Saanen x kıl keçisi melezi (F1) keçilerin rasyonlarında mısır silajı yerine ayçiçeği silajının kullanılmasının rumen ve kan parametreleri ile süt verimi ve bileşimine etkisi
The effect of using sunflower silage instead of corn silage in the diets of Saanen x hair goat  crossbred (F1)  goats on rumen and blood parameters, milk yield and composition
Yazar: SERHAT YILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SİBEL ERDOĞAN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Mısır silajı yerine ayçiçeği silajının Saanen x Kıl Keçisi melezi (F1) keçilerin rasyonlarında kullanılmasının rumen ve kan parametreleri ile süt verim ve bileşimine etkisini tespit etmek amacıyla yürütülen çalışmada, keçilerin beslenmesinde kullanılacak olan silajlık mısır ve ayçiçeği Van İli Gevaş İlçesi'nde yetiştirilmiş ve hamur olum döneminde hasat edilerek silolanmıştır. Çalışmada, birinci laktasyonda olan ortalama 35±5 kg canlı ağırlığındaki 22 baş Saanen x Kıl Keçisi melezi kullanılmış ve deneme 105 gün sürdürülmüştür. Tüm gruplarda kaba yem kaynakları farklı olan rasyonlar hazırlanmıştır. I. grupta %100 Mısır silajı (100MS), II. grupta %66 Mısır silajı+%34 Ayçiçeği silajı (66MS34AS), III. grupta %34 Mısır silajı+%66 Ayçiçeği silajı (34MS66AS) ve IV. grupta ise %100 Ayçiçeği silajı (100AS) ile birlikte her grupta ve her dönemde eşit düzeyde yonca kuru otu ve kesif yem (ME: 2585 kcal ve % 15.5 HP) verilmiştir. 
Silajlık verim ve kalite kriterleri incelendiğinde hamur olum döneminde hasat edilen mısır ve ayçiçeği hasıllarının yeşil ot verimi sırasıyla 6586.55 kg/da ve 6404.76 kg/da, KM verimi ise 1796.21 kg/da ve 1517.23 kg/da olarak belirlenmiştir. Fermantasyon süresi sonunda mısır ve ayçiçeği silajlarının KM içerikleri %26.66 ve %19.48 olarak belirlenmiştir. MS'nın KM içeriği AS'ndan yüksek olmasına rağmen HK, HP, HY ve ADF içerikleri düşük bulunmuştur (P≤0.0001). AS'nın pH, NH3-N, asetik asit (AA) ve bütirik asit (BA) konsantrasyonu MS'ndan yüksek (P<0.01), laktik asit (LA) konsantrasyonu ise düşük olmuştur (P<0.01). 
Rumen fermentasyon özellikleri bakımından yemleme grupları arasındaki farklılıklar önemli bulunmuştur (P<0.0001). 100AS grubunda rumen pH'sı ile AA ve NH3-N'i konsantrasyonu diğer gruplardan daha yüksek olmuştur.  Rasyonda MS yerine AS ikamesi yapıldığında rumen pH'sı ile AA ve NH3-N'i konsantrasyonu artış göstermiştir (P<0.05). PA ve BA konsantrasyonları ise AS ve MS kombinasyonu yapılan yemleme gruplarında düşük bulunmuştur. 
Serum glikoz ve total protein konsantrasyonu bakımından silaj grupları arasındaki farklılıklar (P≤0.0457 ve P≤0.0091) önemli çıkmıştır. Serum üre, trigliserit, kolestrol, LDL ve HDL konsantrasyonu ise 100AS silaj grubunda 100MS silaj grubuna göre daha yüksek olmuştur (P≤0.0001). 
Tüm gruplarda laktasyonun başından 105. güne doğru süt veriminde bir azalma görülmüştür. Günlük ortalama süt verimi gruplar için sırasıyla 1.27, 1.00, 1.10 ve 1.09 kg/gün olarak belirlenmiş ve en yüksek süt verimi 100MS silaj grubunda tespit edilmiştir (P<0.05). Süt bileşimi parametrelerinden KM, protein, yağ ve laktoz içeriği en yüksek 34MS66AS ile 100AS silaj grubunda belirlenmiştir. Sütlerin KM ve yağ içeriği üzerine silajların etkisi P≤0.0001 düzeyinde önemli iken, yağsız KM, protein ve laktoz içeriği üzerine silajların etkisi sırasıyla P≤0.0127, P≤0.0020 ve P≤0.0273 düzeyinde önemli bulunmuştur. Silajlar süt yağındaki C12-C16 orta zincirli yağ asidi içeriğini etkilemezken, C18:1 cis-9, C18:2 cis-9, trans-11 (CLA), C18:3n6 ve C18:3n:3 yağ asidi konsantrasyonları rasyondaki AS oranının artışıyla yükselmiş ve 100AS silaj grubunda en yüksek seviyeye ulaşmıştır (P<0.05). 
