Kıvırcık koyunlarına ait bazı verim özelliklerinin fenotipik ve genetik parametrelerinin tahmini
The estimation of phenotypic and genetic parameters of some production traits of Kıvırcık sheep bred
Yazar: TAMER SEZENLER
Danışman: PROF. DR. MUHİTTİN ÖZDER
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Büyüme = Growth ; Genetik parametreler = Genetic parameters ; Kıvırcık koyunlar = Kıvırcık sheeps ; Yaşama gücü = Vitality ; İstatistiksel varyans prosedürü = Statistical variance procedure

Özet:
Bu araştırma 2005 ile 2019 yılları arasında Kıvırcık ırkı 84 baş koç, 787 baş koyun ve 2986 baş kuzu kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmada kuzuların büyüme ve gelişme, günlük canlı ağırlık artışı, yaşama gücü yanısıra koyunların döl verimi ve gebelik süresi ile büyüme ve gelişmeye ilişkin genetik özellikler incelenmiştir. Kıvırcık kuzularının çeşitli dönem canlı ağırlıkları, doğum, sütten kesim(90 gün), 6 ay ve bir yaş ağırlığı sırasıyla; 3.94±0.013, 26.62±0.116, 34.65±0.235 ve 44.10±0.290 kg olarak tespit edilmiş, doğum ile sütten kesim(90 gün) arası günlük canlı ağırlık artışı ortalaması 251.14±1.216 g/gün olurken, süten kesime kadar olan yaşama gücü %92 olarak bulunmuştur. Kıvırcık koyunların döl verimi özelliklerinde kuzulama(doğum) oranı; %79.35, koçaltı koyun başına doğan kuzu sayısı; 0.99 ve doğuran koyun başına doğan kuzu sayısı; 1.24 olarak, gebelik süresi ise ortalama 148.34±0.042 gün olarak tespit edilmiştir. Kıvırcık koyunlarının çeşitli dönem büyüme özellikleri bakımından genetik parametreler ve varyans unsurlarının en iyi doğrusal yansız kestirim tahminleri, SAS ve MTDFREML paket programları ile tahmin edilmiştir. Bu analizlerden elde edilen kalıtım dereceleri doğum ağırlığı, anasal doğum ağırlığı, günlük canlı ağırlık artışı, sütten kesim ağırlığı, 6. ay canlı ağırlığı ve 1 yaş canlı ağırlığı için sırasıyla; 0.31, 0.21, 0.16, 0.16, 0.15 ve 0.14 olarak bulunmuştur. Büyüme özellikleri arasındaki eklemeli genetik korelasyonlar 0.03 ile 1.00 arasında tespit edilmiştir. Diğer taraftan fenotipik ve genetik eğilim yıllar itibariyle pozitif ve olumlu bulunmuştur.

Abstract:
This research was carried out between 2005 and 2019 with 84 head rams, 787 sheep and 2986 head lambs of Kıvırcık sheep breed. The growth traits of lambs, daily live weight gain, surviveral tarits, as well as fertility and gestation period of sheep and genetic characteristics which related to growth traits were investigated in the study. Live weights of growth traits in various periods; birth, weaning (90 days), 6 months and one age weight, were 3.94±0.013, 26.62±0.116, 34.65±0.235 and 44.10±0.290 kg, respectively; while the average daily live weight gain between birth and weaning (90 days) was 251.14±1.216 g/day, the survival rate until weaning was 92% for Kıvırcık sheep breed. The fertility traits for Kıvırcık sheep determined; 79.35% for birth rate, 0.99 for fecundity and 1.24 for litter size, the average gestation period was 148.34±0.042 days. BLUP estimates for genetic parameters and variance components in terms of growth traits of Kıvırcık sheep breed in various periods were estimated with SAS and MTDFREML package programs. The heritabilities obtained from these analyzes for birth weight, maternal birth weight, daily live weight gain, weaning weight, 6 month live weight and 1 year live weight were 0.31, 0.21, 0.16, 0.16, 0.15 and 0.14, respectively. Additive genetic correlations between growth traits were changed between 0.03 and 1.00. On the other hand, phenotypic and genetic tendency were determined positive and significiantly over the years.