Kronik ağrı yaşantısı ve ağrı inançları: Ağrı İnançları Ölçeği'nin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
The experience of chronic pain and pain beliefs: The Turkish validation study of the pain beliefs questionnaire
Yazar: HANİFE ÖZLEM SERTEL BERK
Danışman: PROF. DR. GÜLER BAHADIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Son yıllarda kronik ağrı alanındaki çalışmalar ağrının kronikleşme ve tedavisürecinde ağrı inançlarının önemli rolünü ortaya koymaktadır. Türkiye'de bu konudaçalışmalara rastlanmadığı gibi, ağrı inançlarını ölçen bir materyal debulunmamaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Edwards ve arkadaşlarının geliştirdiğive ağrının kaynağına ve sonucuna dair psikolojik ve organik inanç atıflarınıdeğerlendiren ?Ağrı İnançları Ölçeği?'nin Türkçe adaptasyonunu gerçekleştirmek veağrı inançları kavramını ?Yenilenmiş Bilişsel-Davranışçı Model? ışığında bir grupkronik ağrı hastasında incelemektir. Bu araştırma, kronik ağrı ve kontrol grubunda48'er, öğrenci grubunda 187 ve ağrılı öğrenci grubunda da 76 olmak üzere toplam359 kişiden oluşan dört çalışma grubuyla yapılmıştır. Gruplara çeviri çalışmalarıuzman psikologlarca yapılmış Ağrı İnançları Ölçeği'nin (AİÖ) yanı sıra, OtomatikDüşünceler Ölçeği ve Kısa Form-36 Sağlık Taraması uygulanmıştır. Genel sağlıkdurumu, demografik ve ağrı ile ilgili bilgiler için de yarı-yapılandırılmış bilgiformları kullanılmıştır. Faktör analizinde, orijinal formdaki gibi ?organik? (AİÖ-O)ve ?psikolojik? inançlar (AİÖ-P) olmak üzere iki faktör elde edilirken, gruplararasıkarşılaştırmaların orijinal çalışmanın bulgularını, yalnızca bel ağrısı olanların AİÖ-Ppuanları açısından desteklediği görülmüştür. Ölçüt-bağımlı geçerlik kapsamında iseyalnızca AİÖ-O'nun araştırmanın öngörülerini karşıladığı gözlenmiştir. Güvenirlikçalışmasında da Cronbach alfa ve test-tekrar test güvenirliği AİÖ-P için sırasıyla .71ve .74, AİÖ-O içinse .66 ve .51 olarak saptanmıştır. AİÖ-P puanlarının ağrı türü,eğitim düzeyi ve medeni duruma, AİÖ-O puanlarının da cinsiyet ve ağrı özelliklerinegöre değiştiği bulgulanmıştır. Sonuçlar, ağrı inançları literatüründe çoğu çalışmadadikkate alınmayan bu değişkenler ve kültürel farklılıklar açısından tartışılmış ve ağrıinançlarını değerlendirirken, bu değişkenlerle birlikte Türk toplumunun kültürelözelliklerini de dikkate alan materyallerin gerekliliği üzerinde durulmuştur.

Abstract:
According to current studies in chronic pain, it is becoming increasinglyapparent that pain beliefs play an important role in maintainance and management ofpain. In Turkey, there are no studies and no tools on pain beliefs. The main purposeof this study is to conduct the Turkish validation of The Pain Beliefs Questionnaire,developed by Edwards and his colleagues, that covers beliefs about the cause andconsequences of pain, and to further evaluate the concept of pain beliefs within theframework of ?Revised Cognitive-Behavioral Model? in a group of chronic painpatients. 359 people in four groups of chronic pain, control, healthy students andstudents with pain were the participants. Each group were presented with the Turkishversion of The Pain Beliefs Questionnaire (PBQ), Automatic ThoughtsQuestionnaire, Short Form-36 Health Survey and semi-structured forms on healthstatus and demographic and pain characteristics. In line with the original study,factor analysis revealed two factors; organic (PBQ-O) and psychological (PBQ-P). Interms of group contrasts, original results were replicated only for PBQ-P scores ofpeople with low back pain. The criterion-related validity study supported only thehypothesis for PBQ-O. Cronbach Alpha and test-retest reliability scores were .71 and.74 for PBQ-P, and .66 and .51 for PBQ-O, respectively. PBQ-P scores wereobserved to change as a function of pain type, education and marital status, andPBQ-O as a function of gender, and pain characteristics. The necessity of materialson pain beliefs that tab factors specific to Turkish culture were discussed.