Kamu kurumlarında bürokrasi ve e-devlet sistemi: Çalışmanın dönüşümü
Bureaucracy and e-government system in public institutions: Transformation of work
Yazar: SELÇUK ÇETİK
Danışman: DOÇ. DR. BEYHAN AKSOY
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Günümüzde bilişim ve iletişim teknolojilerindeki hızlı değişimler, kamu yönetiminde
köklü dönüşümlere yol açarak yeni bir dönemi başlatmıştır. Bu yenilikler genellikle mevcut
durumdan daha ileriye gitmeyi hedefler ve bu bağlamda, kamu sektöründe yapılan yeniliklerin
temel amacı, kamusal ihtiyaçların daha verimli, hızlı ve etkin bir şekilde karşılanmasını
sağlamaktır. Yenilenme süreci, e-devlet sistemlerini ortaya çıkarmış ve bu sistemler kamu
hizmetlerini sunmanın bir teknik aracı olarak devlet ve vatandaş arasındaki ilişkinin niteliğini
yeniden biçimlendirmiştir.
Kamu yönetimi anlayışında esneklik, şeffaflık, vatandaş odaklılık ve hesap verebilirlik
gibi özelliklerin öne çıkması, bilgi ve iletişim teknolojileriyle birleşerek devlet ile vatandaş
ilişkilerini de dönüştürmüştür. E-devlet, vatandaşların kamu hizmetlerine erişimini
kolaylaştırarak zaman ve maliyet tasarrufu sağlamış, yönetim süreçlerini daha şeffaf ve etkin
hale getirmiştir. Böylece bürokrasinin azaltılması, verimliliğin artırılması ve vatandaş
katılımının teşvik edilmesi gibi faydalar sağlanmıştır. Türkiye'deki kamu yönetiminin evrimi
ve e-devlet gibi dijitalleşme süreçleri, ülkenin toplumsal ve ekonomik dönüşümü açısından
kritik öneme sahiptir. Bu süreçler, gelecekteki yönetim pratiklerini şekillendirme ve daha etkin,
şeffaf bir kamu hizmeti sunma yolunda ilerleme fırsatı sunmaktadır.
Bu tezde otomasyon ve e-devlet sistemlerinin bahsedilen bu özelliklerinin çalışma
anlayışını nasıl dönüştürdüğü sorgulanmaktadır. Bu amaçla bir kamu kurumunda çalışan 20
uzman ve uzman yardımcısından mülakatlar yoluyla elde edilen veriler betimsel analize tabi
tutulmuştur. Araştırmanın bulgularına göre, katılımcıların çoğu, otomasyon ve e-devlet
sistemlerinin kamu hizmetlerinde önemli iyileştirmeler sağladığı konusunda hemfikirdir.
Teknolojinin iş süreçlerini hızlandırması, maliyetleri düşürmesi ve vatandaş memnuniyetini
artırması katılımcılar arasında yaygın bir görüştür. Özellikle e-devlet uygulamalarının
vatandaşların kamu hizmetlerine erişimini kolaylaştırması ve işlemlerin daha hızlı yapılmasını
sağlaması önemli bir avantaj olarak öne çıkmıştır. Ancak bazı katılımcılar teknolojinin getirdiği
yeni iş yükleri veya sistem hantallığı gibi sorunlardan da bahsetmişlerdir.
