Korku ve Sartre
Fear and Sartre
Yazar: RABİA ÇELİK
Danışman: PROF. DR. NİYAZİ KAHVECİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan ve Toplum Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
İnsanın evrendeki yerini ve gayesini anlamlandırma çabası felsefe tarihi boyunca
sıkça tartışma konusu olmuştur. Bu tartışmalar içerisinde en dikkat çekici düşünce
akımı, insanın yerini ve gayesini bir birey olarak evrende sorgulayan varoluşçuluk
akımıdır. Varoluşçu filozoflar insanın yerini ve gayesini analiz etmeden evvel insanın
içsel dünyasını irdelemişlerdir. Bedeninden bağımsız olarak insanı insan yapan
nedir? İnsanın içsel dünyasını oluşturan parçalar nelerdir? İçsel dünya olarak
adlandırılan şey nedir? Sorularına yanıt ararken sıklıkla "duygu" kavramı ile
karşılaşılmaktadır. Salt duygu formundan hareket ederek tümdengelim
uygulandığında ise karşılaşılacak çıkarım "korku" kavramı olacaktır. Çünkü insan,
birey olma mücadelesinde, özgürlüğünü ve imkânlarını gerçekleştirme sürecinde,
korkuyla mücadele içindedir. Söz konusu mücadele insanın sonlu varoluşunda
gerçekleşmektedir. Varoluşçu felsefe düşüncesinde insanın kendiyle olan mücadelesi
ile ilgilenen düşünürlerin başında Sartre gelmektedir. Sartre, varoluşsal korkunun
temelinde yatan şeyin hiçliğe ait olduğunu iddia eder. Fakat hiçlik katmanlı bir yapıya
sahiptir. Korku da kendine hiçlikteki katmanlardan pay almaktadır. Bununla beraber
Sartre'a göre insan korkuyla çevrelenmiştir. Çünkü insanın varoluşu özünden önce
gelir ve insan kendi kendisini kurmak zorundadır. Bir anlamı olmayan bu dünyaya
fırlatılmış olan insan; beraberinde de istediği her anlamı dünyaya vererek sınırsız
seçme özgürlüğüne de sahip olur. Sahip olduğu seçimlerinin de anlamsız olmasının
yanında insana yol gösterecek hiçbir şey de bulunmamaktır. İnsan yapmış olduğu
tüm seçimlerden de sorumludur. Seçimleri insanın varoluşunun sınırlarını çizerken;
Sartre ve güncel felsefe yorumları ile sorgulanması gereken yeni sorunlar ortaya
çıkmıştır. Korku insanı besleyen, üretimini destekleyen bir duygu mudur yoksa korku
insanı tüketen bir duygu mudur? Korku varlığın eksik ya da olmamasından mı
kaynaklanır yoksa varlığın var olmasından mı meydana gelir? Bu çalışmanın amacı
belirtilen sorulara cevap ararken korku duygusunu felsefe açısından analizini yaparak
Sartre bağlamında da konunun nasıl ele alındığını gösterip; korku kavramının
çağımız üzerinden yeni anlamlar kazanmasını, yeni bir sentez oluşturmasını sağlamaktır.

Abstract:
The effort to make sense of human's place and purpose in the universe has been the subject of
frequent discussion throughout the history of philosophy. The most striking current of thought
among these discussions is the current of existentialism, which questions the place and
purpose of man as an individual in the universe. Existential philosophers examined the inner
world of man before analyzing the place and purpose of man. What makes a person human
regardless of their body? What are the parts that make up the inner world of man? What is the
so-called inner world? While searching for answers to their questions, the concept of
"emotion" is often encountered. When deduction is applied based on the pure emotion form,
the inference that will be encountered will be the concept of "fear". Because, in the struggle of
being an individual, in the process of realizing his freedom and possibilities, he is in a
struggle with fear. The struggle in question takes place in the finite existence of man. Sartre is
one of the thinkers who are interested in the struggle of man with himself in the thought of
existential philosophy. Sartre claims that what lies at the root of existential fear is belonging
to nothingness. But nothingness has a layered structure. Fear also gets its share of layers in
nothingness. However, according to Sartre, man is surrounded by fear. Because the existence
of man comes before his essence and man has to establish himself. The human being thrown
into this meaningless world; With it, he has the freedom of unlimited choice by giving any
meaning he wants to the world. In addition to the meaninglessness of the choices he has, there
is also nothing to guide people. Man is responsible for all the choices he makes. While his
choices draw the limits of human existence; With Sartre and current philosophical
interpretations, new problems have emerged that need to be questioned. Is fear an emotion
that nourishes people and supports their production, or is fear an emotion that consumes
people? Does fear arise from the lack or absence of being, or does it arise from the existence
of being? The aim of this study is to show how the subject is handled in the context of Sartre
by analyzing the feeling of fear in terms of philosophy while seeking answers to the
questions; is to ensure that the concept of fear gains new meanings over our age and creates a new synthesis.