Acil sağlık çalışanlarının acil sağlık hizmetlerinde malpraktis risk değerlendirmesi üzerine bir saha araştırması
A field research on malpractice risk assessment in emergency health services of emergency health workers
Yazar: VOLKAN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. SEDAT BOSTAN
Ordu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Amaç: Bu araştırma, acil sağlık çalışanlarının değerlendirmeleriyle acil sağlık hizmetlerinde malpraktis risklerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Metodolojik ve tanımlayıcı türdeki bu çalışma, kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak, Türkiye genelinde 447 acil sağlık çalışanı ile yürütülmüştür. Veriler, araştırmacılar tarafından bu araştırma kapsamında geliştirilen "Acil Sağlık Hizmetlerinde Malpraktis Risk Değerlendirme Ölçeği" ve demografik bilgiler anketi kullanılarak çevrim içi olarak toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS ve SPSS AMOS programları kullanılarak yapılmıştır. Ölçek geliştirme çalışmasında, açıklayıcı faktör analizine göre ölçek; tek boyut 23 madde ile biçimlenmiş ve bu yapıya ilişkin doğrulayıcı faktör analizi uyum indeksleri X2/sd=3.05, GFI=0.88, CFI=0.90, TLI=0.90, RMSEA=0.07 ve RMR=0.07 olarak belirlenmiştir. Ölçeğin Cronbach's Alpha değeri 0.931 olarak bulunmuştur.
Bulgular: Acil sağlık çalışanlarının mesleklerinden orta düzeyde memnun oldukları ve mesleklerinden memnuniyet düzeyi arttıkça, malpraktis riskini daha düşük değerlendirdikleri tespit edilmiştir. Acil sağlık çalışanlarının %22.1'i meslek hayatlarında en az bir defa tıbbi hata yaptıklarını, %33.1'i arkadaşlarından tıbbi hata yapıldığını duyduğunu ve %28.6'sı tıbbi hataya şahit olduğunu belirtmiştir. Demografik özelliklere göre yapılan değerlendirmelere göre; bekâr, 1 yıldan az deneyime sahip, özel sektörde, haftada 41 saat ve üzeri, vardiyalı ve karma usulde çalışan acil sağlık çalışanlarının malpraktis risk değerlendirmesi daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca laboratuvar tekniker/teknisyenlerinin malpraktis risk değerlendirmesi; hekim, paramedik ve diğer sağlık çalışanından daha yüksek; hekim, hemşire, ATT ve diğer sağlık çalışanlarının ise paramediklere göre daha yüksek olduğu bulunmuştur.
Sonuç: Acil Sağlık Hizmetlerinde Malpraktis Risk Değerlendirme Ölçeği geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır. Acil sağlık çalışanlarının tıbbi hata risk değerlendirme puanlarının orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Acil sağlık hizmetlerinde malpraktis risklerinin en az seviyeye indirilmesi için risklerin çok iyi belirlenmesi, çalışma koşullarının iyileştirilmesi faydalı olabilir.

Abstract:
Aim: This research was conducted to examine the risks of malpractice in emergency health services with the evaluations of emergency health workers.
Material and Method: This methodological and descriptive study was conducted with 447 emergency health workers across Turkey using convenience sampling method. The data were collected online using the "Malpractice Risk Assessment Scale in Emergency Health Services" and demographic information questionnaire developed by the researchers within the scope of this research. Data analysis was performed using SPSS and SPSS AMOS programs. In the scale development study, the scale according to the explanatory factor analysis; one dimension was formed with 23 items and the confirmatory factor analysis fit indices for this construct were determined as X2/sd=3.05, GFI=0.88, CFI=0.90, TLI=0.90, RMSEA=0.07 and RMR=0.07. The Cronbach's Alpha value of the scale was found to be 0.931.
Results: It has been determined that emergency health workers are moderately satisfied with their profession and as the level of satisfaction with their profession increases, they evaluate the risk of malpractice lower. 22.1% of emergency health workers stated that they made a malpractice at least once in their professional life, 33.1% of them said that they heard a malpractice from their friends and 28.6% of them said that they witnessed a malpractice. According to the evaluations made according to demographic characteristics; Malpractice risk assessment was found to be higher in emergency health workers who are single, have less than 1 year of experience, work 41 hours or more per week in the private sector, and work in shifts and mixed mode. In addition, malpractice risk assessment of laboratory technicians; higher than physicians, paramedics and other healthcare professionals; physicians, nurses, ATT and other health workers were found to be higher than paramedics.
Conclusions: The Malpractice Risk Assessment Scale in Emergency Health Services is a valid and reliable measurement tool. It is seen that the treatment malpractice risk assessment scores of the emergency health workers are at a moderate level. In order to minimize malpractice risks in emergency health services, it may be beneficial to determine the risks very well and to improve working conditions.