Kur'an-ı Kerim'de eleştirel düşünme eğitimi ve ortaöğretim DKAB öğretim programları üzerine bir değerlendirme
Critical thinking education in the Quran and an analysis of high school DKAB curriculum
Yazar: FATIMA BETÜL GÖK
Danışman: PROF. DR. İSMAİL SAĞLAM
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi = Religious culture and moral knowledge lesson ; Düşünme = Thinking ; Düşünme becerileri = Thinking skills ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bilgi çağı olan günümüzde, bireylerin eğitim ve öğretim faaliyetlerinde bilgi depolayıcısı değil, bilgiyi keşfeden ve keşfettiği bilgilerle yeni bilgilere ulaşabilen bireyler olarak yetiştirilmesi zorunlu hale gelmiştir. Bireylerin eğitim faaliyetlerinde, kalıcı öğrenmelerinin gerçekleştirilebilmesi için, sürece aktif olarak dâhil olmaları gerekmektedir. Din eğitimi açısından, bireylerin düşünme becerilerine sahip olarak yetiştirilebilmeleri amacıyla gerçekleştirilecek eğitim ve öğretim metotlarının belirlenmesi noktasında Kur'an'ın rehberliğine ihtiyaç duyulmaktadır.
Din eğitiminde, sorgulayan, araştıran, doğru bilgiye ulaşmaya çalışan bireylerin yetiştirilmesi amacıyla Kur'an'ı Kerim'de eleştirel düşünme becerileri ve eğitimi bu araştırmanın temel konusudur.
Araştırmada model olarak literatür taraması kullanılmaktadır. Tarama modeliyle elde edilen veriler, doküman analizi yöntemiyle, kavramların incelenmesi, İslam'da eleştirel düşünme, Kur'an'ın eleştirel düşünme yöntemi ve bu yöntemlerin, günümüzde din eğitiminde ne ölçüde kullanıldığı konularında ele alınmaktadır. Nitel içerik analizi yapılarak, Kur'an'da ve din eğitimi kaynaklarında yer alan düşünme becerilerine değinilmektedir. Eleştirel düşünme becerilerinin din eğitimi faaliyetlerinde kullanılmasının önemi ortaya konulmakta ve Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programı, bu yöntemler açısından incelenmektedir. Bu inceleme neticesinde Ortaöğretim DKAB öğretim programında eleştirel düşünme eğitimi metotları noktasında eksikliklerin yer aldığı görülmektedir. Yapılan araştırmalar sonucunda eleştirel düşünme becerisinin din öğretiminde sürece aktif olarak dahil edilmesinin hem eğitimciler hem de öğrenciler için vazgeçilmez olduğu ortaya konulmaktadır. Her sınıf ve kademede her derste eleştirel düşünme becerilerini geliştiren bir din öğretiminin hedeflenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Abstract:
At present, the information age, it has become mandatory for individuals to be trained as individuals who discover information and can access new information with the information they discover, not as information storekeepers in educational and training activities. Individuals must be actively involved in educational activities in order for their permanent learning to be realized. From the point of view of religious education, the guidance of the Qur'an is needed to determine the methods of education and training that will be carried out in order to educate individuals with thinking skills.
In religious education, critical thinking skills and education in the Qur'an are the main subject of this research in order to educate individuals who question, investigate, and try to achieve accurate information.
Literature review is used as a model in the research. The data obtained by the screening model, the document analysis method, the examination of concepts, critical thinking in Islam, the critical thinking method of the Qur'an and the extent to which these methods are used in religious education are discussed today. Thinking skills contained in the Qur'an and religious education resources are addressed by conducting qualitative content analysis. The importance of using critical thinking skills in religious education activities is presented, and the curriculum of the course of Religious Culture and Moral Knowledge of Secondary Education is evaluated in terms of these methods. As a result of this review, it is seen that there are deficiencies in the point of critical thinking training methods in the Secondary Education RCMK curriculum. As a result of the research conducted, it is revealed that the ability to think critically, to be actively involved in the process of teaching religion, is indispensable for both educators and students. It is emphasized that a religious education that develops critical thinking skills should be aimed at every class and level in every course.