COVID-19 pandemi sürecinde romatizmal hastalarda telerehabilitasyonun etkinliğinin araştırılması
Investigation of the effectiveness of telerehabilitation in rheumatic patients in the COVID-19 pandemic process
Yazar: ERKİN OĞUZ SARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞENUR TUNCER
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Psikososyal yardım = Psychosocial help ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Teletıp = Telemedicine

Özet:
Bu çalışma COVID-19 pandemi sürecinde romatizmal hastalarda telerehabilitasyonun etkinliğinin araştırılması amacıyla yapıldı. Hastalar egzersiz grubuna katılmayı kabul etme durumlarına göre egzersiz grubu ve kontrol grubu olarak ikiye ayrıldı. Çalışmaya başlamadan önce hastaların günlük yaşam aktiviteleri Sağlık Değerlendirme Anketi (Health Assessment Questionnaire-HAQ) ile, anksiyete ve depresyon seviyeleri Hastane Anksiyete ve Depresyon Skalası (Hospital Anxiety and Depression Scale-HADS) ile, biyopsikososyal durumları Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı Biyopsikososyal Ölçeği (BETY-Biopsychosocial Questionnaire-BETY-BQ) ile değerlendirildi. Egzersiz grubu (n=23) Whatsapp uygulaması aracılığı ile grup olarak telerehabilitasyon BETY seanslarına katıldı. Kontrol grubu (n=12) ise ilaç tedavisi ile takip edildi. Egzersiz grubundaki hastalara 8 hafta boyunca, haftada 3 gün fizyoterapist eşliğinde BETY telerehabilitasyon tedavisi verildi. 8 haftanın sonunda tüm anketler her iki grup için tekrarlandı. Grup içi etkinliğe bakıldığında egzersiz grubunda HADS anksiyete ve depresyon alt parametrelerinde iyileşme görüldü (p<0.05). BETY-BQ skorunda her iki grupta da iyileşme görüldüğü, ancak değişimlerin istatistiksel anlamda bir fark yaratmadığı görüldü (p>0.05). HAQ skoru kontrol grubunda kötüleşirken egzersiz grubunda iyileştiği, ancak değişimlerin istatistiksel anlamda bir fark yaratmadığı görüldü (p>0.05). Kontrol grubunda HADS anksiyete skorunun iyileşirken, HADS depresyon skorunun kötüleştiği ve bu değişimlerin istatistiksel anlamda bir fark yaratmadığı görüldü (p>0.05). Çalışmanın sonucunda BETY telerehabilitasyon yaklaşımının COVID-19 pandemi süreci gibi durumlarda, tedavi için kliniklere gidemeyen ve fiziksel inaktiviteye eğilimi artan romatizmalı hastalar için bir alternatif olduğu görüşüne varıldı. Biyopsikososyal yaklaşımların uzaktan uygulanması zor olmasına rağmen BETY'nin telerehabilitasyon ile anksiyete ve depresyon seviyelerinin iyileştirilebildiği, biyopsikososyal durumlarının ve yaşam kalitelerinin korunabildiği görüldü. Farklı telerehabilitasyon yöntemleriyle karşılaştırmalı çalışmaların yapılmasının ve uzun dönem takip sonuçlarının araştırılmasının çalışmanın değerini arttıracağı sonucuna varıldı.

Abstract:
This study was conducted to investigate the effectiveness of telerehabilitation in rheumatic patients during the COVID-19 pandemic process. The patients were divided into the exercise group and the control group according to their acceptance to participate in the exercise group. Before starting the study, the daily living activities of the patients were evaluated with the Health Assessment Questionnaire (HAQ), their anxiety and depression levels with the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), and their biopsychosocial status with the Cognitive Exercise Therapy Approach-Biopsychosocial Questionnaire (BETY-BQ). Exercise group (n=23) participated in BETY telerehabilitation sessions as a group via using WhatsApp application. The control group (n=12) was followed up with medication. BETY telerehabilitation treatment was given to the patients in the exercise group in the presence of a physiotherapist for 8 weeks, 3 days a week. At the end of 8 weeks, all questionnaires were repeated for both groups. When the activity was examined within the group, improvement was observed in the HADS anxiety and depression sub-parameters in the exercise group (p<0.05). BETY-BQ score decreased in the direction of improvement in both groups, these changes did not make a statistically significant difference (p>0.05). Although the HAQ score worsened in the control group, it improved in the exercise group, but the changes did not make a statistically significant difference (p>0.05). In the control group, it was observed that the HADS anxiety score improved, the HADS depression score worsened and these changes did not make a statistically significiant difference (p>0.05). As a result of the study, it was concluded that the BETY telerehabilitation approach is an alternative for rheumatic patients who cannot go to clinics for treatment in cases such as the COVID-19 pandemic process and have an increased tendency to physical inactivity. Although it is difficult to implement biopsychosocial approaches remotely, it was observed that BETY could improve anxiety and depression levels, and preserve their biopsychosocial status and quality of life with telerehabilitation. It was concluded that conducting comparative studies with different telerehabilitation methods and investigating the long-term follow-up results will increase the value of the study.