Bal arılarının değişik kışlatma şekiller sırasında farklı kovan tiplerinin ve beslenme şekillerinin koloni performansına ve bal verimine etkisi
The Effects of different hive forms and feeding types on colony performance and productivity during various wintering methods of honeybees
Yazar: YAKUP İHSAN YORGANCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÖZNUR POYRAZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bal Arılarının Değişik Kışlatma Şekilleri Sırasında Farklı Kovan Tiplerinin ve Besleme Şekillerinin Koloni Performansı ve Bal Verimine Etkileri Araştırmada ele alınan strafor ve tahta kovanlar, farklı kışlatma ve farklı besleme şekillerine tabi tutulmuştur. Kışlatma süresi sonunda uygulanan bu farklı metotların koloni performansı ve bal verimi üzerine etkisini saptamak için nektar akımı başlan gıcından itibaren bal hasadına kadar koloniler aylık olarak anlı çerçeve sayısı, yavru alanı ölçüsü ve ölü arı miktarı yönünden gerekli ölçümler yapılmıştır. Bal hasat dö neminde ise, koloni performansı göstergesi olan bu kriterin bal verimine etkisi belir lenmiştir. Anlı çerçeve sayısı yönünden yapılan değerlendirmede, kovan tipi olarak tah ta kovanların nektar akımına daha iyi girdikleri, ancak Temmuz ve Ağustos aylarında strafor kovanların daha iyi durumda oldukları gözlenmiştir. Şurupla beslenen kovan larda tahta kovanlara benzer bir sonuç elde edilmiştir. Anlı çerçeve sayısı yönünden dışarıda kışlatılan kovanların içeride kışlatılan kovanlara oranla daha iyi kışladıkları ve nektar akımına güçlü girdikleri bulunmuştur. Bu özellik yönünden tahta kovanlar ve şurupla beslenen kovanlar lehinde olan bu farklar ilk dört ayda istatistiki yönden önemli bulunmuştur (P< 0,01). Yavru alanı ölçüsü bakımından tahta kovanlarda ve şurupla beslenen gruplar da diğer gruplara göre yine ilk aylarda bir üstünlük görülmüştür. Ancak bu üstünlük bal hasat dönemine yaklaşıldığında kaybolmuştur. Dışarıda kışlatılan kovanlarda araştırma süresince içeride kışlatılan kovanlara göre daha fazla yavru alanı ölçüsü bulunmuştur. Ölü an miktarı yönünden koloniler içeride kışlatma ve strafor kovanların o- lumsuz koşullarından etkilenmiştir. Bu gruptaki kolonilerden nektar akımı başlangı-65 çında daha fazla ölü an toplanmıştır. Kekle beslenen kolonilerden şurupla beslenen kolonilere oranla daha fazla ölü arı toplanmıştır. Bal verimi yönünden strafor kovanda bulunan, dışarıda kışlatılan ve kekle beslenen gruplardan diğer gruplara nazaran daha fazla bal üretilmiştir. Ancak aradaki bu fark istatistiki yönden önemsiz bulunmuştur. Sonuç olarak koloni performansı ve bal verimi yönünden dışarıda kışlatmanın daha iyi olduğu sonucuna varılmıştır. Strafor kovanlardan elde edilen değerlere ba kıldığında tahta kovanlardan iyi olduğu ancak kışlatma döneminde daha dikkatli davranı İması koşulu ile kullanılabileceği, kekle beslemenin bal veriminde bariz bir üstünlüğü olmamasına karşın diğer değerler yönünden iyi çıkması nedeni ile tercih edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler : Bal ansı, besleme şekli, kışlatma, koloni performansı, kovan,

Abstract:
The Effects of Different Hive Forms and Feeding Types on Colony Performance and Productivity During Various Wintering Methods of Honeybees The straphore and wooden hives which were dealt with in this study were applied to various wintering and feeding methods. In order to determine the effects of these different methods, which were carried out at the end of the wintering period,on colony performance and productivity, the following procedure was succeeded. Beginning from the flowing of nectar to the end of the honey collecting period, bee colonies were observed and monthly measurements were done. For the necessary measurements following scales were considered; the number of frame with bees on it, the field of virjin bees and the amount of dead bees. At the honey collecting period, the effects of the criterions above, that are the actual scales of colony performance, on honey productivity were detemined. At the evaluation with regard to the number of frame with bees on it, it was observed that when the wooden hives were preferred better results on the flowing of nectar were taken. On the other hand, it was observed that in July and August straphore kind of hives were in better position than the wooden ones. Similarly, when the hives which were fed with syrup were used almost same results with wooden hives were obtained. When these two wintering methods, outside wintering and inside wintering, were compared from the view of the number of frames with bees it was observed that the outside-wintered hives gave better results and came in to nectar-flowing stronger than the inside-wintered hives. These differeces on the side of wooden hives, especially with regard to outside and inside wintering methods, show remarkable statistical outcomes especially for the first four months (P< 0,001). As for the view of the scale of the field of virjin bees, it a superiority of the groups in wooden hives and in the hives fed with syrup in the first months was67 observed. However this superiority disappeared towards the honey collecting period. In the hives which had been wintered outside during the research period more scale of virjin-bee-field was found than in the hives wintered inside. From the view of the amount of dead bees, bee colonies were effected by the negative conditions of outside-wintering and straphore kind of hives. From the colonies which were in this group more dead bees were collected at the beginning of nectar flowing. From the view of honey production, it was observed that the group which was in the straphore hives, was wintering outside and was fed with cake produced much more amount of honey than the other groups. However the difference between these groups was found unimportant regarding statistical records. Consequently, it was found out that outside-wintering method was better for high productivity of honey and colony performance. When the results obtained from straphore hives was examined it was understood that straphore hives are better than wooden hives, however, they can be used in wintering period only if they are used more carefully. Besides, another important conclusion of this study is that although the method of feeding with cake doesn't have an obvious superiority, due to its other superior outcomes and advantages this method should be preferred.

Key words : Colony performance, feeding type, hive, honeybee, wintering,