Ulus inşa süreci bağlamında Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye örnekleri
The United States of America and Turkey examples about nation building period
Yazar: MELİH ÖZHAN
Danışman: DOÇ. DR. BİLGİN ÇELİK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Tarih = History
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Amerikan tarihi = American history ; Milliyetçilik = Nationalism ; Türk tarihi = Turkish history ; Türkiye = Turkey ; Ulus inşası = Nation building ; Vatanseverlik = Patriotic

Özet:
Milliyetçilik, günümüz siyasal ve sosyal tarihinin en önemli olgularından birisidir. Milliyetçiliği ve millete ilişkin kavramları kuramsal olarak açıklamakla pek çok akademisyen meşgul olmuştur ve olmaya da devam etmektedir. Konunun uzmanları, milliyetçiliğin kavram olarak da ne ifade ettiği üzerinde fikir birliğine varamamışlardır fakat tezin konusu gereği milliyetçilik, bu metinde ideoloji olarak tanımlanacaktır.
Bu kapsamda kendine özgü niteliklerini anlayabilmek için Türkiye ve ABD milliyetçilikleri ile ulus-inşalarına da değinmek ve kurama katkı anlamında tarihsel süreçlerini irdelemek gerekmektedir.
Her iki milliyetçilikte de ilkçi, modernist ve etno-sembolcü yaklaşımlara örnekler mevcuttur. Fakat ara yol olan etno-sembolcü açıdan bakmak mesele için optimum çözümdür.
ABD milliyetçiliğinin yalnızca vatanseverlik kavramı ile açıklanamayacağı ve ulus-inşası kavramının da ABD'nin "demokrasi getirmek" adına vesayeti altına almaya çalıştığı Irak ve Afganistan gibi ülkeler için değil bizatihi kendisi için de kullanılmasının gerekliliği tezin savlarından bazılarıdır.
Karşılaştırma kıstasına gelince, elbette kronolojik uyumsuzluklar olsa da bağımsızlık mücadelesi vermiş, kurucu elit tarafından seküler cumhuriyetlerin kurulması ve feodal bir miras taşımamaları anlamında oldukça benzer yanları olan iki örnek ele alınmıştır.
v
Her iki ülke için de ulus-inşaları, siyasal ve kültürel bir takım özellikler arz etmektedir. Burada benzerlikler ve farklılıklar daha net ortaya çıkmaktadır.
Genel olarak değerlendirecek olursak; ABD milliyetçiliği temelde iradi, teritoryal, anayasal ve evrensel ilkelere bağlı, etnik unsurları görece az ama yine de mevcut, hem ilahi hem de salt Protestanlığa atıfta bulunmama özelliğiyle seküler bir milliyetçilik türünü örneklerken; Türkiye milliyetçiliği ise temelde teritoryal, etnik, kültürel ve tarihi mirası baskın, kuruluş döneminde iradi ve laik yanı artmışken 1930'lar sonrası etnik özelliği, yakın dönemde de dini özelliği belirgin bir milliyetçilik türü olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca her iki milliyetçilik türünün de hem siyasal hem de kültürel boyutları eşit bir biçimde karşımıza çıkmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Milliyetçilik, Uluslaşma, Ulus-İnşası, ABD Tarihi, Türkiye Tarihi, Milliyetçilik Kuramları, Milliyetçilik Tarihi, Vatanseverlik, Karşılaştırmalı Tarih.

Abstract:
Nationalism, is a fact of today's political and social history. Especially, so many academics studied to explain nationalism and the terms about nation, and also they tried to do that. The experts of the subject also couldn't come to an agreement but I agree that nationalism is an ideology for my thesis.
In this context, needs to talk about Turkey and the USA nationalisms emerge with sui generis specialities and also need to study historical periods in the meaning of addition to theory.
In the both of the nationalisms, there are examples about primordialist, modernist and ethno-symbolist approaches. But I am in the opinion that the ethno-symbolist perspective as an aisle, is the optimum solution.
Some solutions of the thesis are that the USA nationalism can't explained with the term of patriotism as a holistic and nation-building term isn't in use for not only the coutries that USA promise to bring democracy as Iraq and Afghanistan USA but also itself per se.
With regard to the criterion of the comparison, naturally incoordination on chronology is exists but in the meaning to struggle for sovereignty, secular Republics established by the founder elite and not to have feudal heritage, taken two countries that have so much similarities.
vii
The nation-buildings for both of the countries supply feature about some kind of political and cultural. There come up similarities and diversities much more clearly.
Eventually, it is appears in front us that the USA nationalism, in the base, examples the version of civic, territorial, connected with constitutional and universal principles, ethnic elements is relatively lesser but current, both supernal and also secular with the especiality of not only refers to the Protestantizm; the nationalism of the Turkey, in the base, examples the version of territorial, ethnic, cultural and historical heritages are dominant, while in the constitution period the civic and secular effects were dominant but after the 1930's ethnic specialities, and also nearest period the islamic specialisties are dominant. And also both have political and cultural dimensions.
Keywords: Nationalism, Nationhood, Nation-Building, History of USA, History of Turkey, Theories of Nationalism, History of Nationalism, Patriotism, Comparative History.