Batı müziği üflemeli çalgı icracılarının çalgılarında karşılaştığı bakım-onarım odaklı sorunların tespiti ve çözüm önerileri
Maintenance and repair oriented problems of Western wind instrument players and solution proposals
Yazar: LEVENT BUĞDAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZAY ÖNAL
ANKARA MÜZİK VE GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ / Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Müzik Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Müzik = Music
Dizin: Bakım = Maintenance ; Bakım onarım = Maintenance repairing ; Bakım onarım sistemi = Maintenance repairing system ; Batı müziği = Western music ; Müzik = Music ; Müzik aletleri = Musical instruments ; Çalgılama teknikleri = Instrumentation techniques ; Çalgılar = Musical instruments

Özet:
Bu tezin amacı, Türkiye'deki Batı Müziği üflemeli çalgı icracılarının çalgılarında karşılaştıkları bakım-onarım odaklı sorunları tespit etmek ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri sunmaktır. Söz konusu sorunların tespitine yönelik olarak çeşitli senfoni orkestraları, Devlet Opera ve Balesi Orkestraları, Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı Askeri Bandolar, eğitim fakülteleri, konservatuvarlar ve kent orkestralarında görev yapan doksan Batı Müziği üflemeli çalgı icracısının yer aldığı bir çalışma grubundan yararlanılmıştır.  
Veriler, çalışma grubundaki icracılara uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Görüşme formundaki sorular dört başlık altında yapılandırılmıştır: (i) İcracıların çalgı bakım-onarımına yönelik farkındalık ve bilgi düzeyleri (ii) Çalgılarının teknik özellikleri ile ilgili bilgi düzeyleri (iii) Bakım-onarım odaklı sorunları (iv) Bakım aksaklıklarının çalgı, icracı ve icra üzerinde yarattığı sorunlar.
Toplanan veriler ağırlıklı olarak nitel yöntemle analiz edilmiş ancak gerekli noktalarda temel düzeyde nicel analizlerde yapılmıştır. Araştırmanın sonuçları, katılımcıların cevaplarının önemli düzeyde örtüşme sergileyerek alanla ilgili belli başlı sorunlar üzerinde yoğunlaştığını göstermektedir. Buna göre, icracıların büyük çoğunluğu çalgılarının bakım-onarımı ile ilgili akademik nitelikli ders almamış ve bakım-onarım konusundaki bilgilerini icra öğretmenlerinden edinmişlerdir. Katılımcıların, çalgı bakımına yönelik hazırlanmış mevcut yazılı veya görsel materyalleri yeterli bulmadıkları saptanmıştır. 
İcracıların çalgılarını oluşturan parçaların isimlerini tam olarak bilmediği veya farklı şekilde adlandırdığı; çalgılarının üretiminde kullanılan hammadde özellikleri konusunda bilgi eksikliklerinin olduğu tespit edilmiştir. Bunların yanı sıra, yine birçok icracının çalgılarında oluşan arızaları kendilerinin gidermeye çalıştığı; çalgıların bakım-onarımında farklı bakım malzemeleri kullandığı ve farklı rutinlerde çalgılarına bakım yaptığı/yaptırdığı bulgulanmıştır. Katılımcıların tümü düzenli çalgı bakımının icraya olumlu katkı sağladığını belirtmiştir. İcracıların çoğunluğu çalgılarında bakım aksaklıkları sonucunda arızalar oluştuğunu belirtmiştir. Örneğin, kamışlı üflemeli çalgı icracılarının en çok perdelerin takılması, güderilerin yapışması/su toplaması sorunlarını yaşadığı; bakır üflemeli çalgı icracılarının ise en çok piston/ventil/kulis takılması sorunlarını yaşadığı görülmüştür. 
Ayrıca icracıların tamamının çalgılarını uzun süre kullanmadıkları zamanlarda kutusunda; kısa süreli aralarda ise büyük bölümünün kutusunda veya sehpasında muhafaza ettikleri saptanmıştır. Diğer yandan icracıların yaklaşık üçte birinin çalgı kaynaklı sağlık sorunu yaşadığı tespit edilmiştir. 
Tespit edilen sorunların giderilmesine yönelik olarak bazı öneriler sunulmuştur. Müzik eğitimi kurumlarında söz konusu çalgıların bakım-onarımına yönelik dersler konulması; çalgı bakım onarım bölümlerinin açılarak istihdam edilecek yeni uzman eğitmenlerle öğrenci yetiştirilmesi; Türkçe yazılı ve görsel kaynakların hazırlanması, atölye çalışmaları ile icracıların bakım-onarım konusundaki bilgilerinin arttırılması gibi önerilerde bulunulmuştur. Ayrıca, Batı Müziği kamışlı ve bakır üflemeli çalgılarının günlük, haftalık, aylık ve yıllık periyotlarda yapılması önerilen bakım-onarım işlemleri ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

Abstract:
The aim of this thesis is to find out the maintenance and repair oriented problems met by Western Music wind instruments players in Turkey and propose solutions for them. To that end, a research group of ninety players of wind instruments from symphony orchestras, State Opera and Bale Orchestra, military bands affiliated to the Turkish Military Forces, education faculties, conservatory and Kent orchestras were exploited.
Data was collected through a semi-structured interview form applied to the research group. The questions in the form were grouped under four headings: (ı) Players' awareness and level of knowledge about instrument maintenance and repair. (ıı) Players' level of knowledge on technical features of their instruments. (ııı) Maintenance and repair oriented problems. (ıv) Problems in the instruments and players caused by irregular maintenance and repair.   
The data collected has been analyzed using mostly qualitative descriptive method; however quantitative method has been used where necessary. The results show that the research groups' answers have overlapped on highly similar points to great extent. Most of the subjects did not take academic courses on instrument maintenance and repair in the past and gained their knowledge from their music instructors.  It is seen that they do not find the current written and visual materials on maintenance and repair adequate. Most of the subjects do not know the names of the parts of their instruments correctly and they have deficient knowledge about the raw material from which the instruments are made. In addition to these, most of the subjects declared that they try to repair the instruments on their own when necessary. They use different materials for the repair and the maintenance routines they follow are different. They admitted that regular maintenance and repair contribute the performance and lack of these leads to technical problems. In case of irregular maintenance, for example, some technical problems occur for the woodwind or brass instruments such as the key position, stucking the instrument pads or pistons/valves/backstage parts. It was observed that the subjects keep their instruments during the moments they do not play in instrument cases and stands mostly.   About one third of the subjects admitted that they suffered from instrument originated health problems. 
In order to solve the problems cited by the subjects some suggestions have been put forward. It is thought that it would be beneficial for students to arrange more academic courses in the educational institutions. Furthermore, opening of new maintenance and repair programs, training new students and specialists in higher education and preparing new written and visual sources in Turkish for wood and brass instruments will contribute to the solutions. In addition, daily, weekly, monthly and annually maintenance schedules to be followed were explained in detail.