Batı Akdeniz yöresi doğal Toros sediri meşcereleri için karışık etkili çap-boy modellerinin geliştirilmesi
Development of mixed-effects diameter-height models for natural Taurus cedar stands in West Mediterranean district
Yazar: NİLSUN GÖÇER
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ÖZÇELİK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Ağaç göğüs çapı ve boyu arasındaki ilişki, büyüme ve hasılat modelleri, karbon bütçesi, zarar değerlendirme çalışmaları, meşcere yapısı ve ağaç hacim modelleri için en önemli unsurlardan birisidir. Bu çalışmada, Antalya Yöresi doğal Toros sediri meşcereleri için çap-boy modelleri geliştirilmiştir. Bu amaçla 88 örnek alanda ölçüm yapılmış ve ölçümü yapılan örnek alanların yaklaşık %80'i model geliştirmek, geri kalan yaklaşık %20'lik kısmı ise geliştirilen modeli test etmek amacıyla kullanılmıştır. Çap-boy modelinin geliştirilmesi amacıyla, allometrik bir fonksiyon kullanılmış ve karışık etkili modelleme tekniği yardımıyla, model tesadüfi ve sabit etkili parametreleri de içerecek şekilde doğrusal forma dönüştürülmüştür. Ölçüt değerleri temel alındığında, en uygun model yapısının modelin bütün parametrelerinin tesadüfi değişken içermesi durumunda elde edildiği görülmüştür.

Karışık etkili modeller, tesadüfi parametrelerin tahmini ile bir örnek alan için ortalama yanıtların kalibre edilmesine imkan sağlamaktadır. Çalışmada farklı kalibrasyon alternatifleri test edilmiş ve model kalibrasyonuna ilişkin bir örnek verilmiştir. Bağımsız bir veri seti kullanılarak elde edilen model kalibrasyon sonuçlarına göre, model kalibrasyonu için bir örnek alandan 3-5 ağaç kullanılması ile tahmin doğruluğu ve ölçüm zamanı açısından tatminkar sonuçlar alınabileceği görülmüştür. Çalışma sonucunda, diğer çalışmalardaki sonuçlara benzer şekilde, eğer kalibrasyon işlemi örnek alan düzeyinde yapılacaksa 3 ağaç, meşcere düzeyinde yapılacaksa 10 ya da daha fazla örnek ağacın kullanılması uygun olacaktır.

Abstract:
The relationship between diameter at breast height and tree height is an important in growth and yield models, carbon budget, stand description, damage appraisals, and timber volume models. In this study, a diameter-height model for natural Taurus cedar stands was developed in Antalya District. For this aim, data were collected in 88 sample plot and about 80% of plots were randomly selected for model development and the reminder (20%) used for model validation. The diameter-height model was based on an allometric model, which was linearized to include both fixed- and random-effects parameters using mixed effects modeling technique. Based on goodness-of-fit criteria, the model including random-effects in all parameters was the best. 

Mixed-effects models allow for the mean response to be calibrated for an individual plot by estimating random parameter. In this study, different calibration alternatives were tested and an example of model calibration is provided. Accordinlgy results of model calibration based on independent data, the use of three to five trees for a particular species from a plot to calibrate the model will likely provide a reasonable compromise between predictive ability and field sampling times. The results of this study support previous findings indicating that If calibrated at the plat level, three trees could be used but stand of 10 and more for an individual species may be reasonable.