Yozgat Yenifakılı ilçesinde yaşayan Kırgız Türklerinde çadır kültürü ve el sanatları
Cultural characteristics of Kyrgyz Turks living in Yozgat Yenifakılı district and their interaction with their region
Yazar: MEHTAP CENGİZ
Danışman: PROF. DR. TAŞKIN DENİZ
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kültürel Miras ve Miras Alan Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Ulupamir Yaylası'ndan Van ili Erciş ilçesine göç eden ve 2018 yılından bugüne de Yozgat ili Yenifakılı ilçesinde yaşayan Kırgız Türkleri, zengin kültürel miras unsurlarına sahiptir. Bu kapsamda tez çalışmasında Yozgat ili Yenifakılı ilçesinde yaşayan Kırgız Türklerinin çadır ve el sanatlarının (deri, dokuma, keçe) yöreye yansımalarına, değişime uğrayan ve varsa aynı kalan yönlerine yer verilmiştir. 
Yöreye yerleştirilen Kırgız Türklerinde çadır yapımında kullanılan ahşap malzemelerin yerini zamanla çelik malzemeye bıraktığı gözlemlenmiştir. El sanatlarından deri, dokuma ve keçe incelenmiş olup hali hazırda söz konusu el sanatlarının devamlılığını korudukları görülmüştür. Deri işlemeciliğinde derinin, keçe yapımında keçenin, halı dokumada da ipin hazır olarak alındığı tespit edilmiştir. El sanatlarından deri ürünlerde at eyeri ve mesh üretilmekte; dokuma ürünü olarak dikey tezgâhta Isparta halısı, yatay tezgâhta kilim dokunmakta; keçe ürünü olarak da süs eşyaları, çanta ve çadır malzemeleri üretilmektedir.
Çadırın kültürünün turizm varlığı olarak tanıtılmasını amaçlayan Kırgız Türkleri bu konuda gereken ilgiyi görememekten yakınmaktadırlar. Aynı zamanda el sanatları ürünlerinin tanıtımı ve satışı için turistik destinasyonlara açılmak ve Yenifakılı'da kültürlerine yönelik festival düzenleyerek turizme katkı sağlamayı hedeflemektedirler. 
Kırgız Türklerinin yöre halkı ile iletişimi ve etkileşimi ile ilgili vardığımız sonuç, oldukça olumlu bir ilişki ve karşılıklı öğrenmelerin var olduğu noktasındadır. Kırgız Türkleri kültürel yapısının değişikliğe uğramasına karşı üstün bir çaba sarf etmekte, var olan kültürel değerlerini, dil, din, sanat, kıyafet vb, korumakta ve tanıtma çabası içindedirler.

Abstract:
Kyrgyz Turks, who migrated from Ulupamir Plateau to Erciş district of Van province and have been living in Yenifakılı district of Yozgat province since 2018, have rich cultural heritage elements. In this context, in this thesis study, the reflections of the tents and handicrafts (leather, weaving, felt) of the Kyrgyz Turks living in the Yenifakılı district of Yozgat province on the region, and the aspects that have changed and remained the same, if any, are included. 
It has been observed that the wooden materials used in tent construction among the Kyrgyz Turks settled in the region were replaced by steel materials over time. Among the handicrafts, leather, weaving and felt were examined and it was seen that these handicrafts still maintain their continuity. It has been determined that the leather in leather processing, the felt in felt making, and the thread in carpet weaving are taken ready-made. Horse saddles and mesh are produced in handicraft leather products; As textile products, Isparta carpets are woven on the vertical loom and rugs are woven on the horizontal loom; Ornamental items, bags and tent materials are also produced as felt products.
Kyrgyz Turks, who aim to promote the tent culture as a tourism asset, complain about not receiving the necessary attention in this regard. At the same time, they aim to open up to tourist destinations for the promotion and sale of handicraft products and to contribute to tourism by organizing a cultural festival in Yenifakılı.
Our conclusion regarding the communication and interaction of Kyrgyz Turks with the local people is that there is a very positive relationship and mutual learning. Kyrgyz Folk Songs make a superior effort against the change in their cultural structure, and they strive to protect and promote their existing cultural values, language, religion, art, clothing, etc.