Değişken kariyer yönelimi ile bireysel kariyer çıktıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between protean career orientation and individual career outcomes
Yazar: HAMDİ ASLAN
Danışman: PROF. DR. HAKAN KİTAPÇI
Gebze Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bireysel kariyer çıktıları = Individual career outcomes

Özet:
Kariyer, bireylerin yaşamında önemli bir rol oynar. Kariyerin geçmişte genellikle geleneksel kariyer anlayışı şeklinde ifade edildiğini söyleyebiliriz. Artık günümüzde bireylerin, geleneksel kariyer tercihleri de değişken kariyere doğru değişim göstermiştir. İlave olarak yapılan araştırmalar neticesinde, değişken kariyer yönelimi ile bireysel kariyer çıktıları arasındaki ilişkinin doğrudan veya dolaylı olarak çeşitli faktörlere bağlı olarak değişebildiğini ifade etmek mümkündür. Bireyin kariyer yönelimi ne kadar bilinçli ve stratejik olursa kariyer çıktılarının da o kadar olumlu olacağına inanılmaktadır. Bu araştırmada değişken kariyer yöneliminin, kariyer tatmini, işe adanmışlık ve iş anlamlılığı gibi bireysel kariyer çıktıları ile nasıl ilişkili olduğu incelenmiştir. Bununla birlikte, değişken kariyer yönelimi ve bireysel kariyer çıktıları arasındaki ilişkide kişi-kariyer uyumunun rolü incelenmiştir. Değişken kariyer yöneliminin kişi-kariyer uyumunu geliştireceği ve artan kişi-kariyer uyumunun bireysel kariyer çıktıları olan kariyer tatmini, işe adanmışlık ve iş anlamlılığını geliştireceği öngörülmüştür. Araştırmada ABD'nin Illinois eyaletindeki 13 özel sektör şirketi ve bir üniversitede görev yapmakta olan 503 çalışan katılımcı olarak yer almıştır. Gerçekleştirilen araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre değişken kariyer yöneliminin bireysel kariyer çıktıları üzerinde pozitif bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Aynı şekilde değişken kariyer yönelimi ile bireysel kariyer çıktıları arasındaki pozitif ilişkide kişi-kariyer uyumunun anlamlı bir aracılık rolü üstlendiği tespit edilmiştir. Bu çalışma, kariyer geliştirme literatürüne değişken kariyer yönelimi ve kişi-kariyer uyumunun bireysel kariyer çıktıları üzerindeki etkilerinin incelenmesi açısından katkı sağlamaktadır.

Abstract:
Career plays an important role in the lives of individuals. We can say that career was generally expressed as the traditional understanding of career in the past. Nowadays, individuals traditional career preferences have also changed towards protean careers. In addition, as a result of the research, it is possible to state that the relationship between protean career orientation and individual career outcomes may vary directly or indirectly depending on various factors.  It is believed that the more conscious and strategic an individual's career orientation is, the more positive career outcomes will be. This research examined how protean career orientation is related to individual career outcomes such as career satisfaction, work engagement, and work meaningfulness.  However, the role of person-career fit in the relationship between protean career orientation and individual career outcomes has been examined. It was predicted that protean career orientation would improve person-career fit and that increased person-career fit would improve individual career outcomes such as career satisfaction, work engagement and work meaningfulness. In this study, 503 employees working in 13 private sector companies and a university in the state of Illinois, USA, participated in the research. According to the result of the research, it was found that protean career orientation has a positive effect on individual career outcomes. It was also found that person-career fit played a significant mediating role in the positive relationship between protean career orientation and individual career outcomes. This study contributes to the career development literature by examining the effects of protean career orientation and person-career fit on individual career outcomes.