Çocuk hikâye kitaplarında illüstrasyon ve interaktif hikâye kitabı uygulaması
Illustration in children's storybooks and interaktive storybook practice
Yazar: ŞEYMA AKMAN
Danışman: PROF. DR. HARUN HİLMİ POLAT
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Ana Bilim Dalı / Grafik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Dijital illüstrasyon = Digital illustration ; Etkileşimli kitap okuma = interactive book reading ; Hikaye kitapları = Story books ; Çocuk kitapları = Children's books ; İllüstrasyon = Illustration

Özet:
Bu araştırmanın amacı illüstrasyon sanatı alanının çocuk hikaye kitaplarındaki öneminin araştırılması ve araştırma sonucunda uygulama yapılmasıdır. Araştırma 1960 sonrası yaşanan gelişmeler sonucunda ortaya çıkan dijital illüstrasyon döneminden günümüze kadar olan süreci ele alır. Bu araştırmada doküman incelemesine bağlı olarak sosyal bilimler araştırma tekniklerinden nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, konu ile ilgili görsel tarama,  literatür incelemeleri ve basılı yayın araştırması yapılarak gerçekleşmiştir. Ayrıca araştırmaya ek olarak interaktif çocuk kitabı uygulaması yapılmıştır. İnteraktif kitap çeşitleri arasından oyun kitabı uygulanmıştır. Uygulamada dijital illüstrasyon yöntemi kullanılmıştır.  Araştırma illüstrasyon sanatının çocuk hikaye kitaplarındaki rolünün anlaşılması bakımından önemlidir. Buna ek olarak araştırma dâhilinde ortaya koyulan uygulamanın interaktif çocuk kitaplarına iyi bir örnek teşkil etmesi açısından önemlidir.
İllüstrasyon sanatı tarihsel sürecinde birçok değişime uğramıştır. Teknolojiyle birlikte illüstrasyon sanatında önemli gelişmeler yaşanmıştır. Bu gelişmelerle günlük yaşantımızda karşılaşmaya başladığımız illüstrasyon sanatı, birçok alanda popüler hale gelmiştir. İllüstrasyon sanatının edebiyatta da rolü büyüktür. Metinlerin yanında tamamlayıcı ve metni destekleyen öge olan illüstrasyon sanatını kitaplarda ve dergilerde sık olarak görülür. İllüstrasyon sanatının çocuk edebiyatındaki rolü de yadsınamaz derecede büyüktür. Çocukların hayal gücünü geliştiren, renkler ve şekillerle tanıştıran, eğlendiren ve bir şeyler öğreten illüstrasyon, çocuğun hayatında önemli bir yere sahiptir. 
Çocuk kitaplarının da zaman içinde gelişimiyle birlikte interaktif kitaplar ortaya çıkmıştır. Bu alanla beraber yeni bir çalışma alanı oluşmuştur. İnteraktif kitaplar, okuyucunun da hikâyeye dâhil olarak hikâye ile etkileşim halinde bulunmasını mümkün kılmaktadır. Çocukların bilgiyi farklı yollarla öğrenerek aynı zamanda kitap okumaktan da zevk alır. İnteraktif kitapların da çeşitleri oldukça fazladır. Pop-up kitaplar ve oyun kitapları bu alanda oldukça popülerdir. Pop up kitaplarla sayfalar üç boyutlu olabilir. Böylece çocuğun ilgisi her zaman kitapta olur. Oyun kitaplarıyla kitapta yer alan seçimlerle birlikte farklı sonuçlara ulaşabilir, kendi kitabının kendi kahramanı olabilir.  İnteraktif kitaplar sayesinde öğrenmek daha eğlenceli hale gelir. Çocukların gelişimi ve kitaplarla iletişimi açısından önemli bir konuma sahiptir. Bu nedenle interaktif kitapların çocuklara daha çok okutulması ve ülkemizden bu konuda daha çok eser çıkması gerekmektedir. 
Sonuç olarak hedef kitlesi çocuklar olan interaktif kitapların ülkemizde örneği oldukça azdır. Bu nedenle yapılan hikâye kitabı uygulaması bu alanda ilerde yapılacak olan çalışmalara örnek olabilme niteliğindedir. İnteraktif kitap çeşitlerinden oyun kitabının özellikleri araştırılarak uygulanmıştır. Yetişkinlerde olan kendi seçimleriyle farklı sonuçlara ulaşma fikri çocuk kitaplarına uyarlanarak bu alanda yol gösterici bir öge konumunda olmuştur. Uygulanan hikâye kitabında çocuklar, kitapta kahraman olmuş ve seçimleri sonucu farklı sonuçlar dâhilinde farklı kazanımlar elde etmiştir. Hikâye çocuğun dikkat unsurunu tetikler niteliktedir. Dikkatli şekilde okuyan çocuklar hikâyenin sonuna ulaşacaktır. Dört farklı son olan bu hikâye kitabında çocuk kendi seçimleriyle kendi sonucunu hazırlar. Bu sonuçlar çocuğun başarısız hissetmeyeceği şekilde tamamlanmıştır. Bu kitapla birlikte çocukların da kendi fikirlerinin oluşması, merak duygusuyla sayfadaki ilgisini kaybetmemesi ve kitaplarla arasında bir bağ oluşması sağlanmıştır.  Hikâyede birbiriyle uyumlu olan renk tonları tekrarlanmış ve böyle hikâye birbirini tamamlar nitelikte olmuştur. Sayfa düzeni ve yazılar da kitapla uyumlu şekilde yerleştirilmiştir. Uygulamada kullanılan metin kafiyeli kelimelerden oluşmaktadır. Kafiyeli kelimeler sayesinde çocukların hikâyeyi melodik şekilde algılaması sağlanmıştır. Sayfalara metinler resmi ve sayfayı sıkmayacak biçimde yerleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İllüstrasyon, Çocuk Hikâye Kitabı, İnteraktif Kitap

