Türkiye-Rusya ilişkilerinin güvenlik iş birliği
Security cooperation dimension of Turkey-Russia relations
Yazar: AHMET TURAN ÖZGEN
Danışman: DOÇ. DR. CENK ÖZGEN
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu tezin amacı; Türkiye ve Rusya arasındaki güvenlik iş birliği ilişkilerini detaylı bir şekilde ele almaktır. Türkiye-Rusya arasındaki güvenlik iş birliği, hem bölgesel hem de küresel düzeydeki stratejik konulara uzanan önemli bir konudur. Bu kapsamda tez, Türkiye ve Rusya'nın güvenlik alanındaki iş birliklerinin tarihsel oluşumunu inceleyerek, mevcut dinamiklerini ve gelecekteki olası yönelimleriyle sağladığı katkıları iki devlet arasındaki güncel güvenlik iş birliği faaliyetleri ışığında ortaya koymayı amaçlamaktadır. Türkiye ve Rusya arasındaki güvenlik iş birliği, Sovyetler Birliği'nin 1991'de yıkılmasıyla farklı bir evreye yönelmiştir. 1998'li yılların başlarından itibaren iki ülke arasında çeşitli güvenlik konularında iş birliği anlaşmaları yapılmıştır. Bu iş birliğinin temel dinamikleri, bölgesel konularda güvenlik, terörle mücadele enerji noktaları güvenliği, askeri ve savunma iş birliği ve bölgesel krizlerde ortak çalışma alanları gibi başlıca konular etrafında sıralanmaktadır. Özellikle Suriye, Libya, Ukrayna, Azerbaycan krizi ve Karadeniz bölgesindeki güvenlik meselelerinde iki ülkenin stratejik iş birliği öne plana çıkmaktadır. Tez, ayrıca Türkiye ve Rusya arasındaki güvenlik iş birliğinin iki ülkenin kendi ulusal güvenlik stratejileri üzerindeki etkilerini de incelemeyi amaçlamıştır. Türkiye'nin Batı ülkeleri ve NATO ile olan ilişkileri ile Rusya'nın, Türkiye'nin attığı adımlara karşı aldığı önlem durumuna Türkiye'nin denge politikası uygulaması, güvenlik iş birliğinin şekillenmesinde belirleyici etken olarak ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda Türkiye'nin NATO ve AB gibi uluslararası topluluklarla olan ilişkileri, Türkiye ve Rusya arasındaki güvenlik iş birliğinin şekillenmesinde etkin rol oynamaktadır. Sonuç olarak, Türkiye-Rusya güvenlik iş birliği faaliyetleri her iki ülkenin de ulusal çıkarları açısından hem de küresel ve bölgesel güvenlik aktörleri açısından nasıl bir etkiye sahip olduğu tartışılmazdır. Türkiye ve Rusya arasındaki iş birliğinin olası riskleri ve gelecekteki yönelimleri, Orta Doğu ve Karadeniz havzasındaki güvenlik ortamının da nasıl şekilleneceğine dair bilgi sunmaktadır.

Abstract:
The purpose of this thesis is to examine in detail the security cooperation relations between Turkey and Russia. The security cooperation between Turkey and Russia is an important issue that extends to both regional and global strategic matters. In this context, the thesis aims to elucidate the contributions made by examining the historical formation of Turkey and Russia's security cooperation, its current dynamics, and potential future orientations in light of the contemporary security cooperation activities between the two states. The security cooperation between Turkey and Russia has entered a different phase with the collapse of the Soviet Union in 1991. Since the early 1998s, various cooperation agreements on security issues have been made between the two countries. The fundamental dynamics of this cooperation are organized around key topics such as regional security issues, counter-terrorism, energy infrastructure security, military and defense cooperation, and joint working areas in regional crises. Particularly, strategic cooperation between the two countries is prominent in security issues related to Syria, Libya, Ukraine, the Azerbaijan crisis, and the Black Sea region. The thesis also aims to examine the effects of the security cooperation between Turkey and Russia on the national security strategies of both countries. Turkey's balancing policy, which emerges as a decisive factor in shaping security cooperation, is influenced by its relations with Western countries and NATO, and Russia's response to Turkey's actions. In this context, Turkey's relations with international communities such as NATO and the EU play a significant role in shaping the security cooperation between Turkey and Russia. In conclusion, the security cooperation activities between Turkey and Russia undeniably impact both countries' national interests as well as global and regional security actors. The potential risks and future orientations of the cooperation between Turkey and Russia provide insight into how the security environment in the Middle East and the Black Sea basin may shape up.