Türkiye'de yerli dizilerde sunulan mekân ve sınıf ilişkisi üzerine bir çözümleme
Presented in domestic T series space and class relations on an analysis in Turkey
Yazar: FATMA CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEYHAN AKSOY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Diziler = Sequences ; Mekan = Space ; Mekan kimliği = Space identity ; Mekan kullanımı = Space usage ; Sınıf = Classroom ; Sınıf mücadelesi = Class struggle ; Sınıf oluşumu = Class formation ; Televizyon dizileri = Television serials ; Türk televizyon dizileri = Turkish TV series

Özet:
Sınıfsal ayrışma temsillerinin mekân dolayımıyla üretildiği ve görünür olduğu yerlerden biri televizyon dizileridir. Diziler ile yüksek ekonomik, toplumsal, kültürel ve simgesel sermayeye sahip grupların yaşam biçimlerini yansıtan mekânların gösterimi, habitusun gündelik hayat pratiklerini gözler önüne sermektedir. Bu pratikler egemen ideolojiyi barındıran, yücelten ve mekân dolayımıyla yeniden üreten içeriklerdir. Dizilerdeki bu sınıfsal ayrışma temsillerinin mekân dolayımıyla nasıl ortaya koyulduğu sorusu çalışmanın problematiğini oluşturmaktadır.
Tez çalışması kapsamında Türk televizyon dizilerinde mekânlar dolayımıyla yaratılan sınıfsal ayrışma temsilleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla 2016-2017 yılları arasında ATV, Show TV, Kanal D, Fox TV, TRT1 ve Star TV kanallarında ana yayın kuşağında yayınlanan 92 dizi belirlenmiş olup sınıfsal ayrışma temsillerini gösteren mekân ve mekânlar üzerinden eklemlenen temsillere ulaşılmıştır. Nitel içerik çözümlemesi temaları oluşturulmuş ve belirlenen 12 diziye nitel içerik çözümlemesi uygulanmıştır. Çözümlemeler sonucu elde edilen bulgular ışığında dizilerde, zenginliğin yaşanılan yer özelindeki temsili olan lüks konutlar etrafında oluşturulan senaryolarla aktarılması, sınıfsal ayrışma temsillerinin konut üzerinden ifade edilmesine olanak tanımaktadır. Lüks konutlarda yaşayan dizi karakterlerinin farklı model ve tarzda lüks araçlara sahip olması, bu karakterlerin lüks araçlarla istedikleri zaman istedikleri yere gidebilmeleri, mekânın en görünür tamamlayıcısı olan araç sahipliği üzerinden sınıfsal ayrışma temsillerini göstermektedir. Ayrıca dizilerde sıklıkla holding, plaza ve şirketlerde geçen iş hayatının sunumu, lüks konutlarda yaşayanların şirket sahibi oluşu da sınıfsal ayrışmanın bir başka temsilini oluşturmaktadır. Son olarak yüksek ekonomik, kültürel, toplumsal ve simgesel sermaye sahibi sınıfların tercih ettiği tatil yerleri, eğlence mekânları, üye oldukları dernek, kulüp ve vakıflar da ayrışma temsillerine dair ipuçları veren mekânlardır.

Abstract:
TV series are one of the places where class separations are produced spatially and became visible. Along with industrialization and modernization, in general, the use of communication devices and in particular, TV series which are one of the content of TV's and their consumption are one of the context where class separation practiacals can be observed. The presentation of the place which reflect the life styles of groups that high economic, social, cultural and symbolic capital unrolls the daily life practicals of habitus. These practicals are the context which hold and glorify the dominant ideology. Class separation codes, which are constructed by the places in TV series, are reproduced and therefore a context, in which the class devoid of capital encouraged to the luxury and wealth, is being created.
In this thesis, it is attempted to discover the class separation reprasentations which are created via places in Turkish TV series. For this purpose, 92 TV series that are broadcasted between 2016-2017 in ATV, Show TV, Kanal D, Fox TV, TRT1 and Star TV are determined and thus it became possible to reach the codes which are created by the places that represent class separation. In preliminary for qualitative research, first the place in 92 TV series are counted. Themes for the qualitative content analysis are created and the 12 TV series which are determined via typical case sampling are analyzed through these themes. The findings of the analysis show that national TV series consolidate and reproduce the class separation via places shown in these TV series.