Sürdürülebilirlik ve oyun teorisi yaklaşımıyla dinamik portföy optimizasyonu: Pay senetleri üzerine bir uygulama
Dynamic portfolio optimization with sustainability and game theory approach: An application on stocks
Yazar: FATMA HİLAL GÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET PEKKAYA
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dinamik optimizasyon = Dynamic optimization ; Oyun teorisi = Game theory ; Pay senetleri = Stocks tradet ; Portföy optimizasyonu = Portfolio optimization ; Portföy seçimi = Portfolio selection ; Sosyal sorumlu yatırım = Socially responsible investment ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Çevresel sosyal ve kurumsal yönetim = Environmental social and governance

Özet:
Pay senedi seçimi /portföy optimizasyonu finans yazınında yıllardır çözüm aranan ve kesin çözüm getirilememiş bir konudur. Markowitz portföy optimizasyon modelinde (1952) varlıkların beklenen getirisi, riski ve korelasyonunu dikkate alınır. Sürdürülebilirlik, sürdürülebilir yatırım, kurumsal sosyal sorumluluk, yeşil yatırım gibi konular son yıllardaki portföy araştırmalarda yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, sürdürülebilirlik ve finansal oran kriterlerini de dikkate alan portföy optimizasyon modelini oyun modeli yaklaşımıyla alternatif çözüm önermek ve bulguları araştırmacı /karar vericilere sunmaktır. Burada, pay senedi beklenen getirisi, risk, yatırımcı pişmanlığı, finansal oranlar ve sürdürülebilirlik olmak üzere 5 kriter ile doğaya karşı hedef oyun modeli kurgulanmıştır. Farklı ülke ve sektörlerde faaliyet gösteren, uluslararası piyasalardaki 29 şirketin verileriyle altı yıllık dönem için 28 farklı senaryo ile optimizasyon işlemleri gerçekleştirilmiştir. Dinamik kayan pencere yapısındaki portföylerin başarı performansı, varlıkların ortalama getirisi ve MSCI World endeksi getirisi ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Özellikle iki farklı sürdürülebilirlik endeks kriteri ve GRA ile oluşturulan iki farklı finansal oran endeks kriterlerinin model başarısına etkisi istatistiksel testlerle incelenmiştir. Genel olarak oluşturulan portföylerin, portföy havuzuna dahil edilen varlıkların ortalama getirisinden daha başarılı olduğu gözlenmiştir. Ayrıca sürdürülebilirlik skoru olan ESG tartışma skorunun, ESG skorlu modellere göre daha başarılı olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
Selection of stocks / portfolio optimization is an issue that has been sought for a solution in the finance literature for years and has not been given a definitive solution The Markowitz portfolio optimization model (1952) considers the expected return, risk and correlation of assets. Issues such as sustainability, sustainable investment, corporate social responsibility, green investment have been included in portfolio researches in recent years. The aim of this study is to propose an alternative solution to the portfolio optimization model, which also takes into account the sustainability and financial ratio criteria, with the game model approach and present the findings to the researchers / decision makers. Here, a target game model against nature has been constructed with 5 criteria: expected return on stocks, risk, investor regret, financial ratios and sustainability. With the data of 29 companies operating in different countries and sectors in international markets, optimization processes have been carried out with 28 different scenarios for a six-year period. The success performance of portfolios in dynamic sliding window structure has been examined in comparison with the average return on assets and the MSCI World index return. In particular, the effect of two different sustainability index criteria and two different financial ratio index criteria created with GRA on the success of the model has been examined by statistical tests. In general, it has been observed that the portfolios created are more successful than the average return of the assets included in the portfolio pool. In addition, it has been observed that the ESG discussion score, which is the sustainability score, is more successful than the models with the ESG score.