Ameliyathane çalışanlarında lateks alerjisi sıklığının araştırılması
Frequency of natural rubber latex allergy among operating room personel
Yazar: ALEV ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. RUHİYE REİSLİ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Alerjenler = Allergens ; Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Ameliyathaneler = Operating rooms ; Cerrahi = Surgery ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Lateks = Latex ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Amaç: Sağlık çalışanlarında lateks alerjisi gün geçtikçe artmaktadır. Bu çalışmanı amacı görevleri gereği sürekli olarak lateks eldiven kullanan ameliyathane çalışanlarında olası lateks alerjisi sıklığını ve bu alerjiye zemin hazırlayan risk faktörlerini belirlemektir.
Yöntem: Bu araştırmada hastanemiz ameliyathane ve yoğun bakımda görevli yaşları 21 ile 66 arasında değişen 160 sağlık çalışanı ile gerçekleştirildi. Çalışmaya alınan sağlık çalışanlarına araştırma anket formu dolduruldu. Ankette çalışanlara; yaş, cinsiyet, mesleği, kaç yıldır ameliyathanede çalıştığı, daha önce cerrahi bir müdahale geçirme öyküsü, genel-rejyonel-lokal anestezi öyküsü, alerjik saman nezlesi, alerjik astım-dermatit öyküsü, lateks-besin ve ilaç alerjisi varlığı soruldu. Daha sonra lateks alerjilerini belirlemek amacıyla sık görülen inhalan alerjenler ve lateksle çapraz reaksiyon veren bazı gıdalar ile deri prick testi yapıldı.  Prick testi yapılan çalışanlardan aynı gün alınan kandan Enzyme-Allergo Sorbent-Test (REAST) yöntemi ile spesifik lgE ölçümleri yapıldı. 
Bulgular: Hastanemiz ameliyathane çalışanlarında lateks alerjisi sıklığı %6.25 bulundu. Lateks alerjisi risk faktörlerine bakıldığında yaş, cinsiyet, mesleki farklılık ve daha önce operasyon geçirmek istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0,05). Ameliyathanede çalışma süresi, saman nezlesi, astım hikayesi bulunması istatistiksel olarak anlamlı idi (p<0,05). Anamnezde ilaç, yiyecek veya lateks ürünlerinden birine alerjisi bulunması risk faktörü idi (p<0,05).
Sonuç: Sağlık çalışanlarında lateks alerjisi en önde gelen mesleki hastalıktır. Lateks alerjisi kaşıntı gibi hafif alerjik reaksiyonlara neden olabilirken, ürtiker, anjioödem, anaflaksi gibi tablolara da yol açabilir. Lateks alerjisine bağlı semptomlar çalışma ortamında önemli sorunlara neden olabilmektedir. Bu nedenle lateks alerjisinin prevalansını azaltmaya yönelik çözüm yolları aranmalı ve risk altındakilerin bilgilendirilmesi gerekmektedir.
Anahtar kelimeler: Alerji, lateks, atopi hikayesi

Abstract:
Aim : Latex allergy frequency in health care workers is increasing day by day. The aim of this study was to determine the prevalence of latex allergy in the operating room staff who have to use latex gloves constantly and the risk factors predisposing to this allergy.
Metod : This study was performed with 160 health care workers (aged 21 to 66) who  work in our hospital operating rooms and intensive care unit. All employes were invited to complete a questionnaire. The questions in the survey were as follows; age, gender, profession, working hours in the operating room, surgical intervention history, general-regional-local anesthesia history, allergic hay fever, allergic asthma, dermatitis history, latex-food and drug allergies.  All employees were invited to undergo skin prick tests with common aeroallergens and one  commercially available latex test solutions. The latex specific IgE measurement was performed with Enzyme-Allergo Sorbent-Test (REAST)  method.
Results :  Latex allergy frequency was determined as a rate of 6,25% of operating room workers in our hospital. Age, gender, professional differences and surgical intervention history were not statistically significant for lateks allergy (p>0,05). The history working time in the operating room, hay fever, asthma was significantly higher in latex allergic health care workers (p<0,05). Allergy history for drugs, foods or latex products was a risk factor for latex allergy (p<0,05).
Conclusion : Latex allergy is a leading occupational disease in health care workers. Latex allergy can cause mild allergic reactions such as itching and it can also cause severe clinical outcames such as urticeria, angioedema and anaphylaxis. Symptoms of latex allergy can cause serious problems in the working environment. Therefore, solutions should be sought to reduce the prevalence of latex allergy and the people under risk should be informed in  this regard.

Key words: Allergy, latex, atopy history