Gestasyonel diyabet taraması amacıyla OGTT yapılan gebelerde serum XBP-1 seviyelerinin araştırılması
Investigation of serum XBP-1 levels in pregnant women WHO underwent OGTT for gestational diabetes screening
Yazar: ÇAĞSELİ GÖKSU ÖZGÜN
Danışman: DOÇ. DR. CİHAN KAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Gebelik = Pregnancy ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Taşıyıcı proteinler = Carrier proteins

Özet:
Giriş: Gebeliğin en yaygın tıbbi komplikasyonlarından biri olan Gestasyonel
Diabetes Mellitus (GDM), gebelik sırasında ortaya çıkan ya da keşfedilen karbonhidrat
intoleransı olarak tanımlanmaktadır. GDM preeklampsi, makrozomi, operatif doğum,
omuz distosisi, doğum travması ve sezaryen doğum gibi çeşitli maternal ve neonatal
komplikasyonlarla ilişkilidir. GDM, aynı zamanda yaşamın ilerleyen dönemlerinde
bebeğin şeker hastalığına yakalanma riskini de artırır. Özellikle postparandiyal 2. saat
serum X Box Binding Protein-1 (XBP-1) seviyelerinin metabolik hastalıkların
habercisi olduğu bildirilmektedir. Bu prospektif çalışmada gebeliğin 24-28.
haftalarında 75 g Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT) yaptıran gebelerde eş zamanlı
serum X-Box Binding Protein-1 (XBP-1) bakılarak bu testin GDM taramasındaki tanı
değerinin araştırılması planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Temmuz 2017- Şubat 2019 tarihleri arasında gebe
polikliniğine başvuran ve 24-28. hafta GDM taraması amaçlı OGTT yapılan 60
gebeden rutin olarak hemogram, biyokimya, Açlık Kan Şekeri (AKŞ), 1. saat kan
şekeri ve 2. saat kan şekeri alınmaktadır. Bunlara ek olarak çalışma amaçlı serum
XBP-1 düzeyleri için 2 cc daha kan örneği alınarak kliniğimizde santrifüj edilerek -80
°C de saklandı. Tüm örneklerin toplanması sonrası, toplanılan örnekler enzyme-linked
immunosorbent assay (ELISA) yöntemi ile çalışıldı. Hastalar, Grup 1: Normal sınırlar
içerisinde 75 gr OGTT olan gebeler, Grup 2: AKŞ ve/veya 1 saat 75 gr OGTT bozuk
olan hastalar ve Grup 3: 2. saat ve/veya AKŞ ya da 1 saat 75 gr OGTT değerleri bozuk
olan gebeler şeklinde gruplandırıldı. Elde edilen verilerin ortalama ve standart sapma
değerleri hesaplandı. Sayısal değişkenlerin dağılımının değerlendirilmesinde
Kolmogorov Smirnov testi kullanıldı. İkili grup kıyaslamalarında parametrik veriler
için Student t test ve non-parametrik veriler için Mann Whitney U test kullanıldı.
Homojen dağılım gösteren çoklu grupların karşılaştırılmasında tek yönlü varyans
analizi (ANOVA), alt gruplar arası karşılaştırmalarda ise Post Hoc Tukey testi
kullanıldı. Çoklu gruplara ait parametrik olmayan verilerin karşılaştırmalarında
Kruskal Wallis testi, post-hoc analizlerinde Bonferroni düzeltmeli Mann Whitney U
testi kullanılmıştır. Sürekli değişkenler arasındaki ilişki derecesi, uygun olduğunda 
xii
Pearson veya Spearman'ın korelasyon analizi ile hesaplanmıştır. İstatistiksel olarak
anlamlılık düzeyi p <0.05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda Grup 1 ve Grup 2 arasında, Grup 1 ve Grup 3 arasında
ve Grup 2 ve Grup 3 arasında XBP-1 seviyeleri arasında fark istatistiksel olarak
anlamlı bulunmuştur (sırasıyla, p:<0.001, p:<0.00,1, p:<0.00,1). Ayrıca yapılan 75 gr
OGTT sonrası sağlıklı kabul edilen geberlerde serum XBP-1 düzeyleri 2.05±0.4 iken
75 gr OGTT'ye göre GDM tanısı alan grupta XBP-1 düzeyleri 5.12±1.65 olup GDM
grubunda anlamlı ölçüde daha yüksek olduğu görülmüştür (p: p:<0.001). XBP-1'in,
sistolik ve diyastolik tansiyon değerleri, BMI ve 75gr OGTT'de bakılan AKŞ,
postprandiyal 1. saat ve postprandiyal 2. saat plazma glikoz düzeyleri gibi metabolik
parametreler ile pozitif korelasyonu olduğu bulnumuştur.
