Coğrafi bilgi sistemi ve bulanık analitik hiyerarşi prosesi ile güneş enerjisi santralleri için yer seçimi ve değerlendirme: Menemen örneği
Site selection and analysis of solar power plants location using geographic information system  and fuzzy analytic hierarchy process: Case study of Menemen
Yazar: HÜSEYİN KOCA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ANİME MELİS UZAR DİNLEMEK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de her geçen gün enerjiye olan ihtiyaç artmaktadır. Mevcut durumda bu ihtiyaç çoğunlukla geleneksel yöntemler ile karşılanmaktadır. Geleneksel yöntemler ile enerji üretim maliyeti, kullanılan malzemenin sınırlılığı, dışa bağımlılığı ve üretimde çevreye verilen zarar düşünüldüğünde, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılmasının kaçınılmaz olduğu anlaşılır. Yenilenebilir enerji kaynaklarından en yaygın kullanılanlardan biri de güneş enerjisidir. Türkiye mevcut coğrafi konumu bakımından güneş enejisi için büyük bir potansiyel taşımaktadır. Güneş enerjisi santrallerinin yerlerinin belirlenmesi birçok teknik, ekonomik ve çevresel kriterlere bağlıdır. Bu kriterlerin topyekûn analizi ise mekânsal bir problem olarak karşımıza çıkmakta ve CBS ortamında çözüm beklemektedir. Bu çalışmada, İzmir Menemen Bölgesi için güneş enerjisi santrali uygunluk haritasının oluşturulması amaçlanmıştır. Çalışma bölgesi olarak Menemen'in seçilmesinin nedeni ilçenin yüz ölçümünün fazla olması ve genel olarak arazinin düşük eğimli olmasıdır. Çalışmanın ilk adımında; eğim, arazi kullanımı, akarsulara uzaklık, göllere uzaklık, yollara uzaklık ve enerji nakil hatlarına uzaklık olmak üzere altı kriter belirlenmiş ve Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi kullanılarak kriterler ağırlıklandırılmıştır. İkinci adımda ise uygun olmayan alanlar belirlenmiş ve kalan alanların uygunluk seviyeleri tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Menemen'in %34,09'luk kısmının yüksek, orta ve az uygunlukta, %65,91 kısmının ise uygunsuz olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, yüksek uygunluğa sahip bölgelerde GES kurulması ile ekonomik, çevresel ve sosyal açıdan sağlanacak katkılar ortaya konulmuştur.

Abstract:
As in the whole world, energy demand is increasing day by day in Turkey. In the current state, this need is mostly supplied by conventional techniques. It is understood that the using of renewable energy sources is inevitable when considering costs of energy production, limitations of materials, external dependence and environment harm in production. Solar energy is one of the most common renewable energy sources. Turkey has a great potential for solar power in terms of its existing geographical location. The determination of location for solar power plants depends on many technical, economic and environmental criteria. Total analysis of these criteria appears to be a spatial problem and waits a geographic information system based solution. In this study, it is aimed to establish a solar power plant suitability map for Izmir Menemen region. Selection of Menemen as the study area is due to fact that the area of province is vary large, and the land has generally low slope. In the first step of study, six criteria were determined; slope, land use, distance to rivers, distance to lakes, distance to roads and distance to energy transmission lines and these criteria were then weighted using Fuzzy Analytic Hierarchy Process. In the second step, unsuitable areas are identified and the suitability levels of the remaining areas are determined. According to results, 34.09% of Menemen was found to be in high, moderate, and low suitability and 65.91% of Menemen was unsuitable. In conclusion, it was presented economic, environmental, and social contributions obteained by constructing SPPs in highly suitable sites.