Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda pragmatik dilin değerlendirilmesinde yale pragmatik protokolü uyarlama çalışması
Adaptation study of the yale in vivo pragmatic protocol in examine the pragmatic language in children with autism spectrum disorder
Yazar: GÜLSÜM ELİF ÇORBACI SERİN
Danışman: PROF. DR. İNAYET FUNDA ACARLAR
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Edimbilim = Pragmatics ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Pragmatik dil = Pragmatic language ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu araştırmanın amacı 9-11 yaş aralığındaki Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocukların pragmatik dil becerilerini değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda, Simmons, Paul ve Volkmar (2014) tarafından geliştirilen The Yale in vivo Pragmatic Protokol'ün (YiPP) Türkçeye uyarlama çalışması yapılmış ve Yale Pragmatik Protokolü Türkçe Versiyonu'nun (YPP-TV) geçerlik ve güvenirlik özellikleri incelenmiştir. YPP-TV'nin OSB olan çocukları tipik gelişim gösteren (TGG) çocuklardan ayırt ediciliğinin incelenmesi araştırmanın bir diğer amacıdır.
Araştırmanın çalışma grubu 9-11 yaş aralığındaki 33 OSB olan ve 69 TGG akranları olmak üzere toplam 102 katılımcıdan oluşmaktadır. YPP-TV'nin geçerlik çalışmaları kapsamında, kapsam geçerliği sağlandıktan sonra yapı geçerliği test edilmiş ve ölçüt geçerliği analizleri yapılmıştır. Güvenirlik çalışmaları kapsamında iç tutarlık, testi yarılama, gözlemciler arası güvenirlik ve madde ayırt edicilik analizleri ile aracın güvenilir olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Testin Cronbach alfa güvenirlik katsayısı YPP-TV Toplam Hata Puanı için .87; Toplam İpucu Puanı için .87 olarak hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda 9-11 yaş aralığındaki OSB olan çocukların pragmatik dil becerilerini değerlendiren, dört pragmatik alan ve 19 maddeden oluşan, geçerli ve güvenilir bir araç olduğu belirlenmiş ve kesme puanı hesaplanmış bir dinamik değerlendirme aracı olan YPP-TV elde edilmiştir. YPP-TV'nin OSB olan ve TGG çocukların pragmatik dil becerilerini birbirinden ayırt edebildiği sonucuna ulaşılmıştır. ROC analizi sonuçları, YPP-TV'nin toplam hata puanının OSB olan çocukları, toplam ipucu puanının TGG akranlarını olağanüstü düzeyde ayırt ettiğini göstermektedir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the pragmatic language skills of children with autism spectrum disorder (ASD) between the ages of 9-11. For this purpose, The Yale in vivo Pragmatic Protocol (YiPP) developed by Simmons, Paul and Volkmar (2014) was adapted into Turkish and Yale Pragmatic Protocol Turkish Version (YPP-TV) validity and reliability features were examined. The other purpose of the study is to examine the discrimination of YPP-TV for children with ASD from typical development children (TDC).
The study group of the research consists of a total of 102 participants, 33 of them with ASD and 69 of them TDC peers, between the ages of 9 to 11. Within the content of the validity studies of YPP-TV, after the content and construct validity were tested concurrent validity analyses were performed. Within the content of reliability studies, internal consistency, split-test, interrater reliability and item discrimination analyses revealed that the tool was reliable. The Cronbach alpha reliability coefficient of the test was .87 for the YPP-TV total error score calculated as .87 for the total cue score. As a result of the research, YPP-TV is a dynamic assessment tool that evaluates the pragmatic language skills of children with ASD between the ages of 9 to 11, it consists of four pragmatic domains and 19 items, its validity and reliability were determined and cut-off score is calculated. It was concluded that YPP-TV can distinguish pragmatic language skills of children with ASD and TDC. ROC analysis results demonstrated that YPP-TV's total error score distinguishes children with ASD; the total cue score that distinguishes his TDC peers at outstanding level.