1990 sonrasında Türkiye'de video sanatı ve kimlik sorunsalı
Video art and identity problem in Turkey after 1990
Yazar: İSMET MELTEM UŞAR
Danışman: DOÇ.DR. ZEYNEP YASA YAMAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Video sanatı, taşınabilir kameraların ortaya çıkışı ye yaygınlaşması ile birlikte oluşan, ancak kökeni fotoğrafa ve modem sanat akımlarına kadar dayanan bir sanat biçimidir. Video sanatına zamanla, monitörden kameraya kadar birçok teknolojik gelişme ile birlikte bilgisayar teknolojisi de eklenmiş ve video sanatının kapsamı genişlemiştir. Video sanatı, video performans, video enstalasyon ve video film gibi farklı biçimlerde ortaya çıkmış ve yaygınlaşmıştır. Ancak video sanatıma oluşumunda etkili olan en önemli gelişmelerden biri, televizyonun bir medya olarak ortaya çıkması ve yaygınlaşmayıdır. Sanatçılar, televizyona ve onun körüklediği kitle kültürüne, televizyon monitörü ve videoyu, kimi zaman, televizyon kanallarını da kullanarak tepkilerini görseleştirmişlerdir. Araca eleştiri, yine aracın kendisi kullanılarak getirilmiştir, ilerleyen dönemlerdeki konular, videonun olanaklarını araştırmaya ve farklı sosyolojik konuları yansıtmaya yönelik olmuştur. Video bu dönemlerde, bir ayna gibi, yansıtıcı olarak algılanmış ve kullanılmıştır. 'Türkiye'de 1990 Sonrasında Video Sanatı ve Kimlik Sorunsalı' başlıklı çalışmada, 1960'larda başlayan ve yaygınlaşan video sanatının kökeni televizyona bağlı olarak incelenmiş, dünyadaki tarihsel gelişimi yansıtılmış ve Türkiye'deki video sanatı tarihsel bir perspektif ile gösterilmeye çalışılmıştır. Video sanatının Türk sanat ortamındaki yeri ve ele aldığı kavramlar ortaya konmuştur. Bu dönemde Türkiyeli sanatçılar özellikle kimlik konusu üzerine eğilmişlerdir. Kimlik konusu, kültürel kimlik, kent kimliği, etnik kimlik, göç, öteki, cinsiyet gibi kavramlar bağlamında ele alınmıştır. Türkiye'de video sanatının öncülerinin multi-medya çalışmaları 1980'Ierin sonunda görülmeye başlanmıştır. Ancak 1970'ierde Avrupa'da yaşayan Türk sanatçılar da bu alana ilgi duymuş ve yurt dışında video çalışmaları gerçekleştirmişlerdir. Î990'lann başında ise, videonun olanakları sanat alanında daha sık kullanılmaya başlanmıştır. Ancak video sanatının Türkiye'de yükselişe geçtiği dönem 20ÖO'ii yıllar olmuştur.Özellikle genç sanatçıların ilgisi, gerçekleştirilen çeşitli sanat etkinlikleri ve bu dönemde açılan güncel sanat merkezleri, diğer güncel sanat biçimleri ile birlikte video sanatının da sergilenme alanı bulduğu bir ortam yaratmıştır. Bunun yanı sıra 1990 sonrasında, özellikle 2000 'li yıllarda gerçekleştirilen yurt dışı etkinliklerde de Türk video sanatı örnekleri yer almıştır. 1990'lann sonu ve 2000'li yıllarda Türkiye'de, sadece video sanatına yer veren etkinliklerde gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında, Dünya' da video sanatının kökeni, gelişimi ve tarihçesinin ardından, Türkiye'de video sanatının yaygınlaştığı ortam ve bu ortamda sanat alanındaki genel sorunsallar anlatılmıştır. Türkiye'deki video sanatının tarihsel gelişimi ve sorunsallarının ardından, kimlik konusunu, etnik kimlik, cinsiyet ve göç olguları bağlamında ele alan sanatçılardan belirlenen örneklere yer verilmiştir.Anahtar Sözcükler: Türk Video Sanatı, Video Sanatı, Video Performans, Video Enstaiasyon, Kimlik

Abstract:
Video art is a kind of art which came into existence with the emergence and expansion of portable cameras bat its roots go back to photography and modern art movements. In the course of time, as well as a number of technological developments from monitors to cameras, the scope of video art enlarged with the addition of computer technology. Video art came into existence and expanded in different forms, like video performance, video installation and video film. But one of the most important evolutions that account for video art, is the emergence and the expansion of television as media. Artists showed their reactions on television and the mass culture has fomented by television, by using television monitor and video and even, from time to time, television channels. The criticism of the instrument is passed by again making use of the same instrument. The topics of the advancing terms were devoted to search for the facilities of the video and to reflect diverse sociological issues. In this period, video was perceived and used as a reflector, like a mirror. In our study named as: "Video Art and Identity Problem in Turkey after 1990", the roots of video art that emerged in America in late 1960s and prevailed in Europe, was analyzed in terms of television, its historical progression in the world was reflected and the video art in Turkey was tried to be shown from a historical perspective. The position of video art in the Turkish art environment and the problematic concepts were stated. Especially, the artists and their studies that stand out in the context of identity problem were evaluated in a detailed way. The multi-media studies of the pioneers of video art in Turkey began to be seen in late 1980s. Turkish artists living in Europe were interested in this field in the 1970s and performed their video works abroad. In the beginning of the 1990s, the facilities of video began to be used more often in the field of art. But the period of elevation for video in Turkey began by 2000s. Especially the interest of young artists, various art activities performed, and contemporary art centers that were opened at this time, created a medium where video art found a place to be exhibited as well as other kinds of contemporary art. Together with this, in the activities performed abroad after 1990s, especially in the 2000s, samples of Turkish video art were exhibited. In the scope of our study, after the origins, progression and history of the video art in the world; the medium in Turkey in which video art was expanded and the general problems in the field of art were stated. After the historical progression of video art and its problems in Turkey, samples of the artists who took on the topic of identity in the contexts of ethnical identity, gender and immigration facts were given. Key Words Turkish Video Art, Video Art, Video Performance, Video Installation, Identity