Yakın geçmişte uygulanan uzaktan eğitim: Beş faktör kişilik özellikleriyle uzaktan eğitim algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between five-factor personality traits and perception of distance education in recent times
Yazar: SEVDA DEMİRDAĞ
Danışman: PROF. DR. AYHAN AKIŞ
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Yakın geçmişte çokça gündemde olan uzaktan eğitim hem pandemi ile hem de on bir ilimizde yaşanan depremin ağır psikolojik ve fizyolojik etkilerini barındıran durumlardan dolayı hem dünya hem de ülkemizde zor dönemler yaşandı. Ancak eğitim ne olursa olsun kesintiye uğramaması gereken bir alandır. Bu nedenle olağan durum şartları nedeniyle eğitimde önemli bir değişikliğe gidildi ve bu durum eğitimciler tarafından dikkat çekti. Covid-19 pandemisi ve doğal afetler gibi yüz yüze eğitimi kesintiye uğratması söz konusu olan büyük olaylar karşısında alınan kararlardan biri de uzaktan eğitime geçiş oldu. Uzaktan eğitim ile yüz yüze eğitimi birbirinden ayıran noktalar vardır. Aynı zamanda uzaktan eğitim alan bireylerin her birinin farklı kişilik özellikleri mevcuttur. Hastalık ve deprem nedeniyle ağır psikolojik çöküntüler yaşamış öğrenciler de eğitime devam etmek zorunda kalmışlardır. Bu çalışmanın amacı ise bu dönemlerden ortaya çıkan etkiler ile birlikte uzaktan eğitim alan öğrencilerin kişilik özellikle ile ilişkisinin eğitimlerine etkisini incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli uygulanmıştır. Ankete katılan, öğrenci grubu Akdeniz bölgesinde bir devlet üniversitesinde Eğitim Fakültesi'nde Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Anabilim dalında aktif olarak öğrenciliğini sürdüren 154 öğrenciden oluşturulur. Ankette iki adet ölçek kullanılmıştır. 'Covid-19 salgını döneminde sunulan uzaktan eğitime yönelik tutum ölçeği' ikincisi ise 'Beş faktör kişilik envanteridir'. 
Çalışma bulgularına göre, öğrencilerin uzaktan eğitim algısı ile beş faktör kişilik özellikleri arasında bazı ilişkiler belirlenmiştir. Sosyal etkileşim ve insan ilişkileri faktöründe, hem kadın hem de erkek öğrencilerin genel olarak katılımcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Düzen ve örgütlülük faktöründe ise kadın katılımcıların erkek katılımcılara oranla daha fazla olduğu ve arasındaki ilişkinin düşük olduğu görülmüştür. Duygusal denge ve empati faktöründe ise erkek katılımcıların duygusal denge ve empati düzeyinin kadınlardan daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu faktörün cinsiyetle anlamlı bir ilişkisi olduğu görülmektedir. Kişisel içsel deneyim ve öz gelişim faktöründe ise kadın katılımcıların ortalama puanının erkek katılımcıların puanlarından daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu durum da cinsiyete göre farklılık göstermektedir. Beş büyük kişilik faktörü olan dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, duygusal denge ve zeka/hayal gücü özelliklerinin de değerlendirildiği çalışmada, öğrencilerin dışa dönüklük özelliği yüksek olanların toplantılarda daha aktif oldukları, uyumluluk özelliği yüksek olanların insanlarla ilgilendikleri ve başkalarının duygularını anladıkları, sorumluluk özelliği yüksek olanların ise hazırlıklı oldukları ve düzeni sevdikleri görülmüştür. Duygusal denge özelliği yüksek olan öğrencilerin genelde rahat olduğu ve zeka/hayal gücü özelliği yüksek olanların ise kelime hazinelerinin geniş olduğu ve olayları zihinsel olarak canlandırdıkları tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma, uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin kişilik özellikleriyle eğitim algısı arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Bulgular, cinsiyet ve beş faktör kişilik özellikleri arasında bazı ilişkiler olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar, uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin kişilik özelliklerinin ve algılarının dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Gelecekte yapılacak araştırmalar, bu ilişkileri daha detaylı şekilde inceleyebilir ve uzaktan eğitim sürecinin öğrencilerin kişisel özellikleri üzerindeki etkilerini daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir.

Abstract:
Distance education, which has been on the agenda in the recent past, has experienced difficult times both in the world and in our country due to the pandemic and the severe psychological and physiological effects of the earthquake in 10 provinces. However, education is an area that should not be interrupted under any circumstances. For this reason, an important change was made in education due to the ordinary situation conditions and this situation attracted attention by educators. One of the decisions taken in the face of major events such as the Covid-19 pandemic and natural disasters that could interrupt face-to-face education was the transition to distance education. There are points that distinguish distance education from face-to-face education. At the same time, individuals who receive distance education each have different personality traits. Students who experienced severe psychological breakdowns due to illness and earthquake had to continue their education. The aim of this study is to examine the effects of these periods and the relationship between the personality traits of distance education students and their education. In the research, a quantitative research method, namely the survey model, has been applied. The student group participating in the survey was 154 students who are actively studying in the Department of Social Studies Teaching at Akdeniz University Faculty of Education. Two scales were used in the survey. 'Attitude scale towards distance education offered during the Covid-19 pandemic' and the second is 'Five factor personality inventory'. 
        According to the findings of the study, some relationships were determined between students' perception of distance education and five factor personality traits. In the factor of social interaction and human relations, it was concluded that both female and male students were generally participatory. In the factor of order and organization, it was seen that female participants were more than male participants and the relationship between them was low. In the emotional balance and empathy factor, it was found that male participants had higher levels of emotional balance and empathy than female participants. This factor has a significant relationship with gender. In the factor of personal inner experience and self-development, the average score of female participants was higher than that of male participants.
         The scores of the participants were higher than the scores of the participants. This situation also differs according to gender.

         In the study in which the big five personality factors of extroversion, agreeableness, conscientiousness, responsibility, emotional stability and intelligence/imagination were also evaluated, it was seen that students with high extroversion were more active in meetings, those with high agreeableness were interested in people and understood the feelings of others, and those with high conscientiousness were prepared and liked order. It was found that students with high emotional stability were generally relaxed and those with high intelligence/imagination had a wide vocabulary and mentally visualized events. In conclusion, this study examined the relationship between students' personality traits and their perception of education in the distance education process. The findings show that there are some relationships between gender and five factor personality traits. These results emphasize that students' personality traits and perceptions should be taken into consideration in the distance education process. Future research can examine these relationships in more detail and help us better understand the effects of the distance education process on students' personality traits.