Sağlık hizmeti kökenli pnömoni tanısında genişletilmiş CURB-65 skorlama sisteminin klinik yararlılığı ile 30 ve 90 günlük mortalite üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the healthcare associated pneumonia the effect of clinical purpose of the extended CURB-65 scoring system on the 30 and 90 days mortality
Yazar: ERDEM KURT
Danışman: DOÇ. DR. TUBA CİMİLLİ ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Kan basıncı = Blood pressure ; Konfüzyon = Confusion ; Mortalite = Mortality ; Pnömoni = Pneumonia ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Solunum = Respiration ; Ölçekler = Scales ; Üremi = Uremia

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı yeni ATS/IDSA kılavuzundaki tanımlardan yola çıkarak Sağlık Hizmeti Kökenli Pnömoni (SHİP) hastalarında Genişletilmiş-CURB-65 skorunun klinik yararlılığını saptamaktır. İkincil amaçlarımız arasında bu hastaların 30 ve 90 günlük mortalite oranlarının hesaplanmasıdır.

Yöntem: Bu çalışma retrospektif bir çalışma olup ,  Ocak 2015 ile Ocak 2016 arasında Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil servisine başvuran 18 yaş üstü ATS/IDSA kriterlerine göre pnömoni tanısı alan hastalar üzerinde yapılmıştır. Hastaların kayıtlarına hastane kayıt sistemi üzerinden geriye dönük olarak ulaşılmıştır. Bu hastalar üzerinden Sağlık Hizmetiyle İlişkili Pnömoni kriterlerini karşılayan hastalar ise çalışmamızın amacı olan grubu oluşturmaktadır. Hastaların 30 ve 90 günlük mortalite bilgileri T.C Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumunun Ölüm Bildirim Sistemi (ÖBS) üzerinden edinilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı.

Bulgular: Çalışmamız 1152 hasta içerisinden ATS/IDA kriterlerini karşılayan 600 pnömoni olgusu oluşturmaktadır. Hastaların yaşları 19 ile 105 arasında değişmekte olup yaş ortalaması 72,9±14.63'tür. Çalışmaya dâhil edilen 600 hastanın %45'i (n=270) kadın ve %55'i (n=330) erkektir. Tüm pnömoni olgularının %27,8'i (n=167) SHİP grubunda ve %72,2'si (n=433) TKP grubu olarak saptanmıştır. SHİP olarak saptanan hastaların %43,1'i (n=72) BEİP olarak gruplandırılmıştır. Pnömoni tipine göre karşılaştırıldığında TKP grubundaki hastaların %7,6'sında; SHİP grubundaki hastaların %25,2'sinde ve BEİP grubundaki hastaların %55,6'sında Genişletilmiş CURB-65 skoru yüksek risk olan 5 ve üzerinde saptanmıştır. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır. BEİP grubundaki hastaların %79,5 lik kısmında yoğunbakım yatış gereksiniminin bulunması ve 30 günlük mortalitenin %44,4  90 günlük mortalitenin ise %56,9 olması dikkat çekmiştir.  Çalışmamızda SHİP grubunda E-CURB 65 ve CURB 65 skorlarının 30 günlük mortaliteyi öngörmedeki etkileri ROC analizi ile değerlendirildiğinde, E CURB 65 skorunun eğri altında kalan alanı, CURB 65 skorundan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p:0.026; p<0.05). SHİP grubunda E-CURB 65 ve CURB 65 skorlarının 90 günlük mortaliteyi öngörmedeki etkileri ROC analizi ile değerlendirildiğinde, E CURB 65 skorunun eğri altında kalan alanı, CURB 65 skorundan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p:0.04; p<0.05).
Sonuç: Skorlama sistemleri içerisinden en günceli olan Genişletilmiş CURB-65 skorunun SHİP hastalarında klinik yararlılığını ve 30-90 günlük mortaliteyi öngörmedeki etkinliğini CURB-65 skoru kadar hatta daha etkin olduğu sonucuna vardık. Ayrıca çalışmamızın diğer önemli bir sonucunun ise; BEİP grubundaki hastaların SHİP'lerden farklı kategoride değerlendirilmesi ve tedavi protokollerinin ayrıca belirlenmesi gerektiğini söylemek mümkündür. Ancak daha kesin sonuçlara ulaşmak için pnömoni etkenlerinin her grup için ayrıca belirlenerek verilen tedavinin etkinliğinin prospektif olarak takip edilebildiği geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Introduction: The aim of our study is to determine the clinical utility of the Expanded-CURB-65 score in Healthcare-associated Pneumonia (HCAP) patients, starting from the definitions in the new ATS / IDSA guideline. Among our secondary goals, we calculate mortality rates for 30 and 90 days of these patients
Materials and methods: This study is a retrospective study and was performed on patients who were diagnosed with pneumonia according to ATS / IDSA criteria over 18 years old who applied to Fatih Sultan Mehmet Training and Research Hospital Emergency Department between January 2015 and January 2016. Patients' records were accessed retrospectively via the hospital registry system. Patients who meet the Healthcare-Related Pneumonia criteria through these patients constitute the target group of our study. The 30 and 90 days mortality information of the patients was obtained from the T.R Ministry of Health's Public Health Institution's Death Notification System (DNS). For the statistical analyzes, the IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Turkey) program was used while the findings obtained in the study were evaluated.
Results: Our study constituted 600 cases of pneumonia that met inclusion criteria from 1152 patients. The ages of the patients ranged from 19 to 105 and the mean age was 72,9 ± 14,63. Of the 600 patients included in the study, 45% (n = 270) were female and 55% (n = 330) were male. 27,8% (n = 167) of all pneumonia cases were found in HCAP group and 72,2% (n = 433) of CAP group. Of the patients identified as HCAP, 43,1% (n = 72) were grouped as NHAP. Compared to pneumonia type, 7,6% of patients in CAP group; The Expanded CURB-65 score was found to be at high risk 5 or higher in 25,2% of patients in the HCAP group and in 55,6% of the patients in the NHAP group. The difference is statistically significant.
It was noted that 79,5% of the patients in the NHAP group had intensive care hospitalization and that the 30-day mortality rate was 44,4% and the 90-day mortality rate was 56,9% . In our study, when the effects of E-CURB 65 and CURB 65 predicted by 30-day mortality were evaluated by ROC analysis in the HCAP group, the area under the curve of E -CURB 65 score was significantly higher than the CURB 65 score (p: 0.026; p <0.05). When the predicted effects of 90-day mortality of E-CURB 65 and CURB 65 scores in the HCAP group were evaluated by ROC analysis, the area under the curve of E-CURB 65 score was significantly higher than the CURB 65 score (p: 0.04; p <0.05)
Conclusion: Among the scoring systems, the most recent extended CURB-65 score was found to be as effective as the CURB-65 score and even more effective in predicting the clinical utility of HCAP patients and the 30-90 day mortality rate. 
Another important result of our study is that the patients in the NHAP group should be evaluated in different categories from HCAP's and treatment protocols should be determined seperately.