Kentsel mekanda ayrışma dinamikleri: Mersin, Diyarbakır ve İzmir örnekleri
The dynamics of segregation in urban area: the cases of Mersin, Diyarbakir and İzmir
Yazar: MİM SERTAÇ TÜMTAŞ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN GÜL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kentleşme ve Çevre Sorunları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Ayrışma = Dissociation ; Diyarbakır = Diyarbakır ; Etnik kimlik = Ethnic identity ; Kentleşme = Urbanization ; Kentsel mekan = Urban space ; Mekan = Space ; Mekansal farklılık = Spatial different ; Mersin = Mersin ; Siyasi faktörler = Political factors ; İzmir = Izmir

Özet:
Türkiye'de 1950'li yıllardan sonra ivme kazanan kentleşme hareketi sonucu ülkenin sahip olduğu çok kimlikli/çok kültürlü yapı kentlere taşınmıştır. Bu süreç de kentsel alanlar yeni gelenlerin konut ihtiyacı doğrultusunda ?kullanıma sunulurken?, yerleşimler sosyo-ekonomik koşullara göre şekillenmiş ve kimlik, kültür, mezhep vb boyutları içeren farklılaşmalardan ziyade, yerleşim mekânları sınıfsal farklılıklar üzerinden şekillenmiştir. Süreç içerisinde ülke genelinde siyasal çatışmaların artması, sosyo-ekonomik göstergelerinin kötüye gitmesi ve akabinde yoksulluğun belirginleşmesine paralel olarak yerleşim alanlarındaki dokuda görülen farklılaşma eğilimleri boyut değiştirmiş ve kimlik, kültür, mezhep vb. farklılıkları içeren mekânsal homojenleşme eğilimi hız kazanmıştır. Kuşkusuz bu tabloda ülkenin öznel durumunun yanında küreselleşme ve onun hegemonik ekonomik sistemi olan neo-liberalizmin belirginlik kazanmasının payı vardır.Bu çalışmada, son yıllarda kentsel mekânların sermaye birikim sürecinde edindiği misyonun sonucu olarak, yeni dokuda oluşan ayrışma dinamikleri, Mersin, Diyarbakır ve İzmir'den, anket yoluyla elde edilen, bulgular üzerinden tartışılmaktadır. Bu üç kentin seçilmesindeki en önemli faktörler ise bu kent merkezlerinin son dönemde yoğun olarak göç alması ve metropol olma özelliği sergilemesi, siyasal ve toplumsal çatışmaların gözlemlenmesi bunun yanında kentsel mekanlarda ayrışmış dokuların sıklıkla görüldüğü kentler olmasıdır.

Abstract:
As a result of increasing urbanization in Turkey as of 1950s, the multi-identity/cultural structure has been carried to the cities. During this urbanization process, in line with the emerging need of the new comers for housing, the selection of new residential spaces has been mostly shaped by socio-economic conditions and class differences rather than identity, culture and religion have been influential on the formation of these residential spaces. Throughout the process, increasing political conflicts, deteriorating socio-economic indicators and increasing poverty led to changing dimensions of texture of the residential spaces and tendency towards spatial homogeneity based on identity, culture, religion etc. accelerated. Without doubt, this has been greatly affected by globalization, and neo-liberal economic policies.In the present study, as a result of the mission adopted by urban spaces during capital accumulation process in recent years, dynamics of segregation observed in this new texture are discussed based on the survey data obtained from the sampling consisting of Mersin, Diyarbakır and İzmir cities. The most important factor for the selection of these three cities as the sampling is the fact that these three metropolises have been subject to great immigration movements, political conflicts and moreover, they are the cities where segregated textures are frequently observed.