Total diz protezi ameliyatı olan hastalarda yeme davranışı ile erken dönem fonksiyonel klinik sonuçlar arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between eating behavior and early functional clinical outcomes in patients undergoing total knee replacement surgery
Yazar: TUĞÇE KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. NESLİ ERSOY
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme Ana Bilim Dalı / Beslenme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
Bu çalışmanın amacı total diz protezi ameliyatı olan hastalarda yeme davranışı ile fonksiyonel klinik sonuçlar arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Çalışma popülasyonu total diz protezi ameliyatı olan hastalardan oluşmaktadır. Tüm hastalara ameliyat öncesi genel bilgiler ve Yetişkin Yeme Davranışı Ölçeği (YYDÖ) içeren anket formu doldurulmuştur. Buna ek olarak her hastaya antropometrik ölçüm (boy uzunluğu ve vücut ağırlığı) ve Oxford Diz Skoru değerlendirmesi yapılmıştır. Ameliyat sonrası 2.ay kontrolünde antropometrik ölçümler (boy uzunluğu ve vücut ağırlığı) ve Oxford diz skoru değerlendirmesi tekrarlanmıştır. Ameliyat öncesi beden kütle indeksi (BKİ) ve ameliyat sonrası BKİ değerleri karşılaştırılmıştır. Hastalar BKİ sınıflandırmasına göre gruplandırılıp YYDÖ puanları karşılaştırılmıştır. Hastalar Oxford skorlarına göre gruplandırılıp YYDÖ puanları da karşılaştırılmıştır. Aynı zamanda BKİ ve YYDÖ arasındaki ilişki ve Oxford skoru ve YYDÖ arasındaki ilişki korelasyon analiziyle değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan yaş ortalaması 60.2±3.9 yıl olan (48-65 yaş arası) 106 hastanın (95 kadın, 11 erkek) ameliyat öncesi BKİ ortalama 31.5±5.3 kg/m² iken ameliyat sonrası BKİ ortalama 30.7±5.1 kg/m² olarak hesaplanmıştır (p=<0.001). Oxford diz skoru ameliyat öncesi ortalama 14.9±6.5 puan iken, ameliyat sonrası ortalama skor 30.8±6.9 puana yükselmiştir (p<0.001). Hastalar BKİ sınıflandırmasına göre sınıflandığında, sınıflar arasında YYDÖ puanları açısından fark saptanmamıştır. Hastalar Oxford skoruna göre gruplandırıldığında gruplar arasında YYDÖ puanları arasında da fark saptanmamıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre, ameliyat öncesi BKİ değerleri ile duygusal aşırı yeme skorları arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0.042, r=0.198). Katılımcıların ameliyat sonrası BKİ değerleri ile yavaş yeme skorları arasında negatif anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0.041, r=-0.199). Katılımcıların ameliyat sonrası Oxford skorları ve YYDÖ ilişkisi değerlendirildiğinde, ameliyat sonrası Oxford skorları ile yemek seçiciliği arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0.035, r=0.205). Sonuç olarak; çalışmadan elde edilen bulgulara göre total diz protezi ameliyatı sonrası hastaların Oxford skorlarına göre klinik sonuç grupları arasında YYDÖ puanları açısından anlamlı fark saptanmamıştır. Aynı zamanda BKİ sınıflandırmasına göre sınıflar arasında YYDÖ puanları açısından anlamlı fark görülmemiştir. Bunun yanında, ameliyat öncesi BKİ değerleri ve duygusal aşırı yeme ile ameliyat sonrası BKİ değerleri ile yavaş yeme arasında anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Bunun yanında Oxford skoru ile yemek seçiciliği arasında da anlamlı bir ilişki gözlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the relationship between eating behavior and functional clinical outcomes in patients who underwent total knee arthroplasty. The study population consisted of patients who underwent total knee arthroplasty. All patients were provided with general information and a questionnaire form including the Adult Eating Behavior Questionnaire (AEBQ) before surgery. In addition, anthropometric measurements (height and body weight) and Oxford Knee Score were evaluated for each patient. Anthropometric measurements (height and body weight) and Oxford knee score were repeated at the 2nd month postoperative follow-up. Preoperative body mass index (BMI) and postoperative BMI values were compared. Patients were classified according to BMI classification and their AEBQ scores were compared. Patients were grouped according to their Oxford scores and their AEBQ scores were also compared. At the same time, the relationship between BMI and AEBQ and the relationship between Oxford score and AEBQ were evaluated by correlation analysis. The mean preoperative BMI of 106 patients (95 female, 11 male) with a mean age of 60.2±3.9 years (range 48-65 years) who participated in the study was calculated as 31.5±5.3 kg/m² while the mean postoperative BMI was 30.7±5.1 kg/m² (p=<0.001). While the mean preoperative Oxford knee score was 14.9±6.5 points, the mean postoperative score increased to 30.8±6.9 points (p<0.001). When the patients were classified according to BMI classification, no difference was found between the groups in terms of AEBQ points. When the patients were grouped according to Oxford score, no difference was found between the groups in terms of AEBQ points. According to the correlation analysis results, a significant relationship was found between preoperative BMI values and emotional overeating scores (p=0.042, r=0.198). A negative significant relationship was found between the participants' postoperative BMI values and their slowness in eating scores (p=0.041, r=-0.199). When the participants' postoperative Oxford scores and the AEBQ relationship were evaluated, a significant relationship was found between the postoperative Oxford scores and food fussiness (p=0.035, r=0.205). As a result; according to the findings obtained from the study, no significant difference was found between the clinical outcome groups according to the Oxford scores of the patients after total knee replacement surgery in terms of AEBQ points. At the same time, no significant difference was found between the groups in terms of AEBQ points according to the BMI classification. In addition, a significant relationship was found between the preoperative BMI values and emotional overeating and between the postoperative BMI values and slowness in eating. In addition, a significant relationship was observed between the Oxford score and food fussiness.