Obsesif kompulsif bozukluk tanılı hastaların ve etkilenmemiş kardeşlerinin semptom kümeleri ile nörobilişsel bozukluklar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between symptom clusters and neurocognitive impairments in patients with obsessive-compulsive disorder and their unaffected siblings
Yazar: OMCA GÜNEY
Danışman: PROF. DR. GÜL KARAÇETİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Psikiyatrisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızın amacı; OKB tanılı çocuk ve ergenlerin ve hastaların etkilenmemiş kardeşlerinin nörobilişsel işlevlerini ve sosyal bilişlerini değerlendirmektir. Ayrıca olguların hastalık süresi ve şiddeti gibi klinik değişkenler ve eşlik eden depresif belirtiler, şizotipal kişilik özellikleri, eşik altı psikotik bulgular, yapısal düşünce bozuklukları ve prozodi gibi semptom kümelerinin nörobilişsel işlevler ile ilişkisini incelemektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırmamıza OKB tanılı 124 olgu, 31 etkilenmemiş kardeş ve 30 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Araştırmacı tarafından hazırlanan olgu rapor formu aracılığıyla ailelerden ve çocuklardan sosyodemografik bilgiler edinilmiştir. Olgu ve kontrol gruplarına; Çocuklar İçin Yale-Brown Obsesyon-Kompulsiyon Ölçeği (CY-BOCS), Üstiliş Ölçeği Çocuk ve Ergen Formu, Beck Depresyon Ölçeği, Şizotipal Kişilik Ölçeği Kısa Formu, Psikoz Risk Sendromları İçin Yapılandırılmış Görüşme (PSİG), Prozodik Konuşma Ölçeği, Düşünce ve Dil Bozukluğu Ölçeği (TALD), Premorbid Uyum Ölçeği (PAS) ve Çocuklar İçin Genel Derecelendirme Ölçeği (CGAS) uygulanmıştır. Nörobilişsel özellikler ve sosyal biliş; Rey İşitsel Sözel Öğrenme Testi, Kontrollü Kelime Çağrışım Testi, İşitsel Üçlü Sessiz Harf Sıralaması, İz Sürme Testi A ve B, Gözlerden Zihin Okuma Testi, GAF Testi ile; Premorbid İşlevsellik ve Kristalize Zeka WISC-R ve WAIS-R genel bilgi alt testleri aracılığı ile değerlendirilmiştir.
BULGULAR: 185 çocuk ve ergen (124 olgu, 31 etkilenmemiş kardeş ve 30 sağlıklı kontrol) çalışmaya dahil edilmiştir. Olgu grubunun sözel öğrenme ve belleği değerlendiren Rey testinin tüm alt puanlarında (Rey öğrenme p <0.001, geç hatırlama p <0.001 ve doğru tamıma p <0.001), işlem belleğini değerlendiren ACT testinde (p=0.04), sosyal bilişi değerlendiren GAF testinde (p=0.001), sözel akıcılığı değerlendiren kontrollü sözcük çağrışım testinde (p=0.04) ve psikomotor hız- yürütücü işlevleri değerlendiren iz sürme testinin tüm alt testlerinde (İST-A p <0.001, İST-B p <0.001 ve İST B-A p=0.004) istatiksel olarak anlamlı farklılık gözlemlenmiştir. Olgu grubu sağlıklı kontrollere göre; sözel öğrenme ve belleği değerlendiren tüm alt testlerde, sosyal biliş alt testlerinden GAF testinde ve psikomotor hız-yürütücü işlevleri değerlendiren tüm alt testlerde orta-geniş etki boyutunda bozulmalar göstermiştir (d:0.60-1.03). Kardeş grubu sağlıklı kontrollere göre; sözel öğrenme ve bellek, işlem belleği, sosyal biliş, sözel akıcılık ve psikomotor hız ve yürütücü işlevlere dair tüm alt testlerde orta- geniş etki boyutunda bozulmalar göstermiştir (d:0.66-1.2).
SONUÇ: OKB tanılı olgulara eşlik eden depresif belirtilerin nörobilişsel işlevler ve sosyal bilişte bozulmaya neden olmadığı görülmüştür. Olgularda görülen eşik altı psikotik belirtilerin nörobilişsel bozulmalarla ilişkili olduğu saptanmıştır. Hastaların etkilenmemiş kardeşlerinin sözel beceri ve sosyal biliş performanslarının sağlıklı kontrollere göre daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. Olgu grubunda eşlik eden yapısal düşünce bozukluklarının yürütücü işlevlerde bozulmaya neden olduğu saptanmıştır.

Abstract:
PURPOSE: The aim of our study is to evaluate the neurocognitive functions and social cognition of children and adolescents diagnosed with Obsessive-Compulsive Disorder (OCD) and their unaffected siblings. Additionally, we will investigate the relationship between neurocognitive functions and clinical variables such as the duration and severity of the illness, as well as associated depressive symptoms, schizotypal personality traits, sub-threshold psychotic features, formal thought disorders and prosody.
MATERIALS AND METHODS: Our study included 124 children and  adolescents diagnosed with OCD, 31 unaffected siblings, and 30 healthy controls. Sociodemographic information was obtained from families and children through a case report form prepared by the researcher. The case and control groups underwent several assessments: the Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale for Children (CY-BOCS), the Metacognition Questionnaire for Children and Adolescents, the Beck Depression Inventory, the Schizotypal Personality Questionnaire Short Form, the Structured Intervıew for Psychosıs-Rısk Syndromes (SIPS), the Prosodic Speech Scale, the Thought and Language Disorder Scale (TALD), the Premorbid Adjustment Scale and Children's Global Assessment Scale (CGAS). Neurocognitive features and social cognition were evaluated using the Rey Auditory Verbal Learning Test, the Controlled Word Association Test, the Auditory Verbal Working Memory Test, the Trail Making Test A and B, the Reading the Mind in the Eyes Test and the GAF Scale; while premorbid functioning and crystallized intelligence were assessed through the WISC-R and WAIS-R General Knowledge subtests.
RESULTS: A total of 185 children and adolescents (124 cases, 31 unaffected siblings, and 30 healthy controls) were included in the study. Statistically significant differences were observed in all subtests of the Rey test, which assesses verbal learning and memory (Rey learning p < 0.001, delayed recall p < 0.001 and correct recognition p < 0.001), the ACT test, which evaluates working memory (p = 0.04), the GAF test for social cognition (p = 0.001), the controlled word association test for verbal fluency (p = 0.04), and all subtests of the tracking test for psychomotor speed and executive functions (IST-A p < 0.001, IST-B p < 0.001 and IST B-A p = 0.004). The case group showed medium to large effect size impairments compared to healthy controls in all subtests assessing verbal learning and memory, the GAF test for social cognition, and all subtests evaluating psychomotor speed and executive functions (d: 0.60-1.03). The sibling group also showed medium to large effect size impairments compared to healthy controls across all subtests related to verbal learning and memory, working memory, social cognition, verbal fluency and psychomotor speed and executive functions (d: 0.66-1.2)
CONCLUSION: It was observed that depressive symptoms accompanying cases diagnosed with Obsessive-Compulsive Disorder (OCD) did not lead to impairments in neurocognitive functions and social cognition. Sub-threshold psychotic symptoms present in the cases were found to be associated with neurocognitive impairments. The unaffected siblings of the patients showed lower verbal skills and social cognition performance compared to healthy controls. Additionally, it was determined that accompanying structural thought disorders in the case group contributed to impairments in executive functions.