Eleştirel düşünme ve bit-kod çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between critical thinking and decoding skills-ict
Yazar: HAKAN AKGÜL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZDEN ŞAHİN İZMİRLİ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Anlamlandırma = Explanation ; Bilgi ve iletişim teknolojileri = Information and communication technologies ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Hata ayıklama = Debugging ; Kod çözme = Decoding ; Problem çözme = Problem solving ; Ölçekler = Scales

Özet:
Kodlanmış her bilgi, anlaşılabilmesi için çözülmelidir. Bu araştırmada, bilgi ve iletişim teknolojilerinde kod çözme becerileri (BİT-kod çözme becerileri) incelenmesi gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Eğitim Fakültesi'nde lisans eğitimi görmekte olan öğretmen adaylarının, eleştirel düşünme eğilimleri ve BİT-kod çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma tekil tarama, nedensel karşılaştırma ve ilişkisel tarama ile desenlenmiştir. Araştırma evreni 2020-2021 öğretim yılında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi bünyesinde öğrenimlerini sürdürmekte olan 3859 öğretmen adayıdır. Araştırma örneklemini ise tek aşamalı örnekleme yöntemiyle ve kolayda örnekleme yapılarak evrenden belirlenen 262 öğretmen adayıdır. Tez çalışması kapsamında kod çözme becerileri tanıtılmıştır. Ardından kod çözme becerileri, bilgi ve iletişim teknolojilerine entegre edilmiştir. Ortaya çıkan yeni bilişsel becerinin ölçülebilmesi için ise BİT-Kod Çözme Becerileri Ölçeği geliştirilmiştir. Geliştirilen ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Demografik bilgi formu, BİT-Kod Çözme Becerileri Ölçeği ve Marmara Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği araştırmanın veri toplama araçlarıdır. Normallik varsayımını sağladığı tespit edilen veriler parametrik yöntemlerle analiz edilmiştir. Verilerin analiziyle elde edilen bulgulara göre öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri yüksek düzeyde bulunmuştur. Bununla birlikte BİT-kod çözme becerileri orta seviyededir. Her iki bağımsız değişken için sınıf seviyesine göre yapılan incelemede, birinci sınıfların üst sınıflara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek sonuçlar elde ettikleri bulunmuştur. Cinsiyete göre erkekler, kadınlara göre BİT-kod çözme becerilerinde istatistiksel olarak daha yüksek sonuçlar elde etmiştir. Eleştirel düşünme eğilimleri açısından ise cinsiyete göre anlamlı bir fark bulunamamıştır. Öte yandan ilköğretimde bilgisayar dersi ve lisansta bilişim teknolojileri dersi alan öğretmen adaylarının, almayanlara göre BİT-kod çözme becerilerinde daha yüksek ortalamalara sahip oldukları belirlenmiştir. Ayrıca BİT-kod çözme becerileri, eleştirel düşünme eğilimlerini %17.8 oranında orta düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişkiyle açıklamıştır. Araştırma sonunda gelecek araştırmacılara, akademisyenlere ve program geliştiricilere öneriler sunulmaktadır. Öne çıkan öneriler arasında,  BİT-kod çözme becerileri ile farklı üst düzey düşünme becerileri arasındaki ilişkinin araştırılması gibi öneriler yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler: Kod çözme becerileri, Bilgi ve iletişim teknolojileri, Eleştirel düşünme, Anlamlandırma, Hata ayıklama, Problem çözme

Abstract:
Every encoded information must be decoded to be understood. In this research, the decoding skills in information and communication technologies (decoding skills-ICT) were examined. This research aims to examine the relationship between the critical thinking dispositions of preservice teachers who studying at the Faculty of Education and their decoding skills-ICT. In the study, survey, casual-comparative and correlational research methods were used. Research universe is a candidate of 3859 teachers who continue their education in the Faculty of Education of Canakkale 18 March University in the 2020-2021 academic year. The research sample is 262 teacher candidates determined from the universe by single-stage sampling and easy sampling. Decoding skills are introduced in the research process. Then decoding skills are integrated into information and communication technologies. In order to measure the emerging new cognitive skills, the Decoding Skills in Information and Communication Technologies (decoding skills-ICT) Scale. has been developed. Studies have been conducted on the validity and reliability of the developed scale. The demographic data sheet, the Decoding Skills-ICT Scale, and the Marmara Critical Thinking Dispositions Scale are research data collection tools. The data found to provide the normality assumption were analysed by parametric methods. According to the results obtained, critical thinking dispositions of teacher candidates were found to be high. However, decoding skills-ICT were found to be medium. When class level was examined for both independent variables it was found that freshmen had statistically significantly more successful results than upper classes. By gender, men achieved better results in decoding skills-ICT than women. On the other hand, no significant difference was found in critical thinking dispositions by gender. On the other hand, candidates for teachers who take computer courses in primary education and information technology courses in undergraduate education have higher averages in decoding skills-ICT than those who do not. In addition, decoding skills-ICT explain critical thinking tendencies with a moderately positive and meaningful relationship of 17.8%. Recommendations are offered to future researchers, academics, and education programs developers at the end of the research. Among the recommendations featured is that the relationship between decoding skills-ICT and different high-level thinking skills should be explored.

Keywords: Decoding skills, Information and communication technologies, Critical thinking, Sense-making, Debugging, Problem-solving