Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocukların beslenme durumunun değerlendirilmesi
Determination of the nutritional status of children with attention deficit hyperactivity disorder
Yazar: ESMA ENERGİN
Danışman: PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Dikkat = Attention ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Öğrenciler = Students

Özet:
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB); çocukluk döneminin en sık görülen psikiyatrik hastalıklarından biridir. Bu çalışma; DEHB tanısı almış okul çağı çocukları ile aynı yaş grubundaki sağlıklı çocukların beslenme durumunun ve çeşitli antropometrik ölçümlerinin karşılaştırılması amacıyla planlanmıştır. Çalışmaya 8-11 yaşları arasında, doktor tarafından DEHB tanısı almış 100 çocuk ile sağlıklı 100 çocuk katılmıştır. Çocuklardan 3 günlük besin tüketim kaydı alınmış ve yaş gruplarına uygun enerji ve besin ögesi gereksinmeleri değerlendirilmiştir. Bu çocukların vücut ağırlığı, boy uzunluğu, üst orta kol çevresi, bel çevresi, kalça çevresi ile el kavrama gücü ölçümleri alınmıştır. Tüm antropometrik ölçümlerinin DEHB olan çocuklarda, diğer çocuklardan belirgin şekilde daha düşük olduğu bulunmuştur (p>0.05). Hastalığın tedavisi için ilaç kullanan DEHB tanılı çocukların, kullanmayanlardan daha kısa boy uzunluğuna ve düşük vücut ağırlığına sahip olduğu saptanmıştır (p>0.05). Çalışmaya katılan DEHB tanılı gruptaki erkek çocukların; enerji (%69.7±17.2), karbonhidrat (%48.0±6.2), posa (%57.2±13.9) ve kalsiyum (%66.8±27.6), kız çocukların ise karbonhidrat (%47.4±5.2), posa (%63.0±15.9) ve kalsiyum (%68.9±23.2) gereksinmelerini karşılayamadığı bulunmuştur. Diğer gruptaki erkek çocukların karbonhidrat (%47.8±5.6) ve posa (%67.0±17.5), kız çocukların ise sadece posa (%48.3±6.3) gereksinmesini karşılayamadığı anlaşılmıştır. Değerlendirilen makro ve mikro besin ögesi tüketim miktarlarının, DEHB tanılı çocuklarda diğer gruptaki çocuklardan daha düşük olduğu görülmüştür. Erkek çocuklarda değerlendirilen tüm besin ögelerinin, kız çocuklarda ise enerji, protein, yağ, doymuş yağ, tekli doymamış yağ asitleri, karbonhidrat, niasin ve çinko tüketim miktarları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05). Çalışma sonunda; DEHB tanısı olan çocukların sağlıklı büyüme ve gelişmeleri için beslenme durumları ile alışkanlıklarının da değerlendirilip düzenlenmesinin önemli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is one of the most common psychiatric disorders of childhood. The aim of this study is to draw a comparison between school-age children with ADHD and those who are healthy in terms of nutrition status, to compare certain anthropometric measures. A total of 200 eight to eleven-year-old children, one half with ADHD and the other half being healthy, voluntarily participated in the study. The participants? food consumption was recorded for three days and evaluated by the energy and food requirements for their age. Certain measurements were made concerning the participants? body weight, stature, upper arm, waist, hip circumference and hand grip strength. It was discovered that the children with ADHD have lower anthropometric measures than the others (p>0.05). Another finding is that those children who take medications for their ADHD are shorter and lower (p>0.05) than those who do not. It was determined that male children participating in the study and diagnosed with ADHD could not meet their needs for energy (69.7%±17.2), carbohydrate (48.0%±6.2), fiber (57.2%±13.9) and calcium (66.8%±27.6), while female children could not meet their needs for carbohydrate (47.4%±5.2), fiber (63.0%±15.9) and calcium (68.9%±23.2). It was concluded that male children in the other group could not meet their needs for carbohydrate (47.8%±5.6) and fiber (67.0%±17.5), and female children could not meet only their fiber needs (48.3%±6.3). Consumption of macro and micro nutritional elements evaluated in the study were found lower in children with ADHD than those in the other group. There was a statistically significant difference in the consumptions of all the nutrient elements evaluated in male children, as well as the consumptions of energy, protein, fat, saturated fat, mono unsaturated fatty acids, carbohydrate, niacin and zinc in female children (p<0.05). As a result of the study, it was concluded important to evaluate and arrange the nutritional status and habits of children diagnosed with ADHD for a healthy growth and development.