İtme-çekme kuramı bağlamında Bangladeş beyin göçleri: Türkiye örneği
Bangladeshi brain drain in Turkey: In the context of push and full theory
Yazar: MOHAMMAD FOYEZ AHMED
Danışman: PROF. DR. KADİR YASİN ERYİĞİT
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Göç Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışma, Bangladeş'ten Türkiye'ye beyin göçünde rol oynayan faktörleri inceleyerek, göçün hem kaynak ülke hem de hedef ülke üzerindeki etkilerine odaklanmaktadır. Beyin göçü, yüksek eğitimli bireylerin kaynak ülkelerinden daha gelişmiş ülkelere giderek oradaki iş gücüne katılması olarak tanımlanmaktadır. Küreselleşen dünyada önemi artan bu konu, yüksek gelir seviyeleri, iş güvenliği, kariyer imkânları ve bilim teknoloji olanakları gibi etkenlerle açıklanmaktadır. Gelişmiş ülkeler ihtiyaç duydukları nitelikli iş gücünü çekmek için göç politikaları oluştururken, göç veren ülkeler ise bu durumdan olumsuz etkilenmektedir. Bu dengesizlik, göç alan ülkeler ekonomik kalkınması kolaylaşırken, göç veren ülkelerin ekonomik kalkınmasını zorlaştırabilmektedir. Anket hazırlanmış ve veri toplama kartopu yöntemi ile sağlanmıştır. Çalışmada 115 örnek sayısı elde edilmektedir. Logit regresyon analizi kullanılarak gerçekleştirilen bu çalışma, Bangladeş'ten Türkiye'ye beyin göçünü itme ve çekme kuramı çerçevesinde ele alarak derinlemesine bir analiz yapılmaktadır. Elde edilen bulgu sonucu olarak Bangladeşlilerin Türkiye'de kalma yönündeki düşüncelerini belirlemede Türkiye'ye çeken faktörlerden ziyade Bangladeş'ten iten faktörlerin daha etkili olduğu ortaya konulmuştur. Gelecekte yapılabilecek çalışmalarda, farklı demografik gruplara odaklanarak özellikle öğrenci ve meslek grupları gibi, daha spesifik, alt kırılımların incelenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: İtme–Çekme Kuramı, Beyin Göçü, İtici ve Çekici Faktörler, İkili İlişkiler, Bangladeş, Türkiye

Abstract:
This study focuses on examining the factors influencing brain drain from Bangladesh to Turkey and exploring the impact of migration on both the source and destination countries. Brain drain is defined as highly educated individuals moving from source countries to more developed countries to join the workforce. In the increasingly globalized world, this issue is attributed to factors such as higher income levels, job security, career opportunities, and advancements in science and technology. While developed countries create migration policies to attract the skilled workforce they need, countries of origin are negatively affected by this situation. This imbalance can hinder the economic development of source countries while facilitating the economic development of receiving countries. The survey was prepared and data was obtained using the snowball sampling method. The study obtained a sample size of 115 participants. Conducted using logit regression analysis, this study provides an in-depth analysis of brain drain from Bangladesh to Turkey within the framework of push and pull theory. The findings indicate that factors pushing individuals from Bangladesh are more influential in determining their intention to stay in Turkey than factors attracting them to Turkey. Recommendations for future research include focusing on different demographic groups, particularly specific subgroups such as students and professionals.

Keywords: Push-Pull Theory, Brain Drain, Push and Pull Factors, Bilateral Relations, Bangladesh, Turkey