Kurumsal ekonomik coğrafya perspektifinde uluslararası sermaye hareketlerinin tahminlenmesi ve değerlendirilmesi
Forecasting and evaluation of international capital movements in the perspective of institutional economic geography
Yazar: MÜRÜVET ACAR KARABOĞA
Danışman: DOÇ. DR. AYKUT ŞARKGÜNEŞİ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Ülkeler arasındaki doğrudan yabancı yatırım (DYY) ve yabancı portföy yatırımı (YPY) dağılımındaki farklılıkların, finansal kalkınmadaki gelişmelere katkıda bulunduğu görülmektedir. Ancak sermaye akışlarının hangi nedensel mekanizmalar aracılığıyla işlediği her zaman açıkça dile getirilmemiştir (Kohler, 2022, s. 1511).  
Literatüre bakıldığı zaman, uluslararası sermaye hareketlerinin türleri, nedenleri, sonuçları, belirleyicileri ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi, gelişimi gibi konuların çalışılmış olduğu görülmektedir. Ancak, uluslararası sermaye hareketlerinin tahminlenmesine ya da sermaye hareketlerinin nedenlerinin farklı olmasına sebep olan güdülerin neler olduğuna dair herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Sermayenin doğası gereği herhangi bir mekâna ait olması ve kurumsal bir kimliğe sahip olması göz önünde bulundurulduğunda kurumsal ekonomik coğrafya yaklaşımı uluslararası sermaye hareketlerinin değerlendirilmesinde verimli bir hareket noktasını oluşturacaktır. 
Bu çalışmada; asimetrik uluslararası sermaye dağılımını kurumsal ekonomik coğrafya perspektifinde değerlendirmek için 2006-2020 yılları arasını kapsayan 20 ülkenin uzun dönemli sermaye hareketlerinden, DYY ve YPY verileri kullanılarak panel veri analizi uygulanmıştır. Çalışmada Swamy-S Homojenlik testi çalışmada Swamy-S Homojenlik testi ile model parametrelerinin heterojen olduğu tespit edilmiştir. Sonrasında yatay kesit bağımlılığı ve birim kök testleri incelenmiş ve eşbütünleşme testi olarak Westerlund (2007) kullanılarak yapılan test sonucunda değişkenler arasında uzun dönemli ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Değişkenler arasında uzun dönemli ilişki tespit edildiğinden dolayı uzun dönem parametreleri panel ortalama grup dinamik en küçük kareler yöntemi (DOLSMG) testi ile tahmin edilmiştir. Hata düzeltme modeli (HDM), Bond ve Eberhardt (2009) ile Eberhardt ve Teal (2010) tarafından geliştirilmiş genişletilmiş ortalama grup tahmincisi (AMG) ile tahmin edilmiş ve tahmin sonuçlarına göre her ülke için, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkisinin farklı olduğu saptanmıştır. Aynı zamanda bu çalışmada ülkelerin DYY ve YPY verileri ile YSA regresyon modeliyle test edilmiştir.

Abstract:
Differences in the distribution of foreign direct investment (FDI) and foreign portfolio investment (FCY) between countries appear to contribute to improvements in financial development. However, the exact causal mechanism through which capital flows flow is not always clearly stated (Kohler, 2022, p. 1511).
When we look at the literature, it can be seen that subjects such as the types, causes, results, determinants of international capital movements and the causality relationship and development between economic growth have been studied. However, no study has been found on the prediction of international capital movements or the motivations that cause capital movements to differ. Considering that capital inherently belongs to any place and has a corporate identity, the institutional economic geography approach will constitute a productive starting point in the evaluation of international capital movements. 
In the study in question; In order to evaluate asymmetric international capital distribution from the perspective of institutional economic geography, panel data analysis was applied using FDI and YPY data from the long-term capital movements of 20 countries covering the period 2006-2020. Swamy-S Homogeneity test in the study. With the Swamy-S Homogeneity test in the study, it was determined that the model parameters were heterogeneous. Afterwards, cross-sectional dependence and unit root tests were examined, and as a result of the test using Westerlund (2007) as the cointegration test, the existence of a long-term relationship between the variables was determined. Due to the long-term relationship change between the variables, the long-term release was estimated by the panel mean group dynamic and the least squares method (DOLSMG) test. The error correction model was estimated with the extended mean group estimator (AMG) developed by Bond and Eberhardt (2009) and Eberhardt and Teal (2010), and according to the estimation results, it was determined that the effect of the independent variables on the dependent variable was different for each country. At the same time, in this study, the FDI and FPI data of the countries were tested with the ANN regression model.