Total parenteral nütrisyonun çok düşük doğum ağırlıklı bebeklerde kan üre azotu ve kreatinin değerlerine etkisi
The effect of total parenteral nutrition on blood urea nitrogen and creatinine values ​​in very low birth weight
Yazar: NAGİHAN ÇİFTÇİ PINAR
Danışman: PROF. DR. UMUT SELDA BAYRAKCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-düşük doğum ağırlığı = Infant-low birth weight ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Beslenme = Nutrition ; Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Kreatin = Creatine ; Nitrojen = Nitrogen ; Parenteral beslenme = Parenteral nutrition ; Parenteral beslenme-total = Parenteral nutrition-total

Özet:
Giriş ve Amaç: Prematürite ve çok düşük doğum ağırlığı (ÇDDA)
yenidoğanın önemli mortalite ve morbidite sebeplerindendir. Enteral beslenmeye
erken başlanması ve tam enteral beslenmeye geçiş zamanı bu morbiditeler nedeniyle
tartışmalıdır. Bu çalışmada bir yandan ÇDDA bebeklerin enteral beslenmeye erken
geçiş süreci ve bununla ilişkili etkenlerin incelenmesi planlanmıştır. Bir yandan da
henüz immatür olan böbreğin çeşitli fizyolojik uyum süreçleri devam ederken total
parenteral nutrisyon (TPN) desteğinden enteral beslenmeye geçiş döneminde böbrek
fonksiyonları, tahmini glomerüler filtrasyon hızı (eGFR) ve BUN/kreatinin
oranlarının değerlendirilmesi planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli retrospektif çalışmaya Ankara Şehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları yenidoğan yoğunbakım ünitesinde 1 Ocak-31 Aralık 2020 tarihleri arasında, 1500 gram ve altında dünyaya gelen 168 yenidoğan dahil edilmiştir. Hastaların TPN öncesindeki, sırasındaki ve sonrasındaki kan üre azotu (BUN), serum kreatinin, BUN/kreatinin oranı kaydedilmiştir ve takiplerinde
tam enteral beslenmeye geçiş süresine göre iki gruba ayrılmışlardır. Grup 1 erken
tam enteral grup olarak belirlendi. Grup 2 ise postnatal 14. günden sonra tam enteral
beslenmeye geçebilen ve ön planda TPN desteği alan grubu ifade etmektedir.
Kreatinin1 ve BUN1 değerleri yaĢamın ilk 48 saatinde, 2 değerleri 48 saat-7 gün
arasında, 3 değerleri 7 gün-1 ay arasında, 4 değerleri ise birinci aydan sonraki
değerlerdi. Erken tam enteral beslenme olarak yaşamın ilk 14 gününde 150
ml/kg/gün hacminde enteral yoldan beslenme kabul edildi. Erken enteral beslenmeye
karşın TPN desteği alan hastaların böbrek fonksiyon testleri; BUN, kreatinin,
BUN/kreatinin ve eGFR değerleri ile çeşitli morbiditeleri ve bunların tam enteral
beslenmeye geçiş sürecine etkileri incelenmiştir.
Bulgular: Enteral beslenmeye başlangıç zamanının ortanca değeri 1 (1-11) gün, tam
enteral beslenmeye geçiş zamanının ortanca değeri 15 (5-124) gündü. 168 bebekten
7‟si tam enteral beslenmeye geçemeden exitus (ex) oldu. Kalan 161 bebeğin 79‟unda
(%49,1) erken tam enteral beslenme (0-14 gün), 82‟sinde (%50,9) ise gecikmiş tam
enteral beslenme saptandı. Erken tam enteral beslenmeye geçen grubun, geç tam
enteral beslenmeye geçen gruba göre taburculuk zamanı anlamlı olarak daha düşüktür (p<0,001). Zaman ilerledikçe tüm yenidoğanların BUN, kreatinin ve
BUN/kreatinin değerleri azaldı. Ancak bu azalma Grup 1‟de diğer gruba göre
anlamlı olarak daha fazlaydı. Her iki grup için yaklaĢık tam enteral beslenmeye geçiĢ
haftalarının da bu haftalar olduğu kabaca bilinmektedir. Bu grafik bize tam enteral
beslenmenin sağlanması ile BUN/kreatinin oranının hızla düşeceği fikrini
vermektedir. 24-27+6 haftalarda doğan bebeklerin %34,2‟si, 28-31+6 haftalarda doğan
bebeklerin %49‟u, 32-37 haftalarda doğan bebeklerin ise %72‟si ilk 14 günde tam
enteral beslenmeye geçebilmiştir. Ayrıca Grup 1‟in ortanca doğum ağırlığı 1335
(725-1500) g, Grup 2‟nin ortanca doğum ağırlığı 1067,5 (600-1490) g‟dır. Gram +
etken saptananlarda, saptanmayanlara göre tam enteral beslenmeye geçişte gecikme
riski 3,55 kat yüksektir (p=0,005). Gram - etken saptananlarda ise bu risk,
saptanmayanlara göre 5,49 kat daha fazladır (p=0,007). Erken tam enteral
beslenmeye geçen grubun, geç tam enteral beslenmeye geçen gruba göre 1. ve 5.
dakika APGAR skorları anlamlı olarak daha yüksektir (p=0,009, p=0,004). Doğumda
APGAR skoru yüksek olan bebekler düşük olanlara göre enteral beslenmeye daha
kolay geçebilmektedir.
Sonuç: Bu çalışma tam enteral beslenmeye erken geçişte rol oynayabilecek
faktörlerin ÇDDA bebeklerin klinik izlemi sırasında gözden geçirilmesine fayda
sağlayacaktır. Ayrıca henüz immatür olan böbrek fonksiyonlarına sahip bu
bebeklerde böbrek fonksiyonlarını gösteren BUN, kreatinin ve BUN/kreatinin
oranlarının beslenme içeriği ile ilişkili olabileceğini ortaya koymaktadır. Doğum
sonrası yükselmesi beklenen eGFR‟nin de bu bebeklerde TPN veya enteral beslenme
alıp almadıklarına göre değişebileceği öngörülmektedir. Fizyolojik değişkenleri ve
morbiditelerinin fazlalığı göz önüne alındığında bu özellikli grup yenidoğanlar için
böbrek fonksiyonlarının çok değişkenden etkilendiğini ve daha fazla çalışmaya
ihtiyaç duyulduğunu söylemek gerekir.
Anahtar Kelimeler: Çok düşük doğum ağırlığı, total parenteral nutrisyon,
BUN/kreatinin oranı, böbrek fonksiyonları

