Dışvurumcu Türk resminde biçim bozma
Deformation ın expressionist Turkish art
Yazar: HATİCE KÜBRA ERGİN
Danışman: DOÇ. LEYLA VARLIK ŞENTÜRK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Sanatta ? ifade? her şekilde, sanatçının yaratma eylemi sonucu ortaya çıkan birkavramdır. Dolayısıyla, ?İfadecilik? kavramı da, ?sanatçı? kavramıyla aynı andavarolagelmiştir. Ancak, 20. yüzyıl başlarındaki ortama, siyasal ve toplumsal açıdaneleştirel bakan ortak düşünce zeminindeki sanatçılar, ifadeyi ön plana çıkarandışavurumcu hareketleri başlatmışlardır. Dışavurumcu sanatçılar, görünen gerçekliğindeğil, görünen gerçeklikten alınan izlenimlerin, sanatçının iç dünyasında şekillenerek,yeni bir anlam kazanması ve içselleştirilerek ifade edilmesi gerektiğini savunmuşlardır.Türk Resim Sanatında dışavurumcu etkiler ise, resim eğitimi için Avrupa'yagönderilen Türk ressamların Türkiye'ye döndükleri dönemle başlamaktadır.Batıda, toplumun içinde bulunduğu mevcut yaşam standartları içerisinde ortayaçıkan dışavurumculuk akımı, Türkiye'nin içinde bulunduğu sosyal yapı ve yeni oluşansiyasal ortam sürecinde, batıda yaşanan dışavurumculuk anlamında bir oluşum ortayakoymamıştır. Bu yeni sanat dili, sanatçıların kültürel birikimleri ve estetik anlayışlarıçerçevesinde, izlenimcilik akımının hakim olduğu Türkiye'de, şaşırtıcı etkileryaratmış, coşkulu, hüzünlü, çarpıcı bir anlatım alanı oluşturmuştur.Bu çalışmada, Avrupa' daki Dışavurumcu hareketleri takiben, Türk Resmineyansımaları üzerinde durulmuştur. Yeni açılımlar yaratma ve varolanı değiştirmeçabasındaki dışavurumcu sanatçının, biçim bozmaya yönelmesi ile, ?biçim bozma(deformasyon)? kavramına değinilmiş, biçim bozmayı oluşturan felsefi düşünceleraraştırılırak, tarihsel süreç içerisinde incelenmiş ve dışavurumcu sanatçıyı, biçimbozmaya götüren nedenler üzerinde durulmuştur.Bu çalışmada; 1940-1980 yılları arası ile 1980 sonrası Dışavurumcu üslubasahip Türk Ressamların, kompozisyonlarındaki figür ve nesnelerin biçimlerini bozarak,eserlerine yükledikleri anlam üzerinde durulmuş ve bu anlatımı, resim diline nasılkazandırdıkları ortaya konmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In art, expression is a concept that occurs as a result of the artist?s creation. So,expression concept existed with the artist concept at the same time. However, the artistswho had the common background in terms of thought and saw the atmosphere in theearly 20th century political and social aspect in a critical way, started expressionistmovement that emphasized expression. Expressionist artists defended that not thereality seen but the impressions gotten by the reality seen should be expressed by givingshape in the inner world of the artist, giving a new meaning and internalizing.In Turkish art, the expressionist effects start with the period of time when theTurkish artists who were sent to Europe returned to Turkey.Expressionism that occurred in west within the life standards that the society haddid not bring up a fact like the expressionism in west in the period of Turkey?s socialstructure and new political position. With the artists? cultural backgrounds andaesthetical views, this new art language created surprising effects and brought anenthusiastical, sad and dramatic expressing style in Turkey, where expressionism wasdominating.In this work, the reflection of the expressionist movements in Europe on Turkishart is stated. The expressionist artist who is in the effort of creating new point of viewsand changing what is existing, inclined to style deformation and so deformation ismentioned, the philosophical thoughts that make up deformation is analyzed and lookedinto historical period, and the reasons causing the expressionist artist to deformation arepointed out.In this work, how the Turkish artists with expressionist style between 1940 and1980 and after 1980 deformed the figures and objects in their compositions is explainedand the meaning they attributed to their works and how they put this meaning into artlanguage is mentioned.