II. Abdülhamid döneminde Kanada'ya dair bir kaynak: BOA y.prk.tkm.-25/50 numaralı eserin Ontario bölümü
A Source about Canada during the reign of Abdülhamid II: The Ontario part of work with BOA y.prk.tkm.-25/50 imprint
Yazar: OĞUZHAN AVLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY OCAKLI
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih ve Medeniyet Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Tarih ve Medeniyet Araştırmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, Osmanlı Devleti ile Kanada arasındaki ilişkileri farklı bir cepheden ortaya koymaktır. Aynı zamanda ilk önce ticarî olarak başlayan ardından askerî ve siyasî olarak devam eden münâsebetleri ticarî, siyasî ve askerî boyutta incelemektir. Ayrıca Osmanlı Devleti'nin neden Kanada'yı merak ettiğini, devletlerarası ilişkilerin nasıl başlayıp nasıl bir süreç içinde geliştiğini ortaya koymaktadır.
XIX. yüzyılın son çeyreğinde Osmanlı tahtına oturan Sultan II. Abdülhamid'in özellikle devletin içinde bulunduğu sorunların giderilmesi için Avrupalı ve Batılı ülkelerdeki örnek teşkil edecek yenilikleri takip etmek istemiştir. Bu duruma örnek gösterebilecek devletlerden biri de Kanada olarak görülmüştür. Böylece Kanada ile münâsebetler başlamış ve zamanla bu ilişkiler giderek artmıştır.
Konunun ihtivasının zenginliği karşısında şimdiye dek araştırmacılar tarafından ilgi görmemesi ve yapılan çalışmaların kısıtlı olmasından dolayı bu konu araştırılmaya değer görülmüştür. Araştırma çerçevesinde yapılan çalışmalarda ana kaynak olarak Devlet Arşivleri Genel Başkanlığı Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA) kullanılmıştır. BOA, Tahrirat-ı Ecnebiye ve Mabeyn Mütercimliği Alt Fonu'nda bulunan Y.PRK.TKM.-25/50 (İngiltere'nin Kanada müstemlekesini coğrafya ve siyasi tarih açısından değerlendiren eserin üçüncü cüzünün tercümesi) yer alan bu kaynak tezin ana inceleme alanını oluşturmaktadır. Bu belgenin üçüncü cüzünde bahsedilen 'Ontario Eyâleti' ve 'Port Arthur' konu başlıklarına çalışma içerisinde odaklanılmıştır.
Çalışma yapılırken Ontario Eyâleti'nin ve Port Arthur Şehri'nin; tarihi, coğrafyası, gölleri, şelâleleri, körfezleri ve madenleri gibi konuların detaylarına inilerek arşiv belgeleri üzerinden analizler yapılarak detaylı bir şekilde incelenmiştir. 
Ayrıca çalışmada, konu ile ilgili diğer arşiv kaynaklarından istifade edilerek Osmanlı Devleti ile Kanada arasındaki ilişkilerin sosyal boyutuna değinilmiştir.

Abstract:
The purpose of this thesis is to present the relations between the Ottoman Empire and Canada from a different perspective. It aims to examine the relations that initially started as commercial and later continued as military and political, on commercial, political, and military dimensions. Additionally, it seeks to uncover why the Ottoman Empire was interested in Canada and how the interstate relations began and developed over time.
In the late 19th century, especially during the reign of Sultan Abdülhamid II., there was a desire to follow innovations that could serve as examples from European and Western countries to address the problems within the state. Canada was seen as one of the states that could be an example in this regard. Thus, relations with Canada began and gradually grew over time.
Due to the richness of the subject matter and the lack of interest from researchers and limited studies conducted so far, this topic has been considered worthy of investigation. In the research framework, the State Archives General Directorate, Presidency of the Republic Ottoman Archives (BOA), has been used as the primary source. Within the BOA, the source located in the Tahrirat-ı Ecnebiye and Mabeyn Mütercimliği Alt Fonu, titled Y.PRK.TKM.-25/50 (Translation of the third volume of the work evaluating the geography and political history of England's Canada colony) forms the main focus of this thesis. The third volume of this document focuses on the topics of 'Ontario Province' and 'Port Arthur.'
During the study, detailed analyses were conducted by delving into the details of Ontario Province and Port Arthur City, such as their history, geography, lakes, waterfalls, bays, and mines, using archival documents. Furthermore, the social dimension of the relations between the Ottoman Empire and Canada was touched upon by utilizing other archival sources related to the topic.