İdrar yolu enfeksiyonu tanılı hastaların idrar kültürlerinin ve antibiyogramlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of urinary cultures and antibiograms of patients with urinary tract infection
Yazar: İSMET DÜŞMEZ
Danışman: DOÇ. DR. TAMAY GÜRBÜZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Mikrobiyal duyarlılık testleri = Microbial sensitivity tests ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections ; İdrar = Urine ; İdrar tahlili = Urinalysis ; İlaçlara direnç = Drug resistance

Özet:
Giriş ve Amaç: İdrar yolu enfeksiyonları,  gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Üriner sistem anomalileri, idrar yolu enfeksiyonuna zemin hazırlayabilmektedir. Kliniğimizde ayaktan veya yatarak tedavi gören üriner sistem enfeksiyonu tanısı almış olan hastaların ampirik antibiyotik seçimi açısından faydalı olması amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma için Sağlık Bilimler Üniversitesi Tıpta Uzmanlık ve Eğitim Kurumuna başvuruldu ve tez konusunun uygun bulunması ile onay alındı. Bunu izleyen süreçte Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları kliniği ve Çocuk Nefroloji polikliniğine Ocak 2015 - Ağustos 2018 tarihleri arasında başvuran idrar yolu enfeksiyonu tanılı 507 hastanın idrar kültürleri ve antibiyogramları retrospektif olarak değerlendirildi. İdrar yolu enfeksiyonu tanılı hastaların anatomik, fizyolojik ve fonksiyonel üriner sistem anormallikleri olan ve olmayanların gruplandırılıp; idrar kültürlerinde üreyen bakteriyel etkenler belirlendi. Buna göre, hangi grupta hangi bakteriyel etkenin sıklıkla ürediği tespit edilip;  bu etkenlerin hangi antibiyotiklere duyarlı ve dirençli olduğu belirlendi. Bu çalışmada istatistiksel analizler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 21.0 paket programı ile yapılmıştır.
Bulgular: Bir ay ile 18 yaş arası 507 hastanın yaşa göre;  % 16,4'ü 1 yaş ve altında, %35,1'i 1 ile 6 yaş arasında ve % 48,5'i 6 yaş ve üzerinde saptanırken; cinsiyete göre %79,5'i kız ve % 20,5'i erkek olarak saptandı. Olguların  %9,5'inde işeme disfonksiyonu, %4,7'sinde nörojenik mesane,  % 10,7'sinde vezikoüreteral reflü, % 14,8'inde hidronefroz ve  %7,3'ünde üriner sistem taşı, % 61,1'inde herhangi bir üriner sistem patolojisi saptanmamıştır. İdrar kültüründe en sık üreyen bakteriler % 65,9'unda Escherichia coli, %11,2'sinde Klebsiella spp., % 9,5'inde Enterococcus spp. idi. Antibiyotiklerin duyarlılıklarını incelediğimizde; idrar kültüründe E. Coli üreyen 273 olguda, ürolitiyazis'i olan 21 olguda nitrofurontain; idrar kültüründe Klebsiella spp. üreyen  37 olguda, üriner sistem anomalisi olmayan 184 olguda ve işeme disfonksiyonu olan 38 olguda trimetoprim-sulfometaksazol; hidronefroz olan 46 olguda ve vezikoüreteral reflü olan 31 olguda aminoglikozidler; idrar kültüründe Enterococcus spp. üreyen 41 olguda aminopenisilinler; nörojenik mesanesi olan 12 olguda karbapenemler ve 12 olguda nitrofurontain en yüksek duyarlılık göstermektedir. Antibiyogramların dirençlerini incelediğimizde; idrar kültüründe E. Coli üreyen 172 olguda, idrar kültüründe Klebsiella spp. üreyen 44 olguda, üriner sistem anomalisi olmayan 148 olguda, işeme disfonksiyonu olan 18 olguda, nörojenik mesanesi olan 14 olguda, vezikoüreteral reflü olan 31 olguda aminopenisilinler; idrar kültüründe Enterococcus spp. üreyen 11 olguda ve ürolitiyazis'i olan 19 olguda trimetoprim-sulfometaksazol; hidronefroz olan 33 olguda ikinci kuşak sefalosporinlere yüksek direnç göstermiştir.

