Karşılaştırmalı olarak Orta Asya ve Mezopotamya'da nazar inancı ile nazarlık faktörleri
The evil eye belief and evil eye factors in Central Asia and Mesopotamia in comparison
Yazar: RUKİYE CEYLAN
Danışman: PROF. DR. HASAN ALİ ŞAHİN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Nazar kelimesi, Arapça'da "bakmak" anlamına gelen bir fiilden türetilmiştir. Ancak, "bakmak" kelimesi, "nazar"ın tam anlamını karşılamamaktadır. Nazar kelimesi, daha çok "yoğun bir ilgiyle bakmak" anlamına gelmektedir. Nazar, genellikle bir kişinin başka bir kişiye veya bir şeye bakması sonucu oluştuğuna inanılan olumsuz bir enerji olarak kabul edilmekte ve bu negatif enerjinin, hedef alınan kişi veya nesnede hastalık, sakatlık veya hatta ölüm gibi olumsuz sonuçlara yol açabileceği inancı yaygındır. Nazarın etkisi, iç enerjilerin yoğunlaşması ve belirli bir noktaya odaklanmasıyla ilişkilidir. Bu durumun oluşabilmesi için "yüksek konsantrasyon" gereklidir ve alfa, teta ve gama frekanslarının etkileşime geçerek derin bir trans hali oluşturması beklenmektedir. Nazar, maddelere veya aletlere yönelik olduğunda kırılma, çatlama veya bozulma gibi sonuçlar doğurabilir; insanlara veya canlılara yönelik olduğunda ise kalp krizi, bayılma, dikkat eksikliği, konuşma güçlüğü, halsizlik, uykusuzluk, ani enerji düşüşü gibi etkiler ortaya çıkabilmektedir. 
Nazar inancı, geniş çapta kabul gören bir inanç sistemidir. Bazı kişilerin bakışlarının, karşıdaki bireylere zarar getirebileceği düşünülmektedir. Bu sebeple, nazar boncuğu gibi objeler kullanılır ve bu objelerin, kötü enerjiyi emerek zararı önleyeceğine inanılmaktadır. Ayrıca, nazarın etkisine maruz kaldığına inanılan kişileri korumak adına çeşitli ritüeller uygulanmaktadır. Bu ritüeller arasında üzerlik otu yakma veya kurşun dökme gibi daha pek çok farklı geleneksel yöntemler bulunur. 
Bu çalışmada geniş çapta yaygın olan nazar inancının ve nazardan korunma yöntemlerinin tarihsel kökenine değinilmiş ve Orta Asya ile Mezopotamya'da nazar inancına dair bulguların yer aldığı incelemelere yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Nazar, Nazar Boncuğu, Tılsım, Büyü.

Abstract:
The word "evil eye" is derived from an Arabic verb meaning "to look". However, the word "look" does not fulfil the full meaning of "evil eye". The word "evil eye" means "to look with intense interest". The evil eye is generally recognised as a negative energy that is believed to be caused by a person looking at another person or thing, and it is widely believed that this negative energy can lead to negative consequences such as illness, disability or even death in the targeted person or object. The effect of the evil eye is associated with the concentration and focussing of internal energies on a specific point. "High concentration" is required for this to occur and alpha, theta and gamma frequencies are expected to interact to create a deep trance state. When the evil eye is directed at materials or tools, it can result in breakage, cracking or deterioration; when it is directed at people or living beings, effects such as heart attack, fainting, lack of attention, difficulty speaking, weakness, insomnia, sudden energy drop can occur. 
The belief in the evil eye is a widely accepted belief system. It is thought that the gaze of some people can bring harm to the other individuals. For this reason, objects such as evil eye beads are used and it is believed that these objects will absorb bad energy and prevent harm is believed. In addition, various rituals are performed to protect people who are believed to be exposed to the evil eye. These rituals include many different traditional methods such as burning feverfew or pouring lead. 
In this study, the historical origins of the widely widespread belief in the evil eye and the methods of protection from the evil eye are discussed and the findings on the belief in the evil eye in Central Asia and Mesopotamia are analysed.
Keywords: Evil Eye, Evil Eye Belief, Talisman, Magic.