Avrupa'da çokkültürcülük tartışması: Fransa ve Almanya üzerinden bir değerlendirme
Debates on multiculturalism within europe; An assesment through France and Germany examples
Yazar: ZEYNEP YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. CANAN BALKIR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı / Avrupa Birliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Almanya = Germany ; Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa kültürü = European culture ; Fransa = France ; Kültürel farklılık = Cultural difference ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
Kültürel farklılık konusu son yıllarda Avrupa?nın politik gündeminde yerini alan başlıca konular arasındadır. Avrupa?da kültürel farklılıkların bir sorun olarak algılanmasına neden olarak genelde göçmenler gösterilmiş ve farklılıkların barış içinde bir arada yaşamasının sağlanabilmesi için çözüm önerisi olarak görülen çokkültürcülük yaklaşımının, yükümlülüğünü yerine getiremeyerek başarısız olduğu birçok Avrupalı politik lider tarafından ifade edilmiştir. Özellikle Angela Merkel, David Cameron ve Nicolas Sarkozy?nin çokkültürcü yaklaşımın ülkelerinde başarısız olduğu yönündeki açıklamaları bu konudaki tartışmaların artmasında önemli bir etken olmuştur. Yanı sıra liderlerin bu yöndeki ifadelerinin bir anda bu kadar artış göstermesi, birtakım soruları da beraberinde getirmiştir. Avrupalı pek çok lider tarafından tekrarlanan bu söylemlerin asıl anlamı nedir? Özellikle Fransa ve Almanya?nın liderlerinin ifade ettiği gibi ülkelerinde gerçekten çokkültürcü yaklaşım başarısız olmuş mudur? Ya da bu iki ülkenin gerçekten çokkültürcü yaklaşımı benimseyen ülkeler oldukları söylenebilir mi? Pek çok uluslararası analizci, akademisyen ve eleştirmen, liderleri bu söylemlerde bulunmaya iten şeyin ne olduğu ya da ülkelerin iç sorunlarının bu söylemlerde etkili olup olmadığı gibi konularla hiç ilgilenmemiştir. Onlar, genel olarak Avrupa?da çokkültürcülüğün başarısızlığı ve çokkültürcülüğün kuramsal sorunları üzerinden tartışmayı sürdürmüşlerdir. Diğer taraftan özellikle Fransa ve Almanya?nın aktif bir çokkültürcü yaklaşımı benimsediği bile söylenemezken, söz konusu liderlerin ülkelerinde çokkültürcülüğün başarısız olduğuna dair söylemleri ironik bir durum ortaya çıkarmaktadır. Liderlerin, daha önce neredeyse hiç denenmemiş bir şey için başarısız oldu demelerinin altında yatan anlamın, Avrupalı liderlerin ülkelerindeki daha büyük sorunlarla yüzleşmek için çokkültürcülüğü dolaylı bir strateji olarak kullanmalarının olduğu söylenebilir. Bu açıdan, söz konusu söylemlerin göçmen karşıtlığının arttığı ve ekonomik krizin yaşandığı bir dönemde yapılması tesadüf değildir. Bu bağlamda bu çalışma sonucunda, Fransa ve Almanya?da çokkültürcü yaklaşımın neredeyse hiç benimsenmediği görülmüştür. Yanı sıra çokkültürcü yaklaşımın, Fransa ve Almanya?da farklı kültürlerin barış içinde bir arada yaşamasının nasıl sağlanacağı sorusuna bir çözüm önerisi olarak görülmekten ziyade, söz konusu ülkelerin mevcut bazı sorunlarının ifade edilmesinde çokkültürcülüğün başarısızlığı söylemi aracılığıyla dolaylı bir yöntem olarak kullanıldığı görülmüştür.



Anahtar Kelimeler: Çokkültürcülük, Çokkültürlülük, Avrupa, Fransa, Almanya, Ulus-devlet.

Abstract:
Cultural diversity is one of the major issues in the political agenda of Europe.  The immigrants, portrayed as the cause of cultural diversity, are perceived as a problem for the society. It is also stated that the multiculturalist approach, as a strategy for providing diversity to live in peace has already failed, as can be seen in the inclining trend of the antagonistic discourses of the European leaders. The quotations, especially by Angela Merkel, David Cameron, Nicolas Sarkozy, on multiculturalism and its failure in their countries have been a key element in promoting the debate on this topic. What is the intention behind the repeated use of such discourses by many European leaders? Is it possible that multiculturalism failed in their countries? Or, could it be stated that these countries have never actually adopted the multiculturalist approach? Many international analysts, academicians and critics paid very little attention to the underlying reasons that drive these leaders to develop such discourses, or for that matter, to understand the extent of impact of domestic conflicts on those discourses. They were concerned only about the failure of multiculturalism and the theoretical problems involved. Besides, it is difficult to argue that France and Germany actually adopted an effective multiculturalist approach, thus the discourses on the failure of multiculturalism in these countries seem ironic. The underlying reason concerning the discourse on the failure of something which has never been tried, must be searched somewhere else. It might be that the failure of multiculturalism has been used as an implicit way to discuss the greater problems in their countries. In this respect, it is not a coincidence that aforementioned discourses were stated in a period of economic crisis, when anti-immigration spirit increased among the European population.  
Based on the above arguments, in this study, we try to show that the multiculturalist approach in France and Germany has been used as an indirect way of expressing the greater domestic problems, rather than delivering a solution to the issue of living together in peace.



Keywords: Multiculturalism, Multicultural, Europe, France, Germany, Nation-state.