Montessori uygulayıcısı okul öncesi öğretmenlerinin bilimsel süreç becerilerinin öğretimine ilişkin görüş ve uygulamalarının incelenmesi
Investigation of Montessori practitioner preschool teachers' views and practices on teaching scientific process skills
Yazar: DİLARA ÖZBEY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YİĞİT KUTLUCA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel süreç = Scientific process ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Montessori eğitim = Montessori education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers

Özet:
Erken çocukluk döneminde temel bilimsel süreç becerilerinin geliştirilmesi, ilerleyen yaşlarda üst düzey bilimsel süreç becerilerinin kazanılması açısından önemlidir. Maria Montessori, çocukluğun yetişkinlikten farklı olarak çeşitli şekilde öğrenme ve algı süreci olduğunu savunur. Çocuk merkezli bir eğitim olan Montessori yaklaşımı çocuğun ihtiyacı, yeteneği ve ilgisine yönelik gelişim ortamı sağlarken çocuğu bireysel olarak değerlendirir. Bu bağlamda çocuğu kendine has ve bir bütün olarak destekleyen Montessori yaklaşımı, bilimsel süreç becerilerini de desteklediği söylenebilir. Bu araştırmanın amacı, Montessori uygulayıcısı okul öncesi öğretmenlerinin bilimsel süreç becerilerin öğretimine ilişkin görüş ve uygulamalarının incelenmesidir. Araştırmanın katılımcı grubu 2022-2023 eğitim yılı döneminde İstanbul ilinde, İl Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı ve Montessori yaklaşımını benimseyen erken çocukluk kurumunda görev yapan beş okul öncesi öğretmeninden oluşmaktadır. Nitel bir araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Katılımcı grubu amaçlı örneklem yöntemlerinden biri olan ölçüt örneklemeye göre belirlenmiştir. Montessori uygulayıcısı okul öncesi öğretmenlerinden ders planı yapılandırma formu hazırlamaları istenmiştir. Ardından bilimsel süreç becerileri öğretimine ilişkin görüşme soruları yöneltilerek okul öncesi öğretmenleriyle görüşme gerçekleştirilmiştir. Öğretmenlerin bilimsel süreç becerilerini geliştirmek amacıyla tasarladıkları ders planlarının uygulama süreci gözlemlenmiştir. Ulaşılan nitel veriler tümevarımsal içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırmacının sınıf içi gözlemde ulaştığı veriler ise gözlem protokolüne uygun şekilde analiz edilmiş ve elde edilen veriler grafiğe dönüştürülmüştür. Analizlerin tamamı okuyucu için anlaşılır hale getirilmiştir. Bulgular, Montessori uygulayıcısı okul öncesi öğretmenlerinin benzer kavramlara atıf yaptıklarını göstermiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin görüşleri, Montessori yaklaşımında tercih edilen birçok aktivitenin bilimsel süreç becerilerini de desteklediği yönündedir. Bilimsel süreç becerilerinin birçok etmenden kaynaklı farklı zamanlarda gelişim gösterdiği ve tek bir etkinlik çeşidiyle değil, bilimsel süreç becerilerini geliştirirken çeşitli yöntemler tercih ettikleri görülmüştür. Bu noktada öğretmenlerin bireysel öğrenme hızına ve öğrenme süreçlerine önem verdiği söylenebilir. Okul öncesi öğretmenleri öğrenmede süreci somutlaştırmaya önem vermekte ve yaşantı yoluyla çocukları desteklemektedir. Bilimsel süreç becerilerinden gözlem, tahmin etme, sınıflama, ölçme ve çıkarım yapma becerisine değinen okul öncesi öğretmenlerinin, veri kaydetme becerisine sınırlı sayıda değinildiğine ulaşılmıştır. Montessori öğretmenlerinin bireysel aktiviteye ve tüm sınıf aktivitesine uygulama esnasında yer vererek süreçlerini tamamlanmıştır. Öğretmenlerin öğrenme süreci için gerçek yaşamdan etkinlikler sunduğu ve etkinliklerin tamamında önceden hazırlıklı bir şekilde uygun ortam sağlandığı görülmüştür.

Abstract:
Developing basic science process skills in early childhood is important in terms of gaining high-level scientific process skills in later ages. Maria Montessori argues that childhood, unlike adulthood, is a learning and perception process in various ways. Montessori approach, which is a child-centered education, evaluates the child individually while providing a development environment for the child's needs, abilities and interests. In this context, it can be said that the Montessori approach, which supports the child as a whole and uniquely, also supports the scientific process skills. The purpose of this research is to examine the views and practices of Montessori practitioner preschool teachers regarding the teaching of scientific process skills.
The participant group of the research consists of five preschool teachers working in an early childhood institution, which is affiliated to the Ministry of National Education and adopts the Montessori approach, in the province of Istanbul during the 2022-2023 academic year. A case study, one of the qualitative research designs, was used. The participant group was determined according to criterion sampling, which is one of the purposeful sampling methods. Montessori practitioner preschool teachers were asked to prepare a lesson plan structuring form. Then, interviews were conducted with preschool teachers by asking interview questions about teaching scientific process skills. 
The implementation process of the lesson plans designed by the teachers in order to develop their scientific process skills was observed. The obtained qualitative data were analyzed with inductive content analysis. The data obtained by the researcher in classroom observation were analyzed in accordance with the observation protocol and the obtained data were converted into graphics. All of the analyzes are made understandable for the reader.
The findings showed that Montessori practitioner preschool teachers referred to similar concepts. The opinions of preschool teachers are that many activities preferred in the Montessori approach also support scientific process skills. It has been observed that scientific process skills develop at different times due to many factors and they prefer various methods while developing their scientific process skills, not with a single type of activity. At this point, it can be said that teachers give importance to individual learning speed and learning processes. Preschool teachers attach importance to concretizing the learning process and support children through experience. It has been reached that the pre-school teachers' skills of observation, estimation, classification, measurement and inference, which are among the science process skills, are mentioned in a limited number of data recording skills. The processes of Montessori teachers were completed by giving place to individual activity and whole class activity during the application. It has been observed that teachers offer real-life activities for the learning process and a suitable environment is provided in a prepared way in all of the activities.