Dış talebin ve reel döviz kurunun sektörler bazında Türkiye ihracatı üzerine etkisi
The effects of external demand and real exchange rate on Türkiye's exports by sectors
Yazar: FERDİ AKPİLİÇ
Danışman: PROF. DR. FUNDA YURDAKUL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru oynaklığı = Exchange rate volatility ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Reel döviz kuru = Real exchange rates ; Talep = Demand ; Yurt dışı = Abroad ; İhracat = Export

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye için ihracat ile yurt dışı talep, reel döviz kuru ve reel döviz kuru oynaklığı arasındaki ilişkiler sektörler bazında 2013 Ocak-2021 Eylül dönemi aylık verileri ile incelenmektedir. Toplam ihracat ve altın hariç ihracata ek olarak tarım, ormancılık ve balıkçılık, madencilik ve taş ocakçılığı ve imalat sanayi olmak üzere 3 ana sektör ve imalat sanayi ana sektörünü oluşturan ana metal sanayi; gıda ürünleri, içecekler ve tütün; tekstil, giyim ve deri ürünleri; ahşap, kağıt ürünler ve baskı; kimyasal ürünler; makine ve teçhizat; mobilya ürünleri ile ulaşım araçları alt sektörleri çalışma kapsamında ele alınmıştır. Modellerde yer alan değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkinin varlığı Westerlund (2007) panel eşbütünleşme testi ile ortaya koyulmuş ve panel ARDL tahmin sonuçları yatay kesit bağımlılığı ve heterojenliği göz önünde bulunduran CS-ARDL panel tahmincisi ile elde edilmiştir. Ayrıca, ihracat ile reel döviz kuru arasındaki asimetrik ilişkinin varlığı incelenmiştir. Analiz sonuçları, katsayı büyüklüklerinin ve anlamlılığının sektörlere ve ülkelere göre farklılaştığını göstermektedir. Bu kapsamda ihracatı etkileyen faktörlerin tespit edilmesi ve ihracatı artırmaya yönelik uygulanacak politikalara yön vermesi açısından ülke ve sektör bazında sonuçların elde edilmesinin daha doğru olacağı değerlendirilmektedir.

Abstract:
In this study, the effects of external demand, real exchange rate, and real exchange rate volatility on exports for the period January 2013-September 21 were analyzed for Turkey on a sectoral basis. In addition to total exports and exports excluding gold, three main sectors, namely agriculture, forestry and fishing; mining and quarrying and manufacturing, were included in the study. In addition, manufacturing subsectors, namely, manufacture of basic metals; food, beverages, and tobacco products; textiles, apparel, and leather products; wood, paper, and printing products; chemicals; machinery and equipment; furniture products; and transportation equipment, were also covered under the study. The long-run relationship between the variables was analyzed using the panel cointegration test of Westerlund (2007), and the model estimation results were obtained using the panel estimator CS-ARDL, which accounts for cross-sectional dependence and heterogeneity. In addition, the presence of an asymmetric relationship between exports and the real exchange rate was examined. The results show that the magnitudes of the coefficients and the significance of the variables vary by sector and country. Therefore, it would be more accurate to obtain sector and country specific results to guide the measures to be taken to increase exports.