Gelişmekte olan ülkelerde demografik geçiş ve yoksulluk ilişkisi
The relationship between demographic transition and poverty in developing countries
Yazar: EDİZ DENİZ KANDIR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TOLGA KABAŞ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Demografi = Demography ; Demografik değişkenler = Demographic variables ; Demografik yapı = Demographic structure ; Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Nüfus ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki, çok eski zamanlardan bu yana önemli bir tartışma ve inceleme konusu olmuştur. Malthus?un, nüfus artışının ekonomik büyümeyi olumsuz etkilediği yönündeki teorisini ortaya atmasıyla, nüfus ve ekonomi ilişkisi üzerine tartışmalar yeni bir boyut kazanmıştır. Nüfus artışı ve ekonomik büyüme ilişkisini ele alan görüşlerin bir kısmı nüfus değişmelerinin ekonomi üzerinde negatif etki yarattığını öne sürerken, bazıları bu etkinin pozitif olduğunu, bir diğer kısmı ise nüfus değişmelerinin ekonomi üzerinde etkisi olmadığını (nötr) savunmaktadırlar. Ancak, bu yaklaşımların ortak noktası, nüfusun sadece büyüklüğünde meydana gelen değişmelere odaklanmış olmalarıdır. Son yıllarda ise, nüfusun yaş yapısındaki değişmelere odaklanan çalışmalar ön plana çıkmıştır Bu çalışmalara göre, nüfusun yaş yapısında meydana gelen değişmelerin, ülkelerin demografik, sosyal ve ekonomik yapıları üzerinde önemli etkileri olduğu gözlemlenmektedir. Nüfusun yaş yapısında meydana gelen değişimler, yüksek doğum ve ölüm oranlarından düşük doğum ve ölüm oranlarına doğru gidişi ifade eden ve demografik geçiş olarak adlandırılan süreç esnasında meydana gelmektedir. 
Demografik geçiş süreci esnasında, toplam nüfus içinde, çocuk ve yaşlılardan oluşan bağımlı nüfusun payının azalması ve çalışan nüfusun payının artması, ülkeler için, gerekli eğitim ve istihdam olanaklarının yaratılması koşuluyla, bir ekonomik büyüme fırsatı yaratmaktadır. Bu fırsat, özelikle, yoksulluğun hala yoğun olarak görüldüğü gelişmekte olan ülkeler için büyük önem arz etmektedir. Gelişmekte olan ülkelerin birçoğu, demografik geçiş sürecini henüz tamamlamamış bulunmakta ve nüfusları yaşlanmadan önce, çalışma çağındaki nüfusun payının artmasını ekonomik büyümeye dönüştürebilme ve doğru politikalarla içinde bulundukları yoksulluğu azaltabilme şansına sahip bulunmaktadırlar.
Bu tez çalışmasında, nüfus ve ekonomi arasındaki ilişki, nüfusun yaş yapısındaki değişmelerin ekonomik büyüme ve yoksulluk üzerindeki etkileri temel alınarak incelenmiştir. Nüfusun yaş yapısındaki değişmeler sonucunda, gelişmekte olan ülkeler ve Türkiye?de, bu değişimlerin, gerekli politika ve düzenlemelerin gerçekleştirilmesi halinde, ekonomik büyümeyi hızlandırıcı ve yoksulluğu azaltıcı sonuçlar yaratacağının ortaya konulması amaçlanmıştır..

Anahtar Kelimeler: Demografik Geçiş, Bağımlı Nüfus, Ekonomik Büyüme ve Yoksulluk.

Abstract:
The relationship between population growth and economic growth has been an important research subject since times immemorial. Following the theory put forward by Malthus that population growth has a negative impact on economic growth, the debate on the relationship between population and economy gained a new dimension. While some views on the relation between population growth and economic growth argue that population growth has a negative impact on economic growth, others argue that population growth has a positive impact and some others argue that there?s no impact of population changes on economy (neutral). However, the point these approaches have in common is that they have been focused on changes in the size of population only. İn recent years, however, the studies focusing on the changes in the age structure of population came to the fore, and it?s been observing that the changes in age structure of population have important effects on demographic, social and economic structures of countries. Changes in the age structure of the population occur during the period called demographic transition that represents a move from high birth and detah rates toward low birth and death rates. 
During the demographic transtition, the reduction in the share of child and elderly dependency ratio and the increase in the share of working age population in the overall population creates an opportunity for economic growth provided that necessery education and employment opportunities are supplied. This opportunity, in particular, is of great importance for  the developing countries where there is stil widespread poverty. Many developing countries haven?t completed the demographic transition yet and they have the chance of transforming the increase in the working-age population into economic growth and reducing their poverty rate before their populations get older. 
In this study, the relation between population and economy analyzed in terms of changes in age structure of population and their effects on economic growth and poverty.The aim is to display that as a result of changes in the age structures, provided that necessary policies and regulations are put into practice, both in Turkey and in developing countries, economic growth and poverty reduction can occur.

Keywords: Demographic Transition, Dependent Population, Economic Growth and Poverty.