Çiftlik gübresi, ceviz kabuğu atıkları ve linyit katı karbonizasyon ürünleri ile karışımlarının ıspanak ve marul yetiştiriciliğinde değerlendirilmesi
Evaluation of farm manure, walnut shell wastes and lignite solid carbonization products and their mixtures in spinach and lettuce cultivation
Yazar: SONER ÖNDER
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ALTUNTAŞ ; DOÇ. DR. AYDAN AKSOĞAN KORKMAZ
Malatya Turgut Özal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Sebze Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Dünya nüfusunun hızla artması, enerji kaynaklarının azalmasına etki ederek alternatif enerji kaynaklarına yönelimi artırmaktadır. Biyokütle enerji kaynağı da bunlardan biridir. Farklı piroliz yöntemleri kullanılarak atıklardan katı, sıvı ve gaz formunda karbonizasyon ürünü elde edilebilmektedir. Yapılan bu çalışmada yavaş piroliz yöntemi kullanılarak ceviz kabuğundan elde edilen biyokömür tercih edilmiştir. Bunun yanında diğer toprak materyalleri olarak linyit, çiftlik gübresi ve kimyasal gübre kullanılmıştır.
Bu çalışma 2021 yılı ilkbahar (Mart-Mayıs) ve sonbahar (Ekim-Aralık) dönemlerinde Malatya Turgut Özal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Bahçesinde tarla koşullarında tesadüf blokları deneme desenine göre 4'er tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Bu çalışmada amaç; Malatya ili Battalgazi ilçesinde yaprakları çiğ (marul) ve pişirilerek (ıspanak) tüketilen sebzelerde farklı materyallerin (ceviz kabuğu biyokömürü, linyit, çiftlik gübresi ve kimyasal gübre) değişik dozlarının (U1, U2, U3, U4, U5, U6, U7, U8) etkilerinin belirlenmesidir. Yapılan çalışma yetiştirilme dönemi ve uygulama olarak ayrı ayrı değerlendirilmiştir.  
Ispanak bitkisi incelendiğinde; yeşil aksam ağırlığı ve toplam verimin en yüksek çıktığı uygulama ilkbahar ve sonbahar döneminde U7 uygulaması olduğu tespit edilmiştir. Nitrat içeriğinin en fazla çıktığı uygulama ilkbahar döneminde U3, sonbahar döneminde ise U7 uygulamasında saptanmıştır. Ayrıca ilkbahar döneminde tüm parametrelerin istatistiksel açıdan önemli olduğu, sonbahar döneminde ise klorofil miktarı ve oksalik asit parametreleri hariç diğer tüm parametrelerin istatistiksel açıdan önemli olduğu gözlemlenmiştir.
Marul bitkisi incelendiğinde ise; yeşil aksam ağırlığı, toplam verim ve nitrat içeriklerinin en yüksek çıktığı uygulama ilkbahar ve sonbahar döneminde U7 uygulaması olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte ilkbahar döneminde kuru madde oranı ve oksalik asit parametreleri hariç diğer tüm parametrelerin istatistiksel açıdan önemli olduğu, sonbahar döneminde ise yetişme süresi, kuru madde oranı, oksalik asit ve kalsiyum hariç diğer tüm parametrelerin istatistiksel açıdan önemli olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The rapid increase in the world population affects the decrease in energy resources and increases the orientation to alternative energy resources. Biomass energy source is one of them. By using different pyrolysis methods, carbonization product in solid, liquid and gas form can be obtained from wastes. In this study, biochar obtained from walnut shells by using the slow pyrolysis method was preferred. In addition, lignite, farm manure, and chemical fertilizers were used as other soil materials.
This study was carried out in the field conditions in Malatya Turgut Özal University Faculty of Agriculture Research and Application Garden in the spring (March-May) and autumn (October-December) periods of 2021, in a randomized block design with four replications each. The aim of this study is to different doses (U1, U2, U3, U4, U5, U6, U7, U8) of different materials (walnut shell biochar, lignite, farm manure, and chemical fertilizer) in vegetables consumed raw (lettuce) and cooked (spinach) in the Battalgazi district of Malatya province determining its effects. The study was evaluated separately as cultivation period and application.
When the spinach plant is examined; It has been determined that the application with the highest green part weight and total yield is the U7 application in the spring and autumn periods. The application with the highest nitrate content was determined in the spring period U3 and in the autumn period U7 application. In addition, it was observed that all parameters were statistically significant in the spring period, and all other parameters were statistically significant in the autumn period, except for the chlorophyll amount and oxalic acid parameters.
When the lettuce plant is examined; It was determined that the green part weight, total yield and nitrate contents were highest in the spring and autumn period of the U7 application. However, it was determined that all other parameters except dry matter ratio and oxalic acid parameters in the spring period were statistically significant, and in the autumn period, all other parameters were statistically significant except for the growth period, dry matter ratio, oxalic acid and calcium.