Doktor annelerin emzirme davranışına ve süresine etki eden faktörler
Factors effecting behaviour and duration of breastfeeding of physician mothers
Yazar: GAMZE ERSEN
Danışman: UZMAN İSMAİL KASIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Anneler = Mothers ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Emzirme = Breast feeding

Özet:
Anne sütü yaşamın ilk 6 ayında tek başına, daha sonra ek besinlerle
desteklenerek bebeklerin tüm besinsel ihtiyaçlarını karşılamasının yanında, fiziksel,
bilişsel, psikolojik ve ekonomik birçok yönden en yararlı beslenme şeklidir. Topluma
hizmet sunan hekimlerin öncelikle kendi iş/özel hayat dengesinin sağlanması
gerektiği ve davranışlarının toplum üzerindeki etkisi yadsınamaz bir gerçektir.
Çalışmamızın amacı anne sütü konusunda topluma yol gösterici olan tıp doktoru
annelerin emzirme davranışını ve emzirmeyi sürdürme durumlarını incelemek,
emzirmeyi hedeflenen süreden daha önce bırakanlarda bu duruma neden olan
etkenleri belirlemek ve bu konuda uygulanabilecek çözümlere ışık tutmaktır.
Bu çalışma internet ortamında bulunan ve değişmekle beraber 11.632 üyesi
bulunan "Doktor Anneler" isimli grubun üyelerine 2 tanesi açık uçlu olmak üzere 30
sorusu bulunan bir anket uygulanarak yapıldı. Araştırmaya 12-60 ay arası çocuğu
olan gönüllü katılımcılar kabul edildi. 3 aylık bir süre planlandı fakat hedeflenen 265
katılımcı sayısına 3 saatte ulaşıldı ve 1 haftada 615 sayısına ulaşılarak anket
kapatıldı. Veriler SPSS 20,0 programı ile analiz edildi.
Katılımcıların yaş ortalamaları 33,89 idi. En yüksek katılımcı sayısı Aile
Hekimliği branşından idi(%17,1). Emzirmeyi bırakmış olan anneler (421)
çocuklarını ortalama 22,14 ay emzirmeyi planlamışlar, ortalama 15,87 ay toplamda
ve ortalama 4,69 ay sadece anne sütü ile beslemişlerdi. Doğumdan önce planladıkları
emzirme süreleri ile toplam anne sütü verme süreleri arasında anlamlı fark saptandı
(p<;0,001). Annelerin işe geri dönme süreleri ile toplam anne sütü verme süreleri
(p<;0,001) ve sadece anne sütü verme süreleri(p=0,002) arasında korelasyon tespit
edilmiştir. Annenin normal doğum yapması ile ilk aldığı besinin anne sütü olması
arasında anlamlı ilişki saptandı (p<0,001). Katılımcıların sadece %56,42'si süt iznini
tam olarak kullanabildiğini belirtirken, yasalarla 2 yıl nöbet tutmama hakkı
verilmesine rağmen nöbet tutulan branşlarda çalışan annelerin %28.93'ü 2 yıldan
önce nöbet tutmaya başladıklarını, %8,13'si hafta sonu mesai yaparak nöbet
tuttuğunu belirtti. Toplam anne sütü verme süresi ile anne sütünü verme şekli ve <2
yıl gece nöbeti tutma ya da hafta sonu mesaisi yapma arasında anlamlı ilişki saptandı
(p<0,001; p=0,004). Kendi emzirme davranışlarının takip ettikleri hastalarının emzirme davranışları üzerinde etkisi ile doktor annelerin en az 12 ay emzirmesi
arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p=0,013).
Doktor annelerin kendi emzirme tutum ve davranışları, takip ettikleri hastalar
üzerinde etkili olup toplum için de yol göstericidir. Doktor annelerin çocuklarını
daha uzun süre emzirebilmeleri için doğum izni ve süt izni haklarını tam olarak
kullanabilmeleri sağlanmalı, iş yerinde süt sağmaları için uygun ortam ve süre
sağlanmalı, çocuklarına rahat ulaşabilmeleri için uygun şartlar sağlanmalıdır.

Abstract:
Beside its supplying babies' nutritional needs in their first 6 months totally
and later by support of additional nutrients, breast milk is the most beneficial type of
nourishment in terms of physical, cognitive, psychological, and economic factors. It
is undeniable that physicians who serves society/community should primarily
balance their work and private lives due to effectiveness of their behaviors on the
society. The purpose of this study is to investigate breastfeeding behaviors and
maintenance of breastfeeding of physician mothers, who also serve as a guide for
society about breastfeeding, and to detect factors of quitting breastfeeding before
targeted time in relevant cases, and to enlighten/provide solutions for preventing
early quitting of breastfeeding.
This study is conducted with the members of social network group "Doktor
Anneler" ("Physician Mothers") which has unstable 11.632 members, through a
survey containing 30 items 2 of which are open-ended. Volunteer participants who
have children between 12 to 60 months old are accepted to the study. Data is planned
to be collected in 3 months. However, the objected number of participants 265 is
reached in 3 hours, and in a week survey is ended by reaching 615 participants. Data
is analyzed by the SPSS 20.0 Program, and 2 open-ended questions are analyzed by
qualitative methods.
The mean of participants age is 33.89. The highest number of attendance is
from Family Medicine (17,1%). The physician mothers who quitted breastfeeding
(n=421) had planned to breastfeed their children for average 22.14 months, they
continued breastfeeding for 15,87 months (average), with a mean of 4.69 months of
nourishment solely of breastmilk. There exists a meaningful difference between their
targeted breastfeeding duration and their actual total breastfeeding span (p<0,001).
There exist correlations between the time when physician mothers return to work and
their total breastfeeding span (p<0,001), and their nourishment solely of breastmilk
(p=0,002). There exists a meaningful relation between mothers' giving natural
childbirth and their babies having breastmilk as first nutrition (p<0,001). Only
56,42% of the participants denoted that they could use all their legal breastfeeding
permission. Even though physician mothers are free of duty on nights legally for 2
years, 28,93% of physician mothers, who work on branches with night duties, admitted that they began to work on night shifts before 2 years. There exist
meaningful relations between total breastfeeding time and type of breastfeeding, and
having night duties before 2 years or working on weekends (p<;0,001; p=0,004).
There exists a statistically meaningful difference between their own breastfeeding
behaviors' effectiveness on their patients' breastfeeding behaviors and physician
mothers' breastfeeding for at least 12 months (p=0,013).
Physician mothers' own breastfeeding attitudes and behaviors are effective on
their patients, and their guiding for the society. For supporting physician mothers to
breastfeed their children for a longer time, their use of legal rights of leave for birth
and breastfeeding should be ensured, they should be given appropriate environment
and time for expressing milk in their workplaces, and they should be provided
conditions for accessing their children comfortably.