Hemodiyalize giren hastalarda irritabl barsak sendromu sıklığı ve ilişkili faktörler
The prevalance of irritable bowel syndrome and associated factors i̇n hemodialysis patients
Yazar: DURMUŞ ÖZKUL
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM GÜNEY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Asetatlar = Acetates ; Kalsiyum = Calcium ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; İrritabl bağırsak sendromu = Irritable bowel syndrome

Özet:
AMAÇ: Hemodiyaliz (HD) hastalarında İrritabl barsak sendromu (İBS) sıklığını ve İBS ile ilişkili klinik özellikleri araştırmak.
METOD: Kesitsel çalışma yapıldı. Depresyon, anksiyete ve karın ağrısını değerlendirmek için hazırlanan anket yüz yüze 7 diyaliz merkezinde aynı araştırmacı tarafından 686 hastaya uygulandı. Dışlama kriteri bulunmayan 404 hasta, toplamın %59'u, çalışmaya dahil edildi. IBS tanısı Rome IV kriterlerine göre organik patolojiler dışlanarak konuldu. IBS ile anlamlı ilişkili faktörleri belirlemek için çok değişkenli lojistik regresyon modeli kullanıldı.
BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen hastaların 69'unda (%17,1) semptomları IBS ile uyumluydu. Kronik böbrek yetmezliği (KBY) nedenleri, ortalama diyaliz süreleri, alışkanlıklar, kullanılan ilaçlar ve son diyaliz seansında yapılmış olan testler (hemoglobin, albumin, potasyum, kalsiyum, fosfor, PTH, CRP, Kt/V) IBS olan ve olmayan iki grup için karşılaştırıldı. İBS ile ilişkili bulunan yaş, diyaliz süresi, diyabet, proton pompa inhibitörü (PPI), NSAID, kalsiyum asetat kullanımı, Hamilton depresyon ve anksiyete skorlarının; katılımcıların IBS'sinin olması üzerine etkisinin değerlendirilmesi için binominal lojistik regresyon analizi yapıldı. Lojistik regresyon modeli istatistiksel olarak anlamlıydı, χ2(3) = 69.748, p < .001. Model IBS'deki değişimin %27'sini (Nagelkerke R2) açıkladı ve vakaların %83'ünü doğru bir şekilde sınıflandırdı. Fosfor bağlayıcı olarak kalsiyum asetat kullanımında 2,06 kat daha fazla IBS görülme olasılığının arttığı saptandı. Artan Hamilton anksiyete total skorları da daha fazla IBS görülme olasılığı ile ilişkiliydi. Daha uzun süre diyalize tedavisi almış olmak da artmış IBS görülme olasılığı ile ilişkiliydi.
SONUÇ: Bu çalışmada HD'e giren hastalarda IBS için potansiyel risk faktörleri değerlendirildi ve kalsiyum asetat kullanımı, diyaliz süresi ve HAM-A skoru ile ilişki saptandı.
Anahtar kelimeler: Anksiyete, hemodiyaliz, irritabl barsak sendromu,  kalsiyum asetat

Abstract:
AIM: To investigate the prevalance of irritable bowel syndrome (IBS) in hemodialysis (HD) patients and clinical characteristics associated with IBS.
METHODS: This was a cross-sectional study. A questionnaire prepared to evaluate depression, anxiety and abdominal pain was performed face to face to 686 patients in 7 dialysis centers by the same researcher. A total of 404 (59%) subject without exclusion criteria was included in the study. IBS were diagnosed according to the Rome IV diagnostic criteria by excluding organic pathologies. A multivariable logistic regression model was used to identify factors significantly associated with IBS.
RESULTS: Symptoms compatible with IBS were present in 69 (17,1%) subjects. IBS present and absent groups were compared for the causes of CKD, the mean duration of HD, habits, drugs used, and tests [hemoglobin (Hgb), albumin, potassium, calcium, phosphorus (P), and parathyroid hormone, CRP, Kt/V] performed at recent visits of the patients. Univariate regressions were also performed and the reported significance is for multivariate analysis.  A binominal logistic regression was performed to ascertain the effects of age, duration of the HD, diabetes mellitus, use of PPI, NSAID and Calcium Asetate, Hamilton anxiety and depression scores on the likelihood that participants have IBS. The logistic regression model was statistically significant, χ2(3) = 69.748, p < .001. The model explained 27.0% (Nagelkerke R2) of the variance in IBS and correctly classified 83.0% of cases. Patients using of calcium acetate as phosphorus binding agent was 2.06 times more likely to exhibit IBS. Increasing Hamilton Anxiety Scale (HAM-A) total score was associated with an increased likelihood of exhibiting IBS.  The longer duration of the dialysis treatment was also associated with an increased likelihood of exhibiting IBS.
CONCLUSION: This study examined potential risk factors for IBS in HD patients and identified an association with calcium acetate use, duration of HD and HAM-A score
Keywords: Anxiety, calcium asetate, hemodialysis, irritable bowel syndrome,