Gri hedef programlama ve yöntemin prototip üretiminde işgücü çizgeleme karar problemine uygulanması
Grey goal programming and the application of the method to the labor scheduling decision problem in prototype production
Yazar: GÜLPER BASMACI
Danışman: DOÇ. DR. ASLI ÖZDEMİR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Hedef programlama = Goal programming ; Karar verme = Decision making ; Prototip üretim = Prototype production ; Çizelgeleme = Scheduling ; Çok amaçlı karar verme = Multiobjective decision making ; İş akışı çizelgeleme = Flow shop scheduling ; İş gücü = Manpower

Özet:
İşgücü çizelgeleme karar problemleri vardiyalı ve düzensiz iş günlerinde çalışan işletmelerin çözmesi gereken zor ve zaman alıcı bir sorundur. İşgücü çizelgelemesinin amacı kaynakların etkin kullanımını ve dengeli iş yükü dağılımını sağlamaktır. Aynı zamanda başarılı bir işgücü çizelgesinin personelin bireysel isteklerini mümkün olduğunca yerine getirmesi gerekmektedir.
İşletmenin içinde bulunduğu iç ve dış çevre faktörleri günümüz rekabet koşulları düşünüldüğünde belirsizlik altında kararlar almak kaçınılmaz olmaktadır. Bu durumda işletmelerin işgücü çizelgeleme karar problemlerinde belirsizliğin yansıtıldığı objektif karar verme yöntemleri kullanılarak çözülmesini gerekmektedir.
Gri sistem teorisi eksik bilgiden kaynaklanan belirsizliğin modellenmesinde kullanılan yöntemler içermektedir. Hedef Programlama yöntemi ise karar problemini sınırlayan kısıtlar çerçevesinde belirlenmiş hedeflerden sapmaları minimize edecek tatmin edici çözümler sunmaktadır. İşgücü çizelgeleme karar problemi karar vericinin birden fazla hedefe sahip olduğu bir karar problemi çeşididir. Bu açıdan eksik bilgiden kaynaklanan belirsizliğin hakim olduğu prototip üretiminde "Gri Hedef Programlama" yaklaşımının kullanılmasını uygun olmaktadır.
Bu çalışmada otomotiv sektöründe faaliyet göstermekte olan bir işletmenin prototip üretiminde karşılaştığı işgücü çizelgeleme karar problemi incenmiştir. İşletmeden alınan gerçek verilerle oluşturulan model Excel Solver yardımıyla çözülmüştür.

Abstract:
Labor scheduling decision problems are a difficult and time-consuming problem to be solved by businesses working on shift and irregular working days. The aim of the labor scheduling is to ensure efficient use of resources and balanced workload distribution. At the same time, a successful labor scheduling needs to fulfill the employee's individual needs as much as possible.
It is inevitable for businesses to make decisions under uncertainty when we consider the internal and external environmental factors in today's competition conditions. In this case, businesses need to solve the labor scheduling decision problems using objective decision-making methods that reflect the uncertainty.
Grey system theory includes methods used in modeling uncertainty caused by incomplete information. The Goal Programming method provides satisfactory solutions to minimize deviations from the goals set within the constraints that limit the decision problem. The labor scheduling decision problem is a decision problem that the decision maker has more than one goal. In this respect, it is appropriate to use the "Grey Goal Programming" approach in the production of prototypes where uncertainty caused from incomplete information is dominant.
In this study, labor scheduling decision problem with prototype production has been examined in in a business that operates in the automotive sector. The model has been solved by the help of Microsoft Excel Solver using real data derived from the business.