Çiftçi örnekleminde psikolojik sağlık taraması ve etkili stresörlerin belirlenmesi
Psychological health screening and identification of effective stressors in farmer sample
Yazar: EDİB ŞEVKİ KESKİNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEVİN KILIÇ
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Psikoloji = Psychology ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Finansal stres = Financial stress ; Finansal sıkıntı = Financial distress ; Klinik psikoloji = Clinical psychology ; Kırsal sağlık = Rural health ; Mesleki stres = Vocational stress ; Psikolojik sıkıntı = Psychological distress ; İş stresi = Job stress

Özet:
Bu çalışmada çiftçi örnekleminde psikolojik sağlık taraması yapmak,
çiftçilerin psikolojik sağlık durumlarını etkileyen faktörlere dair bilgi edinmek ve
çiftçilerin yaşamlarında etkili stresörleri belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmanın
örneklemini 441 çiftçi oluşturmaktadır. Veri toplama süreci Amasya, Edirne, Konya
ve Adana illerinde yüz yüze yürütülmüş olup bir kısım veri çevrimiçi anketler
aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada Demografik Form, Yarı Yapılandırılmış
Görüşme Formu, Çiftçilerde Stres Oluşturucu Faktörler Formu, Kısa Semptom
Envanteri, Stres Belirtileri Ölçeği ve Araştırmacı Günlükleri kullanılmıştır. Elde
edilen veriler SPSS 26.0 programı ile analiz edilmiş olup frekans analizi, bağımsız
örneklem t-testi, Pearson korelasyon analizi ve tek yönlü varyans analizi
kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre çiftçilerde stres oluşturan en etkili faktörler
ekonomik ve doğal etkenler olarak bulunmuştur. Cinsiyet, çocuk kaybı, tarımsal
ilaçlamada kişisel koruyucu ekipman kullanımı gibi çeşitli demografik özelliklere
göre yapılan analizlerin sonuçları stres, anksiyete, depresyon ve somatizasyon
düzeylerinde bu özelliklere göre farklılıklar olduğunu göstermektedir. Elde edilen
bulgular literatür bulguları ile ele alınarak tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to perform psychological health screening in
farmer sample, to obtain information about the factors affecting the psychological
health status of farmers and to determine the stressors that affect the lives of farmers.
The sample of the study consisted of 441 farmers. The data collection process was
conducted face-to-face in Amasya, Edirne, Konya and Adana provinces and some
data were collected through online questionnaires. Demographic Form, Semistructured Interview Form, Form of Stress Factors in Farmers, Brief Symptom
Inventory, Stress Symptoms Scale and Research Diaries were used in the study. The
data obtained were analyzed with SPSS 26.0 program and frequency analysis,
independent sample t-test, Pearson correlation coefficient and one-way analysis of
variance were used. According to the results obtained, economic and natural factors
were found to be the most effective factors causing stress in farmers. The results of
the analyses conducted according to various demographic characteristics such as
gender, loss of children, use of personal protective equipment in agricultural spraying
show that there are differences in stress, anxiety, depression and somatization levels
according to these characteristics. The findings were discussed with the findings of
the literature.