Yabancı uyruklu öğrencilerin vatandaşlık algılarına sosyal bilgiler dersinin etkisi: Tokat ili örneği
The effect of teaching social science on citizenship sense for 
foreign national students:Tokat sample
Yazar: MEHMET TATAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER FARUK SÖNMEZ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilgiler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Tokat = Tokat ; Vatandaşlık = Citizenship ; Vatandaşlık dersi = Citizenship lesson ; Vatandaşlık eğitimi = Citizenship education ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students

Özet:
Sosyal bilgiler dersi insanlara birtakım becerilerin ve kavramların
kazandırılmasın da çeşitli bilim dalları ile etkileşim halindedir. Bunlardan bir tanesi de
vatandaşlık eğitimidir. Vatandaşlık eğitimini incelediğimiz de günümüz demokrasilerde
etkili vatandaşlık eğitimi ön plana çıktığı görülmektedir. Kültürler arasında etkileşim
sayesinde vatandaşlık bilincinin kazandırılmasında ortak noktaların olduğu
anlaşılmaktadır. Bunlar: farklılıklara saygı duyma, empati kurma, küreselleşme ve
işbirliği, birlik ve beraberlik, dayanışma, kimlik duygusu gibi kavram ve konulardır.
Bu çalışmanın amacı sosyal bilgiler dersini almış veya almakta olan yabancı
uyruklu öğrencilerin vatandaşlık eğitimindeki rolünü belirlemektir. Bu amaçla 14
yabancı uyruklu öğrencinin görüşüne başvurulmuştur. Çalışmanın biçimi, nitel
araştırma yöntemlerinden olan olgubilim/fenomoloji araştırma modelidir. Katılımcıların
belirlenmesinde amaçlı örnekleme yönteminden kartopu örnekleme yöntemi
kullanılmıştır. Verileri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanmış yarı
yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır.
Araştırmada yer alan bulgu sonuçlarında; çalışma grubunda yer alan öğrenciler
hak ve sorumluluklarını bilen, başkalarının haklarına saygılı, sorumluk sahibi ve vatan
sevgisi gibi konuların üzerinde durarak vatandaşlık eğitiminin bu değerleri kazandırma
da büyük katkı sağlayacağını belirtmişlerdir.
Katılımcıların görüşleri incelendiğinde, etkili bir şekilde kazandırılan
vatandaşlık bilinci, insanlar arasındaki etkileşimin önemini vurgulayarak, bireylerin
başka insanları, kültürleri, çevreleri, sorunları tanımalarına olanak sağlar. İyi
kazandırılmış vatandaşlık bilinci yaşanılan çevreye aidiyet duygusuyla öğrencinin bağlanmasını sağlarken, çevresine daha duyarlı, sorumlu bir vatandaş olmanın yolunu
açtığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Social Science is interacting with variousbranches of science in acquiring some
skills and concepts to people. One of them is citizenship education as well. When we
analyze citizenship education, it is seen that effective citizenship education has become
the foreground in today's democracies. It is understood that there are commonpoints in
acquiring citizenship consciousness thanks to the interaction among the cultures. These
include concepts and subjects like respect for differences, empathy, globalization and
cooperation, unity and solidarity, cooperation and sense of identity. The aim of this
study is to determine the role of foreign students who have taken and are taking the
course of SocialStudies in citizenship education. For this purpose, 14 foreign national
students were consulted for their opinions. The way of working is the research model of
phenomenology being one of the qualitative research methods. Snowballsampling
method in purposeful sampling method wasused in determining the participants. A
semi-structured interview form prepared by the researcher was used to collect the data.
In the findings of the study; The students in the working group stated that
citizenship education will make a great contribution in acquiring these values by
emphasizing the rights and responsibilities of the students, respecting the rights of
others, responsibility and patriotism.
When the opinions of participants are examined, citizenship awareness, which is
gained effectively, allows individuals to identify other people, cultures, environment,
problems by emphasizing the importance of interaction between people. While acquired
the conciousness of citizenship connects to the students with their sense of belonging to their environment,it resulted that it leads a way to be more sensitive to the environment
and a responsible citizen.