Ahmet Hamdi Tanpınar' ın eserlerinde halk bilimi unsurları
Folklor elements in Ahmet Hamdi Tanpınar' s works
Yazar: EROL AKSOY
Danışman: PROF. DR. HÜLYA ARGUNŞAH
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Halk biliminin masal, halk hikâyesi, efsane, seyirlik oyunlar, el sanatları, halk mutfağıgibi alt dalları, bir milletin yazılı ve sözlü kültürünü, dolayısıyla millû kültürü meydanagetirir. Millû kültür, bir milletin geçmişini geleceğine bağlayan ve onu yaşatan enönemli unsurdur.Bir milletin fertleri, kendi kültürünün içinde doğar, büyür ve hayatını o kültürünkurallarıyla düzenler. Dolayısıyla insan, ister istemez yaşadığı kültür ile hemhâlolacaktır.Yeni Türk Edebiyatının önemli simalarından olan Ahmet Hamdi Tanpınar da herkesgibi yaşadığı toplumun kültürüyle iç içe bulunmuş, dolayısıyla eserlerinde halkbiliminin birçok unsurunu kullanmıştır.Tanpınar, yaşadığı dönemin sosyal meselelerini ele almış, romanlarında, deneme vemakalelerinde bu hususlar üzerinde önemle durmuştur. Onun üzerinde düşündüğümeselelerin başında Türk toplumunda Tanzimat'la başlayan yenileşme hareketlerigelmektedir. Yazara göre son yetmiş yıldan beri Türk Edebiyatı kendi mazisindekikaynaklarından ayrılmış, Avrupalı bir görünüşün peşinde koşmuştur. Bu da tabii olarakmillû ruhta bir ikiliğe neden olmuştur. Türk Edebiyatı, 20. yüzyılın ilk çeyreğinde ortayaatılan görüşlere göre de yenileştirilmeye çalışılmıştır. Tanpınar'a göre ise yönünüAvrupa'ya döndürüp ruhunu bir ikiliğe saplayan Türk Edebiyatı'nı yenileştirmek birşarta bağlıdır: Kendimize dönmek. Yazar için edebiyatımızın ve milletimizin bekasıgeçmişimizden gelen ve kültürel değerlerimizle oluşan bir devam zincirinin hiçkopmadan gelecek kuşaklara aktarılmasına bağlıdır. Böylece kültürel özelliklerinikoruyan Türk milleti ilelebet yaşayacaktır. Tanpınar, nasıl ki okun hedefe varması içinbir hareket noktası lazımsa, millû hayatta da birtakım büyük başlangıçlardan hareketetmek gereklidir, diye düşünür. Bu nedenle ona göre Anadolu'nun ve ondan öncekiTürk tarihinin anahtarı masallarda, halk hikâyelerinde, ninnilerde ve destanlardadır.Çünkü bu destanlar, halk hikâyeleri, ninniler, masallar Türk milletinin samimiyetleyaşadığı bir hayatın mahsulüdür ve millete ait birçok gerçeği içinde barındırmaktadır.Türk milleti onlara yaklaştıkça kendisini daha iyi tanıma fırsatını bulacaktır. Onlarıtanıyarak büyük ana fikirlerini meydana çıkarmak, nesilden nesile nakledilen ve böylecebir devamlılığı sağlayan davalarını öğrenmek, bu topraklarda yaşamış nesillerinmacerasını öğrenmek demektir. Bunun yanında bu davalar bugünün davaları da olabilirve onlar günümüzün gerçekleriyle birleştirilebilir. Aydın ve düşünürlerimiz halkın içinegirerek, diline dikkat ederek, atasözlerini, deyişlerini, masallarını, fıkralarını,efsanelerini, inançlarını öğrenerek, şiirini, müziğini dinleyerek, giyimindeki vemimarisindeki güzellikleri tadarak, Dede Korkut'u, Karagöz'ü, Yunus Emre'yi,Nasrettin Hocayı tanıyarak halka doğru gidebilir ve ancak o zaman Türk kültürü iledolup millûleşebilirler. Bu bir öze dönüş hareketidir. Bu hareket başarıya ulaştıkçakimlikte devamlılık sağlanacak ve böylece nesiller arasındaki bağlar kopmayacaktır.

Abstract:
Sub-branches of folklor such as fairy tales, public stories, myths, handcrafts, publiccousine constitues the written and oral culture of the nation, in this way they alsoconstitute the national culture. National culture is the most important factor which keepsthe nation alive and ties its post to the future.Members of the society are born into their own culture, grow and shape their lives inaccordonce whit the rules of the society. For this reason, the person is to be inconnection with his/her society. And moreover he/she will have the effects of theculture on every phase of his/her life.Ahmet Hamdi Tanpınar, who is one of the prominent characters in ContempraroryTurkish Literature, reflected the folk and society in his works, in which he lived.Folklor elements in both Classical and Contemprarory Turkish Literature haven?t beengiven enough consideration and the number of the studies was in sufficient. In fact, therelationship of folklor with both Classical and Contemprarory Turkish Literature isobvious. Folklor exchanges topics with Classical and Contemprarory Turkish Literature.Furthermore, some symbols, motives and themes are similar or the same.n this study, we tried to explain and uncover how Ahmet Hamdi Tanpınar, who was ascholor and artist a like, used the elements of folklor, which elements he used and hisopinions about folklor.