Beyşehir Gölü'nün fitoplankton biyokütlesi ve tür kompozisyonu
Phytoplankton biomass and species composition of Beyşehir Lake
Yazar: ÖZDEN FAKIOĞLU
Danışman: PROF. DR. A. NİLSUN DEMİR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Beyşehir Gölü'nde Mart 2007-Aralık 2007 tarihleri arasında yürütülen bu çalışmada, örnekler ayda bir kez 4 istasyondan yüzey, orta ve dip olmak üzere alınmış, fitoplankton teşhisi, sayımı yapılmış, hücre boyutları ölçülmüş ve fitoplankton biyokütlesi tahmin edilmiştir. Gölün buz tuttuğu Ocak ve Şubat aylarında örnekleme yapılmamıştır. Ayrıca, su sıcaklığı, pH, Secchi derinliği, çözünmüş oksijen derişimi ölçülmüş, toplam fosfor ve klorofil a analizi yapılmıştır.Beyşehir Gölü'nden alınan örneklerde Bacillariophyta'dan 42, Chlorophyta'dan 48, Chrysophyta'dan 1, Cryptophyta'dan 4, Cyanophyta'dan 9, Pyrrophyta'dan 5 ve Euglenophyta'dan 10 olmak üzere toplam 119 tür teşhis edilmiştir. Toplam biyokütle içinde Bacillariophyta % 53, Chlorophyta % 27, Chrysophyta % 3, Cryptophyta % 2, Cyanophyta % 10, Pyrrophyta % 4 ve Euglenophyta % 2 oranında yer almıştır. Ortalama klorofil a derişimi 8.24±2.08 mg/m3, ortalama toplam fosfor değeri 10.43±0.37 mg/m3 ve ortalama Secchi derinliği ise 1.08±0.35 m olarak belirlenmiştir. Çözünmüş oksijen 6.36±0.06 - 11.63±0.06 mg/l arasında, pH 7.80±0.01 - 8.92±0.01 arasında ve su sıcaklığı 6-26 oC arasında değişim göstermiştir.Araştırma boyunca diatom ve yeşil algler baskın olarak bulunmuştur. Beyşehir Gölü'nde araştırma süresince sentrik diatomlardan Cyclotella meneghiniana ve Aulacoseira granulata, pennat diatomlardan Asterionella formosa, Cocconeis placentula, Cymbella affinis ve Ulnaria acus, Chlorophyta'dan Monoraphidium spp., Mougeotia sp. ve Scenedesmus linearis, Chrysophyta'dan Dinobryon divergens ve Cryptophyta'dan Cryptomonas marssonii, Rhodomonas lacustris, Cyanophyta'dan Merismopedia glauca sık olarak tespit edilmiş, ve yer yer sayısal artışlar göstermişlerdir. Gölde fitoplankton biyokütlesi 0.40±0.11 ile 6.43±1.00 mg/l arasında değişmiştir. Göl, ortalama fitoplankton biyokütlesine (1.98±0.2 mg/l) göre mezotrofik besin düzeyindedir ve iyi ekolojik kalite sınıfına girmektedir. Ancak ötrofik göllerin indikatörü olan bazı türlerin bulunması ve mavi-yeşil alg artışları ötrofikasyonu işaret etmektedir.

Abstract:
Water samples had been taken monthly from four station and surface, mid and deep layers of Lake Beyşehir between March and December 2007. The phytoplankton were identified and counted. Then, phytoplankton biomass was estimated from the measured cell size. Samples could not been taken between January and February 2008 due to the ice on surface. Water temperature, pH, Secchi depth and dissolved oxygen were measured. Total phosphorus and chlorophyll a was analyzed too.A total of 119 phytoplankton species from Bacillariophyta (42), Chlorophyta (48), Chrysophyta (1), Cryptophyta (4), Cyanophyta (9), Pyrrophyta (5) and Euglenophyta (10) were identified from samples taken Lake Beyşehir. Total phytoplankton biomass consisted of Bacillariophyta (53%), Chlorophyta (27%), Chrysophyta (3%), Cryptophyta (2%), Cyanophyta (10%), Pyrrophyta (4%) and Euglenophyta (2%). Mean values of TP, chlorophyll a and Secchi depth were measured as 10.43±0,37 mg/m3, 8.24±2.08 mg/m3 and 1.08±0.35 m, respectively. Dissolved oxygen was measured between 6.36±0.06 and 11.63±0.06 mg/l. pH varied between 7.80±0.01 and 8.92±0.01. Water temperature changed between 6 oC and 26 oC.During the research, Cyclotella meneghiniana and Aulacoseira granulata from centric diatome, Asterionella formosa, Cocconeis placentula, Cymbella affinis and Ulnaria acus from pennat diatome, Monoraphidium spp., Mougeotia sp. and Scenedesmus linearis from Chlorophyta, Dinobryon divergens from Chrysophyta, Cryptomonas marssonii, Rhodomonas lacustris from Cryptophyta and Merismopedia glauca from Cyanophyta were found frequently and they showed numerical increases in Beyşehir Lake. In the study period, phytoplankton biomass of Lake Beyşehir varied between 0.40±0.11 and 6.43±1.00 mg/l. According to the mean phytoplankton biomass (1.98±0.12 mg/l, lake was found as mesotrophic and within the limits of good ecological quality class. However, the increases of blue-greens and presence of eutrophy indicators pointed out the eutrophication.