Türkiye'de teknolojik gelişimin ekonomik büyümeye etkisi
The effect of technological development on economic growth in Turkey
Yazar: HAKKI KILIÇ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ARSLAN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics

Özet:
Ekonomik büyümeyi arttırmaya yönelik çeşitli eğilimler olsa da teknolojik ilerlemenin temel bileşeni olan ve Ar-Ge harcamalarının nihai sonucu kabul edilen patent sayısı ekonomik büyümenin sağlanmasında önemli bir rol oynamaktadır. 1990'ların başında, Ar-Ge'ye dayalı içsel büyüme modelinin yapısıyla birlikte inovasyon kavramı büyümenin merkezi haline gelmiştir. Bu bağlamda, ekonomik büyümeyi sürdürmek ve uluslararası rekabet avantajını kullanmak isteyen ülkeler, kaynaklarının etkin ve rasyonel kullanımını sağlamak amacıyla Ar-Ge harcamalarına ağırlık vermeye başlamıştır. Bu bilgiler ışığında bu tez çalışmasında Türkiye'de 1991-2020 dönemini kapsayacak biçimde, patent başvuru sayısı, sermaye ve işgücünün ekonomik büyüme üzerinde ki etkileri ARDL sınır testi aracılığıyla incelenmektedir. Elde edilen sonuçlara göre, değişkenler arasında uzun dönemli eşbütünleşik ilişkinin olduğu ve patent sayısının kısa ve uzun dönemde ekonomik büyüme katkı sağladığı, kısa dönemde ekonomik büyüme üzerinde herhangi bir anlamlı etkiye sahip olmayan iş gücünün uzun dönemde ekonomik büyümeyi arttırdığı ve son olarak sermaye miktarının uzun dönemde ekonomik büyümeyi anlamlı bir şekilde etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır. İnovasyonu güçlendiren, insan sermayesini besleyen ve sermaye dağıtımını optimize eden dayanıklı bir yaklaşımın Türkiye'nin sürdürülebilir ve kapsayıcı ekonomik büyüme hedeflerini gerçekleştirmede etkili olacağı söylenebilmektedir.

Abstract:
Although there are various trends to increase economic growth, the number of patents, which is the basic component of technological progress and is considered the final result of R&D expenditures, plays an important role in ensuring economic growth. In the early 1990s, the concept of innovation became the center of growth with the structure of the internal growth model based on R&D. In this context, countries that want to maintain economic growth and use their international competitive advantage have started to focus on R&D expenditures in order to ensure the effective and rational use of their resources. In the light of this information, in this thesis study, the effects of the number of patent applications, capital and labor on economic growth in Turkey, covering the period 1991-2020, are examined through the ARDL bounds test. According to the results obtained, there is a long-term cointegrated relationship between the variables and the number of patents contributes to economic growth in the short and long term, the workforce, which does not have any significant effect on economic growth in the short term, increases economic growth in the long term, and finally, the amount of capital increases economic growth in the long term. It is concluded that it did not affect growth significantly. It can be said that a resilient approach that strengthens innovation, nurtures human capital and optimizes capital distribution will be effective in achieving Turkey's sustainable and inclusive economic growth targets.