Geleneksel heykel sanatında denge
Balance in the traditional sculpture
Yazar: MELDA ÇOBAN
Danışman: YRD. DOÇ. OKTAY ŞAHİNLER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Denge = Equilibrium ; Estetik = Aesthetics ; Heykel = Sculpture ; Heykel sanatı = Sculpture art

Özet:
Bir yapıt, sanatın öğeleri ve ilkeleriyle meydana getirilmektedir. Temel sanat unsurları bir sanat eserinde, düzenli dağılımı, parçaların birbirine uyumu ve tersiyle(zıt) yer almaktadır. Parçaların birleşiminden meydana gelen görsel denge ise çalışmayı değerli hale getirmektedir. O halde dengeli bir kompozisyon oluştururken biçim, yön, boşluk, derinlik bakımından her şey yerinde olmalıdır.
Diğer taraftan plastik ilkelerden biri olan denge ile kompozisyonu kurarken, uyum ya da uyumsuzluk açısından sorunlarla karşılaşabilmekteyiz. Bu sorunların çözümü daha çok tecrübe ve deneme yanılma yolu ile giderilmektedir.
Denge: Karşıt güçler arasındaki orantılı eşitlik hali veya rakip güçler arasında söz konusu olan genel muvazene durumudur. Denge, simetri ve asimetri olarak ikiye ayrılır. Simetrik denge: Bir eksen etrafındaki kıymetlerin bakışık olarak yerleştirilmesidir. Bu tip denge kesin ve kararlıdır. Asimetrik denge: Bir düzenlemede denge bakışım yoluyla değil de, cisimlerin serbest tarzda yerleştirilmesidir. Asimetrik dengeyi vermek güç olsada etkili bir yapısı vardır.
Görmeyle birlikte algının önemini vurgulayan Gestalt Kuramı ilkelerinden yararlanılmaktadır. Gestalt, "tasarlanmış parçaların oluşturduğu anlamlı bütünün duruşu ve işleyişi" anlamında ifade etmektedir. Aslında dengenin temelini oluşturmaktadır. Görsel algıyı görme duyusu ile kazandığı bilgiyi anlamak için, görsel uyarıcıları anlamlı bir şekilde örgütlemek, sınıflandırmak ve genellemektedir. Tam bu noktada, sanatta, yapıtın çözümü ve biçimlenişinde ilk akla gelen görsel ve fiziksel dengeye yöneltmektedir. Fiziksel denge: bir yere etki eden güçlerin, bir yerle olan ilişkilerindeki eşitliğidir. Bu tanım görsel denge içinde söylenmektedir. Her belirli görsel düzenlemenin bir dayanak noktası ya da çekim merkezi vardır.
Döneminde çığır açan Rönesans, her alanda olduğu gibi dinin sanat ve sanatçı üzerinden etkisinin azalması, hümanizm düşüncesiyle insana verilen değeri arttırmıştır. Kusursuzluğu vermek adına heykellerde anatomiye ve oran-orantıya önem verilmiştir. Piramidal ve simetri kompozisyonlar uygulanmıştır. Perspektifin önemsendiği düzenlemelerde formların yeri değiştirilerek uzaklık ve yakınlık etkisiyle derinlik elde edilmiştir. Bu yönüyle ölçü, derinlik, derinliğin oluşmasıyla geçişi, yönü akla getirmektedir. Bütün bunlar dengeyi oluşturmak için aranan şartları sağlamaktadır. Rönesans bütün ölçü elemanlarını kapsayan bir dönem olmasıyla oldukça önemli bir yeri oluşturmaktadır.
Denge, tarihsel süreç içinde,  dönem ve anlayışların üslup farklılıklarında yerini almıştır.

Abstract:
A composition is created by the features and the principles of art. In a work of art, the basic components of art exist through their regular distribution, the harmony between the parts, and their opposites. The visual balance created through the union of the parts make the art work valuable. Thus, when creating a balanced composition, everything in regard to shape, direction, space and depth must be in place.
On the other hand, when we are building the composition with balance, which is one of the plastic principles, we might face problems about harmony or disharmony. Solutions to these problems are mostly developed through the trial-and-error method.
Balance is the state of proportional equivalence between the opposite forces or of a general balance between the rival forces. Balance is divided into two parts of symmetry and asymmetry. Symmetrical balance is placing the values around an axis symmetrically. Balance as such is definite and decisive. Asymmetrical balance, in a composition, is placing the objects not through the way of symmetrical balance but spontaneously. Even though it is hard to have asymmetrical balance, it has an influential structure.
The principles of Gestalt Theory which emphasize the importance of perception as well as vision are used. Gestalt is defined as "the stance and the operation of the whole composed of designed pieces". This, in fact, is the basis of balance. It is organizing, classifying and generalizing the visual stimuli meaningfully in order to understand the meaning of the visual percept gained via the sense of vision. Right at this moment, in arts, the first thing that comes to mind in analyzing and moulding the work is to direct it to visual and physical balance. Physical balance is the equivalence of the forces that are acting on the same thing in their relation to a place. This definition is also given for visual balance. Every specific visual composition has a point of support or a centre of gravity.
Renaissance, marking an era, lessened the influence of religion on arts and artists, as it had done so in all other fields, and through the idea of humanism, increased the value of human beings. In order to achieve perfection, anatomy and proportion in sculpture were given importance. Pyramidal and symmetrical compositions were applied. In compositions in which perspective was important, depth was achieved by the effect of farness and closeness through changing the location of the forms. In this sense, measure brings to mind depth, and with the development of depth, transfer and direction come to mind. All of these fulfill the criteria necessary for the development of balance. Renaissance, for being an era consisting of all the elements of measure, has a very important place.
Balance, in the historical process, has a role in the differences in style of the era and understanding.