Hemşirelerde deprem sonrası travma düzeyi, psikolojik yardım almaya ilişkin tutum ve bakım davranışı ilişkisi
The relationship between post-earthquake trauma level, attitude towards receiving psychological help and care behavior in nurses
Yazar: REMZİ ÇATALCA
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN ALTINBAŞ
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma hemşirelerde deprem sonrası travma düzeyi, psikolojik yardım almaya ilişkin tutum ve bakım verme davranışı arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Kesitsel, tanımlayıcı ve ilişkisel tasarımda olan bu çalışma Kasım 2023-Şubat 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Malatya İl Merkezi'nde bulunan Battalgazi Devlet Hastanesi'nde görev yapmakta olan 253 hemşire oluşturmuştur. Araştırmada verilerin toplanmasında Sosyodemografik bilgi formu, Deprem Sonrası Travma Düzeyini Belirleme Ölçeği, Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği ve Bakım Davranışları Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular, SPSS 22.0 programında anlamlılık değeri p<0.05 esas alınarak tanımlayıcı istatistikler, parametrik testler, Spearman Korelasyon Analizi ve Basit Doğrusal Regresyon Analizi yapılarak elde edilmiştir.
Katılımcıların yaş ortalaması 31.79±7.81, %74.7'si kadın, %49.4'ü bekar, %55.7'sinin çocuğu yoktur ve %31.2'sinin çalışma süresi 0-1 yıl arasındadır. Katılımcıların %35.6'sı acil serviste çalışmaktadır ve %80.6'sı depremde evini kaybetmemiştir. Depremde yakınlarını kaybedenlerin %85.7'si diğer yakınlarından (teyze, amca, hala, kuzen) birini kaybetmiştir ve %95.7'si deprem sonrası psikolojik destek almamıştır. Deprem Sonrası Travma Düzeyini Belirleme Ölçeği toplamından 52.24±16.68; Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği – Kısa Form toplamında 18.74±4.50 ve Bakım Davranışları Ölçeği-24 toplamından 5.20±0.69 puan almışlardır.
Hemşirelerin deprem sonrası travma düzeyini belirleme ölçeği toplam puanı ile psikolojik yardım almaya ilişkin tutum ölçeği toplam puanı ve psikolojik yardım almaya ilişkin tutum ölçeği toplam puanı ile bakım davranışları ölçeği toplam puanı arasında pozitif bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca hemşirelerin bakım sürecinde hastalarına karşı güvence, bilgi ve beceri, saygı ve bağlılık gibi bakım davranışlarında yüksek performans sergiledikleri saptanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Hemşire; Deprem sonrası travma; Psikolojik yardım alma; Bakım davranışı

Abstract:
This study was conducted to determine the relationship between post-earthquake trauma level, attitudes towards seeking psychological help, and caregiving behavior among nurses.
This cross-sectional, descriptive and relational study was conducted between November 2023 and February 2024. The sample of the study consisted of 253 nurses working at Battalgazi State Hospital in Malatya City Center. Data were collected using a sociodemographic information form, the Post-Earthquake Trauma Level Assessment Scale, the Attitude Toward Receiving Psychological Help Scale, and the Caregiving Behaviors Scale. The findings were obtained by performing descriptive statistics, parametric tests, Spearman Correlation Analysis and Simple Linear Regression Analysis in the SPSS 22.0 program, based on a significance value of p<0.05.
The average age of the participants was 31.79±7.81, 74.7% were female, 49.4% were single, 55.7% did not have children, and 31.2% had worked for 0-1 years. 35.6% of the participants work in the emergency room and 80.6% did not lose their homes in the earthquake. Of the participants who lost relatives in the earthquake, 85.7% lost one of their other relatives (aunt, uncle, cousin) and 95.7% did not receive psychological support after the earthquake. They received a total score of 52.24±16.68 from the Post-Earthquake Trauma Level Determination Scale, 18.74±4.50 from the Attitude Scale Towards Seeking Psychological Help – Short Form, and 5.20±0.69 from the Caring Behaviors Scale-24.
It was concluded that there was a positive relationship between the total score of the nurses' post-earthquake trauma level determination scale and the total score of the attitude scale towards seeking psychological help, and between the total score of the attitude scale towards seeking psychological help and the total score of the care behaviors scale. In addition, it has been determined that nurses exhibit high performance in care behaviors such as assurance, knowledge and skills, respect and commitment to their patients during the care process

Keywords: Nurse; Post-earthquake trauma, Receiving psychological help, Care behavior.