Fiili profesyonel sporcuların sosyal güvenlik hakları üzerine bir araştırma
A research on the social security rights of actual professional athletes
Yazar: ÇİĞDEM GÖKDUMAN
Danışman: DOÇ. DR. CENK TEMEL ; PROF. DR. YUSUF ALPER
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Bu araştırma sporun endüstrileşmesiyle birlikte tüm spor dallarında işçi olarak 
faaliyet gösteren, hayatını spor üzerinden idame ettiren ve düzenli bir gelir elde eden fiili 
profesyonel sporcuların sosyal güvence kapsamına alınması için bir uygulama önerisinde 
bulunmak amacıyla yapılmıştır. Bu kapsamda profesyonel sporcuların 4/1-a'lı sigortalı 
olmaları için gerekli şartların bulunduğu belirtilerek, sporda sosyal güvenlik ihtiyacı doğuran 
risk unsurları kısa ve uzun vadeli sigorta kolları kapsamında ve spor dalları özelinde ayrıntılı 
şekilde incelenmiştir. 
Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni 
kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 4 gizli profesyonel sporcu, 5 profesyonel 
sporcu, 2 kulüp yöneticisi, 3 milli antrenör, 2 uluslararası hakem, 1 menajer, 3 sosyal güvenlik 
uzmanı, 2 özel sigorta uzmanı olmak üzere 22 katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı 
olarak araştırmacı tarafından oluşturulmuş 11 sorunun yer aldığı yarı yapılandırılmış görüşme 
formu kullanılmıştır. Katılımcılarla yapılan görüşmelerden elde edilen veriler Nvivo 10 
programına aktarılarak içerik ve betimsel analizleri yapılmıştır. 
Bulgular: Araştırma verilerinden elde edilen bulgulara göre "Sporda Sosyal Riskler" 
ana teması, "Sporda İş Kazası ve Meslek Hastalığı", "Sporcunun Hastalanması", "Sporda 
Analık", "Sporda İşsizlik", "Sporda Malullük", "Sporda Yaşlılık" ve "Sporda Ölüm" alt 
temaları ortaya çıkmıştır. Bu alt temalara göre sporda sosyal güvenlik ihtiyacı doğuran risk 
unsurlarının var olduğu ve profesyonel sporcuların bu sosyal risklere karşı 4/1-a kapsamında 
sigortalı olmaları için gerekli şartların sağlandığı bulgularına ulaşılmıştır. 
Sonuç: Sosyal risklerin insanların gelirlerinde azalma ve giderlerinde artışa sebep 
olması ve bireyin yoksulluk seviyesine düşmesine neden olarak bakıma muhtaç hale 
getirebilme ihtimali karşısında bireyler sosyal güvence kapsamına alınmakta ve bu riskler 
karşısında korunmaktadırlar. Spor özelinde de bulunan bu sosyal riskler sporcular için risk 
oluşturmaktadır. Yapılan çalışma ve incelenen literatür spordaki başarının en temelinde 
sporcunun kendisini garanti altında hissetme duygusunun yattığını göstermektedir. Geleceği 
garanti altına alınmayan ve güvencesiz çalışan bir sporcunun başarıya tam anlamıyla 
odaklandığı ve motive olduğu söylenemez. Bu problemlerin çözülmesi ve sporda sosyal risklere karşı profesyonel sporcuların sigorta kapsamına alınması ile başarının artacağı ve sporun daha da yaygınlaşacağı söylenebilir.

Abstract:
Aim: This research was carried out in order to propose an application for the inclusion 
of de facto professional athletes, who work as workers in all sports branches, maintain their 
lives through sports and earn a regular income, within the scope of social security, with the 
industrialization of sports. In this context, it has been stated that there are necessary 
conditions for professional athletes to be insured with 4/1-a, and the risk factors that create the 
need for social security in sports are examined in detail within the scope of short and longterm insurance branches and sports branches.
Materials and Methods: In the research, phenomenology design from qualitative 
research methods were used. The study group of the research consists of 22 participants, 
including 4 undercover professional athletes, 5 professional athletes, 2 club managers, 3 
national trainers, 2 international referees, 1 manager, 3 social security specialists, 2 private 
insurance specialists. As a data collection tool, a semi-structured interview form consisting of 
11 questions created by the researcher was used. The data obtained from the interviews with 
the participants were transferred to the Nvivo 10 program and content and descriptive 
analyzes were made.
Findings: According to the findings obtained from the research data, the main theme 
of "Social Risks in Sports", "Occupational Accident and Occupational Disease in Sports", 
"Athlete's Sickness ", "Maternity in Sports", "Unemployment in Sports", "Disability in 
Sports", "Occupational Disease in Sports" and "Death in Sports" sub-themes emerged. 
According to these sub-themes, it has been found that there are risk factors in sports that 
create the need for social security and that the necessary conditions are met for professional 
athletes to be insured against these social risks within the scope of 4/1-a.
Conclusion: In the face of the possibility that social risks cause a decrease in people's 
incomes and an increase in their expenses and that they may fall into poverty, individuals are 
included in the scope of social security and are protected against these risks. These social 
risks, which are also specific to sports, pose a risk for athletes. The study and the literature 
examined show that the most basic of success in sports is the feeling of feeling under 
the guarantee of the athlete. An athlete whose future is not guaranteed and who works insecure 
cannot be said to be fully focused on success and motivated. It can be said that success will increase and sports will become more widespread, with the solution of these problems and the 
inclusion of professional athletes in the scope of insurance against social risks in sports.