Türkiye'deki hekimlerin kuduz hastalığıyla ilgili bilgi ve tutumlarınının değerlendirilmesi /
Yazar: İSMAİL GÖNEN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET SOYSAL
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Doktorlar = Physicians ; Hastalık = Disease ; Kuduz = Rabies ; Kuduz virüsü = Rabies virus ; Profilaksi = Prophylaxis ; Türkiye = Turkey

Özet:
Giriş ve Amaç: Kuduz hastalığı, gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkelerdemortaliteye neden olan endemik infeksiyöz bir hastalıktır. Türkiye'de her yıl 167.000kişi kuduz şüpheli hayvan ısırığı nedeniyle sağlık merkezlerine başvurmaktadır. Buçalışmamızda Türkiye'deki hekimlerin kuduz hastalığı hakkındaki bilgi vetutumlarını değerlendirmeyi amaçladık.Gereç ve Yöntem: Çalışmamız bir anket çalışması olup, hekimlerin temel kuduzbilgisini ve kuduz şüpheli hayvan ısırıklarında klinik yaklaşımı ölçmeyi hedefleyensorular içermektedir. Çalışmamız kesitsel ve tanımlayıcı bir analitik çalışma olaraktasarlandı. Kesitsel kısmında İstanbul'da çalışan hekimlerle araştırma anketimiz yüzyüze uygulandı. Araştırmamızın tanımlayıcı kısmında ise Türk Tabipleri Birliğineüye olan hekimlere internet tabanlı anketimiz mail veya web sayfası aracılığı ileulaştırıldı.Bulgular: Çalışmamızın kesitsel kısmında 890 hekim, tanımlayıcı kısmında ise 1541hekim anketimizi yanıtladı. Çalışmaya katılan hekimlerin kuduz bilgileri 100üzerinden puanlandığında, temel kuduz bilgisi kesitsel çalışmamızda ortalama 64,5±16 puan, tanımlayıcı çalışmamızda ortalama 68,7±15 puan olarak bulunurken,klinik kuduz bilgisi kesitsel çalışmamızda ortalama 62,86±12,3 puan, tanımlayıcıçalışmamızda ortalama 62,5±12,5 puan olarak saptanmıştır. Temas sonrası kuduzprofilaksisinde (TSKP) birinci adım olarak yapılması gereken uygun yara temizliğinikesitsel çalışmamızda hekimlerin % 68,8'nin, tanımlayıcı çalışmamızda hekimlerin%53,7'nin bilmediği saptanmıştır. Ayrıca TSKP'de ikinci adım olarak kabul edilenkuduz immunglobulini ve aşısının birlikte uygulanması gerektiğini kesitselçalışmamızda hekimlerin % 38,4'ünün, tanımlayıcı çalışmamızda %48,7'sininbilmediği tespit edilmiştir. Bunun yanında kesitsel çalışmamızda hekimlerin%79'nun, tanımlayıcı çalışmamızda hekimlerin %70,3'ünün HDCV aşısının dozunubilmediği, kesitsel çalışmada hekimlerin %37,6'sının, tanımlayıcı çalışmamızdahekimlerin %39,9'unun kuduz aşısı takvimini bilmediği, kesitsel çalışmamızdahekimlerin % 30'nun, tanımlayıcı çalışmamızda hekimlerin % 31,7'sinin HDCVaşısını uygulama şeklini ve bölgesini bilmediği tespit edilmiştir.Sonuç: Bu çalışmayla hekimlerin temel ve klinik kuduz bilgilerinin düşük olduğusaptanmıştır. Ayrıca hem kesitsel hem de tanımlayıcı çalışmamızdan elde edilensonuçların çok paralellik göstermesi ve internet tabanlı anket uygulamasının getirdiğikolaylıklar nedeniyle web tabanlı anketler, epidemiyolojik çalışmalarda daha yaygınkullanılabilecek bir yöntem olarak görülmektedir.Anahtar Kelimeler: Kuduz hastalığı, Temas sonrası profilaksi, Kuduz bilgisi,Kuduz şüpheli hayvan ısırığına yaklaşım, Türk hekimleri

Abstract:
Introduction: Rabies is an endemic infectious disease and one of the most importantcause of human mortality in especially underdeveloped and developing countries. InTurkey every year 167.000 people apply with suspected animal bites to health-careunits. In this study we investigated awareness of rabies knowledge and clinicalapproach about animal bites in Turkish physicians.Methods: The study designed as a cross-sectional, descriptive and analytical study.Firstly, the questionnare was completed by face to face with medical doctors whoworks in İstanbul. Secondly, the internet-based questionnaire was administrered to73.000 Turkish physicians who enrolled as a member of Turkish MedicalAssociation. We used a questionnare included demographic information, basicknowledge of rabies and management of rabies in animal bites.Results: Overall 1541 and 890 physicians answered our descriptive and crosssectional questinnaires respectively. As rabies knowledge of responders in twoinvestigations evaluated over 100 points, average scores based on basic rabiesknowledge of responders are 64,5±16 and 68,7±15 points in cross-sectional anddescriptive study respectively. Whereas mean scores based on clinical rabiesknowledge of responders are 62,8±12 and 62,5±12 points in cross-sectional anddescriptive study respectively. However 68 % of physicians in cross-sectioanal studyand 53,7 % of physicians in descriptive study don?t know proper cleaning of woundas a first line treatment in post-exposure prophylaxis. In addition, 38,4% ofphysicians in cross-sectional study and 48,7% of physicians in descriptive study,don?t know administration of vaccine together with immunoglobulin in postexposureprophylaxis. Hovewer, we found that correct doses of vaccine weren?tknown by 79% of physicians in cross-sectional study and 70,3% of physicians indescriptive study. Correct site and route of vaccine administrations also weren?tknown by 37,6% of physicians in cross-sectional study and 39,9% of physicians indescriptive study. Moreover, 30% of physicians in cross-sectional study and 31,7%vof physicians in descriptive study, don?t know correct vaccine schedule in postexposureprophylaxis.Conclusion: We found that basic and clinical rabies knowledge of Turkishphysicians are not enough. This study also underlines that because of cross-sectionaland descriptive study?s results are smilar and simplicity of questionnaire application,the internet-based questionnaires can be used frequently in epidemiologicalresearches.Keywords: Rabies diseases, Post-exposure prophylaxis, Knowledge of rabies,Aproachment of animal bites which suspected rabies, Turkish physicians.