Zeytinyağı işletmesinde yalın üretimde değer akış haritalama uygulaması
Value stream mapping application in lean production in olive oil company
Yazar: EKİN ALANYÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT TOPOYAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Endüstri İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
İşletmelerin kurulduğu andan itibaren temel amacı müşterilerine doğru zamanda doğru ürün ve hizmeti sunmaktadır. Günümüz koşullarında rekabetin hat safhada olduğu görülmekte, eskiye oranla işletme sayılarının büyük çapta artışı bu rekabeti daha da zorlu hale getirmektedir. İşletmeler bu rekabette hem zirvede olmayı hem de zirvede kalmayı sürekli hale getirmek istemektedir. Çeşitli stratejiler bu konuda işletmelere yön vermektedir. Müşterilerin istekleri doğrultusunda hızlı ve doğru hizmeti sunmak için, geleneksel stratejilerin yanı sıra günümüzde kullanılan üretim stratejilerine yer verilmektedir. Bunlardan biri olan yalın üretim günümüzde birçok işletme tarafından tercih edilmektedir.
Yalın üretim, Taiichi Ohno tarafından 1950'li yıllarda Toyota firmasında ortaya çıkan, süreç boyunca değer katmayan faaliyetleri israf olarak tanımlayıp tamamını ortadan kaldırarak müşteriye sunulan değeri artırmaya yönelik bir felsefedir. Yalın üretimin metodolojisinin temel kavramlarından biri olan değer akış haritalama tekniği, belirtilen değer katmayan faaliyetlerinin yanı sıra süreçte değer katan faaliyetleri de açık ve net şekilde gösteren ve tanımlayan bir tekniktir. 
Bu çalışmada zeytinyağı işletmesinde yalın üretimin doğrultusunda değer akış haritalama tekniği uygulanarak sonuçları değerlendirilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde yalın üretimin doğuşu ve getirileri, ikinci bölümde Değer Akış Haritalama tekniği hakkında literatür taraması yapılmıştır. Üçüncü ve son bölümde bir işletmedeki güncel veriler incelenmiş, bu veriler ve süreç doğrultusunda işletmenin mevcut durumu analizi yapılmıştır. Bu analiz sonrasında işletmede değer katmayan faaliyetler tespit edilip değer akış haritalama tekniği ile birlikte yalın üretime ait gerekli teknikler uygulanmıştır. İşletmenin öncesi ve sonrası durumları ele alınarak bir analiz yapılmış olup belirlenen iyileşme ortaya konulmuştur.

Abstract:
The primary goal of businesses since their establishment has been to provide their customers with the right product and service at the right time. In today's competitive conditions, where competition is at its peak, the significant increase in the number of businesses compared to the past has made this competition even more challenging. Businesses aim to not only be at the top in this competition but also to maintain their position continuously. Various strategies guide businesses in this regard. In addition to traditional strategies, modern production strategies are used to provide fast and accurate service according to customers' demands. One of these strategies, lean production, is preferred by many businesses today.
Lean production is a philosophy that was developed by Taiichi Ohno in the 1950s at Toyota, which defines non-value-added activities as waste and eliminates them entirely to enhance the value delivered to the customer. Value stream mapping, one of the fundamental techniques of lean production methodology, is a technique that clearly illustrates and defines both value-added and non-value-added activities in the process.
In this study, the results of implementing value stream mapping technique in line with lean production principles were evaluated in an olive oil company. The first chapter of the study presents the origin and benefits of lean production, while the second chapter provides a literature review on Value Stream Mapping technique. The third and final chapter examines the current data in a business, analyzes the current situation of the company based on these data and the process. After this analysis, non-value-added activities in the business were identified, and the necessary techniques of lean production, including value stream mapping, were implemented. An analysis was conducted by considering the before and after conditions of the business, and the identified improvements were presented.