Ahmet Cevat'ın hayatı, eserleri ve edebi şahsiyeti /
Yazar: KENAN GÜZEL
Danışman: PROF. DR. ÖMER OKUMUŞ
Qafqaz University / Yurtdışı Enstitü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Ahmet Cevat AHUNDZADE, 5 Mayıs 1892 yılında Şemkir İlinin Seyfeli kasabasının Mehirli köyünde dünyaya gelmiştir. Anası Yahşı hanım, babası ise İmam Muhammed Ali'dir. Ahmet Cevat vatanı ve milleti uğrunda her türlü çile ve ızdıraba katlanmış bir şairdir. Bunun yanında değişik tercümeleriyle de Azerbaycan edebiyatına da büyük hizmetleri olmuş birisidir.
Ahmet Cevat, ilk tahsilini 1906-1912 yılları arasında Gence medreselerinde almıştır. Tahsilini tamamlayan Cevat, sırasıyla Gence, Guba şehirlerinde öğretmenlik hayatına başlar. Yaşam şartlarının olumsuzluğuna rağmen, şerefli bir meslek olan öğretmenliği hakkıyla yerine getirmiş, ömrünün 29 yılını bu şerefli mesleğe atamıştır. Bunun yanında çeşitli hayır cemiyetleri kurarak, I. Dünya savaşında Ermeni zülmüne maruz kalan insanlara yardıma koşar. Birinci Dünya savaşında Türkiye'nin yaşadığı zorlukları gören Cevat, 'Kafkas Gönüllüleri Birliği' terkibinde gönüllü olarak Balkan savaşlarında Türk ordusu içinde bir nefer gibi savaşır.
Ölümünden kısa bir süre önce 1937 yılında evi talan edilerek, bütün kıymetli eserleri yakılarak imha edilir. 1925 yılında yayınlanan 'Göy Göl' şiirinde Ahmet Cevat, Türkçülük yapıyor gerekçesiyle ilk defa tutuklanır. Ahmet Cevat'ın bundan sonraki hayatı hapislerde, zindanlarda çilehanelerde geçer. İşkenceyle geçen yılları 12 Ekim 1937 yılında Bakü'de kurşuna dizilerek son bulur. Ne acıdır ki, Onun mezarı hakkında hala ne resmi bir belge ne de bir bilgi vardır. 1955 yılında Sovyet mahkemelerinin hakkında vermiş olduğu beraat kararına kadar geçen sürede, kitaplarının okunması ve bastırılması yasaklanır. Onun şu anda elimizde olan eserlerinin çoğu, yakınlarına bıraktığı nüshalardan ibarettir. Bu eserler şu anda Bakü'de bulunan Azerbaycan Milli Akademisi Fizuli adına Elyazmaları İnstitusunda bulunmaktadır.
Bu çalışmamız kısaca dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, yaşadığı dönemin edebi ve içtimai hadiseleri; İkinci bölümde, hayatı, gençlik yılları ve aile hayatı; Üçüncü bölümde, edebi şahsiyeti ve eserleri; Dördüncü bölümde ise seçme şiirleri yer almaktadır.

Abstract:
His name is Cevad Akhundzade. He was born in Mehirli village of Seyfeli town in Shemkir district on 5th of May in 1892. His mother was Yahshi and father was Imam
In this work you will get acquainted with hard life of poet began on the 5th of May in1892 and ended on 12th of October in 1937. Ahmed Cevad who preferred motherland and nation benefits to his own, did great contributions to Azerbaijan literature by translating some works from different languages. He began his teacher life when he was 16 and immersed his 29 years to this saint profession. His life was full of intentions to help human beings. Organizing different charity societies he rendered aids to people who were victims of I World War and Armenian aggression. He did his best to make people understand that as a Turkish Nation our greatest enemy is ignorance. He went to Turkey in 1912 to join "Caucasus Volunteers Regiment" organized in Turkey and he showed that he was with his poet friends in Balkan Wars.
Ahmed Cevad's house was ransacked in 1937 and his books, hand manuscripts and many of valuable works were eliminated with himself. In 1912 his "Goy Gol" poem which was specified as immortal poem was published and he was arrested with the charge of making propaganda of Turkism. These years continued till his execution with courts and imprisonments. In 1937 he was executed by shooting with the charge of Motherland Traitor in Baku. No one knows where his grave is. After his execution, between 1937-55 years, reading and publishing of his poems had been prohibited. In 1955 this prohibition was canceled by the decree of Soviet Court.
Ahmed Cevad's works and manuscripts which reached until today are kept in Manuscripts Institution named after Fuzuli in Azerbaijan National Sciences Academy. This work contains 4 chapters. First chapter deals with General view to literature and sosial stuation and history of the period he lived. Second chapter is about his youth, marriage life, and tortures he experienced. Third chapter is about literary personality, works and last one deals with selected poems.