Kars yöresinde etnobotanik olarak tüketilen bazı bitkilerin antimikrobiyal etkilerinin araştırılması
Investigation of the antimicrobial effects of some ethnobotanical plants in the Kars region
Yazar: TAYFUN BİLGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİHAN MUTLU
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Achillea = Achillea ; Antimikrobiyal aktivite = Antimicrobial activity ; Helichrysum = Helichrysum ; Metanol = Methanol ; Rumex patientia L. = Rumex patientia L.

Özet:
Bu çalışmada 2019 yılında Kars'ın Arpaçay ilçesinden toplanarak satışa sunulan Rumex patientia L. (evelik), Helichrysum arenarium (L.) Moench (altın otu) ve Achillea arabica Kotschy (civan perçemi) bitkileri kullanıldı. Halk arasında yaygın olarak kullanılan ve çeşitli rahatsızlıkların tedavisi için tüketilen bu bitkilerin antimikrobiyal etkinlikleri araştırıldı. 
Çalışmada üç Gram-pozitif (S.aureus ATCC 29213, S.aureus ATCC 25923, E.faecalis ATCC 29219), sekiz Gram-negatif (P.auriginosa ATCC 27853, E.coli ATCC 25922, K.pneumonia ATCC 700603, E.coli ATCC 35218, E.coli RSKK O23, E.coli RSKK O143, E.coli RSKK O164, E.coli RSKK O157:H7) bakteri kullanıldı. Bitkilerin antimikrobiyal etkinliklerini belirlemek için metanol ekstraktları çıkartıldı ve Disk-difüzyon metodu tercih edildi. Metot uygulandıktan sonra zon çapları ölçüldü. Metanol ekstraktlarının test edildiği mikroorganizmalardan 11 tanesinden 10'unun en az bir bitkiye duyarlı olduğu görüldü. Duyarlı mikroorganizmalar tespit edildikten sonra minimal inhibitor konsantrasyon (MİK) değerleri, microplate okuyucu ile 600 nm'de tespit edildi. Elde edilen sonuçlara göre MİK değerleri 15,62 g/ml ile 62,5 g/ml arasında değişmektedir. Rumex patientia metanol ekstraktının S.aureus ATCC 25923 üzerine en düşük dozda (15,62 g/ml) etki eden bitki olduğu, Achillea arabica metanol ekstraktının E.faecalis ATCC 29219 üzerine en düşük dozda (31,25 g/ml) etki eden bitki olduğu, Helichrysum arenarium metanol ekstraktının E.coli O23 üzerine en düşük dozda (15,62 g/ml) etki eden bitki olduğu, Achillea arabica metanol ekstraktının E.coli O143 üzerine en düşük dozda (15,62 g/ml) etki eden bitki olduğu, yine Achillea arabica metanol ekstraktının E.coli O164 üzerine en düşük dozda (15,62 g/ml) etki eden bitki olduğu belirlendi. E.coli O157:H7 üzerine etki eden tek bitkinin ise Rumex patientia olduğu görüldü. Diğer mikroorganizmalar üzerine etkileri karşılaştırıldığında ise anlamlı bir fark olmadığı görüldü.

Anahtar Kelimeler: Rumex patientia, Helichrysum arenarium, Achillea arabica, antimikrobiyal, metanol ekstrakt

Abstract:
In this study, Rumex patientia L. (evelik), Helichrysum arenarium (L.) Moench (altın otu) and Achillea arabica Kotschy (civan perçemi) plants collected from Arpaçay district of Kars in 2019 and offered for sale were used. The antimicrobial activities of these plants, which are widely used among the public and consumed for the treatment of various ailments, were investigated. 
In the study, three Gram-positive (S.aureus ATCC 29213, S.aureus ATCC 25923, E.faecalis ATCC 29219), eight Gram-negative (P.auriginosa ATCC 27853, E.coli ATCC 25922, K.pneumonia ATCC 700603, E.coli ATCC 35218, E.coli RSKK O23, E.coli RSKK O143, E.coli RSKK O164, E.coli RSKK O157:H7) bacteria were used. To determine the antimicrobial activities of the plants, metanol extracts were extracted and the disk-diffusion method was preferred. Zone diameters were measured after the method was applied. 11 of the microorganisms in which metanol extracts were tested, 10 were found to be susceptible to at least one plant. After detecting susceptible microorganisms, minimal inhibitory concentration (MIC) values were determined at 600 nm by a microplate reader. According to the results obtained, MIC values vary between 15,62 g/ml and 62,5 g/ml. Rumex patientia metanol extract is the plant that acts on S. aureus ATCC 25923 at the lowest dose (15,62 g/ml), while Achillea arabica metanol extract has the lowest dose (31,25 g/ml) on E. faecalis ATCC 29219. Helichrysum arenarium metanol extract is the plant that affects E. coli O23 at the lowest dose (15,62 g/ml), while Achillea arabica metanol extract has the lowest dose (15,62 g/ml) on E.coli O143. It was determined that Achillea arabica metanol extract was the plant that affected E.coli O164 at the lowest dose (15,62 g/ml). Rumex patientia was the only plant that affected E. coli O157:H7. When the effects on other microorganisms were compared, it was seen that there was no significant difference.

Key Words: Rumex patientia, Helichrysum arenarium, Achillea arabica, antimicrobial, methanol extract