Hâtıb b. Ebi Beltea'nın hayatı, kişiliği ve İslam tarihindeki yeri
Life, personality and place of Hatib bin Abi Balta'ah in İslamic history
Yazar: FAYSAL DÖNDER
Danışman: PROF. DR. ÜNAL KILIÇ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyografi = Biography ; Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Biyografi = Biography ; Biyografi = Biography ; Hatıb bin Ebi Beltea = Hatıb bin Ebi Beltea ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Hz. Muhammed Dönemi = Hz. Muhammed Dönemi ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Tarihçilik = Historiography ; İslam tarihi = Islamic history ; İslamiyet = Islam

Özet:
Yaptığımız araştırmanın konusu Hz. Peygamber (sav)'in ashabından olan ve İslam Tarihi içerisinde üstlendiği çeşitli görevlerle bilinen Hâtıb b. Ebû Beltea'dır. Araştırmanın amacı bir insan ve bir sahâbî olarak Hâtıb b. Ebû Beltea'nın hayatının iyi incelenip örnek alınmasıdır. Bu bağlamda Hâtıb'ın hayatı iyice araştırılmış ve araştırma yapılan kaynak kitaplar içerisinde kendisi hakkında yazılmış olan en doğru bilgilere ulaşılmaya çalışılmıştır.
Araştırma neticesinde, Hâtıb'ın hayatında gerçekleşen bazı olayların yanlış anlaşıldığı ve tartışmalara neden olduğu belirlendi. Bu yanlış anlaşılmanın giderilmesi için çeşitli fikirler sunuldu. Mekke'nin fethinde düşman tarafına haber vermesi onun yaptığı yanlış bir davranıştı, fakat bunun iyice araştırılmadan üzerinde konuşulmasının sahâbî algısının yanlış oluşmasına neden olabileceği vurguladık. 
Hâtıb'ın yaptığı görevler bağlamında elçilik konusunda da araştırmalar yaptık. Elçilik görevini gereği gibi yerine getirip getirmediği üzerine araştırmalar yaptık ve bunun sonucunda bu görevi layıkıyla yerine getirdiğini tespit ettik.
Halifeler döneminde ise kendisi hakkındaki bazı rivayetler dışında, pek fazla etkin olmadığını tespit ettik. Bu araştırmalar sonucunda vefat yeri, vefat tarihi ve kendisinden geriye neler kaldığını açıklamaya gayret ettik.
Araştırmanın son kısmında ekler bölümüne resimler eklenerek Hz. Peygamber (sav)'in yaptığı savaşların yerlerinin belirtilmesi amaçlanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Hâtıb b. Ebû Beltea, Mukavkıs, Mektup, Mâriye, Mekke'nin Fethi, Peygamber'in elçisi

Abstract:
Life, Personality and Place of Hatib Bin Abi Balta'ah in Islamic History
The topic of this research is Hatib Bin Abi Balta'ah, a companion of Prophet Muhammad (pbuh) known for a number of his missions in Islamic history. The study aims to thoroughly investigate his life as a human being and a companion of the Prophet, and present him as a model. In this regard, Hatib's life was comprehensively researched and the most accurate data on him was sought.  
The study has revealed that certain events in Hatib's life have been misinterpreted and have caused debates. A number of suggestions were offered to clean the misunderstanding. Informing the enemy of the Prophet's plan to conquer Mecca was a mistake on his part, but it should be stressed that debating this incident without a deep investigation could lead to misperceptions regarding companions of the Prophet. We researched whether he properly fulfilled his emissary duties, and found that he actually performed well as an envoy. 
As for the Rashidun Caliphate period, other than several accounts he was found to be influential. The date and place of his death and what he left behind were also investigated. 
The sites where Prophet Muhammed (pbuh) waged wars were identified through pictures that are enclosed in the appendices section of this study. 
Keywords: Hatib Bin Abi Balta'ah, Muqawqis, Letter, Mariya, Conquest of Mecca, The messenger of the Prophet.