Sosyal bilgiler dersi 5. sınıf üretim, dağıtım ve tüketim öğrenme alanı konularının öğretiminde animasyon kullanımı
Use of animation in the teaching of social studies class 5th grade production. Distribution and consumption
Yazar: UMUR ÖZSOY
Danışman: PROF. DR. ŞABAN ÇELİKOĞLU
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Animasyon destekli öğretim = Animation supported teaching ; Dağıtım = Distribution ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Tüketim = Consumption ; Öğretim tasarımı = Instructional design ; Üretim = Production

Özet:
Bu araştırmanın konusunu Sosyal Bilgiler dersi 5. sınıf Üretim, Dağıtım ve Tüketim öğrenme alanı konularının öğretiminde animasyon kullanımı oluşturmaktadır. "Üretim, Dağıtım ve Tüketim" öğrenme alanı içerisinde oluşturulan animasyonların 5.sınıf öğrencileri üzerinde akademik başarıyı hangi yönde etkilediğinin ölçülmesi araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır.
Animasyon destekli öğretimi gerçekleştirebilmek için ADDIE (Analysis, Design, Development, Implementation, Evaluation) öğretim tasarımı modeli çerçevesinde Sosyal Bilgiler dersine ait kazanımları konu edinen animasyon videoları oluşturulmuştur. Uygulama öncesinde gerekli izinler alınmıştır. Çalışmanın gerçekleşmesinde yardımcı olacak ders öğretmenine araştırmacı tarafından oluşturulan animasyonlar hakkında gerekli bilgi verilmiştir. Animasyonların ders içerisinde kullanılmasıyla öğrencilerin birbirinden farklı senaryolarla karşılaştırılması sağlanmıştır. Öğrencilerin, hazırlanan animasyonlardaki farklı senaryolar ile karşılaştırılması sayesinde ise Üretim, Dağıtım ve Tüketim öğrenme alanına ait soyut kavramları daha dikkatli bir şekilde öğrenmeleri sağlanmak istenmiştir. Dolayısıyla deney grubuna ders sürecinde animasyon desteği verilerek ders süreci tamamlanmış, kontrol grubunda ise müdahaleden uzak bir şekilde ders süreci tamamlanmıştır.
Bu araştırmada çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Karadeniz Bölgesi'nin Batı Karadeniz Bölümü'nde bulunan bir ortaokulda 5.sınıf düzeyinde öğrenim görmekte olan 40 öğrenci oluşturmaktadır. Deney grubu 20, kontrol grubu ise 20 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada kullanılan desen ise yarı deneysel desenlerden olan ön test – son test eşitlenmemiş kontrol gruplu desendir. Deney ve kontrol grupları ders öğretmeni tarafından yansız bir biçimde atanmıştır. Araştırma esnasında toplanmak istenen verilere ait istatistikler araştırmacı tarafından geliştirilen "Akademik Başarı Testi" Doymuş vd. (2004) tarafından oluşturulmuş Çelik (2007) tarafından yapılan değişiklikler ile kullanıma sunulmuş olan "Animasyon Görüş Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırma esnasında kullanılan akademik başarı testinin KR-20 sonucu 0,84 olarak bulunurken, uygulanan Animasyon Görüş Ölçeği ile ilgili Cronbach Alpha güvenilirlik değeri 0,78 olarak hesaplanmıştır. Kontrol ve deney gruplarına başlangıç esnasında 25 maddeden oluşan ön test uygulanmıştır. Deney grubunda ders süreci boyunca animasyon desteği verilmiştir. Kontrol grubunda ise müdahaleden uzak bir şekilde ders süreci gerçekleşmiştir. Çalışma 7 hafta sürmüştür. Ders süreçlerinin tamamlamasıyla birlikte iki gruba son test uygulanmıştır. Deney grubuna ek olarak animasyon görüş ölçeği uygulanmıştır. Araştırma verileri SPSS 26 programı ile analiz edilmiştir. 
Çalışma sonuçları gözlemlendiğinde animasyonlar ile ders süreci geçiren deney grubunun, müdahaleden uzak bir ders işlenilme süreci olan kontrol grubuna göre anlamlı şekilde akademik başarıları artmıştır. Animasyonların ders sürecinde etkili olduğu gruba ait görüşler ise animasyonların öğrencilerin derse olan başarısını olumlu etkilediği lehinedir.
Çalışmadan elde edilen bulgular ışığında düzgün bir şekilde oluşturulmuş animasyonların ders içerisinde kullanılması öğrencileri olumlu yönde etkileyecektir. Öğretmenler animasyon yazılımları öğrenerek ders içerisinde daha fazla kullanılabilir. Araştırmacılar ise animasyon yazılımlarının etkisini başka öğretim yöntemleri ile kıyaslayarak araştırabilir. Araştırmaya yeni öğrenme alanları eklenerek animasyonun akademik başarıya etkisi incelenebilir.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Animasyon, Üretim Dağıtım ve Tüketim, ADDIE Öğretim Tasarımı

Abstract:
The subject of this research is the use of animation in the teaching of the 5th grade Production, Distribution and Consumption learning field subjects in the Social Studies course. The main purpose of the research is to measure how the animations created in the "Production, Distribution and Consumption" learning area affect the academic achievement on the 5th grade students.
In order to realize animation-assisted teaching, animation videos about the achievements of the Social Studies course were created within the framework of the ADDIE (Analysis, Design, Development, Implementation, Evaluation) instructional design model. Necessary permissions were obtained before the application. Necessary information about the animations created by the researcher was given to the course teacher who will assist in the realization of the study. By using animations in the lesson, students were compared with different scenarios. By comparing the different scenarios in the prepared animations, it was aimed to enable the students to learn more carefully the abstract concepts of the Production, Distribution and Consumption learning field. Therefore, the lesson process was completed by giving animation support to the experimental group during the lesson, and the lesson process was completed in the control group without intervention.
The study group in this research consists of 40 students studying at the 5th grade in a secondary school in the Western Black Sea Region in the 2021-2022 academic year. The experimental group consists of 20 students and the control group consists of 20 students. The design used in the research is the pretest-posttest unequalized control group design, which is one of the quasi-experimental designs. Experimental and control groups were assigned impartially by the course teacher. Statistics of the data to be collected during the research were made using the "Academic Achievement Test" developed by the researcher Doymuş vd. (2004) and made available with the changes made by Çelik (2007) with the "Animation View Scale". While the KR-20 result of the academic achievement test used during the research was 0.84, the Cronbach Alpha reliability value for the applied Animation Vision Scale was calculated as 0.78. A pre-test consisting of 25 items was applied to the control and experimental groups at the beginning. Animation support was given to the experimental group throughout the course. In the control group, the lesson process took place without intervention. The study lasted 7 weeks. After the completion of the course processes, a post-test was administered to both groups. Animation vision scale was applied additionally to the experimental group. Research data were analyzed with SPSS 26 program. 
When the results of the study were observed, the academic success of the experimental group, who had a lesson with animations, increased significantly compared to the control group, who had a lesson without intervention. The opinions of the group in which animations are effective in the lesson process are in favor of the positive effect of animations on students success towards the lesson.
The use of properly created animations in the light of the findings obtained from the study will affect the students positively. By learning animation software, teachers can be used more in the lesson. Researchers can investigate the effect of animation software by comparing it with other teaching methods. The effect of animation on academic achievement can be examined by adding new learning areas to the research.
Key words: Social Studies , Animation, Production Distribution and Consumption, ADDIE Model: Instructional Design