Kekemeliği olan çocukların duygusal-davranışsal problemleri ve ebeveynlerinin ebeveynlik tutumlarının incelenmesi
The examination of the emotional and behavioral problems of children who stutter and their parents' parenting styles
Yazar: GÜNER BUKET SAKA
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT TOĞRAM
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Duygusal sorunlar = Emotional problems ; Kekemelik = Stuttering ; Çocuklar = Children

Özet:
Araştırmada, kekemeliği olan çocukların duygusal-davranışsal problemleri ve ebeveynlerinin ebeveynlik tutumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, çalışma grubunu (n=37) kekemeliği olan çocuğa sahip ebeveynler oluştururken kontrol grubunu (n=37) kekemelik problemi olmayan çocuğa sahip ebeveynler oluşturmuştur. Gruplar, ebeveynlerin cinsiyet ve eğitim durumları ile çocukların yaşları ve cinsiyetleri eşleştirilerek oluşturulmuştur. Araştırmada, Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği ve Güçler ve Güçlükler Anketi kullanılmıştır. Ölçekler, yüz yüze veya online olarak uygulanmıştır. Verilerin analizinde; t-testi, ANOVA testi, LSD testi, ki-kare testi ve Pearson korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, gruplar arasında ebeveynlik tutumları açısından fark bulunmazken, akran sorunlarına ilişkin ortalamalar çalışma grubunda anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Lise ve altı eğitim düzeyine sahip çalışma grubundaki ebeveynlerin sıkı disiplin alt boyutlarına ilişkin puan ortalamalarının kontrol grubundakilere göre anlamlı derecede yüksek, demokratik alt boyuttaki puan ortalamalarının ise düşük olduğu görülmüştür. İki çocuğa sahip çalışma grubundaki ebeveynlerin sıkı disiplin alt boyutuna ait puan ortalamalarının hem grup içinde hem de gruplar arasında anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur. Çalışma grubundaki erkek çocuklar ile, 6-10 yaş grubunda kekemeliği olan çocuklara ilişkin akran sorunlarına ait puan ortalamalarının kontrol grubundakilere göre yüksek olduğu görülmüştür. Kekemeliği yavaş başlayanlar ile terapi alan çocuklar için duygusal sorunlar alt ölçeğine ait ortalamalar yüksek bulunmuştur. Kekemeliğin aile içi iletişimlerine negatif etki ettiğini düşünen ebeveynlerin sıkı disiplin ve davranış sorunu alt boyutlarına ilişkin ortalamaların yüksek olduğu görülmüştür. Dikkat eksikliği/aşırı hareketliliğin, sıkı disiplin, geçimsizlik ve aşırı koruyuculukla pozitif yönde ilişkisi olduğu bulunmuştur. Demokratik tutumun; duygusal sorunlar, toplam güçlük ve akran sorunlarıyla negatif yönlü ilişkisi, sosyal davranışlarla ise pozitif yönlü ilişkisi olduğu bulunmuştur. 

Anahtar Sözcükler: Kekemelik, Ebeveynlik Tutumları, Duygusal Davranışsal Problemler.

Abstract:
The purpose of this study was to examine the emotional and behavioral problems of children who stutter and their parents' parenting styles. While the experimental group (n =
37) consisted of parents whose children stutter, the control group (n =37) consisted of parents having children with fluent speech. The groups were formed by matching the gender and educational level of parents and the age and gender of the children. Parents completed the Parental Attitude Research Instrument (PARI) and Strength and Difficulties Questionnaire (SDQ). The scales were administered face to face or online. T-test, the One-way analysis of variance, Least Significant Difference, Chi-squared test, and Pearson correlation analysis were used to analyze the data. The result of this study revealed no difference between the groups regarding parenting styles while the mean of the peer problems score was significantly higher in the study group than the control group. It was revealed that the mean scores of the parents in the study group with a high school or lower education level regarding the strict discipline sub-dimensions were significantly higher than those in the control group, and the mean scores in the democratic sub-dimension were lower. It was found that the mean scores of the strict discipline sub-dimension of the parents in the study group with two children were significantly higher both within the group and between the groups. The mean scores of the peer problems of both, the boys in the study group and the children with stuttering in the 6-10 age group, were higher than those in the control group. The mean score of the emotional problems subscale were found to be high for those with gradual onset, as well as, for children receiving therapy. It was found that the averages of the strict discipline and behavior problem sub-dimensions, of the parents who thought that stuttering had a negative effect on their intra-familial communication, were high. Attention deficit/hyperactivity scale was found to be positively associated with strict discipline, marriage conflict, and overprotection. There is a negative relationship between democratic attitude and emotional problems, total difficulties, peer problems, and a positive relationship with social behavior scale.

Keywords: Stuttering, Parenting Styles, Emotional Behavioral Problems.