Farklı yağ asidi kaynağı içeren yumurta tavuğu rasyonlarına E ve C vitaminleri ilavesinin yumurta sarısı yağ asidi kompozisyonuna, lipid peroksidasyon düzeyine ve performansa etkisi
Effect of dietary supplementation of different oil sources with vitamin E or Vitamin C on fatty acid composition of egg yolks, lipid peroxidation and performance in layers
Yazar: HÜSEYİN ESECELİ
Danışman: DOÇ. DR. RECEP KAHRAMAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışma, %4 düzeyinde farklı iki yağ kaynağı (ayçiçek yağı ve balık yağı) içeren yumurta tavuğu rasyonlarına E ve C vitaminleri (sırasıyla, 100 ve 400 ppm) ilavesinin yumurta sarısı yağ asitleri kompozisyonuna ve malondialdehit (MDA) düzeyine etkilerinin yanı sıra günlük yem tüketimi, yemden yararlanma, yumurta verimi, yumurta ağırlığı, hasarlı yumurta oranı ve özgül ağırlığı ile yumurta sarısı, akı ve kabuk ağırlık oranlarındaki değişimlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada kullanılan 69 haftalık yaştaki 108 adet yumurtacı hibrit (ISA- Brown) her birinde 18 adet tavuk bulunacak şekilde 6 gruba "ayçiçek yağı (AY), ayçiçek yağı + E vitamini (AYE), ayçiçek yağı + C vitamini (AYC), balık yağı (BY), balık yağı + E vitamini (BYE) ve balık yağı + C vitamini (BYC)" ayrılmıştır. Deneme 56 gün sürmüştür. Hayvanlara verilen rasyonlar %16 ham protein ve 1 1.50 MJ/kg metabolize olabilir enerji içerecek şekilde hazırlanmıştır, Rasyonuna balık yağı + C vitamini katılan grubun (BYC) deneme sonu canlı ağırlığı, yeminde balık yağı + E vitamini bulunan gruba (BYE) göre daha yüksek olmuştur (p<0.05). Ayçiçek yağlı rasyon tüketen grupların günlük yem tüketimleri balık yağı içeren rasyonla beslenen hayvanlara göre daha yüksek olmuştur. Tüm dönemler dikkate alındığında ise E vitaminli arudar (AYE ve BYE) hariç, rasyona balık yağı ilavesi yapılan grupların (BY ve BYC) yemden yararlanma oranları ayçiçek yağlı gruplara göre (AY ve AYC) göre daha iyi bulunmuştur. Ayçiçek yağı + C vitamini grubu (AYC) tavukların yumurta verimlerinin 15- 28. günler arasında AYE ve BY gruplarından, 29-42. günler arasında BY ile BYC gruplarından ve deneme süresi boyunca (0-56. günler arası) AY hariç diğer gruplardan daha düşük olması önemli bulunmuştur (sırasıyla, p<0.05; p<0.01 ve pO.001). Tüm deneme süreci (0-56. günler arası) dikkate alındığında tavuk rasvonlarına balık vaöı ilavesi veme avcicek vaöı katılmasına göre yumurta verimini arttırmıştır (p<0.001). Rasyonuna aycicek vağı katılan aruotan elde edilen vumurtaların ortalama ağırlıkları 0-56. arası günlerde yemine balık yağı katılan gruplara göre dahayüksek bulunmuştur (p<0.001). Deneme süresince (0-56. gün) rasyonuna ayçiçek yağı + C vitamini (AYC) katılması sonucunda yumurta ağırlığı AYE grubuna göre artmıştır (p<0.001). Ayrıca, deneme sürecinde AYC grubundan elde edilen hasarlı yumurta oranı BYC grubundan daha yüksek bulunmuştur (p<0.01). Farklı dönemlere göre deneme gruplarına ait yumurtaların özgül aöırlıkları arasındaki farklılıklar istatistiksel vönden önemli bulunmamıştır fo>0.05V M / Denemenin 4. haftasında AYE grubunun yumurta sarı oranının AY ve AYC gruplarından daha düşük olması önemli bulunmuştur (p<0.01). Ayrıca, BYE grubunun yumurta kabuk ağırlığı oranının AYE ve BYC gruplarından daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0.05). Denemenin 4, haftasında ayçiçek yağı + E vitaminli (AYE) rasyonla beslenen tavuklarda toplanan yumurtaların ak ağırlık oranı BYC grubu hariç diğer gruplardan daha yüksek olmuştur (p<0,001). Araştırmada en düşük doymuş yağ asidi düzeyi AYE grubuna ait yumurta sarılarında, en yüksek ise BYE grubunda saptanmıştır. Balık ve ayçiçek yağlı gruplarda yumurta sarısı MUFA düzeyleri azalma eğilimi göstermiştir. Diğer vandan. balık vaölı rasvon verilen tavuklardan elde edilen vumurta sarısı yağındaki PUFA ve n-6 düzeyleri ayçiçek yağlı gruplara göre daha düşük bulunmuştur. Rasyona ayçiçek yağı ilavesi ile yumurta sarısı linoleik asit düzeyi belirgin bir şekilde yükselmiştir. Balık yağlı rasyon verilen tavuklardan elde edilen yumurta sarısı n-3 düzeyleri ayçiçek yağlı rasyonla beslenen gruplara göre daha yüksek saptanmıştır. Rasyona balık yağı ilavesi yumurta sarısı yağı a- linolenik asit, EPA ve DHA düzeylerini belirgin seviyede yükseltmiştir. Dolayısıyla rasyona ayçiçek yağı katılması yumurta sarısı n-6/n-3 oranını arttırmış, balık yağı ilavesi ise bu oranı belirgin bir şekilde düşürmüştür. Genel olarak, denemenin 56. gününde toplanan yumurtalar hariç, diğer dönemlerde (denemenin başlangıcı, 14., 28. ve 42. günler) ayçiçek yağlı rasyon verilen grupların yumurta sarısı MDA düzeyleri balık yağlı gruplara göre daha düşük bulunmuştur (p<0.001). Diğer yandan, denemenin 14., 28 ve 42. günlerinde toplanan AY ve BY grubuna ait yumurta sarılarında saptanan MDA düzeyi, rasyona E ve C vitaminleri ilavesi ile azalmıştır. 1 02

