GPS ve Nivelman ölçüleri yardımıyla çekül sapması bileşenlerinin hesaplanması üzerine bir çalışma
Assessment of deflection of the vertical components from GPS and levelling measurement
Yazar: MUSTAFA AKKUL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYHAN CEYLAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeodezi ve Fotogrametri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Jeoid = Geoid

Özet:
Çekül sapması, yersel aglara iliskin jeodezik ölçülerin (yatay ve düsey dogrultugözlemleri ve uzunluk ölçüleri vb.) elipsoit üzerine indirgenmesinde ve jeoitmodellemelerinde kullanılmaktadır. Genellikle, astro-jeodezik ve gravimetrik yöntemlerleelde edilmektedir. Bu yöntemler oldukça zor ve zaman alıcı yöntemlerdir.Uydu konum Belirleme Teknigi (GPS)'nin jeodezide yaygın olarak kullanımı ilenoktalara ait elipsoital koordinatlar kolaylıkla elde edilebilir hale gelmistir. Noktalara aitortometrik yükseklikler de geometrik nivelman teknigi ile belirlendigi durumlarda,GPS/nivelman ile, jeoit yükseklik farkları ve çekül sapması bilesenlerinin hesabı digeryöntemlere göre daha hızlı ve daha kolay hesaplanabilir hale gelmistir.Bu çalısmada, çekül sapması ve bilesenleri, çekül sapması türleri ve hesaplamayöntemleri ile jeoit belirleme yöntemleri ayrıntılı olarak anlatıldıktan sonra GPS ve nivelmanölçüleri ve onlardan elde edilen jeoit yükseklik farklarından çekül sapması hesaplanmasınailiskin yöntem tanıtılmıs ve konunun uygulaması bir test agında gerçeklestirilmistir. Seçilenbir hat üzerinde çekül sapması bilesenleri ve jeoit yüksekliklerinin degisimi incelenmistir.Ayrıca aynı hatta ait EGM96 ve CG03C jeoit modelleri yardımı ile çekül sapması bilesenlerive jeoit yükseklikleri hesaplanmıstır. GPS/Nivelman, EGM96 ve CG03C modellerinden eldeedilen degerler karsılastırılmıstır. Sonuç olarak GPS ve nivelman verileri yardımıyla jeoityüksekliklerinin ve çekül sapması bilesenlerinin degisimi arastırılmıstır.Anahtar Kelimeler: Çekül Sapması, Çekül Sapması Bilesenleri, Jeoit Yüksekligi

Abstract:
Deflection of the vertical is used in the geoid modeling and in the reducing to thereference surface of geodetic measures (vertical and horizantal observations and lengthdimensions) related to geoid network. It is generally derived from astro-geodetical andgravimetrical techniques. This techniques are very difficult and time-consuming.Ellipsoidal coordinaties belonging to the control points are easily obtained by usingthe Global Position System (GPS) in geodesy. It is obsorved that in condition of orthometricheights belonging to the points are calculated by geometrical leveling technique thecalculation of Deflection of the vertical components and variations of GPS/leveling, and geoidheights turned easier and faster.In this study, after deflection of the vertical, its components, the sort of deflection ofthe vertical and its calculation techniques are told by geoid determining techniques, theregiven an information on GPS and leveling measure and the technique related to deflection ofthe vertical found by geoid height variation of those, finally the practice of the subject wasrealized in a test network . Deflection of the vertical components and the variation of geoidheights were examined in a determined network. Moreover deflection of the verticalcomponents and geoid heights were calculated by the help of EGM96 and CG03C geoidmodels belonging to the same network. The obtained data of GPS/Leveling, EGM96 andCG03C models were compared. In summary, jeoid heights and were variation of deflection ofthe vertical components were examined by the data of GPS/leveling.Keywords: Deflection of the Vertical, Deflection of the Vertical Components, GeoidHeight.