Mimarlıkta hafiflik için geliştirilen teknolojilerin yapı örnekleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of developed technologies used for lihgtweight in architecture with buildings
Yazar: ELİF ESRA BOYLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAVAŞ EKİNCİ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Biyomimetik materyaller = Biomimetic materials ; Hafif inşaat malzemeleri = Light construction materials ; Kaynak yönetimi = Resource management ; Malzeme seçimi = Material selection

Özet:
Mimarlıkta kaynak yönetimi, yüklenicinin ve kullanıcının ortak paydada buluşarak maliyet, zaman ve nitetik paydaşlarının en iyi şekilde yönetilmesi ile mümkün olmuştur. Çevreye ve doğaya en az etki bırakan tasarımın ve teknolojinin önem kazandığı 21.yy dünyasında malzemenin ve sürecin akıllıca ve çevreye en az etki bırakarak kullanılması ile yönetilmesi tasarım problemlerinden biridir. Tıpkı II. Dünya savaşında ekonomik kriz ve gerileme ortamında tasarımcılardan az malzeme ile geliştirilen etkin formlar tasarlamaları istendiği ve bununda kabuk geometrilerinin gelişmesine katkı sağlandığı gibi günümüz modernite amaçları ve güncel tasarım problemleri de  yeni yapısal sistemlerin, teknolojilerin, formların geliştirmesine katkı sağlanmaktadır.
Günümüzde gelişen malzeme teknolojisi, havacılık, uzay bilimleri ve otomobil sektörünü etkilediği gibi mimarlık dünyasındaki araştırmacıları da etkilemiş araştırma ve geliştirme faliyetlerinde yenilikçi malzeme ve teknolojilerin kullanılmasına öncülük etmiştir. Yapı ölçeğinde hafiflik, tasarlandığı ve yönetildiğinde mobilite, dönüşebilirlik, taşınabilirlik ve yeniden konuşlandırılabilirlik gibi alanlara da imkan sağlamaktadır. Bu gibi özellikleri ile afet bölgelerinde sökülüp tekrar konuşlandırılabilen, hafifliği sayesinde iki ya da tek kişinin taşıyabildiği geçici konutlara veya barınaklara imkan vermektedir.
Çalışmada her yapıyı inceleyerek önce  soru seti hazırlanmakta, yapının özellikleri ile analiz edilmekte ve veriler ışığında mevcut ise kg/m2 değerleri karşılaştırılarak hafifliği konusunda malzeme ve geometrinin katkısı incelenmektedir. Çalışmanın genel hatları ise şöyledir;
Birinci bölümde çalışmanın ve problemin tanımı, amacı ile merak konusu olan sorular saptanarak yöntem ve kısıtlamalar belirlenmektedir.
İkinci bölümde literatür taraması yapılarak strüktürel etkinlik kavramı, süreç yönetimi ve teknolojik gelişmelerin sürece etkisi, malzemelerin özelliklerinin incelenmesi hafifliğin algısal ilizyon özelliği ve ağırlıktaki hafiflik kavramı incelenmektedir. Esin kaynakları ve biyomimetrik yaklaşımlar ile oluşturulan analojiler incelenmekte  ve yapımda hafiflik sağlayan detay ve sistemler araştırılmaktadır.
Üçüncü bölümde belirlenen soru setine göre yöntem oluşturulmakta, çalışmanın kavram haritası hazırlanmakta ve malzeme başlıklarına göre oluşturulmuş örnekler incelenerek yapının özellikleri, hafifliği sorgulanmaktadır. Tüm bu yapıları incelendikten sonra ise analizeler ile karşılaştırmalar yapılmaktadır. Bu analizler gömülü enerji, malzeme, sistem karşılaştırması, birim maliyet analizi gibi kalemlerde gerçekleştirilmektedir. 
Sonuç bölümünde tüm çalışmanın ve özellikle de üçüncü bölümün değerlendirilmesi yapılmakta, hafif tasarım için gerekli nitelikler, çıkarımlar ve bulgular ortaya konmaktadır.

Abstract:
Resource management in architecture has been possible with the best management of cost, time and qualitative stakeholders by meeting the contractor and the user on a common denominator. In the world of the 21st century, where design and technology that has the least impact on the environment and nature gained importance, managing the material and process by using the materials and processes wisely and with the least impact on the environment is one of the design problems. Just like the economic crisis and regression in the 2nd world war, effective forms developed with less materials from designers. In addition to contributing to the development of shell geometries, today's aims of modernity and current design problems also contribute to the development of new structural systems, technologies and forms.
Today, developing material technology has affected the aviation, space sciences and automobile industry as well as the researchers in the world of architecture and pioneered the use of innovative materials and technologies in research and development activities. Lightness at building scale also enables areas such as mobility, transformability, portability and redeployability when designed and managed. With such features, it allows temporary residences or shelters that can be dismantled and re-deployed in disaster areas and can be carried by two or a single person thanks to its lightness.In the study, by examining each building, a question set is prepared first, analyzed with the characteristics of the structure, and the contribution of the material and geometry to its lightness is examined by comparing the kg/m2 values, if available, in the light of the data. The general lines of the study are as follows;
In the first part, the definition of the study and the problem, the purpose and the questions that are the subject of curiosity are determined and the methods and restrictions are determined.
In the second part, the concept of structural efficiency, the effect of process management and technological developments on the process, the examination of the properties of materials, the perceptual illusion of lightness and the concept of lightness in weight are examined by literature review. Analogies created with inspirations and biomimetic approaches are examined and details and systems that provide lightness in construction are investigated.
In the third part, the method is created according to the set of questions determined, the mind map of the study is prepared, and the features and lightness of the structure are questioned by examining the examples created according to the material titles. After examining all these structures, comparisons are made with the analyzes. These analyzes are carried out in items such as embedded energy, material, system comparison, unit cost analysis.
In the conclusion part, the whole study and especially the third part are evaluated and the necessary qualifications, inferences and findings for lightweight design are presented.