Yüksek kültür ve popüler kültürde kadın söyleminin Türkçede Woolf ve Weldon çevirileri üzerinden incelenmesi
Tthe inquiry of women discourse in high culture and popular culture through Woolf and Weldon translations in Turkish
Yazar: ORHUN BURAK SÖZEN
Danışman: PROF. DR. Z EMİNE BOGENÇ DEMİREL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Britanya = Britain ; Kadınlar = Women ; Kültür = Culture ; Popüler kültür = Popular culture ; Söylem = Discourse ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Weldon, Fay = Weldon, Fay ; Woolf, Virginia = Woolf, Virginia ; Yüksek kültür = High culture ; Çeviri = Translation

Özet:
Bu tez, Büyük Britanya ekseninde ve çeviri sosyolojisi temelinde yüksek kültür ve popüler kültürdeki kadın söylemini sorgulamak, tartışmak ve incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Bunun için, İngiliz yazarlar Virginia Woolf'un Mrs Dalloway adlı, yüksek kültüre ve seçkin yazına yakın ve Fay Weldon'ın Spa Decameron adlı, popüler kültür ve popüler yazına yakın iki romanının Türkçedeki çevirileri kullanılmıştır. Söz konusu çeviriler, romanların dönemlerinde yüksek kültür ve popüler kültüre göre ayrışan kadın söylemini, Büyük Britanya'nın toplumsal, kültürel ve kısmen yazınsal çerçevesi ve sınıflı yapısı içinde başarıyla yansıtmaktadır. Tez, kadınlığın doğuştan gelmediği fakat toplum içinde kazanıldığı, ancak toplumsal cinsiyet bağlamında kadınla erkeğin farklı ve eşit olduğu perspektifine sahiptir. Çalışma, Pierre Bourdieu ve Alain Touraine başta olmak üzere, ağırlıklı olarak Fransız düşünürlerine göre şekillenen kuramsal bir çerçeveye oturmaktadır. Bu çerçeve, Fransız ekolünün geç modern ve feminist söyleminin ruhunu taşır. Söz konusu kuramsal çerçeve, Norman Fairclough'ın eleştirel söylem çözümlemesi yöntemi ve kısmen Karl Popper epistemolojisi bağlamında açımlanarak ve şematize edilerek söz konusu roman çevirilerine uygulanmıştır. Diğer eyleyicileri de kapsayan alan çalışmasının da desteğiyle ulaşılan sonuçlara göre, yüksek kültür aristokrat (veya üst sınıf) İngiliz kadınlarının söylemini yüceltir, yükseltir, hatta idealize eder. Yüksek kültürün kadınları, ekonomik, özdeksel güç veya meslek bağlamında değil, fakat görgü, kültür, ruh, etik, beğeniler bağlamlarında popüler kültürün burjuva kadınlarından ayrışmaktadır. Popüler kültürdeki kadın söylemi tecimsel, kaba gerçekçi, pornografik ve alçaltıcıdır. Ancak, iki kültür dairesinin istisnaları yüksek kültürdeki kadın söylemini tamamen olumlamaya ve popüler kültürdekini tamamen olumsuzlamaya yetmez.



Anahtar Sözcükler: Yüksek kültür, seçkin yazın, popüler kültür, popüler yazın, kadın söylemi, Büyük Britanya

Abstract:
Western culture has almost consisted of two categories as high culture and popular culture for two centuries. The studied Turkish translations of the canonical novel of the English author Woolf (Mrs Dalloway) and the popular novel of the English writer Weldon (The Spa Decameron) delineate the women discourse in the Great Britain in the two cultural strata. The distinction made as high culture versus popular culture has a late modern spirit and has a continental European perspective. The distinction has been well adapted to the studied English novels in which aristocratic and bourgeois English women are cornerstones. The works of late modern French thinkers, namely Pierre Bourdieu and Alain Touraine and others, have been referred, studied and discussed as part of literature review and they have been part of theoretical ground of the thesis. Women discourse is the social and cultural facet of womanhood. One is not born but made woman. The Turkish translations of the novels have been considered, inquired, and analyzed through critical discourse analysis of Norman Fairclough. The theoretical examinations of the translations through methodological analysis and the field study which also include other agents reveal and verify that women discourse in high culture and that in popular culture are distinctly different in class oriented British society. Accordingly, popular culture exploits women discourse commercially, rudely realistically, pornographically and pejoratively, whereas high culture glorifies, dignifies, and even idealizes women discourse. However, the canonical works of English novelists cannot affirm the women discourse in high culture as to be generalized and the popular novels of English authors cannot for always negate the women discourse in popular culture.



Key Words: High culture, popular culture, women discourse, Great Britain, canonical literature, popular literature