Zihinsel imge oluşturma uygulamalarının dinleme becerisine etkisi
The effect of mental image making practices on listening skill
Yazar: YASEMİN YAZAR
Danışman: DOÇ. DR. ALİ TÜRKEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Türkçe dersinde bir dinleme stratejisi olarak zihinsel imge oluşturma uygulamalarının ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama başarısı, dinleme öz yeterlik algısı ve dinleme tutumu üzerindeki etkisini incelemektir.
Araştırma 2021-2022 öğretim yılında bahar yarıyılında gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu İzmir il merkezindeki bir devlet ortaokulunun deney ve kontrol grubu olarak iki farklı şubesinde yer alan 28 beşinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada yarı deneysel deneme modellerinden ön test son test kontrol gruplu deneme modeli kullanılmıştır. Araştırmada deney ve kontrol gruplarına, deneysel uygulamalar öncesi "Öyküleyici Metin Başarı Testi", "Bilgilendirici Metin Başarı Testi", "Dinleme Öz Yeterlik Algı Ölçeği", "Dinleme Tutum Ölçeği" uygulanmıştır.
Deney grubundaki öğrencilere haftada iki ders saati olmak üzere sekiz hafta süresince dinleme eğitiminde zihinsel imge oluşturma teknikleri ve etkinlikleri uygulanmıştır. Kontrol grubunda ise dinleme eğitiminin içeriğini oluşturan materyaller Türkçe Öğretim Programındaki dinleme yöntem ve teknikleriyle uygulanmıştır. Deney ve kontrol grubundaki tüm etkinlikler araştırmacı tarafından yürütülmüştür. Uygulamaların sonunda ön test olarak sunulan testler gruplar arasındaki farklılıkları değerlendirmek amacıyla son test olarak da kullanılmıştır. Ayrıca uygulamanın sonunda deney grubuna bir görüşme formu uygulanarak zihinsel imge oluşturma uygulamaları ile ilgili görüşleri alınmıştır. 
Araştırmada elde edilen bulgular incelendiğinde, zihinsel imge oluşturmaya dayalı öğrenim gören ve görmeyen beşinci sınıf öğrencilerinin dinleme başarısı arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülmektedir. Tutum puanları her iki grupta yüksek çıkmış fakat öz yeterlik puanlarında anlamlı bir farklılık bulunmadığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of mental image formation practices as a listening strategy in Turkish lesson on listening comprehension achievement, listening self-efficacy perception and listening attitude of secondary school 5th grade students. 
The research was conducted in the spring semester of the 2021-2022 academic year. The study group consists of 28 fifth-grade students who are in two different branches of a public secondary school in the city centre of Izmir as an experimental and control group. In the study, pre-test and post-test control group trial model was used from semi-experimental trial models. In the study, "Narrative Text Achievement Test", "Informative Text Achievement Test", "Listening Self-Efficacy Perception Scale", "Listening Attitude Scale" were applied to the experimental and control groups before the experimental applications. 
The students in the experimental group were applied mental image formation techniques and activities in listening training for eight weeks, two lessons per week. In the control group, the materials constituting the content of the listening training were applied with the listening methods and techniques in the Turkish Curriculum. All activities in the experimental and control group were carried out by the researcher. The tests presented as pre-tests at the end of the applications were  used as post-tests to evaluate the differences between the groups as well. In addition, at the end of the application, an interview form was applied to the experimental group and their opinions about mental image formation applications were obtained. 
When the findings of the study are examined, it is seen that there is a significant difference between the listening success of the fifth grade students who learn based on mental image formation and those who do not. Attitude scores were high in both groups, but there was no significant difference in self-efficacy scores.