Gediz havzası bütününde Gediz deltası'nın uzaktan algılama teknikleri uygulanarak alan kullanım kararları ve ekosistem bozunumu ilişkileri üzerine araştırmalar
Research on land use decisions and ecosystem degradation relations to carry out remote sensing on Gediz basin a case study on Gediz delta
Yazar: OKAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ÜMİT ERDEM
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Peyzaj ekolojisi = Landscape ecology ; Peyzaj mimarlığı = Landscape architecture ; Peyzaj planlama = Landscape planning

Özet:
Bu araştırmada, Gediz Havzası kapsamında, Gediz Deltası'nın ekosistem bozunumları, uzaktan algılama tekniklerinden yararlanılarak değerlendirilmektedir. Araştırma süresince doğal, kültürel ve tarımsal yapıya ilişkin verilerin elde edilmesi amacıyla araştırma alanı ve çevresinde yer alan yerleşimlerde incelemelerde bulunulmuştur. Ayrıca doğal verilerin elde edilmesinde uydu görüntüsü analiz tekniklerinden ve coğrafi bilgi sisteminden yararlanılmıştır. Özgün araştırma alanında doğal, kültürel ve tarımsal yapı değişimleri belirlenerek; ileriye yönelik öneriler verilmiştir.Landsat 7 ETM uydu görüntülerinin kullanıldığı araştırmada öncelikle alan kullanım kararlarının belirlenmesi amacıyla Avrupa Birliği Corine alan kullanımı / arazi örtüsü standartları kullanılarak sınıflandırma yapılmış ve araştırma alanına ait alan kullanım durumu belirlenmiştir. Ekosistem bozunumunun belirlenmesi amacıyla 2000 ve 2007 yıllarına ait Landsat 7 ETM uydu görüntüleri kullanılarak ekosistemi oluşturan canlı bileşenlerden (biyotik) bitki örtüsü yoğunluğundaki değişimlerden kaynaklanan ekosistem bozunumları ve ekosistemi oluşturan cansız (abiyotik) bileşenlerden toprak kullanımına bağlı ekosistem bozunumları belirlenmiştir. Elde edilen veriler kullanılarak coğrafi bilgi sistemi yazılımıyla değişimin miktarı ve niteliği konusunda değerlendirmelerde bulunulmuştur.Bu kapsamda, elde edilen bulgular dikkate alındığında, uzmana dayalı alan kullanım kararlarının verilmemiş olması nedenleriyle havza bütününde ciddi anlamda kirliliğin önemli bir etmen olarak ortaya çıktığı, deltanın doğal karakteri itibariyle kendini yenileyebilme olanağına karşın bu kirlilikten etkilenerek yapısının değiştiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Sonuç bölümünde 7 senelik periotta alan kullanım değişimi uzaktan algılama tekniği yardımıyla belirlenerek ekosistem bozunumu coğrafi bilgi sistemi yazılımı yardımıyla üst üste bindirme yöntemi uygulanarak ortaya konulmuştur. Buradan elde edilen veriler ışığında alan kullanım kararlarının belirlenmesi ve uygulanmasına yönelik öneriler getirilmiştir.Anahtar sözcükler: Gediz Havzası, Gediz Deltası, uzaktan algılama teknikleri, coğrafi bilgi sistemi, ekosistem bozunumu, alan kullanım kararları.

Abstract:
In this study has been evaluated of Gediz Basin and Gediz Delta ecosystem degradation by remote sensing techniques. During the study, research area and its surrounds has been searched for natural, cultural and agricultural structure. In addition, to obtain natural structure data?s has been used satellite image analyses techniques and geographical information systems. Natural, cultural, and agricultural structure of study areas have been determined and future projections suggestions offered.Landsat 7 ETM satellite images have been used for determination of land use decisions by Corine land use / land cover standards. So land use of study area has been determined. Aim of determination of ecosystem degradation of study area used by plant cover as a biotic factor of ecosystem and soil as a abiotic factor of ecosystem. The determinations, which reached form study area, have been used geographical information system software to evaluation of change?s attributes and counts.In this case, when we evaluated search?s findings, we reached that landuse decisions have not been decided by specialists and experts. As a result of this whole area has been under the threat of pollutions. In spite of regeneration capacity of delta, these pollutions prevent regeneration. In the conclusion section; the ecosystem degradation and land use classes determined by using remote sensing and overlay mapping method for period of 7 years. In the light of these determinations suggestions for future projections have offeredKeywords: Gediz Basin, Gediz Delta, remote sensing techniques, geographical information system, ecosystem degradation, land use decision.