Yükseköğretimde bilişim liderliği, öğrenen örgüt ve üniversite kültürü arasındaki ilişki
Relationship between informatics leadership, learning organization, and university culture in higher education
Yazar: MEHMET ULUTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ARSLAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bilişim = Informatics ; Bilişsel teknoloji = Cognitive technology ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kurumsal kültür = Corporate culture ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Okul kültürü = School culture ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Toplum liderleri olan üniversitelerin gelişimi, çağa ayak uydurması önemli ve bir o kadar da gereklidir. Bilgiye, teknolojiye ve öğrenmeye açık olması gereken bu kurumlar, yenilikçi oluşumları da değerlendirerek bünyesinde kullanmalıdır. Araştırmada üniversite kültürü ön plana alınmış, bu kültürü geliştirmek için bilişim liderliği ve öğrenen örgüt gibi iki yeni kavramla olan ilişkileri de irdelenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda araştırmanın amacı, akademisyenlerin bilişim liderliği ile üniversitelerin öğrenen örgüt olması arasındaki ilişkiyi ve bu kavramların üniversite kültürünü oluşturmadaki etkisini incelemektir. Belirtilen kavramlar bir kuramsal modele bağlı olarak ele alınmaktadır. Çalışmada, nitel ve nicel araştırma yönteminin bir arada kullanıldığı karma araştırma deseni uygulanmıştır. Nitel boyut, "Bilişim Liderliği Ölçeği'nin oluşturulma sürecinde ve araştırmanın ilk alt amacında kullanılırken, nicel boyut "Bilişim Liderliği Ölçeği", "Öğrenen Örgüt Ölçeği" ve "Örgüt Kültürü Ölçeği" ile verilerin online olarak toplanması esnasında kullanılmıştır. Nicel analizler için 994 akademisyenden dönen veriler işe koşulmuştur. Araştırmada tümevarımcı, betimsel ve çıkarımsal analiz ile korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmış; ayrıca Yapısal Eşitlik Modeli ile Yol Analizi yapılmıştır. Analizlerde, bilişim liderliği ile ilgili nitel görüşler tartışılarak akademisyenlerin çalışma alanları, kıdemleri, yöneticilik deneyimleriyle araştırmanın üç temel kavramı arasında önemli ilişkilere de nicel olarak değinilmiştir. Ayrıca bilişim liderliği, öğrenen örgüt ve üniversite kültürü arasındaki ilişki düzeyleri tespit edilerek bilişim liderliğinin öğrenen örgüt üzerinden üniversite kültürlerini açıkladığı belirtilmiştir. Bu sonuçlara göre, üniversite kültürünü geliştirmek için bilişim liderliği ve öğrenen örgüt kavramlarına önem verilmesi gerektiği vurgulanmış ve birtakım önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
As social leaders, it is important for universities to progress and to be open to knowledge, technology, and learning must contain innovative developments. This study prioritized the university culture along with an investigation of its relationships within two new concepts as informatics leadership and learning organization, in order to improve this culture. In this context, this study aims to investigate the relationship between academicians' informatics leadership and universities as learning organizations and the influence of these concepts on the university culture, which are put forward within a theoretical model. A mixed-methods research design with both qualitative and quantitative research methods are conducted. The qualitative part was used to create the "Informatics Leadership Scale" within the first sub-purpose of the study. The quantitative part involves online data gathering through "Informatics Leadership Scale", "Learning Organization Scale", and "Organizational Culture Scale". Data are provided from 994 academicians. Within the research, inductive, descriptive, and deductive analysis along with correlation and regression were done and a path analysis was conducted via Structural Equation Modelling. Qualitative views on informatics leadership are presented. Also, significant relationships between three basic concepts within the research and academicians' fields of study, seniority, and leadership experiences are presented within the research. Relationship levels among informatics leadership, learning organization, and university cultures were defined; and it was stated that informatics leadership explained the university culture through learning organization. Based on these results, the requirement of giving importance to informatics leadership and learning organization concepts in order to develop university culture was emphasized and some suggestions are included.