Türkiye finans sektöründe sürdürülebilirliğin değerlendirilmesi ve vaka analizi
Evaluation of sustainability in türki̇ye's finance sector and case analysis
Yazar: ZEYNEP ORAK ERDEMOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. EBRU KOCA AKKAYA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Finansal sürdürülebilirlik = Financial sustainability ; Kurumsal sürdürülebilirlik = Corporate sustainability ; Sosyal sürdürülebilirlik = Social sustainability ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment

Özet:
Sanayileşme ve Dünya nüfusundaki artış ile birlikte iklim değişikliğinin olumsuz etkileri her geçen yıl artmakta ve etkileri aşırı doğa olayları şeklinde hissedilmektedir. Çevresel açıdan doğaya ve çevreye duyarlı, sosyal açıdan kapsayıcı ve kalkındırıcı, yönetişimsel olarak ise şeffaf ve etik bir sistemin kurulması için sürdürülebilir finans ihtiyacı kaçınılmazdır. Bu çalışmada, sürdürülebilir finans kavramı öncelikle sürdürülebilirlik kavramının değerlendirilmesi ile ele alınmış ve sürdürülebilirlik kavramının tarihsel gelişimine yer verilmiştir. Sürdürülebilirlik perspektifi ile doğrudan ilişkili olan sürdürülebilir finans kavramının anlaşılması için, finansmanın sağlayıcısı rolünü üstlenen finans sektörünün sürdürülebilirlik ile ilişkisi değerlendirilerek, sürdürülebilir finansman araçlarına yer verilmiştir. Çalışm, finans sektöründe yer alan Bankaların sürdürülebilirlik ile ilişkili iyi uygulama örneklerinden bahsedilmiş ve Bankacılık faaliyetinin dolaylı ve doğrudan çevresel değerlendirilmesine yer verilmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda, Bankacılık faaliyetinin dolaylı çevresel etkisinin doğrudan faaliyetlerinden kaynaklanan etkiden çok daha küçük olduğu belirlenmiştir. Bu amaçla, kamuya açık bir Özel Sermayeli Mevduat Bankasının verilerinden faydalanarak iki senaryo analizi gerçekleştirilmiş ve dolaylı çevresel değerlendirilmesinde bahsedilen emisyon değişimleri hesaplanmıştır. Senaryo 1 kapsamında, Banka Genel Müdürlük ofisi çalışanlarının haftada iki gün olacak şekilde evden çalışması kurgulanmış ve belirlenen günler için genel müdürlük ofisinde elektrik tüketimi olmadığı kabul edilmiştir. Senaryo 2 kapsamında ise, Genel Müdürlük çalışanlarının 09:00-18:00 olan çalışma saatlerinin, 09:00-17:00 olarak güncellenmesine yer verilmiş ve iki senaryo üzerinden mevcut işleyiş ve sebep olunan emisyon değerleri kıyaslanmıştır. Her iki senaryo da çevresel, ekonomik ve sosyal açıdan ele alınarak incelenmiştir. Sürdürülebilir finansmanın doğru şekilde yönetilebilmesi için reel sektördeki ihtiyacın doğru şekilde anlaşılması gerekmektedir, bu sebeple çalışma içerisinde, Türkiye'de Sürdürülebilir Finansman işleyişi SWOT ve PEST analizleri ile irdelenmiş ve güçlü, zayıf yönler diğer bir deyişle risk ve fırsat değerlendirmelerinin yanında, Türkiye'de Sürdürülebilir Finansmanın geleceği politik, ekonomik, sosyal ve teknolojik faktörler ile ele alınmıştır.

Son yıllarda, sürdürülebilir finansa ilişkin gerçekleşen yurtdışı borçlanmalar ve Finans Sektörü paydaşlarının sürdürülebilir finansa olan ilgisi artmıştır. Bu sebeple, Sürdürülebilir Finans'ın gelecek dönemde Türkiye'deki payının ve öneminin artacağı bu alanda gerçekleşen faaliyetlerin çoğalacağı ön görülmektedir.

Abstract:
With industrialization and the increase in the world population, the negative effects of climate change are increasing every year and their effects are felt in the form of extreme natural events. The need for sustainable finance is inevitable in order to establish a system that is environmentally sensitive to nature and the environment, socially inclusive and developmental, and governance transparent and ethical. In this study, the concept of sustainable finance is first discussed by evaluating the concept of sustainability and the historical development of the concept of sustainability is included. In order to understand the concept of sustainable finance, which is directly related to the sustainability perspective, sustainable financing instruments are included by evaluating the relationship between the financial sector, which plays the role of provider of finance, and sustainability. In the study, examples of good practices related to sustainability of banks in the financial sector are mentioned and indirect and direct environmental evaluation of banking activities is included. As a result of the evaluation, it was determined that the indirect environmental impact of banking activities is much smaller than the impact resulting from its direct activities. For this purpose, two scenario analyses were carried out using the data of a public Private Capital Deposit Bank and the emission changes mentioned in the indirect environmental assessment were calculated. Within the scope of Scenario 1, it is planned that the employees of the Bank's Head Office office will work from home two days a week, and it is assumed that there is no electricity consumption in the head office for the specified days. Within the scope of Scenario 2, the working hours of the Head Office employees, which were 09:00-18:00, were updated to 09:00-17:00, and the current operation and caused emission values were compared based on the two scenarios. Both scenarios were examined from environmental, economic and social perspectives. In order to manage sustainable finance correctly, it is necessary to understand the need in the real sector correctly, therefore, in the study, the functioning of Sustainable Finance in Turkey was examined with SWOT and PEST analysis and the strengths and weaknesses, in other words, risk and opportunity evaluations, as well as the evaluation of Sustainable Finance in Turkey. Its future has been discussed with political, economic, social and technological factors.

In recent years, foreign borrowing related to sustainable finance and the interest of Finance Sector stakeholders in sustainable finance has increased. For this reason, it is anticipated that the share and importance of Sustainable Finance in Turkey will increase in the coming period and the activities in this field will soar.