Kur'ân'da şeytani dürtüleri ortaya çıkaran sebeplerin tahlili
Analysis of the causes that reveal satanic impulses in the Qur'an
Yazar: RÜVEYDE DİNÇ KAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET KARA
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
İnsan yeryüzünün halifesi olarak, diğer varlıklardan farklı bir biçimde hisseden, düşünen, duyguları ve iradesi olan, akledebilen bir varlık olarak yaratılmış; maddî ve manevî donanımıyla yaratılmışların en üstünü kılınmıştır. Bu yücelik ona birtakım yükümlülükler getirmektedir. Bu yükümlülüklerden en önemlileri; Allah tarafından fıtrat üzere yaratılan insanın bu fıtrat doğrultusunda yaşamını sürdürmesi, yaratılış gayesinin farkına vararak fıtratını/özünü koruyabilmesi ve sırat-ı müstâkîm üzere ömür sürmesidir.
Bu açıklamalar doğrultusunda çalışmada, insanın eylemlerini tüm boyutuyla ve tam olarak anlayabilmek için davranışlarına yön veren, etki eden her tür köken ve durum incelenecektir. Buna göre aynı eylemin dahi kişiden kişiye farklılaşan yansımaları olabileceği için, kişiyi eyleme yönlendiren kaynakların da çeşitliliği öngörülmektedir. Bu noktada insanı tanıma ve anlama gayreti önem arz etmektedir.
İnsan, benliğinde yaşadığı mücadeleler ve nefsiyle girdiği içsel savaşlar ile kul olabilme gayretini canlı ve dinamik tutma gayesindedir. Bu amaç doğrultusunda Kûr'ân ayetleri ışığında, insanın olumsuzluğa meylinin ve olumsuz fiillerinin içsel sebepleri ortaya konacak ve ilgili ayetler, insan psikolojisi ve fıtratı üzerinden analiz edilmeye çalışılacaktır.
Bu bakış açısından hareketle yapılan çalışmamızla, Allah'ın kelâmı olan Kûr'ân' da, insanı ve insanın fiillerini etkileyen, yön veren şeytani dürtüler ele alınmıştır. Ayrıca Kûr'ân'ın imân eden bir bireyden İlahi Kelâm tıynetine uygun yaşayış sergileyebilme beklentisi kapsamında, insanda var olan şeytanî dürtülerden bireyin nasıl olumsuz etkilendiği, insanın bu ruhsal süreçleri nasıl yaşadığı, özellikle Kûr'ân'ın ruhuna ters ve onaylanmayan yaklaşımların nasıl gerçekleştiği araştırılmıştır. Bu bağlamda insanı, insanın nefsini ve nefsâni isteklerini süsleyerek insanı doğru yoldan saptırmaya çalışan şeytanın insana etkisini, insanda mevcut olan şeytani dürtülerden, şeytandan ve şeytanın vesvesesinden korunma yollarını konu alan âyetler incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Human, as a caliph of the World, differently form other creatures was created as a being who feels, thinks, has feelings and will and can reason and has been made the highest of all beings with his material and spiritual equipment. This privileges imposes some obligations due to the fact that it is about to be fitra by Allah, to live a balanced and righteous life and be aware of the purpose of creation and protect its essence.
In line with these explanations, in order to understand human actions thoroughly, all kinds of origins and situations that guide human behaviours should be examined. With reference to these facts, event the same action can have different reflections from person to person, the diversity of resources that direct people to action is envisaged. At this point, it is important to try to get to know and understand people.
Human aims to keep to effort of being a servant, alive and dynamic, with the struggles in the human self and the internal wars he enters with his soul. In the light of the verses of the Qur'an, it is necessary to try to reveal the internal causes of people's tendency to negativity and negative actions and to examine the relevant verses through human psychology and nature. From this point of view, in our study, the evil impulses that affect man and his actions in the Qur'an, which is the Word of God, have been examined.
In addition, wtihin scope of the expectation of the Qur'an from a believing individual to be able to live in accordance with the divine wisdom How the individual is negatively affected by the evil impulses that exist in man? How do people experience these spiritual processes?
Especially against the spirit of the Qur'an how disapproved aprroaches are realized. In this context human embellishing the soul and desires of man, the effect of the devil wwho tries to mislead people from the right path. The verses about the ways of protection from these evil impulses and the devil's delusions have been examined.