M9 anacı üzerine aşılı bazı elma çeşitlerinde yaz budamasının kış budaması üzerine etkileri
The effects of summer pruning on winter pruning in some apple cultivars on M9 rootstock
Yazar: HASAN TAYYİP DEMİRDELEN
Danışman: PROF. DR. HATİCE DUMANOĞLU
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, M9 anacı üzerine aşılı Jersey Mac, Summerred,  Mitch Gala, Mondial Gala, Royal Gala, Galaxy Gala, Golden Delicious Reinders, Top Red, Jonagold, Braeburn, Fuji, Granny Smith ve Pink Lady elma çeşitlerinin (Malus domestica Borkh.) verim çağındaki ağaçlarında 2018-2020 yılları arasında Ankara koşullarında yürütülmüştür. Çalışmada, yaz budamasının, kış budaması üzerine etkileri araştırılmıştır. İlave olarak yaz, kış ve yaz + kış budama uygulamalarının çeşitlerin verim ve meyve özellikleri üzerine etkileri de incelenmiştir. Yaz budaması, dik gelişen ve obur sürgünlerin seyreltme kesimleri ile ağaç üzerinden uzaklaştırılması şeklinde Ağustos ayının 2. haftasında uygulanmıştır. Sürgünlerde uç kesimi yapılmamıştır. 
Çalışmada, yaz budamasının tüm çeşitlerde genellikle kış budaması ihtiyacını belirgin olarak azalttığı görülmüştür. Kış budamasında çıkartılan dal ve sürgün ağırlığı bakımından Summerred, Mitch Gala, Galaxy Gala, Golden Delicious Reinders, Jonagold ve Fuji çeşitlerinde kış ve yaz + kış budamaları arasındaki farklılıklar istatistiksel anlamda önemli bulunmuştur. Bu çeşitlerin yaz budaması da uygulanmış ağaçlarında kış budamasında çıkartılan dal ve sürgün ağırlığı %46 ile %72 arasında azalmıştır. Kış budaması ile karşılaştırıldığında, yaz ve yaz + kış budaması uygulamalarının birçok çeşitte ağaçların verimi, verim etkinliği, ortalama meyve ağırlığı, ekstra, 1. sınıf, 2. sınıf ve ıskarta meyve oranları üzerine önemli bir etkisi olmamıştır. Ayrıca birçok çeşitte meyve kabuğunun renklenmesi, meyve eti sertliği, SÇKM miktarı ve titre edilebilir asitlik üzerine de yaz budamasının genel olarak önemli bir etkisi belirlenmemiştir. Yaz budaması, Jersey Mac ve Braeburn çeşitlerinde meyve kabuğunda renklenme oranında ve Galaxy Gala çeşidinde SÇKM miktarında önemli düzeyde artış sağlarken, Jonagold, Fuji, Jersey Mac ve Pink Lady çeşitlerinde meyve iriliğinde azalmaya neden olmuştur.

Abstract:
This research was carried out on the mature trees of Jersey Mac, Summerred, Mitch Gala, Mondial Gala, Royal Gala, Galaxy Gala, Golden Delicious Reinders, Top Red, Jonagold, Braeburn, Fuji, Granny Smith and Pink Lady apple cultivars (Malus domestica Borkh.) on M9 rootstock between 2018 and 2020 under Ankara conditions. In the study, the effects of summer pruning on winter pruning were investigated. In addition, the effects of summer, winter and summer + winter pruning on the yield and fruit characteristics of the cultivars were also examined. Summer pruning was applied in the second week of August as the removal of upright shoots and water sprouts by thinning cuttings. Heading cut was not made in shoots.
In the study, it has been observed that summer pruning significantly reduces the need for winter pruning in all cultivars. The differences between winter and summer + winter pruning were found statistically significant in Summerred, Mitch Gala, Galaxy Gala, Golden Delicious Reinders, Jonagold and Fuji in terms of branch and shoot weight removed during winter pruning. In the trees of these cultivars with summer pruning, the weight of branches and shoots removed during winter pruning decreased between 46% and 72%. Compared to winter pruning, summer and summer + winter pruning did not have a significant effect on yield, yield efficiency, average fruit weight, extra, 1st grade, 2nd grade and discarded fruit ratios in many cultivars. In addition, a significant effect of summer pruning has not been determined on the coloring of fruit skin, fruit flesh hardness, soluble solids content and titratable acidity in many cultivars. Summer pruning caused a significant increase in the coloration rate of fruit skin in Jersey Mac and Braeburn and soluble solids in Galaxy Gala, while it caused a decrease in fruit size in Jonagold, Fuji, Jersey Mac and Pink Lady.