Etik liderliğin çalışan motivasyonuna ve iş tatminine etkisi
The effect of ethical leadership on employee motivation and job satisfaction / L'effet du leadership éthique sur la motivation desemployés et la satisfaction au travail
Yazar: HİLAL KASABALIGİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BELGİN BAHAR
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
İnsan kaynağı bir örgüt için en önemli ve yeri doldurulması en zor kaynak olarak
karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda örgütün insan kaynağını motive etmesi ve tatmin
düzeyini arttırması birçok olumlu örgütsel çıktıya neden olmaktadır. Çalışanların motive
olması daha yüksek performans göstermelerine, bu da örgütün amaç ve hedeflerine
ulaşmasında kolaylık sağlarken iş tatmini arttırılan çalışanlar performanslarını
iyileştirerek ve örgütsel vatandaşlık davranışı geliştirerek karşılık vermektedirler.
Çalışanların motivasyon ve iş tatminlerini arttırmak sadece maddi ödüllerle
sağlanamamaktadır. Bu nedenle çalışanların duygu durumlarına olumlu yönde etki
gösterecek bir davranış biçimi ile liderlik edilmelidir. Çalışan ile dürüst ve güvenilir bir
ilişki içerisinde olmak, çalışanın sesini duymak, onu desteklemek ve karar verme
süreçlerinde her zaman doğru olan davranışın uygulanacağı ve teşvik edileceği bir ortam
yaratmak elzemdir. Bu liderlik şekli etik faktörünü odağa alan etik liderlik ile olmaktadır.
Literatür incelendiğinde etik liderlik davranışının örgütlerin en önemli sermayesi olan
insan faktörü üzerinde yeterli araştırma olmadığı görülmüştür. Bu konuda örgütlerde
liderlik tarzının önemi de göz önüne alındığında çalışmanın mahiyeti ortaya çıkmaktadır.
Bu çalışmanın amacı etik liderlik davranışının çalışan motivasyonu ve iş tatmini
üzerindeki etkisini ve motivasyonun aracılık etkisi olup olmadığını sınamaktır. Bu
kapsamda ilgili literatür taranmış ardından araştırma modeli ve hipotezleri ortaya
koyulmuştur. Araştırma kapsamında aralarında cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, iş deneyimi,
ve diğer demografik bilgiler gibi farklı geçmişlere sahip katılımcıların (N= 229) olduğu,
Türkiye'de faaliyet gösteren özel sektör çalışanlarından anket çalışması yöntemi ile veri
toplanmıştır. Araştırmanın amacı kapsamında demografik bilgiler, etik liderlik,
motivasyon ve iş tatminine ilişkin sorular katılımcılara ilgili ölçekler kullanılarak
yöneltilmiştir. Anket çalışmasından elde edilen verilerin sonuçları, IBM SPSS Statistics
26.0 programı ile analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında sosyo-demografik özelliklerin
analizi için frekans analizleri, güvenilirlik ve Kolmogorov-Smirnov normallik testleri,
Spearman korelasyon ve çoklu regresyon analizi, Kruskal Wallis testi, Mann Whitney U
testi gerçekleştirilmiştir.
Tüm bu analizler sonucunda etik liderlik davranışının motivasyon ve iş tatmini
üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Etik liderlik
davranışının iş tatmini üzerindeki motivasyonun aracılık etkisi analizi sonucunda
motivasyonun aracılık etkisi bulunduğu sonucu elde edilmiştir. Elde edilen tüm bu sonuçlar literatürü destekler niteliktedir. Bu sebeple "etik liderlik motivasyonu olumlu
yönde etkilemektedir", " etik liderlik davranışı iş tatminini olumlu yönde etkilemektedir"
ve "etik liderlik davranışının iş tatmini üzerinde motivasyonun aracılık etkisi bulunmaktadır" hipotezleri kabul edilmiştir.

