Yaşam temelli fen eğitiminin öğrenci başarısına ve çevre bilinci üzerine etkisi
The effects of context based science education on student success and environmental consciousness
Yazar: ÖZGE SARI AY
Danışman: DOÇ. DR. CEMİL AYDOĞDU
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Yaşam temelli öğrenme = Context based learning ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışmanın amacı Yaşam Temelli Fen Eğitiminin ortaokul 5. Sınıf öğrencilerinin başarılarına, başarılarının kalıcılığına ve çevre bilinçlerinin gelişimine etkisini incelemektir. Aynı zamanda öğretim sürecinin sonunda öğrencilerin etkinliklerle ilgili görüşlerini almaktır. Bu amaçla fen bilimleri alanlarında seçilen "Isı ve Sıcaklık, İnsan ve Çevre İlişkisi, Basit Bir Elektrik Devresinde Lamba Parlaklığını Etkileyen Değişkenler" konularıyla ilgili Yaşam Temelli Fen Eğitimi etkinlikleri 5E modeline uyarlanarak geliştirilmiş,uygulanmış ve süreç sonunda yarı yapılandırılmış görüşmelerle öğrencilerin süreçle ilgili görüşleri alınmıştır. Çalışma grubunu, Ankara  ilinde uygun örnekleme yöntemi ile seçilmiş bir ortaokulun iki farklı 5. sınıf şubesinde öğrenim gören toplam 60 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmanın hem nitel hem de nicel boyutu olmasına rağmen karma yöntem araştırması olarak kurgulanmamıştır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen başarı testleri "Isı ve Sıcaklık Başarı Testi, İnsan ve Çevre İlişkisi Başarı Testi, Basit Bir Elektrik Devresinde Lamba Parlaklığını Etkileyen Değişkenler Başarı Testi", hazır bir ölçek olan  "Çevre Bilinci Ölçeği", yine araştırmacı tarafından geliştirilmiş yarı yapılandırılmış görüşme formlarıyla toplanmıştır. Deney grubunda süreç boyunca yaşam temelli fen eğitimi etkinlikleri uygulanmış, kontrol grubunda ders kitabı merkezli öğretim uygulanmıştır.Gruplar arasında denkliğin sağlanması için öntest puanlarına bağımsız gruplar t-testi ile, başarı testi ve çevre bilinci ölçeği puanları ön test ile son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark olup olmadığına bağımlı gruplar t-testi ve ANCOVA ile, kalıcılık testi ile öntest ve sontest puanlarına ise MANCOVA ile bakılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşmeler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Sonuçlar,  kullanılan yöntemin öğrenci başarısını ve çevre bilinci düzeyini arttırdığını, bilginin kalıcılığını sağladığını göstermiştir. Ayrıca öğrencilerin içinde bulundukları öğrenme ortamını yapılandırmacı bir öğrenme ortamı olarak algıladıkları görülmüştür. Çalışmanın sonunda yaşam temelli fen eğitimi etkinliklerini geliştirebilmeye yönelik olarak yapılacak alternatif etkinlik ve uygulamalara ilişkin öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study aims to investigate the influence of Context Based Science Education on the achievement of fifth graders, on permanence of their achievement and on their improvement in terms of environmental consciousness; and also to take their opinions about the activities at the end of the teaching process. For this purpose, on the subjects "Heat and Temperature, Human and Environment Relationship, Variables Influencing the Brightness of Lamp in a Simple Electrical Circuit", from the fields of science education, 5E model activities within Context Based Science Education were developed, administered and at the end students were asked to state their opinions regarding the process. Population of the study consisted of 60 students studying at two different fifth grade classes at a secondary school in Ankara which was determined using convenience sampling method. In this study in which interwoven pattern mixed method of research design was made use of, data was collected through achievement tests developed by the researcher, which were "Heat and Temperature Achievement Test, Human and Environment Relationship Achievement Test, Variables Influencing the Brightness of Lamp in a Simple Electrical Circuit Achievement Test", through "Environmental Consciousness Scale" which was prepared by another researcher and semi-structured interview forms prepared by the researcher. Data was analysed using descriptive data processing methods and the results were presented as average, standard deviation, table and graphic presentation. In order to provide equilibration between groups, independent samples t-test was used to analyse pre-test scores; dependent samples t-test and ANCOVA were used in order to find out if there was a meaningful difference between the average pretest-posttest scores of achievement test and environmental consciousness scale; and MANCOVA was used to analyse permanence test and pre-test and post –test scores. Semi-structured interviews were analysed making use of content analysis method. Results revealed that the method used increased achievement and environmental consciousness of the students as well as ensuring permanence of knowledge. Also, it was concluded that students perceived their learning environment as constructivist. At the end of the study recommendations regarding alternative activities and applications for improving context based science education activities were presented.