Multipl sklerozlu hastalarda denge ile el fonksiyonları, yaşam kalitesi, yorgunluk şiddeti, mobilite ve özürlülük düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of relationship between balance and hand functions, quality of life, fatigue severity, mobility and disability status in patients with multiple sclerosis
Yazar: ABDULKADİR GÖZ
Danışman: DOÇ. DR. BİRGÜL BALCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörolojik Fizyoterapi-Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Biliş = Cognition ; Denge = Equilibrium ; El = Hand ; Hareket kısıtlılığı = Mobility limitation ; Motor beceriler = Motor skills ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın primer amacı Multipl Sklerozlu hastalarda denge ile el fonksiyonları, yaşam kalitesi, yorgunluk, mobilite ve özürlülük düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Sekonder amacı ise kognitif ve motor görevlerin dengeye etkisini incelemektir.
Yöntem: Araştırmaya 32 MS, 32 sağlıklı olgu katıldı. Aktiviteye Özgü Denge Güvenlik Ölçeği (AÖDGÖ) ile denge özgüveni, Biodex Balance System SD (BBS) denge sistemleri ile denge (Postural Stabilite Testi-PST, Kararlılık Sınırları Testi-KST), Expanded Disability Status Scale (EDSS) ile özürlülük düzeyi, Süreli Kalk ve Yürü Testi (SKYT) ile mobilite düzeyi, Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ) ile yorgunluk şiddeti, Multiple Sclerosis İnternational Quality of Life Questionnaire (MusiQol) ile yaşam kalitesi, 9 Delikli Peg Testi (9DPT) ile el fonksiyonları değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların AÖDGÖ, SKYT, 9DPT ve BBS değerleri sağlıklı kontrollerden anlamlı olarak düşüktü (p<0,001). PST ile SKYT (r=0,611, p=0,000)  ve 9DPT (r=0,718, p=0,000) arasında; KST ile SKYT (r=-0,388, p=0,028) ve 9DPT (r=-0,389, p=0,028) arasında korelasyon bulundu. MS hastalarında görevsiz, kognitif ve motor görev koşulları arasında tüm PST değerleri açısından anlamlı fark bulundu (Friedman testi, p<0,001).
Sonuçlar: MS hastalarında dengeyle ile el fonksiyonları ve mobilite arasında ilişki olduğundan MS rehabilitasyon programında denge değerlendirmesi ve eğitiminin yer alması gerektiğini düşünülmektedir. Ayrıca MS hastalarında denge rehabilitasyonuna kognitif ve motor görevlerin eklenmesi hastaların günlük yaşam aktivitelerinde daha bağımsız olmasını sağlayarak yaşam kalitelerinin artacağını düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler:  Multipl Skleroz, Denge, El Fonksiyonları, İkili Görev

Abstract:
Objective:  The primary objective of this study is examining the relationship between balance and hand functions, quality of life, fatigue severity, mobility and disability status in patients with multiple sclerosis (PwMS). The secondary aim is examining the effect of cognitive and motor tasks on balance.
Method:  Thirty two MS, 32 healthy subjects participated in the study. Balance confidence assessed with Activity Spesific Balance Confidence Scale (ABC), balance with Biodex Balance System-BBS (Postural Stability Test-PST, Limits of Stability Test-LOS),  disability status with Expanded Disability Status Scale (EDSS), mobility with Timed Up and Go Test (TUG), fatigue severity with Fatigue Severity Scale (FSS), quality of life with Multiple Sclerosis International Quality of Life Questionnaire (MusiQol) and hand functions with 9 Hole Peg Test (9HPT).
Results: In MS patients ABC, TUG, 9HPT and BBS scores were significantly lower than healthy subjects (p<0,001).  PST correlated with TUG (r=0,611, p=0,000)  and 9HPT (r=0,718, p=0,000); LOS correlated with TUG (r=-0,388, p=0,028) and 9HPT (r=-0,389, p=0,028). Significant differences were found in all PST values with motor and cognitive tasks and without task conditions in PwMS (Friedman test, p<0,001).
Conclusion:  It was thought that balance assessment and training should be included in the MS rehabilitation program since there is an association between balance and hand functions and mobility in MS patients. In addition, it was thought that cognitive and motor tasks during balance rehabilitation in MS patients will increase the quality of life by providing independence of individuals in daily life activities.
Keywords: Multiple Sclerosis, Balance, Hand Functions, Dual Task