Şardonlu 3 iplik kumaşlarda elyaf dökülme durumunu etkileyenfaktörlerin farklı test metotları kullanılarak incelenmesi
Investigation on the factors of the fibre loss in three threadraised fabric by using different test methods
Yazar: ELİF AYLİN PEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. ONUR BALCI ; PROF. DR. CEM GÜNEŞOĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Futter kumaş olarak adlandırılan 2 iplik ve 3 iplik kumaşlar kış ve bahar ayları için
vazgeçilmez bir ürün grubu olup, bu ürün grubunu vazgeçilmez kılan unsur sahip olduğu
giyim konforu, sıcak tutma özelliği, verdiği kalın giysi hissi ve fiyatıdır. Kumaşın performans
özelliklerini belirleyen unsur pamuklu olması ve arka yüzünün şardonlanarak
tüylendirilmesidir. Fiyatını cazip kılan ise kullanılan elyaf kalitesinin ucuz seçeneklerden
oluşturulmasıdır. Ancak fiyat kaygısı ile kullanılan düşük elyaf kalitesi ve şardon prosesinin
getirdiği bazı mekanik zorlamalar, bu giysilerin arka yüzeylerindeki şardonlanan liflerin
dökülmesine neden olmaktadır. Bu dökülme bazen mağazada giysi denemesi esnasında
deneme kabininde, bazen de kullanım veya yıkama esnasında evde olmaktadır. Özellikle
sürekli hareket halinde olan ve %20 lik müşteri grubunu oluşturan çocuklarda bu problem,
koltuk altında, diz bölgesi ve bazı kısık bölgelerinde daha büyük sorun oluşturmaktadır.
Bu durum uluslararası standartlar dâhilinde ölçülebilen bir performans değildir. Bu tür
kumaşları ürettiren ve satışını gerçekleştiren önemli perakendecilerden bir tanesi LC Waikiki
Mağazacılıktır. İlgili kurum bu performansı test edebilmek için Martindale Pilling testini ve
test cihazını referans alarak "in-house" bir standart geliştirmiş ve kullanmaya başlamıştır. Tez
kapsamında bu standart üzerine detaylı bir çalışma yürütülmüştür.
Dolayısıyla, tez çalışması kapsamında, testin ana prensibini oluşturan sürtünme
davranışının lif kaybı üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla gerçekleştirilen çalışmada,
futter örgü kumaşlarda arka yüzünde şardon prosesi ile yaratılan tüy efektinin dayanımını ve
buradaki tüylerin sürtünme etkisiyle dökülme durumlarının değerlendirilmesine yönelik bir
yöntem geliştirilmesi için hali hazırda bulunan test yöntemleri üzerinden incelenmiştir. Bu
amaçla, Martindale Pilling ve Krokmetre test cihazları kullanılarak sürtünme ve dökülme
arasındaki ilişki iki farklı test metodu ile araştırılmıştır. Martindale test cihazı ile
gerçekleştirilen denemelerde devir sayısı, refakat kumaş cinsi ve refakat kumaşın nemlilik
durumu değişken olarak incelenmiştir. Krokmetre test cihazında gerçekleştirilen denemelerde
devir sayısı, refakat kumaş cinsi, refakat kumaşın nemlilik durumu ve test cihazının ön
kısmında bulunan ağırlık plakaları değişken olarak kullanılmıştır. Bu iki test metodu
araştırılırken, şardon işlemi görmüş üç iplik futter yapıların altından giyilen ve günlük hayatta
iç çamaşırı, tshirt ve gömlek amaçlı sıklıkla tercih edilen örgü yapıları refakat kumaşı olarak
kullanılmıştır. Refakat bezinin nemlilik durumunun sürtünme katsayısını etkileyebileceği
düşünüldüğünden, Frictorq test cihazı ile kumaşların yüzey sürtünme katsayıları ölçülmüştür.
