Ceza infaz kurumlarında uygulanan mesleki eğitim programlarının etkililiği eski hükümlüler üzerine bir araştırma
Effectiveness of vocational training programs applied in criminal institutions a research on former convicts
Yazar: ARZU AKKUŞ AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. HAYAT BOZ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Hayat Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada ceza infaz kurumlarında eğitim almış eski hükümlülerin aldıkları mesleki eğitim programlarının eski hükümlü görüşlerine göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemi kullanılan bu çalışma, ceza infaz kurumunda mesleki eğitim almış 17 eski hükümlü ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Örneklem grubuna amaçlı örnekleme yöntemi ile ulaşılmıştır. Araştırma verileri, tematik analiz tekniği ile ortaya çıkan temalar ile yorumlanmıştır. "Ceza İnfaz Kurumu Öncesi Süreç", "Ceza İnfaz Kurumunda Aldıkları Mesleki Eğitimi Seçme Nedenleri", "Ceza İnfaz Kurumunda Alınan Mesleki Eğitimin Yetişkin Eğitimi İlkeleri Açısından Değerlendirilmesi" ve "Ceza İnfaz Kurumu Sonrası Süreç" ana temaları ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada eğitim düzeyi azaldıkça suç eğiliminin arttığı ve katılımcıların çoğunluğunun düşük eğitim seviyesinde olduğu ve ceza infaz kurumu öncesi dönemde düşük ücretli işlerde çalıştığı saptanmıştır. Eski hükümlüler cezaevlerinde eğitim konusunda yeterli bilgilendirilmenin ve ön değerlendirmenin yapılmadığını, örgün eğitimlerin masraflı olduğunu, cezaevi yönetiminin ve eğitimcilerin olumlu ya da olumsuz tutumunun eğitim sürecini etkilediğini, bazı eğitimlerin uygulamalı yapılmadığını ya da kağıt üstünde olduğunu, eğitimi genelde iş bularak yeni bir yaşam kurmak ve ekonomik olarak güçlenmek için aldığını belirtmiştir. Ceza infaz kurumunda alınan mesleki eğitimlerin iş bulma konusunda güven sağladığı belirlenmiş ancak tahliye sonrası alınan eğitimlerin iş bulma konusunda yardımcı olmadığı, içsel ve dışsal damgalanma yaşandığı, aile ve çevre desteğinin yetersiz olduğu, sabıkalı olma nedeniyle işsizlik sorununun en önemli sorun olduğu, ceza infaz kurumu sonrası süreçte devlet desteğininin olmamasının ve iş kanunu değişikliğinin işsizliği artırdığı saptanmıştır. Son olarak eski hükümlüler, ceza infaz kurumunda verilen mesleki eğitimlere ilişkin eğitim sürelerinin uzun olması, zorunlu olması, eğitim alanlara iş imkanının sağlanması gibi önerilerde bulunmuştur.

Abstract:
This research aims to evaluate the vocational training programs received by former convicts who received education in penal institutions, according to the opinions of former convicts. This study, which used qualitative research method, was conducted using semi-structured in-depth interview technique with 17 former convicts who received vocational training in the penal institution. The sample group was reached by purposeful sampling method. The research data were interpreted with the themes that emerged with the thematic analysis technique. The main themes emerged: "Pre-Prison Process", "Reasons for Choosing the Vocational Training They Received in the Penal Institution", "Evaluation of the Vocational Training Received in the Penal Institution in Terms of Adult Education Principles" and "Post-Prison Process". In this study, it was determined that as the education level decreases, the crime tendency increases and the majority of the participants had a low education level and worked in low-paid jobs in the pre-prison period. Former convicts stated that they were not adequately informed and pre-evaluated about education in prisons, that the trainings were costly, that the positive or negative attitudes of the prison administration and the educators affected the education process, that the trainings were not practical or were on paper, and that education was generally used to find a job to establish a new life and become economically stronger. It has been determined that vocational training received in the penal institution provides confidence in finding a job, internal and external stigmatization is experienced, family and social support is insufficient, unemployement is the most important problem due to having a criminal record, the lack of state support in the period after the penal institution and the change in the labor law increase uneployement. Finally, former convicts made suggestions regarding education in the prison environment, such as long periods of education in prison, making it compulsory, and providing job opportunities for those who receive education.