İdari Yargı kararlarının imar planlama süreci içindeki rolü: İzmir örneği
The role of administrative judgement decisions in the process of zoning and construction planning: İzmir as a model
Yazar: EYLEM BAL
Danışman: PROF.DR. EMEL GÖKSU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Bölümü / Şehir Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
in ÖZET Mekanı düzenleyen bir araç olarak planlama ile toplumu düzenleyen bir araç olan hukukun kesiştiği yerde karşımıza, temelinde mülkiyet ilişkileri yer alan uyuşmazlıkların çözüm alanı olarak, idari yargı çıkmaktadır. Bu durumda başlangıç olarak, planlama ve hukukun doğasını tarihsel gelişim süreci içinde görmek gerekmektedir. Bu yolla yargının bu kesişme alanındaki arabulucu rolünü anlamak kolaylaşmaktadır. Planlama dünyadaki ve ülkemizdeki her türlü değişim sürecinden etkilenen bir alandır. 1980 yılı iktisadi alandan başlayarak yaşamın pek çok alanında etkili olan önemli kırılma noktalarından birisidir. Planlamadaki uygulamalara yön veren ve bu uygulamaların yasal dayanağı olan imar mevzuatı 1980 öncesi ve sonrası süreçte gelişen değişimlerden payını almaktadır. Kentteki mülkiyet ilişkilerini belirleyen plan ve uygulamalara yön çizen imar mevzuatının deşifre edilmesi, arka planda yasal sürece yön veren anlayışları görmeyi sağlamaktadır. İmar planı ve uygulamalarına ilişkin yaşanan uyuşmazlıkların çözüm alanlarından birisi olan idari yargının işleyişi hakkında fikir sahibi olmak, buradan elde edilen verileri anlamlandırmak açısından gereklidir. İdari yargının karar verme sürecindeki üç temel bileşeni, kamu yararı, planlama esasları ve şehircilik ilkeleridir. Bu ilke ve esasların planlama ve idari yargıdaki karar sürecinde etkili olması, bu alanı önemli hale getirmektedir. Çalışmanın araştırma bölümünü oluşturan, İzmir I-II-III ve IV. İdare Mahkemeleri' ne imar planı ve uygulamalarına dair 1990-2002 yılları arasında açılmış olan davalardan elde edilen veriler, İzmir'e ilişkin yalnız mekansal değil, aynı zamanda sosyal, ekonomik ve siyasal alandaki pek çok ilişki biçimini görme fırsatı vermektedir.Plan yalnız somut bir gerçeklik olarak algılanan mekana değil, onunla birlikte pek çok gerçekliğe birden müdahale etmektedir. Dolayısıyla bu müdahale, pratikte mülkiyet ilişkileri temelli uyuşmazlıkların yaşanmasına neden olmaktadır. İdari yargı, bu uyuşmazlıklardan yola çıkarak tekrar planlama ve hukuk üzerinde düşünmeye olanak tanımaktadır. Bu çalışma idari yargıdan elde edilen verilerin çalışmanın diğer bölümleriyle ilişkilendirilmesiyle, planlamayı başta mülkiyet ilişkileri, kamu yararı, planlama esasları ve şehircilik ilkeleri olmak üzere bir çok alanda sorgulama imkanı yaratmaktadır.

Abstract:
ABSTRACT Where the planning, as a tool organising the area, and the lows, as a tool organising the society, intersect each other. Administrative judegment becomes apperent as the solution field of disagreements on whose base ownership relations lie. İn that sense as a beginning, it is necessary that we consider the nature of plannig and the law in terms of their historical development. Through this method, it is becoming easier to understand the law's negotiative role in this intersection. Planning is a field highly affected by all kinds of change processes in both our country and the world. The year 1980 is one of the most important breaking points which as become effective in life, beginning with economy. The improvement legislation, which is the base of these exercises and which has led the applications in planning, is also affected by the changes which developed before and after 1980. The fact that the imrovement legislation which led the plans and applications determining the ownership affairs can be decoded enables us to realise the understanding which shapes the legal process underlying in the background. İn terms of understanding the data obtained, it is necessary to have an idea abaut how the law operates, which is a solution point of the disagreements regarding the improvement plan and its applications. Three main principles of the administrative judgement in the process of judging are public interests, planning primes and urbanism principles. The fact that these principles and primes become effective on the process of judging of the administrative judgement and planning make this area significant. The data obtained from the lawsvits, which had been brought to court between the years of 1990-2002 regarding zoning and construction plan and its implementationsVI in the I., II., III. and IV. administrative courts of İzmir making up the research the part of study gives us on opportunity to see not only Izmir's physical conditions but also its social, economic and politic affairs. Planning affects not only the physical area considered as concrete reality, but also other conditions that go with this physical reality. Therefore, this kind of effect leads the problems of disagreements regarding ownership and possesions. The administrative judgements enables as to reconsider the planig and the law through these disagreements The study creates a possibility to questio several field, mostly the ownership affairs, public interests, planning primes and the urbanism principles, connecting the data had from the administrative judgement with the other sections