Kritik hasta çocuklarda sürekli renal destek tedavi yöntemleri ve dozlarının prokalsitonin düzeyine etkileri
Effects of continuous kidney replacement therapy methods and doses on procalcitonin levels in critically ill children
Yazar: ARİFE UFACIK YÖNDEM
Danışman: PROF. DR. DEMET DEMİRKOL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş: Çocuk yoğun bakım ünitelerinde yatan kritik hasta çocuklarda, sepsis, metabolik bozukluklar, sıvı-elektrolit dengesizliği gibi farklı nedenlerle renal replasman tedavileri (RRT) yapılmaktadır [1, 2]. Renal replasman tedavisi yapılan hastaların bir kısmında eşlik eden inflamatuvar veya enfeksiyon hastalıkları vardır ve bu grupta prokalsitonin (PCT) izlemi yapılması önemlidir. Prokalsitonin enfeksiyon tedavisinde yol gösterici bir biyobelirteç olduğu için RRT ile PCT arasındaki ilişki mortaliteyi etkileyebilir [2-7]. Literatürde RRT yöntemleri ve dozlarının PCT düzeylerine etkisi üzerine yeterli çalışma yoktur. Nadir erişkin çalışmalarında değerlendirilen hasta sayıları azdır. Çocuk hasta gruplarını inceleyen nadir çalışma vardır. Renal replasman tedavi yöntemlerinin PCT düzeyleri üzerine etkisiyle ilgili veriler çelişkilidir. Renal replasman tedavisi alan hastalarda PCT düzeyleri değişmemiş veya azalmıştır [8, 9]. 
Amaç: Çalışmanın amacı kritik hasta çocuklarda RRT yöntemlerinin, mebran özelliklerinin ve dozlarının PCT düzeyine etkisini araştırmaktır. 
Gereç ve Yöntemler: Mayıs 2021- Kasım 2023 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları A.B.D Çocuk Yoğun Bakım ünitesinde izlenen, santral venöz veya arteryel kateteri olan ve dâhil edilme kriterlerini karşılayan hastalar çalışmaya alındı. Çalışmaya en az 24 saat RRT alan hastalar dâhil edildi. Bu konuda yapılmış olan çalışmalarda RRT'nin PCT düzeyine net etkisi bilinmediği için hedef hasta sayısı belirlenemedi. 
Hasta verileri ileriye yönelik hasta izlem dosyasından toplandı. Hastaların yaşı, cinsiyeti, vücut ağırlığı, vücut yüzey alanı, vital bulguları, RRT gereksinim nedeni, altta yatan hastalığı, uygulanan dolaşım ve solunum desteği, RRT yöntemi ve dozu kaydedildi. Prokalsitonin düzeyleri, RRT başlangıcında (T0), on ikinci (T12) ve yirmi dördüncü (T24) saatlerinde kaydedildi. 
Pediatrik hastalık ciddiyet skoru-III (PRISM-III) skoru, pediatrik mantıksal organ disfonksiyon skoru (PELOD-2) skoru, pediatrik ardışık organ yetersizliği değerlendirme skoru (pSOFA), vazoaktif-inotropik skor indeksi (VİS), yoğun bakımda kalış süresi ve sağkalım kaydedildi. Hastaların PCT düzeyleri; RRT yöntemleri, dozları ve membran tiplerine göre analiz edildi. 
