Öğretmenlerin güçlendirici liderlik algıları ile psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişki
The relationship between teachers' empowering leadership perceptions and their psychological well-being
Yazar: EMRAH GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BAYRAKCI
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada "Öğretmenlerin güçlendirici liderlik davranışları ile psikolojik iyi oluşları arsındaki ilişkinin incelenmesi" amaçlanmıştır. Araştırmada "ilişkisel tarama modeli" kullanılmıştır. Araştırma evrenini Sakarya İl Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesindeki eğitim kurumlarında çalışan öğretmen ve yöneticiler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise evren içinden kolayda örnekleme ile belirlenen 400 (231 kadın+169 erkek) kişi oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Güçlendirici Liderlik Ölçeği" ve "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği" kullanılmıştır. Yapılan analizlerde veriler normal dağılım göstermiştir. Bu nedenle bağımsız guruplar t-testi, varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmada katılımcıların güçlendirici liderlik algılarında; cinsiyet, medeni durum, kıdem, mevcut kurumda çalışma süresine göre farklılaşırken; eğitim düzeyi ve görev yaptığı okul türü değişkenine göre farklılaşmamaktadır. Katılımcıların psikolojik iyi oluşlarında cinsiyet, medeni durum, kıdem, mevcut kurumda çalışma süresi, eğitim düzeyi ve görev yaptığı okul türü değişkenine göre farklılaşmamaktadır. Güçlendirici liderlik alt boyutlarından "yetki verme" ve "destekleme" psikolojik iyi oluşu anlamlı ve pozitif yönde etkilediği "sorumluluk" boyutunun ise etkilemediği görülmüştür. Psikolojik iyi oluşa ilişkin etkinin %4'ünün güçlendirici liderlikle açıklanmaktadır. Bu yönüyle araştırma, okul yöneticilerinin güçlendirici liderlik davranışlarının öğretmenlerin psikolojik iyi oluşuna yaptığı katkıyı göstermektedir. Sonuç olarak; Öğretmenlerin güçlendirici liderlik algısı düzeyleri arttıkça psikolojik iyi oluş düzeylerinin arttığı söylenebilir.

Abstract:
The aim of this research was to "examine the relationship between teachers' empowering leadership behaviors and their psychological well-being." The "relational screening model" was used in the research. The research population consists of teachers and administrators working in educational institutions within the Sakarya Provincial Directorate of National Education. The sample of the research consists of 400 people (231 women + 169 men) determined by easy sampling from the population. "Personal Information Form", "Empowering Leadership Scale" and "Psychological Well-Being Scale" were used as data collection tools. In the analyses, the data showed a normal distribution. For this reason, independent groups t-test, analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation and regression analyzes were used. In our research, participants' perceptions of empowering leadership; while it varies according to gender, marital status, seniority and length of time working in the current institution; it does not differ depending on the level of education and the type of school where the student works. The psychological well-being of the participants does not differ according to gender, marital status, seniority, length of time working in the current institution, education level and type of school where they work. It has been observed that the empowering leadership sub-dimensions "authorizing" and "supporting" affect psychological well-being significantly and positively, while the "responsibility" dimension does not. 4% of the effect on psychological well-being is explained by empowering leadership. In this respect, the research shows the contribution of school administrators' empowering leadership behaviors to the psychological well-being of teachers. As a result, it can be said that as teachers' empowering leadership perception levels increase, their psychological well-being levels increase.