Genç yetişkin bireylerin kişilik ve mizaç özellikleri ile evlilik beklentisi arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between marriage expectations and temperament and character in young adult individuals
Yazar: BEGÜM SELEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA GÖKÇE TURAN
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Evlilik = Marriage ; Genç yetişkinler = Young adult ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mizaç = Temperament

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı genç yetişkin bireylerin kişilik ve mizaç özellikleri ile evlilik beklentisi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Ayrıca araştırma kapsamında kişilik ve mizaç özellikleri ve evlilik beklentisinin kişilerin demografik özelliklerine bağlı olarak nasıl değişiklik gösterdiği de incelenmiştir. Bu amaçla İstanbul'da ikamet eden ve yaş aralığı 20 ile 35 arasında değişen 328 genç yetişkin birey kişilik ve mizaç ile evlilik beklentisi anketlerini doldurmuştur. Araştırma kapsamında kullanılan kişilik ve mizaç anketi Cloninger (1993) tarafından geliştirilmiş, Türkçe geçerlilik güvenirlilik çalışması ise Köse ve ark. (2004) tarafından yapılmıştır. Evlilik beklentisi anketi ise Jones ve Nelson tarafından (1996) geliştirilmiş, Soysal ve ark. (2016) tarafından ise Türkçe geçerlilik güvenirlilik çalışması yapılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen bulguların analizinde Independent T-testi ve One-Way Anova testi uygulanmıştır (SPSS 21.0). Yapılan analiz sonuçları evlilik beklentisinin ile mizaç ve karakter envanteri alt boyutlarından yenilik arayışı ile negatif anlamlı ilişkiye sahipken, ödül bağımlılığı, kendini yönetme, işbirliği yapma ve kendini aşma alt boyutlarıyla ise anlamlı pozitif korelasyon göstermiştir. Ayrıca demografik özelliklere göre meydana gelen farklılaşma incelendiğinde ise erkeklerin genel olarak kadınlara göre daha yüksek evlilik beklentisine sahip olduğu ve kişilerin romantik ilişki durumunun evlilik beklentisini arttırdığı ortaya konmuştur. Mizaç ve karakter envanterinin kendini yönetme ve kendini aşma alt boyutlarında erkeklerin kadınlara göre daha yüksek skor aldıkları bulunmuştur. Ayrıca, yaş gruplarının kişilerin mizaç ve karakter düzeylerini etkilediği bulunmuştur. Sonuç olarak, kişilerin demografik özellikleri evlilik beklentisi üzerinden önemli bir değişken olduğu ve kişilerin evlilik beklentilerinin kişilik ve mizaç özelliklerinden etkilendiği ortaya konmuştur.
Anahtar kelimeler: Evlilik, mizaç, kişilik, genç yetişkin bireyler

Abstract:
The main aim of this study is to investigate the relationship between marriage expectations and temperament and character in young adult individuals. Besides, we aimed at revealing if marriage expectations and temperament as well as character would alter according to the demographics of the participants involved. For this reason, 328 young adults aged 20 - 35 years who lived in Istanbul filled out the marriage expectations and temperament and character scales. The temperament and character inventory (TCI) was developed by Cloninger (1993) and adapted by Kose et al. (2004) into Turkish with the validity and reliability analysis. The marriage expectations scale was developed by Jones and Nelson (1996) and adapted by Soysal et al. (2016) who conducted the required validity and reliability analysis for Turkish. The findings obtained were analysed using Independent T-test and One-Way Anova depending on the number of the variables to be compared (SPSS 21.0). The analysis results revealed that marriage expectation was associated with some dimensions of temperament and character inventory that demonstrated a negative correlation with novelty seeking and positive correlation with reward dependence, self-directedness, cooperativeness and self-transcendence (p<0.05). Also, men had a higher marriage expectation compared to the women included and romantic relationships markedly increased marriage expectations regardless of sex (p<0.05). We found the marriage expectations changed as people aged (p<0.05), suggesting that age is an important factor for marriage expectations. As a result, demographics are important variables that affect marriage expectations and there is a strong relation between marriage expectations and temperament and character regardless of gender.
Key words: Marriage, temperament, character, young adults