Rekabet sürecinde sosyal destek kaybının nöral bileşenleri
Neural correlates of social loss during competition
Yazar: BURCU ÖZKUL
Danışman: PROF. DR. ALİ SAFFET GÖNÜL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Depresyon = Depression ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Nörobiyoloji = Neurobiology ; Rekabet = Competition ; Sağlık = Health ; Sosyal destek = Social support ; Sosyal dışlanma = Social exclusion

Özet:
İnsanların hayatta kalmasındaki önemli etkenlerden bir tanesi karşılaşılan zorluk ve tehditler ile bir arada mücadele etmektir. Bir arada olabilme ve işbirliği becerisinin temelinde, kişinin ait olduğu grubun çıkarları doğrultusunda hareket etmesi ve gerektiğinde grup tarafından desteklenmesi yatmaktadır. Sosyal destekle sağlık durumu ve yaşam süresi arasında güçlü bir ilişki olduğu yapılan araştırmalarda gösterilmiştir. Sosyal desteğin fiziksel sağlık üzerine olan etkilerinin yanında başta depresyon olmak üzere psikiyatrik hastalıklar ve mental sağlık üzerine olan etkileri de bilinmektedir. Sosyal destek ve sağlık arasındaki güçlü ilişki bilinmesine rağmen bu ilişkinin altında yatan mekanizmalar tam olarak bilinmemektedir ve özellikle nörokognitif mekanizmalar büyük ölçüde keşfedilmemiştir. Bu alandaki araştırmalar sosyal dışlanmanın altında yatan mekanizmalara odaklanmış durumdadır ve sosyal desteğin nöral mekanizmalarını inceleyen bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada sosyal desteğin var olmasının ve ardından kaybedilmesinin beyin üstündeki etkilerini belirleyebilmek amacı ile araştırmacılar tarafından fonksiyonel magnetik rezonans görüntüleme (fMRG) deneyi geliştirilmiştir. Geliştirilen sosyal destek deneyine bir gönüllü ve onun 3 arkadaşı aynı anda katılmıştır. Gönüllüye deney sırasında kendisinin ve rakibinin cevaplarına göre belirli bir miktar puanın kendisi ve rakibi arasında paylaştırılacağı ve bu paylaştırma işlemini kendisinin üç, rakibinin iki arkadaşı tarafından yapılacağı söylenmiştir. Gönüllünün sosyal destek hissetmesi amacıyla deneyin ilk aşamasında daha çok kazanması, ardından sosyal desteğini kaybettiğini hissetmesi amacıyla deneyin son aşamasında daha çok kaybetmesi sağlanmıştır. Kontrol grubunda yer alan katılımcılar ise deneyi kazanarak bitirmiştir. Kazanılan ve kaybedilen dönemler arasındaki beyin işlev farkı Statistical Parametric Mapping (SPM) ile genel lineer model kullanılarak araştırılmıştır. Deney ve kontrol grubunda sosyal destek kazandıklarında aktive olan bir beyin bölgesi saptanamamıştır. Deney grubunda sosyal desteğin kaybedildiği bölümde insula ve anterior singulat korteks aktivitesi saptanmıştır. Sosyal destek kaybının fiziksel ağrı ile ilgili bölgelerde aktivasyona yol açtığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler; Sosyal Destek; Sosyal Dışlanma; Fonksiyonel Manyetik
Rezonans Görüntüleme

Abstract:
One of the most important factors in the survival of people is to struggle together with the difficulties and threats encountered. The ability to be together and cooperate lies in the fact that the person acts in the interests of the group to which the person belongs and to supported by the group if necessary. Research has shown that there is a strong relationship between social support and health status and life expectancy. Besides the effects of social support on physical health, the effects on psychiatric disorders and mental health, especially depression, are known. Although the strong relationship between social support and health is known, the mechanisms underlying this relationship are not fully known, especially neurocognitive mechanisms have not been discovered to a great extent. Research in this area has focused on the mechanisms underlying social exclusion and no study has been found to examine the neural mechanisms of social support. In this study, functional magnetic resonance imaging (fMRI) experiment was developed by the researchers to determine the effects of social support and social support loss on brain. One volunteer and her three friends joined the social support experiment at the same time. The volunteer was told that a certain amount of points would be shared between her/him and her/his opponent during the test according to her/his and her/his opponent's answers, and that the allocation would be made by three of her/his friends and two of her/his opponent's friends. In order for the volunteer to feel social support, he gained more points in the first stage of the experiment and he lost more in the last stage of the experiment in order to feel that he lost his social support. The participants in the control group completed the experiment by win. Brain function difference between social support earned and social support lost periods was investigated by using Statistical Parametric Mapping (SPM) with general linear model. No active brain region was determined when they gained social support in the experimental and control groups. In the experimental group, insula and anterior cingulate cortex activity were determined in the area where social support was lost. It has been determined that loss of social support leads to activation in regions related to physical pain.

Keywords; Social Support; Social Exclusion; Functional Magnetic Resonance
Imaging