İngiltere'nin Orta Doğu askeri stratejisinde Kıbrıs'ta konumlanması (1945-1955)
England's positioning in Cyprus in its Middle East military strategy (1945-1955)
Yazar: TOLGA MURAT GÜRDAL
Danışman: PROF. DR. HAYRİ ÇAPRAZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Doğu Akdeniz = East Mediterranean ; Kıbrıs = Cyprus ; Orta Doğu = Middle East ; İngiltere = England

Özet:
Bu çalışmada, İngiltere'nin, 1945-1955 yılları arasında Orta Doğu'da tutunma stratejisini, burada karşılaştığı zorlukları, Mısır'daki Orta Doğu Komutanlığı Genel Karargâhı'nı neden Kıbrıs'a taşımak zorunda kaldığı ve taşınma ile hangi amaçları hedeflediği incelenmektedir. Araştırma, İkinci Dünya Savaşı sonrası dünya askeri-politik dengelerinin yeniden kurulduğu bir dönemi kapsaması itibariyle önemlidir. Nitekim İngiltere'nin Mısır sonrası Kıbrıs'ta kalıcı olmaya çalışması, Orta Doğu ve Doğu Akdeniz'de onun askeri-politik teşkilatlanmalarda varlığını koruma-sürdürme refleksi olarak değerlendirildi. Konunun ortaya konulması için, İngiltere Hükümetinin Mısır ile yaşadığı sorunlar, Kıbrıs adasının konumu, adadaki Rumların ve Yunanistan'ın İngiltere'ye karşı tepkileri ve İngiltere'nin hangi askeri güçle adaya yerleştiğine yer verildi. Ayrıca Türkiye ve Yunanistan'ın Kıbrıs'a bakışaçılarına, Kıbrıs Başpiskoposu Makarios'un İngiltere'ye karşı giriştiği faaliyetleri ile Mısır lideri Cemal Abdünnâsır'ın İngiltere'ye karşı duruşuna da dikkat edildi. Araştırmanın sonunda Mısır'dan çıkışının zorunlu hale geldiği ve Kıbrıs'ta yeniden yapılandırdığı Orta Doğu Genel Karargâhı'nın, küresel hedeflerini sürdürmesinin aracı olarak planlandığı tespiti yapıldı. Bu amaca ulaşmak için de içerideki muhalefete üstünlük sağlandığı ve adada Rumların çıkardığı istikrarı bozucu eylemlerin de çözülmesi için gayret ettiğine değinildi. Bu araştırmanın ortaya konulmasında, İngiltere Bakanlar Kurulu ve İngiliz Parlamentosu tutanakları ana kaynakları oluşturdu. Ayrıca araştırma, dönemin İngiliz gazeteleriyle desteklendi.

Abstract:
In this study examines England's strategy of holding on to the Middle East between 1945 and 1955, the difficulties it encountered there, why it had to move the Headquarters of the Middle East General Command in Egypt to Cyprus and what goals it aimed to achieve with the move. The research is important as it covers a period in which the world military-political balances were re-established after the Second World War. As a matter of fact, England's attempt to become permanent in Cyprus after Egypt was evaluated as a reflex to maintain its presence in military-political mechanisms in the Middle East and the Eastern Mediterranean. In order to reveal the issue, the problems that the British government had with Egypt, the location of the island of Cyprus, the reactions of the Greeks and Greece against England, and the military force with which England settled on the island were included. Attention was also drawn to the perspectives of Turkey and Greece on the Cyprus issue, the activities of Archbishop Makarios of Cyprus against England, and the stance of Egyptian leader Gamal Abdel Nasser opposing England. The main sources for this research were the minutes of the British Cabinet and the British Parliament. In addition, the research was supported by British newspapers of the period.