Sağlık çalışanlarının nişasta bazlı şeker tüketimi hakkındaki bilgi tutum ve davranışları, kesitsel anket çalışması- Erzurum Şehir Hastanesi örneği
Knowledge, attitudes and behaviors of health care professionals about starch-based sugar consumption, cross-sectional survey study- Erzurum city Hospital example
Yazar: TUĞBA ARSLAN
Danışman: PROF. DR. MERYEM AYDEMİR ATASEVER
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Gıda Hijyeni ve Teknolojisi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology

Özet:
Amaç: Bu araştırma sağlık çalışanlarının nişasta bazlı şeker tüketimi hakkındaki
bilgi, tutum ve davranışlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır.
Araştırmanın evrenini Erzurum Şehir Hastanesinde çalışan doktor, hemşire, ebe,
diyetisyen, psikolog, fizyoterapist, sağlık memuru ve gıda mühendisleri oluşturmaktadır
(N=2156). Örneklemi amaçsal örnekleme yöntemi ile seçilmiş 350 gönüllü katılımcı
oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında sağlık çalışanlarının bilgi tutum ve
davranışlarını ölçmek amacıyla daha önce oluşturulan ve güvenlik testleri yapılmış olan
"Yüksek Fruktozlu Mısır Şurubu Tüketim Ölçeği" ve "Sağlık Çalışanları Bilgi Formu"
kullanılmıştır. Gönüllü katılımcılar ile yüz yüze görüşülerek anket formu doldurulmuş
ve veriler toplanmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için gerekli etik kurul onayı ve
kurum izni alınmıştır. Bu araştırmada elde edilen veriler SPSS 23 paket programı
yardımı ile değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde t testi, tek yönlü varyans analizi,
Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır.
Bulgular: "Yüksek Fruktozlu Mısır Şurubu Tüketimi" ölçeği toplamına ait puan
ortalaması (76.54±8.160), "Mısır Şurubu İçeren Gıdaların Sağlık Riskleri" alt
boyutunun puan ortalaması (40.57±4.312), "Tüketici Bilinci" alt boyutunun puan
ortalaması (16.48±3.704), "Gıda Ürünlerini Alırken Hassasiyet" alt boyutunun puan
ortalaması (10.70±1.569) ve "Mısır Şurubunu Maskelemeden Kullanma" alt boyutunun
puan ortalaması (8.79±1.512) olarak tespit edilmiştir.
Sonuç: Araştırma sonucunda elde edilen verilere göre sağlık çalışanlarının bilgi
düzeylerinin yüksek olduğu söylenebilir. Ancak sağlıklı besin seçimi ile ilgili bilgi
eksiklikleri mevcuttur. Yüksek fruktozlu mısır şurubu ve hazır gıda tüketimi
konularında bilgi eksikliklerinin giderilmesi ve yanlış bilgilerin düzeltilmesi
bağlamında eğitimlerin gerekli olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Hazır gıda, sağlık çalışanları, sağlık riski, yüksek fruktozlu
mısır şurubu

Abstract:
Aim: This research was conducted to determine the knowledge, attitudes and
behaviors of healthcare professionals about starch-based sugar consumption.
Material and Method: Descriptive scanning model was used in the research.
The population of the research consists of doctors, nurses, midwives, dietitians,
psychologists, physiotherapists, health officers and food engineers working at Erzurum
City Hospital (N = 2156). The sample consists of 350 volunteer participants selected by
purposive sampling method. In collecting data, the "High Fructose Corn Syrup
Consumption Scale" and "Healthcare Workers Information Form", which were
previously created through literature review, were used to measure the knowledge,
attitudes and behaviors of healthcare professionals. Volunteer participants were
interviewed face to face, the survey form was filled out and data was collected.
Necessary ethics committee approval and institutional permission were obtained to
conduct the research. The data obtained in this research were evaluated with the help of
SPSS 23 package program. T test, one-way analysis of variance, Mann Whitney U test,
Kruskal Wallis H test were used to analyze the data.
Results: Total score of the "High Fructose Corn Syrup Consumption" scale
(76.54±8.160), mean score of the "Health Risks of Foods Containing Corn Syrup" subdimension (40.57±4.312), mean score of the "Consumer Awareness" sub-dimension
(16.48±3.704), the mean score of the "Sensitivity When Purchasing Food Products"
sub-dimension was (10.70±1.569) and the mean score of the "Using Corn Syrup
Without Masking" sub-dimension was (8.79±1.512).
Conclusion: According to the data obtained as a result of the research, it can be
said that the knowledge level of healthcare professionals is high. However, there is a
lack of information about healthy food selection. It is recommended to provide training
to eliminate knowledge gaps and correct misinformation regarding high fructose corn
syrup and ready-made food consumption.
Key Words: Prepared food, healthcare workers, health risk, high fructose corn
syrup