Akut lenfoblastik lösemi  tedavisi sırasında çoklu  transfüzyona bağlı gelişen karaciğer demir birikiminin  karaciğer mrı ile değerlendirilmesi ve karaciğer üzerine etkisinin değerlendirimesi
Evaluation of liver iron accumulation due to multi transfusion during acute lymphoblastic leukemia treatment by liver MRI and evaluation of its effect on the liver
Yazar: SEZER ACAR
Danışman: DOÇ. DR. RAZİYE CANAN VERGİN
Sağlık Bakanlığı / İzmir Dr.Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Ve Cerrahisi Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Hematoloji = Hematology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı ALL tanılı çocuklarda  karaciğer   demir  birikiminin  R2 MR yöntemi ile saptanması, demir   parametreleri ile karşılaştırılması ve karaciğer fonksiyon testleri üzerine olan etkisinin araştırılmasıdır
Metod: Yaptığımız çalışmada Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Pediatrik Hematoloji-Onkoloji  Kliniği'nde takip edilen ve  Ocak 2012-Aralık 2013 tarihleri arasında TR ALL BFM-2000 protolü ile tedavi almış olan akut lenfoblastik lösemili 30 hastanın (19'u erkek, 11'i kız)  dosyaları incelendi. Kullanılan protokole göre hastaların 20'si  SRG,  8'i  MRG,2'si HRG'ye grubundaydı.  Hastaların tanı ve  MR çekildiği yaşı, ALL risk grubu, tedavi protokolü, aldıkları toplam transfüzyon miktarları  dosyalarından tarandı. Olguların tedavi bitimindeki serum demir parametreleri (serum demiri ve total demir bağlamam kapasitesi), ferritin, karaciğer fonksiyon testleri (ALT, AST, albümin), protrombin zamanı(PT), parsiyel tronboplastin zamanı(aPTT), TORCH ve hepatit serolojisi değerlerine dosyalardan ulaşıldı. Tedavi bitiminden sonra 3 aylık süre içerisinde karaciğer demir birikimi değerlendirilmek üzere olgulara  karaciğer R2 MR'ı çekildi. İlk değerlendirmede ferritin yüksekliği saptanmış olguların  serum demir, ferritin, TDBK, transferrin değerlerine tedavi bitiminden sonraki 12 ve 18 aylar arasında   tekrar bakıldı.

Bulgular: Çalışmamızda karaciğerde  ağır derece  demir birikimine sahip hasta yoktu. Olguların  20'sinde (68,9%) karaciğer de  demir birikimi saptanmadı. Hastaların  8'inde (27,5%) karaciğerde   hafif derecede  1'inde (3,4 %)  orta  derecede demir birkimi mevcuttu. Risk gruplarına göre  transfüzyon sayıları ve demir yüklerinin  HRG grubunda  daha  yüksek  olduğu  istatistiksel olarak  anlamlı  bulundu.  >100ml/kg eritrosit transfüzyonuna  maruz kalan olgulardaki demir birikiminin daha fazla olduğu görülmüştür. Karaciğer  demir  birikimi ile   TDBK  ve  transferrin   düzeyi   arasında  negatif yönde korelasyon mevcuttu. Karaciğer demir birikimi ile transferrin satürasyonu, serum ferritin düzeyi, yıllık  transfüzyon   miktarı  arasında   pozitif    yönde   korelasyon   saptandı. İlk  değerlendirmede   ferritin  yüksekliği olan olguların tedavi bitiminden 12 ile 18 ay  sonra bakılan kontrol ferritin değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı azalma  saptandı. Karaciğer fonksiyon testlerinde demir birikimi ile ilşkili  belirgin bozulma saptanmadı.
Sonuç: Hastalarımızın %30,9'unda demir birikimi saptandı. Karaciğer demir  birikimi ile karaciğer fonksiyon testleri arasında  anlamlı bir  ilişki  saptanmdı. Karaciğer demir birikimi 
ile  serum  ferritin düzeyi ve transfüzyon miktarı arasında pozitif yönde korelasyon  saptandı. Ortalama 12-18 ay sonraki kontrol ferritin  değerlerinin anlamlı düzeyde azalmıştır. Karaciğerde kalıcı bir etki saptanmamıştır. Karaciğer demir  birikiminin en önemli  belirleyicisi olgunun aldığı toplan transfüzyon miktarıdır. Bu nedenle ALL  tedavisi bitmiş olguların aldıkları eritrosit transfüzyonları kaydedilmelidir.

Abstract:
Objective: The aim of this study to determine the hepatic iron overload by using R2 MRI, to compare this with iron parameters and to evaluate the influence of hepatic iron overload on liver function tests in children with acute lymphoblastic leukemia.
 Patients and Methods: Medical charts of 30 patients  (19 boys, 11 girls) with a diagnosis of ALL receiving therapy according to TR ALL BFM-2000 protocol between January 2012-December 2013 in Dr. Behcet Uz Children's Hospital Hematology-Oncology clinic were studied. Twenty patients were standard-risk group(SRG), 8 patients meddled risk group(MRG), 8 patients were high-risk group(HRG). According to the protocol age at diagnosis at the time of  R2 MR,  risk group of ALL, treatment protocol, amount of transfused red blood cells were noted from the patients' records. Serum iron parameters ( serum ıron level, total iron-binding capacity, serum ferritin),  liver function tests ( ALT, AST, PT, PTT, Albumin)   TORCH and hepatit markers results at the end  of the therapy were noted from patiens' record. We performed R2 MRI study in the first 3 months after therapy to evaluate the liver iron burden. We repeated serum ıron, serun ferritin, serum transferrin and total iron-binding capacity between12 to 18 months after the end of the treatment in patients having high ferritin.
Results: There was no pretent having severe hepatic iron overload in our study. Twenty(68,9 %) subjects had no iron overload. Eight (27,5%) patients had mild and 1 (3,4%) patient had moderate iron everload. According to risk groups; High Risk Group had the highest number of  red blood cell products and iron overload which were satistically significant. Iron overload was higher in patients who having more than  100 ml/kg red blood cell products. Total iron-binding capacity and transferrin levels were negatively cerrelated with the amount of iron overload.  Transferrin saturation, serum ferritin level and amount of transfusions per year were positively correlated with the amount of liver iron overload. Repeated ferritin measurements between 12 to 18 monts after the cassation of the therapy were found statistically decreased in patients with high ferritin levels at first assesment. No abnormal liver function tests were found related to iron overload.  
Conclusion: 30,9% of our patients had an iron overload. There was not a correlation between liver iron overload and liver function tests. Serum ferritin levels, amount of transfusions were positively correlated with liver iron overload. Control measurements of ferritin between 12 to 18 months after the cessation of therapy were significantly decreased. No permanent influence on the liver we found. The most important marker for liver iron concentration is total red blood cell transfusion amounts. The amount of transfused red blood cells should be recorded in every child who is treated for ALL.