Duygusal emeğin tükenmişlik üzerine etkisinde örgütsel güç mesafesinin düzenleyici rolü: Havayolu çalışanları üzerinde bir araştırma
The moderating role of organizational power distance in the effect of emotional labor on burnout: A study on airline employees
Yazar: HÜLYA YÜKSEK
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP ÖZGÜNER
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu araştırmada duygusal emeğin tükenmişlik üzerine etkisinde örgütsel güç mesafesinin düzenleyici rolünü havayolu çalışanları üzerinde incelemek amaçlanmıştır. Amaca yönelik gerçekleştirilen araştırmaya 1237 havayolu çalışanı gönüllü olarak katılmışlardır. Araştırmada anket yöntemi ile veriler toplanmıştır. Araştırmanın anket formu kişisel bilgi formu, duygusal emek ölçeği, tükenmişlik ölçeği ve örgütsel güç mesafesi ölçeğinden oluşmaktadır. Araştırmada öncelikle katılımcıların duygusal emek düzeylerine bakılmıştır. Çalışanların derinden rol yapma düzeylerinin orta, diğer boyutlarda ise düşük düzeyde duygusal emeğe sahip olduklarını göstermektedir. Çalışanların tükenmişlik düzeylerinde ise düşük duyarsızlaşma, yüksek duygusal tükenme ve düşük düzeyde tükenmişlik yaşadıklarını göstermektedir. Çalışanların örgütsel güç mesafesi algılarına bakıldığında gücü kabullenme, güce razı olma düzeyleri güç mesafesi algılarının orta, gücü araçsal kullanma ve gücü meşrulaştırma düzeylerinin düşük olduğu saptanmıştır.
Araştırmada değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla gerçekleştirilen korelasyon analizinde; Duygusal emek düzeyini belirleyen boyutlardan derinden rol yapma ile tükenmişlik genel arasında bir ilişkinin olmadığı, derinden rol yapma ile düşük kişisel başarı hissi arasında düşük düzeyde negatif yönlü anlamlı ilişkinin olduğu, diğer duygusal emek ve tükenmişlik boyutları arasında düşük düzeyde pozitif yönlü ilişkilerin olduğu saptanmıştır. Duygusal emek boyutlarından, derinden rol yapma ile güce razı olma arasında ve doğal duygular ile gücü meşrulaştırma ve güce razı olma boyutları arasında anlamlı ilişkilerin olmadığı, diğer duygusal emeğin tüm boyutları ve örgütsel güç mesafesinin tüm boyutları arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı ilişkilerin olduğu belirlenmiştir. Duygusal emeğin tükenmişlik üzerine etkisinde örgütsel güç mesafesinin düzenleyici etkisinin olmadığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Duygusal emek, tükenmişlik, örgütsel güç mesafesi, havayolu

Abstract:
This study aimed to examine the moderating role of organizational power distance in the effect of emotional labor on burnout among airline employees. 1237 airline employees voluntarily participated in the purposeful research. In the research, data was collected by the survey method. The survey form of the research consists of a personal information form, an emotional labor scale, a burnout scale , organizational power distance scale. In the research, first of all, the emotional labor levels of the participants were examined. It shows that employees have medium levels of deep acting and low levels of emotional labor in other dimensions. It shows that employees experience low depersonalization, high emotional exhaustion, and low levels of burnout. It was determined that the employees' levels of acceptance of power, acceptance of power, perception of power distance were medium, and their levels of instrumental use of power, legitimation of power were low.
In the correlation analysis carried out to examine the relationships between variables in the research; it has been determined that there is no relationship between deep acting and burnout in general, which are dimensions that determine the level of emotional labor, that there is a low-level negative significant relationship between deep acting and low sense of personal accomplishment, and that there are low-level positive relationships between other emotional labor and burnout dimensions. Among the emotional labor dimensions, it was determined that there were no significant relationships between deep acting and acceptance of power and between natural emotions and the dimensions of legitimizing power and accepting power, and that there were positive, low-level significant relationships between all other dimensions of emotional labor and all dimensions of organizational power distance. It was determined that organizational power distance had no moderating effect on the effect of emotional labor on burnout.

Keywords: Emotional labor, burnout, organizational power distance, airline