İribaşlı kaplumbağa (Caretta caretta) yuvalarında yuva parametreleri ve yavru boyutunun lokomotor aktiviteye etkisi
The effect of nest parameters and hatchling size on locomotor activity in loggerhead turtle (Caretta caretta)
Yazar: UMUT BUBEREN
Danışman: DOÇ. DR. ONUR CANDAN
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Morfoloji = Morphology
Dizin: Akdeniz = Mediterranean ; Antalya-Belek = Antalya-Belek ; Caretta caretta = Caretta caretta ; Deniz kaplumbağası = Sea turtles ; Morfoloji = Morphology

Özet:
Bu çalışma 2020 yılında Belek yuvalama kumsalında (Belek YK) gerçekleştirilmiştir. Belek YK deniz kaplumbağaları için Türkiye kıyılarında önemli yuvalama alanlarından biridir. Belek YK toplamda 29.5km'dir. Belek YK kendi içerisinde beş alt bölgeye ayrılmıştır. Araştırma alanı olarak beş alt bölge içinden üç farklı bölge seçilmiştir. Çalışmada toplam 32 yuva örneklenmiştir. Bu yuvalardan (n=32) toplam 610 yavru birey üzerinde araştırma yapılmıştır. Yavru çıkışı yaklaşan yuvaların çevresinde perdeleme yapılmıştır. Yuvalar gece saat 22.00'den sabah 06.00'ya kadar takip edilmiştir. Takibi yapılan yuvalardan çıkan yavruların ölçümleri alınmıştır. Düz karapas boyu (DKB), düz karapas eni (DKE), eğri karapas boyu (EKB), eğri karapas eni (EKE) ön ve arka üye boyutları ile ağırlıkları ölçülen yavruların, parkur içerisindeki sürünme hızları hesaplanmıştır. Arazide kolay taşınması için 1m olacak şekilde bölünmüş PVC oluk kullanarak 2m uzunlukta sürünme testi için parkur kurulup sürünme süresi ve mesafesi arazi formuna kaydedilmiştir. İşlemleri tamamlanan yavrular denize bırakılmıştır.
Yuvaların ise kuluçka süresi, toplam yumurta sayısı, yumurtadan çıkış başarısı ve denizden uzaklık değerleri kullanılmıştır. Yavrulara ve yuvalara ait parametrelerin istatistiki analizleri yapılmıştır. Yavru bireyler arasında ilişkiler hem kendi aralarında hem de bölgesel olarak değerlendirilmiştir. Birinci adımda yavruların bireysel olarak istatistik analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda yavruların bireysel olarak morfolojik ölçümleri arasında yüksek düzeyde ilişkili (p<0.01) olduğu bulunmuştur. Farklı kuluçka süresine sahip yuvalara ait yavruların sürünme hızları birbirine yakındır. 
Aynı zamanda hız parametresi ile yavru bireylerin morfolojik özellikleri arasında bireysel değerlendirmeler yapılmıştır. Yapılan değerlendirme sonucunda hız parametresi ile yavru boyutları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Hızı etkileyen tek morfolojik parametrenin yavru ağırlığı (R2=0.10) olduğu belirlenmiştir.
 İkinci adım olarak yuva parametrelerine göre yavru sürünme hızı değerlendirilmiştir. Hızın, yuva parametreleri ile ilişkili olmadığı tespit edilmiştir. Yavruların yuvalara göre ortalama DKB, DKE, EKB, EKE, ön üye ve arka üye ve ağırlık ölçümleri parametreleri arasında kendi aralarında yüksek derecede anlamlı ilişkisi tespit edilmiştir (p<0.01). Yuvaların denize uzaklığı ile bu yuvalardaki yavrulara ait ortalama DKB, DKE, EKE, ön üye ve arka üye boyutları arasında ilişki tespit edilmiştir. Yuvalara ait parametreler arasında DKB, EKB, EKE, ön üye, arka üye ve ağırlık arasında da anlamlı ilişki gözlenmiştir. 
Sonuç olarak, nesli tehlike altında olan deniz kaplumbağası yavrularının sağkalımında önemli bir rol oynayan lokomotor performansın araştırılması gerekmektedir. Yavru kaplumbağaların lokomotor performanslarına etki eden faktörlerin tespit edilmesi, farklı koruma önlemlerinin alınmasını sağlayabilir. Böylelikle yavru bireylerin popülasyona katılımını artıran faktörlerin tespiti, türün korunması için gösterilen çabalara önemli katkılar sağlayacaktır.

Abstract:
This study was conducted on Belek nesting beach (Belek NB) in 2020. Belek NB is one of the important nesting areas on the Turkish coast for sea turtles. Belek NB is 29.5km in total. Belek NB is divided into five sub-sections within itself. Three different regions out of five sub-sections were selected as the research area. A total of 32 nests were sampled in the study. A total of 610 juveniles were surveyed from these nests (n=32). Screening was done around the nests that hatchlings were emerged. Nests were monitored from 22:00 at night to 06:00 in the morning. The hatchlings that emerged from the nests were measured. Straight carapace length (SCL), straight carapace width (SCW), curved carapace length (CCL), curved carapace width (CCW), fore and hind limbs length and weight of the hatchlings were measured, and the crawling speed of the hatchlings in the raceway were calculated. By using PVC guttering divided into 1m for easy transportation in the field, a raceway of 2m in length was set up for the crawling test, and the data was recorded in the field form. The hatchlings, whose procedures were completed, were released to the sea.
Incubation period, total number of eggs, hatching success and distance from the sea were used for the nests. The parameters of the hatchlings and nests were statistically analyzed. The relations between the hatchlings were evaluated both among individually and regionally. In the first step, statistical analysis of the hatchlings was performed individually. As a result of the analysis, high level of correlations (p<0.01) were found for morphological measurements of the hatchlings, individually. The crawling speed of the hatchlings belonging to the nests with different incubation period are close to each other.
At the same time, individual evaluations were made between the speed parameter and the morphological characteristics of the hatchlings. As a result of the evaluation, no significant relationship was found between the speed parameter and the size of the hatchlings. It was determined that the only morphological parameter affecting the speed was the weight of the hatchlings (R2=0.10).
As a second step, crawling speed was evaluated according to nest parameters. It has been found that the speed is not related to the nest parameters. A highly significant correlation (p<0.01) was found among the mean SCL, SCW, CCL, CCW, fore and hind limb sizes and weight of the hatchlings according to the nests. A relationship was determined between the distance of the nests to the sea and the mean SCL, SCW, CCW, fore and hind limb sizes of the hatchlings in these nests. Among the parameters of the nests, a significant relationship was also observed between SCL, SCW, CCW, fore and hind limb sizes and weight.
In conclusion, locomotor performance, which plays an important role in the survival of endangered sea turtle hatchlings, needs to be investigated. Determining the factors affecting the locomotor performance of the hatchlings can provide different protection measures. Thus, the determination of the factors that increase the participation of hatchlings in the population will make significant contributions to the efforts made for the protection of the species.