Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Lefkoşa merkezde yaşayan menopoza girmiş kadınların menopoz dönemine yönelik yaşadıkları sorunlar ve başetme yolları
The women who entered the menopause and live in the centre of Nicosia in the Turkish Republic of Northern Cyprus, and their problems related to the period of menopause and the ways of coping with these problems
Yazar: ASLI ER
Danışman: PROF. DR. KAFİYE EROĞLU
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Kadınlar için beklenen yaşam süresinin uzaması, menopoz yaşının da ortalama 50 yaş olduğu düşünüldüğünde, menopozda geçmesi beklenen süre de uzamaktadır. Dolayısıyla her kadın menopoz dönemine ulaşmakta ve yaşamının çok önemli bir bölümünü bu dönemde geçirmektedir. Bu sürede, tanımlanan sorunların önlenebilmesi ve yaşam kalitesinin korunabilmesi için sorunların öncelikle tanımlanması ve gerekli önlemlerin alınmasına gereksinim vardır. Araştırma, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC )Lefkoşa merkezde yaşayan 50 yaş ve üzeri menopoza girmiş kadınların menopoz dönemine özgü yaşadıkları sorunlar ve bu sorunlarla başetme yollarını belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. KKTC'de menopoza girmiş kadın sayısı bilinmemektedir. Bu nedenle örneklem büyüklüğü, evrenin bilinmediği durumlarda, örneklemdeki birey sayısını belirlemek amacıyla kullanılan formül aracılığı ile 384 olarak belirlenmiştir. Örnekleme alınacak kadınlar Lefkoşa merkezde bulunan mahallelerden tabakalı ve basit rastgele örneklem yöntemi kullanılarak seçilmiştir. Veriler kadınların menopoz döneminde yaşadıkları sorun ve baş etme yollarını belirlemek üzere hazırlanmış soru formu aracılığı ile 01.07.2010 ve 01.09.2010 tarihleri arasında, araştırmacı tarafından, katılımcıların ev ortamında yazılı onamları alınarak yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, Statistical Package for Social Sciences (SPSS) for Windows 17.0 programı ile yüzdelik, ortalama hesaplama, Pearson ki kare, Fisher Exact ve Likelihood Ratio analizi istatistik yöntemlerle değerlendirilmiştir.
Çalışmada kadınların 64.1±9.6 yaş ortalamasına sahip olduğu, %85.2'sinin KKTC uyruğunda, %94.7'sinin 21 yıl ve üzeri KKTC'de ikamet ettiği, % 45.1'inin ilk/ortaokul mezunu olduğu, %84.6'sının çalışmadığı, çalışanların ise % 54.4'ünün devlet kurumlarında çalıştığı, %65.6'sının evli olduğu ve ortalama çocuk sayısının 2.8±1.0 olduğu saptanmıştır. Kadınların %48.4'ü hafif şişman beden kitle indeksine( BKI) sahiptir ve % 82.5'inin sürekli ilaç kullanımını gerektiren bir kronik hastalığı mevcuttur.
Kadınların menopoz yaş ortalaması 48.3±4.4'dür ve % 92'sinin menopoza girme şekli doğal ve % 32.6'sının menapoz yılı 20 yıl ve üzerindedir. Kadınların % 63.5'i menopoza yönelik tedavi almamıştır. Menopoza yönelik tedavi alanların % 45.0'ı hormon tedavisi almıştır.
Kadınların % 82.3'ünün en fazla vazomotor sorun yaşadığı ve 68.4'ünün yüzünü yıkayarak bu sorunla baş etmeye çalıştığı, 74.5 ile saç ve deri sorunu yaşadıkları ve % 84.1'inin tüylerini alarak bu sorunla baş etmeye çalıştığı ,% 72.4 ile kas-iskelet sistemi sorunlarını yaşadıkları ve % 64.7'sinin ağrı kesici bir ilaç alarak bu sorunla baş etmeye çalıştığı, % 62.7 ürogenital sistem sorunlarını yaşadıkları ve %44.5'inin tuvalet ihtiyacı geldiğinde beklemeden tuvalete giderek bu sorunla baş etmeye çalıştığı, %62.0' ile emosyonel sorun yaşadıkları ve %48.0'ının temiz hava almak için balkona,dışarıya çıkarak bu sorunla baş etmeye çalıştığı, %61.7 ile merkezi sinir sistemi sorunu yaşadıkları ve %35.9'unun bu sorunla baş etmek için herhangi bir uygulama yapmadığı, %48.4 ile gastrointestinal sorunları yaşadıkları ve %38.9'unun her sabah aç karnına ılık su içerek bu sorunla başetmeye çalıştığı belirlenmiştir.
