Gebelerde sigara içme durumunun değerlendirilmesi ve sigaranın zararları konusunda bilgi düzeylerinin tespiti
Assessing the smoking status of pregnancies and determining the level of knowledge about the harms of cigarettes
Yazar: DURSUN EROL AFŞİN
Danışman: PROF. DR. LEYLA SAĞLAM
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Gebelik = Pregnancy ; Nikotin = Nicotine ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sigara içme = Smoking

Özet:
ÖZET
Gebelerde Sigara İçme Durumunun Değerlendirilmesi ve Sigaranın Zararları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Tespiti
Sigara kullanımı, dünyadaki ölüm nedenleri arasında ikinci sırayı almakta ve ortalama olarak yılda 5,4 milyon kişi sigara nedeniyle ölmektedir. Gelişmiş toplumlarda sigara tüketiminde hızlı bir azalma yaşanırken, gelişmekte olan ülkelerde ise sigara tüketimi giderek artmıştır. Yüksek refah düzeyindeki kadınlar düşük refah düzeyine sahip kadınlara göre daha fazla sigara kullanmaktadırlar. Doğurganlık durumu göz önüne alındığında, halen gebe olan her on kadından biri sigara içmektedir. Ülkemizde gebe kadınlarda sigara içme durumlarını yansıtacak yeterli sayıda çalışma yoktur. Bir toplumda kadın popülâsyonunda sigara tüketiminin artması, sigaradan kaynaklanan gebelik ile ilgili risklerin de artmasına neden olmaktadır.
Gebelik sırasında sigara içimi sadece doğum öncesi olumsuz olaylar değil aynı zamanda önemli doğum sonrası sorunlar ile de ilgilidir. Pek çok kadın hamileliliği sırasında sigara içmekte ve sigarayı bırakmış olan pek çok kadın da doğum sonrasında sigara içmeye tekrar başlamaktadır. Sigara, fetüs ve anne sağlığını olumsuz yönde etkileyen çok önemli ancak önlenebilir bir nedendir. Bu çalışmada gebelerde sigara içme durumunun değerlendirilmesi ve sigaranın zararları konusunda bilgi düzeylerinin tespiti amaçlanmıştır.
Kesitsel nitelikteki gebelerde yapmış olduğumuz çalışmanın evrenini Erzurum İl Halk Sağlığı Müdürlüğü'nden alınan veriler doğrultusunda Erzurum il merkezinde yaşayan 14.030 gebe oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü, sigara içme prevalansı %9 olarak alınarak, %99 güven aralığında 428 kişi olarak hesaplanmıştır (Epi Info programı). Araştırmaya katılmayı kabul etmeyenlerin yerine yedek grup seçilerek örneklem büyüklüğünün tamamlanması hedeflenmiştir. Veriler gebelerin sosyodemografik özelliklerini ve sigara içme durumlarını sorgulayan bir anket formu aracılığı ile yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Olası analiz teknikleri arasında ki-kare, Mann-Whitney U testi, independent samples t testi analizleri bulunmaktadır. Verilerin istatiksel değerlendirmesinde SPSS 20 versiyon paket programı kullanılmıştır.
Çalışmamıza 500 gebe katılmış olup, katılımcıların sigara içme durumlarına bakıldığında ise 60'ının (%12,0) sigara içmekte olduğu görüldü. Sigara içen katılımcıların gebelik öncesi sigara içme durumlarına bakıldığında 83' ünün gebelik öncesi sigara içtiği, bunlardan 26'sının gebelikte sigara içmeyi bıraktığı, 57'sinin de gebelik süresince sigara içmeye devam ettiği görüldü. Gebelik öncesi sigara içme öyküsü olmayan üç kişinin de gebelikte sigara içmeye başladığı tespit edildi. Katılımcıların gebelikte sigara içme durumları sorgulandığında ise 60'ının gebelikte sigara içtiği görüldü.
