Kariyer planlama sürecinde öyküsel yaklaşımın kariyer olgunluğa etkisi
The effect of narrative approach on career maturity in career planning process
Yazar: TÜRKAN AYHAN ÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN TUNÇ
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Kariyer = Career ; Kariyer olgunluğu = Career maturity ; Kariyer planlama = Career planning ; Lise öğrencileri = High schools students ; Öyküsel yaklaşım = Narrative ppproach

Özet:
Bu yüksek lisans tezi kapsamında iki farklı çalışma yapılmıştır. Birinci çalışmanın temel amacı Kariyer Olgunluğu Envanteri ile Kariyer Öyküm Görüşme Formu'nun Türkçeye uyarlanmasıdır. İkinci çalışmada ise Kariyer Öyküm Görüşme Formu'nun ortaöğretim öğrencilerinin kariyer olgunluk düzeyine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Birinci çalışmada Kariyer Olgunluğu Envanterinin (KOE) Türkçeye uyarlanması amacıyla örneklem üzerinde ölçme aracının geçerlik ve güvenirliği incelenmiştir. İki örneklem üzerinde çalışılmıştır. Birinci Örneklem 2019-2020 eğitim-öğretim yılında, Gaziantep ili, Şehitkamil ilçesinde eğitimine devam eden 255 ortaöğretim öğrencisinden oluşmaktadır. Örneklemde yürütülen doğrulayıcı faktör analiz sonuçlarının dört boyutlu yapıyı desteklediği görülmüştür. Çalışma sonucu elde edilen bulgular, KOE'nün ortaöğretim öğrencilerinin kariyer olgunluk düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmek amacıyla kullanılabileceğini göstermiştir. İkinci örneklem Gaziantep ili Şehitkamil ilçesinde farklı okul türlerinde devam eden 135 ortaöğretim öğrencisinden oluşmaktadır. İkinci çalışmada ise Kariyer Öyküm Görüşme Formu'nun etkililiğini incelemek amacıyla birinci çalışmanın ikinci örnekleminde en düşük kariyer olgunluk puanına sahip olduğu belirlenen 22 katılımcı deney ve kontrol gruplarına seçkisiz olarak atanmıştır. Araştırmacı tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan hazırlanan 2 oturumluk Kariyer Öyküm Görüşme Formu deney grubundaki katılımcılara uygulanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir etkinlik uygulanmamıştır. Görüşme formu her hafta bir oturum olacak şeklinde toplam iki hafta süreyle uygulanmıştır. Her bir programın uygulama süresi 60-75 dakika arası değişmiştir. Kariyer Öyküm Görüşme Formu'nun etkililiğini test etmek amacıyla deney-kontrol gruplu ön-test ve son-test ölçümlü faktöriyel ANOVA modeli kullanılmıştır. Ön-test, son-test ve izleme testlerinde bireylerin kariyer olgunluk düzeylerini değerlendirmek için KOE'i kullanılmıştır. İkinci çalışmanın bulguları, Kariyer Öyküm Görüşme Formu'nun (KÖGF) ortaöğretim öğrencilerinin kariyer olgunluk düzeylerini arttırmada etkili bir müdahale yöntemi olduğunu göstermiştir.

Abstract:
Two different studies have been conducted within the scope of this master's thesis. The primary purpose of the first study is to adapt the Career Maturity Inventory and the Career Story Interview Form into Turkish. The second study, was aimed to examine the effect of the Career Story Interview Form on the career maturity level of secondary school students. In the first study, the validity and reliability of the measurement tool on the sample were examined in order to adapt the Career Maturity Inventory (CME) to Turkish. Two samples were studied. The first sample consists of 255 secondary education students who continue their education in the district of Şehitkamil in Gaziantep province in the 2019-2020 academic year. It was observed that the confirmatory factor analysis results carried out in the sample supported the four-dimensional structure. Findings obtained as a result of the study showed that KOE could be used to measure career maturity levels of secondary school students in a valid and reliable way. The second sample consists of 135 secondary school students attending different school types in Gaziantep city Şehitkamil district. In the second study, in order to examine the effectiveness of the Career Story Interview Form, 22 participants who were determined to have the lowest career maturity score in the second sample of the first study were randomly assigned to the experimental and control groups. The 2-session Career Story Interview Form, which was adapted into Turkish by the researcher, was applied to the participants in the experimental group. No activity was applied to the control group. The interview form was applied for a total of two weeks as a session every week. The duration of each program ranged from 60 to 75 minutes. In order to test the effectiveness of the Career Story Interview Form, a pre-test with the experimental-control group and a factorial ANOVA model with post-test measurement was used. CME was used to evaluate the career maturity levels of individuals the in pre-test, post-test and follow-up tests. The findings of the second study showed that the Career Story Interview Form (CSIF) is an effective intervention method in increasing the career maturity levels of secondary school students.