Günümüzde babalık algısının dönüşümü: Kentli, orta sınıf, dindar baba örneği
Contemporary transformations of the perception of fatherhood: The case of urban, middle-class, religious father
Yazar: MERVE TOPAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAFİZE ŞULE ALBAYRAK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Algı = Perception ; Ana-baba algısı = Parents perception ; Babalık = Fatherhood ; Babalık davranışı = Paternal behavior ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dindarlık = Religiousness ; Kentlileşme = Urbanized ; Orta sınıf = Middle class ; Sosyal inşaa = Social construction

Özet:
Kişilerin kendi benliklerini algılayışları, toplumda nasıl davranış geliştireceklerine dair bir biliş edinmeleri ve bunlara binaen bir davranış geliştirme süreçleri toplumsal değişimlerden bağımsız olmamaktadır. Bu bağlamda, bu tezin konusunu sanayileşme, modernleşme, kentleşme ve küreselleşme gibi dünya tarihinde hızlı ve kapsamlı bir toplumsal değişimi başlatan süreçler ile ilişkisi bağlamında günümüzde kültürel bir inşa olan babalık algısının ve ilgili babalığa dair anlam kodlarının dönüşümü oluşturmaktadır. Toplumsal değişim üst başlığında ele alınan araştırmada konu, iki temel problem üzerinden işlenmektedir. Bunlar; "kentli geçiş toplumundaki babalık rolü algısında kuşaklararası farklılaşma" ve "ilgili babalık algısının dönüşümü"dür. Söz konusu araştırmada, küresel modern olgulara eklemlenme eğiliminin yüksek olduğu kentli, orta sınıf hayat tarzları ve koşullarında Türk toplumu özelinde nasıl bir babalık algısı geliştiğine bakılmış; bu iki parametreyle birlikte din uzlamının günümüzde kentli, orta sınıf, dindar babanın modern aile ve ebeveynlik kültürünü benimseme sürecine nasıl etki ettiği öğrenilmek istenmiştir.
İki bölümden oluşan bu araştırmanın ilk bölümünde; ilk olarak babalığın toplumsal inşa yönü, erkeklik algısıyla olan bağlantısı ve kentli ile orta sınıfa ait olma durumlarının cinsiyet rollerinin kavranışı ile olan ilişkisi kavramsal olarak tartışılmakta, ikinci olarak literatürdeki temel tartışmalardan hareketle "ilgili babalığın" tarihi ortaya koyulmaktadır. Burada babalığın içinde üretildiği tarihsel süreçle bağlantısı kurulup babalık kültürünün dönüşümünde etkili olan dinamiklere bakıldıktan sonra, araştırmanın ikinci bölümünü oluşturan uygulama bölümüne geçilmiştir.
Nitel bir çalışma deseninin kullanıldığı araştırmada, istenilen parametreleri karşılayan 13 kişi ile derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiş ve araştırmanın ikinci bölümünde bu görüşmelerden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Araştırmanın bir sonucu olarak, günümüzde yeni nesli temsil eden babaların babalığa dair algısının bir önceki kuşağın babalık kültürü ve pratiğinden çeşitli açılardan farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca bu araştırmanın örneklemi özelinde günümüzde kentli, orta sınıf ve dindar babanın cinsiyet rolü algısının varlık zeminini oluşturan üç temel etken tespit edilmiştir. Bunlar; erkeğin özellikle ev içi iş alanında ve çocukların fiziksel bakımına yüksek oranda katılımını besleyen "koşullar" faktörü; çocuğun gelişimi ve sağlıklı bir birey olarak olarak büyüyebilmesi için babanın çocuğun yetiştirilmesine katılımını zorunlu gören bilimsel görüşün onaylanması ve bu yönde bir "bilincin gelişmesi"; ve yaşanılan çevre, kişinin "sosyalleşme ortamı içerisinde çocuğun gündelik hayatına aktif olarak katılan ilgili babalığın olumlu olarak güdülenmesi"dir.

Abstract:
People's perceptions of their own self, acquiring a cognition about how to develop behavior in society and developing a behavior based on these, are not independent of social changes. In this context, the subject of this thesis is the transformation of the perception of paternity which is a cultural construction and the meaning codes of involved fatherhood in the context of its relation with the processes that initiate rapid and comprehensive social change in the world history such as industrialization, modernization, urbanization and globalization. In the study, under the headline of social change, the subject is covered with two basic problems. These are "intergenerational differentiation in the perception of paternity role in urbanite transitional society" and "the transformation of the perception of involved fatherhood". In this study, the perception of paternity developed in urban, middle class lifestyles and conditions in which tendency to articulate to global modern phenomena, especially in Turkish society was examined. With these two parameters, it is aimed to learn how the influence of religion in the process of adopting modern family and parenting culture of urban, middle class, religious father.
In the first part of this research which consists of two parts; firstly, the social construction aspect of fatherhood, its relation to the perception of masculinity, and the relationship between urban and middle-class situations with the understanding of gender roles are conceptually discussed, and secondly, the history of "involved fatherhood was set out from the basic debates in the literature. After establishing the connection with the historical process in which fatherhood is produced and looking at the dynamics that have an impact on the transformation of paternity culture, the second part of the study was conducted.
In the study, which used a qualitative study pattern, in-depth interviews were conducted with 13 people who met the desired parameters and the data obtained from these interviews and were analyzed in the second part of the study. As a result of the study, it is concluded that the perception of paternity of the fathers representing the new generation is different from the paternity culture and practices of the previous generation in various aspects. In addition, in the sample of this research, three main factors that constitute the basis of existence of gender role perception of urban, middle class and religious father have been determined. These are, the "conditions" factor that nourishes the high participation of men, especially in domestic work and in the physical care of children; approving the scientific opinion that requires the participation of the father in the upbringing of the child in order to the child to develop and grow as a healthy individual and "to develop a consciousness" in this direction; and "the person's positive motivation of the involved paternity in the child's daily life in the socializing environment".