Malezya örneğinde İslam aile hukukunda arabuluculuk uygulamaları
Mediation in Islamic family law in the sample of Malaysia
Yazar: ZEYNEP DOĞRU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET TEMEL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Aile hukuku = Family law ; Arabuluculuk = Mediation ; Malezya = Malaysia ; Tahkim = Arbitration ; İslam Hukuku = Islamic Law

Özet:
İslam, aile kurumuna çok büyük önemler atfetmiş ve aile birliğinin dağılmasını önlemek için inananlara rehberlik etmiştir. Aile neredeyse tüm zamanlarda toplumun en temel birimi olarak kabul edilir. Toplumun temel yapı taşı olan aile kurumunu korumak da her bireyin görevidir. Bu durum çerçevesinde aile içi ihtilafların giderilmesi için toplum tarafından çeşitli çözüm yolları uygulamaya konmuştur. Toplum tarafından geleneksel olarak uygulanan çözüm yöntemleri uzun zaman sonra devlet eliyle de uygulanmaya başlanmıştır. Bu çalışmada aile içi ihtilafların çözüm yöntemlerinin başında yer alan arabuluculuk faaliyeti incelenmiştir. Aile arabuluculuğu uygulamalarının, meydana gelen aile uyuşmazlıkları ve boşanmalar üzerindeki olumlu etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde arabuluculuk müessesesi İslam hukuku bağlamında tahkim usulü ile birlikte ele alınmış ve incelenmiştir. Çalışmanın bu bölümünde aile arabuluculuğu ve aile hakemliği arasındaki bağlantı da ortaya konmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde arabulucu-hakemlik kurumunun aile uyuşmazlıkları bağlamında konumu işlenmiştir. Ayrıca yine bu bölümde aile uyuşmazlıkları ve boşanmalarda aile mahkemelerinin rolü ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise etnik ve hukuki açıdan Türkiye'yle benzer özellikler taşıyan Malezya, arabulucu-hakemlik uygulamaları açısından incelenerek ülkemizde uygulanması beklenen aile arabuluculuğu için model önerisi getirilmeye çalışılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: İslam aile hukuku, aile uyuşmazlıkları, arabuluculuk, tahkim, Malezya.

Abstract:
Islam attributed a great importance to the family institution and guided believers to prevent the disintegration of the family unity. The family is considered the most basic unit of society in almost all times. It is the duty of every individual to protect the family institution, which is the basic building block of the society. In this context, various solutions have been put into practice by the society for the settlement of family conflicts.
In this thesis, mediation activity, which is one of the main methods of resolution of family disputes has been examined. The positive effects of family mediation practices on family disputes and divorces were tried to be determined. In the first part of the thesis, institution of mediation is discussed and examined together with the arbitration method/procedure in the context of Islamic law. In this part of the study, the connection between family mediation and family arbitration is also tried to be revealed. In the second part, the position of the mediator-arbitrator institution in the context of family disputes is discoursed. Also in this section, the role of family courts in family disputes and divorces is tried to be explained. In the last part of the study, Malaysia wich has similar characteristics with Turkey with regards to ethnicity and legal aspects, is examined in terms of mediator-arbitrator implementations and has tried to propose a model for family mediation, wich is expected to be implemented in our country.  
Keywords: Islamic family law, family disputes, mediation, arbitration, Malaysia.