İskemik inmelerde linguistik prozodinin incelenmesi
Investigation of linguistic prosody in ischemic stroke
Yazar: GÖKNUR MİRAY CEYHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE SAVAŞ
İstanbul Atlas Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Nöroloji = Neurology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Prozodi; konuşmacının emosyonel durumunu iletmek ve konuşma içeriğinin sentaktik yapısına ilişkin dilsel ipuçları sağlamak yönünde işlev gösteren, dilin supra-segmental bir özelliğidir. Dil araştırmaları ile ilgili alanyazında yaygın kabul gören görüş; sol hemisferin morfosentaktik, semantik ve linguistik prozodide baskın olduğu, sağ hemisferin dilin pragmatik boyutu ve emosyonel prozodinin işlenmesinde görev aldığı yönündedir Bu çalışmada Orta Serebral Arter (OSA) iskemik inmesi olan bireylerin alıcı dildeki linguistik prozodik algı (LPA) performanslarını incelemek amaçlanmıştır. Çalışmaya inme ünitesi tarafından tanılanmış; eğitim ve yaş durumu bakımından eşitlenmiş; 11 sol, 10 sağ OSA inmeli 21 birey ve 21 sağlıklı birey dahil edilmiştir. Çalışmada kullanılan test 16 çift cümleden oluşmuş, her bir cümle birer kez katılımcılara dinletilerek alıcı dilde LPA incelemesi yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda, OSA inmesinin hemisfer lokalizasyonu farketmeksizin LPA'yı bozduğu ve afazi tanısı konan ve konmayan bireylerin, LPA performansları arasında farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Alıcı dildeki LPA'nın Afazi Dil Değerlendirme aracının alt testlerinden işitsel anlama ve adlandırma performansı ile ilişkili olduğu bulunmuştur. OSA iskemik inmesi olan bireylerin LPA yanıtları, ağırlıklı olarak dış dünya gerçekliğine daha yakın olan maddelere yoğunlaşmaktadır.

Abstract:
Prosody is a supra-segmental feature of language that functions to convey the speaker's emotional state and to provide linguistic clues about the syntactic structure of speech content. The widely accepted view in the literature on language research is that the left hemisphere is dominant in morphosyntactic, semantic and linguistic prosody, while the right hemisphere is involved in the pragmatic dimension of language and the processing of emotional prosody. In this study, we aimed to examine the linguistic prosodic perception (LPP) performance of individuals with Middle Cerebral Artery (MCA) ischemic stroke in receptive language. Twenty-one individuals diagnosed by the stroke unit, equalized in terms of education and age, with 11 left and 10 right MCA strokes and 21 healthy individuals were included in the study. The test used in the study consisted of 16 pairs of sentences, each sentence was played once to the participants and LPP in receptive language was examined. As a result of the study, it was found that MCA stroke impairs LPP regardless of hemisphere localization and there was no difference between the LPP performance of individuals with and without aphasia. LPP in receptive language was found to be associated with auditory comprehension and naming performance among the subtests of the Aphasia Language Assessment Tool. The LPP responses of individuals with MCA ischemic stroke were predominantly focused on items that were closer to the reality of the outside world.