Yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri kullanılarak narenciye dikili alanların belirlenmesi: Kuşadası örneği
Determination of citrus planted area by using high resolution satellite image: A case of Kuşadası
Yazar: ERÇİN KARAZOR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BOLCA
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Narenciye yetiştiriciliği, dış ticaret, sanayi ye ham madde sağlamak ve insanların besin ihtiyaçlarının giderilmesinde oldukça büyük öneme sahiptir. 
Narenciye, çok yıllık bir yatırım gerektiren, üretim kararı çok yıllık bir beklentiye göre verilen, yetiştiriciliği uzun yıllar istikrarlı şekilde izlenen bir ürün politikasını gerektirmektedir. Ülkemizde böyle bir üretim/pazarlama politikalarının olmayışı ve pazarlama sisteminde aracıların belirleyici olmaları en önemli sorunlardandır. Tüm tarımsal ürünlerde olduğu gibi narenciye üretiminde de girdi maliyetlerinin her geçen yıl artmaktadır. Gübre, ilaç, sulama, mazot gibi temel girdilerin artması üreticiyi zor durumda bırakmaktadır.
Ülkemizin Ege bölgesi Aydın ilinin batı kıyısında bulunan tarım ve turizm bakımından önemli yere sahip, Kuşadası ilçesinde gerçekleştirilen projede, narenciye yetiştiriciliği yapılan alanların belirlenmesi ve bu narenciye dikili alanlar üzerinde tarım topraklarının fiziksel ve kimyasal özelliklerine gösteren ön tahmin haritalarının belirlenmesi hedeflenmiştir.
Uzaktan algılama teknikleri ve coğrafi bilgi sistemi kullanılarak, narenciye dikili alanların kapladıkları alan ile toprak özellikleri ortaya konulmuştur. Çıkan değerler, sayısal veriler sayesinde narenciye yetiştiriciliği yapılan alanların değerlendirilmesi yüksek doğruluk oranıyla gerçekleştirilmiştir.
Sekiz multispektral band a sahip yüksek çözünürlüklü Worldview-2.(45*45cm) uydu görüntüleri üzerinde ekran sayısallaştırması yaparak narenciye yetiştiriciliği yapılan alanların dağılımı belirlenmiştir. Bu yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri aracılığıyla çalışma alanındaki diğer bitki türlerinden ayırt edilmesi sağlanmıştır.
Kuşadası ilçesinden gridleme tekniği ile narenciye dikili alanlardan alınan toprak örnekleri analiz sonuçları belirlenip, "kriging" yöntemi ile coğrafi bilgi sisteminde oluşturulan veri tabanına eklenerek ön tahmin haritası elde edilmiştir. 
Narenciye dikili alanlarda yapılan gözlemler sonucu, narenciye bitkisinin oldukça fazla emek gerektiren bir üretim şekli olduğundan dolayı, yerinde uygulamalarla narenciyenin iklim ve toprak isteklerinin iyi anlaşılması önemlidir. Hasat aşamasından pazar ve kozmetik sanayide ham madde aşamasına kadar geçen sürede oluşabilen zararların en aza indirilebilmesi ancak yerinde kontrol edilmesiyle mümkün olabilecektir.
Ülkemizin ekonomik durumu, insanların ihtiyaçlarını karşılayabilmek için yüksek verim alınması gerekmektedir. Bu kapsamda, sektörde kullanılabilecek bilgilerin değerlendirilmesi amacıyla teknolojik altyapıya sahip bir sistem oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Narenciye, coğrafi bilgi sistemi, uzaktan algılama tekniği, sürdürülebilir verimlilik.

Abstract:
Citrus cultivation has great importance in foreign trade, industry, providing raw materials and satisfying food requirements of people.
Citrus requires a product policy that includes a multi-year investment, production decision given according to a multi-year expectation, cultivation process that is constantly monitored for many years. The lack of such production/marketing policies in our country and the fact that the mediators are the determinants of the marketing system are the most important issues. As in all agricultural products, input costs in citrus production are increasing every year. The increase in the basic inputs such as fertilizers, pesticide, irrigation, and diesel fuel leaves the producer in a difficult situation. 
In the project implemented in Kuşadası district, which is located in the Aegean region; west coast of Aydın province of our country and has an important place in agriculture and tourism, the aim is to determine the areas of citrus cultivation and establish the preliminary estimation maps showing the physical and chemical characteristics of the agricultural land on these planted citrus trees.
Using the remote sensing techniques and geographic information system, the area covered by the citrus planted areas and its soil characteristics have been demonstrated. By the virtue of the numerical data, the evaluation of the areas where the citrus is cultivated was carried out with high accuracy as seen in obtained values.
By using screen digitization on High-resolution Worldview-2.(45*45cm) satellite images with eight multispectral bands, the distribution of areas where citrus cultivation is made are determined. It is possible to distinguish the citrus cultivated areas from other plant species in the study area by means of these high-resolution satellite images.
The analysis results of the soil samples taken by the grid method in Kuşadası district from the citrus planted areas were determined and added by the "kriging" method to the database, which is composed within the geographical information system, and as a result, the preliminary estimation map is obtained.
As a consequence of the observations made in citrus planted areas, it is important to understand the citrus's climate and soil demands with on-site practices, due to the fact that citrus plant has a labor-intensive production method. It will be only possible to minimize the damages that may occur during the time elapsed from the harvesting phase to the raw material stage in the market and cosmetic industry by on-site control.
The economic situation of our country imposes the obligation to get high efficiency in order to meet the needs of people. In this context, a system with a technological infrastructure has been established in order to evaluate the information that can be used in the sector.

Keywords: Citrus, geographic information system, remote sensing technique, sustainable productivity.