Sivrihisar'da kültürel mirasın turizm amaçlı kullanımında destinasyon paydaşlarının rolü
The role of destination stakeholders by using cultural heritage sources for tourism in Sivrihisar
Yazar: MERVE KALYONCU
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇE YÜKSEK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bölgesel turizm planlaması = Regional tourism planning ; Destinasyon = Destination ; Eskişehir-Sivrihisar = Eskişehir-Sivrihisar ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Kültürel turizm = Cultural tourism ; Paydaş teorisi = Stakeholder theory ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism

Özet:
Bu araştırmanın amacı kültürel mirasın turizm amaçlı kullanımında destinasyon paydaşlarının rolünü belirlemektir. Araştırmada doküman analizi ve görüşme olmak üzere iki farklı yöntem kullanılarak veri toplanmıştır. Nitel araştırma desenlerinden durum çalışmasının benimsendiği araştırmada, örneklem olarak Sivrihisar ilçesinin turizm ile ilgili paydaşları seçilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formu yardımıyla merkezi ve yerel yönetim paydaşları, sivil toplum kuruluşları paydaşları, seyahat acentası temsilcileri, turist rehberleri, üniversite paydaşları, yerel halk ve turistler olmak üzere 7 farklı paydaş grubundan oluşan toplam 35 paydaştan veri toplanmıştır. Deşifre edilen veri; içerik analizi ve betimsel analizi yapılarak analiz edilmiştir. Daha sonra içerik analizi yardımıyla çözümlenen veriler; kodlar, alt temalar ve temalara ayrılmıştır. İçerik analizine göre; "Sivrihisar'ın turizm potansiyeli", "Sivrihisar'ın kültürel mirası", "Paydaşlar arası ilişkiler", "Sivrihisar'ın mevcut durumu" ve "Turizm gelişimine yönelik öneriler" olmak üzere beş tema elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; Sivrihisar keşif aşamasında, günübirlik bir destinasyon ve geleceğin parlayan destinasyonu olarak nitelendirilmiştir. Restoranların çeşitlendirilmesi, butik otel projesi ve ev pansiyonculuğu projesi öne çıkan alt ve üst yapı yatırımlarındandır. Kültürel miras kaynaklarını çekiciliğe dönüştürme, hikâyeleştirme ve kültürel miras farkındalığı ile turizm bilinci yaratma kültürel miras ve turizm ilişkisine ait alt temalardır. Sivrihisar'ın somut kültürel mirasından öne çıkanlar Surp Yerortutyun Ermeni Kilisesi, Sivrihisar Ulu Camii ve Pessinus Antik Kenti'dir. Sivrihisar'ın somut olmayan kültürel mirasından öne çıkanlar Nasreddin Hoca, Dövme Sucuk Festivali ve Sivrihisar Muska Baklavasıdır. Paydaşlar arası ilişkiler; Sivrihisar Belediyesi'nin desteği, paydaşlar arası ortak fikir yürütme ve kurumlar arası iş birliği eksikliği olarak öne çıkmaktadır. Sivrihisar'ın güçlü yönleri; Coğrafi konumu, yerel halkın desteği ve yerel yönetimin çabalarıdır. Sivrihisar'ın zayıf yönleri; Alt ve üst yapı eksikliği, tanıtım ve pazarlama eksikliği ve Pessinus Antik Kenti'nin kazılmaması olarak sıralanabilir. Sivrihisar'ın fırsatları; Tur rotalarına dâhil olma, turizm ile refahı artırma ve Ermeni Kilisesi'nin değerlendirilmesidir. Sivrihisar'ın tehditleri; Pandemi şartları, sürdürülebilir olmayan turizm hareketliliği ve demiryolu bağlantısının olmamasıdır. Sivrihisar'ın hedef kitlesi; Kültür turisti, öğrenci grupları ve yabancı turisttir. Sivrihisar'da geliştirilebilecek turizm çeşitleri; Kültür turizmi, kırsal turizm ve gastronomi turizmidir. Bu çalışmanın sonuçlarının destinasyon paydaşlarına ve ilgili alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca bu çalışmadan elde edilen sonuçlara göre destinasyon yaşam döngüsünde keşif aşamasında olan Sivrihisar'ın kültürel mirasının sürdürülebilir turistik gelişme ve destinasyon planlaması için değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the role of destination stakeholders in the use of cultural heritage for tourism purposes. In the research, data were collected using two different methods, document analysis, and interview. In the study, in which case study, one of the qualitative research designs, was adopted, the tourism-related stakeholders of the Sivrihisar were selected as research sample. Using a semi-structured interview form; data were collected from a total of 35 stakeholders consisting of 7 different stakeholder groups: central and local government stakeholders, non-governmental organizations stakeholders, travel agency representatives, tour guides, university stakeholders, residents, and tourists. The data were analyzed with content analysis and descriptive analysis. Codes, sub-themes, and themes were produced with content analysis. By content analysis; Five themes were found: "Tourism potential of Sivrihisar", "Cultural heritage of Sivrihisar", "Stakeholder relations", "Current situation of Sivrihisar" and "Marketing activities". According to the results obtained; Sivrihisar has been described as a one-day destination and a popular destination and evaluated at the exploration level. Opening new restaurants, boutique hotel projects, and hostel management projects are among the prominent infrastructure and superstructure investments. Turning cultural heritage resources into attractiveness, storytelling, and creating awareness of cultural heritage and tourism are the sub-themes of the relationship between cultural heritage and tourism. Highlights from the tangible cultural heritage of Sivrihisar are the Surp Yerortutyun Armenian Church, the Sivrihisar Grand Mosque, and the Pessinus Ancient City. The highlights of Sivrihisar's intangible cultural heritage are Nasreddin Hoca, Dövme Sucuk Festival and Sivrihisar Muska Baklava. Stakeholder relations; The support of the Sivrihisar Municipality, getting common opinion among stakeholders, and lack of inter-institutional cooperation. The strengths of Sivrihisar; its geographical location is the support of the residents and the efforts of the local government. The weaknesses of Sivrihisar; can be listed as the lack of infrastructure and superstructure, lack of promotion and marketing, and the fact that the Pessinus Ancient City was not excavated. The opportunities of Sivrihisar; included tour routes, increase welfare with tourism, and evaluating the Armenian Church. Sivrihisar's threats; the pandemic conditions are unsustainable tourism mobility and lack of rail connectivity. The target market of Sivrihisar is; Cultural tourists, student groups, and foreign tourists. Types of tourism that can be developed in Sivrihisar; cultural tourism, rural tourism, and gastronomy tourism. It is expected that the results of this study will contribute to the destination stakeholders and the relevant literature. In addition, according to the results obtained from this study, it is thought that the cultural heritage of Sivrihisar which is the exploration stage in the destination life cycle, should be using sustainable tourism and destination planning.