Türkiye'de e-dönüşümün vergi denetimine etkisinin GİB ve VDK faaliyet raporları çerçevesinde değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of e-transformation on tax audit in Turkey within the framework of GİB and VDK activity reports
Yazar: ABDULLAH ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AY
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Vergi, maliye, muhasebe ve denetim alanında dijital dönüşüm gün geçtikçe ilerlemektedir. Çalışmada Türkiye'de bulanan maliye idaresinin elektronik dönüşüme uyumu incelenecek olup bu dönüşüm sürecinin vergi denetimine etkisi Gelir İdaresi Başkanlığı ve Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının faaliyet raporlarında yer alan veriler üzerinden değerlendirilmeye çalışılacaktır. 
Çalışmanın birinci bölümünde vergi, vergi denetimi, dijital denetim olguları işlenmiş olup ayrıca vergi denetimi yapan kurumların organizasyon yapısı incelenmiştir. İkinci bölümde dijitalleşme kavramı ve dijitalleşme ile hayatımıza giren muhasebe ve vergi uygulamaları ele alınmış, Big Data, Yapay Zeka, Bulut Bilişim, Blok Zincir ve Nesnelerin İnterneti gibi dijital dönüşüm teknolojileri ve vergi denetimi konusunda gelişmiş bazı ülkelerde yapılan çalışmalar incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise Türkiye'de vergi denetimi konusunda faaliyet gösteren kamu kurumlarının faaliyet raporlarında yer alan veriler analiz edilerek vergi denetimini ne yönde etkilediği araştırılmıştır. Bu kapsamda bulunan bulgular doğrultusunda yapılacak işlemler ve öneriler ele alınmıştır. 
Çalışma ile dijitalleşen vergi denetiminin mükelleflerin vergi uyumunu, kurumların aktifliğini, denetim oranlarını, denetimin maliyetini, vergi suçlarının tespitini kolaylaştırdığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Digital transformation is advancing day by day in the field of tax, finance, accounting and auditing. In the study, the compliance of the finance administration in Turkey with electronic transformation will be examined and the impact of this transformation process on tax audit will be evaluated through the data in the activity reports of the Revenue Administration and the Tax Audit Board. 
In the first part of the study, tax, tax audit, digital audit phenomena were discussed and the organizational structure of the institutions performing tax audit was examined. In the second part, the concept of digitalization and the accounting and tax applications that entered our lives with digitalization were discussed, and the studies carried out in some developed countries on digital transformation technologies such as Big Data, Artificial Intelligence, Cloud Computing, Block Chain and Internet of Things, and tax audit were examined. In the third part of the study, the data in the activity reports of public institutions operating in tax auditing in Turkey were analyzed and how they affected tax auditing was investigated. In this context, the actions and recommendations to be taken in line with the findings are discussed. 
The study concluded that digitalized tax audit facilitates tax compliance of taxpayers, effectiveness of institutions, audit rates, cost of audit, and detection of tax crimes.