İlköğretim okulu müdürlerinin öğretimsel liderlik rolleri ile etkili okul arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Examination of the relationship of instructional leadership roles of primary school principals and effective schools
Yazar: EMEL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. TEMEL ÇALIK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Müdürler = Directors ; Okul etkililiği = School effectiveness ; Okul yöneticileri = School administrators ; Öğretimsel liderlik = Instructional leadership ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education

Özet:
Bu araştırma, ilköğretim okulunda çalışan öğretmenlerin görüşlerine göre, okul müdürlerinin öğretimsel liderlik rolleri ile etkili okul arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2008-2009 eğitim-öğretim yılında Ankara ili merkez ilçelerinde bulunan 20 resmi ilköğretim okulunda görev yapmakta olan toplam 500 öğretmen oluşturmaktadır.Araştırma için gerekli olan verilerin toplanması amacıyla Balcı (2002) tarafından geliştirilen ?Etkili Okul Anketi? ile Şişman (2004) tarafından geliştirilen ?Okul Müdürlerinin Öğretim Liderliği Davranışları Ölçeği? birlikte kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde; iki alt kategorili olan cinsiyet ve branş değişkenlerine göre yapılan karşılaştırmalarda t-testi kullanılmıştır. Mesleki kıdem, öğrenim durumu ve bu okuldaki hizmet süresi değişkenlerine göre yapılan karşılaştırmalarda ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Analiz sonuçlarının yorumlanmasında grup aritmetik ortalamaları ( ) ve anlamlılık değerleri (p?.05) dikkate alınmıştır.Sonuçları incelendiğinde; öğretmenlerin okul müdürlerinin öğretimsel liderlik rolleri ve etkili okula ilişkin görüşleri belirtilen değişkenlere göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Ancak; öğretmenlerin algılarına göre, ilköğretim okulu müdürlerinin öğretimsel liderlik davranış düzeyleri ile etkili okul düzeyi arasında yüksek düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bir başka deyişle öğretmenlerin ilköğretim okulu müdürlerinin öğretimsel liderlik davranış düzeylerine ilişkin algıları artıkça etkili okul düzeyine ilişkin algıları da artmaktadır.Öğretmenlerin etkili okul düzeyine ilişkin algılarının öğretimsel liderlik davranış düzeylerini etkilemekte olup olmadığı basit regresyon analizi ile açıklanmaya çalışılmıştır. Bulgulara göre öğretmenlerin etkili okul düzeyine ilişkin algılarını yordamada öğretimsel liderlik davranış düzeyine ilişkin algıların anlamlı olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to examine primary school teachers? opinions about instructional leadership roles of primary school principals and effective schools. The study group comprised of 500 teachers in total working at 20 state primary schools in central districts of Ankara in 2008-2009 School Year.For data collection, ?Effective School Questionnaire? developed by Balcı (2002) and ?Inventory for School Principals? Instructional Leadership Behaviour? developed by Şişman (2004) were used. For data analysis, t-test was used in comparisons made according to two subcategories of gender and branch variables. In comparisons made according to variables of professional seniority, educational background and period of service at their school, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) was conducted.. Group arithmetic means ( ) and significance values (p?.05) were taken into account when interpreting the results of the analysis. The value of 0.5 was accepted as a significance threshold. When the results were analyzed, it was seen that teachers? opinions about instructional leadership roles of primary school principals and effective schools did not show any significant difference according to the abovementioned variables. However, a positively significant relation was found between levels of effective school and instructional leadership behaviour The result is found as highly significant. In other words, the more teachers? perceptions related to instructional leadership behaviour of primary school principals increase, the more their perception related to effective school increase.Whether teachers? perception of effective school levels affects instructional leadership levels was attempted to be explained by single regression analysis. According to the findings, perceptions pertaining to instructional leadership behaviour was found to be significant in predicting teachers? perceptions of effective school.Key words: Effective School, Instructional Leadership