Gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklarda sosyal iletişim becerilerinin çocuğun mizacı ve ebeveyn ilişkileri ile bağlantısının incelenmesi
The investigation of associations between social communication skills of children with developmental language disorder and children's temperamental features and parental relationships
Yazar: TUNCAY SANDIKÇI
Danışman: PROF. DR. BURAK DOĞANGÜN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Algı = Perception ; Dil bozuklukları = Language disorders ; Mizaç = Temperament ; Odaklama = Focusing ; Siyasal etki = Political clout ; Sosyal iletişim = Social communication ; Çocuklar = Children ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Amaç: Gelişimsel Dil Bozukluğu (GDB) her ne kadar dilin yapısal bileşenlerini birincil olarak etkilese de GDB tanılı çocuklar sosyal iletişim ve etkileşimde de zorluklar yaşayabilmektedir. Bu çalışmanın amacı GDB tanılı çocukların sosyal iletişim ve etkileşim yetileri ile mizaç özellikleri, ebeveyn ilişkileri ve psikopatoloji belirtileri arasındaki bağlantının incelenmesidir.
Yöntem: Çalışma kapsamında 36-72 ay arasında ilk defa tanı konulan 55 GDB'li ve yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 55 tipik gelişen (TG) çocuk değerlendirilmiştir. GDB tanılı gruba Türkçe Erken Dil Gelişim Testi-3 (TEDİL-3) ve DENVER II Gelişimsel Tarama Envanteri uygulanmıştır. Sosyal İletişim Ölçeği (SİÖ), Çocuk Anababa İlişki Ölçeği (ÇAİÖ), Çocuk Davranış Listesi-Kısa Formu (ÇDL-KF), Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) tüm anneler tarafından, Ebeveyn Çocuk İlişkisi Ölçeği (EÇİÖ) tüm babalar tarafından doldurulmuştur. Veriler SPSS 22.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir.

Bulgular: SİÖ-Karşılıklı Sosyal Etkileşim ve SİÖ-Toplam puanları GDB grubunda daha yüksek bulunmuştur. GDB tanılı çocuklarda ÇDL-KF-Gayretli Kontrol, ÇDL-KF-Dikkati Odaklama ve ÇDL-KF Algısal Hassasiyet alt ölçek puanı TG çocuklara göre daha düşük izlenmiştir. GDB'li grubun annelerinde ÇAİÖ-Olumlu İlişki alt ölçek puanları TG çocuklara göre daha yüksek görülmüştür. EÇİÖ'de gruplar arasında anlamlı farklılaşma olmamıştır. GDB'li grupta yaş, cinsiyet, yüksek psikopatoloji belirtileri kontrol edilerek yapılan Spearman'ın kısmi korelasyon analizinde SİÖ-Karşılıklı Sosyal Etkileşim alt faktörü ile ÇDL-KF-Gayretli Kontrol (r= -0,357, p= 0, 007) ve ÇDL-KF-Algısal Hassasiyet (r= -0,302, p=0,025) alt faktörleri arasında negatif korelasyon tespit edilmiştir. 

Sonuç: Çalışmamız GDB tanılı çocukların sosyal iletişim becerilerinde yetersizlik olduğunu göstermektedir. GDB tanı ve tedavi planlanmasında sosyal iletişim becerisi, gayretli kontrol ve algısal hassasiyet mizaç özellikleri göz önünde bulundurulmalıdır. 

Anahtar Kelimeler: Gelişimsel Dil bozukluğu, Sosyal İletişim, Karşılıklı Sosyal Etkileşim, Gayretli Kontrol, Algısal Hassasiyet

Abstract:
Objective: Developmental Language Disorder (DLD), however, primarily affects the content and form of language, the children with DLD may present with limited social communication skills. This study aimed to investigate the associations between social communication, temperamental features, parental relationships, and psychopathologic symptoms of children with DLD.

Method: The study included 55 children diagnosed with DLD for the first time and 55 age and sex-matched TD peers. Test of Early Language Development (TELD-3) and DENVER II Developmental Screening Test were administered to DLD group. The mothers in both groups completed the Social Communication Questionnaire (SCQ), Child-Parent Relationship Scale (CPRS)-Mother Form, Children's Behavior Questionnaire-Short Form (CBQ-SF), and Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ). The fathers in both groups also completed Child-Parent Relationship Scale (CPRS)-Father Form. The statistical analysis was made via SPSS 22.0.

Results: SCQ-Reciprocal Social Interaction and SCQ-Total scores were found significantly higher in DLD group compared with TD children. CBQ-SF-Effortful Control, CBQ-SF-Attentional Focusing, and CBQ-SF-Perceptual Sensitivity scores were found lower than TD group. CPRS-Mother Form closeness sub-scale scores were significantly higher in DLD group. There were no differences in CPRS-Father form between the groups. In partial correlational analysis, when age, sex, and higher psychopathological symptoms are controlled, there were negative correlations between SCQ-Reciprocal Social Interaction scores and CBQ-SF-Effortful Control (r= -.357, p=.007), and CBQ-SF-Perceptual Sensitivity (r= -.302, p=.025) subdomains. 

Conclusion: Our study showed some deficits in the social communication skills of Turkish children with DLD. Social communication, effortful control, and perceptual sensitivity should be considered in the diagnosis and treatment plan of children with DLD. 

Keywords: Developmental Language Disorder, Social Communication, Reciprocal Social Interactions, Effortful Control, Perceptual Sensitivity, Attentional Focusing