Streptozotosin ile oluşturulan deneysel diyabette melatonin'in olası koruyucu etkisinin araştırılması
Streptozotocin-induced experimental diabetes investigation of potential protective effects of melatonine
Yazar: HAKAN YÜZÜAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET AYBAK
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-deneysel = Diabetes mellitus-experimental ; Luzindol = Luzindol ; Melatonin = Melatonin ; Streptozotosin = Streptozotocin

Özet:
Amaç: Bu deneysel çalışmada streptozotosin ile oluşturulmuş deneysel diyabette, melatoninin karaciğer dokusunda glikoz metabolizmasını düzenleyen enzimler üzerindeki koruyucu etkisini araştırmayı amaçladık. 
Yöntemler: Bu deneysel çalışmada dört aylık erkek Wistar albino sıçanlar kullanıldı. Çalışmamız için her grupta yedi hayvan olmak üzere beş grup oluşturuldu. Sıçanlar; kontrol grubu, diyabet grubu, melatonin koruyucu grup, melatonin tedavi grubu ve luzindol grubu şeklinde gruplandırıldı. Melatonin koruyucu gruba streptozotosin uygulanmasından yedi gün öncesinden başlanılarak her gün saat 18.00'da, melatonin tedavi grubuna ise streptozotosin uygulandıktan sonra yedi gün süresince her gün saat 18.00'da melatonin uygulandı. Luzindol grubuna streptozotosin uygulanmasından yedi gün öncesinden başlanılarak her gün saat 18.00'da luzindol uygulandı. Diyabet grubuna sadece streptozotosin tek doz uygulandı. Kontrol grubuna herhangi bir işlem yapılmadı. Çalışma sonunda sıçanların kalbinden kan alınarak sakrifiye edildi. Sakrifiye işlemi öncesinde açlık kan şekerleri ölçüldü. Alınan karaciğer örneklerinde Hekzokinaz, Pirüvat Kinaz, Glikoz - 6- Fosfataz, Fruktoz - 1,6- Bifosfataz, Glikoz -6- Fosfat Dehidrogenaz düzeyleri ölçüldü. 
Bulgular: Sıçanların kontrol ve deney grupları arasında tüm parametreler açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı. Melatonin koruyucu grup, araştırılan parametrelerimizin kontrol grubu değerlerine döndürmeye yardımcı olmuş ve sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Melatonin tedavi grubu da etkisini olumlu yönde göstermiş fakat istatistiksel olarak anlamlı sonuç vermemiştir. 
Sonuç: Streptozotosin ile oluşturulan deneysel diyabette, karaciğer dokusunda glikoz metabolizması ile ilgili enzimler üzerinde melatoninin koruyucu etki gösterdiği söylenebilir.
Anahtar kelimeler: Melatonin, karaciğer, diyabet, streptozotosin

Abstract:
Objective: This experimental study aims to investigate the protective effect of melatonin on the enzymes', which regulate glucose metabolism in liver tissue. 
Methods: In this experimental study, four-month-old male Wistar albino rats were used. The rats were divided into five groups as seven rats in each group. Rats were grouped as control group, diabetic group, melatonin protecting group, melatonin treatment group as well as luzindole group. Before the streptozotocin implementation to melatonin protecting group (seven days ago) everyday at 18.00 melatonin was implemented for seven days. On the other hand melatonin was implemented to melatonin treatment group after streptozotocin implementation everyday at 18.00 for seven days. Before the streptozotocin implementation to luzindole group (seven days ago) everyday at 18.00 luzindole was implemented for seven days. Only a single dose of streptozotocin was implemented to diabetic group. Control group had no intervention throughout the study. In the end of the experiment, blood was taken and rats were sacrificed. Before the sacrifice process rats' fasting blood pressure was measured. Hexokinases, pyruvate kinase, glucose-6-phosphatase, fructose - 1,6-bisphosphatase, glucose -6 phosphate dehydrogenase levels were measured in the liver samples. 
Results: Between control and experimental groups of rats, there are statistically significant differences between control and experimental groups for all parameters. Melatonin protecting group levels of investigated parameters were more close to that of control groups' values and results are statistically significant. Moreover, melatonin treatment group showed a protective effect. However it is not effective as melatonin protecting group. 
Conclusion: It can be suggested that melatonin shows protective effect on enzymes related to glucose metabolism in the liver tissue in a model of streptozotocin-induced experimental diabetes. 
Key words: Melatonin, liver, diabetes, streptozotocin.