Yer tutucu uygulanan hastalarda apareye bağlı görülen komplikasyonların  retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of appliance-related complications in pediatric patients with space maintainer
Yazar: PINAR TOPALOĞLU
Danışman: PROF. DR. ŞAZİYE SARI
Ankara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental aygıtlar = Dental instruments ; Dental komplikasyonlar = Dental complications ; Komplikasyonlar = Complications ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Çocuk diş hekimliği = Pediatric dentistry

Özet:
Çalışmamızda Ocak 2019-Ocak 2021 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Çocuk Diş Hekimliği Kliniği'nde yapılmış olan farklı yer tutucu tiplerinde uygulama sonrası meydana gelmiş komplikasyonların türlerinin, görülme sıklıklarının ve görülme zamanlarının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yer tutucu uygulanmış hastalar arasından dahil edilme kriterlerini sağlayan, 6-11 yaş aralığında, yer tutucularını düzenli kullanabilen ve kliniğimizde kullanılan hasta değerlendirme formlarında kayıtları olan hastalar örneklem grubunu oluşturmaktadır. Bu hastalara ait yer tutucular tiplerine göre önce sabit ve hareketli yer tutucular olarak iki ana başlıkta gruplandırılmış takiben sabit yer tutucular kendi içinde band-loop, lingual ark ve Nance apareyi; hareketli yer tutucular ise kendi içinde fonksiyonel olmayan pasif, fonksiyonel ve aktif hareketli yer tutucular olarak alt gruplara ayrılmış ve bu gruplarda kaydedilmiş komplikasyonların türleri, görülme sıklıkları ve görülme zamanları değerlendirilmiştir. Elde edilen tüm sonuçlar sayısal (N) ve oransal (%) olarak belirlenmiştir.
Sabit yer tutucularda en sık görülen komplikasyon %53,3 oranıyla desimantasyon olarak belirlenirken, bunu %15,5 ile yer tutucunun yer değiştirmesi ve %11,1 ile sürmekte olan daimi diş ile interferens takip etmektedir. Hareketli yer tutucularda ise en çok görülen komplikasyon %51,3 oranıyla apareyin kaybolması olarak belirlenmiştir. Bunu %21,6 ile yumuşak doku lezyonları ve %13,5 ile akrilik kırığı takip etmektedir. Tüm yer tutucular içinde %14,6 oranıyla en çok 3. ayda komplikasyon görülmüş olmasıyla beraber takip süresince hemen hemen tüm aylarda komplikasyon kaydedildiği belirlenmiştir.
Çalışmamızın sonuçlarına göre, sabit yer tutucularda sık görülen komplikasyonların, apareylerin üretilmeleri ve uygulanmaları sırasında meydana gelen teknik sıkıntılara bağlı olarak görülebileceği ve bu nedenle de bu aşamalarda gösterilen hassasiyetin bu sorunların önüne geçilmesinde faydalı olabileceği düşünülmektedir. Hareketli yer tutucuların ise daha kısa kullanımlarda tercih edilmesinin, gerektiğinde yenilenmesinin ve uygunsa sabit apareyle değiştirmesinin karşılaşılabilecek komplikasyonların azaltılması açısından önemli olduğu düşünülmektedir. Yer tutucu uygulaması sonrası erken dönemde ve tekrarlayan kısa aralıklı kontrollerin problemlerin erken fark edilebilmesi ve belki de daha sonra ortaya çıkabilecek daha şiddetli komplikasyonların önlenmesi ve zamanında müdahele edilebilmesi açısından önemli olabileceği sonucuna varılmıştır.  Hastanın ve ebeveynlerinin gelişen komplikasyonları fark edemeyebileceği veya fark etse bile önemsemeyebileceği, bu nedenle de hasta ve ebeveyn eğitimi ve hekim tarafından yapılan düzenli ve sık kontrollerin çok önemli olduğu düşülmektedir.
Anahtar Sözcükler: çocuk diş hekimliği, komplikasyon, yer tutucu.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the types, frequency and time of occurrence of complications that occurred after the application in different types of space maintainer performed in Ankara University Faculty of Dentistry Pediatric Dentistry Department between January 2019 and January 2021.
The patients who met the inclusion criteria between the ages of 6-11, who could use space maintainers regularly and who had records in the patient evaluation forms used in our clinic constitute the study group. The space maintainers of these patients were divided into two main categories as fixed and removable space maintainers. Fixed placeholders include band-loop, lingual holding arch and Nance appliance; Removable spacemaintainers are subdivided into non-functional passive, functional and active removable spacemaintainers.  Types, incidence and time of occurrence of complications recorded in these groups were evaluated. All the results obtained were determined as numerical (N) and proportional (%).
The most common complication in fixed spacemaintainers was decementation with a rate of 53.3%, followed by displacement of the appliance with 15.5% and interference with the erupting permanent tooth with 11.1%. The most common complication in removable spacemaintainers was the loss of the appliance with a rate of 51.3%. This is followed by soft tissue lesions with 21.6% and acrylic fracture with 13.5%. It was determined that complications were observed mostly in the 3rd month with a rate of 14.6% among all space maintainers, however complications were recorded in almost all months during the follow-up period.
According to the results of our study, it is thought that the complications frequently seen in fixed spacemaintainers may be due to technical difficulties during the production and application of the appliances, and therefore the sensitivity shown at these stages may be beneficial in preventing these problems. It is also thought that it is important to prefer removable space maintainers for shorter uses, to replace them when necessary, and to replace them with fixed appliances if appropriate, in terms of reducing the complications that may be encountered. It has been concluded that early and repeated short-term follow-ups after spacemaintainer application may be important in terms of early recognition of problems and the prevention of more severe complications that may occur later, and timely intervention. The patient and his/her parents may not notice the developing complications or even if they do, they may not care, therefore, patient and parent education and regular and frequent check-ups by the physician are very important. 
Keywords:  pediatric dentistry, complication, space-maintainer.