Tez kapsamında yapılan değerlendirmeler görüntü işleme ve görsel değerlendirme
olarak iki şekilde gerçekleştirilmiştir. Martindale Pilling test cihazı ile yapılan
değerlendirmeler hem görüntü işleme hem de görsel olarak değerlendirilmiştir. Krokmetre test
cihazı ile yapılan değerlendirmeler ise sadece görsel olarak değerlendirilmiştir. Görüntü
işleme ile değerlendirme için Visual Studio Code 1.36.1 ve Python 3.7.4 yazılım araçları
olarak kullanılmıştır. Ayrıca, görüntüleri ve spektrumları çizmek için MATLAB benzeri bir
arayüz sağlayan Matplotlib 3.0.2'den Pyplot modülü kullanılmıştır. Matematiksel bir kitaplık
olan NumPy (Numerical Python) 1.16.1 modulüde çalışmada kulanılmıştır.
II
Tez kapsamında yapılan görsel değerlendirme ve görüntü işleme analizlerinden alınan
verilere Design Expert 7.0.0 Trial İstatistiksel Analiz Programı yardımı ile %95 güven
aralığında varyans analizi yapılmıştır.
Tez kapsamında elde edilen sonuçlar incelendiğinde, martindale pilling test cihazı ile
yapılan çalışmalarda devir sayısının tüy dökülme performansında ve dökülen tüyün
karakterizasyonunda etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca refakat bezlerinin nemlilik
durumlarının şardon tüyü dökülmesinde etkili bir parametre olduğu belirlenmiştir. Refakat
bezinin değişiminin dolayısıyla

Abstract:
Two and three thread fabric called Futter fabric are unalienable product group for
winter and summer months, the key, which made unalienable, is clothing comfort, thermal
properties, giving sense of heavy cloth and price. The main element, which determines fabric
performance properties, is that these are made up of cotton fibre and their back face, are
napped by raising process. Consisting of the lower fibre quality make desirable their prices.
However, the used lower fibre quality and some mechanical forces by raising process results
in fibre loss onto back face of the raised futter fabric. This fibre loss could be seen either
during changing room in the shop, utilization or during washing. This problem, especially in
children who are constantly on the move and constituting 20% of the customer group, is a
bigger problem in the armpit, knee region and some raucous areas.
This is not a performance that can be measured within international standards. One of
the major retailers who produce and sell such fabrics is LC Waikiki Merchandising. In order
to test this performance, the institution developed and started to use an "in-house standart
standard with reference to the Martindale Pilling test and test device. A detailed study on this
standard was conducted within the scope of the thesis.
Therefore, within the scope of the thesis, the effect of friction behavior, which is the
main principle of the test, on fiber loss was investigated. With this aim, It was examined by
using the test methods available to develop a method for evaluating the strength of the feather
effect created by the raising process on the back of futter knitted fabrics and the friction effect
of the feathers. With this aim, the relation between friction and fibre loss were examined by
using two different test methods which are Martindale pilling test device and crock meter test
device. The trials by Martindale pilling test device, it was investigated effects of the cycles,
types of the adjacent fabric and humidity of the adjacent fabric while trials by the crock meter
test device, it was investigated effects of the cycles, humidity of the adjacent fabric and the
changes of the weight plates found in front of the crock meter. When investigating these two
test methods, knitting structures, which are worn under three yarn futter structures, which are
treated with raising and frequently used for underwear, tshirt and shirt in daily life, are used as
companion fabric. In addition, the friction co-efficient of the adjacent fabric were measured
by Frictorq test device due to the fact that it was thought humidity of the adjacent fabric could
change the friction coefficient of the fabric.
The evaluations in the scope of thesis were employed by two evaluation methods,
which are image processing and visual evaluation. Image processing and visual evaluation
evaluated the evaluations by Martindale Pilling test device. The evaluations by crock meter
test device were only evaluated by visual evaluation. Visual Studio Code 1.36.1 and Python
3.7.4 software tools were used for evaluation by image processing. In addition, in order to
draw images and spectrums, Matplotlib 3.0.2 Pyplot was used. Moreover, in the study,
NumPy (Numerical Python) 1.16.1 was used.
The data obtained from the visual evaluation and image-processing analysis within the
scope of the thesis was analyzed with variance analysis with the help of Design Expert 7.0.0
Trial Statistical Analysis Program at 95% confidence interval.
IV
On examining gained data in the scope of this thesis, it was seen that the cycles in the
Martindale test device were effective on fibre loss performance and their characterization.
Besides, it was determined that the humidity conditions of the adjacent fabrics were an
effective parameter on the fibre loss. The chancing of the adjacent fabric affected fibre loss
performance depending on the surface friction coefficient of the adjacent fabrics.