Otizm spektrum bozukluğu olan çocuğa sahip annelere sunulan koçluk uygulamalarının annelerin öğretim becerilerini ve çocuklarının güvenlik becerilerini edinmeleri üzerindeki etkisi
The effects of coaching mothers of children with autism spectrum disorder on their teaching skills and their children's acquisition of safety skills
Yazar: DEMET TAVUKÇU
Danışman: PROF. DR. ELİF TEKİN İFTAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Davranış Analizi Ana Bilim Dalı / Otizmde Uygulamalı Davranış Analizi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile koçluğu = Family coaching ; Anneler = Mothers ; Davranışsal beceri eğitimi = Behavioral skills training ; Güvenlik becerileri = Safety skills ; Koçluk = Coaching ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Öğreten becerileri = Teaching skills

Özet:
Araştırmada, otizm spektrum bozukluğu olan çocuğa sahip annelere sunulan koçluk uygulamasının annelerin davranışsal beceri öğretimi uygulaması basamaklarını edinmeleri üzerindeki etkileri ve davranışsal beceri öğretimi uygulaması basamaklarını kullanarak çocuklarına hedef güvenlik becerisini öğretme üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmanın katılımcıları otizm spektrum bozukluğu olan çocuğa sahip anneler ve bu annelerin yaşları 6-13 arasında değişen ve otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarıdır (iki erkek, bir kız). Başlama düzeyi, aile eğitimi, öğretim, izleme ve genelleme oturumlarından oluşan araştırma, çiftler arası yoklama denemeli çoklu yoklama modeli ile tasarlanmıştır. Katılımcı annelere ilişkin bulgular, koçluk uygulamasının annelere davranışsal beceri öğretimi uygulama basamaklarını kullanarak öğretim sunma becerilerinin kazandırılmasında, kazanılan becerinin kalıcılığının ve genellenmesinin sağlanmasında etkili olduğunu göstermiştir.  Katılımcı çocuklara ilişkin bulgular, anneler tarafından sunulan davranışsal beceri öğretimi uygulamasının çocuklarının hedef güvenlik becerisini edinmelerinde, kalıcılığının ve genellenmesinin sağlanmasında etkili olduğunu göstermiştir. Katılımcı annelerden elde edilen sosyal geçerlik bulguları ise, annelerin araştırmanın kabul edilebilirliğine yönelik görüşlerinin olumlu olduğunu göstermiştir.

Anahtar Sözcükler: Aile koçluğu uygulamaları, Otizm spektrum bozukluğu, Davranışsal beceri öğretimi, Güvenlik becerileri

Abstract:
The study investigated the effects of coaching mothers of children with autism spectrum disorder to use the behavioral skills training intervention and the effectiveness of behavioral skill training intervention on teaching safety skills to their children. The participants were three children with ASD, aged between 6-13 years, and their mothers. The researcher formed mother-child dyad in the study. The researcher used a nested multiple probe desings ascroos mother-child dyads. The study included baseline sessions, mother training sessions, intervention sessions, generalization and maintenance sessions. Findings showed, coaching the mothers was effective in teaching mothers to use the steps of behavioral skills training correctly. In addition to that it was effective in promoting maintenance and generalizition of the acquired steps of behavioral skills training intervention. At the time, the behavioral skills training intervention was effective in teaching safety skills to children with ASD. Last but not leastly, the findings that was acquired from mothers showed mothers found the study as socialy valid in general.