Sonuç: Kliniğimizde sık kullandığımız sefalosporin grubunda ciddi bir direnç geliştiği ve nitrofurontain ve fosfomisin gibi bakteriyostatik antibiyotiklere karşı yüksek duyarlılık saptandı. Üçüncü kuşak sefalosporinler yerine daha yüksek duyarlılık saptanan aminoglikozidlerin kullanılmasının daha yararlı olacağını düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler: İdrar yolu enfeksiyonu, Antibiyotik duyarlılığı, Çocukluk çağı, Antibiyotik direnci

Abstract:
Objective: Urinary tract infection is a major cause of mortality and morbidity in developed and developing countries. Underlying urinary tract abnormalities may cause urinary tract infections. It will be helpful for choice of ampiric antibiotic that will be used for outpatients and inpatients who have urinary tract infections applied to our hospital.
Patients and Methods: This research was firstly applied the Medical Sciences University Medical and Training Institution and the subject of thesis was approved. Then;  a total of 507 children with urinary tract infection who refered to Haydarpasa Numune Training and Research Hospital Pediatric and Pediatric Nephrology Clinics during January 2015 - August 2018 were studied retrospectively. The aim of this investigation is classifying the cases according to patients with and without underlying anatomical, physiological and functional urinary tract abnormalities; and detecting the bacterias growth in the urine culture samples. Most common pathogens will be detected for each group of patients; and antibiotic resistance and susceptibility of these bacterias will be investigated. For the analysis of the data, SPSS(Statistical Package for Social Sciences)  for Windows version 21.0 statistical package program was used.
Results: 507 patients who involved in our investigation are classified as %16,4 are younger than 1 years old, %35,1 are between 1-6 years old, %48,5 are older than 6 years old according to age; and %79,5 are female, %20,5 are male according to gender. %9,5 of the patients has voiding dysfunction, %4,7 of them has neurogenic bladder, %10,7 of them has vesicourethral reflux, %14,8 of them has hydronephrosis, %7,3 of them has urolithiasis and %61,1 of them has no urinary tract abnormalities. According to urinary culture samples; E. Coli  is predominantly detected %65.9 of samples, the others are; %11,2 for Klebsiella spp., % 9,5 for Enterococcus spp. are detected. While nitrofurontain is the most susceptible antibiotic for 273 E. Coli detected samples, 21 samples of the patients with urolithiasis; 37 Klebsiella spp. detected samples, 184 the patients without urinary tract abnormalities and 38 patients with voiding dysfunction have highest susceptibility to trimethoprim-sulfamethaxazole; 46 patients with hydronephrosis and 31 patients with vesicourethral reflux has highest susceptibility to aminoglycosides; 41 Enterococcus spp. detected samples, 12 patients with neurogenic badder have highest susceptibility to carbapenems and nitrofurontain respectively. While aminopenicilin is the most resistant antibiotic for 172 E. Coli and 44 Klebsiella spp. detected samples, 148 the patients without urinary tract abnormalities, 18 patients with voiding dysfunction, 14 patients with neurogenic bladder, 31 the patients with vesicourethral reflux; 11 Enterococcus spp. detected samples and 19 samples of the patients with urolithiasis has highest resistancy to trimethoprim-sulfamethaxazole; 33 samples of the patients with hydronephrosis has highest resistancy to second generation cephalosporins.
Conclusion: Cephalosporine group has increased resistancy and the bateriostatic antibiotics like nitrofurontain and fosfomycin has high susceptibility for samples. Instead of third generation cephalosporine group; aminoglycosides are better choice because of high susceptibility.

Key words: Urinary tract infections, Antibiotic susceptibility, Antibiotic resistance, Childhood