Sosyal sorumluluk denetimlerinin iş kazaları ve meslek hastalıklarını önlemesindeki rolü
Social responsibility audit's occupational accidents and the role of occupational diseases
Yazar: ARZU AŞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT İLHAN
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Denetim = Control ; Kurumsal sosyal sorumluluk = Corporate social responsibility ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Sosyal sorumluluk = Social responsibility ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents

Özet:
Globalleşen dünyada rekabet etmeye çalışan işletmelerin sadece kaliteli ve ucuz ürün üretmesi yeterli gelmemektedir. Çalışanlarına ve paydaşlarına karşı da sorumluluk taşıdığı gerçektir. Etik ilkelere uygun olarak faaliyet göstermek, sosyal sorumluluk bilincinde olan üreticiler olmak ve pazarda hak ettiği yere gelmek için işletmelerin sosyal sorumluluk denetimlerine girmesi gerekmektedir. İşletmelerin varlığını sürdürebilmesi için müşteri memnuniyeti yanında paydaşlarının da memnuniyetini sağlaması gerekmektedir. Sosyal sorumluluk denetimlerinde en önemli konulardan biri iş sağlığı ve güvenliği konusu olmaktadır. 
Sanayileşme ile birlikte iş sağlığı güvenliği (İSG) ile olumlu gelişmeler yaşanmaktadır. Öte yandan İSG alanından olumlu gelişmeler yaşanırken olumsuz durumlarda daha çok öne çıkmıştır. Dünya'da iş kazası ve meslek hastalıklarının maddi hasar boyutu günümüzde kabul edilebilir bir seviyeyi aşmış bulunmaktadır.  Bu nedenle meydana gelen iş kazalarının ve meslek hastalıklarının önüne geçilmesinin tek yolunun cezai yaptırımlar olmadığı anlaşılmıştır. Eğitim, yasal düzenlemeler, Kurumsal sosyal sorumluluk denetimleri İş güvenliği alanında ciddi etkileri olan hususlardır. Ülkemizde Kurumsal Sosyal sorumluluk denetimleri içerisinde İSG önemli bir paya sahip iken bu husus maalesef bazı işletmelerce önemsenmemektedir. İSG alanında gerekliliklerin yerine getirilmeyişi iş kazalarını ve meslek hastalıklarını arttırmaktadır.
Bu çalışma ile tekstil sektöründe sosyal sorumluluk denetimleri ve iş kazaları meslek hastalıkları arasındaki ilişki ele alınmıştır. Çalışma kapsamında sosyal sorumluluk denetimlerinin iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemede ki rolü irdelenmiştir. Konu kapsamı dahilinde literatür taraması yapılarak anket soruları hazırlanmıştır. Bu çerçevede Sosyal Sorumluluk geçiren (sosyal sorumluluk denetimi olan) ve Sosyal Sorumluluk olmayan (sosyal sorumluluk denetimi olmayan) iki şirket seçilerek verileri mukayese edilmiştir. Ayrıca şirketlerin grup içi analizleri yapılarak uygulamalar ve boyutlar arasındaki fark veya ilişkinin anlamlı olup olmadıklarına bakılmıştır.

Abstract:
The companies thos try to compete in the globalizing world are not enough to produce only quality and cheap products. It is the fact that it carries responsibility against its employees and stakeholders. In order to operate in accordance with ethical principles, to be the producers who are aware of the social responsibility and to come to the place they deserve in the market, the enterprises must enter the social compliance audits. In order to sustain the existence of the companies, the satisfaction of the stakeholders should be ensured as well as customer satisfaction. One of the most important issues in social compliance audits is occupational health and safety.
With industrialization, there are positive developments with occupational health and safety (OHS). On the other hand, while there are positive developments in the OHS field, it has become more prominent in negative situations. The size of the work injury in the world and the material damage of the occupational diseases have exceeded an acceptable level. Therefore, it was understood that the only way to prevent occupational accidents and occupational diseases is criminal sanctions. Training, legal regulations, corporate social responsibility audits are the issues that have serious impacts on occupational safety. While OSH has a significant share in Corporate Social Responsibility audits in our country, this is unfortunately not considered by some enterprises. Failure to meet the requirements of the OHS field increases occupational accidents and occupational diseases.
In this study, the relationship between social compliance audits and occupational accidents and occupational diseases are discussed in the textile sector. Within the scope of the study, the role of social compliance audits in preventing work accidents and occupational diseases is examined. Within the scope of the topic, survey questions were prepared by making literature review. In this context, the data were compared by selecting two companies with audit (with social compliance) and non-audit (without social compliance audit). In addition, in-house analyzes of the companies were performed to determine whether the difference between the practices and dimensions was significant or not.