Fen bilimleri öğretmenlerinin mühendislik öğretimi özyeterliliklerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi
Examination of science teachers' engineering teaching self-efficiency in terms of different variables
Yazar: DERYA ERDEMİR YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM ŞAHİN ÇAKIR
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; FeTeMM = STEM ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Mühendislik eğitimi = Engineering education ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırmada öğretmenlere yönelik Mühendislik Öğretimi Özyeterlilik Ölçeği (MÖÖzÖ)'ni Türkçeye uyarlayarak geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılması ve fen bilimleri (fen bilgisi, fizik, kimya, biyoloji) öğretmenlerinin mühendislik öğretim özyeterlilik inançlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, araştırmada veri toplama aracı olarak 2014 yılında Yoon, Evans ve Strobel'in ''Teaching Engineering Self-efficacy Scale (TESS)'' adlı ölçeği ve kişisel bilgiler formu kullanılmıştır. Araştırma, betimsel tarama modeli esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada uyarlanan ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışması Giresun ilinde MEB'e bağlı okullarda görev yapan 476 fen bilimleri öğretmenleri ile test edilmiş, ardından Ordu ilinde MEB'e bağlı okullarda görev yapan 221 fen bilimleri öğretmenleri ile ana çalışma yapılmıştır. MÖÖzÖ'nün geçerlik ve güvenirlik analizlerinde AMOS 24.0 ve SPSS 22.0 paket programları ile açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi ve Cronbach alpha güvenirlik katsayısı hesaplamalarından faydalanılmıştır. Fen bilimleri öğretmenlerinin mühendislik öğretimi özyeterlilik inançlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi ise SPSS 22.0 istatistik paket programında bağımsız örneklemler t-testi, One Way ANOVA ve Scheffe anlamlılık testi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda geçerli ve güvenilir bir ölçek ulusal literatüre kazandırılmıştır. Bununla birlikte araştırmada fen bilimleri öğretmenlerinin mühendislik öğretimi özyeterlilik inançları, mühendislik eğitimi alma, derslerinde mühendislik eğitimi verme, branş, okulun bulunduğu yerleşim yeri değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterirken; cinsiyet, okul türü, hizmet yılı, yaş değişkenlerine göre farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda bazı önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar kelimeler: STEM eğitim yaklaşımı, özyeterlilik, mühendislik öğretimi, mühendislik öğretimi özyeterliliği, fen bilimleri öğretmenleri, ölçek uyarlama.

Abstract:
In this study, it was aimed to adapt the Engineering Teaching Self-Efficacy Scale (TESS) for teachers into Turkish, to carry out validity and reliability studies and to examine the engineering teaching self-efficacy beliefs of science (science, physics, chemistry, biology) teachers in terms of different variables. For this purpose, Yoon, Evans, and Strobel's "Teaching Engineering Self-Efficacy Scale (TESS)" scale and personal information form in 2014 were used as data collection tools in the research. The research was carried out based on the descriptive survey model. The validity and reliability study of the scale adapted in the study was tested with 476 science teachers working in schools affiliated to National Ministry of Education (NME) in Giresun province, and then the main study was conducted with 221 science teachers working in schools affiliated to NME in Ordu province. AMOS 24.0 and SPSS 22.0 package programs and exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis, and Cronbach alpha reliability coefficient calculations were used in the validity and reliability analysis of the the TESS adapted to Turkish. The examination of science teachers' self-efficacy beliefs in engineering teaching in terms of different variables was carried out with the SPSS 22.0 statistical package program using independent samples t-test, One Way ANOVA and Scheffe significance test. As a result of the research, a valid and reliable scale has been brought to the national literature. However, in the study, while the self-efficacy beliefs of science teachers in engineering teaching differed significantly according to the variables of receiving engineering education, giving engineering education in their classes, branch, and location of the school; It was concluded that there was no difference according to gender, school type, years of service and age variables. In line with the findings obtained from the research, some suggestions were made.

Keywords: STEM education approach, self-efficacy, engineering teaching, engineering teaching self-efficacy, science teachers, scale adaptation