Bilgi sosyolojisi bağlamında büyük veri ve toplumsal gerçekliğin inşası
Big data in the context of the sociology of knowledge and social construction of social reality
Yazar: OSMAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. İHSAN ÇAPCIOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bilgi sosyolojisi = Information sociology ; Büyük veri = Big data ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Mahremiyet = Privacy ; Sosyal gerçeklik = Social realizm ; Toplumsal gerçekçi eğilim = Social reality tendencies

Özet:
Bu çalışmada "büyük veri" kavramı, bilgi sosyolojisi ve Mcluhan'ın medya teorisi bağlamında ele alınmış, büyük verinin gündelik hayatı ve bilginin tanımını nasıl etkilediği araştırılmıştır. Bu kapsamda, nitel araştırma yöntemi olarak "belgesel araştırma tekniği" kullanılmış ve toplanan veriler "doküman incelemesi" yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışmada, Berger ve Luckman'ın bilgi sosyolojisi bağlamında bilginin toplumsal inşa süreçleri incelenmiş ve bilgiyi taşıyan medyanın ve teknolojinin toplumsal zihni etkileme süreci, Mcluhan'ın medya teorisi bağlamında ele alınmıştır. Bununla birlikte veri merkezleri ve veriyi üretenler arasındaki mesafe, "veri kolonizasyonu" ve "dijital sömürgecilik" kavramları etrafında tartışılmıştır. Büyük veriyi anlamak için yapısı ve kullanım alanları açıklanmış ve büyük verinin yapısının gündelik yaşamı, insanları daha fazla veri üretecek şekilde yeniden kurduğu sonucuna varılmıştır. Çalışma, değerlerin daha fazla veri üretmek için dönüştüğünü ve bu değerlerden ilk feda edilenin mahremiyet olduğunu vurgulamaktadır. Gündelik hayatın ayrılamaz bir parçası olan dinin büyük verinin bilgiyi ve insanı dönüştürme sürecinden muaf olmadığı, dini yaşam pratiklerinin de dönüştüğü, araştırma sonuçlarından biri olarak ifade edilmiştir. Büyük verinin insanı veri üreten bir makine, gündelik hayatı da veri fabrikası haline getirmesi çalışmanın temel vurgusudur. 

Anahtar Kelimeler: Bilgi, Bilgi Sosyolojisi, Büyük Veri, Din, Mahremiyet

Abstract:
In this study, the concept of "big data", is discussed in the context of sociology of knowledge and Mcluhan's media theory and how big data affects the definition of everyday life and knowledge. In this context, "documentary research technique"was used as the qualitative research method and the collected data were analyzed with  "document analysis" method. In this study, the social construction processes of knowledge in the context of Berger and Luckman's Sociology of Knowledge are examined and the process of influencing the social mind of media and technology carrying information is discussed in the context of Mcluhan's media theory. However, the distance between data centers and data producers has been discussed around the concepts of "data colonization" and "digital colonialism". In order to understand big data, its structure and usage areas have been explained and it has been concluded that the structure of big data re-establishes the daily life of people in a way to produce more data. The study emphasizes that values are transformed to produce more data and that the first sacrificed of these values is privacy. One of the research results is that religion, which is an inseparable part of daily life, is not exempted from the process of transforming information and human being, and that religious life practices are transformed. The main emphasis of the study is that big data makes people a data producing machine and everyday life becomes a data factory.

Keywords:Knowledge, Sociology of Knowledge, Big Data, Religion, Privacy