Kronik hastalığı olan çocukların bakım verenlerinde kendini damgalama ile bakım yükü arasındaki ilişki
The relationship between self-stigma and care burden in caregivers of children with chronic illness
Yazar: CENGİZ TEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE ÇİYDEM
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kendini damgalama = Self stigmatization

Özet:
Bu araştırma, kronik hastalığı olan çocukların bakımverenlerinde kendini damgalama
ile bakım yükü arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırmanın
evrenini, 10 Haziran- 30 Ekim 2024 tarihleri arasında Özel Yeni Hayat Tıp Merkezi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları poliklinikleri, yataklı servisleri ve acil servisine herhangi
bir kronik hastalık tanısıyla başvuran veya yatarak tedavi gören tüm hastaların
bakımverenleri oluşturmuştur. Örneklemi ise çalışmaya alınma kriterlerini karşılayan
399 bakımveren oluşturmuştur. Araştırmada veriler Bilgi Formu, Zarit Bakım Yükü
Ölçeği ve Kendini Damgalama Envanteri Aile Formu ile toplanmıştır. Verilerin
değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü
varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi
kullanılmıştır. Araştırmada bakımverenlerin bakım yükü toplam puan ortalamasının
38,58±14,59 olduğu tespit edilmiştir. Kendini damgalama toplam puan, sosyal geri
çekilme, hastalığı gizleme ve algılanan değersizlik alt boyut puan ortalamalarının ise
sırasıyla 29,20±11,70, 14,05±5,86, 4,85±2,65 ve 10,28±5,05 olduğu belirlenmiştir.
Algılanan değersizlik ve sosyal geri çekilme ile bakım yükü pozitif yönde, hastalığı
gizleme eğilimi arasında ise negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Bunların yanı sıra, hasta ile yakınlık derecesi, günlük bakım verilen süre, hastanın yaşı
ve hastalık süresinin bakım yükünü etkileyen değişkenler olduğu saptanmıştır.
Araştırmanın sonuçları kronik hastalığı olan çocukların bakımverenlerinde sosyodemografik özelliklerin yanı sıra kendini damgalamanın önemli olduğunu ortaya koymaktadır.

Abstract:
This study aimed to examine the relationship between self- stigma and care burden in
caregivers of children with chronic diseases. The population of the study consisted of
the caregivers of all patients admitted to the Pediatric Health and Diseases outpatient
clinics, inpatient units, or emergency services of the Private Yeni Hayat Medical
Center with a diagnosis of a chronic illness or hospitalized for treatment between June
10 and October 30, 2024. The sample consisted of 399 caregivers who met the
inclusion criteria. Data collected in the study were based on the Information Form,
Zarit Care Burden Scale and Self-Stigma Inventory Family Form. Descriptive
statistics, independent sample t test, one-way analysis of variance, Pearson correlation
analysis and multiple linear regression analysis were used to analyze the data. The
mean total care burden score of caregivers was 38.58±14.59. The mean scores of selfstigmatization total score, social withdrawal, disease concealment and perceived
worthlessness sub-dimensions were 29.20±11.70, 14.05±5.86, 4.85±2.65 and
10.28±5.05, respectively. The mean scores of self-stigma total score, social
withdrawal, disease concealment and perceived worthlessness subscales were
29.20±11.70, 14.05±5.86, 4.85±2.65 and 10.28±5.05, respectively. There was a
significant positive relationship between perceived devaluation and social withdrawal
and burden of care, and a significant negative relationship between the concealment of
the illness. In addition, the degree of closeness with the patient, the duration of daily
care, the age of the patient and the duration of the disease affected the burden of care.
The results of the study revealed that self-stigma was significant as well as sociodemographic characteristics in caregivers of children with chronic diseases.