Dante Alıghıerı'nin İlahi Komedya'sı ve Mıchel de Montaıgne'in Denemeler'i özelinde Orta Çağ'dan Rönesans'a bireyselleşme süreci
The process of individualization from the Middle Ages to the renaissance in the special case of Dante Alighieri's Divine Comedy and Michel de Montaigne's Essays
Yazar: BETÜL AŞIK
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM NAKİBOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature

Özet:
Orta Çağ'da, kaynağını kutsal kitaptan alarak yazılı verilerin yeniden yorumlanmasıyla dönemin atmosferini belirleyen Hristiyan öğretileri ve kilise etrafında şekillenmiş bir yaşam biçimi görülmektedir. Dolayısıyla kişinin yaşamında kamusal ve özel hayat arasındaki farklılıklar oldukça azdır. İnsan, Rönesans ile birlikte bireysel anlamda değerli olarak görülmeye başlanmış, dünya ve içinde yaşayan insan bir araştırma nesnesi konumuna gelmiştir. Bu tezin amacı, bireysellik olgusunu İtalyan şair Dante Alighieri'nin (1265-1321) İlahi Komedya'sı ve Fransız yazar Michel de Montaigne'in (1533-1592) Denemeler'inden yola çıkarak her iki dönemdeki toplumsal yapı içerisinde insanı sosyolojik, felsefi ve tarihsel boyutlarıyla ele alıp, Orta Çağ insanı ile Rönesans insanını karşılaştırmaktır. 
İlahi Komedya'da, kişinin eylemlerinin günah yahut sevap doğrultusunda ödül ve ceza ile sonuçlandırılacağının altı çizilmektedir. Denemeler'de ise yaşamın ve insanın bir çelişkiler bütünü olduğu düşüncesi temelinde birey, her yönü ile ele alınmıştır. Bu bağlamda akıl ve irade ile hür seçimler yapan bir varlık olarak insanın, kendine özgü niteliklerini korumasıyla birlikte birey kavramının ön plana çıktığı görülmektedir. 

Genel anlamı ile Orta Çağ ve Rönesans dönemi arasındaki farklılıkları ortaya çıkarmak ve kişinin bireyselleşme sürecinin tespiti gayesiyle ağırlıklı olarak sosyolojik inceleme ve tarihsel inceleme yönteminden faydalanılacağı için çalışmanın yöntemi, Eklektik (Çoğulcul) Yöntem'dir. Ele alınan bu iki eser bağlamında Orta Çağ'daki kolektif bilincin yerini Rönesans döneminde bireysel bilince bıraktığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla Orta Çağ'ın Tanrı buyrukları ve kilise öğretileri etrafında şekillenerek çerçevelenmiş bir yaşam süren insanı ile Rönesans'ın düşünen, sorgulayan, eleştiren insanı; erdem, ahlak, inanç, eğlence dizgeleri ile dünyadaki yeri, var oluş nedeni ve her iki dönem arasındaki farklılıklar karşılaştırmalı bir şekilde açıklanmaya çalışılmıştır.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Bireyselleşme, Dante, Montaigne, Orta Çağ, Rönesans.

Abstract:
In the Middle Ages, a way of life was shaped around Christian teachings and the church, which determined the atmosphere of the period through the reinterpretation of written data, taking its source from the Holy Book. Therefore, the differences between public and private life in one's life were quite small. The human being began to be viewed as valuable in the individual sense with Renaissance, and world and the human beings living in the period became an object of study. The study aims to examine the phenomenon of individuality in the "Divine Comedy" by the Italian poet Dante Alighieri (1265-1321) and the "Essays" by the French writer Michel de Montaigne (1533-1592), and to compare the human beings of the Middle Ages with the human beings of the Renaissance. 

It is underlined in the Divine Comedy that one's actions result in reward and punishment in line with sin or good deeds. On the other hand, the individual is dealt with in every aspect in Essays on the basis of the idea that life and human beings are a set of contradictions. In this context, it is observed that the concept of individual comes to the fore as a being who makes free choices with reason and will, while preserving its unique qualities.

In general terms, the method of the study is the Eclectic (Pluralistic) Method, since the method of sociological and historical analysis is used mainly for the purpose of revealing the differences between the Middle Ages and the Renaissance period and determining the individualization process of the individual. It has been determined that the collective consciousness of the Middle Ages is replaced by consciousness of the individual during the Renaissance in the context of these two texts. Therefore, the human being of the Middle Ages, who lived a life shaped and framed around the commandments of God and the teachings of the church, as well as the thinking, questioning, criticizing human beings of the Renaissance have been attempted to be comparatively analyzed in terms of virtue, morality, belief, entertainment strings, their place in the world, the reason for their existence and the differences between both periods.

KEYWORDS: Individualization, Dante, Montaigne, Middle Ages, Renaissance.