Kıskançlık ve geri çekilme davranışının iş sonuçlarına etkisi: Eğitim sektörü çalışanları üzerine bir araştırma
The effect of jealousy and withdrawal behavior on business results: A research on education sector employees
Yazar: SELDA TÜCCAR
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT ERAT ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA GÜNALAN
Gebze Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Strateji Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration

Özet:
Öğretmenlik günümüzde en fazla tartışılan ve yenilenen mesleğidir. Değişim artık sabahtan akşama olmakta ve bu yeniliklere ayak uydurabilecek nesillerin yetiştirilmesi öncelikli konu haline gelmiş durumdadır.  Devletler geleceklerini teminat altına alabilmek için eğitime önem vermekte ve her yıl eğitim için büyük yatırımlar yapılmaktadır. Eğitimin gerekliliği günümüzde artık tartışma konusu değilken, içeriği, kalitesi, yapılış şekli, zamanı konusunda tartışmalar devam etmektedir. Eğitimin iki ana öznesi vardır; öğrenci ve öğretmen. Eğitim öğrencinin tek başına sürdürebileceği bir yolculuk olmadığı özellikle pandemi döneminde yapılan uzaktan eğitimlerle ortaya çıkmıştır. Öğrencinin birebir iletişime geçtiği öğretmen belki de tüm serüveni etkilemektedir. Eğitimin kalitesi de büyük oradan öğretmenlerin mesleki doyumları ve buna bağlı olarak yaptıkları işteki etkili tavırlarıdır. Bu nedenle öğretmenlerin mesleki doyumları, kurum içerisindeki davranışsal özellikleri, okul idaresi ve meslektaşları ile yaşadıkları durumların sonuçları, bu sonuçların eğitim sürecine yansımaları araştırmalara konu olmaktadır. Bu araştırmada alan yazına katkı sağlamak amacıyla eğitim kurumlarındaki sosyal ortamda ortaya çıkan kıskançlık ve geri çekilme davranışının iş sonuçları üzerindeki etkisi tartışılacaktır. Araştırma nezdinde ele alınan kıskançlık literatürde "kişilerin önemsedikleri bir ilişkinin tehlikeye girmesi durumunda kişilerde ortaya çıkan öfke, huzursuzluk, kaybetme korkusu duygularıyla görünen durum" olarak tanımlanmaktadır. Geri çekilme davranışı ise, çalışanların işyerindeki mesuliyetlerini yapmaktan kaçınması, görevleri için geçirecekleri süreleri minimum düzeyde tutmaları, bazı durumlarda ise kendilerine verilen görevleri yapmamaları olarak tarif edilen davranış modellerini içermektedir. Geri çekilme davranışı ile örgütte işler aksamakta ve örgüt içinde pasif bir direniş oluşmaktadır. Bu araştırmada eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin kıskançlık ve geri çekilme davranışının iş sonuçları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Veriler Kocaeli ilinde görev yapan 366 öğretmenden anket yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Toplanan bu veriler SPSS paket programıyla analize tabi tutulmuş, faktör analizi, korelasyon analizi ve regresyon analizleri ile test edilmiştir. 
Analizler sonucunda araştırma değişkenleri olan kıskançlık ve geri çekilme davranışı ile iş stresi ve işten ayrılma niyeti arasında anlamlı ve negatif bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlara göre çalışanlar geri çekilme davranışları gösterdikleri takdirde iş stresleri artmakta ve işten ayrılma niyetleri oluşmaktadır. Elde edilen bulguların hem yöneticilere hem de benzer alanda çalışan araştırmacılara yol gösterici olacağı düşünülmekte ve ayrıca kıskançlık ve geri çekilme davranışının eğitim kurumlarındaki sonuçları ile ilgili farklı bir bakış açısı sunmaya çalışılacaktır.

Abstract:
Teaching is currently one of the most discussed and evolving professions. Change now happens from morning to evening, and raising generations that can adapt to these innovations has become a priority. In order to secure their future, governments prioritize education and make significant investments in it each year. While the necessity of education is no longer a topic of debate today, discussions about its content, quality, method, and timing continue. There are two main subjects in education: the student and the teacher. It has become evident, especially through the remote learning methods implemented during the pandemic, that education is not a journey a student can sustain alone. The teacher, who engages with the student directly, perhaps influences the entire process. The quality of education is largely dependent on the professional satisfaction of teachers and, consequently, their effective behavior in their work. For this reason, teachers' professional satisfaction, their behavioral characteristics within the institution, the situations they experience with school administration and colleagues, and the reflection of these outcomes on the educational process are frequently the subject of research. This study aims to contribute to the literature by discussing the impact of jealousy and withdrawal behavior, which emerge within the social environment of educational institutions, on job outcomes. In the context of this research, jealousy is defined in the literature as "a state characterized by feelings of anger, unease, and fear of loss that arise when individuals perceive a valued relationship is threatened." Withdrawal behavior, on the other hand, includes behavioral patterns where employees avoid fulfilling their responsibilities at the workplace, minimize the time spent on their duties, and in some cases, fail to complete the tasks assigned to them. Withdrawal behavior causes disruptions in organizational operations and leads to passive resistance within the organization. In this study, the impact of teachers' jealousy and withdrawal behavior on job outcomes was examined in educational institutions. Data were collected from 366 teachers working in Kocaeli province through a survey method. These data were analyzed using the SPSS software package and tested through factor analysis, correlation analysis, and regression analyses.
As a result of the analyses, a significant and negative relationship was found between the research variables of jealousy and withdrawal behavior with job stress and intention to leave. According to these findings, when employees exhibit withdrawal behaviors, their job stress increases, and they develop an intention to leave. The findings are expected to guide both administrators and researchers working in similar fields and offer a different perspective on the outcomes of jealousy and withdrawal behavior in educational institutions.