Ağaçlı-İstanbul maden sahalarında fıstık çamı (Pinus pinea L.) ve salkım ağacı (Robinia pseudoacacia L.) ağaçlandırmalarında bazı ölü örtü ve toprak özellikleri
Some forest floor and soil properties of umbrella pine (Pinus pinea L.) and black locust (Robinia pseudoacacia L.) plantations on mine lands in Agacli-Istanbul
Yazar: TAHİR KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. ENDER MAKİNECİ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Toprak İlmi ve Ekoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Toprak özellikleri = Soil properties

Özet:
Açik kömür ve maden ocak isletmeleri madencilik faaliyetleri esnasinda dogayi veormanlari büyük ölçüde tahrip etmekte, çevre kirliligine neden olmaktadirlar. Busahalarin agaçlandirilarak islahi ve restorasyonu konusunda Türkiye'de de çalismalarabaslanmistir. Agaçli-Istanbul açik kömür maden ocaklarinda yapilan agaçlandirmaçalismalari basarili örneklerden biridir. Bu alanlarda Prof. Dr. M. DoganKANTARCI'nin danismanliginda, 1988 yilinda agaçlandirma çalismalarinabaslanmistir. Agaçlandirmada kullanilan baslica agaç türlerini sahil çami (Pinuspinaster Aiton.), fistik çami (Pinus pinea L.) ve salkim agaci (Robinia pseudoacacia L.)olusturmaktadir.Bu çalisma, Agaçli (Istanbul) maden ocagi artik materyallerine dikilen fistik çami(Pinus pinea L.) ve salkim agaci (Robinia pseudoacacia L.) agaçlandirma alanlarindagerçeklestirilmistir. Salkim agacindan 7 ve fistik çamindan 5 deneme alani seçilmistir.Deneme alanlarinda tüm agaçlarin boylari, gögüs yüksekligindeki (1,3 m) çaplari ve dipçaplari (0,3 m) ölçülerek ortalama çap, ortalama boy ve siklik belirlenmistir. Ölü örtüörnekleri her deneme alanindan 400 cm2 lik alandan alinmistir. Toprak örnegi alimi veörnekleme amaciyla her deneme alaninda toprak çukuru açilmistir. Toprak örnekleri 0-1cm, 1-3 cm, 3-5 cm, 5-10 cm, 10-20 cm, 20-30 cm, 30-40 cm ve 40-50 cm den olmaküzere 8 derinlik kademesinden alinmistir. Ölü örtü örneklerinde birim alanda agirlik,toplam azot, organik madde ve kül (mineral madde) özellikleri belirlenmistir. Topraközelliklerinden hacim agirligi, ince toprak (< 2 mm) agirligi, toprak reaksiyonu (pH),organik karbon (Corg), toplam azot (Nt) ile kum, toz ve kil oranlari belirlenmistir.Salkim agaci ve fistik çami için bulunan degerler iki tür arasinda istatistiksel olarakkarsilastirilmistir.Arastirma sonucunda, dikimlerden 17 yil sonra, salkim agaci alaninda 6107,15 kg/ha,fistik çaminda ise 13700,00 kg/ha toplam ölü örtü belirlenmistir. Salkim agacinda ölüörtü organik madde miktari 4273,60 kg/ha fistik çaminda 10755,94 kg/ha dir ve budegerler arasindaki fark, istatistiki anlamda önemlidir. Salkim agaci ölü örtüsü, ve genelolarak topraklari fistik çamindakilerden önemli derecede daha yüksek azot oraninasahiptir.vi

Abstract:
Open coal mine excavation and operations degrade forest and nature severely, and causeto drastic environmental pollutions. Plantation and restoration activities have also begunon these areas in Turkey. A successful plantation example is the plantations on opencoal mine residuals in Agaçli-Istanbul. Under supervision of Prof. Dr. M. DoganKANTARCI, plantations began in 1988. Main planted tree species consist of umbrellapine (Pinus pinea L.), black locust (Robinia pseudoacacia L.), and maritime pine (Pinuspinaster Aiton.).This study was conducted in the area planted with umbrella pine (Pinus pinea L.) andblack locust (Robinia pseudoacacia L.). 7 sample plots in black locust and 5 sampleplots in umbrella pine plantations were chosen. In all sample plots; tree heights, treediameters (0,3 m and 1,3 m) were measured. Thus, mean diameters, height and standdensity were determined. Forest floor samples were collected from 400 cm2 area in eachsample plot. Soil profiles were dug in sample plots to collect soil samples. Soil sampleswere taken from 8 different soil depth layers (0-1 cm, 1-3 cm, 3-5 cm, 5-10 cm, 10-20cm, 20-30 cm, 30-40 cm and 40-50 cm) via steel soil corers. On forest floor samples;unit mass, total nitrogen (Nt), organic matter (loss on ignition) and ash (mineral matter)properties were determined. On soil samples; bulk density, fine soil weight (<2 mm),soil acidity (pH), organic carbon (Corg), total nitrogen (Nt), and sand, silt and claypercentages were determined. Results in black locust and umbrella pine plantationswere compared statistically by using nonparametric Mann Whitney-U test.In conclusion, 17 year after plantations, average forest floor accumulation was 6707,15kg/ha in black locust, and 13700,00 kg/ha in umbrella pine stands. Amount of organicmatter of forest floor was 4273,60 kg/ha in black locust and 10755,94 kg/ha in umbrellapine. And these differences were found significantly between black locust and umbrellapine plantations. Forest floor and soils of black locust have significantly higher totalnitrogen than those of umbrella pine.