Doğrudan yabancı yatırımların hukuki çerçevesi
Legal framework of foreign direct investments
Yazar: HÜSNÜ TURANLI
Danışman: PROF. DR. VAHİT DOĞAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hukuk kuralları = Law rules ; Hukuk sistemi = Law system ; Kanunlar = Laws ; Tahkim = Arbitration ; Uluslararası hukuk = International law ; Yabancı pazarlar = Foreign markets ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Yabancı yatırımcılar = Foreign investors ; Yabancılar = Foreigners ; Yabancılar mevzuatı = Foreigners regulations

Özet:
Uluslararası ticarette DYY'ların gelişiminin müteakip, DTÖ, yatırım ilkeleri olarak adlandırılabilecek ve bir bütün olarak yatırım iklimini temsil eden bazı standartlar öngörmüştür. Bu standartlar uluslararası alanda kabul görmüştür. Genel olarak bakıldığında birçok ülke bu standartları benimseme ve çok uluslu şirketlerin girişi, yerleşimi ve işletimini kolaylaştırmak için ulusal mevzuatında gerekli değişiklikleri yapma çabası içindedir.Bazı ülkelerin mevzuatında, yabancı yatırımın kısıtlandığı alanlar açık olarak ifade edilmiş ve ortaya konulmuştur. Bazı ülkelerde ise, yabancı yatırımı düzenleyen ve yatırımın kısıtlanmasına ilişkin şartları belirleyen tek bir kanuni düzenleme vardır. Bu şartlar, genel olarak, ulusal güvenlik, kamu düzeni, kamu sağlığı ve çevredir. . Burada, yatırım serbestîsi esas kısıtlama ise istisnaîdir.Türk yabancı yatırım mevzuatı, bu iki değişik yaklaşımın bir karışımıdır. 4875 sayılı DYYK ve onu takip eden yeni düzenlemeler, uluslar arası yatırım ilkelerinin ışığında düzenlenmiş ve söz konusu ilkelerin büyük bir kısmını içermektedir. Bununla birlikte, Türk yatırım mevzuatındaki asıl sorun, yeni kabul edilen kanuni düzenlemeler ile daha önceki yıllarda kabul edilen ve birtakım kısıtlamalar getiren düzenlemeler arasındaki çelişkidir. Diğer bir sorun ise, hangi alanlarda yatırım kısıtlaması getirildiğinin açı olarak belirlenmemiş olmasıdır.Sonuç olarak, Türk yabancı yatırım mevzuatında, kısıtlama getirilen alanlar daha belirgin olmalı, idarî düzenlemeler de dâhil tüm düzenlemeler şeffaf olmalıdır. Öte yandan, yabancı yatırım için tek bir giriş noktası bulunmalıdır.Anahtar Sözcükler1.Doğrudan Yabancı Yatırımlar2.Uluslararası Yatırım3.Karşılaştırmalı Hukuk4.Mevzuat5.KanunÖZETHüsnü TURANLI, Doğrudan Yabancı Yatırımların Hukuki Çerçevesi, Doktora Tezi, Ankara, 2008.Uluslararası ticarette DYY'ların gelişiminin müteakip, DTÖ, yatırım ilkeleri olarak adlandırılabilecek ve bir bütün olarak yatırım iklimini temsil eden bazı standartlar öngörmüştür. Bu standartlar uluslararası alanda kabul görmüştür. Genel olarak bakıldığında birçok ülke bu standartları benimseme ve çok uluslu şirketlerin girişi, yerleşimi ve işletimini kolaylaştırmak için ulusal mevzuatında gerekli değişiklikleri yapma çabası içindedir.Bazı ülkelerin mevzuatında, yabancı yatırımın kısıtlandığı alanlar açık olarak ifade edilmiş ve ortaya konulmuştur. Bazı ülkelerde ise, yabancı yatırımı düzenleyen ve yatırımın kısıtlanmasına ilişkin şartları belirleyen tek bir kanuni düzenleme vardır. Bu şartlar, genel olarak, ulusal güvenlik, kamu düzeni, kamu sağlığı ve çevredir. . Burada, yatırım serbestîsi esas kısıtlama ise istisnaîdir.Türk yabancı yatırım mevzuatı, bu iki değişik yaklaşımın bir karışımıdır. 4875 sayılı DYYK ve onu takip eden yeni düzenlemeler, uluslar arası yatırım ilkelerinin ışığında düzenlenmiş ve söz konusu ilkelerin büyük bir kısmını içermektedir. Bununla birlikte, Türk yatırım mevzuatındaki asıl sorun, yeni kabul edilen kanuni düzenlemeler ile daha önceki yıllarda kabul edilen ve birtakım kısıtlamalar getiren düzenlemeler arasındaki çelişkidir. Diğer bir sorun ise, hangi alanlarda yatırım kısıtlaması getirildiğinin açı olarak belirlenmemiş olmasıdır.Sonuç olarak, Türk yabancı yatırım mevzuatında, kısıtlama getirilen alanlar daha belirgin olmalı, idarî düzenlemeler de dâhil tüm düzenlemeler şeffaf olmalıdır. Öte yandan, yabancı yatırım için tek bir giriş noktası bulunmalıdır.Anahtar Sözcükler1.Doğrudan Yabancı Yatırımlar2.Uluslararası Yatırım3.Karşılaştırmalı Hukuk4.Mevzuat5.Kanun

Abstract:
After the development of FDI in international trade, WTO has envisaged some standards, that can be named as investment principles, which overall represent investment climate. These standards are internationally recognized. Viewed as a whole, many nations have been endeavouring to adopt these standards and making the necessary amendments in their legislation to ease the entry, settlement and operation of MNC?s.In some legislations, the sectors where foreign investment is restricted are clearly stated and laid down. In some legislations, there appears to be one spesific law which regulates foreign investment and specifies the conditions or reasons where investment may be restricted. These, in general terms can be spelled as national security, public order and health and environment. In these legislations, the principle is the freedom of investment and restriction is exceptional.Turkish legislation, whereas, is quite a mixture of these concepts. The Foreign Investment Law, numbered 4875, and the other laws following it have been drafted in view of the international investment rules and include most of these rules. But the main question rising in the Turkish Law is the contradictions between these new laws and those that had been adopted many years ago, which brings many barries to foreign investment. Another important question is the lack of a legislation which lays out clearly the sectors that restrict the foreign investment.It is important that Turkish national legislation clearly define the restrictions for the foreign investments and all regulations including administrative procedures be transparent. On the other hand, there should be one station for the entry of the foreign investment.Key Words1.Foreign Direct Investments2.International Investment3.Comperative Law4.Legislation5.Law