Kur'ân'ın anlaşılmasında Esbâb-ı Nüzûlün rolü (es-Sirâcü'l-Münîr örneği)
The role of Asbab Al-Nuzul in understanding of the Qur'an (The example of Al-Sıraj Al-Munır)
Yazar: MEHMET SİZGEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL KURT
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Araştırmamız giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş'te araştırmanın konusu, amacı, önemi, yöntemi ve kaynakları hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde esbâb-ı nüzûl ilmi hakkında bazı genel bilgiler verilmiş, ayrıca Şirbînî'nin hayatı, hocaları, öğrencileri, eserleri ve tefsiri tanıtılmıştır. Bunun yanında Şirbînî'nin tefsirindeki metodu rivayet ve dirayet açısından değerlendirilmiştir. İkinci bölümde Şirbînî'nin Sirâcü'l-Münîr'de kulandığı esbâb-ı nüzûl kaynakları belirtilmiş ve esbâb-ı nüzûl rivayetlerini nasıl kullandığı örnekler üzerinden açıklanmıştır. Yine Şirbînî'nin esbâb-ı nüzûlle ilgili isnadları kullanma şekli ve esbâb-ı nüzûl rivayetlerinde kullandığı kalıplar ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde Şirbînî'nin Sirâcü'l-Münîr'de kulandığı esbâb-ı nüzûl rivayetleri muhteva açısından irdelenmiştir. İlk önce Kur'ân vahyinin muhatabı olan Mekke ve Medine'de bulunan dini guruplarla ilgili nüzûl rivayetleri incelenmiş, daha sonra Garanik olayı, ganimetler ve ifk hadisesi gibi siyer hakkındaki esbâb-ı nüzûl rivayetleri örnekler üzerinden ele alınmıştır. Ayrıca teyemmüm, oruç, zıhar vb fıkhi konular hakkındaki esbâb-ı nüzûl rivayetleri irdelenmiştir. Bu çalışmada Şirbînî'in Sirâcü'l-Münîr'de kulandığı esbâb-ı nüzûl rivayetleri incelenirken genellikle her konuyla ilgili iki örnek verilmiştir. Sonuç bölümünde Şirbînî'nin Sirâcü'l-Münîr'deki esbâb-ı nüzûl anlayışı olumlu ve olumsuz yönleri açısından değerlendirilmiştir.

Abstract:
The research consists of an introduction, three chapters and a conclusion. In the introduction, information is given about the subject, purpose, importance, method and sources of the research. In the first chapter, some general information about the science of asbab al-nuzul is given, and Shirbini's life, teachers, students, works and tafsir are introduced. In addition, Shirbini's method in his tafsir has been examined in terms of narration and dirayah. In the second chapter, the sources of asbab al-nuzul used by Shirbini in al-Siraj al-Munir are stated and how he uses the narrations of asbab al-nuzul is explained through examples. Again, the way Shirbini used the isnads related to the asbab al-nuzul and formulaic expression he used in the narrations of the asbab al-nuzul were revealed. In the third chapter, the narrations of asbab al-nuzul that Shirbini used in al-Siraj al-Munir were examined in terms of content. First, the revelation narrations about the religious groups in Mecca and Medina, which were the addressees of the Quranic revelation, were examined, and then the narrations about the causes of the descent, such as the Garanik incident, the spoils and the ifk incident, were discussed through examples. In addition, narrations about revelation of fiqh issues such as tayammum, fasting, zihar etc. were examined. In this study, while examining the narrations of asbab al-nuzul used by Shirbini in al-Siraj al-Munir, two examples related to each subject are generally given. In the conclusion part, Shirbini's understanding of asbab al-nuzul in al-Siraj al-Munir has been evaluated in terms of its positive and negative aspects.