Kahramanmaraş merkezli depremlerin etkilediği 11 ildeki gazetecilerin haber üretim pratikleri üzerine değerlendirme
Evaluation on news production practices of journalists in 11 cities affected by Kahramanmaraş earthquakes
Yazar: FIRAT ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FERİHAN AYAZ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim ve Toplumsal Dönüşüm Ana Bilim Dalı / İletişim ve Toplumsal Dönüşüm Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Kitle iletişim araçlarının afet öncesi ve sonrasında toplum için önemli görevleri bulunmaktadır. Bu görevleri haber etme, bilgi sağlama, bilinçlendirme, farkındalık oluşturma ve iyileştirme süreçlerine katkı sağlama olarak sıralanabilmektedir. Bu görevler yerine getirilirken ilk aşamasını gazeteci oluşturmaktadır. Deprem gibi afetler toplumu etkilediği süreçte gazetecilerin de etkilenmesi mümkündür. Bu etkilerin başında mesleklerini yürütürken yaşadıkları aksaklıklar ve ruhsal düzeylerinin bozulması gelmektedir. Bu çerçevede araştırma afet sürecinde bireysel çaba sarf eden gazetecilere odaklanmaktadır. Çalışmanın odağında Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023'teki depremlerin etkilediği 11 ilde yaşayan ve buralarda mesleklerini sürdüren gazeteciler bulunmaktadır. Her ilden 5 kişi olmak üzere çalışmada toplam 55 gazeteci çalışma grubunu oluşturmaktadır. Gazetecilerin deprem öncesi ve sonrasında haber üretim pratikleri, afetteki etik ve ilkelerin uygulanması, afetin kendileri üzerindeki kısıtlamalar ve ruhsal etkiler araştırılmaktadır. Çalışmada derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. 55 gazeteci ile yapılan derinlemesine görüşmelerde elde edilen veri ve dokümanların içerik ve betimsel analizi gerçekleştirilmiştir. Betimsel analizde özetlenen ve yorumlanan veriler tematik analiz tekniğiyle incelenmiş, belirli temalar çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu analiz sayesinde birbirine benzeyen veriler, belirli temalar çerçevesinde bir araya getirilerek okuyucunun anlayabileceği şekilde düzenlenmiştir. Bu aşamaların ardından gazetecilerde depremin etkilerinin bariz olarak görüldüğü anlaşılmakta, bazı bulgulara ulaşılarak afette gazetecilerin yapması gerekenlerle ilgili çıkarımlara ulaşılmaktadır.

Abstract:
Mass media have important duties for society before and after disasters. These duties can be listed as reporting, providing information, raising awareness and contributing to improvement processes. While performing these duties, the first stage is the journalist. While disasters such as earthquakes affect society, it is possible for journalists to be affected as well. The most important of these effects are the disruptions they experience while carrying out their profession and the deterioration of their psychological levels. In this context, the research focuses on journalists who made individual efforts during the disaster process. The focus of the study is on journalists living and continuing their profession in 11 provinces affected by the earthquakes on February 6, 2023, centered in Kahramanmaraş. A total of 55 journalists, 5 from each province, constitute the working group. The news production practices of journalists before and after the earthquake, the application of ethics and principles in disaster, the restrictions on the disaster itself, and the psychological effects are investigated. In-depth interview technique was used in the study. Content and descriptive analysis of the data and documents obtained from in-depth interviews with 55 journalists were carried out. The data summarized and interpreted in the descriptive analysis were examined with the thematic analysis technique and evaluated within the framework of certain themes. Thanks to this analysis, similar data are brought together within the framework of certain themes and arranged in a way that the reader can understand. After these stages, it is understood that the effects of the earthquake are clearly visible on the journalists, and some findings are reached and inferences are reached about what journalists should do in the event of a disaster.