İklim değişikliği ile mücadelede karbon nört kent: Karbon nötr kentler birliği örneği
Carbon neutral city in struggle with climate change: The case of carbon neutral cities alliance
Yazar: ABDULGAZİ YIKICI
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR TOPAL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
İklim değişikliği, günümüzde insanlığın yüzleştiği en büyük çevre sorunu olarak kabul edilmektedir. Sera gazı emisyonlarının artışına bağlı olarak ortaya çıkan bu sorunun çözümüne yönelik yerel, ulusal ve özellikle de uluslararası düzeyde çeşitli girişimlerde bulunulmaktadır. Küresel enerjinin yarısından fazlasının tüketildiği ve toplam emisyonların büyük çoğunluğunun ortaya çıktığı alanlar olan kentler, söz konusu özelliklerinden dolayı iklim eylemlerinin en önemli aktörü hâline gelmektedir. Bu çerçevede kentlerin çeşitli emisyon hedefleri belirledikleri görülmektedir. Son dönemlerde ön plana çıkan emisyon hedeflerinden birisi de karbon nötrlüktür. Bu çalışmada, karbon nötrlük hedefine ilişkin örnek politika ve stratejilerin incelenmesi ve buradan hareketle karbon nötrlük sürecinin sistematize edilmesi amaçlanmaktadır. Bu açıdan çalışmanın hipotezi, karbon nötrlük uygulamalarının iklim değişikliği ile mücadelede etkin sonuçlar doğurduğudur. Bunun için de örneklemde yer alan kentlerin karbon nötrlük hedefine ulaşma kapsamında gerçekleştirdikleri emisyon azaltım strateji ve eylemlerine odaklanılması gerekmektedir. Söz konusu hipotez, örnek olay ve doküman analizi yöntemleri ile örneklemde yer alan kentleri konu edinen yazılı ve görsel materyallerin incelenmesinden hareketle test edilmektedir. Üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde, iklim değişikliğinin ortaya çıkışı, etkileri ve bu sorunla mücadeleye yönelik uluslararası çabalar ve stratejiler sunulmaktadır. İkinci bölümde, dekarbonizasyon yaklaşımlarına, karbon nötrlük kavramına ve karbon nötr kentin kapsamına yer verilmektedir. Üçüncü bölümde ise örneklemin seçildiği Karbon Nötr Kentler Birliği ağı, araştırmanın tasarımı ve seçilen kentlerin karbon nötrlük serüvenleri ele alınmaktadır. Bu çerçevede coğrafi açıdan ve iklim değişikliğine yaklaşım bakımından farklılık arz eden kentlerin (Adelaide, Helsinki, Kopenhag ve Seattle) karbon nötrlük süreçleri mercek altına alınmıştır. Sonuç olarak karbon nötrlük hedefine ulaşmak için gerçekleştirilen uygulamaların, iklim değişikliği ile mücadele hususunda genel itibarıyla etkin sonuçlar doğurduğu ve emisyonları tamamen ortadan kaldırma noktasında yetersiz kalsa da karbon nötrlük vizyonunun emisyonsuz geleceğe atılan önemli bir adım olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Climate change is recognized as the biggest environmental problem facing humanity today. Various initiatives are being taken at local, national and especially international level to solve this problem that arises due to the increase in greenhouse gas emissions. Cities, which are the areas where more than half of the global energy is consumed and where the majority of total emissions occur, become the most important actors of climate actions due to these characteristics. In this framework, it is seen that cities set various emission targets. One of the emission targets that has recently come to the fore is carbon neutrality. This study aims to examine exemplary policies and strategies related to the carbon neutrality target and to systematize the carbon neutrality process. In this respect, the hypothesis of the study is that carbon neutrality practices lead to effective results in struggle with climate change. For this, it is necessary to focus on the emission reduction strategies and actions of the cities in the sample within the scope of achieving the carbon neutrality target. This hypothesis is tested through case study and document analysis methods and the analysis of written and visual materials on the cities in the sample. The study which consists of three parts, in the first part of the study, presents the emergence of climate change, its impacts and international efforts and strategies to struggle with this problem. In the second part, decarbonization approaches, the concept of carbon neutrality and the scope of a carbon neutral city are presented. In the third section, the Carbon Neutral Cities Alliance network, from which the sample was selected, the design of the research and the carbon neutrality journeys of the selected cities are discussed. In this framework, the carbon neutrality processes of cities (Adelaide, Helsinki, Copenhagen and Seattle) that differ geographically and in terms of their approach to climate change are scrutinized. As a result, it has been determined that the practices carried out to achieve the carbon neutrality target have generally yielded effective results in struggle with climate change and that their carbon neutrality vision is an important step towards an emission-free future, even if they are insufficient to completely eliminate emissions.