Laodikeia caracalla nymphaeumu üst yapı plastiği
Superstructure plasticity of the caracalla nymphaeum in laodicea
Yazar: SEVCAN TATAR
Danışman: PROF. DR. AYŞE FATMA EROL
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Lykos Laodikeia'sı Denizli ili Goncalı, Eskihisar, Bozburun mahalleleri sınırları içerisinde yer almaktadır. Ticaret yolları üzerinde yer alan kent Roma Dönemi'nde ticaret merkezi konumuna gelmiş olup taşra kimliğinden kurtulmuştur. Bu doğrultuda metropol olarak adlandırabileceğimiz kentte refah düzeyi artmış ve imar faaliyetlerine önem verilmiştir. Roma İmparatorluk Dönemi'nde artan imar faaliyetleri sonucunda kentte yer alan yapılarda bezeme çeşitliliği dikkat çekicidir. Çalışmanın konusu İmparatorluk Dönemi'nde inşa edilen Caracalla Nymphaeumu'nun üst yapı plastiğinin çeşitli ve zengin bezemeleridir. Mimari bezemeler başlık, arşitrav, arşitrav-friz, friz ve geison blokları halinde gruplandırılarak anlatılmıştır. Kronolojik bilgiler taşıyan blokların bezeme kuşaklarında, dönemlerin stil özellikleri yapıdaki inşa faaliyetleri ve tarihleme hakkında yorum yapılmasını sağlamıştır. Dört evresi bulunan çalışma konumuzdaki bloklar incelenirken, Anadolu'da bulunan çağdaş yapılarla karşılaştırmalar yapılarak bir sonuca varılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, Laodikeia Antik Kenti ile çeşitli kentler ve atölyeler arasındaki etkileşim konusunda öneriler getirilmesi de mümkün olmuştur. İmparatorlara ait anıtsal yapıların varlığı kentin ekonomik gücünün göstergesidir. Bu güç sayesinde Anadolu'da yer alan büyük kentler gibi zengin ve özenli mimari bezeme anlayışının varlığı anlaşılmaktadır.

Abstract:
Laodicea on the Lycus is located within the boundaries of the Goncalı, Eskihisar, and Bozburun neighborhoods of Denizli province. Situated on trade routes, the city became a commercial center during the Roman Period, shedding its provincial identity. As a result, the city, which can be termed a metropolis, saw an increase in prosperity and a focus on construction activities. The architectural ornamentation in the city's structures, resulting from the increased construction activities during the Roman Imperial Period, is noteworthy for its variety. This study focuses on the diverse and rich decorations of the superstructure plasticity of the Caracalla Nymphaeum, constructed during the Imperial Period. Architectural decorations are grouped and described as capitals, architraves, architrave-friezes, friezes, and geison blocks. The decorative bands of the blocks, which carry chronological information, allow for commentary on the stylistic features of the periods, construction activities, and dating of the structure. While examining the blocks, which are the subject of this four-phase study, comparisons with contemporary structures in Anatolia were made to reach a conclusion. In this context, it has also been possible to propose suggestions regarding the interaction between the ancient city of Laodicea and various cities and workshops. The presence of monumental structures belonging to emperors is an indicator of the city's economic strength. This strength indicates the existence of a rich and meticulous architectural decoration approach, similar to that found in other major cities in Anatolia.