Süt sığırlarında görülen mastitin önlenmesi için kolofan ve terebentin içeren yenilikçi, oral dozaj formlarının hazırlanması ve in vivo-in vitro değerlendirilmesi
Developing innovative oral dosage form which have colophony and turpentine as active ingredients and evaluation of in-vitro and in-vivo
Yazar: OZAN TEKDEMİR
Danışman: PROF. DR. YILDIZ ERGİNER
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Doz-cevap ilişkisi-ilaç = Dose-response relationship-drug ; Hayvanlar = Animals ; Kolofonlar = Colophons ; Mastit = Mastitis ; Süt sığırcılığı = Dairy herds ; Sığırlar = Cattles ; Terebentin = Turpentine ; İlaç formülleri = Formularies ; İn vitro = In vitro ; İn vivo = In vivo

Özet:
Bu çalışmanın amacı süt sığırlarında sıklıkla görülen mastit hastalığına karşı önleyici, yenilikçi, etken madde olarak kolofan ve terebentin içeren, hayvanların kabul edebileceği, uygulama sırasında birim doz doğruluğundan emin olanacak dozaj formu tasarlamaktır. Bu amaçla seçilen kolofan'nın antibakteriyal ve terebentinin antibakteriyal, antifungal özellikleri daha önce in vitro ortamda yapılan çalışmalarda gösterilmiştir. Bu doğal kaynaklı maddelerin süt sığırlarında sıklıkla görülen mastitten koruma amacıyla kullanılması düşünülmüştür. Kolofon ve terebentin içeriği toz edilmiş drog içerisinde sırasıyla %96,5  0,3 ve %3,5  0,3 oranlarında bulunmaktadır.
Süt sığırlarında yapılacak deneme için belirlenecek formülasyon, uygulama kolaylığı, birim doz doğruluğu, stabilite, depolama, birim maliyet kriterleri göz önünde bulundurularak geliştirilmiştir. Ön-formülasyon çalışmaları boncuk, pellet, süspansiyon ve rekonstitüe süspansiyon şekilleri üzerinde yapılmış ve in-vivo denemede kullanılacak formülasyon diğer formülasyonlarda görülebilecek stabilite problemleri nedeniyle rekonstitüe süspansiyon seçilmiştir. Süspansiyon ve rekonstitüe süspansiyon için çökme hacmi, flokülasyon derecesi, redisperisyon süresi ve çevirme sayısı testleri yapılarak en uygun formüle karar verilmiştir. Karar verilen toz formuna elek analizi, yığın açısı ve akma süresi, % sıkışabilirlik ve Hausner oranı, DSC analizi yapılmıştır. Aynı formül süspande hale getirildikten sonra da yukarıda belirtilen süspansiyon kontrolleri uygulanmış ve viskozite tayini yapılmıştır. 
Denemelerde kullanılacak formülasyon 40 C  2o C sıcaklık ve 755 rölatif nemde stabilite kabinine bırakılmış ve hazırlanan formülasyonun stabilitesine 1-3-6 aylarda alınan örnekler gaz kromotografi cihazında stabilitesi incelenmiştir.
İn vivo hayvan deneyleri 15'erli iki grup Holstein ırkı süt sığırı arasında (deney, kontrol) gerçekleştirilmiştir.  Haftalık alınan süt numunelerine göre mastit belirteci olan somatik hücre sayılarına, haftalık süt miktarına, süt yağı ve süt proteini miktarlarına bakılmıştır. İstatistiksel olarak anlamlı sonuç elde edilememiştir. Formülasyonun uygulandığı dönemde deney grubunda kontrol grubuna göre süt miktarında (1 L/sığır), süt yağında (0,3 %) artış ve somatik hücre sayısında (40.000 hücre/sığır) düşüş görülmüştür.

Abstract:
Aim of this study was to develop an innovative oral dosage form containing colophane and turpentine as an active ingredient that can be accepted by animals and which will ensure the accuracy of unit dosage during administration. For these purposes colophony which has antibacterial and turpentine which has antibacterial, antifungal effects have a potential that is researched in vitro previously. These herbal ingredients was suggested to use for prevention of mastitis in dairy cattle. Powdered herbal material have colophony and turpentine %96,5 0,3 and %3,5 0,3 respectively.
The formulation to be determined for the experiment in dairy cattle was developed considering the ease of application, unit dose accuracy, stability, storage and unit cost criteria. Pre-formulation studies were performed on beads, pellet, suspension and reconstituted suspension forms and the formulation to be used in the in vivo assay was selected as a reconstituted suspension due to the stability problems that may be encountered in other formulations. For the suspension and reconstituted suspension, sedimentation volume, flocculation degree, redispersion time and number of turns were determined and the most appropriate formula was determined. Sieve analysis, angle of repose and flowing time, % compressibility and Hausner ratio, DSC analysis were performed to the determined powder form. After suspending the same formula, the above-mentioned suspension controls were applied and the viscosity was determined.
A formulation which was decided for using in animal assay was tested at 40o C  2o C and 75  5 relative humidity in stability chamber and sampled, analysed in gas chromatography at 1-3-6th months.
In vivo animal experiments were performed between two groups (experiment, control) and each group contains 15 Holstein breed cattle. According to the milk samples taken weekly, the number of somatic cells which are the markers of mastitis, weekly milk amount, milk fat and milk protein amounts were examined. No statistically significant results were obtained. In the experimental period, the amount of milk (1 L / cattle), milk fat (0.3%) increased and somatic cell number (40.000 cells / cattle) decreased in the experimental group.