Avrupa Birliği'nin terörle mücadele politikaları ekseninde istihbarat kapasitesinin değerlendirilmesi
The evaluation of intelligence capacity of European Union in the context of counter-terrorism policies
Yazar: VOLKAN KOCAGÜL
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT YILMAZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı / Avrupa Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği Güvenlik ve Savunma Politikaları = European Union Security and Defence Policies ; Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikaları = European Security and Defence Policies ; Avrupa Polis Teşkilatı = European Police Organization ; Avrupa Yakalama Emri = European Arrest Warrant ; Avrupa güvenliği = European security ; Terörizm = Terrorism ; Terörle mücadele = Counterterrorism ; İstihbarat = Intelligence ; İstihbarata karşı koyma = Counter-intelligence

Özet:
Terörizm, özellikle 11 Eylül 2001 saldırlarından sonra, uluslararası güvenlik denkleminin en kayda değer bileşenlerinden biri haline gelmiştir. Avrupa Birliği'nde dâhili sınırların kaldırılması, bir iç pazarın tesis edilmesi ve her geçen gün artan küresel terörizm tehdidi Avrupa Birliği'ni Birlik sınırları içinde yaşayan kişilerin güvenliğini tesis etme noktasında daha fazla adım atmaya zorlamıştır. Terörle mücadeleye ilişkin AB müktesebatının sayısı, özellikle 11 Eylül 2001 tarihinden sonra, gözle görülür bir biçimde artmış ve Birlik seviyesinde terörle mücadeleye ilişkin faaliyet gösteren kurumların yetki ve kapasitesi genişlemiştir. Bu noktada, terörizmle en etkin mücadele yöntemlerinden bir olan istihbarat faaliyetleri de Birlik perspektifi dâhilinde değerlendirilemeye başlamıştır. Bütünleşme süreci ve AB üyesi ülkelerin maruz kaldığı terörizm tehdidi istihbarat alanındaki AB faaliyetlerinin ve kurumsal yapının geliştirilmesi ve derinleştirilmesini de elzem kılmıştır.
AB seviyesinde terörle mücadele alanında atılan her adım Birliğin istihbarat işlevinin ve kapasitesinin gelişimi için bir katalizör rolü oynamış ve yeni-işlevselci bütünleşme mantığı ile uyumlu bir şekilde farklı istihbarat işlevlerini yerine getiren kurumların ortaya çıkışına zemin hazırlamıştır. Avrupa Birliği istihbarat alanında 5 ana kurum çerçevesinde faaliyet göstermektedir. Avrupa Kolluk İşbirliği Ajansı (Europol), Avrupa Birliği İstihbarat Analiz ve Durum Merkezi (INTCEN), Avrupa Birliği Uydu Merkezi (SATCEN), Avrupa Birliği Askeri Personeli İstihbarat Direktörlüğü (EUMS-INT) ve Avrupa Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansı (Frontex) Avrupa Birliği karar alıcılarını stratejik konularda doğru ve zamanlı istihbarat ile bilgilendirmek maksadıyla çalışmalarını yürütmektedir. Tez kapsamında Avrupa Birliği'nin istihbarat kapasitesi yeni-işlevselci bütünleşme mantığı çerçevesinde ve terörle mücadele alanında atılan adımlar ekseninde değerlendirilmiştir.

Abstract:
Terrorism, especially after the attacks of September 11, 2001, has become one of the most significant components of the international security environment. The abolition of internal borders in the European Union, the establishment of an internal market and the global threat of terrorism have forced the European Union to take more steps to ensure the security of people living within the borders of the Union. The number of EU acquis on counter-terrorism has increased noticeably, especially after 11 September 2001, and the competence and capacity of institutions related to counter-terrorism have expanded. At this point, intelligence activities, one of the most effective methods of combating terrorism, have begun to be considered within Union perspective. The integration process and the terrorism threat faced by EU member states have led to develop and deepen the EU activities and institutional structure in the field of intelligence.
Every step taken within the field of counter-terrorism can be considered as a a catalyst for the development of the Union's intelligence function and capacity, and paved the way for the establishment of institutions that perform different intelligence functions in line with the neo-functionalist integration theory. The European Union operates within the framework of 5 main institutions in the field of intelligence. European Law Enforcement Cooperation Agency (Europol), European Union Intelligence Analysis and Situation Center (INTCEN), European Union Satellite Center (SATCEN), European Union Military Personnel Intelligence Directorate (EUMS-INT) and European Border and Coast Guard Agency (Frontex) carry out its activities in order to inform decision makers on strategic issues with accurate and timely intelligence. Within the scope of the thesis, the intelligence capacity of the European Union is elaborated within the framework of the neo-functionalist integration theory and in the context of the steps taken in the EU's fight against terrorism.