Liselerde yenilik yönetimi ile örgütsel öğrenme arasındaki ilişki (Şanlıurfa ili örneği)
The relationship between innovation management and organizational learning in high schools
Yazar: SEYİT AHMET GÜZEN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET KAYA
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Yenilik = Innovation ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Bu araştırma, liselerde yenilik yönetimi ile örgütsel öğrenme arasındaki ilişki düzeyini belirlemek ve yenilik yönetimi becerileri ile örgütsel öğrenme mekanizmalarına ilişkin algı düzeylerini çeşitli değişkenlere göre incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma evreni, 2018 - 2019 Eğitim-Öğretim Yılı Şanlıurfa ili merkez ilçelerinde (Haliliye, Karaköprü ve Eyyübiye) bulunan toplam 71 ortaöğretim kurumunda görev yapan 2.330 öğretmeni kapsamaktadır. Örneklem seçiminde seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. 2.330 kişilik evrende p=.05 hata payı için örneklem sayısı 329 olarak önerilmektedir. Toplam 378 katılımcıya ulaşılmış; bu katılımcılardan 23'ünün ölçeklerdeki tüm maddeleri aynı işaretlediği anlaşıldığından analize dahil edilmemiş; 355 katılımcının verileri analiz edilmiştir. 
Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden olan tarama ve ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır. Veriler, her ikisi de 5'li Likert tipi maddelerden oluşan "Okullarda Yenilik Yönetimi" ve "Örgütsel Öğrenme Mekanizmaları" ölçekleri kullanılarak toplanmıştır. Ölçeklerin iç tutarlılığına ilişkin ölçümler her iki ölçeğin de geçerli, güvenilir ve güçlü ölçekler olduklarına işaret etmektedir (Cronbach's Alpha > .70). Verilerin analiz edilmesi sürecinde gerekli olan normallik testleri yapılmış ve verilerin normal dağılım gösterdikleri anlaşılmıştır (basıklık ve çarpıklık -1,0 - +1,0 ). Sosyo-demografik değişkenlere analiz edilirken her bir değişken için ayrı ayrı normallik varsayımı testi yapılmış ve verilerin normal olup olmamasına göre Okullarda Yenilik Yönetimi Becerileri Ölçeği ve Okullarda Örgütsel Öğrenme Mekanizmaları Ölçeğinden alınan puanların karşılaştırılmasında 2 gruplu değişkenlerde "t Testi" ve "Mann-Whitney U"; ikiden fazla grubu bulunan değişkenler için ise "Tek Yönlü Varyans (ANOVA)" ve "Kruskall-Wallis H Testi" analizleri kullanılmıştır. Son olarak Okullarda Yenilik Yönetimi Becerileri ile Okullarda Örgütsel Öğrenme Mekanizmaları arasındaki ilişkiyi öğrenmek amacıyla "Pearson Korelasyon" Analizi uygulanmıştır.
Yapılan analiz neticesinde öğretmenlerin yenilik yönetimi düzeyleri tüm alt boyutlar için (proje yönetimi, örgütsel kültür ve yapı, yenilik stratejisi ve girdi yönetimi) "yüksek" düzeydedir. Öğretmenlerin yenilik yönetimi algılarının cinsiyet, kıdem, okul türü, branş, öğrenim seviyesi, medeni durum ve öğretmen sayısı değişkenleri açısından anlamlı farklılık tespit edilmemişken yaş, öğrenci sayısı, okuldaki hizmet süresi ve idareci sayısı değişkenleri bakımından anlamlı farklılık saptanmıştır.
Öğretmenlerin örgütsel öğrenme mekanizmaları düzeyleri tüm alt boyutlar için (bilgiyi saklama, bilgiyi alma ve yayma, bilgiyi arama ve bilgiyi analiz etme) "yüksek" düzeydedir. Öğretmenlerin örgütsel öğrenme mekanizmalarına ait algıları cinsiyet, yaş, kıdem, öğrenim seviyesi, medeni durum, öğrenci sayısı, öğretmen sayısı, idareci sayısı değişkenleri açısından anlamlı farklılık tespit edilmemişken okul türü, branş ve okuldaki hizmet süresi değişkenleri bakımından anlamlı farklılık saptanmıştır.  
Liselerde yenilik yönetimi ile örgütsel öğrenme mekanizmaları arasındaki ilişkinin tespit edilebilmesi için yapılan pearson korelasyon analizi neticesinde "Okullarda Yenilik Yönetimi Ölçeği" alt boyutları ve toplam puan ortalamaları ile "Okullarda Örgütsel Öğrenme Mekanizmaları Ölçeği" alt boyutları ve toplam puan ortalamaları arasında pozitif yönlü -yükseğe yakın - orta düzeyde anlamlı ilişki görülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Yenilik Yönetimi, Yenilikçilik, İnovasyon, Örgütsel Öğrenme, Öğrenen Örgüt

Abstract:
This research was carried out in high schools to determine the level of relationship between innovation management and organizational learning and to examine levels of perceptions of innovation management skills and organizational learning mechanisms according to various variables.  The research universe includes 2.330 teachers who work in 75 high schools in the central districts of the province of Şanlıurfa (Haliliye, Karaköpr, and Eyyübiye) in the 2018-2019 academic year. Convenience sampling method, which is one of the non-random sampling methods, was used in sample selection. In the universe of 2.330 people, the number of sample is suggested as 329 for p = .05 margin of error.  A total of 378 participants were reached; 23 of these participants were excluded from the analyses, as it was understood that they marked all the items on the scales the same. For this reason, data of 355 participants were analyzed. 
Descriptive survey model and correlational research model, one of the quantitative research methods, were used in the study. The data were collected using "Innovation Management in Schools" and "Organizational Learning Mechanisms" scales, both of which consist of five-point Likert-type items. Measurements regarding the internal consistency of the scales indicate that both scales are valid, reliable and strong scales (Cronbach's Alpha > .70). The required normality tests during the analysis of the data were performed and it was understood that the data showed normal distribution (Skewness and Kurtosis within the range of -1.0 and +1.0). Therefore, parametric tests were used in the analysis of the data. While analyzing the socio-demographic variables, the normality assumption was tested for each variable seperately. According to whether the data were normal or not, the "t test" and "Mann-Whitney U" tests were used for 2-group variables and "one-way variance (ANOVA)" and "Kruskall-Wallis H" analyzes were used for variables with more than two groups. Finally, "Pearson Correlation" was applied to learn the relationship between Innovation Management in Schools and Organizational Learning Mechanisms in Schools.
As a result of the analyses, the teachers' innovation management levels are at "high level" for all sub-dimensions (project management, organizational culture and structure, and innovation strategy and input management). While no significant difference was found in terms of gender, seniority, school type, branch, education level, marital status and number of teachers at the perception of teachers' innovation management; in terms of age, number of students, term of office at school and number of administrators significant difference were determined. 
The levels of organizational learning mechanisms of teachers are at the "high" level for all sub-dimensions (storing information, receiving and disseminating information, and searching information and analyzing information). While no significant difference was found in terms of gender, age, seniority, level of education, marital status, number of students, number of teachers and number of administrators at the perception of teachers' organizational learning mechanisms; in terms of school type, branch and term of office at school significant difference were determined. 
In order to determine the relationship between innovation management and organizational learning mechanisms in high schools, pearson correlation analysis was conducted. There is a positive and intermediate (close to high level) significant relationship between the "Innovation Management Scale in Schools" total score averages and the "Organizational Learning Mechanisms Scale in Schools" total score averages. 
Keywords: Innovation, Innovativeness, Innovation Management, Organizational Learning, Learning Organization