Aile hekimliği asistanlarının aile planlaması yöntemleri hakkındaki bilgi düzeyi
Family planning of family medicine assistants level of knowledge about methods
Yazar: KORAY KILIÇ
Danışman: PROF. DR. SEÇİL ARICA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Aile Planlaması = Family Planning
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aile planlaması = Family planning ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
AMAÇ: Planlanmamış ve İstenmeyen gebelikler, anne ve bebek morbidite
ve mortalitesinde artış, maliyetlerin ve sosyal yükün artması ile ilişkilendirildiği
için dünya genelinde majör bir sağlık sorunu oluşturmaktadır. İstenmeyen
gebelikler, kontraseptif kullanım eksikliği, yöntem başarısızlığı,yanlış kullanım aile
planlaması hizmetlerine ulaşım eksikliği gibi nedenlerle ortaya çıkabilir. Koruyucu
hekim olarak hastaları bu konuda bilgilendirmek ve doğru kullanmalarını sağlamak
önemlidir. Çalışma tüm bunlar göz önünde tutularak aile hekimleri asistanlarının aile
planlaması yöntemleri hakkındaki bilgi düzeyini saptamak amaçlı planlanmıştır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Kesitsel-tanımlayıcı tipte bir anket çalışması olan
çalışmamız, 1 Nisan 2022 - 1 Mayıs 2022 tarihleri arasında yapılmış olup,
İstanbul'da eğitim gören 178 aile hekimliği uzmanlık öğrencisini kapsamaktadır.
Toplam 34 sorudan oluşan anketimizde katılımcıların aile planlaması hakkındaki
bilgi düzeyi ölçüldü ve cinsiyet, meslekte geçirilen yıl, görev tanımı gibi faktörlerinin
aile planlaması yöntemleri hakkındaki bilgi düzeyi arasındaki ilişki
değerlendirilmiştir.
Çalışmada elde edilen veriler SPSS statistics 21 programında analiz edilmiştir
ve p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir.
BULGULAR: Katılımcıların yaş ortalaması 27,81±3,72, %55,62'si
kadın, %53,93'ü bekardı. Hekimlerin %74,72'si tam zamanlı aile hekimliği
asistanlığı yapmaktaydı. Katılımcıların %82,58'inin Sağlık Bakanlığı onaylı RİA
sertifikası yoktu. Ortalama hekimlik yapma süresi 4,79±4,40 yıl olarak hesaplandı.
Katılımcıların bilgi sorularından aldıkları puan ortalaması 18,36±5,36 olarak
saptandı. 28 puan üzerinden soruların %60'ından daha fazlasına (17 soru ve üzeri)
doğru yanıt verilmesi yeterli bilgi düzeyi olarak kabul edildi ve katılımcıların
%69,66'unun yeterli bilgi düzeyine sahip olduğu görüldü. Hekimlerin cinsiyet,
medeni durum, asistanlık durumu ve RİA sertifika durumlarıyla puan ortalamaları
viii
arasında istatistiksel anlamlı düzeyde ilişki saptanmadı (p>0,05). Asistan hekimlerin
bilgi sorularından aldıkları puan ile mesleki süreleri ve yaşları arasında istatistiksel
anlamlı düzeyde korelasyon saptanmadı (r1=0,007, p1=0,925; r2=0,071, p2=0,349).
SONUÇ: Bu çalışmada, birinci basamak sağlık hizmeti sunucuları olacak olan
aile hekimliği uzmanlık öğrencileri arasında, Aile hekimliği asistanlarının aile
planlaması yöntemleri hakkındaki bilgi düzeyinin sınırda yeterli olduğu gözlemlendi.
Hastalara gerektiğinde aile planlaması yöntemlerinden uygun olanını önermek veya
yanlış kullanımları önlemek için, aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin aile
planlaması yöntemleri hakkındaki işlevleri ve uygun kullanım durumları hakkında
güncel bilgilere sahip olması sağlanmalıdır.
ANAHTAR KELİMELER: Aile hekimliği, Aile planlaması, Bilgi düzeyi

Abstract:
FAMILY PLANNING OF FAMILY MEDICINE ASSISTANTS
LEVEL OF KNOWLEDGE ABOUT METHODS
ABSTRACT
OBJECTIVE: Unplanned and unwanted pregnancies constitute a major
health problem worldwide as they are associated with increased maternal and infant
morbidity and mortality, and increased costs and social burden. Unwanted
pregnancies may occur due to reasons such as lack of contraceptive use, method
failure, misuse, lack of access to family planning services. As a preventive
physician, it is important to inform patients about this issue and ensure that they use
it correctly. Considering all these, the study was planned to determine the level of
knowledge of family physician assistants about family planning methods.
MATERIAL and METHOD: Our study, which is a cross-sectionaldescriptive
survey study, was conducted between April 1, 2022 and May 1, 2022 and
includes 178 family medicine specialty students studying in Istanbul. In our survey
consisting of 34 questions in total, the knowledge level of the participants about
family planning was measured and the relationship between the factors such as
gender, years in the profession, job description and the level of knowledge about
family planning methods was evaluated.
The data obtained in the study were analyzed in the SPSS statistics 21 program
and p<0. 05 was considered significant.
RESULTS: The mean age of the participants was 27.81±3.72, 55.62%
were female, 53.93% were single. 74.72% of the physicians were full-time family
x
medicine assistants. 82.58% of the participants did not have an IUD certificate
approved by the Ministry of Health. The mean time to practice medicine was
calculated as 4. 79±4. 40 years. The mean score of the participants from the
information questions was determined as 18. 36±5. 36. Answering more than 60% of
the questions (17 questions and above) correctly out of 28 points was accepted as
sufficient knowledge level and it was seen that 69. 66% of the participants had
sufficient knowledge level. No statistically significant correlation was found
between the physicians' gender, marital status, residency status, and IUD
certificate status and their mean scores (p>0. 05). There was no statistically
significant correlation between the scores obtained from the information questions of
the resident doctors and their professional duration and age (r1=0. 007, p1=0. 925;
r2=0. 071, p2=0. 349).
CONCLUSION: In this study, it was observed that the knowledge level of
family medicine residents about family planning methods was borderline sufficient
among family medicine residents who will be primary health care providers. It
should be ensured that family medicine residents have up-to-date information about
family planning methods' functions and appropriate use cases, in order to
recommend the appropriate family planning methods to patients when necessary or to
prevent misuse.
KEYWORDS: Family medicine, Family planning, level of knowledge