Karbonmonoksit zehirlenmelerinde karboksihemoglobin ve laboratuvar parametrelerinin toksikolojik açıdan değerlendirilmesi
Carboxyhemoglobin levels in carbon monoxide poisoning and laboratory parameters: A toxicological analysis
Yazar: AYŞEGÜL KOÇYİĞİT
Danışman: PROF. DR. BİNAY CAN EKE
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Farmasötik Toksikoloji = Pharmaceutical Toxicology
Dizin: Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Karboksihemoglobin = Carboxyhemoglobin ; Karbonmonoksit = Carbon monoxide ; Karbonmonoksit zehirlenmesi = Carbon monoxide poisoning ; Toksikoloji = Toxicology

Özet:
Karbonmonoksit (CO), organik bileşiklerin tam olmayan yanması sonucu ortaya çıkan,
irritan olmayan , renksiz, kokusuz ve tatsız bir gazdır. CO zehirlenmeleri günlük hayatta en
çok karşılaşılan zehirlenmelerden biri olup, ölümle sonuçlanan intihar amaçlı ve kazayla
zehirlenmeler arasında ilk sıralardadır. CO zehirlenmeleri, ısınma amaçlı kullanılan kömür
sobaları, yangınlar ve yeterli havalandırma sağlanmamış kapalı alanlarda çalıştırılan jeneratör,
araçlar ve şofbenlere bağlı görülebilmektedir.
Zehirlenmenin şiddeti, solunan CO miktarına, maruziyet süresine, alveolar ventilasyona
ve hastanın özelliklerine göre değişmektedir. Karbon monoksit zehirlenmelerinin klinik
semptom ve bulguları nonspesifiktir. CO zehirlenmesinin kesin tanısı, arteryel veya venöz
kandaki karboksihemoglobin (COHb) konsantrasyonunun ölçülmesi ile yapılmaktadır. CO
inhale edildiği zaman hızlı bir şekilde hemoglobine (Hb) bağlanarak karboksihemoglobini
(COHb) oluşturmaktadır. COHb düzeyleri her zaman direkt olarak hastanın kliniğini ve
prognozunu yansıtmamaktadır. COHb düzeyleri, sigara içmeyenlerde %2'nin, sigara içenlerde
%10'un üzerine çıktığı zaman anormal olarak kabul edilir ve semptomlara yol açabilir. COHb
zehirlenme başlangıç düzeyi %15 iken ; toksik düzey %20-50 aralığında ve öldürücü düzey
ise %50-60 üzerinde olarak bilinmektedir. CO gazının direk toksik etkisi sonucu hem içeren
proteinler (sitokromlar, myoglobulin, guanilsiklaz) etkilenmektedir. Bunların sonucunda
hücre nekrozu, rabdomyoliz, laktik asidoz oluşmaktadır

Abstract:
Carbon monoxide is a non-irritant , colorless, oderless and tasteless gas resulting from
incomplete combustion of organic compounds. CO poisoning is one of the most common
poisonings in daily life, and it is in the first place among the suicidal and accidental poisonings
that result in death. CO poisoning can be caused by coal stoves used for heating, fires,
generators, vehicles run in closed areas with inadequate ventilation and water heaters.
Intoxication severity varies according to inhaled CO amount, exposure time, alveolar
ventilation, and patient characteristics. Carbon monoxide poisoning does not have specific
clinical symptoms or signs. The definitive diagnosis of CO poisoning is made by measuring
the carboxyhemoglobin (COHb) concentration in arterial or venous blood. As CO is inhaled,
it binds rapidly to hemoglobin (Hb) and forms carboxyhemoglobin (COHb). COHb levels do
not always directly reflect the patient's clinic and prognosis. A COHb level above 2% in nonsmokers and 10% in smokers is considered abnormal and may cause symptoms. While the
initial level of COHb intoxication was 15%; the toxic level is in the range of 20-50% and the
lethal level is above 50-60%. Heme-containing proteins such as cytochromes, myoglobin, and
guanylyl cyclase are directly affected by the toxicity of the CO gas. Due to this, cell necrosis,
rhabdomyolysis, and lactic acidosis result.
CO poisoning affects almost all organs such as the brain, heart, kidney, skeletal muscle,
skin, and peripheral nerves. Symptoms and signs that occur in CO poisoning can occur in the
early period or can be seen weeks later. Because the brain and heart are the two organs with
the highest oxygen consumption, the main symptoms are cardiovascular and neuropsychiatric
symptoms. In this study, laboratory parameters such as hemogram, biochemistry and complete
blood count of patients who received treatment in hospital intensive care as a result of CO
poisoning were evaluated in terms of toxicology.