Sosyal pediatri polikliniğinde sağlık izlemi yapılan çocukların 24 aylık izlemlerinin sonuçları
Results of 24 months supervision of children in social pediatrics polyclinic
Yazar: ATAKAN COMBA
Danışman: PROF. DR. BETÜL ULUKOL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Sağlık izlemi, çocuk sağlığı alanında birinci basamak hizmetlerinin temelinioluşturmaktadır. Özellikle 024ay arası dönem, sağlık izlemleri açısından,temel koruyucu sağlık uygulamalarının yapıldığı önemli bir süreci kapsar. Bizçalışmamızda Sosyal Pediatri Polikliniğinde sağlık izlemi yapılan çocukların,ilk 24 aylık sağlık izlem sonuçlarını değerlendirmeyi amaçladık. Bu bağlamdaçocukların sosyodemografik özellikleri, beslenme ve büyüme durumları ileaşılanma durumları değerlendirilmiştir. Ayrıca tarama uygulamalarının (kansayımı taraması, gelişimsel kalça displazisi taraması, idrar taraması) analiziyapılmış ve ailelerin proflaktik vitamin uygulamalarına ( D vitamini proflaksisive demir proflaksi) uyumları da incelenmiştir. Ek olarak çocukların yeni doğandöneminden sonra, 24. aya kadar geçirdikleri sağlık sorunlarına ait bilgiler dedeğerlendirilmiştir.Çalışmaya, Sosyal Pediatri Polikliniğinde izlenmekte olan çocuklardan, ilk 2yaşta sağlık izlem ziyaretleri düzenli olarak yapılmış 501 çocuk alınmıştır.Dosyalarda bulunmayan bilgiler için ailelerle telefonla veya yüz yüzegörüşülerek eksik bilgiler tamamlanmıştır.Araştırma grubunun 252'si (%50,3) erkek, 249'u (%49,7) kız çocuklardanoluşmaktadır. Bebeklerin 453'ü (%90,4) term, 48'i (%9,6) pretermdir. İki24aylık dönemdeki sağlık izlem ziyareti sayısı ortalama 10,40±1,01'dir.Çocukların iki yaşına kadar olan izlemlerinde, hemen tümünün boy ve vücutağırlığı ölçümleri normal persantil değerlerinde seyretmiştir.Çocukların %3'ünün hiç anne sütü almadığı, ilk altı ay sadece anne sütü ilebeslenenlerin grubun %33,1'ini oluşturduğu ve 1924ayda anne sütü almayadevam eden çocuk sıklığının da % 39,5 düzeyinde olduğu saptanmıştır.Bebeklerin, ek gıdaya başlama zamanı ortalama 4,26 ±1,9ay'dır. Preterm,düşük doğum ağırlıklı ve sezaryen ile doğan bebeklerin ek gıdaya dahaerken başladığı belirlenmiştir. Ek gıdaya erken başlamanın, ilk altı aydaformül süt ile beslenmenin ve annenin çalışıyor olmasının emzirme süresiniolumsuz etkilediği saptanmıştır.Çalışmada dosya verileri incelenen 501 çocuğun tümünün de yaşına göretam aşılı olduğu belirlenmiştir. Bu çocukların izlemi Hemophilus influenzae tipb (Hib) aşısının henüz rutin olarak uygulanmadığı döneme ait olmakla birlikte,2 yaşın sonunda çocukların % 82'sinin Hib'e karşı aşılandığı saptanmıştır.Çalışmaya alınan çocukların tümüne demir ve D vitamini profilaksisibaşlanmıştır. Ancak demir proflaksisini düzenli alanların sıklığı % 67,8'dir.Bu çocuklarda 24. ayda demir eksikliği anemisinin sıklığı belirgin olarakazalmıştır. Çocukların % 92,8'i gelişimsel kalça displazisi açısındanultrasonografik olarak incelenmiş, hiç birinde patoloji saptanmamıştır. Ancakbu çocuklardan birinde 5. ayda yapılan fizik muayene ile gelişimsel kalçadisplazisi tanısı konmuştur. Çocukların tümüne 49aylar arasında tam kansayımı yapılmış, bunların da %15,3'ünde demir eksikliği anemisisaptanmıştır. İdrar taraması yapılan 455 çocuktan %3,5'inde asemptomatikbakteriüri saptanmıştır.Çocukların yenidoğan döneminden sonra, 2. yaş sonuna kadar sürenizlemlerinde en sık karşılaştıkları sağlık sorununun enfeksiyon hastalıklarıolduğu, % 83'ünün en az bir kez enfeksiyon geçirdiği belirlenmiştir. En sıkgeçirdikleri enfeksiyon üst solunum yolu enfeksiyonudur. İkinci sıklıktakarsılaşılan sağlık sorunu demir eksikliği anemisidir. Çocukların aşılandıklarıhastalıklardan herhangi birine yakalanmadığı saptanmıştır. Tam aşılı olmanınbu hastalıklara karşı koruyucu etkisi bu çalışmada da görülmüştür.Sonuç olarak, bu çalışma, sağlık izlem ziyaretleri düzenli yapılmış olsa daannelerin bebek beslenmesi konusundaki bilgi ve davranışlarınınyetersizliğini göstermektedir? altı ay boyunca yalnızca anne sütü verenlerinsıklığı düşüktür, ek gıda başlama zamanı 4 aya kadar inmektedir. Her nekadar büyüme geriliği saptanmamış olsa da, bebeklerin yeterince anne sütüalamamış olması çeşitli sağlık sorunlarına da yol açmış olabilir. Sütçocukluğu döneminde görülen demir eksikliği anemisi sıklığı ve yüksekenfeksiyon hastalığı insidansının beslenme ile ilişkili olabileceğidüşünülmüştür. Ayrıca bu araştırma tarama uygulamalarının ve demirproflaksisinin önemini ortaya koymaktadır.Bu sonuçlar göstermektedir ki, anne sütü ile beslenme konusunda yapılaneğitimlerin artırılması ve annelere emzirme konusunda tutum kazandırılmayaçalışılması gerekir. Aynı zamanda düzenli profilaktik uygulamaların ve taramauygulamalarının etkinliği dikkate alınarak aksatılmaksızın sürdürülmesisağlanmalıdır.Anahtar sözcükler: Çocuk sağlığı izlemi, büyümenin değerlendirilmesi,taramalar, profilaktik vitamin uygulamaları, anne sütü.

