Şanlıurfa ilave sulu koşullarına uygun yulaf çeşitlerinin belirlenmesi
Adaptation of some oat genotypes for supplementary irrigation in Şanliurfa
Yazar: MEHTAP DÜZME
Danışman: PROF. DR. İRFAN ÖZBERK
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma 2018-2019 ürün yetiştirme sezonunda, Şanlıurfa ekolojik koşullarında bazı yulaf çeşitlerinin bazı tarımsal özelliklerinin belirlenmesi için GAP Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi  Koruklu Araştırma İstasyonunda  yürütülmüştür. Çalışma , tesadüf blokları denenme desenine  göre 4 tekerrürlü olarak yürütülmüş olup , deneme materyali olarak Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü yulaf ıslah programından  temin edilen yazlık ve alternatif yetiştirme tabiatlı 25 adet yulaf çeşidi kullanılmıştır. Çalışmada; metre karedeki bitki sayısı (adet/ m²), başaklanma gün sayısı (gün), bitki boyu (cm),  yatma durumu, bitki başına salkım sayısı(adet/bitki), salkımda tane sayısı (adet), salkımda tane ağırlığı (g), bin tane ağırlığı(g), tane verimi(kg/da) , protein oranı (%), hektolitre ağırlığı (kg/hl), tane iriliği (bitki/adet), hasat indeksi (%), yaş ot verimi (kg/da) ve dekara gelir (TL/da)  incelenmiştir. Sonuçlar varyans , korelasyon ve regresyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; metrekarede bitki sayısı  496-904 adet/ m² , başaklanma gün sayısı  100-113  gün , bitki boyu 95-138  cm, yatma  %6-%90  ve 2-5  , bitki başına salkım sayısı 14.4-30.2 adet, salkımda tane sayısı 42-100 adet, salkımda tane ağırlığı  0.92-3 g, bin tane ağırlığı 17.4-41.5 g, tane verimi 236,8-688 kg/da, protein oranı %11.6-%14, hektolitre ağırlığı 28.4-51.3kg, tane iriliği  %41.59- 97.79, hasat indeksi %15.72-%37.41, yaş ot verimi 1997,5-4837,5 kg/ da,  olarak tespit edilmiştir. Standart çeşitlerde Küçük Yayla 549,67 kg/da ile tane veriminde en yüksek değeri veren çeşit olmuştur. En yüksek yaş ot verimi 3 nolu hattan (6874,75 kg/da) elde edilmiştir. Dekara gelir en cok 19 nolu hattan ( 748 TL/da) elde edilmiştir. Verim ve verim öğeleri arasında yapılan kolerasyon analizi sonucunda tane verimi (kg/da) ve yaş ot verimi(kg/da) arasında (r=0,2578**) olumlu ve önemli bulunmuştur. Kalite Parametreleri ve pazar fiyatı arasında korelasyon  hesaplanmış, pazar fiyatı ile  hektolitre (kg/hl) (r=0,3762**) ve 1000 tane ağırlığı(g) (r=0,6467**),  arasında olumlu ve önemli ilişkiler bulunmuştur. Dekara gelir ile tane verimi arasında y=14.76+1,17x şeklinde bir regresyon ilişkisi (%R2 =80) saptanmıştır. Ayrıca pazarlama fiyatı ile 1000 tane ağırlığı arasında y=0.89+0,010x şeklinde bir regresyon ilişkisi (%R2=74) saptanmış diğer regresyon ilişkileri düşük %R2  değerleri ile kayda değer bulunmamıştır. Dekara gelir bakımından Hat 4 ,19 ve 18 sırasıyla 762.14 TL/da , 758.46 TL/da, ve 755,89 TL/da ile ilk 3 sırada yer almışlardır. Yulafın bölgede ilave sulanan koşullarda başarı ile yetiştirilebileceği ve gelir bakımından arpa ile rekabet edebileceği anlaşılmıştır.

Abstract:
This study was conducted to determine some agricultural characteristics of some oat genotypes in  Serince experimental station of GAP Agricultural Research and Training Center in 2018-19 crop season. The study was carried out employing randomized complete block design with 4 replications. 25 oat genotypes with spring or alternative growing habits obtained from Trakya Agricultural Research Institute were used as experimental material.  Number of plant per m2, number of spike per m2, heading date(sum of  days after planting), plant height (cm), lodging (2 digits), number of panicle per plant, number of grains per panicle, grain weight per panicle (g), 1000 kernel weights(g), grain yield (kg/da), protein content(%), hectoliter weight (kg/100 lt),grain size ( above sewing%>2.2 mm), harvest index (%), net return per decare (TL/da) were scored in the study. Data obtained from several sources were analyzed by ANOVA, correlation and regression.Results revealed that Number of plants per m2 varied between 496 and 904 and heading date varied between 100and 113 days after planting. Plant height ranged from 95 to 138 cm. Lodging ranged from (6-2) to (90-5). Number of panicle per plant varied between 14.4 and 30.2. Number of grain per panicle ranged from 42 to 100. Grain weight per panicle varied between 0.92 and 3 grams.1000 kernel weights varied between 17.4 and 41.5 g.  Grain yield turned out to be 236.8 kg/da as minimum value and 688 kg/da as the maximum value. Protein content (%) ranged from 11.6 to 14.0. Whereas hectoliter weight ranged from 28.4 to 51.3 Kg. Harvest index (%) varied between 15.72 and 37.41. Grain weight percentage above 2.2 mm sewing varied between 41.59 and 97.79. Herbal yield ranged from 1997.5 to 4837.5 kg/da. Control cultivar of Küçük Yayla gave the highest grain yield with a 549.67 kg/da. Entry number of 3 gave the highest fresh herbal yield with a 6874.75 kg/da.Entrty number of 19 gave the highest net return with a 748 TL/da. The coefficients of correlation between grain yield vs. fresh herbal yield turned out to be significant ( r=0.258**)  The coefficients of correlation between marketing prices vs hectoliter  and 1000 kernel weights were significant  giving r= 0.376** and r=0.647** respectively. Regression equation between grain yield and grain yield was y=14.76+ 1.17 x (R2%=80.0) indicating reliability. Regression equation between marketing prices 1000 kernel weights was; y= 0.89+0.01x (R2%= 74). Other regression relations were non-significant. Taking into account for net return, the entry number of 4,19 and 18 ranked at first three giving 762.14, 758.46 and 755.89 TL/da respectively.It was concluded that oat can be grown in the region under supplementary irrigation and in terms of net return it can compete with the barley perfectly