Katılımcılar, teknolojinin niteliksel olarak daha donanımlı personel gerektirdiği
konusunda fikir birliği içindedirler. Aynı zamanda bazı işlerin değişmesi veya yeni beceriler
kazanılması gerekliliği nedeniyle personelin uyum sürecinde zorluk yaşayabildiği de
vurgulanmıştır. Dolayısıyla teknolojik dönüşümün personel üzerindeki etkilerinin yönetilmesi
ve sürekli eğitim ile desteklenmesi gerekliliği önem taşımaktadır.
vii
Araştırmanın birinci bölümünde öncelikle bürokrasi kavramı, bürokrasi kuramları,
bürokrasinin yapısal ve işlevsel sorunları incelenmiştir. Bu bölümde önce Türkiye'de kamu
bürokrasisinin Osmanlı, Cumhuriyet ve 1980 sonrası dönemlerindeki özellikleri aktarılmış
ardında da günümüz bürokrasinin özellikleri tartışılmıştır. Ayrıca örgütlerde ve çalışma
hayatında esnekleşme süreçleri ile kamu bürokrasisindeki değişim ve değişimi ortaya çıkaran
yaklaşımlar literatür taramasıyla ele alınmıştır. İkinci bölümde e-devletin kavram, amaç ve
gelişim süreçleri ile e-devlet sistemlerinin kamu yönetimine yapmış olduğu etkilere dair mevcut
literatüre yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, alan araştırması sunulmuş ve bulguları analiz
edilerek yorumlanmıştır. Sonuç bölümünde araştırma sonuçları tartışılarak öneriler
geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeleri: Bürokrasi, Esnekleşme, Kamu Hizmeti, Yeni Kamu İşletmeciliği,
Yönetişim, Teknoloji ve Dijitalleşme, Otomasyon, E-Devlet

Abstract:
Today, rapid changes in information and communication technologies have led to
radical transformations in public administration and started a new era. These innovations
generally aim to go further than the current situation, and in this context, the main purpose of
innovations in the public sector is to ensure that public needs are met more efficiently, quickly
and effectively. The renewal process has given rise to e-government systems that have reshaped
the nature of the relationship between the state and citizens as a technical means of delivering
public services.
The prominence of features such as flexibility, transparency, citizen orientation and
accountability in the understanding of public administration, combined with information and
communication technologies, has transformed the relations between the state and citizens. Egovernment has facilitated citizens' access to public services, saved time and cost, and made
administrative processes more transparent and efficient. Thus, benefits, such as reducing
bureaucracy, increasing efficiency, and encouraging citizen participation, have been achieved.
The evolution of public administration in Turkey and digitalization processes, such as egovernment, are critical for the country's social and economic transformation. These processes
offer an opportunity to shape future governance practices and move towards a more efficient
and transparent public service.
This thesis investigates how these features of automation and e-government systems
transform the understanding of work. For this purpose, data obtained through interviews with
20 experts and assistant experts working in a public institution were subjected to descriptive
analysis. According to the findings of the study, most of the participants agree that automation
and e-government systems have led to significant improvements in public services. It is a
common view among the participants that technology accelerates business processes, reduces
costs, and increases citizens' satisfaction. The fact that e-government applications facilitate
citizens' access to public services and enable faster transactions has been highlighted as an
important advantage. However, some participants also mentioned problems such as new
workloads or system cumbersomeness brought about by the technology.
The participants agreed that technology requires qualitatively better-equipped staff. At
the same time, it was also emphasized that staff may experience difficulties in the adaptation
process as some jobs change or new skills need to be acquired. Therefore, it is important to
manage the effects of technological transformation on the staff and support them with
continuous training.
ix
In the first part of the study, the concepts, theories, and structural and functional
problems of bureaucracy are analyzed. In this chapter, the characteristics of public bureaucracy
in Turkey in the Ottoman, Republican, and post-1980 periods are presented, and then the
characteristics of today's bureaucracy are discussed. In addition, flexibilization processes in
organizations and working life and the approaches that reveal the change in public bureaucracy
are discussed through a literature review. The second chapter includes the existing literature on
the concept, purpose, and development processes of e-government and the effects of egovernment systems on public administration. In the third chapter, the field research is
presented and the findings are analyzed and interpreted. In the conclusion section, the research
results are discussed and recommendations are presented.
Keywords: Bureaucracy, Flexibility, Public Service, New Public Management,
Governance, Technology and Digitalization, Automation, E-Government