COVID-19 nedeniyle acil serviste toraks bilgisayarlı tomografi çekilen hastalarda saptanan rastlantısal bulgular: 3 aylık inceleme
Incidental findings detected in COVID-19 patients who underwent thorax computed tomography in the emergency department: 3-month's analysis
Yazar: SUNAY YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR SÖĞÜT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; COVID 19 = COVID 19 ; Göğüs = Thorax ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
İnsidental (rastlantısal) bulgular, hastayı başka endikasyonlar için araştırırken tesadüfen bulunan beklenmedik, asemptomatik patolojileri temsil eder. COVID-19 pandemisi nedeniyle acil serviste yapılan toraks bilgisayarlı tomografi (BT) taramalarında artış olmasından dolayı bu hasta grubunun insidental göğüs duvarı ve göğüs parankimi patolojilerinin tespitinde genel popülasyonu yansıtması açısından sağlıklı insanlar arasında büyük örneklem büyüklüğünü temsil edeceğini varsaydık. 
       Bu nedenle, çalışmamızda COVID-19 nedeniyle acil servise başvuran hastalara çekilen toraks BT görüntülemelerinde tespit edilen rastlantısal bulguların prevelansını belirlemek ve klinik önemini değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem
        Retrospektif, kesitsel, gözlemsel ve tek merkezli olan bu çalışmaya hastanemiz Acil Tıp Kliniği'ne 01.05.2020 ile 31.07.2020 tarihleri arasında, COVID-19 bulguları ile başvuran ve toraks BT çekilen erişkin hastalar dahil edildi.
        Toraks BT'de insidental bulgu saptanan hastalar: Grup-I, klinik olarak yüksek düzeyde önemli bulgular; Grup-II, klinik olarak orta düzeyde önemli bulgular; Grup-III, klinik olarak önemsiz bulgular şeklinde üç grup olarak sınıflandırıldı.
        Toraks BT'de insidental bulgu saptanan hastalar ile insedental bulgu saptanmayan hastalar yaş, cinsiyet ve yaş dağılımı (18-29 yaş, 30-39 yaş, 40-49 yaş, 50-59 yaş, 60-69 yaş ve ≥70 yaş) açısından karşılaştırıldı. Ayrıca, insidental bulgu saptanan hasta grupları (Grup I-III) yaş, cinsiyet ve yaş dağılımı açısından karşılaştırıldı.          
Bulgular
         Çalışmaya 3029'u (%53,4) erkek 2638'i (%46,6) ise kadın toplam 5,667 hasta dahil edildi. Hastaların %58,2'sinde (n=3299) çekilen Toraks BT'de herhangi bir insidental bulgu saptanmadı. Geriye kalan 2368 (%41,8) hastada en az bir veya daha fazla insidental bulgu saptandı. İnsidental bulgu saptanmayan hastalarla karşılaştırıdığında, insidental bulgu saptanan hastaların ortalama yaşı istatistiksel olarak anlamlı yüksek idi (37,72 ± 12,41 vs. 56,45 ± 16,41 ve p<0,001). İnsidental bulgu saptanan hastalar klinik önemine göre gruplandırıldığında; hastaların %11,8'lik (n=670) bölümü Grup-I'de, %21,0'lık (n=1189) bölümü Grup-II'de ve %27,9'luk (n=1583) bölümü Grup-III'de yer almakta idi. Ortalama yaş değeri, Grup-II ve Grup-III hastalar ile karşılaştırıldığında, Grup-I hastalarda istatistiksel olarak anlamlı yüksek idi (her iki karşılaştırma için p<0,001).
          Toraks BT'de insidental bulguların dağılımı incelendiğinde, %27,7'lik (n=655) oran ile en sık rastlanan bulgu aterosklerotik değişiklikler (Grup-III) idi. İkinci sırada ise %22,3'lük (n=528) oran ile akciğerde fibrotik bantlar (Grup-III) yer aldı. Vertebralarda osteofitik-spondilotik değişiklikler (Grup-III) ise %21,5'lik (n=509) oran ile üçüncü sırada rastlanan bulgu olarak tespit edildi. Klinik olarak yüksek düzeyde önemli insidental bulgular (Grup-I) içinde sıklık sırasına göre kardiyomegali (%13,7', n=325), plevral efüzyon (%7,9, n=186) ve asendan aorta çapında artış (%7, n=166) artış saptandı. 
