Iyonize radyasyon uygulanan sıçanlarda beyin dokusundaki oksidan/antioksidan sistem üzerine propolis ve kafeik asit fenetil esterinin etkileri
Effects of propolis and caffeic acid phenethyl ester on the oxidative/antioxidative status in rat brain exposed to ionising radiation
Yazar: HİLAL ALKIŞ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET DİRİER
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology
Dizin: Beyin = Brain ; Propolis = Propolis ; Radyasyon = Radiation

Özet:
Propolis ve onun biyolojik olarak aktif komponenti olan kafeik asit fenetil esteri
(CAPE), antibakteriyal, antiinflamatuvar, antifungal amaçlarla çeşitli hastalıkların
tedavisinde kullanılmıştır. Propolisin oksijen radikallerini temizleyerek etki ettiği,
CAPE'nin lipid peroksidasyonunu önleyerek antioksidan aktivite gösterdiği ve ornitin
dekarboksilaz, protein tirozin kinaz ve lipooksijenaz aktivitelerini inhibe ettiği rapor
edilmiştir. Bu çalışmada amaç, tüm kranyum ışınlaması yapılan sıçanlarda beyinde
oluşan oksidatif stres üzerine propolis ve CAPE'nin antioksidan etkisini araştırmaktı.
 Çalışma grupları; standart kontrol grubu (SC), CAPE için kontrol grubu (CC),
propolis için kontrol grubu (PC), ışınlanan grup (R), CAPE+ışınlanan grup (C+R) ve
propolis+ışınlanan grup (P+R) olmak üzere toplam 6 gruptan oluşturuldu. Kontrol
grupları dışındaki grupların hepsine tüm kranyuma ilk gün 5 Gy tek doz iyonize
radyasyon uygulandı. Propolis, ilk dozu ışınlamadan 1 saat önce olmak üzere 10 gün
boyunca sıçanlara gavaj yoluyla verildi. CAPE'nin ise ilk dozu ışınlamadan 30 dk. önce
olmak üzere 10 gün boyunca intraperitonal olarak verildi. Çalışma sonunda hayvanlar
sakrifiye edilerek beyin dokusu örnekleri alındı. Alınan doku örneklerinden
malondialdehit (MDA) düzeyi, süperoksit dismutaz (SOD) ve glutatyon peroksidaz
(GSH-Px) enzim aktiviteleri gibi oksidan/antioksidan parametreler çalışıldı. R
grubundaki beyin dokusu MDA düzeylerinin, SC grubu, P+R ve C+R gruplarıyla
karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı yüksek olduğu tespit edildi. Bunun yanı
sıra, R grubundaki SOD enzim aktivitesinin, PC ve C+R gruplarıyla karşılaştırıldığında
istatistiksel olarak anlamlı düşük olduğu tespit edildi. GSH-Px enzim aktivitesi
açısından ise gruplar arasında fark gözlenmedi.
 Sonuç olarak; biyokimyasal açıdan baktığımızda oksidan parametrelerin ışınlanan
grupta diğer gruplardan daha yüksek ve antioksidan parametrelerin daha düşük çıkması
radyasyonun radikal aracılığıyla yaptığı hasarı göstermektedir. Buna karşılık ise
propolis ve CAPE'nin antioksidan etkisinin olduğu biyokimyasal parametrelerle
anlaşılmıştır. Radyasyona bağlı beyinde oluşabilecek hasara karşı propolis ve CAPE'nin
radyoprotektif ajan olarak kullanılabilmesi için farmakolojik ve toksikolojik çalışmalara
ihtiyaç vardır.

Abstract:
Propolis and its active component, caffeic asid phenethyl ester (CAPE), were used
as antibacterial, antiinflammatory and antifungal for treatment of several diseases.
Oxygen radical scavanging effects of propolis and antioxidant effects of CAPE by
protecting from lipid peroxidation, and inhibiting ornitine decarboxilase, protein
thyrosine kinase, lipooxygenase activities were reported. The purpose of this study was
to search antioxidant effects of propolis and CAPE on the oxidative stress in rat brain
exposed to total cranium irradiation.
 In this study, rats were divided into 6 groups: standart control (SC), control group
of CAPE (CC), control group of propolis (PC), irradiated group (R), CAPE plus
irradiation (C+R) and propolis plus irradiation (P+R) groups. Rats in control groups
were unirradiated. Rats in R, C+R and P+R groups were exposed to total cranium
irradiation of 5 Gy by single fraction. Propolis was administrated to the rats orally for
ten days and first dose was given 1 hour before irradiation. CAPE was administrated to
the rats intraperitoneally for ten days and first dose was given 30 minutes before
irradiation. Rats were sacrified after 10 days and oxidant/antioxidant parameters such as
malondialdehyde (MDA) concentrations, glutathione peroxidase (GSH-Px) and
superoxide dismutase (SOD) activities in rat brain tissues were determined. MDA levels
in the R group were found to be higher than SC, P+R and C+R groups and were
statistically significiant. SOD levels in R group were found to be lower than PC and
C+R group and were statistically significiant. No difference was found between groups
for GSH-Px activities.
 As results were evaluated biochemically, compared to the other groups increased
oxidant and decreased antioxidant parameters in the irradiated group indicated damage
of radiation by radicals. In addition, biochemical parameters showed antioxidant effects
of propolis and CAPE. However, pharmocologic and toxicologic researches are needed
for using propolis and CAPE as radioprotective agents against radiation-induced
damage in brain.