Öğretmenlerin dijital yeterlikleri
Digital competencies of teachers
Yazar: MUHAMMED MURAT GÜMÜŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN KUKUL
Amasya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dijital okuryazarlık = Digital literacy ; Dijital öğretmenlik = Digital teacher ; Elektronik içerik geliştirme = Electronic content development ; Güvenlik = Security ; Problem çözme = Problem solving ; Sayısal yeterlikler = Digital competences ; Teknoloji okuryazarlığı = Technology literacy ; Teknolojik yetkinlik = Technological competency ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin dijital yeterliklerinin farklı değişkenler açısından incelenerek öğretmenlerin dijital yeterlik profillerini ortaya koymaktır. Bu kapsamda nicel araştırma yöntemlerinden kesitsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya 2020-2021 eğitim öğretin yılında Amasya ilinde görev yapmakta olan 695 öğretmen katılmıştır. Araştırma kapsamında öğretmenlerin dijital yeterliklerini tespit etmek amacıyla Öğretmen Dijital Yeterlik Ölçeği geliştirilmiştir. Çalışmada geçerliği ve güvenirliği kanıtlanan ve Dig.Comp. 2.1. çerçevesi dikkate alınarak hazırlanan ölçek, 6 faktör altında 46 maddeden oluşmakta ve toplam varyansın %71,967'sini açıklamaktadır. Ölçeğin tamamına ait Cronbach alfa iç tutarlık güvenirlik değeri 0,975 olarak belirlenmiştir. Geliştirilen bu ölçekte yer alan faktörler öğretmenlerin (1) güvenlik, (2) veri okuryazarlığı, (3) problem çözme, (4) dijital içerik üretimi, (5) iletişim ve işbirliği ve (6) etik konularındaki yeterliklerini kapsamaktadır. Geliştirilen Öğretmen Dijital Yeterlik Ölçeği ile öğretmenlerin dijital yeterlikleri farklı değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin dijital yeterlikleri cinsiyetler açısından incelendiğinde erkek öğretmenlerin dijital yeterlik puanları kadın öğretmenlere göre daha yüksek gözlemlenmiştir. Öğretmenlerin yaş aralığına göre Y kuşağı olarak adlandırılan 21-40 yaş aralığında bulunan öğretmenlerin ileri yaşlarda bulunan öğretmenler karşısında daha fazla dijital yeterlik puanına sahip olduğu belirlenmiştir. Bilişim Teknolojileri öğretmenleri diğer branşlarda görev yapan öğretmenlere göre dijital yeterlikleri daha yüksek olduğu belirlenirken, öğretmenlerin görev yapmış olduğu okul türü incelendiğinde özellikle ortaokulda görev yapan öğretmenlerin dijital yeterlik seviyelerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. İnternette daha fazla zaman harcayan öğretmenler dijital yeterliklerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin yabancı dil bilgisi ve dil bilgisi seviyeleri arttıkça dijital yeterlik puanlarının arttığı görülmüştür. Genel olarak tüm ölçeğin sonuçları değerlendirildiğinde öğretmenlerin dijital yeterliklerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bu durum öğretmenlerin dijital anlamda orta düzeyde yeterliliklere sahip olsa da dijital yeterliklerinin eksik olduğu ve kendilerini bu kapsamda geliştirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Çalışma sonucuna göre literatüre önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to reveal the digital competency profiles of teachers by examining teachers' digital competencies in terms of different variables. In this context, the cross-sectional survey method, one of the quantitative research methods, was used. 695 teachers working in Amasya province participated in the research in the 2020-2021 academic year. Within the scope of the research, the Teacher Digital Competence Scale was developed in order to determine the digital competencies of teachers. The validity and reliability of which was proven in the study and Dig.Comp. 2.1. The scale, which was prepared taking into account the framework, consists of 46 items under 6 factors and explains 71,967% of the total variance. The Cronbach's alpha internal consistency reliability value for the entire scale was determined as 0.975. The factors included in this developed scale include teachers' competencies in (1) security, (2) data literacy, (3) problem solving, (4) digital content production, (5) communication and cooperation, and (6) ethics. With the developed Teacher Digital Competence Scale, teachers' digital competencies were examined in terms of different variables. According to the results of the research, when the digital competencies of the teachers were examined in terms of gender, it was observed that the digital competency scores of male teachers were higher than female teachers. According to the age range of the teachers, it has been determined that the teachers in the age range of 21-40, called the Y generation, have more digital proficiency points compared to the teachers in the older ages. While it was determined that Information Technologies teachers had higher digital competencies than teachers working in other branches, when the type of school the teachers worked in was examined, it was determined that the digital competency levels of teachers working in secondary schools were higher. It has been determined that teachers who spend more time on the Internet have higher digital competencies. It was observed that the digital proficiency scores of the teachers increased as their foreign language knowledge and grammar levels increased. In general, when the results of the whole scale were evaluated, it was determined that the digital competencies of the teachers were moderate. In this situation, it is thought that although teachers have medium-level competencies in digital sense, their digital competencies are lacking and they should be developed in this context. According to the results of the study, suggestions were made to the literature.