Uluslararası Ceza Mahkemesinde bireysel cezai sorumluluğun kapsamı
The scope of individual criminal responsibility under the International Criminal Court
Yazar: MURAT KURUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FETHULLAH BAYRAKTAR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza = Punishment ; Cezai sorumluluk = Criminal liability ; Cezaların şahsiliği ilkesi = Principle of individual criminal responsibility ; Mahkemeler = Law courts ; Uluslararası Ceza Mahkemesi = International Criminal Court ; Yargı yetkisi = Juristiction

Özet:
Uluslararası Ceza Mahkemesinin hukuki dayanağı olan Roma Statüsüne göre, Mahkemenin uluslararası toplumu bir bütün olarak ilgilendiren en ciddi suçları işleyen gerçek kişiler üzerinde yargı yetkisi bulunmaktadır. Statüde, Mahkemenin yargı yetkisine giren uluslararası suçlar olarak soykırım, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları ve saldırı suçu sayılmaktadır. Mahkemenin bireysel cezai yargı yetkisi, ulusal yargı yetkisini tamamlayıcı niteliktedir. Mahkemenin uluslararası suçlar bakımından bireyler üzerinde yargı yetkisinin oluşabilmesi için suçun failinin yargılanması hususunda ulusal yargı organlarının isteksiz veya buna hakikaten muktedir olmamaları gerekmektedir. Soruşturma başlatılabilmesi, taraf devletlerin bildirimi, savcının resen soruşturma başlatması ve BM Güvenlik Konseyinin bildirimiyle olmaktadır.
Mahkeme kapsamında bireysel cezai sorumluluk, şahsın suça iştirak etmesi, suçun işlenmesine teşvik etmesi ve işlenmesini emretmesi, suçun işlenmesine yardım etmesi ve bir grubun suçuna katkıda bulunması halinde oluşur. Bireylerin suçun işlenmesi esnasında 18 yaşından küçük olması ve sarhoş veya uyuşturucu bir maddenin etkisi altında olması, suçu meşru müdafaa olarak işlemesi, zorunluluk halinde işlemesi, amirinin emrini ifa ve fiili veya hukuki yanılma bu cezai sorumluluğu ortadan kaldıran nedenler olarak söylenebilir.

Abstract:
According to the Rome Statute, the legal basis of the International Criminal Court, the Court has the power to jurisdiction over the persons who committed the  most serious crimes, concern to international community as a whole. The Court has jurisdiction on the crime of genocide, crimes against humanity, war crimes and the crime of aggression and this juridiction is complementary to national criminal jurisdictions. The Court has jurisdiction over international crimes when the national judicial bodies are unwilling or unable to investigate or punish a case.  The Court?s investigation over a case may be triggered by referrals of United Nations Security Council or a State Party or the Prosecutors initiative investigation.
In accordance with the Statute,  individual criminal responsibility occurs, if a person commits a crime, orders, solicits or induces to commission of a crime, aids or abets of a crime or contributes the commission or attempted commission of a crime by a group of persons. Grounds of excluding such a criminal responsibility might be to be under the age of 18 or to be in a state of intoxication or to suffer a mental disease when committing a crime and to act to self- defence, to act in duress, to act to pursuant to an order of a superior or existances of mistakes of fact and law