Altyazı çevirisinde karar sürecinde karşılaşılan zorluklar
The difficulties translators cope with in decision-making in subtitling
Yazar: NÜKET KANTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. AYDAN IRGATOĞLU
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı / Çeviri ve Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation

Özet:
Günümüzde televizyonun yanı sıra hem teknolojiyle birlikte kullanımı artan dijital platformlar hem de film festivalleri, izleyicilerin altyazı okuyarak filmi alımlamasına olanak veren kanallar olmuştur. Bu çalışmada televizyonların, dijital platformların ve film festivallerinin kuralları incelenerek çevirmenlerin çeviri sürecinde karşılaştıkları zorluklar ayrıntılı olarak incelenecektir. Bu zorluklar zamansal kısıtlamadan doğan zorluklar ve çeviri öğelerinin aktarımından doğan zorluklar olarak ikiye ayrılmıştır. Bu zorlukları ortaya koymak adına altyazı alanında deneyimli beş çevirmenle çevirisi sürecinde karşılaştıkları zorluklara ve çeviri geçmişlerine dair soruları içeren görüşmeler yapılmış, onlardan araştırma sürecinde belirlenen zorluklar olan kısaltma, ekran yazıları, altyazının bölümlenmesi, okuma hızı/karakter kısıtlaması, sansür, kültüre özgü öğeler, ara dilden çeviri ve küçük ekranda izleme maddelerini destekleyici çeviri örnekleri toplanmıştır. Ayrıca altyazı çevirmenlerinin yaşadıkları zorlukları besleyen dış etmenleri ortaya koymak amacıyla üç çeviri koordinatörü ve üç festival koordinatörüyle de görüşmeler yapılmıştır. Çevirmenlerin çeviri sürecinde altyazının kendine özgü kuralları, çeviri sürecine etki eden çeviri için verilen süre ve çevirinin ederi kaynaklı sorunlar sebebiyle aynı anda birden fazla zorlukla karşılaştığı ve bu durumun çeviri sürecinde karar vermelerini zorlaştırdığı ortaya koyulmuştur.

Abstract:
Today alongside the TV, digital platforms which have started to be more common with trechnology, and film festivals have turned into channels for the audience to understand the movies via reading the subtitles. In this study, the difficulties the subtitlers come try to deal with during the translation process in detail in the light of the subtitling guidelines of TV channels, digital platforms, and film festivals. These difficulties are categorized into two groups: The difficulties based on the time restrictions and the transfer of the translation elements. To verify these difficulties, five experienced subtitlers have been interviewed about the difficulties they come across in the translation process. They've been asked questions about their translation background and examples of their subtitles have been requested on usage of abbreviation/acronyms, forced narratives, spotting, reading speed/character limitation, censorship, culture-specific items, indirect translation and watching the audiovisual images in a small screen. Furthermore, three translation coordinators and three festival coordinators have been interviewed in order to put forward the external factors that reinforce the difficulties subtitlers cope with. Due to the subtitling specific guidelines, the tight deadlines and the translation rates which have a huge impact on the translation process, the translators come across more than one difficulty at the same time and this situation causes them to spend much more time in the decision-making throughout the translation process.