Hasta ve yaralı tahliyesinde ambulans helikopterlerinin önemi, uygulamalarının değerlendirilmesi ve helikopter ambulans sisteminin optimizasyonu
The importance of helicopter ambulance in evacuation of patients and injured, evaluation of operations and the optimization of helicopter ambulance system
Yazar: ÖMER KARAKUŞ
Danışman: PROF. DR. M.TAHİR ÖZER
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Kriminalistik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Ambulanslar = Ambulances ; Hasta nakli = Patient transfer ; Tıbbi araç-gereç ve donanımlar = Equipment and supplies ; Tıbbi cihazlar = Medical devices

Özet:
Günümüzün en gelişmiş ve en hızlı ulaşım araçları şüphesiz hava araçlarıdır. Hava
Ambulans Uçak ve Helikopterleri; sel, deprem, yangın vb. afet durumları ile kazalarda ve
acil müdahale gerektiren vakalarda, çeşitli hava koşullarında rahatlıkla seyredebilirler ve
ihtiyaca binaen alçak veya yüksek irtifalarda yüksek süratte uçabilirler. Kara ve deniz
yoluyla ulaşılması mümkün olmayan yerlere gidebilmeleri, hava yolu ile acil sıhhi
tahliyelerde güzergâhların karayolu ve deniz yolu ulaşımlarına nazaran daha esnek şekilde
planlanabilmesi vb. pek çok avantajı nedeniyle ambulans uçak ve helikopterleri dünyada ve
2008-2010 yıllarından itibaren ülkemizde yoğun olarak kullanılmaktadır.

Bu araştırmada, mevcut imkânlarla (hastane, laboratuar, doktor, sağlık ekibi, teçhizat
vb.) bulunduğu yerde müdahale edilmesi mümkün olmayan acil vakalara ulaşılarak, hasta ve
yaralıların uygun nitelikteki hastanelere zamanında (Golden Hour) nakledilebilmeleri için
Helikopter Ambulans Sisteminin incelenmesi, mevcut istatistiki bilgiler ışığında bugüne
kadar yapılan faaliyetlerin gözden geçirilmesi ve sistemin en verimli şekilde
sürdürülebilmesi için optimizasyonu hususunda değerlendirmeler yapılacaktır.
Amaç; Hava Ambulans Hizmetleri konusunda başta tüm sağlık personeli olmak
üzere toplumun her kesiminin farkındalığını arttırarak, ihtiyaç duyulduğunda en kısa
zamanda reaksiyon göstermek ve havadan naklin en önemli avantajlarından olan zamanı en
iyi şekilde kullanarak hasta ve yaralıların hayatını kurtarmaktır.
Hava Ambulans Hizmetleri olmasaydı; bugüne kadar havadan nakledilen yaklaşık
54,260 hasta ve yaralının, diğer nakil vasıtaları ile nakledilirken veya çeşitli nedenlerle (arazi
koşulları, olumsuz meteorolojik koşullar, mesafe, vb.) nakledilemedikleri için, ne kadarının
hayatını kaybedeceğini tahmin etmek elbette mümkün değildir. Ancak binlerce insanın
hayata tutunmasında bu hizmetin ne kadar hayati öneme sahip olduğu rahatlıkla söylenebilir.
Bu sistemin doğru bir şekilde analiz edilmesi, anlaşılması, desteklenmesi, verimli ve
etkin bir şekilde kullanılması, kaybedilmesi muhtemel bir çok hayatın daha kurtarılmasına
vesile olacaktır.

Anahtar Sözcükler: Acil Tıbbi Bakım, Ambulans Helikopter, Havadan Acil Nakil, Tıbbi
Teçhizat

Abstract:
Air vehicles are undoubtedly the most advanced and fastest means of transportation
today. Air Ambulance Planes and Helicopters can easily navigate in disaster situations
(flood, earthquake, fire etc.), accidents and cases requiring emergency response, in various
weather conditions, and can fly at high speed at low or high altitudes as needed. They can go
to places that cannot be reached by land and sea, and the routes can be planned more flexibly
in emergency medical evacuations by air compared to road and sea transportation.
Ambulance aircraft and helicopters are used extensively in the world and in our country
since 2008-2010 due to many advantages.
In this research, the Helicopter Ambulance System was examined in the light of the
available statistical information in order to reach the emergency cases that cannot be
intervened in place with the available facilities (hospital, laboratory, doctor, medical team,
equipment, etc.) and to transport the sick and injured to the appropriate hospitals on time
(Golden Hour). Evaluations will be made regarding the review of the activities carried out so
far and the optimization of the system in order to maintain it in the most efficient way.
Aim; To raise awareness of all segments of the society, especially all healthcare
personnel, about Air Ambulance Services, to react as soon as possible when needed, and to
save the lives of the sick and injured by making the best use of time, which is one of the
most important advantages of air transport.
Without Air Ambulance Services; of course, it is not possible to predict how many
of the 54.260 patients and wounded who have been transported by air so far will die while
being transported by other means of transport or because they could not be transported for
various reasons (land conditions, adverse meteorological conditions, distance, etc.).
However, it can be easily said how vital this service is in the survival of thousands of people.
Analyzing, understanding, supporting, and using this system in an efficient and
effective way will be instrumental in saving many more lives that are likely to be lost.

Keywords: Emergency Air Transportation, Emergency Medical Care, Helicopter
Ambulance, Medical Equipment.