Politik sistemlerin doğrudan yabancı sermaye yatırımlarına etkisi
The effect of political regime on foreign direct investment inflows
Yazar: FATMA MERVE EKİZ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN MAHİR FİSUNOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Siyasal davranış = Political behavior ; Siyasal etki = Political clout ; Siyasal sistem = Political system ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Yatırımlar = Investments ; İstikrarsızlık = Instability

Özet:
Günümüzde hızla artan küreselleşmenin etkisiyle Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları (DYSY) ülkeler için vazgeçilmez bir yatırım unsuru haline gelmiştir. Özellikle ekonomik büyüme ve kalkınma için önemli olan DYSY, yöneldiği ülkelere sermaye, bilgi ve teknoloji birikimi, beceri, teknik bilgi (know-how), piyasaya giriş ve istihdam fırsatları sağlamaktadır. Bu nedenlerden dolayı hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler DYSY'yi arttırmak için birbirleriyle rekabet etmektedirler. Bu noktada DYSY'nin belirleyicilerinin neler olduğu önem kazanmaktadır. Konuya ilişkin literatürde DYSY'nin politik ve ekonomik belirleyicilerinin ön planda olduğu gözlenmektedir. Bu çalışma ise DYSY'nin politik belirleyicilerinden olan ve ülkelerin yönetim şekillerini ifade eden politik sistemler ve beraberinde politik istikrarsızlık kavramının DYSY üzerindeki etkisini ele almaktadır. Bir ülkenin demokratik, otokratik ya da karma yönetim şekline sahip olmasının o ülkeye yönelen DYSY üzerinde bir etkisi olup olmadığının araştırılması çalışmanın esas amacını oluşturmaktadır.    
Çalışmada DYSY'nin politik belirleyicilerinin yanı sıra ekonomik belirleyicileri de incelenmekte; GSYİH büyüme oranı, kişi başına GSYİH, dış ticaret hacmi, enflasyon seviyesi, altyapı yatırımlarına verilen önem, ucuz işgücü ve sahip olunan doğal kaynak miktarı DYSY'yi etkileyebilecek ekonomik değişkenler olarak kullanılmaktadır. Bu çerçevede World Bank ülke gruplamasına göre orta gelir düzeyine sahip 48 ülke 1998-2015 yılları arasındaki 18 yıllık dönemde panel veri analizi ile ele alınmaktadır. Çalışmadan elde edilen ampirik sonuçlar ekonomik büyüme oranı yüksek olan, aynı zamanda büyük piyasalara ve bol miktarda doğal kaynağa sahip olan ülkelerin DYSY için daha cazip olduğunu vurgulamakta; ülkelerin yönetim şekillerinin ve politik istikrarsızlığın ise DYSY üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığını belirtmektedir.

Abstract:
Foreign Direct Investment inflows (FDI) have become an attractive means of increasing employment and economic growth in many countires around the world. FDI is particularly important for economic growth and development, as it provides capital, information and technology accumulation, capability, know-how, market access, and employment opportunities for recipient countries. Accordingly, both developed and developing countries a like have been in intense competition to attract more FDI. It is therefore imperative to understand what the determinants of FDI are. A review of the related literature reveals many political and economic determinants of FDI. This study shows the effects of political regime, which is one of the political determinants of FDI, and the effects of political instability on FDI. Main purpose of this study is to identify whether a country has a democratic or autocratic regime would have an effect on FDI inflows.
The study also investigates the role of such economic determinants of FDI as GDP growth rate, GDP per capita, foreign trade volume, inflation rate, quality of infrastructure investments, employment rate, and amount of natural resources. For this purpose 48 countries in the middle income category according to World Bank classification are studied by using panel data analysis covering the period between 1998 and 2015. Empirical results from study show that countries with high economic growth rates as well as large markets and abundant natural resources could attract FDI more easily.  On the other hand political regimes of the countries and political instability have no effect on FDI.