Farklı sınıf seviyelerindeki fen bilgisi öğretmen adaylarının yenilenebilir enerji konusunda teknolojik pedagojik bağlam bilgisi ve öğelerinin araştırılması
Exami̇ni̇ng the different grades of pre-service teachers' technological pedagogical contextual knowledge and the components of tpck involving the topic of renewable energy sources
Yazar: DİDEM KARAKAYA CIRIT
Danışman: PROF. DR. ERDAL CANPOLAT
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bağlam temelli yaklaşım = Context based approach ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Teknolojik pedagojik alan bilgisi = technological pedagogical content knowledge ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmenlik uygulama dersi = Practice of teaching lessons

Özet:
Örnek olay tarama metodunun kullanıldığı bu çalışmada, farklı sınıf seviyelerindeki Fen Bilgisi (FB) öğretmen adaylarının Yenilenebilir Enerji Konusundaki (YEK)- Teknolojinin Pedagojik Bağlam Bilgisi (TPBB) ve öğeleri araştırılmıştır. Bu çalışmada YEK-TPBB dönüşümcü model'e göre; alan, teknoloji, pedagoji ve bağlam bilgisinin birlikte etkileşiminden meydana gelen yeni bir alan olarak oluşturulmuştur. Çalışmada bağlam bilgisi; (1)Makro, (2)Mezo, (3)Sub-Mezo, (4)Mikro ve (5)Sub-Mikro bağlam olmak üzere farklı faktörleri içeren beş kategoride tanımlanmaktadır. Çalışmaya, 2014-2015 eğitim-öğretim yılı, FB öğretmenliği programında amaçlı örnekleme yöntemine göre seçilen 1.2.3 ve 4.sınıfta öğrenim gören toplam 36 FB öğretmen adayı katılmıştır. Çalışmada farklı sınıf seviyelerindeki FB öğretmen adaylarının TPBB'si ve sınıf içi öğretimleri (4.sınıf öğretmen adayları) nitel veri toplama tekniklerinin kullanıldığı üçgenleme/çeşitleme yaklaşımı ile araştırılmıştır. Öğretmen adaylarının TPBB ve öğelerini belirlemek için; 1-vignette tekniğine dayalı yarı-yapılandırılmış mülakat, 2-farklı bağlamlar ve 3-Zeynep öğretmen tasvirine yönelik yarı yapılandırılmış mülakatlar, 4-çizim, 5-içerik Sunumları Tekniği (İST), 6-doküman incelemesi; sınıf içi öğretimlerinin belirlenmesi için 7-video kayıtları ve 8-gözlem notları kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi için, içerik analiz tekniği kullanılmıştır. 
Çalışmadan elde edilen bulgular, farklı sınıf seviyelerindeki öğretmen adaylarının birbirine yakın seviyede olduğunu ve YEK-TPBB'de yetersiz düzeyde olduklarını göstermiştir. Farklı sınıf seviyelerindeki FB öğretmen adaylarının, yenilenebilir enerji konusunun öğretim sürecinde çoğunlukla Makro ve Mezo bağlamı görmezden geldikleri daha çok Sub-Mezo, Mikro ve Sub-Mikro bağlamda kısmen bilimsel düzeyde oldukları belirlenmiştir. Özellikle teknolojinin entegre edildiği program materyal bilgisinde, 1.sınıf öğretmen adaylarının yarıdan fazlası bağlama ilişkin faktörleri görmezden gelerek bilimsel olmayan açıklamalarda bulundukları belirlenmiştir. Ayrıca, öğretmen adaylarının YEK'in öğretiminde teknolojik pedagojik farklı bağlamlar bilgisinde de yetersiz düzeyde oldukları tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, 4.sınıf öğretmen adaylarının sınıf içi öğretimlerinden elde edilen veriler, TPAB seviye tanımlarına göre (Karakaya Cırıt, Aydemir ve Kaya, 2014) analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, öğretmen adaylarının büyük bir kısmının teknolojinin entegre edildiği öğrenme güçlüğü bilgisi ve değerlendirme bilgisinde, 1.aşamada (fark etme) bulunduklarını ve öğretim sürecinde Mikro bağlamı dikkate aldıklarını göstermiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar, öğretmen yetiştirme sistemine yönelik tartışılmıştır.

Abstract:
In this study utilizing the case study survey method, the different grades of pre-service teachers' Technological Pedagogical Contextual Knowledge (TPCK) and the components of TPCK involving the topic of Renewable Energy Sources (RES) were investigated. RES-TPCK designed according to transforming model was conceptualized as an integration of the subject matter, pedagogical, technological and contextual knowledge in the study. Contextual knowledge is consist of five different categories; (1)Macro, (2)Mezo, (3)Sub-Mezo, (4)Micro ve (5)Sub-Micro context. 36 Pre-service Science Teachers, which were selected according to the techniques of nonprobability sampling, in their first, second, third and fourth grade in the Department of Science Education Program during 2014-2015 academic year participated in the study. In this qualitative study, the data were collected based on triangulation approach. 1- The vignette based semi-structured individual interviews, 2-different contexts and 3-the portrayed teacher-"Zeynep" based semi-structured individual interviews, 4-drawings, 5-Content Representation methods and 6-document review for the PSTs' TPACK and the components of TPACK; 7-field notes and 8-video records for the PSTs' classroom teaching practices (fourth grade pre-service science teachers) were used as data collection tools in this study. The content analysis method was used for the data analysis. 
Findings obtained from the data analysis showed that different grades of pre-service teachers' TPCK levels were approximately same and their RES-TPCK was inadequate. It was also found that they had partial understandings on sub-mezo, micro and sub-micro contexts, while the most of them neglected the macro and mezo contexts in the teaching process of pre-service teachers. It was understood that most of first grade pre-service science teachers had non-scientific views about the knowledge of technology-supported curriculum, ignoring contextual factors. The results also showed that pre-service science teachers' knowledge of technological pedagogical different contexts was inadequate. The data obtained from fourth grade pre-service science teachers' classroom practices was analyzed according to the description of Technological Pedagogical Content Knowledge levels (Karakaya Cırıt, Aydemir and Kaya, 2014). The results indicated that most of pre-service science teachers were in the first grade (realization) of the knowledge of technology-supported learning difficulties and assessment. It was found that they considered micro context in their classroom practices. The conclusions of this study were discussed on teacher training system.