Finansal raporların bağımsız denetiminde hile ve usulsüzlüklerin tespit edilmesi: SAS 99 kapsamında incelenmesi ve SPK düzenlemesi ile karşılaştırılması
Consideration of fraud in financial statement independent audit: An inquiry within the context of SAS 99 and comparison with SPK regulation
Yazar: AHMET BALCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TAHİR DARDENİZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız dış denetim = Independent external auditing ; Denetim standartları = Auditing standards ; Finansal raporlama = Financial reporting ; Hile = Fraud

Özet:
Finansal raporlarda meydana gelen hile ve usulsüzlükler finansal rapor kullanıcılarını aldatmak ve zarar vermek amaçlarıyla tutarların kasıtlı olarak yanlış beyan edilmesi veya açıklamaların ihmal edilmesidir. Finansal raporlardaki hile ve usulsüzlükler, finansal raporların güvenilirliğini ve kalitesini düşürdüğü, sermaye piyasalarına olan güveni azalttığı ve denetim mesleğinin dürüstlüğünü ve tarafsızlığını tehlikeye attığı için zararlıdır. Finansal raporlarda meydana gelen hile ve usulsüzlükler birçok yöntemi içermesine rağmen, bağımsız denetçilerin bağımsız denetim sırasında ele alacakları hile ve usulsüzlükler hileli finansal raporlamadan kaynaklanan ve varlıkların suistimal edilmesinden kaynaklananlardır.Amerikan Sertifikalı Kamu Muhasebecileri Enstitüsü A.B.D'deki çok büyük şirketlerde meydana gelen hile ve usulsüzlüklere tepki olarak ve kamunun bağımsız denetimden geçmiş finansal raporlara olan güvenini tazelemek için SAS 99'u yayımlamıştır. Hile ve usulsüzlük ve bağımsız denetçilerin hile ve usulsüzlükleri tespit etmesine ilişkin sorumluluğu konuları ayrıca Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yayımlanan Sermaye Piyasasında Bağımsız Denetimi yeniden düzenleyen tebliğde ele alınmıştır. Tebliğde yer alan bağımsız denetçilerin hile ve usulsüzlükleri ele almalarına ilişkin açıklamalar ve gerekler SAS 99 ile karşılaştırıldığında neredeyse aynıdır. Her iki belge de bağımsız denetçilerin riskli alanları değerlendirmelerine, hile ve usulsüzlükleri tespit etmelerine, bilinen veya şüphelenilen hile ve usulsüzlükleri gerekli yerlere iletmelerine yardımcı olacak yeni denetim prosedürleri sağlamaktadırlar.SAS 99'da ve tebliğde yer alan gereklere göre bağımsız denetim uygulamalarının yürütülmesi bağımsız denetçilerin yeni beceriler kazanmalarını gerektirecek ve bağımsız denetim uygulamalarının daha fazla zaman almasına ve pahalı olmasına neden olacaktır. Ülkemizde tebliğin etkili bir şekilde uygulanabilmesi ayrıca işletmelerdeki bağımsız denetimin uluslar arası denetim standartlarına uygun olarak yürütülmesini zorunlu tutan tasarı halindeki Türk Ticaret Kanunu'nun yasalaşmasına bağlıdır.

Abstract:
Financial Statement Fraud is the deliberate misstatements or omissions of amounts or disclosures of financial statements with the intent to deceive and injure financial statement users. Financial statement is harmful as it undermines the quality and integrity of financial reporting process, diminishes the confidence of capital markets and jeopardizes the integrity and objectivity of auditing profession. Although there are many schemes to perpetrate financial statement fraud, only misstatements arising from fraudulent financial reporting and misstatements arising from misappropriation of assets are related to auditor?s consideration during independent audit.American Institute of Certified Public Accountants issued SAS 99 in response to fraudulent activities in some of the largest companies in United States and to restore loss of public confidence in audited financial statements. The matters of fraud in financial statement and auditor?s responsibility to identify fraud are also discussed in the amending Communiqué Regarding Independent Auditing in Capital Markets issued by Board of Capital Market. Comparing with SAS 99, the commentaries and requirements of communiqué relating to auditor?s consideration of fraud in financial statements are nearly the same. Both documents establish additional audit procedures to help auditors assess areas of risk detect fraud and communicate both fraud risk and known or suspected fraud.Conduct of independent audits according to the requirements of both documents will necessitate auditors to develop new skills and make independent audit engagements more time consuming and expensive. The effective practice of communiqué in Turkey also requires enactment of drafted commerce which mandates auditing conducted in conformity with international standards on auditing.