Adana'da birinci basamakta kayıtlı erişkinlerin depremden sonra yaşadığı zorluklar ile sosyal destek ve psikolojik sağlamlık durumunun belirlenmesi
Determination of the difficulties experienced by adults registered in primary care in Adana after the earthquake and their social support and psychological resilience status
Yazar: SERGEN DÜZCE
Danışman: DOÇ. DR. KENAN TOPAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı Adana Çukurova Kurttepe Aile Sağlığı Merkezi' nde kayıtlı erişkin bireylerin 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremden sonra yaşadığı zorlukların belirlenmesi ile sosyal destek ve psikolojik sağlamlık durumunun belirlenmesidir. 
	Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu tez çalışması etik kurul onayı alındıktan sonra 15.06.2023-15.08.2023 tarihleri arasında toplam 7 aile hekimliği birimli Adana Çukurova Kurttepe Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 334 gönüllü katılımcı ile yürütüldü. Yapılandırılmış anket formu ile katılımcıların; sosyodemografik verileri, deprem dönemine ait verileri ve Maslow'un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi '(MİHT)' ne göre temel ve psikososyal ihtiyaçlarını giderebilme düzeyleri kayıt altına alınmıştır. Tüm katılımcılara Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Gözden Geçirilmiş Formu (ÇBASDÖ) ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ) uygulanmıştır. Veriler SPSS 26.0 istatistiksel programı kullanılarak analiz edilmiştir.
	Bulgular: Katılımcıların ÇBASDÖ Gözden Geçirilmiş Formu'ndan aldıkları toplam puana göre sosyal destek düzeyi; boşanmış/eşi vefat etmiş bireylerde evli ve bekar kişilere göre daha düşüktü, bilinen ruhsal hastalığı bulunanlarda herhangi bir ruhsal hastalığı olmayanlara göre daha düşüktü, deprem sonrası ailesinden ayrı yaşamak zorunda olanlarda ayrı yaşamayanlara göre daha düşük bulundu. Katılımcıların KPSÖ puanlarına göre psikolojik sağlamlık düzeyi; erkeklerin kadınlara göre daha yüksek, esnaf ve işçilerde kamu çalışanı, özel sektör çalışanı ve çalışmayan kişilere göre daha yüksek, yüksek gelirli bireylerde orta ve düşük gelirlilere göre daha yüksek, herhangi bir ruhsal hastalığı olmayanlarda bilinen ruhsal hastalığı bulunanlara göre daha yüksek, depremde fiziksel yara almayanlarda yaralananlara göre daha yüksek, deprem sonrası ailesinden ayrı yaşamak zorunda kalmayanlarda ailesinden ayrı yaşayanlara göre daha yüksek bulundu. KPSÖ puanlarına göre psikolojik sağlamlık düzeyi ile yaş, aileden ve arkadaştan algılanan sosyal destek arasında pozitif yönlü korelasyon saptandı ve ÇBASDÖ toplam puanı ile KPSÖ puanı arasında pozitif yönlü korelasyon saptandı.
	Sonuç: Çalışmamızın bulguları ışığında deprem gibi travmatik olaylarda insanların ihtiyaçlarını karşılama noktasında zorlandıklarını psikolojik sağlamlık ile algılanan sosyal destek arasında pozitif bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Özellikle kadınların, düşük gelirli bireylerin, depremde yaralananların, ruhsal hastalığı olanların ve ailesinden ayrı yaşamak zorunda kalan kişilerin daha düşük psikolojik sağlamlık düzeyine sahip olduğu ve psikolojik destekle yaş arasında pozitif korelasyon olduğu görülmüştür. Çalışmamızın afetler sonrası müdahale stratejilerinin geliştirilmesine ve toplumların savunma kapasitesinin artırılmasına katkı sağlamasını ümit ediyoruz. 
	Anahtar sözcükler: Deprem, psikolojik sağlamlık, sosyal destek

Abstract:
Purpose: The purpose of this research is to determine the difficulties experienced by adult individuals registered at Adana Çukurova Kurttepe Family Health Center after the earthquake centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023, and to determine their social support and psychological resilience status.
	Materials and Methods: This cross-sectional thesis study was conducted with 334 volunteer participants registered at Adana Çukurova Kurttepe Family Health Center, which has a total of 7 family medicine units, between 15.06.2023 and 15.08.2023, after receiving ethics committee approval. With the structured survey form, participants; Sociodemographic data, data from the earthquake period and the level of satisfaction of basic and psychosocial needs according to Maslow's Hierarchy of Needs Theory were recorded. Multidimensional Perceived Social Support Revised Form (MSPSS) and Brief Psychological Resilience Scale (KPSS) were applied to all participants. Data were analyzed using the SPSS 26.0 statistical program.
	Results: Social support level of the participants according to the total score they received from the MSPSS Revised Form; It was lower in divorced/spouse-deceased individuals than in married and single individuals, it was lower in those with known mental illness than in those without any mental illness, and it was lower in those who had to live apart from their families after the earthquake compared to those who did not live separately. Psychological resilience level of the participants according to KPSS scores; It is higher in men than in women, higher in tradesmen and workers than in public employees, private sector employees and unemployed people, higher in high-income individuals than in middle and low-income individuals, higher in those without any mental illness than in those with known mental illness, among those who were not physically injured in the earthquake. It was found to be higher in those who did not have to live apart from their families after the earthquake than in those who were injured, compared to those who lived apart from their families. According to KPSS scores, a positive correlation was found between the psychological resilience level and age, perceived social support from family and friends, and a positive correlation was found between the MSPSS total score and the KPSS score.
	Conclusion: In light of the findings of our study, it has been observed that people have difficulty in meeting their needs in traumatic events such as earthquakes, and that there is a positive relationship between psychological resilience and perceived social support. It has been observed that especially women, low-income individuals, those injured in the earthquake, those with mental illness and those who have to live apart from their families have lower levels of psychological resilience, and there is a positive correlation between psychological support and age. We hope that our study will contribute to the development of post-disaster response strategies and increasing the defense capacity of societies.
	Key Words: Earthquake, psychological resilience, social support