Şizofreni hastaları ve 1. derece şizofreni yakınlarında sosyal bilişin ve çocukluk çağı travmalarının karşılaştırılması
Comparison of social cognition and childhood traumas in schizophrenia patients and 1st degree relatives of schizophrenia patients
Yazar: PELİN KOCAZEYBEK
Danışman: PROF. DR. EJDER AKGÜN YILDIRIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı şizofreni tanısı olan bireylerde ve 1. Derece
sağlıklı yakınlarındaki sosyal biliş işlevlerinde meydana gelen değişimleri çocukluk
çağı travmaları ile ilişkisini karşılaştırmaktır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma örneklemini Bakırköy Prof. Dr. Mazhar
Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin psikiyatri
polikliniklerine ve toplum ruh sağlığı merkezlerine başvuran veya yatarak tedavi gören
DSM-5-TR'ye göre "Şizofreni" tanı grubundan tanı almış hastalar ve ailesinde 1.
Derece yakınında şizofreni tanısı olan kişiler ve araştırma hakkında hem sözel hem de
yazılı aydınlatılmış onam vasıtasıyla bilgilendirildikten sonra katılmayı kabul eden,
aydınlatılmış onam formuna kendisi ve vasisi/ yasal temsilcisi imza beyan eden, dahil
edilme ve dışlama kriterlerini karşılayan kişiler oluşturacaktır. Çalışmada toplam 47
şizofreni tanılı hasta, 47 şizofreni tanısı almamış/etkilenmemiş 1. Derece şizofreni
tanılı hasta yakını ve 47 sağlıklı kontrol grubu olmak üzere çalışmaya toplam 141
katılımcının alınması planlanmıştır. Her üç gruba da sosyodemografik veri formu,
Çocukluk Çağı Travma Ölçeği (CTQ-28), Gözlerden Zihin Okuma Testi ve İma Testi
uygulanacaktır. Hasta grubuna PANNS (Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği), birinci
derece yakınlara ve kontrol grubuna Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El
Kitabı, Beşinci Baskı için Yapılandırılmış Klinik Görüşme SCID-5 ve Şizotipal Kişilik
Çizelgesi verilecektir
BULGULAR: Birinci derece hasta yakınları ve sağlıklı kontrol grubunu
şizotipal özellikleri karşılaştırılmak amacıyla verilen şizotipal kişilik çizelgesinde alt
ölçeklerde 1. Derece yakınların sonuçları sağlıklı gruba göre anlamlı derecede yüksek
çıkmıştır. Gözler Testi ve alt emosyonel değerlikleri (olumlu, olumsuz, nötral) ile
ölçeklerin tamamında gruplar arasında istatistiksel olarak ileri derece anlamlı olduğu
saptanmıştır. Şizofreni grubunun İma, Gözler Testinin toplam skoru 1. Derece hasta
yakınları ve sağlıklı kontrol grubuna göre ileri derecede anlamlı düşük olduğu
saptanmıştır. 1. Derece hasta yakınlarının sağlıklı kontrol gruplarına gözler toplam,
gözler olumlu puanları ileride derecede anlamlı düşük çıkarken, gözler nötr puanı
anlamlı derecede düşük, gözler negatif puanında anlamlı fark çıkmamıştır. Şizofreni
hastalarına verilen PANNS testi, Gözler Testi ve İma Testi ile Çocukluk Çağı
Travmaları arasındaki ilişkileri inceleyen bir korelasyon analizinde elde edilen
bulgular, duygusal ihmalin negatif belirtiler ve CTQ toplam skoru ile anlamlı pozitif
korelasyonlar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Benzer şekilde, duygusal istismarın
Gözler Testi negatif alt ölçeği ve cinsel istismarın İma Testi skorları ile anlamlı pozitif
korelasyonlar sergilediği saptanmıştır. Ayrıca, Gözler Testi Pozitif alt ölçeği ile
negatif belirtiler ve başlangıç yaşı arasında da anlamlı pozitif korelasyonlar tespit
edilmiştir. Diğer ölçekler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Çalışmamızda, Gözler Testi alt puanları ve toplam puanı ile çeşitli demografik ve
klinik değişkenler arasındaki korelasyonlarda, yaş, pozitif duygu, şizotipi alt puanları
ile anlamlı derecede negatif korelasyonlar gösterdiği bulunmuştur. Regresyon
analizinde ise PANNS total puanı ile Gözler negatif arasında yordayıcı ilişki
bulunmuştur.
