Henoch Schönlein purpuralı çocuk hastalarda inflamasyon belirteçlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of inflammatory markers in children with Henoch Schönlein purpora
Yazar: FEHİM AKGÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. FATİH TEMİZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; ENDOKAN = ENDOCAN ; Purpura = Purpura ; Purpura-Schoenlein-Henoch = Purpura-Schoenlein-Henoch ; Çocuklar = Children ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Henoch-Schönlein purpurası palpabl purpura, artrit, abdominal ağrı ile
karakterize genel olarak cilt, eklem, gastrointestinal sistem ve böbreklerin tutulduğu
sistemik bir vaskülittir. Çocukluk çağının en sık görülen vaskülitik hastalığı HSP'dir.
HSP hastalığının nedeni halen tam olarak belirlenememiştir. İmmün komplekslerin
çevresel, genetik veya bilinmeyen bir nedenle aktive olması sonucu oluştuğu
düşünülmektedir. İnflamatuar süreçte, ödem, vazodilatasyon, koagülopati, iskemi ve
organ yetmezliği gibi çeşitli endotelyal disfonksiyonlar görülmektedir. Yapılan son
çalışmalarda, endokanın inflamasyon, iyileşme ve tümörogenezde anahtar role sahip
olduğu ileri sürülmüştür. Ayrıca SCD89 ve eNOS inflamasyonda salınan bir diğer
moleküllerdir. Bu çalışmada HSP'de inflamatuar belirteçlerin hastaların klinik
özellikleri ve laboratuvar değerleri arasında ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 25.12.2019-.25.05.2021 tarihleri arasında
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma
Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine, çocuk acil servisine başvuran ya
da çocuk hastalıkları servisinde yatarak tedavi gören HSP tanısı alan 4-18 yaş aralığında
35 çocuk hasta ile prospektif olarak ailelerden yazılı onam alınarak oluşturuldu. HSP
tanısı alanlar 3 ay sonra kontrole çağırıldı. Aynı zamanda çalışmamıza benzer yaş grubu
ve cinsiyete göre seçilen hiçbir hastalığı olmayan 35 sağlıklı çocuk alındı. Tanı kriterleri
olarak Avrupa Pediatrik Romatoloji Derneği Kriterleri kullanıldı. Palpabl purpura
(koagülopati veya trombositopeni yokluğunda) ile birlikte; diffüz karın ağrısı, artrit
veya artralji, etkilenmiş dokudan yapılan biyopside immünglobulin A depolanması
kriterlerden 1 veya daha fazlasının varlığı belirlenen hastalara HSP tanısı konuldu. HSPtanısından önce kronik böbrek hastalığı, kronik gastrointestinal sistem hastalığı
(inflamatuar barsak hastalığı vb.) ve bilinen romatolojik hastalığı olan hastalar
çalışmaya alınmadı.
Hastalardan tanı anında ve 3 ay sonra kontrole çağırıldığında hemogram
biyokimya tetkiklerinin yanı sıra ayrıca EDTA'lı tüpe kan alındı. 4000 devirde 10
dakika santrifüj edilerek eksi 80 derecede örnekler muhafaza edildi. Bu örneklerden
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri bölümünün
katkılarıyla alınan ELİSA kitleriyle endokan, sCD89 ve eNOS ayrıca çalışıldı.
Çalışmada Henoch Schönlein Purpurası tanısı olan hastaların hem ilk tanı anında
hem de 3 ay sonra kontrole çağırıldığında sosyodemografik özellikleri, klinik
özellikleri, laboratuvar tetkikleri, aldıkları tedaviler ve hastalığın seyrini içeren 65
parametre incelendi. Elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalaması 9,2±3,5 yıl, ortancası 8,0 yıl iken,
kontrol grubunun yaş ortalaması 11,4±4,0 yıl, ortancası 13,0 yıldır. Hastaların 10'u
(%28,6) kız, 25'i (%71,4) erkektir. Kontrol grubunun ise 16'sı (%45,7) kız, 19'u
(%54,3) erkektir. Gruplar arasında cinsiyet açısından istatistiksel olarak anlamlı bir
farklılık yoktur (p=0,216). Çalışmaya alınan hastaların yatış süresi ortalaması 6,5±4,2
gün, ortancası 6,0 gündür. Hastaların 12'si (%34,3) sadece NSAİİ ile tedavi edilmişken,
23'ü (%65,7) NSAİİ ve streoid ile tedavi edilmiştir. Hastaların 5'inde (%14,3) nüks
gelişmiştir. Akut dönemde 8 hastada (%22,9) hematüri saptanmışken, remisyon
döneminde 3 hastada (%8,6) hematüri saptanmıştır. Akut dönemde 2 hastada (%5,7)
proteinüri saptanmışken, remisyon döneminde sadece 1 hastada (%2,9) proteinüri
saptanmıştır. Akut dönemde 17 hastada (%48,6) GİS kanaması gelişmişken, remisyon
döneminde sadece 1 hastada (%2,9) GİS kanaması gelişmiştir. Akut dönem ve remisyon
dönemi GİS kanaması sıklığı arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık vardır
(p<0,001). Akut dönemde 12 hastada (%34,3) GGK pozitif saptanmışken, remisyon
döneminde sadece 1 hastada (%2,9) GGK pozitif saptanmıştır. Akut dönem ve remisyon
dönemi GGK pozitifliği arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık vardır (p=0,001).
