Kırsal mimari bağlamında Isparta/Çünür yerleşimi konut yapıları üzerine bir inceleme
An investigation on dwelli̇ngs of Isparta/Cünür settlement in rural architectural context
Yazar: CEMAL AYDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA ŞİMŞEK TOLACI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kırsal mimariyi ve kerpiç dokuyu Isparta'nın Çünür Mahallesi'nde yapılan araştırmalar ve çalışmalar ile anlamak, anlatmak ve yaşatmak amaçlanmış ve alan belirlenen yöntemlerle incelenmiştir. Günümüzde bölgenin imar faaliyetleri açısından bir rant oluşturması, kırsal doku açısından ise geleneksel olması dolayısı ile bir değer oluşturuyor olması potansiyeli yüksek bir bölge olduğunu göstermektedir. Alanın göç ve kentleşmeye ayak uydurma çabası gibi etmenlerin getirisi ile özgün yapısını kaybetmeye ve bozulmaya başladığı görülmüştür. Yapıların birçoğunun terk edilmiş olması bölgenin üniversite yerleşkesi ve kent merkezi arasında kalmış olması gibi bileşenlerin birlikte oluşturduğu kimlik kaybı son zamanlarda hızlanarak yükselmektedir. Önce hayvancılığın sonrasında halıcılığın mesleki olarak terkedilmesi gibi bölgenin geçim kaynaklarını dolayısı ile yaşam biçimlerini değiştiren etmenler ortaya çıkmış, üretim de bu bağlamda bir noktada son bulmuştur. Günümüzde ise alanda kırsal mimariyi ve bu sosyo-kültürel etkileri taşıyan konutların ve sahipleri tarafından terk edildiği görülebilmektedir. Çalışma sırasında plan kurguları tespit edilebilen konutlar için belgeleme amacıyla bilgi fişleri hazırlanmıştır. Bu çalışmaların içerisinde; konut sahipleri, konutların plan kurguları, taşıyıcı sistemleri, bozulmaları, korunmuşlukları ve bezemeleri olmak üzere konut adına edinilen bilgiler ve yıkılan konutlara dair birçok veri bulunmaktadır. Süreç içerisinde 70 adet yapı incelenmiştir. Bu yapılar çeşitli şekillerde sınıflandırılmıştır. Edinilen veriler ile birlikte tespit etdilen sorunlara dair öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Geleneksel Konut, Kırsal Mimari, Isparta, Çünür, Kerpiç,

Abstract:
In the stated region rural architecture and adobe texture, the answers to the questions such as how their daily life were, and how they maintain their life, were found through the researchers conducted in the region. It has been tried to explain the deformations of Çünür Houses due tolosing the value of present position and original structurewith the factors migration and industrialization. The abandonment of many buildings to their fate and The University campus of the region, the fact that the region is located between the University and the city centre and the beginning of the loss of identity has accelerated this process in recent times. Factors that changes the way of life of the region has emerged, such as abandonment of carpet making and animal husbandry professionally and furthermore production ended. Nowadays architecture and its socio-cultural effects, the disappearance of the buildings that have rural dwelling and socio-cultural ethics in the region can be seen one by one. During the study, a catalogue was prepared for the documentation of the houses whose plan types could be drawn. In this catalogue plan fictions of housing, carrier systems, deterioration, protection a lot of data about housing is presented such as plan types, photographs of construction system, information about the housing. 70 houses were examined in the process. With the data obtained, suggestions for the problems identified were developed.

Keywords: Traditionaldwelling, Ruralarchitecture, Isparta, Çünür, Adobe,