Kistik fibrozis ve kistik fibrozis dışı bronşektazi hastalarının akut alevlenmelerinde c-reaktif protein ve prokalsitonin yeri
Place of procalcitonin and c - reactive protein in acute exacerbation of cystic fibrozis and non-cystic fibrosis bronchiectasis
Yazar: FIRUZ MAMMADOV
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞEHNAZ OLGUN YILDIZELİ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Bronşektazi = Bronchiectasis ; C reaktif protein = C reactive protein ; Fibroz = Fibrosis ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Kalsitonin = Calcitonin ; Kistik fibroz = Cystic fibrosis

Özet:
Giriş: C-reaktif protein  (CRP) ve prokalsitonin (PCT) enfeksiyon hastalıklarının tanı ve takibinde kullanılan inflamatuvar belirteçlerdir. Bronşektazi kistik fibroz (KF) ve kistik fibroz dışı (KF dışı) hastalarda hava yolunun bakteriyel kolonizasyonu ve tekrarlayan enfeksiyon atakları ile seyretmektedir. Klinik bulguların yanında bronşektazide akut alevlenmelerde bu belirteçlerin yeri tam olarak belirlenmemiştir. 
Amaç Çalışmanın amacı erişkin KF ve KF dışı bronşektazi hastalarında hastahane yatışı gerektiren ağır akut alevlenmelerinde CRP ve PCT'nin kliniğe katkısını tespit etmektir. 
Yöntem: Kliniğimize akut alevlenme ile başvuran 18KF (toplam 52 yatış) ve 20 KF dışı (toplam 51 yatış) bronşektazi hastalarının yatış dönemleri retrospektif olarak taranmıştır. Çalışmaya alınan hastaların cinsiyet, yaş, vücut kitle indeksi (VKI), sigara ve kronik hastalık öyküsü, kullandığı ilaçlar, kolonizasyon durumu, yatış süresi, alevlenme semptom ve bulguları, antibiyotik tedavisi, balgam kültürü, hemogram tanı esnasında ve sonrasında gönderilen günlük C-reaktif protein ve prokalsitonin sonuçları değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Her iki grubun demografik verileri karşılaştırıldığında KF olanlarda daha sık pankreatik yetmezlik saptanırken  (%83 'e %0, p<0.001), KF dışı grupta daha sık KOAH (%30'a %0, p<0.011) saptanmıştır. Ortalama yatış süresi KF hastalarında 10,6±2,5 gün, KF dışı bronşektazi hastalarında 10,0±1,9 gün olarak saptanmıştır (p>0.05).  KF hastalarında tanı anındaki CRP ve PCT seviyesi ile yatış süreleri pozitif korelasyon gösterirken (sırasıyla r:0.501, p<0.0001 ve r:0.289, p<0.04), KF dışı hastalarda bu korelasyon saptanmamıştır. Üçüncü gündeki CRP ve PCT ölçümleri KF hastalarında yatış süresi ile korelasyon gösterirken (sırasıyla r:0.481, p<0.000 ve r:0.577, p<0.000), KF dışı hastalarda sadece PCT değeri korelasyon göstermiştir (r:0.427, p<0.002). Yatış süresinin VKİ, havayolu obstrüksiyonun derecesi ve tanı anında beyaz küre (WBC) yüksekliği ile ilişkisi de gösterilememiştir. Balgamda daha önce kolonizasyon varlığının tanı anındaki WBC, CRP ve PCT düzeyleri üzerinde etkisi olmadığı gözlenmiştir. KF ve KF dışı bronşektazi hastalarında tanı anında gönderilen balgam kültürlerinde üreme olması CRP ve PCT değerlerinde anlamlı değişikliğe neden olmadı. Antibiyotik tedavisi altında günler içerisinde CRP ve PCT seviyelerinde düşme izlenmesine karşın CRP'deki düşüşün PCT'ye göre daha lineer olduğu saptanmıştır. KF hastalarında ilk 24 saatte CRP ve PCT sınırda anlamlı düşüş gösterirken  (p< 0.053), 72. saatte belirgin fark izlenmiştir (p<0.039). KF dışı olgularda ise 24. saatte fark saptanmaz iken (p<0.479),  72. saatte belirgin düşüş saptanmıştır (p<0.006). 
