Adalet temelli halkla ilişkiler yaklaşımı: Dezavantajlı grupların aktivist unsurları için yeni bir halkla ilişkiler perspektifi
The justice-based public relations approach: A new public relations perspective for activist elements of disadvantaged groups
Yazar: OBEN HÜSEYİN SAZANER
Danışman: PROF. DR. FATİH KESKİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Adalet kuramları = Theories of justice ; Aktivizm = Activism ; Dezavantajlı gruplar = Disadvantaged groups ; Halkla ilişkiler = Public relations ; Rawls, John = Rawls, John ; Çerçeveleme = Framing

Özet:
Günümüz toplumsal dünyasının sanayi sonrası bir toplum tipini deneyimlediğini ileri
süren sosyal teorilere uyumlu biçimde 2000'li yıllardan bu yana halkla ilişkiler
araştırmalarının seyri tedricen çeşitlilik göstermektedir. Bu süreçte odağını yalnızca
örgütlere yönelten halkla ilişkiler yaklaşımları biricik olma özelliklerini kaybetmeye
başlamış ve halkla ilişkilerin toplumsal-kültürel boyutuna vurgu yapan araştırma
gündemleri alanda daha fazla görünür hale gelmiştir. Sadece örgütlerin değil kamuların
da halkla ilişkiler faili olabileceğini savlayan söz konusu sosyo-kültürel paradigma tezin
teorik çıkış noktasını teşkil etmektedir. Halkla ilişkileri kültürel ve toplumsal bir pratik
olarak ele alan bu tez çalışması toplumun dezavantajlı gruplarının halkla ilişkilerden nasıl
yararlandıklarını ve kamusal iletişimde hangi kavramları öne çıkardıklarını konu
edinmektedir. Bu doğrultuda örneklem içerisine dahil edilen dezavantajlı grupların
aktivist unsurlarının kendi kendilerini nasıl çerçeveledikleri çerçeveleme ve içerik
analizleri vasıtasıyla incelenmiştir. Aktivist grupların kamusal destek ve meşruiyet için
kendi temel ajandalarının yanında kültürel karşılığı yüksek evrensel değerlere dayanması
gerektiğini iddia eden bu tez çalışması dezavantajlı gruplara adalet çerçevesi temelinde
yeni bir halkla ilişkiler yaklaşımı önermektedir. Adalet Temelli Halkla İlişkiler Yaklaşımı
olarak isimlendirilen bu model John Rawls'ün adalet teorisinin halkla ilişkilere tercüme
edilmesiyle ortaya çıkarılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Halkla ilişkiler, Dezavantajlı Gruplar, Adalet Temelli Halkla
İlişkiler Yaklaşımı, John Rawls, Çerçeveleme Analizi, Aktivist Halkla İlişkiler

Abstract:
The direction of public relations studies has gradually varied since the 2000s, in line with
social theories that suggest today's social world experiences a post-industrial social type.
In this process, public relations approaches that focus only on organizations have begun
to lose their uniqueness, and research agendas that emphasize the socio-cultural
dimension of public relations have become more visible in the field. The socio-cultural
paradigm in question, which argues that not only organizations but also publics can be
public relations agents, constitutes the theoretical starting point of the thesis. This thesis,
which deals with public relations as a cultural and social practice, focuses on how
disadvantaged groups in a society make use of public relations and which notions they
highlight in public communication. In this regard, how the activist elements of the
disadvantaged groups included in the sample framed themselves was examined through
framing analysis and content analysis. This thesis claims that activist groups should rely
on universal values with high cultural relevance in addition to their own primary agenda
for public support and legitimacy and proposes a new public relations approach based on
the frame of justice for disadvantaged groups. This model, called the Justice-Based Public
Relations Approach, was created by adapting John Rawls' theory of justice into public
relations.
Keywords: Public Relations, Disadvantaged Groups, Justice-Based Public Relations
Approach, John Rawls, Framing Analysis, Activist Public Relations