Pankreas iskemi reperfüzyon hasarı modeli oluşturulan ratlarda deksmedetomidinin akciğerdeki uzak organ hasarı üzerindeki etkisi
Effect of dexmedetomide on distancing organ damage in the lung in rats with a pancreatic ischemia reperfusion injury model
Yazar: FEYZA AKTEPE
Danışman: DOÇ. DR. GÜLAY KİP
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Bu çalışmanın ana amacı, pankreas iskemi reperfüzyon hasarı meydana geldiğinde akciğer hasarı üzerinde deksmedetomidin etkilerinin histopatolojik ve biyokimyasal parametreler ile araştırılmasıdır.
Çalışmada 24 adet Wistar-Albino türü rat kullanıldı ve 4 gruba ayrıldı. İlk grup (grup K) Sham grubu olup, abdominal laparotomi uygulandı iskemi yapılmaksızın kapatıldı. İşlemden 180 dk sonra ratlar sakrifiye edildi ve akciğer dokuları alındı. 2. Grup (Grup D) Deksmedetomidin grubu işlemden 30 dk  intraperitoneal (İP) 100 µg/kg  deksmedetomidin uygulanarak abdominal laparatomi uygulandı. İskemi yapılmaksızın kapatıldı. İşlemden 180 dk sonra sakrifiye edilerek akciğer dokuları alındı. Grup İR, Grup İR-D abdominal laparotomi sonrası inferior splenik arter ve gastroduedonal arter eksplore edildi ve klemplendi; 60 dk iskemi ardından 120 dk reperfüzyon uygulandı. Grup İR-D grubuna abdominal laparatomiden 30 dakika önce intraperitoneal 100 µg/kg deksmedetomidin uygulandı. Grup İR ve Grup İR-D işlemden 180 dk sonra  sakrifiye edildi ve akciğer dokuları alındı. Akciğer doku örnekleri ışık mikroskobunda Hematoksilen-Eosin (H&E) ile  boyanarak incelendi. Biyokimyasal inceleme için doku örneklerinde TBARS, Katalaz, Glutatyon-s-transferaz ve Arilesteraz değerleri ölçüldü.
Histopatolojik incelemede, akciğerde toplam hasar skoru, alveol duvar kalınlığı İR-D grubunda İR grubuna göre anlamlı olarak düşük saptandı.  Nötrofil infiltrasyonu ve agregasyonu açısından gruplar arası anlamlı fark vardı. Doku örneklerinde ölçülen, TBARS düzeyi, İR-D grubunda İR grubuna göre anlamlı olarak daha düşük; ARE ve CAT enzim aktivitesi anlamlı olarak daha yüksek bulundu. GST aktivitesinde ise gruplar arası anlamlı fark vardı.
Bu bulgular ile deksmedetomidin uygulamasının, pankreasta deneysel olarak oluşturulan İR hasarının akciğer dokusundaki uzak organ hasarının engellenmesinde etkili olabileceği sonucuna varıldı. Klinik uygulamalara deksmedetomidin kullanımının yaygınlaşması amacı ile daha fazla randomize, kontrollü deney ve klinik çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Pankreas, İskemi Reperfüzyon Hasarı, Deksmedetomidin, Akciğer

Abstract:
The main aim of this study was to investigate the effects of dexmedetomidine on lung injury when pancreatic ischemia reperfusion injury occurs with histopathological and biochemical parameters.
In the study, 24 Wistar-Albino type rats were used and divided into 4 groups. The first group (group C) was the Sham group, abdominal laparotomy was applied and closed without ischemia. 180 minutes after the procedure, the rats were sacrificed and lung tissues were taken. Group 2 (Group D) Dexmedetomidine group received intraperitoneal (IP) 100 µg/kg dexmedetomidine 30 minutes before the procedure and underwent abdominal laparotomy. It was closed without ischemia. The patient was sacrificed 180 minutes after the procedure and lung tissues were taken. In Group IR and Group IR-D, after abdominal laparotomy, the inferior splenic artery and gastroduodenal artery were explored and clamped; 60 min ischemia was followed by 120 min reperfusion. In Group IR-D, 100 µg/kg dexmedetomidine was administered intraperitoneally 30 minutes before abdominal laparotomy. Group IR and Group IR-D were sacrificed 180 minutes after the procedure and their lung tissues were taken. Lung tissue samples were examined under light microscope by staining with Hematoxylin-Eosin (H&E). TBARS, Catalase, Glutathione-s-transferase and Arylesterase values were measuredin tissue samples for biochemical examination.
In histopathological examination, total lung damage score and alveolar wall thickness were found to be significantly lower in the IR-D group than in the IR group. There was a significant difference between the groups in terms of neutrophil infiltration and aggregation. TBARS levels measured in tissue samples were significantly lower in the IR-D group compared to the IR group, while ARE and CAT enzyme activities were significantly higher. There was a significant difference between the groups in GST activity. These findings suggest that dexmedetomidine administration may be effective in preventing distant organ damage in the lung tissue from experimentally induced IR injury in the pancreas. More randomized, controlled trials and clinical studies are needed to expand the use of dexmedetomidine in clinical practice.
Key Words: Pancreas, Ischemia Reperfusion Injury, Dexmedetomidine, Lung