İki farklı kök kanal şekillendirme yöntemi, irrigasyon solüsyonu ve dolgu maddesi kullanılarak kök kanal tedavisi yapılan süt ikinci azı dişlerinin in vivo ve in vitro koşullarda değerlendirilmesi
The evaluation of primary second molars which was practiced root canal treatment by using two different root canal instrumentation way, two different irrigation solutions and sealers of in vivo and in vitro conditions
Yazar: ÇİĞDEM GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. TAŞKIN GÜRBÜZ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Kök kanal tedavisi = Root canal therapy

Özet:
Bu çalışmanın amacı, iki farklı kök kanal şekillendirme yöntemi [geleneksel paslanmaz çelik el aletleri ve Nikel-Titanyum (Ni-Ti) döner aletler], irrigasyon solüsyonu [%0,5'lik sodyum hipoklorit (NaOCl) ve %0,9'luk serum fizyolojik kombinasyonu ve %0,4'lük klorhex (CHX)] ve dolgu maddesi [çinko oksit öjenol (ZOE) ve Apexit Plus (AP)] kullanılarak kök kanal tedavisi uygulanan süt ikinci azı dişlerinin klinik ve radyografik olarak sağ kalımlarını ve başarı durumlarını tespit etmektir. Ayrıca, in vitro olarak da kök kanal şekillendirme yöntemlerinin ve irrigasyon solüsyonlarının yüzey yapısında meydana getirdikleri değişiklikleri, debris/smear tabakasını ve kanal dolgu maddelerinin tübüler penetrasyonunu tarama elektron mikroskobu (SEM) altında değerlendirmektir.Bu amaçla, in vivo çalışmada; 5-8 yaşları arasındaki (ortalama 6,91 ± 1,08) 69 çocuğun (38 erkek, 31 kız) toplam 120 adet süt II. azı dişine (50 üst çene, 70 alt çene) kök kanal tedavisi yapılmıştır. Kök kanal tedavileri 3'er aylık klinik ve 6'şar aylık radyografik kontroller ile 12 ay boyunca değerlendirilmiştir. Çalışmamızın in vitro kısmı toplam 120 adet çekilmiş insan süt ikinci azı dişi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Tüm istatistiksel analizler %5 güven seviyesinde yapılmıştır.İn vivo olarak; kök kanal tedavisi uygulamalarında sonuç kriterleri ve sağ kalım oranları değerlendirildiğinde, sadece ?yaş? ve ?kök kanal dolgu maddeleri? faktörlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (P<0,05). Farklılık 8 yaştan ve Apexit Plus'dan kaynaklanmıştır. Cinsiyet, çene, diş tipi, kök kanal şekillendirme yöntemleri ve irrigasyon solüsyonlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (P>0,05). İn vitro olarak; kök kanal şekillendirme yöntemleri ve irrigasyon solüsyonlarına göre yüzey yapısında meydana gelen değişiklikler ve debris/smear tabakası skorlamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir (P>0,05). Tübüler penetrasyon değerlendirmesinde ZOE'nin tübüllere penetre olamadığı, Apexit Plus'ın ise bazı örneklerde sınırlı penetrasyon gösterirken bazı örneklerde tübüllere penetre olamadığı görülmüştür.Gingival değerlendirme kriterleri [Basitleştirilmiş Oral Hijyen İndeksi (OHİ-S), Plak İndeksi (Pİ), Gingival İndeks (Gİ), Sondalanabilir Cep Derinliği (SD)] için takip süreleri boyunca farklılık anlamlı bulunmuştur (P<0,05). Ayrıca, kuron uygulanmış dişler ve kontrol dişlerinin 9 ve 12. ay Gİ ve tüm kontrol periyotları süresince SD değerleri hariç (P>0,05), diğer tüm gingival değerlendirme kriteleri arasında farklılık anlamlı bulunmuştur (P<0,05).Sonuç olarak; süt dişlerinde kök kanal tedavisinin oldukça başarılı bir tedavi yöntemi olduğu, Ni-Ti döner aletlerin ve CHX'in süt dişlerinde kök kanal tedavisi için iyi bir alternatif olabileceği ve klinik başarının elde edilmesinde en etkili faktörün kullanılan kök kanal dolgu maddesi olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the clinical and radiographic survival rate and success condition of second primary molars which was practiced root canal treatment by using two different root canal instrumentation way [conventional stainless-steel hand file and nickel-titanium (Ni-Ti) rotary files], two different irrigation solutions (0.5% NaOCl and 0.9% saline solution combination and 0.4% CHX) and sealers [zinc oxide and eugenol (ZOE) and Apexit Plus (AP)]. Beside this, as also in vitro, to evaluate debris/smear layer and the surface change which was produced by root canal instrumentation ways and irrigation solutions, and tubular penetration of root canal sealer under SEM.For this aim, root canal treatment was applied to 120 second primary molars (50 upper jaw and 70 lower jaw) of 69 children (38 male, 31 female) aged between 5-8 years (average 6,91 ± 1,08 years). Root canal treatments were followed for a period of 12 months with 3 month clinic and 6 month radiographic time intervals. The in vitro part of our study was realized in 120 extracted second primary molars. All statistical analysis was determined at a level of 5 and 1 percent.As in vivo, when result criteria and the survival rate evaluated in root canal treatment practice, it was found statistically significant difference according to ?age? and ?root canal sealer? factors(P<0.05). The differences are result from the age 8 and Apexit Plus. No statistically significant difference was found according to gender, jaw, tooth type, root canal instrumentation ways and irrigation solutions (P>0.05). No statistically significant difference was found between the changes in surface and debris/smear layer scores according to root canal instrumentation ways and irrigation solutions as in vitro(P>0.05). In the evaluation of tubular penetration of root canal sealer it has seen that the ZOE could not tubular penetration, but the Apexit Plus shows limited penetration for some examples and it also could not tubular penetration in some examples.The differences of gingival evaluation criteria (OHI-S, PI, GI, SD) during the follow-up period was found to be statistically significant (P<0.05). In addition, all other gingival evaluation criteria, with the exception of 9 and 12 months Gİ values and beginning, 3, 6 and 9 months SD values (P>0.05), the crown applied group and control group were found to be statistically significant difference (P<0.05).As a result, it was determined that the root canal treatment is a successful treatment way in primary molar, nickel-titanium rotary files and CHX can be a good alternative for root canal treatment in primary molar and the most effective factor to obtain clinical success is the using root canal sealer.