Tip 1 diyabetes mellitus tanılı çocuklarda anemi parametrelerinin metabolik kontrol üzerine etkileri /
Yazar: SENEM AYÇA
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE NİLGÜN SELÇUK DURU
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Büyük Çocuk servisi kronik hastalık polikliniğinde  Tip 1 Diyabetes Mellitus (Tip 1 DM) tanısı ile izlenen çocukların dosya tetkiklerinden anemi insidansının belirlenmesi ve bu hastalarda anemi parametreleri ile  metabolik kontrol arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Çalışma 2012-2013 tarihleri arasında; S.B. Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Kronik Hastalık polikliniğinden Tip 1 Diabetes Mellitus tanısı ile  izlenen hastalarda yapılmıştır. Olguların cinsiyeti, yaşı, başvuru anındaki yaşı, kan glukoz değeri (mg/dl cinsinden), metabolik takibi yansıtan glikozile hemoglobin değerleri, kg başına kullandığı insülin düzeyleri, anemi sıklığı ve tiplerini belirlemek için demir, TDBK, ferritin, folat, B12 vit ve hemogram parametrelerinden hemoglobin, hematokrit, RBC, MCV, RDW, MCH, MCHC incelenmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya yaş ortalamaları 12,5±3,8 yıl olan 15 kız 18 erkek toplam 33 hasta, yaş ortalamaları 12,2±3,5 yıl olan 15 kız 18 erkek toplam 33 kontrol grubu dahil edildi Grupların cinsiyet oranlarında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Hasta grubun %18,2'si yeni tanıydı. Diyabet süre ortalaması 8,4±11,4'dü.  HbA1c ortalaması 10,6±2,9, insülin kg/gün 0,7±0,2 üniteydi. hemoglobin, Değerlendirilen anemi parametrelerinden ferritin ve folat kontrol grubunda anlamlı düşüktü. TDBK  ise hasta grubunda anlamlı düşük saptandı. Hemoglobin, hematokrit, MCV ve MCH ortalamaları hasta grupta kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermedi. Hasta grupta HbA1c ile folat düzeyi ve MCHC arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. İnsülin/kg/gün ve diyabet süresinin anemi parametreleri ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkisi yoktu. Hasta grupta hemoglobin düzeyi 12 gr/dL altında olan olguların ferritin ve RBC ortalamaları 12 gr/dL ve üstünde olan olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düşük saptandı (p=0,027 p=0,041). 
Sonuç: Değerlendirilen anemi parametrelerinde hasta grubu ve kontrol grubunda anlamlı bir fark saptanmadı. Anemisi olan tip 1 diyabet hastalarında demir eksikliği anemisi en sık gözlendi. Tip 1 diyabette anemi sıklığını ve metabolik kontrolle ilişkisini belirleyebilmek için daha yaygın epidemiyolojik çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Tip 1 diyabet, anemi, HbA1C, insülin, çocuk.

Abstract:
İntroduction: Anemia parameters in children with diabetes mellitus (DM) type 1 and their association with metabolic control has received little attention in the literature. We aimed to determine the incidence of anemia and investigate anemia parameters and their association with metabolic control in pediatric diabetes mellitus type 1 patients. 
Materials and methods: We performed a retrospective case control study using medical records of 33 patients with type 1 diabetes and 33 healthy children with similar age and gender distributions. In both groups, red blood cells (RBC), hemoglobin (HGB), hematocrit (HCT), mean corpuscular volume (MCV), mean corpuscular HGB (MCH) as hemogram parameters and iron, total iron-binding capacity, ferritin, vitamin B12, and folate as anemia parameters were noted. In the case group, HbA1c levels, duration of diabetes, and insulin SC treatment dose (insulin/kg/day) were also noted.  
Results: Duration of diabetes was 8.4±11.4 months, HbA1c levels were 10.6±2.9 and insulin treatment doses were 0.7±0.2 u/kg/day. Hemogram parameters (HGB, HCT, MCV, and MCH) comparison with case group and control group were non-significant. Total iron-binding capacity (TIBC) in patients was lower than controls. Folate and ferritin in patients were higher than controls. Folate levels showed significant negative correlation with HbA1c (p = 0.049).  
Conclusion: According to the study, DM type 1 did not increase the risk for anemia in children. Ferritin was higher in patiens than controls, which suggests that inflammation was present in patients with DM type 1. 

Keywords:   Anemia, Diabetes mellitus type 1, HbA1c, insulin, children