Bazı tatlı mısır (Zea mays L. saccharata Sturt.) çeşitlerinin Erzurum koşullarına adaptasyonu
Adaptation of some sweet corn (Zea mays L. saccharata Sturt.) varieties in Erzurum conditions
Yazar: ATOM ATANASIO LADU STANSLUOS
Danışman: PROF. DR. ALİ ÖZTÜRK
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tahıllar ve Yemeklik Baklagiller Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tatlı mısır; yüksek birim alan getirisi, kısa vejetasyon süresi ve iyi bir ekim nöbeti bitkisi olması nedeniyle cazip bir üründür. Bu araştırma, Erzurum yöresine uygun tatlı mısır çeşitlerini belirlemek amacıyla, Atatürk Üniversitesi Bitkisel Üretim Uygulama ve Araştırma Merkezi 4 numaralı deneme alanında 2017 yılında yürütülmüştür. Şans blokları deneme planına göre yürütülen araştırmada 11 çeşit kullanılmış; çeşitlerin gelişme, verim ve kalite ile ilgili bazı özellikleri incelenmiştir.
İncelenen özellikler yönünden çeşitler arasında önemli farklar olduğu belirlenmiştir. Çeşitlerin olgunlaşma süresi 104,7-120,3 gün, bitki boyu 181,6-218,4 cm, bitki başına koçan sayısı 0,93-1,33, dekara bitki sayısı 6500,0-7833,3, koçan verimi 984,6-1860,8 kg/da, dekara pazarlanabilir koçan sayısı 1277,8-7166,7, pazarlanabilir koçan verimi 286,0-1642,1 kg/da, koçan uzunluğu 16,2-19,3 cm, koçan çapı 42,6-50,9 mm, koçan ağırlığı 185,3-273,2 g, bin tane ağırlığı 288,2-356,6 g, taze tane verimi 144,3-1171,9 kg/da, suda çözünür kuru madde oranı % 13,8-22,3, ham protein oranı % 10,2-20,4, hasıl verimi ise 3301,7-5025,8 kg/da arasında değişmiştir. Koçan verimi, dekara pazarlanabilir koçan sayısı, pazarlanabilir koçan verimi ve taze tane verimi karakterlerinin koçan uzunluğu ve koçan ağırlığı ile olumlu ve önemli; bitki boyu ve ilk koçan yüksekliği ile olumsuz ve önemli ilişkili oldukları belirlenmiştir. Signet çeşidi olgunlaşma süresi, koçan verimi, koçan ağırlığı, taze tane verimi ve pazarlanabilir koçan verimi; Khan F1 çeşidi ise koçan verimi, pazarlanabilir koçan verimi, koçan ağırlığı, dekara pazarlanabilir koçan sayısı ve ham protein oranı yönünden ilk sıralarda yer alarak dikkat çekmişlerdir. Bu araştırmanın ilk yıl sonuçları, Erzurum yöresinde taze tüketim amaçlı tatlı mısır yetiştiriciliğinin yapılabileceğini, bu amaçla ilk tercih olarak Signet çeşidi, ikinci tercih olarak Khan F1 çeşidinin kullanılabileceğini göstermiştir.

Abstract:
Sweet corn is an attractive crop due to its high yield per unit area, short vegetation period and a good plant in crop rotation. In order to determine the suitable sweet corn varieties for Erzurum region, this research was carried out in Ataturk University Plant Production Application and Research Center, experimental station number 4 during the 2017. Randomized complete block design was used; some traits of the varieties related to growth, yield and quality was investigated. 
A significant difference was determined among the varieties in terms of the investigated traits. The maturity period of the varieties was between 104,7-120,3 days, plant height 181,218,4 cm, number of ears per plant 0,93-1,33, number of plants per decare 6500,0-7833,3, ear yield 984,6-1860,8 kg/da, number of marketable ears per decare 1277,8-7166,7, yield of marketable ear 286,0-1642,1 kg/da, ear length 16,2-19,3 cm, ear diameter 42,6-50,9 mm, ear weight 185,3-273,2 g, 1000 kernel weight 288,2-356,6 g, fresh kernel yield 144,3-1171,9 kg/da, total soluble solids content 13,8-22,3 %, crude protein content 10,2-20,4 % and the green mass yield was between 3301,7-5025,8 kg/da. It was determined that the ear yield, number of marketable ears per decare, yield of the marketable ear and the fresh kernel characters were positive and significantly correlated with the ear length and the ear weight whereas; negative and significantly correlated with the plant height and the first ear height. In terms of the maturity period, ear yield, ear weight, yield of the fresh kernel and marketable ear Signet variety, whereas in terms of the ear yield, yield of marketable ear, ear weight, number of marketable ears per decare and crude protein content Khan F1 variety has attracted attention for they were on the first ranks. Based on the results of the first research year, Signet variety can be considered as the first suggestion for fresh consumption of sweet corn in Erzurum region thus Khan F1 is the second choice.