Türkiye tıbbi cihaz ekosisteminde tasarım faaliyetlerinin yenilikçi ağ yapıları kapsamında incelemesi
Review of the design activities in the Turkish medical device ecosystem within the scope of innovative network structures
Yazar: ELMAS MERVE ÖZYURT
Danışman: PROF. DR. İSMAİL SUHA ERDA
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı / Endüstriyel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design

Özet:
Çalışma, önemi artan sağlık sektörünün vazgeçilmez bir parçası olan tıbbi cihaz tasarımına odaklanmaktadır. Türkiye tıbbi cihaz geliştirme süreçlerinde yer alan Ar-Ge ve tasarım faaliyetlerinin yenilik ile olan ilişkisinin; firma dışı kaynak kullanımı ve iş birlikleri üzerinden açıklanması amacı ile yapılmıştır. 
Bu doğrultuda çalışma, literatürde yer alan tıbbi cihaz geliştirme ve tasarımı ile iş birliği, yenilik modelleri ve kümelenme kavramları kapsamında incelemiştir. İncelenen kavramlar, tıbbi cihaz yeniliğini etkileyen organizasyon yapıları, süreç ve tasarım yönetimi ile ilişkileri irdelenerek, firma dışı kaynak kullanımı ile ilişkilendirilmiştir. 
Belirlenen kavramsal çerçeve doğrultusunda yapılan alan çalışması iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm literatürde kaynak eksikliği görülen yerli tıbbi cihaz araştırmalarına daha yakın perspektiften bakılan saha analizleridir. Saha analizlerinde yerli tıbbi cihaz bilgileri ve süreçlere dahil olan paydaşlar ile yinelemeli mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Mülakatlarda yerli tıbbi cihaz sektöründe yer alan paydaşların süreç ve iş birliklerine dair bilgiler elde edilmiştir. Saha araştırmaları sonucunda edinilen bilgiler doğrultusunda alan çalışmasının ikinci bölümünü oluşturan vaka analizleri kurgulanarak, gerçekleştirilmiştir. Vaka analizleri ürün geliştirme süreçlerinde iş birliklerinin işleyişine odaklanarak, süreç başarı faktörleri ile karşılaştırılmıştır. Kurulan kavramsal çerçeve üzerinden yerli tıbbi cihaz tasarım süreçleri yurtdışı örnekleri üzerinden değerlendirilmiş ve vakalarda incelenmiştir. Çalışma sonunda firma dışı iş birlikleri ve yenilik süreç modelleri kavramlarının yerli tıbbi cihaz tasarımına olan etkisi saha ve vaka analizleri ile desteklenerek açıklanmıştır. Yerli tıbbi cihaz tasarımında kullanılmak üzere süreç modelleri ortaya konmuş ve yorumlanmıştır. 
Yerlileştirme ve mevcut ürün geliştirme odaklı Ür-Ge süreçlerinin hakim olduğu, tasarım faaliyetlerinin en çok TGB'lerinde görüldüğü, endüstriyel tasarımın dış kaynak olarak tercih edildiği, kullanıcı araştırmalarında geleneksel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı, çok disiplinli çalışma kültüründe eksiklerin yer aldığı, rekabet öncesi ortalıkların arttığı, yenilik faaliyetlerinin küresel ölçekte iş birliği yapan firmalarda daha fazla olduğu, proje odaklı stratejilerin belirlenmesi gerekliliği sonuçlarına varılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Tıbbi Cihaz Ürün Geliştirme, Tasarım Süreçleri, Yenilik Modelleri, Yenilikçi Ağ Yapıları, Medikal Kümelenme, Türkiye Tıbbi Cihaz Sektörü

Abstract:
The study focuses on medical device design, which is an indispensable part of the increasingly important healthcare industry. The relationship between RveD and design activities in medical device development processes in Turkey and innovation is aimed to be disclosed through the company's outsourcing and collaborations.
In this direction, the literature of medical device development and design is examined within the scope of collaboration, innovation process models and clustering models. The examined concepts have been associated with outsourcing by examining their relationships with organizational structures, process and design management affecting medical device innovation.
The field study which is made in line with the determined conceptual framework, consists of two parts. The first part is field analysis from a closer perspective to domestic medical device research, which lacks resources in the literature. In the field analyzes, recurrent interviews were conducted with stakeholders who are involved in the domestic medical device information and processes. During the interviews, information about the processes and collaborations of stakeholders in the domestic medical device industry was obtained. In line with the information obtained from the field, the case studies that constitute the second part of the field study were designed and carried out. Case studies have been compared with the process success factors by focusing on the functioning of collaborations in product development processes. Based on the established conceptual framework, domestic medical device design processes have been evaluated through international examples and examined in cases.
At the end of the study, the effect of the concepts of external collaborations and innovation process models on domestic medical device design was explained, supported by field and case analyzes. Process models are presented and interpreted to be used in domestic medical device design.

Keywords: Medical Device Development and Design Process, Innovation Models, Medical Clusters, Innovative Network, Medical Device Industry In Turkey