Okul öncesi öğretmenlerinin mesleki yeterlilik algılarının iş doyumu ve tükenmişlik düzeyleriyle ilişkisinin belirlenmesi
The determination of teacher self-efficacy perception between job satisfaction and burnout level correlations for preschool teachers
Yazar: HİLAL TELTİK
Danışman: DOÇ. DR. RENGİN ZEMBAT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırma İstanbul ilinde görev yapan okul öncesi öğretmenlerin mesleki yeterlilik algılarının, tükenmişlik ve iş doyum düzeylerinin bazı değişkenlere (yaş, eğitim düzeyi, mesleki kıdem, gelir durumu, okul türü, eğitim verilen yaş grubu, sınıftaki öğrenci sayısı, okuldaki öğretmen sayısı ve okuldaki branş dersi sayısı) göre farklılaşıp faklılaşmadığını belirlemek, tükenmişlik, iş doyumu ve mesleki yeterlilik algısı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmış betimsel bir araştırmadır.Araştırma evrenini 2007-2008 ve 2008-2009 eğitim- öğretim yılında anasınıflarında, M.E.B' ne bağlı bağımsız ve özel anaokullarında çalışan okul öncesi öğretmenleri oluştururken, araştırma örneklemini İstanbul ilinde ki, Kadıköy, Maltepe, Ümraniye, Üsküdar, Beşiktaş, Şişli, Küçükçekmece ve Gaziosmanpaşa ilçelerinde ki anasınıflarında, M.E.B' ne bağlı bağımsız ve özel anaokullarında görev yapan basit tesadüfi örnekleme yoluyla seçilen 258 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır.Araştırma verileri dört araç ile toplanmıştır. Okul öncesi öğretmenleri hakkında bazı bilgileri elde etmek için ? Kişisel Bilgi Formu?, öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerini ölçmek için ?Maslach Tükenmişlik Envanteri?, öğretmenlerin iş doyumunu ölçmek için ?Minnesota İş Doyum Ölçeği? ve son olarak da öğretmenlerin mesleki yeterliliklerini ölçmek için ?Öğretmenlik Meslek Algısı Ölçeği? kullanılmıştır.Araştırma sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesinde SPSS 15.0 (Statistical Package for the Social Sciences) programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde dağılımları, aritmetik ortalama, standart sapma, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), ve Kruskal Wallis analizi hesaplanmıştır.Araştırma bulguları tükenmişlik düzeyinde yaş, eğitim düzeyi, mesleki kıdem, gelir durumu, okul türü, eğitim verilen yaş grubu, sınıftaki öğrenci sayısı, okuldaki öğretmen sayısı ve okuldaki branş dersi sayısı değişkenlerinin istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılığa yol açmadığını ortaya koymuştur.Araştırma bulguları iş doyumu düzeyinde, genel iş doyumu puanlarında, eğitim düzeyi, gelir düzeyi ve okul türü değişkeninin istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılığa yol açtığını; yaş, mesleki kıdem, okuldaki öğretmen sayısı, sınıftaki öğrenci sayısı, eğitim verilen yaş grubu ve branş dersi sayısı değişkeninin istatistiksel açıdan anlamlı bir faklılığa yol açmadığını ortaya koymuştur. İçsel doyum düzeyinde; eğitim düzeyi, okul türü ve öğrenci sayısı değişkenleri, dışsal doyum düzeyinde ise; eğitim düzeyi, gelir düzeyi ve okul türü değişkenleri istatistiksel açıdan anlamlı bir faklılığa yol açmıştır.Araştırma bulguları mesleki yeterlilik algısı düzeyinde eğitim düzeyi değişkeninde istatistiksel olarak anlamlı bir faklılığa yol açtığını, yaş, gelir düzeyi, mesleki kıdem, okul türü, okuldaki öğretmen sayısı, sınıftaki öğrenci sayısı, eğitim verilen yaş grubu ve branş dersi sayısı değişkenlerinin istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa yol açmadığını ortaya koymuştur.Araştırma bulguları sonucunda; iş doyumu ve tükenmişlik arasında negatif, iş doyumu ve mesleki yeterlilik algısı arasında pozitif, tükenmişlik ve meslek yeterlilik algısı arasında negatif yönde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Sözcükler: Okul Öncesi Öğretmeni, Tükenmişlik, İş Doyumu, Mesleki Yeterlilik

Abstract:
This research is a descriptive study that has been performed to determine preschool teachers who work in İstanbul, their professional self efficacy perceptions, their burnout and their job satisfaction can differ according to the variables such as age,education background,number of years spent in teaching, economical level, school types, age level, number of students in the classroom, number of teachers in school and number of branch lessons.This research universe was done by teachers who works at independent and private preschools which are responsible for M.E.B. in 2007-2008- and 2008-2009 teaching training periods. And study sampling areas were done by surveying 258 teachers from independent and private preschool of Kadıköy, Maltepe, Ümraniye, Üsküdar, Beşiktaş, Şişli, Küçükçekmece and Gaziosmanpaşa in İstanbul.Search data was confined by four instrument. In the study a 'Personel İnformation Form' is used to obtain some information about preschool teachers; ' Maslach Burnout İnventory ','Minnesota Satisfaction Questionnare', 'Teacher Self-Efficacy Scale' are used to determine teachers' burnout, job satisfaction and teacher self-efficacy levels.At the end of the search SSPS 15.0 program (Statistical Package for the social scieneces) was used to assess value of the results. For analysis of data frequency, percent distributions, arithmetic average, standard deviation, one-way variance analysis (Anova) and Kruscal Wallis analysis were used.According to the results in burnout level variables such as age,education background, number of years spent in teaching, economicals level, school types, age level, number of students in the classroom, number of teachers in school and number of branch lessons didn't make meaningful difference for statistical point of view.The result of the research brought up the fact that job satisfaction levels, in general job satisfaction points variables such as economical levels, school types and education background caused to meaningful difference for statistical point of view. Age, number of years spent in teaching, number of students in the classroom, number of teachers in school, number of branch lessons and age level coudn't cause to meaningful difference for statistical point of view. At internal satisfaction level, variables such education background, economical levels, school types , number of students and at external satisfaction level, economical levels, education background and school type caused to meaningful difference for statistical point of view.As a result of the research; teachers? self-efficacy level, variable education background caused to meaningful difference for statistical point of view. And all other variables such as age, economical levels, school types, number of years spent in teaching, number of students in the classroom, number of teachers in school, number of branch lessons and age level coudn't cause to meaningful difference for statistical point of view.According to the research results, the teachers? job satisfaction and their burnout have negative relation. Also self-efficacy and job satisfaction have positive relation, and teachers? burnout and self-efficacy have negavite relation.Key Words: Preschool Teacher, Burnout, Job Satisfaction, Teacher Self ? Efficacy