Multiple skleroz hastalarında ürolojik semptom sıklığının hastalık progresyonu ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Relationship between Multiple sclerosis disease progresion and urological symptoms
Yazar: HATİCE ÖMERCİKOĞLU ÖZDEN
Danışman: DOÇ. DR. KADRİYE AĞAN YILDIRIM
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Cinsel bozukluklar = Sex disorders ; Cinsellik = Sexuality ; Erektil disfonksiyon = Erectile dysfunction ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Ölçekler = Scales ; Üriner inkontinans = Urinary incontinence ; Ürodinami = Urodynamics ; Ürolojik hastalıklar = Urologic diseases

Özet:
Amaç: Çalışmamızda Multipl Skleroz (MS)hastalarında ürolojik semptomların hastalık progresyonu ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Yöntem: Çalışmaya  yeni tanı almış Multipl Skleroz (YTMS) tanılı 11 hasta, Relapsing Remitting Multipl Skleroz (RRMS) tanılı 9 hasta, Sekonder Progresif Multipl Skleroz (SPMS) tanılı 6 hasta ve 10 tane sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Tüm gruplara genel nörolojik muayene sonrasında EDSS(Genişletilmiş özürlülük durum ölçeği), MSFC (Multıpl sklerozda fonksiyonel kapasite ölçeği) hesaplandı. Daha sonra tüm gruplardan ayrıntılı biokimyasal tetkikler yapıldı. Hasta grubu ve kontrol grubu hastalarına Üroloji AD tarafından alt üriner sistem yakınmaları, inkontinans ve cinsel fonksiyon açısından IPSS (Uluslararası prostat semptom skoru), ICIQ-SF (Uluslararası İnkontinans Sorgulaması), IIEF (Uluslararası Erektil Disfonksiyon Testi) ve FSFI (Kadın Seksüel Fonksiyon İndeksi) formları dolduruldu. Ayrıca hasta grubuna İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim Araştırma Hastanesi Üroloji Anabilim Dalı tarafından işeme disfonksiyon değerlendirmesi amacı ile ürodinamik çalışma yapıldı.
Bulgular:Gruplar arasında yaş, eğitim yılı ve cinsiyet arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Multipl Skleroz hastalarında hastalık süresi ilerledikçe inkontinans sıklığında artış olduğu görülmüştür.IPSS, IPSS-QOL,  ICIQ-SF skorlarında YTMS, RRMS, SPMS ve sağlıklı kontrol grupları arasında anlamlı fark olduğu.saptanmıştır. Semptom sorgulamaları ile EDSS skoru  korele bulunmuştur. Semptom sorgulamaları ve hastalık süresi arasında ilişki gösterilememiştir. Çalışma grubumuzun sayısının yeterli olmaması nedeniyle  erkek hastalarda sorgulanan IIEF -5 testinde YTMS, RRMS, SPMS ve sağlıklı kontrol grupları arasında anlamlı bir fark  saptanmamıştır. IIEF-5 testi ile EDSS ve hastalık  süresi  arasında ilişki gösterilememiştir.Çalışma grubumuzun sayısının yeterli olmaması nedeniyle kadın hastalarda bakılan FSFI  testinde YTMS, RRMS, SPMS ve sağlıklı kontrol grupları arasında anlamlı bir fark görülmemiştir. FSFI skoru ile EDSS skoru ve hastalık süresi arasında ilişki gösterilememiştir. Çalışmamızda en sık saptadığımız ürodinamik patoloji detrusor aşırı aktivitesi (DO) olmuştur. SPMS grubunda mesane kapasitesi değerlerinin daha düşük bulunduğu görülmüştür. EDSS skoru  ve 25 adım yürüme skoru arttıkça mesane kapasitesinin azaldığı görülmüştür. Mesane kapasitesi ve hastalık süresi arasında ilişki gösterilememiştir.  
Sonuç: Multipl skleroz hastalarında alt üriner sistem semptomları sık görülmektedir. Bu semptomların hastaların yaşam kaliteleri üzerinde ciddi etkileri vardır bu  nedenle erken tanı konulup tedavi edilmesi MS hasta takibinde önemli bir basamağı oluşturmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Multipl Skleroz, Ürolojik Semptomlar ,Ürodinami , Özürlülük

Abstract:
Purpose: Our aim is to determine the relationship between Multiple Sclerosis (MS) disease progression and urological symptoms  
Method: We enrolled patients with Newly Diagnosed MS (n: 11), RRMS (n: 9), SPMS (n:6) and healthy control subjects (n:10). Neurological examination was done in all groups. Furthermore patient groups were evaluated with EDSS (Expanded Disability Status Scale) and MSFC (functional capacity in multiple sclerosis scale). Routine blood biochemistry were done All patients and the subjects in the control group were evaluated in regard to lower urinary tract symptoms by the following questionnaires: incontinence and sexual function in terms of IPSS (International Prostate Symptom Score), ICIQ -SF (International Incontinence Questionnaire), IIEF (International Index of Erectile Dysfunction Test) and FSFI (Female Sexual Function Index). In addition all the patients were evaluated by urodynamic studies in order to examine the voiding function.
Results: There were no differences between the group in respect to age, years of education and gender. As the disease duration increase, the frequency of incontinence was found to increase. PSS, IPSS-QOL, ICIQ-SF scores of newly diagnosed MS, RRMS, SPMS and healthy control groups were statistically significant. There was a correlation between EDSS score and urological symptoms. There was no relationship between disease duration and urological symptoms. Due to inadequate number of male patients in the study, IIEF score did not differ significantly between the groups. There was no relationship between EDSS score, disease duration and IIEF .Due to inadequate number of the female patients in the study, FSFI score did not differ significantly between the groups. There was no relationship between EDSS score, disease duration and FSFI.  
The most attractive result of our study is the urodynamic detrusor overactivity (DO) .Bladder capacity was found to be low in SPMS. EDSS score and 25 step walk score increases while bladder capacity has been reduced. There was no relationship shown between duration of disease and bladder capacity. 
Concluion: Patients with Multiple Sclerosis (MS) have a very high prevalence of lower urinary tract symptoms. These symptoms have a great impact on patient quality of life. Therefore early recognition and treatment is an impartant step in care of MS patients 

Key Words:Multiple Sclerosis, Urologic Symptoms, Urodynamic, Disability