Bursa'da pazardan alınan limonlarda bazı insektisit kalıntılarının saptanması üzerine araştırmalar
Researches on the detection of several insecticide residues in lemons which are market in Bursa
Yazar: İSMAİL AZAR
Danışman: PROF. DR. MÜJGAN KIVAN
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada 2007 yılı Eylül ayından başlayarak 2008 yılı Şubat ayı da dahil olmak üzere 6 aylık sürede Bursa ilinde Pazar ve marketlerden alınan 36 adet limon örneğinde organik klorlu, organik fosforlu, sentetik piretriot ve diğer gruplara dahil 100 adet insektisitin kalıntısı incelenmiştir. Örneklerin ekstraksiyon işlemi Quechers çoklu kalıntı analiz yöntemi ile yapılmış ve gaz kromatografisinde ECD, NPD, FPD dedektörler ile analiz edilmişlerdir. Tespit edilen pestisit kalıntıları gaz kromatografisi kütle spektrometresi ile doğrulanmıştır.Analize alınan 30 örnekte (% 83) çeşitli pestisit kalıntıları tespit edilmiş, 6 örnekte ise incelenen pestisitlerin kalıntısına rastlanmamıştır. İncelemeye alınan örneklerden 8 adedinde (%22) maksimum kalıntı limitlerini aşan miktarlarda pestisit kalıntılarına rastlanmıştır.Yapılan analizlerde 8 farklı insektisitin kalıntısı tespit edilmiştir. Bunlar chlorpyrifos-ethyl, buprofezin, carbofuran, methidathion, bromopropylate, parathion-methyl, cypermethrin ve dicofol olmuştur. Bu pestisitlerden buprofezin, bromopropylate ve dicofol dışındakiler ülkemizde turunçgillerde tavsiye edilen pestisitler arasında bulunmamaktadır.İncelemeye alınan örneklerin 25 tanesinde chlorpyrifos-ethyl kalıntısı tespit edilmiş, bunlardan 5' inde tespit edilen kalıntılar maksimum kalıntı limitinin % 4 ile % 32 arasında değişen oranlarda üzerinde olmuştur. Bununla birlikte 3 örnekte turunçgillerde herhangi bir kalıntı limiti bulunmayan parathion-methyl kalıntısı tespit edilmiştir. Ayrıca 1 örnekte maksimum kalıntı limiti üzerinde buprofezin kalıntısı tespit edilmiştir. Örneklerde tespit edilen diğer pestisitlerin kalıntıları maksimum limitlerin altında olmuştur.Anahtar kelimeler: Pestisit kalıntı izleme, limon, turunçgiller, gaz kromatografisi

Abstract:
In this study, 36 lemon samples bought from market places and stores in Bursa were investigated to determine 100 active substances of insecticide which are belong to the groups of organochlorine, organophosphorus, synthetic pyrethroid and other pesticides during the period of six months from September 2007 to February 2008 including. The samples were extracted by Quechers multi residue method and analyzed by gas chromatograps with ECD, NPD and FPD. In addition, Pesticide residues detected were confirmed by Gas Chormatography Mass Spectrometry.In 30 samples (83%), various Pesticide residues were detected, while residues investigated were not found in the other 6 samples. Pesticide residues were detected at the levels exceeding maximum residue limits (MRL) in 8 samples (22%).8 different insecticide residues were found in analyses performed. These were chlorpyirifos-ethyl, buprofezin, carbofuran, methidathion, bromopropylate, parathion-methyl, cypermethrin and dicofol. The pesticides except buprofezin, bromopropylate and dicofol are not included in the suggested pesticides for citrus fruits in our country.In 25 samples investigated, residues of chlorpyrifos-ethyl were detected, five of which had residues exceeding the MRL values in proportions which were from 4 % to 32 %. Also, 3 samples had residues at parathion-methyl which no established MRL for citrus fruits.The residue of buprofezin was detected above the MRL in one sample. The other pesticide residues detected in the samples were below the MRLs.Key words: Pesticide residue monitoring, lemon, citrus fruits, gas chromatography