Finansal oranlardaki değişimlerin hisse senedi getirileri üzerine etkisi: Borsa Istanbul 'da bir uygulama
The effect of changes in financial rates on stock returns: an application in Borsa Istanbul
Yazar: GÖLGEN İPEKTEN
Danışman: PROF. DR. FATİH COŞKUN ERTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Muhasebenin en önemli ürünü olan finansal tablolar, şirketlerin iç ve dış çevreye mali durumları hakkında bilgi vermesinde kullanılan temel araçtır. Bu finansal tabloların anlamlı hale getirilmesi, finansal analiz yöntemleriyle mümkün olmaktadır. Finansal analiz, şirketin faaliyet sonuçlarının, mali durumunun ve mali yönden gelişmesinin yeterli olup olmadığını saptamak ayrıca bu konuda öngörülerde bulunmak amacı ile yapılmaktadır. Bu sayede şirketler, kendi güçlü ve zayıf yönlerini daha net bir şekilde tespit edebilirler. 
Analizde veri olarak BIST-100'de işlem gören firmaların 2011-2021 yılları arasındaki finansal oranları kullanılmıştır. Çalışmada, finansal analizde sık bir şekilde kullanılan oranların (likidite, karlılık, faaliyet ve borsa performans) hisse senedi getirileri üzerindeki etkisi ve bununla birlikte finansal oranlar ile hisse senedi getirileri arasında bir bağlantı var ise bu ilişkinin derecesi ve yönü belirlenmiştir.
Çalışmanın amacı, finansal oranlar ile hisse senedi getirileri arasında ilişki olup olmadığı ve bu oranların temsil ettiği gruplar olan; likidite oranı, karlılık oranı, borsa performans oranı ve faaliyet oranlarının hisse senedi üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışma verileri olarak, firmaların yıllık muhasebe verileri ve günlük hisse senedi kapanış fiyatları esas alınmıştır. İlk adımda, her bir değişken için birim kök testi yapılarak serilerin durağan olup olmadığı tespit edilmiştir. Serilerin durağan hale geldiği görüldükten sonra, analizin sabit etkiler modeline göre mi yoksa tesadüfi etkiler modeline göre mi çözülebileceği de F testi ve Hausman testi ile analiz edilmiştir.
Çalışmada sonuç olarak yatay kesit bağımlılığının varlığına ulaşılmıştır. Birim kök testi sonuçlarında ise, serilerde birim kökün olmadığı ve serilerin durağan olduğu ortaya çıkmıştır. F testi sonucunda, tesadüfi etkilere karşı havuzlanmış modellerin uygun olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Hausman testi sonucuna göre ise, yatay kesit ve dönemsel rassal etkiler Ho hipotezlerinin her ikisi de reddedilerek hem yatay kesit hem de dönemsel sabit etkiler hipotezinin geçerliliği kabul edilmiştir.

Abstract:
Financial statements, that are the most important product of accounting, are the basic tool used by companies to provide information about their financial situation to the internal and external environment. Making these financial statements meaningful is possible with financial analysis methods. Financial analysis is carried out to determine whether the company's operating results, financial situation and financial development are sufficient or not, and to make predictions on this matter. In this way, companies can identify their own strengths and weaknesses more clearly.
 Financial ratios of companies traded on BIST-100 between 2011 and 2021 were used as data in the analysis. In the study, the effect of ratios frequently used in financial analysis (liquidity, profitability, activity and stock market performance) on stock returns and, if there is a connection between financial ratios and stock returns, the degree and direction of this relationship were determined.
The aim of the study is to determine whether there is a relationship between financial ratios and stock returns and the groups represented by these ratios; To examine the effects of liquidity ratio, profitability ratio, stock market performance ratio and activity ratios on the stock. As study data, companies' annual accounting data and daily stock closing prices were taken as basis. In the first step, it was determined whether the series were stationary or not by performing a unit root test for each variable. After it was seen that the series became stationary, it was analyzed using the F test and Hausman test whether the analysis could be solved according to the fixed effects model or the random effects model.
 As a result of the study, the existence of cross-sectional dependence was reached. The results of the unit root test revealed that there was no unit root in the series and the series were stationary. As a result of the F test, it was concluded that pooled models would not be appropriate against random effects. According to the results of the Hausman test, both the cross-sectional and periodic random effects Ho hypotheses were rejected and the validity of both the cross-sectional and periodic fixed effects hypotheses was accepted.