Kendiliğin inşası: Sanat yapıtı olarak yaşam
The construction of self: Life as a work of art
Yazar: RAVZA AMİNE ŞEN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE EJDER JOHNSON
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu çalışma, yaşamın niçin ve nasıl bir sanat yapıtı olarak görülebileceğine Nietzsche düşüncesi içinden bir cevap vermeyi hedeflemektedir. Çalışmanın temel noktasını, sanat yapıtı olarak yaşam düşüncesi içinde içerilen üç unsurun; yaşamın, kendiliğin ve sanatın birer canlılık alanı olmaları bakımından ortaklaştıkları görüşü oluşturmaktadır. Nietzsche'nin birbirinden farklı temaları işleyen pek çok metninde hastalık-sağlık analojisine başvurduğu görülür. Nietzsche'nin bu analojiye, modern kültürün eleştirisini yaparken başvurduğu kadar kendini aşma idealinin sembolü olan Zerdüşt'ü konuştururken de başvurduğuna rastlanmaktadır. Nietzsche felsefesinin temel kavramlarından olan güç istenci ve décadence'a daha yakından bakıldığında, hastalık-sağlık analojisinin bir metafordan fazlasına işaret ettiği ve Nietzsche'nin kendilik de dahil olmak üzere felsefenin nesnesi hâline gelmiş pek çok olguya canlılık temelinde yaklaştığı görülebilir. Nietzsche'nin sağlık anlayışı, istencin iki türü olan etkin istenç ve tepkin istençten etkin olanla ilişkilendirilir. Nietzsche, etkin istence dayalı her değer biçmenin, yaratıcı bir karakter taşıdığını düşünür. Buna göre kişinin kendi yaşamına ilişkin etkin istence dayalı değer biçmelerinin de yaratıcı bir karakter taşıyacağı söylenebilir. Nietzscheci anlamda sağlıklı bir yaşamın anlamı da kişinin etkin istence dolayısıyla yaratma istencine dayalı bir yaşam sürmesinde bulunur. Nietzsche'nin hasta bir yaşamdan kastı ise décadent bir yaşam sürmekle ilişkilidir. Öyleyse kişinin yaşamına ve kendiliğine yaratıcı bir nitelik kazandırması, décadent olmaktan kurtulmasıyla ve hayatının geneline yayılan bir etkin olma hâliyle mümkündür. Çalışma boyunca yürüttüğümüz tartışmada, kişinin décadent olmaktan nasıl kurtulabileceği sorununu, Nietzsche'nin kültür, tarih ve sanat eleştirilerinde yaptığı analizlerden yola çıkarak cevap vermeye çalıştığımız, bu sorunun çözümünü kabaca kişinin kendi kendisine hekimlik yapmasında bulduğumuz söylenebilir.

Abstract:
This study aims to provide an answer, through Nietzsche's thought, to the question of why and how life can be seen as a work of art. The core point of the study is the view that the idea of life as a work of art encompasses three elements: life, self, and art, which share a common aspect as domains of vitality. In many of Nietzsche's works dealing with various themes, he employs the analogy of sickness and health. It can be found that Nietzsche uses this analogy both when criticizing modern culture and when speaking through Zarathustra, the symbol of the ideal of self-overcoming. Upon closer examination of Nietzsche's fundamental concepts, such as the will to power and décadence, it becomes evident that the sickness-health analogy points to more than just a metaphor. Nietzsche approaches many phenomena, including the self, as objects of philosophy from a vitality-based perspective. Nietzsche's understanding of health is associated with the active will, one of the two types of will. Nietzsche believes that every act of valuation based on the active will carries a creative character. Accordingly, it can be said that an individual's valuations of their own life based on the active will also carry a creative character. In Nietzschean terms, the meaning of a healthy life lies in living a life based on the will to create, which stems from the active will. By contrast, a décadent life, according to Nietzsche, is related to living a life that is sick. Thus, for an individual to add a creative quality to their life and self, they must move away from décadence and adopt an active state that pervades their entire life. During our discussion, we have attempted to answer the question of how an individual can move away from décadence by drawing on Nietzsche's analyses of culture, history, and art critiques. In summary, we found the solution to this question in the idea of self-healing.