Özgül öğrenme bozukluğu tanılı çocuğa sahip annelerin deneyimlerinin ve gereksinimlerinin incelenmesi
An analysis of the experiences and needs of mothers of children diagnosed with specific learning disorder
Yazar: ELİF EREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU MORGÜL
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anne deneyimi = Maternal experience ; Anneler = Mothers ; Annelik = Motherhood ; Ebeveynlik deneyimleri = Parenting experiences ; Ekonomik destek = Economic support ; Eş desteği = Spousal support ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Psikolojik destek = Psychological support ; Sosyal destek = Social support ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability

Özet:
Özel gereksinim alanı altında yer alan Özgül Öğrenme Bozukluğu, bireyin akademik başarısının duyu ya da zeka kusurları ile açıklanamayacak ölçüde düşük olması şeklinde ifade edilmektedir (APA, 1994). Bu araştırmanın amacı, Özgül Öğrenme Bozukluğu (ÖÖB) tanısı almış çocukların annelerinin tanılanma sürecindeki ve sonrasındaki deneyimleri ile annelerin gereksinimlerini, ÖÖB'nin kendi sosyal yaşamları ve yakın çevreleriyle olan ilişkilerine etkilerini fenomenolojik (olgu bilim) deseninde derinlemesine incelemektir. Araştırma kapsamında amaçlı örnekleme yöntemiyle Samsun Rehberlik ve Araştırma Merkezi'ne başvuru yapan ÖÖB tanılı çocuğa sahip 11 anneye ulaşılmıştır. Katılımcılarla araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış açık uçlu sorulardan oluşan görüşme formu kullanılarak bire bir görüşmeler yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler fenomenolojik araştırmaya uygun olarak içerik analizi ve tematik analiz kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular değerlendirildiğinde ana olarak iki üst tema belirlenmiştir. Ortaya çıkan ilk üst tema olan "annelerin deneyimleri" temasının altında tanılanma süreci ile annelerin ÖÖB'ye dair yaşantılarının duygusal, bilişsel ve davranışsal/çevresel boyutları ele alınmıştır. İkinci üst tema olan "annelerin gereksinimleri" temasının altında ise ekonomik, eş desteği, ÖÖB eğitimi, psikolojik ve sosyal destek türleri ele alınmıştır. Elde edilen bu sonuçlar, literatür ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Ebeveynlik, Fenomenoloji, Nitel Araştırma, Özel gereksinim, Özgül Öğrenme Bozukluğu

Abstract:
Specific Learning Disorder (SLD) falls into the category of special needs and is defined as a low level of academic success of the individual that cannot be explained by sensory or intellectual impairment (APA, 1994). Using phenomenological qualitative design, the purpose of this study is to examine the experiences and needs of the mothers of children diagnosed with SLD during and after the diagnosis process, and the effects of SLD on their social life and close personal relationships. Utilizing the purposeful sampling technique, 11 mothers with an SLD child were selected from those mothers who applied to Samsun Guidance and Research Centre. One-to-one interviews were conducted with the participants using an interview form consisting of semi-structured open-ended questions designed by the researcher. The data were analyzed using content analysis and thematic analysis techniques following phenomenological methodological guidelines. Based on these findings, two core themes are identified.  The first core theme "experiences of the mothers" was categorized under the subthemes of emotional, cognitive and behavioural/environmental dimensions. The second core theme "mothers' needs" was categorized under the subthemes of economic needs, spousal support, SLD education, psychological support, and social support. The results are discussed in light of the literature and implications and recommendations are presented.
Keywords: Parenting, Phenomenology, Special Needs, Specific Learning Disorders, Qualitative Research