Üniversite takımlarında spor yapan öğrencilerin madde bağımlılığından korunmada öz yeterliliklerinin incelenmesi: İstanbul ili örneği
Examination of self-efficacy in preventing substance dependency among university athletes: a case study of İstanbul province
Yazar: ÖZCAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. HAFİZE HİKMET SEVİL ATASOY
Üsküdar Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Olay Yeri İnceleme ve Kriminalistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Çalışma, gençlerin madde kullanımıyla ilgili riskleri ve bu risklerle başa çıkma yeteneklerini anlamak amacıyla tasarlanmıştır. Araştırmanın temel odak noktası, spor yapan üniversite öğrencilerinin madde bağımlılığından korunma konusundaki öz-yeterliliklerini belirlemek ve bu bilgileri, gelecekteki müdahale programlarının geliştirilmesine yönelik stratejilerin oluşturulmasına katkı sağlamak için kullanmaktır. 
Araştırmadaki örneklem büyüklüğünün belirlenme aşamasında, İstanbul'da spor organizasyonlarına katılan 41 üniversiteye ulaşılmıştır. Bu üniversitelerdeki 18-28 yaş aralığındaki 19 farklı branştan sporcular, rastgele yöntemle seçilmiş ve madde bağımlılığından korunma öz yeterlilik formunu doldurmuşlardır. 
Çalışmanın bulguları incelendiğinde; Cinsiyet analizi, kadınların bu alandaki öz-yeterlilik konusunda daha yüksek bir farkındalığa sahip olduğunu göstermektedir. Yaş değişkeninin sonuçları, madde bağımlılığından korunma öz-yeterliliğinin yaşa bağlı olarak değişmediğini göstermektedir. Spora başlama yaşı ile ilgili sonuçlar, genel olarak spora başlama yaşının madde bağımlılığından korunma öz-yeterliliği üzerinde belirleyici bir faktör olmadığını göstermektedir. Aktif spor yılları ile ilgili sonuçlar, sporculuk süresinin "arkadaşına destek olma" boyutu üzerinde pozitif bir etkisi olduğunu göstermektedir. Bu, sporcuların sosyal destek becerilerinin zamanla gelişebileceğini ve bu alandaki etkileşimin daha fazla araştırılması gerektiğini göstermektedir.
Bu çalışma aynı zamanda, madde bağımlılığından korunma stratejilerinin geliştirilmesinde öz-yeterliliğin rolünü vurgulayan literatüre önemli bir katkı sunmaktadır ve sporcuların bu alandaki ihtiyaçlarına odaklanan özgün bir değere sahiptir.

Abstract:
This study was designed with the aim of understanding the risks associated with substance use among young individuals and their ability to cope with these risks. The primary focus of the research is to determine the self-efficacy of university students engaged in sports in preventing substance addiction and to use this information to contribute to the development of strategies for future intervention programs.
During the stage of determining the sample size for the research, 41 universities participating in sports organizations in Istanbul were reached out to. Athletes from 19 different sports branches within the age range of 18-28 at these universities were randomly selected and filled out the substance addiction prevention self-efficacy form.
Upon examining the findings of the study, the gender analysis indicates that women have a higher awareness of self-efficacy in this area. The results of the age variable show that substance addiction prevention self-efficacy does not change with age. The results regarding the age of starting sports generally demonstrate that the age at which one begins sports is not a determining factor in substance addiction prevention self-efficacy. The results concerning the active years in sports show a positive effect on the "supporting a friend" dimension. This suggests that athletes' social support skills can develop over time and warrant further research in this area.
This study also provides a significant contribution to the literature by highlighting the role of self-efficacy in the development of substance addiction prevention strategies and holds unique value in addressing the needs of athletes in this regard.