Jakarlı dokuma tasarımında popova desenleri
Popova designs on the jacquard weaving
Yazar: AYTÜL APALAK
Danışman: DOÇ. NESLİHAN YAŞAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
İngiltere'de başlayan Sanayi Devrimi, Fransa'da gerçekleşen Fransız Devrimi ve Çarlık Rusyası'nı tarih sahnesinden silen 1917 Ekim Devrimi gibi siyasi ve toplumsal olaylar, pek çok alanı olduğu gibi sanat ve kültür alanını da derinden etkilemiştir. Ekim Devrimi ve Sovyet ideolojisinin etkisindeki Rus sanat dünyası, birçok sanat akımını başlatır ve sürdürürken, yeni toplumun kılık kıyafet biçimini şekillendirme görevi de sanatçılar tarafından üstlenilmiştir. İlk Sovyet Modası'nın öncülerinden Lyubov Sergeyevna Popova, Konstrüktivist yaklaşımın etkisinde hazırlamış olduğu tekstil tasarımları ile Sovyet moda dünyasını derinden etkileyerek moda, tekstil ve sanat tarihine adını yazdırmayı başarmıştır. 
Bu çalışmanın birinci bölümünde, tekstil dünyasını etkileyen çeşitli sosyo-ekonomik ve siyasal olaylara değinilmiş; sanat eğilimleri ve tekstilde tasarım kavramının oluşma süreci detaylı olarak incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise Popova'nın bir "sanatçı-konstrüktör" olarak gelişimine, sanat anlayışına, tasarım dünyasındaki güçlü etkilerine ve eşsiz tasarımlarına ayrıntılı olarak yer verilmiştir. Geniş bir kaynak taraması yapılarak kumaş koleksiyonlarında Popova desenlerine yer veren ya da benzer etkilerde yeni tasarımlar yapan ünlü kumaş firmaları araştırılmıştır. Üçüncü bölümde ise 2004-2018 yılları arasında Pehlivan Mensucat firmasında tarafımca bir tasarımcı olarak çalışılmış olan Popova desenleri etkisinde hazırlanmış jakarlı dokuma kumaş örnekleri yer almaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Jakarlı Dokuma Tasarımı, Lyubov Sergeyevna  Popova, Konstrüktivizm, İlk Sovyet Modası, Endüstriyel Tasarım

Abstract:
Political and social events such as the Industrial Revolution that started in England, the French Revolution that took place in France and the 1917 October Revolution, which erased Tsarist Russia from the historical scene, had a profound impact on the field of art and culture, as well as many other fields. The Russian art world, influenced by the October Revolution and the Soviet ideology, has undertaken the task of shaping the dressing style of the new society while initiating and maintaining many art movements. Lyubov Sergeyevna Popova, one of the pioneers of the first Soviet Fashion, managed to impress her name in the history of fashion, textile and art by deeply influencing the Soviet fashion world with the textile designs she prepared under the influence of the Constructivism.
In the first part of this study, various socio-economic and political events affecting the textile world are mentioned and the art trends and the formation process of the design concept in textiles were examined in detail. In the second part of the study, Popova's development as an "artist-constructor", her understanding of art, her strong effects in the design world and her unique designs are given in detail. By comprehensive literature searching, famous fabric firms that included Popova patterns in fabric collections or made new designs with similar effects were researched. In the third part, there are jacquard fabric samples prepared under the influence of Popova patterns, which were worked by me as a designer at Pehlivan Mensucat between 2004-2018.

Keywords: Jacquard Weave Design, Lyubov Sergeyevna Popova, Constructivism, First Soviet Fashion, Industrial Design