Türk iş hukukunda esneklik ve iş güvencesine etkisi
Flexibility in Turkish labor law and its effect on job security
Yazar: BERFİN PERİHAN ALKAN
Danışman: PROF. DR. HAKAN KESER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
1980 sonrasında küreselleşme ile birlikte meydana gelen ekonomi
politikalarında değişim ve teknolojideki gelişim, işgücü piyasalarına da
yansımıştır. Bu bağlamda iş güvencesine bakış açısı ve uygulaması da
değişmiştir. 1980 öncesinde istikrar ve düzen anlayışı içinde standart istihdam
biçimi mevcutken küreselleşme ile birlikte esnek istihdam biçimleri ön plana
çıkmıştır. Bu bağlamda, hızla değişen talep ve koşullara uyum sağlamanın
esnekliği gerekli kıldığı ileri sürülmüş, katı bir iş güvencesi yaklaşımından
uzaklaşılarak iş güvencesi esnekleştirilmiştir.
İş güvencesi, işçiler için uzun yıllar boyunca işlerini koruma ve istikrar
sağlama konusunda önemli bir faktördür. Ancak son yıllarda, değişen şartlar ve
teknolojik gelişmeler, geleneksel iş güvencesi anlayışını sorgulatmış ve iş
güvencesinin esnekliğini gerekli kılmıştır. Bu dönüşüm, işçi ve işverenlerin daha
çeşitli çalışma düzenlemeleri ve sözleşme tipleri üzerinde anlaşmaya
varmalarına olanak tanırken, aynı zamanda iş dünyasının belirsizliklerine daha
iyi adapte olmalarına yardımcı olabilmektedir. Bununla birlikte, iş güvencesinin
esnekleşmesi, hem işçiler ve işverenler hem de sendikalar için yeni fırsatlar ve
zorluklar yaratabilmektedir. Bu nedenle, iş güvencesinin esnekleşmesi, modern
iş dünyasının merkezindeki tartışmalardan biri haline gelmiştir. Bu çalışmada,
iş güvencesinin esnekleşmesinin ne anlama geldiğini ve işgücü piyasasının
tarafları üzerindeki potansiyel sonuçları incelenmektedir.
Bu çalışma, esneklik ve iş güvencesi arasında doğal bir çelişki olduğunu,
ancak bu çelişkinin esneklik stratejisinin dengeleme mekanizmaları aracılığıyla
uzlaştırılabileceğini iddia etmektedir. Tezin bir diğer iddiası da, iş güvencesinin
esnekleşmesinin taraflar için olumlu ve olumsuz yanları olsa da değişen şartlara
uyum sağlamada gerekli olduğudur. Çalışma, Türkiye'de de oldukça belirgin
olan esneklik ve iş güvencesi ikilemine bir çözüm olarak iş güvencesinin
esnekleşmesini önermektedir. Ancak, başarılı bir uygulama için yapısal
sınırlamalar, iş güvencesi yerine istihdam ve gelir güvencesi sağlayan kurumsal
bir altyapının oluşturulması ve toplu sözleşme sisteminin iyileştirilmesi gibi
siyasi önceliklerin aşılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: İş Hukuku, İş Güvencesi, Esneklik.

Abstract:
The change in economic policies and the development in technology that
occurred with globalization after 1980 were also reflected in the labor markets.
In this context, the perspective and practice of job security has also changed.
While there was a standard form of employment within the understanding of
stability and order before 1980, flexible forms of employment came to the fore
with globalization. In this context, it has been argued that adapting to rapidly
changing demands and conditions requires flexibility, and job security has been
made flexible by moving away from a rigid job security approach.
Job security is an important factor for workers to maintain their jobs
and ensure stability for many years to come. However, in recent years, changing
conditions and technological developments have questioned the traditional
understanding of job security and necessitated the flexibility of job security.
This transformation allows workers and employers to agree on a wider range of
working arrangements and contract types, while also helping them better adapt
to the uncertainties of the business world. However, the flexibility of job
security can create new opportunities and challenges for both workers,
employers and unions. Therefore, the flexibility of job security has become one
of the central debates in the modern business world. This study examines what
flexible job security means and its potential consequences on the parties of the
labor market.
This study argues that there is an inherent contradiction between
flexibility and job security, but that this contradiction can be reconciled through
the balancing mechanisms of the flexibility strategy. Another claim of the thesis
is that although the flexibility of job security has positive and negative aspects
for the parties, it is necessary to adapt to changing conditions. The study
suggests making job security flexible as a solution to the dilemma of flexibility
and job security, which is also quite evident in Turkey. However, for a
successful implementation, political priorities such as structural limitations, the
creation of an institutional infrastructure that provides employment and income
security instead of job security, and the improvement of the collective
bargaining system must be overcome.
Keywords: Labor Law, Job Security, Flexibility