İdari yargıda dava açma süresi açısından eski hale getirme
Reinstatement in terms of time to file a case in administrative jurisdiction
Yazar: ALLI YEŞİLYURT DURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNUR HASOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İdare Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Dava açma süresi = Term of litigation ; İdari davalar = Administrative cases ; İdari yargı = Administrative justice

Özet:
İdari yargılama hukukunda dava açma hakkı belli sürelerle sınırlandırılmıştır. Bu sebeple dava açmak isteyen kişi, davasını kanunda belirtilen süre içerisinde açmalıdır. Ancak bu süre bazen ilgilinin kendi kusurlu davranışıyla bazen de kendi kusuru olmadan ortaya çıkan bir engel sebebiyle kaçırılabilmektedir.
Türk idari yargılama hukukunda dava açma süresinin kaçırılması tek bir hukuki sonuca bağlanmıştır. Buna göre dava açma süresi kaçırıldıktan sonra açılan dava, süre aşımı nedeniyle reddedilmektedir. Böylece ilk inceleme aşamasında reddedilen davanın esasının incelenmesi mümkün olmamaktadır. 
İlgili kişinin hiç kusuru olmadan ortaya çıkan ve davanın süresinde açılmasını engelleyen durumlarda, davanın esastan incelenememesi hak arama hürriyetini ihlal etmektedir. Bunun yanı sıra idari yargının varoluş amaçlarından biri olan idarenin eylem ve işlemlerinin yargısal denetime tabi olmasını da engellemektedir. Bu nedenle sürelerin katı şekilde uygulanmasının sakıncalarının bertaraf edilmesi ve hak arama hürriyetinin etkin şekilde kullanılmasına katkı sağlaması amacıyla Türk idari yargılama hukukunda eski hale getirme kurumu gereklidir. Bu amaçla çalışmamızda yol gösterici nitelikte olması nedeniyle Alman idari yargılama hukukunda yer alan eski hale getirme kurumuna ilişkin kanuni düzenlemelerden ve mahkeme içtihatlarından faydalanılarak, Türk idari yargılama hukukunda eski hale getirme kurumunun gerekliliği ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In administrative jurisdiction law, the right to file a lawsuit is limited to certain periods of time. For this reason, the person who wants to file a lawsuit must file his/her case within the period specified in the law. However, the deadline for filing a lawsuit stipulated by the law may sometimes be missed due to the person's own faulty behavior or due to an obstacle that arises without his own fault.
			In Turkish administrative law, missing the deadline for filing a lawsuit has only one legal consequence. Accordingly, it is not possible to examine the case in question on its merits, as the case filed after the deadline for filing a lawsuit has been missed will be rejected due to statute of limitations.
			In cases that arise without any fault of the person concerned and prevent the lawsuit from being filed in time, failure to examine the case on its merits violates the freedom of the right to legal remedies. In addition, it prevents the administration's actions and transactions from being subject to judicial review, which is one of the purposes of the administrative judiciary's existence. For this reason, the institution of restitution is necessary in Turkish administrative jurisdiction law in order to eliminate the drawbacks of strict application of deadlines and to contribute to the effective use of the freedom to seek rights. For this purpose, the necessity of the institution of restitution in Turkish administrative procedure law has been tried to be revealed by making use of the legal regulations and court precedents in German administrative procedure law, as they are instructive.