20-55 yaş aralığındaki ofis çalışanlarında kronotipe göre beslenme ve BKI durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of nutrition and BMİ conditions according to chronotype of office workers aged 20-55
Yazar: NEŞE UĞUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM YILDIRIM MAVİŞ
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Kronotip = Chronotype ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Sirkadiyen ritim, yaklaşık 24 saatlik bir döngüyü izleyen, metabolizmayı, fizyolojiyi ve davranışı düzenleyen bir sistemdir. Çeşitli sirkadiyen faz belirteçleri vardır ve bunlardan biri kronotiptir ve bir bireyin uyku ve uyanıklık zamanlaması da dahil olmak üzere çeşitli biyolojik ve psikolojik özellikleri gerçekleştirmedeki günlük tercihlerini ifade etmektedir. Gıda alımı ve yeme kalıpları da benzer şekilde günlük ritimler göstererek krono-beslenme olarak adlandırılan diyet alımının zamanlaması, bir bireyin kronotipinden etkilenebilmektedir. Kronotipler, diyet alışkanlıkları ile ilişkili olarak kilo alımı, obezite mekanizması ve kronik hastalık riskini etkileyebilir. Bu bağlamda bireylerin kronotiplerine göre beslenme alışkanlıklarının saptanmasının, yanlış beslenme alışkanlıklarının düzeltilmesi, hastalık risklerinin azaltılması ve sağlıklı beslenme ile öğün alışkanlıklarının kazandırılması açısından önem taşıdığı düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, çalışmaya katılan kişilerin kronotiplerinin belirlenerek, kronotiplerine göre besin tüketimlerinin, beslenme durumlarının ve yeme tutumlarının değerlendirilmesidir. Çalışma INDEX A.Ş. ve NURSAN A.Ş. şirketlerinde, 120 (38 kadın, 82 erkek) ofis çalışanı ile yürütüldü. Çalışma, birinci elden veri toplama yöntemi olan yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak uygulandı. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından bireylerde ''Kişisel Bilgi Anket Formu, Beslenme ve Uyku Alışkanlıkları, Besin Tüketim Kaydı, Sabahçıl-Akşamcıl Anketi, Yeme Tutum Testi ve Gece Yeme Anketi'' kullanıldı. Toplanan veriler ''IBM SPSS Statistics 22'' ile değerlendirildi. Ortalama M/E skoru 52,378,729 puan olarak bulundu. Katılımcıların yüzdelerine göre %22,5 sabahçıl, %65 ara ve %12,5 akşamcıl tipe sahip oldukları belirlendi. Kronotipler ile BKI kategorileri arasında anlamlı bir farklılık görülmedi (p>0,05). Kronotipler ile hafta içi ve hafta sonu kahvaltıyı atlama durumları arasında anlamlı bir ilişki bulundu (p<0,05). Kronotiplere göre enerji, makro ve mikro besin öğesi alımları incelendiğinde tüketimleri arasında istatistiki olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı (p>0,05). Kronotiplere göre yeme tutumları ve gece yeme sendromu durumları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görüldü (p>0,05). Sonuç olarak, yapılan bu çalışmada ofis çalışanlarında kronotipler ile beslenmeleri arasında bir ilişki bulunmadı. Bu konuda daha geniş ve demografik özellikleri farklı gruplarda çalışma yapılmalıdır.

Abstract:
The circadian rhythm is a system that follows a cycle of approximately 24 hours and regulates metabolism, physiology and behavior. There are several circadian phase markers, one of which is the chronotype, which refers to an individual's daily preferences in performing various biological and psychological characteristics, including the timing of sleep and wakefulness. Food intake and eating patterns show similar daily rhythms and the timing of dietary intake, called chrono-nutrition, can be affected by an individual's chronotype. Chronotypes may influence weight gain, mechanism of obesity, and risk of chronic disease in relation to dietary habits. In this context, it is thought that determining the nutritional habits of individuals according to their chronotypes is important in terms of correcting wrong eating habits, reducing the risks of disease, and gaining healthy nutrition and meal habits. The aim of this study is to determine the chronotypes of the people participating in the study and to evaluate their food consumption, nutritional status and eating attitudes according to their chronotypes. Working INDEX INC. and NURSAN A.Ş. companies, with 120 (38 female, 82 male) office workers. The study was carried out using face-to-face interview technique, which is a first-hand data collection method. In the study, "Personal Information Questionnaire Form, Nutrition and Sleep Habits, Food Consumption Record, Morning-Evening Questionnaire, Eating Attitude Test and Night Eating Questionnaire" were used by the researchers as data collection tool. The collected data were evaluated with "IBM SPSS Statistics 22". The mean M/E score was found to be 52.378.729 points. According to the percentages of the participants, it was determined that they had 22.5% morning, 65% intermediate and 12.5% evening type. There was no significant difference between chronotypes and BMI categories (p>0.05). A significant correlation was found between chronotypes and skipping breakfast on weekdays and weekends (p<0.05). When energy, macro and micro nutrient intakes were examined according to chronotypes, no statistically significant difference was found between their consumption (p>0.05). There was no significant difference between eating attitudes and night eating syndrome status according to chronotypes (p>0.05). In conclusion, in this study, no relationship was found between chronotypes and nutrition in office workers. In this regard, a larger study should be conducted in groups with different demographic characteristics.