Ülseratif kolit hastalarında beslenme durumu, inflamasyon belirteçleri ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Determining the nutritional status, assessment of quality of life and inflammatory markers  of patients with ulcerative colitis
Yazar: İZZET ÜLKER
Danışman: DOÇ. DR. GAMZE AKBULUT
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Kolit = Colitis ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Bu çalışma, ülseratif kolit hastalarının beslenme durumlarının inflamatuvar belirteçlere olan etkilerini ve yaşam kalitelerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Gazi Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Kliniğine Şubat - Temmuz 2016 tarihleri arasında başvuran remisyon dönemindeki ülseratif kolit hastaları üzerinde yapılmış kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya remisyon dönemindeki yaşları 19-65 yıl arasında değişen 17 kadın ve 27 erkek olmak üzere toplam 44 hasta dahil edilmiştir. Erkek bireylerin yaş ortalaması 49,1±11,67 yıl iken, kadın bireylerin yaş ortalaması 45,3±10,7 yıldır. Çalışmada bireylerin genel özellikleri, beslenme alışkanlıkları, besin tüketim sıklıkları, yaşam kalite ölçeği, beck depresyon ölçeği ve besin tüketim kayıtları sorgulanmıştır. İnflamatuvar belirteçlerden C-reaktif protein (CRP) ve lökosit sayısı hastaların rutin biyokimyasal bulgularından kalprotektin sonuçları ise görüşme sonrasında alınan gaita örneğinden elde edilmiştir. Besin tüketim kayıtlarından bireylerin diyet inflamasyon indeks skorları elde edilmiştir.  Çalışmaya katılan erkek bireylerin boy uzunluğu ortalama 175,7±6,27 cm ve kadınların ise ortalama 161,1±5,61 cm bulunmuştur. Vücut ağırlığı erkek bireylerde ortalama 81,9±12,58 kg, kadınlarda 68,4±8,79 kg saptanmıştır. Erkek bireylerin BKİ ortalaması 26,5±3,86 kg/m2, kadın bireyler için de 26,4±3,52 kg/m2 bulunmuştur. Erkeklerin diyetle ortalama enerji alımları 1705,6±576,33 kkal/gün, kadın bireylerin ise 1741,8±394,16 kkal/gündür. Erkek bireylerde CRP ve kalprotektin düzeyleri sırasıyla 4,6±2,56 mg/dL, 251,7±240,7 µ/gr, kadınlarda 4,4±1,95 mg/dL ve 322,2±62,66 µ/g'dır. Diyet inflamasyon indeksi ve CRP arasında pozitif yönde, iyi derecede ve istatiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (r=0,600; P<0,001). Diyet inflamasyon indeksi çeyreklikleri ile kalprotektin seviyesi değerlendirildiğinde ise Q1-Q2, Q1-Q3, Q1-Q4, Q2-Q4 ve Q3-Q4 arasında pozitif yönde, mükemmel derecede istatiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (rho=0,864; P<0,001). Sonuç olarak ülseratif kolit hastalarında beslenme durumunun hastalığın seyrini ve inflamatuvar belirteçleri etkilediği gösterilmiştir. Ancak bu sonuçlar örneklem sayısından etkilenebileceğinden daha geniş kapsamlı, daha uzun takipli çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
This study was conducted on the purpose of nutritional status of ulcerative colitis patients which affect to the inflamatuar markers and evaluate to the quality of patients life. This research was a cross-sectional study on ulcerative colitis patients in remission who applied the clinic of Gastroenterology of Gazi University Medical Center in February-July 2016. This study includes total 44 patients, 17 of them female and 27 of them male, and they were varying between 19 and 65 years old. While the average age of males was 49.1±11.67, the females was 45.3±10.7 years old. In this study, the general aspects of persons, dietary habits, the frequency of food consumptions, scale of the quality of life, the scale of beck depression, and the records of food consumption was asked. C-reaktif protein (CRP) which is an inflamatuar marker and the number of leukocyte were obtained by routine biochemical results, on the other hand, calprotectin results were obtained by taking stools sample after face-to-face negotiation with patients. Dietary inflammation index scores of individuals were obtained from their food intake records. The average height of male attending this study was found 175.7±6.27 cm and the average height of female was found 161.06±5.61 cm. The average body weight of male and female was determined 81.9±12.58kg and 68.4±8.79kg, respectively. The BMI mean of male was found 26.5±3.86 kg/m2 as well as for female was found 26.4±3.52 kg/m2. Consumption of energy for male and females were found 1705.6±576.33 kcal/day and 1741.8±394.16 kcal/day, respectively. The average of CPR and calprotectin for males were found 4.6±2.56mg/dl and 251.7±240.6 μg/g, respectively. The average of CPR and calprotectin levels for females were found 4.4±1.95 mg/dl and 322.2±262.66 μg/g, respectively. We found that positive and statistically significant correlations between dietary inflammation index and CRP (r=0,600; P<0,001). In this study, we found that positive and statistically significant correlation between Q1-Q2, Q1-Q3, Q1-Q4, Q2-Q4, and Q3-Q4 in the assessment of calprotectin level and dietary inflammation index, according to the quarter levels (rho=0,864; P<0,001). As a result, the diet in ulcerative colitis patients affects inflamatuar markers and the course of a disease. These results, however, can be affected by number of samples, that's why it needs to do more comprehensive and much longer following studies.