Eşikaltı otistik belirtilerin yaygınlığı, zihin kuramına etkisi ve psikiyatrik bozukluklarla komorbiditesi
The prevalence of subthreshold autistic symptoms, effect on theory of mind and comorbidities with psychiatric disorders
Yazar: ÜNSAL AYDINOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ELİF ORAL
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Komorbidite = Comorbidity ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Psikiyatri = Psychiatry ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Zihin kuramı = Theory of mind

Özet:
Otizm sosyal-emosyonel işlevsellik ve iletişim becerisi gelişiminde gecikme, kısıtlı ilgi alanları ve davranışlarla kendini gösteren nörogelişimsel bir bozukluktur. Ülkemizde bozukluğun görülme sıklığıyla ilgili kesin veriler bulunmamakla birlikte Amerika'da, Hastalıkları Kontrol Etme ve Önleme Merkezi (Centers for Disease Control Prevention)'nin 2012 verilerine göre 88'de 1 görülme sıklığı olduğu iddia edilmiştir. Ancak tanısal düzeyde olmasa da bu bozukluğun bazı eşikaltı ara formlarının (Geniş Otizm Fenotipi) toplumda daha sık gözlendiği ifade edilmektedir. Literatürde erişkinlerde tanısal düzeyde olmayan (eşikaltı) otistik belirtilerin yaygınlığı ve kişilerin hayatlarını nasıl etkilediğine dair yeterli veri mevcut değildir.
Zihin kuramı, ilk olarak otistik spektrum bozukluğu olan çocuklardaki belirtileri açıklamak üzere öne sürülmüştür. Bu kuram başkalarının davranışlarının altında yatan zihinsel durumları yorumlama kapasitesini ifade eder. Zihin kuramı alanlarında yetersizlik eşik altı otistik belirtiler ve işlevsellik kaybı ile ilişkili olabilir. Bu işlevsellik kaybı açıklanamayan bir sosyal-mesleki yetersizlik ve kısıtlılıkla ya da psikiyatrik hastalıklarla birliktelik gösterebilir. 
Bu bağlantıların araştırılabilmesi için bir üniversite öğrencisi popülasyonunda eşik altı otistik belirtilerin yaygınlığı,ve etkilenmiş bireylerde bu belirtilerin zihin kuramı performansları, meslek seçimi, genel işlevsellik düzeyleri, bilişsel işlevler, yaşam kalitesi ve psikiyatrik komorbiditeler üzerine etkilerinin tespit edilmesi amaçlandı. 
Bu çalışma iki aşamalı olarak planlandı. Birinci aşamada, çalışmaya katılan üniversitemiz Erzurum merkez kampüsünde eğitim gören farklı fakültelerden 2485 üniversite öğrencisine Otistik Spektrum Anketi(OSA) uygulanarak üniversite populasyonunda eşikaltı otistik belirtilerin yaygınlığı tespit edildi. İkinci aşamada ise OSA skorlarına göre, kesme puanının üstünde (eşikaltı otistik belirtileri olan) ve altında puan alan (eşikaltı otistik belirtileri olmayan) katılımcılardan, çalışmanın ikinci aşamasına katılmayı kabul eden iki grup oluşturuldu. Her iki gruba; Sosyodemografik Veri Formu, Gözlerden Zihin Okuma Testi, Yüzde Dışavuran Duyguları Tanıma Testi, Yüzde Dışavuran Duyguları Ayırtetme Testi, SCID-I, İz Sürme Testi, Sözel Akıcılık Testi, İleri ve Sayı Menzili Dizisi Testi, Lateralizasyon Anketi, Aileden Algılanan Destek Anketi ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği uygulandı.  
Araştırmada elde edilen verilere göre; erkek ve kız cinsiyet  ve bazı fakülte öğrencileri arasında OSA puanları açısından anlamlı farklılıklar olduğu, eşikaltı otistik belirtileri olan ve olmayan bireyler arasında zihin kuramı, nörokognitif testler, yaşam kalitesi ve bazı sosyodemografik özellikler yönünden farklar olduğu anlaşılmıştır.   
Geleneksel olarak otizmin genel popülasyondan uzak klinik bir durum olduğu düşünülür ancak son çalışmalar otistik özelliklerin toplum geneline yayıldığını bildirmektedir. Otistik Spektrum Anketi (OSA), otistik özelliklerin araştırılması ve klinik çalışmalarında yaygınca kullanılan bir ölçektir. Çalışmamız bu özelliklerin yaygınlığına ve etkilerine yönelik olarak Türk toplumunda en yüksek sayıda ve çeşitlilikte bir örneklem üzerinde yapılan ilk çalışma olma özelliğine sahiptir. Çalışmamızda kadın erkek cinsiyet açısından literatürde mevcut olan farklılık dsteklenmiş ayrıca eşikaltı otistik özellikleri olan bireylerin zihin kuramı, nörokognitif test performansları ve yaşam kalitelerinin bu özelliklerden etkilendiği saptanmıştır.

