Lise coğrafya eğitiminde yer temelli coğrafya öğretiminin değerlendirilmesi
Evaluation of place-based geography teaching in high school geography education
Yazar: ÖMER YÜCEL
Danışman: PROF. DR. HAKAN KOÇ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Coğrafya = Geography ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Coğrafya = Geography ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu çalışmada, lise düzeyinde eğitim gören öğrencilerin yer temelli coğrafya öğretiminin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Yer temelli öğretim yer çevre ve toplumu her düzeyde öğrenme için bütünleştirici bir bağlam olarak kullanılan öğretim yaklaşımıdır. Öte yandan yer temelli öğretim; öğrenmek ve öğretmek için bir başlangıç noktası olarak, yer toplum ve çevreyi kullanma süreci öğrencilerin, öğretmenlerin ve toplumdaki yetişkinlerin yaşadıkları doğal, toplumsal ve kültürel çevrede meydana gelen, bilgi ve beceri kazanmayı sağlayan bir öğretim yaklaşımı olarak ifade etmek mümkündür. 
Bu çalışmanın verilerinin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen "Yer Temelli Coğrafya Eğitimi Değerlendirme Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Türkiye/Sivas ilinde lise düzeyinde eğitim ve öğretim veren okullarından toplanmıştır. Bu kapsamda 384 veri elde edilmiş olup verilerin karşılaştırılmasında SPSS 24 kullanılmıştır. Buradan hareketle elde edilen verilerin frekans, t testi ve varyans analizlerinden faydalanılmıştır. Cinsiyet ve okul türü değişkenleri açısından "Yer Temelli Coğrafya Eğitimi Değerlendirme Ölçeği"nin Beşerî, Ekonomik ve Fiziki Coğrafya alt boyutlarında anlamlı farklılık bulunmuştur. Farklılıkların kaynaklarına bakıldığında erkek öğrencilerin ortalamalarının kadın öğrencilerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Okul türü açısından Fen lisesinde eğitim gören öğrencilerin tüm alt boyutlardaki ortalamalarının Meslek Liselerinde okuyan öğrencilerden daha yüksek olduğu anlaşılmıştır. Diğer taraftan sınıf düzeyi değişkeni açısından ise Ekonomik ve Fiziki Coğrafya alt boyutlarında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Bu boyutlarda 11. sınıfta eğitim gören öğrencilerin ortalamalarının 9. sınıfta eğitim gören öğrencilerden daha yüksek olduğu görülmüştür. 
Sonuç olarak, erkek öğrencilerin coğrafya dersine yönelik bilgilerinin, Fen Liselerinde okuyan öğrencilerin coğrafya dersine yönelik bilgilerinin ve sınıf düzeyi yüksek olan öğrencilerin coğrafya dersine yönelik bilgilerinin daha yüksek olduğu söylenebilir.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate place-based geography teaching of high school students.
Place-based teaching is a teaching approach that uses place, environment, and society as an integrative context for learning at all levels. On the other hand, place-based education can be defined as a teaching approach that enables students, teachers, and adults in society to acquire knowledge and skills that occur in the natural, social, and cultural environments in which they live, using place, society, and the environment as a starting point for learning and teaching. 
Place-Based Geography Education Evaluation Scale, developed by the researcher, was used to collect the data for this study. The data of the study were collected from public schools providing education and training at high school level in Sivas province, Turkiye. In this context, 384 data were collected and SPSS 24 was used to compare the data. On this basis, frequency, t-tests and analysis of variance were performed on the obtained data. Significant differences were found in the human, economic and physical geography sub-dimensions of the "Place-Based Geography Education Evaluation Scale" in relation to the variables of gender and type of school. When examining the causes of these differences, it was found that the mean scores of male students were higher than those of female students. In relation to the type of school, it was found that the average scores of students attending a science high school were higher than those of students attending a vocational high school in all sub-dimensions. On the other hand, a significant difference was found in the Economics and Physical Geography sub-dimensions in relation to the grade level variable. In these dimensions, it was found that the mean scores of students in 11th grade were higher than those of students in 9th grade. Therefore, it can be concluded that male students' knowledge of the subject of geography, students in science high schools' knowledge of the subject of geography, and students with a higher-grade level's knowledge of the subject of geography are higher.