Animasyonlu kavram karikatürlerinin ortaokul astronomi eğitiminde kullanımı
Use of animated concept cartoons in secondary school astronomy education
Yazar: DİLEK SEÇİLMİŞ CANİKLİ
Danışman: DOÇ. DR. ERTUĞRUL ÖZDEMİR
Artvin Çoruh Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education

Özet:
Bu çalışmada ortaokul düzeyinde yaygın astronomi kavram yanılgılarını tespit etmek için kullanılabilecek bir dizi animasyonlu kavram karikatürü geliştirmek ve bu kavram karikatürleri ile bir grup ortaokul öğrencisinin astronomi kavram yanılgılarından Ay ile ilgili kavram yanılgılarını tespit etmek amaçlanmıştır. Gerçekleştirilen bu çalışmada Nicel/Betimsel araştırma modeli kullanılmıştır. Ay kavramı ile ilgili var olan kavram yanılgılarını tespit etmek ve öğrencileri bilişsel çelişkiye düşürmek için kullanılabilecek bir dizi animasyonlu kavram karikatürünün tasarlanması, geliştirilmesi ve değerlendirilmesini amaçlayan çalışmada Ay ile ilgili beş adet kavram karikatürü geliştirilerek farklı sınıf düzeylerinden bir grup ortaokul öğrencisine uygulanmıştır. 2023-2024 eğitim-öğretim yılının II. döneminde gerçekleştirilmiş olan araştırmanın örneklemini Van ili Muradiye ilçesindeki iki devlet ortaokulunda öğrenim gören her sınıf düzeyinden 197 öğrencinin olduğu on bir şube oluşturmuştur. Katılımcıları seçmek için rastlantısal olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme yöntemi uygulanmıştır. Ayrıca çalışmada ana uygulama öncesinde pilot uygulama gerçekleştirilmiş, pilot uygulamanın örneklemini de Van İli Muradiye İlçesinde bulunan bir devlet ortaokulunun 6. sınıf düzeyinde iki şubesinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmuştur. Pilot çalışma 32 kişiden oluşan örneklem grubu ile gerçekleştirilmiştir.
Ayrıca geliştirilen animasyonlu kavram karikatürlerine ek olarak öğrencilerin kavram yanılgıları ile basit hatalarını ve bilgi eksikliklerini birbirinden ayırt edebilmek için üç aşamalı kavram testi geliştirilmiş ve öğrencilerin animasyonlu kavram karikatürleri hakkındaki görüşlerini toplamak amacıyla Likert tipi maddelerden oluşan 15 maddelik bir görüş formu geliştirilerek öğrencilerin görüşleri toplanmıştır. Bu üç veri toplama aracı; prototip hazırlama, pilot uygulama, uzman görüşü alma ve düzeltme aşamalarını içeren bir süreç ile düzenlenmiş katılımcılardan toplanan veriler kavram karikatürlerini daha etkili hale getirmeye yönelik geri bildirimler elde etmek amacıyla analiz edilmiştir. Tüm analizler JAMOVI programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Çalışmanın bulguları incelendiğinde uygulanan animasyonlu kavram karikatürlerine eşlik eden üç aşamalı kavram testinin Ay ile ilgili bu çalışmaya dahil edilen kavram yanılgılarını literatürdeki çalışmaları destekleyecek şekilde tespit edebildiği, kavram karikatürü görüş formundan elde edilen bulgular da ortaokul düzeyinde tüm sınıf seviyelerinde kız ve erkek öğrencilerin bu çalışma kapsamında geliştirilen animasyonlu kavram karikatürlerini öğretici bulduğu ve beğendiği görülmüştür.

Abstract:
This study aimed to develop a series of animated concept cartoons that can be used to identify common astronomy misconceptions at the middle school level and to identify the Moon-related misconceptions of a group of middle school students among astronomy misconceptions using these concept cartoons. A quantitative/descriptive research model was used in this study. In this study, which aimed to design, develop and evaluate a series of animated concept cartoons that can be used to identify existing misconceptions about the concept of the Moon and to cause students to experience cognitive conflict, five concept cartoons about the Moon were developed and applied to a group of middle school students from different grade levels. The sample of the study, which was conducted in the second semester of the 2023-2024 academic year, consisted of eleven classes with 197 students from each grade level, studying in two public middle schools in Muradiye district of Van province. Convenience sampling, one of the non-random sampling methods, was applied to select the participants. In addition, a pilot study was carried out before the main implementation in the study, and the sample of the pilot application consisted of students studying in two classes of a public secondary school in Muradiye District of Van Province at the 6th grade level. The pilot study was carried out with a sample of 32 participants.
In addition to the animated concept cartoons, a three-tier concept test was developed to distinguish students' misconceptions from simple errors and lack of knowledge, and a 15-item Likert-type opinion form was developed to collect students' opinions about the animated concept cartoons. These three data collection tools were developed with a process that included prototype preparation, pilot implementation, expert opinion and revision stages, and the data collected from the participants were analyzed in order to obtain feedback on making the concept cartoons more effective. All analyses were performed using the JAMOVI statistical software.
When the findings of the study are examined, it is seen that the three-tier concept test accompanying the animated concept cartoons applied was able to detect the misconceptions included in this study about the Moon in a way that supports the studies in the literature, and the findings obtained from the concept cartoon opinion form show that female and male students at all grade levels at the secondary school level found the animated concept cartoons developed in this study instructive and enjoyable.