GEÇİCİ VE ULUSLARARASI KORUMA STATÜSÜNDEKİ BİREYLERDE ALKOL – MADDE KULLANIM BOZUKLUĞU İLE GÖÇ İLİŞKİSİ: İZMİR ÖRNEĞİ
The Relation Between Alcohol, Substance Use and Migration in Personswith Temporary and International Protection Status: The Example of Izmir
Yazar: MİNA EMİNE AKÇA
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF KURTULMUŞ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Zorunlu göç = Forced emigration

Özet:
Alkol- madde kullanım bozukluğu günümüzde tüm toplumlarda önemli bir sağlık
sorunu haline gelmiştir. Alkol-madde kullanım bozukluğu toplumun her kesimi için
önemli derece risk barındırmaktır. Özellikle dezavantajlı konumda bulunan zorla
yerinden edilmiş bireyler, bu bağlamda yerleşim yeri, gelir durumu vb. gibi faktörler
nedeniyle yüksek riskli kesim içerisinde gösterilmektedir.
Türkiye'deki geçici ve uluslararası koruma altındaki bireylerin sayısı düşünüldüğünde
toplum içinde gün geçtikçe artan bağımlılık riski ile göç sürecinin ilişkisini araştıran
çalışmalara gereksinim duyulmaktadır.
Amaç: Bu araştırma, İzmir'de yaşayan geçici ve uluslararası koruma statüsüne sahip
bireylerde alkol – madde kullanım bozukluğu ile göç arasındaki ilişkiyi tespit etmeyi
amaçlamaktadır.
Yöntem: Bu araştırma karma yöntem araştırması olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın
verileri Eylül 2023-Kasım 2023 arasında toplanmıştır. SGDD-ASAM'dan hizmet
almış 18-65 yaş aralığında 136 Suriye uyruklu, 14 Afgan uyruklu olmak üzere
toplamda 150 katılımcı ile görüşülmüştür. Araştırmanın olgu grubunu madde kullanım
deneyimi olan katılımcılar oluşturmakla birlikte, kontrol grubunu ise madde kullanım

deneyimi olmayan katılımcılar meydana getirmektedir. Araştırmada Sosyo-
Demografik Bilgi Formu ve Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ) ölçeği uygulanmıştır.

Bulgular: Araştırmaya katılanların %84'ü erkek, %16'sı kadındır. Araştırmaya
katılanların yaş ortalaması 33,23'dür (min 18, max 64, SS 11.1). Olgu ve kontrol
grubunda eğitim seviyeleri arasında istatiksel olarak anlamlı fark yok iken yaş, medeni
durum, cinsiyet gibi değişenler açısından istatiksel olarak anlamlı fark vardır (p<0,05,
p=,005). Katılımcılarda alkol kullanımı, sigara ve nargile kullanımından farklı olarak,
olgu ve kontrol grubu arasında istatiski açıdan önemli şekilde fark göstermiştir ve olgu
grubunda %36 oranında alkol kullanan katılımcı bulunmaktadır. Olgu grubunda
bulunan geçici koruma altındaki katılımcıların kullandığı maddelerin dağılımı
incelendiğinde, %18,7 metamfetamin (kristal), uluslararası koruma altındaki

III
katılımcıların kullandığı maddelerin dağılımı incelendiğinde, %18,8 ile esrar ve
metamfetamin kullanımı olduğu bulunmuştur.
Katılımcıların BAPİ ölçeği toplam puanlarının ortalaması 6,31 olarak tespit edilmiştir.
Dolayısıyla katılımcıların ortalama olarak yüksek bağımlılık şiddetinde olduğu
sonucuna ulaşılmıştır.
Yapılan nicel analiz ile beraber ise katılumcıların duygu ve düşüncelerinin
değerlendirmesi yapılmış ve 11 ayrı tema ile madde kullanımı olan olgu grubunun
düşüncelerinin analizi çalışmamızda aktarılmıştır. %28,8 sıklık ile sosyal çevre risk
faktörlerinin başında gelirken %18,7 ile çare olarak görme ve %13,04 ile eğitim ve
istihdam entegrasyonun sağlanamaması diğer risk faktörlerini takip etmektedir.
Sonuç: Göç bağımlılık açısından risk oluşturmaktadır ve madde kullanım bozukluğu
ile ilişkilidir.Çalışmamızın sonucunda yaş,cinsiyet, medeni durum, çevre etkisi,
psikolojik durum, sosyal destek yetersizliği gibi faktörlerin göç eden bireylerin madde
kullanımı açısından risk oluşturduğu tespit edilmiştir. Olgu-kontrol çalışmamızın,
bahsi geçen risk faktörlerinin göç ile ilişkili olduğunu ortaya koymak adına etkili bir
yöntem olduğu görülmüştür. Bulgulara dayalı olarak ise; göç eden bireyler için olarak
risk faktörlerini gidermeye yönelik mikro, mezzo ve makro boyutta çalışmalar
yürütülüp tedavi imkanlarına erişimleri sağlanmalıdır.

Abstract:
Alcohol-substance use disorder has become a major health problem in all societies
today. Alcohol-substance use disorder poses a significant risk for all segments of the
society. Especially the forcibly displaced individuals who are in a disadvantaged
position, in this context, their place of residence, income status, etc. It is shown in the
high-risk group due to factors such as.
Considering the number of individuals under temporary and international protection
in Turkey, there is a need for studies investigating the relationship between the
increasing risk of addiction in society and the migration process.
Objective: This research aims to determine the relationship between alcohol and
substance abuse and migration in individuals with temporary and international
protection status living in Izmir.
Method: This research was designed as a a mixed design research. The data of the
research was collected between September 2023 and November 2023. Interviews were
held with a total of 150 participants, including 136 Syrian nationals and 14 Afghan
nationals, over between 18-65 ages, who received service from SGDD-ASAM. While
the case group of the research consists of participants with substance use experience,

the control group consists of participants without substance use experience. Socio-
Demographic Information Form and Addiction Profile Index (BAPI) scale were

applied in the research.
Results: 84% of the participants in the study were male and 16% were female. The
average age of the study participants is 33.23 (min 18, max 64, SD 11.1). While there
is no statistically significant difference between the education levels in the case and
control groups, there is a statistically significant difference in terms of variables such
as age, marital status and gender (p<0.05, p=.005). Alcohol use in the participants,
unlike cigarette and hookah use, showed a statistically significant difference between
the case and control groups, and there were 36% of the participants in the case group
who used alcohol. When the distribution of the substances used by the participants
under temporary protection in the case group was examined, it was found that 18.7%

V
were methamphetamine (crystal), and when the distribution of the substances used by
the participants under international protection was examined, it was found that 18.8%
were marijuana and methamphetamine use.
The average of the participants' total scores on the BAPI scale was found to be 6.31.
Therefore, it was concluded that the participants had a high addiction severity on
average.
Along with the quantitative analysis, the participants' feelings and thoughts were
evaluated and the analysis of the thoughts of the case group with substance use was
conveyed in our study with 11 different themes. Social environment is the leading risk
factor with a frequency of 28.8%, followed by seeing it as a cure with 18.7% and
failure to integrate education and employment with 13.04%.
Conclusion: Migration carries a risk of addiction and is associated with substance use
disorder. As a result of our study, it was determined that factors such as age, gender,
marital status, environmental impact, psychological state, and lack of social support
pose a risk for migrating individuals in terms of substance use. Our case-control study
was found to be an effective method to reveal that the mentioned risk factors are related
to migration. Based on the findings; Micro, mezzo and macro studies should be carried
out to eliminate risk factors for migrating individuals and their access to treatment
opportunities should be provided.