Çağdaş sanat üretiminde yapay ışık kullanımının mekân algısına etkisi
The effect of using artificial light on the perception of space incontemporary art production
Yazar: ÖZLEM TEKNECİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞİRİN YILMAZ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Estetiğin, post modern dönem sonrasında bağlamı değişmiştir. Böylece çağdaş sanatla birlikte, sanat
üretiminde bu yeni bağlama uygun işler üretilmiş ve malzeme özgürlüğünün ortaya koyduğu geniş bir
seçim yelpazesi oluşmuştur. Bu özgürlük sanatçıların, çalışmalarını oluştururken hazır nesneden,
yazıdan, endüstriyel malzemelerden ve günümüz teknolojisinin sunduğu makinelerden faydalanmasını
sağlamıştır. Böylece sanatçı yapıtını gerçekleştirirken üslubuna uygun olan materyali seçme imkânı
elde etmiştir. 19. yüzyıl sonrası hazır nesne kullanımı ile birlikte, bir durumu, fikri ya da meseleyi,
yapıtları ile ifade eden sanatçının, kullandığı malzemeler arasına, modern sanat sonrasında devreye
giren kavramsal bakış açıları ve bu doğrultuda sanata dâhil olduğunu söyleyebileceğimiz yapay ışık,
sanat nesnesi olarak kullanılmaya başlamıştır. Endüstriyel malzemeler içerisinde popülerliğini devam
ettiren yapay ışığın sanat işi olarak kullanılması ve çağdaş sanatta endüstri ve teknolojinin etkileriyle
yaygınlaşması üzerine, ışığın kullanım biçim ve amaçları değişim göstermiştir. Sanat materyali olarak
kullanılan yapay ışık, günümüzde de pek çok sanatçının yapıt haline getirdiği bir nesne olmuştur.
Sanatçıların ışığa biçimsel yaklaşımları ışığın kullanım biçimlerini değiştirirken mekân ile ilişkisi de
üzerinde durulması gereken bir durumdur. Mekân olgusu, endüstriyel malzemelerin sanat medyumu
olarak kullanılması noktasında yeniden yorumlanmıştır. Salt bir biçimde kullanılan yapay ışığın
mekânda ve izleyici üzerinde nasıl algılandığı ve ışık enstalâsyonları, yapay ışığın form edinmesinde,
sadece görsel değil dokunsal anlamda da üretilebilmesinin mekânda oluşan algının dönüşümleri
araştırılması gereken bir konu olmuştur. Bu tez kapsamında sanat medyumu olarak yapay ışık
kullanımının mekân algısında farklı etkilere neden olması ve mekân algısını değiştirip dönüştürme
durumu irdelenerek, literatüre katkı sağlaması amaçlanmıştır.

Abstract:
The context of aesthetics changed after the post modern period. Thus, along with in the contemporary
art, many works were produced in accordance with this new context in art production and the freedom
by the abundance of materials formed a wide range of choices. This freedom enabled the artists to
benefit from ready-made objects, writing, industrial materials and the machines provided by today's
technology while creating their works. Conceptual perspectives that came into play after modern art
and artificial light, which was included in art in this direction, has started to be used as an art object
among the materials used by the artist who expresses a situation, idea or issue through his works. With
the use of artificial light as a work of art, which continues its popularity among industrial materials,
and its spread with the effects of industry and technology in the contemporary art, the uses and
purposes of light have changed. Artificial light, used as an art material, has become an object thatmany
artists make into works today. While artists' stylistic approaches to light change the ways of using the
light, its relationship with space is also a situation that needs to be emphasized. The concept of space
has beenreinterpreted in terms of the use of industrial materials as an art medium. The issue of how
artificial light, which is used in a pure form, is perceived in the space and on the viewer and the
transformations of the perception of light installations in space, which can be produced not only
visually but also tactilely, have been a subject that needs to be investigated. Within the scope of this
thesis, this study will be carried out with the aim of contributing to the literature by examining the use
of artificial light as an art medium, causing different effects on the perception of space and changing
and transforming the perception of space.