Mübhemâtü'l-Kur'ân bağlamında şahıslara işaret eden âyetler
Verses referring to persons in the context of closed expressions in the Qur'an
Yazar: ERDİ YÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DURAN ALİ YILDIRIM
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Ayetler = Verses ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mübhematu'l-Kur'an = Mübhematu'l-Kur'an ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam ; Şahıslar = Characters

Özet:
Kur'ân-ı Kerîm, nâzil olduğu ilk günden itibaren Müslümanlar tarafından ilmi
çalışmaların merkezi haline gelmiş ve bu sayede birçok ilmî disiplin teşekkül etmiştir. Bu
disiplinlerden biri olan mübhemâtü'l-Kur'ân, âyetler içerisinde ismi açık bir şekilde ifade
edilmeyen şahıs, mekân, zaman ve varlıkları konu edinmiştir.
Kur'ân'daki belirsiz bu ifadeler tarih içerisinde bilinçli veya bilinçsiz bir şekilde
istismar edilmiştir. Bu istismardan en büyük payı hiç şüphesiz medlülleri açık bir şekilde
gösterilmeyen mübhem şahıslar almıştır. Bu istismarların haricinde Kur'ân'daki
mübhemât hakkında müfessirler de zaman zaman ihtilaf etmiştir. Bu ihtilaf bazen bir
müfessire ulaşan rivâyetin diğerine ulaşmamasından bazen aynı rivâyet biri tarafından
makbul görürken diğeri tarafından merdud görmesinden bazen de farklı akli çıkarımlar
yapılması gibi durumlardan kaynaklanmaktadır. Bundan dolayı mübhem bir ifadenin
medlülünün tespitinde müfessirlerin yorumlarına ve bu yorumlara götüren
argümantasyonlara objektif bir şekilde bakmak gerekmektedir.
Kur'ân'daki mübhemâtın medlüllerinin tespitinde başvurulacak ilk kaynak Kur'ân'ın
kendisidir. Ancak sahâbeden ve tabiînden gelen rivâyetler mübhemât kaynaklarının
çoğunluğunu oluşturmaktadır. Bununla beraber Kitâb-ı Mukaddes, bilimsel ve tarihi
veriler başvurulan yardımcı kaynaklarıdır. Müfessirlerin bu kaynakları kullanarak
yaptıkları yorumları birbirleri ile karşılaştırarak değerlendirmek mübhem şahısların
tespiti noktasında en doğru yol olarak karşımızda durmaktadır.

Abstract:
The Qur'an has become the center of scientific studies by Muslims since the first day
it was revealed. In this way, many disciplines have emerged. As one of these disciplines,
ambiguous expressions of the Qur'an, describes people, places, times and beings whose
names are not mentioned certainly in the verses.
These vague statements in the Qur'an have been consciously or unconsciously
exploited throughout the history. Unidentified individuals were the ones who are affected
mostly by this abuse. Apart from these, commentators have also disagreed about uncertain
people in the Qur'an. This conflict is sometimes caused by situations such as the fact that
the knowledge that reaches one does not reach to another, sometimes the same knowledge
is accepted by one scholar and rejected by another, or the commentators make different
inferences. Because of this, it is necessary to look objectively at the interpretations of
scholars and the arguments that lead to these interpretations in the determination of an
ambiguous statement.
The first source to be used in the determination of ambiguous statements in the Qur'an
is the Qur'an itself. However, the information from Muslims of the first period constitutes
the majority of these sources. In addition to that previous divine books, scientific and
historical data are secondary resources to be utilized. Reviewing the evaluations that
scholars make using these sources by comparing them with each other is the most accurate
way to determine closed expressions.