Çocukluk çağı tip 1 diyabetli hastalarda erken nefropati ve endotel disfonksiyon bulguları
Early diabetic nephropathy and endothelial dysfunction in children with type 1 diabetes mellitus
Yazar: FATMA SERCAN AYNACI
Danışman: PROF. DR. AYSUN KARABAY BAYAZIT
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anjiopoietinler = Angiopoietins ; Anjiyotensinler = Angiotensins ; Arterioskleroz = Arteriosclerosis ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Diabetik nefropatiler = Diabetic nephropathies ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Vasküler endotel büyüme faktörleri = Vascular endothelial growth factors

Özet:
Diyabetes mellitus erken kardiyovasküler hastalık için bir risk faktörüdür. Tip 1 diyabetin mikrovasküler komplikasyonlarının hastalık süresi ile arttığı bilinmektedir. Tip 1 DM'da vasküler hastalık, hastalığın süresini ve kronik metabolik bozuklukların ciddiyetini yansıtmaktadır. Bu çalışmanın amacı, diyabetin süresi ile mikroalbüminüri, vasküler endotelyal büyüme faktörü, angiopoietin 2, arteriyel sertlik ve yaşam içi kan basıncı  izlemi (YİKBİ) gibi mikrovasküler komplikasyon belirteçleri arasındaki ilişkiyi analiz etmektir.
Çukurova Üniversitesi Pediatrik Endokrinoloji polikliniğinde Tip 1 DM tanısıyla takipli 40 çocuk ve 40 sağlıklı çocuk çalışmaya dahil edildi. Hastalar iki gruba ayrıldı: Diyabetin başlangıcından itibaren 5-9 yıl süre geçen 20 çocuk DM-1 grubuna, diyabet başlangıcından itibaren 10 yıl ve üzerinde süre geçen 20 çocuk DM-2 grubuna dahil edildi. Bütün çocukların 24 saatlik idrar mikroalbumin atılımı, HbA1c düzeyi, böbrek fonksiyon testleri, lipid profili kaydedildi. Tüm çocuklara aynı zamanda 24 saatlik kan basıncı izlemi yapıldı ve ELISA testi kullanılarak Ang-2 ve VEGF düzeyleri ölçüldü. Arteriyel sertlik, Vicorder cihazı kullanılarak nabız dalga analizi (Pulse Wave Analizi) ve nabız dalga hızının (Pulse Wave Velocity) ölçülmesi ile değerlendirildi. Ultrasonografik bir cihaz olan Acuson kullanılarak karotis intima kalınlığı değerlendirildi. 
24 saatlik idrar mikroalbumin atılımı kontrol grubu ile karşılaştırıldığında DM-1 ve DM-2 gruplarında daha yüksekti ( p değerleri sırasıyla 0.037, 0,006). HbA1c değerlerinde DM-1 ve DM-2 grupları arasında anlamlı bir fark bulunmadı. Gece, gündüz ve 24 saatlik sistolik, diastolik ve ortalama kan basıncı z skorları kontrol grubu ile karşılaştırıldığında DM-1 ve DM-2 gruplarında anlamlı olarak yüksek bulundu (p <0.001). Sistolik ve diastolik kan basıncı yükleri (>% 30) kontrol grubuna göre DM-1 ve DM-2 gruplarında anlamlı olarak yüksek bulundu. Ortalama IMK kontrol grubu ile karşılaştırıldığında DM-1 ve DM-2 gruplarında yüksek değildi. Karotis distenbility, elasticity RAW ve SDS, stifness RAW ve SDS için gruplar arasında anlamlı bir fark yoktu. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında nabız dalga hızı DM-2 grubunda daha yüksekti (p=0.02). VEGF düzeyleri kontrol grubu ile karşılaştırıldığında DM-1 ve DM-2 gruplarında yüksek olarak bulundu (p <0.001). Ang-2 düzeyleri kontrol grubuna göre DM - 2 grubunda yüksek olarak bulundu (p < 0.001). Ang- 2 düzeylerinde DM-1 ve kontrol grubu arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p <0.5). DM-1 ve DM-2 grupları arasında Ang-2 seviyelerinde önemli fark vardı (p=0,017). Ang-2 ve 24 saat idrar mikroalbumin atılımı arasında anlamlı pozitif korelasyon bulundu. 
