Türkiye'de kurumsal çeviri alanında kısıtlar/güç ilişkileri, çeviri sosyolojisi odağında üretilen çözümler
Constraints/power relations in the field of institutional translation in Turkey and solutions produced from the focal point of the sociology of translation
Yazar: SEVCAN SEÇKİN
Danışman: PROF. DR. EMİNE BOGENÇ DEMİREL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Diller ve Kültürlerarası Çeviribilim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Kurumsal etkinlik = Corporate efficency ; Kurumsal faktörler = Institutional factors ; Kurumsallaşma = Institutionalization ; Kısıtlama = Constraint ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation ; Çeviri sosyolojisi = Sociology of translation ; Çeviri yaklaşımı = Translation approach

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı Türkiye'de kurumsal çeviri alanının tüm dinamiklerini incelemek ve çeviri ürün üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Bu etkiler çalışmada zorluk ve kısıt olarak ikiye ayrılmıştır. Çeviri sürecinde karşılaşılan ve çözümsüz oldukları için çeviri ürüne zarar veren sorunlara kısıt, çözümü bulunabilenlere ise zorluk adı verilmiştir. Bu inceleme düşünümsel, ilişkisel ve ampirik bir yaklaşım ortaya koyan Pierre Bourdieu'nün sunduğu yöntem ve araçlarla sürdürülmüştür. Çalışmada somut yapılar olarak ele alınan kurumlar farklı güç ilişkilerini, iktidar ve mücadele biçimlerini barındırdığı için araştırmada ilişkisellik ön plana çıkmıştır. Bununla birlikte, kuramın deneysel yolla sağlamasının yapılmasını isteyen Bourdieucü anlayış çerçevesinde dört farklı kurumla saha çalışması gerçekleştirilmiştir.

Tez çalışması üç ayrı bölümde incelenmiştir: Kavramsal tartışmalarla birlikte kurumsal çeviri ve kurumsal alanın ele alındığı ilk bölüm, Bourdieu sosyolojisinin hem alan, sermaye, habitus gibi kilit kavramlarının hem de alan çözümlemesi kapsamında önerilen üçlü modelinin anlatıldığı ikinci bölüm ve saha araştırmasının analiz edildiği üçüncü bölüm. Saha incelemesinin yapıldığı son bölümde düşünümsel bir sosyoloji öneren Bourdieucü anlayışla genel kabullerden uzaklaşılarak kurumsal alanın inşası yapılmış; alandaki eyleyiciler, çıkar ve sermaye türleriyle alanın kuralları açıklanmıştır. Ardından, önerilen üçlü model çerçevesinde kurumsal alanda gözlenen iktidar biçimleri, güç ilişkileri, konumlanmalar, mücadeleler, habitus ve hiyerarşi gibi konular irdelenmiş; elde edilen bu verilerle kurumsal alanda gözlenen tüm bu dinamiklerin sebep olduğu zorluk ve kısıtlar açığa çıkarılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Çeviri Sosyolojisi, Kurumsal Çeviri, Kurumsallaşma, Bourdieucü Yaklaşım, Kurumsal Çeviri Alanı, Zorluklar, Kısıtlar

Abstract:
The aim of this thesis is to investigate the dynamics of institutional translation field in Turkey and search for the impact of these dynamics on translation products. In the thesis, these effects are divided into two groups as challenges and constraints. The problems that are unresolved in the translation process and therefore harmful to the translation product are called constraints and the ones which are solved in some way are called challenges. This study has been carried out with the methods and tools offered by Pierre Bourdieu, which represent his reflexive, relational and empirical approach. In this study, relationability has come to the fore, since the institutions examined as concrete constructions contain different power relations, power and struggle forms. In addition to this, in the framework of Bourdieusian approach, which seek to prove the theorical information empirically, field research has been conducted with four different institutions.

This thesis is examined in three different sections: The first chapter, which focuses on the institutional translation and institutional field along with the conceptual discussions; the second chapter, which explains both the key concepts of the Sociology of Bourdieu such as field, capital, habitus and his model involving three steps to study a field and the third chapter, where the field research is analysed. In the last section of the field survey, with a Bourdieusian understanding proposing a reflexional sociology, the institutional field has been constructed by refraining from the general assumptions and the agents in the field, types of interests and capitals along with the rules of the field have been explained. Following this, within the framework of the triple model proposed by Bourdieu, issues such as power forms, power relations, position-takings, struggles, habitus and hierarchy have been scrutinised; with these data obtained from the analysis, the challenges and constraints caused by all the dynamics of the intitutional field have been revealed.

Key Words: Sociology of Translation, Institutional Translation, Institutionalism, Bourdieusian Approach, Institutional Translation Field, Challenges, Constraints.