Evli bireylerin duygusal zekâ özellikleri ve problem çözme becerilerinin evlilik doyumu ile ilişkisinin incelenmesi
The investigation of the relationship between marital satisfaction and the characteristics of emotional intelligence and problem solving abilities of married individuals
Yazar: ASLIHAN ALP
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN AKÇAY
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Doyum düzeyi = Satisfaction level ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada evli bireylerin duygusal zekâ özellikleri ve problem çözme becerilerinin evlilik doyumları ile ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca duygusal zekâ düzeyleri ve problem çözme becerisi ile evlilik doyumu arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 102 kadın, 120 erkek olmak üzere toplamda 222 evli birey meydana getirmektedir. Çalışmada veri toplama amacıyla; yordayıcı değişkenlere ait verilere ulaşabilmek için araştırmacı tarafından hazırlanmış olan "Kişisel Bilgi Formu", bireylerin duygusal zekâ düzeylerini belirlemek için Petrides (2009) tarafından geliştirilip Deniz, Özer ve Işık (2013) tarafından Türkçe' ye uyarlanmış olan "Duygusal Zekâ Özelliği Ölçeği- Kısa Form (DZÖÖ-KF)", bireylerin problem çözme becerilerini belirlemek için Baugh, Avery ve Sheets-Hawoth (1982) tarafından geliştirilip Hünler (2002) tarafından Türkçe' ye uyarlanmış olan "Evlilikte Sorun Çözme Ölçeği" ve bireylerin evlilik doyum düzeylerini belirlemek için Tezer (1996) tarafından geliştirilmiş olan "Evlilik Yaşam Ölçeği" kullanılmıştır. Online olarak gerçekleştirilen ölçeklerden elde edilen veriler SPSS 25 programı ile analiz edilmiştir. Katılımcıların duygusal zekâ, problem çözme becerisi ve evlilik doyumu arasındaki ilişkileri tespit etmek için Pearson Korelasyon Katsayısı; duygusal zekâ ve problem çözme becerisinin evlilik doyumunu yordayıp yordamadığını saptamak için çoklu regresyon analizi; duygusal zekâ, problem çözme becerisi ve evlilik doyumunun demografik değişkenlere göre değişip değişmediğini belirlemek için Bağımsız Örneklem t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) Testi ve Post Hoc testleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucu duygusal zekâ düzeyi ve problem çözme becerisi ile evlilik doyumu arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu, evlilik doyumunun duygusal zekâ ve problem çözme becerisi tarafından yordandığı belirlenmiştir. Ayrıca duygusal zekânın yaş ve cinsiyete göre farklılaşmadığı ancak eğitim düzeyi ve gelir seviyesine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı; evlilikte sorun çözme becerisinin yaş ve evlilik süresine göre farklılaşmadığı ama cinsiyet, gelir ve eğitim düzeyine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı; evlilik doyumunun yaş, evlilik süresi ve eşle tanışma şekline göre farklılaşmadığı ancak cinsiyet, eğitim düzeyi, gelir ve çocuk sayısına göre anlamlı düzeyde farklılaştığı saptanmıştır. Bununla birlikte duygusal zekâ ve evlilikte sorun çözme becerisi değişkenlerinin evlilik doyumundaki varyansın %72'lik kısmını açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Ancak problem çözme becerisi evlilik doyumunu duygusal zekâdan daha fazla yordamaktadır.

Abstract:
The main aim of this study is to examine the relationship between marital satisfaction and the characteristics of emotional intelligence and problem solving abilities of married individuals. In this study which was carried out in relational screening model whether the emotional intelligence, problem solving abilities and marital satisfaction levels of married individuals varied significantly by demographic variables was investigated. The sample of the research consists of totally 222 married individuals (102 female,120 male). In order to obtain information on the predictor variables "Personal Information Form" prepared by researcher, to determine the levels of emotional intelligence of individuals "Trait Emotional Intelligence Questionnaire–Short Form (TEIQue-SF)" developed by Petrides(2009) and adapted to Turkish by Deniz, Özer and Işık (2013), to determine the problem solving abilities of individuals "Marital Problem Solving Scale" developed by Baugh, Avery, Sheets-Hawoth (1982) then adapted to Turkish Hünler (2002) and to adjust the levels of marital satisfaction of individuals "Marriage Life Scale" developed by Tezer(1996) were used as data collection tools in the study. The data obtained from web survey were analysed in SPSS 25. To state the association among participants' emotional intelligence, problem solving abilities and marital satisfaction Pearson correlation coefficient; in order to determine whether emotional intelligence and problem solving abilities predict the marital satisfaction multiple regression analysis; to determine whether emotional intelligence, problem solving abilities and marital satisfaction differ according to demographic variables Independent Sample t Test, One Way Analysis Variance (ANOVA) and Post Hoc-Tukey HSD, Scheffe, Games-Howell test were used. As a result of the analyses it is detected that there is a positive correlation among emotional intelligence, problem solving abilities, marital satisfaction and marital satisfaction is predicted by emotional intelligence, problem solving abilities.
Additionally, it was determined that emotional intelligence did not vary by age and gender but varied significantly by education level and income; problem solving abilities in marriage did not vary by age and marriage duration but varied significantly by gender, income and education level; marital satisfaction did not vary by age, marriage duration and the way of meeting but varied significantly by gender, education level,income and number of children. Besides, emotional intelligence and problem solving abilities explain 72% of the variance in marital satisfaction. But problem solving abilities predict marital satisfaction more than emotional intelligence.