Ar–Ge harcamalarının ve kentleşmenin havacılık sektörü üzerindeki etkisi: Üst-orta gelirli ülkeler analizi
The impact of R&D expenditures and urbanization on the aviation sector: Analysis of upper-middle-income
Yazar: TUĞÇE GÜR
Danışman: DOÇ. DR. TUNAHAN AVCI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, araştırma ve geliştirme (Ar–Ge) harcamalarının, kentleşme nüfus oranının ve GSYİH'nin hava taşımacılığı üzerindeki etkisi panel veri analiz yöntemi kullanılarak test edilmesidir. Analizde üst – orta ülke grubuna ait 8 ülkenin (Türkiye, Güney Afrika, Arjantin, Bulgaristan, Kolombiya, Çin, Ekvator, Malezya) 1995-2019 dönemine ait verileri yer almıştır. Bu doğrultuda, Ele alınan ülke grubu için hava taşımacılığı üzerinde etki eden faktörleri belirlemek amacı ile iki farklı model oluşturulmuştur. Birinci model de bağımlı değişken taşınan hava yolcu sayısıdır. İkinci modelde bağımlı değişken taşınan hava kargo miktarı olarak seçilmiştir. Kurulan her iki modelde de GSYİH, Ar – Ge harcamaları ve kentleşme nüfus oranı bağımsız değişkenler olarak belirlenmiştir. Seçilen değişkenlerin durağan olup olmadığını anlamak için birim kök testleri yapılmıştır. Birim kök testlerinin uygulanmasının ardından değişkenlerin durağanlığı test edildikten sonra değişkenler arası uzun dönem ilişkisinin varlığını incelemek için Pedroni eş bütünleşme testi uygulanmıştır. Uygulanan bu iki testin ardından, seçilen değişkenler arası uzun dönem ilişki katsayılarını tespit etmek için Panel ARDL katsayı tahmincisinden yararlanılmıştır. Değişkenler arasındaki nedensellik Granger nedensellik testi ile ölçülmüştür. Yapılan ekonometrik analiz sonucunda, Ar-Ge harcamaları, kentleşme nüfus oranı ve GSYİH taşınan yolcu sayısını uzun dönemde artırdığı sonucuna varılmıştır. GSYH'nin hava kargo miktarını uzun dönemde azalttığı, Ar – Ge harcamalarının ise uzun dönemde istatiksel olarak anlamlılık içermediği gözlemlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to test the effects of research and development (R&D) expenditures, urbanization population rate, and GDP on air transportation using panel data analysis. The analysis includes data from eight upper-middle-income countries (Turkey, South Africa, Argentina, Bulgaria, Colombia, China, Ecuador, and Malaysia) covering the period from 1995 to 2019. In this context, two different models were created to identify the factors affecting air transportation for the selected group of countries. In the first model, the dependent variable is the number of air passengers transported. In the second model, the dependent variable is the amount of air cargo transported. In both models, GDP, R&D expenditures, and the urbanization population rate are identified as independent variables. To determine whether the selected variables are stationary, unit root tests were conducted. Following the application of unit root tests and the assessment of variable stationarity, the Pedroni cointegration test was applied to examine the existence of  long-term relationship between the variables. After these two tests, the Panel ARDL coefficient estimator was used to identify the long-term relationship coefficients among the selected variables. The causal relationships among the variables were measured using the Granger causality test. As a result of the econometric analysis, it was concluded that R&D expenditures, urbanization population rate, and GDP increase the number of transported passengers in the long run. It was observed that GDP decreases the amount of air cargo transported in the long run, while R&D expenditures did not show statistical significance in the long term.