40-70 yaş arası erkeklerde taş hastalığı ile osteopeni ve osteoporoz arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between stone disease and osteopenia and osteoporosis in men between 40-70 years of age
Yazar: MERYEM HAN GÖKDEMİR
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH GEDİK
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Üroloji = Urology

Özet:
Amaç: Üriner sistem taş hastalığı özellikle ülkemizde sıkça görülebilen bir hastalıktır. Hastalık tekrarlayabilen bir durum olduğu için uzun süreli takibi gerekmektedir. Osteopeni ve osteoporoz kemik mineral yoğunluğunun (KMY) azaldığı ve kemik kırıkların yatkınlık yaratan önemli bir halk sağlığı problemidir. Bizim bu çalışmayı yapmadaki amacımız ürolitiazis olan hastalar ile olmayan hastalar arasındaki osteopeni/osteoporoz sıklığının incelenmesidir.
Yöntem: Çalışmamıza Dicle Üniversitesi Üroloji polikliniğine başvuran üst üriner sistemde böbrek taşı olan 50 hasta (Grup1) ve olmayan (Grup 2) 50 hasta çalışmaya alındı. DÜSG'de ve taş protokolünde çekilen BT'de taşı görülen – opak taşı olan – hastalar çalışmaya alındı. Hastaların rutin biyokimya ölçümleri, demografik özellikleri ve kemik mineral yoğunlukları incelendi. Ürolitiazis olan grubun osteopeni-osteoporoz açısından kontrol grubundan daha yüksek bir riske sahip olup olmadığı araştırıldı.
Bulgular: Çalışmamıza aldığımız hastaların tamamı erkekti. Kadın hastalar menopozun kemik mineral yoğunluğuna etkisinden dolayı dışlandı. Ortalama yaş verisi 53,71±8,87'ydi. Hastaların %10'unda Diyabetes mellitus saptandı. Grup 1'deki 50 hastanın %46'sında kemik mineral yoğunluğu sonucu normal, %32 hastanın osteopeni ve %22'sinde osteoporoz olduğu saptanmıştır. İki grup arasında yapılan kıyaslamada ürolitiazis varlığının osteoporoz ve osteopeni açısından riski arttırdığı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. (p=0,036). Aynı inceleme tekrarlayan taş hastalığı için bakıldığında %28 hastanın normal, %44 hastanın osteopeni ve %28 hastanın da osteoporoz olduğu saptanmıştır. Bu durum tekrarlayan taş hastalığının da riski arttırdığı sonucunu kanıtlamıştır (p=0,037).
Sonuç: Ürolitiazis ve özellikle tekrarlayan taş hastalığının kemik mineral yoğunluğunu azalttığı ve osteopeni ve osteoporoz riskini arttırdığı saptanmıştır. Taş hastalığı olan grubun bu açıdan kontrol edilmesini önermekteyiz.
Anahtar kelimeler: Ürolitiazis, Taş hastalığı, Kemik, Osteoporoz, Osteopeni

Abstract:
Purpose: Urinary system stone disease is a commonly encountered condition, particularly in our country. Since the disease is recurrent, it requires long-term monitoring. Osteopenia and osteoporosis are significant public health issues characterized by decreased bone mineral density (BMD) and increased susceptibility to bone fractures. The purpose of our study is to investigate the frequency of osteopenia/osteoporosis between patients with urolithiasis and those without.
Method: Our study examined two groups consisting of 100 patients each, who presented to the Dicle University Urology Clinic with urolithiasis and without urolithiasis. The patients' routine biochemical measurements, demographic characteristics, and BMD were analyzed. We investigated whether the group with urolithiasis had a higher risk for osteopenia-osteoporosis compared to the control group.
Findings: All of the patients included in our study were male. Female patients were excluded due to the impact of menopause on BMD. The mean age was 53.71±8.87 years. Diabetes mellitus was detected in 10% of the patients. Among the group with urolithiasis, it was found that 46% had normal BMD, 32% had osteopenia, and 22% had osteoporosis. A statistically significant increase in the risk of osteoporosis and osteopenia was observed in the presence of urolithiasis when compared between the two groups (p=0.036). Upon further examination for recurrent urolithiasis, it was found that 28% of the patients had normal BMD, 44% had osteopenia, and 28% had osteoporosis. This finding indicates that recurrent stone disease also increases the risk (p=0.037).
Conclusion: It has been observed that urolithiasis, especially recurrent stone disease, reduces BMD and increases the risk of osteopenia-osteoporosis. We recommend monitoring individuals with stone disease for these aspects.
Keywords: Urolithiasis, stone disease, bone, osteoporosis, osteopenia.