İdari yargıda yerindelik denetiminin sınırı
Boundaries of review administration law
Yazar: KÜRŞAT ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MÜSLÜM AKINCI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hukuk = Law ; Hukuk devleti = State of law ; Hukuk kavramları = Law concepts ; Hukuk kuralları = Law rules ; Hukuk mantığı = Law logic ; Hukuk öznesi = Law subject ; Hukuka aykırılık = Unlawful ; Hukuka uygunluk = Compliance with laws ; Hukuki işlemler = Legal processes ; Hukuki tasarruflar = Legal savings

Özet:
Bir idari işlem veya eylemin tüm unsurları yönünden denetimi, o işlem veya eylemin hem hukuka uygunluk hem de yerindeliğe uygunluk incelemesiyle mümkündür. Ancak gerek Anayasada gerekse de İdari Yargılama Usulü Kanununda yargılama konusu yapılan idari faaliyetlere karşı sadece hukuka uygunluk denetimi yapılabileceği, yerindelik denetimi yapılamayacağı açık bir biçimde ifade edilmiştir. Mevzuatta yer alan "yerindelik denetimi yapılamaz" ifadesi idari yargılamada hukuka uygunluk denetiminin sınırını tespiti için yeterli değildir. Çünkü idari yargılama hukukunda hukuka uygunluk denetimi sadece yasaya uygunluk denetimi demek değildir. İdari yargı mercilerinin gerçekleştirdiği yargısal denetim ile idarenin her türlü faaliyeti hukukilik açısından denetlenmektedir. Ancak her maddi olaya birebir uyması mümkün olmayan mevzuat hükümlerinin yorumlanmasıyla birlikte uyuşmazlık;  kamu yararı ve hizmet gerekleri, hakkaniyet, eşitlik, ölçülülük gibi yargısal içtihatlarla çözümlenmeye çalışılmaktadır. Yargısal anlamda kapsamlı olan bu süreç, yerindelik alanını belirsizleştirmektedir. Bu çalışmada, idarenin faaliyetlerinde hukuka uygunluk denetiminin kapsamının ne olduğu ve hangi hallerde yargının yerindelik alanına girmesi, hangi hallerde ise yerindelik denetimi yapmaması gerektiği ortaya konulmaya çalışılacaktır.
	Ayrıca ifade etmek gerekir ki çalışmanın tüm bölümlerine yayılmış bir biçimde yer alan,  yerindelik denetimi yapılmaması kuralından hareket edilmesi halinde kendine özgü bazı işlemlerin hukuksal denetiminin eksik yapılacağının, başka bir anlatımla işlemin hukukiliğinin ancak o işlemin yerindelik açısından yapılacak değerlendirmeyle ortaya çıkacağına yönelik saptamalar somut örnekler ile aktarılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The full control of an administrative act or action in terms of all its elements is only possible by examining both its conformity with the law and its conformity with the expediency. However, both the Constitution and the Administrative Procedure Law clearly state that administrative actions that are the subject of judicial proceedings can only be subject to review for compliance with the law and cannot be subject to review for expediency. However, the mere inclusion of the phrase "no review of expediency" in our legislation is not sufficient to determine the limits of the administrative judiciary's review of conformity with the law. This is because the review of conformity with the law in administrative jurisdiction code does not only mean the review of conformity with the law. While all activities of the administration are monitored in terms of legality through the judicial review carried out by the administrative judicial authorities, the dispute will be tried to be resolved in accordance with the criteria developed by judicial jurisprudence such as public interest and service requirements, equity, equality, proportionality, together with the interpretation of the provisions of the legislation, which cannot be applied to every material event; however, this process, which is quite comprehensive, makes the field of Expediency uncertain. In this study, it will be tried to reveal what the scope of the review of the conformity with the law in the activities of the administration is and in which cases the judiciary should enter the field of expediency and in which cases it should not exceed the limits of the prohibition of expediency. 
	In addition, it should be noted that we have tried to convey with concrete examples our determinations, which are spread throughout all sections of the study, that if the rule of not conducting expediency review is applied, the legal review of some specific transactions will be incomplete, in other words, the legality of the transaction will only be revealed by the evaluation of that transaction in terms of expediency.