Kooperatifçilik ve pazarlama anlayışı: Tarım satış kooperatiflerinin pazarlama faaaliyetlerine yönelik tüketici görüşlerinin belirlenmesi üzerine bir çalışma
Agricultural cooperatives and marketing concept: A study on determining the consumers' opinions toward marketing activities of agricultural cooperatives
Yazar: MURAT İSMET HASEKİ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA DEMİRCİ OREL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kooperatifçilik = Cooperative system ; Pazarlama = Marketing ; Tarım satış kooperatifleri = Agricultural sales cooperatives ; Tüketici algısı = Consumer perception ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketici tutumları = Consumer attitudes ; Tüketiciler = Consumers ; Çukobirlik Tarım Satış Kooperatifi = Çukobirlik Agriculture Selling Cooperative

Özet:
Tarım Satış Kooperatifleri bir ülke ekonomisi için önemli işletmelerdir. Tarım satışkooperatifleri, yerel çiftçilerin ürettikleri tarımsal ürünlerin ticareti, işlenmesi vepazarlanması faaliyetlerini yürüten kuruluşlardır. Çiftçiler, genellikle ölçekekonomisinin faydalarını gözeterek kooperatifleşme yoluna giderler. Ortak birtarımsal üretim alanında faaliyet gösteren birçok çiftçi, pazarda daha güçlü durumagelebilmek için kooperatif kurar. Ayrıca, tarım satış kooperatifleri aracılığıylaürünlerinin katma değerini de artırırlar. Tarım satış kooperatifleri, yerel çiftçilerinürettiği pamuk, ayçiçeği, soya, buğday vb işlenmemiş ürünleri alır, işler ve yineortaklarına satar veya dağıtır.Türkiye'de tarımsal ürünlerinin üretimi yüksek düzeyde artışlar gösterdiğinden, bu türürünlerin kooperatifler eliyle pazarlanması da çeşitli zorlukları olan bir konu halinegelmiştir. Bazı tarım satış kooperatiflerinin tarımsal ürünlerin pazarlanmasındabaşarılı olamadıkları gözlenmiştir. Bu kooperatiflerden biri de Çukurova ve GAPBölgesine yayılan faaliyetleri ve 65.000 üretici ortağıyla (çiftçi) dev bir kuruluş olanÇukobirlik'tir. Çukobirlik'in hinterlandında Adana, Mersin, Osmaniye, Antakya,Şanlıurfa, Gaziantep, Adıyaman, Kahramanmaraş, Diyarbakır ve Batman illeribulunmaktadır.ivTarım Satış Kooperatifleri, organik üretim yapma ve uygun pazarlama stratejilerikullanımı yollarıyla tüketicilerin satın alma davranışlarını etkileyecek şekilde organizeolabilirler. Bu çalışmanın temel amacı, ortak üreticilerin Çukobirlik'in uygulamaktaolduğu pazarlama faaliyetleri hakkındaki görüşlerinin tespit edilmesidir. Bu çalışmaaynı zamanda, elde edilen tüketici görüşlerinin, bu tüketicilerin gelir ve eğitimdurumlarına göre nasıl farklılaştığını da incelemektedir.Araştırma sonuçlarına göre, Çukobirlik'te modern bir pazarlama yaklaşımıuygulanmamaktadır. Kooperatiflerin, daha büyük miktarlarda ve daha farklı tüketiciisteklerini karşılamaya yönelik dağıtım kanalları geliştirme isteklerinin olmadığı ve buürünler için reklam yapmak istemedikleri gözlemlenmiştir. Kısaca, Çukobirlik'inüretebildiğini satabilmeye yönelik, müşteri odaklı olmaktan uzak bir pazarlamayaklaşımı sergilediği söylenebilir.Anahtar Kelimeler: Tarım Satış Kooperatifleri, Pazarlama Sorunları, Çukobirlik

Abstract:
Agricultural cooperatives are significant forms of business enterprises. An agriculturalcooperative is an association of local farmers who join together to engage in theproduction of agricultural products. Farmers seeking to organize cooperatives usuallyexpect the benefits of economies of scale. Many farmers with common interests mayorganize through cooperatives in order to strengthen their market power. Numerousfarmers in the agriculture industry also add value to their products through themarketing efforts of cooperatives. Local farmers produce unprocessed agriculturalproducts such as cotton, sunflower, wheat and etc. and agricultural cooperativesoften process, sell and ship these products of the members.While the production of the agricultural products has been growing, the marketing ofsuch products via cooperatives in Turkey has proved challenging. It is viewed thatsome of the agricultural cooperatives is not successful for marketing the agriculturalproducts. One of these cooperatives is Cukobirlik (Cukurova AgriculturalCooperatives Association) ? a big association with about 65.000 members (farmers)located in Cukurova and GAP regions. Its hinterland includes the cities such asAdana, Mersin, Osmaniye, Antakya, Mardin, Şanlıurfa, Gaziantep, Adıyaman,Kahramanmaraş, Diyarbakır and Batman.viAgricultural cooperatives can organize organic production and influence consumers'purchasing behaviour through the employment of appropriate marketing strategies.The main objective of this study is to determine the members? opinions towardmarketing activities of Cukobirlik. The study also investigates the differences inopinions with respect to education and income level.According to the research findings, Cukobirlik does not have a modern marketingconcept. It has been observed that the cooperative does not have the desire todevelop the distribution channels, to produce products in larger quantities and indifferent kinds meeting the consumers? desires and to advertise these products. Itcan shortly be said that Cukobirlik has been working with a concept of selling what itcan produce, moreover selling it only customers to buy it instead of being customeroriented.Keywords: Agricultural Cooperatives, Marketing Problems, Cukobirlik