Abstract:
Effect of dietary supplementation of different oil sources with vitamin E or vitamin C on fatty acid composition of egg yolks, lipid peroxidation and performance in layers The purpose of this research is to determine the effects of vitamin E and C (100 and 400 ppm, respectively), added to layer hen rations including 4% two different types of oil sources (sunflower oil and fish oil) on egg yolk fatty acid composition and malondialdehyde (MDA) level. Also daily feed consumption, feed conversion, egg production, egg weight, the ratio of damaged eggs, specific gravity, and the ratios of yolk weight, albumen and shell weight were determined. In this study, 108 layer hybrid (ISA-Brown) at 69 weeks of age were used. They were divided into 6 groups, each including 18 birds. The diets of the groups were sunflower oil (SFO), sunflower oil + vitamin E (SFO + E), sunflower oil + vitamin C (SFO + C), fish oil (FO), fish oil + vitamin E (FO + E) and fish oil + vitamin C (FO + C), respectively. The research lasted 56 days. Rations of the layers included 16% crude protein and 1 1.50 MJ/kg metabolizable energy. The grouo, which had fish oil + vitamin C in ration, had hiaher bodv weiaht compared to the group with FO + E at the end of the experiment (p<0.05). Feed consumption of the groups including sunflower oil (SFO, SFO + E and SFO + C) was higher than the groups including fish oil. Feed conversion was found better in the groups supplemented with fish oil (FO and FO + C) than the sunflower oil groups (SFO and SFO + C) except the groups including vitamin E. Egg production of the SFO + C group was found significantly lower than the groups except SFO + E and FO group in the 15 - 28. days, FO and FO + C group in the 29 - 42. days and SFO during the whole period (0-56 days) (p<0.05, p<0.01 and pO.001, respectively). Considering entire experiment duration (0-56 days), dietary fish oil increased egg production better than dietary sunflower oil (p<0. 001). 103The average weight of the eggs were found higher in the sunflower oil group than the fish oil group between 0 - 56 days (p<0.001). During all the experiment, egg weight in the SFO + C group increased compared to the SFO + E group (p<0.001). Besides, damaged eggs ratio were higher in the SFO + C than the FO + C group (p<0.'01). Specific gravity of eggs in all experimental groups was not statistically important in different periods (p>0.05). At the fourth week of the study, yolk weight ratio was found lower in SFO + E group compared to SFO and SFO + C group (p<0.01). Furthermore, ratio of the shell weight of the FO + E group was determined lower than the SFO + E and FO + C groups (p<0.05). Albumen weight ratio was higher in SFO + E group compared to all groups except FO + C group (p<0.001). The lowest saturated fatty acid level was found in SFO + E group and the highest level was in FO + E group. Egg yolk MUFA levels showed a decrease tendency in the fish and sunflower oil groups. On the other hand, PUFA and n-6 levels in volk was found lower in fish oil suDDlemented arouos comoared to the other groups. Dietary sunflower oil increased egg yolk linoleic acid level significantly. Egg yolk n-3 levels were found higher in fish oil groups than the sunflower oil groups. Dietary fish oil increased egg yolk a-linolenlc acid, EPA and DHA levels significantly. Consequently, dietary sunflower oil increased egg yolk n-6/n-3 ratio altough dietary fish oil decreased this ratio evidently. Generally, the eggs collected in all periods (start of the experiment, 14., 28. and 42. days) except at the 56. day, MDA levels were found lower in sunflower oil groups compared to fish oil groups (p<0.001). On the other hand yolk MDA levels obtained from the fish oil and sunflower oil group at 14., 28. and 42. days decreased with dietary vitamin E and C. As a result of this study, the fatty acid composition of eggs produced for human consumption, changed according to animal nutrition. Using fish oil in diets increases n-3 fatty acid level and decreases n-6 / n-3 ratio which is important for human health. Since, fish oil is rich in unsaturated fatty acids and especially n-3 fatty acids, antioxidant must be used in order to protect fatty acids from oxidation. 104