Orman fidanlıklarında yetiştirilen bazı geniş yapraklı türlerin büyüme ve bitki beslenme durumu
Growth and nutritional status of some broad leafspecies grown in forest nurseries
Yazar: HAKAN LEVENTOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NEVZAT GÜRLEVİK
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye Orman Fidanlıklarında gerçekleştirilen besleme
faaliyetleri ile özellikle üretilen bazı geniş yapraklı fidanların beslenme durumlarını
tespit etmektir. Bu amaçlar 42 fidanlıkta bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir.
Ayrıca 8 çıplak köklü, 2 polietilen tüplü ve 1 Enso-tüplü olmak üzere 11 türde
morfolojik ve fizyolojik özellikler belirlenmiştir. 17 fidanlıktan toprak örneği alınarak,
fiziksel ve kimyasal analizleri tespit edilmiştir.
Anket sonuçlarına göre, fidanlıklar azotlu gübrelerden en fazla miktarda 10-70 kg/da
ile AN gübresini, kompoze gübrelerden ise 10-75 kg/da ile MAP gübresini tercih
etmişlerdir. Organik gübrelerden ise 500-3000 kg/da ile en fazla koyun gübresi tercih
edilmiştir. Fidanlıkların büyük çoğunluğunun (%88) fidan kalitesini morfolojik
özelliklere bakarak tespit ettikleri görülmüştür.
Örnek alının fidanlıkların toprak ve tüp harcı özelliklerine bakıldığında, ortam
pH'sının 6.0-8.7 ve organik madde miktarının ise 0.06-0.33 mS/cm aralığında olduğu
görülmektedir. Fidanların morfolojik özellikleri bakımından ise, özellikle Yalancı
akasya, Doğu çınarı ve 2 meşe türünün en yüksek değerlere sahip olduğu görülmüştür.
Buna bağlı olarak, bir yıl içinde 1000 fidanın aldığı besin maddesi bakımından 209.68
g N ile Yalancı akasya, 44.50 g P ve 190.21 g K ile Doğu çınarı en fazla besin alan
türler arasında yer almaktadır. Diğer elementlerde ise, yine bu iki tür yanında ve
meşeler ön plana çıkmaktadır. Türler arasında alınan besin maddesi miktarları arasında
6-12 kat fark olması, fidanlıklarda gübreleme rejiminin türlerin büyüme ve beslenme
özelliklerine göre ayarlanmasının önemine gerektiğini işaret etmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the nutritional activities carried out in Turkish
Forest Nurseries and especially the nutritional status of some broad-leaf seedlings
produced. For these purposes, a survey was conducted in 42 nurseries. In addition,
morphological and physiological characteristics were determined in 11 species,
including 8 bare-rooted, 2 containerized in polyethylene bags and 1 Enso-pot. Soil
samples were taken from 17 nurseries and their physical and chemical analyzes were
determined.
According to the survey results, nurseries preferred AN fertilizer with the highest
amount as nitrogenous fertilizers at 10-70 kg/da, and MAP fertilizer with 10-75 kg/da
among compound fertilizers. Among organic fertilizers, sheep manure was the most
preferred with 500-3000 kg/da. Majority of the nurseries (88%) determined the quality
of their seedlings based on morphological characteristics.
When the growth medium (nursery soils or potting mixture of the containerized
seedlings) were examined, it was seen that the pH was in the range of 6.0-8.7 and the
amount of organic matter is in the range of 0.06-0.33 mS/cm. In terms of the
morphological characteristics of the seedlings, it was observed that black locust,
eastern plane tree and 2 oak species had the highest values. Accordingly, in terms of
nutrients taken up by 1000 saplings in a year, black locust was among the species that
uptake the most nutrients with 209.68 g N and the eastern plane tree with 44.50 g P
and 190.21 g K. Besides these two species, oaks also stand out for other elements. The
fact that there is a 6-12 fold difference in the amount of nutrients taken up by different
species indicates the importance of adjusting the fertilization regime in nurseries
according to the growth and nutritional characteristics of the individual species.
t.