Selçuklu Dönemi seramik yüzeylerde insan betimlemeleri
Human descriptions on tile surface of Sejuk Period
Yazar: MUSTAFA AĞATEKİN
Danışman: PROF. ZEHRA ÇOBANLI
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2003
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Selçuklular Dönemi = Seljuks Period ; Seramikler = Ceramics ; İnsan = Human ; İnsan figürleri = Human figures

Özet:
11 SANATTA YETERLİK TEZ ÖZÜ SELÇUKLU DÖNEMİ SERAMİK YÜZEYLERDE İNSAN BETİMLEMELERİ Mustafa AĞATEKİN Seramik Anasanat Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eylül 2003 Danışman: Prof. Zehra ÇOBANLI Selçuklular Büyük Selçuklu İmparatorluğu adı altında başladıkları tarihsel yolculuklarında Kirman, Suriye, Irak ve Anadolu olmak üzere çeşitli kollara ayrılmışlardır. Bu ayrım Selçuklu toplum yapısının, çok türlü ve uluslu bir kültür ortamının ürünü olduğunun bir göstergesidir. Sanatların sınıfsal özelliklerinin, içinde yaşadıkları toplumla bağlantılı oldukları gerçeğinden hareketle, Selçuklu dönemindeki sosyal, siyasal, kültürel ve sanatsal anlamdaki gelişmelerin Selçuklu toplum yapısıyla paralellik gösterdiği söylenebilir. Aynı topraklar üzerinde farklı anlayış, üslup ve akımların etkilerini taşıyarak biçimlendiği ifade edilebilecek olan Selçuklu dönemi sanatında, benzer karakteristik özellikler seramik sanatı içinde ifade edilebilir. Bu ana düşünceden hareketle, araştırmada Selçuklu dönemi seramik sanatı; kullanım alanları, bünye özellikleri ve uygulanan dekor yöntemleri başlıkları altında üç kategoride değerlendirilmiştir. Bugüne kadar elde edilen veriler ışığında bölgesel ve üslupsal farklılıklar gözetilmeksizin yapılan incelemelerde seramik terminoloji ve teknolojisine uygun bir dil kullanılmaya çalışılmıştır. Araştırmanın son bölümünde, seramik yüzeylerde görülen insan betimlemelerinde insan figürü çizimlerini besleyen kaynaklar ve kullanım alanları incelenmiş, ayrıca konunun biçim ve içerik yönünden değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu değerlendirmede insan figürü çizimlerinde estetiksel işlevsel ve tekniğe bağlı çeşitlilikler ortaya konmuştur.

Abstract:
Ill ABSTRACT HUMAN DESCRIPTIONS ON TILE SURFACES OF SELJUK PERIOD Mustafa A?ATEKİN Department of Ceramics Anadolu University, Institute of Social Science, September 2003 Advisor: Prof. Zehra ÇOBANLI The Seljuks continued their existence under the name of The Great Seljuk Empire and diversified into various branches such as Kirman, Syria, Iraq and Anatolia. This diversification is the indication of the fact that the social structure of the Seljuk was a reflection of a multicultural characteristic. Considering that the class features of artsa re in relation with the societies in which they exist, it can be said that the social, political, cultural and artistic developments in the Seljuk period are in paralel with the social structure of the Seljuks. The art of the Seljuk period was shaped as a result of the different understandings, styles and movements, which is also true in ceramics arts. Taking these facts into account, the ceramic art of the Seljuk period were divided into three categories, which are usage fields, structural characteristic, and the decoration methods applied. In the light of the data that have been obtained so far, a language which is suitable for the ceramic terminology and technology was used, excluding the regional and stylistic differences. In the last section of the study, the sources and usage areas which feed the human figures in human description that are seen of ceramic surfaces were investigated and the subject was also analyzed formally and in terms of its content. In this analysis, aesthetical, functional and technical variations in drawing human figures are dwelled upon.