Hasan Ali Toptaş'ın "Kuşlar Yasına Gider" romanının metindilbilim açısından incelenmesi
Investigation of Hasan Ali Toptaş's "Kuşlar Yasına Gider" in terms of textlinguistics
Yazar: HATİCE ALEMİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİMET KARA KÜTÜKÇÜ
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Artgönderim = Anaphora ; Bağdaşıklık = Cohesion ; Dil bilim = Linguistics ; Metin dil bilim = Text linguistics ; Roman = Novel ; Sözcüksel bağdaşıklık = Lexical cohesion ; Toptaş, Hasan Ali = Toptaş, Hasan Ali ; Öngönderim = Foreword

Özet:
İnsanlar hayatı boyunca diğer canlılarla iletişim içinde olmuştur. İletişim için
kullanılan en eski ve etkili yöntem ise dildir. Zaman içinde dil geliştikçe bazı
araştırmacılar dil üzerine düşünmeye, dili anlamaya çalışmış ve bunun üzerine dil ile
bilimi bir araya getirerek onu her yönüyle incelemeye koyulmuşlardır. Böylece dilbilimi
meydana gelmiştir. Dilbilimi de geliştikçe farklı alt dallara ayrılmıştır. Bu alt dallardan
biri de metindilbilimi olmuştur. Metindilbilimi, metin içindeki tüm unsurları
bağdaşıklık, tutarlılık, metinlerarasılık gibi çeşitli yönlerden inceler.
Ele alınan metin Hasan Ali Toptaş'ın Kuşlar Yasına Gider adlı romanıdır. Birinci
bölümde roman metindilbilimsel unsur olan bağdaşıklık açısından incelenmiştir. Metin
içinde yer alan yinelemeler, gönderimler, eksiltiler, örtük anlatım, bağıntı ögeleri,
belirticiler bu bölümde incelenmiştir. Metne bakıldığında özellikle yinelemeler ve
gönderim incelemesinde zamir kullanımı dikkat çekecek kadar fazladır.
İkinci bölümde romanda kullanılabilecek tonlar verilmiş ardından incelenen
metinde var olan tonlar açıklanmıştır. Metinde çoğunlukla içsel ton kullanılmış olduğu
gözlemlenmiştir.
Kuşlar Yasına Gider adlı roman metindilbilimi açısından ele alınırken Doğan
Günay'ın Metin Bilgisi adlı kitabından faydalanıldı.

Abstract:
People have been in contact with other living things throughout their lives. The
oldest and most effective method used for communication is language. As the language
develops over time, some researchers have tried to think about and understand the
language, and on top of that, they have started to examine every aspect of it by bringing
together language and science. One of these sub-branches has been text linguistics.
Textlinguistics examines all elements in a text from various aspects such as coherence,
consistency, and intertextuality.
The text under discussion is the novel of Hasan Ali Toptaş, named Kuşlar Yasına
Gider. In the first chapter, the novel is examined in terms of coherence, which is a textual
linguistic element. Repetitions, references, deletions, implicit expression, correlation
elements, and markers in the text are examined in this section. When the text is
examined, the use of pronouns is remarkably high, especially in repetitions and
submission analysis.
In the second part, the tones that can be used in the novel are given and then the
tones in the text examined are explained. It has been observed that mostly internal tone
is used in the text.
The novel Kuşlar Yasına Gider is discussed in terms of text linguistics. While
discussing, Doğan Günay's book Text Information was used.