Liman konteyner terminal etkinliklerinin  veri zarflama analizi ile belirlenmesi
Determining the efficiency of port container terminals by using dea method
Yazar: AYNUR ACER
Danışman: PROF. DR. MEHPARE TİMOR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; Kanonik korelasyon analizi = Canonical correlation analysis ; Konteyner terminali = Container terminal ; Limanlar = Ports ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis

Özet:
Limanlar, uluslararası ticaretin gelişmesi ile birlikte ülke ve bölge ekonomisini doğrudan etkileyen bir role sahiptir. Dünya ticaret hacminin günden güne artması ile birlikte ithalat, ihracat ve transit taşımalara hizmet veren limanların ve terminallerin kapasitelerini optimal kullanmak için sürekli olarak gözden geçirmeleri ve yapılan alt ve üst yapı yatırım maliyetlerinin yüksek olmasından dolayı da uzun vadeli planlama yapmaları gerekmektedir. Bu sebepten dolayı limanlarda maksimum kapasite kullanımı hesaplanırken, sahip olunan tüm girdilerin etkin kullanımının bir takım yöntemler kullanılarak incelenmesine ihtiyaç duyulmaktadır. 

Bu çalışmada Türkiye'de faaliyet gösteren konteyner terminallerinin göreceli etkinliği Veri Zarflama Analizi ile Excel tabanlı DEA Frontier Software paket programı kullanılarak belirlenmeye çalışılmıştır. İlk olarak Kanonik Korelasyon analizi ve regresyon analizi yöntemleri kullanılarak, yirmi konteyner terminali için değişkenler belirlenmiştir. Bu belirlenen değişkenlere VZA yöntemi uygulanmış ve  sonuçları yorumlanmıştır. Daha sonra  homojen olan terminallerin etkinliğinin değerlendirilmesi açısından Kümeleme Analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda birbirine benzer küme olarak gruplandırılan onaltı konteyner terminali için yeniden VZA yöntemi uygulanmış ve etkinlikleri yeniden değerlendirilmiştir.

Abstract:
Due to the fact that the global markets and international trade grow, ports have a leading role on affecting country and regional economy.   World trading volume has been increasing day by day, as a result of that,  ports and terminals , which have given export, import or transit transportation services, should have been examined regulary for being used optimal capacity. Furthermore, due to infrastructure and superstructure investment costs, ports and terminals should have required long term plans and strategies. Therefore, there needs some methods and strategies to examine all the ports' or terminals' inputs, while port's maximum capacity usage calculations have been performed.

In this dissertation, Container ports, which have been operating in Turkey, relative efficiency has been studied, by using Data Envolopment Analysis with Excel based DEA Frontier Software Package. First of all, Canonical Correlation and Regression Analysis methods have been used in 20 container ports, in order to, determine the variables. DEA method used by those determined variables and DEA results were interpretted. Furthermore, Cluster Analysis has been used in determining of homogenous terminals efficiency. After the Cluster Analysis, DEA has been used again for 16 terminals which have been clustered  as similar, and efficiencies have been revaluated