Erken dönem uyumsuz şemalar ile psikolojik dayanıklılık, durumluk ve sürekli kaygı düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between early maladaptive schemas and psychological resilience, state-trait anxiety levels
Yazar: RİMA İYİGÜN
Danışman: PROF. DR. DEVRAN TAN
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma, genç yetişkinlerde erken dönem uyumsuz şemaların psikolojik dayanıklılık ve kaygı düzeyleriyle ilişkisini ve olası ilişkinin yönü ile büyüklüğünü incelemiştir. Çalışma, 18-30 yaş aralığına mensup 261 genç yetişkin katılımcı üzerinde yürütülmüş ve Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri, Yetişkinlerde Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ve Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 kullanılarak veri toplanmıştır.
Çalışmanın bulguları, Kopukluk şemasının Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri toplam puanıyla hafif pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisi olduğunu göstermiştir (0.142, p=0.022). Çalışmanın ek bulguları kapsamında, ailede psikiyatrik tanı varlığının, "Kopukluk" şeması puanlarını anlamlı derecede düşürdüğü (t = -2,10, df = 259, p = 0,04) ve Sürekli Kaygı puanlarını istatistiki olarak anlamlı derecede yükselttiği (F = 0,004, p = 0,47) bulunmuştur. Bununla birlikte, diğer şema alanları ve psikolojik dayanıklılık ile cinsiyet ve psikiyatrik sağlık geçmişi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Bu bulgular, erken dönem uyumsuz şemaların ve psikolojik özelliklerin karmaşıklığını ve bu etkileşimlerin çeşitliliğini yansıtmaktadır. Çalışma, psikolojik dayanıklılık ve kaygı düzeyleri üzerine yapılan araştırmalara katkıda bulunmayı amaçlamakta ve bu alandaki müdahalelerin ve terapötik yaklaşımların geliştirilmesine temel oluşturmayı hedeflemektedir. Bu çalışmanın sonuçları, gelecekteki araştırmalar için yol gösterici olma ve psikolojik sağlık alanındaki anlayışı genişletme potansiyeli taşımaktadır.

Abstract:
This study examined the relationship between early maladaptive schemas, psychological resilience, and anxiety levels among young adults, and aimed to explore the direction and magnitude of any potential relationship. The study was conducted on a sample of 261 young adults aged 18-30, utilizing the State-Trait Anxiety Inventory, Adult Resilience Scale, and Young Schema Questionnaire Short Form-3 for data collection.
The findings revealed a slight positive and statistically significant relationship between the Disconnection schema and the total score of the State-Trait Anxiety Inventory (0.142, p=0.022). Additional findings within the study indicated that the presence of a psychiatric diagnosis in the family significantly lowered the "Disconnection" schema scores (t = -2.10, df = 259, p = 0.04) and significantly increased the Continuous Anxiety scores in a statistically meaningful way (F = 0.004, p = 0.47). However, no significant relationships were found between other schema areas and psychological resilience, nor between gender and psychiatric health history.
These results reflect the complexity of early maladaptive schemas and psychological characteristics, as well as the diversity of these interactions. The study aims to contribute to research on psychological resilience and anxiety levels and seeks to lay the groundwork for the development of interventions and therapeutic approaches in this field. The outcomes of this research have the potential to guide future studies and expand understanding in the field of psychological health.