Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerde depresif belirtiler ve bağlanma ilişkisi
The relationship between depressive symptoms and attachment in adolescents diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder
Yazar: OYA AKGÜRBÜZ DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE METİN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunda (DEHB) eşlik eden depresif belirtiler; kliniği ve işlevselliği önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışmada DEHB tanılı ergenlerde depresif belirtiler ve bağlanma ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. 

	Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini 12-18 yaş aralığında yer alan, DEHB tanılı, 25'i (%23,8) kız, 80'i (%76,2) erkek, toplam 105 ergen oluşturmuştur. Sosyodemografik Veri Formu, Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi- Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu, Conners Anababa Değerlendirme Ölçeği-Yenilenmiş/Uzun Form, Turgay Yıkıcı Davranım Bozuklukları için DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği (TÖ), İlişki Ölçekleri Anketi-Ergen Formu, Çocuklar için Depresyon Ölçeği (ÇDÖ) kullanılmıştır. ÇDÖ'den 19 ve üstü puan alan grup Depresyon (+), 19'un altında puan alan grup Depresyon (-) olarak adlandırılmıştır.

	Bulgular: DEHB tanılı ergenler ÇDÖ'den ortalama 11,21±6,79 puan almış, %10,5'i Depresyon (+) grubunda yer almıştır. Depresyon (+) grubunda toplam DEHB semptom düzeyi daha yüksek bulunmuştur. DEHB'li ergenlerde güvenli bağlanma %30,61, güvensiz bağlanma %69,39 olarak saptanmıştır. En sık kayıtsız bağlanma (%33,3) stili bulunmuştur. Kayıtsız bağlanmadaki artış toplam DEHB semptomlarındaki artışla, saplantılı bağlanmadaki artış TÖ-DE puanlarındaki artışla ilişkili bulunmuştur. Depresyon (+) grubunda yer alan DEHB'lilerde korkulu bağlanma (%42,9) daha yüksek orandadır. ÇDÖ puanı; korkulu ve saplantılı bağlanma ile pozitif, güvenli bağlanma ile negatif koreledir. ÇDÖ puanındaki artış; toplam DEHB puanı, korkulu ve saplantılı bağlanma puanlarında artış tarafından anlamlı olarak yordanmıştır.

	Sonuç: Bağlanma güvensizliği DEHB kliniğinin yanı sıra eşlik eden depresif belirtileri olumsuz olarak etkilemektedir. DEHB'ye eşlik eden depresif tablolarda bağlanma temelli müdahalelerin etkili olacağı düşünülmektedir. 

Anahtar Sözcükler: Bağlanma, Depresif Semptomlar, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Ergen

Abstract:
Objective: Depressive symptoms accompanying attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) significantly affect the clinic and functionality. This study aimed to investigate the relationship between depressive symptoms and attachment in adolescents diagnosed with ADHD.

	Materials and Methods: The study sample consisted of 105 adolescents aged 12 to 18, 25 (%23,8) girls and 80 (%76,2) boys diagnosed with ADHD. Sociodemographic Data Form, Affective Disorders and Schizophrenia Interview Schedule for School-Age Children-Present and Lifetime Version, Conners Parent Assessment Scale-Revised/Long Form, Turgay Screening and Evaluation Scale for Disruptive Conduct Disorders Based on DSM-IV, Relationship Scales Questionnaire-Adolescent Form and Children's Depression Inventory (CDI) were used. The individuals with a score of 19 or above on the CDI were grouped as Depression (+), and those below 19 were grouped as Depression (-).

	Results: The mean CDI score was 11,21±6,79, and 10.5% of the entire sample was classified in the Depression (+) group. Total ADHD symptom level was higher in the depression (+) group. In adolescents with ADHD, 30.61% had secure attachment, and 69.39% had insecure attachment styles. The most common attachment style was dismissing attachment (33.3%). An increase in dismissing attachment was associated with an increase in total ADHD symptoms, and an increase in preoccupied attachment was associated with an increase in TS-AD scores. Fearful attachment style (42.9%) is the highest rate in the Depression (+) group. The CDI score was positively correlated with fearful and preoccupied attachment and negatively correlated with secure attachment scores. The increase in total ADHD, fearful, and preoccupied attachment scores significantly predicted an increase in the CDI score.

	Conclusion: Attachment insecurity has a negative impact on ADHD clinical symptoms and co-occurring depressive symptoms. Interventions based on attachment are believed to be effective in addressing depressive symptoms in individuals with ADHD.

Keywords: Attachment, Depressive Symptoms, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Adolescent