik hale gelmesinde çocukluktan başlayan militer eğitim etkili olmuştur.
"Makbul vatandaşı" belirlemede kıstas olan askerlik vazifesi ile borçlandırılan erkeklerin yanında, sakat ve kadın yurttaşların görevleri de yine "vatan borcu" ekseninde belirlenmiştir. Devletin kadın ve erkek vatandaşla ilişkisini farklı kurduğunu ve hegemonik erkek modelini zorunlu askerlik kavramıyla net bir şekilde görebilmekteyiz. Erkeklik ritüelleri, hegemonik erkek olma idealine ulaşmanın basamaklarındadır. Bu çalışmada Temsili Askerlik Uygulaması ile sakat yurttaşların temsili askerlik yapma talepleri ve devletin bu uygulamayı icra etme saikleri incelenecektir.

Abstract:
Along with the emergence of modern states, military service became no longer a "service" carried out under contract and regular salary, but transformed into a "compulsory" duty citizens were under obligation to fulfill. The Republic of Turkey, too, as an outcome of its nation-building process, implemented a compulsory military service system as a recruitment model. Compulsory military service in Turkey is an obligation for every "healthy" male citizen, it is regulated in law, and has become a duty demanded on the basis of cultural codes, as a fundamental element of the dominant cultural structure in Turkey. Military training that begins from childhood has had an impact in the establishment of the abovementioned cultural codes.
In addition to men who are indebted with military service, a criterion in determining the "acceptable citizen", the duties of disabled and female citizens, too, are determined along the axis of the concept of "the debt to the nation". We can clearly see, via the concept of compulsory military service, how the state establishes different relationships with female and male citizens, and the hegemonic masculine model it implements. Rituals of masculinity form the steps leading to the ideal of the hegemonic male. This study will examine the demands of disabled citizens to carry out symbolic military service and the reasons for the state to introduce this ongoing practice.