Sonuç: KF hastalarında tanı anındaki CRP ve PCT yüksekliği uzamış yatış ile ilişkili iken KF dışı bronşektazi hastalarında tanı anındaki ölçümlerin yatış süresi ile ilişkisi bulunmamıştır, bu nedenle KF hastalarında tanı anında bu belirteçlerin kullanımı daha anlamlıdır. Ayrıca her iki bronşektazi grubunda tedavi altında CRP'nin ve PCT'nin üçüncü günde anlamlı düşüş gösterdiği de klinik takipte akılda bulundurulmalıdır.

Abstract:
İntroduction: C-reactive protein (CRP) and procalcitonin (PCT) are inflammatory markers used in the diagnosis and follow-up of infectious diseases. Bronchiectasis is accompanied by bacterial colonization of the airway and recurrent infection episodes in cystic fibrosis (CF) and non-cystic fibrosis (non-CF) patients. In addition to clinical findings, the value of these markers in acute exacerbations of bronchiectasis has not been fully established.
Aim: The aim of the study is to determine the contribution of CRP and PCT to the clinical evaluation in severe acute exacerbations that require hospitalization in adult CF and non-CF non-bronchiectasis patients.
Methods: The admission periods of 18 CF (total 52 hospitalization) and 20 non-CF patients (total 51 hospitalization) who were referred to our clinic with acute exacerbation were retrospectively screened. We evaluated our research patients' sex, age, body mass index (BMI), history of smoking, chronic illnesses, drugs used and colonization status, duration of hospitalization, sign and symptoms of exacerbations, antibiotic therapy, blood count, C-reactive protein and procalcitonin which were measured at diagnosis and daily after hospitalization. 
Results: When demographic data of both groups were compared, it was found that pancreatic insufficiency was more frequent in CF patients (83% and 0%, p <0.001), but more frequent COPD (30% 0%, p <0.011) in the non-CF group. The mean duration of hospitalization was found to be 10.6 ± 2.5 days in CF patients and 10.0 ± 1.9 days in patients with non-CF bronchiectasis (p> 0.05). Baseline CRP and PCT levels were positively correlated with duration of hospitalization (r: 0.501, p: 0.0001 and r: 0.289, p <0.04, respectively) in CF patients, but not in non-CF patients. CRP and PCT measurements on the third day correlated with the length of hospitalization in CF patients (r: 0.481, p <0.000 and r: 0.577, p <0.000, respectively), but only PCT is correlated with duration of hospitalization period in non-CF patients (r: 0.427, p <0.002). The duration of hospitalization was not correlated with BMI, lung function data, and white blood cell (WBC) elevation at diagnosis. It was observed that the presence of colonization in sputum had no effect on the WBC, CRP and PCT levels at diagnosis. Results of the sputum cultures at the time of diagnosis in CF and non-CF bronchiectasis patients did not cause any significant change in CRP and PCT values. Despite the decrease in CRP and PCT levels during days under antibiotic treatment, the decrease in CRP was found to be more linear than that of PCT. In the CF patients, CRP and PCT showed a nearly significant decrease in the first 24 hours (p <0.053), but a marked significant difference at 72 hours (p <0.039). While there was no difference at 24th hour (p <0.479), there was a significant decrease at 72th hour in non-CF cases (p <0.006). 
Conclusions: While the diagnosis of CRP and PCT elevation in CF patients was associated with prolonged hospitalis ation period, the elevation was not associated with the duration of hospitalisation in patients with non-CF bronchiectasis, so the use of these markers in CF patients is more significant. It should also be remembered that clinically significant reduction of CRP and PCT on the third day under treatment in both bronchiectasis groups is warranted.