Okul öncesi kurumlarda eğitim ortamlarının değerlendirilmesi ve örgütsel bağlılığa etkisinin incelenmesi
Evaluation of educational environments in preschool institutions and examination of its effect on organizational commitment
Yazar: AYSEL KÜBRA ALPAYDIN
Danışman: PROF. DR. RECEP CENGİZ AKÇAY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Eğitim ortamları, bireylerin gelişiminde kritik bir role sahipken, örgütsel bağlılık da bu ortamların verimliliğini ve sürdürülebilirliğini artıran temel bir unsurdur. Literatür genelinde ilköğretim, orta veya yüksek öğretim eğitim ortamları ele alınmış ancak okul öncesi eğitim ortamı ile öğretmen ve yöneticilerin örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelendiği çalışma sayısı oldukça azdır. Bu çalışmada okul öncesi eğitim ortamlarının örgütsel bağlılığa olan etkisi incelenmiştir.
Çalışma İstanbul ilindeki Gaziosmanpaşa, Bayrampaşa ve Arnavutköy ilçelerinden tabakalı rastgele örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen 2021-2022 öğretim yılında görev yapan okul öncesi öğretmenleri ve yöneticilerini kapsamıştır. Eğitim ortamı değerlendirme ölçeği ve örgütsel bağlılık ölçeği kullanılarak yapılan çalışma, SPSS istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Eğitim ortamlarının niteliklerini ve örgütsel bağlılık ölçütlerini değerlendirmek için çok değişkenli istatistiksel yöntemlerden, regresyon, MANOVA, korelasyon ve faktör analizleri yapılmıştır. Bu çözümlemeler ile eğitim ortamları ve örgütsel bağlılık arasındaki bağın doğası ve derecesini belirlemek ve bu ilişkinin boyutlarını anlamak amaçlanmıştır.
Yapılan faktör analizi sonucunda çalışmanın 3 faktöre sahip olduğu görülmüştür. Bu faktörler sırasıyla %48, %18, %10 olacak şekilde toplam varyansları açıklamaktadır. Analiz sonucunda anlamlı bir regresyon modelinde bağımlı değişkendeki varyansın %18'sini bağımsız değişkenler tarafından açıkladığı görülmüştür. Buna göre, eğitim ortamı örgütsel bağlılığı olumlu ve anlamlı olarak yordamaktadır. Yapılan korelasyon analizi sonucunda Cronbach Alfa değerleri eğitim ortamı ve örgütsel bağlılık için sırasıyla 0,967 ve 0,940 olarak hesaplanmıştır. Buradan ölçeklerin yüksek güvenilirlikte oldukları anlaşılmaktadır. Yapılan korelasyon analizi sonucunda eğitim ortamı ile örgütsel bağlılık seviyeleri arasında pozitif anlamlı bir ilişki görülmüştür (r=0,429, p>0,01). Bu çözümleme sonucunda okul öncesi eğitimci ve yöneticilerinin görev yaptığı eğitim ortamı ve örgütsel bağlılık seviyeleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır.
Okul öncesi eğitim ortamlarının öğretmen ve yöneticilerin örgütsel bağlılığı üzerinde belirgin bir etkiye sahip olduğu bulgulanmıştır. Bu etki, öğretim ve öğrenme kalitesinin artırılmasında ve eğitim kurumlarının misyon ve vizyonlarına ulaşmada kritik bir rol oynamaktadır. Bulgular, eğitim politikaları ve uygulamalarının şekillendirilmesinde, örgütsel bağlılığın önemini vurgulamakta ve okul öncesi eğitim ortamlarının iyileştirilmesi için stratejik yaklaşımlar geliştirmenin gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
While educational environments have a critical role in the development of individuals, organizational commitment is a fundamental element that increases the efficiency and sustainability of these environments. Throughout the literature, primary, secondary or higher education educational environments have been discussed, but the number of sources examining the relationship between the preschool education environment and the organizational commitment levels of teachers and administrators is very few. In this study, the effect of preschool education environments on organizational commitment was examined.
The study included pre-school teachers and administrators working in the 2021-2022 academic year using the stratified random sampling method from Gaziosmanpaşa, Bayrampaşa and Arnavutköy districts in Istanbul. The study, which was conducted using the educational environment evaluation scale and organizational commitment scale, was analyzed with the SPSS statistical package program. This analysis used multivariate statistical methods, regression, ANOVA, correlation and factor analysis, to evaluate the qualities of educational environments and organizational commitment measures. These analyzes aimed to determine the nature and degree of the connection between educational environments and organizational commitment and to understand the dimensions of this relationship.
As a result of the factor analysis, it was seen that the study had 3 factors. These factors explain the total variances of 48%, 18% and 10%, respectively. As a result of the analysis, it was seen that 18% of the variance in the dependent variable was explained by the independent variables in a significant regression model. Accordingly, the educational environment predicts organizational commitment positively and significantly. As a result of the correlation analysis, Cronbach's Alpha values were calculated as 0.967 and 0.940 for educational environment and organizational commitment, respectively. It is understood from this that the scales are highly reliable. As a result of the correlation analysis, a positive significant relationship was observed between the educational environment and organizational commitment levels (r=0.429, p>0.01). As a result of this analysis, it was concluded that there is a significant relationship between the educational environment in which preschool educators and administrators work and their organizational commitment levels.
Preschool education environments have a significant effect on the organizational commitment of teachers and administrators. This impact plays a critical role in improving the quality of teaching and learning and achieving the mission and vision of educational institutions. The findings emphasize the importance of organizational commitment in shaping educational policies and practices and reveal the necessity of developing strategic approaches to improve preschool education environments.