Fizyolojik ve morfolojik parametreler kullanarak Harran Ovası koşullarında II. ürün soya [Glycine max (L.) Mer.] hat ve çeşitlerinin verim ve kalite kriterlerinin belirlenmesi
Determination of yield and quality criterias lines and cultivars using the physiological and morphological parameters II. crop soybean [Glycine max (L.) Mer.] in the Harran Plain conditions
Yazar: ERDAL ERBİL
Danışman: PROF. DR. MEHMET ATİLLA GÜR
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Soya = Soybean ; Verim = Yield

Özet:
Bu araştırma, 2015 ve 2016 yılları ikinci ürün yetiştirme sezonunda Harran Ovası koşullarında fizyolojik ve morfolojik parametreler kullanarak bazı soya genotiplerinde verim ve kalite kriterlerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada, melezleme yöntemiyle geliştirilmiş olan 11 ileri hat (KA08-03,KA08-06, KA08-07, KA08-08, KA08-09, 8-3-4, 11, 13, 17, 24, 27)  ve 3 standart çeşit (Bravo, Türksoy, Ataem-7) materyal olarak kullanılmıştır. Araştırma, GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsüne bağlı Gündaş Araştırma istasyonunda Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre dört tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmanın yapıldığı iki yılın birleşik varyans analiz sonuçlarına göre genotiplerin fizyolojik olgunlaşma gün sayıları 104.63-120.63,  tohum verimleri 226.69 kg da-1 ile 370.51 kg da-1, bin tohum ağırlığı 142.55 g ile 184.31 g arasında değişmiştir. Fizyolojik parametreler yönünden genotipler arasında önemli farklılıklar elde edilmiştir. Genotiplerin SPAD değeri 36.27-40.45 arasında, NDVI değeri ise 0.641-0.761 arasında değişmiştir. Soya genotiplerinden elde edilen tane verimi ile R2 gelişme döneminde ölçümü yapılan SPAD (r=0.40**)  ve NDVI (r=0.4261**) değerleri arasında istatistiki açıdan pozitif ve önemli (p<0.01) ilişki belirlenmiştir. Tane verimi ile kanopi sıcaklığının R5 dönemindeki ölçümüyle ise istatistiksel olarak negatif (r=-5399) ve önemli bir (p<0.05) ilişki olduğu görülmüştür.

Abstract:
This research was conducted to determine yield and quality criteria in some soybean genotypes using physiological and morphological parameters in Harran Plain ecological conditions during the second crop growing season of 2015 and 2016. In this study 11 advanced lines (KA08-03, KA08-06, KA08-07, KA08-08, KA08-09, 8-3-4, 11, 13, 17, 24, 27) and 3 standard varieties (Bravo, Türksoy, Ataem-7) which were developed by hybridization method were used as material. The research was carried out in Gündaş Research Station belong to the GAP Agricultural Research Institute with four replications according to the randomized blocks trial design. According to the combined analysis results of the two years, the physiological maturity days of the genotypes ranged from 104.63 to 120.63 days, seed yields ranged from 226.69 kg da-1 to 370.51 kg da-1, and one tousand seed weights ranged from 142.55 g to 184.31 g significant differences were found between genotypes in terms of physiological parameters. The SPAD value of genotypes ranged from 36.27 to 40.45 and the NDVI value ranged from 0.641 to 0.761. It was determined that there was a statistically significant (p <0.01) correlation between grain yields obtained from soybean genotypes and SPAD (r = 0.40 **) and NDVI (r = 0.4261 **) values measured during R2 development period. It was observed that there was statistically negative (r= - 0.5399) and significant (p<0.05) correlation with grain yield and canopy temperature measured at R5 period.