Akut dönemde 15 hastada (%42,9) artrit saptanmışken, remisyon döneminde sadece 1
hastada (%2,9) artrit saptanmıştır. Akut dönem ve remisyon dönemi artrit sıklığı
arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık vardır (p<0,001). Hiçbir hastada akut
dönemde veya remisyon döneminde intrakranial kanama ya da ek başka bir
komplikasyon saptanmamıştır. Çalışmaya alınan hastaların yatış süresi ortalaması 6,5±4,2 gün, ortancası 6,0 gündür. Hastaların 12'si (%34,3) sadece NSAİİ ile tedavi
edilmişken, 23'ü (%65,7) NSAİİ ve streoid ile tedavi edilmiştir. Hastaların 5'inde
(%14,3) nüks gelişmiştir. Çalışmamızda CRP ve eritrosit sedimentasyon hızı hastalarda
remisyondaki ve diğer sağlıklı gruptaki katılımcılara göre anlamlı olarak yüksek
bulunmuştur. Hastaların akut hastalıkta remisyona göre anlamlı olarak ortalama
trombosit hacmi daha düşüktür. Çalışmamızda endokan düzeyi kontrol grubunda akut
ve remisyondaki hastalara göre daha yüksek bulunmuştur. Akut hastalarla tedavi sonrası
remisyondaki hastaları karşılaştırdığımızda ise akut hasta grubunda istatistiksel olarak
anlamlı bir şekilde daha yüksek bulunmuştur. Kontrol grubu ile hastaların akut ve
remisyon dönemindeki eNOS değerleri kıyaslandığında kontrol grubunda istatistiksel
olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Akut hasta grupla remisyondaki grup
arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sağlıklı grupta hastalara göre CD89
düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Hastaların akut ve remisyon döneminde CD89
düzeyinde anlamlı farklılık bulunmamıştır.
Sonuç: Çalışmamızda Henoch-Schönlein purpurasında inflamatuar belirteçler
değerlendirilmiş olup CRP, eritrosit sedimentasyon hızı hastalarda anlamlı olarak
yüksek bulunmuştur. Endokan, eNOS ve sCD89 hasta grubunda daha düşük çıkmıştır.
Daha geniş katılımlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Henoch-Schönlein purpura is a systemic vasculitis characterized by palpable
purpura, arthritis, abdominal pain, and generally involving the skin, joints,
gastrointestinal tract, and kidneys. HSP is the most common vasculitic disease of
childhood. The cause of HSP disease is still not fully determined. It is thought to occur
as a result of activation of immune complexes due to environmental, genetic or
unknown reasons. Various endothelial dysfunctions such as edema, vasodilation,
coagulopathy, ischemia and organ failure are observed in the inflammatory process.
Recent studies have suggested that endocan has a key role in inflammation, healing, and
tumorigenesis. In addition, SCD89 and eNOS are other molecules released in
inflammation. In this study, it was aimed to evaluate the relationship of inflammatory
markers in HSP between clinical features and laboratory values of patients.
Materials and Methods: This study was carried out between 25.12.2019-.25.05.2021
in Kahramanmaraş Sütçü İmam University Faculty of Medicine Health Practice and
Research Hospital Pediatrics Outpatient Clinic, pediatric emergency service or inpatient
treatment in the pediatric service for 4-year-olds diagnosed with HSP. It was formed
with 35 pediatric patients aged 18 years and prospectively by obtaining written consent
from their families. Those diagnosed with HSP were called for control 3 months later.
