Gaziantep ve Kilis illerinde hububat alanlarındaki süne ergin parazitoitleri (Diptera, Tachinidae)'nin süne (Eurygaster integriceps Put. ) (Heteroptera, Scutelleridae) yumurta verimine etkileri üzerinde araştırmalar
Invetsigations on the tachinid flies (Diptera, Tachinidae) on fecundity of the sunn pest (Eurygaster integriceps Put. ) (Heteroptera, Scutelleridae) in the wheat fields of Gaziantep and Kilis provinces
Yazar: MAHMUT İSLAMOĞLU
Danışman: PROF. DR. SERPİL KORNOŞOR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyolojik mücadele = Biological control ; Biyolojik mücadele = Biological control ; Gaziantep = Gaziantep ; Kilis = Kilis ; Parazitoidler = Parasitoids ; Süne = Shield bug ; Tahıllar = Cereals ; Yumurta verimi = Egg yield

Özet:
Bu çalışmada, Süne (Eurygaster integriceps (Put.) (Heteroptera, Scutelleridae) ergin parazitoitleri (Diptera, Tachinidae)'nin Gaziantep ve Kilis kışlaklarında parazitoit türleri ile parazitlenme oranları, ergin parazitoitlerin Süne yumurta verimine etkileri, Süne erkek ve dişilerinin parazitlenme oranları ile Süne mücadelesinde kullanılan ilaçların tachinidlere olan etkisi araştırılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, Gaziantep ili kışlaklarında dişilerde parazitlenme oranı % 0-16, erkeklerde ise % 0-6 arasında olduğu, erkeklerde Heliozeta helluo (F.), Phasia subcoleoptrata (l), Ectophasia oblonga (R.D.) saptanırken dişilerde bu üç türün yanında Elomyia lateralis (Meig)'de bulunduğu tespit edilmiştir. Kilis ili kışlaklarında ise erkeklerde parazitlenme oranının % 0-6, dişilerde % 5-18 arasında olduğu saptanmıştır. Erkek bireylerde H. helluo ve P. subcoleoptrata türleri saptanırken, dişi bireylerde H. helluo, P. subcoleoptrata, E.oblanga, ve E. lateralis türleri saptanmıştır. Süne ergin parazitoitlerinin Süne yumurta verimine etkileri incelenerek Süne'nin Gaziantep ilinde ortalama % 31 - 50, Kilis ilinde ise ortalama % 37 - 50 oranında daha az yumurta bıraktığı tespit edilmiştir. Gaziantep ve Kilis ili buğday tarlalarında H. helluo, P. subcoleoptrata, E. oblanga ve E. lateralis bulunmasına rağmen, H. helluo'nun hakim tür olduğu belirlenmiştir. Erkek bireylerde ortalama % 12.1 oranında parazitlenme tespit edilirken, dişi bireylerde ortalama % 23.1 oranında bir parazitlenme saptanmıştır. Süne mücadelesinde kullanılan ilaçların Süne ergin parazitoitlerine tarla koşullarında ilaçlamadan üç gün sonra, 2001 yılında ortalama % 88, 2002 yılında ise ortalama % 89.5 oranında etki ettiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Tahıl, Eurygaster integriceps Put., Tachinidae, Ergin parazitoit, Biyolojik mücadele

Abstract:
In this study, parasitation rate of adult parasitoids of Sunn pest and parasitoid species were determined in Gaziantep and Kilis. Also, efficacy of adult parasitoids on the fecundity of Sunn pest was determined, and effects of some chemicals used against Sunn pest on Tachinids were investigated. According to the data, it was understood that the parasitation rates on female and male adults were 0-16 %, 0-6 % respectively, and while Heliozeta helluo (F.), Phasia subcoleoptrata (L.), Ectophasia oblonga (R.D) were determined on males, Elomyia lateralis (Meig.) wit| these parasitoids were determined on females in overwintering areas of Gaziantep. In Kilis, these rates were found to be 0-6 % and 5-18 % respectively, while H. helluo (F.), and P. subcoleoptrata (1.), were determined on male adults, H. helluo (F.), P. subcoleoptrata (1.), E. oblonga (R.D) and Elomyia lateralis (Meig.) were determined on females. The effects of the parasitoids on Sunn pest oviposition were found out in Gaziantep and Kilis Provinces. It was determined that Sunn pest gave 31-50 % and 37-50 % less eggs because of the effect of Tachinids in Gaziantep and Kilis respectively. In Gaziantep and Kilis wheat fields, H. helluo, P. subcoleoptrata, E. oblanga and E. lateralis were found, but H. helluo was determined to be the dominant species. The parasitation rates on males and females were determined average % 12.1 and % 23.1 respectively. It was determined that chemicals used against Sunn pest effected parasitoids of adult Sunn pest 3 days after spraying, and effecting rates were average 88 % and 89.5 % in 2001 and 2002 respectively. Key words: Cereal, Eurygaster integriceps Put., Tachinidae, Adult parasitoit, Biological management. II