Çoruh Deltası (Batum) kıyı çizgisi değişikliğinin dsas kullanılarak analizi
Analysis of Çoruh Delta (Batumi) shoreline change using dsas
Yazar: ŞEVVAL KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA MURAT KALE
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Delta = Delta ; Kıyı şeridi = Coastal line ; Uluslararası sular = International waters ; Çoruh Deltası = Çoruh Delta ; Çoruh Nehri = Çoruh River

Özet:
Kıyılar ve kıyı sistemleri, içinde bulunduğumuz dönemde doğal süreçlerin yanında antropojenik aktivitelere bağlı olarak da değişime maruz kalmaktadır. Bu çalışmada, Çoruh Deltası kıyı çizgisindeki değişim araştırılmıştır. Türkiye sınırları içerisinden doğup Gürcistan'ın Batum şehrinden Karadeniz'e dökülen Çoruh Nehri tarafından oluşturulan delta, sınır aşan bir akarsu havzasıdır. Akarsu güncel olarak bir su altı kanyonuna çok yakın bir noktadan denize dökülmektedir. Delta, doğal ortam koşullarındaki değişimlerin yanı sıra antropojen kökenli bazı etkilere de maruz kalmaktadır. Akarsu yatağında gerçekleştirilen madencilik faaliyetleri ve havza genelinde inşa edilen baraj ve Hidroelektrik Santraller (HES) bu faaliyetlerin başında gelmektedir. Çoruh Deltası kıyı çizgisi değişikliğinin belirlenmesi için Uzaktan Algılama (UA) ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) destekli analiz ve hesaplamalar yapılmıştır. Bu çalışmada 1984, 2000 ve 2020 yıllarına ait Landsat 7 ETM ve Landsat 4-5 TM uydu görüntüleri kullanılmıştır. Uydu görüntülerinden itibaren NDWI (Normalized Difference Water Index) analiziyle kıyı çizgileri oluşturulmuştur. Kıyı çizgisindeki değişim DSAS (Digital Shoreline Analysis System) kullanılarak nümerik olarak araştırılmıştır. NSM (Net Shoreline Movement), LRR (Linear Regression Rate) ve LR2 (R-squared of linear regression) hesaplamaları yapılarak çalışma sahasında meydana gelen kıyı çizgisi değişimleri belirlenmiştir. Çalışma bulguları, akarsu ağzının sağında ve solunda kalan iki kıyı şeridinde kıyı çizgisi gerilemesi ve kıyı çizgisi ilerlemesinin bir arada farklı hızlara gerçekleştiğini ortaya çıkartmıştır.

Abstract:
Coasts and coastal systems are exposed to changes due to anthropogenic activities as well as natural processes in the current period. In this study, the change in the Coruh Delta coastline was investigated. The delta formed by the Coruh River, which originates within the borders of Turkey and empties into the Black Sea from Batumi in Georgia, is a transboundary river basin. The stream is currently pouring into the sea from a point very close to an underwater canyon. The delta is exposed to some anthropogenic effects as well as changes in natural environment conditions. Mining activities carried out in the river bed and dams and Hydroelectric Power Plants (HES) built throughout the basin are among these activities. Remote Sensing (UA) and Geographic Information Systems (GIS) supported analyzes and calculations were made to determine the Coruh Delta coastline change. In this study, Landsat 7 ETM and Landsat 4-5 TM satellite images of 1984, 2000 and 2020 were used. Coastlines were created by NDWI (Normalized Difference Water Index) analysis from satellite images. The change in the shoreline was investigated numerically using DSAS (Digital Shoreline Analysis System). Coastline changes in the study area were determined by making NSM (Net Shoreline Movement), LRR (Linear Regression Rate) and LR2 (R-squared of linear regression) calculations. The findings of the study revealed that the coastline regression and the coastline advance occur together at different speeds in the two coastlines to the right and left of the river mouth.