Japonca'da toplumdilbilim açısından saygı dili
Japanese honorific in perspective of socioliguistics
Yazar: AYŞE NUR SUGİYAMA TEKMEN
Danışman: PROF. DR. PULAT OTKAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Japon Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Japonca = Japanese language ; Sosyodilbilim = Sociolinguistic ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; İnsan ilişkileri = Human relations

Özet:
Dil kültürün aynasıdır. Yabancı dil öğreniminde dilin bu özelliğinin göz ardıedilmesi eksik dil öğrenimine yol açar. Çünkü dil öğrenimi sadece sözcüklerin veya gramerin öğrenilmesi ile bitmez. Aynı zamanda dilin içinde barındırdığı kültürel özelliklerinde öğrenilmesi gerekmektedir. Bu çabşmanm amacı, Japon toplum yapısmı önemli ölçüde etkileyen "saygı dili" oia Japonca içerisindeki kullanım alanlarına ve konumuna açıklık kazandırarak, Türkçe konuşan bir kişiye ne şekilde "saygı dili" öğretililmesi gerektiğini araştırmaktır. Bu düşünceden yola çıkarak birinci bölümde dil-kültür ilişkisi, dilde kültürler arası farklılıklar, toplumun dünya görüşünün dile etkisi, Japon toplumunda saygı düşüncesi ve insan ilişkilerinin yapısı üzerine bilgi verildikten sonra Japonca'da saygı düşüncesinin dile aktarıhşı üzerinde durulmuş ve sözcük kullanım ayrımına da kısaca değinildikten sonra "saygı dili" üzerine genel açıklamalar yapılmıştır. Diğer dillerde de olduğu gibi Japonca' da da çeşitli yöresel diller vardır. Sosyal statülere, seviyelere, ortama göre dilde farklılıklar gözlenir.İkinci bölümde davran^ dUi(ffîMMM-taiguu hyougen), yöresel diller(^T ^S-hougen), kadm dili(^Ctt -josei-go), îş ortammda saygıdili veyazıdili gibi "saygı dili" ile bağlantâı olan dil türleri üzerinde durulmuş, Japonca' daki bu dil türlerinde saygı dili kullanımının amacı, saygı dili ile ilişkisi ve gelişimi üzerine etkisi araşürimştır. Üçüncü bölümde, Ekim-Kasım 1995'te Soka Üniversitesinde toplam 225 kişiye uygulad^ımız anket sonuçlarına da dayanarak saygı dilindeki değişimler, günümüzde sakça yapılan saygıdili hataları, Japon toplumunun saygı diline bakış açısı üzerinde çabşlmştır, Yabanciara saygı dili öğretiminde hangi toplulukların göz önünde tutulması gerektiği konusu da düşünülmüştür. Dördüncü bölümde ise, ilk üç bölümün değerlendirilmesi yapılmış, Japonca' daki saygı dilinin bir yabancıya ne şekilde öğretilmesi gerektiği, nasıl doğru saygıdili konuşmalarnun sağlanacağı üzerinde bir sonuca varimş.

Abstract:
It is generally stated that " Language is the mirror of a culture". It' s clear that to ignore this peculiarity while studying a foreign language would be awfully insufficient Learning a foreign language actually means understanding the culture which is the essence of that language. It's generally told that since their social structure is complicated, understanding Japanese culture is difficult for people from foreign cultures. Rather than a complicated social structure, we can say that it is because of difficulties of comparison in some forms. Society' s permutation structure and its complexity is tightly hold by a language structure which is called honorific. The aim of this study is to examine the degrees of usage of honorific which is the base of Japanese social structure and to find the best way of teaching Japanese honorific to native Turkish speakers. Based on this idea, in chapter one after studying the relation between language and culture, the structure of respect and human relations in Japanese society, word selection is mentioned. Similar to other languages, there are several language forms according to regional differences. According to the differences in social position, ranks, formality several differences can be observed. This reflects the mind of Japanese society and it has a very important meaning. In chapter two to confirm this fact, behavioral impressions, which has a deep relation with honorific, regional language, women language, business language and written language are studied. In Chapter three, also based on the questionnaire made in Soka University October-November of 1995 on 225 people, we tried to find the common mistakes and changes in honorific use and the views of the Japanese society on honorific and what kind of honorific must be taught, when teaching it honorific to foreigners. In chapter four, we got some results on how to teach Japanese honorific to a foreigner and how to make them talk correct Japanese honorific.