Uterin septum cerrahisi yapılan infertil kadınlarda cerrahi öncesi yapılan MRI incelemesindeki T2 kesitinde septum intensitesinin reprodüktif sonuçlara etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of septum intensity on reproductive results in T2 section in PRE-surgery MRİ examination in infertility women who had surgery of the utterine septum surgery
Yazar: IŞILAY KARADAĞ
Danışman: PROF. DR. SERKAN KAHYAOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Cerrahi-kadın doğum = Surgery-obs.-gyn. ; Konjenital anomaliler = Congenital abnormalities ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-kadın = Infertility-female ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Müller kanalları = Mullarian ducts ; Uterus = Uterus ; Uterus hastalıkları = Uterine diseases

Özet:
Amaç: Araştırmamızda infertilite kliniğimize başvuran primer ve sekonder infertil olan hastalarda tespit edilen uterin septumun MRI incelemesinde, T2 kesitindeki intensitesinin (musküler/fibrotik) fertiliteye etkisini ve infertil hastalarda septum natürünün özellikle cerrahi girişimin şüpheli olduğu durumlarda tedavi seçeneğinin değerlendirilirken önemli olup olmayacağını açıklamayı amaçladık.
Materyal ve Metod: Çalışmamız retrospektif bir çalışma olup, hastanemiz infertilite polikliniğine Eylül 2019-Eylül 2022 tarihleri arasında başvuran ve dahil olma kriterlerini karşılayan 51 hasta dahil edildi. Hastaların bilgileri dosya arşiv sistemi üzerinden retrospektif olarak incelenip TVUSG, HSG veya diagnostik H/S ile uterin septum tanısı konulan 21-40 yaş arasındaki hastaların; hastane sistemi üzerinden ameliyat notları, epikrizleri, laboratuvar değerleri ve poliklinik kayıt verileri değerlendirildi. MRI görüntülerinde uterin septum tespit edilen hastaların yaş (yıl), kronik hastalık, evlilik süresi (yıl), infertilite süresi (yıl), menstrüal siklus düzeni , primer/sekonder infertil olup olmaması, body mass indeks (BMI) ( kg/ m2 ), gravide (adet), parite (adet), yaşayan (adet), abort (adet), küretaj (adet), geçirilmiş operasyon öyküleri, geçirilmiş septum cerrahisi öyküleri, USG raporları, MRI raporları, MRI T2 kesitinde septum natürü, MRI septum uzunluğu ve laboratuvar değerleri ( bazal d3, fsh, lh, e2,düzeyleri, progesterone, amh ) incelendi. Hastaların 3T Discovery MR750 General Electric MRI (ABD, Milwaukee,Wisconsin, ABD) ile çekilmiş pelvik MRI görüntüleri değerlendirildi. MRI'da T2 ağırlıklı sekans değerlendirmeye alındı ve yoğunluk açısından myometrium referans alınarak, myometrium ile aynı sinyal yoğunluğuna sahip olan septum muskuler, düşük sinyal yoğunluğuna sahip olan septum ise fibrotik olarak değerlendirildi. Tüm çalışmanın MRI verileri aynı cihazda çekilmiş olup, senior jinekolog tarafınca değerlendirildi. Bazı septumlar serviksi de içine alıyordu ama çalışmamızda internal ostan fundusa kadar olan yükseklik ölçüldü. MRI görüntülerinde uzunluğu 10mm'ye eşit veya daha uzun olan septumlar uterin septum olarak kabul edildi, 10 mm'nin altındaki uzunluklar ise arcuat septum olarak kabul edildi ve çalışma dışı bırakıldı. Görüntülerde bazı fibrotik septumlar fundustan muskuler olarak başlamaktaydı ancak internal osa doğru ilerleyen septum fibrotik görünümde olduğundan, bu görüntüler fibrotik septum olarak kabul edildi ve sadece fibrotik olan kısım değerlendirmeye alındı. Myometriumun devamı olarak aynı intensitede fundustan başlayıp internal osa
kadar olan seviyenin herhangi bir yerine kadar yine myometrium ile aynı intensitede devam eden septumlar ise musküler olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya 51 hasta dahil edilmiş olup bu hastalardan 35'inde (%68,6) muskuler septum, 16'sında (%31,4) ise fibrotik septum izlendi. Fibrotik
septumların uzunluğu (31,5) ile muskuler septumların uzunluğu (15) karşılaştırıldığında, fibrotik septumun anlamlı olarak daha uzun olduğu görüldü (p<0,0001). 2 grubun infertilite süreleri kıyaslandığında, muskuler septumu olan hastaların infertilite süresinin (3), fibrotik septumu olan hastaların infertilite süresine (2) kıyasla anlamlı olarak daha uzun olduğu görüldü (p= 0,036). Yine 2 grubun evlilik süreleri kıyaslandığında da muskuler septumu olan hastaların (3,5), fibrotik septumu olan hastalara (2,5) kıyasla evlilik sürelerinin anlamlı olarak daha uzun olduğu görüldü
(0,022). Septum natürleri ve septum uzunlukları ile reprodüktif sonuçlar ve diğer değişkenler arasında ise istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmedi.
