İç kulak anomalisi tanılı bireylerde fonem ayırt etme, çalışma belleği ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of phoneme discrimination, working memory and quality of life in individuals diagnosed with inner ear malformations
Yazar: BEYZA DEMİRTAŞ
Danışman: PROF. DR. GONCA SENNAROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Cerrahi-kulak-burun-boğaz = Surgery-otorhinolaryngologic ; Odyoloji = Audiology ; İç kulak = Ear-inner

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı bilateral IP-II tanılı koklear implant kullanıcısı 7-10 yaş arasındaki çocukların fonem ayırt etme, dikkat, bellek ve yaşam kalitesi skorları açısından normal anatomili bilateral koklear implant ve işitme cihazı kullanıcılarının yanında normal işiten akranlarıyla karşılaştırılmasıdır. Bu amaçla 7-10 yaşları arasında işitme cihazi veya koklear implant kullanan 46, normal işiten 12 birey dahil edilmiştir. Araştırmada sözel ve görsel çalışma belleği becerilerini değerlendirmek için "Çalışma Belleği Ölçeği", dikkat ve nörokognitif becerileri ve değerlendirmek için "Stroop Test ve İşaretleme Testi", işitme becerilerinin fonksiyonel çıktılarını değerlendirmek için "HEAR-QL Anketi", fonem diskriminasyonunu değerlendirmek için "A§E Fonem Ayırt Etme Testi", okuma hızını değerlendirmek için "Hızlı İsimlendirme Testi" kullanılmıştır. Gruplar arasında sözel ve görsel bellek becerilerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık elde edilmiştir. İşaretleme testinde genel sürede anlamlı farklılık elde edilmiştir. Hızlı İsimlendirme Testi'nde gruplar arasında anlamlı farklılık elde edilmemiştir. HEAR-QL anketinde gruplar arasında anlamlı farklılık elde edilmiştir. A§E testinde gruplar arasında anlamlı farklılık elde edilmiştir. Sonuçlar, orta-ileri derece işitme kayıplı çocukların erken dönemde işitme cihazı kullansalar bile bellek, dikkat, konuşma ve yaşam kalitesi açısından yaşıtlarından farklılık gösterebileceğini ortaya koymaktadır. IP-II'li bireylerin sözel bellek sonuçlarının daha düşük olduğu ve normal anatomili koklear implant kullanıcılarının genel bellek skorlarının düşük kategorilerde yer aldığı gözlenmiştir. Bu bulgular, IP-II anomalilerinin doğru ve erken müdahaleyle normal anatomili akranlarına benzer veya daha iyi sonuçlar gösterebileceğini düşündürmektedir. İşitme kayıplı bireylerin seçici dikkat becerileri etkilenmezken, sürekli dikkat gerektiren becerilerde normal işiten akranlarıyla farklılık gözlenmiştir. Bu veriler, bellek, dikkat ve konuşma algısını bütünleştiren rehabilitasyon programlarının önemini vurgulamaktadır.

Abstract:
The aim of this thesis study was to compare the phoneme discrimination, attention, memory and quality of life scores of 7-10 year old children with bilateral IP- II diagnosed with bilateral cochlear implant and hearing aid users with normal anatomy with their normal hearing peers. For this purpose, 46 hearing aid or cochlear implant users and 12 normal hearing individuals aged 7-10 years were included. In the study, the working Memory Scale' was used to evaluate verbal and visual working memory skills, 'The Stroop Test and Pointing Test' to evaluate attention and neurocognitive skills, 'The HEAR-QL Questionnaire' to evaluate functional outcomes of hearing skills, 'A§E Phoneme Discrimination Test' to evaluate phoneme discrimination, and 'Rapid Naming Test' to evaluate reading speed. A statistically significant difference was found in verbal memory skills between the groups, but no significant difference was found in visual memory scores. In the marking test, a significant difference was obtained in general time. No significant difference was obtained between the groups in the Rapid Naming Test. There was a significant difference between the groups in the HEAR-QL questionnaire. There was a significant difference between the groups in the A§E test. The results suggest that children with moderate to profound hearing loss may differ from their peers in terms of memory, attention, speech, and quality of life even if they use hearing aids in the early period. It was observed that individuals with IP-II had lower verbal memory scores and that the overall memory scores of cochlear implant users with normal anatomy were in the lower categories. These findings suggest that with the right and early intervention, IP-II anomalies may show similar or better results than their peers with normal anatomy. While selective attention skills of individuals with hearing loss were not affected, differences with their normal hearing peers were observed in skills requiring sustained attention. These data emphasize the importance of rehabilitation programs that integrate memory, attention, and speech perception.