Türkiye'de düzensiz göç ve göçmen kaçakçılığı: Geri gönderme merkezlerindeki görüşmeler üzerinden durum değerlendirmesi
Irregular migration and immigrant smuggling in Türkiye: Situation assessment based on interviews in removal centers
Yazar: KASIM ERKUT GÖKGÜL
Danışman: DOÇ. DR. EMRE ÇITAK
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler ve Güvenlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Göç, insanların bir yerden başka bir yere yer değiştirme hareketidir. Küreselleşmenin de etkisiyle uzak coğrafyalardaki imkanları gören insanlar kendi ülkelerinde sahip olamadıkları imkanlara sahip olabilecekleri düşüncesiyle göç etme kararı alabilmektedir. Devletler, ülkelerine yabancıların göç edebilmesi için yasal prosedürler getirmektedir ve bu yasal prosedürlere uygun olarak yapılan göç düzenli göç iken yasal prosedürler ihlal edilerek yasal olmayan yollarla yapılan göç ise düzensiz göç olarak adlandırılmaktadır. Diğer taraftan düzenli göçmen olarak ülkeye giriş yaptıktan sonra yasal kalış haklarının bitmesine rağmen çıkış yapmayan veya çalışma izni almadan çalışan göçmenler ise düzenli göçmen iken düzensiz göçmen halini almaktadır.  Bunun yanında ülkelerinde yaşanan çatışmalar veya yaşadıkları baskılar nedeniyle düzensiz yollarla göç etmek zorunda kalan insanlarda vardır. Devletler, düzenli göçü teşvik edici uygulamalarının yanında düzensiz göçü engelleyici de önlemler almaktadır. Özellikle çatışma bölgelerine komşu veya yakın konumdaki ülkeler savaş bölgesinden gelen yabancı terörist savaşçıların yaptığı eylemlerle sarsılmaktadır ve ülkeler için büyük bir güvenlik sorunu halini almaktadır. Devletlerin sınırlarında güvenlik tedbirlerini arttırması düzensiz göçmenlerin sınırları aşmaya çalışırken zorluklar yaşamasına sebep olmaktadır. Bu zorlukları kendi imkanları ile aşamayan düzensiz göçmenler ise ücreti karşılığında göçmen kaçakçıları ile anlaşmaktadır. Türkiye ise gelişmiş Avrupa ülkelerine komşu olması nedeniyle Avrupa'ya göç etmek isteyen göçmenler için transit ülke konumunda iken Avrupa'ya geçemeyen ve çatışma bölgelerine yakınlığı nedeniyle hedef ülke olarak da görülmektedir. Bu yüzden Türkiye'de düzensiz göç ve göçmen kaçakçılığı ile mücadele etmek için sınırlarında olağanüstü tedbirler almaktadır. 
Bu çalışmada düzensiz göç ve göçmen kaçakçılığının Türkiye'deki etkilerinin güvenlik perspektifinden değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma Türkiye'ye sadece yasadışı yollardan gelen düzensiz göçmenlerle sınırlandırılmıştır. Bu minvalde Adana, Ağrı, Ankara, İzmir, Kayseri, Kocaeli ve Şanlıurfa Geri Gönderme Merkezlerinde idari gözetim altında kalan düzensiz göçmenlerle görüşmeler yapılıp, görüşmeler sırasında ise açık ve kapalı uçlu sorulardan oluşan anket uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilere göre düzensiz göçmenlerin düzensiz göç yolculuğu sırasında insan hakları ihlallerine uğradığı, göçmen kaçakçılarının yolculuk boyunca değiştiğinden uluslararası bir organizasyon olduğu, göçmen kaçakçılığının kontrolünün zayıf olması nedeniyle silah, uyuşturucu ve diğer kaçakçılıkları kolaylaştırdığı ve bölgelerde güçlü olan terör örgütlerine de finansman sağladığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca düzensiz göçmenlerin, düzensiz göç yolcuğuna hazırlık süreci, yolculuk sırasında ve yolculuk sonrasında yaşadıkları güvenlik sorunları, kullandıkları rotalar ve düzensiz yollarla göç etme nedenleri üzerine veriler de elde edilmiştir. Çalışmanın bu haliyle akademik literatüre önemli bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Migration is the movement of people from one place to another. With the influence of globalization, people who see the opportunities in distant geographies may decide to migrate, thinking that they will have opportunities that they do not have in their own countries. States introduce legal procedures for foreigners to immigrate to their countries, and migration in accordance with these legal procedures is called regular migration, while migration made illegally by violating legal procedures is called irregular migration. On the other hand, immigrants who enter the country as regular immigrants but do not exit despite the expiration of their legal right to stay or who work without a work permit become irregular immigrants while being regular immigrants. In addition, there are people who are forced to migrate irregularly due to conflicts in their countries or the pressures they experience. In addition to encouraging regular migration, states also take measures to prevent irregular migration. Especially countries adjacent to or close to conflict zones are shaken by the actions of foreign terrorist fighters coming from the war zone, and it becomes a major security problem for the countries. States' increased security measures at their borders cause irregular immigrants to experience difficulties when trying to cross borders. Irregular immigrants who cannot overcome these difficulties with their own means make deals with immigrant smugglers in exchange for a fee. While Türkiye is a transit country for immigrants who want to migrate to Europe due to its proximity to developed European countries, it is also seen as a target country for those who cannot pass to Europe and due to its proximity to conflict zones. That's why Türkiye is taking extraordinary measures at its borders to combat irregular migration and immigrant smuggling.
This study aims to evaluate the effects of irregular migration and immigrant smuggling in Türkiye from a security perspective. The study is limited to irregular immigrants who come to Türkiye illegally. In this regard, interviews were conducted with irregular immigrants who were under administrative detention in Adana, Ağrı, Ankara, İzmir, Kayseri, Kocaeli and Şanlıurfa Repatriation Centers, and a survey consisting of open and closed-ended questions was applied during the interviews. According to the data obtained from the research, it was concluded that irregular immigrants suffered human rights violations during their irregular migration journey, that immigrant smugglers are an international organization as they change throughout the journey, that they facilitate weapons, drugs and other smuggling due to the weak control of immigrant smuggling, and that they also provide financing to terrorist organizations that are strong in the regions. In addition, data was also obtained on the preparation process of irregular immigrants for their irregular migration journey, the security problems they experienced during and after the journey, the routes they used and the reasons for migrating irregularly. It is thought that the study will make a significant contribution to the academic literature in this form.