İşitme ve zihinsel engelli çocuğu olan annelerin kaygı düzeyleri ve çocuklarını kabullenme durumlarına "destekleyici eğitim programlarının" etkisi
The Effect of "supporting training programs" to acceptance situation and anxiety levels of the parents that have hearing impaired and mentally handicapped children
Yazar: ÖZLEM ERSOY
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL GÜNEYSU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1997
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Anksiyete = Anxiety ; Zeka geriliği-çocuk = Mentally retarded children ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children

Özet:
ÖZET Bu çalışmada, 30 işitme, 20 zihinsel engelli çocuğun annesi için, gereksinimleri doğrultusunda, iki farklı eğitim programı hazırlanmış ve programın, annelerin kaygı ve çocuklarını kabullenme düzeyleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Program, her iki grup için ayrı ayrı 8 hafta ve haftada 1 saat grup toplantısı şeklinde uygulanmıştır. Anneler ile ilgili veriler, Gereksinim Belirleme Formları, Aile Bilgi Formu, Kaygı ve Endişe ölçme Aracı (Akkök, 1988), Sürekli Kaygı Envanteri (Öner ve Le Compte, 1985) ve Aile-Çocuk İlişkileri Formu (Anjel, 1993) aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen bulgular incelendiğinde; engel türüne göre, annelerin kaygı ve çocuğunu kabullenme düzeyleri anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Eğitim programı sonunda annelerin kaygı düzeyinde düşme görülmüştür. Ancak zihinsel engelli çocuğa sahip annelerin kaygıları ön ve son test açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterirken, işitme engelli çocukların annelerinde bu fark anlamlı bulunmamıştır. Annelerin kaygılandıkları boyutlar incelendiğinde ise hem ön hem de son testte Bilişsel Bozukluk ve Mali Kaygılar boyutlarında işitme ve zihinsel engelli çocukların anneleri istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar göstermişlerdir. Bağımlılık ve Kendini Yönetme, Ömür Boyu Bakım boyutlarında ise eğitimden önce iki grup arasında anlamlı farklılıklar saptanırken, eğitim sonunda bu fark anlamlı bulunmamıştır. Fiziksel Sınırlılıklar boyutunda eğitim programı sonunda iki grup arasında anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Annelerin çocuklarını kabullenme düzeyleri ise program sonunda artış göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Anne-Baba Eğitimi, İşitme Engelli Çocuk, Zihinsel Engelli Çocuk, Kaygı, Anne-Babanın Çocuğunu Kabullenmesi

Abstract:
ABSTRACT In this thesis two different training program is prepared for 30 hearing-impaired and 20 mentally handicapped children's mothers for fulfilling their requirements and the effects upon the anxiety and children acceptance levels of the mothers were examined. The program which included both two groups independently from each other, was applied for 8 weeks through 1 hours group meetings each week. The data about the mothers were collected by using Requirement Identification Forms, Family Information Forms, Questionnaire on Resources and Stress (Akkök, 1988), Trait Anxiety Inventory (Öner and Le Compte, 1985) and Potential Acceptance-Rejection Questionnaire Mother Form. When the above data were evaluated it was observed that the anxiety and the acceptance levels of hearing-impaired and mentally handicapped children's mother has not significantly changed much. The levels of acceptance of mothers reduced through the end of the training program. Although the anxiety of mentally handicapped children's mothers varied statistically between the pre and post-tests, this difference was not observed for the hearing-impaired c hildren's mothers. When the extent of mother's anxiety was examined, the extent of Cognitive Impourment and Financial Stress of both hearing- Impaired and mentally handicapped children's mothers were varied statistically between pre and postt-tests values. Although differences were observed between the two groups in the extent of Dependency and Self Management and Life Span Care, the difference diminished by the end of the training program. However, the extent of Physical Limitation of the two groups was remarkably different at the end of the program. The children acceptance levels of the mothers increased after the program. Keywords: Mother-Father (Parent) Training, Hearing-Impaired Children, Mental Handicapped Children, Anxiety, Stress, Parental Acceptance.