Liderliğin iş ve yaşam tatmini üzerindeki etkisinde bağlılık odaklarının rolü
The role of commitment focus on the effect of leadership on job and life satisfaction
Yazar: MİHRİBAN CİNDİLOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. SEMA POLATCI
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Etkileşimsel liderlik = Transactional leadership ; Liderlik = Leadership ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İş doyumu = Job satisfaction ; İşe bağlılık = Job involvement

Özet:
Günümüzde yaşanan yoğun rekabet ve değişim baskısı, hem bireysel hem de örgütsel etkinliğin belirleyicisi olan liderlerin öneminin her geçen gün daha da arttığını göstermektedir. Özellikle son yıllarda bu liderlerin göstermiş oldukları liderlik tarzları konusunda farklılıklar üzerinde durulmaktadır. Bu çalışmada bu tarzlardan dönüşümcü ve etkileşimci liderlik kavramları ele alınmıştır. Örgütlerin değişim ve dönüşüm süreçlerinde, dönüşümcü ve etkileşimci liderlerin işgörenler üzerindeki etkisinin büyük önem taşıdığı düşünülmektedir. Çünkü liderin bu süreci, işgörenlerinin desteği ile gerçekleştirebileceği bilinmektedir. Özellikle bu süreçte işgörenin yaşadığı iş tatmini, yaşam tatmini, örgüte, işe ve lidere bağlılığı liderin başarısı için son derece önem arz etmektedir. Çalışmanın amacı, dönüşümcü ve etkileşimci liderliğin iş ve yaşam tatmini üzerindeki etkisinde örgüte, işe ve lidere bağlılığın rolünün belirlenmesidir. Araştırmaya Çorum ilinde bir şirket grubunda çalışan toplam 300 işgören katılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre, dönüşümcü liderlik iş ve yaşam tatminini pozitif yönde etkilemektedir. İş tatminine etkisinde bağlılık odakları olan örgüte, işe ve lidere bağlılığın tam aracılık rolü üstlendiği tespit edilmiştir. Dönüşümcü liderliğin yaşam tatminine etkisinin bağlılık odaklarından sadece işe bağlılık ile sağlandığı ve işe bağlılığın burada da kısmi aracılık rolü üstlendiği tespit edilmiştir. Etkileşimci liderlik iş tatminini etkilemektedir ancak etkinin yönü negatif olarak tespit edilmiştir. Yaşam tatmini üzerinde herhangi bir yönde anlamlı etkisi tespit edilememiştir, bu nedenle aracılık etkisi analizi yapılamamıştır. İş tatminine etkisinde bağlılık odakları olan örgüte, işe ve lidere bağlılığın kısmi aracılık rolü üstlendiği tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçların hem literatüre hem de uygulayıcılara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Today, the intense competition and pressure of changes, the importance of leaders which both the individual and determinants of organizational effectiveness have widely been showing more importance. Especially, on leadership styles that they have shown these leaders are focuses on differences in recent years. Transformational and transactional leadership style of these concepts are discussed in this study.Organizational changes and transformational process, transformational and transactional leadership impact on employees who are considered major importance. Because the process of the leader is known that can be performed with the support employees'. Especially, in this process experienced by the employee job satisfaction, life satisfaction, organization, job and supervisory commitment for the success of the leader it is of extreme importance. The purpose of the study is determine the role of organization, job and supervisory commitment of transformational and transactional leadership on job and life satisfaction. In research, in the province of Çorum a company group employees a total of 300 employees who participated. Structural equation model was used to analyze the data.
According to the results of this study transformational leadership affects job and life satisfaction in a positive direction. Effect on job satisfaction, it is determined that organization, job and supervisory commitment plays a full mediating role. Effect on life satisfaction, is provided only with job commitment and of job commitment has been determined to take partial mediating role here. Transactional leadership affects job satisfaction but the effect was negative as determined direction. Significant effect on life satisfaction in any direction could not be determined, therefore impact analysis was not carried intermediation. Effect on job satisfaction, it is determined that organization, job and supervisory commitment plays a partial mediating role. In this study it is thought to make contribution on both literature and practitioners.