Vergi uyumu ve uyumsuzluğu sonucunda oluşan mükellef tiplerinin belirlenmesi: Kocaeli örneği
Determining taxpayer types in cosequence of tax compliance and incompliance: Kocaeli  sample
Yazar: MELTEM BURCU KOÇYİĞİT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜNER TUNCER
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kocaeli = Kocaeli ; Mükellef = Taxpayer ; Tipler = Characters ; Uyumsuzluk = Mismatch ; Vergi mükellefi = Taxpayer ; Vergi uyumu = Tax compliance

Özet:
Vergi uyumu, beyannamenin verildiği tarihte uygulanan vergi yasaları, yönetmelikler ve yargı kararlarına uygun olarak vergi yükümlülüğünün beyannamede tam olarak belirtilmesi ve beyannamenin tam ve zamanında ilgili yerlere verilmesi şeklinde ifade edilmektedir. Vergi uyumu / uyumsuzluğu neticesinde dört tip mükellef tipolojisi oluşmaktadır. Bu tipolojiler vergi kaçakçısı, sosyal vergi yükümlüsü, içten vergi yükümlüsü ve dürüst (gönüllü) vergi yükümlüsüdür. Bu çalışmanın amacı vergi mükelleflerinin, vergi uyumu veya uyumsuzluğu sonucunda oluşan mükellef tiplerinin hangisinde kendilerini konumlandırdıklarını tespit etmek ve bu durumu nasıl algıladıkların belirlemektir. Bu amacı gerçekleştirebilmek için çalışmada yöntem olarak nitel analiz uygulanmıştır. Nitel analiz çeşitli alt yöntemlere sahip olup bu çalışmada nitel araştırmanın derinlemesine görüşme tekniği tercih edilmiştir. Çalışmada uygulanan derinlemesine görüşme tekniği Kocaeli ilinde ikamet eden 12 mükellefe uygulanmıştır. Vergi uyumu/uyumsuzluğu kavramına örtüşmesi açısından araştırmaya katılan katılımcılar beyana tabi geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olan mükelleflerden oluşturulmuştur. Genel değerlendirme yapıldığında özellikle vatandaşlık görevi bilinci, vergi adaletinin güçlü olması gerekliliği, devletin olumlu politikaları, vergi otoritesinin olumlu davranışları, ülke ekonomisinde meydana gelecek pozitif gelişmelerin vatandaşların gelir düzeylerine ve hayat kalitelerine de yansıması mükelleflerin dürüst (gönüllü) vergi yükümlüsü tipolojisinde yer almalarını sağlayabileceği sonucuna ulaşılmıştır.  
 
Anahtar Kelimeler: Vergi Uyumu, Vergi Uyumsuzluğu, Mükellef Tipolojileri, Nitel Analiz, Derinlemesine Görüşme.

Abstract:
Tax compliance is expressed as full declaration of tax liability in accordance with tax laws, regulations and judicial decisions applied at the date when the declaration is given and giving the declaration to relevant places in full and in time. As a result of tax compliance / non-compliance, four types of taxpayers are formed. These typologies are tax evader, social taxpayer, internal taxpayer and honest (voluntary) taxpayer. The purpose of this study is to determine which taxpayers have positioned themselves in taxpayers' tax compliance or non-compliance and to discover how they perceive this situation. In order to realize this aim, qualitative analysis was applied as a method in the study. Qualitative analysis has several sub-methods and in-depth interview technique of qualitative research was preferred. The in-depth interview technique was applied to 12 taxpayers residing in Kocaeli province. In order to coincide with the concept of tax compliance / noncompliance, the participants who participated in the study were composed of taxpayers whose income was subject to the declaration only consisting of real estate capital. When the general evaluation is made, it is concluded that the citizenship duty consciousness, the strongness of the tax justice, the positive behaviors of the tax authority, the positive developments in the country's economy, and the reflection of the citizens on the income levels and quality of life of the taxpayers may enable the taxpayers to take part in the honest (voluntary) taxpayer typology. 
 
Keywords: Tax Compliance, Tax Noncompliance, Taxpayer Typologies, Qualitative  
                    Analysis, In-Depth İnterview.