Isı dengesi ve ışınım zaman serileri yöntemleri ile bir binanın soğutma yüklerinin bilgisayar destekli analizinin yapılması ve karşılaştırılması
Computer-aided analysis and comparison of the cooling loads of a building using heat balance and radiation time series methods
Yazar: MEHMET ÇOLAK
Danışman: PROF. DR. SEBAHATTİN ÜNALAN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Enerji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Bu tez kapsamında U tipi mimarideki bir ilkokul binasının, bilgisayar yazılımları ile modellemeleri yapılarak üç farklı çalışmada soğutma yükleri hesaplanmıştır. Birinci çalışmada okul binası AUTODESK REVIT ve IESVE yazılımlarında modellenmiş, yazılımlara aynı parametre girişleri yapılarak binanın soğutma yükleri hesaplanmış ve AUTODESK REVIT yazılımının kullandığı soğutma yükü hesaplama yöntemi olan Işınım Zaman Serileri (RTS) ile IESVE yazılımının kullandığı soğutma yükü hesaplama yöntemi olan Isı Dengesi (HB)  yöntemleri karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmaya göre; REVIT'te toplam soğutma yükü ihtiyacı 411,1 kW, IESVE'de ise 413,6 kW hesaplanmış, iki program ve yöntem arasında %0,6'lık bir fark çıkmıştır. İkinci çalışmada IESVE ile binanın maruz kaldığı gölgelemenin soğutma yüküne etkisi incelenmiştir. Gölgeleme etkisinin olmadığı durumda binanın soğutma yükü ihtiyacı 409,3 kW iken binanın etrafındaki yüksek binalardan kaynaklı gölgeleme ve binanın kendi gölgeleme durumundaki soğutma yükü ihtiyacı ise 389,8 kW hesaplanmıştır, yani gölgeleme etkisinden dolayı soğutma yükü %4,8 azalmıştır. Ayrıca gölgelemenin soğutma yüküne etkisi ayrıntılı olarak incelendiğinde mahallerin kendi gölgelemelerinin etkisinin sayısal olarak en büyük etki olduğu, bu etkinin daha derinlemesine araştırıldığında fazla gölgelemeye maruz kalan mahallerin soğutma yükünün %19 oranında azaldığı ve bu değişimin neredeyse tamamının ışınım etkisinin azalmasından kaynaklı olduğu tespit edilmiştir. Üçüncü çalışmada ise site içerisindeki binanın kendi konumu dâhil 9 farklı konumda soğutma yükleri IESVE'de hesaplanmıştır. Bu çalışma sonucunda soğutma yükünün konumdan kaynaklı farkı %2,5 olarak hesaplanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: RTS, REVIT, HB, IESVE, soğutma yükü

Abstract:
Within the aim of this thesis, the cooling loads of a primary school building with U-type architecture was modeled with computer software and calculated in three different studies. In the first study, the school building was modeled in AUTODESK REVIT and IESVE software, the cooling loads of the building were calculated by entering the same parameters into the software, and Radiation Time Series (RTS) which is the cooling load calculation method used by AUTODESK REVIT software, and Heat Balance (HB) which is the cooling load calculation method used by IESVE software, and methods were compared. According to this comparison; The total cooling load requirement was calculated as 411.1 kW by REVIT and 413.6 kW by IESVE, and there was a difference of 0.6% between the two programs and methods. In the second study, the effect of shading on the cooling load of the building was examined with IESVE. While the cooling load requirement of the building in without shading effect is 409.8 kW, the cooling load requirement in case of shading caused by the tall buildings around the building and the building's own shading is calculated as 389.8 kW, that is, the cooling load decreased by 4.8% due to the shading effect. In addition, when the effect of shading on the cooling load was examined in detail, it was determined that the effect of the spaces' own shading was numerically the largest effect. When this effect was investigated in more depth, it was determined that the cooling load of the spaces exposed to excessive shading decreased by 19% and almost all of this change was due to the decrease in the radiation effect. In the third study, cooling loads were calculated in IESVE at 9 different locations, including the building's own location within the site. As a result of this study, the difference in cooling load due to location was calculated as 2.5%.
Keywords: RTS, REVIT, HB, IESVE, cooling load