Sulu çözeltilerde metilen mavi ve rhodamine-B'nin leonardit adsorbenti kullanılarak giderilmesi
Removal of methylene blue and rhodamine-B by using leonardite as an adsorbent from aqueous phase
Yazar: ERAS ERASLAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. AYŞEGÜL LATİFOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalısmanın amacı, Elbistan bölgesinden temin edilen leonardit örneğininsularda boyar madde giderimine etkisinin arastırılmasıdır. Çalısmanın birinciasamasında leonardit örneğinin kimyasal bilesimi ve fiziksel özellikleriarastırılmıstır. Leonardit numunesinin organik madde içeriği %35.7, yapılanelemental analiz sonucunda karbon %15.94, hidrojen %2.59, azot %0.50, kükürt%1.21 tesbit edilmistir. Leonardit örneğinin içeriğindeki hümik asit oranı %25 ±5,karboksil grupları miktarı 4,85±0,87 meq/g, hidroksil grupları miktarı 3,52±1,45meq/g bulunmustur.0,125-0,180 mm arasında bulunanleonardit partiküllerininyüzey alanı (BET) 13,80±0,10m2/g olarak ölçülmüstür. Leonardit örneğininyoğunluğu 2,1619 g/cm3, nem oranı %5,449 ve numunenin zeta potansiyelipH=1,2 bulunmustur. Çalısmanın ikinci asamasında ise bazik boyar maddelerdenMetilen Mavi ve Rhodamine B'nin leonardit kullanılarak sudan giderimi çesitlideneysel kosullarda arastırılmıstır. Boyar maddelerin baslangıçkonsantrasyonlarının arttırılmasıyla giderim oranlarında azalma, birim leonarditüzerine adsorplanan miktarlarında (qd) artma görülmüstür. Çözeltilerin pHdeğerlerinin arttırılması ile Metilen mavisinde de sudan giderilen miktarlar ve qdartarken, RB'de azalmıstır. Çözeltilerin sıcaklıklarındaki artıs ile birlikte her ikiboyarmadde'de sudan giderilen miktarlar ve qd değerleri artmıstır. Metilen mavisive Rhodamine b boyarmaddelerinin adsorpsiyon izotermleri Langmuir adsorpsiyonmodeli ile açıklanmıs, Metilen mavisi için maksimum adsorpsiyon kapasitesi 256Rmol/g, Rhodamine b için ise 26 Rmol/g'dır. Boyarmadde adsorpsiyonun ikincidereceden kinetik modele uygun olduğu belirlenmis, adsorpsiyon hızınınboyarmadde konsantrasyonu ve pH arttıkça genel olarak azaldığı, sıcaklık artısıylaMetilen mavisi adsorpsiyon hızında azalma Rhodamine b hızında artısbelirlenmistir.ANAHTAR SÖZCÜKLER: Metilen blue, rhodamine b, leonardit, sudan giderim,adsorpsiyon izotermi, adsorpsiyon kinetiği.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the effect of leonardit obtained fromElbistan area on the removal of dyes in water. Chemical and physical properties ofthe leonardite samples were investigated in the the first stage of the study. Theorganic content of the leonardit sample was determined to be %35.7. Results ofthe elemental analysis indicated %15.94 carbon, %2.59 hydrogen, %0.50 nitrogen,%1.21 sulphur. The percentage of humic acid was %25 ±5 and the amounts ofcarboxylic and hydroxylic groups were 4,85±0,87 meq/g and 3,52±1,45 meq/g,respectively in the samples. BET surface area was measured to be13,80±0,10m2/g for the range of particle sizes between 0,125 - 0,180 mm. In thesecond stage of the study, removal of methylene blue and rhodamine b wereexamined in water at various experimental conditions. Removal of the dyes andthe amount of adsorbate per unit weight of leonardite (qe) were decreased by theincrease in initial dye concentrations. The removal of methylene blue and qevalues were increased by the increase in pH of the solutions. On the other hand,pH adversely affected the adsorption of Rhodamine b from the solution. Removalof the both dyes were improved by the increase in tempertaure. The adsorptionisotherms for the both dyes were explained by Langmuir adsorption model. Themaximum adsorption capacities for methylene blue and rhodamine b were 256Rmol/g and 26 Rmol/g, respectively. The adsorption of the dyes were followedsecond order kinetic model indicating lower rates by the increase in dyeconcentrations and pH. Increase in the temperature decreased the removal ratesof methylene blue while the rates were increased for the rhodamine b.KEY WORDS : Methylene blue, rhodamine b, leonardite, adsorpsiyon kinetics,adsorpsiyon models.