ARAZİ TOPLULAŞTIRMASI DAĞITIM İŞLEMİNDE YÖNEYLEM ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ VE ÇOK AMAÇLI GENETİK ALGORİTMA KULLANILMASI
USE OF OPERATIONAL RESEARCH TECHNIQUES AND MULTI-OBJECTIVE GENETIC ALGORITHMS IN LAND CONSOLIDATION DISTRIBUTION PROCESS
Yazar: HÜSEYİN EROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN ŞİŞMAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Arazi toplulaştırması = Land consolidation ; Genetik algoritmalar = Genetic algorithms ; Yöneylem araştırması = Operations research

Özet:
Artan dünya nüfusuyla birlikte her geçen gün kıt kaynakların sürdürülebilir ve etkin bir şekilde kullanımının önemi artmaktadır. Kıt kaynak olan tarım arazilerinin parçalanması verimli üretim yapmayı güçleştirmektedir. Toprağın korunması ve verimin arttırılması için bazı önlemler alınmalıdır. Arazi toplulaştırması da bunlardan bir tanesidir. Arazi toplulaştırmasının en önemli aşaması da parselasyon planlarının hazırlanması aşamasıdır. Parselasyon planları hazırlanması dağıtım ve parselasyon olmak üzere iki aşamadan oluşmaktadır. Bu çalışma kapsamında dağıtım aşaması üzerinde durulmaktadır. Dağıtım yöneylem araştırma teknikleri, genetik algoritma ve çok amaçlı genetik algoritma ile yapılıp sonuçlar incelenmiştir. Bu çalışmada Burdur Gölhisar Arazi Toplulaştırma Projesi Evciler Köyü verileri kullanılmıştır. Yöneylem araştırma teknikleri ve genetik algoritmayla yapılan dağılımda ulaştırma maliyetlerini minimum yapmak amaçlanmıştır. Çok amaçlı genetik algoritmada ise ulaştırma maliyetlerini minimum yapmak, arazi sahiplerinin tercihlerini en iyi şekilde yerine getirmek ve en az sayıda parsel elde etmek amaçlanmıştır. Uygulama Matlab ortamında geliştirilmiştir. Tek amaçlı genetik algoritma ve yöneylem araştırma teknikleri kullanılarak yapılan uygulama karşılaştırılmıştır. Genetik algoritma ile optimuma yakınsama ve parsel sayısı bakımından daha iyi sonuçlar elde edilmiştir. Çok amaçlı genetik algoritmada ise çaprazlama operatörünün az sayıda parsel oluşturmaya izin vermemesinden dolayı optimuma yakınsarken az sayıda parsel elde edilememiştir.

Abstract:
With increasing world population, the importance of sustainable and effective use of scarce resources is increasing day by day. The fragmentation of agricultural land which is a scarce resource makes efficient production difficult. Some measures must be taken to protect of the soil and to increase of the efficiency. Land consolidation is also one of them. The most important stage of land consolidation is the preparation of the parceling plans. The preparation of the parceling plans consists of two phases; distribution and parceling. This study focuses on the distribution phase. Distribution was carried out using operational research techniques, genetic algorithm and multi-objective genetic algorithm and the results were examined. In this study, Burdur Gölhisar Land Consolidation Project Evciler Village data was used. It is aimed to minimize transportation costs in distribution made by using operational research techniques and genetic algorithm. In the distribution made by multi-objective genetic algorithm, it is aimed to minimize the transportation costs, to fulfill the preferences of the land owners and to obtain the minimum number of parcels. The application was developed in Matlab. Applications using single-objective genetic algorithm and operations research techniques are compared with each other. The genetic algorithm better convergence to the optimum solution and fewer parcels are obtained. In the multi-objective genetic algorithm, due to the crossover operator does not allow to construct a small number of parcels, also a small number of parcels can not be obtained while convergence to  the optimum.