Diyabetik hastalarda proteinurinin mortalite üzerine etkisi
Proteinurin in diabetic patients effect on mortality
Yazar: ARİF ALKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAĞAN TUR
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Albüminler = Albumins ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik nefropatiler = Diabetic nephropathies ; Mortalite = Mortality ; Proteinüri = Proteinuria

Özet:
Amaç: Diyabetin hem dünya hem de ülkemizde yaşam tarzı değişikliğinden dolayı hızla
artış gösteren ve hastanelerde yatış sürelerini artıran birçok komplikasyona yol açan bir
hastalık olduğu bilinmektedir. Diyabetin her komplikasyonun ciddi tedavi gerektirmesi ve
sonucunda hastaların yaşam kalitesini kötüleştirmesi ve birçok komplikasyonun geri dönüşü
olmadığı gözlemlenmektedir. Bu komplikayonların en önemlilerinden bir tanesi de diyabetik
nefropatidir. Diyabetik nefropatiye bağlı proteinurinin erken tedavi edilmesi hayati organ
fonksiyonlarında bozulmayı yavaşlattığı için oldukça önemli olduğu bilinmektedir. Diyabet
nedeniyle takip edilen hastalarda mevcut proteinurisi olan ya da sonradan proteinuri
saptanan hastaların proteinuri nedeninin araştırılması ve erken tedavi edilmesinin öneminin
anlaşılması gerekmektedir. Proteinurinin mortalite üzerine etkisi birçok çalışmada
gösterilmiştir fakat bizim çalışmamızda sadece diyabetik hastalar yönelik proteinurinin
mortaliteye katkısnın gösterilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 2015-2021 yılları arasında nefroloji polikliniğine başvuran
80 kişi den oluşmaktadır. Hastaların hastane sistemine kayıtlı olan dosyasından labaratuar
değerlerine, klinik tanılarına ve kullandığı ilaç bilgileri gibi veriler kullanıldı.. Hastaların
dosyasından laboratuar kan değerlerine (Üre, Kreatin, Gfr, Ürik Asit, Sodyum, Potasyum,
Magnesium, Kalsiyum, Fosfor, Albumin, Total Protein, Parathormon, Ferritin, TSH, LDL,
Hba1c) spot idrar (Spot Protein, Spot Mikroalbumin) ve 24 saatlik idrar değerlerine (İdrar
Klirensi, Mikroprotein, Mikroalbumin) bakıldı. Bu çalışmada hastaların hastane sistemine
kayıtlı dosya bilgilerinden ve öbs kayıtlarından alınan bilgiler doğultusunda son 6 yıl
içerisinde gerçekleşmiş olan ölümlerin ölüm tarihleri ve ölüm nedenleri ile ilgili bilgiler
kullanıldı. Analizlerin tümü SPSS 21.0 paket programı ile yapıldı ve p<0.05 istatistiksel
anlamlılık olarak kabul edildi.
Bulgular: çalışmamız toplam 80 kişiden oluşmaktadır 6 yıl içerisinde 20 hastamızı
öldüğünün 60 hastamız sağ idi. Ölen 20 hastamızın 24 saatlik idrar mikroprotein ortalaması
1561,205 mg/gün,24 saatlik idrar mikroalbumin ortalması 435,630 mg/gün ve spot idrar
protein/kreatin oranın ortaması 133,2742 mg/dl iken sağ olan 60 hastamızın 24 saatlik idrar
mikroprotein ortalaması 2142,502, 24 saatlik idrar mikroalbumin ortalaması 544,907
mg/gün ve spot idrar protein/kreatin oranın ortalaması 156,4824 mg/dl olarak hesaplandı.
Sağ olan hastalarımız proteinuri miktarı ölen hastalarımızdan daha yüksek olduğu görüldü
ve istatistiksel olarak diyabetik hastalarda proteinurinin mortalite üzerine etkisi anlamlı
viii
bulunamadı (p>0.05). Bunun üzerine 24 saatlik idrarda bakılan mikroprotein değerine göre
1000 mg/gün, 2000 mg/gün ve 3000 mg/gün olmak üzere 3 gruba ayırdık. Bu gruplar da
bakılan mikroprotein değerinin üzerinde ve altında olan hastalar arasında mortalite olarak
anlamlı bir farklılık saptanmadı.
