Kırklareli il merkezinde yaşlılarda düşme prevalansı ve risk faktörleri
Falling prevalence and risk factors of older people in central Kirklareli province
Yazar: İLKNUR METİN AKTEN
Danışman: DOÇ. SEMİHA AKIN
İstanbul Bilim Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Düşme kazaları = Accidental falls ; Geriatri = Geriatrics ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Kırklareli = Kırklareli ; Prevalans = Prevalence ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu araştırma Kırklareli il merkezinde yaşayan 65 yaş ve üzeri yaşlı bireylerde düşme prevalansı ve düşme ile ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiş tanımlayıcı-retrospektif tipte bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini, Kırklareli İli Merkez Nüfusu'na kayıtlı 65 yaş ve üzeri yaşta olan 9815 yaşlı birey oluşturdu. Örneklem sayısı 65 yaş ve üzeri 718 kişi olarak hesaplandı. Araştırma örneklemini, Kırklareli ili merkez nüfusu içerisinde yer alan 6 adet aile sağlığı merkezinde görevli 20 aile hekimine bağlı takip edilen ve Mart 2015-Haziran 2015 tarihleri arasında aile sağlığı merkezlerine başvuran yaşlı bireyler (n=812) oluşturdu. Veriler Yaşlı Birey Bilgi Formu ve Yaşlılarda Düşme Prevalansı ve Risk Faktörleri Soru Formu ile yüz yüze görüşme yöntemiyle elde edildi. Yaş ortalaması 73,28±6,46 olan yaşlı bireylerin %52'si kadın olup %86,3'ünde kronik hastalık bulunmaktadır. Örneklemin %35,6'sı tarafından 65 ve yaş sonrası düşme öyküsü bildirildi. Örneklem grubunun ortalama düşme sayısı 2,47±2,40 bulundu. Düşme öyküsü bildiren yaşlıların %41,5'inin ev dışında düştüğü, %36,3'ünün ayağı takılarak, %36,0'sının baş dönmesi nedeniyle düştüğü ve %11,5'inin düşme ile ilişkili olarak hastaneye yatarak tedavi gördüğü belirlendi. Örneklemin %32,3'ünün düşme korkusu yaşadığı, %82,6'sının ev ortamında olası düşmeyi önlemeye yönelik önlemler aldığı saptandı. 65 yaş ve üzeri yaşlı bireylerde lojistik regresyon analizi sonuçlarına göre cinsiyet, eğitim düzeyi, osteoporoz ve yürüme için yardımcı cihaz kullanma durumu değişkenleri düşmeyi etkileyen faktörler olarak bulundu. Araştırma sonuçları yaşlı bireylerin düşme prevalansı ve düşme ile ilişkili risk faktörlerinin yüksek olduğunu göstermektedir. Hemşirelerin evde yaşayan 65 yaş ve üzeri yaşlıları düşme riski açısından değerlendirmesi, ev içi ve ev dışı tüm ortamlarda düşmeleri önlemeye yönelik bireysel ve toplumsal düzeyde önlemlerin alınması önerilmektedir.

Abstract:
This is a descriptive-retrospective study carried out with the purpose of specifying falling risk factors and falling prevalence of older people at or over the age of 65 living in central Kırklareli province. The study population comprised 9815 people at or over the age of 65 registered at central Kırklareli province. Study sample were 718 people aged 65 or older. Study sample comprised older people (n=812) monitored by 20 family physicians working at 6 family health centers in central Kırklareli province and who applied to family health centers between March and June 2015. The data were obtained through face to face interview method with Older Individual Data Form and Falling Prevalence and Risk Factors Question Form for Older People. Mean age was 73,28±6,46. Fifty two percent of participants were women while 48% were men and 86.3% had chronic disease. 35.6% of the sample reported falling history at 65 or later. Average number of falling of study sample was 2.47±2.40. It was found that 41.5% of older people who reported falling history fell outside home, 36.3% fell by stumbling and 36% fell due to dizziness and 11.5% received medical treatment for falling at a hospital. It was found that 32.3% of the sample were worried about falling and 82.6% took precautions at home against falling. Logistic regression analysis results revealed that gender, education level, osteoporosis and using a walking device were variables which are associated with falling. Study findings indicate that falling prevalence and risk factors are high in older people. Therefore, it is suggested that nurses assess older people at or over the age of 65 who live at home in terms of falling risk, in addition to individual and social precautions inside and outside homes against falling.