Benzotiyazol sübstitüe sepet tipi dendritik ftalosiyaninlerin sentezi ve karakterizasyonu
The synthesis and characterization of benzothiazole substitueted ball-type dendritic phthalocyanines
Yazar: MEHMET TÜFENKÇİ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SÜLÜ
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Metaloftalosiyaninler = Metallopthalocyanines ; Sübstitüe ftalosiyaninler = Substituted phtalocyanines

Özet:
Ftalosiyaninler sahip oldukları mükemmel özelliklerinden dolayı katalizör, gaz sensörü, güneş pili, sıvı kristal, non-linear optik malzemelerin hazırlanmasında, fotodinamik kanser tedavisi gibi birçok uygulama alanında kullanılmaktadır. Ftalosiyaninlerin periferal ve non-periferal konumlarında alkil, aril gibi çok farklı gruplar kullanılarak, metalsiz ve periyodik tablodaki çok sayıdaki metalle mononükleer, polinükleer, dendritik ve sepet tipi sayısız türevleri sentezlenmiştir. Bunların çoğunun farklı uygulama alanlarında kullanılabilme potansiyeline sahip oldukları yapılan çalışmalarla gösterilmiştir. 
Sepet tipi ftalosiyanin ilk defa Tomilova ve arkadaşları tarafından sentezlenmiştir. O günden bugüne aren, naftalin, kumarin, pentaeritritol gibi farklı köprü gruplar içeren sepet tipi ftalosiyanin türevlerinin sayısı giderek artmış ve elektriksel, elektrokimyasal, spektroelektrokimyasal, elektro katalitik, gaz sensor, fotofiziksel gibi özellikleri çalışılmıştır.
      Dendritik ftalosiyaninler fiziksel ve kimyasal özelliklerinden dolayı artan bir ilgiyle çalışılmaktadır. Bu özelliklerinden dolayı dendritik ftalosiyaninler özellikle, katalizör, gaz sensör ve fotodinamik tedavi gibi çok farklı alanlarda yaygın olarak kullanılmaktadır. 
Benzotiyazol türevleri biyolojik ve farmakolojik özelliklerinden dolayı giderek önem kazanmaktadır. Literatürde benzotiyazollerin anti-inflamator, antiviral ve antifungal aktivite gibi birçok biyolojik uygulamayı içeren çalışmalar görmek mümkündür. Diğer yandan tiyazol ve tiyadiazol grupları içeren birçok mononükleer ftalosiyanin türevleri sentezlenmiş ve fotofiziksel, fotokimyasal, elektrokimyasal, nonlinear optik ve agregasyon gibi farklı özellikleri çalışılmıştır.
       Tiyadiazol grupları içeren birçok mononükleer ftalosiyanin türevlerinin fotofiziksel, fotokimyasal, elektrokimyasal, nonlinear optik ve agregasyon gibi farklı özelliklere sahip olması, bunların farklı uygulamalardaki önemini artırmaktadır.
Tez önerisinde köprü konumda benzotiyazol içeren sepet tipi dendritik ftalosiyanin türevleri sentezlenecek ve karakterize edilecektir. Sentezlenen ftalosiyaninlerin beklenen fotokimyasal ve fotofiziksel özelliklerinden dolayı biyolojik uygulamalarda, özellikle fotodinamik kanser tedavisinde, önemli bir potansiyeli sahip olması beklenmektedir.

Abstract:
Due to their excellent properties, phthalocyanines are used in many application areas such as catalysts, gas sensors, solar cells, liquid crystals, preparation of non-linear optical materials, and photodynamic cancer treatment. By using very different groups such as alkyl and aryl in the peripheral and non-peripheral positions of phthalocyanines, numerous mononuclear, polynuclear, dendritic and ball-type derivatives have been synthesized with metal-free and many metals in the periodic table. Studies have shown that most of these have the potential to be used in different application areas.
Ball-type phthalocyanine was first synthesized by Tomilova et al. Since then, the number of ball-type phthalocyanine derivatives containing different bridging groups such as arene, naphthalene, coumarin and pentaerythritol has gradually increased, and their properties such as electrical, electrochemical, spectroelectrochemical, electro-catalytic, gas sensor and photophysical have been studied.
 Dendritic phthalocyanines are studied with increasing interest due to their physical and chemical properties. Due to these properties, dendritic phthalocyanines are widely used in many different areas such as catalysts, gas sensors and photodynamic therapy.
Benzothiazole derivatives are gaining increasing importance due to their biological and pharmacological properties. It is possible to see studies in the literature that include many biological applications of benzothiazoles such as anti-inflammatory, antiviral and antifungal activities. On the other hand, many mononuclear phthalocyanine derivatives containing thiazole and thiadiazole groups have been synthesized and their different properties such as photophysical, photochemical, electrochemical, nonlinear optics and aggregation have been studied.
The fact that many mononuclear phthalocyanine derivatives containing thiadiazole groups have different properties such as photophysical, photochemical, electrochemical, nonlinear optics and aggregation increases their importance in different applications.
In the thesis proposal, ball-type dendritic phthalocyanine derivatives containing benzothiazole in the bridging position will be synthesized and characterized. Due to the expected photochemical and photophysical properties of the synthesized phthalocyanines, they are expected to have significant potential in biological applications, especially in photodynamic cancer therapy.