Tarm 92 arpa çeşiti ile bundan elde edilen yapay mutant genotiplerin verim ve bazı verim özellikleri yönünden karşılaştırılması
Comparison of Tarm 92 Barley (Hordeom vulgare L.) cultivar with its synthetic mutant genotypes in terms of yield and some yield companents
Yazar: ZEKİ KAPLAN
Danışman: PROF. DR. BİLAL DENİZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tahıllar ve Tane Baklagiller Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, Erzurum ekolojik koşullarında yazlık olarak 2015 yılında yürütülmüştür. Araştırmada, alternatif Tarm 92 arpa çeşidi ile bundan elde edilen 32 mutant genotipin M₄ generasyonunda verim ve verim öğeleri ile bazı fenolojik özellikler incelenmiştir.
Tarm 92 çeşidinde ekim olgunlaşma dönemi 87.7 iken mutant genotiplerde bu dönem 84.3-93.3 arasında değişmiş ve erkenci genotipler ile arasındaki fark önemli bulunmuştur. Tarm 92 çeşidinde bitki boyu 77.0 cm ve mutant genotiplerde ise 60.3-76.0 cm arasında değişmiş ve çok sayıda kısa boylu mutant genotip ile arasındaki fark önemli bulunmuştur. Tarm 92 çeşidinde tane verimi 318.0 kg/da iken yüksek verimli mutant genotiplerin verimi 318.7-412.3 kg/da arasında değişmiş ve bunlardan 16 mutant genotip ile arasındaki fark önemli bulunmuştur. Tarm 92 çeşidinde bin tane ağırlığı 56.31 g ve ham protein oranı %10.96 iken bu iki özellik mutant genotiplerde 54.19-60.0 g ve %8.62 -13.20 arasında değişmiş ve birçok mutant genotip ile arasındaki fark önemli bulunmuştur. Bu iki özellik ve yüksek tane verimi birlikte düşünüldüğünde 2 mutant genotipin malt ve 2 mutant genotipin ise yemlik kullanımı yönünden standart çeşitten üstün olduğu belirlenmiştir.
Sonuç olarak, yüksek tane verimleri ve diğer üstün özellikler birlikte değerlendirildiğinde özellikle 13, 14, 4, 6 ve 17 nolu mutant genotiplerin Erzurum ekolojik koşullarına uygun maltlık ve yemlik yazlık çeşitlerin geliştirilmesi yönünden oldukça ümitvar oldukları kanısına varılmıştır.

Abstract:
This research was carried out under the ecological conditions of Erzurum in summer 2015 in the growth season. In the reseacah, yield and some yield companents of alternative Tarm 92 barley cultivar are compared with M₄ generantion of its 32 synthetic mutant genotypes.
While the sowing-maturity period in Tarm 92 cultivar was 87.7 days, it differs between 84.3-93.3 days in mutant genotypes and the difference between the standart cultivar and genotypes of early maturity were found to be significant. While the plant height in Tarm 92 cultivar was 77.0 cm and it ranged from 60.3-76.0 cm in mutant genotypes and the difference between standart cultivar and many mutant genotypes were found to be significant. While the grain yield in Tarm 92 cultivar was 3180 kg/ha, many mutant genotypes with high grain yield had a range from 3187-4123 kg/ha and the difference between Tarm 92 cultivar and its 16 mutant genotypes was found significant. While 1000-Seed weight in Tarm 92 was 56,31 g and crude protein rate was 10.96%, these properties ranged from 54.19-60.0 g and from 8.62-13.20% in mutant genotypes and the difference between the standtart cultivar and its many mutant genotypes were found significant. When the two. Properties and high grain yield were considered together it was determined that 2 mutant genotypes were better than the standart cultivar for malt and 2 mutant genotypes were better for feed use.
As a result, considering high grain yield and other better properties, especially mutant genotypes with numbers 13, 14, 4, 6 and 17 can be used effectively for malt cultivars and feeding as spring barley cultivars in ecological conditions of Erzurum.