Sonuç: Bir metabolik hastalık belirteci olarak düşünülebilecek serum XBP-1
düzeyleri hem GDM tanısında hem de farklı zamanlardaki 75 gr OGTT düzeyleri
açısından anlamlı olarak farklılık gösterdiğinden gelecekte GDM taramasında
kullanılabilecek potansiyel bir serum belirteci olarak düşünülebilir.
Anahtar Kelimeler: gebelik, gestasyonel diabet, OGTT, XBP-1, GDM
taraması

Abstract:
Introduction: Gestational Diabetes Mellitus (GDM), one of the most common
medical complications of pregnancy, is defined as carbohydrate intolerance that occurs
or is discovered during pregnancy. GDM is associated with various maternal and
neonatal complications such as preeclampsia, macrosomia, operative delivery,
shoulder dystocia, birth trauma, and cesarean delivery. GDM also increases the baby's
risk of developing diabetes later in life. Especially postprandial 2nd-hour serum XBP1 levels are reported to be a precursor of metabolic diseases.
In this prospective study, we aimed to investigate the diagnostic value of this
test in GDM screening by looking at simultaneous serum X-Box Binding Protein-1
(XBP-1) in pregnant women who underwent 75 g Oral Glucose Tolerance Test
(OGTT) at 24 and 28 weeks of gestation.
Materials and Methods: Materials and Methods: Of the 60 pregnant women
admitted to the pregnant outpatient clinic between July 2017 and July 2018 and
underwent OGTT for 24 and 28 weeks GDM screening we obtain hemogram,
biochemistry panel, Fasting Blood Glucose (FBS), 1st hour blood glucose and 2nd
hour blood sugar as a routine antenatal screening. In addition, 2 cc blood samples
were taken to study XBP-1 levels and centrifuged in our clinic and stored at -80 ° C.
After all samples were collected, they were studied by ELISA method. Patients were
grouped as Group 1: Pregnant women with normal 75 g OGTT, Group 2: Patients with
defect in FPG and / or 75 g OGTT results, and Group 3: Patients with defect in 2 hours
and / or FPG or 75 g OGTT resultst. Mean and standard deviation values of the
obtained data were calculated. Kolmogorov Smirnov test was used to evaluate the
distribution of numerical variables. Student's t test was used for parametric data and
Mann Whitney U test was used for non-parametric data in paired group comparisons.
One-way analysis of variance (ANOVA) was used to compare multiple groups
showing homogeneous distribution, and Post Hoc Tukey test was used to compare
between subgroups. Kruskal Wallis test was used for comparison of nonparametric
data of multiple groups, and Bonferroni corrected Mann Whitney U test was used for
post-hoc analysis. The degree of relationship between continuous variables was 
xiv
calculated by Pearson or Spearman's correlation analysis, where appropriate.
Statistical significance level was accepted as p <0.05.
Results: There was statistically significant diffrence in XBP-1 levels between
Group 1 and Group 2, between Group 1 and Group 3, and between Group 2 and Group
3 (p: <0.001, p: <0.00, 1, p: <0.00, 1, respectively). In addition, the serum XBP-1
levels were 2.05 ± 0.4 in the patients who were considered healthy after 75 gr OGTT
and 5.12 ± 1.65 in the GDM group were and that were significantly higher in the GDM
group (p: <0.001). XBP-1 was found to be positively correlated with metabolic
parameters such as systolic and diastolic blood pressure, BMI and 75G OGTT,
postprandial 1st hour and postprandial 2nd hour plasma glucose levels.
Conclusion: Serum XBP-1 levels, which may be considered as a marker of
metabolic disease, may be considered as a potential serum marker that can be used in
the screening of GDM in both the diagnosis of GDM and 75 g OGTT levels at different
time intervals
Keywords: pregnancy, gestational diabetes, OGTT, XBP-1, GDM secreening