Bindirme tavan: Asya'dan Anadolu'ya bir örtü biçiminin mimarlıktaki tarihi evrim süreci
Lantern ceiling: Process of the historical evolution of a ceiling form in the architecture from Asia to Anatolia
Yazar: SUNAH CHOI
Danışman: PROF. DR. ZİYA KENAN BİLİCİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Bindirme tavan = Lantern ceiling ; Mimari = Architectural ; Mimari planlama = Architectural planning ; Mimari tasarım = Architectural design ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Mimarlık tarihi = Architectural history ; Tavan = Ceiling ; Tavan döşemesi = Ceiling floor ; Örtü tipleri = Covering kind

Özet:
Bu tezde, dünya coğrafyasında bulunan bindirme tavanın kökeni ve anlamları ile mimarideki evrim süreçlerini belirlemek suretiyle, çeşitli yönleriyle, kültürler-arası etkileşimlerin saptanması amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak, bindirme tavanın köken(ler)i, tarihî ve coğrafî dağılımı, anlamı/anlamları ve strüktürel özelliklerinden hareketle, geniş bir coğrafya üzerindeki yayılımı doğrultusunda evrim sürecinin belirlenmesine çalışılmıştır. Bu bağlamda, her bir örnek için kataloglama, tarif ve tasvirler yapılmasından kaçınılmış; örtünün tarihî evrim sürecini açıklayan veriler ağırlıklı olarak değerlendirilmiştir. Bu tezde kronolojik olarak saptanabilen en erken tarihli örneklerden başlayarak, bu tür bir örtünün, tesbit edilebilen bütün yapılar üzerinden incelenmesine ve nihayet, örtünün yayıldığı coğrafi alanın da Balkanlar, Anadolu, Orta Asya, doğu ve güney-batı Asya coğrafyaları temelinde tasnif edilerek değerlendirilmesine çalışılmıştır. 
Bindirme tavanın M.Ö. 4.yüzyıl öncesinde Trakya bölgesinde başlanarak Trakya bölgesindeki Trakların Anadolu'ya gelişleri ve özellikle iç Anadolu'da yerleşmelerinin, bindirme tavanın Anadolu içlerine kadar yayılmasında etkili olmuştur. Helenizmin Asya'ya yayılması süreçlerinde, bu örtü biçiminin de Anadolu'dan Asya'ya taşınmış olma ihtimali vardır. Asya'da sözkonusu tavanın yayılması İpek Yolunun etkisi ve Anadolu'ya 13.yüzyıldan sonra tekrar yapıya uygulanması ise Moğol istilâsından kaynaklamıştır. 
Bütün bunlardan yabancı bir mimarî öğenin diğer kültürel bölgede yerleşmesi için gereken koşullar olarak yol, süre, tarihî arka plan ve kültürel koşullar çıkartılabilmektedir. 
Ancak, bindirme tavanın dünya coğrafyasında yayılması için sadece bindirme tavana ait özellikler de bulunmaktadır. Birincisi, bindirme tavan, kolayca tekrarlanmaya sade bir biçime sahiptir. İkincisi, sade ama estetik bakımından sağlam bir biçimdir. Üçüncüsü ise sözkonusu tavanın dinî anlamıdır.

Abstract:
The aim of this thesis is to determine intercultural interactions in various aspects by determining the origins and meanings of the lantern ceiling in found throughout the world geography and the processes of evolution in architecture. For this purpose, it has been tried to determine the evolutionary process in the direction of its spreading over a wide geographical area, taking into account the origin(s) of the lantern ceiling its historical and geographical distribution, meanings and structural characteristics. In this context, cataloging and description for each sample were avoided; rather, the data describing the historical evolutionary process of the ceiling were mainly evaluated. In this thesis, starting from the earliest examples that can be found in chronological order, it has been tried to evaluate such ceiling over all the researchable structures and finally to classify the geographical area spreading the ceiling on the basis of Balkans, Anatolia, Central Asia, east and south-west Asia.
Before the 4th century BC, Lantern ceiling was beginning in the Thrace region. The arrival of the Thrace in the Thrace region to Anatolia and especially the settlement in the inner Anatolia became effective in spreading the ceiling to the inside of Anatolia. In the process of spreading Hellenizm to Asia, it is possible to assume that the ceiling moved from Anatolia to Asia. The influence of the Silk Road and the application of the structure to Anatolia after the 13th century again originated in the Mongol invasion.
As conditions for the settlement of a foreign architectural element in the other cultural region, the way, the period, the historical background and the cultural conditions can be obtained from metioned above. In order for the lantern ceiling to be spreaded throughout the world, the ceiling has its own special features. First, the lantern ceiling has a simple style to be easily repeated. Second, it is simple but aesthetically sound. Thirdly, it is the religious meaning of the ceiling.