Sosyal hizmet uzmanlarının otizm hakkındaki bilgi ve görüşleri ile çocuğu otizmli olan annelerin sosyal hizmet uzmanları hakkındaki bilgi ve görüşlerinin incelenmesi
Investigation of knowledge and opinions of social workers about autism and the mothers of children with autism about social workers
Yazar: EDA YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ARZU ÖZEN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Davranış Analizi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Anneler = Mothers ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmetler = Social services ; Yarı yapılandırılmış görüşme = Semistructured interview

Özet:
Bu araştırmada Samsun Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bağlı kurum ve kuruluşlarda görev alan sosyal hizmet uzmanlarının otizm hakkındaki bilgi ve görüşleri ile Samsun ilinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Özel Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinden hizmet alan çocuğu otizmli olan annelerin sosyal hizmet uzmanları hakkındaki bilgi ve görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma sorularına yanıt bulmak amacıyla araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 10 sosyal hizmet uzmanı ile çocuğu otizmli olan 10 anneyle yürütülmüştür. Araştırma nitel araştırma yaklaşımlarından fenomenolojik desenle gerçekleştirilmiş, veriler yapılandırılmış ve yarı-yapılandırılmış görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Her iki katılımcı grubuna sorulan yapılandırılmış sorular sayısal analiz; yarı-yapılandırılmış sorular ise içerik analiziyle analiz edilmiştir. Araştırmada yapılandırılmış ve yarı-yapılandırılmış görüşme soruları kullanılarak analiz çeşitlemesi sağlanmıştır. Yapılan içerik analizi sonunda sosyal hizmet uzmanlarıyla yapılan görüşmelerden yedi ana tema ile 10 alt temaya; annelerle yapılan görüşmelerden ise dört ana tema ile yedi alt temaya ulaşılmıştır. Sosyal hizmet uzmanları otizmli bireylerle veya çocuğu otizmli olan ailelerle bakım hizmetleri ve rehberlik ve danışmanlık hizmeti sunma konularında çalışabileceğini ifade etmiştir. Araştırma bulgularında sosyal hizmet uzmanlarının otizmin genel özelliklerine ve otizmli bireylerin toplumsal kaynakları kullanım hakları ile ilgili konularda desteğe gereksinimlerinin olduğu ve gereksinimlerin hizmet içi eğitim ve seminerle giderilebileceği ortaya konmuştur. Araştırma bulguları çocuğu otizmli olan annelerin çocuklarının özel gereksinimden ötürü özel eğitim hizmetleri dışında en çok psikiyatri ve psikolog tarafından sağlanan destekler ile özel gereksinimli çocuklara sağlanan ekonomik destekten yararlandıklarını göstermiştir. Araştırma bulgularında annelerin "sosyal hizmetler" kavramını bildiklerini fakat "sosyal hizmet uzmanı"na ilişkin bilgi sahibi olmadıkları görülmüştür. 
Anahtar Sözcükler: Otizm, Sosyal hizmet uzmanı, Çocuğu otizmli olan anneler, Fenomenoloji, Yapılandırılmış ve yarı-yapılandırılmış görüşme,

Abstract:
The purpose of the study was to investigate the knowledge and opinions of social workers that work at institutions and organizations affiliated to Samsun Provincial Directorate of Family and Social Services about austim and mothers of children with autism knowledge and opinions about social workers who have received education services from a special education and rehabilitation center at Samsun. The participants of the was were social workers (n=10) and mothers (n=10) who have children with autism. They participated in the study voluntarily. The study was carried out with a phenomenological desing, which is one of the qualitative research approaches and the data were collected by structured and semi-structured interview techniques. For both participant groups, the structured questions were analyzed by quantitative analysis and semi-structured questions were analyzed by content analysis. As a result of content analysis, seven main themes and 10 sub-themes have been obtained from social workers and four main themes and seven sub-themes have been obtained from the mothers of children with autism. Findings showed that the social workers stated that they can study with children with autism and their families about providing care and guidance and counseling service. Social workers stated that they need training about autism and their social rights. They think that their training needs can be met with seminars or in-service trainings. Additionally, findings showed that mothers mostly benefit from psychologists, psychiatrists, and economic support provided to children with disabilities apart from special education teachers. Findings also showed mothers who have children with autism have some information about the concept of "social work" but they do not have any information about "social workers".  
Keywords: Autism, Social Worker, Mothers of Children with Autism, Phenomenology, Structured and Semi-structured conversation.