Sivil Toplum Kuruluşları (STK)'nın dış politikaya etkisi: İnsan Hak ve Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı (İHH) özelinde insani yardım kuruluşları örneği
The effect of Non-Governmental Organizations (NGOs) on foreign policy: The case of the Foundation for Human Rights and Freedoms and Humanitarian Relief (IHH) in the spesific of humanitarian organizations
Yazar: MUHAMMET CEMAL ŞAHİNOĞLU
Danışman: PROF. DR. NEZİR AKYEŞİLMEN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Savunuculuk = Advocacy ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İHH = IHH ; İnsan hakları = Human rights ; İnsani yardımlar = Humanitarian aid

Özet:
Bu tez, (uluslararası) STK'ların, uluslararası ilişkilerde önemli bir aktör olduğunu ve devletlerin dış politikalarını etkileyebileceğini ileri sürmektedir. STK'lar, özellikle Soğuk Savaş sonrası dönemde, insan haklarından çevrenin korunmasına kadar birçok konuda uluslararası gündemi etkilemeyi başarmıştır. Böylece realist paradigmanın düşük politika (lowpolitics) konuları olarak gördüğü söz konusu sorunlar, devletlerin dış politika gündemine dahil olmaya başlamıştır. STK'lar, devletlerin sahip olduğu askeri güçten yoksundur. Bunun yanı sıra, çok uluslu şirketlerin ekonomik gücünden de yoksundur. Fakat tüm bu handikaplara rağmen STK'ların kendilerine has geliştirdikleri stratejiler vardır. STK'lar, bu stratejiler sayesinde uluslararası ilişkileri ve devletlerin dış politikalarını etkileyebilmektedir. Dolayısıyla bu tez, öncelikle, STK'ların kendi stratejilerini kullanarak genelde uluslararası ilişkileri, daha özelde de devletlerin dış politikalarını nasıl etkilediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada, teori ve pratik arasındaki ikilem dünyadan çeşitli örnek olaylar ile karşılaştırmalı bir şekilde analiz edilmiştir. Bu noktada dikkat çeken en önemli bulgu, dünya siyasetinde etkili olmuş ve/veya olabilecek STK'ların savunuculuk temelinde faaliyet gösteren kuruluşlar olduğudur. 
Bu tez ayrıca, İHH İnsani Yardım Vakfı özelinde insani yardım kuruluşlarının Türkiye dış politikasına etki edip etmediğini de araştırmaktadır. İHH İnsani Yardım Vakfı'nın üç farklı alanda (insani yardım, insani diplomasi, savunuculuk) faaliyet gösterdiği görülmektedir. Söz konusu üç alan, birbiri ile doğrudan etkileşime sahip olduğundan, diplomatik üçgen olarak kavramsallaştırılmıştır. Diplomatik üçgen çerçevesinde gerçekleştirilen faaliyetler birbiri ile bağlantılıdır. Fakat bu bağlantıya rağmen her alanın etkileri ve sonuçları farklılık gösterebilmektedir. Çalışmada, insani yardımların Türkiye'nin imajına ve yumuşak gücüne olumlu bir etkide bulunduğu ortaya çıkmıştır. Fakat savunuculuk temelinde gerçekleştirilen bir eylem, Türkiye'nin dış politikasına olumsuz bir etki olarak yansımıştır.

Abstract:
This thesis claims that (international) NGOs are an important actor in international relations and NGOs can affect the States' foreign policies. NGOs, especially after the Cold War, were successful on affecting the international agenda about many areas from human rights to protecting the earth. Thus the problems which are included in low politics by realist paradigm started involving in the States' foreign policies. NGOs are devoid of the military power unlike the States and also they are devoid of the economic power unlike the multinational companies. But NGOs developed many unique strategies despite these handicaps. Thanks to these strategies, NGOs can affect the international relations and the States' foreign policies. So this thesis, firstly, aims to reveal how NGOs affect the international relations and the States' foreign policy by using their own unique strategies. In this survey the dilemma between theory and practice is analyzed as comparing various events. At this point most important discovery which takes attention is that NGOs, which affected or will affect the World politics, are active in the basis of advocacy NGOs. 
Also this thesis searches whether The Foundation for Human Rights and Freedoms and Humanitarian Relief (IHH) or other Humanitarian NGOs affect the Turkish foreign policy or not. We can see that İHH Humanitarian Relief Foundation is active at three area (humanitarian relief, humanitarian diplomacy and advocacy). The said three areas, because they are in touch with each other directly, are conceptualized as diplomatic triangle. The activities which are done in the diplomatic triangle framework are engaged with each other. But despite this engagement any areas' affects or consequences can differentiate. In this survey it is revealed that humanitarian reliefs affect Turkish image and soft power positively. On the contrary an action that acted in the basis of the advocacy affected the Turkish foreign policy negatively.