Toplam kalite yönetimi çerçevesinde kalite maliyetleri: Üretim işletmesinde bir uygulama
Quality costs in the framework of total quality management: An application in manufacturing company
Yazar: ZOZAN KANARYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKER KEFE
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kalite maliyeti = Quality cost ; Maliyet = Cost ; Maliyet muhasebesi = Cost accounting ; Maliyet yönetimi = Cost management ; PAF modeli = PAF model ; Raporlama = Reporting ; Toplam kalite = Total quality ; Toplam kalite yönetimi = Total quality management ; Üretim işletmeleri = Production companies ; Üretim maliyeti = Production cost

Özet:
Günümüzde işletmeler rekabet unsurunun bir faktörü olarak kaliteyi kullanmaktadır. Kalite kavramı hem ürünlerde hem de üretim sürecinde çok önemli bir faktör olarak dikkat çekmektedir. Toplam Kalite Yönetimi (TKY) gibi yaklaşımlarda temel odak noktası kalite olmaktadır. İşletmede gerçekleşen her faaliyette olduğu gibi kaliteye ilişkin ortaya konulan çalışmalarda da maliyet önemli bir noktadadır. Bu kapsamda kalite maliyetleri TKY yaklaşımının önemli parçalarından birisi olmaktadır. TKY kapsamından ele alınan kalite maliyeti modellerinden birisi olan PAF Modeli'nde kalite maliyetleri önleme, değerleme, iç ve dış başarısızlık maliyetlerinden oluşmaktadır. 
Bu çalışma, Osmaniye ilinde ahşap mobilya sektöründe faaliyet gösteren bir üretim işletmesinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın uygulama kısmında örnek olay çalışması yöntemi kullanılmıştır. Üretim işletmesinin 2020 yılı ilk 6 aylık dönemi ve 2021 yılı ilk 6 aylık dönemine ait kalite maliyetleri incelenmiştir. İşletmede meydana gelen kalite maliyet verileri üst yönetim ve işletme çalışanları ile yapılan görüşmeler, yapılan gözlemler ve kayıtlı belgelerin incelenmesi ile tespit edilmiştir. İşletmenin ilgili dönemlerinde tespit edilen önleme, değerlendirme ve başarısızlık maliyetleri toplam üretim maliyeti ve gerçekleşen satışlar içindeki payı analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda ABC İşletmesi'ne ait önleme ve değerlendirme maliyetlerindeki artış iç ve dış başarısızlık maliyetlerini azaltmıştır. İşletmede ortaya çıkan kalite maliyet unsurları arasında bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Today, businesses use quality as a factor of competitiveness. The concept of quality draws attention as a very important factor both in products and in the production process. In approaches such as Total Quality Management, the main focus is quality. As in every activity carried out in the company, the cost is at an important point in the studies on quality. In this context, quality costs are one of the important parts of the Total Quality Management approach. In the PAF Model, which is one of the quality cost models considered within the scope of Total Quality Management, quality costs consist of prevention, appraisal, internal and external failure costs.
This study was implemented in a manufacturing company operating in the wooden furniture sector in Osmaniye. Case Study method was used in the study. The quality costs of the company for the first 6 months of 2020 and 2021 were examined. Company quality costs data were determined by interviews with senior management and business employees, observations made and examination of recorded documents. In the study, prevention, evaluation and failure costs determined in the relevant periods of the company were analyzed as a share of the total production cost and realized sales. As a result of the study, the increase in the prevention and evaluation costs of ABC Company reduced the internal and external failure costs. It has been determined that there is a relationship between the quality cost elements emerging in the enterprise.