Üreticilerin tarımın çok fonksiyonluluğu konusundaki görüş ve tercihlerinin belirlenmesi: İzmir ili örneği
Determination of opinions and preferences of farmers about multifunctionality: the case of İzmir province
Yazar: YARKIN AKYÜZ
Danışman: PROF. DR. ELA ATIŞ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Çevre = Environment

Özet:
Tarım kavramı yıllar geçtikçe işlevselliğini arttırmış; bu nedenle barındırdığı anlam da gün geçtikçe genişlemiştir. Tarımın fonksiyonu önceleri sadece gıda ve lif üretimi iken sonraları, ekonomik, sosyal ve çevresel boyutlara olan etkisi nedeni ile pek çok fonksiyonu bünyesinde barındırdığı şeklinde kabul görmüştür. Çok fonksiyonluluk kavramının ortaya çıkması ile beraber, tarım, sadece gıda üretimi değil aynı zamanda, kırsal kalkınma, istihdam, gıda güvenliği, biyoçeşitlilik ve çevrenin korunması gibi konulara yönelik çok fonksiyonlu yapısı ile ekonomik, çevresel ve sosyal anlamda önemli rol oynamaktadır.Bu çalışmanın temel amacı; tarımın çok fonksiyonluluğu kavramını irdelemek ve üreticilerin bu konudaki algısını, bilgi düzeyini, duyarlılığını ve uygulama isteğini analiz etmektir. Bu amaç doğrultusunda, İzmir ilinde üreticilerle yüzyüze yapılan anketlere dayanan bir çalışma yürütülmüştür.Çalışmada 90 anket yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, Analitik Hiyerarşi Süreci, Bulanık Eşli Karşılaştırm, Yeni Çevresel Paradigma ve Sıralı Logit Model gibi yöntemlerden yararlanılmıştır.Araştırma sonucunda; üreticilerin tarımın üretim fonksiyonunu, üretim dışı fonksiyonlarına göre daha öncelikli gördüğü; ekonomik, çevresel ve sosyal açıdan da tarımın ekonomik yönünü işaret ettiği belirlenmiştir. Üreticiler, ekonomik açıdan tarımın üretim fonksiyonuna; sosyal açıdan, üretim dışı fonksiyonlara daha fazla; çevre açısından ise tarımın hem üretim hem de üretim dışı fonksiyonlarına hemen hemen aynı önceliği vermiştir. Üretici görüşlerine göre, fonksiyonlar arasından ise sırasıyla; gıda güvenliği ve kalitesinin artırılması, gıda güvencesi ve tarım arazilerinin korunması ilk üç sırayı almıştır.Anahtar sözcükler: Tarımın çok fonksiyonluluğu, üretici tercihleri, çevre, üretim dışı fonksiyonlar

Abstract:
The concept of agriculture has increased its functionality over the years; therefore, the meaning it bears has extended day by day. Although the function of the agriculture was previously only nutrition and production of fiber, it has later on been regarded in a way that it hosts many functions due to its effect on economic, social and environmental dimensions. With the emergence of the concept of multi-functionality the agriculture has begun to play an important role on economic, environmental and social terms with its multifunctional structure towards not only production of food but such subjects as rural development, employment, food safety, biodiversity and environmental protection as well.The main aim of this study is to scrutinize the concept of the multifunctionality of the agriculture and analyze the perception, the level of information, the sensitivity and the willingness of application of the producers onthis subject. In accordance with this aim, a study was carried out which was based on the surveys applied to the producers face to face in İzmir. 90 survey has been carried out in this study. During the analysis of the data obtained, those following methods have been used: Analytic Hierarchy Process, Fuzzy Paired Comparison, New Environmental Paradigm and Ordered Logit Model.As a result of the research, it has been found out that the producers prioritize the production function of the agriculture rather than non-production functions, and that they point out the economic aspect of the agriculture in terms of economy, environment and society. The producers have ascribed more priority to production function of the agriculture in terms of economy, and to non-production functions in terms of society; and they have ascribed merely the same priority to the non-production functions in terms of both production and non-production functions. According to the opinions of the producers, those three items have taken the first three steps among the functions: the increase of food safety and quality, food security, and the protection of the agricultural fields.Key words: Multifunctionality of the agriculture, the preference of the producers, environment, non-production functions