Konya ilinde yetiştirilen ve ticaret borsasında alımı yapılan buğdayların alt bölgelere göre kalite kriterlerinin belirlenmesi
Determination of quality criteria according to the Konya subregions of the wheat species received in the trade bond
Yazar: NURETTİN PARAN
Danışman: PROF. DR. ALİ TOPAL ; YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA KÜRŞAT DEMİR ; YRD. DOÇ. DR. NECDET AKGÜN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekmeklik buğday = Bread wheat

Özet:
Bu araştırma, Konya İlinde üretilen ve Ticaret Borsasında alımı yapılan ekmeklik ve makarnalık buğdayların yıllar ve alt bölgelere göre fiziksel ve kimyasal kriterleri açısından değişimini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
	Araştırmada 2012, 2013, 2014 ve 2015 yıllarında üretilen buğdayın rutubet oranı, hektolitre ağırlığı, kırık tane oranı, cılız tane oranı, embriyosu kararmış tane oranı, süne ve kımıl tahribat oranı, yabancı madde oranı ve protein oranı ile ilgili kalite özellikleri yıllara ve 5 alt bölgeye göre incelenmiş olup, elde edilen bulgulara göre Konya İlinde yetiştirilen ekmeklik buğdayların rutubet oranı yıllara göre % 9.64-10.28 arasında, hektolitre ağrılığı 78.95-79.92 kg/hl, kırık tane oranı % 3.21-3.96 arasında, cılız tane oranı % 2.27-2.94 arasında, embriyosu kararmış tane oranı % 0.72-4.94 arasında, süne ve kımıl tahribat oranı % 0.97-1.48 arasında, yabancı madde oranı % 4.04-5.53 arasında ve protein oranı % 10.88-12.87 arasında değişmiştir. Yılların ortalaması olarak alt bölgelere göre en yüksek hektolitre ağırlığı 79.63 kg ile 1. Bölgede ölçülürken, en yüksek rutubet oranı (% 10.37), cılız tane oranı (% 3.07) ve protein oranı (% 12.53) 5. Bölgede, en yüksek embriyosu kararmış tane oranı (% 2.99) 2. Bölgede, en yüksek süne ve kımıl tahribat oranı (% 1.44), yabancı madde oranı (% 5.26) ve kırık tane oranı (% 4.22) 4. Bölgede belirlenmiştir. 
	Makarnalık buğdayların rutubet oranı yıllara göre % 8.91-9.71 arasında, hektolitre ağırlığı 78.70-80.81 kg/hl arasında, kırık tane oranı % 5.22-7.44 arasında, cılız tane oranı % 1.34-2.17 arasında, embriyosu kararmış tane oranı % 1.03-9.02 arasında, süne ve kımıl tahribat oranı % 1.15-1.68 arasında, yabancı madde oranı % 3.74-6.10 arasında ve protein oranı % 10.58-12.89 arasında değişmiştir. Yılların ortalaması olarak makarnalık buğdayda en yüksek hektolitre ağırlığı (79.78 kg/hl) 1. Bölgede, en yüksek rutubet oranı (% 9.55), kırık tane oranı (% 8.14) ve süne ve kımıl tahribat oranı (% 1.82) 4. Bölgede ölçülürken, en yüksek embriyosu kararmış tane oranı (% 5.15),  en yüksek yabancı madde oranı  (% 5.51) ve en yüksek cılız tane oranı (% 2.06) 3. Bölgede, en yüksek protein oranı (% 12.78) 5. Bölgede belirlenmiştir.
Genel olarak incelenen özelliklerin yıl, alt bölge ve buğday türlerine göre değişebildiği görülmüş olup, her iki buğday türünde de 1. Bölgede hektolitre ağrılığı daha yüksek bulunurken, embriyo kararması değeri 2. ve 3 Bölgede, yabancı madde oranı 3. ve 4. Bölgede ve protein oranı 5. Bölgede daha yüksek bulunmuştur.

Abstract:
This research has been carried out in order to determine changes by years and sub-regions in bread wheat and durum wheat, produced in the province of Konya and traded at commodity exchange, in terms of physical and chemical criteria. 
	In the research, quality features with regard to humidity rate, hectolitre mass, rate of broken grains, rate of weak grains, rate of grains with blackened germ, rate of sunn pest and wheat bug damages, foreign substance rate and protein rate of wheat produced in 2012, 2013, 2014 and 2015 have been examined by years and by 5 sub-regions and according to findings; of the bread wheat produced in Konya, humidity rate has changed between 9.64% - 10.28% by years, hectolitre mass has changed between 78.95 – 79.92 kg/hl, rate of broken grains has changed between 3.21- 3.96 %, rate of weak grains has changed between 2.27 - 2.94 %, rate of grains with blackened germ has changed between 0.72 – 4.94 %, rate of sunn pest and wheat bug damages has changed between 0.97 – 1.48 %, foreign substance rate has changed between 4.04 – 5.53 % and protein rate has changed between 10.88 – 12.87 %. Highest hectolitre mass by sub-regions, as years' average, has been measured in 1. Region with 79.63 kg whereas highest humidity rate (10.37 %), rate of weak grains (3.07 %) and protein rate (12.53 %) have been measured in 5. Region, highest rate of grains with blackened germ (2.99 %) has been measured in 2. Region, highest rate of sunn pest and wheat bug damages (1.44 %), foreign substance rate (5.26 %) and rate of broken grains (4.22 %) have been detected in 4. Region. 
	Humidity rate of durum wheat has changed between 8.91-9.71%, hectolitre mass has changed between 78.70-80.81 kg/hl, rate of broken grains has changed between 5.22-7.44 %, rate of weak grains has changed between 1.34-2.17 %, rate of grains with blackened germ has changed between 1.03 – 9.02 %, rate of sunn pest and wheat bug damages has changed between 1.15 – 1.68 %, foreign substance rate has changed between 3.74 – 6.10 % and protein rate has changed between 10.58 – 12.89 %, by years. Highest hectolitre mass for durum wheat, as years' average, has been measured (79.79 kg/hl) in 1. Region; highest humidity rate (9.55%), rate of broken grains (8.14%) and  rate of sunn pest and wheat bug damages (1.82%) have been measured in 4. Region whereas highest rate of grains with blackened germ (5.15 %), highest foreign substance rate (5.51%) and highest rate of weak grains (2.06%) have been detected in 3. Region; highest protein rate (12.78%) has been detected in 5. Region. 
	Generally, it has been observed that features examined may change depending on year, sub-region and wheat types, it has been found out that hectolitre mass is higher in 1. Region for both wheat types, germ blackening value is higher in 2. And 3.  Regions, foreign substance rate is higher in 3 and      4. Regions and protein rate is higher in 5. Region.