Abstract:
The aim of this research is to investigate the importance of illustration art in children's storybooks and to make an application as a result of the research. The research deals with the process from the digital illustration period, which emerged as a result of the developments after 1960, to the present day. In this research, qualitative research method, one of the social sciences research techniques, was used depending on document analysis. The research was carried out by visual scanning, literature review and printed publication research on the subject. In addition to the research, an interactive children's book application was made. A game book was used among the interactive book types. Digital illustration method was used in the application. The research is important in terms of understanding the role of illustration art in children's storybooks. In addition, it is important that the application revealed within the research is a good example for interactive children's books.
Illustration art has undergone many changes in its historical process. Along with technology, there have been significant developments in the art of illustration. The art of illustration, which we started to encounter in our daily lives with these developments, has become popular in many fields. The art of illustration also plays an important role in literature. The art of illustration, which is a complementary and supporting element besides texts, is frequently seen in books and magazines. The role of illustration art in children's literature is undeniably great. Illustration, which develops the imagination of children, introduces them to colors and shapes, entertains and teaches, has an important place in the child's life.
Interactive books have emerged with the development of children's books over time. A new working area has been created with this area Interactive books enable the reader to interact with the story by being included in the story. Children also enjoy reading books by learning information in different ways. Interactive books are also very diverse. Pop-up books and playbooks are very popular in this area. With pop-up books, the pages can be three-dimensional. Thus, the child's interest is always in the book. With the playbooks, he can reach different results with the choices in the book, and he can be his own hero of his own book. Learning becomes more enjoyable thanks to interactive books. It has a very important position in terms of children's development and communication with books.
The aim of the research is to investigate the development process of illustration art and its effect on new fields created by technology. In addition, traditional and digital techniques of the art of illustration have been researched, and its importance in children's books has been included. In the study, the importance of the text and picture in children's books was investigated and information was given about the effects of the interactive book on the child. Finally, the story book application has made in accordance with the research. With the applied story book, it has aimed to increase the research spirit and learning desire of the child and to make reading enjoyable. For this reason, interactive books should be taught to children more and more works should be produced in our country. 
As a result, there are very few examples of interactive books whose target audience is children in our country. For this reason, the storybook application is an example for future studies in this field. The application was made with the types of interactive books obtained within the scope of the research. The features of the playbook, which is one of the interactive book types, were investigated and applied. The idea of reaching different results with their own choices in adults has been adapted to children's books and has become a guiding element in this field. In the applied story book, children became heroes in the book and achieved different gains within different results as a result of their choices. The story triggers the child's attention factor. Children who read carefully will reach the end of the story. In this storybook, which has four different endings, the child prepares his own conclusion with his own choices. These results are completed in such a way that the child does not feel a failure. With this book, it was ensured that the children formed their own ideas, did not lose their interest in the page with a sense of curiosity, and formed a bond with the books. Color tones that are compatible with each other in the story were repeated and such a story complemented each other. Page layout and texts are also placed in harmony with the book. The text used in the application consists of rhyming words. Thanks to the rhyming words, the children were able to perceive the story melodically. The texts are placed on the pages in a way that does not overwhelm the picture and the page.

Keywords: Illustration, Children's Storybook, Interactive Book