Dindar ve dindar olmayan bireylerde Enneagram'ın incelenmesi
Examination of Enneagram in religious and non-religious individuals
Yazar: ÖZLÜFET KARAALP
Danışman: DOÇ. DR. NURTEN KIMTER
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Enneagram = Enneagram ; Kişilik = Personality ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Enneagram sözcüğü Yunanca dokuz anlamına gelen "ennea" ve noktalar anlamına
gelen "grammos" sözcüklerinden oluşmaktadır. Enneagram metodolojisinde bireyler
kişilik özelliklerine göre dokuz farklı kişilik tipinden birine ait olarak doğmakta ve sahip
oldukları kişilik tipinin güçlü ve zayıf yönlerini, arayış ve ihtiyaçlarını yansıtmaktadırlar.
Bu dokuz kişilik tipi, bireylerin baskın kişilik özelliklerini ve kişiliği şekillendiren davranış
kalıplarını ortaya koymaktadır. Bu nedenle Enneagram tipolojisi ile ilişkili faktörlerin
incelenmesi önem arz etmektedir. Bu bağlamda araştırmanın temel amacı üniversite
öğrencilerinde Enneagram kişilik tipleri ile dinî tutum arasındaki ilişkiyi incelemek başka
bir deyişle üniversite öğrencilerinin dinî tutum düzeyleri ile Enneagram kişilik tipleri
arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olup olmadığını tespit etmektir. Bunun yanı
sıra araştırmada Enneagram kişilik tipleri ve dinî tutum ile sosyo-demografik faktörler
arasındaki ilişki ve farklılıkların incelenmesi de hedeflenmektedir. Nicel araştırma
yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmanın evrenini, Çanakkale
Onsekiz Mart ve Van Yüzüncü Yıl üniversitelerinde öğrenim gören bireyler
oluşturmaktadır. Örneklemi ise, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ve Van Yüzüncü Yıl
Üniversitesi'nde 2021-2022 yılında öğrenim gören 606 (71,0) kız ve 247 (29,0) erkek
öğrenci olmak üzere 853 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmada "Kişisel Bilgi Formu" ,
"Enneagram Kişilik Ölçeği (EKÖ)" ve "Ok Dinî Tutum Ölçeği (ODTÖ)" kullanılmıştır.
Çalışma verilerinin değerlendirilmesinde faktör analizi, t-test, varyans analizi (Anova) ve
korelasyon tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucunda Dinî Tutum Ölçeği'ndeki
tüm boyutlarla ve toplam dinî tutum ölçek puanları ile Enneagram kişilik tipleri arasında
v
istatistiksel olarak anlamlılık derecesinde pozitif ilişkiler tespit edilmiştir. Yine
araştırmanın sonucunda sosyo-demografik özelliklere göre Enneagram kişilik tiplerinin ve
dinî tutumun bazı alt boyutlarında anlamlı farklılaşmalar olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The word Enneagram comes from the Greek words "ennea" meaning nine and
"grammos" meaning dots. In the Enneagram methodology, individuals are born as
belonging to one of nine different personality types according to their personality traits,
and they reflect the strengths and weaknesses, quests and needs of their personality type.
These nine personality types reveal the dominant personality traits of individuals and the
behavioral patterns that shape the personality. For this reason, it is important to examine
the factors associated with the Enneagram typology. In this context, the main purpose of
the research is to examine the relationship between Enneagram personality types and
religious attitudes among university students, in other words, to determine whether there is
a statistically significant relationship between university students' religious attitude levels
and Enneagram personality types. In addition to this, the study also aims to examine the
relationship and differences between Enneagram personality types, religious attitude and
socio-demographic factors. The population of the research, in which the correlational
survey model was used, which is one of the quantitative research methods, consists of
individuals studying at Canakkale Onsekiz Mart and Van Yüzüncü Yıl universities. The
sample consists of 853 participants, 606 (71,0) female and 247 (29.0), male students
studying at Canakkale Onsekiz Mart University and Van Yüzüncü Yıl University in 2021-
2022 school year. In the research, "Personal Information Form", "Enneagram Personality
Scale (EPS)" and "Ok Religious Attitude Scale (ORAS)" were used. Factor analysis, t-test,
analysis of variance (Anova) and correlation techniques were used to evaluate the study
vii
data. As a result of the research, statistically significant positive relationships were found
among all dimensions in the Religious Attitude Scale and total religious attitude scale
scores and Enneagram personality types. Again, as a result of the research, it was
determined that there were significant differences in some sub-dimensions of Enneagram
personality types and religious attitudes according to socio-demographic characteristics.