Antalya bölgesinde faaliyet gösteren yerel süpermarketlerin kurumsal çevre baskıları ve stratejik tepkileri arasındaki ilişkinin performans üzerine etkisi
The effect of strategic responses to instutional environment pressures on performance of local supermarkets operating in antalya region
Yazar: KADİR ÇIRAĞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE EREN ÖZDEMİR
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Antalya = Antalya ; Kurumsal baskı = Institutional pressure ; Kurumsal değerler = Corporate values ; Perakende sektörü = Retail sector ; Performans = Performance ; Strateji = Strategy ; Süpermarketler = Supermarkets ; Yerel girişimler = Local initiatives ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours ; Çevresel etkileşim = Environmental interaction

Özet:
Son yıllarda gıda perakendeciliği giderek daha fazla uluslararası, ulusal ve yerel oyuncunun yer aldığı bir sektör haline gelmiştir. Gerek dış pazarlara açılan perakendecilerin gerekse ev sahibi ülkelerde mücadele eden ulusal ve yerel perakendecilerin karşılaştıkları yoğun rekabet sektörün gelişiminde önem teşkil etmiştir. Sektördeki hızlı büyüme gıda perakende işletmeleri arasındaki rekabetin yoğunlaşmasına neden olmuştur. Ülkemizde bu süreç özellikle aynı çevre içinde faaliyet gösteren yerel süpermarketleri çeşitli kurumsal baskılar ile ayakta kalabilme mücadelesine zorlamıştır. Yasal düzenlemelerdeki sıkıntılar, uluslararası ve ulusal iş standartlarına uyum zorunluluğu, pazar koşullarındaki değişimler (e-ticaret, alış veriş merkezleri ve indirim marketleri vb), stratejik işbirlikleri gibi baskılara karşın yerel süpermarketler duruma göre farklılaşabilen bir takım stratejiler ile rekabette faaliyetlerine devam etmeyi sürdürmüşlerdir. Bu tez çalışmasının amacı yerel süpermarketlerin kurumsal çevre baskılarına verdikleri stratejik tepkiler ile algılanan işletme performansı arasında bir ilişki olup olmadığının belirlenmesidir. Tezin birinci ve ikinci bölümlerinde alan yazındaki temel ve güncel tartışmalardan yararlanılarak gıda perakende sektörünün ve süpermarketlerin dünyadaki ve Türkiye'deki mevcut durumu ve yaşadığı değişimler ve stratejik tepkilerin performansla ilişkisi incelenmiştir. Tezin üçüncü ve son bölümünde ise Antalya'da yıllardır faaliyetlerine devam ettiği gözlemlenen yerel süpermarketlerin kurumsal çevre baskılarına karşılık uyguladıkları stratejik tepkilerin işletme performansına yansıyan sonuçlarına yönelik bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma nicel tasarıma göre yürütülmüştür. Araştırma evrenini Antalya merkezinde faaliyet gösteren tüm yerel süpermarketler oluşturmaktadır. İstatistiksel bulgular Antalya'da yerel süpermarketlerin çevresel değişimler karşısında stratejik tepkiler gösterdiğine ve  bu stratejilerin işletme performansına etkisi olduğuna dair ipuçları sunmuştur. Elde edilecek çıkarımların gerek gıda perakende sektörüne gerekse alan yazına önemli katkılar sağlaması düşünülmektedir.

Abstract:
In recent years, Turkey's food retailing has become an industry which includes more international, national and local players. The intense competition faced by both retailers opening to foreign markets and national/local retailers struggling in the host countries has played an important role in the development of the sector. The rapid growth in the sector has intensified the competition between the food retail businesses. In Turkey, this process has forced local supermarkets, which operate in the same environment, to survive against various institutional pressures. Despite of pressures such as legal difficulties, the necessity to comply with international and national business standards, changes in market conditions (e-commerce, shopping centers and discount markets etc.), strategic alliances, local supermarkets continued to operate in a competitive environment with a variety of strategies. The aim of this thesis is to determine whether there is a relationship between the perceived operational performance of local supermarkets' and their strategic responses to corporate environmental pressures. In the first and second part of the thesis, through current discussions food retail sector's both current situation and changes occurred recently will be examined on national and global scale. In the third and last part of the thesis, a research has been carried out on the results of the strategic responses of local supermarkets, which have been continuing their activities in Antalya for years, in response to corporate environmental pressures. The research was carried out according to quantitative research designs. The research universe consists of all local supermarkets operating in the center of Antalya. Statistical findings suggest that local supermarkets in Antalya responses strategically to environmental changes and these strategies has an impact on business performance. The implications are thought to make significant contributions both to the food retail sector and the literature.