Abstract:
Background and Aim: Prematurity and very low birth weight (VLBW) are
important causes of mortality and morbidity in the newborn period. The timing of
early enteral feeding and full enteral feeding are also controversial because of the
morbidities of the newborn period. In this study, it was planned to examine the early
transition process of VLBW infants to enteral feeding and the associated factors.
Also, the kidney functions, estimated glomerular filtration rate (eGFR) and
BUN/creatinine ratios during the transition period from total parenteral nutrition
(TPN) to enteral nutrition, while various physiological adaptation processes of the
still immature kidney were going on, were evaluated.
Materials and Methods: The study was carried out between January 2020-
December 2020. In this single-center retrospective study, 168 newborns with a birth
weight of 1500 grams or less in 2020 in Ankara City Hospital Neonatal Intensive
Care Unit were evaluated. Enteral nutrition with a volume of 150 ml/kg/day in the
first 14 days of life was accepted as early full enteral nutrition. The subjects were
divided into two groups according to the transition time to full enteral nutrition.
Group 1 was determined as the early full enteral nutrition group. Group 2, on the
other hand, referred to the group that was switched to full enteral nutrition after the
postnatal 14th day and received TPN. Blood urea nitrogen (BUN), serum creatinine,
BUN/creatinine ratios were recorded before, during and after TPN. Creatinine and
BUN levels were checked in the in the first 48 hours of life (Creatinine1 and BUN1),
between postnatal 48 hours and 7 days (Creatinine2 and BUN2), between postnatal 7
days and 1 month (Creatinine3 and BUN3), and after the first month of life
(Creatinine4 and BUN4). Renal function tests of patients that received TPN or early
enteral feeding; BUN, creatinine, BUN/creatinine and eGFR values and various
morbidities and their effects on the transition to full enteral nutrition were compared.
Results: The median value of initiation of enteral feeding was 1 (1-11) days, and the
median value of transition to full enteral feeding was 15 (5-124) days. 7 out of 168
babies died without receiving full enteral feeding. Early full enteral feeding was
given to 79 (49.1%) of the remaining 161 infants (0-14 days), and delayed complete
enteral feeding was given to 82 (50.9%) infants. The discharge time of the early full
enteral fed group was significantly lower than the late full enteral feeding group

xii

(p<0.001). BUN, creatinine, and BUN/creatinine values of all newborns decreased,
as postnatal day after birth increased. However, this decrease was significantly
higher in Group 1 than in the Group 2. It is known that the weeks of transition to full
enteral nutrition for both groups are also the weeks when renal functions have
improved. This gives us the idea that the BUN/creatinine ratio will decrease rapidly
with the provision of full enteral nutrition. Increasing birth weight is found to be a
protective factor upon initiation of full enteral nutrition. 34.2% of babies born at 24-
276weeks, 49% of babies born at 28-316weeks, and 72% of babies born at 32-37
weeks were, able to switch to full enteral nutrition in the first 14 days of life. The
median birth weight of group 1 was 1335 (725-1500) g, and the median birth weight
of group 2 was 1067.5 (600-1490) g. The risk of transition to late full enteral
nutrition was 3.55 times higher in those who were infected with Gram + agents than
those without any proven infections (p=0,005). The risk of late full enteral feeding
was 5.49 times higher in babies who were infected with Gram - negative agents than
in those without (p=0.007). The 1st and 5th minute APGAR scores of the early full
enteral fed group were significantly higher than the late full enteral fed group
(p=0.009, p=0.004). Babies with a high APGAR score at birth reached full enteral
nutrition earlier than those with a low APGAR score.

Conclusion: This study will help to review the factors that may play a role in the
early transition to full enteral feeding during the clinical follow-up of VLBW infants.
In addition, BUN, creatinine and BUN/creatinine ratios, which show kidney
functions in these infants with immature kidney functions, reveal that they may be
related to nutritional content. Considering their physiological variables and excess
morbidity, we suggest that kidney functions are affected by many variables for this
special group of newborns and more research is needed.

Keyword: Very low birthweight, total parenteral nutrition, BUN/creatinine ratio,
renal function