Multipl skleroz ve diğer demiyelinizan hastalıklarda kalpain ile HMGB1/TLR4/NF-κB sinyal yolağı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between calpain and HMGB1/TLR4/NF-κB signaling pathway in multiple sclerosis and other demyelinating diseases
Yazar: FİRDEVS ULUÇ
Danışman: DOÇ. DR. ŞULE AYDIN TÜRKOĞLU ; ÖĞR. GÖR. ŞEYDA KARABÖRK
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Multipl skleroz = Multiple sclerosis

Özet:
Demiyelinizan hastalıklar için daha etkili tedavilerin bulunabilmesi açısından 
sinyal yolakları ve ilişkili oldukları faktörlerin tespiti oldukça önemlidir. Bu 
doğrultuda; yeni tanılı Multiple Skleroz (MS) ve Nöromiyelitis Optika Spektrum 
Bozukluğu (NMOSD) hastalarında Kalpain-1 (CLPN1) ve Kalpain-2 (CLPN2) ile 
HMGB1/TLR4/NF-κB sinyal yolağı arasındaki olası ilişkisinin incelenmesi ve bu 
proteinlerin İnterlökin 17A (IL-17A) ve İnterlökin 37 (IL-37) sitokinlerine 
etkisinin belirlenmesi amaçlandı. BAİBÜ Nöroloji polikliniğine başvuran ve 
yeni tanı almış 18-65 yaş arasındaki MS (n=36), NMOSD (n=9) ve Psödotümör 
Serebri (PTS, n=28) olgularının BOS örneklerinde CLPN1, CLPN2, HMGB1, 
TLR4, NF-κB, IL-17A ve IL-37 seviyeleri ELISA yöntemiyle belirlendi. CLPN1 
seviyesi MS grubunda NMOSD ve PTS grubundan daha yüksekti. CLPN2 
seviyesi MS olgularında PTS olgularından yüksek, NMOSD olgularında ise PTS 
olgularından düşüktü. Gruplar arasında HMGB1, TLR4, NF-κB, IL-17A ve IL37 seviyelerinde anlamlı farklılık görülmedi. Ancak, IL-17A ve IL-37 arasında 
pozitif korelasyon görüldü. Yaş ve cinsiyete bağlı olarak tüm parametrelerde 
anlamlı farklılık görülmedi. MS olgularında CLPN1 ile HMGB1/TLR4/NF-κB 
sinyal yolağı arasında pozitif korelasyon görüldü. CLPN2 ile HMGB1 ve TLR4
arasında pozitif korelasyon görüldü, ancak NF-κB ile korelasyon tespit edilmedi. 
NMOSD olgularında HMGB1/TLR4/NF-κB sinyal yolağı ile CLPN1 ve CLPN2 
arasında korelasyon olmadığı görüldü. Tüm gruplarda IL-37 seviyesi IL-17A'dan 
yüksektir. Bu sonuçlar neticesinde anti-enflamatuar IL-37 seviyesinin tüm 
gruplarda yüksek çıkmasının nöroprotektif olarak bildirilen CLPN1'in seviyesinin
yüksek olmasından kaynaklandığı düşünülebilir. Nöroenflamasyonun erken 
döneminde CLPN1'in CLPN2'den daha etkin olduğu düşünülebilir. CLPN1 ve 
CLPN2 etki farkı ve HMGB1/TLR4/NF-κB sinyal yolağı ile ilişkisinin daha kesin 
verilerle belirlenebilmesi için daha büyük çalışma gruplarında CLPN1'e özgü 
inhibitörlerle in-vivo ve in-vitro prospektif çalışmalar yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Identification of signaling pathways and their associated factors is crucial for 
finding more effective treatments for demyelinating diseases. Accordingly, it was
aimed to investigate the possible relationship between Calpain-1 (CLPN1) and 
Calpain-2 (CLPN2) and HMGB1/TLR4/NF-κB signaling pathway and to 
determine the effect of these proteins on Interleukin 17A (IL-17A) and Interleukin 
37 (IL-37) cytokines in newly diagnosed Multiple Sclerosis (MS) and 
Neuromyelitis Optica Spectrum Disorder (NMOSD) patients. CLPN1, CLPN2, 
HMGB1, TLR4, NF-κB, IL-17A and IL-37 levels were determined by ELISA 
method in CSF samples of newly diagnosed MS (n=36), NMOSD (n=9) and 
Pseudotumor Cerebri (PTS, n=28) patients aged between 18-65 years who applied 
to BAİBÜ Neurology outpatient clinic. CLPN1 level is higher in the MS group 
than in the NMOSD and PTS groups. CLPN2 levels were higher in the MS group 
than in the PTS group and lower in the NMOSD group than in the PTS group. 
There were no significant differences in HMGB1, TLR4, NF-κB, IL-17A and IL37 levels between the groups. However, a positive correlation was observed 
between IL-17A and IL-37. No significant difference was observed in all 
parameters depending on age and gender. A positive correlation was observed 
between CLPN1 and HMGB1/TLR4/NF-κB signaling pathway in MS patients. 
Also, a positive correlation was observed between CLPN2 and HMGB1 and 
TLR4, but not with NF-κB. There was no correlation between HMGB1/TLR4/NFκB signaling pathway with CLPN1 and CLPN2 in NMOSD cases. IL-37 level was 
higher than IL-17A in all groups. As a result of these results, the high level of 
anti-infilammatory IL-37 in all groups may be thought to be due to the high level 
of CLPN1, reported to be neuroprotective. It may be considered that CLPN1 is 
more effective than CLPN2 in the early phase of neuroinflammation. In-vivo and 
in-vitro prospective studies with CLPN1-specific inhibitors in larger study groups 
are recommended to determine the difference in CLPN1 and CLPN2 effects and 
the relationship with HMGB1/TLR4/NF-κB signaling pathway with more precise 
data.