Gözetim toplumu çağında çocukların kişisel verilerine mahremiyet hakkı kapsamında karşılaştırmalı bir bakış
A comparative look at children's personal data in the scope of the right to privacy in the age of the surveillance society
Yazar: EZGİ SİVRİKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇE ÇATALOLUK
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Gözetim = Surveillance ; Gözetim toplumu = Surveillance society ; Hukuka uygunluk = Compliance with laws ; Kişisel veri = Personal data ; Kişisel verilerin kaydedilmesi = Recording of personal data ; Mahremiyet = Privacy ; Veri işleme = Data processing ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuklar = Children

Özet:
Çağımızın petrolü olarak bilinen kişisel veriler artık pek çok alanda işlenmektedir. Bu işleme faaliyetlerinin kapsamının belirlenmesi için ise veri hukuku kuralları düzenlenmiştir. Türkiye'de ve Avrupa'da var olan düzenlemeler her ne kadar paralellik gösterse de çocukların kişisel verilerinin işlenmesine ilişkin farklar bulunmaktadır. Özellikle ebeveynleri tarafından görüntüleri paylaşılan çocukların, paylaşılan bu verinin akıbetinin belirsizliği sebebiyle yaşadığı mahremiyet kıyımı, yaşadığımız dönemin en sorunlu alanı haline geldiğinden veri hukukunda çocuğun korunma alanı geniş yorumlanmalıdır. Çocuğun kişisel verilerinin işlenmesinde rıza koşulunun ne şekilde sağlanacağı konusu ise GDPR'da ayrıca düzenlenmiş iken, KVKK'da çocuklara ilişkin özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu durum Avrupa mevzuatı ve Türk mevzuatı bakımından bir uyumsuzluk yarattığı gibi, Türk uygulamaları açısından veli tarafından verilen rıza sonucu işlenen verilerin, çocuğun ileriki yaşlarında yaratacağı sakıncalar mevcuttur. Zira çocuğun kişisel verisinin işlenmesi için veli tarafından verilen rıza, çocuğun üstün yararı için olmadığı durumlarda hukuken geçerli bir sonuç doğurmamalıdır. Bu rıza çocuğu koruma ve gözetmenin bir parçası olmadığı takdirde velayet ilişkisinin sınırlarını aşmaktadır. Verinin bizzat çocuğun kendi iradesi ile paylaşılması durumunda ise çocuğun irade beyanın hukuken sonuç doğurması fiil ehliyetine bağlı değişkenlik göstermektedir. Tüm bu sebepler ile çocuğun kişisel verileri bakımından olası bir veri ihlali halinde başvurulacak hukuki mekanizmalar KVKK çerçevesinde olabileceği gibi, velisi tarafından kişisel verileri paylaşılan çocuklar bakımından çocuğun üstün yararı ilkesinin uygulama alanı olarak genel hükümler çerçevesinde de mümkündür. Mahremiyet ihlalinin veli tarafından orantısızlaştığı hallerde ise velayet hakkının kaldırılması gündeme gelecektir.  Bu çalışma kapsamında çocuğun kişisel verilerinin işlenmesini mahremiyet boyutu incelenecek olup, çözüm önerileri sunulmaya çalışılacaktır.

Abstract:
Personal data, known as the oil of our age, is now processed in many areas. In order to determine the scope of these processing activities, data law rules are regulated. Although the existing regulations in Turkey and Europe show parallelism, there are differences regarding the processing of children's personal data. The protection area of the child in data law should be interpreted broadly, especially since the privacy massacre experienced by children whose images are shared by their parents, due to the uncertainty of the fate of this shared data, has become the most problematic area of our time. While the issue of how the consent condition will be provided in the processing of the child's personal data is regulated separately in the GDPR, there is no special regulation regarding children in the KVKK. As this situation creates incompatibility in terms of European legislation and Turkish legislation, there are drawbacks in Turkish practices that the data processed as a result of the consent given by the parents will create in the future years of the child. Because the consent given by the parent for the processing of the child's personal data should not lead to a legally valid result in cases where it is not for the best interests of the child. If this consent is not part of the protection and custody of the child, it goes beyond the boundaries of the custody relationship. If the data is shared with the child's own will, the legal consequences of the child's declaration of will vary depending on the capacity to act. For all these reasons, the legal mechanisms to be applied in case of a possible data breach in terms of the child's personal data may be within the framework of KVKK, as well as within the framework of the general provisions as the application area of the child's best interests for children whose personal data are shared by their parents. In cases where the violation of privacy is disproportionate by the parent, the abolition of the right of custody will be on the agenda. Within the scope of this study, the privacy aspect of the processing of the child's personal data will be examined and solution proposals will be tried to be presented.