Okul yöneticileri ve velilerin Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin eğitim hakkı ile ilgili hükümlerinin uygulanmasına ilişkin görüşleri
Opinions of the school principals and parents on the provision implementation about the right of education
Yazar: ONUR GÜLBAHAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN TAŞKIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Teftişi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim hakkı = Education rights ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yöneticileri = School administrators ; Sözleşmeler = Contracts ; Veliler = Parents ; Yöneticiler = Managers ; Çocuk Hakları Sözleşmesi = Children Rights Convention ; Çocuk hakları = Children's rights

Özet:
Araştırmanın amacı, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin eğitim hakkı ile ilgili hükümlerinin okul yöneticileri ve velilerin görüşlerine göre incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ilinin dokuz merkez ilçesi olan Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan ve Yenimahalle'de bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı kamu ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim kurumlarında çalışan 18 okul yöneticisi (müdür ve müdür yardımcısı) ve 9 öğrenci velisi oluşturmaktadır. Her ilçede sözü edilen iki yöneticiden birinin ilkokul ya da ortaokul; diğer yöneticinin ise ortaöğretim kurumlarında görev yapıyor olmasına özen gösterilmiştir. Araştırmanın nitel olması nedeniyle örneklem seçiminde nitel gelenek içinde ortaya çıkmış olan "maksimum çeşitlilik" ilkesi göz önünde bulundurulmuştur. 
Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formuyla elde edilen veriler görüşme esnasında kaydedilmiş, kaydedilen görüşmeler bilgisayar ortamında yazılı hale getirilmiştir. Söz konusu dönüştürülmüş veri üzerinde betimsel analiz yapılmıştır. Ayrıca çalışmanın çarpıcı olması bakımından katılımcı görüşlerine de doğrudan yer verilmiştir. 
Araştırma sonucunda elde edilen bulgularda okul yöneticilerinin eğitim hakkına yönelik uygulamalar ile ilgili görüşlerini belirtirken genellikle farklı unsurlara değindikleri görülmüştür. Bu kapsamda çocuğun kişiliğinin, yeteneklerinin, zihinsel ve bedensel yeteneklerinin geliştirilmesi, zorunlu eğitim, meslek seçimi ve rehberlik uygulamaları yöneticilerin en çok dile getirdiği uygulamalar olmuştur. Öte yandan velilerin uygulamalara ilişkin görüşlerinin sınırlı kaldığı ve somut uygulamalara değinmek yerine daha genel ifadeler kullanarak görüşlerini açıkladıkları görülmüştür. Bu kapsamda veliler nezdinde ortaöğretimde çeşitlilik ve yükseköğretime erişim uygulamaları en çok dile getirilen uygulamalar olmuştur. Çocuk hakları konusundaki bilgi eksikliği, medyanın olumsuz etkileri, veli ve öğrenci duyarsızlığı ve ders kitaplarının niteliği okul yöneticilerinin ve velilerin en çok karşılaştığı sorunlardan öne çıkanlardır. Yöneticilerin ve velilerin tamamının eğitim hakkı ile ilgili hükümlerin gereğince uygulanması noktasında hemfikir olduğu ancak bunun nasıl yapılacağı ile ilgili ortak bir fikre sahip bulunmadıkları görülmüştür. Araştırma sonuçları doğrultusunda eğitim hakkı ile ilgili hükümlerin gereğince uygulanabilmesine ilişkin çözüm önerilerine yer verilmiştir.

Abstract:
The objective of the research is reviewing the provision implementation about the right to education of the United Nations Convention according to school principals' and parents' opinions. The study group of the research includes 18 school principals (managers and assistant managers) who works at primary, secondary and high schools that exists in the Altındag, Cankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keciören, Mamak, Pursaklar, Sincan and Yenimahalle which is 9 districts of Ankara which is public that subordinates to Ministry of Education and 9 parents who selected from those schools. The attention has shown that if one of the school principal is working at high school, the other principal is working at primary or secondary school. Due to the qualitative nature of the research, "The maximum variability" principle has considered which emerged in the qualitative tradition.
Semi-structured interview form which was developed by the researcher used for this study. The data which has obtained by the semi-structured interview form, recorded during the interview and the data turned into written format on the computer by the researcher. Descriptive analysis was used on that transformed data. Also, the research has included the participants' opinions to make the study spectacular.
The result which has obtained from the research, in general, the school principals has referred different components when they mentioned their opinions about the practices related to the right to education. In this context, maturation of the personality, talents, mental and physical abilities of the child, compulsory education, choice of profession and guidance practices are the most frequently expressed practices by the managers. On the other hand, it was observed that parents' opinions about practices were limited and they expressed their views by using more general expressions instead of referring to concrete applications. The most mentioned execution has been for reaching higher and secondary education by the parents. The lack of information on children's rights, the negative effects of media, parents and student insensitivity, and the quality of textbooks are the most prominent problems of school administrators and parents. It was observed that all managers and parents agreed on the proper implementation of the provisions concerning the right to education, but they did not have a common idea of how to do this. With regard to the results of the research, suggestions for solution of the application of the provisions related to the right to education have been included.