Hastanelerde faaliyet tabanlı maliyetleme yöntemi ve genel cerrahi biriminde örnek bir uygulama
Activity based costing method in hospitals and an application in general surgery unit
Yazar: FEVZİ AKBULUT
Danışman: PROF. DR. MEHMET GENÇTÜRK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Aktiviteye dayalı muhasebe = Activity based costing ; Genel cerrahi = General surgery ; Hastaneler = Hospitals ; Maliyetleme = Costing ; Sağlık kuruluşları = Health institutions

Özet:
Sağlık sektöründe yaşanan teknolojik gelişmelere ve rekabette yaşanan artışa
paralel olarak beklenen kalitenin artması sonucu hastane maliyetleri önemli ölçüde
artmıştır. Bütün bu gelişmeler sonucunda hastanelerdeki kaynakların etkin kullanımı
önemli hale gelmiştir. Hastanelerde, giderlerin büyük bölümünü endirekt giderler ve
genel üretim giderleri oluşturmaktadır. Bu yüzden kaynak kullanımlarını doğru biçimde
yansıtabilecek bir maliyet muhasebesi bilgi sisteminden ve doğru bir maliyetleme
yönteminden yararlanılması gerekmektedir.
Bundan dolayı, çalışmamızda daha doğru sonuçlar elde edilmesi açısından
faaliyet tabanlı maliyetleme (FTM) yöntemi kullanılmıştır. Çünkü FTM yöntemi genel
üretim giderlerini sağlıklı bir şekilde ürünlere yükleyerek ürün maliyetlerinin geleneksel
maliyetleme sistemlerine göre daha doğru hesaplanabilmesine imkân sağlamaktadır.
Çalışmanın amacı; Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama
Hastanesi Genel Cerrahi Birimi'nde maliyet muhasebesi tekniği olarak FTM yöntemi
kullanılarak, cerrahi işlem ve uygulamaların maliyetlerinin objektif olarak
belirlenebileceğini ortaya koymak ve FTM yöntemi kullanılarak daha doğru, ayrıntılı ve
güvenilir sonuçlara ulaşıldığının gösterilmesini sağlamaktır.
Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Genel
Cerrahi Birimi'nde 2016 yılı içerisinde yapılan ameliyat işlemleri, çalışmamızın
evrenini oluşturmaktadır. Genel Cerrahi Birimi'nde en sık yapılan ve komplikasyonu en
az olan 10 ameliyat işlemi çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Başta Döner
Sermaye Müdürlüğü ve İstatistik Bölümü olmak üzere hastanenin çeşitli birimlerinden
veriler alınmış ve uzman görüşleri alınarak bu veriler değerlendirilmiştir. FTM
uygulaması ile elde edilen maliyet bilgileri, 2017 SUT tarifesi ile karşılaştırılarak
yorumlanmıştır. Çalışmamızın sonucunda, Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) tutarları ile
FTM yöntemi kullanarak elde ettiğimiz tutarlar arasında önemli farklılıkların olduğu
tespit edilmiş ve SUT tutarlarının bütün ameliyat maliyetlerinden düşük olduğu ortaya
çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: Faaliyet tabanlı maliyetleme, hastanelerde maliyet
muhasebesi, maliyet, hastane

Abstract:
Recent years, the costs of the hospitals have increased essentially as a result of
increasing expected quality which coincides with the technological developments in the
health sector and the increment of rivalry. In consequence of these developments, the
efficient utilizing of sources in hospital has become significant. In hospitals, the large
part of expenditures consists of the indirect expenditures and general producing
expenditures. It is necessary to be benefited from a cost accounting information system
which can represent the utilizing of sources and an accurate costing method.
Therefore, activity-based costing (ABC) method is used in this working.
Because, ABC method enables to account product costs more accurately than
conventional costing systems by distributing general producing costs to products
reliably.
The aim of this working is: to reveal that the costs of the surgical operations and
implementations can be determinated objectively by using ABC method as cost
accounting technique in a General Surgery Clinical of Suleyman Demirel University
Research and Application Hospital; and to indicate that by using ABC method, more
accurate, detailed and reliable results are reached.
The surgery operations made within the department of General Surgery based in
Suleyman Demirel University Research and Application Hospital in the year 2016,
constitute the universe of our working. 10 surgery operations made most frequently and
have least complication within the department of General Surgery constitute the sample
of working. The data has been obtained from primarily directorate of revolving fund and
Department of Statistics and from various units of the hospital, and this data has been
evaluated by consulting to experts. Cost data obtained via ABC application, have been
interpreted by comparison with the HIA-Health Implementation Announcement (SUT)
2017. In the result of our study, it was determined that there are significant differences
between the SUT prices and the FTM method and it was revealed the SUT prices were
lower than all the surgery costs.
Keywords: Activity-Based Costing, Cost Accounting in Hospitals, Cost,
Hospital