Çeşitli liflerden üretilen kumaşlardan yapılan spor giysilerinin termal konforunun değerlendirilmesi ve geliştirilmesi
Evaluation and modification of thermal comfort properties of the sportive garments made from fabrics composed of different fibres
Yazar: EREN ÖNER
Danışman: PROF. DR. AYŞE OKUR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Bu doktora tezi çalışmasında, termal konforu etkileyebilecek üretim parametrelerini dikkate alarak geliştirilen kumaş örneklerinin objektif yöntemlerle değerlendirilmesi ve farklı aktivite seviyelerinde ve çeşitli çevre koşullarında aktif spor yapan kişilerin kullanabileceği termofizyolojik konforu mevcutlara göre iyileştirilmiş spor giysisi olarak kullanılabilecek tişörtlerin geliştirilmesi amaçlanmıştır.
Doğal, rejenere, sentetik ve fonksiyonel liflerden seçilmiş iplik tipleri ve ilmek, askı ve atlama kombinasyonlarıyla kumaş konstrüksiyonlarının etkilerinin incelendiği kumaş tasarım ve test çalışmaları yapılmıştır. Bu testlerin sonuçları dikkate alınarak incelenen grup içerisinde termofizyolojik konfor açısından avantajlı hammadde ve kumaş tipleri bir araya getirilmiş ve insan vücudunun termofizyolojisine ilişkin bilgilerden de yararlanılarak fonksiyonel kadın ve erkek tişört tasarımları yapılmıştır.  Yapılan fonksiyonel tasarımlar arasından seçilen bir erkek tişörtü ve ayrıca önceki aşamalarda avantajlı bulunan kumaş tiplerinin ayrı ayrı etkisinin ve fonksiyonel tasarımın etkisinin görülmesi açısından sadece bu kumaşlardan oluşan klasik tasarımdaki tişörtlerin üretimi yapılmıştır. Üretilen tişörtlerin termofizyolojik konfor özellikleri belirlenen test prosedürüne uygun olarak sıcaklığı ve bağıl nemi kontrol altında tutulan laboratuvar koşullarında seçilen gönüllülerin katılımıyla giyim denemeleri ile test edilmiş ve kumaşlarda yapılan objektif ölçüm sonuçları ile karşılaştırılmıştır.
Spor giysilerinde hammadde, kumaş konstrüksiyonu ve fonksiyonel tasarım parametrelerinin termal konfora etkilerinin ayrıntılı bir şekilde ele alındığı bu çalışmanın sonuçlarında incelenen hammadde tipleri arasında Tencel LF, viskon, poliester ve Coolmax'ın, askılı ve atlamalı örme kumaş konstrüksiyonlarının ve belirlenen fonksiyonel tasarımın sıcak havalarda kullanılacak spor giysilerin konforu açısından ön plana çıktıkları görülmüştür. Çalışmanın tüm bulguları birlikte dikkate alındığında spor giysisi olarak kullanılabilecek tişörtlerin termofizyolojik konforunda vücut fizyolojisini dikkate alan fonksiyonel tasarımın, kumaş üretiminde kullanılan hammaddenin ve kumaş tasarımının birlikte etkili oldukları ve giysi üretim süreçlerinde her üçünün de ele alınarak uygun seçimlerin yapılması gerektiği, içlerinden birinin bile göz ardı edildiğinde beklenen avantajların elde edilmesinin olası olmadığı anlaşılmıştır. Elde edilen bulguların, araştırmacıların ve sektördeki üreticilerin ilgi duyduğu, araştırma ve geliştirmeye açık, yenilikçi bir alan olan spor giysilerinin termofizyolojik konforunun geliştirilmesi çalışmalarına önemli katkılar sağlayacağı beklenmektedir.

Abstract:
In this doctorate dissertation, it is aimed to evaluate fabric samples, which are developed considering the production parameters that can effect thermal comfort, by objective methods and it is also aimed to develop T-shirts with improved thermophysiological comfort properties so that active sportsmen, who do sports at different activity levels and various environments, can wear while they are doing sports.
Fabric design studies and test analyses have been realized to examine the effects of fabric constructions with plain, tuck and miss stitches and the effects of yarn types of natural, regenerated, synthetic and functional fibers. Considering the results of these analyses, raw material and fabric types, which are advantageous in terms of thermophysiological comfort, are brought together and functional T-shirt designs for women and men are made by benefiting from the information related to the thermophysiology of human body. Among the performed functional designs, a T-shirt design for men is chosen and manufactured. In addition, in order to be able to understand the effect of the fabric construction, T-shirts with classical design are manufactured with the fabric constructions, which are found to be advantageous. T-shirts with functional design and classical design are compared to analyze the effect of the functional design. The thermophysiological comfort properties of the produced T-shirts are tested through wear trials by the participation of the selected volunteers under laboratory conditions, where temperature and relative humidity are kept under control according to the determined test procedure. 
In the results of this study, where the effects of raw material, fabric construction and functional design parameters on the thermal comfort are examined in detail, it is seen that Tencel LF, viscose, polyester, Coolmax among the examined raw material types, and the knitted fabric structure with tuck and float stitches as well as the determined functional design come into prominence in terms of the sportswear comfort to be used in hot weather. When all the results of the study are considered, it is understood that the raw material used in the fabric production, the fabric construction and the functional design, which takes the body physiology into consideration, are all effective in the thermophysiological comfort of the T-shirts to be used as sportswear, that suitable choices should be made by considering all three in the clothing production processes, and finally that the expected advantages cannot be obtained even if one of them is neglected. It is expected that the obtained findings of this study will contribute to the studies on improving the thermophysiological comfort of sportswear, as it is an innovative and suitable topic for research and development that researchers and the producers in the industry show great interest.