6. sınıf öğrencilerinin araştırma sorgulama becerilerinin ve bilimin doğası anlayışlarının geliştirilmesi
Developing the inquiry based learning skills of 6th grade students with inquiry-based learning activities
Yazar: FERAY KAHRAMAN ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. FAİK ÖZGÜR KARATAŞ
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı araştırma sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımı temel alınarak gerçekleştirilen öğretim etkinlikleri ile 6. sınıf öğrencilerinin araştırma sorgulama becerilerini ve bilimin doğası anlayışlarını geliştirmektir. Çalışma aksiyon araştırması yöntemi temel alınarak Ege Bölgesi'nde kırsalda yer alan bir ortaokula kayıtlı 6. sınıf öğrencileri  ile yürütülmüştür. Öğrencilerin gelişim düzeyi dikkate alınarak kılâvuzlu araştırma sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımı temel alınmıştır. Uygulama süresince öğrencilerin araştırma sorgulama becerilerindeki ve bilimin doğası anlayışlarındaki gelişimlerine yönelik veri toplanmıştır. Uygulama haftada dört ders saati olmak üzere Fen Bilimleri derslerinde "Maddenin Tanecikli Yapısı" ve "Işık ve Ses" üniteleri kapsamında toplam 32 ders saati süresince gerçekleştirilmiştir. Uygulama sürecinde TaTGA (Tahmin-Tartış-Açıkla-Gözle-Tartış-Açıkla) yöntemi temel alınarak hazırlanan çalışma yapraklarındaki etkinlikler grup çalışması ile takip edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak  araştırmacı gözlem notları, çalışma yaprakları ve araştırma sorgulama becerileri algısı ölçeğinden faydalanılmıştır. Her dersin ardından araştırmacı tarafından gözlem notları tutulmuştur. Gözlem notları nitel veri analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma sorgulamaya dayalı öğrenme becerileri ölçeği uygulama öncesinde ve sonrasında öğrencilere uygulanmış ve elde edilen veriler bir istatistik programında analiz edilmiştir. Derslerde öğrencilerin doldurdukları çalışma yapraklarının analizinde TaTGA basamaklarında öğrencilerden beklenilen davranışları açıklayan puanlama ölçütü hazırlanmıştır. Çalışma yapraklarından elde edilen verilerde öğrencilerin gelişimleri puanlama ölçütlerinden yararlanılarak analiz edilmiştir. Uygulama süreci sonunda öğrencilerin araştırma sorgulama becerilerinin ve bilimin doğası anlayışlarının olumlu yönde geliştiği görülmüştür. Uygulamalar sonucunda öğrencilerin araştırmanın probleminin belirlenmesi, bilimsel tahmin yapma, tartışma ve fikir paylaşımı, gözlem ve çıkarım yapma becerilerinde daha fazla gelişim görülürken, yansıtma becerisi ve araştırma tasarlama becerisinde daha az gelişim gözlenmiştir. Bu dönütler doğrultusunda gelecek döngülerde öğrencilerin yansıtıcı günlükler tutmasının, yansıtma becerilerinin geliştirilmesini olumlu etkileyeceği düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effect of teaching activities based on the research-inquiry-based learning approach on 6th grade students' inquiry based learning skills. The study was conducted based on the action research method with 6th grade students (N6A=17, N6B=15) enrolled in a rural secondary school in the Aegean Region. Taking into account the development level of the students, the guided inquiry based leaning teaching method was used. During the application, data was collected regarding the development of students in their inquiry based learning skills and understanding of the nature of science. The study was carried out four hours a week for eight weeks, for a total of 32 lesson hours, within the scope of the "Particle Structure of Matter" and "Light and Sound" units in Science courses. During the implementation process, the activities in the worksheets, prepared based on the TaTGA (Predict-Discuss-Explain-Observe-Discuss-Explain) method, were followed through group work. The researcher's observation notes, the student worksheets and the inquiry skills perception scale were used as data collection tools in the study. Observation notes of the lessons were kept after the each class by the researcher. The observation notes were analyzed with qualitative data analysis. The inquiry skills perception scale was administered to the students before and after the eight-week long teaching, and the data obtained were analyzed with a statistics sofware. In the analysis of the worksheets filled out by the students while working on the activites, a scoring criterion was employed that explains the behaviors expected from the students in the TaTGA steps.  It was observed that the students' inquiry skills and understanding of the nature of science were improved. The students' some skills were improved more than other including determining the problem of the research, making scientific predictions, discussing and sharing ideas, and observation and inference. Less improvement was observed in students' reflection skills and activity design skills. It is recommended for future research that having students keep reflective journals would positively affect the development of their reflection skills.