Bu çalışmada, diyabetik hastalarda hipertansiyonun tespiti ile yüksek VEGF ve Ang-2 düzeyleri mikrovasküler komplikasyon başlangıcını ve endotel hasarını göstermektedir. 24 saatlik idrarda mikroalbüminüri ve yüksek kan basıncı, bu çocuklarda diyabetik nefropatinin belirleyicileri olabilir. Diyabetik çocuklarda mikrovasküler komplikasyonun azaltılması için sıkı glisemik kontrol gereklidir. 
Anahtar kelimeler: Tip 1 Diyabetes Mellitus, mikrovasküler komplikasyonlar, Ang-2, VEGF

Abstract:
Diabetes mellitus is an established risk factor for early cardiovascular disease. The microvascular complications of type 1 diabetes are known to increase with duration of the disease. The extent of vascular disease in Type 1 DM may reflect duration of the disease and severity of chronic metabolic derangements. The aim of this study was to analyze the relation  between the duration of diabetes and the microvascular complication markers such as microalbuminuria, vascular endothelial growth factor, angiopoietin-2, arterial stiffness and ambulatuar blood pressure monitoring (ABPM).
Forty children with Type 1 DM attending the Pediatric Endocrinology Out-patient Clinic of Çukurova University and 40 healthy children were included in the study. Patients were divided into two subgroups: 20 children 5 to 9 years following the onset of diabetes were included in DM-1 group, and 20 children ≥10 years following the onset of diabetes were included in DM-2 group. All the children had 24 h urine microalbumine excretion, HbA1c level, renal function tests, lipid profile. All children also underwent 24 h blood pressure monitoring and all had Ang-2 and VEGF levels measured using ELISA test. Arterial stiffness was assessed with pulse wave analysis (PWA) and pulse wave velocity (PWV) using Vicorder device and carotis intima thickness was measured using an ultrasonogrophic device named Acuson.
24 h urine microalbumine excretion was higher in DM-1 and DM2 groups compared to controls (p=0,037, p=0,006 respectively). No significant difference was found in HbA1c levels between DM-1 and DM-2 groups. Systolic, diastolic and mean blood pressure of daytime, night time and 24 h z scores were found significantly higher in DM-1 and DM-2 groups compared to controls (p<0.001). Systolic and diastolic blood pressure loads (>%30) were significantly higher in DM-1 and DM-2 groups compared to controls. Mean cIMT was not higher in DM-1 and DM-2 group compared to controls. There was no significant difference between the groups regarding carotid distenbility, elasticity RAW and SDS, stifness RAW and SDS. Pulse wave velocity level was higher in DM-2 group compared to control (p=0.02). VEGF levels were found higher in DM-1 and DM-2 groups compared to controls (p<0.001). Ang-2 levels were higher in DM-2 group compared to controls (p<0.001). No significant difference was found in Ang-2 levels between DM-1 and control groups (p<0.5). There was a significant difference in Ang-2 levels between DM-1 and DM-2 groups (p=0,017). Significant positive correlation was found between Ang-2 and 24 h urinary microalbumine excretion.
In this study, detection of hypertension in diabetic patients and significant higher levels of VEGF and Ang-2 levels show incipient microvascular complication and endothelial damage. 24 h urine microalbuminuria, higher blood pressure profile could be predictors of diabetic nephropathy in these children. Strict glycemic control are recommended for reducing the microvascular complication in diabetic children.
Key words: Type 1 Diabetes Mellitus, microvascular complications, Ang-2, VEGF