Türkiye'de yenilenebilir enerji teknolojilerinin binalarda kullanımına yönelik model önerisi
A model recommendation for the use of renewable energy technologies in buildings in Turkey
Yazar: FATMA CESUR
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER TAŞ ; PROF. DR. MURAT TAŞ ; PROF. DR. AYŞİN SEV
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yapı Bilgisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Artan enerji ihtiyacı ile binalarda enerjiyi etkin kullanma, yenilenebilir enerji
teknolojilerinin kullanılması konuları önemli hale gelmektedir. Bina üretim süreci, çok
aktörlü, çok fazla karar ve ölçüt içeren, nitel ve nicel verilerin bir arada yer aldığı
karmaşık bir süreçtir. Bu süreç gereksinimlere bağlı olarak karar verme eylemi gerektirir.
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de yenilenebilir enerji teknolojilerinin (YET) binalarda
kullanılmasına ilişkin karar vermede etkili kriterlerin belirlenmesi, kriterlerin önem
derecelerinin ortaya konması, kriterlerle teknolojilerin karşılaştırılması ve yenilenebilir
enerji teknolojilerinin yaygın olarak kullanılmasına yönelik bir öneri karar verme
modelinin tanımlanmasıdır. Çalışma nitel ve nicel araştırma yöntemleri ile yürütülmüştür.
Literatürden elde edilen bilgiler doğrultusunda, bina tasarımı sürecini etkileyen
aktörlerden (mimar, mühendis, danışman, işveren, kullanıcı) oluşan uzman grupla
derinlemesine görüşme yöntemi ile YET'in kullanılması konusunda ana kriterler ve alt
kriterler belirlenmiştir. Belirlenen kriterlerin önem derecelerinin ortaya konması,
kriterlerle teknolojilerin karşılaştırılması ve uygun teknolojinin seçimine karar
verilebilmesi için Analitik Hiyerarşi Prosesi kullanılarak öneri model oluşturulmuştur.
Karar verme modelinin bina üretim sürecinde YET ile ilgili kriterlerin belirlenmesi,
ağırlıklarının bulunması ve uygun teknolojiye karar vermede kullanılabileceği ön
görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Analitik hiyerarşi prosesi, bina üretimi, kriterler, karar verme,
yaygınlaştırma, yenilenebilir enerji teknolojileri

Abstract:
With the increasing need for energy, issues related to using energy efficiently in buildings
and employing renewable energy technologies are gaining significance. The building
production process is intricate, involving numerous stakeholders, multiple decisions, and
a combination of qualitative and quantitative data. This process necessitates decisionmaking based on specific requirements. The objective of this study is to identify effective
criteria in decision-making concerning the use of renewable energy technologies (RET)
in buildings in Turkey. It aims to highlight the importance of these criteria, compare them,
and technologies, and define a recommendation decision-making model for the
widespread adoption of renewable energy technologies. The study employed qualitative
and quantitative research methods. Based on information gathered from the literature, the
main criteria and sub-criteria for RET utilization were determined through in-depth
interviews with an expert group, including individuals influencing the building design
process (architects, engineers, consultants, employers, and users). A recommendation
model was developed using the Analytical Hierarchy Process to highlight the significance
of identified criteria, compare criteria and technologies, and facilitate the selection of the
most appropriate technology. The study demonstrated that the decision-making model
can be utilized in determining RET-related criteria in the building production process,
establishing their weights, and make informed decisions regarding the appropriate
technology.
Key words: Analytical hierarchy process, building production, criteria, decision making,
dissemination, renewable energy technologies