Gebelerin sağlık okuryazarlık düzeyi ve yenidoğanın hijyenik bakımı konusunda bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of pregnancy's health literacy level and knowledge level of newborn hygienic care
Yazar: BEYZA ÜNLÜ BÜYÜKALİM
Danışman: DOÇ. DR. SELMA PEKGÖR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Kadın Hastalıkları ve Doğum Poliklinikleri'ne başvuran gebelerin sağlık
okuryazarlığı ve yenidoğanın hijyenik bakımına hazır oluş düzeylerinin belirlenmesi
amaçlandı.
 Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Konya Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve
Doğum Poliklinikleri'ne başvuran, 18-50 yaş arasındaki 716 gebe dahil edildi. Tüm
katılımcılara; 17 soruluk sosyodemografik özellikleri içeren anket formu, 12
maddeden oluşan Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-Kısa Formu ve 10 soruluk Gebelerin
Yenidoğanın Hijyenik Bakımına Hazır Oluş Ölçeği uygulandı. İstatistiksel analizler
Statistical Packetfor The Social Science 22.0 bilgisayar programında yapıldı.
 Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 27,12±0,18 yıl olarak saptandı. Sağlık
Okuryazarlığı Ölçeği puan ortalaması 37,17±0,29, Gebelerin Yenidoğanın Hijyenik
Bakımına Hazır Oluş Ölçeği puan ortalaması 62,40±0,38 olarak bulundu. Bir işte
çalışanların (p=0,004), şehir merkezinde yaşayanların (p=0,043), çekirdek ailede
yaşayanların (p=0,011), egzersiz yapanların (p<0,001), dengeli beslenenlerin
(p=0,006), bebek bakımı hakkında eğitim alanların (p=0,044), sağlıkla ilgili bilgilere
daha çok doktor ve sağlık çalışanlarından ulaşanların (p=0,048) sağlık okuryazarlığı
düzeyi daha yüksek saptanırken, çocuk sahibi olanların (p=0,009) sağlık okuryazarlığı
düşük saptandı. Eğitim düzeyi ve gelir düzeyi arttıkça sağlık okuryazarlığının da arttığı
tespit edildi (p<0,001, p=0,011). İleri yaştakilerin (p<0,001), eğitim düzeyi düşük
olanların (p=0,001), bebek bakımı hakkında eğitim alanların (p<0,001), çekirdek
aileyle yaşayanların (p=0,012), çocuk sahibi olanların (p<0,001), sağlıkla ilgili
bilgilere daha çok doktor ve sağlık çalışanlarından ulaşanların (p<0,001) yenidoğanın
hijyenik bakımına hazır olma oranlarının daha yüksek olduğu görüldü. Sağlık 

okuryazarlığı ile yenidoğanın hijyenik bakımına hazır olma düzeyi arasında pozitif
yönde korelasyon saptandı (p<0,001).
 Sonuç: Çalışmamızda eğitim seviyesi ve sosyoekonomik düzeyin artmasıyla
sağlık okuryazarlığının da arttığı tespit edildi. Ayrıca sağlık okuryazarlığı yüksek
olanların, bebek bakımı hakkında eğitim alanların yenidoğanın hijyenik bakımına daha
hazır hissettikleri görüldü. Anne adaylarının sağlık okuryazarlıkları hem kendi sağlık
durumlarını hem de çocuklarının sağlığını etkilediği için sağlık okuryazarlığını
artırmak, sağlık alanında eksik oldukları noktaları saptayıp eğitimlerle desteklemek
sağlıklı yeni nesillerin oluşmasına katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Aim: It was aimed to determine the health literacy and readiness levels of
pregnant women applying to Gynecology and Obstetrics Polyclinics for the hygienic
care of the newborn.
Material and Methods: This study was completed by including 716 pregnant
women who applied to Konya City Hospital Gynecology and Obstetrics Polyclinics,
were between the ages of 18-50, had consent for the study, and were neurologically
and cognitively competent to answer the questions., To all participants during the
application; a 17-question questionnaire containing sociodemographic characteristics
was applied, followed by the Health Literacy Scale-Short Form, consisting of 12 items
measuring people's health literacy levels, and the Pregnant Women's Readiness for
Newborn Hygienic Care Scale, consisting of 10 questions. Statistical analyzes were
performed in the Statistical Packet for The Social Science 22.0 computer program.
Results: The average age of the participants was found to be 27.12±0.18 years.
The mean score of the Health Literacy Scale was found to be 37.17±0.29, and the mean
score of the Pregnant Women's Readiness for Hygienic Care of the Newborn Scale
was 62.40±0.38. Those who are employed (p=0.004), those who live in the city center
(p=0.043), those who live in a nuclear family (p=0.011), those who exercise
(p<0.001), those who have a balanced diet (p=0.006), those who receive training on
baby care (p=0.044), the health literacy level of those who accessed health-related
information mostly from doctors and health workers (p=0.048) was found to be higher,
while the health literacy of those who had children (p=0.009) was found to be low. It
was determined that as education level and income level increased, health literacy also
increased (p<0,001, p=0,011). Those who are older (p<0.001), those with low
education level (p=0.001), those who receive training on baby care (p<0.001), those
living with a nuclear family (p=0.012), those who have children (p<0.001), those who
have health-related information mostly from doctors and healthcare professionals 

(p<0.001) it was observed that the readiness rates for newborn hygienic care were
higher. A positive correlation was detected between health literacy and the level of
readiness for newborn hygienic care (p<0.001).
Conclusion: In our study, it was determined that health literacy increased with
the increase in education level and socioeconomic level. It was also observed that those
with high health literacy and those who received training on baby care felt more
prepared for the hygienic care of the newborn. Since the health literacy of expectant
mothers affects both their own health and the health of their children, increasing health
literacy, identifying their deficiencies in the field of health and supporting them with
training will contribute to the formation of healthy new generations.