Eşdeğerlik ve Skopos kuramının çeviri eylemine uygulanabilirlikleri: Bertolt Brecht çevirilerine eleştirel bir yaklaşım
Applicability of the equivalence and the Skopos theory to the practice of translation: A critical approach to the translation of Bertolt Brecht
Yazar: FIRAT SOYSAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET CUMA
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Alman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Alman Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature ; Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Almanca = German ; Anlam eşdeğerlikler = Semantic equivalence ; Brecht, Bertolt = Brecht, Bertolt ; Eleştiri = Criticism ; Eşdeğerlik = Equivalency ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Skopos Kuramı = Skopos Theory ; Çeviri bilim = Science of translation ; İnceleme = Study

Özet:
Çalışmada, Çeviribilim alanında tartışıla gelmiş Eşdeğerlik yaklaşımı ve yine bu alanda Hans J. Vermeer tarafından ortaya atılmış olan Skopos Kuramı konuları ele alınmıştır. Bu konulara dair bilimsel tespitler tartışılmış, benzer ve farklı yönleri ele alınmıştır. Amaçlar arasında öncelikle Eşdeğerliğe çeviri için başvurulabilecek nesnel ve işlevsel bir yöntem getirebilmek, Werner Koller'in Eşdeğerlik sınıflandırmasına farklı bir bakış açısı kazandırabilmek yer almaktadır. Sonraki hedefler ise, Skopos kuramının işlevselliğini tartışmak, metne dayalı yöntemle ne gibi çıkarımlarda bulunulabileceğini ortaya koymak ve bu kurama yönelik farklı yaklaşımlar getirebilmek olmuştur. Eşdeğerlik yaklaşımına yönelik yöntemsel bir ?Eşdeğerlik Piramidi? belinlenmiş, belirlenen bu piramidin işlevselliği ve uygulanabilirliği Bertolt Brecht'in seçilmiş eserlerinin Türkçe çevirilerinden örnekler üzerinde tartışılmıştır. Bunun neticesinde, Eşdeğerlik piramidine her türden çeviri metni için başvurulabileceği öngörülmüştür. Skopos kuramında ise savlar ve karşı savlar ele alınmış, mevcut bilgiler üzerinde farklı saptamalar yapılmaya çalışılmıştır. Hem Eşdeğerlik yaklaşımı hem de Skopos kuramı için alternatif yöntemler geliştirilmeye çalışılmış ve metne dayalı betimsel bir yöntemle eleştirel bir inceleme yürütülmüştür. Ayrıca Skopos kuramında belirlenen yönteme dayalı cevaplanması planlanan sorular bağlamında, salt metne dayalı betimsel bir yöntemin tam olarak yeterli olmadığı tespit edilmiştir. Seçilen örnekler üzerinde yapılan incelemeler neticesinde, çalışmanın amacına yönelik sorular tartışılmış, sonuç bölümünde elde edilen çıkarımlara yer verilmiştir.Anahtar Sözcükler: Çeviribilim, Eşdeğerlik, Eşdeğerlik Piramidi, Skopos Kuramı, Yöntem.

Abstract:
This study examines Equivalence, an approach that has been largely discussed, and Skopos Theory which was suggested by Hans J. Vermeer. To that end, scientific findings on this topic, as well as analogical and distinctive characteristics of the theories in question are disputed at length. Introduction of an objective and functional translational method that can be employed in Equivalence and providing Werner Koller?s Equivalence with an alternative perspective are among the objects of this study. This is followed by the discussions of the functionality of Skopos theory, suggestions for possible implications of text-based methods and the introduction of alternative approaches to the theory. The procedural ?Equivalence Pyramid? generated for the Equivalence approach is examined in terms of its functionality and applicability through the study of the Turkish translations of Bertolt Brecht?s selected works. On the other hand, theses and antitheses on Skopos have also been analysed and based on a joint method for both Equivalence approach and Skopos theory, a text-based review has been carried out. The outcome of this study is that Equivalence Pyramid can be utilised for all types of translational texts. Finally, it has been concluded that Skopos theory does not substantially respond to the text-based descriptive methodology addressed within the scope of this study.Keywords: Translation Studies, Equivalence, Equivalence Pyramid, Skopos Theory, Method.