Koroner anjiografi yapılan hastalarda obstrüktif uyku apnesi (OUAS) riski ve ouas risk faktörlerine sahip hastalarda koroner arter hastalığı sıklığı
"the risk of obstructive sleep apne in patients who undergo coroner anjiography" and coroner artery disease prevalance in patients who have OUAS risk factors
Yazar: SERPİL KÖZ
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP GÜNEŞ
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner anjiyografi = Coronary angiography ; Koroner damarlar = Coronary vessels ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Risk faktörleri = Risk factors ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes

Özet:
Bu çalışma koroner anjiografi yapılan hastalarda obstrüktif uyku apnesi (OUAS) riski ve OUAS risk faktörlerine sahip hastalarda koroner arter hastalığı sıklığını saptamak amacıyla yapılan kesitsel türde bir araştırmadır.
Örneklemi ≥20 yaş, bilişsel yeterliliğe sahip, okuma yazma bilen, gönüllü olan 400 hasta oluşturdu.  Araştırmada veriler;  uyku apnesi risk faktörleri,  Berlin, STOP Bang anketi ile değerlendirilen Obstruktif uyku apne riski (OUAS) ve anjiyografi bulgularından oluştu, yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak elde edildi. Bulgular Statistical Package for Social Sciences 20.0 programı ile ki-kare, regresyon analizi kullanılarak, % 95'lik güven aralığında, anlamlılık p≤0.05 düzeyinde değerlendirildi.
Boyun çevresi kalınlığı erkeklerin%18,5'inde ≥43cm, kadınların%66'sında ≥38 cm idi. Katılımcıların%86,5'i alkol ve %73,5'i sigara kullanmıyordu ve ortalama yaşları 60,45±1,40, BKI 28,08±4,7 kg/m² idi. Anjiyografi bulgularının%25,2'si normaldi. Katılımcıların yarısından fazlasında OUAS riski vardı. Ki-kare analizinde OUAS riski anketlerinin her ikisine göre yaş ve medeni durumun,  STOP-Bang anketine göre erkek cinsiyetin OUAS için bir risk oluşturduğu, yapılan ileri analizlerde erkek cinsiyetin OUAS riskini ve damar tıkanıklığını artıran bir faktör olduğu görülmüştür. OUAS riskine paralel olarak damarda lezyon bulunma riskinin arttığı belirlendi. Anjiyografi sonucu normal olanlarda uykuda tıkanıklık ve horlama oranının düşük düzeylerde olduğu belirlendi. Yapılan Lojistik regresyon analizine göre damar tıkanıklığını etkileyen risk faktörleri yaş (OR: 1,060, %95GA: 1,025-1,097), boyun çevresi (OR: 1,139, %95GA: 1,020-1,272), sigara kullanımı (OR: 3,146, %95GA: 1,273-7,771), erkek cinsiyet (OR:3,443, %95GA:1,040-1,097) hipertansiyon (OR: 3,291, %95GA: 1,408-7,693) ve obezitedir.
OUAS risk faktörleri olan ileri yaş, erkek olma, boyun çevresi kalınlığı, BKI, sigara ve hipertansiyon koroner lezyon varlığı ile ilişkilidir.  Bakım sağlayıcılar koroner lezyonu olanlarda, OUAS ve risk faktörleri arasındaki ilişkiye odaklanmalıdır.
Anahtar Kelimeler;  Obstrüktif uyku apne sendromu, risk faktörleri, koroner anjiografi

Abstract:
This study is a cross-sectional type research conducted to determined the relationship between sleep apnea and its risk factors and coronary artery disease in adult patients admitted to coronary angiography. 
The sample of this study was included 400 patients who were 20 years of age and over, with cognitive competence, literate, volunteer to participate in the research. The data were collected by using face-to-face interview technique. The findings of the study were included obstructive sleep apneas risky (OUAS) asssesed by risk factors of sleep apnea and Berlin, STOP Bang Questionnaire and coronary angiography' results. The findings were assessed by using Chi-square and regression analysis, 95% confidence interval, level of significance p≤0.05. 
Thickness of neck circumference was ≥43cm in 18,5% of men, ≥38 cm in 66% of women. 86.5% of the participants did not use alcohol and 73,5% of them did not use cigarette, and the mean age of them was 60,45±1,40, the mean of body mass index (BMI) was 28,08±4,7. 25,2% of coronary angiography's findings were normal. Over from half of the participants had OUAS. In Chi-square analysis, it was found that age and marital status formed a risk for OUAS in both OUAS risk questionnaire. In made further analysis, it was showed that male gender was a factor increased the risk of vascular obstruction. In parallel with OUAS, it was determined that vessel lession's risk increased. Also, it was found that the rate of obsruction in sleep and snore was low level. According to the logistic regression analysis, risk factors of vessel obstuction were age (OR: 1,060, %95GA: 1,025-1,097), neck circumference (OR: 1,139, %95GA: 1,020-1,272), cigarette (OR: 3,146, %95GA: 1,273-7,771), male gender (OR:3,443, %95GA:1,040-1,097) and hypertension (OR: 3,291, %95GA: 1,408-7,693), and it was found that obesity OUAS. 
The results of this study show that elderly, neck circumference,  BMI, cigarette and hypertension were associated with coronery lesion. Acording to this; care providers should focus on relationship between OUAS and its risk factors. 
Key words: Obstructive sleep apnea syndrome, risk factors, coronary angiography.