Sonuç
Çalışmada elde edilen bulgulara göre, COVID-19 nedeniyle acile başvuran ve toraks BT çekilen hastaların büyük bir kısmında insidental bulguya rastlanmadı. Diğer yandan yaş arttıkça insidental bulguların sıklığında artış gözlemlendi. İnsidental bulgusu bulunan hastaların çoğunluğunda ise klinik olarak önemsiz bulgulara rastlandı. En sık gözlemlenen ve klinik olarak önemsiz olan bulgu aterosklerotik değişiklikler idi. Klinik olarak önemli bulgular içinde ise en sık kardiyomegali tespit edildi. 
Anahtar Kelimeler:  
COVID-19, toraks bilgisayarlı tomografi, insidental bulgu, kardiyomegali, aterosklerotik değişiklikler

Abstract:
Incidental findings detected in COVID-19 patients who underwent Thorax Computed Tomography in the emergency department: 3-month's analysis
Aim
 Incidental findings represent unexpected, asymptomatic pathologies found incidentally while investigating the patient for other indications. Due to the increase in thoracic computed tomography (CT) scans performed in the emergency department due to the COVID-19 pandemic, we assumed that this patient group would represent a large sample size among healthy people in terms of reflecting the general population in the detection of incidental chest wall and chest parenchyma pathologies.
   Therefore, in our study, we aimed to determine the prevalence of incidental findings detected in thoracic CT scans of patients admitted to the emergency department due to COVID-19 and to evaluate their clinical significance.
Materials and Methods 
    In this retrospective, cross-sectional, observational and single-center study, adult patients who applied to the Emergency Medicine Clinic of our hospital between 01.05.2020 and 31.07.2020 with COVID-19 findings and had thoracic CT were included. 
           Patients with incidental findings on thorax CT: Group-I, clinically highly important findings; Group-II, moderately important findings clinically; Group-III was classified into three groups as clinically insignificant findings.
          Patients with incidental findings on thorax CT were compared in terms of age, gender, and age distribution (18-29 years, 30-39 years 40-49 years, 50-59 years, 60-69 years, and ≥70 years). In addition, patient groups with incidental findings (Groups I-III) were compared in terms of age, gender and age distribution.
              Results 
A total of 5,667 patients, 3,029 (53.4%) male and 2,638 (46.6%) female, were included in the study. No incidental finding was detected in Thoracic CT performed in 58.2% (n = 3.299) of the patients. At least one or more incidental findings were detected in the remaining 2,368 (41.8%) patients. When compared with patients without incidental findings, the mean age of patients with incidental findings was statistically significantly higher (37.72 ± 12.41 vs. 56.45 ± 16.41 and p <0.001). When patients with incidental findings are grouped according to their clinical importance; 11.8% (n = 670) of the patients were in Group-I, 21.0% (n = 1189) were in Group-II and 27.9% (n = 1583) were in Group -III. The mean age value was statistically significantly higher in Group-I patients compared to Group-II and Group-III patients (p <0.001 for both comparisons).
When the distribution of incidental findings in thorax CT was examined, the most common finding with a rate of 27.7% (n = 655) was atherosclerotic changes (Group-III). In the second place, fibrotic bands in the lung (Group-III) took place with a rate of 22.3% (n = 528). Osteophytic -spondylotic changes (Group-III) in vertebrae were determined as the third finding with a rate of 21.5% (n = 509). Among the clinically highly significant incidental findings (Group-I), cardiomegaly (13.7%, n = 325), pleural effusion (7.9%, n = 186) and an increase in ascending aorta diameter (7%, n = 166) an increase was detected.
Discussion and Conclusion
According to the findings obtained in the study, no incidental findings were found in most of the patients who were admitted to the emergency department due to COVID-19 and underwent thoracic CT. On the other hand, as the age increased, the frequency of incidental findings increased. Clinically insignificant findings were observed in the majority of patients with incidental findings. The most common and clinically insignificant finding was atherosclerotic changes. Cardiomegaly was the most common clinical finding.
Keywords
COVID-19, thorax computed tomography, incidental finding, cardiomegaly, atherosclerotic changes