Türkiye'de ordu–siyaset ilişkileri ve savunma stratejileri (1923-1950)
Military-political relations and defense strategies in Turkey (1923-1950)
Yazar: NADİDE İREM KOÇAŞ
Danışman: DOÇ. DR. TEKİN ÖNAL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Tarih = History
Dizin: Askeri ilişkiler = Military relations ; Askeri stratejiler = Military strategies ; Ordu-devlet ilişkileri = military-State relations ; Savunma = Defence ; Siyaset = Politics ; Siyasi tarih = Political history ; Türk Ordusu = Turkish Army

Özet:
Türkiye'de ordu-siyaset ilişkileri hemen her dönemde tartışılagelmiş, bu tartışma kimi zaman ordunun Cumhuriyet devrimlerini koruyucu rolü üzerinden, kimi zaman da kurmaya çalıştığı vesayet rejimi üzerinden yapılmıştır.  Hangi açıdan bakılırsa bakılsın Türkiye'de ordu, siyasete yön veren, hükümetleri etkileyen, önemli kararların alınıp uygulanmasında bazen öncü, bazen de karşı olarak varlığını devam ettirmiştir. Ordunun karşısında olduğu politikalar genel manada ve çoğu zaman uygulanamazken, ordu içerisinde de türlü grupların ortaya çıkması kaçınılmaz olmuş, bu gruplar belli bir süre sonra darbe heveslisi cuntalara dönüşmüştür. Darbe söylem ve eylemleri ilk olarak İkinci Dünya Savaşı'nın bitimiyle ortaya çıkarken, bu dönemde Cumhurbaşkanlığı makamında bulunan kişinin İstiklal Harbi kahramanı İsmet İnönü olması, planların kısmen de olsa akamete uğramasına sebep olmuştur. Ancak 27 Mayıs 1960 Askeri Müdahalesine giden süreci, İnönü'nün Cumhurbaşkanlığına ve politikalarına karşı çıkan bir grup askerin örgütlemesi, bu dönemin ayrıntılı bir şekilde incelenmesini gerektirmektedir.  Öte yandan, özellikle İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türkiye üzerine kurulan baskı, ülkeyi türlü savunma stratejileri uygulamaya iterken, savaşın askeri ve ekonomik yükü hükümetlerin uzun ömürlü olmalarını da engellemiştir. Sonuç olarak dönemin en önemli problemleri ordunun siyaset içindeki rolü ve ülke savunması olarak belirmiştir. Çalışma, daha detaylı bilgi verebilmesi ve dönemselleştirme açısından 1923–1950 yılları arasını kapsayacak şekilde ele alınmıştır.

Abstract:
In Turkey, the military-politics relations have been discussed in almost every period, and this discussion was made sometimes over the protective role of the army in the republican revolutions, and sometimes over the tutelage regime that it tried to establish. From any angle, the army in Turkey has continued to exist, sometimes as a pioneer and sometimes against, in the making and implementation of important decisions that shape politics, affect governments. While the policies against the army could not be implemented in general and most of the time, the emergence of various groups within the army was inevitable, and these groups turned into coup-hungry juntas after a certain period of time. While the coup discourse and actions first emerged with the end of the Second World War, the fact that the person who occupied the presidency in this period was İsmet İnönü, the hero of the War of Independence, caused the plans to fail, albeit partially. However, the process leading to the May 27, 1960 military coup, the organization of a group of soldiers opposing the Presidency and policies of İnönü, requires a detailed examination of this period. On the other hand, while the pressure on Turkey, especially during the Second World War, pushed the country to implement various defense strategies, the military and economic burden of the war also prevented the governments from being long-lived. As a result, the most important problems of the period appeared as the role of the army in politics and the defense of the country. The study has been handled in a way to cover the years 1923-1950 in terms of giving more detailed information and periodization.