Yetişkin bireylerde (18-64 yaş arası) sağlık okuryazarlığının sağlık algısı üzerine etkisi
The effect of health literacy on perception of health in adult individuals (18-64 years)
Yazar: SELİN GÜRSES
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE KOLCU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışma, 18-64 yaş arasındaki bireylerde, sağlık okuryazarlığının sağlık algısı üzerine etkisini incelemek ve sağlık okuryazarlığı ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenirliliğini test etmek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Aralık 2021-Mayıs 2022 tarihleri arasında İstanbul ilinde bulunan bir eğitim ve araştırma hastanesinin Kardiyoloji Polikliniği'ne başvuran 330 yetişkin birey ile yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak, Tanımlayıcı Form, Yetişkinler İçin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (YİSOYÖ) ve Sağlık Algısı Ölçeği (SAÖ) kullanılmıştır. Veriler, IBM SPSS 22.0 (Statistical Package For Social Science) ve AMOS 21.0 istatistik programları kullanılarak analiz edildi.
Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 36,10±11,67 yıldır. Çalışma örnekleminin; %54,8'i kadın, %59,1'i evli ve %48,8'i üniversite mezunudur. Araştırmaya katılan bireylerin YİSOYÖ toplam puan ortalaması 60,08±22,14 ve SAÖ toplam puan ortalaması 40,03±7,54 bulunmuştur. YİSOYÖ'nün doğrulayıcı faktör analizi sonucu ölçeğin orijinal yapısını doğrulamıştır. Cronbach's Alpha iç tutarlılık katsayısı 0,93 bulunmuştur. Yetişkin bireylerin YİSOYÖ toplam puanları ile SAÖ toplam puanları arasında orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r:-0,43, p<0,001).  
Sonuç: Bu araştırmanın sonucuna göre, sağlık okuryazarlığı ile sağlık algısı arasında bir ilişki bulunmaktadır. Bireylerin sağlık okuryazarlığı sınırlı, sağlık algısı orta düzeydedir. Araştırma sonucuna göre YİSOYÖ'ü Türk toplumu için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracıdır.

Anahtar Kelimeler: Sağlık, Sağlık Algısı, Sağlık Okuryazarlığı, Yetişkin Birey

Abstract:
Aim: This study was conducted to examine the effect of health literacy on health perception and to test the Turkish validity and reliability of the health literacy scale in individuals between the ages of 18-64.
Materials and Methods: The study was conducted with 330 adult individuals who applied to the Cardiology Polyclinic of a training and research hospital in Istanbul between December 2021 and May 2022. Data collection tools used in the study were Descriptive Form, Health Literacy Scale for Adults (HELIA), Health Perception Scale (HPS). Data were analyzed using IBM SPSS 22.0 (Statistical Package for Social Science) and AMOS 21.0 statistical programs.
Results: The mean age of the individuals participating in the study was 36.10±11.67 years. The study sample; 54.8% are women, 59.1% are married and 48.8% are university graduates. The total mean score of the individuals participating in the research was found to be 60.08±22.14 in the HELIA and 40.03±7.54 in the HPS total score. As a result of the confirmatory factor analysis of HELIA, the original structure of the scale was confirmed. Cronbach's Alpha internal consistency coefficient was found to be 0.93. A moderate and significant relationship was found between the total scores of HLSA and HPS total scores of adult individuals (r:-0.43, p<0.001).  
Conclusion: According to the results of this research, there is a relationship between health literacy and health perception. Health literacy of individuals is limited and health perception is moderate. According to the results of the research, HELIA is a valid and reliable measurement tool for Turkish society.

Key Words: Adult Individual, Health, Health Literacy, Health Perception