SONUÇ: Bulgular, şizofreni hastalarının ve birinci derece yakınlarının sosyal
biliş işlevlerinde belirgin bozulmalar yaşadığını çocukluk çağı travmalarının, şizofreni
hastalarının sosyal biliş işlevleri üzerinde olumsuz etkileri olduğunu, özellikle
duygusal ihmal ve istismar gibi travmaların, şizofreni hastalarında negatif belirtilerle
ve sosyal biliş bozukluklarıyla güçlü bir ilişki içinde olduğunu göstermiştir
ANAHTAR KELİMELER: Şizofreni, şizotipi, çocukluk çağı travması,
sosyal biliş, zihin kuramı

Abstract:
AIM: The aim of this study was to compare the changes in social cognition
functions in individuals with schizophrenia and their first-degree healthy relatives in
relation to childhood traumas.
MATERIALS AND METHODS: The study sample consisted of patients
diagnosed with "Schizophrenia" according to DSM-5-TR who were admitted to the
psychiatry outpatient clinics and community mental health centers of Bakırköy Prof.
Dr. Mazhar Osman Mental Health and Neurological Diseases Training and Research
Hospital or who received inpatient treatment, and patients with a diagnosis of
schizophrenia in their 1st degree relatives. People with a diagnosis of schizophrenia in
their 1st degree relatives and people who agree to participate after being informed
about the research through both verbal and written informed consent, who declare
themselves and their guardian/legal representative sign the informed consent form, and
who meet the inclusion and exclusion criteria. A total of 141 participants were planned
to be included in the study, including 47 patients diagnosed with schizophrenia, 47
relatives of patients diagnosed with schizophrenia, 47 relatives of patients with
schizophrenia, and 47 healthy controls. Sociodemographic data form, Childhood
Trauma Questionnaire (CTQ-28), Reading the Mind in the Eyes Test and Hinting Task
will be administered to all three groups. PANNS (Positive and Negative Syndrome
Scale) will be given to the patient group, Structured Clinical Interview SCID-5 for the
Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition and Schizotypal
Personality Schedule will be given to the first-degree relatives and control group.
RESULTS: In the schizotypal personality chart given to compare the
schizotypal characteristics of the first-degree relatives and the healthy control group,
the results of the first-degree relatives were significantly higher than the healthy group
in the subscales. In the Reading the Mind in the Eyes Test(RMET) and subscales of
emotional valence (positive, negative, neutral) and all of the scales, there was a
statistically highly significant difference between the groups. The schizophrenia group
was found to be significantly lower in the Hinting task, Eyes Total test than the 1st
degree patient relatives and healthy control group. While the 1st degree relatives of the
patients had significantly lower eyes total and eyes positive scores than the healthy
control groups, eyes neutral score was significantly lower and there was no significant
difference in eyes negative score. In a correlation analysis examining the relationships
between the PANNS test, the RMET and the Hinting Task given to schizophrenia
patients and Childhood Traumas, the findings revealed that emotional neglect showed
significant positive correlations with negative symptoms and CTQ total score.
Similarly, emotional abuse was found to have significant positive correlations with the
RMET Negative subscale and sexual abuse with the Hinting Task scores. In addition,
significant positive correlations were found between the RMET Positive subscale and
negative symptoms and age at onset. No statistically significant correlation was found
between the other scales. In our study, correlations between RMET subscores and total
score and various demographic and clinical variables showed significant negative
correlations with positive emotion, age and schizotypy subscales. Regression analysis
revealed a predictive relationship between PANNS total score and RMET negative.
CONCLUSION: The findings showed that schizophrenia patients and their
first-degree relatives had significant impairments in social cognition functions,
childhood traumas had negative effects on the social cognition functions of
schizophrenia patients, and especially traumas such as emotional neglect and abuse
were strongly associated with negative symptoms and social cognition disorders in
schizophrenia patients.
KEY WORDS: Schizophrenia, schizotypy, childhood trauma, social
cognition, theory of mind