Sportif hareket eğitiminin korunmaya muhtaç çocuklarda motor gelişim, sosyal kaygı, ruhsal uyum ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of sports movement education on motor development, social anxiety, mental harmony and quality of life in children in need of protection
Yazar: HANDE YAZICIOĞLU ÇALIŞAN
Danışman: DOÇ. DR. ÇALIK VELİ KOÇAK
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports

Özet:
Korunmaya muhtaç çocukların topluma entegre olmalarında, toplumda yaşama bilinçlerinin oluşmasında, sosyal beceri ve davranışlarında olumsuzluklar görülebilmektedir. Bundan dolayı korunmaya muhtaç çocuklarda fiziksel, ruhsal ve davranışsal sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle çocuklara spor etkinliklerinin yararlı olabileceği düşünülmüştür. Sportif hareket eğitiminin korunmaya muhtaç çocuklarda motor gelişim, sosyal kaygı, ruhsal uyum ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek çalışmanın amacını oluşturmaktadır. 
Çalışmaya Aksaray çocuk evlerinde yaşayan, yaşları 10-11 arasında olan, uygulama grubunda 20 ve kontrol grubunda 20 olmak üzere toplam 40 çocuk katılmıştır. Araştırmaya katılan uygulama ve kontrol grubundaki çocuklara "Kişisel Bilgi Formu, Eurofit Test Bataryası, Hacettepe Ruhsal Uyum Ölçeği, Çocuklar için Sosyal Kaygı Ölçeği Yenilenmiş Form, Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeği" uygulanmıştır. Ön testler uygulandıktan sonra uygulama grubundaki çocuklara 2021 yılı içerisinde 12 hafta boyunca haftada üç (3) gün 60'ar dk. süreden oluşan, sportif hareket becerisi gelişimi amacıyla belirlenmiş sportif hareket eğitimi çalışma programı uygulanmıştır. 12 haftalık sportif hareket eğitimi programı sonrasında uygulama ve kontrol grubundaki çocuklara son test olarak tekrardan "Eurofit Test Bataryası, Hacettepe Ruhsal Uyum Ölçeği, Çocuklar için Sosyal Kaygı Ölçeği Yenilenmiş Form, Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeği" uygulanmıştır. Verilerin normal dağılım varsayımını karşılayıp karşılamadığını belirlemek için Shapiro Wilk Testi, çarpıklık, basıklık değerleri ve gövde yaprak diyagramlarından yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara bakılarak verilerin normal dağılım gösterdiği kabul edilmiştir. 
Araştırma verilerinin istatistiksel analizlerinde frekans, yüzde, minimum ve maksimum değerler için betimsel istatistik analizleri; gruplar arası farkların karşılaştırılması için Bağımsız Örneklem T-testi, grup içi farkların karşılaştırılması için Bağımlı Örneklem T-Testi, kullanılmıştır. 
Sportif hareket eğitimi alan uygulama grubundaki korunmaya muhtaç çocukların Eurofit test bataryası ön test ve son test puanları arasında anlamlı farklılık ortaya çıktığı belirlenmiştir. Araştırmanın kontrol grubu ön test ve son test sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık belirlenememiştir. Sportif hareket eğitimi alan uygulama grubundaki korunmaya muhtaç çocukların sosyal kaygı düzeyinin ön test ve son test puanları arasında anlamlı farklılık gösterdiği, son test ortalamasının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sportif hareket eğitimi alan uygulama grubundaki korunmaya muhtaç çocukların ruhsal uyum düzeyinin ön test ve son test puanları arasında anlamlı farklılık gösterdiği, son test ortalamasının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sportif hareket eğitimi alan uygulama grubundaki korunmaya muhtaç çocukların yaşam kalitesi düzeyinin ön test ve son puanları arasında anlamlı farklılık gösterdiği, son test ortalamasının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. 
Sonuç olarak; sportif hareket eğitiminin korunmaya muhtaç çocuklarda motor beceriyi olumlu etkileyerek geliştirdiği, sosyal kaygıyı azalttığı, ruhsal uyum düzeylerini artırdığı, yaşam kalitesini artırdığı söylenebilir.

Abstract:
Negative effects can be seen in the integration of children in need of protection into the society, in the formation of their awareness of living in the society, and in their social skills and behaviors. Therefore, physical, mental and behavioral problems may occur in children in need of protection. For this reason, it was thought that sports activities could be beneficial for children. The aim of the study is to determine the effect of sportive movement training on motor development, social anxiety, mental adaptation and quality of life in children in need of protection.
A total of 40 children, aged between 10 and 11, living in Aksaray children's homes, 20 in the experimental group and 20 in the control group, participated in the study. "Personal Information Form, Eurofit Test Battery, Hacettepe Mental Adaptation Scale, Renewed Form of Social Anxiety Scale for Children, Quality of Life Scale for Children" were applied to the children in the experimental and control groups participating in the research. After the pre-tests were applied, children in the experimental group were given 60 minutes of training three (3) days a week for 12 weeks in 2021. A sportive movement training study program, which consists of a period of time and was determined for the development of sportive movement skills, was applied. After the 12-week sportive movement training program, "Eurofit Test Battery, Hacettepe Mental Adaptation Scale, Social Anxiety Scale Renewed Form for Children, Quality of Life Scale for Children" were applied again as a post-test to the children in the experimental and control groups. Shapiro Wilk Test, skewness, kurtosis values and stem-leaf diagrams were used to determine whether the data met the assumption of normal distribution. Based on the findings, it was accepted that the data showed a normal distribution.
Descriptive statistical analyzes for frequency, percentage, minimum and maximum values in statistical analysis of research data; Independent Sample T-test was used to compare the differences between groups, and Paired Sample T-test was used to compare the within-group differences.
It was determined that there was a significant difference between the Eurofit test battery pre-test and post-test scores of the children in need of protection in the experimental group receiving sportive movement training. There was no statistically significant difference between the pretest and posttest results of the control group of the study. It was determined that the social anxiety level of the children in need of protection in the experimental group receiving sportive movement training differed significantly between the pretest and posttest scores, and the posttest average was higher. It was determined that the psychological adjustment level of the children in need of protection in the experimental group receiving sportive movement training differed significantly between the pre-test and post-test scores, and the post-test average was higher. It was determined that the quality of life of the children in need of protection in the experimental group receiving sportive movement training differed significantly between the pre-test and post-test scores, and the post-test average was higher.
In conclusion; It can be said that sportive movement training improves motor skills by positively affecting children in need of protection, reduces social anxiety, increases mental adjustment levels, and increases quality of life.