Kadınlarda travmatik doğum algısının doğum öz yeterliliği veemzirmenin başlatılması ile ilişkisi
The relationship of traumatic birth perception in women with birth self-efficacy and initiation of breastfeeding
Yazar: EMİNE HİLAL GÖKSEL
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA BURCU YURTSAL
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Ebe hemşireler = Nurse midwives ; Ebeler = Midwives ; Ebelik = Midwifery

Özet:
Bu çalışma travmatik doğum algısının doğum öz yeterliliğine ve emzirme başlatılmasına etkisini belirleme amacıyla hazırlanmıştır. Çalışma, 20.02.2023-17.08.2023 tarihleri arasında Mehmet Akif Ersoy Kadın Doğum Kliniklerine başvuran 214 kadın üzerinde yürütülmüştür. Örneklem büyüklüğünü hesaplamak için evreni bilinen örneklem formülü kullanılmıştır. Çalışma iki aşama olarak planlanmış ve uygulanmıştır. Birinci aşamada gebelere Kişisel Veri Formu, Travmatik Doğum Algısı Ölçeği (TDAÖ) ve Normal Doğuma Yönelik Doğum Öz Yeterliliği Ölçeği NDYÖYÖ) uygulanmıştır. İkinci aşamada ise doğum sonu ilk 48 saat içerisinde LACTH emzirme tanılama ölçeği kullanılarak emzirme başarıları ölçülmüştür. Çalışmanın analizi SPSS (Statistical Package for Social Sciences) programı kullanılarak yapılmıştır. Toplanan veriler Levene testi, t-testi, Anova, Welch, Tukey ve pearson korelasyon testleri ile değerlendirildi. Anlamlılık, p<0,05 olarak kabul edildi. Çalışmaya katılan kadınların gelir düzeyi yüksek olanlarının gelir düzeyi düşük olanlara kıyasla normal doğum öz yeterlilik ölçek puanları (63,44 ± 15,25) istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Normal Doğuma Yönelik Öz Yeterlilik Ölçeğinde geniş aileye sahip katılımcıların puan ortalaması (68,50 ± 18,76) çekirdek aileye sahip katılımcıların puan ortalamasından (55,43 ± 21,83) istatistiksel olarak yüksek ve anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Travmatik Doğum Algısı Ölçeğinde eğitim düzeyine göre ilköğretim mezunlarının puan ortalaması (98,80 ± 6,69), ortaöğretim mezunları puan ortalaması (43,30 ± 16,32), lise mezunları puan ortalaması (57,86 ± 27,80), üniversite mezunları puan ortalaması (58,09 ± 29,88) ve yüksek lisans/doktora mezunları puan ortalaması (54,21 ± 25,19)'na göre istatiksel olarak anlamlı ve yüksek bulunmuştur (p<0,05). Normal Doğuma Yönelik Öz Yeterlilik Ölçeğinde daha önce düşük yapan kadınların ortalama puanı (49,00 ± 25,93) düşük yapmamış olan kadınların ortalama puanına göre (57,33 ± 21,06) istatistiksel olarak yüksek ve anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Latch Emzirme Tanılama Ölçümünde daha önce düşük yapan kadınların ortalama puanı (4,11 ± 1,78), düşük yapmamış olan kadınların ortalama puanına göre (4,76 ± 1,36) istatistiksel olarak düşük ve anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Latch Emzirme Tanılama Ölçümünde, NSVD ile doğum yapan katılımcıların ortalama puanı (4,91 ± 1,29), C/S ile doğum yapan katılımcıların ortalama puanına göre (3,62 ± 1,57) istatistiksel olarak yüksek ve anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Normal Doğuma Yönelik Öz Yeterlilik Ölçeği ile Travmatik Doğum Algısı Ölçeği arasında negatif bir korelasyon bulunmuştur (r = -0,451, p = 0,001). Bu ilişki istatistiksel olarak anlamlıdır, yani Normal Doğuma Yönelik Öz Yeterlilik Ölçeği puanları arttıkça, Travmatik Doğum Algısı Ölçeği puanları azalma eğilimindedir.
Sonuç olarak kadınların travmatik doğum algısına karşın farkındalıklarının arttırılması, kadınların doğum eylemine karşın korkularının giderilmesi ve kanıt temelli olmayan rutin uygulamaların sınırlandırılarak travmatik doğum algısının olumsuz etkileri azaltılabileceği önerilmektedir.

Abstract:
This study was prepared in order to determine the effect of traumatic birth perception on birth self-efficacy and breastfeeding initiation. The study was conducted on 214 women who applied to Mehmet Akif Ersoy Obstetrics Clinics between Dec. 20.02.2023 and Dec. 17.08.2023. To calculate the sample size, the sample formula known to the universe was used. The study was planned and implemented in two stages. At the first stage, the Personal Data Form, the Traumatic Birth Perception Scale (TDAÖ) and the Birth Self-Efficacy Scale for Normal Birth were applied to the pregnant women. In the second stage, breastfeeding success was measured using the LACTH breastfeeding diagnostic scale within the first 48 hours of the end of labor. The analysis of the study was carried out using the Statistical Package for Social Sciences (SPSS) program. The collected data were evaluated by Levene test, t-test, Anova, Welch, Tukey and Pearson correlation tests. Significance was accepted as p<0.05. It was found that the normal birth self-efficacy scale scores (63.44 ± 15.25) of the high-income women participating in the study were statistically significant compared to those with low income levels. The average score of the participants with extended family on the Self-Efficacy Scale for Normal Birth (68.50 ± 18.76) was found to be statistically higher and more significant than the average score of the participants with nuclear family (55.43 ± 21.83) (p<0.05). The average score of primary school graduates (98.80 ± 6.69), the average score of secondary school graduates (43.30 ± 16.32), the average score of high school graduates (57.86 ± 27.80), the average score of university graduates (58.09 ± 29.88) and the average score of master's/doctoral graduates (54.21 ± 25.19) were found statistically significant and high according to the level of education on the Traumatic Birth Perception Scale (p<0.05 ). The average score of women who had previously miscarried on the Self-Efficacy Scale for Normal Childbirth (49.00 ± 25.93) was found to be statistically high and significant compared to the average score of women who had not miscarried (57.33 ± 21.06) (p<0.05). The average score of women who had previously miscarried in Latch Breastfeeding Diagnostic Measurement (4.11 ± 1.78) was found to be statistically low and significant compared to the average score of women who had not miscarried (4.76 ± 1.36) (p<0.05). In the Latch Breastfeeding Diagnostic Measurement, the average score of the participants who gave birth with NSVD (4.91 ± 1.29) was found to be statistically high and significant compared to the average score of the participants who gave birth with C/S (3.62 ± 1.57) (p<0.05). A negative correlation was found between the Self Deciency Scale for Normal Birth and the Traumatic Birth Perception Scale (r = -0.451, p = 0.001). This relationship is statistically significant, which means that as the scores of the Self-Efficacy Scale for Normal Childbirth increase, the scores of the Traumatic Birth Perception Scale tend to decrease.
As a result, it is suggested that increasing women's awareness of traumatic childbirth perception, eliminating women's fears of childbirth, and limiting routine practices that are not evidence-based can reduce the negative effects of traumatic childbirth perception.