Foliküler lenfomalarda stathmin-1 profili ve moleküler bulguların uyumu
Stathmin-1 profile in follicular lymphomas and its correlation with molecular findings
Yazar: SEDA AKTÜRK
Danışman: PROF. DR. GÜLŞAH KAYGUSUZ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Folikül = Follicles ; Genler = Genes ; Lenf nodları = Lymph nodes ; Lenfoma = Lymphoma ; Lenfoma-folliküler = Lymphoma-follicular ; Lenfoma-non Hodgkin = Lymphoma-non Hodgkin ; Moleküler yapı = Molecular structure

Özet:
Amaç:
Foliküler lenfomalar (FL), sentrosit ve sentroblastlardan oluşan, neoplastik foliküllerden meydana gelen, yavaş seyirli non-Hodgkin lenfomalardır. Olguların yaklaşık %60-90'ında t(14;18)(q32;q21) BCL2 rearranjmanı, %10-15'i kadarı ise BCL6 t(3q27) rearranjmanı içermektedir. Histopatolojik bulguların yanı sıra immünohistokimyasal olarak BCL2, CD10 ve BCL6 pozitiflikleri tanısaldır. Histolojik derecenin artması ile bu belirteçlerin pozitifliği azalmakta ve tanısal güçlük oluşmaktadır. Stathmin-1 mitozda mikrotübül destabilize edici kritik role sahip bir protein olup son dönemlerde birçok kanser türünde eksprese olduğu tespit edilmiştir. 
Bu çalışmada amaç foliküler lenfomalarda stathmin-1 ekspresyon profilinin tanıdaki rolü, klinikopatolojik bulgular ile korelasyonu ve moleküler BCL2, BCL6, IgH, 1p36/1q21 ile uyumunu araştırmaktır.
Materyal-Metod:
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı arşiv kayıtları taranarak, 2005-2013 yılları arasında FL tanısı almış 81 olgu çalışmaya dahil edilmiştir. Olguların tanı anındaki yaş ve cinsiyet bilgileri, histolojik grade'leri, BCL2, BCL6, CD10, Ki67 immünprofilleri kaydedilmiştir. Seçilen 81 FL olgusundan makroarrey parafin blokları hazırlanmış immünhistokimyasal Stathmin-1 ve Floresan İn-Situ Hibridizasyon (FISH) yöntemi ile BCL2, BCL6, IgH, 1p36/1q21 araştırılmıştır.
Sonuçlar:
Çalışmamızda değerlendirilen 81 FL olgusunun yaş ortalaması 58 (25-90), Erkek/Kadın oranı 1:1.07'dir. Hasta profili ileri yaş grubudur. Kadınlarda hafif bir oransal fark ile daha sık görülme eğilimindedir. Serimizdeki olguların %87'si (71) nodal, %13'ü (10) ekstranodal tutulum göstermektedir. Çalışmamızda nodal/ekstranodal tutulum ile karşılaştırdığımız diğer klinikopatolojik, immünohistokimyasal ve moleküler parametreler arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Histopatolojik olarak çalışmamızdaki olguların %6.2'si grade 1, %56.8'i grade 2, %25.9'u grade 3A, %11.1'i grade 3B'dir. İstatistiksel olarak histolojik grade arttıkça immünohistokimyasal olarak Stathmin-1 pozitifliğinin arttığı (p=0.001), BCL2 pozitifliğinin azaldığı saptanmıştır (p=0.009). BCL2 ve BCL6 rearanjmanı düşük grade'li olgularda daha sık gözlenen bir bulgudur (p=0.045, p=0.048). Ki67 proliferasyon indeksi histolojik grade arttıkça artmaktadır (p<0.0001). Çalışmamızda BCL6 translokasyonu ile histolojik grade arasında ilişki saptanmamıştır (p=0.059). Stathmin-1 değerlendirmelerinde, olguların %88.9'u pozitif (72/81) bulunmuştur. Kİ67 proliferasyon indeksi arttıkça Stathmin-1 ekspresyonu artmaktadır (p=0.0001). CD10 negatif olguların %94'ü (16/17), BCL2 negatif olguların %100'ü (14/14) Stathmin-1 pozitiftir. CD10-/BCL2- tek olgu Stathmin-1 pozitiftir (p=0.16). BCL2, BCL6 normal sinyal paterni içeren grupta Stathmin-1 yüksek pozitivite göstermektedir (p=0.62). CD10 ve BCL6 pozitifliği arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p=0.008). CD10 negatif olgularda Ki67 proliferasyon indeksinin istatistiksel olarak daha yüksek olduğu tesbit edilmiştir (p=0.021). BCL6 negatif olgularda Ki67 proliferasyon indeksi daha yüksek bulunmuştur (p=0.044). BCL2 rearanjmanı gösteren olguların %93'ü immünohistokimyasal olarak BCL2 pozitiftir (p=0.051). BCL2 FISH ile değerlendirilen olguların %43.4'ü normal sinyal paterni (33/76), %39.4'ü rearanjman (30/76), %17.1'i (13/76) amplifikasyon içermektedir. Rearanjman içeren 12 olgu aynı zamanda amplifikasyon da içermektedir. Kromozom 14 kazanımı ile BCL2 rearanjmanı arasında pozitif korelasyon saptanmıştır (p=0.043). BCL6 ile değerlendirilen 70 olgunun %50'si (n=35) füzyon, %41'i (n=29) rearanjman, %9'u (n=6) amplifikasyon içermektedir. Rearanjman içeren bir olgu aynı zamanda amplifikasyon içermektedir. BCL6 ekspresyonu ile BCL6 rearanjmanı ilişkisiz bulunmuştur (p=0.60). IgH ile değerlendirilen olguların tamamı rearanjman içerirken, beraberinde  %33'ünde (23/69) V bölge delesyonu, %23'ünde (16/69) V bölge dışı delesyon, %10'unda (7/69) ise kazanım gözlenmiştir. 1p36/1q21 delesyonu gösteren vakalarda immünohistokimyasal Stathmin-1 ekspresyonu pozitifliği oranı istatistiksel olarak yüksek bulunmuştur.