Anahtar sözcükler: Eşikaltı Otistik Belirtiler, Zihin Kuramı, Psikiyatrik Komorbidite, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Autismm is a neurodevelopmental disorder that occurs with the delay of social emotional functionalty and the ability of interactıon and with restricted interests and behaviors. We don't have the accurate data on the prevalence of the disorder in our country but according to the findings of the Centers for Disease Control Prevention in USA it was argued that it has a prevalence of 1 in 88. At the other hand it was reported that some of subthreshold forms of the disorder not at the diagnostic level (Broader Autism Phenotype) occurs commonly in the populatıon. There is not enough data in literature about the prevalence of subthreshold autistic symptoms and its effects on the life of affected person. 
Theory of mind suggested to explain the symptoms of the children with autistic spectrum disorders, firstly. This theory describe the capacity of interpreting the others mental states underlying their behaviors. Deficiency in theory of mınd ability may be related with the subthreshold autistic symptoms and with the loss of functionality. This loss of functionality may indicate association with an unexplainable social-professional deficiencies and psychiatric disorders.  To explore the associations, this research was proposed to identify the prevalence of subthreshold autistic symptoms and effects on theory of mind performances, the career choices, the general functionality levels, cognitive functions, quality of life and the psychiatric comorbidities in affected person in a university population. 
 This research was planed as a biphasic sudy. In first phase, the prevalence of subthreshold autistic symptoms was determined by administering Autistic Spectrum Quotient (ASQ) on 2485 students studying at different faculties of our university in central campus in Erzurum. At the second step of the research, according to ASQ scores, students accepting to participate in the second phase of the study were separeted in two groups, the first group was consisting of the participants with high scores and the second one was consisting of participants with low scores than the cut-off value of the ouotient. Socio-demographic data form, Reading Mind in the Eyes Test, Facial Emotion Recognition Test, Facial Emotion Discremination Test, Trail Making Test, Verbal Fluency Test, Sequence Number Range Test, SCID-I,II, Handedness Quotient, SF-36 Quality of Life Scale and Perceived Family Support Survey was administered on both groups.  
According to findings from our study, in terms of ASQ, it was understood that there was some significant differences between male and female gender and between students of some different faculties. Also, it was realized that there was some differences between participants with and without subtreshold autistic symptoms with regard to theory of mind, neurocognitive tests, quality of life and some socio-demographical features. 
Autism was traditionally considered as a clinical condition distinct from the general populatıon, but recent studies suggests that autistic traits are continuously distributed across the population. Autism-Spectrum Quotient is widely used in research and clinical practice to quantify autistic traits. Our study is the first research that investigating the prevalence and effects of this subthreshold utistic symptoms across such a big population in our country. Our findings supported the the other studies that reported the differences between male and female in terms of subthreshold autistic symptoms. Additionally we found differences between groups wıth and wıthout subthreshold autistic symptoms with regard to theory of mind and neurocognitive performances and psychiatric comorbidities and quality of life.     

Key Words: subthreshold autistic symptoms, Theory of Mind, Psychiatric Comorbiditiesand  Quality of Life