Meditasyon uygulamalarının algılanan olumlu ve olumsuz etkileri
Perceived positive and adverse effects of meditation practices
Yazar: EMİNE ÖZKAN VEYSELGİL
Danışman: PROF. DR. EBRU ŞALCIOĞLU
BEYKOZ ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Klinik psikoloji = Clinical psychology ; Meditasyon = Meditation

Özet:
Budist felsefeye dayalı meditasyon uygulamalarının kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Bu uygulamalar, çeşitli anbean farkındalık temelli programlar aracılığıyla günümüz psikoterapi uygulamalarında da kendine yer bulmaktadır. Meditasyonun etkilerine yönelik yapılan alanyazın taraması çeşitli olumsuz etkilerin ortaya çıktığını ortaya koymaktadır. Bu tez çalışmasında Türkiye'de yaşayan yetişkinlerin meditasyon deneyimleri, meditasyon yapmanın olumlu ya da olumsuz etkilerini nasıl algılayıp bildirdikleri ile bu etkilerle ilişkili demografik ve kişisel öykü özellikleri incelenmiştir.  Ayrıca meditasyon yapılan dönemde ya da hemen öncesinde psikolojik sorun ve / veya duygusal güçlüklerin varlığı ile meditasyona bağlı olumsuz etki arasındaki ilişkiyi tespit etmek amaçlanmıştır. Araştırma; yaşları 20 ile 66 arasında değişen, en az bir kez meditasyon yapmış olan 155 gönüllü katılımcı ile yürütülmüştür.  Araştırma verileri; Demografik ve Kişisel Öykü Bilgi Formu, Meditasyon Deneyimi Bilgi Formu ve Meditasyonla İlişkili Olumsuz Etkiler Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmaya katılanların %53.5'ü; meditasyonla ilgili nadiren, ara sıra veya düzenli olarak olumsuz etki deneyimlediklerini raporlamıştır. Araştırma sonucunda meditasyona bağlı olumsuz etkilerin, meditasyon yapılan dönemde ya da hemen öncesinde psikolojik sorun ve/veya duygusal güçlüklerin varlığına göre anlamlı olarak farklılaştığı ortaya çıkmıştır. Elde edilen bulgular, mevcut alanyazın çerçevesinde tartışılmış olup gelecek araştırmalara ve meditasyon uygulamalarına yönelik önerilerde bulunmak için kullanılmıştır.

Abstract:
The utilization of meditation practices founded upon Buddhist philosophy is becoming increasingly prevalent. These practices are also employed in contemporary psychotherapy through various mindfulness-based programs. A review of the literature on the effects of meditation has revealed that various negative effects may occur. The present thesis examines the meditation experiences of adults residing in Turkey, the manner in which they perceive and report the positive or negative effects of meditation, and the demographic and personal history characteristics related to these effects. This study also aims to investigate the relationship between the presence of psychological issues and/or emotional challenges experienced during or immediately prior to the meditation period and the adverse effects of meditation. The study was conducted with 155 volunteer participants, aged between 20 and 66, who had engaged in meditation at least once. The data were collected utilizing the Demographic and Personal History Information Form, the Meditation Experience Information Form, and the Meditation-Related Negative Effects Scale. 53.5% of the survey respondents reported that they rarely, occasionally or regularly experienced negative effects related to meditation. As a result of the study, it was revealed that the negative effects of meditation differed significantly according to the presence of psychological problems and/or emotional difficulties during or immediately before the meditation period. The findings were discussed within the framework of existing literature and used to inform recommendations for future research and meditation practices.