Hipertiroidili sıçanların yavrularında uzamsal öğrenme ve bellek performansının değerlendirilmesi
Evaluation of spatial learning and memory performance in offspring of rats with hyperthyroidism
Yazar: BURAK TAN
Danışman: PROF. MERAL AŞÇIOĞLU ; PROF. DR. CEM SÜER
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Bellek = Memory ; Hipertansiyon = Hypertension ; Hipertiroidizm = Hyperthyroidism ; Hipokampus = Hippocampus ; Plastisite = Plasticity ; Sinapslar = Synapses ; Sıçanlar = Rats ; Öğrenme = Learning

Özet:
Tiroit hormonları gebelik ve emzirme dönemde beynin gelişimi üzerinde önemli rol oynar. Tiroit hormon fazlalığı beyin gelişimi ve fonksiyonu üzerinde olumsuz etkilere sebep olur. Bu etkiler, hipokampüsün rol aldığı öğrenme ve bellek gibi bilişsel süreçlerdeki bozulmalar ve nörolojik bozukluklar şeklindedir. Deneysel çalışmalar, yetişkin dönemde tiroit hormonlarının az ya da çok salgılanmasının uzamsal öğrenme ve bellek performansını etkilediğini göstermektedir. Ancak hipertiroidili gebe hayvandan doğan yavrulardaki öğrenme ve bellek performansı konusundaki çalışmalar kısıtlıdır. Bu çalışmanın amacı gebelik ve emzirme döneminde oluşturulan hipertiroidili hayvan modelinde uzamsal öğrenme ve bellek performansındaki bozuklukları ve bunların altında yatan temel mekanizmayı açıklayabilmektir. 
Çalışma, hipertiroidi oluşturulduktan sonra gebe bırakılan sıçanlardan doğan yavrular (MHY, n=24), emzirme döneminde hipertiroidi oluşturulan annelerin yavruları (EDHAY, n=24), genç erişkin hipertiroidili (GEH, n=24) 2 aylık sıçanlar ve kontrol (K, n=24) grubu olmak üzere dört grup oluşturularak Wistar albino erkek sıçanlar ile gerçekleştirildi. Hipertiroidi oluşturulacak sıçanlara 21 gün boyunca 0,2 mg/kg/gün dozda olacak şekilde L-Tiroksin çözeltisi uygulandı. Gruplardaki sıçanlar uzamsal öğrenme ve bellek performansı (n=16), Uzun dönemli güçlenme (UDG) yanıtları (n=8) için kendi içlerinde belirlenen sayılarda rastgele gruplara ayrılarak çalışıldı. Uzamsal öğrenme ve bellek performansı Morris su tankı kullanılarak değerlendirildi. UDG yanıtları dentat girus bölgesinden kaydedildi. Plazma serbest T4 seviyeleri ticari ELISA kiti kullanılarak ölçüldü.
Çalışma sonunda MHY, EDHAY ve GEH grubu sıçanlarda, K grubu sıçanlara göre öğrenme performanslarının bozulduğu, bellek performansının etkilenmediği, UDG yanıtlarının MHY, EDHAY ve GEH grubu sıçanlarda K grubuna göre anlamlı derecede bozulduğu belirlendi. Plazma serberst T4 seviyelerinin MHY ve EDHAY grubu sıçanlarda anlamlı derecede yüksek olduğu belirlendi.
Çalışma bulguları değerlendirildiğinde; gebelik ve emzirme döneminde L-Tiroksin uygulanan sıçanların yavrularında hipertiroidi oluştuğu ve hipertiroidizmin uzamsal öğrenme performansını bozduğu, bu bozulmanın sinaptik plastisitedeki bozulmadan kaynaklandığı kanısına varılmıştır. Bu bulguların hipertiroidili hastalardaki bilişsel ve nörolojik bozuklukların nedenine ışık tutucu yönde literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Thyroid hormones play an important role in the period of prenatal and perinatal brain development. Thyroid hormone excess causes negative effects on brain development and function. These effects are as deterioration in cognitive processes that  hippocampus starring such as learning and memory and neurological disorders. Experimental studies suggest that more or less secretion of thyroid hormones during adulthood affect spatial learning and memory performance. But, studies are limited on learning and memory performance in the offspring of pregnant hyperthyroid.animals  The purpose of this study is to explain impairments in spatial learning and memory performance and the basic mechanism underlying these impairments on prenatal and perinatal onset hyperthyroidism in animal models.
This study was performed with Wistar Albino male rats by creating four groups consists of: the offsprings of maternal hyperthyroidism (OMH, n=24), offsprings of mothers created hyperthyroidism during lactation (OML, n=24), hyperthyroid 2-month-old rats (H, n=24) and control group (C, n=24). The rats in will be created hyperthyroidism were applied 0,2 mg/kg/day dose of L-thyroxine solution during  21 days. Rats in each groups were studied randomly divided groups of determined number spatial learning and memory performance (n=16), Long term potantiation (LTP) responses (n=8). The spatial learning and the memory performance were measured using Morris water maze. The responses of LTP were recorded from region of dentate gyrus. Plasma free T4 levels were measured using a commercial ELISA kit.
In the OMH, OML and H rats according to C group were seen impairment of learning performance but memory performance was not affected according to control group. In the OMH, OML and H rats according to C group LTP responses were found that significantly impaired. Serum free T4 levels in the offspring of hyperthyriod rats were found significantly higher than control group.
The study findings are hyperthyroidism occurred in the offsprings of L-thyroxine treated rats in the prenatal and perinatal period and hyperthyroidism impaired spatial learning performance it was concluded, this impairment caused by the impairment of the synaptic plasticity. These findings are expected to contribute to the literature to illuminate the causes of cognitive and neurological disorders in hyperthyroid patients.