Abstract:
Introduction:
Follicular lymphoma (FL) is a challenging indolent lymphoma of follicle centre B lymphocytes with heterogeneous morphology and immunophenotype. About 60-90%of cases have t(14,18) (q32;q21) creating BCL2 rearrangement whilst, 10-15%of cases carry 3q27 abnormality causing BCL6 rearrangement. Besides histopathology, immunohistochemical positivity of BCL2, CD10 and BCL6 are helpful diagnostic markers. The expression rate of the characteristic markers may vary with the histological grade, and this could complicate the accurate diagnosis. Stathmin 1 is a microtubule destabilizer and plays a critical role in the regulation of mitosis. Recently, found to be overexpressed in many types of human cancers. 
The aim of this study was to assess stathmin 1 status, its correlation with clinicopathological parameters, its role as a diagnostic marker and molecular BCL2, BCL6, IgH, 1p36/1q21 gen aberrations in FL.  

Methods:
The cases diagnosed between 2005-2013 years were selected from the archive of Ankara University department of pathology. Macroarray parafin blocks containing 81 FL cases were built. Stathmin 1 was performed by immunohistochemistry, BCL2, BCL6, IgH, 1p36/1q21 by FISH on macroarray slides. 

Results:
The mean age of the 81 FL patients in our study was 58 (25-90). M:F ratio was 1:1.07. The patient profile involves older age group. It tends to be seen in women more often with a slight proportional difference. 87% of the patients in our series have (71) nodal, 13% of them (10) shows extranodal involvement. There were no significant association between the nodal/extranodal involvement that we compared with the other clinicopathological, immunohistochemical and molecular parameters. Histopathological examination of the patients in our study revealed 6.2% grade 1, 56.8% grade 2, 25.9% grade 3A, 11.1% grade 3B. Statistically Stathmin-1 positivity increased with the increased histological grade  (p=0.001), while BCL2 positivity has decreased with it (p=0.009). BCL2 and BCL6 rearrangement were more frequently seen finding in the low grade cases (p=0.045, p=0.048). Ki67 proliferation index increased with the increasing histological grade (p <0.0001). In our study, there was no correlation between the histological grade and the BCL6 translocation (p=0.059). Stathmin-1 evaluations revealed 88.9% of patients were positive (72/81). Stathmin-1 expression and the Ki67 proliferative index increase were correlated (p=0.0001). 94% of CD10-negative cases (16/17) and 100% of BCL2-negative patients (14/14) were Stathmin-1 positive. The only CD10-/BCL2- case was Stathmin-1 positive (p=0.16). Statmin-1 showed high positivity in the BCL2 and, BCL6 group which contains normal signal pattern (p=0.62). There was statistically significant relationship between CD10 and BCL6 positivity (p=0.008). CD10 negative cases were found to have significantly higher Ki67 proliferation index (p=0.021). BCL6 negative cases displayed higher Ki67 proliferation index (p=0.044). 93% of cases showing BCL2 rearrangement were immunohistochemically positive for BCL2 (p=0.051). In the cases that assesed with BCL2 FISH method, 43.4% of them exhibited normal signal patterns (33/76), while 39.4% of the cases had rearrangement (30/76) and 17.1% of them (13/76) had amplification. 12 cases which involved rearrangement, also exhibited amplification. Positive correlation between BCL2 rearrangement and the chromosome 14 gain was found (p=0.043). 70 patients were evaluated for BCL6 and 50% of the cases had (n=35) fusion, 41% had (n=29) rearrangement and 9% had (n=6) amplification. One case which contains rearrangement also displayed amplification. There was no correlation between BCL6 expression and the BCL6 rearrangement (p=0.60). While all patients which were evaluated for IgH had rearrangement, 33% of them showed (23/69)V region deletion, 23% of cases had (16/69) non-V region deletion and 10%exhibited (7/69) gain. In the cases which showed 1p36/1q21 deletion, immunohistochemical positivity rate for Stathmin-1 expression was found statistically higher.