Abstract:
Health supervision is the basis of child health area. Basic protective healthapplications are made especially in 024months period. Our purpose was toevaluate the first 24 months health supervision results of children followed inSocial Pediatrics Polyclinic. Sociodemographic characteristics, nutrition,growth and vaccination of children were evaluated. Analysis of screeningapplications (blood count, developmental dysplasia of the hip, urinescreening) was made and it was evaluated if families obeyed prophylacticvitamin application (vitamin D prophylaxy and iron prophylaxy). Additionallyinformation on health problems of children from birth to 24 months wereevaluated.501 children whose health supervision visits were regular until 2 years old inSocial Pediatrics Polyclinic were taken into our study. Missing information inthe files was obtained from families through phone calls or face to faceinterviews.252 males (50,3 %) and 249 females (49,7 %) were in study group. 453babies (90,4%) were term and 48 babies (9,6 %) were preterm. Number ofhealth supervision in two24month period is 10,40+1,01. Height and weightmeasurements of all children until 2 years old were in normal persantilevalue.3% of children had never been breastfeed. 33,1% of children wereexclusively breastfeed within the first six months and 39,5% of childrencontinued to be breastfeed in 1924months. Babies started weaningapproximately in 4,26+1,9 months. It was determined that preterm, low birthweight babies and ceasarean babies started weaning earlier. It wasdetermined that starting weaning earlier, feeding the baby with formula milkin the first six months and working mothers had negative influence onduration of breastfeeding.It was determined that 501 children were properly vaccinated according totheir ages. Haemophilus influenzae type b (Hib) vaccination was not a routineduring children supervision, however, it was determined that 82% of childrenwere vaccinated for Hib at the end of age 2.Iron and vitamin D prophylaxy was started in all children in the study.However, 67,8% of them took iron prophilaxy regularly. The incidance of irondeficiency anemia in these children decreased significantly in 24 months.92,8% of children were evaluated according to developmental dysplasia ofthe hip ultrasonographically and no pathology was detected. However, afterthe physical examination, one of these children had developmental dysplasiaof the hip in the 5 th month. All the children had blood count screeningbetween 49months and 15,3% of them had iron deficiency anemia. 3,5% of455 children had asymptomatic bacteriaurea during urine screening.It was determined that the most frequent health problem of children from birthto the end of age 2 was infection and 83% of them had at least one infection.The most frequent infection was upper respiratory infection. The secondfrequent health problem was iron deficiency anemia. Children did not catchany disease related to their vaccinations. The protective effect ofvaccinations was seen also in this study.As a result, it was determined that mothers do not have enough informationon baby feeding even though health supervision visits were regular.Theincidance of only breastfeeding during the first six months is low. Weaning isas early as 4 months. Even though there was no growth retardation, the factthat babies did not get enough mother milk may have led to many healthproblems. It was thought that iron deficiency anemia frequency in milksucking period and high infection desease incidance may be related tonutrition. At the same time this research shows the importance of screeningapplications and iron prophylaxy.These results show that people should be educated more on the importanceof mother milk and mothers should be taught on breastfeeding. At the sametime prophylactic applications and screening should be continued regKey Words: Child health supervision, assessment of growth, screenings,prophylactic vitamin application, breastfeeding.