Farklı kimyasallarla işleme uğratılmış ağartılmış sülfat hamurunun şişme özelliklerindeki değişmelerin belirlenmesi
Determination of changes at the swelling properties of bleached sulphate pulp treated by various chemical agents
Yazar: DERYA USTAÖMER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA USTA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Lif ve Kağıt Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Etanol = Ethanol ; Lif morfolojisi = Fiber morphology ; Selüloz = Cellulose ; Sodyum hidroksit = Sodium hydroxide ; Su tutma = Water holding ; Şişme = Swelling

Özet:
Bu çalışmada, hammadde olarak Giresun Seka-Aksu müessesinden temin edilen ve Seka-Dalaman Müessesinde üretilen ağartılmış sülfat hamuru kullanılmıştır. Bu hamurlar NaOH' in ve etil alkolün %1, %3, %5 konsantrasyonlanyla 5, 10, 15 dakika sürelerde muamele edilmiştir. Böylece; şişirici kimyasallarla muamele edilmiş bu hamurların lif özellikleri, su tutma kapasiteleri, dövme esnasmda harcadıkları enerji tüketimleri ile yine bu hamurlardan elde edilen kağıtların fiziksel ve optik özellikleri tespit edilmiştir. Etil alkol ve NaOH ile muamele edilen hamurlardan elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde; kimyasal madde konsantrasyonunun ve işlem süresinin liflerin şişme miktarım, liflerin genişliğini, çeper kalınlığını, lümen çapım arttırdığı bulunmuştur. Ayrıca kimyasal madde ile muamele edilmiş hamurlardan elde edilen kağıtların fiziksel ve optik özelliklerinde de değişmelerin olduğu, konsantrasyon ve süre artışıyla birlikte kopma uzunluğu, patlama indisi, yırtılma indisi değerlerinin arttığı, parlaklığın ise azaldığı bulunmuştur. Ayrıca, serbestlik derecesi basma düşen enerji tüketim miktarı değerlerinin, belli bir konsantrasyon oranına kadar değişmezken daha sonra azalmaya başladığı tespit edilmiştir. Buna göre; çalışma sırasında belirlenen parametreler için en uygun koşullar şu şekilde sıralanmaktadır. WRV, lif genişliği, çeper kalınlığı, lümen çapı, kopma uzunluğu, patlama indisi, serbestlik derecesi basma düşen enerji tüketim miktarı için; en uygun kimyasal madde: NaOH, konsantrasyon % 5, süre 15 dakika; Yırtılma indisi için en uygun kimyasal madde NaOH, konsantrasyon % 5, süre 10, 15 dakika; Parlaklık için ise en uygun kimyasal madde etil alkol, konsantrasyon % 1, süre 10, 15 dakika olarak tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Şişme, Selüloz, Lif Morfolojisi, Su Tutma Kapasitesi, NaOH, Etil Alkol vn

Abstract:
Determination of Changes at the Swelling Properties of Bleached Sulphate Pulp Treated by Various Chemical Agents In this study, the bleached sulphate pulps produced by SEKA-Dalaman paper mill were used as raw material. These pulp samples were treated with 1%, 3% and 5% concentration of NaOH and ethyl alcohol at 5 min., 10 min. and 15 min. Firstly, the properties of pulps treated with NaOH and alcohol at various reaction time were determined such as water retention values, fiber width, wall thickness, lumen diameter, energy consumption during refining. Then, physical and mechanical properties of papers obtained from treated these pulps were tested by using Tappi and Scan test methods. As the results of this study, It is explained that the swelling of fiber, fiber width, wall thickness, lumen diameter are increased with increasing concentration of chemical agent and reaction time. On the other hand, It were found that the physical and optical properties of paper obtained from these pulp samples were changed with increasing reaction time and chemical agent concentrations, and the breaking length, burst index and tear index of paper were increased and brigthness of paper was decreased by increasing chemical agent concentration and reaction time. In addition, It were determined that the values of energy consumption to per °SR were decreased at 5% NaOH and ethyl alcohol, while same values didn't change other chemical concentrations. The most suitable parameters determined related to energy consumption for beating of pulp, water retention values of fibers, wall thickness, lumen diameter, breaking length, tear index, burst index are as in follow. Chemical agent: NaOH, Concentration: 5%, Reaction time: 15 min. Whereas, for brightness of paper, suitable chemical agent, concentration of agents and reaction time were found to be ethyl alcohol, 1% and 10 and 15 min. respectively. Key Words: Swelling, Cellulose, Fiber Morphology, Water Retention Value, NaOH, Ethyl Alcohol Vm ftJKfiMAlfllAfWtl MOUtUi