Aelia rostrata (Heteroptera: Pentatomidae)'un sindirim kanalının ultrastrüktürü
Ultrastructure of digestive canal of Aelia rostrata (Heteroptera: Pentatomidae)
Yazar: ŞERMİN GENÇ
Danışman: PROF. DR. SELAMİ CANDAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Yapılan bu tez çalışmasında halk arasında kımıl olarak bilinen Heteroptera takımından Aelia rostrata'nın sindirim yapısı incelenmiştir. Başta buğday olmak üzere diğer kültür ve yabani Gramineae türleri ile beslenmektedir. Aelia rostrata'nın ağız tipi bitki özsuyu ile beslendiği için delici emici ağız tipi şeklindedir. Aelia rostrata (Heteroptera: Pentatomidae)  Ağustos-Ekim aylarında Ankara-Bala ilçesi ve civarında çeşitli tarım alanları ve yabani bitkilerin bulunduğu alanlardan toplanmıştır. Bu çalışmada Aelia rostrata' nın (Fabricius,1803) (Heteroptera, Pentatomidae) sindirim kanalının yapısı ışık mikroskobu, taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile incelenmiştir. A.rostrata'nın sindirim kanalı ön bağırsak, orta bağırsak ve arka bağırsak olmak üzere üç farklı bölgeye ayrılır. Ön bağırsak; tükürük bezi, yardımcı tükürük bezi, farinks, özofagus, proventrikulus ve ventrikulus' dan oluşmaktadır. Orta bağırsakta; orta bağırsak kanalı ve bulb yapısı vardır. Arka bağırsak; ileum ve rektum'dan oluşmaktadır. İleum yapısına bağlı Malpighi tüpleri ve gastrik çekum bulunmaktadır. Ön bağırsakta tükürük bezleri ve mide silindirik epitelden, yardımcı tükürük bezi ve orta bağırsak kanalı kübik epitelden, proventrikulus ise yalancı çok tabakalı epitelden meydana gelir. Orta bağırsakta; orta bağırsak kanalı kübik epitel,  bulb yassı epitelden meydana gelir. Arka bağırsakta ileum silindirik epitelden,  rektum kübik- silindirik epitelden oluşmaktadır. İleum yapısına bağlı malpighi tüpleri kübik epitelden, gastrik çekum ise tek tabakalı epitelle astarlı yassı keseler şeklindedir. SEM görüntüleri sindirim kanalı yüzeyinin dışta boyuna, içte dairesel kaslarla çevrili olduğunu göstermiştir. Yapılan bu çalışma ile A.rostrata' nın sindirim kanalının yapısı böceklerin sindirim kanalı yapısı ile ilgili çalışmalarda bilim dünyasına katkıda bulunacaktır.

Abstract:
In this thesis study, the digestive structure of Aelia rostrata from the order Heteroptera, known as "kımıl" in the locus, has been investigated. It is nourished with other cultivated and wild Gramineae species, mainly wheat. Aelia rostrata has a piercing absorbent mouthpiece type that is supplied with nose type plant sap. Aelia rostrata (Heteroptera: Pentatomidae) was collected in August- October from various fields of agriculture wild plants in and around Ankara-Bala country. In this study, ultrastructure of digestive canal of Aelia rostrata (Fabricius,1803) (Heteroptera: Pentatomidae) was examined with the use of light microscope, scanning electron microscope (SEM). Digestive canal of A.rostrata consists of three distinct parts: Foregut, midgut and hindgut. Foregut consists of salivary glands, pharynx, esophagus, proventriculus and ventriculus. Midgut has midgut channel and the bulb structure. Hindgut consists of the ileum and the rectum. There are malpighian and gastric cecum depending on the nature ileum. In foregut, cylindrical epithelium stomach and salivary glands occurs cylindrical epithelium, co-salivary glands occur cubic epithelium and proventriculus occurs the pseudo-stratified epithelium. In midgut; cylindrical channel of midgut occurs the cubic epithelium, "bulb" occurs squamous epithelium. In hindgut, ileum occurs cylindrical epithelium, the rectum consists of cubic-cylindrical epithelium. Depending on the nature of the ileum, Malpighian tubes are in the form of cubic epithelium and gastric cecum epithelium is in the form of a single layer epithelium and primed flat sacs.  According to SEM images, foregut is surrounded by a layer of longitudinal muscle and inner surface is formed by cell groups which are located over a folded basal lamina. This study will contribute to the scientific world in studies on the digestive tract structure of insects in the digestive tract of Aelia rostrata.