Çocuklarda cerrahi pansuman öncesi uygulanan terapötik oyunun anksiyete ve korkuya etkisi
The effect of the therapeutic play applied before surgical dressing on anxiety and fear in children
Yazar: YELİZ ÖZER
Danışman: PROF. DR. HÜSNİYE ÇALIŞIR
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma hastanede yatan 7-12 yaş grubu çocuklara ameliyat sonrası yapılan ilk 
cerrahi pansuman girişimi öncesinde uygulanan terapötik oyun yönteminin anksiyete ve 
korkuya etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma randomize kontrollü deneysel desende yapıldı. Araştırma 7 
Nisan-27 Aralık 2023 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi 
Çocuk Cerrahi Servisi'nde yatan ve ameliyat olan 7-12 yaş arası çocuklar ile yapıldı. Çocuklar 
basit randomizasyonla çalışma ve kontrol grubu olmak üzere iki gruba ayrıldı. Örneklem, 
çalışma grubunda n=46 ve kontrol grubunda n=46 olmak üzere toplam n=92 çocuktan oluştu. 
Çalışma grubuna dramatizasyon yöntemi ile terapötik oyun uygulandı. Kontrol grubundaki 
çocuklara rutin pansuman işlemi uygulandı. Araştırmanın verileri, Çocuk ve Ebeveyn Bilgi 
Formu, Çocuk Anksiyete Skalası-Durumluluk (ÇAS-D) ve Çocuk Korku Ölçeği (ÇKÖ) 
kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U testi ve 
tekrarlı ölçümlerde Friedman varyans analizi kullanıldı.
Bulgular: Grupların pansuman işleminden 2 saat önce (terapötik oyun öncesi) ÇAS-D puanları 
arasında (p>0,05) ve pansuman işleminden sonraki ÇAS-D puanları arasında istatistiksel olarak 
anlamlı fark yoktu (p>0,05). Pansuman işleminden 15 dakika önce (terapötik oyun sonrası) ise 
çalışma grubundaki çocukların ÇAS-D puanları, kontrol grubundaki çocukların ÇAS-D 
puanlarına göre daha düşüktü (p<0,05). Grupların pansuman işleminden 2 saat önce (terapötik 
oyun öncesi) ÇKÖ puanları arasında (p>0,05) ve pansuman işleminden sonraki ÇKÖ puanları 
arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05). Ancak pansuman işleminden 15 önce 
(terapötik oyun sonrası) çalışma grubundaki çocukların ÇKÖ puanları, kontrol grubundaki 
çocukların ÇKÖ puanlarından daha düşüktü (p<0,05).
Sonuç: Bu çalışmada hastanede yatan 7-12 yaş grubu çocuklara ameliyat sonrası ilk cerrahi 
pansuman girişiminden önce uygulanan terapötik oyunun, çocukların anksiyete ve korku
xii
düzeylerini azaltmada etkili bir yöntem olduğu belirlendi. Bu sonuca dayanarak ameliyat 
sonrası ilk cerrahi pansuman girişimi uygulanacak çocuklarda terapötik oyun yönteminin 
kullanılması önerildi.
Anahtar kelimeler: Anksiyete, Ameliyatlar, Hastaneye Yatırılmış Çocuk, Korku, Oyun, 
Pansumanlar.

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the effect of therapeutic play applied before the 
first surgical dressing procedure after surgery on anxiety and fear in hospitalized children aged 
7-12 years.
Instruments and Method: This study was conducted in a randomized controlled experimental 
design. The research was carried out with children aged 7-12 years who were hospitalized and 
had surgery in the Pediatric Surgery Ward of Manisa Celal Bayar University Hafsa Sultan 
Hospital between April 7 and December 27, 2023. Through simple randomization, the children 
were divided into two groups as the study group and the control group. The sample consisted 
of a total of 92 children, with n=46 in the study group and n=46 in the control group. The study 
group received therapeutic play through dramatization method, while the control group had 
routine dressing procedures. Data for the research were collected using the Child and Parent 
Information Form, Children's State Anxiety (CSA) and the Children's Fear Scale (CFS). 
Descriptive statistics, Mann Whitney U test, and Friedman variance analysis for repeated 
measures were used for data analysis.
Results: There was no statistically significant difference between the CSA scores of the groups 
two hours before the dressing procedure (before the therapeutic play) (p>0.05) and after the 
dressing procedure (p>0.05). However, fifteen minutes before the dressing procedure (after the 
therapeutic play), the CSA scores of the children in the study group were lower than those in 
the control group (p<0.05). Similarly, there was no statistically significant difference between 
the CFS scores of the groups two hours before the dressing procedure (before the therapeutic 
play) (p>0.05) and after the dressing procedure (p>0.05). However, fifteen minutes before the 
dressing procedure (after the therapeutic play), the CFS scores of the children in the study group 
were lower than those in the control group (p<0.05).
xiv
Conclusion: In this study, it was determined that the therapeutic play applied to hospitalized 
children aged 7-12 years before the first surgical dressing procedure after surgery is an effective 
method for reducing anxiety and fear levels. In light of this, it is recommended to use the 
therapeutic play method for children who will undergo the first surgical dressing procedure 
after surgery.
Keywords: Anxiety, Surgeries, Hospitalized Child, Fear, Play, Dressings.