Bu araştırma ve son dönemlerde yapılan diğer bazı araştırmaların sonuçları doğrultusunda dünyada ve ülkemizde gebe kadınlar arasında sigara içiminin önemli bir sorun olarak ele alınması gerekmektedir. Kadınlar arasında gebelikte veya gebelik öncesi ve sonrası dönemde sigara kullanımının hala yaygın olması ciddi bir halk sağlığı sorunu olup yeni nesillerin sağlığını tehdit etmekte ve bu konudaki çalışmaların daha aktif olması gerektiğini göstermektedir. Gebelikte sigara kullanımı; gebenin ve eşinin eğitim durumu, eşinin sigara kullanımı, ailenin sosyo-demografik özellikleri ile sigaranın zararları konusunda bilgi düzeyleri ilişkilendirilmiştir. Elde edilen verilere göre kadınların sigaranın gebelikte ne gibi zararları olduğu konusunda yeterli bilgiye sahip olmadıkları ve bunun diğer çalışmalarla benzerlik gösterdiği gözlenmiştir.
Gebelikte sigara kullanımı ile ilişkili faktörler sorgulanıp gerekli danışmanlık hizmetleri ve eğitimler verilerek; sigara kullanımının önlenebileceği ve bu sayede sigaranın anneye, bebeğe ve gebeliğe olan riskleri azaltılabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: sigara alışkanlığı, gebelik, risk

Abstract:
ABSTRACT
Assessing the Smoking Status of Pregnancies and Determining the Level of Knowledge About the Harms of Cigarettes
Cigarette smoking is the second most common cause among the causes of death in the World and approximately 5.4 million people die due to the smoking every year. Although cigarette smoking has being rapidly decreased in developed countries, it is continuously increasing in underdeveloped countries. The rate of smoking habit in women with high level of welfare is higher than low level ones. Considering that the productivity, currently one of every ten pregnant women are smoke rs. There is no adequate number of study reflecting the smoking behaviours of pregnant women in our country. Increasing rate of smoking in women, causes the increase of pregnancy-related risks in any population
Smoking during pregnancy is related to not only adverse events before delivery, but also important problems after delivery. Many women smoke during pregnacy and also many women who already given up, restart smoking after delivery. Cigarette, is very important but preventable cause that adversely affecting both fetus and mother's health. In this study, it was aimed to evaluation of the smoking behaviours of pregnant women and definition of their level of knowledge about harmful effects of smoking.
The main population of this study is composed of the data taken from Erzurum Public health ministry derived from 14030 pregnant women living in Erzurum city centre. The size of sampling was measured as 428 person by considering the prevelance of smoking as 9% in 99% confidence interval (Epi info programme). Pregnant women who refused to enter study were replaced from replacement sample group by the aim of maintenance of sample size. Data were collected by using an anquette form evaluating social-demografic features and smoking behaviours by face to face technique. Possible analysis techniques include student t test, chi-square test, univariate analysis (Anova), and regression an correlation analysis. Statistical analysis of the data was performed by using SPSS 20 version pack programme.
Five hundred pregnant women which 60 (12%) of whom are smokers, participated to this study. By the evaluating of pre-pregnancy smoking behaviours of participants, it was seen that 83 of the participants were smokers in pre-pregnancy period and 26 of them gave up in pregnancy period whereas 57 of them carried on smoking and 3 of them started to smoke during pregnancy. Totally 60 participants were smokers during pregnancy.
According to the results of this study and recently performed other studies, smoking habit in pregnant women should be considered as an important issue in our country and in the World. Smoking habit among the women in pre, during and post pregnancy period is still common, and this situation is a serious public health problem that threatening the health of next generations. So, this issue necessitates active efforts in this area. Smoking during pregnancy is related to education level of pregnant and her spouse, smoking habit of partner, and social and demographic features of the family. According to the data derived from this study, it was observed that women do not have enough information about the risks and harmful effects during pregnancy as similar to the other studies.
It is thought that by searching of the factors related to smoking during pregnacy and providing necessary consulting trainings and services, tobacco use could be prevented. By virtue of this, the maternal, neonatal, and antenatal risks by smoking can be reduced.
Keywords: smoking habit, pregnancy, risk