Bazı 2-benzoksazolinon bileşiklerinin sentezi ve analjezik etkileri üzerinde çalışmalar
Synthesis of some 2-benzoxazolinone compounds and the studies on their analgesic activities
Yazar: FATMA  BİLGEN BELDÜZ
Danışman: PROF.DR. HAKKI ERDOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Bu çalışmada, ilk aşamada 3-metil-2-benzoksazolinon ve 3-metil-5-kloro-2-benzoksazolinonunbromoasetil klorür ile açillenmesi sonucu, 3-metil-6-bromoasetil-2-benzoksazolinonve 3-metil-5-kloro-6-bromoasetil-2-benzoksazolinon elde edilmiştir. İkinci aşamadabu bileşiklerin 2-benzoksazolinon, 5-kloro-2-benzoksazolinon ve 2-benzotiyazolinonile reaksiyonları sonucu elde edilen bileşikler (Bileşik 1-6), sodyumboro hidrür ileredüklenmiş (Bileşik 7-12) ve biri literatürde kayıtlı toplam 12 adet bileşiğin sentezigerçekleştirilmiştir. Sentezi yapılan bileşiklerin erime dereceleri, reaksiyon verimleri,fiziksel özellikleri, ince tabaka kromatografisinde Rf değerleri ve UV absorpsiyonözellikleri saptanmış; IR, H-NMR, kütle spektroskopisi ve elemental analizsonuçları ile yapıları kanıtlanmıştır. Hazırlanan bileşiklerin analjezik etkileri, aspirinve dipiron referans alınarak, ?Tail Clip Testi?, ?Tail Flick Testi?, ?Hot Plate Testi?ve asetik asit ile oluşturulan ?Kıvranma Testi? ile incelenmiştir.Bu bileşiklerarasında en yüksek etki, 3-metil-5-kloro-6-[2-(2-benzotiyazolinon-3-il)asetil]-2-benzoksazolinon (Bileşik 6) ve 3-metil-6-[2-(5'-kloro-2-benzoksazolinon-3-il)asetil]-2-benzoksazolinon (Bileşik 2) da gözlenmiştir.Anahtar Kelimeler: 3-Metil-2-benzoksazolinon, 3-metil-6-bromoasetil-2-benzoksazolinon, 2-benzotiyazolinon, açillenme

Abstract:
In this study, at the first stage by acylation of 3-methyl-2-benzoxazolinone and 3-methyl-5-chloro-2-benzoxazolinone with bromoacetyl chloride, 3-methyl-6-bromoacetyl-2-benzoxazolinone and 3-methyl-5-chloro-6-bromoacetyl-2-benzoxazolinone areobtained. At the second stage, the compounds (Compound 1-6), obtained from thereactions of the compounds from the first stage with 2-benzoxazolinone, 5-chloro-2-benzoxazolinone and 2-benzothiazolinone are reducted with sodium borohydride(Compound 7-12) and totally twelve compounds one of which registered in theliterature, have been synthesized. The melting points, percentage of the yields,physical properties, Rf values on thin layer chromatograpy and UV absorptionproperties of the compounds have been determined; the structures of them have beenelucidated by IR, 1H-NMR , mass spectroscopy and elemental analyses. Theanalgesic activities of the resulting compounds have been investigated by ?Tail ClipTest?, ?Tail Flick Test? , ?Hot Plate Test? and ?Writhing Test? induced with aceticacid, using aspirin and dipiron as the references . The highest activity among thesecompounds has been observed at 3-methyl-5-chloro-6-[2-(2-benzothiazolinone-3-il)acetyl]-2-benzoxazolinone (Compound 6) ve 3-methyl-6-[2-(5?-chloro-2-benzoxazolinone-3-il)acetyl]-2-benzoxazolinone (Compound 2).Key Words : 3-methyl-2-benzoxazolinone, 3-methyl-6-bromoacetyl-2-benzoxazolinone, 2-benzothiazolinone, acylation