Sürülüp terkedilen bir merada farklı ıslah yöntemlerinin etkinliklerinin belirlenmesi
Determination of effectiveness of different improvement methods on a plowed and abandoned pasture
Yazar: HANİFE MUT
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR AYAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Mera = Pasture ; Mera bitkileri = Pasture plants ; Mera ıslahı = Pasture breeding

Özet:
Sürülüp terkedilen bir merada farklı ıslah yöntemlerinin etkinliklerinin belirlenmesini amaçlayan bu araştırma, 2005 ? 2008 yılları arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi'ne ait yaklaşık 30 yıl önce sürülüp terkedilen doğal mera alanında yürütülmüştür. Araştırma Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre 4 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Çalışmada etkinliği incelenen ıslah konuları havalandırma, erken biçim, suni gübre, ahır gübresi, üstten tohumlama ve bu işlemlerin uygun kombinasyonları ile kontrol işlemidir.Araştırmada toplam kuru ot verimleri 2006, 2007, 2008 yıllarında sırasıyla 406.8 ? 720.3, 244.6 ? 622.8, 270.9 ? 576.8 kg/da arasında değişmiştir. Kuru ağırlık esasına göre botanik kompozisyona buğdaygiller % 46.2 ? 74.2, baklagiller % 17.5 ? 40.8, diğer familyalara ait bitkiler ise % 5.5 ? 23.7 arasında değişen oranlarda katılmışlardır. Deneme alanının bitki ile kaplı alan değerleri 2005, 2006, 2007, 2008 yıllarında sırasıyla % 38.31 ? 49.89, % 47.87 ? 60.60, % 56.76 ? 64.50, % 60.00 ? 73.50 arasında değişmiştir.Mera otunda ham protein oranları % 11.28 ? 14.52, ADF oranları % 34.58 ? 39.40, NDF oranları % 52.29 ? 62.99, ham kül oranları ise % 7.72 ? 9.11 arasında değişmiştir. Toplam ham protein verimi 51.53 ? 72.33 kg/da arasında belirlenmiştir. Mera otunun fosfor içeriklerinin yeterli K, Ca ve Mg içeriklerinin yüksek ve K/Ca+Mg oranının % 1.26 ? 3.58 arasında değiştiği belirlenmiştir.Deneme topraklarının organik madde içerikleri % 2.50 ? 6.96, elektriksel iletkenlik değerleri 0.289 ? 0.736 ds/mol, fosfor içerikleri 1.974 ? 9.505 ppm, potasyum içerikleri 0.261 ? 0.798 cmol/kg, kalsiyum içerikleri 28.333 ? 37.417 cmol/kg, magnezyum içerikleri ise 7.958 ? 15.083 cmol/kg arasında değişmiştir.Samsun ekolojik şartlarında sürülüp terkedilen bir mera alanında yürütülen bu çalışma sonucunda, uygulanan mera ıslah işlemleri ile hem bitki sıklığında, hem de toprakların organik madde içeriğinde önemli artışlar meydana geldiği belirlenmiştir. Bu tip mera alanları vejetasyondaki bitki türleri ve oranları, iklim şartları ve toprak özellikleri dikkate alınarak, belirlenen uygun ıslah yöntemleri ile mutlaka iyileştirilmelidir. Bu alanların üretkenliğinin devam ettirilebilmesi için mera yönetim planlarının hazırlanması ve uygulanması gerekir.

Abstract:
The research which aimed to determine the effectiveness of different improvement methods on a native pasture which was plowed about 30 years ago and then abandoned was conducted between 2005 and 2008 in Agriculture Faculty Campus of 19 Mayis University. The experiment was laid out in a randomized complete block design with four replicates. The improvement methods whose effectiveness was tried to be figured out in the study were soil aeration, early cut, artificial fertilizer, sheep manure, oversowing, combination of these treatments and control.Total dry matter yields ranged from 406.8 to 720.3 kg/da, from 244.6 to 622.8 kg/da, from 270.9 to 576.8 kg da-1 in the years of 2006, 2007 and 2008, respectively. Based on dry weight of species, botanical composition of the pasture consisted of grasses (46.2 ? 74.2 %), legumes (17.5 ? 40.8 %) and other species (5.5 ? 23.7 %). Plant covering percentages in the experiment varied between 38.31 ? 49.89 %, 47.87 ? 60.60 %, 56.76 ? 64.50 %, and 60.00 ? 73.50 %, in the years of 2005, 2006, 2007, and 2008, respectively.Crude protein contents in pasture hay were 11.28 ? 14.52 %, ADF rates were 34.58 ? 39.40 %, NDF rates were 52.29 ? 62.99 % and ash rates were 7.72 ? 9.11 %. Total crude protein yield was found between 51.53 and 72.33 kg da-1. Phosphorous content of pasture hay was found to be sufficient for animals whereas K, Ca and Mg contents were high. The rate of K/Ca+Mg changed between 1.26 and 3.58 %.Organic matter contents of experimental soils were 2.50 ? 6.96 %, electrical conductivity values were 0.289 ? 0.736 ds/mol, phosphorous contents were 1.974 ? 9.505 ppm, potassium contents were 0.261 ? 0.798 cmol/kg, calcium contents were 28.333 ? 37.417 cmol/kg, magnesium contents were 7.958 ? 15.083 cmol/kg.Significant relation was determined between pasture improvement methods and plant density, and significant increases occurred in organic matter contents of soils. These types of pastures must be improved using determined improvement methods, considering plant species and composition rates in the vegetation, climatic conditions and soil properties. To sustain the productivity of these lands, pasture management plans need to be prepared and implemented.