Zorba ve mağdur olan ortaokul öğrencilerinin psikolojik dayanıklılıklarının incelenmesi
Examining the resilience of middle school children peer bully and victims
Yazar: BESRA GÜNDÜZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İSMAİL AY
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mağdur = Wronged ; Mağduriyet = Unjust treatment ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Zorbalık = Bullying

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, ortaokul öğrencilerinde akran zorba ve mağdurların psikolojik dayanıklılığının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın temel problem cümlesi "Ortaokul öğrencilerinin zorba ve mağdur olmasıyla psikolojik dayanıklılık arasında ilişki var mıdır?" sorusu olmuştur.
Yöntem: Araştırmada psikolojik dayanıklılık ile zorba veya mağdur olma durumu arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik "karşılaştırmalı ilişkisel tarama" yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017-2018 öğretim yılında Erzurum iline bağlı 3 merkez ilçenin (Yakutiye, Palandöken, Aziziye) 5, 6, 7 ve 8. sınıfa devam eden 585 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Ergen Akran İlişkileri Belirleme Ölçeği, Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında veri setinin non-parametrik nitelik taşıdığı belirlendiği için veri analizinde Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis-H Testi ve ise Spearman Korelasyon analizi uygulanmıştır. 
Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgulara göre ortaokulda öğrenim gören öğrencilerin psikolojik dayanıklılıklarının cinsiyet, okul türü, kardeş durumu açısından aralarında anlamlı farklılaşma olmadığı ancak sınıf düzeyleri bakımından farklılaştığı belirlenmiştir. Ayrıca ortaokul öğrencilerinin psikolojik dayanıklılık puanları ile yaşları arasında negatif yönde ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Psikolojik dayanıklılık ile akran zorba ve mağdurluğu arasında anlamlı ve negatif yönde ilişki olduğu görülmüştür.
Sonuç: Bu bulgulara göre akran zorbalığı veya akran mağdurluğu arttıkça psikolojik dayanıklılığın azaldığı veya tam tersi olarak psikolojik dayanıklılık düzeyi arttıkça zorbalık ya da mağdurluk düzeyinin azalacağı söylenebilir. 
Anahtar Kelimeler: akran zorbalığı, psikolojik dayanıklılık, zorba, mağdur

Abstract:
Purpose: In this study, it was aimed to investigate the resilience of peer bullies and victims in secondary school students. For this purpose, the main problem statement of the research was "Is there a relationship between resilience and being bully or victim of secondary school students." 
Method: In the study, "comparative relational analysis" method was used to determine the relationship between resilience and being bully or victim. The sampling group of the study consists of 585 students attending 5th, 6th, 7th and 8th grades in 3 central districts (Yakutiye, Palandöken, Aziziye) of Erzurum in 2017-2018 academic year. Scale Of Determining Adolescent Peer Relationships, Child and Youth Resilience Measure and Personal Information Form were used as data collection tools. Since the data set was found non-parametric, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis-H Test and Spearman Correlation analysis were used in the data analysis. 
Findings: According to the findings of the study, it was found that there was no significant difference in terms of gender, school type, sibling status, but differed in terms of class levels. In addition, a significant negative correlation was found between middle school students' resilience scores and their ages. There was a significant and negative relationship between resilience and peer bullying and victimization.
Result: According to these findings, it can be said that resilience decreases as peer bullying or victimization increases or completely reverse.
Keywords: peer bullying, resilience, bully, victim