Besin alerjisi tanısı almış çocukların ebeveynlerinin diyet uyumu ve kaygı düzeylerinin belirlenmesi
Determination of diet compliance and anxiety levels of parents of children diagnosed food allergy
Yazar: AYŞE ÖZEFLANİLİ
Danışman: YRD. DOÇ. SİBEL KÜÇÜK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Alerjenler = Allergens ; Ana-baba = Parents ; Anksiyete = Anxiety ; Besin alerjisi = Food hypersensitivity ; Beslenme = Nutrition ; Diyet = Diet ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Çocuklar = Children

Özet:
Besin Alerjisi Tanısı Almış Çocukların Ebeveynlerinin Diyet Uyumu ve Kaygı    Düzeylerinin Belirlenmesi
Besin alerjisi prevelansı dünya genelinde artmakta ve özellikle çocukları olumsuz etkilemektedir. Besin alerjisi olan çocuğa sahip olmak ebeveynler için farklı sorunları beraberinde getirmektedir. 
Araştırma, besin alerjisi tanısı almış çocukların ebeveynlerinin diyete uyum ve kaygı düzeylerinin belirlenmesi amacıyla, 295 ebeveyn ile tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Veriler, Anket Formu ve Durumluk Kaygı Ölçeği Envanteri ile toplanmıştır. Değerlendirmede sayı, yüzde, ortalama, ortanca, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis ve Dunn-Bonferroni analizleri kullanılmıştır.
Araştırmaya katılan ebeveynlerin çocukları besin alerjisi tanısı aldıktan sonra %87.1'i eliminasyon diyeti yapmış, %51.8'i i eliminasyon diyeti konusunda eğitim almamıştır, %59.3'ü eliminasyon diyeti hakkındaki bilgilerini yetersiz bulmaktadır. Çocukların ilk besin alerjisi tanısı alma yaşı ortalama 3.5±2.6 aydır. Çocukların %38.6'sının 5 ve daha fazla besine alerjisi vardır. Çocukların %92,5'unun inek sütü, %67.8'inin yumurta alerjisi bulunmaktadır. Çocukların okula devam durumu, yumurta ve buğday alerjisi bulunması, polikliniğe götürülme sıklığı, son 12 ay içerisinde soğuk algınlığı yokken hırıltılı solunum, hapşırma, burun akıntısı gibi sorunlar yaşaması ve atopik dermatitin 2 aydan daha sık tekrar etmesi ile ebeveynlerin Durumluk Kaygı Ölçeği puanları arasında anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). 
Çocukların spesifik gıdalara olan alerjileri ve alerji belirtilerinin sık tekrarı ile ebeveynlerin kaygı düzeyleri arasında anlamlı bir fark saptanmış, eğitim ihtiyaçları olduğu belirlenmiştir. Ebeveynlerin tedavi sürecindeki eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi, konu ile ilgili eğitimler verilmesi, hemşirelerin süreçte aktif rol alması ve daha büyük gruplar ile çalışmalar yapılması önerilebilir. 

Anahtar Kelimeler: Besin alerjisi, çocuk, durumluk kaygı, eliminasyon diyeti, hemşirelik.

Abstract:
Determination of Diet Compliance and Anxiety Levels of Parents of Children Diagnosed Food Allergy
The prevalence of food allergies is increasing worldwide and affects negatively children in particular. Having a child with food allergies brings about different problems for their parents. The study was conducted using descriptive method with 295 parents in order to determine the compliance and anxiety levels of parents whose children were diagnosed with food allergies.
Data were collected with the questionnaire form and the State Trait Anxiety Inventory. Numerical, percentages, means, medians, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis and Dunn-Bonferroni analyzes were used in the evaluation.
87.1% of the children whose parents participated in the survey had an elimination diet and 51.8% of them did not receive any elimination diet trainings. 59.3 % of the parents find their knowledge about the elimination diet insufficient. The average age at which parents get their children's first food allergy diagnose is 3.5 ± 2.6 months. 38,6 % of children have allergy against 5 or more food. 92.5 % of the children have allergy against cow milk, 67.8 % of them against eggs, A significant difference between children's attendance in school, egg and wheat allergy, frequency of taking the child to polyclinic, problems such as wheezing, sneezing, nasal discharge and swelling of atopic dermatitis and the scores of anxiety scale (p <0.05). 
A significant relationship was found between parents' anxiety levels and frequent repetition of allergy symptoms and allergy symptoms of children, and it was determined that they needed trainings. It may be suggested that parents' training needs be determined, concerned trainings be given, nurses take active roles in the course of trainings and studies with bigger groups be carried out. 

Keywords: Children, elimination diet, food allergy, nursing, state anxiety