Bazı döviz kuru modellerinin belirlenmesi ve ampirik uygulama Türkiye örneği
Some exchange rate determination,empirical analysis of models and exchange rate policies : The case of Turkey
Yazar: GÜLÇİN GÜLTEKİN
Danışman: DOÇ. ALPASLAN AKÇORAOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
1970' li yılların başında sabit kur sisteminin çöküşüyle esnek kursistemi uygulanmaya başlamıştır. Bununla beraber gözlenen dalgalanma vefarklılıklar döviz kuru teorilerinin incelenme ve geliştirilme gereğini artırmıştır.Geleneksel kur teorilerinde, başlangıçta ticaret akımlarına dayalı biryapı izlenmiş; finansal akımlarla beraber döviz kuru belirleme teorilerindesermaye akımları daha önemli hale gelmiştir. Bu yeni teoriler, parasal vevarlık piyasalarına ya da ödemeler bilançosu, portföy dengesi yaklaşımınadayanmakta ve döviz kurunu çoğunlukla finansal bir olgu olarak görmektedir.Bu çalışmada, öncelikle döviz kuru belirleme modelleri teorik olarakanlatılmış, Türkiye döviz piyasası, döviz kuru hareketlerinden bahsedildiktensonra 1994-2005 yılı verilerini kapsayan ekonometrik analiz yapılmıştır.Analizde, Türkiye'nin en çok dış ticaret ilişkisinde bulunduğu ülkelerin (A.B.D,Almanya, ngiltere) para birimleri kullanılmıştır. lk aşamada, regresyonanalizi yapılarak değişkenlerin katsayıları iktisadi ve istatistiksel açıdandeğerlendirilmiştir. Daha sonra hata terimi istatistiklerinden yararlanarakmodellerin öngörü performansları karşılaştırılmış; ardından öngörü değerlerive gerçek değerler ile yapılan regresyon analizi yorumlanmıştır.Sonuç olarak ; yapısal modellerden öngörü gücü diğerlerine göre dahayüksek olan parasal model olarak bulunmuştur. Ancak, tüm yapısal modellerveri bulmadaki zorluklar nedeniyle analize tam olarak dahil edilememiştir.

Abstract:
The flexible exchange rate system has been launched after the collapseof the fixed exchange rate system in early 1970?s. However, as a result offluctuation and changes in exchange rates, the need to examine andimprove the exchance rate theories seems to be growing.Structure based on trade flows (a trade flows based structure) isfollowed by traditional exchange teories in the beginning. With financial flows,the impact of capital flows is more important. These new theories are basedon monetary and asset markets or portfolio balance approaches to thebalance of payments and see the exchange rates as a financialphenomenon.In this study, models of exchange rate determination are explained first.After mentioning Turkish foreign exchange rate market and policy,econometric analysis involving 1994 - 2005 years data is performed. Inanalysis, currency units of main trade partner countries of Turkey(A.B.D,Germany, England) are used. At first stage, regression analysis isperformed and variable coefficients are evaluated by checking economicaland statistical view. And then forecast performances of models are comparedby using error term statistics and regression analysis made by forecastvalues and real values is commented.As a result, monetary approach showing higher forecast performance isfound succesful. However, all structural models couldn?t analyse because ofnot finding all values to use.