İlköğretim okulu öğretmenlerinin problem çözme becerileri ile yıldırmaya maruz kalma düzeyleri arasındaki ilişki
Relation between the problem solving skills and the level of being subjected to mobbing off the primary school teachers
Yazar: ERMAN ÇETİN
Danışman: PROF. DR. A. CANAN ÇETİNKANAT
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mobbing = Mobbing ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Psikolojik istismar = Psychological maltreatment ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim okulu öğretmenlerinin problem çözme becerileri ve yıldırmaya maruz kalma düzeylerini belirlemek, problem çözme becerisi ile yıldırmaya maruz kalma düzeyleri arasında ilişki olup olmadığını saptamak ve problem çözme becerisi ile yıldırmaya maruz kalma düzeylerini cinsiyet, mesleki kıdem, öğrenim durumu ve yaş değişkenleri açısından incelemektir. Bu amaçla, 2009-2010 eğitim-öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı, Edirne il merkezinde görev yapan toplam 350 ilköğretim okulu öğretmenine envanter uygulanmıştır. Araştırmada, ilköğretim okulu öğretmenlerinin problem çözme becerileri ile yıldırmaya maruz kalma düzeyleri arasında ilişki olup olmadığı var olan şekliyle betimlenmeye çalışıldığından araştırmanın modeli tarama modelidir. Araştırmada, problem çözme becerisini ölçmek için 1982 yılında P.P. Heppner ve C. H. Peterson tarafından geliştirilen, Problem Çözme Envanteri, yıldırma düzeyini belirlemek için Leymann tarafından geliştirilen LIPT (The Leymann Inventory of Psychological Terrorization) envanteri kullanılmıştır.Araştırmada ilköğretim okulu öğretmenlerine uygulanan problem çözme envanterinin sonuçları normal dağılım gösterirken, yıldırma envanterinin sonuçları normal dağılım göstermemektedir. Araştırmada ilköğretim okulu öğretmenlerinin problem çözme becerilerinin düzeyi ve yıldırmaya maruz kalma düzeyleri aritmetik ortalama ve standart sapmaya bakılarak yorumlanmıştır. İlköğretim okulu öğretmenlerinin problem çözme becerileri ile yıldırmaya maruz kalma düzeyleri arasındaki ilişki değişkenlerden en az biri normal dağılmadığı için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon katsayısının non-parametrik alternatifi olan sperman's rho ile hesaplanmıştır. Problem çözme ve yıldırmaya maruz kalma düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesinde normal dağılım gösteren iki kategorili değişkenler (problem çözme becerisinin cinsiyet değişkeni) için anlamlı fark olup olmadığı bağımsız örneklemlerde t-testi ile, normal dağılım göstermeyen iki kategorili değişkenler (yıldırmaya maruz kalma düzeyinin cinsiyet değişkeni) için anlamlı farkın olup olmadığı Mann Whitney U testi ile hesaplanmıştır. İkiden fazla kategoriye sahip normal dağılım gösteren değişkenler (problem çözme becerisinin mesleki kıdem, öğrenim durumu, yaş değişkenleri) arası farkın anlamlılığı tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile sınanmış ve gruplar arası farkın nereden kaynaklandığını test etmek için Tukey testi kullanılmıştır. İkiden fazla kategoriye sahip normal dağılım göstermeyen değişkenler (yıldırmaya maruz kalma düzeyinin mesleki kıdem, öğrenim durumu, yaş değişkenleri) için anlamlı fark olup olmadığı Kruskal Wallis H testi ile sınanmıştır.Araştırmada aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır;İlköğretim okulu öğretmenlerinin problem çözme becerileri aceleci yaklaşımda ?sık sık? düzeyinde, düşünen yaklaşım, kaçıngan yaklaşım, değerlendirici yaklaşım, kendine güvenli yaklaşım ve planlı yaklaşımda ise ?çoğunlukla? düzeyindedir.İlköğretim okulu öğretmenleri tüm alt boyutlarda ?hiç? düzeyinde yıldırmaya maruz kalmaktadırlar. Öğretmenlerin en çok karşılaştıkları yıldırma davranışları kendini gösterme ve iletişim olanaklarının kısıtlanması boyutunda en az karşılaştıkları yıldırma davranışları ise sağlığa doğrudan saldırı boyutundadır.Problem çözme becerisi ile yıldırma ilişkisi incelendiğinde; ilköğretim okulu öğretmenlerinin problem çözme becerileri ile yıldırmaya maruz kalma düzeyleri arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. İlköğretim okulu öğretmenlerinin problem çözme becerileri arttıkça yıldırmaya maruz kalma düzeyleri de artar ya da ilköğretim okulu öğretmenlerinin problem çözme becerileri azaldıkça yıldırmaya maruz kalma düzeyleri de azalmaktadır.