60 yaş üstü bireylere verilen eğitim ve danışmanlık hizmetinin aktif yaşlanma düzeylerine etkisi: Konya'da bir ASM örneği
The impact of education and counseling services provided to individuals over 60 on their active aging levels: An example from a family health center in Konya
Yazar: GÜLŞAH EKMEN
Danışman: PROF. DR. KEMAL MACİT HİSAR
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Bu çalışmanın amacı Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 60 yaş ve üstü bireylerin aktif yaşlanma düzeylerinin belirlenmesidir. Çalışmanın evrenini Konya ili Selçuklu ilçesine bağlı bir aile sağlığı merkezine kayıtlı 60 yaş ve üstü bireyler oluşturmuştur. Araştırmanın başladığı 2021 yılı mayıs ayı verilerine göre 60 yaş ve üstü toplam nüfus sayısı 355 kişiden oluşurken örneklemi ise 90 kişiden oluşmuştur.
Deneysel bir araştırma olan çalışmada deney grubuna uygulanan eğitimin içeriğinde bağımsız, sağlıklı ve güvenli yaşam, topluma katılım, aktif yaşlanma kapasitesi, çalışma durumu, fiziksel hareket, sağlıklı beslenme ve aktivitelere katılma konuları yer almıştır.
Çalışmada araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formu, Rantanen ve arkadaşları (2018) tarafından hazırlanan Aktif Yaşlanma Ölçeği (AYÖ) ve Diener (1985) tarafından hazırlanan Yaşam Memnuniyeti Ölçeği (YMÖ) kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının sayıları eşit olurken hem ön test hem de son teste aynı katılımcılar yanıt vermişlerdir. Demografik verilerin gruplara göre karşılaştırılmasında tüm gruplar arasında anlamlı fark bulunmazken grupların homojen bir şekilde dağıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının ön test ve son test sonuçları karşılaştırıldığında yaşam memnuniyeti düzeyi ve AYÖ alt boyutlarından amaçlar düzeyinin ön test sonuçları arasında anlamlı fark bulunmazken (p>0,05), son test ve fark testleri sonuçlarına göre aralarında anlamlı fark bulunmuştur (p<0,01). AYÖ alt boyutlarından fonksiyonel kapasite, fırsatlar ve aktivite düzeylerinde ise ön test ve son test sonuçlarına göre deney ve kontrol grupları arasında anlamlı bir fark bulunmazken (p>0,05), fark testi sonuçları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,01). Yapılan korelasyon analizleri sonuçlarına göre hem ön test hem de son test sonuçları benzerlik göstererek tüm faktörler arasında pozitif yönlü güçlü düzeyde ilişki bulunmuştur.
Sonuç olarak deney grubunda bulunan 60 yaş ve üstü bireylere verilen eğitim ve danışmanlık hizmetinin bireylerin aktif yaşlanma ve yaşam memnuniyeti düzeylerine olumlu etkide bulunduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to determine the active aging levels of individuals aged 60 and over who apply to Family Health Centers. The population of the study consisted of individuals aged 60 and over registered at a family health center in the Selçuklu district of Konya. According to the data from May 2021, when the research began, the total population aged 60 and over was 355 people, while the sample consisted of 90 people.
In this experimental study, the training content applied to the experimental group included topics such as independent, healthy, and safe living, community participation, active aging capacity, employment status, physical activity, healthy nutrition, and participation in activities.
In the study, a sociodemographic data form prepared by the researchers, the Active Aging Scale developed by Rantanen and others (2018), and the Satisfaction with Life Scale developed by Diener (1985) were used. The numbers of participants in the experimental and control groups were equal, and the same participants responded to both the pre-test and post-test. When comparing demographic data across groups, no significant differences were found among all groups, indicating that the groups were homogeneously distributed. Comparing the pre-test and post-test results of the experimental and control groups, no significant difference was found in the level of life satisfaction and the goal level sub-dimension of the AAS in the pre-test results (p>0.05). However, significant differences were found in the post-test and difference test results (p<0.01). For the functional capacity, opportunities, and activity levels sub-dimensions of the AAS, no significant difference was found between the experimental and control groups in the pre-test and post-test results (p>0.05), but significant differences were found in the difference test results (p<0.01). According to the correlation analysis results, both pre-test and post-test results showed a similar pattern, with a strong positive relationship found among all factors.
As a result, it was observed that the training and counseling services provided to individuals aged 60 and over in the experimental group had a positive impact on their levels of active aging and life satisfaction.