Lise ikinci sınıf öğrencilerinin matematik dersindeki başarı ve başarısızlıklarına gösterdikleri nedenler
12.th. grade highschool students causal attributions for success and failure
Yazar: HAKAN GÜLVEREN
Danışman: DOÇ. DR. MÜNİRE ERDEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1996
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarı = Success ; Başarısızlık = Failure ; Lise öğrencileri = High schools students ; Matematik eğitimi = Mathematics education

Özet:
Bu araştırmada, lise ikinci sınıfa devam eden öğrencilerin Matematik dersinde basan ve başarısızlıklarını açıklamak için kullandıkları nedenler saptanmaya çalışılmıştır. Araştırmada Weiner'ın basan ve başarısızlıklar için belirlemiş olduğu çaba, yetenek, konu güçlüğü ve şans değişkenleri ele alınmıştır. Araştırma, Uşak ili merkez liselerinden Uşak lisesinde, ikinci sınıflarda, 208 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Bu araştırmada çözüm aranan problem "Lise ikinci sınıfa devam eden öğrencilerin Matematik dersinde basan ve başarısızlıklarına buldukları nedenler ile okul başarısı ı cinsiyet ve bölümler arasında anlamlı bir fark var mıdır?"şeklinde ifade edilmiştir. Araştırmada ele alman alt problemlere ilişkin veriler, Neden Bulma Kuramı doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanan "Neden Bulma Anketi" yardımıyla elde edilmiştir. Toplanan veriler doğrultusunda yapılan istatistiksel analizler sonucunda elde edilen bulgular şu biçimde özetlenebilir: 1. Karne notlarına göre başarılı ve başarısız olan öğrenciler Matematik dersinde ba- şansız olmalarını çaba eksikliğine ve şanssız olmalarına yüklemektedirler. Başarılı öğrenciler yeteneklerinin başarılı olmada yeterli olmadığına inanırken, başarısız öğrenciler bu görüşte değiller. Konunun zor olması başarılı öğrencilerin başarısız olmalarında etkili değildir. 2. Karne notlarına göre başarılı ve başarısız olan öğrencilerin Matematik dersindeki başarılarını şanslı olmalarına yüklemektedirler. Başarısız öğrenciler başarılarını yeteri kadar çaba harcamalarına bağlarlarken başarılı öğrenciler konunun kolay olmasına yükleme yapmaktadırlar. Başarılı olan öğrencilerin yeteneklerine olan güvenleri, başarısız olan öğrencilerinkinden düşüktür. Başarılı öğrenciler için IIbaşarılı olmada şanstan sonra konunun kolay olması daha etkili olarak görülmek tedir. 3. Matematik dersindeki başarısızlığı açıklamada kız ve erkek öğrenciler arasında fark bulunmaktadır. Kızlar Matematik dersinde başarısız olmalarını şanssızlığa er kekler ise yeterli çabayı göstermemelerine yüklemektedirler. Ayrıca kız öğrenciler başarısızlığın nedeni olarak yeteneği, erkeklere oranla daha fazla önemli olarak algılamaktadırlar. Erkek öğrenciler için konunun zor olması başarısız olmalarına neden olmaktadır. 4. Matematik dersinde, kız ve erkek öğrenciler başarılı olmalarını şans ile açıkla maktadırlar. Kız öğrenciler başarılı olmalarını yeterli çaba harcamaya yüklemektedirler. Başarı durumunda kızların yetenek algılan, erkeklere oranla daha düşük tür. Matematik dersi kızlar tarafından daha kolay bir ders olarak algılanmaktadır. 5. Matematik dersindeki başarısızlığa bulunan nedenler bölümlere göre değişmektedir. Edebiyat bölümü öğrencileri Matematik dersindeki başarısızlıklarını etersiz çabaya, Fen bölümü öğrencileri ise şansa yüklemektedirler. Konunun güçlüğüne Edebiyat öğrencileri, yetenek eksikliğine Fen bölümü öğrencileri daha fazla yük leme yapmaktadırlar. 6. Bölümlere göre başarı şansa yüklenmektedir, bu her iki bölüm içinde anlamlı bulunmuştur. Fen bölümü öğrencileri Matematik dersindeki başarılarını çabaya yüklerken Edebiyat bölümü öğrencileri konunun kolay olmasına yükleme yapmak tadırlar. Eğer Matematik dersinde kolay konulardan sorular gelirse Edebiyet öğ rencileri başarılı olacaklarını ifade etmektedirler. Bu durum Fen bölümü içinde geçerlidir, fakat konunun kolay olması Edebiyat bölümü kadar önemli görülmemektedir. Edebiyat bölümü öğrencileri yeteneği basanda daha az önemli olarak algılarken, Fen bölümü öğrencilerinde bu daha fazladır. III

Abstract:
In this research, it has been tried to determine which causal attributions are used to explain success and failure in Mathematics by 12 Th. Grade highschool stu dents. It was used effort, ability, task difficulty and luck that have been determined for success and failure by Bernard Weiner. In this research, the problem has been expressed as follows, "Is there a significant difference between causal attributions that are used for success and failure in Mathematics who attending to 12.th grade students and achievement, sex, branch. In the research, data that belong to sub-problems were collected by "Attribution Questionnaire" that has been appropriately developed to attribution the ory by researcher. In accordance with the collected data, the findings can be summa rized as follows; 1. Students who failed and successful in accordance with their list of marks attribute their failure in Mathematics to lack of effort and unluck. While successful stu dents believe that their ability is not enough to attain success, failed students do not think so. 2. Students who failed and successful in accordance with their list of marks attribute their success in Mathematics to luck. While failed students attribute their success to spend enough effort, successful students attribute their success to easy task. Confidence of ability of successful students is lower than failed students. It seems that easy task is more efficient than luck for successful students. 3. There is deference between girls and boys to explain their achievement in Mathematics. When girls attribute their failure to unluck in Mathematics, boys attribute their failure to lack of effort. Girls also perceive more important ability as a cause of their failure than boys. 4. In Mathematics, girls and boys explain their success and failure with luck. Girls attribute their success to spend enough effort. In success condition, girls perceive IVof ability is lower effect than boys. However, Mathematics is perceived as an easy subject by girls. 5. Casual attributions modify according to the subject area. In Mathematics, when Literature students attribute their failure lack of effort, Science students attribute their failure to luck. Literature students make casual attribution to task difficulty; Science students make more casual attribution to lack of ability. 6. Success is attributed to luck; this result is significant for each subject area. While Science students attribute their success to effort in Mathematics, Literature stu dents attribute their success to ease of task. If it is asked easy question, Literature students express that they can be successful. This result is current for Science stu dents, but ease of task does not effect Science students as Literature students. While Literature students perceive ability not important in success, Science stu dents perceive ability much more important.