Fesleğen (Ocimum basilicum L.) tohumunun ekim olanakları
Planting possibilities of sweet basil (Ocimum basilicum L.) seed
Yazar: ERDAL KARAKUZU
Danışman: PROF. DR. TUNA DOĞAN
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki yetiştirme = Cultivation ; Ekim makineleri = Seeders ; Fesleğen = Basil ; Fide dikim makinesi = Transplanting machine ; Ocimum basilicum = Ocimum basilicum

Özet:
Fesleğen (Ocimum basilicum L.) tek yıllık çalı formunda hoş kokulu, kendisine has aroması olan ilaç ve baharat bitkilerindendir. İran, Güney Asya ve özellikle Hindistan kökenli olan fesleğen bitkisi sıcak iklime sahip yerlerde doğal yetiştiği gibi, Fransa, İtalya ve İspanya'da kültürü de yapılmaktadır. 
Fesleğen tohumlarının çok küçük oluşu, hassas ekim makinası ile ekimini imkansız kılmakta, ayrıca tohum fiyatlarının çok yüksek oluşu sebebiyle serpme ekim uygun olmamaktadır. Ülkemizde fesleğen yetiştiriciliği, tohumlarla saksılara ekilip hobi olarak yapılmakta veya ticari olarak fideden tarlaya şaşırtılarak yapılmaktadır. İçerisinde barındırdığı sayısız yararlı özellikler ve kullanıldığı alanlardaki ihtiyaçlar göz önüne alındığında fesleğen bitkisinin ülkemizde daha geniş alanlarda tarımının yapılması oldukça önem arz etmektedir.
Bu çalışmada; fesleğen tohumunun kaplanarak makinalı ekime uygun hale getirilmesi, üretiminin daha kolay ve yaygın olarak yapılması hedeflenmiştir. Bu amaçla fesleğen bitkisinin en uygun karışım ile kaplanması, kaplanmış ve çıplak tohumların fiziko-mekanik özelliklerinin belirlenmesi; pnömatik hassas ekim makinasında ekimi; tarla çalışmalarında, tarla filiz çıkış derecesi, nispi tarla filiz çıkış derecesi vb. incelenmiştir. Araştırmada şahit olarak fide dikimi yapılmıştır. Bu nedenle fidelerin viyollerde sera ortamında yetiştirilmesi, tarlaya şaşırtılması, fide tutma yüzdesi vb. incelenmiştir. Çalışma sonucunda tarlaya makine ile ekilen kaplı tohumlar ile fide olarak dikilen fesleğenlerin 70 gün sonra aynı boya geldiklerinde çalışma sonlandırılmıştır. Kaplı fesleğen tohumlarının makine ile ekimi ve fide dikimi karşılaştırıldığında tohum kaplamanın yetiştiricilik anlamında daha avantajlı olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Fesleğen, tohum kaplama, fiziko-mekanik özellikler, makinalı ekim, fide dikim

Abstract:
Basil is known as one of the pharmaceutical plant and as a culinary herb that has it's own aromatic smell, grows and produces its own seed within one year. Origins of basil come from Iran, South Asia and especcially İndia. However, most commonly it is distributed in France, Italy and Spain despite the fact that Mediterranean climate and warm climate regions are more avaible for the plants organic cultivation. 
As the seed of Basil are very small and it makes impossible to seed with the sensitive sowing machine. Moreover, as seed's kilogram price is very high, this makes it impossible for broadcast seeding. In our country cultivation of basil can be seen as a hobby, people grow basil in little flower pot, and trading of the herb is also made by agricultural areas in the fields. As it reserves countless effective features in itself and it is used for various areas it gains too much importance for the country thus the cultivation can be seen in wide agricultural areas.
In this study, basil seeds are pelleted for making it avaible for mechanical cultivation. For making the process easy and useful for wide areas. For this reason basil herbs are pelleted with the most suitable mixture and determination of physico-mechanical properties of the seeds. In the study plant seeding is done for testifier. For this reason growing of seedlings in greenhouse, planting of them and percentage of the success are analyzed. The process is concluded when the pelleted seedlings which are cultivated by machinery and basils which are planting as seeds have came at the same height after 70 days. It is realized that the pelleted seedlings with machine planting is more advantage than the seed planting for cultivation of basil.

Keywords: Basil, covered seed, pelleted seed, physico-mechanical properties, machinery cultivation, plant seedlings.