Küresel iklim değişikliğinin tarım mallarının karşılaştırmalı üstünlüğüne etkisi (Avrupa Birliği örneği)
The impact of global climate change on the comparative advantage of agricultural commodities (Case of European Union)
Yazar: ARDA HALİL ATMACA
Danışman: PROF. DR. FERİDE GÖNEL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade
Dizin: Açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler = Revealed comparative advantages ; Tarımsal verimlilik = Agricultural productivity ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Yirminci yüzyılın ikinci yarısından itibaren görünür olmaya başlayan küresel iklim değişikliği, bugün dünyanın acil bir şekilde önlem alması gereken problemlerinden biri haline gelmiştir. Özellikle sıcaklık artışı kuraklık riskini ortaya çıkarırken, kıtlık gibi iktisadın temel varsayımlarından biri çerçevesinde bazı temel sorunlara yol açacağı öngörülmekte ve bu değişim iklim krizi olarak adlandırılmaktadır. Bu krizin önemli çözümlerinden biri hem ulusal hem de uluslararası alanda bu küresel krizle mücadele etmek ve yeni koşullara uyum sağlamaktır. Tarım, iklim koşullarına en bağımlı sektörlerden biridir. Değişen iklim koşulları tarımsal ürünlerin üretimini ve dolayısıyla ticaretini etkilemektedir. Özellikle bölgesel sıcaklıklardaki artışlar, mevsim dışı yağışlar, seller, kuraklık ve don gibi olumsuzluklar tarımsal üretimi ve verimliliği etkilemekte, tarımsal ürün fiyatlarının daha değişken hale gelmesine neden olmaktadır. Sonuç olarak, tarımsal üretim yeni iklim koşullarına bağlı olarak ülkelerin üretimlerinde, dolayısıyla ticaretlerinde de ciddi bir değişim yaratabilmektedir. Bu çalışma iklim krizinin iki yönlü etkisi olan güney enlemlerdeki beklenen verim kayıpları ile kuzey enlemlerdeki sıcaklık artışlarına bağlı tarımsal üretimde oluşması beklenen yeni fırsatları karşılaştırmalı üstünlükler çerçevesinde incelemektir. Bu bağlamda, Akdeniz iklim örtüsüne ait bazı tarım ürünlerinde (üzüm, şarap ve buğday) yıllara göre değişen rekabet gücü analiz edilmiştir. İlgili mallarda rekabet üstünlüğü bulunan İtalya ile Avrupa bölgesindeki tarımsal yatırımlara verdiği önem ile bilinen ve küresel iklim değişikliğinden tarımsal üretimde jeolojik konumu nedeniyle pozitif etkilenmesi beklenen Hollanda analizde seçilen iki ülkedir. Yapılan analizin sonuçlarına göre, üzümde İtalya'da ciddi bir rekabet gücü kaybı gözlenirken, Hollanda'nın üzümdeki rekabet avantajında kayda değer bir artış mevcuttur. Şarapta ise her iki ülkenin rekabet avantajında artış gözlemlense de Hollanda'daki artış oranı İtalya'nın yaklaşık 5 katıdır. Buğday da ise, beklendiği gibi, sıcaklıktaki artış yani küresel ısınma her iki ülkede de rekabet gücünü düşürmüştür.

Abstract:
The issue of global climate change, evident since the second half of the twentieth century, has emerged as a severe problem that necessitates immediate global action. The rising temperature not only brings the threat of drought but also challenges one of the fundamental principles of economics - scarcity. This shift is commonly referred to as the climate crisis. One of the important solutions to this crisis is to combat this global crisis both nationally and internationally and to adapt to new conditions. Agriculture is one of the sectors most dependent on climate conditions. Changing climatic conditions affect the production and, thus, the trade of agricultural products. Increases in regional temperatures, unseasonal rainfall, floods, droughts, and frosts affect agricultural production and productivity and cause agricultural product prices to become more volatile. As a result, agricultural production is expected to change depending on the new climatic conditions in countries' production and trade. This study examines the new opportunities in agricultural production due to the expected yield losses in southern latitudes and temperature increases in northern latitudes, which are the two-way effects of the climate crisis within the comparative advantage framework. In this context, the changing competitiveness of some agricultural products (grapes, wine, and wheat) belonging to the Mediterranean climate pattern over the years is analyzed. Italy, which has a competitive advantage in the relevant commodities, and the Netherlands, which is known for the importance it attaches to agricultural investments in the European region and is expected to be positively affected by global climate change due to its geological location in agricultural production, are the two countries selected in the analysis. According to the results, in the case of grapes, there is a significant loss of competitiveness in Italy, while there is a significant increase in competitive advantage in the Netherlands. In the case of wine, there is an increase in competitive advantage in both countries, but the rate of increase in the Netherlands is about five times that of Italy. For wheat, temperature increases (global warming) reduce competitiveness in both countries.