Yaratıcı drama temelli duygusal zeka geliştirme programının etkililiğinin incelenmesi
Examination of the effectiveness of the creative drama-based emotional intelligence development program
Yazar: YUSUF AKYIL
Danışman: PROF. DR. MEHMET ENGİN DENİZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Ergenler = Adolescents ; Erken ergenlik = Early puberty ; Eğitim programları = Education programs ; Yaratıcı drama = Creative drama

Özet:
Araştırmanın amacı yaratıcı drama temelli duygusal zeka geliştirme programının etkililiğini incelemektir. Duygusal zekanın insan yaşamına etkisini araştıran çok sayıda çalışma yapılmıştır. Ortaöğretim 12. sınıf öğrencilerinin duygusal zeka özelliklerini geliştirmek için yaratıcı drama temelli hazırlanan duygusal zeka geliştirme programının etkililiğini sınamak amaçlanmıştır. Bu amaçla ön test-son test  deney ve kontrol gruplu gerçek deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkeni, yaratıcı drama temelli hazırlanan programdır. Araştırmanın bağımlı değişkeni ise öğrencilerin, duygusal zeka düzeyleridir. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul İli Avcılar İlçesi'nde bir devlet lisesinin 12. sınıflarından gönüllü katılan 16 deney, 16 kontrol ve 16 plasebo grubu toplam 48 öğrenciden oluşmuştur. Deney grubuna 10 hafta süreyle haftada iki oturum olacak şekilde toplam 20 oturumluk drama temelli eğitim programı, plasebo grubuna programın dışında kalan plasebo etkisi ile ilgili 10 adet sinema izleme etkinlikleri ve 10 adet akademik eğitim semineri uygulanmış, kontrol grubuna ise herhangi bir işlem yapılmamıştır. Program uygulanmadan önce ve sonra deney, kontrol ve plasebo gruplarına Duygusal Zeka Özellikleri Ölçeği-Kısa Form'u uygulanmıştır. Araştırma öncesinde ölçeğin ön test uygulamasına ilişkin veriler Kruskal Wallis-H testi ile analiz edilmiş ve gruplar arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı belirlenmiştir. Uygulama sonunda yapılan son test sonucunda ise gruplar arasında deney grubu lehine anlamlı sonuca ulaşılmıştır. Bu sonuç, yaratıcı drama temelli duygusal zeka geliştirme programının öğrencilerin duygusal zeka düzeylerini artırdığını göstermiştir. Bu bağlamda, psikolojik danışmanlık hizmetlerinde yaratıcı drama yönteminin kullanılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Yaratıcı Drama, Duygusal Zeka, Ergenler

Abstract:
The aim of the research is to examine the effectiveness of the creative drama-based emotional intelligence development program. There have been many studies on the effect of emotional intelligence on human life. It is aimed to test the effectiveness of the emotional intelligence development program based on creative drama in order to improve the emotional intelligence characteristics of 12th grade students. For this purpose, a true experimental design with pretest-posttest was used in experiment and control groups. The independent variable of the research is the creative drama-based program. The dependent variable of the study is the emotional intelligence levels of the students. The study group of the research consisted of a total of voluntarily participated 48 students in 16 experimental, 16 control and 16 placebo groups in the 12th grade in a public high school in Avcılar, Istanbul. 20-sessions drama-based education program, two sessions per week for 10 weeks was applied to the experimental group; while film and 10 academic education seminars were applied to the placebo group; and was no application to the control group. Before and after the application of the program, Trait Emotional Intelligence Questionnaire-Short Form (TEIQue-SF) has been applied to all groups. Before the study, data related to the pre-test application of the scale was analyzed with the Kruskal Wallis-H test and it was determined that there was no significant difference between the groups. A meaningful result was found among the groups in favor of the experimental group. This result showed that the emotional intelligence development program based on creative drama increases the emotional intelligence levels of the students. In this context of the result, using the creative drama method in psychological counseling services can be suggested.

Keywords: creative drama, emotional intelligence, adolescents