İntragastrik hidroklorik asit uygulanarak, deneysel metabolik asidoz oluşturulan ratlarda TRİS- hydroxymethyl aminomethane (tribonat?) tedavisinin mortalite üzerine etkisi
The effect of tris- hydroxymethyl aminomethane (THAM) eatment on mortality at rats created experimental metabolic acidosis occured with intragastric hydrochloric acid application
Yazar: VEHBİ ÖZAYDIN
Danışman: DOÇ. DR. GÜRKAN ERSOY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Asidoz = Acidosis ; Asitler = Acids ; Hidroklorik asit = Hydrochloric acid ; Mortalite = Mortality ; Sodyum bikarbonat = Sodium bicarbonate ; Sıçanlar = Rats ; Tribonat = Tribonat

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇAsid içimi ülkemizde ciddi bir sağlık sorunudur. En ciddi kompliasyonlarından biri de metabolik asidozdur. Acil servis başvurularında kısa sürede gelişen ve hayatı tehdit eden metabolik asidoz tablosunun etkili bir şekilde tedavi edilip düzeltilmesi şarttır. Yapmış olduğumuz çalışmada ratlarda intragastrik asit vererek oluşturduğumuz metabolik asidozda tris?hydroxymethyl aminomethane tedavisinin mortalite üzerine etkisini araştırdık.GEREÇ VE YÖNTEMYaptığımız çalışmada 14 adet Wistar albino suşu dişi rat ketamin, xylazine anestezisi sonrasında işleme alındı. A. carotis dextraları kanüle edildi. Daha sonra özofagusları branül ile penetre edildi. Takiben bazal kan gazı alınıp, hidroklorik asit özofagustaki kanülden enjekte edilerek, 30. dakikada kan gazı bakıldı. Asidoz gelişen ratlar iki ayrı gruba (tris?hydroxymethyl aminomethane ve serum fizyolojik grubu) ayrılıp IV tris?hydroxymethyl aminomethane tedavisine başlandı. Tedavi başlanması takiben 30. ve 60. dakikalarda arteriyal kan gazı ile tedavinin etkinliği takip edildi. Asit uygulamasından sonraki 30. ve 60. dakikalarda alınan arteriyal kan gazından pH, PaO2, HCO3, PaCO2 ve baz açığı parametreleri ölçüldü. Deneyin ikinci saatinde, ratlarda mortaliteye bakıldı ve deney sonlandırıldı.BULGULARİntragastrik hidroklorik asit uygulanarak metabolik asidoz oluşturulması sonrası serum fizyolojik grubunda altı ratın, tris?hydroxymethyl aminomethane (THAM) grubunda dört ratın izlem süresi dolmadan öldüğü görüldü. Bu sonuç istatistiksel olarak da anlamlı bulundu. THAM ve serum fizyolojik grupları tek tek; vücut ısısı, kan basıncı ve kalp atım hızı açısından değerlendirildiğinde gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır. PaCO2 ve PaO2 ortalama değerleri karşılaştırıldığında aralarında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. THAM ve serum fizyolojik gruplarındaki ratların yaşam süreleri karşılaştırıldığında iki grup arasında istatistikî olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). 60.dak pH değerleri serum fizyolojik ve THAM grubu karşılaştırıldığında anlamlı düşük (p<0,05), 30. ve 60. dak baz açığı değerleri serum fizyolojik ve THAM grubu karşılaştırıldığında anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,05)..TARTIŞMAYaptığımız çalışmada intragastrik hidroklorik asit uygulanarak oluşturulan metabolik asidozda tris?hydroxymethyl aminomethane tedavisinin serum fizyolojik ile karşılaştırıldığında ratların yaşam sürelerini uzattığını gördük.ANAHTAR KELİMELER:Metabolik asidoz, hidroklorik asid, tris?hydroxymethyl aminomethane, sodyum bikarbonat.

Abstract:
INTRODUCTION AND AIMTaking acids is a serious health problem in our country. One of the most important complications is metabolic acidosis. Applications for emergency service the life-threatening state, metabolic acidosis, developing in a short period of time must be treated effectively. In our study we researched the effect of tris ? hydroxymethyl aminomethane (THAM) treatment to mortality on metabolic acidosis created by giving intragastric acid on rats.MATERIAL AND METHODSIn this study 14 Wistar type albino strain female rats were used after anesthesia with ketamin and xylazine. A. carotis internas- dextras (right-internal carotid arteries) were canulated. Then esophaguses of rats were penetrated with branule. Basal samples for arteriel blood gases were taken, hydrochloric acid was injected with canule through the esophagus and on the 30th minute acidosis was observed. Rats with acidosis were seperated into two groups (THAM and physiological serum-isotonic) and their treatment was performed. On the 30th and 60th minutes of treatment the effect of the treatment was followed. pH, PaO2, HCO3, PaCO2 and base defisite parameters were maintained on the 30th and 60th minutes after the application of the acid. On the second hour of the experiment, the variation of blood gas parameters according to the treatment and the mortality of rats was observed and the experiment was terminated.RESULTSAfter metabolic acidosis occured with the application of intragastric hydrochloric acid, it was observed that six rats died in physiological serum(normal saline? İsotonic?) group and four rats died in THAM group before the trail period finished. This result was found statistically significant. While THAM and physiological serum groups were compared for body temperature, blood pressure and heart rate, there were no statistically significant difference. Between the mean values of PaCO2 and PaO2, statistically significant difference wasn?t found. Survival of THAM group differed statistically significant compared to the physiological serum group (p<0,05). pH on 60th minute was statistically significantly lower at THAM group (p<0,05) and base defisit on 30th and 60th minutes was statistically significant high compared to the physiological serum group (p<0,05).DISCUSSIONIn our study it was observed that tris ? hydroxymethyl aminomethane (THAM) treatment prolonged the survival at the metabolic acidosis created by intragastric hydrochloric acid on rats, compared with physiological serum treatment.Key words: Metabolic acidosis, hydrochloric acid, tris ? hydroxymethyl aminomethane (THAM)