Eğitim bilimleri terim ve kavramlarının modern sözlükbilimi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of terms and concepts of educational science in terms of modern lexicology
Yazar: AYŞE TUNALI
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN YILMAZ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim = Education ; Eğitim bilimleri = Educational science ; Sözlük = Dictionary ; Sözlükbilim = Lexicology

Özet:
Araştırma, Eğitim Bilimleri alanında kullanılmakta olan eğitim ve öğretimle ilgili terim ve kavramların ilgili bilim dalının üstdil yapısına uygun olarak oluşturulup oluşturulmadığını tespit etmek; başlıca Eğitim Terimleri Sözlükleri'nin modern sözlükbiliminin ilke, veri ve yöntemlerine uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığını belirleyerek, terim ve kavram sözlüğü hazırlayıcılarına çeşitli öneriler getirmek amacıyla yapılmıştır.Araştırmamızda, genel tarama modellerinden ?betimsel tarama modeli? kullanılmıştır. Belirlenen 3 (üç) alan sözlüğü ile birlikte TDK-Türkçe Sözlük (10. Baskı, Ankara, 2005) ve Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (Sakarya University Journal of Educational Faculty)' nin 15., 16. ve 17. sayıları taranarak, alfabetik olmak üzere örnekli ?karma sözlük? oluşturulmuştur. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (Sakarya University Journal of Educational Faculty)' nde bulunan eğitim ve öğretimle ilgili terim ve kavramların, tarafımızdan oluşturulan ?Karma Sözlük?te bulunup bulunmadığı karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Karşılaştırma sonucunda; madde başı birimin anlam/anlamları var örnek yoksa, süreli yayınlardaki örnek cümleler eklenmiş, eğitim-öğretimi ilgilendiren madde başı birim özelliği gösteren sözcük yoksa doğrudan ilgili sözcük madde başı birim olarak eklenmiş ve tarafımızdan anlamlandırılma yoluna gidilmiştir. Ayrıca, sözlüklerde yer alan madde başı birimlerinin sayıları belirlenmiş, bu değerler karşılaştırmalı tablolar halinde gösterilmiştir.Araştırmamız ışığında şu sonuçlar elde edilmiştir:1.?Madde Başı Birimlerin Karşılaştırmalı Sayısal Değerleri? bakımından en kapsamlı olan sözlük toplam 1965 madde başı birim ile Remzi Öncül'ün Eğitim ve Eğitim Bilimleri Sözlüğü'dür,2.Bütün Sözlüklerde Ortak Olan Madde Başı Birimlerin Karşılaştırmalı Sayısal Değerleri: Taranan bütün sözlüklerde ortak olan madde başı birim sayısı yalnızca, 73'tür,3.Ferhan Oğuzkan, Remzi Öncül ve Özcan Demirel'in ?terim birliğini sağlamak? ve terimlerin ?Türkçe karşılıklarını? özendirmek amacıyla sözlüklerini hazırlamışlardır,4.İncelediğimiz hiçbir alan sözlüğünde terimin kullanıldığı bağlamın örneklendirilmesi uygulamasına rastlanamamıştır.

Abstract:
This research has been carried out to determine whether the terms and concepts that have been used in Educational Sciences have been composed according to the academic language structure of the realated language. And also it has been studied to find out whether main educational tems dictionaries have been prepared in terms of modern lexicology?s principle, data and methods and to give several advise to these writers of terms and conceps dictionaries.In this research, descriptive research model has been used among other research models. With defined three(3) different dictionaries, Turkish Language Dictionary( 10. Edition, Ankara, 2005) and Sakarya University Journal of Educational Faculty `s 15th ,16th and 17th pages have been carried out and a `mixed dictionary? with examples have been composed alphabeticly. The terms and concepts related to education and training in Sakarya University Journal of Education Faculty have been researched comparatively whether they are used in mixed dictionary that has been prepared by us. The result of this comparison shows that if head units have meanings not examples , example sentences in periodical publications have been added, and if there aren?t any words that are considered as head units related to education and training , related word has been added as a head unit and have been given meaning by us. Moreover, the numbers of head units in dictionaries are determined and this assets have been shown as comparative tables.In our research, these resutls have been reached.1.The most comprehensive dictionary in terms of head units? comparative numerical value is Education and Training Studies Dictionary with 1965 head units and it has been written by Remzi Öncül.2.In all dictionaries, the common head units? comparative numerical value: In all dictionaries that are searched thoroughly, the number of the head units are 73.3.They prepared Ferhan Oğuzkan, Remzi Öncül and Özcan Demirel?s dictionaries ?to provide term unity? and `to encourage `Turkish meanings? of terms.4.We haven?t come across an application of context sampling of terms in field dictionaries