Tunceli/Çemişgezek nüfus Kayıt Defterinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (261-583. sayfalar.)
Transcription of Tunceli/Çemişgezek population registration books and evaluation of the pages from 261 to 583.
Yazar: CİHAN ÇUKUR
Danışman: PROF. DR. DÜNDAR ALİKILIÇ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; Demografi = Demography ; Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Defterler = Registers ; Nüfus Defterleri = Population Surveys ; Nüfus Yoklama Defteri = Population Check Book ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Tunceli-Çemişgezek = Tunceli-Çemişgezek

Özet:
Arapça "nefs" kelimesinden gelen "nüfus" kelimesi, lügatte "ruh", "can" ve "hayat" manalarını ihtiva etmekte olup, istilâhta ise "her hangi bir coğrafyada yaşayan insanlar" olarak ifade edilmektedir. Nüfusun doğum, ölüm, evlenme, boşanma, yaş ve göç hareketleri konuları üzerinde inceleme yapan bilim dalına "nüfus bilimi" diğer bir ifadeyle "demografi" denilmektedir. 
Tunceli/Çemişgezek bölgesi, çetin yeryüzü şekilleri ve sınırlı da olsa verimli toprakları ile tarihin en eski yerleşim yerlerinden olan Anadolu topraklarında kendine ayrı bir yer edinmiştir. Bölgeye İlkçağda; Hititler, Urartular, Medler, Persler, Selevkoslar, Romalılar ve Sasaniler, Ortaçağda; Bizanslılar, Abbasiler, Selçuklular, Moğollar ve Safeviler, Yeniçağda ise Osmanlılar hâkim olmuşlardır. Birçok medeniyete ev sahipliği yapan bu bölge, dışarıya karşı korunaklı coğrafyasıyla farklı etnik ve dini yapısını günümüze kadar muhafaza etme imkânı bulmuştur. 
İnsanlığın var oluşundan itibaren nüfus olayları takip edilmiş, bütün ilahi dinlerin yanı sıra en eski medeniyetlerden günümüze kadar bütün devletler tarafından inceleme konusu haline gelmiştir. XIV. yüzyıl Osmanlı Klasik Dönemi ve sonrasında tutulan çeşitli kaynaklarda Çemişgezek nüfus yapısı hakkında ilk bilgiler yer almakla birlikte Selçuklular zamanına ait tahmini bilgiler de verilmiştir. Ancak modern nüfus sayımlarına en yakın sayımlar çalışmamızın konusunu oluşturan XIX. yüzyıl II. Mahmud döneminde yapılan (1840) nüfus sayımlarıdır.

Abstract:
The "population" word as from the Arabic word "nefs" refers to the soul, life and meaning of life in the lexicography and is expressed as the people who live in any geography. The branch of science that investigates the birth, death, marriage, divorce, age and migration movements of the population is called population science in other words demography 
Tunceli, Çemişgezek region has a distinct place in Anatolia, which is one of the oldest settlements in history, with its arid land forms and limited fertile lands. To the region in the Ancient Period; Hittites, Urartians, Medes, Persians, Seleucids, Romans and Sassanids, in the Middle Ages; The Byzantines, Abbasids, Seljuks, Mongols and Safavids, and in the New Age the Ottomans were dominant. This region, which hosts many civilizations, has the opportunity to preserve its different ethnic and religious structure to the present day with its sheltered geography. 
Since the existence of mankind, the population has been followed up, and it has been the subject of examination by all states from the earliest civilizations to the present day. 14th century Ottoman Classical Period and after held in various sources, Together with the first information about Çemişgezek population structure, the estimated information about the time of Seljuks were given. However, the closest census to the modern census was the 19. Century. It is the census conducted in II. Mahmud period (1840).