Hisse senetlerinin minimum risk ile maksimum getirili portföyünün oyun kuramı ile oluşturulması
Using game theory to provide maximum return with minimum risk in stock market
Yazar: UMUT TAYLAN ÖNER
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM DOĞAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Bölümü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Yöneylem Araştırması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Hisse senedi getirileri = Stock returns ; Hisse senetleri = Stocks ; Oyun teorisi = Game theory ; Risk = Risk

Özet:
Bir ekonomide fon talep edenler ile fon arz edenler arasındaki iletişimi sağlayan, fon akımlarını düzenleyen kurumlar ve finansal araçlar ile bunları düzenleyen hukuki ve idari kurullardan oluşan yapı finansal piyasalar olarak tanımlanır.Stratejik çok sayıda etkileşimi içinde bulunduran, finansal piyasalar, aynı zamanda birçok sosyo-ekonomik işlevlerin etkisinde kalarak beraberinde sürekli risk ve belirsizlikleri de meydana getirmekte ve bu piyasada alınan ekonomik kararlar birbirlerinin sonucunu etkileyen kararlar olmaktadır. Etkileşimler karşılıklı, birbirine bağlı kararlar anlamında stratejiktir. Stratejik yapı, alınan bazı kararların veya yapılan hareket seçimlerinin daha iyi ya da kötü sonuçlar doğurması ile bağlantılıdır. Oyun kuramı bu etkileşimleri ve süreçlerini matematiksel olarak inceler. Oyun kuramı; esas amacı birbirine rakip olan ve çıkarları çatışan tarafların davranışlarına ilişkin çeşitli varsayımlar altında, ortak bir dengeye ulaşılıp ulaşılamayacağını analiz eden varsayımlardan birisidir. Buna karar etkileşimi, ya da etkileşimli karar verme süreci de denilebilir.Belirsizlik ortamında karar vermenin en güç yönü yatırımcının riski hangi oranda ekstra getiri beklentisi karşılığında, üstlenebileceği kararıdır.İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında ( İMKB ) seçilmiş hisse senetlerinden minimum risk düzeyinde maksimum getirili portföy oluşturma problemi doğaya karşı oynanan iki kişilik sıfır toplamlı bir oyun olarak düşünülebilir.Oyunda taraflardan biri gelirini maksimize etmek isteyen yatırımcı, diğeri ise İMKB'dir.Modelde yatırım dönemi bir ay olarak düşünülmüştür. Piyasa bu dönemde elinde sonsuz sayıdaki stratejiden herhangi birini oynayarak hisse senetlerinin o anki piyasa değerini belirlemektedir. Bu durumda yatırımcının stratejileri elindeki fonun ne kadarını hangi hisse senedine yatırmak olarak sınırlandırılabilir. Ödemeler matrisi 2001-2008 dönemindeki beş yılın her ayı için seçilmiş hisse senetlerinin net getirileriyle oluşturulmuştur. On iki ayrı ödemeler matrisi doğrusal programlama modeline dönüştürülerek, beş yıllık verilerden hareketle her ay için yatırımcının minimum risk düzeyinde elde edebileceği maksimum geliri veren portföyü elde edilmektedir.

Abstract:
Financial markets are defined as the framework consisting of institutions performing fund flow,financial instruments and legulatory administrative and legal commities, and providing a link among fund suppliers and devandants.Financial markets, containing lots of strategic interactions, also creates risks and ambiguity due to the effects of socio-economical factors;and the decisions taken in this market affect each others' results.Interactions are mutual and strategic. The strategic framework is related with teh better or worse situations generated by decisions and chosen processes. The game theory deals with these interactions and processes mathematically.The Game theory is one of the hypothesis which aims to analyse whether or not there will be an equilibrium in the behaviours of the players who are oppenents and have conflict of interest. This is also called decision interaction or interactive deciding process.The hardest part of deciding in ambiguity is deciding in which profit rate the investor will be satisfied to undertake the risk.The problem of forming a portfolio in IMKB from the stocks with minimum risk and maximum profit is like a two-player the zero sum game played against the nature.One of the players is the investor who wants to maximize his revenue, and the other is IMKB.In the model, the investment period is taken as one month.IMKB assigns the instant value of the stocks by playing one of the infinitely many strategies that owns.In this case, the stragecy of the investor is limited by deciding which stock he will invest his fund. The payment of matrix is formed with the net profit of stocks of each month in the 2001-2008 period. By transforming the 12 payment matrices into linear programming model,with the data of the 5-year period, the inverter's portfolio with maximum profit and minimum risk is formed.