Sarıçam (Pinus sylvestris L.), karaçam (Pinus nigra Arnold.) ve kızılçam (Pinus brutia ten.) reaksiyon odununun anatomik yapısı ve kimyasal bileşimi üzerine araştırmalar
Investigations on anatomical and chemical properties of reaction wood of Pinus sylvestris (l.), Pinus nigra (Arnold.) and Pinus brutia (ten.)
Yazar: SÜHEYLA ESİN SARIUSTA
Danışman: PROF. DR. HARZEMŞAH HAFIZOĞLU
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Kül = Ash

Özet:
Bu çalısmada, ülkemizde dogal yayılıs gösteren ve endüstriyel öneme sahip Sarıçam (Pinussylvestris L.), Karaçam (Pinus nigra Arnold.) ve Kızılçam (Pinus brutia Ten.) agaçlarında,çesitli dıs etkilere karsı bir tepki olarak olusan basınç odunu ile normal odunun anatomik vekimyasal özellikleri karsılastırmalı olarak belirlenmis, basınç odununun normal oduna kıyaslaolusturdugu farklar ortaya konulmustur.Sarıçam, karaçam ve kızılçam basınç ve normal odunlarının anatomik incelemelerisonucunda, basınç odununda normal oduna göre traheidlerin kısaldıgı, 1mm2'deki traheidsayısının arttıgı, traheid ve lümen genisliklerinin degismedigi belirlenmistir. Çift çeperkalınlıgının sadece sarıçamda artıs gösterdigi tespit edilmistir. Özısını hücre sayısının sarıçamve kızılçamda arttıgı, özısını yüksekliginin ise sadece karaçamda arttıgı saptanmıstır. Yapılanincelemelerde 1 mm.'deki özısını sayısının sarıçam ve karaçamda arttıgı ortaya konulmustur.Ayrıca, kenarlı geçit ve porus çapının karaçam ve kızılçamda azaldıgı buna karsın sarıçamdadegismedigi belirlenmistir. lkbahar odunundan yaz odununa geçisin basınç odunundaoldukça yavas oldugu ve enine kesitte özellikle yaz odunu tabakasında traheid çeperlerindebelirgin çatlakların olustugu gözlenmistir.Her üç çam türünün basınç odununda da, -selüloz oranının azalıp, buna karsılık ligninoranının arttıgı görülmüstür. Holoselüloz oranının sarıçam ve karaçam basınç odunlarındadegismedigi, kızılçam basınç odununda azaldıgı bulunmustur.Sıcak su çözünürlügünün, tüm çamların basınç odununda normal odundan daha yüksekoldugu bulunmus, soguk su ve alkol çözünürlügü degerlerinin ise sarıçamda degismedigi,karaçam ve kızılçamda arttıgı görülmüstür. Bununla birlikte, sarıçam basınç odununda küloranının normalden yüksek oldugu tespit edilmistir.Anahtar Sözcükler: Sarıçam (Pinus sylvestris L.), Karaçam (Pinus nigra Arnold.) Kızılçam(Pinus brutia Ten.), basınç odunu, -selüloz, lignin, holoselüloz, kül

Abstract:
In this study, anatomical and chemical properties of normal wood and compression wood ofPinus sylvestris, Pinus nigra and Pinus brutia were comparatively studied.Tracheids in compression wood were seen to be shorter than those of normal wood. Thenumber of tracheids in 1mm2 were determined to be increased and lumen and tracheiddiameters found not to be changed in all of the three species. Cell wall thickness wasobserved to be increased in compression wood of Pinus sylvestris. Number of ray cell incompression wood of Pinus sylvestris and Pinus brutia and height of ray cell in Pinus nigrawere found heigher than those of normal woods. Number of ray cells in 1mm were confirmedto be increased in compression wood of Pinus sylvestris and Pinus nigra. Moreover, thediameter of bordered pits and porus in compression wood of Pinus nigra and Pinus brutiawas found lower than those normal wood. Crossing from early wood to late wood wasobserved gradually and specially significant cracks were seen on the tracheid walls oflatewood in all of the three species.While -cellulose content was observed to be decreased in compression wood, lignin contentwas found to be increased. Although holocellulose content did not show any change in Pinussylvestris and Pinus nigra, it was increased in Pinus brutia.Hot water solubility values were found higher in compression wood than normal wood. Coldwater and alcohol solubility did not change in compression wood of Pinus sylvestris but thesevalues increased in Pinus nigra and Pinus brutia. The ash content of Pinus sylvestris wasdetermined higher.Keywords: Pinus sylvestris, Pinus nigra, Pinus brutia, Compression Wood, -cellulose,lignin holocellulose, ash