Yaratıcı drama yönteminin 5.sınıf öğrencilerinin yaşam becerileri ve çevresel duyarlılıklarına etkisi: İnsan ve çevre ünitesi örneği
The effect of creative drama method on 5th grade students' life competencies and environmental sensitivities: Example of human and environment unit
Yazar: ABDULLAH DEMİR
Danışman: PROF. DR. OKTAY ASLAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bilim ve teknolojinin gelişmesi ve değişen öğrenme ortamları, farklı yöntemlerin eğitimde uygulanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu kapsamda öğretmen, öğrenme ortamlarında rehberlik rolünü üstlenip öğrencilerin kendi fikirlerini açıklayabildikleri demokratik ortamlar oluşturmalı ve öğrencilerin; muhakeme, empati, iletişim gibi becerilerinin gelişmesini sağlamalıdır. Eğitim çok yönlü olarak bireylerin duyuşsal, devinişsel ve bilişsel olarak ileri düzeyde yetiştirilmesini amaçlar. Bu çok yönlü dengenin sağlanmasında yaratıcı dramaya çok önemli görevler düşmektedir. Fen eğitiminde farklı yöntemlerin kullanılmasına yönelik yapılan çalışmalarda yaratıcı dramanın önemli olduğu görülmektedir. Bu noktada "fen bilimlerinde yaratıcı drama uygulamalarından yararlanmanın, öğrenciler üzerindeki yaşam becerileri ve çevresel duyarlılıklara etkileri nelerdir?" sorusunun yanıtlanması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu çalışma; 5.sınıf fen bilimleri dersi İnsan ve Çevre ünitesinde yaratıcı drama yöntemi kullanılmasının öğrencilerin yaşam becerileri ve çevresel duyarlılıklarına etkisini araştırmak için yapılmıştır. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden deneysel araştırma yöntemi uygulanmıştır. Araştırma tek grup ön test-son test modeline göre desenlenmiş zayıf deneysel türde bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini bir büyükşehirde yer alan bir ortaokulda öğrenim gören 29 tane 5.sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmaya 11 erkek, 18 kız öğrenci katılmıştır. Araştırmada görev alan öğrencilere yaratıcı drama yöntemi ile uygulamalar yapılmıştır. Uygulama senaryoları araştırmacı tarafından fen bilimleri programında yer alan "İnsan ve Çevre" ünitesi kazanımları dikkate alınarak hazırlanmıştır. Araştırma öncesinde ve sonrasında "yaşam becerileri ölçeği" ve "çevresel duyarlılık ölçeği" uygulanmıştır. Deney grubunun puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlılığını test etmek için   puanların normal dağılım göstermesi nedeniyle parametrik testlerden t-testi kullanılmıştır. Ön test ve son test uygulamalarından elde edilen verilerin analizinde "t-testi", aritmetik ortalama, standart sapma ve frekans hesaplamaları kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen sonuçlara göre 5. sınıf "İnsan ve Çevre" ünitesinde yaratıcı drama yöntemi uygulanması; yaşam becerileri alt boyutu olan iletişim becerisinde kuvvetli etkiye sahip olduğu, takım çalışması becerisi yönünden ise yine kuvvetli bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. 5. sınıf "İnsan ve Çevre" ünitesinde yaratıcı drama yöntemi uygulanması iletişim becerisinde orta düzeyde etki gösterirken karar verme becerisi yönünden zayıf bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin genel yaşam becerilerinde anlamlı artış olduğu görülmüştür. Öğrencilere uygulanan çevresel duyarlılık ölçeğinde de anlamlı artış görülmüştür. Bu nedenle öğretmenler tarafından, öğrencilere ders planı hazırlanırken, yaratıcı drama uygulamalarından sıklıkla yararlanılması önerilmektedir. Bununla birlikte öğrencilere çevre duyarlılığı davranışları kazandırılırken yaratıcı drama etkinliklerinin derslere entegre edilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Çevre, Yaratıcı Drama, Çevresel Duyarlılık, Yaşam Becerileri.

Abstract:
The development of science and technology and changing learning environments necessitate the application of different methods in education. In this context, the teacher should assume the role of guidance in learning environments, create democratic environments where students can express their own ideas and ensure the development of students' skills such as reasoning, empathy and communication. Education aims to raise individuals at an advanced level in terms of affective, cognitive and cognitive. Creative drama plays a very important role in ensuring this multifaceted balance. It is seen that creative drama is important in studies on the use of different methods in science education. At this point, the need to answer the question "What are the effects of using creative drama applications in science on students' life skills and environmental sensitivity?" has emerged This study was conducted to investigate the effect of using creative drama method on students' life skills and environmental sensitivity in the 5th grade science course Human and Environment unit. In this study, experimental research method from quantitative research methods was applied. The research is a weak experimental study designed according to the one-group pretest-posttest model. The sample of the study consisted of 29 5th grade students studying in a secondary school in a metropolitan city. 11 male and 18 female students participated in the study. Creative drama method was applied to the students who took part in the research. The application scenarios were prepared by the researcher by taking into account the acquisitions of the "Human and Environment" unit in the science programme. Before and after the study, "life skills scale" and "environmental sensitivity scale" were applied. In order to test the significance of the difference between the mean scores of the experimental group, t-test, one of the parametric tests, was used due to the normal distribution of the scores. In the analysis of the data obtained from the pre-test and post-test applications, "t-test", arithmetic mean, standard deviation and frequency calculations were used. According to the results obtained from the scales, it was seen that the application of creative drama method in the 5th grade "Human and Environment" unit had a strong effect on the communication skill, which is the sub-dimension of life skills, and had a strong effect in terms of teamwork skill. In the 5th grade "Human and Environment" unit, the application of creative drama method had a moderate effect on communication skills, but had a weak effect on decision-making skills. A significant increase was also observed in the environmental sensitivity scale applied to the students. For this reason, it is recommended that creative drama applications should be frequently used by the programmers while preparing the curriculum for the students. In addition, it is suggested that creative drama activities should be integrated into the lessons while students gain environmental sensitivity behaviours.

Keywords: Environment, Creative Drama, Environmental Sensitivity, Life Skills.