Osmanlı döneminde Gaferiyyat (Kazımkarabekir) Kazası klasik eğitim kurumları
In the peri̇od of Ottomans, tradi̇ti̇onal educati̇on insti̇tutes i̇n the Di̇stri̇ct Gaferi̇yyat (Kazımkarabeki̇r)
Yazar: ŞERİFE ÖZİNANIR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEYİT TAŞER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Eğitim kurumları = Education establishments ; Karaman-Kazımkarabekir = Karaman-Kazımkarabekir ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Vakıflar = Foundations

Özet:
Gaferiyyât, coğrafî konumu itibariyle Konya ile Karaman arasında bir geçit yeri ve
Anadolu'yu güneye bağlayan bir güzergâhtadır. Bu nedenle Karaman'ın en eski ve her çağda
önemini koruyan yerleşim yerlerinden biridir. Osmanlı Devleti döneminde XVII. yüzyılda kaza
merkezi olan Gaferiyyât yaklaşık iki yüz yıla yakın bu statüsünü korumuştur. Gaferiyyât,
günümüzde Karaman'a bağlı Kâzımkarabekir ilçesini sınırları içerisine alan sahadır.
Gaferiyyât Kazası'nın vakıf müessesesi ve bu kurum sayesinde vücut bulan dinî ve
toplumsal nitelikli yapılarını inceleyerek kazanın kültürel yapısına ışık tutmak amacıyla hazırlanan
bu çalışma, Gaferiyyât Hurufât Defterleri'ndeki berat özetlerine dayanmaktadır. Bu kayıtlar;
Osmanlı döneminin klasik eğitim kurumlarından olan mektep, medrese, cami, mescit, zaviye gibi
vakıf eserleri ile bu kurumlarda verilen hizmetler için atanan görevlilerin tanınması açısından
önemlidir. Çünkü bugün tarih boyunca kurulan bütün devletlerin varlığını somutlaştıran en önemli
unsurlar onların bina ettiği yapılardır. Bu yapıları meydana getirenler ise şüphesiz Türk İslam
tarihinin önemli sosyal kurumlarından olan vakıflar ve görevlileridir.
Gaferiyyât'da, pek çok yaygın eğitim kurumunun varlığı, bunun yanında mektep, medrese
gibi örgün eğitim kurumlarının da faaliyet göstermesi eğitim-öğretime önem verilerek devrin
şartlarına ve ihtiyaçlarına göre bu faaliyetlerin yürütüldüğünü göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: 
Gaferiyyât, Vakıf, Klasik Eğitim Kurumu, Karaman

Abstract:
Gaferiyyât, in terms of its geographical position, is a passage between Konya and
Karaman and routing connecting Anatolia to the South. Therefore, it is one of the oldest
locations and, protecting its importance in every age, of Karaman. In the period of Ottoman
State, in 17th century, Gaferiyyât that is a center of district maintained its status for about 200
years. Gaferiyyât, nowadays, is an area including in its border the district Kâzımkarabekir,
one of the districts subjecting to Karaman.
This study, prepared for examining the waqf establishment of the district Gaferiyyât and
its religious and social structure that is strengthened thanks to this and setting light to the
cultural structure of district , is based on warrant summaries in the typeface books of
Gaferiyyât. These records are important in terms of recognizing the waqf works such as
school, madrasah, mosque, prayer room, zaviye (small Islamic monastery) and attendants
assigned for the services in these institutes. For, the most important elements embodying the
existence of all states throughout history are the structures they built. Those forming these
structures are certainly the waqfs and their attendants that are of the most important social
institutes.
In Gaferiyyât, that there exist many common educational instituter, in addition to
this, that the educational institutes such as school and madrasah are also in active, giving
importance the education and instruction, show that these activities are carried out in
accordance with the conditions and needs of that period.

Keywords: 
Gaferiyyât, Waqf, Classical Educational Institute, Karaman