Sporcularda görsel dikkat, görsel bellek ve görsel imgeleme arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between visual attention, visual memory and visual imagery in athletes
Yazar: AYŞENUR ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH AĞDUMAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ BEDİR
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bellek = Memory ; Dikkat = Attention ; Görsel bellek = Visual memory ; Görsel dikkat = Visual attention ; Görsel imge = Visual image ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; İmgeleme = Imagery

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı, lisanslı olarak spor yapan bireylerde görsel dikkat, görsel bellek ve görsel imgeleme arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Yöntem: Tarama modelinde yapılan araştırmaya yaş ortalaması 28.65 ± 3.13 olan 29 kadın – 37 erkek toplam 66 sporcu katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak bilgisayar ortamında hazırlanmış Renk – Kelime Stroop Testi, N – Back Testi ve öz bildirime dayalı Hareketi İmgeleme Ölçeği'nin Görsel İmgeleme alt boyutu kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS v26 paket programı yardımıyla frekans analizi, bağımsız örneklem t testi, Pearson korelasyon testi ve hiyerarşik regresyon hipotez testleri kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi p<.05 olarak alınmıştır.  
Bulgular: Araştırma sonucunda sporcuların millilik durumuna göre Stroop testi nötr, uyumsuz ve N – Back testi hata oranlarının milli sporcularda istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu gözlemlenmiştir (p<.05). Ayrıca milli sporcuların görsel imgeleme becerilerinin milli olmayan sporculara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<.05). Değişkenler arası ilişkilerde ise katılımcıların görsel imgeleme becerisiyle Renk – Kelime Stroop Testi nötr, uyumsuz ve N – Back Testi hata oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde pozitif yönde ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<.01). Hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre N – Back, Stroop Testi nötr ve uyumsuz hata oranlarının toplamda görsel imgelemeyi .75 düzeyinde yordadığı saptanmıştır (p<.01).    
Sonuç: Araştırma sonucunda milli sporcuların görsel dikkat, görsel bellek ve görsel imgeleme beceri düzeylerinin milli olmayan sporculara göre daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Aktif olarak spor yapan buz hokeyi ve curling sporcularının katıldığı araştırma sonucunda görsel dikkat ve görsel belleğin görsel imgelemenin önemli yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Renk – Kelime Stroop Testi, bellek, odaklanma, zihinde canlandırma

Abstract:
Aim: The aim of the study is to examine the relationship between visual attention, visual memory and visual imagery in athletes.
Method: A total of 66 athletes, 29 women – 37 men, with a mean age of 28.65 ± 3.13, participated in the study. Color – Word Stroop Test, N – Back Test, and the Visual Imagery sub – dimension of the self – reported Movement Imagery Questionnaire were used as data collection tools in the research. Frequency analysis, independent sample t – test, Pearson correlation test and hierarchical regression hypothesis tests were used in the statistical analysis of the data with the help of SPSS v26 package program. In statistical analysis, the level of significance was taken as p<.05.
Findings: As findings of the research, it was observed that Stroop test neutral stimulus, incongruent stimulus and N – Back test error rates were statistically significantly lower in national athletes according to the nationality status of the athletes (p<.05). In addition, it was determined that the visual imagery skills of national athletes were statistically significantly higher than non-national athletes (p<.05). In the relations between the variables, it was determined that there was a statistically significant positive correlation between the visual imagery skills and the Color – Word Stroop Test neutral stimulus, incongruent stimulus and N-Back Test error rates of the athletes (p<.01). According to the results of hierarchical regression analysis in which visual imagery skill was evaluated as the dependent variable, it was determined that all three of the N – Back, Stroop Test neutral and incongruent error rates predicted visual visualization at the .75 level (p<.01).
Results:  As a result of the research, it can be stated that the visual attention, visual memory and visual imagery skill levels of national athletes are higher than non – national athletes. It was also determined that visual attention and visual memory are important predictors of visual imagery for curling and ice hockey players. 
Keywords: Color – Word Stroop Test, memory, focus, imagery