At the same time, 35 healthy children with no disease, selected according to age group
and gender, were included in our study. European Society of Pediatric Rheumatology
Criteria were used as diagnostic criteria. With palpable purpura (in the absence of
coagulopathy or thrombocytopenia); Patients with diffuse abdominal pain, arthritis or
arthralgia, and presence of 1 or more of the criteria for immunoglobulin A deposition in biopsy performed from the affected tissue were diagnosed with HSP. Patients with
chronic kidney disease, chronic gastrointestinal system disease (inflammatory bowel
disease, etc.) and known rheumatological disease before the diagnosis of HSP were not
included in the study.
When the patients were called for control at the time of diagnosis and 3 months
later, blood was also taken into a tube with EDTA in addition to hemogram
biochemistry tests. Samples were stored at minus 80 degrees centrifugation at 4000 rpm
for 10 minutes. Endocan, sCD89 and eNOS were also studied with ELISA kits obtained
from these samples with the contributions of Kahramanmaraş Sütçü İmam University
Scientific Research Projects Department.
In the study, 65 parameters including sociodemographic characteristics, clinical
features, laboratory tests, treatments received and the course of the disease were
examined when patients with Henoch Schönlein Purpura were called for control both at
the time of first diagnosis and 3 months later. Obtained results were compared
statistically.
Results: While the mean age of the patients included in the study was 9.2±3.5 years, the
median 8.0 years, the mean age of the healthy subjects was 11.4±4.0 years and the
median was 13.0 years. Ten (28.6%) of the patients were female and 25 (71.4%) were
male. On the other hand, 16 (45.7%) healthy children are girls and 19 (54.3%) are boys.
There was no statistically significant difference between the groups in terms of gender
(p=0.216). The mean length of stay of the patients included in the study was 6.5±4.2
days, and the median was 6.0 days. While 12 (34.3%) of the patients were treated with
NSAIDs alone, 23 (65.7%) were treated with NSAIDs and steroids. Recurrence
developed in 5 (14.3%) of the patients. While hematuria was detected in 8 patients
(22.9%) in the acute period, hematuria was detected in 3 patients (8.6%) in the
remission period. While proteinuria was detected in 2 patients (5.7%) in the acute
period, proteinuria was detected in only 1 patient (2.9%) in the remission period. While
GI bleeding developed in 17 patients (48.6%) in the acute period, GI bleeding
developed in only 1 patient (2.9%) during the remission period. There is a statistically
significant difference between the frequency of GI bleeding in the acute and remission
periods (p<0.001). While FVA was positive in 12 patients (34.3%) in the acute period,
FVA was positive in only 1 patient (2.9%) during the remission period. There is a
statistically significant difference between acute and remission PVA positivity (p=0.001). While arthritis was detected in 15 patients (42.9%) in the acute period,
arthritis was found in only 1 patient (2.9%) in the remission period. There is a
statistically significant difference between the incidence of arthritis in the acute and
remission period (p<0.001). Intracranial hemorrhage or any other additional
complication was not detected in any of the patients in the acute or remission period.
The mean length of stay of the patients included in the study was 6.5±4.2 days, and the
median was 6.0 days. While 12 (34.3%) of the patients were treated with NSAIDs
alone, 23 (65.7%) were treated with NSAIDs and steroids. Recurrence developed in 5
(14.3%) of the patients. In our study, CRP and erythrocyte sedimentation rate were
found to be significantly higher in patients in remission and in other healthy groups. The
mean platelet volume of patients is significantly lower in acute disease than in
remission. In our study, the endocan level was found to be higher in the healthy patient
group than in the acute and remission patients. When we compared acute patients with
patients in remission after treatment, it was found to be statistically significantly higher
in the acute patient group. When the eNOS values of the healthy and patients during the
acute and remission periods were compared, it was found to be statistically significantly
higher in the healthy group. There was no significant difference between the acute
patient group and the group in remission. CD89 levels were found to be higher in the
healthy group compared to the patients. There was no significant difference in CD89
levels in the acute and remission periods of the patients.
Conclusion: In our study, inflammatory markers in Henoch-Schönlein purpura were
evaluated and CRP and erythrocyte sedimentation rate were found to be significantly
higher in patients. Endocan, eNOS and sCD89 were lower in the patient group. Further
studies with wider participation are needed