Ankilozan spondilit tanılı hastalarda nöropatik ağrı bileşeni, sinir iletim çalışması bulguları ve nöropatik ağrı bileşeninin hastalık parametreleri ile ilişkisi
Neuropathic Pain Component in Ankylosing Spondylitis Patient, Nerve Conduction Study Findings, Relationship between Neuropathic Pain Component and Disease Parameters ın Patients with Ankylosing Spondylitis.
Yazar: SEDA ATİK
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ŞAHİN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Nöropatiler = Neuropathies ; Sinir iletimi = Neural conduction ; Sinyal nakli = Signal transduction ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing

Özet:
Son zamanlarda romatolojik hastalıklarda nöropatik ağrı sıklığının arttığı bildirilmiştir. Bizde çalışmamızda Ankilozan Spondilit (AS) hastalarında nöropatik ağrı bileşenini, bu hastalarda sinir iletim çalışması bulgularını ve nöropatik ağrının hastalık parametreleri üzerindeki etkisini ortaya koyabilmeyi amaçladık.
Çalışmaya 40 AS'li hasta dahil edildi. Çalışmaya katılan hastaların 21'i kadın, 19'u erkekti. Çalışmaya dahil edilen kişilerin HLA-B27 durumu, B12 ve D vitamini düzeyi, C-Reaktif Protein (CRP), Eritrosit Sedimentasyon Hızı (ESH) değerleri kaydedildi. Tüm katılımcıların hastalık aktivitesinin değerlendirilmesinde Bath AS Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAI) ve AS Hastalık Aktivite Skoru (ASDAS)-CRP/ESH indeksleri kullanıldı. Fonksiyonel durumlarını tespit etmek için Bath AS Fonksiyonel indeksi (BASFI) kullanıldı. Fizik muayene bulgularına göre Maastricht Ankilozan Spondilit Entezit Skoru (MASES) ve Bath Ankilozan Spondilit Metroloji İndeksi (BASMI) skorları belirlendi. Tüm katılımcılara nöropatik ağrı varlığını belirleyebilmek için Pain Detect, LANSS, DN4 anketleri yapıldı. Elektrofizyolojik olarak tüm hastalarda bilateral median ve ulnar sinir motor ve duyu, tibial ve peroneal sinir motor, bilateral sural sinir duyu iletim çalışmaları yapıldı.
Hastaların yaş ortalaması 42.17'di. Hastalar Pain Detect, LANSS, DN4 anket sonuçlarına göre nöropatik ağrısı olan ve olmayan olarak iki gruba ayrıldı. Pain Detect anket sonuçlarına göre nöropatik ağrısı olan grupta ASQoL (p<0.05), BASDAI (p<0.05), ASDAS-ESH  (p<0.05) parametreleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu. MASES, BASMI, BASFI, ASDAS-CRP değerleride nöropatik ağrı olan grupta yüksek saptandı. Ancak gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu. LANSS ve DN4 anket sonuçlarına göre de nöropatik ağrı saptanan grupta MASES, ASQoL, BASDAI, BASFI, ASDAS-ESH değerleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti.
Pain Detect anketine göre nöropatik ağrı saptanan 23 hastanın 8'inde, LANSS ve DN4'e göre nöropatik ağrı saptanan 17 hastanın 6'sında elektrofizyolojik anormalliğe rastlandı. Aksiyel tutulumu olan hastaların %16.7'sinde, periferik ve aksiyel tutuluma sahip hastaların ise %40'ında elektrofizyolojik anormallik saptanmıştır.
Sonuç olarak bu çalışmada AS'li hastaların büyük bir oranında nöropatik ağrı komponentininde olabileceğini tespit ettik. Bu ağrının hastaların yaşam kalitesini kötü yönde etkilediğini ve yüksek hastalık aktivite skorlarıyla ilişkili olduğunu bulduk. Ankilozan spondilitli hastalarda periferik nöropatiye de yatkınlık oluşabileceğini düşündük. Bu hastalarda nöropatik şikayetlerin ayrıntılı sorgulanmasının ve gerekirse tedavi edilmesinin hastaların yaşam kalitesine olumlu yönde katkı yapacağı ve bir kısmı çok da objektif olarak değerlendirilemeyen hastalık aktivite ölçeklerinin düzeylerinde azalma görülerek aşırı anti-inflamatuvar tedavinin de engellenebileceği kanaatindeyiz.

Abstract:
Recently, it has been reported that the frequency of neuropathic pain increases in rheumatological diseases. In our study, we aimed to reveal the neuropathic pain component in Ankylosing Spondylitis (AS) patients, nerve conduction study findings in these patients, and the effect of neuropathic pain on disease parameters.
40 AS patients were included in the study. Of the patients who participated in the study, 21 were female and 19 were male. HLA-B27 status, B12 and vitamin D level, C-Reactive Protein (CRP), Erythrocyte Sedimentation Rate (ESH) values of the subjects included in the study were recorded. Bath AS Disease Activity Index (BASDAI) and AS Disease Activity Score (ASDAS) -CRP / ESH indices were used to evaluate disease activity of all participants. Bath AS Functional index (BASFI) was used to determine functional states. According to the physical examination findings, Maastricht Ankylosing Spondylitis Enthesitis Score (MASES) and Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index (BASMI) scores were determined. Pain Detect, LANSS, DN4 questionnaires were conducted to all participants to determine the presence of neuropathic pain. Electrophysiologically, bilateral median and ulnar nerve motor and sensory, tibial and peroneal nerve motor and bilateral sural nerve sensory conduction studies were performed in all patients. 
The mean age of the patients was 42.17. The patients were divided into two groups with and without neuropathic pain according to the results of Pain Detect, LANSS, DN4 questionnaire. According to Pain Detect questionnaire results, ASQoL (p <0.05), BASDAI (p <0.05), ASDAS-ESH (p <0.05) parameters were found to be statistically significantly higher in the group with neuropathic pain. MASES, BASMI, BASFI, ASDAS-CRP values were also high in the group with neuropathic pain. However, there was no statistically significant difference between the groups. According to LANSS and DN4 questionnaire results, MASES, ASQoL, BASDAI, BASFI, ASDAS-ESH values were statistically significantly higher in the group with neuropathic pain.
According to the Pain Detect questionnaire, electrophysiological abnormalities were found in 8 of 23 patients with neuropathic pain and in 6 of 17 patients with neuropathic pain according to LANSS and DN4. Electrophysiological abnormalities were detected in 16.7% of patients with axial involvement and 40% of patients with peripheral and axial involvement.
As a result, we determined in this study that patients with AS may have a large proportion of neuropathic pain components. We found that this pain negatively affects patients' quality of life and is associated with high disease activity scores. We thought that patients with ankylosing spondylitis may also have a predisposition to peripheral neuropathy. We think that the detailed questioning and treatment of neuropathic complaints in these patients will contribute positively to the quality of life of patients, and excessive anti-inflammatory therapy can be prevented by decreasing the levels of disease activity scales, some of which cannot be evaluated objectively.