Halaf Dönemi seramiklerinde dans sahneleri
Dancing scenes on the Halaf ceramics
Yazar: ŞENAY ÖZTÜRK OZAN
Danışman: PROF. HALİL YOLERİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Seramik kapların 9 binyıl önce kullanılmaya başlanmasından kısa bir süre sonra renkli astar ve oksit bezemeler çömlekçiliğin önemli bir özelliğine dönüşmüştür. Halaf Dönemine gelindiğinde oksit bezemeli seramikler iki katlı, oksijen döngüsü kontrol edilebilen dikey fırınlar da pişirilmektedir. Demir içeriği yüksek oksitler ile kırmızı, siyah ve kahverengi ayrıca mangan ve organik maddeler ile siyah renkler kullanılarak bezemeler yapılmıştır. Bazen beyaz renkte kullanılmıştır.  Oksijen döngüsünün kontrol edilebilmesi açık yüzeyli seramiklerin üzerine koyu renkler ile bezeme yapabilme imkânı vermiştir. Bu tekniğin benzeri binlerce yıl sonra Klasik Dönemde yeniden kullanılmaya başlanmıştır. Az sayıda seramik kap ise küçük mineralli demir içeriği yüksek kil ile astarlanarak ve pişirilerek parlak yüzeyli seramikler elde dilmiştir. Halaf Döneminde oksit ve kontrollü fırınlar ile seramiklerin üzerine geometrik ve natüralistik bezemeler yapılmıştır. Astar ve oksit bezemeli seramikler Halaf kültürünün en önemli özellikleri arasında kabul edilmektedir. Bu bezemelerden bir kısmı dans sahnelerinden oluşmaktadır. Seramiklerin üzerindeki dans sahneleri çizgisel veya natüralistik bir stilde yapılmıştır. Bu sahnelerin Halaf Döneminde festivallerde sergilenen dans performanslarını temsil ettiği düşünülmektedir. Danslar toplumsal bağları güçlendirmek, mevsimsel döngülere bağlı değişimleri kutlamak ya da hasat zamanlarının gelişini haber vermek amacıyla düzenlenmektedir. Seramik kaplar bu toplumsal olayı görselleştirmek amacıyla kullanılan bir araca dönüşmüştür. Tez çalışmasında seramiğin kökeni, Halaf Dönemi seramikleri, seramikler üzerindeki bezemeler ve dans sahneleri araştırılmıştır. Buradan yola çıkılarak uygulamalar gerçekleştirilmiştir

Abstract:
Shortly after the earliest utilization of ceramic vessels about 9 thousand years ago, coloured slip and oxide decoration became an important feature of pottery production. During the Halafian Period, the pottery was being fired in two layered vertical furnaces with high oxygen circulation. Oxides with high iron content were used to obtain red, black and brown decorations, while manganese and organic material were used for black ones. Controlling the oxygen circulation enabled the decoration with darker colours on light surfaces. A similar technique was applied thousands of years later, during the Classical period. Few ceramic vessels were slipped with a clay including small minerals and iron content, in order to obtain shiny surfaces. During the Halafian Period, pottery was decorated with geometrical and naturalistic patterns, with the help of oxide and controlled furnaces. Slipped and oxide decorated pottery are accepted as one of the most important features of the Halafian culture. These scenes were applied with linear or naturalistic styles. An important number of these ceramics bear dancing scenes. It is thought that these dancing scenes represent the dance performances presented during the festivals. Dances were organised to invigorate the social bonds, to celebrate the transformations of seasonal cycles, or to harbinger the arrival of the harvest. Ceramic vessels seem to have changed into agents that can visualise social events. This study focuses on the origins of pottery, Halafian pottery tradition, decoration patterns and dancing scenes