Sağlık tesislerine Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan geri ödemelerin ARDL Sınır Testi ile değerlendirilmesi
Evaluation of reimbursements made to healthcare facilities by the Social Security Institution with the ARDL Bound Test
Yazar: YUNUS EMRE KARATAŞ
Danışman: DOÇ. DR. METİN DİNÇER
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Geri ödeme = Reimbursement ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; Sağlık tesisleri = Health facilities ; Sigorta = Insurance ; Sosyal Güvenlik Kurumu = Social Security Institution

Özet:
Ülkemizde sağlık reformu olarak nitelendirilen Sağlıkta Dönüşüm Programı ile
sağlık hizmetlerinin finansmanı Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) çatısı altında
toplanmıştır. Sonuç olarak SGK, sağlık kurumlarından sağlık hizmeti satın alan en
büyük kuruluş haline gelmiştir. Bu nedenle sağlık kurumlarından hangilerinin
SGK'nın sağlık harcaması üzerinde daha fazla etkiye sahip olduğunun bilinmesi önem
arz etmektedir. Çünkü SGK'nın gelir gider açısından denk bütçede olması, sağlık
hizmetleri finansmanının planlaması SGK'nın sağlık harcamaları ile yakından
ilişkilidir. Bu çalışmada SGK ile anlaşması bulunan sağlık tesislerinin (ikinci basamak
devlet hastaneleri, üçüncü basamak devlet hastaneleri, üniversite hastaneleri ve özel
hastaneler) SGK'ya gönderdikleri faturalar neticesinde SGK tarafından ilgili sağlık
tesislerine yapılan geri ödeme ile SGK sağlık harcamaları arasındaki ilişkiyi
incelemek, kısa ve uzun dönem tahminleme yapmak amaçlanmıştır. Kullanılan veriler
Ocak 2009 ile Mayıs 2020 arasını kapsayan SGK'nın internet sitesinden aylık olarak
yayınladığı sağlık ve mali istatistiklerden derlenmiştir. Çalışmanın amacına uygun
olarak model kurulmuş ve kurulan bu model ARDL Sınır Testi Yaklaşımı ile analiz
edilmiştir. Gerçekleştirilen analizler neticesinde; ikinci basamak devlet hastanelerinin,
üçüncü basamak devlet hastanelerinin, üniversite hastanelerinin ve özel hastanelerin
SGK'ya gönderdikleri fatura bedelleri neticesinde söz konusu tesislere SGK tarafından
yapılan geri ödeme ile SGK'nın sağlık harcamaları arasında kısa ve uzun dönemli ilişki
bulunduğu saptanmıştır. Uzun dönemde ikinci basamak devlet hastaneleri SGK'nın
sağlık harcamalarını azaltma yönünde etki gösterirken; üçüncü basamak devlet
hastaneleri, üniversite hastaneleri ve özel hastanelerin SGK'nın sağlık harcamasını
artırdığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: ARDL Sınır Testi, Geri Ödeme, Sağlık Harcamaları, SGK

Abstract:
With the Health Transformation Program, which is described as a health reform in our country, the financing of health services has been gathered under the roof of the Social Security Institution (SSI). After that SSI has become the largest institution purchasing health services from service providers. For this reason, it is important to know which of the health institutions have more influence on the health expenditure of SSI. Because the fact that the SSI is in a balanced budget in terms of income and expenditure, the planning of the health services financing is closely related to the health expenditures of the SSI. In this study, it is aimed to examine the relationship between the reimbursement made by the SSI to the relevant healthcare facilities as a result of the invoices sent to SSI by healthcare facilities that have an agreement with SSI (secondary state hospitals, tertiary state hospitals, university hospitals, and private hospitals) and SSI health expenditures and to make short and long term estimates. The data used were compiled from the health and financial statistics published monthly by the SSI's website covering the period between January 2009 and May 2020. The model was established in accordance with the purpose of the study and this model was analysed with the ARDL Bound Test Approach. As a result of the analyses carried out; As a result of the invoices sent by second-level state hospitals, third level state hospitals, university hospitals, and private hospitals to SSI, it has been determined that there is a short and long term relationship between the reimbursement made by the SSI to the said facilities and the health expenditures of the SSI. In the long term, while secondary level state hospitals have an effect on reducing the health expenses of SSI; It has been determined that tertiary state hospitals, university hospitals, and private hospitals increase the health expenditure of SSI.

Keywords: ARDL Bound Test, Health Expenditures, Reimbursement, SSI