Fibromiyalji hastalarında uyku parametrelerinin ağrı düzeyi ile ilişkisi
The relationship of sleep parameters and pain level in patients with fibromyalgia
Yazar: NİMET ÖZLÜ
Danışman: PROF. DR. ŞERİF DEMİR
Düzce Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı şiddeti = Ache violence ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Giriş ve Amaç: Fibromiyalji hastalığında ağrı ve uyku bozuklukları sık görülen semptomlardır. Ağrı düzeyinin fazlalığı hastalarda uyku bozukluğuna yol açabileceği gibi; uyku bozukluğu olan hastalarda ağrı eşiğinin düşmesine bağlı olarak ağrı daha şiddetli algılanmaktadır. Bu çalışmada; fibromiyalji hastalarında ağrı ve uyku bozukluklarının değerlendirilmesi ve ayrıca uyuma alışkanlıklarının bu semptomlara olan etkilerinin araştırılması planlanmıştır.
Materyal ve Metod: Fibromiyalji hastalarında hastalıktan etkilenme düzeyi Fibromiyalji Etki Anketi (FEA) ile değerlendirildi. Ayrıca, hasta ve kontrol grubu Pitsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ), Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ), Vizüel Ağrı Skalası (VAS) testleri ile değerlendirildi. Fibromiyalji hastaları kontrol grubuyla PUKİ, EUÖ ve VAS açısından ikili olarak karşılaştırıldı. FEA ile EUÖ, VAS, PUKİ arasında korelasyon analizleri yapıldı.
Bulgular: Fibromiyalji tanılı 60 hasta ve 60 kontrolden alınan veriler analiz edildi. Hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek PUKİ, EUÖ ve VAS skorları saptandı. Hasta grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede uykuya dalma süresi daha uzun; kesintisiz gece uyku süresi ise daha kısa idi. Hasta grubunda PUKİ toplam skoru ile VAS skorları, FEA toplam skorları arasında anlamlı pozitif korelasyonlar saptandı. Ayrıca, EUÖ ile VAS skorları, FEA toplam skorları arasında anlamlı pozitif korelasyonlar saptandı.
Tartışma ve Sonuç: Fibromiyalji ağrı ile seyreden ve uyku parametrelerini olumsuz etkileyen bir hastalıktır. Çalışmamız, fibromiyalji hastalarında uyku parametrelerinin bozulduğunu ve bu bozulmanın hastalıktan etkilenme düzeyi ile korelasyon gösterdiğini ortaya konulmuştur. Fibromiyalji hastalarında uyku ile ilgili problemlerin tanınması ve tedavisi, hasta stresinin azaltılmasında ve tedavi başarısının artırılmasında önemli yer tutmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ağrı, fibromiyalji, uyku, uyku bozuklukları.

Abstract:
Introduction and Aim: Pain and sleep disorders are often seen symptoms in fibromyalgia. Higl levels of pain may cause sleep disorders in patients. Also, the pain may exacerbated due to the decrease of pain threshold in patients with sleep disorders. In this study, it was planned to evaluate symptoms such as pain and sleep disorders in fibromyalgia patients, and also to investigate the effect of sleeping habits on disease symptoms.  
Material and Methods: Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ) was used to evaluate the disease effect in fibromyalgia patients. In addition, patients diagnosed with fibromyalgia and the control group were compared using the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), Epworth Sleepiness Scale (ESS), and Visual Analog Scale (VAS). Patients with fibromyalgia were compared with the control group in terms of PSQI, ESS, and VAS in pairs. Correlation analyzes were performed between FIQ and ESS, VAS, and PSQI.
Results: 60 individuals with fibromyalgia and 60 healthy controls were studied. Patient group had significantly greater PSQI, ESS, and VAS scores than the control group. Sleep latency was statistically significantly longer in the patient group compared to the control group; however, the duration of continuous night sleep was shorter. In the patient group, significant positive correlations were found between PSQI total score and VAS score, FEA total score. In addition, significant positive correlations were found between ESS and VAS score, FEA total score.
Discussion and Conclusion: Fibromyalgia is a disease that is characterized by pain and affects sleep parameters. Our study reveals that sleep parameters are impaired in fibromyalgia patients. In addition, sleep disorders correlate with disease level. Recognition and treatment of sleep related disorders in fibromyalgia patients will play an important role in reducing patient stress and increasing treatment success.   
Keywords: Fibromyalgia, pain, sleep, sleep disorders.