Bilgisayarlı ve bilgisayarsız kodlama eğitimi alan ortaokul öğrencilerinin bilişsel yük, bilgi işlemsel düşünme ve bilgi işlemsel kimlik düzeylerinin incelenmesi
Investigation of the cognitive load, computational thinking and computational identity levels of middle school students taking computer and unplugged coding training
Yazar: KADİR YEĞEN
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP TURAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar programlama = Computer programming ; Robotik kodlama = Robotic coding ; Robotik programlama = Robotic programming

Özet:
Amaç: Bu araştırmada bilgisayarsız kodlama eğitimi alan öğrenciler ile bilgisayarlı kodlama 
eğitimi alan öğrenciler arasındaki bilgi işlemsel kimlik düzeyine, bilgi işlemsel düşünme 
becerisine ve öğrencilerin bilişsel yük düzeylerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu 
değişkenlerin seçilme sebebi, bilgisayarsız ve bilgisayarlı kodlama etkinliklerinin 21. yy. 
becerileri arasında gösterilen bilgi işlemsel düşünme becerisine, bilişsel yüklerine ve bilgi 
işlemsel kimliklerine etkilerinin hangi düzeyde olduğuna bakmak ve disiplinler arası alanlarda 
öğrencilerin bunları ne sıklıkta kullanabildiğini ölçmektir.
Yöntem: Bu çalışmada son test şeklinde code.org grubu, bilgisayarsız kodlama grubu ve
scratch grubu olmak üzere üç grup bulunmakta, mevcut durumun ne olduğuna bakıldığı bu 
çalışmada araştırma desenlerinden betimsel araştırma deseni kullanılmıştır. Her üç gruba da
ayrı ayrı son test uygulamaları yapıldıktan sonra incelemeler yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 
ortaokulda öğrenim görmekte olan 6. sınıf öğrencileri oluşturmakta, örneklemini ise 2023-2024 
eğitim öğretim yılında Muş ilinde bulunan ortaokullarda eğitim görmekte olan toplam 34 ( 
bilgisayarsız kodlama : 9, code.org : 11, scratch : 14 ) öğrenciden oluşturmaktadır. Araştırma 
kapsamında Bilgi İşlemsel Düşünme Ölçeği, Bilgi İşlemsel Kimlik Ölçeği ve Bilişsel Yük 
Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistik yöntemleri kullanılarak ortalama 
ve standart sapma değerleri incelenmiştir.
Bulgular: Bilgisayarsız kodlama grubu, code.org grubu ve scratch grubu arasında ortalama 
anlamında bilgi işlemsel kimlik, bilgi işlemsel düşünme ve bilişsel yük ölçekleri sonunda 
bilgisayarsız kodlama grubunun en yüksek değere sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Alt faktörler 
açısından incelendiğinde bilgisayarsız kodlama grubunda bilgi işlemsel kimlik ölçeğinde
programlama bağlantısı, bilgi işlemsel düşünme ölçeğinde işbirlilik, bilişsel yük ölçeğinde ilgili 
bilişsel yük; code.org grubunda bilgi işlemsel kimlik ölçeğinde programlamaya yakınlık, bilgi 
işlemsel düşünme ölçeğinde yaratıcılık, bilişsel yük ölçeğinde ilgili bilişsel yük; scratch 
grubunda ise bilgi işlemsel kimlik ölçeğinde programlama gerçekleştirme, bilgi işlemsel 
düşünme ölçeğinde işbirlilik, bilişsel yük ölçeğinde ilgili bilişsel yük ortalamaları en yüksek 
düzeyde bulunmuştur.
Sonuçlar: Yapılan çalışmada bilgisayarsız kodlama, code.org ve scratch grupları arasında bilgi 
işlemsel düşünme, bilgi işlemsel kimlik ve bilişsel yük açısından en yüksek ortalamaya sahip 
olan grup bilgisayarsız kodlama grubu olmuştur. Kodlama eğitiminde bilgisayarsız kodlama 
etkinliklerinin bilgisayarlı kodlama etkinliklerine göre bilişsel yüke daha olumlu etkisinin 
olduğu, bilgi işlemsel kimlik düzeyini belirlemede daha etkili olduğu ve bilgi işlemsel düşünme 
becerisine daha olumlu etkisinin olduğu görülmüştür. Bilgisayarsız kodlama etkinlikleri 
yapılan gruplarda aktif katılımın, işbirlilik etkisinin, kullanılan etkinlikler açısından görsel ve 
işitsel anlamda daha etkin olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: kodlama, bilgi işlemsel düşünme, bilgi işlemsel kimlik, bilişsel yük, bilgisayarsız kodlama, bilgisayarlı kodlama, code.org, scratch

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to examine the effects of students who received unplugged
coding training and students who received computer-aided coding training on the level of 
computational identity, computational thinking skills, and cognitive load levels of students. The 
reason for choosing these variables is to look at the level of effects of computer-aided and 
unplugged coding activities on computational thinking skills, cognitive loads, and 
computational identities, which are among the 21st century skills, and to measure how often 
students can use them in interdisciplinary fields.
Method: In this study, there are three groups as post-test group, code.org group, unplugged 
coding group and scratch group, and in this study, which examines the current situation, 
descriptive research design was used. After applying post-test applications to each of the three 
groups separately, examinations were made. The universe of the research consists of 6th grade 
students studying in middle school, and the sample consists of a total of 34 students (unplugged
coding: 9, code.org: 11, scratch: 14) studying in middle schools in Muş province in the 2023-
2024 academic year. Within the scope of the research, Computational Thinking Scale, 
Computational Identity Scale and Cognitive Load Scale were used. In the analysis of the data, 
mean and standard deviation values were examined using descriptive statistics methods.
Findings: Among the unplugged coding group, code.org group and scratch group, the 
unplugged coding group has the highest value in terms of the mean values of computational 
identity, computational thinking and cognitive load scales. When examined in terms of subfactors, in the unplugged coding group, the highest level was found for programming 
connection in the computational identity scale, collaboration in the computational thinking 
scale, and related cognitive load in the cognitive load scale; in the code.org group, the highest 
level was found for programming closeness in the computational identity scale, creativity in the 
computational thinking scale, and related cognitive load in the cognitive load scale; and in the 
scratch group, the highest level was found for programming realization in the computational 
identity scale, collaboration in the computational thinking scale, and related cognitive load in 
the cognitive load scale.
Conclusions: In the study, the group with the highest average in terms of computational 
thinking, computational identity and cognitive load among the unplugged coding, code.org and 
scratch groups was the unplugged coding group. It was observed that non-computer coding 
activities in coding education had a more positive effect on cognitive load than computerized 
coding activities, were more effective in determining the computational identity level and had 
a more positive effect on computational thinking skills. It can be said that active participation, 
cooperation effect, and visual and auditory effects were more effective in the groups where noncomputer coding activities were performed.

Keywords: coding, computational thinking, computational identity, cognitive load, unplugged coding, computerized coding, code.org, scratch