Yolsuzluğun belirleyicilerinin üst orta gelirli ülkeler örnekleminde ekonometrik açıdan değerlendirilmesi
The evaluation of the determinants of corruption sampled in upper middle income countries in econometric terms
Yazar: SULTAN ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİ YILMAZ
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik özgürlük = Economic freedom ; Nedensellik = Causality ; Panel eşbütünleşme = Panel cointegration ; Rüşvet = Bribery ; Yolsuzluk = Corruption ; Üst-orta sınıf = Upper-middle class

Özet:
Yolsuzluk, ister kamusal alanda olsun isterse özel sektörde olsun kişilerin ahlaki normlara ve hukuk kurallarına karşı davranışlar sergileyerek maddi ya da maddi olmayan çıkarlar elde etmek amacıyla ellerinde bulundurdukları yetkilerini amacından saparak kullanmaları olarak tanımlanabilmektedir. Tanımından da anlaşılacağı üzere karmaşık bir olgu olan yolsuzluk hemen her toplumda karşılaşılan küresel çapta bir sorundur.
Bu çalışmada, yolsuzluğu etkileyen faktörlerin kuramsal ve ampirik olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda algılanan yolsuzluk seviyesinin bağımlı değişken olarak ele alındığı araştırmada, yolsuzluğun belirleyicileri olduğu düşünülen ekonomik özgürlük, devletin ekonomideki payı, insani gelişmişlik düzeyi, kişi başına gelir ve ticari açıklık düzeyi bağımsız değişken olarak ele alınmıştır. İçinde Türkiye' nin de bulunduğu 33 üst orta gelirli ülke için 2003-2018 dönemi yıllık verileri dahilinde panel eşbütünleşme ve nedensellik analizleri kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkinin olmadığı ortaya koyulmuştur. Bununla birlikte ekonomik özgürlük ile yolsuzluk ve devletin ekonomideki payı ile yolsuzluk arasında çift yönlü nedensellik ilişkisine rastlanılmıştır. İnsani gelişmişlikten yolsuzluğa, ticari açıklıktan yolsuzluğa ve kişi başına gelirden yolsuzluğa doğru da tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin olduğu ulaşılan bulgular arasındadır.

Abstract:
Whether it be in public or the private sector, corruption can be defined as the individuals exercising their Powers deviating from their aims in order to obtain material or intangible interests by displaying behaviors aganist moral norms and legal rules. As understood by its definition, corruption which is a complex phenomenon, is a global problem encountered in almost every society.
In this study, it is aimed to examine the affecting factors of corruption as theoretical and empirical. In the study which the level of corruption perceived in this sence is considered as a dependent variable, the economic freedom, the share of the state in the economy, the level of human development, income per capita and the level of commercial gap which are thought to be determinants of corruption are considered as independent variables. The 33 upper middle income countries, including Turkey, on the 2003- 2018 period, within the yearly data panel cointegration and causality analysis has been used. According to the results obtained from the study, it has been revealed that there is no cointegration relationship between the variable. I addition to this, there is a double- causal reletionship between economic freedom and corruption and the states share in the economy and corruption. There is a one-way casual relationship from human development to corruption, from commercial gap to corruption, and income per capita to corruption.