Engelli kardeşi olan ve olmayan normal gelişim gösteren 7-12 yaş aralığındaki çocukların  zihin kuramı becerilerinin incelenmesi
Investigating of the theory of mind skills of normally developed 7-12 aged children with siblings with or without disability
Yazar: UMUT HAYDAR COŞKUN
Danışman: PROF. DR. DİĞDEM MÜGE SİYEZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Kardeş ilişkileri = Sibling relationship ; Kardeşler = Brothers ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Zihinsel gelişim = Mental development ; Zihinsel yetenekler = Mental talents ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu çalışmanın amacı, engelli kardeşi olan ve olmayan normal gelişim gösteren 7-12 yaş aralığındaki çocukların zihin kuramı yetilerini incelemektir. Araştırma kapsamında İzmir ili sınırları içerisinde, çeşitli okullarda eğitimine devam eden engelli kardeşi olan ve normal gelişim gösteren 83 (43 Kız 40 Erkek) ile engelli kardeşi olmayan ve normal gelişim gösteren 86 (43 kız, 43 erkek) çocuk çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırma kapsamında zihin kuramı yetilerini ölçmek için Gözlerden Zihin Okuma Testi Çocuk Formu; katılımcıların alıcı dil düzeylerini belirlemek için Peabody Resim ve Kelime Testi; sosyo-demografik verileri toplamak için araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu uygulanmıştır.  Normal dağılım varsayımlarının sağlanması sebebiyle engelli kardeşi olan ve olmayan normal gelişim gösteren çocukların zihin kuramı yetileri bağımsız gruplar için t testi kullanılmış, kardeş durumu ve cinsiyet, anne ve baba birlikteliği, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve son olarak ebeveynlerin toplam geliri ortak etkisini incelemek için ise, iki yönlü varyans analizi kullanılmıştır.  Araştırmanın verilerinin analizinde ise, SPSS 18.00 isimli program kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda ise, şu bulgular elde edilmiştir. Engelli kardeşi olan ve olmayan normal gelişim gösteren çocukların zihin kuramı yetileri, engelli kardeşi olmayan normal gelişim gösteren çocuklar lehine anlamlı bir fark göstermektedir. Alt problemler için değerlendirildiğinde ise, engelli kardeşi olan ve olmayan grupta kız katılımcıların erkek katılımcılara göre, ebeveynleri ayrı olan katılımcıların birlikte olan katılımcılara göre daha yüksek zihin kuramı yetilerine sahip olduğu,  annelerin eğitim durumu, babaların eğitim durumu ve ebeveynlerin toplam geliri arttıkça zihin kuramı yetilerinin de arttığı bulgulanmıştır. Fakat cinsiyet, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve ebeveyn toplam geliri ile kardeş durumu ortak etkisine bakıldığında bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür. Elde edilen bu bulgular literatürdeki diğer bulgularla tartışılmış, çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to investigate theory of mind skills of normally developed children between ages 7-12 and who have and who do not have retarded sibling.  Within the study, 83  normally developed children( 43 girls, 40 boys) who have retarded siblings going on their education in several schools in İzmir and 86 normally developed  children( 43 girls, 43 boys)  who do not have retarded siblings have been included.      In order to measure theory of mind skills Reading the Mind in the Eyes Test(RMET) Child Form was used.  Levels of receptive language of participants was determined by Peabody  Picture Vocabulary Test. Personal information form developed by researcher was used to  gather socio-demographic information. In order to provide normal distribution assumption,   independent samples t test was used for theory of mind skills of children who have and who do not have siblings. Two way ANOVA was used for  cumulative effect of parent  income, mother education level, father education level, sibling status and sex, father-mother togetherness.    SPSS 18.00 programme was used to analyze data.  Results of this sutdy are:  Difference between theory of mind skills of  normally developed children who have and who do not have retarded sibling is significant. When it is evaluated for sub problems, girl participants have higher scores in children  who have and who do not have retarded sibling. Children who have seperate parents have  also founded to have higher scores than children whose parents are together. When mother education level, father education  level,  parent income increase, skills of theory of mind also increases. However, when cumulative effect of sex, mother education level, father education  level,   sibling status is taken into account, difference is not statistically significant.   Findings are discussed with other findings in  literature, several suggestions are made.