Tip 1 diabetes mellitus tanısı ile izlenmekte olan çocukların metabolik kontrolü ile nörokognitif fonksiyonları arasındaki ilişki
Relationship between metabolic control and neurocognitive functions of the children followed with diagnosis of type 1 diabetes mellitus
Yazar: ÖZLEM TOLU KENDİR
Danışman: PROF. DR. BİLGİN YÜKSEL
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1

Özet:
Tip 1 Diabetes Mellitus Tanısı İle İzlenmekte Olan Çocukların Metabolik Kontrolü İle Nörokognitif Fonksiyonları Arasındaki İlişkiAmaç: Tip 1 diyabet tanısını 5 yaşın altı ve 5 yaşın üstünde alan iki hasta grubunda, diyabet başlangıç yaşının, glisemik kontrolün ve hipoglisemi sıklığının nörokognitif fonksiyonlar üzerine etkisinin araştırılmasıdır.Gereç ve Yöntem: Araştırma gruplarını, nörolojik bozukluğu gibi komorbid bozukluğu bulunmayan, 6-16 yaş arasında 60 tip 1 diabetli çocuk oluşturdu. Tip 1 diyabetli çocuklar tanı aldıkları yaşa göre, 5 yaş altında ve 5 yaş üstünde tanı alanlar olmak üzere iki gruba ayrıldı. Ayrıca 40 sağlıklı çocuğun oluşturduğu bir kontrol grubu kullanıldı. Nörokognitif fonksiyonlarının değerlendirilmesi amacıyla Wechsler Çocuklar için Zeka Ölçeği (WISC-R), Stroop Testi, Görsel İşitsel Sayı Dizileri B formu (GİSD-B) testi tüm gruplardaki çocuklara uygulandı. Bununla birlikte hastalar, retinopati, nefropati, HbA1c düzeyi ve hipoglisemi sıklığı açısından incelendi.Bulgular: Erken tanı alan DM li çocuklarda görsel motor gelişim, görsel uzaysal bellek ve görsel organizasyon, görsel algı, multimodal kısa süreli bellek, konsantrasyon, seçici dikkat ve bilgi işlemleme hızının bulunduğu nörokognitif fonksiyonların anlamlı düzeyde olumsuz etkilendiği görüldü. Bunun yanı sıra erken tanı alma ile birlikte glisemik kontrolü kötü olan DM li çocuklarda sözel zeka, performans zeka ve genel zekalarının anlamlı olarak bozulduğu bulundu. Diğer taraftan sadece kötü metabolik kontrolün olması görsel motor koordinasyon, görsel algı, görsel dikkat görsel uzaysal bellek ve görsel organizasyon yeteneklerini kötü etkilediği tespit edildi. Ayrıca erken tanı yaşından bağımsız olarak yüksek sıklıkta hipoglisemi olan çocuklarda seçici dikkat ve bilgi işlemleme hızının bozulduğu istatistiksel olarak belirlendi.Sonuç: Tip 1 diyabeti olan çocuklarda; erken yaşta tanı alma, glisemik kontrolün kötü olması ve hipogliseminin sık yaşanmasının nörokognitif fonksiyonları olumsuz etkilediği görüldü. Tip 1 diabette nörokognitif fonksiyonları olumsuz etkileyen bu faktörlerin hastalığın takibinde gözönünde bulundurularak, tedavide gerekli önlemlerin alınmasının faydalı olacağı düşünüldü.

Abstract:
Relationship Between Metabolic Control and Neurocognitive Functions of the Children Followed with Diagnosis of Type 1 Diabetes MellitusObjective: The aim of our study was to investigate the effects of age at onset of diabetes, glysemic control and frequency of hypoglycemia on neurocognitive functions in two groups of patients who diognosed with type 1 diabetes mellitus before and after 5 years old.Materail and Methods: Sixty children (6-12 years old) were included in the study groups who were diagnosed as type 1 diabetes without comorbidity such as neurological disorder. Children with type 1 diabetes were divided into two groups according to age at onset of disorder before and after 5 years old. Additionally, one control group recruited from forty healthy children. Whecsler Intelligence Scale for Children Revised (WISC-R), Stroop Test, Visual Auditory Digit Span Test Fom B (GISD-B) were applied to all children in two groups. Additionally, patients were analyzed in terms of retinopathy, nephropathy, HbA1c levels and hypoglycemia.Results: Neurocognitive functions such as visual motor development, visual spatial memory and visual organisation, visual perception, multimodal short term memory, concentration, selective attention and rate of information processing were seen negatively effected at significant level. Furthermore, children with DM who had early diagnosis with poor glycemic control were found significant dysfunction for verbal, performans and general intelligence. Then, there was found only significant negative effect of poor metabolic control for abilities involving visual-motor coordination, visual perception, visual attention, visual spatial memory and visual organisation. Additionally, There was defined statistically dysfunction for selective attention and rate of information processing in children who had frequent hypoglycemia independent from early diagnosis.Conclusion: In conculision, negative effects of early onset of diagnosis, poor glycemic control, frequent hypoglycemia on neurocognitive functions were detected in children with type 1 DM. We suggest that negative effects of these factors on neurocognitive functions in type 1 diabetes should be considered and evaluated for taking necesarry precautions in folowing of these patients.