Cinsel mitler temelinde toplumsal cinsiyet algısı: İstanbul örneği
Perceptions of gender based on sexual myths: Case of İstanbul
Yazar: MUHAMMED FAHREDDİN BİLGİÇ
Danışman: DOÇ. DR. EMEL YİĞİTTÜRK EKİYOR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışmada, bireylerin toplumsal cinsiyet algısının cinsel mitlerle olan ilişkisi incelenmiştir. Araştırma, katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine göre bu ilişkinin farklılık gösterip göstermediğini değerlendirmek amacıyla ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Foucault'nun biyo-politika ve bilgi-iktidar ilişkisi, Barthes'ın mit kavramı ve feminist teorilerin toplumsal cinsiyet eşitliği konularındaki yaklaşımları temel alınmıştır. Bu kuramsal yaklaşımlar, çalışmanın bulgularının yorumlanmasında rehberlik etmiştir. Araştırma, farklı yaş grupları, eğitim düzeyleri, cinsiyetler ve sosyo-ekonomik statülerden gelen 569 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Cinsellik, cinsel mitler ve toplumsal cinsiyet algısı üzerine odaklanan bu çalışmada, katılımcıların bu konularla ilgili tutum ve inanışları değerlendirilmiştir. Veriler, Cinsel Mitler Ölçeği ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Cinsel Mitler Ölçeği, katılımcıların cinsel mitlere inanma düzeylerini belirlemek amacıyla, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ölçeği ise katılımcıların toplumsal cinsiyet eşitliği konusundaki tutumlarını ölçmek amacıyla geçerliliği ve güvenilirliği daha önce kanıtlanmış ölçeklerdir. Araştırmanın bulguları, cinsel mitlere inanma düzeyinin eğitim düzeyi, cinsiyet ve ebeveyn eğitim düzeyi gibi demografik değişkenlerle anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Erkeklerin, kadınlara göre daha fazla cinsel mite inandıkları ve toplumsal cinsiyet eşitliği algılarının daha düşük olduğu saptanmıştır. Yaş, eğitim düzeyi ve sosyo-ekonomik durum gibi değişkenler incelendiğinde, genç ve yüksek eğitim düzeyine sahip bireylerin daha az cinsel mite inandıkları ve toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda daha duyarlı oldukları bulunmuştur. Medeni durumun da toplumsal cinsiyet algısı üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Bekar katılımcılar, evli katılımcılara göre daha yüksek toplumsal cinsiyet eşitliği algısına sahiptir. Bu durum, evlilik kurumunun geleneksel cinsiyet rollerini pekiştirdiği ve evli bireylerin toplumsal cinsiyet eşitliği algılarının daha düşük olmasına neden olabileceği şeklinde yorumlanmıştır Ayrıca, yaşamının büyük çoğunluğunu il merkezinde geçirenlerin, köy veya kasabada yaşayanlara oranla cinsel mitlere daha az inandıkları belirlenmiştir. İnançlarının hayatlarını şekillendirdiğini belirten bireylerin, cinsel mitlere inanma düzeylerinin daha yüksek olduğu, inançlarının olmadığını belirten bireylerin ise daha düşük olduğu bulunmuştur. Araştırmanın sonuçları, toplumsal cinsiyet algısının cinsel mitler ile olan ilişkisini anlamada önemli bilgiler sunmaktadır. Bu çalışma, cinsellik ve toplumsal cinsiyet konularındaki farkındalığın artırılması ve cinsel mitlerin yıkılması için eğitim ve sosyalizasyon süreçlerinin önemini vurgulamaktadır.

Abstract:
This study investigates the relationship between individuals' gender perceptions and their beliefs in sexual myths, employing a correlational survey model to evaluate whether this relationship varies across different socio-demographic groups. The research is theoretically anchored in Foucault's concepts of biopolitics and the knowledge-power nexus, Barthes' notion of myth, and feminist theoretical perspectives on gender equality. The research sample comprised 569 participants drawn from various age cohorts, educational backgrounds, genders, and socio-economic statuses in Istanbul. The study focused on the interrelation between sexuality, sexual myths, and gender perceptions, assessing participants' attitudes and beliefs using the Sexual Myths Scale and the Gender Equality Scale. Both instruments are validated and reliable measures for assessing belief in sexual myths and attitudes towards gender equality. The study's findings indicate that belief in sexual myths is significantly associated with demographic variables such as education level, gender, and parental education level. It was observed that male participants were more likely to endorse sexual myths and demonstrated lower levels of gender equality perception compared to female participants. Additionally, younger individuals and those with higher educational attainment were found to have lower levels of belief in sexual myths and a greater sensitivity towards gender equality issues. Marital status also emerged as a significant factor, with single participants exhibiting higher gender equality perceptions than their married counterparts. This may suggest that the institution of marriage perpetuates traditional gender roles, potentially leading to lower perceptions of gender equality among married individuals. Furthermore, participants who had spent the majority of their lives in urban centers were less inclined to believe in sexual myths compared to those residing in rural areas. Moreover, individuals who reported that their religious or cultural beliefs strongly influenced their lives were more likely to endorse sexual myths, whereas those who identified as non-religious or without strong cultural beliefs exhibited lower levels of belief in these myths.The results of this study contribute to a deeper understanding of the intersection between gender perceptions and sexual myths. The findings underscore the critical role of educational and socialization processes in enhancing awareness of sexuality and gender issues and in challenging and deconstructing prevailing sexual myths.