Türkçe dikotik cümle mobil tarama test uygulaması geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Development and evaluation of turkish dichotic sentence mobile scanning test application
Yazar: AYLİN ARALIOĞLU SEVGİ
Danışman: PROF. DR. BAHRİYE ÖZLEM KONUKSEVEN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Balanslı cümleler = Balanced sets ; Cümle = Sentence ; Genç yetişkinler = Young adult ; Mobil uygulama = Mobile application ; Odyoloji = Audiology ; Spektral analiz = Spectral analysis ; Türkçe = Turkish ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Dikotik testler; santral işitsel işlemleme bozukluklarının ayırıcı tanısında, hemisferik asimetri belirlemede, temporal lop patalojileri ve retrokoklear patolojilerin etkilerini belirlemede kullanılır. Dikotik dinleme testlerinde her iki kulağa aynı anda farklı hece, kelime veya cümle gelir. Gerçek hayatta cümleler ile iletişim kurarız. Bu nedenle cümleler ile hazırlanmış bir Türkçe dikotik cümle testi oluşturulması ve  mobil uygulama olarak geliştirilmesi hedeflenmiştir. Türkçe dikotik cümle tanımlama testinde kullanılacak olan cümleler, Google' da en çok kullanılan kelimelerden ve ''Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı Sözlüğü''nden seçilerek 313 cümle oluşturulmuştur. Cümleler ses kayıt stüdyosunda kadın ve erkek konuşmacıya okutularak ses kaydı alınmış ve vurgu yapılan 10 cümle listeden çıkarılmıştır. Cümlelerin bilinebilirlik kontrolü, yetişkin 30 bireye kayıtlı sesler dinletilerek sorgulanmıştır.  Birey her cümle için; 1(anladım) ve 0 (anlamadım) puan vererek testi tamamlamıştır. 15 cümle kapsam dışı bırakılmıştır. Bu 288 cümlenin spektral ve koherans analizleri (MATLAB R2019a) yapılarak dengeli koherans dengeli eşleşmiş 69 cümle belirlenmiştir. Testin uygulanabilmesi için android işletime sahip telefonlarda kullanılacak mobil uygulama hazırlanmıştır. Türkçe dikotik cümle testi mobil uygulama değerlendirmesi için 18-30 yaş arası (24,23 ±2,93)  normal işitmeye sahip 30 bireye uygulamıştır. Türkçe Dikotik Cümle Mobil Tarama Testi için birbiri ile dengeli olan cümleler spektral ve koherans analizi ile elde edilmiştir. Yönlendirilmiş Sol Kulak Ortalaması %98,3 (±0,37), Yönlendirilmiş Sağ Kulak Ortalaması %99,3 (±0,25), Yönlendirilmemiş Sol/Sağ ortalaması %100 (±0) elde edilmiştir. 18-30 yaş arası bireylerde yönlendirilmiş ve yönlendirilmemiş sağ/sol kulak dikotik cümle mobil tarama testi normalizasyon değerleri elde edilmiştir.
Anahtar kelime: Cümle listeleri, Dikotik cümle testi, Dikotik Mobil tarama testi, Koheransanaliz, Spektral analiz

Abstract:
Dichotic tests; It is used in the differential diagnosis of central auditory processing disorders, to determine hemispheric asymmetry, to determine the effects of temporal lobe pathologies and retrocochlear pathologies. In dichotic listening tests, different syllables, words or sentences sound to both ears at the same time. In real life, we communicate with sentences. For this reason, it is aimed to create a Turkish dichotic sentence test prepared with sentences and to develop it as a mobile application. The sentences to be used in the Turkish dichotic sentence definition test were selected from the most used words in Google and from the "Word Frequency Dictionary of Written Turkish" and 313 sentences were created. The sentences were recorded by having both male and female speakers read in the sound recording studio, and the 10 emphasized sentences were removed from the list. The knowability control of the sentences was questioned by playing recorded sounds to 30 adults. Individual for each sentence; He completed the test by giving a score of 1 (I understand) and 0 ( not understand). 15 sentences were excluded. Spectral and coherence analyzes (MATLAB R2019a) of these 288 sentences were performed and 69 balanced coherence balanced matched sentences were determined. A mobile application to be used on phones with android operating system has been prepared for the application of the test. The Turkish dichotic sentence test was applied to 30 individuals with normal hearing between the ages of 18-30 (24.23 ±2.93) for mobile application evaluation. For the Turkish Dichotic Sentence Mobile Screening Test, sentences that are balanced with each other were obtained by spectral and coherence analysis. Directed Left Ear Mean was 98.3% (±0.37), Directed Right Ear Mean 99.3% (±0.25), Undirected Left/Right mean 100% (±0).  Directed and undirected right/left ear dichotic sentence mobile screening test normalization values were obtained in individuals aged 18-30 years.
Keywords: Coherence analysis, Dichotic sentence test, Mobile application, Spectral analysis, Sentence lists