Acil servise başvuran hipertansiyon hastalarının öz etkililikleri ile ölüm kaygısı arasındaki ilişki
The relationship between self-efficacy and death anxiety of hypertension patients admitting to the emergency department
Yazar: KÜBRA CÖMERT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE POLAT
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Acil servise başvuran hipertansiyon (HT) hastalarının öz-etkililiklerini ile ölüm kaygısı arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.
Materyal ve Metot: Bu çalışma Ocak 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında Mareşal Çakmak Devlet Hastanesi Acil servisinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini hastaneye başvuran HT hastaları, örneklemini ise belirtilen tarihlerde acile başvuran, 18 yaş üstü, HT tanısı almış, iletişim kurulabilen 300 HT hastası oluşturmuştur. Hastalardan veriler alınırken Tanıtıcı form, Hipertansiyonda Öz-etkililik Ölçeği (HÖÖ) ve Templer Ölüm Kaygısı Ölçeği (ÖKÖ) kullanılmıştır. Veriler istatistik programı ile sayılar, yüzdelikler, ortalama, standart sapma, Mann Whitney U, Kruskall Wallis, korelasyon analizi, Cronbach Alpha testleri kullanılmıştır. Araştırmada, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır.
Bulgular: Araştırmada katılımcıların %57.7'si kadındır, yaş ortalaması 57.75±10.98, ortalama beden kitle indeksi (BKİ) 28.56±4.34 ve ortalama HT süresi 8.74±5.06'dır.Hastalarınöz-etkililik puan ortalaması 49.89±9.99, ölüm kaygısı puan ortalaması 7.63±2.24'tür. Öz-etkililik ile ölüm kaygısı arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve düşük düzeyli bir ilişki vardır (p<0.05). Hastaların eğitim düzeyi, sağlık güvencesi, ekonomik durum, meslek, kullanılan ilaç sayısı, tansiyon ölçümü yapma durumu ve acile başvuru sıklığına göre Hipertansiyonda Öz-Etkililik toplam puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur (p<0.05). Hastaların ekonomik durum ve hastaların acile başvuru sıklığına göre Templer Ölüm Kaygısı toplam puan ortalamalarının arasında istatiksel anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur (p<0.05). BKİ ile öz-etkililik arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü ve düşük düzeyli bir ilişki vardır (p<0.05).
Sonuç: Acile başvuran hipertansiyon hastalarının öz-etkililik düzeyleri orta seviyede, ölüm kaygı seviyelerinin ise yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Öz-etkililik düzeyi arttıkça ölüm kaygısının da arttığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, kan basıncı, ölüm kaygısı, öz-etkililik, hemşire

Abstract:
Aim: The aim of the is to focus on the relationship between self-efficacy and death anxiety of hypertension (HT) patients in the future.
Material and Method: This study was conducted in the Emergency Department of Mareşal Çakmak State Hospital between January 2023 and January 2024. The population of the study consisted of HT patients who were admitted to the hospital, and the sample consisted of 300 HT patients who were admitted to the emergency department on the specified dates, were over 18 years of age, were diagnosed with HT, and could be contacted. While collecting data from the patients, the Introductory Form, the Self-Efficacy Scale in Hypertension (HSS) and the Templer Death Anxiety Scale (SDS) were used. Data were analyzed using statistical software such as numbers, percentages, mean, standard deviation, Mann Whitney U, Kruskall Wallis, correlation analysis and Cronbach Alpha tests. In the study, the significance level was taken as p<0.05.
Results: In the study, 57.7% of the participants are women, the average age is 57.75±10.98, the average body mass index (BMI) is 28.56±4.34, and the average HT duration is 8.74±5.06. The patients' average self-efficacy score is 49.89±9.99, their average death anxiety score is 7.63±2.24. 'type. There is a statistically significant, positive and low-level relationship between self-efficacy and death anxiety (p<0.05). It was found that there was a statistically significant difference between the total mean score of Self-Efficacy in Hypertension according to the patients' education level, health insurance, economic status, profession, number of medications used, blood pressure measurement status and frequency of emergency department visits (p<0.05). It was found that there was a statistically significant difference between the Templer Death Anxiety total score averages according to the patients' economic status and the frequency of patients' admission to the emergency department (p<0.05). There is a statistically significant, negative and low-level relationship between BMI and self-efficacy (p<0.05).
Conclusion: It was determined that the self-efficacy levels of hypertension patients who applied to the emergency department were at a medium level and their death anxiety levels were at a high level. It was determined that as the level of self-efficacy increased, death anxiety also increased.
Keywords: Hypertension, blood pressure, death anxiety, self-efficacy, nurse