Okul öncesi eğitime devam eden çocukların matematiksel akıl yürütme becerileri ile örüntü becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between the mathematical reasoning skills and patterning skills of children attending preschool education
Yazar: KÜBRA YAYLA
Danışman: PROF. DR. YILDIZ GÜVEN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Düşünme = Thinking ; Düşünme yapısı = Thinking structure ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Matematiksel düşünme = Mathematical thinking ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Örüntü = Pattern ; Örüntü algılama = Pattern perception

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul öncesi dönem çocuklarının matematiksel akıl yürütme becerileri ile örüntü becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bunun yanı sıra çocuğun cinsiyeti, yaşı, anne baba öğrenim durumu, toplam okul öncesi eğitim alma süresi ve örüntü etkinliği sıklığının etkisinin incelenmesi de amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2019-2020 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinde bulunan okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden, 60-72 ay aralığında bulunan toplam 132 çocuk oluşturmaktadır. Çocukların matematiksel akıl yürütme becerilerini ölçmek amacı ile Ergül (2014) tarafından geliştirilen "Erken Matematiksel Akıl Yürütme Becerileri Değerlendirme Aracı" ile örüntü becerilerini ölçmek amacıyla Güven, Dibek, Bayındır ve Saçkes (2019) tarafından geliştirilen "Okul Öncesi Örüntü Becerileri Testi- Kısa Formu" kullanılmıştır. Ayrıca çocukların demografik bilgilerini içeren araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu da kullanılmıştır. 
Elde edilen verilerin analizi bir istatistik paket programıyla yapılmıştır. Araştırmada ölçekler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Gruplar arası farklarda ise Kruskal Wallis H testi ve Bağımsız Gruplar t-Testi kullanılmıştır. Verilerin analizinde; çocukların matematiksel akıl yürütme ve örüntü becerileri arasında orta düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Matematiksel akıl yürütme becerisinin örüntü becerisini anlamlı düzeyde yordadığı tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkenine ilişkin analizlerde; Erken Matematiksel Akıl Yürütme Aracının Veri Analizi ve Olasılık alt boyutundan elde edilen bulguların anlamlı düzeyde kız çocuklarının lehine olduğunu görülmektedir. Diğer alt boyutlarda (Tümevarım, Tümdengelim, Ölçme) ve ölçek toplamda cinsiyete göre istatiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Çocukların örüntü becerileri de cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Yaş değişkenine ilişkin analizlerde; 67-72 ay çocukların örüntü becerilerinin 60-66 aylık çocuklardan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. Okul öncesi eğitim alma süresi değişkenine ilişkin analizlerde de; çocukların örüntü becerileri 1 yıl üzeri eğitim almış çocuklar lehine anlamlı bir farklılık gösterirken; Erken Matematiksel Akıl Yürütme Testi analizleri okul öncesi eğitim alma süresi değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Erken Matematiksel Akıl Yürütme Testi Tümevarım ve Ölçme alt boyutlarından ve ölçek toplamdan elde edilen analizler incelendiğinde; haftada iki kere örüntü etkinliğine katılan çocukların iki haftada bir kere örüntü etkinliğine katılan çocuklara göre anlamlı düzeyde daha iyi performans gösterdikleri saptanmıştır. Erken Matematiksel Akıl Yürütme Testi diğer alt boyutlarında (Tümdengelim, Veri Analizi ve Olasılık) ve örüntü becerilerinde örüntü sıklığına göre anlamlı bir farklılık saptanmamıştır.
Anne öğrenim durumuna ilişkin analizlerde; Erken Matematiksel Akıl Yürütme Testi Tümevarım, Ölçme, Veri Analizi ve Olasılık alt boyutlarından ve ölçek toplamdan elde edilen analizlerde annesi ön lisans ve üzeri düzeyinde eğitim görmüş çocukların annesi ilkokul düzeyinde eğitim görmüş çocuklardan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. Tümdengelim alt boyutu ile örüntü becerileri analizlerinde istatiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Baba öğrenim durumuna ilişkin analizlerde; Erken Matematiksel Akıl Yürütme Aracının Tümdengelim, Tümevarım,  Ölçme, Veri Analizi ve Olasılık alt boyutlarından ve ölçek toplamdan elde edilen analizlerde babası ön lisans ve üzeri düzeyinde eğitim görmüş çocukların babası ilkokul, ortaokul ve lise düzeyinde eğitim görmüş çocuklardan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Örüntü Becerisi Testi analizlerinde baba öğrenim durumu değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the relationship between mathematical reasoning and patterning skills of preschool children. In addition, it is aimed to examine the effect of children's gender and age, parental educational situation, total attended preschool education and frequency of patterning activity. The sample comprised 132 children between 60-72 months of age and attending preschool education in Istanbul in the 2019-2020 educational year. To assess children's reasoning skills, the "Early Mathematical Reasoning Skills Evaluation Tool" which was developed by Ergül (2014), was used. Furthermore, to assess children's patterning skills, the "Preschool Patterning Skills Test-Short Form" which was developed by Güven, Dibek, Bayındır, and Saçkes (2019) was used. Besides, the "Personal Information Form" which involves demographic characteristics of children, generated by the researchers was used.
The analysis of the gathered data was done by a statistical program. The Pearson Correlation analysis was used to determine the relationship between the assessment tools. The Kruskal Wallis H test and the Independent Groups t-test were used to analyze the comparison between groups. The analysis indicated that there was a significant medium-sized relationship between reasoning and patterning skills of children. Furthermore, it found that children's reasoning was significantly predictive of patterning skills. The findings related to gander displayed that girls had better scores on data analysis and probability subcomponents of the Early Mathematical Reasoning Skills Evaluation Tool, whereas there were no significant relationships in other subcomponents (induction, deduction, and measuring) and total score of task. Moreover, children's patterning skills did not differ in terms of their gender. The analysis related to age, children aged between 67-72 months had significantly higher scores than children aged between 60-66 months. The analysis related to attended years to preschool education indicated that children who attended one year and above had a better score on patterning skills, whereas there were no significant results according to scores of Early Mathematical Reasoning Skills Evaluation Tool. The analysis related to the frequency of patterning skills showed that children who attended patterning activity twice a week had better perform in subcomponents of induction, measuring and the total scores of the assessing tools than children who had biweekly patterning activities according to analysis related to the frequency of patterning activity. The other component of the Early Mathematical Reasoning Skills Evaluation Tool (deduction, data analysis, and probability) and patterning skills did not differ according to the frequency of patterning activity. 
The children whose mothers had an associate degree and above had higher scores in subcomponents of induction, measuring, data analysis, and probability and the total scores of the assessment tools than children whose mothers had primary education. The subcomponent of deduction and patterning skills test were not statistically different in maternal education level. The children whose fathers had an associate degree and above had higher scores in subcomponents of deduction and measuring and total scores of the assessment tools than children whose fathers had a primary school, elementary school, or higher school degree. In contrast, the scores of patterning skills test did not differ statistically significantly different in terms of paternal educational level.