Polikistik over sendromlu kadınlarda yaşam kalitesi ve akdeniz diyetine uyumun değerlendirilmesi
Determining the quality of life and adherence to the mediterranean diet in women with polycystic ovary syndrome
Yazar: SENA DİLŞAD AKÇAKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM BARAN
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Diyet tedavisi = Diet therapy ; Kısırlık-kadın = Infertility-female ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Türk kadını = Turkish women ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışma doktor tarafından Polikistik Over Sendromu (PKOS) teşhisi alan kadınların beslenme alışkanlıklarını, Akdeniz diyetine uyumunu ve yaşam kalitesini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Sivas ili Merkez ilçesinde bulunan özel bir danışmanlık merkezine başvuran PKOS'lu olan ve kontrol grubu ile toplam 112 kadın dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan kadınlara kişisel özelliklerini belirlemek amacıyla bir anket formu uygulanmıştır. Antropometrik ölçümleri alınmıştır ve vücut analizi yapılmıştır. Katılımcıların beslenme durumlarını tespit etmek için 3 günlük besin tüketim kayıt formu alınmıştır. Katılımcıların Akdeniz diyetine uyumunu ölçmek için Akdeniz Diyeti Uyum Ölçeği kullanılmıştır. PKOS'lu kadınlara, yaşam kalitesini belirlemek üzere Polikistik Over Sendromu Yaşam Kalitesi Ölçeği uygulanmıştır. PKOS'lu kadınların yaş ortalaması 30.20±6.61 yıl, kontrol grubunun yaş ortalaması ise 31.09±6.21 yıldır. PKOS'lu kadınların BKİ ortalaması 27.36±5.22 kg/m2, kontrol grubunda ise 25.3±5.27 kg/m2 olarak belirlenmiştir (p<0.05). PKOS'lu kadınların ve kontrol grubunun antropometrik ölçümleri karşılaştırılmasına bakıldığında BKİ, bel çevresi, kalça çevresi, bel/kalça oranı ve bel/boy oranı bulguları arasında farklılık saptanmıştır (p<0.05). PKOS grubunun günlük aldıkları ortalama enerji 2035.15±575.56 kkal/gün iken, kontrol grubunun 2021.17±624.25 kkal/gün'dür. PKOS grubunun günlük ortalama yağ alım miktarı kontrol grubuna kıyasla anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0.005). Hem PKOS grubunda hem de kontrol grubunda Akdeniz diyetine uyumunun düşük olduğu tespit edilmiştir (sırasıyla %60.7 ve %50). PKOS'lu kadınlarda Akdeniz diyetine uyumun artması ile enerji alımı, protein, karbonhidrat ve yağ alımı, günlük enerjinin karbonhidrattan ve proteinden gelen yüzdeleri, doymuş yağ asidi, MUFA, PUFA ve n-3 alımları yüksek; n-6 ve kolesterol alımları ise düşük bulunmuştur (p<0.05). PKOS'lu kadınlarda Akdeniz diyetine uyum arttıkça vücut ağırlığı, bel çevresi, BKİ, bel/kalça oranı, bel/boy oranı, vücut yağ kütlesi (kg), vücut yağ oranı (%) kontrol grubuna göre düşük bulunmuştur (p<0.001). PKOS grubunun toplam yaşam kalitesi puanı ortalama 130.14±43.23 olarak tespit edilmiştir. Alt grup puanlarına bakıldığında kadınların, en düşük puanları tüylenme ve başa çıkma alanlarında olduğu görülmüştür. BKİ sınıflaması normal olan PKOS'lu kadınların; toplam yaşam kalitesi puanları ve alt grup puanları hafif şişman veya obez olan PKOS'lu kadınların puanlarından yüksektir (p<0.001). PKOS grubunun Akdeniz diyetine uyumunun artması ile yaşam kalitesi toplam puanı ve alt grup puanları yüksek bulunmuştur (p<0.001). Sonuç olarak Akdeniz diyeti PKOS'lu kadınlarda sağlığı geliştirmek ve yaşam kaltesini arttırmak için fayda sağlayabilir ve önerilebilir.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the dietary habits, adherence to the Mediterranean diet, and quality of life in women diagnosed with Polycystic Ovary Syndrome (PCOS). A total of 112 women, including those with PCOS and a control group, who sought help at a private counseling center in the central district of Sivas province, were included in the study. A questionnaire form was administered to the participants to determine their personal characteristics. Anthropometric measurements were taken, and a body analysis was performed. A 3-day food consumption record form was used to determine the nutritional status of the participants. The Mediterranean Diet Adherence Scale was used to measure adherence to the Mediterranean diet. The Polycystic Ovary Syndrome Quality of Life Scale was applied to women with PCOS. The mean age of women with PCOS was 30.20±6.61 years, while the mean age of the control group was 31.09±6.21 years. The mean Body Mass Index (BMI) for women with PCOS was 27.36±5.22 kg/m2, whereas it was 25.3±5.27 kg/m2 in the control group (p<0.05). When comparing the anthropometric measurements of women with PCOS and the control group, differences were observed in BMI, waist circumference, hip circumference, waist/hip ratio, and waist/height ratio (p<0.05). The average daily energy intake for the PCOS group was 2035.15±575.56 kcal/day, while it was 2021.17±624.25 kcal/day for the control group. The average daily fat intake for the PCOS group was significantly higher than the control group (p<0.005). Low adherence to the Mediterranean diet was found in both the PCOS and control groups (60.7% and 50%, respectively). In women with PCOS, increased adherence to the Mediterranean diet was associated with higher average energy intake, protein, carbohydrate, and fat intake, the percentage of daily energy from carbohydrates and proteins, saturated fatty acid, monounsaturated fatty acid, polyunsaturated fatty acid, and n-3 intake; and lower n-6 and cholesterol intake (p<0.05). As adherence to the Mediterranean diet increased, body weight, waist circumference, BMI, waist/hip ratio, waist/height ratio, body fat mass (kg), and body fat percentage (%) were lower in women with PCOS compared to the control group (p<0.001). The total quality of life score for the PCOS group was on average 130.14±43.23. When looking at sub-group scores, it was observed that women had the lowest scores in the areas of hirsutism and coping. Women with a normal BMI classification in the PCOS group had higher total quality of life scores and sub-group scores than women with mild obesity or obesity (p<0.001). As adherence to the Mediterranean diet increased in the PCOS group compared to the control group, the total quality of life score and sub-group scores were found to be higher (p<0.001). In conclusion, the Mediterranean diet may be beneficial and recommended to improve health and enhance the quality of life in women with PCOS.