Atatürk Üniversitesi Tıp fakültesi hastanesi doktorlarının aromaterapi hakkındaki bilgi tutum ve davranışlarının araştırılması
Investigation of knowledge, attitudes and behaviors of the doctors of Atatürk University Medical Faculty Hospital about aromatherapy
Yazar: HİLAL KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA BAYRAKTAR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Aromaterapi tıbbi bitkilerden çeşitli yöntemler ile elde edilen aromatik esansiyel yağların, sağlığı koruma ve geliştirmede destekleyici olarak kullanılmasını içeren bir tedavi yöntemidir. Aromatik yağlar halk tarafından doğal olarak kabul edilerek sıkça kullanılmasına rağmen literatürde bitkisel yağlardan kaynaklanan çok sayıda toksikasyon olgusu mevcuttur. Özellikle oral kullanımda ilaç etkileşimlerine sebep olmaktadır. Bu sebeple hekimlerin aromaterapiyi bir tedavi yöntemi olarak kabul etmese dahi olası yan etkiler ve etkileşimler açısından bilgi sahibi olması elzemdir. Bu çalışmada hastanemizdeki hekimlerin aromaterapi hakkındaki bilgi düzeyleri, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Yöntem: Araştırmamız Atatürk Üniversitesi Hastanesinde çalışan hekimlere yönelik kesitsel, tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Verilerin toplanması aşamasında katılımcıların sosyodemografik özellikler, aromaterapi bilgi düzeyi ve tutumunu değerlendiren anket soruları ve GETAT tutum ölçeği sorularını yanıtlamaları istenmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza 152 kişi katılmıştır. Katılımcıların %64,5'i (n=98) kadın, ortalama yaşları 31,6 ± 6,7 yıl, ortalama meslekte çalışma süreleri 6,4 ± 6,4 yıl olarak tespit edildi. Katılımcılardan bir kişi fakültede beş kişi ise mezuniyet sonrası aromaterapi eğitimleri aldıklarını ifade etmiştir. Aromaterapi bilgi düzeyi sorusuna 71 kişi (%46,7) hiç bilgim yok diye cevap vermişken, 67 kişi (%44,1) ise çok az bilgi düzeyine sahip olduğunu ifade etmiştir. Aromaterapi bilgi kaynağı olarak internet katılımcıların %38,2'si (n=58) tarafından ifade edilmiştir. Katılımcıların ilaç etkileşimi açısından bitkisel ürün sorgulama durumu açısından hiç ve nadiren seçeneğini işaretleyenlerin oranının %57,8 (n=88) olduğu saptanmıştır. Aromaterapi konusunda dernek veya özel kuruluşlardan eğitim almak isteyen katılımcıların oranı %42,2 (n=64) iken sağlık bakanlığından bu konuda eğitim almak isteyen katılımcıların oranı ise %64,5 (n=98) olarak tespit edilmiştir. 
Sonuç: Çalışmamızda hekimlerin aromaterapi konusundaki bilgi düzeyi ve farkındalıklarının düşük olduğu ancak buna rağmen bu konuda tutumlarının olumlu yönde olduğu saptanmıştır. Hekimlerin aromaterapi konusunda en sık bilgi kaynağı internet ve sosyal medya iken, en sık çekinceleri ise yetersiz bilgi ve ürün denetimsizliği idi. Sağlık Bakanlığının aromaterapi ürünlerini daha sıkı denetlemesi, bilimsel eğitimler düzenlemesi ve farkındalık oluşturması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: aromaterapi, fitoterapi, tamamlayıcı tıp, geleneksel tıp, tıbbi bitki

Abstract:
Introduction and Aim: Aromatherapy is a treatment method that includes the use of aromatic essential oils obtained from medicinal plants by various methods, as a support in protecting and improving health. Although aromatic oils are accepted as natural and frequently used by the public, there are many toxicities arising from vegetable oils in the literature. It causes drug interactions, especially when used orally. For this reason, it is essential for physicians to have knowledge of possible side effects and interactions, even if they do not accept aromatherapy as a treatment method. In this study, it was aimed to investigate the knowledge levels, attitudes and behaviors of physicians in our hospital about aromatherapy.
Method: Our research is a descriptive and cross-sectional study conducted on physicians working in Atatürk University Hospital. At the stage of data collection, the participants were asked to answer the questionnaire questions evaluating sociodemographic characteristics, aromatherapy knowledge level and attitude, and GETAT attitude scale questions.
Results:  Of the 152 physicians included in our study, 64.5% (n=98) were female, the mean age was 31.6 ± 6.7 years, and the mean professional working period was 6.4 ± 6.4 years. One of the participants stated that they received aromatherapy trainings at the faculty and five of them got after graduation. While 71 physicians (46.7%) answered as having no knowledge about aromatherapy, 67 physicians (44.1%) stated that they had very little knowledge. In the question in which the source of aromatherapy information was questioned, 38.2% of the participants (n=58) answered as the internet. When the participants were asked about the herbal product questioning status in terms of drug interaction, it was determined that 58.8% (n=88) chose the option never or rarely. While the rate of participants who wanted to receive training on aromatherapy from associations or private institutions was 42.2% (n=64), the rate of participants who wanted to receive training on this subject from the Ministry of Health was 64.5% (n=98).
Conclusion: In our study, it was determined that the level of knowledge and awareness of physicians on aromatherapy was low, but their attitudes were positive on this subject. The most common sources of information for physicians were the internet and social media, whereas, the most common reasons for reservations about aromatherapy were insufficient information and product lack of control. It is thought that the Health Ministry's tighter inspection of aromatherapy products, providing scientific training to physicians and increase awareness was essential.
Keywords: aromatherapy, phytotherapy, complementary medicine, traditional medicine, medicinal plant