Epikardiyal yağ dokusu ölçümünün koroner arter baypas greftleme operasyonu uygulanan hastalarda postoperatif dönemde ritim problemleri ve morbidite ile ilişkisi, belirteçlerin analizi
The relationship of epicardial fat tissue measurement with rhythm problems in the postoperative period in patients with coronary artery bypass graft operation and analysis of markers
Yazar: KUDRET ATAKAN TEKİN
Danışman: PROF. DR. MURAT BÜLENT RABUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğt. Ve Arş. Hastanesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Atriyal fibrilasyon = Atrial fibrillation ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Epikardiyal yağ dokusu = Epicardial fat tissue ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Leptin = Leptin ; Morbidite = Morbidity ; Rezistin = Resistin ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Amaç: Amacımız koroner arter baypas greftleme operasyonu uygulanması planlanan hastalarda preoperatif dönemde epikardiyal yağ dokusu kalınlığı (EYDK) ölçülmesi ve serumda adiponektin, leptin ve resistin hormon düzeylerinin çalışılması, sonrasında bu ölçümlerin öncelikle birbirleriyle kıyaslanması, sonrasında da özellikle ritim problemleri olmak üzere postoperatif dönemdeki komplikasyonlarla ve morbidite ile ilişkisini araştırmaktır.

Materyal ve metod: Çalışmamız prospektif olarak planlanmıştır. Çalışmaya Eylül 2020- Temmuz 2021  tarihleri arasında 161 hasta dahil edilmiştir. Hastaların bilgileri prospektif olarak hasta dosyalarından toplanmıştır. Koroner arter baypas greftleme operasonu uygulanacak hastalarda preoperatif dönemde ekokardiyografi ve bilgisayarlı tomografi (BT) ile epikardiyal yağ dokusu (EYD) ölçümü yapılmıştır ve serumda adiponektin, leptin, resistin hormon seviyeleri çalışılmıştır. Çalışmamızda hem ölçülen EYD kalınlığı ile bu üç hormonun ilişkisi hem de bu değerlerin hastaların postoperatif dönemdeki sonuçlarıyla, komplikasyonlarla ve morbidite kriterleri  ile ilişkisi irdelenmiştir.

Bulgular: Çalışmaya 130'u erkek (80,7%) ve 31'i kadın (19,3%) toplam 161 hasta dahil edildi. Yaş ortalaması 61±9 yıl, vücut kitle indeksi 28,72±5,22 kg/m², bel çevresi 100,5±11,1 cm olarak bulundu. Hastaların 29'unda postoperatif atriyal fibrilasyon (POAF) gelişti. POAF olan grup ile olmayan gruplar arasında epikardiyal yağ dokusu kalınlığı (EYDK) ve sol ventrikül diyastol sonu çap açısından istatistiksel olarak anlamlı fark vardır (POAF olan grup EYDK: 6.4±1.9 mm, POAF olmayan grup EYDK: 5.5±1.8 mm, p<0.05). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde EYDK'nın POAF'ın gelişmesinde bağımsız bir prediktör faktör olduğu gösterildi. EYDK ile vücut kitle indeksi (VKİ) ve bel çevresi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (sırasıyla p=0.002 ve p<0.001). Serumda resistin hormon düzeyi ile VKİ arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0.007).

Sonuç: Biz bu çalışma ile; preoperatif dönemde değerlendirilen EYDK ölçümünün postoperatif dönemde atrial fibrilasyon ile ilgili bir öngörü sağlayabileceğini düşünebiliriz.

Anahtar kelimeler: epikardiyal yağ dokusu, ekokardiyografi, bilgisayarlı tomografi, adiponektin, leptin, resistin, postoperatif atriyal fibrilasyon

Abstract:
Aim: In this study, we aim to measure epicardial adipose tissue thickness and asses adiponectin, leptin and resistin levels in plasma of patients who are planned to undergo coronary artery bypass grafting operation. We plan to compare these levels with each other and relate these levels with postoperative complications and morbidity, especially rhtyhm disorders.
 
Materials and methods: Our study was structered prospectively. Between September 2020 and July 2021, 161 patients were included in the study. The data of the patients were collected prospectively from the patient files. In patients who are going to undergo coronary artery bypass grafting operation, epicardial adipose tissue (EAT) was measured by echocardiogram (ECHO) and computed tomography (CT) in the preoperative period and serum adiponectin, leptin, and resistin hormone levels were studied. In our study, the relationship between EAT and these three hormones, as well as the relationship of these values ​​with postoperative complications and morbidity in patients were evaluated.

Results: A total of 161 patients, 130 male (80.7%) and 31 female (19.3%), were included in the study. The mean age was 61±9 years, body mass index was 28.72±5.22 kg/m², and waist circumference was 100.5±11.1 cm. Postoperative atrial fibrillation (POAF) developed in 29 of the patients. There is a statistically significant difference in terms of epicardial adipose tissue thickness and left ventricle end-diastolic diameter (LVEDD) between the group with POAF and the groups without POAF (epicardial adipose tissue thickness in the group with POAF: 6.4±1.9 mm, epicardial adipose tissue thickness in the group without POAF: 5.5±1.8 mm) (p<0.05). In multivariate logistic regression analysis, epicardial adipose tissue thickness was shown to be an independent predictor factor in the development of POAF (OR: 1.24, CI: 1.01-1.53, p=0.04). A statistically significant difference was found between epicardial adipose tissue thickness and body mass index (BMI) and waist circumference (p=0.002 and p<0.001, respectively). A significant correlation was found between resistin hormone level in serum and BMI (p=0.007).

Conclusion: The measurement of epicardial adipose tissue thickness in preoperative period can give an idea in the development of POAF. A high correlation was found between CT and echocardiographic epicardial adipose tissue thickness measurements. In this manner, it can be considered that ECHO, which is more accessible, repeatable, without radiation exposure, and low in cost, is a good alternative to CT, which is the gold standard in epicardial adipose tissue thickness measurement.

Key words: epicardial adipose tissue, echocardiography, computed tomography, adiponectin, leptin, resistin, postoperative atrial fibrillation