Edinburgh Bulimic Investigatory testinin (BITE) türkçeye uyarlama geçerlik ve güvenirlik çalışması
The turkish adaptation validity and reliability study of the Edinburgh Bulimic Investigatory Test (BITE)
Yazar: SELEN ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF DİNÇERLER
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aşırı yeme bozukluğu = Binge-eating disorder ; Psikolojik ölçekler = Psychological scales ; Yapısal geçerlik = Construct validty

Özet:
Bu çalışmanın amacı yeme bozuklukları içerisinde en çok görülen tıkınırcasına yeme bozukluğunu saptamak için kullanılan Edinburgh Bulimic Investigatory Testin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılarak literatüre katkıda bulunmaktır.  
Araştırmanın çalışma grubu çalışmada yer almaya gönüllü 18 yaş ve üstü herhangi bir kronik rahatsızlığı bulunmayan 416 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırma kapsamında katılımcılara sosyodemografik veri formu ve Edinburgh Bulimic Investigatory Test uygulanmıştır.
Edinburgh Bulimic Investigatory Testinin çeviri-geri çeviri yöntemi ile dil geçerliliği ve uzman görüşlerine göre kapsam geçerliği sağlanmıştır. Yapı geçerliği için uygulanan faktör analizi sonuçlarında çalışmanın örneklem büyüklüğü "iyi derecede yeterli" olarak bulunmuş ve Barlett's testinden elde edilen anlamlı farklılık, ölçeğin yapı geçerliğini sağladığını göstermiştir. Güvenirliğe ilişkin bulgular, test ve tekrar test sonuçları arasında yüksek düzeyde korelasyon olduğunu göstermiştir. Edinburgh Bulimic Investigatory Test ölçeğinin 0,84 Cronbach alfa güvenirlik katsayısı ile "oldukça güvenilir" olduğu görülmüştür. 
Çalışmada yer alan katılımcıların 302'si kadın, 114'ü erkektir. Beden kütle indeksi değerleri hesaplandığında %50'sinin normal beden kütle indeksine sahip olup %49,8'inin "Biraz daha dikkat edersem daha iyi bir fiziğim olabilir" düşüncesine sahip olduğu saptanmıştır. Cinsiyete göre BITE puan dağılımlarına bakıldığında da erkeklerin  %4,5'i kadınların ise  %26,5'inin tıkınırcasına yeme bozukluğuna sahip olduğu hesaplanmıştır. Yaş gruplarına göre en fazla 24-29 yaş arası katılımcılarda tıkınırcasına yeme bozukluğunun olduğu görülmüştür. Beden kütle indeksine göre fazla kilolu kategorisinde yer alan katılımcıların en fazla tıkınırcasına yeme bozukluğuna sahip olduğu tespit edilmiştir. Dış görünüşünden memnun olmayan katılımcıların en fazla tıkınırcasına yeme bozukluğuna sahip olduğu saptanmıştır. 
Bu çalışmayla Türkçeye kazandırılan "Edinburgh Bulimic Investigatory Test" ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu gösterilmiştir. Ölçeğin tıkınırcasına yeme bozukluğuna dair psikoloji ve beslenme alanındaki araştırmalarda kullanımının yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to contribute to the literature by adapting the Edinburgh Bulimic Investigatory Test, which is used to detect the most common binge eating disorder among eating disorders, into Turkish, and by making validity and reliability studies.
The study group of the research consists of 416 participants aged 18 and over who accepted to participate in the study without any chronic disease. During the research, sociodemographic data form and Edinburgh Bulimic Investigatory Test were applied to the participants.
With the translation-back translation method of BITE, language validity and content validity according to expert opinions were ensured. The sample size of the study was found to be "good enough" in the results of the factor analysis applied for the construct validity, and the significant difference obtained from the Barlett's test showed that the scale provided construct validity. Findings regarding reliability showed a high level of correlation between test and retest results. The BITE scale was found to be quite reliable with a Cronbach alpha reliability coefficient of 0.84.
302 of the participants in the study were women, 114 were men. When the BKI values were calculated, it was found that 50% of them had a normal BKI value and 49.8% had the thought "If I paid a little more attention, I might have a better physique". When the BITE score distributions were examined according to gender, it was calculated that 4.5% of men and 26.5% of women have binge eating disorder. According to the age groups, binge eating disorder was observed in the participants between the ages of 24 and 29 the most. According to the BMI values, it was found that the participants who were in the overweight category had binge eating disorder the most. It has been found that participants who are dissatisfied with their appearance have the most binge eating disorders.
In the study, it was concluded that the "Edinburgh Bulimic Investigation Test" scale is a valid and reliable measurement tool. It is thought that it will be useful to use the scale in psychology and nutrition researches related to binge eating disorder.