Sonuç olarak, mısır ve ayçiçeği silajlarının kaliteli olduğu, süt keçilerinde MS yerine AS kullanımının rumen parametrelerini iyileştirdiği, süt verimi 100MS grubunda yüksek olmasına karşın, süt bileşimi ve yağ asidi kompozisyonu bakımından değerlendirildiğinde söz konusu yağ asitlerinin insan sağlığı açısından önemli olması ve özellikle kolestrol sentezini azaltıcı yönde etkileri nedeniyle sütte konsantrasyonlarını artırmak için rasyonda kaba yem kaynağı olarak mısır silajı yanında 18 C'lu yağ asidi içeriği yüksek AS ile kombinasyonlarının yer alması önerilebilir.

Abstract:
This study was conducted in order to investigate the effect of using sunflower silage instead of corn silage in Saanen X Hair Goat F1 crossbred goats'diets on rumen and blood parameters and milk yield and composition. For this purpose, corn and sunflower crops to be used as silage for feeding goats were grown in the Gevaş district of Van province, and these crops were harvested at the dough stage. In the study, 22 of Saanen x Hair goat crossbred with a mean live weight of 35±5 kg at first lactation were used, and the trial lasted for 105 days. The goats were fed a total of four mix diets including different roughage sources. In addition to alfalfa fodder and concentrate feeds (ME: 2585 kcal and 15.5% CP), 100% corn silage (100CS), 66% corn silage + 34% sunflower silage (66CS34SS), 34% corn silage + 66% sunflower silage (34CS66SS) and 100% sunflower silage (100SS) were provided for G1,G2, G3 and G4 groups, respectively. 
From silage yield and quality criteria, herbage yields of corn and sunflower harvested in the dough stage were 6586.55 kg/da and 6404.76 kg/da, while DM yields were 1796.21 kg/da and 1517.23 kg/da, respectively. At the end of fermentation period, the DM contents of the sunflower and corn silages were 19.48% and 26.66%, respectively. The DM content of the CS was higher than the SS however CA, CP, EE and ADF contents were found to be lower (P≤0.0001). In the SS group, pH, NH3-N, acetic acid (AA) and butyric acid (BA) concentrations were higher than those of corn silage (P<0.01), while the concentration of lactic acid (LA) was found to be lower (P<0.01).
The differences among the groups in terms of ruminal fermentation characteristics were found to be significant (P<0.0001). In the 100SS group, rumen pH, as well as AA and NH3-N concentrations were found to be higher than those of other groups, and when diets were provided with SS instead of CS, rumen pH, AA and NH3-N concentrations increased (P<0.05). On the other hand, PA and BA concentrations were found to be lower those of groups which were fed a combination of SS and CS.
Differences among the silage groups, in terms of serum glucose and total protein concentrations were determineted to be significant (P≤0.0457 and P≤0.0091). Serum urea, triglyceride, cholesterol, LDL and HDL concentrations were higher in the 100SS group compared with the 100CS group (P≤0.0001).
In terms of milk yield, a decrease was observed in all groups from the beginning of lactation up to day 105. The mean milk yields for 100CS, 66CS34SS, 34CS66SS and 100SS groups were 1.27, 1.00, 1.10 and 1.09 kg, respectively. The highest milk yield was confirmed in the 100CS group (P<0.05). In terms of milk composition, the highest DM, protein, fat and lactose contents were found in the 34CS66SS and 100SS groups.  While the effect of silages on milk DM and fat contents was significant at P≤0.0001, the effects of silages on non-fat DM, protein and lactose contents were found to be P≤0.0001, P≤0.0127, P≤0.0020 and P≤0.0273, respectively. While silage groups did not affect the C12-C16 medium-chain fatty acid content of milk fat, the concentrations of C18:1 cis-9, C18:2 cis9, trans-11 (CLA), C18:3n6 and C18:3n:3 fatty acids increased as a result of the increase in the content of SS in the diet, and the highest levels of these fatty acids were found in the 100SS group (P<0.05).
As a result, CS and SS are quality silages, and the use of SS instead of CS may improve rumen parameters in dairy goats. Despite the milk yield was higher in the 100CS group, the fatty acids in question are important for human health and cholesterol synthesis when milk fat compositions are considered. In conclusion, it may be recommend that in order to increase the level of these fatty acids in the milk fat, the combination of CS with SS (with 18 C high fatty acid content) as a forage source may take part in the diet.