Feminizm ve uluslararası ilişkiler: İstanbul Sözleşmesi'nin Türkiye dış politikasına etkisi
Feminism and international relations: The impact of the Istanbul Convention on Turkey's foreign policy
Yazar: BEYZA BUKET FİDECİ
Danışman: PROF. DR. HAKAN CAVLAK
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Küreselleşme ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Feminizm, kadın ile erkeğin her alanda eşit olması gerektiğini savunan bir fikir akımıdır. Liberal, marksist, radikal, sosyalist ve postmodern feminizm olarak türlere ayrılmaktadır. Her bir çeşit kadın erkek eşitliğini sağlamak amacıyla ortaya çıkmışsa da savundukları haklar ve öncelikler neticesinde birbirlerinde ayrılmaktadırlar. Postmodern feminizm, feminist yaklaşımın ortaya çıkan son akımı olmakla beraber toplumsal cinsiyet kavramı üzerinde yoğunlaşmaktadır. Toplumsal cinsiyet bireylere doğdukları andan itibaren biyolojik cinsiyetleri baz alınarak toplum tarafından atfedilmekte olan rollerdir. Bu kapsamda özellikle kadınlar daha fazla ayrımcılığa maruz kalmaktadırlar. Ulusal ve uluslararası alanda bu eşitsizlikleri gidermek amacıyla birçok düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemelerden biri de Kadınlara Yönelik Şiddet ve Ev İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi bir diğer adıyla İstanbul Sözleşmesi'dir. Sözleşme Türkiye devleti tarafından imzaya açıldığı gün olan 11 Mayıs 2011 tarihinde hiç çekincesiz imzalanmıştır. Türkiye sözleşmenin ilk imzacılarındandır. Kadına yönelik şiddet ve ev içi şiddeti önleme amacıyla gerçekleştirilen bu uluslararası düzenleme Türkiye'de muhafazakar kesim tarafından tartışma konusu olmuştur. Metinde geçen toplumsal cinsiyet ve cinsel yönelim ifadelerinin Türk aile yapısını bozacağı gerekçeleriyle eleştiriler yapılmış ve tüm bunlar sonucunda sözleşmeden 10 yıl sonra 2021 yılında çıkılmıştır. İstanbul Sözleşmesi'nden çıkılması yabancı devletler ve uluslararası örgütler tarafından tepki ile karşılanmıştır. Bu kapsamda Türkiye kadın haklarına yönelik önemli bir adım olan İstanbul Sözleşmesi'nden çıkmasıyla uluslararası alanda itibar kaybetmiştir.

Abstract:
Feminism is an ideological movement that advocates for the equality of women and men in all areas. It is categorized into various types such as liberal, Marxist, radical, socialist, and postmodern feminism. While each type emerged with the aim of achieving gender equality, they differ in the rights and priorities they advocate for. Postmodern feminism, being the latest development in feminist thought, focuses on the concept of gender. Gender refers to the roles attributed by society to individuals based on their biological sex from the moment they are born. In this context, women, in particular, are more likely to face discrimination. Various regulations have been established at both national and international levels to address these inequalities. One such regulation is the Council of Europe Convention on Preventing and Combating Violence Against Women and Domestic Violence, commonly known as the Istanbul Convention. The convention was signed by Turkey without reservation on May 11, 2011, the day it was opened for signature. Turkey was one of the first signatories of the convention. However, this international regulation aimed at preventing violence against women and domestic violence became a topic of debate among conservative segments in Turkey. Criticisms were made based on the argument that the terms "gender" and "sexual orientation" mentioned in the text would disrupt the Turkish family structure, and as a result, Turkey withdrew from the convention in 2021, ten years later. The withdrawal from the Istanbul Convention was met with criticism from foreign states and international organizations. In this context, Turkey lost its international reputation by withdrawing from the Istanbul Convention, which was a significant step in women's rights.