Farklı sosyo-kültürel kesimlerden ebeveynlerin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin değer ve kalıpyargıları çocuklarına aktarımı
The transmission of values and stereotypes about gender roles of parents who are from different socio- cultural segments to children
Yazar: DİLAN YAR
Danışman: PROF. DR. ÜNSAL YETİM
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Baba-çocuk etkileşimi = Father-child interaction ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Değer aktarımı = Value transfer ; Değer yargısı = Value judgment ; Ebeveynler = Parents ; Kalıp yargılar = Stereotypes ; Sosyokültürel farklılıklar = Socio-cultural differences ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Bu araştırma farklı mezhep (Alevi-Sünni) ve eğitim düzeyine (ilköğretim, lise ve üniversite) sahip ebeveyn ve çocukların toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin değer ve kalıpyargıları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Mezhep (Alevi- Sünni) ve eğitim düzeyi değişkenlerinin (ilköğretim, lise ve üniversite) toplumsal cinsiyet rolleri ve kalıpyargıları üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamız Mersin ili sınırları içerisinde yaşayan, farklı sosyo-kültürel kesimlerden gelen ve ergenlik çağında bir kız bir erkek çocuğu olan 180 aile ile yürütülmüştür. Araştırmamız ergenlik çağındaki 180 erkek çocuk ve babasını yine ergenlik çağındaki 180 kız çocuk ve annesini içeren 720 kişilik bir örneklemi kapsamaktadır. Araştırmamızda katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Cinsiyet Rolü Yönelimleri Ölçeği ve Cinsiyet Kalıpyargıları Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız iki örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi ve pearson korelasyon analizi istatistiksel teknikleri kullanılmıştır. Yapılan analizler neticesinde ebeveynler ve çocukların Toplumsal Cinsiyet Rolü Yönelimleri Ölçeği`nden aldıkları puanlar arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Çocukların ebeveynlerinden daha eşitlikçi toplumsal cinsiyet rolü değerlerine sahip olduğu; en eşitlikçi değerlere kız çocuklarının sahip olduğu bulgulanmıştır. Ebeveynlerin eğitim durumuna göre çocukların Toplumsal Cinsiyet Rolü Yönelimleri Ölçeğinden aldıkları puanlar arasında anlamlı fark bulunmuştur. Mezhep ve ebeveynlerin eğitim düzeyi değişkenlerine göre çocukların dişil ve eril kalıpyargılar alt boyutlarından aldıkları puanlar arasında anlamlı fark olduğu bulgulanmıştır. İlgili sonuçlar literatür ve kuramlar çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
This study is conducted in order to determine whether there is a significant difference between the values and stereotypes of gender role among parents and children of different doctrines (Alevi-Sunni) and education levels (primary school, high school, university degree). It is aimed to determine the effect of the variables, doctrines and education level, on gender role and stereotypes. This study is conducted with 180 families living in Mersin, coming from different socio-cultural backgrounds and having one son and one daughter at puberty. The study covers 180 boys at puberty and their fathers and again 180 girls at puberty and their mothers making a total of 720 sample. In the study, the participants are applied Demographical Information Form, Sex Role Orientations Scale and Gender Stereotypes Scale. In the analysis of the data, the statistical techniques of 2 independent sample t test, one-way analysis of variance and pearson correlation analysis are used. As a result of the analysis made, significant differences are found between the points that parents have and the children have from Sex Role Orientations Scale. It is discovered that children are more egalitarian than their parents in terms of gender role values; the girls have the most egalitarian values among all. It is seen that Alevi parents and children are more egalitarian than Sunni parents and children in terms of gender role. It is found that according to the education level of their parents, there are significant differences between the points that children have.  According to the variables of doctrines and the level of education, significant differences are found between the points that children have from the subdimensions of feminine and masculine stereotypes. Related results are discussed in the context of literature and theories.