Gaziantep yer adlarının halkbilimi bakımdan değerlendirilmesi
Assesment of Gaziantep place names with regard to folklore
Yazar: TUĞÇE IŞIKHAN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ YAKICI
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Coğrafyaların adlandırılmasında ve bu adların benimsenmesinde o coğrafyada yaşayan fertlerin ve toplulukların kültürünün önemli bir belirleyici olduğu görülmektedir. Bugün Türkiye genelindeki yer adlarına bakıldığında, insanların yerleşim mekânlarıyla ilgili yarattığı ve dilden dile aktardığı anlatılarla, inançlarla, söylemlerle yaşadıkları mekânları içselleştirdikleri fark edilmektedir. Benzer yaklaşım ve düşünceler Gaziantep yer adları için de belirtilebilir.Gaziantep şehri örneklemesinden yola çıkılarak halkın bağlı olduğu kültürel değerlerini yer adları ile koruduğu ve yine yer adlarını kuşaklara taşıdığı söylenebilir. Çünkü burada kültür, bellek, kod, imge gibi kavramların yer adları ile bağlantıları karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmamızda yerleşim mekânlarına verilen adların şehrin kültür potası içindeki yerleri de araştırılarak bir sınıflandırma yapılmıştır.Bu çalışmayla, Gaziantep yer adlarının halkın sosyal ve kültürel yaşantısıyla olan bağları, inançları içindeki yeri ve mitolojik bağlantıları tespit edilmiştir. Yer adlarının hangi kültürel göndermelere sahip olduğu, adlandırmaların yapılış amacı, yer adlarının etrafında oluşan efsane, hikâye gibi halk anlatıları ele alınmış, Gaziantep'teki yer adlarının tarih içindeki yeri, önemi ve ad vermelerin hangi değerler göz önünde bulundurularak yapıldığı, bu adlandırmada, o yerde yaşayanların sosyal, kültürel anlayışlarının etkisi ve yer adlarının ad verme geleneği içindeki yeri burada tartışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Gaziantep, yer adları, kültür, bellek, hatırlama

Abstract:
During the appellation and digestion process of the geographical places, it seems that persons and groups have an important diagnostic role. Today, in most region of Turkey, it also notices that people internalized their life spaces with public beliefs, pronunciations and oral narrations which are about their life spaces. Same approaches and ideas are valid for the place names of Gaziantep.In according to the exemplification of Gaziantep city, it could be say that the people reflects their cultural values to the place names, and carries them to the next generations. Because it appears that the notions, such as culture, memory, code and image, are related to the places names. In this study, the place names are classified by investigating their position in the cultural crucible.This study determined the relationships between the place names of Gaziantep city, their positions into the public beliefs, their mythological bonds. It also treated that the place names have what sort of cultural references, their naming aims and the public narrations such as legend and tale which were originated around the place names. And it discussed the position and the importance of place names of Gaziantep city in historical context, that what sort of values are taken into the concentration during the appellation process, the social and cultural impressions on that, and the position of place names into the appellation tradition.Key Words: Gaziantep, place names, culture, memory, remembering.