Dezavantajlı bireylerin yapmış olduğu plastik sanatlar çalışmalarının sanatçı yaratıcılığına etkisi
The effects of plastic art works made by disadvanted individuals on artist creativity
Yazar: MELİKE ÖZCAN BAŞER
Danışman: DOÇ. DENİZ ONUR ERMAN
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Bileşik Sanatlar Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Dezavantajlı gruplar = Disadvantaged groups ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Plastik sanatlar = Plastic arts ; Sanatsal yaratıcılık = Artistic creativity ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Yaratıcılık = Creativity ; Özel gereksinimli bireyler = Special needs individuals

Özet:
Bu araştırmanın amacı dezavantajlı bireylerin yapmış olduğu plastik sanatlar çalışmalarının sanatçı yaratıcılığına etkisini tespit etmektir. Kil çalışmalarının otizmli çocuklarda duyusal problemleri üzerindeki etkisinin sanatçı algısına yansıması ele alınmış ve rehabilite edilebilirliği üzerinde durulması planlanmıştır. Otizm tanısı konan bireylerin beceri ve yeteneklerinin ortaya konması, her birinin keşfedilmesi gereken ayrı bir dünya olması ve farkındalık yaratılması da araştırmanın diğer amaçlarındandır. Araştırma nitel araştırmalar içinde yer alan betimsel çalışmadır. Çalışma kapsamına alınan bireylerden benzer özelliklerde otizm tanısı almış, yaşları 8 ile 18 arasında değişen toplam 7 birey seçilmiştir. Birbirinden farklı özelliklere sahip yaş gruplarında; farklı kişilik, cinsiyet özellikleri ve hastalığın tanı özelliklerine sahip bireyler bulunmaktadır.  Seramik eğitimi programı, haftada 2 gün, 2 saat olmak üzere 12 hafta olarak tasarlanmıştır. Her hafta farklı bir konu verilerek seramik çalışması yaptırılmıştır. Araştırma sonucunda, eğitim programı kapsamında haftada 2 gün, 2 saat olmak üzere 12 hafta süren çalışma sonunda farklı yaş gruplarındaki her bireyde gözle görülür, kaydedilebilir gelişimler gözlemlenmiştir. Otizmli bireylerin dikkat yoğunlukları, odaklanma, iletişim, komut alma ve uyum açısından ilerleme kaydettikleri görülmüş, ürettikleri seramik çalışmalarının onlara katkıları anlamlı bulunmuştur. Milli Eğitime bağlı olarak eğitim veren Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde Sanat, Müzik ve Beden Eğitimi gibi, kişiyi rehabilite eden, sosyal ve beden gelişimlerini destekleyen seramik gibi derslerin müfredatta yer alması ve alan uzmanları tarafından bu derslerin verilmesi önerilmektedir Dolayısıyla engel gurubunda yer alan farklı tanılardaki tüm bireyleri rehabilite edebilen bu çalışmadaki gibi sosyal ve yaratıcılık programlarının bireysel ve grup çalışması şeklinde gerekliliği üzerinde durulmalıdır. Sanatçı otizm tanısı konan bireylerin evlerine aidiyet duygusu ile bağlı olmaları, evlerinden farklı bir ortamda bulunmaları durumunda rahatsız olmaları nedeniyle sanatçı çalışmalarında evi çıkış noktası olarak almıştır. Sanatçı bunlardan yola çıkarak edindiği eğitim sayesinde kalıplarla hareket ederken özel gereksinimli bireylerin kalıp ve kurallarının olmaması sanatçının etkilendiği ve ulaşmak istediği noktadır.

Abstract:
The purpose of this research is to determine the effect of plastic arts works of disadvantaged individuals on artist creativity. It is planned to focus on the impact of clay studies on sensory problems in children with autism and their rehabilitability. 
Other aims of the research are to reveal the skills and abilities of individuals diagnosed with autism, to have a separate world to explore each and to create awareness. The research has been handled with the qualitative research method. Among the individuals included in the study, a total of 7 individuals, aged between 8 and 18 years, were diagnosed with autism with similar characteristics. In age groups with different characteristics; There are individuals with different personality, gender characteristics and diagnostic features of the disease. Ceramic education program is designed as 12 weeks, 2 days a week, 2 hours a week. Ceramic work has been done by giving a different subject every week. As a result of the study, after 12 weeks of study, 2 days a week, 2 hours a week, visible, recordable improvements were observed in each individual in different age groups. It has been observed that individuals with autism have made progress in terms of attention intensity, focus, communication, command and compliance, and the contributions of their ceramic work to them have been found significant. In the Special Education and Rehabilitation Centers, which provide education based on National Education, courses such as Art, Music and Physical Education, such as ceramics that rehabilitate the individual and support social and body development, should be included in the curriculum. Therefore, the necessity of social and creativity programs in the form of individual and group work should be emphasized, as in this study, which can rehabilitate all individuals with different diagnoses in the disability group. 
The artist has taken the house as a starting point in the work of the artist, since the individuals diagnosed with autism are attached to their homes with a sense of belonging and are uncomfortable if they are in a different environment than their home.