Öğretmenlerin sağlık okuryazarlığı düzeylerinin belirlenmesi: Isparta ili örneği
Determining the health literacy levels of teachers: The case of Isparta
Yazar: ABDİL LORCU
Danışman: DOÇ. DR. ERTUĞRUL BAYER
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ekonomi ve Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sağlık Eğitimi = Health Education ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Koruyucu sağlık hizmetleri = Preventive health services ; Sosyal sağlık = Social health ; Çoklu okuryazarlık = Multiple literacies

Özet:
Okuryazarlık çeşitlerinden biri olan ve son yıllarda oldukça fazla söz edilen sağlık okuryazarlığı sağlık hizmetleri, sağlığın teşviki ve geliştirilmesi ile ilgili kararlar almak için sağlıkla ilgili bilgilere ulaşma, bu bilgileri anlama, yaşadığı kültürün filtresinden geçirerek değerlendirme ve tatbik etme bilgisine, motivasyonuna ve becerisine sahip olma olarak tanımlanabilir. Bu araştırmada Isparta İl merkezinde devlet okullarında görev yapan öğretmenlerin sağlık okuryazarlığı düzeylerini belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma Isparta İli Merkez İlçesinde ki Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî İlköğretim ve Ortaöğretim okullarında görev yapmakta olan 431 öğretmenle 08.08.2022 ile 14.08.2022 tarihleri arasında yapılmıştır. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı düzeylerini belirlemek amacıyla Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin sağlık okuryazarlığı konusunda bilgi düzeylerinin en yüksek ''Tedavi ve Hizmet'' alanındaki "Sağlıkla ilgili bilgiyi kullanma ve uygulama" boyutunda olduğu görülmekte iken, bilgi düzeylerinin en düşük olduğu boyutun ise ''Hastalıklardan Korunma/Sağlığın Geliştirmesi'' konuları ile ilgili "Sağlıkla İlgili Bilgiyi Değerlendirme" boyutu olduğu görülmüştür. Bu araştırmada boyutlara uygulanan korelâsyon analiz sonuçları incelendiğinde tüm boyutlar arasından pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların yaş, cinsiyet ve COVID-19 aşısı olup olmama durumları incelendiğinde anlamlı bir farklılık olduğu, medeni durum, mesleki deneyim, öğrenim durumu ve görev yaptıkları kurum arasında ise anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Araştırma sonuçları doğrultusunda diğer meslek gruplarının da yer aldığı kapsamlı bir araştırma yapılması topluma yönelik bilgi sahibi olunması açısından faydalı olacağı ve öğretmenlerin sağlık okuryazarlığı konusunda bilgi düzeylerinin yüksek olması sebebiyle Millî Eğitim Bakanlığı ve paydaş kurumlar ile iş birliği ve protokoller yapılarak halkın ve öğrencilerin sağlık okuryazarlığı konusunda bilgilendirilmesi sağlanabileceği vb. öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
Health literacy, being one of the types of literacy and having been mentioned many times in recent years, can be defined having the knowledge, motivation, and skills to access, understand, evaluate and apply health-related information in order to make decisions about health services and health promotion. This study aims to determine the health literacy levels of teachers working in public schools in Isparta. The research was conducted with 431 Primary and Secondary Education teachers working at state schools in Merkez district, Isparta during the first two weeks of August in 2022. The Turkish Health Literacy Scale-32 was used to determine health literacy levels. This study identified the highest knowledge levels of teachers about health literacy is in the dimension of "Using and applying health-related information" in the field of "Treatment and Service", while the dimension with the lowest level of knowledge is related to "Protection from Diseases/Health-Promotion" being related to Assessment of Health-Related Information. The results of the correlation analysis applied to the dimensions show there were significant positive correlations among all dimensions. There are significant differences regarding findings on age, gender and being vaccinated while there was no significant difference among marital status, professional experience, educational status and participants' institutions. This study suggests conducting comprehensive research including other occupational groups will be beneficial in terms of gaining knowledge about society, and students are to be informed about health literacy through teachers having a high level of knowledge about health literacy in cooperation with the MONE and other stakeholders.