Kentsel dönüşüm projelerinde soylulaştırıcı olarak TOKİ'nin rolü: Ankara ili, Aktaş mahallesi örneği
The role of TOKI as a gentrification actor in urban transformation projects: Example of Aktaş neighborhood in Ankara
Yazar: EDA KOÇAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DEMET EROL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Tarihsel süreç içerisinde dünya çapında değişen ve benimsenen bir takım politikaların kentlerin gelişim ve değişim süreçlerine de etkisi olduğu bilinmektedir. Bunlardan belki de en önemlisi neoliberal politikalar ve küreselleşmedir. Bu çalışma kapsamında neoliberal politikalar ve küreselleşmenin mekana yansıması olarak karşımıza çıkan kentsel dönüşüm projeleri ve kentsel dönüşüm projelerinin bir sonucu olarak kentsel mekanda alt gelir grubunun yaşam alanının orta veya üst gelir grubu tarafından tercih edilmesiyle yaşanan soylulaştırma kavramı ele alınmıştır. Bu kavramlar tanımlanırken ve incelenirken Türkiye'deki uygulamalarda baş aktör olan Toplu Konut İdaresi (TOKİ)'nin kuruluş amacından uzaklaşarak kentsel dönüşüm projelerinin vazgeçilmez aktörleri haline gelmesi ve bu projelerde soylulaştırıcı role bürünmesi üzerinde durulmuştur. Bahsi geçen kavramlara dair ilgili literatür taranmış ve literatüre dayandırılmak üzere TOKİ ve Altındağ Belediyesi işbirliğinde gerçekleşen kentsel dönüşüm süreci ile birlike soylulaştırma sürecini yaşayan Ankara İli, Altındağ İlçesine bağlı Aktaş Mahallesi'nde hem kentsel dönüşüm öncesinde hem de kentsel dönüşüm sonrasında alanda yaşayan 100 kişi ve kentsel dönüşüm sonrasında alana taşınan 100 kişi olmak üzere 200 kişi ile rastgele seçim yöntemi ve kar topu örneklem yöntemi birlikte kullanılarak yüz yüze hanehalkı anket görüşmeleri yapılmıştır. Yapılan görüşmelerde Aktaş Mahallesinin geçirdiği fiziki değişimin yanı sıra ekonomik ve sosyokültürel değişimlerin soylulaştırma sürecine nasıl etki ettiği üzerinde durulmuştur.

Abstract:
In the historical process, the literature review shows that a number of policies which are changing and adopted around the world have an effect on the development and change processes of cities. The most important effects are neo-liberal policies and globalization. This study contains neoliberal policies and urban transformation projects as a reflection of globalization and the concept of gentrification which means preferring the living space of the lower income group in the urban space by the middle or upper income group  as a result of urban transformation projects. When the definitions identified and examined, the study dwell on TOKİ which play the most important role in urban transformation projects is deviated from the aim and the TOKİ's projects play a role on gentrification. Related literature on the themes reviewed and according to literature search the TOKI and the Altindağ Municipality collaborated on urban transformation. A survey was conducted with two hundred people (half of whom were living) on the area before the urban transformation and rest of them were living after the urban transformation in Aktaş Neighbourhood  that is located in Altındağ District of Ankara Province which has gone through a process of gentrification along with the ongoing urban transformation process. People who where conducted for survey is chosen with the method of random selection and snowball.  The result of the interviews, the study focused on beside Aktaş neighborhood's  physical changes how the political, social and cultural changes affected the gentrification process.