Yaralanmalarda ruhsal muayenenin kullanımı
In traumas usage of psychological evaulation
Yazar: HATİCE BULMUŞ
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM KORUR FİNCANCI
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma, Türkiye'deki yaralanma olgularında ruhsal muayene kullanımının olup olmadığını tespit edebilmek, uygulanmıyorsa bunun önemine yer vermek, uygulanıyorsa var olan eksiklikleri tespit edebilmek ve yeni yasa ile birlikte gelişmelerin tespitinin bir bilimsel çalışma ile somut bir şekilde ortaya koyabilmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla hazırlanan bilgi formu ile İstanbul ilini kapsayan dört adliyenin ceza mahkemelerinde bulunan vücut dokunulmazlığı, işkence, cinsel saldırı, aile içi şiddet, kaza ile ilgili dosyalarının içinde yer alan adli raporlar incelenmiştirDört farklı adliyeden rastgele yöntemi ile seçilen dosyaların suç türlerine göre dağılıma bakıldığında taranan 390 dosyada en fazla vücut dokunulmazlığı'na karşı suçların geldiği bu suç türüne ise en fazla erkeklerin maruz kaldığı görülmüştür. Cinsiyete göre yaş dağılımına bakıldığında olguların 3/4'nün erkeklerin oluşturduğu ve 4/5`nin 18 yaş üstünde oldukları görülmektedir. Çocuk olgularının 20'si kız çocuğu, 31'i erkek çocuktur. Çocukların en fazla cinsel istismar sucuna maruz kaldıkları görülmüştür. Toplam dosyada %60 oranında fiziksel muayene yapıldığı, cinsel saldırı ve işkence suçlarında, vücut dokunulmazlığına karşı işlenen suçlara göre daha fazla fiziksel muayene yapıldığı görülmüştür. Genel toplamda %2 oranında fiziksel durum öyküsü alındığı, %1 oranında ruhsal durum öyküsü alındığı %8 oranında olay öyküsü alındığı tespit edilmiştirOlguların ruhsal muayene durumu değerlendirildiğinde Toplam olguların %96'sında (374 olgu) ruhsal muayene yapılmadığı %4'ünde oranında (16 olgu) ruhsal muayene yapıldığı tespit edilerek bu sonucun ortaya atılan hipotezi destekler nitelikte olduğu görülmüştür. Travma olgusunda ruhsal yapı değerlendirirken herhangi bir standart bir uygulama olmadığı, bu değerlendirmelerde Adli Tıp uzmanlarının toplam olguların 7'sinde klinik gözlemlere dayandırılarak `mağdurun genel anksiyete durumları' ile ilgili görüş bildirdikleri, bu raporların hiçbirinde psikiyatrik konsültasyon yapılmadığı tespit edilmiştir. Ruhsal muayeneyi yapan ruh sağlığı uzmanlarının hiçbirinin standart ölçüm araçları kullanarak değerlendirme yapılmadığı, muayenelerde travmayı ölçmeye yönelik araçların kullanılmadığı tespit edilmiştirAdli muayenenin amacı tıbbi kanıtların ortaya çıkararak yargı sürecinin doğru şekilde yönlendirilmesidir. Bunun için yapılması zorunlu olan ayrıntılı, eksiksiz muayene yapılması, standart adli muayene raporu hazırlanması, özellikle travmatik olaylarda ruhsal muayenenin de dikkate alınması gerekmektedir. Yapılan adli görüşme güvenli bir ortamda ve yeterli zaman içinde yapılmalıdır. Görüşmede etkin dinleme, titiz iletişim, saygı, empati ve dürüstlük ile hastanın güveni kazanılmalıdır, insanın bilgiden önemli olduğu farkındalığının bulunması önemlidirÖzellikle travmatik olayla ilgisi olduğu düşünülen her olgunun semptomları dikkate alınmalı ve ruhsal muayenelerde travmayı ölçemeye yönelik testlerin uygulanma alanının yaygınlaştırılması gerekmektedir. Psikolojik delilin önemli bir delil olduğu gerçeği unutulmamalı ve adli olgularla çalışan tüm meslek gruplarının (hâkim, savcı, adli tıp uzmanı, avukat, psikiyatrist, psikolog) adli olguya yaklaşım ve değerlendirme sürecinde gereken özeni göstermeleri gerekmektedir.

Abstract:
In the study, it is target to determine if the psychological evaulation is used or not in trauma cases. İf psychological evaulation is not used, it is put forth importance of this for consideration. İf psychological evaulation is used, it is determined defect of existent. İt is target to objectifty with scientific study in determination of development that occur in new lawFor this target, data document is set and forensic reports are analysed. Forensic cases are choosed from four different law court (İstanbul, Üsküdar, Kadiköy, Bakırköy) by randomize method. Forensic cases are consist of psychical violent, torture, sexual assault, domestic violence and accident. According to crime type it is determined that psyhcical violence has the most proportion in the crime types, in 390 case. Men, who are stay more than women in social experience, are the most exposed to violence in all caseAccording to gender and age dissolution, the proportion of man in cases is 3/4 and the proportion of above of 18 age is 4/5 childeren are the most exposed to sexual abuse in other crime type. İn total file, forensic psysical evaulation is used (proportion %60) Physical evaulation is used in sexual assault and torture more than physical assault. Physical anamnesis %2 , psychological anamnesis %1 ,case anamnesis %8 are used in total caseWhen assesing psychological evaulation of case, it is determined that psychological evaulation is not used in proportion of 96 374 case, and it is used in proportion of 4 16 case. This result show affirming of our predicating hypothesis. İt is determined that when assesing the psychological structure, there is not used any standart application in this evaulation. Forensic medicine experts use clinic observation (in 7 case)and they say their opinion with general anxiety aspect of victim and there is not made psychiatric concultation in this case. Non of the mental health experts who evauate psychological state use standart measure instrument or instrument that measure traumaThe aim of forensic evaulation evaulation is to reveal medical evidence and to direct judgement process correctly. With for this aim, detailed and absolute evaulation and standart forensic evaluation should be made. Psychological evaulation should be considered espically in traumatic cases. Forensic interview is should be made in safety medion and in sufficient time . expert should take confidence with active listening, careful communication, consideration, empathy, honesty. Expert should be awareness of that human is more important than data. İn forensic interview , precase anamnesis, postcase anamnesis and precase medical anamnesis (physical , psychological )should be getPsyhological evidence is as important as physical evidence. Especially in traumatic case, all symptoms should be considered and the usage of test that is used examination of trauma, should be generalized. Career cluster who works with forensic case ( adjudicator, prosecutor, forensic medicine expert, lawyer, psychiatrist, psychologist) pay attention approaching and evaulating the forensic case.