Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği istihbarat örgütlerinin nükleer espiyonaj faaliyetleri kapsamındaki HUMINT operasyonları: Manhattan Projesi örneği
HUMINT operations within the scope of nuclear espionage activities of the intelligence organizations of the Union of Soviet Socialist Republics: The case of the Manhattan Project
Yazar: BİLGEHAN ÇAM
Danışman: DOÇ. DR. ALİ BURAK DARICILI
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / İstihbarat Çalışmaları Ana Bilim Dalı / İstihbarat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Manhattan Projesi = Manhattan Project ; Nükleer espiyonaj = Nuclear espionage ; Nükleer silahlar = Nuclear weapons ; Nükleer yayılma = Nuclear proliferation ; Rusya = Russia ; Sovyetler Birliği = Soviet Union ; İnsan istihbaratı = Human intelligence ; İstihbarat = Intelligence ; İstihbarat teşkilatları = Intelligence organizations

Özet:
Amerika Birleşik Devletleri (ABD), İngiltere, Kanada ortaklığıyla yürütülen ve birçok bilim insanının katılımıyla gerçekleşen Manhattan Projesi atom bombasının icadıyla sonuçlanmış ve dünya bir nükleer tehdit sorunu ile karşı karşıya kalmıştır.  Hitler yönetimindeki Almanya'nın kendi atom bombalarını üretebilecek kapasiteye sahip olduğu endişesiyle başlatılan Manhattan Projesi büyük bir gizlilik içinde yürütülmüş, projenin amacı kompartımantasyon prensibi sıkı bir şekilde uygulanarak çalışanların büyük birçoğundan dahi saklanmıştır. Ancak nükleer fizik ile ilgili yayınların Batı'da aniden durdurulması ve farklı kaynaklardan gelen istihbarat raporları, ABD ve İngiltere'nin atom bombası üretimiyle ilgilendiği gerçeğini ortaya koymuş ve bunun sonucunda Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) istihbaratı harekete geçmiştir. Çalışmada SSCB'nin nükleer güç haline gelmesindeki istihbarat rolü vaka analizi çerçevesinde, nitel araştırma yöntemine uygun olarak incelenecektir. Bu bağlamda Sovyet istihbarat örgütlerinin Manhattan Projesi'ndeki nükleer espiyonaj faaliyetleri insan istihbaratı (Human Intelligence / HUMINT) kapsamında ideolojik motivasyon üzerinden ele alınacaktır.

Abstract:
The Manhattan Project, conducted in partnership with the United States (USA), Great Britain, Canada and with the participation of many scientists, resulted in the invention of the atomic bomb and the world was faced with the problem of a nuclear threat. The Manhattan Project, which was started with the concern that Germany under Hitler's rule had the capacity to produce its own atomic bombs, was carried out in great secrecy, and the purpose of the project was hidden even from most of the employees by strictly applying the compartmentation principle. However, the sudden cessation of publications on nuclear physics in the West and intelligence reports from different sources revealed the fact that the USA and England were interested in the production of atomic bombs, and as a result, the Union of Soviet Socialist Republics (USSR) intelligence took action. In the study, the role of intelligence in the USSR's becoming a nuclear power will be examined within the framework of a case study, in accordance with the qualitative research method. In this context, the nuclear espionage activities of the Soviet intelligence organizations in the Manhattan Project will be handled through ideological motivation within the scope of human intelligence (Human Intelligence / HUMINT).