Akne rosacea hastalığının öfke, stres, depresyon ve anksiyete ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between acne rosacea and anger, stress, depression and anxiety
Yazar: ARTUN KIRKER
Danışman: PROF. DR. İLKNUR KIVANÇ ALTUNAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Dermatoloji = Dermatology

Özet:
Amaç: Akne rozase (AR) sık görülen, vücudun en görünür bölgesi olan yüzü tutan, kalıcı veya geçici eritem, papül-püstüller ile seyreden, kronik tekrarlayıcı inflamatuar bir dermatozdur. Yapılan çok sayıda çalışmada AR'li hastalardaki azalmış yaşam kalitesi, artmış anksiyete ve depresyon gösterilmiştir. Öfke AR için bilinen bir tetikleyici ve AR'den bağımsız bir flaşing sebebidir. AR ile ortak özellikleri bulunan diğer bazı kronik dermatozlarda öfke skorlarının yüksek olduğu çalışmalarda gösterilmiştir ancak literatürde AR'nin öfke ile ilişkisini inceleyen bir çalışma bulunmamaktadır. Bu sebeple çalışmamızda AR'nin öfke, anksiyete ve depresyon ile ilişkisini göstermek ve öfkenin vücutta oluşturduğu fizyolojik-patolojik değişiklikler ile AR etyopatogenezindeki ortak noktalara dikkat çekmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 100 AR hastası ve 100 kişilik kontrol grubu olmak üzere toplamda 200 kişi çalışmaya dahil edildi. Hastaların sosyodemografik özellikleri kaydedildi, sürekli öfke ve öfke tarzı ölçeği (SÖÖTÖ), hastane anksiyete ve depresyon ölçeği (HADÖ), dermatolojik yaşam kalite indeksi (DYKİ) ile birlikte toplam 3 anket hekim tarafından poliklinik muayenesi esnasında, hastalar ayrı bir odaya alınarak uygulandı. AR'nin şiddeti, tipi ve diğer bulguları poliklinikte hekim tarafından yapılan fizik muayene ile belirlendi.
Bulgular: AR hastalarının sürekli öfke ve dışa dönük öfke skorlarının kontrol grubundan yüksek ve öfke kontrol skorlarının kontrol grubundan düşük olduğu saptanmıştır (sırasıyla p=0,001, p=0,001, p=0,005). Anksiyete AR hastalarında (%27) kontrol grubuna (%4) göre yaklaşık 7 kat daha fazla, depresyon ise AR hastalarında (%35) kontrol grubuna (%15) göre yaklaşık 2,5 kat daha fazla olduğu tespit edilmiştir (sırasıyla p=0,001, p=0,002). Hasta grubunun DYKİ puanları, kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,001). DYKİ puanı ile papül püstül şiddeti arasında pozitif yönlü, zayıf düzeyli (%28.1) ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p:0.005; p<0.05). Sürekli öfke puanının DYKİ, HADS-A ve HADS-D ile ilişkisi irdelendiğinde istatistiksel olarak pozitif yönlü zayıf ve orta düzeyli anlamlı ilişki olduğu görülmüştür (sırasıyla p:0.042, p:0.001, p=0,005).  İçe dönük öfke puanı ile DYKİ, HADS-A ve HADS-D arasındaki ilişkide de benzer olarak istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (sırasıyla p:0.001, p:0.007, p:0.002).
Sonuç: Çalışmamızda AR'li hastalarda sürekli öfke ve öfkelerini dışa yansıtmaları kontrol grubuna göre daha yüksek ve öfke kontrolü daha düşük bulunmuştur. Buna ek olarak AR'li hastalarda azalmış yaşam kalitesi ve artmış anksiyete ve depresyon saptanmıştır. Çalışma sonuçlarımız AR'nin patogenetik olarak her ne kadar demodeks varlığı, vazomotor disregülasyon gibi biyolojik temellere sahip olsa da eşlik eden anksiyete, depresyonun ve aynı zamanda öfkenin hastalığın bulgularını artırabileceğini ve kısır bir sarmal yaratabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak AR'nin öfke, anksiyete, depresyon ve azalmış yaşam kalitesi ile yakın ilişkili olabileceği dermatologlar tarafından göz önünde bulundurulmalı ve gerekli olan durumlarda hastaların psikiyatriye refere edilerek daha bütüncül bir tedavi alması sağlanmalıdır. Çalışmamız yeni çalışmalara ışık tutmakla birlikte bu ilişkileri netleştirmek için daha büyük örneklemli araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aim: Acne rosacea (AR) is a common chronic recurrent inflammatory dermatosis characterized by persistent or transient erythema, papules and pustules involving the face, the most visible part of the body. Numerous studies have shown decreased quality of life, increased anxiety and depression in patients with AR. Anger is a known trigger for AR and a cause of flashing independent of AR. Studies have shown that anger scores are high in some other chronic dermatoses with common features with AR, but there is no study in the literature examining the relationship between AR and anger. Therefore, in this study, we aimed to show the relationship between AR and anger, anxiety and depression and to draw attention to the common points in the etiopathogenesis of AR and the physiological-pathological changes caused by anger in the body.
Material and Methods: A total of 200 people were included in the study, including 100 AR patients and 100 controls. Sociodemographic characteristics of the patients were recorded, and a total of 3 questionnaires including Trait Anger-Anger Style Scale (STAS), Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), and Dermatology Life of Quality Index (DLQI) were administered by the physician during the outpatient clinic examination in a private room. The severity, type and other findings of AR were also determined by the physician.
Results: Trait anger and anger out scores of AR patients were higher and anger control scores were lower than the control group (p=0.001, p=0.001, p=0.005, respectively). Anxiety was approximately 7 times higher in AR patients (27%) than in the control group (4%), and depression was approximately 2.5 times higher in AR patients (35%) than in the control group (15%) (p=0.001, p=0.002, respectively). The DLQI scores of the patient group were found to be statistically significantly higher than the control group (p=0.001). There was a positive, weak (28.1%) and statistically significant correlation between the score of the DLQI and the severity of papules and pustules (p:0.005; p<0.05). When the relationship between the trait anger score and the DLQI, HADS-A and HADS-D was analyzed, a statistically positive, weak and moderate significant relationship was found (p:0.042, p:0.001, p=0.005, respectively).  Similarly, a statistically significant relationship was also found between the anger in score and the DLQI, HADS-A and HADS-D (p:0.001, p:0.007, p:0.002, respectively).
Conclusion: Trait anger and anger out scores were found to be higher and anger control was found to be lower in patients with AR compared to the control group. In addition, decreased quality of life and increased anxiety and depression were found in patients with AR. Our results suggest that although AR has biological pathogenetic basis such as the presence of demodex and vasomotor dysregulation, accompanying anxiety, depression and anger may increase the symptoms of the disease and create a vicious spiral. In conclusion, dermatologists should take into consideration that AR may be closely associated with anger, anxiety, depression and decreased quality of life and patients should be referred to psychiatry for a more holistic treatment when necessary. Although our study sheds light on new studies, studies with larger samples are needed to clarify these relationships.