Azerbaycan ve Türkiye bütçe sistemlerinin karşılaştırılmalı analizi
Comparative analysis of Azerbaijani and Turkish budget systems
Yazar: RUSTAM JAFARLI
Danışman: DOÇ. DR. FERHAT AKBEY
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Bütçe = Budget ; Bütçe kontrol sistemleri = Budget control systems ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Maliye politikaları = Fiscal policies ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Bu tez ilk olarak bütçe sistem(ler)i teorisi yönünde genel bilgi sağlar. Bütçe
teorisinin yanı sıra, özellikleri, kuralları, ilkeleri, bütçe türleri ve çeşitleri açıklanmakta
ve analiz edilmektedir. Her iki ülke için de bütçe ilkelerinin ortak yönü eksiksizlik,
şeffaflık, bütçenin güvenilirliği, gelir ve giderlerin tam olarak yansıtılması ve
kaynakların verimli kullanılmasıdır ve bu ilkeler özellikle hazırlık, tartışma sırasında
bütçenin onaylanması, yürütülmesi ve denetlenmesi dikkate alınmaktadır. Türkiye ve
Azerbaycanda yıllık bütçe süreçleri, çok yıllı stratejik bir çerçevede planlanmaktadır.
Türkiye 2021 yılından Performans Esaslı Program Bütçe sistemine geçmiştir,
Azerbaycan Sonuça Dayalı Bütçe sistemine geçmeyi planlamaktadır. Azerbaycan ve
Türkiye'de alınan tedbirler ve uygulanan reformlar sayesinde ülkelerin sosyo-ekonomik
gelişmeleri ve devletlerarası ekonomik sisteme entegrasyonları için uygun koşullar
yaratılmıştır. Ekonomide önemli ilerleme kaydedilmiş olup, çoğu alanda, özellikle
makroekonomik göstergelerde tatmin edici sonuçlar alınmıştır. Bu araştırma, Türkiye ve
Azerbaycan bütçe sistemlerinin ayrıntılı bir tanımını ve analizini sunmak için
tasarlanmıştır. Türkiye'nin bütçe sistemleri ile Azerbaycan bütçe sistemlerinin bu
karşılaştırmalı analizinde, her iki ülkenin bütçe sistemlerinin ortak ve farklı yönleri
olduğu ortaya çıkmaktadır.
Araştırma sonucunda Azerbaycan ve Türkiye'nin bütçe sistemlerinin farklı
şekilde uygulandığı tespit edilmiştir. İki kardeş ülkenin aynı bütçe sistemini kullanması
tavsiye edilmektedir. Bu iki ülke tarafından aynı bütçe sisteminin kullanılması,
aralarındaki dostluk ve işbirliğinin daha da güçlenmesine yol açacaktır. İki kardeş
ülkede de aynı bütçenin uygulanması sonucunda bütçe sistemleri daha kusursuz yönetilebilir.

Anahtar Kelimeler: Bütçe, Strateji Plan, Bütçe Kontrolü, Bütçe Kanunu

Abstract:
This thesis first provides general information about the budget system theory.
Besides the budget theory, budget features, rules, principles, budget types and kinds are
explained and analyzed.The common aspects of budgetary principles for both countries
are completeness, transparency, reliability of the budget, full reflection of revenues and
expenditures and efficient use of resources, and these principles are taken into account
especially during the preparation, discussion, approval, execution and auditing of the
budget. Annual budget processes in Turkey and Azerbaijan are planned in a multi-year
strategic framework. Turkey has switched to Performance Based Budget system in
2021, Azerbaijan is planning to switch to Results Based Budget system. Thanks to the
measures taken and the reforms implemented in Azerbaijan and Turkey, favorable
conditions have been created for the socio-economic development of the countries and
their integration into the interstate economic system. Significant progress has been
made in the economy, and satisfactory results have been achieved in most areas,
especially in macroeconomic indicators. This research is designed to provide a detailed
description and analysis of the budgeting system in Turkey and Azerbaijan. In a
comparative analysis of Turkey's budget systems and Azerbaijan's budget systems, after
examining and comparing the budget systems of both countries, it is revealed that the
budget systems of both countries have common and different aspects.
As a result of the research, it has been determined that the budget systems of
Azerbaijan and Turkey are implemented differently. It is recommended that the two
brother countries use the same budget system. The use of the same budget system by
these two countries will lead to further strengthening of friendship and cooperation
between them. As a result of the implementation of the same budget in the two brother
countries, the budget systems can be managed more perfectly.

Key words: Budget, Strategic Planning, Budget Control, Budget Law