Tipografi ile kavramların görselleştirilmesi
Visualization of typography with concept
Yazar: RECEP GELEGEN
Danışman: YRD. DOÇ. AYÇA ALPER AKÇAY
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Görselleştirme = Visualization ; Kavramlar = Concepts ; Kolaj = Collage ; Tipografi = Typography

Özet:
Sanat yaşayan bir ruhtur. Var olduğu sürece bize her daim bir şeyler anlatır. Hisseder ve hissettirir. Sanatçı bu ruha biçim verip varlık kazandırabilmek için ilkin ölü malzemeye hayat vermekle başlar. Sanatçı ve malzemesi arasındaki bu ayin sanat eserinin beden bulmasındaki en önemli süreçtir. Malzeme sanatın ve sanatçının en önemli yaratım kaynağıdır. Malzeme duyguların ve ifadenin temsilcisidir.
XX. yy. başlarından itibaren ressamların ve tasarımcıların uygulamalarında (Resim, Afiş, Kitap Kapağı vb.) kullandıkları tekniklere bakıldığında tipografik elemanları (Latin abcesi, plastik elemanlar, geleneksel malzemeler vb.) tek başlarına kullanmadıkları görülür. Kolaj, Dada hareketinde, Konstrüktivizm'de, Bauhaus'ta Fütürizm'de, Kübizm'de, Sürrealizm'de sıkça rastlanmaktadır.
Günümüz sanatçılarının oluşturdukları çalışmalarda daha çok teknolojinin gelişmesinden etkilenip sayısal (dijital) etkiler görülmektedir. Araştırmalarım sonucunda tipografi ile kavramların görselleştirilmesi hiç bir çalışmada dile getirilmemiş ve kullanılmamıştır. Bu nedenle; tipografi elemanlarını görsel açıdan desteklemeyen ve kolaj ile buluşturmanın da yaygın olmadığı sonucu anlaşılmaktadır. Tipografi ve kavramları birlikte kullanılması resim sanatında gerekli olduğu düşünerek önemsenmiştir.
Bu çalışmada malzeme bakımından sanatsal bir ifade aracı olarak kullanılan kolaj tekniği ve tipografi ele alınmış, resimde yer alış biçimi içerik olarak ve anlam bakımından araştırılmıştır. Kolaj tekniğinin özelliklerine değinilmiş, ortaya çıkış amaçları açıklanmaya çalışılmıştır. Kavramlarla olumlu ve olumsuz yönlerinin sanata olan yansımaları, sanatçının değişen yaşam koşulları karşısında takındığı tavır ile yeni anlatım biçimleri arayışına giriş sebeplerine değinilmiştir. Kullanılan malzemenin sanatçıya sunduğu özgürlükle kavramların ve tipografinin kullanıldığı farklı disiplinler incelenmiş örneklere yer verilmiştir. Bu bağlamdan hareketle çeşitli teknikleri kullanan sanatçıların yapıtları incelenmiştir. Ayrıca sanatta tipografi, kolaj ve kavramsal sanat teknikleri açıklanıp kavramlar üzerindeki etkisine değinilmiştir.
Tipografinin kolaj ile olan beraberliğinden doğabilecek yeninin aranması ve bu birleşimin resim sanatında kullanılabilirliği aranmaktadır. Bu deneme, özellikle kavramların görselleştirilmesini hedeflemektedir. Tipografi ile kavramlarda çözümlemeler yapmak hedef kitlenin daha çok ilgisini çekebilmek ve resim sanatında yeni bir dil/dizge getirmek için önemsenmektedir.


Anahtar Kelimeler: Tipografi, Kolaj, Kavram

Abstract:
Art is a living spirit. As long as it exists, it always tells us somethings. It feels and makes itself felt. An artist first start to vitalize a spiritless material in order to be able to bring in presence by giving shape to this spirit. This ceremony between the artist and his/her material is the most important process of work of art's finding body. Material is the most important source of creation. Material is the representative of feelings and expression.
Since the early 20th century, at the practices of painters and designers (Picture, banner, book cover so on.), it has been seen that they do not use just typographic elements (ABC of Latin, plastic elements, traditional materials and so on) when their technique usage is surveyed. Collage is frequently seen at the movement of Dada, Constructivisim, Bauhaus, Futurism, Cubism, Surrealism.
The works that today's artists have made are also affected by the improvement of technology and  the digital effects are observed on them. Typography has never been expressed or used in any study. For this reason, with the result of my research, it is understood that sustaining the typographic elements visually and matching them up with the Collage is not common. Typography's being used with Collage is considered important by being thought that it is necessary for painting.
In this study, collage technique used as an expression of art in terms of material and typography were analyzed and their form of taking place in painting  was researched. Features of collage technique  were mentioned and the purposes of the emergence of it were studied to be explained. The reflections of the positive and negative aspects to the art with the concepts, the artist's attitude in the face of changing living conditions and login reasons for seeking new forms of expression were mentioned. With the independence that the material presented the artist, different diciplines that collage and intangible typography were used in were surveyed and the examples were given. The works of artists using collage technique were analyzed. Moreover, techniques of typography and collage in art were explained and their effects on concepts were mentioned. 
The fact that the new that may arise from typography's togetherness with collage  is searched and the usability of this combination in painting have been researched. This attempt aims visualization of concepts. Analyzing by combining typography and collage is considered important for being able to draw attention of the target mass and bringing a language / a system.  


Key Words : Typography, Collage, Concept