Özel eğitim sınıfı olan ortaokullarda görev yapan özel eğitim öğretmenlerinin okul yöneticilerinin özel eğitime ilişkin mesleki yeterliklerine yönelik görüşlerinin incelenmesi
Examining the views of special educiation teachers working in school with special educuation classes on the professional competencies of school administrators
Yazar: MELİHA DİDEM ÇIRAKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA USLU GÜLŞEN
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ortaokullar = Secondary schools ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, özel eğitim sınıflarına sahip olan ortaokullarda görev yapan özel eğitim öğretmenlerinin okul yöneticilerinin mesleki yeterliklerine yönelik görüşlerini belirlemektir. Çalışma nitel bir çalışmadır ve bu çalışmada nitel araştırma yöntemleri arasında yer alan fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Çalışma grubu ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Çalışma grubunu 2020-2021 eğitim öğretim yılında Mersin ilinin dört merkez ilçesinde özel eğitim sınıfı bulunan ortaokullarda görev yapmakta olan ve bulunduğu okulda en az bir yıl süre ile görev yapan özel eğitim öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilen veri, içerik analizi ile incelenmiştir. Analiz sonucunda; okul yöneticilerinin özel eğitim alanına tam olarak hâkim olmadıkları bulgusuna ulaşılmıştır.  Ayrıca katılımcıların okul yöneticilerinden gerek özel eğitim alanına yönelik gerek yönetim alanına yönelik gerekse de insani açıdan oldukça fazla beklentilerinin olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Katılımcıların yarısından fazlası, okul yöneticilerinin özel eğitim alanına yönelik yeterli donanıma sahip olmamasının ve özel eğitim öğretmenlerinin beklentilerini karşılayamamalarının çeşitli nedenlerine dair görüş bildirmiştir. Bu görüşler özel eğitim alanına hâkimiyet ve insani, teknik ve kavramsal yeterlikler olarak ele alınmıştır.  Ayrıca katılımcıların tamamına yakını, özel eğitim alanında yöneticilik yapan okul yöneticilerinden beklentilerinin olduğuna dair ifadelerde bulunmuştur. Özel eğitim sınıfı olan ortaokullarda görev yapan okul yöneticilerinin insani, teknik, ve kavramsal yeterlikleri de katılımcılar tarafından sıklıkla dile getirilmiştir. Katılımcılar okul yöneticilerinin insani, teknik ve kavramsal boyutlardaki yeterlik düzeylerine sahip olmalarını beklediklerine vurgu yapmışlardır. Bu noktada adalet, empati, liyakat teknik iş ve işlemlerde yetkinlik, özel eğitim alanında kendilerini güncellenme konuları katılımcıların yarısından fazlasının sorun olarak gördükleri ve sıklıkla değindikleri konulardır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the opinions of special education teachers working in schools with special education classes on the professional competencies of school administrators.  The phenomenological research method, which is one of the qualitative research methods, was used in this study. The study group  was determined by the criteria sampling method. The study group consists of the special education teachers working in the schools for an academic year, with special education classes in the four central districts of Mersin province in the academic year 2020-2021.  The data obtained through the semi-structured interview form created by the researcher was analyzed by content analysis. It was observed that the participants frequently pointed out that the school administrators did not have full knowledge of special education field. Moreover, it was uncovered that teachers have lots of expectations from administrators in special education field. They also explained the humanistic, conceptual and technical skills their administrators had. More than half of the participants stated various reasons about why school administrators did not have enough capabilites of special education and could not fulfill the expectations of special education teachers. These are discussed as ineffective humanistic, conceptual and technical skills besides lack of information about field of special education. Participants epmhasized that they expect those skills from their administrators.  More than half of the them frequently pointed out justice, empathy, merit, competence at technical processes, self update for special education field as problematic issues.