Yetişkin bireylerde diyabet ve obezite farkındalığı, yeme bağımlılığı ve beslenme durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of diabetes and obesity awareness, food addiction and nutritional status in adults
Yazar: GAMZE ÇALIK
Danışman: DOÇ. DR. SANİYE BİLİCİ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma, 18-64 yaş arası yetişkin bireylerin diyabet ve obezite farkındalığı, yeme bağımlılığı ve beslenme durumunun değerlendirilmesi amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Çalışma, Şubat 2018 - Haziran 2018 tarihleri arasında, 200 gönüllü birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma verileri yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak bir anket aracılığı ile araştırmacı tarafından elde edilmiştir. Anket formunda bireylerin sosyodemografik özellikleri, sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivite durumlarına yönelik sorular ile "Diyabet ve Obezite Farkındalık Anketi", "Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği (YFAS)" ve "Yeme Tutum Testi (EAT-40)" yer almıştır. Bireylerden ayrıca, geriye dönük 24 saatlik besin tüketim kaydı alınmış ve "Sağlıklı Yeme İndeksi-2010 (SYİ-2010)" ile diyet kalitesi değerlendirilmiştir. Bireylerin vücut ağırlığı (kg) ve boy uzunluğu (cm) araştırmacı tarafından tekniğine uygun olarak ölçülmüştür. Erkeklerin beden kütle indeksi ortalaması 26,7±3,89 kg/m², kadınların ise 27,3±6,21 kg/m² olarak bulunmuştur. Bireylerin %28,5'inin obez, %15,4'ünün diyabet hastası olduğu saptanmıştır. Bireylerin diyabet ve obezite farkındalık durumları incelendiğinde; %27,0'ının yüksek farkındalığa sahip; %38,5'inin farkındalığa sahip; %34,5'inin farkındalığı olmadığı belirlenmiştir. Bireylerin %6,0'ının YFAS'a göre yeme bağımlısı olduğu ve cinsiyete göre anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Bireylerin diyabet ve obezite farkındalık skoru ile YFAS semptom sayısı arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=-0,184; p=0,009).  Bireylerin %12,5'inde yeme davranış bozukluğu riski olduğu ve cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Bireylerin %57,0'ının geliştirilmesi gereken SYİ-2010 puanına sahip olduğu tespit edilmiştir. Bireylerin diyabet ve obezite konusunda farkındalığının artırılması diyabet ve obezitenin önlenmesinde önemli olmakla birlikte, edinilen bilgilerin yaşam tarzına adapte edilebilmesi için daha kapsamlı plan ve politikaların geliştirilmesi gerekmektedir.

Abstract:
This study was planned and carried out in order to evaluate diabetes and obesity awareness, food addiction and nutritional status of adults who aged 18-64. The study was conducted on 200 volunteer individuals between February 2018 and June 2018. The study data were obtained by a researcher using a face-to-face interview technique. The questionnaire included questions about sociodemographic characteristics, health information, nutrition habits and physical activity status of individuals and "Diabetes and Obesity Awareness Survey", "Yale Food Addiction Scale (YFAS)" and "Eating Attitude Test (EAT-40)". In addition, 24-hour food consumption was recorded retrospectively and "Healthy Eating Index-2010 (SYİ-2010)" was used to evaluate the quality of diet. In addition, body weight (kg) and height (cm) of the individuals were measured by the researcher according to the technique. The mean body mass index of the males was 26,7±3,89 kg/m² and the females were 27,3±6,21 kg/m². 28,5% of the individuals were obese and 15,4% were diabetic. 27,0% of the participants have high awareness; 38,5% of the participants have awareness; 34,5% of the participants no awareness were included in the group. It was determined that 6,0% of the participants were food addicts according to YFAS and no statistically significant difference was found between the genders (p> 0,05). A significant negative correlation was found between the diabetes and obesity awareness scores of the individuals and the number of YFAS symptoms (r=-0,184; p=0,009).  In 12,5% of the participants, there is a risk of eating behavior disorder and there was no statistically significant difference between the genders (p>0,05). It was determined that 57,0% of the participants had the SYI-2010 score to be developed. Increasing the awareness of individuals about diabetes and obesity is important in the prevention of diabetes and obesity, at the same time, more comprehensive plans and policies need to be developed in order to adapt acquired knowledge to the lifestyle.