Sosyodemografik özelliklerin, ağız hijyeni ve diyet alışkanlıklarının ve çürük deneyiminin ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesi üzerine etkisi
Effect of sociodemographic charecteristics, oral hygiene and dietary habits and caries experience on the oral health related quality of life
Yazar: HİLAL YİĞİT ÜNVER
Danışman: PROF. DR. SEVİL ÇİFTCİ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Restoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı / Restoratif Diş Tedavisi Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Ağız sağlığı = Oral health ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Diş çürükleri = Dental caries ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı; OHIP-14 (Oral Health Impact Profile-14) ve OHRQoL-UK (Oral Health Related Quality of Life-United Kingdom) ölçeklerini kullanarak bir grup hastanın ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesini (OHRQoL) değerlendirmek ve bu ölçek skorlarını sosyodemografik özellikler, ağız hijyeni ve diyet alışkanlıkları ve çürük deneyimi ile ilişkilendirmektir. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Tepebaşı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Restoratif Diş Tedavisi Anabilim Dalı'na başvuran; okuduğunu anlayabilen ve cevap verebilen, 18 yaş ve üzeri hastalar arasından çalışmaya katılmayı kabul eden 537 kişi çalışmaya dahil edildi. Bilgilendirilmiş onam formu imzalatıldıktan sonra katılımcılara sosyodemografik özellikler, ağız hijyeni ve diyet alışkanlıkları ile ilgili bir form doldurtuldu. OHRQoL'yi değerlendirmek için OHIP-14 ve OHRQoL-UK ölçekleri kullanıldı. Daha sonra katılımcıların ağız ve radyolojik muayeneleri yapıldı, DMFT, PUFA ve SiC indeksleri kaydedildi. SiC indeksine göre; katılımcıların yüksek DMFT'ye sahip 1/3'ü yüksek çürük deneyim grubu, geri kalan 2/3'ü ise düşük çürük deneyim grubu olarak belirlendi. İstatistiksel analizler IBM SPSS Version 23.0 programında ve p<0,05 anlamlılık düzeyinde yapıldı. D, M, F, DMFT değerlerinin ve P, U, F, A, PUFA toplam değerlerinin yaşam kalitesini etkilediği görüldü (p<0.05). Yüksek çürük deneyim grubunun OHIP-14 skorlarının, düşük çürük deneyim grubuna göre daha fazla; OHRQoL-UK skorlarının ise daha az; M, F ve DMFT değerlerinin ve F (fistül) değerinin daha fazla olduğu görüldü (p<0.05). OHRQoL'nin çürük deneyimi arttıkça azaldığı ve çeşitli sosyodemografik özelliklerle, ağız hijyeni ve diyet alışkanlıklarıyla, bireylerin kendi ağız sağlıkları için yaptıkları puanlamayla ilişkili olduğu ve sosyodemografik değişkenlere, ağız hijyeni ve diyet alışkanlıklarına ait verilerin çürük deneyimiyle kısmen ilişkili olduğu görüldü. Sosyodemografik özellikler, ağız hijyeni ve diyet alışkanlıkları ve çürük deneyimi OHRQoL'yi farklı etkileyebilmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate oral health-related quality of life (OHRQoL) of a group of patients using OHIP-14 (Oral Health Impact Profile-14) and OHRQoL-UK (Oral Health Related Quality of Life-United Kingdom) scales and to correlate these scores with their sociodemographic characteristics, oral hygiene and dietary habits, and caries experiences. A group of patients recruited by Ankara Yıldırım Beyazıt University Faculty of Dentistry Tepebaşı Training and Research Hospital, Department of Restorative Dentistry were screened and 537 patients; aged 18 years and older, had the ability to understand and respond to reading and accepted to participate were included in the study.  After informed consent forms were obtained; a preliminary questionnaire containing questions on sociodemographic characteristics, oral hygiene and dietery habits, OHRQoL levels were determined by using OHIP-14 and OHRQoL-UK scales. Oral and radiological examinatons were performed and DMFT, PUFA and SiC indices were evaluated. One third of the participants with the highest DMFT was catagorized as high caries experience group and the remaining 2/3 was catagorized as low caries experience group according to the SiC index. Statistical analyzes were performed using IBM SPSS for Windows Version 23.0 program and at p<0.05 significance level. D, M, F, DMFT values and P, U, F, A, PUFA total values affected the quality of life of the participants (p<0.05). While OHIP-14 scores were higher in the high caries experience group; OHRQoL-UK scores were found to be less than the low caries experience group (p<0.05). M, F, DMFT values and F (fistula) values were found to be higher in the high caries experience group than in the low caries experience group (p<0.05). OHRQoL decreased as the caries experience increased. OHRQoL was associated with various sociodemographic characteristics. Participants' scores for their own oral health were found to be associated with OHRQoL.  Sociodemographic variables, oral hygiene and dietary habits were partially related to the caries experience. OHRQoL scores may differ by sociodemographic variables, oral hygiene and dietary habits and caries experience of the individuals.