Türk Dili ve Edebiyatı dersinde yaratıcı drama yönteminin kullanımına ilişkin bir eylem araştırması
An action research on creative drama in a Turkish Language and Literature class
Yazar: ÜMRAN ÇAKAN
Danışman: DOÇ. DR. İLKE EVİN GENCEL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim bilimleri = Educational science ; Eğitim programları = Education programs ; Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature ; Türk dili ve edebiyatı dersi = Turkish language and literature course ; Yaratıcı drama = Creative drama ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Çağdaş eğitim anlayışında birey merkeze alınmakta ve bireylerin öğrenme şekillerine odaklanılmaktadır. Bireylerin öğrenme sürecinde bireysel gereksinim ve özelliklerine uygun etkinliklere katılmaları önem arz etmektedir. Yaratıcı Drama yöntemi öğrenciyi merkeze alan ve onun yaşantılarını kullanmasını sağlayan bir yöntemdir. Bu yöntem sayesinde öğrenmeler kalıcı bir şekilde gerçekleşirken öğrenciler de eğitim-öğretim sürecine aktif katılım gerçekleştirebilmektedir.

Türkiye'de Türk Dili ve Edebiyatı öğretimi sürecinde Yaratıcı Drama yönteminin kullanıldığı bir eylem araştırmasına rastlanmamıştır. Diğer taraftan, Türk Dili ve Edebiyatı dersinin öğretim sürecinde düz anlatım yönteminin kullanılmasının derse karşı tutum ve ilgi açısından olumsuzluklara yol açtığını gösteren araştırma mevcuttur. Bu bağlamda "Yaratıcı Drama Türk Dili ve Edebiyatı dersinin öğretiminde alternatif bir yol olabilir mi?" sorusunu cevaplandırmak için veri elde etmek amacıyla bir eylem araştırması yapılmasına karar verilmiştir. Katılımcı eylem araştırması desenindeki bu araştırmanın katılımcılarını Marmara Bölgesi'ndeki bir devlet okulunda 11. sınıfa devam eden 32 öğrenci ve onların öğretmenleri oluşturmaktadır. Dokuz hafta boyunca Yaratıcı Drama yöntemi uygulanmıştır. Veri çeşitlemesi sağlamak amacıyla öğrenci yazılı görüşleri ve öğretmen günlükleri tutulmuş, görüntü ve ses kayıtları ile öğrencilerin uygulamaya ilişkin görüşleri alınmıştır. Veriler tümevarımcı ve tümden gelimci içerik çözümlemesiyle, tüm veri kaynakları dikkate alınarak incelenmiştir. Süreç ayrıntılı olarak açıklanmaya çalışılmış, görüntü ve ses kayıtları muhafaza edilmiştir. Çözümlemeler neticesinde oluşturulan kategoriler incelendiğinde Yaratıcı Drama yönteminin eğlenceli ve ilgi çekici olmasının yanında kalıcı öğrenmeyi sağlaması grup çalışmasına imkân sağlaması, bireyler arası iletişimi olumlu yönde etkilemesi yönlerinden olumlu bulunduğu gözlenmiştir. Buna ek olarak, sınıf ortamı haricinde mekân kullanılmaması, materyal ve aksesuarın bulunmaması ile gürültülü bir ortamın olması eleştirilen durumlar arasında yer almıştır.

Anahtar Kelimeler: Yaratıcı Drama, Türk Dili ve Edebiyatı, lise 11. sınıf öğrencileri, eylem araştırması

Abstract:
The learning style of individuals is the main subject of contemporary educational philosophy. İn a learning process, it is crucial for students to participate in activities that are suitable for their needs and characteristics. Creative Drama is dramatic activities which have the experience of the participants as goals. Through their experiences with drama, pupils develop their imaginations and confidence. So, permanent learning is achieved.

No known action research study has been examined that Creative Drama used in Turkish Language and Literature process in Turkey to the best knowledge of the authors. On the other hand, there is plenty of studies embarking attention on various problems caused by the usage of Direct Method in Turkish Language and Literature classes. So, it was decided to make an action research in this content to gain insights on whether Creative Drama is an effective alternative way to Turkish Language and Literature process or not. The participants of the study employing the participatory action research design were thirty two 11th grade students and their Turkish Language and Literature teacher at a state school in Marmara Region in Turkey. Over nine weeks Creative Drama was applied. Teacher journals, students' journals, audio and video recordings and students' views towards implementation were administered in order to provide triangulation of data. The obtained data were examined through inductive and deductive content analysis. The data analysis method was explained in detail by keeping audio and video recordings safe. The Creative Drama was found positive in terms of supporting permanent learning, enabling opportunities for individual and group works and developing communication skills besides being fun and appealing. In addition, it has been noted that being only in classroom, having lack of materials and the noise in the learning environment were among the circumstances criticized.

Keywords: Creative Drama, Turkish Language and Literature,11th grade high school students, action research