Bebeklerde ishal morbiditesi ile beslenme ve büyüme etkileşimleri
Interactions between diarrhoea morbidity of the babies and nutrition and growth
Yazar: RUKİYE TUNA
Danışman: PROF.DR. MUALLA AYKUT
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
IVBEBEKLERDE SHAL MORB D TES LE BESLENME VE BÜYÜME ETK LEŞ MLERÖZETSivas l Sağlık Müdürlüğüne bağlı Alibaba Sağlık Ocağı Bölgesindeki bebekler üzerinde01.09.2003-30.09.2003 tarihleri arasında yürütülen bu çalışmada; 0-12 aylık bebeklerde ishalmorbiditesinin belirlenmesi, annelerinin ishale ilişkin bilgi ve uygulamalarının saptanması, ishal ilebebeğin beslenmesi ve büyümesi arasındaki etkileşimlerin incelenmesi ve elde edilecek sonuçlardoğrultusunda öneriler getirmek amaçlanmıştır.Araştırma kapsamına sağlık ocağı 2003 yıl ortası nüfus kayıtlarından tespit edilen 456 bebeğintümünün alınması hedeflendi, ancak ulaşılabilen 422(%92.5) bebek alındı. Bebeklerin anneleri 2003Eylül ayında evlerinde ziyaret edilerek araştırmanın amacına uygun hazırlanmış; aileye ve bebeğeait tanımlayıcı bilgiler, bebeğin beslenme şekli, ishale yakalanma sıklığı, annenin ishal ve bebekbeslenmesi ile ilgili bilgilerini sorgulayan 44 sorudan oluşan anket formu yüz yüze görüşme yoluylaaraştırmacı tarafından dolduruldu, dijital bebek baskülü ile bebeklerin ağırlık ölçümleri yapılarakkaydedildi.Malnutrisyon varlığı değerlendirilirken Amerika Birleşik Devletleri Sağlık statistikleri Merkezi(NCHS) tarafından tanımlanan uluslararası standartlar referans alınarak her bir çocuğun yaşa göreağırlıklarının z değerleri hesaplandı ve -2 SD ve altı malnutrisyon olarak kabul edildi.Elde edilen veriler bilgisayar ortamında değerlendirildi. statistiksel analizde Ki-kare, t testi, tekyönlü ANOVA, lojistik regresyon analizi kullanıldı ve p<0.05 değerleri anlamlı olarak kabul edildi.Araştırmaya alınan bebeklerin %52.4'ü kız, %47.6'sı erkektir. Bebeklerin %9.9'unun düşük doğumağırlıklı olarak doğduğu saptanmıştır. Bebeklerde bir süre anne sütü alma oranı %96.5, ilk 6 aysadece anne sütü alma oranı %50.2, kolostrum alma oranı %95'tir. Bebeklerin annelerinin ishalintanımını (%14.7), ishalin nedenlerini (%9), ishalin çocuğa verebileceği zararları (%13.5), ishaldebebeğe verilmesi gereken (%14) ve ishalde verilmemesi gereken besinleri (%7) tam ve doğruolarak bilme oranlarının düşük olduğu belirlenmiştir. Araştırma grubuna alınan bebeklerde 3 aylıkishal morbiditesi %39.8, Eylül ayı ishal prevalansı %16.6 olarak belirlenmiştir. Ebe izlem sayısıyeterli olan bebeklerde ishal morbiditesi daha düşük bulunmuştur. Bazı değişkenlerin ishal görülmedurumuna etkisi incelendiğinde; ailenin ekonomik durumu, bebeğin beslenmesi, anne sütü almadurumu ve malnutrisyon görülme durumu en önemli faktörler olarak bulunmuştur. Araştırmamızdabebeklerin %7.1'inin malnutrisyonlu olduğu tespit edilmiştir. Bebeklerde malnutrisyon prevalansınıetkileyen değişkenler incelendiğinde; bebeğin doğum ağırlığı, kolostrum alma durumu ve ishalgörülme durumu en önemli faktörler olarak belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler : Bebek, shal, Beslenme, Anne sütü, Malnutrisyon

Abstract:
VINTERACTIONS BETWEEN DIARRHOEA MORBIDITY OF THE BABIES ANDNUTRITION AND GROWTHABSTRACTThis study has been carried out on babies living at Alibaba health center area that belongs to Sivascity health management between Sept.1st 2003 and Sept.30th 2003; to determine diarrhoeamorbidity on 0-12 months babies, mother?s diarrhoea knowledge and applications, influencebetween diarrhea and baby nutrition and growth have been investigated; proposed suggestionsaccording to obtained results.Scope of investigation covers 456 babies who registered concerned health center in 2003, only 422(92.5%) of attained babies have been considered for the study. The mothers have been visited byresearcher face to face for filling out questionnaire forms and scale in September 2003;questionnaire has 44 items that advertiser information about family and baby, nutrition style ofbaby, diarrhoea frequency, mother?s knowledge level of diarrhoea and baby nutrition. Babies?weight has been recorded at the same time accordingly.International standards have been referred for malnutrition evaluation by the use of U.S. NationalCenters for Health Statistics-NCHS; z factors have been calculated for each baby by age and -2 SDand lowers assumed malnutrition.Obtained data have been transferred to computer for evaluation. Chi-square, student t test, one wayANOVA and logistic regression analysis used and p<0.05 values assumed meaningful. Participantbabies were 52.4 % female and remaining 47.6 % were male. 9.9 % babies have been deliveredwith low birth weight. 96.5 % babies have been breastfed for a while, 50.2 % babies have beenonly breastfed for first six months and colostrums feeding rate was 95 %. Mother?s correctknowledge rate have been determined as low as 14.7 % definition of diarrhoea, 9 % reasons ofdiarrhoea, 13.5 % diarrhoea damages to baby, 14% required feeding while diarrhoea, 7 % forbiddenfeeding while diarrhoea. During summer 3 months diarrhoea morbidity determined as 39.8 % andSeptember diarrhoea prevalence determined as 16.6 % of the participant babies. The babies whohave adequate midwife observation rate have been found lower diarrhoea morbidity. When somevariables studied carefully; the most important factors were found such as economic level of thefamily, nutrition of baby, breastfeeding and malnutrition.7.1 % of participant babies have been found as malnourished. When malnutrition prevalenceconsidered the most important factors have been found as birth weight of the baby, colostrumstaking and diarrhoea have been detected from the variables.Key Words : Infant, Diarrhoea, Nutrition, Breastfeeding, Malnutrition