Okul öncesi dönem çocuklarının öz şefkat düzeylerinin incelenmesi
Examining the self-compassion levels of preschool children
Yazar: SENA ALP
Danışman: PROF. DR. İLKAY ULUTAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, okul öncesi dönem çocuklarının öz şefkat düzeylerini incelemeyi amaçlayan ilişkisel tarama modeli yöntemiyle yapılmış nicel bir araştırmadır. Araştırmanın çalışma grubu, 2023-2024 eğitim- öğretim yılında Ankara ilinde okul öncesi eğitime devam eden çocuklar ile anneleri ve öğretmenlerinden oluşmaktadır. Araştırmada çocukların öz şefkat düzeylerini belirlemek için "Erken Çocukluk Döneminde Öz Şefkat Ölçeği Ebeveyn Formu"; annelerin ve öğretmenlerin öz şefkat düzeylerini belirlemek amacıyla da "Öz-Duyarlık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, çocukların toplam öz şefkat puan ortalamalarında cinsiyete göre anlamlı fark bulunmamıştır. Ancak, Öz Şefkat Ölçeği alt boyutlarından olan Öz Nezaket alt boyutunda kız çocuklarının lehine anlamlı fark elde edilmiştir. Çocukların annelerin öğrenim durumlarına göre öz şefkat puan ortalamaları arasında anlamlı fark bulunamamıştır. 
Annelerinin mükemmeliyetçi olma durumuna göre Öz Nezaket, Aşırı Özdeşleşme, Öz Eleştiri boyutlarında ve Toplam Öz Şefkat puan ortalamalarında anlamlı fark olduğu, Mükemmeliyetçi annelerin çocuklarının toplam daha yüksek ortalamaya sahip olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerinin mükemmeliyetçi olma durumuna göre çocukların Kendine Bakım Verme puan ortalamalarında anlamlı farkın olduğu, mükemmeliyetçi öğretmenlerin sınıflarında bulunan çocukların puan ortalamalarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir.  Öğretmenlerin mesleki kıdem yılına göre çocukların öz şefkatleri değerlendirildiğinde; Aşırı özdeşleşme boyutunda fark olduğu, farkın 20 yıl ve üzeri öğretmenlerin sınıfındaki çocukların lehine çıktığı bulunmuştur.  
Ayrıca çocukların Öz Nezaket puanları ile annelerinin Öz Şefkat puanları arasında pozitif yönlü, "Düşük Düzeyde"; çocukların Aşırı Özdeşleşme puanları ile annelerinin Öz Şefkat puan ortalamaları arasında negatif yönlü "Orta Düzeyde"; çocukların Öz Eleştiri puanları ile annelerinin Öz Şefkat puanları arasında negatif yönlü "Düşük Düzeyde" ilişkinin olduğu ortay çıkmıştır. Çocukların öz şefkatleri ile öğretmenlerinin öz şefkatleri arasındaki ilişki incelendiğinde ise anlamlı ilişki olmadığı görülmüştür.  Bulgular, okul öncesi dönemde çocukların öz şefkat gelişimlerini destekleyecek müdahalelere rehberlik sağlayıcı olarak görülmüştür.

Abstract:
This quantitative study was conducted using the relational screening model method, aiming to examine the self-compassion levels of preschool children. The study group consists of children who continue preschool education in Ankara province in the 2023-2024 academic year, and their mothers, and teachers. The "Self-Compassion Scale in Early Childhood Parent Form" was used to determine the self-compassion of children, and the "Self-Compassion Scale" was used to assess the self-compassion of mothers and teachers. According to the study's findings, no significant difference was found in the total self-compassion means of children according to gender. However, a significant difference was obtained in favor of girls in the Self-Kindness sub-dimension, which is one of the sub-dimensions of the Self-Compassion Scale. No significant difference was found between the mean self-compassion means of children according to the educational status of their mothers. It was determined that there was a significant difference in the Self-Kindness, Over-Identification, Self-Criticism dimensions, and Total Self-Compassion means according to the perfectionism of their mothers, and that the children of perfectionist mothers had a higher total mean score. It was determined that there was a significant difference in the Self-Care means of the children according to the perfectionism of their teachers and that the means of the children in the classes of perfectionist teachers were higher.
When the self-compassion of the children was evaluated according to the years of professional seniority of their teachers; it was found that there was a difference in the Over-identification dimension and that the difference was in favor of the children in the classes of teachers with 20 years and above.
In addition, there was a positive, "Low Level" relationship between the Self-Kindness scores of the children and the Self-Compassion scores of their mothers; a negative, "Medium Level" relationship between the Over-Identification scores of the children and the Self-Compassion mean scores of their mothers; and a negative, "Low Level" relationship between the Self-Criticism scores of the children and the Self-Compassion scores of their mothers. When the relationship between the self-compassion of the children and the self-compassion of their teachers was examined, it was seen that there was no significant relationship. The findings were seen as guiding interventions that will support the development of self-compassion in preschool children.