Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı üzerine bir analiz
An analysis of the fair and balanced distribution oof tax burden
Yazar: ABDURRAHMAN ÇAT
Danışman: PROF. DR. FATİH YARDIMCIOĞLU
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Vergi adaleti = Tax equity ; Vergi tarifesi = Tax schedules ; Vergi yükü = Tax burden ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes

Özet:
Türkiye'de vergi yükü, gündemi sürekli olarak meşgul eden bir kavram halini almıştır. Bu
durumun temel sebebi vergi tanımının devlet açısından bakıldığında toplumsal ihtiyaçların
karşılanması, bireysel açıdan bakıldığında ise gelirlerin bir kısmının zorunlu olarak kamuya
aktarılması olarak tanımlanmasıdır. Bu noktada insanların vergi kavramını külfet olarak
veya devlet harcamalarının karşılığı olarak görmesini sağlayan temel kavram ise vergi
yükünün adaletli ve dengeli dağılımıdır.
Bu çalışmanın amacı vergi yükü ve adaletinin gerçekte birçok değişkenden etkilenen bir
kavram olduğunu ortaya koymak ve vergi adaletine etki eden unsurların vergi uygulayıcısı
konumunda olan katılımcılar üzerinden değerlendirmesinin yapılmasıdır. Çalışma
kapsamında öncelikle vergi adaleti kavramının ortaya koyulması hedeflenmiş vergi yüküne
etki eden faktörlerin uygulamada nasıl olduğu, nelerin eksik yapıldığı ve nelerin yapılması
gerektiği konularının ortaya koyulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda vergi
adaletini etkileyen unsurlar üzerinden alanda uzman 18 kişi ile yarı yapılandırılmış mülakat
görüşmeleri gerçekleştirilmiştir ve elde edilen sonuçlar nitel veri analizi yöntemi ile analiz
edilmiştir.
Vergi adaletini etkileyen unsurların Türkiye'de uygulanmakta olan vergi sistemindeki
karşılıklarını, artılarını ve eksilerini ortaya koyabilmek amacı ile nitel veri analiz yöntemi
kullanılarak sorunlar tespit edilmiş ve çözüm önerileri sunulmuştur. Sonuç olarak çalışma
kapsamında, Türkiye'de vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı için mevzuat açısından
kapsamlı bir literatüre sahip olunduğu ancak uygulamada istenilen sonuçların elde
edilemediği ve uygulama noktasında ciddi sorunların var olduğu sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
Tax incidence is a term which comes to fore on Turkey's agenda. Main cause of it,
concept of tax from aspect of state is defined as fulfilling public needs, from aspect of
individual is defined as transfer of incomes to the public mandatorily. At this juncture
distribution of the tax incidence fairly and equally is the basic concept which provides
people to see the tax as a burden or as an exchange of government expenditures.
Aim of this study is to demonstrate that the tax justice and tax incidince are the terms
which are affected by many factors and to evaluate the factors which affect tax justice
with the participants who are situated as tax practitioners. Within the scope of study,
firstly the concept of tax justice is focused and the factors which affect tax incidince in
practice, what is not done and what can be done are the issues which are aimed to
explain. In that vein a semi-structured interview is done upon the factors which afftect
tax justice with 18 experts and the conclusiones are analyzed by the qualitative data
analysis method.
Factors affecting the provision of tax fairness in the tax system applied in Turkey, the
pros and cons with the aim to reveal the problems have been identified using qualitative
data analysis methods and solutions are presented. Consequently, the scope of work,
fair tax burden in Turkey and in the legislation for a balanced distribution while
possessing a comprehensive literature, but in practice the desired can not be obtained
the results and at the applications point is obtained where there are serious problems.