İşletme etiği ve çalışanların şirketlerinde mevcut olan etik uygulamalara ilişkin algılarının ölçümüne yönelik bir araştırma
Business ethics and a research devoted to the measurement of the workers' perceptions concerning the companies' present ethical applications
Yazar: SEDA BAYRAM
Danışman: DOÇ. DR. BİLÇİN TAK
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Belli bir toplum içerisinde neyin doğru ve neyin yanlış olduğu konusunda yolgösterici rolü oynayan etik değerler tarihi süreç içerisinde devamlılığını koruyandeğerlerin başında gelmektedir. şletme etiği, ekonomi ve iş dünyasının sağladığıolanaklar karşısında sağduyulu seçimler yapmamızda bize yol gösteren ilkeler vedeğerleri inceleyen bir disiplindir.Kurumların topluma karşı sosyal sorumluluğunun giderek artması ile, işletmeetiği konusu önem kazanmıştır. şletme etiğinin kuruma sağlayacağı faydalar üzerineplanlı çalışmalar yapılmakta, buna bağlı olarak kurumların misyon ve hedeflerindedeğişiklikler yapılmaktadır. şletme etiğine olan yönelişin sebebi sağlanan üstünlüklerinavantajının uzun ömürlü oluşudur. Şirketler bu alandaki örnek uygulamalarınıvurgulayarak küresel rekabette daha uzun süreli avantaj elde etmeyi hedeflemektedir.Etik ve sosyal sorumluluğun, Türkiye'de devlet ve özel sektörde işlerlik kazanması için,sistematik düzeyde ele alınması, pratiğe geçirilmesi gerekmektedir.Günümüzde sektörler arası eşgüdüm, çevreye duyarlılık ve işletme etiğineverilen önem artmıştır. şletme etiğinin kurumsallaştırılması için tüm çıkar gruplarıarasında işbirliğinin sağlanması çok önemlidir. Bu nedenle, günümüzde bireylerin veorganizasyonların dürüstçe eylemde bulunduğu bir iş dünyası yaratmak için araştırmave eğitim alanında işbirliğine, etik liderliğin güçlendirilmesine, eylem veuygulamalarını etik kuralarına uygun olarak gerçekleştiren toplumun varlığınagereksinim duyulmaktadır.Tüm çıkar gruplarının hak ve sorumluluklarının gözetildiği etik bir toplumuntemel taşları; işletme etiğinin araştırılması ve geliştirilmesiyle elde edilen bilgileriyayma, yönetim kültürlerinin etik temellerini güçlendirme ve eğitimde işletme etiğinisosyal bir norm olarak kabul etme şeklinde ifade edilebilir.şletmelerde etiğin kurumsallaştırılması ve sosyal yönden sorumlu davranışınteşvik edilmesi için bu alandaki eğitimin yaygınlaştırılması ve bilimsel çalışmalarındesteklenmesi, iş dünyası ile akademik çevreler arasında diyalog ve işbirliği ortamınınoluşturulması önem kazanmaktadır. Bu düşünceden hareketle hazırlanmış olan; ? şletmeEtiği ve Çalışanların Şirketlerinde Mevcut Olan Etik Uygulamalara lişkin AlgılarınınÖlçümüne Yönelik Bir Araştırma? başlıklı çalışmada birinci bölümde; işletme etiğineilişkin kavramsal çerçeve incelenmiş, ikinci bölümde; işletmeleri etik davranmayayönelten nedenler paydaş bazında incelenmiş ve işletmelerde etik kavramınınikurumsallaştırılması ve yöntemleri açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise; otomotiv yansanayinde faaliyet gösteren uluslararası bir firmada anket yöntemi ile uygulamaçalışması yapılarak, işletmelerin çalışanlarına yönelik etik sorumluluklarını yerinegetirme düzeyleri ve çalışanları tarafından algılanan etik performans düzeyleriincelenmiştir.Danışmanı: Doç. Dr. Bilçin TAK Sayfa sayısı: 158Anahtar Kelimeler:1. Etik2. Ahlâk3. şletme Etiği4. Sosyal Sorumlulukii

Abstract:
The ethics values that play the role of being guide about what is wrong and whatis right in the society are the most important values keep their consistency through thehistorical time fence. Business ethics is a kind of discipline that examines the principlesand values guide us to make the choices with the common sense against theopportunities of economy and business world.By the increase of social responsibilities of companies against the society, thesubject of business ethics took more importance. The planned studies about the benefitsthat business ethics will bring to the companies are done and accordingly some changesrelated with the mission and targets of the companies are done. The reason of the trendabout business ethics is that the advantage of the gained benefits have long life cycle.Companies aim to take advantages with more long life in the global competition byemphasizing the example implementations about that subject. To gain functionality inthe Turkish civil and private companies, ethics and social responsibilities should beconsidered systematically and implemented.Today; the importance of synchronization of companies, sensitiveness to theenvironment and the business ethics increased. To institutionalize the business ethics, itis very important to provide cooperation between all profit groups. Because of thatreason; to create a business world that individuals and organizations can honestly makeactions; the cooperation about research and education, strengthening the leadership ofethics and the existence of the society makes the actions and implementations accordingto ethic rules are needed.The main factors of an ethics society which considers the rights andresponsibilities of all profit groups are spreading the information gained by researchingand developing the business ethics, strengthening the ethics origin of the managementcultures and accepting the business ethics as a social norm in the education.To institutionalize the business ethics and support the social responsiblebehaviors, it is important to make widespread the education about this area and supportthe scientific studies and creating the cooperation and communication environmentbetween business and academic world. In the first session of the study which is preparedaccording to this thought with the title of ?Business Ethics and a Research Devoted tothe Measurement of the Workers' Perceptions Concerning the Companies' PresentiEthical Applications?, the conceptual frame of business ethics is examined. In thesecond session, the reasons directing companies to behave ethic is examined based onshareholders and the institutionalization of the ethic concept in the companies and themethods are explained. In the third session, by doing a survey in a supplier ofautomobile industry, the level of doing the ethic responsibilities of companies towardstheir workers and the level of the ethic performance perceived by the workers areexamined.Adviser: Doç. Dr. Bilçin TAK The number of page: 158Key Words:1. Ethics2. Morals3. Business Ethics4. Social Responsibilityii