Kronik hastalığı olan çocuğa bakım veren ebeveynler ve bakıcıların sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ölçeği türkçe versiyonunun psikometrik özellikleri
Psychometric properties of the turkish version of the health-related quality of life scale for parents/carers with a child with a chronic disease
Yazar: ÜLKÜ ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. ŞEYDA BİNAY YAZ
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma, "Ebeveyn/Bakım Vericilerinin Sağlıkla İlişkili Yaşam Kalitesi Ölçeği"nin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılarak Türk diline uyarlamak amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Aralık 2022- Aralık 2023 tarihleri arasında yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak 259 ebeveyn ile görüşülerek veriler toplanmış ve metadolojik bir araştırma olarak yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından hazırlanan ''Ebeveyn ve Çocuk Tanıtıcı Bilgi Formu'', ''Ebeveynler ve Bakıcıların Sağlıkla İlişkili Yaşam Kalitesi Ölçeği'', ve paralel test olarak ''Yaşam Kalitesi Ölçeği'' kullanılmıştır. Ölçeğin geçerliliği için içerik, yapı ve ölçüt geçerliliği analizleri yapılmıştır. Ölçeğin güvenilirliği için İç Tutarlılık ve Sınıf İçi Korelasyon Katsayısı değerleri hesaplanmıştır.
Bulgular: Ölçeğin toplam kapsam geçerlilik indeksinin 0,95 olduğu belirlendi. Ölçeğin KMO değerinin 0,824 olduğu belirlenmiştir. Ölçekte bulundan 5 madde toplam madde korelasyonu değeri uygun olmadığı ve pozitif değerde olmadığı için ölçekten çıkarılmıştır. Geriye kalan 16 madde 3 alt boyutta toplanmıştır. Ölçeğin Cronbach Alfa değeri 0,811 ile güvenilir bulunmuştur. Doğrulayıcı ve açıklayıcı faktör analizleri sonucunda ölçek 16 maddeli ve çok faktörlü yapıda uygun olduğu bulunmuştur.
Sonuç: Sonuçlara göre Ebeveyn/Bakım Vericilerinin Sağlıkla İlişkili Yaşam Kalitesi Ölçeği'nin Türkçe' de geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlendi.
vii
Anahtar Sözcükler: Ebeveyn, çocuk, kronik hastalık, yaşam kalitesi, geçerlilik ve güvenilirlik.

Abstract:
Aim: This research was planned to adapt the ''Parent-Proxy Health-Related Quality of Life Survey'' into Turkish language by conducting a Turkish validity and reliability study.
Materials and Methods: This study was conducted as a methodological research by interviewing 259 parents using face-to-face interviews between December 2022 and December 2023. ''Parent and Child Introductory Information Form'' prepared by the researches, ''Parent-Proxy Health-Related Quality of Life Survey'' and ''Quality of Life Scale'' as a parallel scale were used as data collection tools. Content, construct and criterion validity analyses were performed for the validity of the scale. Internal Consistency and Intraclass Correlation Coefficient values were calculated for the reliability of the scale.
Results: It was determined that the total content validity index of the scale was 0.95. It was determined that the KMO value of the scale was 0.824. 5 items in the scale were removed from the scale because the total item correlation value was not appropriate and did not have a positive value. The remaining 16 items were grouped into 3 sub-dimensions. The scale's Cronbach's alpha value was found to be reliable with 0.811. As a result of confirmatory and explanatory factor analyses, the scale was found to be appropriate with its 16 items and multi-factor structure.
Conclusion: According to the results, it was determined that the Parent/Caregiver Health-Related Quality of Life Scale is a valid and reliable scale in Turkish.
ix
Keywords: Parent, child, chronic disease, quality of life, validity and reliability.