Çukurova koşullarında ekmeklik buğdayda farklı gübre uygulamalarının verim unsurları ve kaliteye etkileri
The effects of different fertilizer applications on production and quality in bread wheat in çukurova conditions
Yazar: METEHAN GÖK
Danışman: PROF. DR. TACETTİN YAĞBASANLAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekmeklik buğday = Bread wheat ; Gübreler = Fertilizers ; Solucanlar = Earthworms ; Çeşitlilik = Diversity ; Çukurova = Çukurova

Özet:
Bu çalışma; Çukurova koşularında buğdayın farklı gübre ve doz uygulamalarında verim ve kalite farklılıklarını belirlemek amacıyla 2020-2021 yetiştirme sezonunda 6 farklı gübre ve 3 buğday çeşidi ile Adana'da Tarla Bitkileri Bölümünce yürütülmüştür. Deneme; bölünmüş parseller deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Denemede, ana parsele 6 farklı gübre uygulama (kontrol-çiftçi koşulları-organamineral-solucan) ve alt parsele 3 farklı buğday çeşitleri (Özkan-Adana99-Ceyhan99) yerleştirilmiştir. Ekimden önce 30 kg/da 20-20-0 gübresi ile gübreleme yapılarak azotun bir kısmı ve fosforun tamamı taban gübresi olarak uygulanmıştır. Bu çalışma kapsamında; birim alandaki bitki, sap ve başak sayıları (adet/m2),, bitkide sap ve başak sayıları (adet/bitki) , bitki boyu ve başak uzunluğu,(cm), bin dane (g) ve hektolitre (hl) ağırlıkları, protein oranları,  başakta başakcık ve dane sayıları (adet) ile başakta dane ağırlığı (g) ve tane verimi (kg/da)  değerleri incelenmiştir.  
Elde edilen sonuçlara göre; dekar verimine etkileri bakımından çeşit ve gübre uygulamaları arasındaki interaksiyon, istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Düşük doz organomineral gübre uygulaması yapıldığı Ceyhan 99 (468 kg/da ) çeşidinde parsellerde en yüksek dekar verimine ulaşılmıştır.

Abstract:
This work; In order to determine the yield and quality differences in different fertilizer and dose applications of wheat in Çukurova races, it was carried out by the Field Crops Department in Adana with 6 different fertilizers and 3 wheat varieties in the 2020-2021 growing season. Attempt; It was carried out according to the split plot design with 4 replications. In the experiment, 6 different fertilizer applications (control-farmer conditions-organamineral-worm) were placed in the main plot and 3 different wheat varieties (Özkan-Adana99-Ceyhan99) were placed in the sub-plot. Before planting, 30 kg/da 20-20-0 fertilizer was fertilized and some of the nitrogen and all of the phosphorus were applied as base fertilizer. This scope of work; Number of plants, stems and spikes per unit area (piece/m2), number of stems and spikes per plant (pieces), plant height and spike length (cm), thousand grain (g) and hectoliter (hl) weights, protein ratios , spikelet and grain numbers (pieces) per spike, grain weight (g/spike) and grain yield (kg/da) per spike were investigated.
According to the results obtained; The interaction between cultivar and fertilizer applications in terms of their effects on decare yield was found to be statistically significant. Ceyhan 99 (468 kg/da) cultivar, in which low-dose organomineral fertilizer was applied, had the highest decare yield in the plots.