Tarihi kent merkezlerinde sürdürülebilir yenileme için bir model önerisi; Konya örneği
A model for sustainable regeneration in historical city centers; The case of Konya
Yazar: MAHMUT SERHAT YENİCE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÇİFTÇİ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Kentsel yenileme = Urban redevelopment

Özet:
Değişime uğrayan kentsel bir bölgenin sosyal, ekonomik, fiziksel koşullarına kalıcı bir iyileştirme arayışı veya kentsel sorunlara çözüm sağlamaya çalışan kapsamlı ve bütünleşik bir vizyon ve eylemler dizisi olarak tanımlanabilen kentsel yenileme konusunun önemli deney alanlarından birini de tarihi kent merkezleri oluşturmaktadır.Bu araştırmanın amacı; Konya tarihi kent merkezi boyutunda kentsel yenileme alanlarının tespiti ve uygun müdahale yöntemlerini belirlemek için sürdürülebilir bir kentsel yenileme modelinin tanımlanmasıdır. Bu amaç çatısı altında, kentsel yenileme olgusu kavramsal, yapısal, sosyo-ekonomik ve uygulama yaklaşımlarındaki değişimler ve dinamikler çerçevesi içinde, tarihsel bir bakış açısıyla ele alınmakta; gelecekteki kentsel yenileme uygulamalarına ışık tutabilecek bir planlama yaklaşımı geliştirilmektedir.Araştırmanın konusu, Konya metropoliten alnın coğrafi merkezi konumunda yer alan, geleneksel ticaret faaliyetleri ile yönetimsel hizmetler sunan kurumların yer aldığı, konut ve ticaret alanları arasında geçişlerin yaşandığı tarihi kent merkezidir. Araştırmanın kapsamı; temel kabuller ve ulaşılmak istenen hedefler çerçevesinde kentsel yenilemenin sosyal-kültürel, ekonomik, fiziksel ve çevresel boyutları ile ele alınması ve stratejik mekânsal plânlama yaklaşımı çerçevesinde yenileme alanlarının tanımlanarak uygulama stratejilerinin belirlenmesidir.Bu araştırmanın özgün karakteri tarihi kent merkezleri örneğinde farklı kentsel yenileme stratejilerini birlikte içeren, finansal, kurumsal, sosyo-kültürel ve mekânsal boyutlarının bulunduğu ve katılımın anahtar faktör olarak öne çıktığı sürdürülebilir kentsel yenileme sürecinin tanımlamasıdır.

Abstract:
The purpose of this research is to identify, at the historical city centers, the sustainable urban regeneration model, which consists of legal-institutional, financial and spatial (planning) components. Under the framework of this purpose, the changes and the dynamics in the conceptual, structural, socio-economic and application approach of the urban renewal concept is being addressed; and a planning approach that will shed light to the future urban regenerations is being developed.The scope of the study is, within the framework of basic acceptances and desired goals; dealing with the social-cultural, economic, physical and environmental aspects of urban regeneration along with identifying the implementation strategies by defining the regeneration areas within the framework of strategic spatial planning approach. The subject of the study is a historical city center that is located at the geographical center of Konya?s metropolitan area, where the institutions provide administrative services with traditional trading activities and a transition between the housing and trade areas are experienced. The source of the study is based on qualitative and quantitative data obtained from the sample area of Konya historical city center and from the problem-identification and on the literature survey aimed at the purpose of the study.As a result of the study, the dimensions of the sustainable urban regeneration model which addresses the integrated legal-institutional, financial and planning aspects have been described within the algorithm speculation and its stages have been tested at the Konya historical city center. The findings have shown poverty, non-functional-abandoned areas, necessity of protecting and developing the traditional city texture and the existence of problem areas that have formed due to unqualified-urban living environment. Based on these findings, priorities and urban regeneration strategies have been defined.