Viyana Aksiyonizmi ışığında bir video performans çalışması
A video performance inspired by Vienna Actionism
Yazar: DORUK UMUT TUKSAL
Danışman: PROF. HAKAN PEHLİVAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bileşik Sanatlar Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Bileşik sanatlar = Combined arts ; Performans sanatı = Performance art ; Video sanat = Video art ; Viyana Aksiyonizmi = Vienna Actionism

Özet:
Viyana Aksiyonizmi, İkinci Dünya Savaşı sonrası Avusturya'da hâkim olan muhafazakâr
ortama doğrudan bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. 1960'ta başlayan ve yaklaşık on yıl süren
bu harekete Otto Muehl, Günter Brus, Hermann Nitsch ve Rudolf Schwarzkogler isimli
sanatçılar öncülük etmiştir. Sanatçılar "aksiyon" olarak bilinen performatif pratikleri
kullanmış ve vücut sıvıları, çiğ et, kan vb. materyallerin kullanıldığı aşırıya kaçan, oldukça
tartışmalı aksiyonlarıyla tanınmışlardır. Viyana Aksiyonistleri, fiziki bedeninin sosyal beden
tarafından nasıl zapturapt altına alındığını gösteren provakatif ve şok edici aksiyonlarıyla
bireyin en etik olmayan duygularıyla yüzleşmesini ve bunları kabullenmesini amaçlamıştır.
Aksiyonistler kültürel normlara meydan okumuş ve kurulu düzenin kaynağı olan kapitalizmi
de acımasızca eleştirmişlerdir. Her sanatçının kendine has bir aksiyon biçimi olmuştur. Nitsch
kanı, Muehl ise yiyecekleri ve çöpleri aksiyonlarında kullanırken Brus vücudu kaplayan
kalınca yapışkan boyaları kullanmış, Schwarzkogler ise sargı, şırınga, stetoskop gibi tıbbi
gereçleri kullanmıştır. Viyana Aksiyonistleri'nin eserlerinde görülen kapitalizme karşı
takınılan protestocu tutum, bu araştırmanın bir parçası olan video performansıma ilham
vermiştir. Bu performans, balonlarla kaplı bir giysi ve dijital bir manifestodan ibarettir.
Performans sırasında ben ve katılımcılar tarafından gerçekleştirilen eylemler Türkiye'deki
sanat kurumlarının ve organizasyonlarının metaforik bir eleştirisidir.

Abstract:
Vienna Actionism was an art movement that started in 1960 and lasted for a decade. It emerged
in Austria as a response to the conservative atmoshpere following World War II. The main
artists of Vienna Actionism were Otto Muehl, Günter Brus, Hermann Nitsch, and Rudolf
Schwarzkogler. The artists used "actions," which is a form of performance art, to promote their
manifestos and artistic expressions. The Vienna Actionists were recognized for their extreme
and controversial actions that often involved bodily fluids, raw meat, blood, and other
materials. The Vienna Actionists used provoking and shocking methods to reveal the
restrictions that society imposed on the physical body, exposing ones true emotions to himself
even if they are unethical in nature. They wanted to challenge the cultural norms of their time
and criticize capitalism as part of the established order. The Actionists were known for pushing
performance art to the extreme by using unconventional materials in their actions. Nitsch used
blood, Muehl used junk and trash, Brus used thick white paint, and Schwarzkogler used
medical paraphernalia like bandages, syringes and stethoscopes. The protest against capitalism
in the Actionists' works inspired my video performance, which is part of this written work.
The performance includes a cloth made of balloons and a digital manifesto that tells the
audience what the piece is about. During the performance, my actions and those of the
participants include a metaphorical critique of Turkish art institutions and organizations.