Kuantum noktacıklarının ilaç taşıyıcı sistem olarak kullanılması üzerine çalışmalar
Studies on quantum dots for drug delivery system
Yazar: DEMET GÜLÇİN KADIOĞLU
Danışman: PROF. DR. İSMAİL TUNCER DEĞİM
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Deri = Skin ; Kuantum noktaları = Quantum dots ; İlaç formülleri = Formularies ; İlaç taşıyıcılar = Drug carriers ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Son yıllarda yapılan çalışmalarda ilaç taşınmasında çinko oksit kuantum noktacıkları (ZnO KN)  kullanılmasının umut vaat edici olduğu bildirilmiştir. Ayrıca adsorban maddelerin basit adsorpsiyonla ilaçları taşıyabileceği ve eş zamanlı desorpsiyon ile de faaliyet bölgesinde salabileceği bildirilmiştir. Bu nedenle ZnO KN'nin, seçilen model ilaç moleküllerinin (ketoprofen ve deksketoperofen) transdermal penetrasyonları üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. ZnO KN literatürde yer alan kabul edilmiş bir metot kullanılarak sentezlenmiştir. Ölçüm yöntemi olarak spektrofotometrik metotlar kullanılmıştır ve tüm metotlar valide edilmiştir. Daha sonra, tuzla çökeltme yöntemi kullanılarak etkin maddelerle kaplanmış ZnO KN'ler hazırlanmıştır. ZnO KN ve etkin maddelerle kaplı ZnO KN elektron ve atomik kuvvet mikroskobu kullanılarak karakterize edilmiştir. Partikül büyüklüğü ve zeta potansiyeli ölçümleri de gerçekleştirilmiştir. Etkin maddelerle kaplı ZnO KN, Franz tipi difüzyon hücreleri kullanılarak gerçekleştirilen penetrasyon deneylerine tabi tutulmuştur. Membran olarak sıçan derisi kullanılmış ve transdermal penetrasyon davranışları tespit edilmiştir. Örneklerin incelenmesinden sonra penetrasyon profilleri çıkartılmıştır. ZnO KN'nin ketoprofen ve deksketoprofenin sıçan derisinden penetrasyonunu arttırdığı tespit edilmiştir. Yüzey etkileri ve iyileştirilmiş termodinamik aktivitelerin yüksek penetrasyon elde edilmesinde etkili olduğu bulunmuştur. Sonuç karşılaştırmalarının yapılabilmesi için ilave çalışmaların yapılmalıdır ancak elde edilen tüm veriler ve yorumlamalar bu tarz efektif ve akılcı ilaç taşıma sistemlerinin kullanılmasının yararlı olacağını göstermektedir. Bu tarz nano taşıyıcı sistemler başta kanser olmak üzere birçok hastalığın tedavisinde alternatif olarak kullanılması yarar sağlayabilir.

Abstract:
Recently ZnO quantum dots are reported to be very promising for drug delivery. It has also been reported that adsorptive material can deliver drug molecules by simple adsorption and they release the drug at site of action by subsequent desorption. Therefore it was aimed to find the effect of ZnO quantum dots on transdermal penetrations of selected model drug molecules (ketoprofen and dexketoperofen). ZnO quantum dots were systhetized using adopted method from the literature.  Spectrofotometric determinations were performed and all methods were validated. Drug coated ZnO quantum dots were than prepared by simple salting out procedure. ZnO and drug coated ZnO quantum dots were characterized by electrone microscobe and atomic force microscobe. Particle size determinattions and zeta potential mesurements were also performed. Drug coated ZnO quantum dots were subjected to Franz type of diffusion cell experiments. Full thickness excised rat skins were used as a membrane and transdermal penetration behaviours were determined. After analyzing of samples penetration profiles were obtained. ZnO quantum dots were found to increase transdermal penetrations of ketoprofen and deksketoprofen through rat skins. Surface effect and enhancing thermodinamic activities were found to be responsible for getting higher penetartions. Further studies were found to be necessary to make comprehensive conclusions but all presented data and interpretations made were found to be useful to prepare a kind of effective and smart delivery systems. These kind of nano carrier systems may be useful for many different treatment alternatives for especially cancer like diseases.