Sonuç: Septum uzunlukları ve natürlerinin reprodüktif sonuçlar üzerinde anlamlı bir farkı yoktur. Fibrotik septumlar genellikle daha uzun izlenirken, muskuler septumlar infertilite süresi üzerinde daha kötü sonuçlarla ilişkilidir.

Abstract:
ABSTRACT
Objective: In our study, we aimed to explain; the effect of the intensity of the uterine septum in the T2 section of MRI examination, which was detected in primary and secondary infertile patients who applied to our infertility clinic, on fertility and whether the septum nature of infertile patients would be important when evaluating the treatment option, especially in cases where surgical intervention is doubtful.
Material and Method: Our study is a retrospective study, and 51 patients who applied to the infertility outpatient clinic of our hospital between September 2019 and September 2022 and met the inclusion criteria were included. Patients between the ages of 21 and 40 who were diagnosed with uterine septum by TVUSG, HSG, or diagnostic H/S after the information of the patients was reviewed retrospectively through the file archive system; Surgery notes, epicrisis, laboratory values and
polyclinic record data were evaluated over the hospital system. Age (years), chronic disease, duration of marriage (years), duration of infertility (years), menstrual cycle pattern, primary/secondary infertility, body mass index (BMI) (kg/m2) of patients with uterine septum detected in MRI images, gravide (number), parity (number), alive(number), abortion (number), curettage (number), previous operation histories, previous septal surgery histories, USG reports, MRI reports, septum nature on MRI T2 section, MRI septum length, and Laboratory values (basal d3, fsh, lh, e2, levels, progesterone, amh) were examined. Pelvic MRI images of the patients taken with 3T Discovery MR750 General Electric MRI (USA, Milwaukee, Wisconsin, USA) were evaluated. T2-weighted
sequence was evaluated in MRI, and the septum with the same signal intensity as the myometrium was evaluated as muscular, and the septum with low signal intensity was evaluated as fibrotic, taking the myometrium as a reference in terms of intensity. MRI data of the whole study were taken on the same device and evaluated by a senior gynecologist. Some septums also included the cervix, but the height from the internal os to the fundus was measured in our study. Septums with a length equal to or longer than 10 mm on MRI images were considered as uterine septum, while lengths less than
10 mm were considered arcuate septum and were excluded from the study. In the images, some fibrotic septums started muscularly from the fundus, but since the septum advancing towards the internal os had a fibrotic appearance, these images were considered as fibrotic septum and only the fibrotic part was evaluated. Septums starting from the fundus to any part of the level up to the internal os and continuing with the same intensity as the myometrium were considered as muscular.
Results: 51 patients were included in the study. Muscular septum was observed in 35 (68.6%) and fibrotic septum was observed in 16 (31.4%) of these patients. When the length of the fibrotic septum (31.5) and the length of the muscular septum (15) were compared, it was observed that the fibrotic septum was significantly longer (p<0.0001). When the infertility durations of the 2 groups were compared, it was observed that the infertility period of patients with muscular septum (3) was
significantly longer than that of patients with fibrotic septum (2) (p= 0.036). When the marriage durations of the 2 groups were compared, it was seen that the duration of marriage was significantly longer in patients with muscular septum (3.5) compared to patients with fibrotic septum (2.5).
There was no statistically significant difference between septum natures and septum lengths, reproductive results and other variables.
Conclusion: There is no significant difference between septum lengths and natures on reproductive results. Fibrotic septums are generally observed in a longer dimension, while muscular septums are associated with worse outcomes on the duration of infertility.