Sodyum dodesil sülfat (SDS) ve sodyum dodesil benzen sülfonatın (SDBS) Allium cepa L.var.cepa üzerindeki genotoksik etkilerinin belirlenmesi
Determination of genotoxic effects of sodium dodecyl sulfate (SDS) and sodium dodecyl benzene sulfonate (SDBS) on Allium cepa L.var.cepa
Yazar: GONCA AL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM AKSOY
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Yüzey aktif maddelerin bilinçsiz kullanımı zehirlenmelere ve çevre kirliliğine yol açmaktadır. Özellikle anyonik yüzey aktif maddelerin ekosistem üzerindeki tahribatı oldukça yüksektir. Bu çalışma kapsamında sodyum dodesil sülfat (SDS) ve sodyum dodesil benzen sülfonatın (SDBS) Allium cepa üzerindeki genotoksik etkileri incelendi. Kök inhibisyon testi sonucunda, SDS için EC50 değeri 100 mg/L, 2xEC50 değeri 200 mg/L, SDBS için EC50 değeri 65 mg/L, 2xEC50 130 mg/L bulundu. EC50 ve 2xEC50 değerleri kullanılarak 24 ve 48 saat süre ile muamele edilen soğanlara mitotik indeks (MI), Allium testi ve comet testi uygulandı ve kontrol grupları ile kıyaslandı. En düşük mitotik indeks değeri 130 mg/L'lik SDBS uygulamasında gözlendi. Ayrıca mitotik bölünmenin farklı safhalarında çeşitli anormallikler tespit edildi. Comet testi ile elde edilen deneysel verilerin incelenmesi için OTM (Olive kuyruk momenti), kuyruk DNA % (kuyruk DNA yüzdesi), AU (keyfi üniteler) parametreleri kullanılarak en yüksek DNA hasarına yol açan yüzey aktif madde ve konsantrasyonu belirlendi. Comet testi sonucunda SDBS konsantrasyonuna maruz kalan örneklerde, SDS muameli örneklere göre daha toksik etki oluştuğu tespit edildi. Ayrıca deneysel verilerin güvenirliğini test etmek amacıyla ANOVA tek yönlü varyans analizi ve Duncan çoklu karşılaştırma testleri uygulandı. İstatistiksel veriler, SDBS uygulamasının SDS uygulamasına göre A.cepa üzerinde daha toksik etkilere yol açtığını gösterdi (P: 0,002<0,007).

Abstract:
The insensible usage of surfactants have caused poisonings and environmental pollution. In particular, damages of anionic surfactants on the ecosystem are quite higher. In this study, genotoxic effects of sodium dodecyl sulfate (SDS) and sodium dodecyl benzene sulfonate (SDBS) on Allium cepa were investigated. EC50 value for SDS was 100 mg/L and 2xEC50 value for this was 200 mg/L. Whereas, EC50 value for SDBS was 65 mg/L 2x EC50 value for this was 130 mg/L which was measured by root inhibition test. Furthermore, by using EC50 and 2xEC50 values, onions were treated with SDS and SDBS for 24 and 48 hours and analysed by mitotic index (MI) and comet assay. Results were compared to the control group. The lowest mitotic index value was observed in the treatment of 130 mg/L SDBS. In addition, different kinds of abnormalities were determined in different phases of mitosis. Examination of the experimental values obtained with Comet assay, by using parameters; OTM (Olive Tail Moment), tail DNA % (Tail DNA percentage), AU (Arbitrary units). DNA damage and the most toxic concentration of surfactants were determined by using these parameters. Comet assay showed that samples treated with SDBS concentrations have more toxic effect than SDS treated samples. Also one-way ANOVA analysis of variance and Duncan's multiple comparison tests were performed to test the reliability of experimental data. Statistical studies showed that SDBS cause more toxic effects on A.cepa (P: 0,002<0,007).