Böbrek transplantasyonu yapılmış hastalara verilen eğitimin hastaların yaşam kalitesi, tedaviye uyumları ve yaşadıkları ruhsal sorunlar üzerine etkisi
The effect of the education given to the patients undergone kidney transplantation on the life quality and adaptation to the treatment and mental problems the patients experienced
Yazar: MEHTAP CÜRCANİ
Danışman: DOÇ. DR. MEHTAP TAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Depresyon = Depression ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Böbrek transplantasyonu yapılmış hastalara verilen eğitimin hastaların yaşam kalitesi, tedaviye uyumları ve yaşadıkları ruhsal sorunlar üzerine etkisiAraştırma, böbrek nakli yapılmış hastalara verilen bireysel eğitimin hastaların, yaşam kalitelerine, tedaviye uyumlarına ve yaşadıkları ruhsal sorunlar üzerine etkisini belirlemek amacıyla tek grup ön test son test deneme öncesi modeli olarak planlanmış ve yapılmıştır.Araştırma Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Yakutiye Araştırma Hastanesi Nefroloji polikliniğinde 20/10/2007- 30/07/2008 tarihleri arasında yapılmıştır.Araştırmanın evrenini ilgili hastanenin Nefroloji Polikliniği'ne kayıtlı böbrek transplantasyonu yapılmış hastalar oluşturmuştur. Araştırma örneklemini ise veri toplama süresince (Aralık-Mart 2008) ilgili hastanenin Nefroloji Polikliniği'ne kontrol amaçlı başvuran 18 yaş üzerinde, en az ilkokul mezunu, görme ve işitme ile ilgili duyu kaybı olmayan, iletişime ve işbirliğine açık, psikiyatrik bir hikayesi olmayan ve transplantasyon üzerinden bir ay geçmiş böbrek transplantasyonu yapılmış hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın yapıldığı tarihlerde nefroloji polikliniğinde kayıtlı bulunan böbrek transplantasyonu yapılmış 46 hastadan 42'si araştırmanın evren ve örneklem özelliğine uygun olduğu için araştırmaya alınmıştır.Verilerin toplanmasında; hastaların sosyo-demografik ve transplantasyona ait özelliklerini belirlemeye yönelik anket formu, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Böbrek Nakli Uyum Değerlendirme Skalası (BNUDS) ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD) kullanılmıştır.Hastaların yaşam kalitesi bütün alt boyutlarından ve global yaşam kalitesinden aldıkları ön test ve son test puan ortalamaları arasındaki farkın istatiksel olarak anlamlı olduğu, son test puanlarının yükseldiği bulunmuştur.(p<0.001)Hasta ve hasta yakınlarının eğitim sonrası böbrek nakli uyum değerlendirme skalasında tedaviye uyum durumlarının arttığı belirlenmiştir.Hastaların ön test ve son test depresyon ve anksiyete puan ortalamaları arasındaki farkın istatiksel açıdan anlamlı olduğu, depresyon ve anksiyete puanının düştüğü yani hastaların depresyon ve anksiyetelerinin azaldığı bulunmuştur.(p<0.001)Anahtar kelimeler: Böbrek transplantasyonu, yaşam kalitesi, tedaviye uyum, anksiyete, depresyon

Abstract:
The effect of the education given to the patients undergone kidney transplantation on the life quality and adaptation to the treatment and mental problems the patients experienced.The study was planned and carried out as one group pretest-posttest preexperimental design with the aim of determining the impact of individual education given the patients in whom kidney transplantation was applied on patients life qualities and adaptations to the treatmant and mental problems they experienced.The study was carried out in Nephrology Polyclınıc of Yakutiye Research Hospital of Schoool of Medicine in Atatürk University between the dates 20 October 2007 and 30 July 2008.The study context is made up of the patients in whom kidney transplantation was applied to and were registered in Nephrology Polyclınıc of related hospital.The sampling of the study in the process of data collection (December-March 2008) is made up of the patients the transplantations of which have gone over a month, and kidney transplantation was applied, and dont have any psychiatric story, and being open to coorperation and communıcation, and dont have any hearing loss or loss of vision, and being at least primary school graduate, and being over 18 years of age, and applying for the purpose of controlling to Nephrology Polyclinic of related hospital.In the dates, when the research was carried out, 42 of patients enrolled in Nephrology Polyclinic undergone to kidney transplantation were included in the study because the are suitable for the context and sampling of the research.In the data collection, questionnaria form orienting to determining the features of the patients belonging to transplantation an sociodemographic, and SF-36 Life Quality Scale, Kidney Transplantation Adaptation Assesment Scale and Hospital Anxiety and Depression Scale were used.It was found out that the distinction between pre-tes and post-test score awerages the patients took from global life guality and all subdimansions of life quality was statistically significant, and scores of post-test were high.(p<0.001)It was detected that the adaptation srtuations to the treatment of patient and patient?s relativies increased in kidney transplanttion adaptation assesment scale after education.It was found out that the distinction between pre test and pos test depression and anxiety score averages of the patients was statistically significant, and that the score of anxiety and depression decreased, that is, the score of depression and anxiety of the patients decreased.(p<0.001)Key words: Kidney transplantation, life quality, adaptation to the treatment, anxiety, depression