Bazı hıyar (Cucumis sativus L.) çeşitlerinin in vitro tuz stresi koşullarında performanslarının belirlenmesi
Determination of the performance of some cucumber (Cucumis sativus L.) varieties under in vitro salt stress conditions
Yazar: MELEK DEMİREL
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN BAKTEMUR
Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalıĢmada in vitro koĢullarda farklı konsantrasyonlarda hazırlanan (0, 50, 100, 150, 200, 250, 300 mM) NaCl‟in hıyar bitkisi geliĢimi üzerine etkileri hedeflenmiĢtir. Deneme Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknoloji Fakültesi bitki doku kültürü laboratuvarında yürütülmüĢtür. Deneme 3 farklı hıyar çeĢidi ile yapılmıĢtır. AraĢtırma kapsamında temel besin ortamı olarak MS kullanılmıĢtır. ÇalıĢmada çimlenme yüzdesi (%), tuz tolerans indeksi (%), gövde yaĢ ve kuru ağırlığı (g), kök yaĢ ve kuru ağırlığı (g), gerçek su içeriği (%), gövde ve kök uzunlukları (mm) ve görsel skala değerleri, DPPH ve ABTS yöntemi ile antioksidan kapasitesi belirlenmiĢtir. Farklı ortam dozlarının çeĢitler üzerindeki etkisi değerlendirildiğinde en yüksek antioksidan kapasite değeri; DPPH analizi sonrasında HD (173.21 μM TE g-1) ortamından, ABTS analizi sonrasında ise HC (251.06 μM TE g-1 KM) ortamından elde edilmiĢtir. AraĢtırmada çimlenme yüzdesi çeĢit ortalamasında en fazla 1 numaralı (%94.36) çeĢitte, ortam ortalaması bakımından en fazla HA (%96.05) ortamında elde edilmiĢtir. Gerçek su içeriklerinde çeĢit ortalaması en fazla 2 numaralı (%91.16) çeĢitte ortam ortalaması bakımından gerçek su içeriği en fazla HA (%91.71) ortamında görülmüĢtür. Gövde uzunluğu en fazla 1 numaralı (26.40 mm) çeĢitte, ortam ortalaması en fazla HA (24.48 mm) ortamında belirlenmiĢtir. ÇalıĢma sonuçları dikkate alındığında çeĢitler arasında farklılık gösterse de NaCl konsantrasyonunun artması hıyarda çimlenme ve bitki geliĢimini olumsuz yönde etkilemiĢtir.

Abstract:
In this study, the effects of NaCl prepared at different concentrations ((0, 50, 100, 150, 200, 250, 300 mM)) on the growth of cucumber plants were aimed in in vitro conditions. The experiment was carried out in the plant tissue culture laboratory of Sivas Science and Technology University, Faculty of Agricultural Sciences and Technology. The experiment was conducted with 3 different cucumber varieties. MS was used as the basic nutrient medium in the study. Germination percentage (%), salt tolerance index (%), stem wet and dry weight (g), root wet and dry weight (g), actual water content (%), stem and root lengths and visual scale values, antioxidant capacity were determined by DPPH and ABTS method. When the effect of different media doses on the varieties was evaluated, the highest antioxidant capacity value was obtained from HD (173.21 μM TE g-1) after DPPH analysis and from HC (251.06 μM TE g-1 KM) after ABTS analysis. In the study, the highest germination percentage was obtained in variety 1 (94.36%) in terms of variety average and the highest germination percentage was obtained in HA (96.05%) in terms of medium average. In terms of actual water content, the variety average was highest in variety number 2 (91.16%) and the medium average was highest in HA (91.71%). The highest stem length was determined in cultivar number 1 (26.40 mm) and the highest average was determined in HA (24.48 mm) medium. Considering the results of the study, although there were differences among the varieties, the increase in NaCl concentration negatively affected germination and plant growth in cucumber.