Kentsel yaşam kalitesi göstergeleri: Büyükçekmece örneğinde irdelenmesi
Quality of life indicators for urban: examination of Büyükçekmece
Yazar: GÖKNUR ÖREN ERSİN
Danışman: PROF. DR. AYKUT KARAMAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Globalleşen dünyada gelişen teknoloji ile ülkeler, bölgeler arası sınırlar önemini yitirirken kentler öne çıkmaktadır. Yapılan araştırmalar dünya nüfusunun yarısından fazlasının kentlerde yaşadığını göstermektedir. Kentte yaşayan her üç kişiden biri de kentlerin yoksul alanlarında oturmaktadır.Gelişmekte olan ülkelerin başta gelen sorunlarından olan kaynakların dağılımındaki ve nüfus kitlelerine sunulan refah ve yaşam şartlarındaki eşitsizlik sonucunda; sosyal ve ekonomik problemlerin teşhisinde yaşam kalitesi bir ölçüt olmaktadır. Buradan hareketle tanımlarsak Yaşam Kalitesi kavramı ?Topluluklar yada kişilerin hissedilen yada göstergelerle tespit olunan iyilik halidir.??Kentsel Yaşam Kalitesi? ise kişinin ihtiyaçlarını karşılama özelliklerine sahip bir çevre ile olan etkileşiminin dışa vurumunun göstergesidir. Bireyin ?iyilik hali? kentsel huzur ve yaşam kalitesinden bağımsız olmayıp sürekli bir etkileşim içerisindedir. Yaşam kalitesi arttıkça oluşan kişinin huzuru ve mutlu olma durumu kentsel yaşama ait ihtiyaçlar hiyerarşisindeki tatmini ile yakından ilgilidir. Kentsel yaşam kalitesinin arttırılması; yönlü çalışmalar, sosyal, kültürel, siyasal öğe ve süreçleri içinde barındırmaktadır.Bu çalışma kapsamında; sürdürülebilirlik kavramından yola çıkarak Kentsel Yaşam Kalitesi başlangıcından günümüze dünyada ve Türkiye'de incelenerek; Büyükçekmece İlçesi örneğinde sözkonusu göstergeler ışığında mevcut durum analizi yapılmıştır.Bu çalışma genel olarak beş bölümden oluşmaktadır:Birinci bölümde; ?sürdürülebilirlik? kavramı incelenerek, sürdürülebilir kentsel gelişme yaklaşımı ve kentsel sürdürülebilirlik göstergeleri açıklanmıştır.İkinci bölümde ise ?Kentsel Yaşam Kalitesi? tanımı ile ilgili olarak araştırmacıların yapmış oldukları tanımlar incelenmiştir. Yaşam kalitesinin fiziksel, toplumsal, ekonomik, kurumsal kalite ile psikolojik algıdan oluştuğu üzerinde durulmuştur. Kentsel yaşam kalitesi göstergelerinin bireysel ve toplumsal düzeyde öznel ve nesnel algısının değerlendirme ölçütü olduğu tespitine yer verilmiştir. Devamında kentli haklarının kentsel yaşam kalitesine ulaşmadaki araçlardan biri olduğuna dikkat çekilmiştir.Bölümün devamında dünya ve Türkiye kentsel yaşam kalitesinin tarihsel gelişimine göz atılarak; Türkiye için geçerli olan kentsel yaşam kalitesi ölçütlerine yer verilmiştir.3.bölümde Büyükçekmece İlçesi; tarihi, coğrafi yapısı, demografik özellikleri, sosyo-kültürel yapısı ve ekonomisi ile ele alınmıştır.4.bölümde Büyükçekmece'ye ait nesnel yaşam kalitesi göstergeleri incelenmiştir. İlçe merkezi nüfusunun %0.2 sine denk gelen 215 kişi ile anket çalışması yapılmıştır. Şehir gözlemleri temel alınarak anket soruları hazırlanmış, kişileri demografik yapısı ile kente bakış açıları ayrı ayrı analiz edilmek istenmiştir. Böylece kentin mevcut yaşam kaliteleri gözden geçirilmiştir.Sonuç olarak: bu çalışmanın yerel ölçekten başlayarak ulusal ölçeğe yol göstermesi amacı ile yüz yüze yapılan görüşmelerle bireylerin kişisel değerlendirmelerine bağlı olarak; kentsel yaşam kalitesini arttıran yada azaltan faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.

Abstract:
In the globalizing world with developing technology the importance of boundaries between countries and regions löse ground and urbanization stands out Research shows that more than half of the World?s population lived in cities. One of every three people living in poor urban areas of the cities.One of the biggest problems of developing countries, particularly in the distribution of the resources offered and in the result of inequality in wealth and living conditions fort he masses of the population; the Quality of Life is a measure for the diagnosis of social and economic problems. With this definition, the concept of Quality of Life ?perceived or detected wellbeing indicators of communities or people.??Urban Quality of Life? is the indicator to feature to meet the needs of a person?s interaction with the environment. Individual?s ?well-being? is not indepndent of the quality of urban peace and life is in constant interaction. The higher the quality of life of the person?s peace of mind and a happy state of being is closely associated with the satisfaction of the needs hierarchy. Improving the quality of urban life; includes many ways of studies, social, cultural and political elements and adaptation process.In the scope of this study, based on the sustainability concept Urban Quality of Life in World and Turkey from beginning to present is examined; in the lights of indicators Buyukcekmece County current situation as an example is analyzed.This work generally consists of five parts: In the first part, the concept of quality is analyzed by addressing the historical development and current process improving guidance. In the second part the researchers definitions are examined in regards to the ?Urban Quality of Life? definition concept.Quality of life in the physical, social, economic, institutional quality and focused on the psychological perception to occur. Individual and community level indicators of the quality of urban life in the perception of subjective and objective evaluation criteria are included in the determination. Continuation of the rights of the urban quality of urban life is one of the instruments have been noted in the achievement.In the first part, the consept of ?Sustainability? is reviewed, sustainable urban life development and sustainability indicators are explained.Continuation of the second part, with a glance of historical development of the Quality of Urban Life in the World and Turkey; the Quality of Urban Life criteria?s are addressed which is valid for Turkey Quality of Urban Life.In the third part, Buyukcekmece County is analyzed in historical, geographical structure, demographic characteristics, socio-culturel structure and economy scope.In the fourth section objective quality of life indicators Büyükçekmece investigated. %0.2 of the County?s population research, which is equivalent to 215 people, results are shared. The questions in the research are identified based of city analysis, with demographical structure of people. With this the current Quality of Urban Life is analyzed.In conclusion: The purpose of this study was to show the way from the local scale to the national scale depending on face to face individuals? personal assessments, to determine the factors that reduce or increase the Quality of Urban Life.