Sekizinci sınıf öğrencilerinin sayı duyusu ve matematik okuryazarlığı performansları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The study on the relationship between the number sense and mathematical literacy performance of the 8th grade students
Yazar: MÜCAHİT ÇAĞLAR
Danışman: DOÇ. DR. RECAİ AKKAYA
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik okuryazarlığı = Mathematical literacy ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sayı duyusu = Number sense ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment ; Web tabanlı uygulamalar = Web based applications

Özet:
Bu çalışmada sekizinci sınıf öğrencilerinin sayı duyusu kavramsal öğrenme ve matematik okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi, birbirleri ile ilişkilerinin ve yordayıcılık derecelerinin araştırılması amaçlanmıştır. Tarama yöntemi ve açıklayıcı ilişkisel desenin kullanıldığı betimsel çalışma Trabzon ilinde sekizinci sınıfta öğrenim gören 368 erkek 416 kadın toplamda 784 öğrenci ile yürütülmüştür. Katılımcılardan veriler Web Tabanlı Sayı Duyusu Testi (WSDT) ve PISA Matematik Okuryazarlık Testi ölçme araçları ile toplanmıştır.
Verilerin analizinde öğrencilerin sayı duyusu performanslarının "düşük sayı duyusu" düzeyinde olduğu, en yüksek başarı "sayı boyutunu tanıma (B2)" sayı duyusu bileşeninde görülürken en düşük başarı "hesaplama sonuçlarının makul olup olmadığını yargılama (B5)" sayı duyusu bileşeninde görüldüğü,  sayı duyusu bileşenlerinin birbiri ve genel sayı duyusu puanı ile pozitif, yüksek ve anlamlı ilişki gösterdiği, öğrencilerin soruların çözümde kural temelli çözümleri sayı duyusu temelli çözümlere nispeten daha fazla tercih ettiği, öğrencilerin sayı duyusu kavramsal öğrenme noktasında büyük oranda kavram yanılgılarına sahip oldukları  elde edilmiştir. Öğrencilerin sahip olduğu PISA matematik okuryazarlık düzeylerinin oldukça düşük olduğu, PISA matematik okuryazarlık puanları ve 11 alt boyut puanları arasında pozitif ve anlamlı ilişkilerin mevcut olduğu, öğrencilerin sahip olduğu PISA matematik okuryazarlık genel ve alt boyut puanları cinsiyet ve yaşa göre anlamlı bir fark göstermezken okul türüne göre anlamlı fark gösterdiği elde edilen sonuçlar arasındadır. Sayı duyusu puanları ile PISA matematik okuryazarlık puanları arasında pozitif, güçlü ve manidar ilişkinin varlığı, çalışmaya dahil edilen beş sayı duyusu bileşeni ve sayı duyusu genel puanları ile onbir matematik okuryazarlık alt boyutu ve genel matematik okuryazarlık puanları arasındaki ilişkinin pozitif ve anlamlı olduğu, sayı duyusu bileşenlerinin PISA matematik okuryazarlık puanının %41'ini yordadığı elde edilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the level of conceptual learning of number sense and mathematical literacy, by investigating their relationship and predictive levels among 8th-grade students. The descriptive study, which survey method and explanatory correlational design were used, was carried with a total of 784 students; 368 males, 416 females, who are studying in 8th grade in Trabzon. Data was collected by Web-Based Number Sense Test (WNST) and PISA Mathematical Literacy Test from the participants.
According to the results obtained from the study, it was found that the number sense performances of the students were in the level of "low number sense"; that while the highest success was observed in "recognizing the number dimension (B2)" number sense component, the lowest success was observed in "judging the calculation results whether they are reasonable or not (B5)" number sense component; that number sense components had a positive, high and meaningful relationship with each other and with general number sense score; that students mostly prefered rule-based solutions to number sense-based solutions; that students had a great deal of misconceptions in terms of number sense conceptual learning. Besides, it was determined that students' mathematical literacy was very low; that there was a positive and meaningful relationship between mathematical literacy scores and 11 sub-dimensional scores; that while their general and sub-dimensional scores of mathematical literacy did not show meaningful difference according to gender and age, it showed meaningful difference according to the school type. It was obtained that there was positive, strong and meaningful relationship between number sense scores and mathematical literacy, that the relationship between the five number sense components and the general number sense scores included in the study and eleven mathematics literacy sub-dimensions and general mathematical literacy scores was positive and significant and that number sense components predicted 41% of PISA mathematical literacy score.