Abstract:
Human resources are the most important and hardest to replace for an organization.
In this context, motivating human resources and increasing their satisfaction level leads
to many positive organizational outcomes. Motivating employees leads to higher
performance, which facilitates the achievement of organizational goals and objectives,
while employees whose job satisfaction has increased respond by improving their
performance and developing organizational citizenship behaviors. Increasing the
motivation and job satisfaction of employees cannot be achieved only through material
rewards. For this reason, employees should be led with a behavioral style that will have a
positive effect on their emotional state. It is essential to have an honest and trustworthy
relationship with the employee, to hear the employee's voice, to support the employee and
to create an environment where the right behavior will always be applied and encouraged
in decision-making processes. This type of leadership is achieved through ethical
leadership that focuses on the ethical factor. When the literature is examined, it is seen
that there is not enough research on ethical leadership behavior on the human factor, which
is the most important capital of organizations. Considering the importance of leadership
style in organizations in this regard, the nature of the study emerges.
The purpose of this study is to test the effect of ethical leadership behavior on
employee motivation and job satisfaction and whether motivation has a mediating effect.
In this context, the relevant literature was reviewed and then the research model and
hypotheses were put forward. Within the scope of the research, data were collected
through a questionnaire survey from private sector employees operating in Turkey,
including participants (N= 229) with different backgrounds such as gender, age, education
level, work experience, and other demographic information. For the purpose of the study,
questions related to demographic information, ethical leadership, motivation and job
satisfaction were asked to the participants using the relevant scales. The results of the data
obtained from the survey were analyzed with IBM SPSS Statistics 26.0 program.
Frequency analysis, reliability and Kolmogorov-Smirnov normality tests, Spearman
correlation and multiple regression analysis, Kruskal Wallis test, Mann Whitney U test
were performed for the analysis of socio-demographic characteristics.
As a result of all these analyses, it was concluded that ethical leadership behavior
has a significant and positive effect on motivation and job satisfaction. As a result of the
analysis of the mediating effect of motivation on job satisfaction of ethical leadership
behavior, it was concluded that motivation has a mediating effect. All these results support the literature. For this reason, the hypotheses "ethical leadership positively affects
motivation", "ethical leadership behavior positively affects job satisfaction" and
"motivation has a mediating effect on the job satisfaction of ethical leadership behavior" are accepted.







Les ressources humaines sont les plus importantes et les plus difficiles à remplacer
pour une organisation. Dans ce contexte, la motivation des ressources humaines et
l'augmentation de leur niveau de satisfaction se traduisent par de nombreux résultats
positifs pour l'organisation. La motivation des employés se traduit par des performances
accrues, ce qui facilite la réalisation des buts et objectifs de l'organisation, tandis que les
employés dont la satisfaction au travail est accrue réagissent en améliorant leurs
performances et en développant un comportement citoyen au sein de l'organisation.
L'augmentation de la motivation et de la satisfaction professionnelle des salariés ne peut
être obtenue uniquement par des récompenses matérielles. C'est pourquoi les employés
doivent être guidés par un comportement qui aura un effet positif sur leur état émotionnel.
Il est essentiel d'avoir une relation honnête et digne de confiance avec l'employé,
d'entendre sa voix, de le soutenir et de créer un environnement où le bon comportement
sera toujours appliqué et encouragé dans les processus de prise de décision. Ce type de
leadership est obtenu grâce à un leadership éthique qui se concentre sur le facteur éthique.
L'examen de la littérature montre qu'il n'y a pas assez de recherches sur le comportement
éthique des dirigeants en ce qui concerne le facteur humain, qui est le capital le plus
important des organisations. Compte tenu de l'importance du style de leadership dans les
organisations à cet égard, la nature de l'étude émerge.
L'objectif de cette étude est de tester l'effet du comportement éthique des dirigeants
sur la motivation des employés et la satisfaction au travail et de déterminer si la motivation
a un effet médiateur. Dans ce contexte, la littérature pertinente a été examinée, puis le
modèle de recherche et les hypothèses ont été proposés. Dans le cadre de la recherche, des
données ont été collectées auprès d'employés du secteur privé opérant en Turquie, y
compris des participants (N= 229) ayant des antécédents différents tels que le sexe, l'âge,
le niveau d'éducation, l'expérience professionnelle et d'autres informations
démographiques. Dans le cadre de l'objectif de l'étude, des questions relatives aux
informations démographiques, au leadership éthique, à la motivation et à la satisfaction
au travail ont été posées aux participants à l'aide des échelles appropriées. Les résultats
des données obtenues à partir de l'enquête ont été analysés à l'aide du logiciel IBM SPSS
Statistics 26.0. Des analyses de fréquence, des tests de fiabilité et de normalité de
Kolmogorov-Smirnov, des analyses de corrélation de Spearman et de régression multiple,
le test de Kruskal Wallis, le test U de Mann Whitney ont été effectués pour l'analyse des
caractéristiques sociodémographiques.
Toutes ces analyses ont permis de conclure que le comportement de leadership
éthique a un effet significatif et positif sur la motivation et la satisfaction au travail.
L'analyse de l'effet médiateur de la motivation sur la satisfaction au travail du
comportement de leadership éthique a permis de conclure que la motivation a un effet
médiateur. Tous ces résultats corroborent la littérature. C'est pourquoi les hypothèses "le
leadership éthique affecte positivement la motivation", "le comportement de leadership
éthique affecte positivement la satisfaction au travail" et "le comportement de leadership
éthique a un effet médiateur de la motivation sur la satisfaction au travail" sont acceptées.

Mots-clés: Leadership, leadership éthique, motivation, satisfaction au travail