Yetişkinlikte "Ötekine tutunmak": Romantik partnere bağımlılığın beden imgesi ve nesne ilişkileri bağlamında değerlendirilmesi
"Clinging to the other": Evaluation of dependence towards romantic partner in the context of body image and object relations
Yazar: BURCU İLDENİZ TAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BENGİ PİRİM DÜŞGÖR
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beden imajı = Body image ; Nesne ilişkileri = Object relations ; Partner bağımlılığı = Partner dependency ; Partner davranışları = Partner behaviour ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales ; İlişki bağımlılığı = Relationship addiction ; İlişki doyumu = Relationship satisfaction ; İlişkisel bağımlı benlik = Relational-interdependent self-construal

Özet:
Diğer insanlarla kurulan yakın ilişkiler insan yaşamının ve ruhsallığının önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu yakın ilişkiler arasında "önemli diğeri" ile kurulan romantik ilişki ise farklı bir yere sahiptir. Kişilerin romantik ilişkileri deneyimleme biçimleri ruhsal pek çok dinamiğin izlerini taşımaktadır. Kişinin erken dönemde ilk nesne ile arasındaki ilişkiyi temel alan, kişilik organizasyonunu, düşlemlenmiş nesnelere ilişkin algılarını ve savunmalarını şekillendiren, kişinin çevresiyle özellikle de önemli diğerleriyle ilişki kurma biçimlerini şekillendiren nesne ilişkileri romantik ilişkilerdeki konumlanışı anlamlandırmak için önemli bilgiler sağlamaktadır. Bu çalışma kişinin romantik partnerin varlığına yoğun bir şekilde ihtiyaç duyduğu, tüm kaynaklarını partnerine ve ilişkisine kanalize ettiği, terk edilmeye ve yalnız kalmaya dair yoğun kaygı hissettiği bir ilişki dinamiğini ifade eden partner bağımlılığı kavramının beden imgesi ve nesne ilişkileri bağlamında derinlemesine incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma nicel ve nitel verilerin toplandığı iki aşamadan oluşmaktadır. Objektif testlerin kullanıldığı ilk bölümde 18-40 yaş aralığında 302 kadın çalışmaya katılmıştır. Araştırmanın nicel verileri Demografik Bilgi Formu, Romantik Partnere Bağımlılık Soru Formu, Bell Nesne İlişkileri ve Gerçeği Değerlendirme Ölçeği, Çok-Yönlü Beden-Benlik İlişkileri Ölçeği ve İlişki Doyumu Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında ise Romantik Partnere Bağımlılık Soru Formu'ndan yüksek puan almış 5 kadın ile psikanalitik yönelimli öngörüşme yapılmış, Rorschach ve Tematik Algı Testi uygulanmıştır. 
Çalışmanın nicel bulguları partner bağımlılığı, nesne ilişkileri niteliği, beden-benlik ilişkileri ve ilişki doyumu arasında anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Analizlere göre nesne ilişkileri niteliği, partner bağımlılığını ve beden-benlik ilişkilerinin anlamlı bir yordayıcısıdır. Fransız Okulu'na sadık kalarak değerlendirilen projektif testlere ait bulgularda ise partnerlerine bağımlı kadınların ilk nesneden ayrışma zorluğu yaşadıklarını, erken dönemde kapsanma ihtiyaçlarının yeterince karşılanmadığını, narsisistik beden ve kendilik tasarımı kurmakta zorlandıklarını, kayıp ve terk edilmeye dair yoğun kaygı duyduklarını göstermektedir. Çalışmada elde edilen tüm bulgular psikanalitik kuram ışığında değerlendirilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Partner bağımlılığı, nesne ilişkileri, beden imgesi, beden-benlik ilişkileri, projektif testler

Abstract:
Close relationships with other people are an important part of human life and psychology. Among these close relationships, the romantic relationship with the "significant other" has a different place. The way people experience romantic relationships bears the traces of many psychic dynamics. Object relations, which are based on the relationship between the person and the primary object in the early period, shape the personality organization, perceptions of the imagined objects and defenses, and the way the person relates to his environment, especially with significant others, provide important information to understand the positioning in romantic relationships. This study aims to examine the concept of partner dependency which expresses a relationship dynamic in which the person intensely needs the existence of the romantic partner, channels all his resources to his partner and relationship, and feels intense anxiety about abandonment and being alone, in the context of body image and object relations. The research consists of two stages in which quantitative and qualitative data are collected. In the first part, where objective tests were used, 302 women between the ages of 18-40 participated in the study. Quantitative data of the study were collected using Demographic Information Form, Romantic Partner Dependency Questionnaire, Bell Object Relations and Reality Testing Inventory, Multidimensional Body-Self Relations Questionnaire and Relationship Satisfaction Scale. In the second stage of the study, a psychoanalytically oriented interview was conducted and the Rorschach and Thematic Perception Test were applied to 5 women who received high scores from the Romantic Partner Dependency Questionnaire.
The quantitative findings of the study revealed that there are significant relationships between partner dependency, object relations quality, body-self relations and relationship satisfaction. According to the analyses, object relations quality is a significant predictor of partner dependency and body-self relations. Findings of the projective tests, which were evaluated in accordance with the French School, show that women dependent on their partners have difficulty separating from the primary object, their need for containing is not adequately met in the early stage, they have difficulty in establishing a narcissistic body and self-design, and they have intense anxiety about loss and abandonment. All findings obtained in the study were evaluated in the light of psychoanalytic theory.
Keywords: Partner dependency, object relations, body image, body-self relations, projective tests