Çocukluk çağı kanser hastalarında serum vitamin d düzeylerinin febril nötropeni kliniği ile ilişkisinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the relation between serum vitamin d levels and clinical findings of febrile neutropenia in childhood cancer patients
Yazar: BURÇE ORMAN
Danışman: PROF. DR. GÜRSES ŞAHİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nötropeni = Neutropenia ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Çocuklar = Children

Özet:
ÖZET
Burçe Orman, Çocukluk Çağı Kanser Hastalarında Serum Vitamin D Düzeylerinin Febril Nötropeni Kliniği İle İlişkisinin Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi.
Giriş ve Amaç: Kanser hastalarında febril nötropeni en önemli mortalite ve morbitide nedenleri arasındadır. Yaşamı tehdit eden febril nötropeni mortalite oranı solid tümörlü hastalarda %5 iken, hematolojik maligniteli hastalarda %10'a ulaşmaktadır. Son yıllarda vitamin D'nin bağışıklık yanıtında yaşamsal etkileri olduğu gösterilmiştir. Vitamin D metabolitlerinin, dokuya özgül immün yanıtların düzenlenmesi, enflamasyon ve otoimmünitenin önlenmesi ve tedavisi üzerine klinik etkileri bilinmektedir. Bu çalışmada D vitamininin bağışıklık yanıt ve metabolizmasındaki rolü göz önüne alınarak; çocukluk çağı kanser hastalarında serum Vitamin D düzeyleri ile febril nötropeni kliniğini arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.  Bu konu ile ilgili literatürde daha önce yapılmış benzer bir çalışma bulunmamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Onkoloji Kliniği'nde 1 Ocak 2014 –1 Ocak 2018 tarihleri arasında yatmış ve tanı anında vitamin profilini değerlendirmek amacıyla serum vitamin D düzeyi bakılmış olan toplam 77 febril nötropenik kanser hastası çocuk, hasta grubuna dahil edildi. Kontrol grubuna ise hastanemizde Çocuk Onkoloji Kliniği'nde daha önceden yapılmış tez çalışmasından alınan ve öncesinde sağlıklı olan ve kronik bir hastalığı olmayan serum vitamin D düzeyi bakılmış toplam 44 çocuk alındı. Hastaların vitamin D düzeyleri ile febril nötropeni süreleri ve febril nötropeniyi etkileyebileceği düşünülen parametreler hastaların dosyaları incelenerek kaydedildi.
Bulgular: Hasta ve kontrol grupları arasında cinsiyet, yaş ve vitamin D düzeyi açısından anlamlı bir fark yoktu (p>0,05). Vitamin D düzeyi ile febril nötropeni süresi ve ateşli geçirilen gün sayısı arasında anlamlı fark saptandı (p<0,05). Ortalama nötropeni süresi Vitamin D düzeyi <15 ng/ml olanlarda 22,40±16,44, 15-20 ng/ml arası olanlarda 18,00±15,49, >20 ng/ml olanlarda 16,43±17,15 gün bulundu ve aralarında anlamlı fark saptandı (p=0,044). Ayrıca ateşli geçirilen gün sayısı vitamin D düzeyi <15 ng/ml için 5,14±2,27 gün, 15-20 ng/ml arası olanlar için 5,12±3,13 gün ve >20 ng/ml olanlar için 3,86±2,89 gün bulundu, aralarında anlamlı fark saptandı (p=0,015).
Sonuç: Çalışmamızda Vitamin D düzeyi düşük olanlarda febril nötropeni süresinin ve ateşli geçirilen gün sayısının daha uzun olduğu saptandı. Vitamin D'nin inflamatuar ve bağışıklık sistemindeki rolleri nedeniyle febril nötropeni kliniği üzerine etkileri olabileceği düşünüldü. 

Anahtar kelimeler: Çocuk, Febril Nötropeni, Kanser, Vitamin D

Abstract:
ABSTRACT
Burçe Orman, Retrospective Evaluation of the Relation Between Serum Vitamin D Levels and Clinical Findings of Febrile Neutropenia in Childhood Cancer Patients.
Introduction and Aim: In cancer patients, febrile neutropenia is the most important cause of mortality and morbitidy. The mortality rate of febrile neutropenia is 5% in patients with solid tumor and 10% in patients with hematological malignancy. In recent years, vitamin D has been shown to have vital effects on the immune response. The clinical effects of vitamin D metabolites on the regulation of tissue specific immune responses, prevention of inflammation and autoimmunity, and treatment are known. The aim of this study was to evaluate the effects of vitamin D on the immune response and metabolism of febrile neutropenia. This is the first study on this subject in the literature. Considering the role of vitamin D in immune response and metabolism; the aim of this study was to evaluate the relationship between serum vitamin D levels and clinic course of febrile neutropenia in childhood cancer patients.
Material and Method: At Dr. Sami Ulus Maternity, Children Health and Diseases Education and Research Hospital a total of 77 febrile neutropenic cancer patients, whom were hospitalized between 1 January 2014 – 1 January 2018 with serum vitamin D levels at the time of diagnosis were included in the study. The control group consisted of 44 children, who were healthy without any chronic disease, whose serum vitamin D levels were taken from the previous study in the pediatric oncology clinic of our hospital. Beside Vitamin D levels, febrile neutropenia duration and parameters that may affect clinical course of febrile neutropenia were recorded from the patients' files.
Results: No significant difference was found between the groups in terms of gender, age and vitamin D levels (p>0,05). There was no significant difference between sex and serum vitamin D levels in the patient group (p>0,05). A significant difference was found between the vitamin D levels and duration of febrile neutropenia and the number of febrile days (p<0,05). Average time for duration of neutropenia was 22,40±16,44 days for vitamin D levels <15 ng/ml, 18,00±15,49 days for 15-20 ng/ml, 16,43±17,15 days for >20 ng/ml and that was significant (p=0,044). Avarage time for the number of febrile days were 5,14±2,27 days for vitamin D levels <15 ng/ml, 5,12±3,13 days for 15-20 ng/ml, 3,86±2,89 days for >20 ng/ml. This also was statistically significant (p=0,015). 
Conclusion:  In our study, it was determined that the duration of febrile neutropenia and the number of febrile days were longer in patients with low vitamin D levels. Vitamin D may have effects on clinic course of febrile neutropenia due to its role in inflammatory and immune system.

Key Words: Children, Cancer, Febrile Neutropenia, Vitamin D