Milletlerarası özel hukukta çevre zararlarından doğan sorumluluğa uygulanacak hukuk
The law applicable to liability arising from environmental damages in private international law
Yazar: RUMEYSA PARTALCI
Danışman: PROF. DR. GÜNSELİ ÖZTEKİN GELGEL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Haksız fiil = Torts ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Kanunlar ihtilafı = Laws conflict ; Uluslararası hukuk = International law ; Uluslararası özel hukuk = International private law ; Çevre = Environment ; Çevre hukuku = Environmental law ; Çevre zararı = Environmental damage

Özet:
Bu çalışmanın amacı, yabancılık unsuru taşıyan ve özel hukuk ilişkilerinden doğan çevre zararlarından sorumluluğa uygulanacak hukukun belirlenmesidir. Bu amaçla, öncelikle çevre hukukunun temel ilke ve kavramları incelenmektedir. Sonrasında, Türk hukukunda çevre zararlarından doğan hukuki sorumluluk meselesi ele alınmaktadır. Çalışmanın son bölümünde ise, milletlerarası özel hukukta çevre zararlarından doğan uyuşmazlıklara değinilmektedir. Bu bölüm çalışma bakımından en önemli bölümdür. Bu bölümde amaç, çevreyi en yüksek standartlarla koruyan maddi hukukun tespitidir. Bu amaca ulaşılabilmesi için en uygun bağlama noktalarının belirlenmesi gerekmektedir. Çalışmada bu belirlemeyi yaparken karşılaştırmalı bir yöntem izlenmektedir. Bu bağlamda, sadece Türk hukuk sistemi değil, diğer devletlerin hukuk sistemleri ve özellikle Avrupa Birliği düzenlemeleri de incelenmektedir. Bunlara ek olarak, doktrinde yer alan görüşlerden de yararlanılmaktadır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, zarara yol açan fiil yeri hukuku çevreyi daha yüksek standartlar ile koruyorsa, fiil yeri hukukun uygulanmasına imkan verecek bir düzenlemenin kabulünün yerinde olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ayrıca uygulanacak hukuka müdahale eden kamu düzeninden ve doğrudan uygulanan kurallardan bahsedilmektedir. Bunlar, çevresel değerler üzerindeki kamu menfaati nedeniyle, ele alınan konu bakımından büyük önem taşımaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to determine law applicable to liability due to environmental damages containing element of foreignness and arising from private law relations. First of all, principles of environmental law and its concepts will be analyzed for this purpose. After that, civil liability which arises from environmental damages in Turkish law, will be evaluated. Finally, in the last chapter of the study, conflicts which result from environmental damages in private international law, will be determined. This chapter is the most important chapter of the study. The purpose of this chapter is to find out the law which protects the environment with the highest standards. It is necessary to determine the most proper connecting factors to reach this purpose. This study is based on a comparative method to find out proper connecting factors. In this context, this study evaluates not only Turkish law system but also other law systems, especially the regulations of European Union. In addition to this, the views from doctrine are utilized. As a result of the evaluations, it is concluded that if the law of the place of the action which causes damage, protects the environment with higher standarts, it is proper to accept a regulation which will allow application of this law. In the last chapter, the public policy which intervenes with the law to be applied and overriding mandatory provisions are also discussed. Because of the public interest on the environmental elements, the public policy and overriding mandatory provisions are so important for this study.