Kamu ve özel sektörde çalışanların ahlaki tutum ve davranışları
Ethical attitudes and behaviors of public and private sectors
Yazar: BURCU CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇEN ÇATLI ÖZEN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlaki davranış = Ethical behaviour ; Kamu personeli = Public personnel ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Çalışmanın genel amacı; kamu ve özel sektörde çalışanların ahlaki tutum ve davranışlarını saptamaktır. Bu araştırmada, çalışanların kendilerini ve mesai arkadaşlarını ahlaki olarak nasıl buldukları, ahlakın çalışanlar için ne ifade ettiği, iş ahlakının ne olduğu sorularına cevap aranmıştır.
Ahlak, insanın sosyal varlık olarak kendisi ve çevreyle olan ilişkisini anlamasına, iletişim kurabilmesine ve geçimlerini sağlayabilmelerine olanak sağlamaktadır. Bu nedenle insanların yaşamlarını sürdürebilmesi ve geçimlerini sağlayabilmeleri için çalışmaları, ahlak ilkelerine adeta sözleşme niteliği kazandırmaktadır. Çağlar içinde çalışmadan geçimini sürdürebilen bir toplumun izine rastlanmazken, iş ahlakının da genel ahlak değerlerinden soyutlanması mümkün görünmemektedir. Bununla birlikte günümüzdeki modern işletmelerin de sıklıkla gündeme gelen gayri resmi işlem, hileli ürün, haksız kazanç, rüşvet, suça göz yummak, mobbing, dedikodu, görevi kötüye kullanmak gibi problemlerin yaşanması ahlaki değerler üzerinden tahlil edildiğinde, ekonomi dünyasının ahlak ilkelerini geri planda bıraktığına işaret etmektedir. Oysa kurum ve kuruluşlarda ahlaki değerlerle çatışan davranışlar, toplumsal zeminde moral bozukluğuna ve güvensizliğe neden olabilmektedir. Bu nedenle, işletmelerde ahlak kurallarının açık ve şeffaf olmasının yanı sıra uygulanması, bireysel bilinç düzeyi, birey-iş ve birey-toplum güvenliği açısından son derece önemli bulunmaktadır.
Çalışma kapsamında 30 Mayıs 2019-28 Haziran 2019 tarihleri arasında, bireylerin ahlaki tutum ve davranışları hakkındaki algılarını incelemek için, İstanbul ilinde turizm sektöründe faaliyet gösteren Şişli Ramada Plaza By Wyndham İstanbul City Center Otel, Topkapı Mercure İstanbul Otel ve Beşiktaş Zimmer Bosphorus Otel çalışanları ve kamu kuruluşlarından İstanbul ilinde Eyüp İlçesi Eyüp Belediyesi çalışanları örneklem olarak seçilmiştir. Kamu ve özel sektör çalışanlarından kadınlar ve erkekler olmak üzere en üst düzeyden en alt düzeye kadar yüz yüze anket çalışması uygulanmıştır. 120 kamu çalışanı ve 120 özel sektör çalışanı olmak üzere toplam 240 kişi ile yapılan anket formu çalışması ile teorik ahlak ve pratik ahlak arasında uyum aranmıştır. Ayrıca özel sektör ve kamu sektörü arasında Independent Samples Test kullanılarak karşılaştırma yapılmış ve yapılan bu karşılaştırma neticesinde anlamlı farklılıklar bulunmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Ahlaki Tutum ve Davranış, Ahlak, Ahlak Teorileri, İş Ahlakı, Meslek Ahlakı.

Abstract:
The general purpose of the study is to determine the moral attitudes and behaviors of public and private sector employees. In this study, it is sought to answer the question of how employees find themselves and their colleagues morally, what morality means to employees and what professional ethics is.
Morality enables people to understand the relationship with themselves and environment, communicate to others and earn their livelihood as a social creature. For this reason, people's work for the survival and livelihoods gives almost the nature of a contract to moral principles. Although, there are no traces of a society that can survive without working in ages, it does not seem possible to distinguish professional ethics from common moral values as well. Nevertheless, when the problems, which are frequently come up in today's modern enterprises, like unofficial transaction, fraudulent product, ill-gotten gain, bribery, misprision, mobbing, gossip, misconduct, are analyzed on the basis of moral values; It indicates that the economic world has left the moral principles behind. However, behaviors that conflict with moral values in institutions and establishments may cause demoralization and insecurity on the social ground. For this reason, in addition to being open and transparent of the code of ethics in enterprises, its implementation is considered extremely important in terms of individual consciousness level, individual-business and individual-society security.
In this study, from 30 May 2019 to 28 June 2019 in order to examine the perceptions of individuals about their moral attitudes and behaviors, the employees of Ramada Plaza by Wyndham İstanbul City Center Hotel, Topkapı Mercure İstanbul Hotel and Zimmer Bosphorus Hotel, which operates in the tourism sector in Istanbul province, and the employees of one of the public institutions, Eyüp Municipality, were selected as samples. Face-to-face surveys were conducted to employees of public and private sector, as men and women, from the highest level to the lowest. The compliance between theoretical and practical ethics was searched with the survey conducted to totally 240 employees as 120 public and 120 private sectors. Furthermore, the comparison was made using Independent Samples Test between the public and private sectors, and significant differences were found as a result of this comparison.

Keywords: Moral Attitude and Behavior, Morality, Moral Theories, Code of Professional Conduct, Professional Ethics.