Olası antiviral/antibakteriyel etkili 2-imino/ tiyokso-4-tiyazolidinon türevlerinin sentezi
Synthesis of 2-imino/thioxo-4-thiazolidinone derivatives with potential antiviral/antibacterial effect
Yazar: NECLA KULABAŞ
Danışman: PROF. DR. İLKAY KÜÇÜKGÜZEL
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antibakteriyel ajanlar = Anti-bacterial agents ; Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Antiviral ajanlar = Antiviral agents ; Prostaglandin-endoperoksit sentazlar = Prostaglandin-endoperoxide synthases ; Tiyazolidinon = Thiazolidinone ; Tiyazoller = Thiazoles

Özet:
Amaç: Pek çok biyolojik etkiden sorumlu 5-ariliden-4-tiyazolidinon türevlerinin antikanser etkileri, önemli bir sağlık sorunu olan kanserin tedavisi için umut verici olmuştur. Enflamasyon ve virüslerin neden olduğu enfeksiyonların kanser ile olan ilişkisi de yeni antiviral ve antienflamatuvar ajanların keşfini önemli kılmaktadır. Tez çalışması kapsamında olası antiviral ve antienflamatuvar etkili yeni ariliden türevlerinin sentezlenmesi ve antikanser etkilerinin incelenmesi hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Başlangıç maddesi olarak kullanılan 2-amino-4-metilpiridin ve 2-amino-4-kloropiridin'den hareketle sentezlenen N-[(4-sübstitüe piridin)-2-il]-N'-benzoil tiyoürelerin [1, 2], alkali ortamda hidrolizi ile N-[(4-sübstitüe piridin)-2-il]tiyoüreler [3, 4] elde edilmiştir. Bileşik 3 ve 4'ün sodyum asetat varlığında etil bromoasetat ile etanol içerisinde ısıtılmasıyla 2-imino-1,3-tiyazolidin-4-on [5, 6] türevleri kazanılmıştır. Son olarak bileşik 5 ve 6'nın çeşitli aril aldehitler ile gerçekleşen Knoevenagel kondensasyonu sonucunda sırasıyla 5-ariliden-2-imino-1,3-tiyazolidin-4-on türevleri olan bileşik 5a-r ve 6a-r sentezlenmiştir.  
Bulgular: Sentezlenen bileşiklerin yapıları elementel analiz, IR, 1H-NMR, 13C-NMR, HMBC ve kütle spektrumu ile kanıtlanmış, saflıkları ise İTK ile kontrol edilmiştir. 
Sonuçlar: Bu çalışmada sentezlenen 42 adet bileşiğin antikanser etki çalışmaları Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalında, antiviral etkileri Rega Medikal Araştıma Enstitüsü (Kathılieke Universiteit Leuven)'de çalışılmıştır. Yapılan moleküler yerleştirme çalışmaları yeni seçici COX-2 türevlerinin elde edildiğini göstermiştir. 
Anahtar Sözcükler: 5-Ariliden-4-tiyazolidinon, Antikanser, Antiviral, COX-2 inhibitörü, Moleküler yerleştirme.

Abstract:
Aim: Anticancer effects of 5-arylidene-4-thiazolidinone derivatives that responsible for many biological effects, has been promising for the treatment of cancer that is an important health problem. Relation of cancer with inflammation and infection caused by virus makes it important to the discovery of new antiviral and anti-inflammatory agents. The thesis aimed to the synthesis of new arilidene derivatives with potential antiviral and antiinflammatory effects and investigate the anticancer effects of these compounds.
Materials and Methods: N-[(4-Substituted pyridine)-2-yl]thioureas [3, 4] were obtained by hydrolysing of N-[(4-substituted pyridine)-2-yl]-N'-benzoyl thioureas [1, 2] that synthesized from 2-amino-4-methylpyridine and 2-amino-4-chloropyridine as a starting compunds. 2-Imino-1,3-thiazolidin-4-one [5, 6] derivatives were obtained by heating the compound 3 and 4 with ethyl bromoacetate at presence of sodium acetate in ethanol. Finally, compounds 5a-r and 6a-r that are 5-aryl-2-imino-1,3-thiazolidin-4-one derivatives were synthesized result of Knoevenagel condensation of aryl aldehydes with compounds 5 and 6, respectively.
Findings: The characterization of the synthesized compounds were identified by the help of elemental analysis, IR, 1H-NMR, 13C-NMR, HMBC and mass spectral data while the purities of them were proved with TLC.
Results: The anticancer activity of the synthesized 42 compounds was studied in Marmara University, Faculty of Pharmacy, Department of Biochemistry, the antiviral activity was laboured in the Rega Institue for Medical Research (Kathılieke Universiteit Leuven). Molecular docking studies have shown that new selective COX-2 inhibitors were obtained.
Key words: 5-Arylidene-4-thiazolidinone, Anticancer, Antiviral, COX-2 inhibitor, Molecular docking.