Beş oturumluk bir psikososyal destek programının mülteci ve Türk ortaokul öğrencileri üzerindeki etkisi: Sultanbeyli örneği
The effect of a five session psychosocial support program on refugee and Turkish middle school students: Case of Sultanbeyli
Yazar: HANİFE BÜŞRA FEYİZOĞLU DOĞRUSADIK
Danışman: DOÇ. DR. ASİL ÖZDOĞRU
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Müdahale programları = Intervention programs ; Mülteciler = Refugees ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Psikososyal destek = Psychosocial support ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Suriyeliler = Syrians ; Tutumlar = Attitudes ; Türk öğrenciler = Turkish students ; İstanbul-Sultanbeyli = İstanbul-Sultanbeyli

Özet:
Araştırmanın genel amacı; Türkiye'deki Suriyeli mülteci öğrencilerin, birlikte eğitim gördükleri Türk öğrencilerle uyumlarını ve psikososyal gelişimlerini desteklemeye yönelik bu çalışma için özel olarak geliştirilen, 5 oturumluk psikososyal destek programının çocuklar üzerindeki etkisini incelemektir. Uygulama, İstanbul Sultanbeyli ilçesine bağlı bir devlet okulunda 5. Sınıfa giden 34 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Seçkisiz olarak belirlenen öğrencilerin 16'sı  (7 Türk, 9 Suriyeli) deney grubunu, 18'i ise (7 Türk, 11 Suriyeli) kontrol grubunu oluşturmaktadır. Oturum süresi haftada bir, 90 dakikadir. Ön test ve son test teknikleri kullanılarak elde edilen verilerin istatistiksel analizleri için; Kolmogorov-Smirnov normallik test sonuçlarına göre; Bağımsız Örneklem t Testi, Bağımlı Örneklem t Testi, Mann Whitney U Testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testleri uygulanmıştır. Araştırmada sonucunda; deney ve kontrol grubunun umut düzeylerinde anlamlı bir farklılığa rastlanmadığı görülmüştür. Sosyal anksiyete düzeylerine bakıldığında ise deney grubunda anlamlı bir farka rastlanmazken, kontrol grubunun anksiyete seviyesinde artış gözlemlenmiştir. Duygusal ve psikolojik iyi oluş düzeyleri ele alındığında programın deney grubu üzerinde anlamlı bir fark oluşturmadığı görülmektedir. Son olarak; mülteci öğrencilere yönelik tutumlarda ise uygulama sonucu; iki grupta da olumlu yönde artış gözlemlenmiş olup deney grubundaki artış daha yüksektir. Bu bulgular alan yazındaki diğer çalışmalarla kıyaslandığında bazı benzerlik ve farklılıklar göze çarpmaktadır. Çalışmanın bulguları, uygulanan program içeriği ve uygulama koşulları ile kavramsal ve yöntemsel konular üzerinden tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Müdahale Programları, Mülteci Çocuklar, Psikososyal Destek, Suriyeli Mülteci Çocuklar, Sosyal Uyum, Okul Temelli Programlar

Abstract:
The main aim of this research is to investigate the adaptation of Syrian refugee students to the Turkish students who get education with and understand the effect of the psychosocial support program on children, which constituted as five sessions especially for this study. Practice carried out in a public school in the district named Sultanbeyli in İstanbul with 34 students who were in 5th grade. Students who were selected randomly, formed the experimantal group with 16 students (7 Turkish, 9 Syrian) and the control group with 18 students (7 Turkish, 11 Syrian). Sessions were decided as 90 minutes per week. Unpaired sample t test, paired sample t test, Mann Whitnet U Test and Wilcoxon Signed Ranks Tests were performed according to the Kolmogrov-Simirnov normality test for the  statistical analyses of the data that achieved by using pre-test and post-test. As the result of the research, there is no significant difference between experimental groups' and control groups' expectancy levels. An increase of social anxiety in control group is seen however the experimental group did not give a significant difference. It is understood that the program did not make a significant difference on the experimantal group according to emotional and psychological well being levels. In conclusion, as a result of practice according to the behaviour towards the refugee students, it is observed a positive increase in both experimental and control groups, in the meantime the increase in the experimental group is more than the control group. When this study is compared with other researches in literature, it is seen that some differences and similarities. The findings, the program context and the practise conditions of the research has been discussed over the conceptual and methodological subjects.