Reel döviz kurundaki değişimlerin sektörel ihracat üzerindeki etkisi Türkiye örneği
The effect of changes in real exchange rates on sectoral exports: Turkey example
Yazar: ESRA MARANGOZ
Danışman: PROF. DR. RÜSTEM YANAR
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru oynaklığı = Exchange rate volatility ; Genelleştirilmiş momentler yöntemi = Generalized method of moments ; Reel döviz kuru = Real exchange rates ; Sektörel dış ticaret = Sectoral foreign trade ; İhracat = Export

Özet:
Çalışmamızın amacı reel döviz kuru değişimlerinin ihracat üzerindeki etkisinin araştırılmasıdır. Bu doğrultuda Türkiye ekonomisinde ihracat yapan 100 üretici firmanın döviz kuruna karşı tepkisi ölçülmek istenmiştir. 2004-2018 dönemi için firmalara ait yıllık ihracat verileri kullanılmıştır.  Panel GMM yönteminin kullanıldığı modelde bağımsız değişken olarak reel efektif döviz kuru yanında firma büyüklüğü göstergesi olarak toplam satışlar ve dış talep göstergesi olarak kabul edilen en çok ihracat yapılan ülkelerin büyüme rakamları kullanılmıştır. Ekonometrik analizden elde edilen bulgular reel efektif döviz kuru, satış rakamları ve ekonomik büyüme değişkenlerinde meydana gelen artışın ihracatı artırdığını göstermektedir. Çalışmada daha sonra 100 firma faaliyet gösterdiği sektöre göre en çok ihracat yapılan 6 farklı sektör şeklinde sınıflandırılarak reel efektif döviz kurunun sektörel bazlı ihracat etkisi test edilmiştir. Sektör bazlı analizden elde edilen bulgular neticesinde ulusal paranın değer kazanması, teorik olarak beklentiyle uyumlu olarak otomotiv ve demir çelik sektörü ihracatında azalışa neden olurken, gıda ve elektrik ve makine sektörleri ihracatında artışa neden olmaktadır. Tekstil ve kimyasal madde ve mamulleri sektörlerinde ise katsayı istatistiksel olarak anlamsız çıkmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Reel Döviz Kuru, Firma İhracatı, Panel GMM

Abstract:
The aim of our study is to investigate the effect of real exchange rate changes on exports. In this direction, it was aimed to measure the reaction of 100 exporting companies in the Turkish economy against the exchange rate. For the 2004-2018 period, annual export data of the companies were used. In the model in which the panel GMM method is used, the real effective exchange rate is used as the independent variable, as well as the total sales as an indicator of firm size and the growth figures of the countries with the most exports, which are accepted as an indicator of foreign demand. The findings obtained from the econometric analysis show that the increase in the real effective exchange rate, sales figures and economic growth variables increases exports. In the study, then, 100 companies were classified as 6 different sectors with the most exports according to the sector in which they operate and the sectoral export effect of the real effective exchange rate was tested. As a result of the findings obtained from the sector-based analysis, the appreciation of the national currency causes a decrease in the exports of the automotive and iron and steel sectors in line with the theoretical expectation, while it causes an increase in the exports of the food, electricity and machinery sectors. In the textile and chemical substances and products sectors, the coefficient was statistically insignificant.
Keywords: Real Exchange Rate, Firm Export, Panel GMM