Tanımlayıcı istatistiklerde ortalama, standart sapma, medyan, minimum, maksimum değer, frekans ve yüzde kullanıldı. Değişkenlerin dağılımı Kolmogorov-Simirnov testi ile kontrol edildi. Niceliksel verilerin karşılaştırılmasında Kruskal-Wallis ve Mann Whitney U testi kullanıldı. Tekrarlı ölçüm analizinde Wilcoxon testi kullanıldı. Değişkenler arası korelasyon Spearman Korelasyonu ile test edildi. İstatistiksel analizlerde SPSS 28.0 kullanıldı. P <0,05 istatistiksel anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Hastalarımızın %50'si kızdı (n=20). Hastaların yaş ortalaması 71,1±64,1 (1-204) ay, kilo ortalaması 24,01±20,3 (3,3-70) kg idi. Hastalık şiddeti skorları PRISM-III ortalama 20,4 ± 8,4 (3-40), PELOD ortalama 28,8 ± 18,0 (1-64), pSOFA ortalama 14 ± 5,2 (1-24) idi. Hastaların %48,7'si vazopressör tedavi aldı ve VIS medyanı 55 (5 – 2037) idi. Hastalar CRRT nedenlerine göre şu dört gruba ayrıldı: Sepsis-inflamasyon %22,5 (n:9), metabolik bozukluklar %22,5 (n:9), akut böbrek hasarı %27,5 (n:11) sıvı yüklenmesi %27,5 (n:11). Hastalarımızın %35'i (n:14) takip sırasında kaybedildi. Çalışmamızda RRT T0 PCT ortanca değeri 3.62 (0,6-25,25), T12 PCT ortanca değeri 7,42 (0,6-28,32), T24 PCT ortanca değeri 7,7 (0,59-29,95) idi. Prokalsitoninin zirve düzeyine T12'de ulaşması sebebiyle, T0 PCT düzeyi analizlere dahil edilmedi. Yirmi dördüncü saat PCT değeri ise T12'ye göre değişim göstermedi (p> 0.05). Prokalsitonin düzeyleri RRT yöntemi, hızı ve kullanılan membranlardan etkilenmedi (p<0,05).
Sonuçlar: Çalışmamızın sonuçlarına göre T12. ve T24 PCT değerleri kullanılan membran tipi, CRRT yöntemi ve dozlardan etkilenmedi (p<0,05).
Anahtar kelimeler: Prokalsitonin, CRRT, kritik hasta çocuk

Abstract:
Introduction: Sepsis is present in most patients undergoing continuous renal replacement therapy (CRRT) or develops during follow-up, making it important to monitor procalcitonin (PCT) in this group. In the literature, there is not enough data on the impact of CRRT methods and doses on PCT levels in adult or pediatric patient groups, and the results of existing studies are contradictory. 
Aim: Our study aims to investigate the effect of CRRT methods and doses on PCT.
Materials and Method: The study included 40 patients who were followed in the Pediatric Intensive Care Unit of Istanbul Faculty of Medicine and underwent CRRT for at least 24 hours between May 2021 and October 2023. The study is prospective in design. PCT levels of patients were studied before starting CRRT (T0), at the 12th hour (T12), and the 24th hour (T24) of treatment. The results were analyzed using SPSS 28.0. 
Results: Fifty percent of our patients were female (n=20). The mean age of the patients was 71.1 ± 64.1 (1-204) years, and a mean weight of 24.01 ± 20.3 (3.3-70) kg. The disease severity scores were as follows: PRISM-III mean 20.4 ± 8.4 (3-40), PELOD mean 28.8 ± 18.0 (1-64), pSOFA mean 14 ± 5.2 (1-24). Forty-eight-point-seven percent of the patients received vasopressor therapy, with a VIS median of 55 (5 – 2037). According to the reasons for CRRT, patients were divided into four groups: sepsis-inflammation 22.5% (n:9), metabolic disorders 22.5% (n:9), acute kidney injury 27.5% (n:11), fluid overload 27.5% (n:11). Thirty-five percent of our patients (n:14) died during follow-up. In our study, the PCT median value at T0 was 3.62 (0.6-25.25), T12 PCT median value was 7.42 (0.6-28.32), T24 PCT median value was 7.7 (0.59-25.25). 29.95). Since PCT reaches its peak at the T24, T0 PCT level was not included in the analysis. The twenty-fourth hour PCT value did not change compared to the twelfth hour (p> 0.05). Procalcitonin levels were not affected by the RRT method, speed and membranes used (p<0.05).
Conclusion: According to the results of our study, PCT values at the 12th and 24th hours were not affected by the type of membrane used, CRRT methods, and doses (p<0.05) 
Keywords: Procalcitonin, CRRT, Critically ill child