Uluslararası Türk otel zincirinde liderlik tarzları, liderlik etkililiği, iş tatmini ve örgütsel bağlılık ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between leadership styles, leadership effectiveness, job satisfaction and organizational commitment in an international Turkish chain hotel
Yazar: NURHAK AKBUDAK
Danışman: PROF. DR. BEYKAN ÇİZEL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Bu araştırma liderlik tarzları (dönüşümcü liderlik, etik liderlik, karizmatik liderlik, vizyoner liderlik ve bilge liderlik), liderlik etkililiği, iş tatmini ve örgütsel bağlılık konularına odaklanmaktadır. Çalışmanın temel olarak dört amacı vardır. Bunlar uluslararası otellerde (1) dönüşümcü liderlik, etik liderlik, karizmatik liderlik, vizyoner liderlik ve bilge liderlik tarzlarının liderlik etkililiğine etkisinin, (2) liderlik etkililiğinin iş tatmini ve örgütsel bağlılığa etkisinin (3) iş tatminin örgütsel bağlılığa etkisinin ve  (4) iş tatmininin aracı rolünün ampirik olarak ortaya çıkarılmasıdır.  
Araştırma verileri ilgili yazında geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmış ölçüm araçlarından oluşan soru formu ile yüz yüze görüşmeler ile toplanmıştır. Araştırmada verilerin toplanmasında anket formu kullanılmıştır. Anket formunda kişisel bilgilere yönelik sorular, "liderlik davranışları ölçeği", "liderlik etkililiği ölçeği", "iş tatmini ölçeği" ve "örgütsel bağlılık ölçeği" bulunmaktadır. Veriler uluslararası Türk otel zincirinde çalışan toplam 720 çalışandan elde edilmiştir. Veriler araştırma amaçları doğrultusunda yapısal eşitlik ile test edilmiştir.
Çalışmada liderlik etkililiği üzerinde karizmatik liderliğin pozitif yönlü orta düzeyde bir etkisi, etik liderliğin negatif yönlü düşük düzeyde bir etkisi, dönüşümcü liderliğin negatif yönlü düşük düzeyde bir etkisi, vizyoner liderliğin pozitif yönlü orta düzeyde bir etkisi ve bilge liderliğin pozitif yönlü orta düzeyde bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Liderlik tarzlarına ilişkin değerlendirmenin liderlik etkililiğini tahmin edebilme gücünün yüksek olduğu, bilge liderliğin ise açıklanan varyans üzerinde en yüksek etkisinin olduğu belirlenmiştir. Liderlik etkililiğinin iş tatminini üzerinde yüksek düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir etkisi olduğu ortaya çıkarılmıştır. Liderlik etkililiğinin örgütsel bağlılık üzerinde pozitif yönlü bir etkisi ve iş tatmininin ise örgütsel bağlılık üzerinde pozitif yönlü düşük düzeyde bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Liderlik etkililiği ve iş tatmininin örgütsel bağlılığı tahmin edebilme gücü orta düzeydedir. Liderlik etkililiğinin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisinde iş tatmininin pozitif yönlü orta düzeyde aracı etkisi bulunmaktadır.

Abstract:
This research focuses on leadership styles (transformational leadership, ethical leadership, charismatic leadership, visionary leadership and wise leadership), leader effectiveness, job satisfaction and organizational commitment. The study basically has four purposes (1) the effect of leadership styles on leader effectiveness, (2) the effect of leader effectiveness on job satisfaction and organizational commitment, (3) the effect of job satisfaction on organizational commitment, and (4) mediating role of job satisfaction in international hotels. 
Research data were collected through face-to-face interviews with a questionnaire consisting of measurement tools which validity and reliability were proven in the relevant literature. A questionnaire form was used to collect data in the study. The questionnaire form includes questions about personal information and "leadership behavior scale", "leadership effectiveness scale", "job satisfaction scale" and "organizational commitment scale". The data were obtained from a total of 720 employees working in an international Turkish chain hotel. The data were tested with structural equation according to research purposes.
In the study, it was found that charismatic leadership has a moderately positive effect on leader effectiveness; ethical leadership has a low negative effect, transformational leadership has a low negative effect, visionary leadership has a moderately positive effect, and wise leadership has a moderately positive effect on leader effectiveness. It has been determined that the evaluation of leadership styles has a high predictive power of leader effectiveness, and wise leadership has the highest effect on the explained variance. It has been revealed that leader effectiveness has a high-level strong positive and significant effect on job satisfaction. It has been determined that leader effectiveness has a weak positive effect on organizational commitment, and job satisfaction has a positive low-level strong effect on organizational commitment. Leader effectiveness and job satisfaction predict organizational commitment at moderate levels. In the effect of leader effectiveness on organizational commitment, job satisfaction has a moderately strong positive mediator effect.