Neyzen Niyazi Sayın örnekleminde Türk saz mûsikîsi eser icrâcılığında yorum farklılığı
Variations in the performance of Turkish instrumental music as observed in the example of the ney player Niyazi Sayin
Yazar: HAZAR ERTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLIHAN ERUZUN ÖZEL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Müzik = Music
Dizin: Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Ney = Reed flute ; Sayın, Niyazi = Sayın, Niyazi ; Türk müziği = Turkish music ; Yorumlama = Interpretation ; Yorumlayıcı = Interpreter ; Çalgılama teknikleri = Instrumentation techniques ; İcra = Performing

Özet:
Niyazi Sayın, ney icrâcılığıyla 20. yüzyılın ikinci yarısına damgasını vurmuş bir neyzendir. Büyük bir gelenekten beslenerek edindiği icrâ üslûbunu kendi geliştirdiği birçok teknikle birleştirerek âdeta yeni bir tavrın doğmasına yol açmıştır. Bu çalışmada, Neyzen Niyazi Sayın'ın  icrâlarıyla hayat bulmuş, Neyzen Sâlih Dede'nin bestesi Acemaşîran Peşrevi'nin yedi, Pâdişah III. Selim'in bestesi Pesendîde Saz Semâîsi'nin dört farklı zaman ve mekândaki kayıtları üzerinden, sınırları keskin çizgilerle belirlendiği düşünülen beste mefhûmunun her defâsında yeniden yorumlanabiliyor olduğu gerçeği gösterilmiştir. Her icrânın yeni bir versiyon, hattâ yeni bir yaratım olduğu hipotezine dayanarak; notaya alınmış icrâlar hem münferit olarak değerlendirilip, teknik ve müzikal tahlilleri yapılmıştır hem de icrâlar arasındaki farklılıkların ayrıntılarıyla anlaşılabilmesi için bütün versiyonlar bir arada görülecek şekilde üst üste sergilenmiştir. Mukayeseye imkân tanıyan bu karşılaştırmalı görünümden elde edilen veriler sâyesinde; bütün müzik yapıtları için geçerli bir kanun olan eserin icrâya bağımlılığı, icrânın da esere bağımlılığı sonucu, Niyazi Sayın'ın icrâ ettiği eserlerin farklı yorumlarının incelenmesi ile ortaya çıkarılmıştır.

Abstract:
Niyazi Sayın, who is the predominant neyzen in 20th century with his ney player. Combining the style of his execution by feeding on a great tradition with many of his own techniques, he has led to the emergence of a new attitude. In this study, presents the annotated differentiations in Niyazi Sayın's seven different performances of Neyzen Salih Dede's peshrev in maqam Acemaşîran and Sultan Selim III's Saz Semai in maqam Pesendide. In this study, the fact that the notion of composition, whose boundaries are thought to be determined by sharp lines, can be reinterpreted each time. Based on the hypothesis that each performance is a new version or even a new creation, the technical and musical analyzes of the records have been made by evaluating each performance individually. Furthermore, in order to see the differences between the performances in detail, all the versions are noteworthy. In the conclusion part, Niyazi Sayın obtained from this comparative view, which allows comparison for the purpose of helping the interpretation of the works, has been mentioned in some of his melodic, ornamental and curtain variations. As a valid paper for all musical works, the addiction of the work to the work and the dependence of the work on the work were revealed as a result of the analysis of the different interpretations of the work mentioned by Niyazi Sayın.