TRT Türk sanat müziği sözlü eserler repertuvarında bulunan dinî mûsikî eserlerinin tür, makam ve usûl açısından istatistiksel analizi
The statistical analysis of the religious music pieces in TRT Turkish art music repertoire for vocal works in terms of genre, makâm and usûl
Yazar: LEVENT USLU
Danışman: ÖĞR. GÖR. ERDOĞAN ATEŞ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Müzik = Music
Dizin: Dini müzik = Religious music ; Makamlar = Modes ; Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Repertuar = Repertoire ; Sözel = Verbal ; Sözel üretim = Oral production ; TRT = Turkish Radio and Television Corporation ; Türk sanat müziği = Turkish art music ; Usul = Rhytm

Özet:
Geleneksel Türk sanat mûsikîsi repertuvarı için günümüzde ilk başvuru ve geçerli bir kaynak olarak kabul edilen arşiv, TRT Türk sanat müziği sözlü eserler repertuvarıdır. Bu repertuvarın oluşum çalışmaları Darül-Elhân ile başlamıştır. İstanbul Belediye Konservatuvarı ile devam eden süreç, TRT'nin çalışmaları ile günümüze kadar gelmiştir. Biz bu çalışmamızda TRT geleneksel Türk sanat müziği sözlü eserler repertuvarı içindeki dinî eserleri tespit ederek repertuvar içindeki durumu belirlemeyi amaçladık. Bilgi isteme kanunu kapsamında ağustos 2010 tarihinde TRT'den repertuvar listesini talep ettik. Bize gönderilen liste üzerinde yaptığımız çalışma sonucunda dinî/lâdinî şeklinde bir ayrım yapılmadığını, repertuvara dahil edilen eserlerin "eserin adı, türü, Makâmı, usulü, bestecisi, söz yazarı" başlıkları altında kayıtlandığı ve dinî eserlerin sadece tür başlığı altında "ilâhî, durak, tevşih" şeklinde belirtildiğini tespit ettik. 
TRT'den gönderilen repertuvarın tamamı 25139 kayıttan oluşmaktadır. İlk tespitlerimizde 1508 dinî eserin olduğu sonucuna ulaştık. Gerekli düzeltmeler yapıldıktan ve tespit edilen mükerrer kayıtların listeden çıkarılması sonucunda 1476 dinî eserin kayıtlı olduğunu tespit edilmiştir ki repertuvarın tamamı düşünüldüğünde bu oran son derece düşüktür. 
Bu çalışma sonucunda TRT Türk sanat müziği sözlü eserler repertuvarı içinde dinî eserler için ayrıca bir çalışma yapılmadığı, Türk sanat müziği eserleri içinde sanatsal açıdan oldukça değerli kabul edilen Ayin-i Şeriflerin hiç birinin repertuvara dahil edilmediği, kayıtlı eserler için de tür ve makâm açısından müziksel anlamda bir inceleme yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu çalışma sonucunda sadece dinî mûsikî eserlerinin değil tüm repertuvarın Türk müziği konservatuvarları arasında bir komisyon kurularak, dinî mûsikî eserleri için de İlâhîyat fakülteleri bünyesindeki Türk Din Mûsikîsi bölümlerinin desteği alınarak oluşturulacak bir kurul tarafından, mevcut repertuvarın yeniden düzenlenmesi gerekliliği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The traditional art music repertory consists of 25139 pieces. The recourse that we recognize here is the TRT repertory. This repertory study has started with Darül-Elhan, continued with İstanbul municipality Conservatory and has come until today with TRT.
In this work, we aimed at identifying the religious works in the vocal repertory of TRT traditional Turkish art music repertory and to comment on their position in the repertory. Therefore we have requested a list of the repertory from TRT as part of the information request law. We have made a thorough study on the list which came as an excel file. We have identified that there hasn't been any distinction as religious / non-religious works and the pieces which were included within the repertory were listed under the titles "name", "genre", "makâm", "usul", "composer", "lyric writer" of the work without any specific categorization method. Also we found out that there are many mistakes under the titles "the name of the work", "genre" and "makâm", and many pieces were recorded repeatedly. Our first review showed that there are 1508 religious works in the repertory. However, further study has shown that there are in fact 1476 religious works when we don't take the repeats in tto consideration. 
As a result of this work, we have found out that a specific study wasn't carried out for religious works in the TRT Turkish art music vocal works repertory, none of the Ayin-i Şerifs which are of great value amongst Turkish art music works were included in the repertory and there hasn't been a detailed study in terms of genre and makâm. We have concluded that it is necessary fort he repertory to be revised by a commission including the members of Turkish music conservatories and a new repertory should be created after reviewing all the existing works.