Sigara ve biomas dumanına bağlı KOAH olgularında anemi sıklığı, aneminin solunum fonksiyon testleri, kan gazı ve prognoza etkisi
The insidance of anemia in COPD cases associated with smoking and biomass pollution and the effects of anemia for respiratory function test, blood gas and prognosis.
Yazar: SELAMİ EKİN
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ÖZBAY
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Sağlık = Health

Özet:
Amaç: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı, sigara içimi ve biomass maruziyetine bağlı olarak gelişebilen ve tüm sistemleri etkileyebilen bir hastalıktır. Sigara içen ve biomas dumanına maruz kalmış KOAH hastalarında anemi sıklığı ve solunum fonksiyon testleri ile kan gazı parametrelerine etkileri incelendi.Gereç ve Yöntem: 104 KOAH olgusu ( 76 erkek, 28 kadın ) çalışmaya alındı. Olgular muhtemel etyolojik nedene göre gruplara ayrıldı ( Sigara, biomas ve sigara + biomas ). Kontrol grubu olarak da çalışma grubuna benzer demografik özellikleri olan 20 sağlıklı gönüllü alındı. Hastaların tamamı başlangıçta anamnez, fizik muayene, sistem sorgusu, ek hastalık açısından değerlendirildi. Sigara pk/yıl olarak, biomass maruziyet süresi (yıl) ve biomass maruziyet yoğunluğu (saat/yıl) olarak kaydedildi. Hastalara solunum fonksiyon testi yapıldı, hastalardan arteryel kan gazı ve hemogram için kan alındı. Grupların karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi (One way ANOVA) yapıldı. Her grup için özellikler arasındaki doğrusal ilişkileri belirlemede Pearson korelasyon katsayısı, grupların KOAH evresi ile olan ilişkisini belirlemede ise Ki-kare testi kullanıldı.Bulgular: 28 olgu (% 22,6) biomass, 68 olgu (% 54,8) sigara, 8 olgu (% 6,5) sigara + biomass ve 20 olgu (% 16,1) kontrol grubundaydı. Biomass grubunda biomass maruziyeti 32,3 ± 8,9 iken, sigara + biomass grubunda biomass maruziyeti 17,5 ± 10,3 tespit edildi. Sigara grubunda sigara içme 39,8 ± 17 paket/yıl iken, sigara + biomass grubunda 36,9 ± 8,8 paket/yıl idi. Sigara grubunda 9 olguda (% 13,2) anemi varken, biomas grubunda ise 6 olguda ( %21,4 ) anemi vardı. Sigara + biomass grubunda ise anemi saptanan olgu yoktu. Anemisi olan olguların % 73,3' ü erkek (n:11), % 26,6' sı ise kadın ( n:4 ) idi. Sigara ve biomass grubu arasında anemi sıklığı açısından istatistiki olarak anlamlı fark mevcuttu (p<0,05). Gruplar arasında FEV ? /FVC ve platelet açısından istatistikî olarak anlamlı fark vardı (p<0.01). Ayrıca hemoglobin ile platelet arasında istatistiki olarak anlamlı negatif (r: -0,521 p<0,01) bir korelasyon varken, hemoglobin ile karbondioksit arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir korelasyon ( r: 0,296 p<0,05) saptandı. FEV ? ile karbondioksit arasında negatif anlamlı korelasyon vardı ( r: -252 p<0,05). Gruplarda FEV ? ile biomass ve FEV ? ile sigara arasında negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon vardı. (sırasıyla r: -0,472 ve r: -0,266 p<0,05).Sonuç: KOAH hastalarında anemi nadir olarak görülmekle birlikte, anemisi olan hastaların solunum fonksiyon testlerinin ve kan gazlarının daha ciddi etkilendiği görüldü.

Abstract:
Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) is a disease that occurs with cigarette smoking and exposure to biomass, and may affects whole organ systems. We examined the frequency of anemia and its affects to respiratory function tests and blood gas parameters in the COPD patients who smoke cigarette and who exposure to biomass.Materials and Methods: 104 cases (76 male,28 female) of COPD were used in the study. Cases were seperated according to the possible etiologic causes( smoking cigarette, exposure to biomass, smoking cigarette + exposure to biomass). 20 healthy voluntary who have smilar demographic properties used in the study as a control group. All patients were evaluated in terms of anamnesis, physical examination, systematic enquiry and additional diseases at the initation of the study. Smoking cigarette saved as a pocket/year, the duration of exposure to biomass saved as a year and intensity of exposure to biomass saved as a hour/year. Respiratory function test was performed to the patients and sufficent volume of blood was drawn from the patients for hemogram and arterial blood gas. One way anova test was used to compare the groups. Pearson?s correlation coefficient test was used to determine the linear relationships among the properties, Chi-square test was used to determine the relationship between groups and the stage of COPD in the whole groups.Findings: 28 of cases (%22,6) were in biomass group, 68 of cases (%54,8) were in smoking cigarette group, 8 of cases (%6,5) were in smoking cigarette + biomas group and 20 of cases (%16,1) were in the control group. While exposure to biomass rate was 32,3+8,9 in biomas group, it was 17,5 ± 10,3 in smoking cigarette + biomas group. While smoking cigarette rate was 39,8 ± 17 pocket/year in smoking cigarette group, it was 36,9 ± 8,8 pocket/year in smoking cigarette + biomass group. Anemia was exist in 9 of cases (%13,2) in smoking cigarette group, whereas in 6 of cases (%21,4) in biomass group. There was no patient with anemia in smoking cigarette + biomass group. %77,3 of patients (n=11) were male and %26,6 of patients (n=4) were female among the patients with anemia. There was statically significant difference between the smoking cigarette group and biomass group in the terms of frequency of anemia (p<0.05).There was statically significant difference in the terms of FEV ? /FVC and platelet among the groups(p<0.01). Futhermore, statically significant negative correlation (r=-0,521 p<0.01) between the hemoglobin and platelet was determined while statically significant positive correlation (r=0,296 p<0,05) between the hemoglobin and carbondioxide was determined. However, there was significantly negative correlation between FEV ? and carbondioxide (r=-252 p<0.05). Negative and statically significant correlation was determined between the FEV ? and biomass, and FEV ? and smoking cigarette. (r=-0,472 and r=-0,266 p<0.05,respectively).Results: Anemia is seen rarely in COPD patients, however, we establish that respiratory function tests and blood gas parameters are affected more significantly in the patients with anemia.