Sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ilekültürel sermaye yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the digital literacy levels and the cultural capital competencies of social science teachers
Yazar: OKAN TEL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET TAHİR KARABOĞA
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Dijital okuryazarlık = Digital literacy ; Kültürel sermaye = Cultural capital ; Sermaye yeterliliği = Capital adequacy ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile kültürel sermaye yeterlik düzeylerinin nasıl olduğunu, Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile kültürel sermaye yeterlikleri arasında bir ilişkinin olup olmadığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ayrıca Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ve kültürel sermaye yeterliklerinde cinsiyet, yaş, medeni durum, hizmet süresi, internet kullanım süresi ve öğretmenin katıldığı hizmet içi eğitim sayısına göre bir fark olup olmadığını incelenmiştir. Çalışmanın örneklemi, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Mersin'in merkezine bağlı Mezitli, Akdeniz, Toroslar ve Yenişehir ilçelerinde yer alan 23 farklı ortaokulda görev yapan 217 Sosyal Bilgiler Öğretmeni oluşturmuştur. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak "Dijital Okuryazarlık Ölçeği", "Kültürel Sermaye Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırma soruları çerçevesinde frekans, yüzdelik, aritmetik ortalama, t- testi, varyans analizi ve Pearson korelasyon analizleri yürütülmüştür.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre araştırmaya katılan Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeylerinin yüksek olduğu; ölçeğin "öğretim teknolojileri" boyutunda aldıkları puanların düşük, "bilgi ve iletişim" ve "teknik" boyutlarında aldıkları puanların ise yüksek olduğu belirlenmiştir. Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeylerinin cinsiyete, yaşa, medeni duruma, hizmet süresine, hizmet içi eğitim sıklığına göre farklılaştığı, internet kullanım süresinin ise farklılaşma yaratmadığı tespit edilmiştir. Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin kültürel sermaye yeterlik düzeyleri ve ölçeğin alt boyutlarını oluşturan "entelektüel birikim", "katılım", "kültürel bilinç" ve "kültürel potansiyel" düzeylerinde puanlarının yüksek olduğu görülmüştür. Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin kültürel sermaye yeterlik düzeylerinin cinsiyete, yaşa, medeni duruma, hizmet sürelerine, internet kullanım süresine, hizmet içi eğitim sıklığına göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile kültürel sermaye yeterlik düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin kültürel sermaye yeterlik düzeyleri arttıkça dijital okuryazarlık düzeyleri de artış göstermektedir.

Abstract:
This research was carried out to determine how social studies teachers' digital literacy levels and cultural capital proficiency levels are, and whether there is a relationship between social studies teachers' digital literacy levels and cultural capital competencies. In the study, it was also examined whether there is a difference in the digital literacy levels and cultural capital competencies of Social Studies Teachers according to gender, age, marital status, length of service, duration of internet use and the number of in-service training attended by the teacher. The sample of the study consisted of 217 Social Studies Teachers working in 23 different secondary schools in the Mezitli, Akdeniz, Toroslar and Yenişehir districts of Mersin in 2021-2022 academic year. In this study, "Digital Literacy Scale", "Cultural Capital Scale" and "Personal Information Form" were used as data collection tools. Frequency, percentage, arithmetic mean, t-test, analysis of variance and Pearson correlation analyzes were carried out in response to the research questions.
According to the results obtained from the research, the social studies teachers participating in the research had high levels of digital literacy; It was determined that the scores they got in the "instructional technologies" dimension of the scale were low, and the scores they got in the "information and communication" and "technical" dimensions were high. It has been determined that the digital literacy levels of Social Studies Teachers differ according to gender, age, marital status, length of service, frequency of in-service training, and the duration of internet use does not create any differentiation. It has been observed that Social Studies Teachers have high scores in terms of cultural capital competency levels and "intellectual accumulation", "participation", "cultural awareness" and "cultural potential" which are the sub-dimensions of the scale. It was determined that the cultural capital competency levels of Social Studies Teachers did not show a significant difference according to gender, age, marital status, length of service, duration of internet use, and frequency of in-service training. A positive and significant relationship was found between social studies teachers' digital literacy levels and cultural capital competency levels. As the cultural capital competency levels of social studies teachers increase, their digital literacy levels also increase.