Romanların toplumsal yaşamda kimlik inşasına dair sosyokültürel bir alan çalışması: Gökçebey örneği
On the construction of identity of Roma in social life a sociocultural study – the example of Gökçebey
Yazar: KAMİL EFE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ÖZER ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDEM DİRİMEŞE
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Disiplinlerarası Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Etnik kimlik = Ethnic identity ; Kültürel kimlik = Cultural identity ; Sosyokültürel inceleme = Socio-cultural investigation

Özet:
Bu çalışma, tarih sahnesinde çıkışlarından itibaren egzotik yaşam tarzları, etnik ve kültürel kimlikleriyle dünyanın her yerinde dikkat çekmiş olan Çingene/Roman topluluğunun, toplumsal yapı içerisinde gelişen kimlik inşa sürecinin, günümüzde nasıl tesis edildiğini Gökçebey ilçesi özelinde sosyokültürel perspektiften incelenmesini içermektedir. Çalışma sahasının seçilmesinde,  ilçe nüfus yoğunluğunun az olması ve ilçede yaşayan Roman nüfusun ilçe merkezindeki toplam nüfusun yaklaşık olarak %10'unu oluşturması etkili olmuştur. Nüfus özellikleri bakımından toplumsal yapıyı oluşturan birimlerin, birbiriyle etkileşimlerinin daha yüksek olabileceği, dolayısıyla toplumsal entegrasyonun daha kolay anlaşılabileceği varsayımından hareketle başlatılan araştırma bir alan araştırması olduğu için nitel araştırma yöntemlerinden mülakat ve gözlem tekniğinden faydalanılmıştır. Literatür araştırması yapıldıktan sonra, kuramsal çerçeveyle uyumlu yarı yapılandırılmış görüşme soruları hazırlanarak, araştırma sahasında bizzat yerinde görüşmeler yapılmıştır. Çalışma, kimlik ve toplumsallaşma ilişkisini sosyokültürel açıdan ele aldığından katılımcılara yöneltilen sorularla dil, meslek, eğitim, ritüeller, dayanışma, yaşam tarzı, boş zaman, evlilik, etnisite, ötekileştirme gibi belirleyicilerden elde veriler, betimsel analiz yöntemiyle yorumlanarak bulgulara ulaşılmıştır. Araştırmanın sonucunda, Gökçebey Roman topluluğunun hala eğitim, okullaşma seviyesinin ülke ortalamasının altında olduğu, hurdacılık gibi günlük enformel işlerin yaygın biçimde devam etmesine rağmen diğer meslek kollarına geçişlerin de gözlemlendiği, etnik kimliğe bağlı ön yargı ve dışlanmanın hissedilmesine karşılık bir toplumsal uzlaşı ortamı sağlandığı, kimliğe özgü müzikal yatkınlığın devam ederken geleneksel mesleklerin kaybolmaya yüz tuttuğu saptanmıştır. Kültürel entegrasyon ve toplumsal uyum bakımından azınlık yaşam alanlarının dağınık olmasının egemen kültürle teması ve kültürel geçirgenliği artırdığı, bölgede uzun süre yerleşik düzende yaşıyor olmanın aidiyet duygusunu pekiştirdiği, bu vesileyle ortak kültür yaratma bakımından Roman kimliğinin toplumsal yapı içinde inşasını olumlu etkilediği anlaşılmıştır.

Abstract:
This study includes examining how the identity construction process of the Gypsy/Roma community, which has attracted attention all over the world with its exotic lifestyles and ethnic and cultural identities since their emergence on the stage of history, within the social structure, is established today, from a socio-cultural perspective, specifically in Gökçebey district. The selection of the study area was influenced by the low population density of the district and the fact that the Roma population living in the district constitutes approximately 10% of the total population in the district center The research, which was initiated based on the assumption that the units that make up the social structure in terms of population characteristics, may have higher interactions with each other, and therefore social integration can be understood more easily, was a field research, and qualitative research methods such as interview and observation techniques were used. After the literature research was conducted, semi-structured interview questions compatible with the theoretical framework were prepared and on-site interviews were conducted in the research field. Since the study deals with the relationship between identity and socialization from a socio-cultural perspective, the data obtained from the questions asked to the participants and the determinants such as language, profession, education, rituals, solidarity, lifestyle, leisure time, marriage, ethnicity, marginalization were interpreted with the descriptive analysis method and the findings were reached. As a result of the research, it was found that the level of education and schooling of the Gökçebey Roma community is still below the country average, although daily informal jobs such as scrap collecting continue to be widespread, transitions to other professions are also observed, an environment of social consensus is provided in contrast to the prejudice and exclusion due to ethnic identity, and identity-specific It has been determined that while musical predisposition continues, traditional professions are on the verge of disappearing. It has been understood that the dispersion of minority living spaces in terms of cultural integration and social harmony increases the contact with the dominant culture and cultural permeability, that living in a settled system in the region for a long time reinforces the sense of belonging, and thus positively affects the construction of the Roma identity within the social structure in terms of creating a common culture.