Jakobenizm ve Kemalizm: Kuramsal-analitik bir karşılaştırma
Jacobinism and Kemalism: A theoretical-analytical comparison
Yazar: EMRAH GÜLSUNAR
Danışman: PROF. DR. TÜLİN ÖNGEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Devrimler = Revolutions ; Jakobenizm = Jakobenism ; Kemalizm = Kemalism ; Laiklik = Laicism

Özet:
"Jakoben", "Jakobenizm", "Jakoben çağdaşlaşmacılık", "Jakoben laiklik", "Jakoben cumhuriyetçilik", "Jakoben Kemalizm", "Kemalist Jakobenizm" gibi tabirler Türk siyasal düşüncesinde hem çeşitli köşe yazarları hem de bilimsel/ akademik makale yazarlarınca sıklıkla kullanılmaktadır. Nitekim bu kullanımlarla da ilişkili olarak Türkiye siyasetine dair literatürde Kemalizm'in Jakobenizmle benzeştiğine dair güçlü bir algı vardır. Özellikle "sol Kemalizm" ve "sol liberalizm" olarak isimlendirebileceğimiz Türk modernleşmesini analiz etmede önemli işlev görmekte olan iki temel paradigma, Jakobenizm ve Kemalizm'in benzeştiği yönündeki algıyı sürekli olarak yeniden üretmektedir.

Diğer taraftan tüm bu algıya ve yeniden üretime rağmen literatürde Jakobenizm ile Kemalizm arasındaki benzerlikler ve farklılıklar bilimsel bir araştırma konusu haline getirilmemiş, konu çoğu zaman bilimsellikten uzak yayınların tekeline bırakılmıştır. Bu çalışma, söz konusu boşluğu kapatarak Jakobenizm ile Kemalizm'i kuramsal-analitik bir karşılaştırmaya tabi tutmayı amaçlamakta, Türkiye modernleşmesini tarihsel materyalist bir perspektiften sınıf mücadelelerinin bir sonucu olarak kavrayarak sol Kemalist ve sol liberal paradigmanın argümanlarını tartışmaya açmaktadır. Bu bağlamda, Kemalistlerin Jakobenleri nasıl anlamlandırdıklarına dönük bir metin incelemesine müteakiben, literatürde Kemalizm'in Jakobenizm'le benzeştiğine dair algıda üç önemli ekseni oluşturan "devrim", "demokrasi" ve "laiklik" kavramları üzerinden yapılan bir tartışma sonucunda çalışma, Kemalizm ile Jakobenizm'in bazı sınırlı benzerlikler taşımakla birlikte büyük oranda ayrıştığı argümanını savunmaktadır.

Abstract:
Words and phrases as "Jacobin", "Jacobinism", "Jacobin modernization", "Jacobin laicism", "Jacobin republicanism", "Jacobin Kemalism", "Kemalist Jacobinism" are used frequently by several columnists and academicians in Turkish political thought literature. Related with these usages, there is a strong perception that Jacobinism and Kemalism are quite similar ideologies. Especially two main paradigms in the literature that could be called as "left Kemalist" and "left liberalism", which both playing an important role at analyzing Turkish modernisation, re-producing the perception that Jacobinisim and Kemalism are similar ideologies.

On the other hand, contrary to the existence of this perception and re-production, theoretical similarities and differences between Jacobinism and Kemalism remain as an ignored subject in the academic community. In this context, this dissertation aims to fill this gap, brings into question both left Kemalist and left liberal arguments about this issue and tries to compare and contrast  Jacobinism and Kemalism in a theoratical-analytical framework by analyzing Turkish modernisation as a outcome of class conflict form historical materialist perspective. For his purpose, after a text analyisis that aims to understand how Kemalists evaluate Jacobinism, discussion is maintaned over three major concepts that cause the perception of Jacobin-Kemalist similarity: "revolution", "democracy" and "laicism". In conclusion, the dissertation argues that however there are some similarities between Jacobinism and Kemalism, differences mosty outweight to the similarities.