Okullarda soruşturma konusu olan çocuk istismarı ve ihmali olaylarının değerlendirilmesi
Assessment of child abuse and neglect cases in schools subjected to investigation
Yazar: İBRAHİM ÇELİK
Danışman: PROF. DR. YASEMİN KEPENEKCİ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Teftişi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Denetçiler = Controller ; Okullar = Schools ; Soruşturma = Investigation ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual

Özet:
Bu araştırmada, 2012-2015 yılları arasında İstanbul'daki okullarda (okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise) gerçekleşen çocuk istismarı ve ihmali olaylarının, soruşturma dosyalarının incelenmesi yoluyla çeşitli değişkenlere göre dağılımının ortaya çıkartılması amaçlanmıştır. Nitel araştırma yaklaşımının benimsendiği araştırma "durum çalışması" niteliğindedir. Maarif müfettişlerince disiplin hukukuna göre hazırlanan 4096 soruşturma dosyasından çocuk istismarı ve ihmali ile ilgili olan tüm dosyalar (550 dosya) araştırma kapsamına alınmıştır. Böylece hedef evrenin tümüne ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında, araştırmacı tarafından geliştirilen "Soruşturma Dosyası İnceleme Envanteri" kullanılmıştır. Çocuk istismarı ve ihmalini konu alan soruşturma dosyalarında yer alan belge, bilgi ve raporlar "belge/doküman incelemesi" yöntemi ile incelenmiştir. Soruşturma dosyalarından elde edilen veriler "içerik analizi" yöntemi ile analiz edilmiştir. 
Araştırmada fiziksel, duygusal, cinsel ve ekonomik istismar kapsamında toplam 656 olaya; fiziksel, duygusal, tıbbi ve eğitimsel ihmal kapsamında ise toplam 237 olaya rastlamıştır. İstismar kategorisinde en fazla duygusal istismar alt kategorisinde; ihmal kategorisinde ise en fazla eğitimsel ihmal alt kategorisinde okullarda olaylarının yaşandığı görülmüştür. Okullardaki istismar olaylarının en fazla mayıs ayında, ihmal olaylarının ise en fazla eylül ayında yaşandığı ortaya çıkmıştır. Fiziksel istismar olayları en fazla ortaokullarda, duygusal ve cinsel istismar olayları ise en fazla liselerde yaşanmaktadır. Ekonomik istismarla ilgili ise sadece bir olay olduğu, onun da lisede gerçekleştiği anlaşılmıştır. Fiziksel ve tıbbi ihmal olayları en fazla ilkokullarda, eğitimsel ihmal olayları ise en fazla liselerde yaşanmıştır. Tespit edilen iki duygusal ihmal olayının ikisinin de liselerde yaşandığı görülmüştür. Ayrıca erkek işgörenlerin kadın işgörenlere göre hem istismar hem de ihmal olaylarını daha fazla işlediği anlaşılmıştır. Gerek istismar gerekse ihmal olaylarına erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre daha fazla maruz kaldığı tespit edilmiştir. Hem istismar hem de ihmal olaylarında en fazla şikâyette bulunan kişilerin, öğrencinin "anne-babası" olduğu görülmüştür. İstismar olaylarına "Aylıktan kesme" cezasının, ihmal olaylarına ise "Uyarma" cezasının diğer cezalara göre daha fazla sayıda teklif edildiği anlaşılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to reveal the distribution of child abuse and neglect incidents that occurred in Istanbul schools (pre-school, primary, secondary and high schools) between 2012 and 2015 by examining the investigation files according to several variables. The research, in which a qualitative research approach was adopted, was a "case study". It was that 550 of 4096 investigation files, prepared according to disciplinary law by Ministry of Education supervisors, were within the scope of the research. All of these files were included in the research, and so the entire target universe was reached. In this study, documents, information and reports, included in the investigation files related to child abuse and neglect, were examined by the method of document review. Within the scope of the research, "File Investigation Inventory" developed by the researcher was used. In the study, the data obtained from the investigation files were analyzed with the "content analysis" method. According to the research results, while a total of 656 cases within the scope of physical, emotional, sexual and economic abuse were identified, in the context of physical, emotional, medical and educational neglect, a total of 237 cases were encountered. In the study, it was found that the cases experienced mostly in the category of abuse were in the sub-category of emotional abuse, and in the neglect category mostly were in the category of neglect of education. It was concluded that the abuse cases in schools occurred mostly in May and the neglect cases occurred mostly in September. Physical abuse cases occurred mostly in secondary schools, and emotional and sexual abuse cases occur mostly in high schools. It was understood that there was only one case related to economic abuse and it was found at high school level. The cases of physical and medical neglect occurred mostly in primary schools and the most of the educational neglect cases were in high school. It was also understood that male employers committed more cases of both abuse and neglect than female employees. Male students were found to be more exposed to both incidents of abuse and neglect than female students. In both cases of abuse and neglect, the majority of the complainants were the "parents" of the student. The" "657-Salary/Pay cut" penalty for abuse cases were offered in greater numbers than other penalties. In cases of negligence, the "657-Warning" penalty was found to have been offered in greater numbers than other penalties.