Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme yaklaşımının öğrencilerin matematik başarılarına ve yaratıcı düşünme becerilerine etkisi
The effect of the argumentation based science learning approach on students' mathematical achievement and skills of creative thinking
Yazar: BETÜL KÜÇÜK DEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TEVFİK İŞLEYEN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Argümantasyon = Argumentation ; Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme = Argumentation based science learning ; Lise öğrencileri = High schools students ; Matematik başarısı = Mathematics achievement ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Argümantasyon Tabanlı Bilim Öğrenme (ATBÖ) yaklaşımının ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin yaratıcı düşünme becerisine ve matematik başarısına olan etkisini araştırmaktır. Bu temel amaç çerçevesinde bir dönem boyunca matematik dersleri argümantasyon tabanlı bilim öğrenme yaklaşımıyla işlenmiş ve bu yaklaşımın yaratıcı düşünme becerisine etkisi incelenmiştir. Ayrıca bu yaklaşımın fonksiyonlar konusundaki matematik başarısına etkisi de araştırılmıştır.
Çalışma örneklemini 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Bayburt'ta bir lisede 9. sınıfta öğrenim gören toplam 22 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada nitel yöntemin ve nicel yöntemin birlikte kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır ve çalışma tek grup ön test-son test zayıf deneysel araştırma deseninden oluşmaktadır. Veri Toplama aracı olarak; Torrance Yaratıcı Düşünme Testi (TYDT) Sözel-Şekilsel Form-A, Fonksiyon Başarı Testi (FBT), araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış mülakat formu, gözlem formu, video kayıtları ve Matematik Muhakeme Yaklaşımı (MMY) öğrenci şablonu kullanılmıştır. Bulguları değerlendirmede SPSS paket programı kullanılarak fonksiyon başarı testinden elde edilen ön test ve son test puanları arasındaki anlamlı fark için eşleştirilmiş örneklem t testi, kategorilere ayrıştırılan fonksiyon başarı testi için ayrıca tek yönlü varyans analizi, TYDT normal dağılım gösteren alt boyutlar için eşleştirilmiş örneklem t testi, normal dağılım göstermeyen alt boyutlar için Wilcoxon testi yapılmıştır ve öğrencilerin hazırladıkları MMY raporlarının değerlendirilmesi sonucunda elde edilen puanlar ile FBT son testinden aldıkları  puanlar arasındaki korelasyona bakılmıştır. Görüşmelerden elde edilen verilerin içerik analizi ve betimsel analizi yapılarak tablolar halinde sunulmuştur ve betimlenmiştir. Gözlemlerden elde edilen verilerin analizinde ise betimsel analiz kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre Argümantasyon Tabanlı Bilim Öğrenme yaklaşımının öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerini ve fonksiyonlar konusunda başarılarını olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Dönem başında ve sonunda ön test-son test olarak uygulanan TYDT Sözel-Şekilsel Form-A için yapılan analizlere göre son test lehine anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Ayrıca TYDT Sözel-Şekilsel A formunun alt boyutları için elde edilen bulgulara göre sözel formun tüm alt boyutları için anlamlı fark bulunmuştur. Şekilsel formun zenginleştirme, duygusal ifadeler ve tamamlanmamış şekillerin birleştirilmesi alt boyutları için ön test son test arasında anlamlı fark tespit edilemezken geriye kalan tüm alt boyutlarda son test lehine anlamlı fark tespit edilmiştir. Fonksiyon Başarı Testi ön test-son test analizi sonucunda son test lehine anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Ayrıca kendi içinde dört kategoriye ayrıştırılan FBT' de her bir kategori için son test lehine anlamlı fark tespit edilmiştir. Son test puan ortalaması en yüksek olan kategori basit işlemsel soruları içeren kategoridir. İkinci olarak yüksek son test puan ortalamasına sahip olan kategori muhakeme tipi soruları içeren kategoridir. MMY rapor puanlarıyla FBT son test puanları arasında olumlu, orta düzeyde ve anlamlı düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir (r=.614). Uygulama bitiminde öğrencilerle yapılan mülakatlar sonucu bir öğrenci dışında geriye kalan tüm öğrenciler ATBÖ yaklaşımının matematik dersinde kullanılmasının kendilerine faydalı olduğu yönünde görüş belirtmişlerdir. Ayrıca süreç içerisinde öğrencilerin tartışma becerilerinin de geliştiği gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: 
Argümantasyon, matematik öğretimi, yaratıcı düşünme.

Abstract:
The purpose of this study is to explore the effects of the Argumentation Based Science Learning (ABSL) approach on 9th grade students'mathematical achievement and skills of creative thinking. In the frame of this fundamental purpose, mathematic subjects were thought by argumentation based science learning during a period and the effect of this approach on creative thinking skill was analyzed. In addition, this approach's effect on students achievement about function topic is investigated. 
The sample of this research consists of 22 students studying at 9th grade of Bayburt Science High School in 2012-2013 akademic year. This study, consisting of one group pre-test post-test weak experimental research design, is a mixed method in which both qualitative and quantitative methods are used together. Torrance Tests of Creative Thinking (TTCT) Verbal-Figural Form-A, Function Achievement Test (FAT), a semi-structured interview form made by researchers, observation form, videotape records and Mathematics Reasoning Approach (MRA) student template are used as data collection tools. In evaluating the results obtained; paired samples t test for significant difference between pretest and posttest scores obtained from achievement test by the way of using SPSS package program, one-way analysis of variance was additionally performed for categorized functions achievement test , paired samples t test for sub-dimensions indicating TTCT normal distribution, Wilcoxon test for sub-dimensions that does not indicate normal distribution are performed and, successfully, and the correlation between  scores in MRA reports and scores in FAT post-test test was examined. Content analysis of data obtained from the interview is done and it is described and presented with tables. Meanwhile, for the analyse of observation datas, descriptive analyse is used.
According to the findings obtained from the research, it is seen that Argumentation Based Science Learning positively affected achievement on function topic and creative thinking skills. When the analysis of TTCT Verbal-Figural Form-A applied as pretest and posttest in the beginning and the end of the school year is taken into consideration, it is determined that there is a significant difference in favor of posttest. Also; according to the results obtained from sub-dimensions of TTCT Verbal-Figural A form, the significant difference is found for all sub-dimensions of verbal form. While there is no significant difference between s pretest and posttest for sub-dimensions of enrichment, emotional statements and combining the completed figures of figural form, the significant difference is determined for the rest of all sub-dimensions. The significant difference is determined in favor of posttest as a result of Function Achievement Test pretest-posttest analysis. Furthermore, the significant difference is discovered in favor of the posttest for each category in FAT which is divided into four categories. Simple operation questions category is the category with the highest average posttest score. Reasoning questions category has the second highest average posttest score. A moderate, positive significant relation was found between MRA report scores and FST posttest scores (r=.614). As a result of the interview with the students at the end of the application, all of the students but one stated that using ABSL approach in mathematic courses is beneficial for them. Also, it is observed that the discussion skills of the students developed in this period.

Key Words : 
Argumentation, mathematics teaching, creative thinking