Üniversite kütüphanelerinin mekânsal analizi
Spatial analysis of university libraries
Yazar: BEDRİYE GİZEM ALTUĞ
Danışman: DOÇ. DR. YASEMEN ÖZER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kütüphane mimarisi = Library architecture ; Kütüphaneler = Libraries

Özet:
Üniversiteler, araştırma ve geliştirme sürecinde kilit rol oynayan eğitim kurumlarıdır. Üniversite kütüphaneleri, bilgi kaynaklarına ve hizmetlerine erişim sağlayan bilgi merkezleridir. Tüm ülkelerdeki üniversiteler ve kütüphaneleri, ait oldukları toplumun politik ve kültürel özelliklerini yanı sıra toplumun ekonomik ve sosyal yapısını yansıtır; aynı zamanda, bulundukları kentin en önemli kentsel unsurlarından biridir. Üniversite yerleşkeleri, kentteki konumlarına göre; şehrin merkezi, fiziksel, sosyal, kültürel hatta politik faktörlerin neden-sonuç ilişkilerini gerçeğe dönüştürür ve kendi mekânsal kurgularını belirler. Bu şekilde şehirlere, vatandaşlara ve öğrencilere bir yaşam ya da yaşam tarzı sunar. Dönemin sosyal yaşamı, eğitimi, perspektifleri, ekonomik, kültürel ve hatta stratejik konumlarının ve tarih boyunca değişimin yarattığı yaşam alanları arasındaki farkların incelendiği ve bu değişikliklerin çok önemli olduğu görülmektedir.
Çalışma alanı olarak URAP Araştırma Laboratuvarı verilerinin sıralamasına göre; Hacettepe Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Koç Üniversitesi, İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Ege Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Gebze Teknik Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi, Bezmialem Vakıf Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi olmak üzere 15 üniversite kütüphanesi seçilmiştir. Bu üniversite kütüphaneleri, kullanıcı sayısı, kitap sayısı, konumu, sesli - orta sesli - sessiz mekânlar, fiziksel ve sosyal mekân yaklaşımları vb. belirli başlıklar altında incelemeler ve tespitler yapılmıştır. Bu çalışmada Türkiye'de yer alan üniversite kütüphanelerindeki değişim ve gelecekte yaşanabilecek olası mekânsal değişiklikler konusunda öngörüler sunulmuştur.
Bu tez kapsamında kütüphanelerin, akademik ve sosyal yaşamın kesiştiği mekânlar olması nedeniyle tasarlanacak üniversite kütüphanelerinin fiziksel ve sosyal yaklaşımlar ışığında günümüz mekân ihtiyaçlarına cevap vermesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Universities are educational institutions that play a key role in the research and development process. University libraries are the information venues that provide access to information resources and services. Universities and university's libraries in all countries reflect the political and cultural characteristics of the community to which they belong, as well as the economic and social structure of the community. It is also one of the most important urban elements of the city in which they are located. 
According to their location in the city; university campuses makes the cause-effect relationships of the central, physical, social, cultural and even political factors of the city a reality and determines its own spatial fictions. In this way, it offers a life or lifestyle to cities, citizens and students. Considering the whole process, it is seen that the social life, education, perspectives, economic, cultural and even strategic positions of the period and the differences between the living spaces created by change throughout the history are examined and these changes are very important.
According to the URAP Research Laboratory data; Hacettepe University, Middle East Technical University, Istanbul University, Istanbul Technical University, Ankara University, Koç University, İhsan Doğramacı Bilkent University, Gazi University, Ege University, Boğaziçi University, Gebze Technical University, Sabancı University, Bezmialem University, Yıldız Technical University, Atatürk University were selected. These university libraries, number of users, the number of books, location, audio - medium audio - silent spaces, physical and social space approaches and so on. investigations and determinations were made under certain headings. In this study, it was presented projections on possible changes that may occur in the future spatial changes in university libraries located in Turkey. 
Within the scope of this thesis, it is concluded that the libraries, which are designed to be the intersection of academic and social life, should respond to today's space needs due to physical and social approaches.