Hedef maliyetleme ve bir üretim işletmesi uygulaması
Target costing and an application of a manufacturing enterprise
Yazar: ÖMER FARUK YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. AHMET TÜREL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüzün artan rekabet koşulları, müşteri beklentilerinin sürekli değişmesi, fiyatlardaki belirsizlikler, işletmeleri; artan rekabet ortamında etkin bir maliyet yönetim sistemi kurmalarına mecbur bırakmaktadır. GMM (Geleneksel Maliyet Muhasebesi), artık çağa ayak uyduramamaktadır. Küreselleşen dünyada işletmeler maliyetleri üretim sonrası kontrol edilmesi gereken bir unsur olarak değil, proaktif bir yaklaşımla üretim öncesi kontrol edilmesi gereken bir unsur olarak algılamaktadırlar. SMY (Stratejik Maliyet Yönetimi) yöntemlerinden biri olan HM (Hedef Maliyetleme); işletmeleri artan rekabet ortamında, maliyetlerin üretim öncesinde saptanması ve ürünün tasarımından, satış sonrası hizmete kadar, maliyet azaltılması sürecine hazırlamaktadır. Bu çalışmanın ana amacı; SMY yöntemlerinden biri olan HM uygulamasının, GMM açısından finansal ve finansal olmayan avantajlarını vurgulamak, HM'nin uygulama aşamasındaki zorluklarının sebeplerini araştırmak ve diğer üretim işletmelerine, sonuçları ve tavsiyeleri örnek bir çalışma olarak iletmektir. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; GMM ve SMY anlatılmaktadır. İkinci bölümde; HM'nin tarihsel gelişimi, literatür analizi, temel kavramları, uygulama süreci anlatılmaktadır. Üçüncü bölümde; uygulama yapılan üretim işletmesindeki maliyet sistemi tanıtılmakta ve örnek ürüne yönelik HM uygulaması anlatılmaktadır. Bu çalışmada; işletme içerisindeki HM uygulamasının avantajlarını sunabilmek için örnek ürüne yönelik olarak vak'a yöntemi kullanılmaktadır. Bu çalışmadaki veriler; birincil ve ikincil verilerdir. Birincil veriler direkt olarak işletme içerisindeki yöneticilerden ve ERP (Kurumsal Kaynak Planlaması) maliyet programından alınmaktadır. İkincil veriler ise yurtiçi ve yurtdışından yapılan tez çalışmalarından ve diğer ilgili kaynaklardan derlenmektedir. Çalışmanın sonucunda ulaşılan verilerle, diğer literatürlerde ulaşılan veriler kıyaslanmaktadır. HM, işletmenin uyguladığı GMM'ye göre, finansal ve finansal olmayan avantajlar ortaya koymaktadır. İşletme içerisindeki HM uygulamasının daha geniş çapta uygulanabilmesi için işletme yönetiminin liderliğinde süreçteki tüm departmanların geniş katılımı, muhasebe departmanın önemsenmesi, HM sürecine yönelik olarak bilgilendirici akademik eğitim ve danışmanlık, muhasebe ve maliyet verilerini de kapsayan bilgi sistemlerinin HM ile uyumlaştırılması tavsiye edilmektedir. Anahtar Kelimeler: Geleneksel Maliyet Muhasebesi, Stratejik Maliyet Yönetimi, Hedef Maliyetleme, Maliyet Sistemi, Bilgi Sistemi, Üretim İşletmesi.

Abstract:
Today's increasing competition conditions, constant changes in customer expectations, uncertainties in prices, businesses; compels them to establish an effective cost management system in an increasingly competitive environment. TCA (Traditional Cost Accounting) can no longer keep up with the times. In the globalizing world, businesses perceive costs not as an element to be controlled after production, but as an element that must be controlled before production with a proactive approach.	TC (Target Costing), which is one of the SCM (Strategic Cost Management) methods; It prepares businesses for the cost reduction process, from the determination of the costs before production and from the design of the product to the after-sales service, in an increasingly competitive environment. The main purpose of this study; It is to emphasize the financial and non-financial advantages of TC implementation, which is one of the SCM methods, in terms of TCA, to investigate the reasons for the difficulties in the implementation phase of TC, and to convey the results and recommendations to other production enterprises as a case study. This study consists of three parts. In the first part; TCA and SCM are explained. In the second part; the historical development, literature analysis, basic concepts and application process of TC are explained. In the third part; the cost system in the manufacturing enterprise where the application is made is introduced and the TC application for the sample product is explained. In this study; ın order to present the advantages of the TC application within the enterprise, the case method is used for the sample product. The data in this study are primary and secondary data. Primary data is obtained directly from the managers within the enterprise and from the ERP (Enterprise Resource Planning) cost program. Secondary data, on the other hand, are compiled from thesis studies conducted at domestic and abroad and from other relevant sources. The data obtained at the end of the study are compared with the data obtained in other literatures. TC reveals financial and non-financial advantages over the TCA applied by the business. It is recommended that the broad participation of all departments in the process under the leadership of the business management, the importance of the accounting department, informative academic training and consultancy for the TC process, and the harmonization of information systems, including accounting and cost data, with TC, in order for the TC application within the enterprise to be applied more widely. Keywords: Traditional Cost Accounting, Strategic Cost Management, Target Costing, Cost System, Information System, Manufacturing Enterprise.