Türk şiirinin Cumhuriyetten günümüze kadar geçirdiği biçim ve içerik değişimlerinin Türkçe ders kitaplarındaki yansımasına eleştirel bir bakış
The reflection and representation of the changing periods of Turkish Republican poetry in form and content in Turkish textbooks: A critical approach
Yazar: ABBAS HİLMİ TEZGÖR
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN DİLİDÜZGÜN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Türk şiiri = Turkish poem ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Şiir = Poem

Özet:
Bu tez çalışmasında, Cumhuriyet'ten günümüze kadarki süreçte Türk şiirinin geçirdiği biçim ve içerik değişikliklerinin, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı'nın bastığı ya da basımına izin verdiği ortaokul Türkçe ders kitaplarına eş ve art zamanlı yansıması ortaya konulmuştur.Bu çalışmada yöntem olarak `doküman analizi' tekniği benimsenmiştir. Bu bağlamda öncelikle ilgili dokümanlar gözden geçirilerek gerekli bilgiler toplanmış ve tarihsel olarak ayrıştırılmış; daha sonra ise elde edilen veriler analiz edilerek sonuçlar çıkarılmıştır. Bir başka deyişle Türk şiirinin geçirmiş olduğu evrelerle biçim ve içerikte ortaya çıkan yenilikler belirlenmiş ve bu yeniliklerin ders kitaplarına yansıması sayısal verilerle saptanmıştır. Bunun içinse öncelikle Cumhuriyet döneminde basılan ve ortaokullarda okutulan ders kitaplarının hangileri olduğu belirlenmiş, sonrasında ise bunlarda yer alan şiirlerin, şiir türündeki gelişmeleri eş ya da art zamanlı olarak içerip içermediği araştırılmıştır.Sonuçta ortaya çıkan tabloya eleştirel olarak bakıldığında, seçilen metinlerin Türkçe dersinin genel amaçları arasında yer alan, öğrencilere ?dinleme, okuma alışkanlığı ve zevki kazandırmak, estetik duygularının gelişmesine yardımcı olmak? konusunda elverişsiz olduğunu, elverişli olanların ise zamanın gerisinde kaldığını, çoğunun ilgi çekici olamadığını ve genelinin yetersiz kaldığını göstermektedir. Bu durum, öğrencilerde okuma alışkanlığının ve edebiyat sevgisinin gelişemeden körelmesine neden olabilmektedir. Cumhuriyet döneminde Türkçe ders kitaplarına seçilmiş olan şiirlerin öğrencileri şiire çekebildiğini söyleyebilmek kolay değildir.Aynı tablo, Millî Eğitim'in 1945 sonrasında Türk şiirinde ortaya çıkan biçim ve içerik değişimlerine çeşitli nedenlerle duyarsız kaldığını ve bunları ders kitaplarına yansıtamadığını da ortaya koymaktadır. Bu durumda Millî Eğitim'in, çağdaş dünyanın bir parçası olan Türkiye'deki öğrencilerin çağdaş dünyayı anlamlandırabilmesine yardım edecek edebiyat metni ihtiyacına yanıt veremeyen bir kurum olduğuna, ancak son dönemlerde kendini yenileme çabasıyla farklı yaklaşımların peşinde olduğuna hükmedilebilir.

Abstract:
In this thesis, the reflection and representation of the changing periods of Turkish Republican poetry in form and content in secondary school textbooks of the Ministry of National Education have been put forward.For this study, `document analysis? technique was adopted as a method. In this context, first of all, relevant documents have been reviewed and necessary information have been collected and then historically decomposed. Finally, by analyzing this data, some conclusions have been done. In other words, all published Turkish textbooks of the Republican period and the contained poems and poets have been defined namely and numerically. Then, it was examined whether these chosen texts were reflecting the changes of the Republican poetry in form and content both isochronically and diachronically.The final picture showed that these chosen poems were not suitable for students ?to earn them listening and reading habits, aesthetic tastes and sensitivity? as written in school curriculums. The suitable ones were too `outdated? or uninteresting, mostly boring and insufficient to achieve these goals. This may result in a dead birth of love of literature in students. Shortly, it?s hard to say that the chosen poems in the Turkish textbooks could attract students to poetry.The same picture also shows that Turkish National Education system has not been sensitive to changes in poetry after 1945 and couldn?t reflect these to its Turkish textbooks. Thus, it can be said that National Education can?t feed students with literary texts which could make them truly understand and perceive the modern world. But it should also be added that in recent times it tries to update itself with some new and different approaches.