Akciğer kanserli hastalarda radyoterapi öncesi/sonrası serumda vitamin D, phosphoinositide-3-kinase, protein-kinase B, hypoxia-inducible-factor-1 alpha seviyelerinin belirlenmesi
Measurement of vitamin D, phosphoinositide-3-kinase, protein-kinase B, hypoxia-inducible-factor-1 alpha levels in serum before/after radiotherapy patients with lung cancer
Yazar: MUHAMMED KÖKPINAR
Danışman: PROF. DR. AHMET KIZILTUNÇ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Onkoloji = Oncology ; Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology

Özet:
Amaç: Bu doktora tezinin amacı, Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri (KHDAK)
tanısı alıp kemoradyoterapi öncesi ve sonrası serumlarında 1,25(OH)2D3, HIF1α, PI3K,
PKB seviyelerini tespit etmek, birbirleri arasındaki korelasyonu belirlemek, böylece
hastanın tanı, tedavi, takip ve prognozuna katkı sağlamaktır.
Materyal ve Metot: Çalışmanın deney grubunu Atatürk Üniversitesi Radyasyon
Onkolojisi Bölümü'nde KHDAK tanısı alıp radyoterapi uygulanan hastalardan randomize
seçilen 40-85 yaş arası 50 hasta oluşturmaktadır. Kontrol grubunu ise 40-72 yaş arası 30
sağlıklı birey oluşturmaktadır. Hasta ve kontrol serumlarının HIF1α, PI3K, PKB,
1,25(OH)2D3 düzeyleri ELISA yöntemiyle spektrofotometrik olarak ölçüldü. Bunun için de
hasta grubundan RT öncesinde ve sonrasında iki defa; kontrol grubundan ise bir defa sekiz
saat gece açlığının ardından venöz kan örnekleri alınmıştır.
Bulgular: Çalışma grubunda radyoterapi öncesi ve sonrası Wilcoxon Eşleştirilmiş İki
Örnek Testi'ne göre HIF1α ve PKB parametrelerinde anlamlı fark görülürken PI3K ve
1,25(OH)2D3'te görülmedi. Hasta grubunda RT öncesi Spearman korelasyon analizinde tüm
parametreler arasında anlamlı pozitif yönlü ilişki mevcuttu. Hasta grubunda RT sonrası
1,25(OH)2D3 ile HIF1α; 1,25(OH)2D3 ile PI3K ve HIF1α ile PI3K arasında anlamlı pozitif
yönlü ve orta düzeyli korelasyon bulundu. RT öncesi çalışma grubuyla sağlıklı kontrol
grubu arasında karşılaştırma yapmak için gerçekleştirilen MWU testine göre gruplar
arasında 1,25(OH)2D3 ve PKB dağılımları yönünden anlamlı düzeyde fark vardı. Sağlıklı
kontrol grubunda PKB ile PI3K arasında anlamlı, pozitif yönlü ve yüksek düzeyde ilişki
vardı. ROC analizine göre 1,25(OH)2D3 ve PKB'nin KHDAK'ni öngörmesi açısından
tanısal biyobelirteç değerinin olduğu, HIF1α ve PI3K'nin ise tanısal değerinin olmadığı
tespit edildi.
Sonuç: Çalışmamızda kemoradyoterapi öncesi ve sonrası 1,25(OH)2D3, HIF1α, PKB
ve PI3K ile KHDAK arasında anlamlı ilişkiler tespit edildi. Bu dört parametrenin hasta tanı,
prognoz, takip ve tedavisine yardımcı birer biyobelirteç olabileceği sonucuna varıldı. Daha
geniş katılımlı ve farklı kanser türleriyle bu parametreleri ele alan kapsamlı çalışmaların
yapılmasının konuyu daha iyi aydınlatacağı kanaatine varıldı.
Anahtar Kelimeler: Akciğer kanseri, hypoxia-inducible-factor-1 alpha,
phosphoinositide-3-kinase, protein-kinase B, radyoterapi, vitamin D

Abstract:
ABSTRACT
Measurement of Vitamin D, Phosphoinositide-3-kinase, Protein-kinase B,
Hypoxia-inducible-factor-1 alpha levels in serum before/after radiotherapy
patients with lung cancer
Aim: The aim of this doctoral thesis is to determine the levels of 1.25(OH)2D3,
HIF1α, PI3K, and PKB in the serum of patients diagnosed with Non-Small Cell Lung
Cancer (NSCLC) before and after chemoradiotherapy, to determine the correlation
between them, and thus to contribute to the diagnosis, treatment, follow-up and
prognosis of the patient.
Material and method: The experimental group of the study consisted of 50
patients between the ages of 40-85 who were randomly selected from among patients
diagnosed with NSCLC and treated with radiotherapy at the Radiation Oncology
Department of Atatürk University. The control group consisted of 30 healthy
individuals between the ages of 40-72. HIF1α, PI3K, PKB, 1.25(OH)2D3 levels of
patient and control sera were measured spectrophotometrically using the ELISA
method. For this purpose, venous blood samples were taken twice from the patient
group, before and after RT, and once from the control group after an eight-hour
overnight fast.
Results: In the study group, according to the Wilcoxon Paired Two Sample Test
before and after radiotherapy, there was a significant difference in HIF1α and PKB
parameters, but not in PI3K and 1.25(OH)2D3. In the patient group, there was a
significant positive correlation between all parameters in the Spearman correlation
analysis before RT. In the patient group, a significant positive and moderate correlation
was found between 1.25(OH)2D3 and HIF1α; 1.25(OH)2D3 and PI3K; and HIF1α and
PI3K after RT. According to the MWU test performed to compare the study group and
the healthy control group before RT, there was a significant difference between the
groups in terms of 1.25(OH)2D3 and PKB distributions. In the healthy control group,
there was a significant, positive and high-level correlation between PKB and PI3K.
According to ROC analysis, it was determined that 1.25(OH)2D3 and PKB had
diagnostic biomarker value in predicting NSCLC, while HIF1α and PI3K did not have
diagnostic value.
Conclusion: In our study, meaningful relationships were detected between
1.25(OH)2D3, HIF1α, PKB and PI3K and NSCLC before and after chemoradiotherapy.
It was concluded that these four parameters could be biomarkers that could help in
patient diagnosis, prognosis, follow-up and treatment. It was concluded that conducting
comprehensive studies with wider participation and different cancer types addressing
these parameters would shed more light on the subject.
Key Words: Lung cancer, hypoxia-inducible-factor-1 alpha, phosphoinositide3-kinase, protein-kinase B, radiotherapy, vitamin D