Ahmet Cevdet Paşa'nın konağı ve aile hayatı
The mansion and family life of Ahmet Cevdet Pasha
Yazar: SEMRA IŞIN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ŞİRİN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Ahmed Cevdet Paşa = Ahmet Cevdet Pasha ; Aile = Family ; Aile hayatı = Family life ; Biyografi = Biography ; Ekonomik durum = Economic situation ; Konaklar = Mansions ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period

Özet:
Tanzimat döneminin en önemli isimlerinden olan Ahmet Cevdet Paşa, XIX. yüzyıla damgasını vurmuştur. Döneminde başlayan reform hareketlerinde, kurumların modernleşmesi ayağında büyük katkılar sağlamıştır. Ahmet Cevdet Paşa hakkında bugüne değin birçok kitap, yazı kaleme alınmış ve yapılan bu çalışmalar aracılığıyla tanınmaya ve yaşamaya devam etmiş ve edecektir.
          Bu çalışmada, Ahmet Cevdet Paşa'nın devlet adamı, tarihçiliği, hukukçu kimliği veya diğer özelliklerinden ziyade, özel hayatı, dönemin önemli mekânı olan konak hayatı ele alınmış, aile ilişkileri açıklanmaya çalışılmış bu da dönemin üst zümre aile hayatının bir panaroması çıkarılmıştır. Ancak bunu yaparken özellikle ekonomik yönü ön plana çıkarmak amaçlanmıştır.
           Çalışmanın birinci bölümünde, Ahmet Cevdet Paşa'nın aile hayatını irdelemeden önce, dönemin koşulları ile beraber Paşa'nın yetişme şartları, eğitimi, medreseden bürokrasiye geçişi, devlet işleyişine katkıları, kariyer hayatının yanında entelektüel yaşamının gelişimi, edindiği kimlikler üzerinde kısaca durulmuştur. Daha sonra günümüzde edindiği bu kimlikler üzerine yazılmış bazı kitaplar, bildiriler ve Yüksek Lisans Tezleri ele alınmıştır. Öncelikle yazılan eserlerin literatür taraması yapılmış, Paşa'nın hangi yönü üzerine yoğunlaşıldığını ve kaleme alınan eserde Paşa'ya dair nelerin anlatıldığı yazılmıştır. Böylece daha oluşturacağımız çalışma ile ilgili yapılmış bir çalışmanın olup olmadığını şayet varsa nasıl ele alındığını ortaya çıkarmak mümkün olacaktır. 
           Çalışmanın ikinci bölümünde Tanzimat dönemi modernleşme ve konaklar ele alınmıştır. Bundan önce son dönemini anlayabilmek için kuruluş döneminden itibaren Osmanlı toplum yapısına kısaca göz atılmıştır. Osmanlı reform hareketlerinin başlangıcı sayılan Tanzimat ele alınmış, Osmanlı İmparatorluğu'nu yenileşmeye götüren süreç yani gerilemenin başlıca nedenlerini ve Gülhane-i Hattı Hümayundan önce yapılan yenilikler ve bu yeniliklerin sonuçları, başarısız olunmasının nedenlerine de kısa bir şekilde yer verilmiş ardından da Tanzimat'la gelen yenilikler ve bunun topluma yansımaları anlatılmıştır. Sarayda başlayan modernleşmenin nasıl üst tabakada hayat bulduğu ardından İstanbul hayatına nasıl değişiklikler getirdiği ele alınmış, aile yapısı, kadının toplumdaki yeri ve sosyal statüsünün nasıl değişim gösterdiği irdelenmiştir.
Tanzimat modernleşmesinin yansıdığı en önemli yerler olan konaklar XIX. yüzyıl ile daha canlı daha farklı bir niteliğe bürünmüştür. Konaklar, Tanzimat ricalinin bir araya geldiği ve birçok konunun konuşulduğu mekânlar olmuştur. Bu dönemde yaşamış bir Paşa'nın aile hayatını ele alırken konaklara değinmeden geçmek mümkün değildir bu nedenle bu bölümün sonunda konak, Tanzimat ricali ilişkisi anlatılmıştır.
           Son bölümde ise Cevdet Paşa'nın ailesi, eşi, çocukları kimlerdir, onlarla olan ilişkileri nasıldır sorularına yanıt aranmıştır. Ahmet Cevdet Paşa, hem geleneksel hem de modern muhafazakârdır. Böyle nitelendirilen bir Paşa'nın yaşanılan modernleşmeden ne kadar etkilendiği ve dönemin değerlerini ne kadar benimsediği ele alınmış, daha sonra eşi ve çocuklarıyla olan ilişkisi, ailenin konak hayatı ve ekonomik durumu anlatılmıştır.
            Çalışmanın son kısmında Başbakanlık Osmanlı ve Topkapı Sarayı Arşivlerinde bulunan Ahmet Cevdet Paşa'nın eşine ait masraf defterleri, kızının düğün masraf defteri ve cariye alım satımıyla ilgili belgeler hakkında değerlendirme yapılmış ve Ahmet Cevdet Paşa'nın ekonomik durumu aydınlatılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Ahmed Cevdet Pasha who was the prominent figure of Tanzimat Era, left a mark in XIXth century. He made a great contribution at the stage of modernization of institutions and at the beginning of reform movements in its time. A lot of books, articles and master thesis have been penned about him until now and through these studies, he will be alive and continue to be known.
In this study, Ahmed Cevdet Pasha's private life, the mansions was important places in that time period rather than his being statement , his being historian, his judicial identity were discussed, his family affair was tried to explain and all this as well lead to making a panoramic map of his family relationship. Nevertheless by doing this, he especially his economical aspect of life is aimed to bring into forfront.
In the first chapter of the study, before Ahmed Pasha's probing his family life, along with the circumstances of his span, the condition of his growing-up, his education transition from medrese to bureacracy, his contribution to the state affair mechanism, be side his making-up intellectual life his career process and his maintaining identity were  shortly laid emphasis on. Thereafter, today some books assertions and master thesis were addressed. İnitially, some written works were literatually rewieved of which topic he densely concentrated, what was explained about Pasha in the penned works were written in this study. Thus, it is possible to figure out whether previous studies related this study -in the making-up process, if it is so, while it is handled with, it will be possible how to bring out it.
In the second chapter of the study, the modernization of Tanzimat and mansions were discussed in order to understand the final period of Ottoman years during building up process of Ottoman Empire, The structure of Ottoman society was briefly scrutinized. Tanzimat, which is regarded as beginning of reform movement was analyzed. The process by which Ottoman Empire led to changes in terms of reformation, that is to say main reasons of regression of Ottoman Empire, the changes made before Gülhane-i Hattı Hümayun, the results and the root cause of failure of these social changes as well were shortly taken a place into this study.
Mansions, the most important places that modernization of Tanzimat reflected, became more alive and turned into a different quality shape with XIXth century. They were the places in which Tanzimat statemen came together and many topics were spoken. It is impossible not mention about mansions while a Pasha's life was analyzed. For that reason in the end of this chapter, the relationship between dignitaries and Tanziamt were explained. 
In the last chapter, it was found out to answer that who Cevdet Pasha's family, his wife and his children was, that who the relation with them was. How much a Pasha who was described in such characteristic personality was influenced from experienced modernization nad how much he adopted to values of that time were expressed. His relation with his wife and children, the mansion life of his family and then his economic situation were explained.