İlköğretim okulu öğretmenlerinin problem çözme becerileri, cinsiyet, yaş ve öğrenim durumu değişkenlerine göre anlamlı fark göstermemektedir ancak mesleki kıdem değişkenine göre anlamlı fark göstermektedir.İlköğretim okulu öğretmenlerinin yıldırmaya maruz kalma düzeyleri, cinsiyet, yaş, öğrenim durumu ve mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı fark göstermemektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to determine problem solving skills and the level of being subjected to mobbing of the primary school teachers, to fix the relation between problem solving skills and the level of being subjected to mobbing, and to examine problem solving skills and the level of being subjected to mobbing from the point of view of sex, professional seniority, situation of education and age variables. With this aim, a scale has been applied to in total 350 primary school teachers who are duty connected with the Ministry of the National Education in the city centre of Edirne. Because of trying to describe the relation of problem solving skills and the level of being subjected to mobbing of the primary school teachers with the available form in this research, the model of the research is the model of scanning ın the research, Problem Solving Inventory developed by P.P. Heppner and C.H. Peterson in 1982, LIPT (The Leymann Inventory of Psychological Terrorization) scale developed by Leymann to determine mobbing level are translated with the name of mobbing by the researcher, has included personel and professional information has been used.In the research, the levels of problem solving skills and being subjected to mobbing of the primary school teachers has been interpreted by looking at the arithmetical average and Standard deviation. The relation of the levels of problem salving skills and being subjected to mobbing has been calculated with Sperman?s rho of which non-parametric alternative of the Pearson Moments Product Chrelasion Coefficient because of the fact that at least one of the variables is not spread normally. The sex variable of the skills of problem salving of the primary school teachers has been tested with t-test, the sex variable of mobbing has been tested with Mann Whitney U test, the professional seniority of problem solving skill has been tested with the varyans analysis which has add direction (ANOVA), the Professional seniority variable of mobbing has been tested with Kruskal Wallis H test, the education situation variable of problem solving skill has been tested with the varyans analysis which has add direction (ANOVA), the education situation variable of mobbing has been tested with Kruskal Wallis H test, the age variable of problem solving skill has been tested with varyans analysis which has add direction (ANOVA), and the age variable of mobbing has been tested with Kruskal Wallis Test.In the research, the results below has been attained;Problem solving skills of the primary school teachers are on the often level in the impatient approach and problem solving skills of primary scholl teachers are on the usually level in thinking approach, avoiding approach, evaluating approach, selfconfident approach and planned approach.Primary school teachers are subjected to mobbing in nothing level. Mobbing behaviours which teachers confront most is showing him/her self and mobbing behaviours which teachers confrort least when communication supplies are limited is aggression to health directly.Problem solving skills of primary school teachers have showed meaningful differences according to the variables of sex, age and education situation, but have not showed any meaningful differences according to the variables Professional seniority.The levels of being subjected to mobbing of primary school teachers have not showed any meaningful differences according to the variables of sex, age, education situation and Professional seniority.According to these results, primary school teachers has been suggested to arrange internal trainings about introducing the techniques of problem solving and mobbing.