İç mekanlarda kullanılan göstergelerin ileti aktarımı üzerine bir inceleme örneği: Sait Faik Abasıyanık ve Tevfik Fikret müze evleri
An example of an examination on the message transmission of indicators used in indoor spaces: Sait Faik Abasiyanik and Tevfik Fikret museum
Yazar: HÜSEYİN GÜMÜŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLNUR IŞIKLAR
İstanbul Kültür Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İletişim Sanatları Ana Bilim Dalı / İletişim Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Göstergebilimsel analiz = Semiotic analysis ; Mekan = Space ; İletişim = Communication

Özet:
İletişim; iletinin kaynaktan alıcıya aktarıldığı devingen bir süreçtir. İletişimi süreç haline getiren ise geribildirimdir. İletişim salt insan-insan arasında değil; kişi-içi, örgüt içi ya da kitle iletişimi vb. gibi çeşitli boyutlarda da oluşmaktadır. Bir başka durumda ise mekân-insan iletişimi dikkat çekmektedir. Mekân-insan arasındaki iletişimde kaynak konumunda mekân; alıcı konumunda ise insan karşımıza çıkmaktadır. Buradaki geribildirim ise; insanın mekândaki davranışları, tutumu, duygu durumu, vb. gibi çok boyutlu olmaktadır. Bu doğrultuda da mekânların dili insanlar tarafından alımlanıp çeşitli edimleri ortaya çıkarmaktadır. 

Mekân-insan arasındaki iletişimde, söz konusu mekân ile iletişime geçen insan, mekânların dilini kendi anlam üretiminin sonucunda ortaya çıkarmaktadır. Söz gelimi, insan içinde bulunduğu mekânlardaki; nesne, doku, renk, ışık ya da mekânsal boşlukları duyu organları vasıtasıyla duyumsar. Bu duyumsama sonucunda, insanın zihninde anlamlandırma süreçleri ortaya çıkar ve bu sürecin de bireyin kişiliği, geçmiş deneyimleri, gereksinimleri, değer yargıları, kültürü, bağlı bulunduğu sosyal gruplar ya da o anki psikolojik ve fiziki durumu gibi birçok unsuru içerdiği söylenebilmektedir. Bu bağlamda da insanların içerisinde bulunduğu mekânları algılamaları birbirinden çok farklı olabilmektedir. 

Söz konusu çalışmamızda mekân-insan arasındaki iletişimde mekânlarda bulunan nesneler, ışık, renk, doku vb. gibi birçok unsur, XX. yy. çağdaş göstergebilim kuramcılarından olan Roland Barthes'ın gösterge, gösteren ve gösterilen boyutunda incelenerek; elde edilen verilerin kişinin anlam üretmesinde ortaya çıkardığı sonuçlar üzerinde durulacaktır. Söz konusu çalışmamız için örneklem olarak Tevfik Fikret'in Aşiyandaki evi ile Sait Faik Abasıyanık'ın Burgazada'daki evi seçilmiştir. Bu doğrultuda mekânların dilinin neden ve nasıl kişiden kişiye farklılık gösterdiği, göstergebilimsel çözümleme sonucunda ortaya çıkarılarak mekân-insan arası iletişim irdelenecektir.

Anahtar kelime: İletişim, iç mekân, anlamlama, göstergebilim, mekân dili, çözümleme, gösterge.

Abstract:
Communication: It is a dynamic process in which the message is transferred from the source to the receiver. What makes communication a process is feedback. Communication is not only between human and human; intra-personal, intra-organizational or mass communication etc. as well as in various sizes. In another case, place-human communication draws attention. In the communication between place and human, we come across place in the source position and human in the receiver position. Here is the feedback, human behavior in the place, attitude, emotional state, etc. as multidimensional. The language of places is perceived by people and reveals various acts.

In the communication between the place and the human, the human who comes into contact with the said place reveals the language of the places as a result of his own meaning production. For instance, in the places where human in; senses objects, textures, colors, light or spatial spaces through sense organs. As a result of this sensation, the processes of making sense emerge in the mind of the human. This process; It emerges as a result of many factors such as the personality of the individual, past experiences, needs, value judgements, culture, social groups to which he is affiliated, or his current psychological and physical condition. In this direction, people's perceptions of the places they are in can be very different from each other.
In our study, many elements such as objects, light, color, texture in the communication between space and human were examined in the dimension of sign, signifier and signified by Roland Barthes, one of the contemporary semiotic theorists in the 20th century; The results of the data obtained in the production of meaning by the person will be emphasized. Tevfik Fikret's house in Asiyan and Sait Faik Abasiyanik's house in Burgazada were chosen as samples for our study. As a result of semiotic analysis, the communication between place and human will be examined by revealing why and how the language of places differs from person to person.

Keywords: Communication, interior place, signification, semiotics, language of space, analysis, sign.