Kirlilik cenneti ve kirlilik hale hipotezlerinin ülkelerin gelişmişlik seviyelerine göre malzeme ayak izi perspektifinden analizi
Analysis of pollution haven and pollution halo hypothesis from the perspective of material footprint with the respect to the development level of countries
Yazar: ELİF ERKARA
Danışman: PROF. DR. ETEM KARAKAYA
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
İklim değişikliği mücadelesi, küresel çapta bir öncelik haline gelmiştir ve multidisipliner bir yaklaşım gerektirmektedir. Bu mücadele, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşma, ekosistemlerin korunması, karbon emisyonlarının azaltılması ve toplumsal adaptasyonu içeren geniş bir yelpazede stratejilere dayanmaktadır. Bilimsel araştırmalar, iklim değişikliğinin nedenlerini anlama, etkilerini değerlendirme ve bu konuda etkili politika önlemleri geliştirme noktasında kritik bir rol oynamaktadır. 
Bu tez çalışması, malzeme ayak izi değişkenini benimseyerek, sürdürülebilirlik literatüründe daha önce kullanılmamış bir analitik bakış açısı sunmayı amaçlamaktadır. Bu amaç, sürdürülebilirlik çabalarına yeni bir perspektif getirme potansiyeli taşımaktadır. Özellikle iklim değişikliği bağlamında önemli bir rol oynayan malzeme ayak izinin detaylı analizi, küresel iklim değişikliği mücadelesine anlamlı bir katkı sağlama ihtimalini barındırmaktadır.
Kirlilik Cenneti Hipotezi (KCH) ve Kirlilik Hale Hipotezi (KHH)'nin geçerliliğini malzeme ayak izi bakış açısından değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilen bu tez çalışmasında, farklı ekonomik ve sosyal boyutlara sahip 41 ülkenin 1996-2019 dönemine ait verileri dinamik panel veri analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular, tüm örneklem grubu için doğrudan yabancı yatırımlar (DYY) ve malzeme ayak izi değişkenleri arasında uzun dönemli bir ilişki olduğunu göstermektedir. Geleneksel KCH ve KHH'den farklı olarak, gelişmişlik seviyeleri yüksek ülkelerin malzeme ayak izi bağlamında birer kirlilik cenneti haline geldikleri gözlemlenirken, gelişmekte olan ülkelerde KHH'ne rastlanmaktadır.

Abstract:
The fight against climate change has become a global priority and requires a multidisciplinary approach. This challenge is based on a wide range of strategies, including achieving sustainable development goals, protecting ecosystems, reducing carbon emissions and social adaptation. Scientific research plays a critical role in understanding the causes of climate change, assessing its effects and developing effective policy measures on this issue.
This thesis study aims to offer an analytical perspective that has not been used before in the sustainability literature by adopting the material footprint variable. This goal has the potential to bring a new perspective to sustainability efforts. Detailed analysis of the material footprint, which plays an important role especially in the context of climate change, has the possibility of making a meaningful contribution to the fight against global climate change.
In this thesis study, which was carried out to evaluate the validity of the Pollution Haven Hypothesis (PHH) and the Pollution Halo Hypothesis (PHH) from the material footprint perspective, the data of 41 countries with different economic and social dimensions for the period 1996-2019 were examined with the dynamic panel data analysis method. The findings show that there is a long-term relationship between foreign direct investments (FDI) and material footprint variables for the entire sample group. Unlike traditional PHH and PHH, it is observed that countries with high development levels have become pollution havens in terms of material footprint, while PHH is encountered in developing countries.