Çalışmamızda bakılan diğer parametrelerden mortaliteyi etkileyen faktörler yaş (p=0,001),
albümin (p=0,043) ve Ferritin (p=0,001) olarak bulundu. Yaşın 1 birim (1 yaş) artması
mortalite riskini %14.8; ferritinin 1 birim artması mortalite riskini %1.5 oranında
artırmaktadır. Buna karşılık albüminin 1 birim artması mortalite riskini yaklaşık %96 (p=1 -
0.043 = 0.957) oranında azaltmakta olduğunu saptadık.
Sonuç: Proteinurin mortalite üzerine etkisi olan çalışmaların ve literatürlerin aksine
diyabetik hastalarda proteinurinin mortalite üzerine etkisi gösterilememiştir. Ancak
diyabetik proteinurisi olan hastalarda hemoglobin ve albümin miktarında azalmanın ve
ferritin değerlerinin artışı mortalite üzerine etkisi olduğu için bu hastaların tedavisi
düzenlenirken bu değerlere dikkat edilmesi gerektiği görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Proteinuri, mortalite, albümin, diyabetik nefropati.

Abstract:
Aim: It is known that diabetes is a disease that shows a rapid increase both in the world and
in Turkey due to lifestyle changes and causes many complications that increase the length
of stay in hospitals. It is observed that each complication of diabetes requires serious
treatment and consequently, the quality of life of patients becomes impaired and many
related complications are irreversible. One of the most important complications is diabetic
nephropathy. It is known that early treatment of proteinuria related to diabetic nephropathy
is quite important as it slows down the deterioration in vital organ functions. It is necessary
to understand the importance of investigating the cause of proteinuria and treating it early in
patients who have existing proteinuria or are subsequently found to have proteinuria in
patients followed up for diabetes. Numerous studies have reported the effect of proteinuria
on mortality; however, the aim of the present study is to show the contribution of proteinuria
to mortality in diabetic patients.
Material and Method: The study included 80 patients, applied to the outpatient clinic of
Nephrology between 2015 and 2021. Data of the patients such as laboratory values, clinical
diagnoses, and drugs used were used from the files of the patients registered at the hospital
system. Laboratory blood values (Urea, Creatinine, Gfr, Uric Acid, Sodium, Potassium,
Magnesium, Calcium, Phosphorus, Albumin, Total Protein, Parathormon, Ferritin, TSH,
LDL, Hba1c) spot urine (Spot Protein, Spot Microalbumin), and 24-hr urine values (Urinary
clearance, Microprotein, Microalbumin) of the patients were examined from their files. In
the present study, data regarding the dates and causes of deaths that occurred in the last 6
years were used in accordance with the patient's file information that are registered in the
hospital system and DRS records. All the analyses were conducted by SPSS 21.0 package
program and the value of p<0.05 was accepted as statistically significant.
Results: The study included a total of 80 people. Within 6 years, 20 patients died and 60
patients were alive. The 20 decedent patients' mean 24-hr urine microprotein value was
calculated as 1561.205 mg/day, mean 24-hr urinary microalbumin as 435.630 mg/day and
mean spot urinary protein/creatinine rate as 133.2742 mg/dl, the 60 alive patients' mean 24-
hr urinary microprotein was calculated as 2142.502, mean 24-hr urinary microalbumin as
544.907 mg/day, and mean spot urinary protein/creatinine rate as 156.4824 mg/dl. It was
observed that quantity of proteinuria of the alive patients was higher than the decedent
patients and effect of proteinuria on mortality was not found to be statistically significant in
x
diabetic patients (p>0.05). Then, the patients were divided in 3 groups according to their 24-
hr urinary microprotein values as 1000 mg/day, 2000 mg/day, and 3000 mg/day. There was
no significant difference between the patients with microprotein values above and below the
values measured in these groups in terms of mortality.
Among other parameters examined in the study, the factors affecting mortality were found
as age (p=0.001), albumin (p=0.043), and Ferritin (p=0.001). While one-unit increase (1
year) in age increased the risk of mortality by 14.8%, one-unit increase in ferritin increases
the risk of mortality by 1.5%. On the other hand, it was found that one-unit increase in
albumin reduced the risk of mortality by approximately 96% (p=1- 0.043 = 0.957).
Conclusion: In contrast to the studies and literature reporting that proteinuria has an effect
on mortality, the effect of proteinuria on mortality was not shown in diabetic patients.
However, the decrease in the amount of hemoglobin and albumin and the increase in ferritin
values in the patients with diabetic proteinuria have an effect on mortality; therefore, it is
seen that these values should be considered when arranging the treatment of these patients.
Keywords: Proteinuria, mortality, albumin, diabetic nephropathy.