Kadınların yaş grupları, gebelik sayısı, evde birlikte yaşadıkları kişiler ile menopozal sorun yaşama arasında ilişki anlamlı (p<0.05) bulunurken, eğitim düzeyi, eş eğitim düzeyi, çocuk sahibi olma durumu, menopoza girme şekli ve menopoza yönelik tedavi alma durumu ile menopozal sorun yaşama arasındaki ilişki anlamsız (p>0.05) bulunmuştur.
Çalışma sonuçlarına göre, kadınların menopoz döneminde pek çok sisteme yönelik sorun yaşadığı, ancak yaşadıkları sorunlarla uygun baş etme yollarını kullanmadıkları bulunmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda öncelikle sağlık çalışanlarının menopoza yönelik eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin etkinliğinin artırılması ve topluma konu ile ilgili düzenli eğitim programlarının uygulanması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler : Menopoz, Menopoz sorunları, menopoz sorunları ile başa çıkma, hemşirenin rolü

Abstract:
When the average age of menopause is thouhgt to be 50 and the prolonged life span expectancy for women, the time of menopause is expected to be prolonged. Therefore each woman reaches the period of menopause, and spend the most important part of their lives in this period. In order to prevent the problems identified and keep the quality of life, it is primarily necessary to identify the problems and take the required precautions.
The current study is descriptive in nature. It is carried out in order to identify the menopausal problems of women aged 50 and over living in the center of Nicosia in Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC), as well as the ways of dealing with those problems. The sample group was composed of 5135 women aged 50 and over and entered menopause. The sampling, on the other hand, was formed from 384 women entered menopause and living in the districts of the centre of Nicosia and the sample group was chosen according to stratified and simple random sampling methods.The sample size, since the number of menopausal women aged 50 and over was not known, was calculated with the formula that is normally used in the cases where the number of individuals in the sample is unknown
After searching the relevant literature, the researcher prepared a questionnaire form as a data collection instrument consisting of questions which aimed to identify the problems experienced during menopause period as well as the ways of coping with the menopausal problems. Data was collected by the researcher between the dates 01.07.2010 and 01.09.2010, through questionnaires on one to one basis at participants' places. Statistical Package for Social Sciences (SPSS) for Windows 17.0 programme, percentage and average calculation, and pearson chi-square, Fisher Exact and Likelihood Ratio were used for the data analysis.
In the study, it is found that the average age of women who joined the study was 64.1±9.6. 85.2 % of women had TRNC nationalities, 94.7 % of them lived in the TRNC for 21 years and more, 45.1 % of them were primary/secondary school graduates, 84.6 % of women had no jobs, 54.4 % of women had government jobs, 65.6 % of them were married and the average number of children they had was 2.8±1.0. 48.4 % of women had slightly overweight body mass index (BMI) and 82.5 % of them had a chronic disease which requires continuous medication.
According to the results of the study, the average age of female menopause was 48.3±4. The way 92 % of women entered the menopause was normal, and 32.6 % of women had menopause duration 20 years and over. 63.5% of women never received any treatment for menopause. 45.0% of those who received treatment received hormone therapy.
In the study, it is found that 82.3 % of women had vasomotor problem and 68.4 % of them coped with this problem by washing their faces, 74.5% of women had hair and skin-related problems and 84.1 % of them coped with these problems by removing their hair, 72.4 % of women had muscle and skeleton problems and 64.7 % of them coped with this problem by taking pain killer, 62 % of women had urogenital system disorders and 44.5 % of them coped with these problems without waiting going to the toilet when they needed to go to, 62 % of them had emotional problems and 48 % of them coped with these problems by breathing fresh air in the balcony, 61.7 % women had central nervous system problems and 35.9 % of them never did anything special in order to cope with these problems, 48.4 % of them had gastrointestinal problems and 38.9 % of them coped with these problems by drinking warm water into an empty stomach.
The age groups of women, the number of pregnancies, the number of people they were living with and the vasomotor. While the relation among the skin-hair, muscle skeleton system, urogenital system, emotional psychology, central nervous system, and gastrointestinal was found to be significant (p<0.05), the educational level, the educational level of an spouse, the state of having children and the way of entering menopause and the way receiving menopausal treatment found to be vasomotor.
vii
The relation with the skin-hair, muscle skeleton system, urogenital system, emotional psychology and having gastrointestinal problems was found to be insignificant (p>0.05).
According to the results of the study, it was found that women had problems regarding many systems during the menopause, however it was discovered that they did not use the appropriate ways of coping with the problems they had. In line with these results, increasing the counselling services about menopause of health workers and giving regular training programs to the public can be recommended.

Key words: Menopause, menopause problems, the ways of coping with menopause. Role of nurse