18. yüzyılda Osmanlı Devletinde basılan eserlerin kitap sanatları bakımından incelenmesi
The examination of the work had been printed in the Ottoman Empire in 18th century
Yazar: KEZİBAN GÜNDÜZ
Danışman: DOÇ. DR. BAHATTİN YAMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Matbaacılık = Typography ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Kitaplar = Books ; Matbaacılık = Printing ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Süslemeler = Ornamentations ; Türk matbaası = Turkish printing house ; Türk süsleme sanatı = Turkish decorative art

Özet:
Türk Medeniyetinin binlerce yıllık bir geçmişinin olması ve geniş bir coğrafyaya yayılmasının da etkisiyle süsleme ve süsleme malzemeleri çok çeşitlilik göstermiştir. Yazının bulunmasıyla ortaya çıkan kitap sanatı, yıllar geçtikçe büyük bir gelişme göstermiş, yazma eserler, yazan kişinin sanat eseri olarak görülmüş, insanda hayranlık uyandıran süslemelere çok fazla yer verilmiştir. 
Osmanlı Devletine matbaa girmeden önce yazma eserlerde en güzel süslemelerin yapıldığı yerler; cildi, zahriye ve serlevha sayfaları olmuştur. Bu gelenek matbu kitapların bazılarında da sürdürülmek istenmiş ve yazma eserlerden esinlenerek basılan süslemeler sonradan renklendirilmeye çalışılmıştır.
Günümüze ulaşan matbu eserler bugün özensiz bir şekilde kütüphanelerde muhafaza edilmektedir. Bu eserler bazı kütüphanelerin depolarında toz içinde ve böcekler tarafından yenilmiş olarak saklanırken, bazılarında ise okuyucuya ödünç olarak verilebilmektedir. 
18. yüzyıla ait 33 eser bulunmaktadır. Bunlardan sadece 19'una ulaşılmıştır. Fakat bazılarının birkaç kopyasına/baskılarına da ulaşıldığı ve bazı eserler 2 veya daha fazla ciltten oluştuğu için toplam 30 farklı baskı kitap sanatları bakımından incelenmiştir.


Anahtar Kelimeler: Kitap Sanatı, Matbaa, İlk Basılan Eserler, Süsleme,

Abstract:
With the effect of Turks civilization have a history of thousands of years and of spread a wide geographic, variety is widely seen in the ornamentation and ornamentation materials. Book arts emerged with the discovery of writing have showed a big improvement over the years, manuscripts have been seen as art works of the person who wrote, and are included too much decorations evoked admiration over people.
Before the Ottoman Empire use printing where that made the most beautiful ornamentations in manuscripts was cover of the book, zahriye and serlevha pages. This tradition was intended to maintain in some of the printed books and printed ornaments inspired from manuscripts has been attempted to color subsequently.
The survived these books are preserved in the library today in a sloppy way. While this works have been saved in the dust and eaten by insects in the warehouses of some libraries, others may be loaned to the reader.
There are 33 works in the 18th century. The 19 books of these could be obtained. But because of several copies of them are achieved and some of the books is composed of two or more volumes copies totally 30 books have been studied in terms of book arts



Key Words: Book Arts, Printing Press, The First Printed Works, Ornamentation