Bazı arpa çeşitlerinin Tufanbeyli koşullarına adaptasyonu
Adaptation capacities of some barley cultivars under Tufanbeyli ecological conditions
Yazar: SACİT UÇAN
Danışman: DOÇ. DR. SANCAR BULUT
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Arpa = Barley ; Hordeum vulgare = Hordeum vulgare ; Kültivarlar = Cultivars

Özet:
Bu çalışma Tufanbeyli ekolojik koşullarına uygun arpa genotiplerini saptamak amacıyla, 2013 yılında Adana ili Tufanbeyli ilçesi Kayapınar Mahallesinde bir önceki yıldan nadasa bırakılmış olan bir tarlada Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada altı sıralı Çetin 2000 ve iki sıralı Bilgi 91, Bülbül 89, Cumhuriyet 50, Çıldır 02, İnce 04, Kalaycı 97, Keser, Larende, Özdemir ve Tarm 92 çeşitleri olmak üzere 11 arpa çeşidi kullanılmıştır. Araştırmada incelenen bütün tarımsal özellikler yönünden çeşitler arasında önemli farklar bulunmuştur.
Çeşitlerin vejetatif periyodu 73.7-78.7 gün, tane dolum periyodu 23.0-29.0gün, metrekaredeki başak sayısı 331.7-471.7adet, bitki boyu 72.7-84.7 cm, SPAD değeri (klorofil oranı) % 50.6-56.2, başaktaki tane sayısı 22.7-28.3 adet, bin tane ağırlığı 38.9- 46.6 g, biyolojik verim 506.7-1285.3 kg/da, tane verimi 106.1-346.3 kg/da, hasat indeksi % 21.0-28.5, hektolitre ağırlığı 59.3-66.1 kg, ham protein oranı % 9.3-11.8, ham kül % 2.23-3.03, ADF % 16.7-18.3, NDF % 23.7-32.0 ve ham selüloz oranı % 7.40-7.57 arasında değişmiştir.
Çalışma sonunda biyolojik verim ve tane verimi yönünden üstün olan İnce 04; başaktaki tane sayısı ve hektolitre ağırlığı yönünden üstün olan Bilgi 91; ayrıca yüksek yem kalitesi için düşük olması arzu edilen ADF, NDF ve ham selüloz oranları düşük, ham kül oranı yüksek olan Kalaycı 97 çeşitleri Tufanbeyli ve benzer ekolojilerde (Sarız, Tomarza vs.) yetiştirilebilecek çeşitler olarak saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Arpa (Hordeum vulgare), çeşit, adaptasyon

Abstract:
This study was conducted for determining the appropriate barley genotypes under ecological conditions of Kayapınar neighbourhood of Tufanbeyli district, Adana in 2013. The study was conducted in a follow land of previous year with complete randomized blocks design as three replication. For this purpose registered Barley cultivars Bülbül 89, Cumhuriyet 50, Çıldır 02, İnce 04, Kalaycı 97, Keser, Larende, Özdemir, Tarm 92, two lined Bilgi 91, and Six lined Çetin 2000 cultivars were used as experimental materials. Significant differences were observed among the cultivars considering all examined agricultural characteristics.
The investigated characteristics of the cultivars were observed as following; Vegetative period of cultivars ranged between 73.7-78.7 day, grain filling period as 23.0-29.0 day, number of spikes per m2 as 331.7-471.7, plant height as 72.7-84.7 cm, SPAD value (chlorophyll ratio) as 50.6-56.2%, grain number in a spike as 22.7-28.3, thousand grain weight as 38.9-46.6 g, biological yield as 506.7-1285.3 kg/de, grain yield as 106.1-346.3 kg/de, harvesting index as 21.0-28.5%, hectoliter weight as 59.3-66.1 kg, crude protein ratio as 9.3-11.8%, crude ash as 2.23-3.03%, ADF  as 16.7-18.3%, NDF as 23.7-32.0%, and crude cellulose ratio as 7.40-7.57%.
As a conclusion it was determined that İnce 04 cultivar was found as superior in terms of its biological yield and grain yield, Bilgi 91 cultivar was superior in terms of grain number in spike and hectoliter weight, and Kalaycı 97 cultivar was superior in terms of desired low ADF, NDF, and crude cellulose, and high crude ash. Results suggest that these cultivars can efficiently be grown in Tufanbeyli and other districts, such as Sarız and Tomarza, with similar ecological characteristics.

Key words: Barley (Hordeum vulgare), cultivar, adaptation