Türkiye`de IMF istikrar politikalarının makroekonomik etkileri
The macroeconomic effects of IMF stabilization policies on the Turkish economicy
Yazar: GÖKHAN AYKAÇ
Danışman: DOÇ. DR. ERCAN ENÇ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Politikası Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi politikaları = Economic policies ; Enflasyon = Inflation ; IMF = IMF ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik politikalar = Macroeconomic policies ; Yapısal uyum programları = Structural adjustment programs ; İstikrar politikaları = Stability policies

Özet:
239 ÖZET Türkiye, 1947 yılında üye olduğu IMF ile çok sayıda düzelemeye gitmiştir. 1980'li yıllara kadar ağırlıklı olarak istikrar üzerinde duran IMF politikaları, 1980 sonrasında yapısal uyum kavramını da bünyesinde bulundurmaya başlamıştır. Türkiye, 1980 yılı 24 Ocak Kararları ile ithal ikameci kalkınma stratejisinden, ihracata yönelik kalkınma stratejisine geçerek, IMF'nin yapısal uyum içerikli politikalarına uygulama zemini hazırlayan bir değişim geçirmiştir. Toplam 19 düzenlemenin yapıldığı, Türkiye'nin IMF'li tarihinde, IMF'den büyük miktarlarda kredi kullanılmıştır. Yapılan IMF destekli programların sonuçları ve etkileri irdelendiğinde, dış ticaret dengesi üzerinde kısa vadeli olumlu etkilerle karşılaşılırken, GSMH büyümesi, enflasyon gibi değişkenlerde olumsuz etkiler gözlenmiştir. IMF, kısa dönemde büyüme oranının artırılmasını hedefleyen politikalar gütmemektedir. Ancak, orta ve uzun dönemde sürdürülebilir kalkınmayı hedeflemektedir. Türkiye'nin sık sık ve devamlı olarak IMF'ye "istikrar" için başvurmuş olması, IMF politikalarının Türkiye'de istikrarı ve dolayısıyla sürdürülebilir kalkınmayı sağlayamamış olduğu sonucunu doğurmaktadır. 1999 yılında uygulamaya konan "Enflasyonu Düşürme Programı", 2000 ve 2001 yıllarında Türkiye'de yaşanan iki krizin meydana gelmesine ve derinleşmesine neden olmuştur. Bu çerçevede, Türkiye'de IMF destekli programların, büyüme ve enflasyon oranına olan negatif etkilerinin yanı sıra, krizlere de neden olabileceği görülmektedir.

Abstract:
240 SUMMARY Turkey has several arrangements with International Monetary Fund (IMF) since it became a member in 1947. IMF policies, which were focused on stabilization until the 1980's, have begun to involve structural adjustment since the 1980's. Turkey's process of transition from import substitution strategy to export led growth strategy has prepared the background for IMF's policies involving structural adjustment in Turkey. Throughout Turkey's history with the IMF, there have been made 19 arrangements allowing for large amounts of IMF lending. Upon analyzing the effects of these IMF-supported programs, they were found to have positive effects on foreign trade balance and negative effects on growth rate of GNP and inflation rate. The IMF does not carry out policies aimed at increasing growth rate in the short run, rather it has the aim of sustainable growth in the medium and long run. Turkey's frequent and continuous requests for IMF arrangements, shows that IMF policies could not achieve stabilization and sustainable growth in Turkey since 1947. The Disinflation Program, which was instituted in 1999, caused and deepened the economic crises in 2000 and 2001. From this perspective, it can be concluded that, in addition to their negative effects, these IMF- Supported Programs can also lead to economic crises.