Hızlı-bozuk konuşan ve kekemeliği olan yetişkinlerin konuşma akıcısızlıklarının karşılaştırılması
A comparison of speech disfluencies between adults who clutter and adults who stutter
Yazar: SEVDE BURCU SARAYDAROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMRAH CANGİ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kekemelik = Stuttering ; Konuşma = Speech ; Konuşma akıcılığı = Speech fluency ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Akıcılık bozuklukları, konuşma akışında atipik hız, ritim ve akıcısızlıklar ile kendini gösteren konuşma bozukluklarını ifade etmektedir. Kekemelik ve hızlı-bozuk konuşma en iyi bilinen ve yaygın akıcı konuşma bozuklukları arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın başlıca amacı, Türkçe konuşan, hızlı-bozuk konuşması olan ve kekemeliği olan yetişkin bireylerin sergilediği akıcısızlık tiplerini karşılaştırmaktır. Bu kapsamda iki grup; kekemelik benzeri akıcısızlık, normal akıcısızlık ve toplam akıcısızlık tipleri ve frekansları açısından karşılaştırılmıştır. Çalışmaya 18-46 yaş arası, (12 erkek 5 kadın) toplam 17 hızlı-bozuk konuşması olan yetişkin birey ve 22-46 yaş arası (12 erkek 5 kadın) toplam 17 kekemeliği olan yetişkin birey dahil edilmiştir. Katılımcılar ile sohbet edilerek katılımcılardan yaklaşık beş dakikalık günlük hayat, iş ve aile gibi konuları içeren doğal konuşma örneği kaydı alınmıştır. Oturum sırasında ses ve video kaydı gerçekleştirilerek verilerin kaydı sağlanmıştır. Akıcısızlıklar hızlı-bozuk konuşma ve kekemelik alanyazınıyla uyumlu olarak sınıflandırılmıştır. Araştırma bulgularına göre, hızlı-bozuk konuşması olan yetişkin bireylerin binişme işlemi yüzdesi, kekemeliği olan yetişkin bireylerdekinden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Kekemeliği  olan yetişkin bireyler hızlı-bozuk konuşması olan yetişkin bireylere kıyasla anlamlı düzeyde daha sık toplam akıcısızlık gerçekleştirmiştir. Çalışmanın bulguları doğrultusunda alanyazınla uyumlu olarak hızlı-bozuk konuşma ve kekemeliğin ayırt edilmesinde akıcısızlık tipleri ve sıklıklarının da kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Fluency disorder is characterized by the deterioration of one or more of the variables that make up speech production, namely rhythm, intonation, stress, pause and rate. Stuttering and cluttering are among the most common and relatively well-known fluency disorders. The primary aim of this study is to compare the types of disfluency exhibited by Turkish-speaking adults who clutter (AWC) and adults who stutter (AWS). To this end, the two groups were compared in terms of the types of stuttering-like disfluencies, normal/other disfluencies, and total disfluencies. A total of 34 individuals, 17 AWC and 17 AWS, participated in the study (age range=18-46,  ¯X=28.61). Fluency disorders in the participants were diagnosed by two language and speech therapists by consensus. A video recording of a five-minute conversation sample was taken by chatting with each participant. All the disfluencies were classified by the researcher by employing the commonly used disfluency classification system. An independent SLT examined 20% of the samples and found very high consensus among evaluators (α=0.81-1.00). The disfluencies exhibited by the two groups were analysed with the Mann-Whitney U or independent samples t-test. According to the research findings, as expected, AWS showed significantly higher levels of stuttering-like disfluencies; prolongation, sound repetition, block and syllable repetition compared to AWC. AWC exhibited significantly higher levels of normal disfluencies; sound repetition and phrase repetition compared to AWS. AWS showed a higher level of 'total disfluency' than AWC. AWC exhibited significantly higher telescoping than AWS. In line with the results of the study, it was concluded that the types and frequencies of disfluencies can also be used in distinguishing between cluttering and stuttering in accordance with the literature.