Bilişsel davranışçı yaklaşım temelli psikoeğitimin deprem yaşamış beliren yetişkinlerin bilişsel duygu düzenleme stratejilerine ve olumsuz duygusal semptom düzeylerine etkisi
The effect of cognitive behavior-based psycoeducation on cognitive emotion regulation strategies and levels of negative emotional symptoms of emerging adults with earthquake experience
Yazar: AHMET ÇAPAR
Danışman: PROF. DR. DÖNDÜ ÇUHADAR
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, bilişsel davranışçı yaklaşım temelli psikoeğitimin deprem yaşamış beliren yetişkinlerin bilişsel duygu düzenleme stratejilerine ve olumsuz duygusal semptom düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrolü deneysel bir çalışma olarak yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini 18-29 yaş aralığındaki deprem yaşamış 61 beliren yetişkin oluşturmuştur. Araştırmanın verileri 23 Ekim-20 Aralık 2023 tarihleri arasında ''Kişisel Bilgi Formu'', ''Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği'' ve ''Depresyon, Anksiyete, Stres Ölçeği'' ile toplanmıştır. Bilişsel Davranışçı Yaklaşım Temelli Psikoeğitim Programı hafta da 2 gün ve toplam 9 oturum grup eğitimi şeklinde uygulanmıştır. Psikoeğitim Programı sonrası müdahale grubunun kontrol grubuna göre uyumlu bilişsel duygu düzenleme alt ölçekleri toplam puan ortalamalarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu, uyumsuz bilişsel duygu düzenleme alt ölçekleri toplam puan ortalamalarının anlamlı düzeyde düşük olduğu ve depresyon, anksiyete, stres alt ölçeği toplam puan ortalamalarının anlamlı düzeyde düşük olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Psikoeğitim Programı sonrası müdahale grubunun grup içi karşılaştırılmasında, son test ve izlem test uyumlu bilişsel duygu düzenleme alt ölçekleri toplam puan ortalamalarının anlamlı şekilde arttığı, uyumsuz bilişsel duygu düzenleme alt ölçekleri toplam puan ortalamalarının anlamlı şekilde azaldığı ve Depresyon, Anksiyete, Stres alt ölçekleri toplam puan ortalamaların anlamlı şekilde düştüğü tespit edilmiştir (p<0.05). Kontrol grubunun grup içi karşılaştırılmasında, uyumlu ve uyumsuz bilişsel duygu düzenleme alt ölçekleri ve Depresyon, Anksiyete, Stres alt ölçekleri toplam puan ortalamalarında anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Bilişsel Davranışçı Yaklaşım Temelli Psikoeğitim Programı deprem yaşamış beliren yetişkinlerin uyumlu bilişsel duygu düzenleme stratejilerini kullanma düzeyini artırmada, uyumsuz bilişsel duygu düzenleme stratejilerini kullanma düzeyini azaltmada ve depresyon, anksiyete, stres düzeylerini azaltmada etkilidir.

Abstract:
This research was conducted as a randomized controlled experimental study to determine the effect of cognitive behavioral approach-based psychoeducation on the cognitive emotion regulation strategies and negative emotional symptom levels of emerging adults who experienced an earthquake. The sample of the study consisted of 61 emerging adults between the ages of 18-29 who experienced an earthquake. The data of the research were collected between 23 October and 20 December 2023 with the "Personal Information Form", "Cognitive Emotion Regulation Scale" and "Depression, Anxiety, Stress Scale". Cognitive Behavioral Approach-Based Psychoeducation Program was implemented as group training 2 days a week and a total of 9 sessions. After the Psychoeducation Program, the intervention group's total score averages for the adaptive cognitive emotion regulation subscales were significantly higher, the maladaptive cognitive emotion regulation subscales total score averages were significantly lower, and the depression, anxiety, and stress subscale total score averages were significantly lower than the control group. was determined (p<0.05). In the intra-group comparison of the intervention group after the Psychoeducation Program, posttest and follow-up test compatible cognitive emotion regulation subscales total score averages increased significantly, maladaptive cognitive emotion regulation subscales total score averages significantly decreased, and Depression, Anxiety, Stress subscales total score averages decreased significantly. It was determined that it decreased significantly (p<0.05). In the intragroup comparison of the control group, it was determined that there was no significant difference in the total score averages of the adaptive and maladaptive cognitive emotion regulation subscales and the Depression, Anxiety, Stress subscales (p>0.05). The Cognitive Behavioral Approach-Based Psychoeducation Program is effective in increasing the level of use of adaptive cognitive emotion regulation strategies, decreasing the level of use of maladaptive cognitive emotion regulation strategies, and reducing the levels of depression, anxiety and stress of emerging adults who have experienced an earthquake.