Entropi tabanlı TOPSIS ve ARAS yöntemleri ile 2021 yılı İSO 500 şirketlerinin finansal performanslarının değerlendirilmesi
Evaluation of financial performances of 500 companies in 2021 ICI with entropy-based TOPSIS and ARAS methods
Yazar: NEBİ GEÇER
Danışman: DOÇ. DR. BİLGE AFŞAR
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: ARAS = ARAS ; Finansal analiz = Financial analysis ; Finansal performans = Financial performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; TOPSIS = TOPSIS ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; İstanbul Sanayi Odası = İstanbul Chamber of Industry

Özet:
Türk Sanayi sektörünün öncü mesleki kuruluşlarından biri olan İstanbul Sanayi Odası (ISO), 1960'lı yıllardan günümüze Türkiye'nin sanayi devlerinin üretim ve ihracat verilerini, yapmış olduğu araştırma ile listeleyerek kamuya ilan etmektedir. ISO bünyesinde kayıtlı 158 şirket, Türk Sanayi sektörünün yaklaşık %36'sı oranında katma değer üretmektedir. Bu çalışma ile amaçlanan, ülke ekonomisine yüksek düzeyde nitelikli katma değer sağlayan ve ISO'ya kayıtlı olup, Borsa İstanbul'da işlem gören 18 şirketin finansal performanslarının Topsis ve Aras yöntemleri ile analiz edilmesidir. Bu çerçevede, 18 şirketin ISO 500 üretimden satışlar, net satışlar ve ihracat sıralamaları ile Topsis ve Aras yöntem sıralamaları ile arasındaki ilişkiler Spearman analizi ile değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre Deva Holding ve Kartonsan Karton şirketleri en iyi finansal performans sıralamasına sahip olan şirketler olarak tespit edilmiştir. Anadolu Isuzu Otomotiv, Kervan Gıda, Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları ve Coca-Cola İçecek şirketlerinin Topsis ve Aras yöntem sıralamaları aynı iken diğer şirketler için farklılaştığı tespit edilmiştir. Üretimden satışlar, net satışlar ve ihracat sıralamaları ile Topsis ve Aras yöntem sıralamaları aynı olan tek şirket Türkiye Şişe ve Cam Fabrikalarıdır. Aras yöntemiyle Topsis yöntemi arasında pozitif yönde güçlü bir ilişki bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, Aras yöntemiyle üretimden satışlar, net satışlar ve ihracat arasında zayıf ilişki, Topsis yöntemiyle üretimden satışlar ve net satışlar arasında orta düzeyli bir ilişki bulunduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Istanbul Chamber of Industry (ICI), one of the leading professional bodies of the Turkish Industrial sector, has been publicly disclosed since the 1960s by listing research and export data of Turkey's industrial giants. 158 companies registered in ICI generate added value at a rate of about 36 percent of the Turkish industrial sector.The purpose of this study is to analyze the financial performance of 18 companies traded in Istanbul through the Topsis and Aras methods, which are highly qualified value-added to the economy of the country and registered with the ICI.In this framework, the specifications of 18 companies on the ICI 500 list, including production sales, net sales and export rankings, and the relations with the Topsis and Aras method rankings were evaluated with Spearman analysis.According to the results of the analysis, Deva Holding and Kartonsan Karton companies are identified as those with the best financial performance ranking.
The Anadolu Isuzu Automotive, Kervan Food, Türkiye Bottle and Glass Factories, and Coca-Cola Drink companies all have the same Topsis and Aras method rankings. It has been found that rankings for other companies have varied. Türkiye Bottle and Glass is the only company to have the same sales, net sales, and export rankings from production as Topsis and Aras method rankings. A positive relationship was found to exist between the Aras and the Topsis method. In addition, the Aras method identified a weak relationship between sales, net sales and exports from production. It has been found to have a medium-level relationship between sales and net sales from production through topsis.