Anti nükleer antikor pozitifliği bulunan hastalarda oto antikorların ve hematolojik parametrelerin değerlendirilmesi
Evaluation of auto antibodies and hematological parameters in patients with anti-nuclear antibody positive summary
Yazar: SİNAN YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. MUHARREM KISKAÇ
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Antikorlar = Antibodies ; Antikorlar-antinükleer = Antibodies-antinuclear ; Antikorlar-antinükleer = Antibodies-antinuclear ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Floresan antikor tekniği = Fluorescent antibody technic ; Hematoloji = Hematology ; Otoantikorlar = Autoantibodies ; Otoimmün hastalıklar = Autoimmune diseases ; İç hastalıkları = Internal medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Sistemik otoimmün hastalıkların toplumdaki sıklığı %1 ila 2 arasında olup önemli bir morbidite ve mortalite sebebidir. Bu nedenle sistemik otoimmün hastalıkların erken tanısı önem taşımaktadır. Sistemik otoimmün hastalıkları destekleyen klinik bulguları olan hastalarda tanısal amaçlı, şüpheli klinik bulguları olan hastalarda ise bazı hastalıkları dışlamak için ve otoimmün hastalığı olan hastaları sınıflandırmak için ANA testi yapılması faydalıdır. HEp-2 hücreleri kullanılarak gerçekleştirilen indirekt immünfloresan (IIF) yöntemi, ANA saptanmasında kullanılan en duyarlı ve altın standart yöntemdir. ANA testinin sonuçlarında titre ve boyama modeli önem taşımaktadır. Güncel kılavuzlar sistemik otoimmün hastalık tanısı için ANA sınır değeri olarak 1/160 titreyi öngörmektedir. ANA testinin yüksek titrede bulunması, otoimmün hastalık açısından uyarıcıdır ancak tek başına tanı koydurucu değildir. IIF testi ile ANA pozitifliği saptanan hastalarda, antijen tipinin ortaya çıkarılması ve IIF testinin doğrulanması amacıyla; immünoblot ve ELISA testi önerilmektedir. Çalışmamızın amacı; ANA pozitif bulunan hastaların, ANA titresinin değerlendirilmesi, ANA boyanma paternlerinin belirlenmesi ve ANA subtiplerinin tayini ile birlikte ANA titrelerine göre sitopeni gelişme ihtimalinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir.
Yöntem: Bu çalışmamıza, IFA yöntemi ile çalışılan ANA testi 1/160 titre ve üstünde pozitif saptanan 622 hasta dahil edilmiştir. Anti-ds DNA ve ENA profili (SS-A, SS-B, SCL-70, anti-SM, SM-RNP, anti sentromer, ENA nükleozomu, anti-ribozomal-P protein) içerisinden en az 3 ANA subtipi çalışılan 18 yaş üzeri kişilerin sonuçları retrospektif olarak taranmıştır. Hastaların demografik ve laboratuar verileri ile ANA titre ve paternleri karşılaştırılmıştır.
Bulgular: ANA pozitif saptanan 622 hastanın, 539 (%86,7)'u kadın, 83 (%13.3)'ü erkek idi. Hastaların yaş ortalaması 46,7 saptanmıştır. Bu hastaların 565 (%90,8)'i nükleer patern, 56 (%9)'sı sitoplazmik patern ve 1 (%0,16)'i mitotik boyanma paterni göstermiştir. 168 kişide (%27) 1/160 titre, 153 kişide (%24,5) 1/320 titre, 101 kişide (%16,2) 1/640 titre, 79 kişide (%12,7) 1/1280 titre ve 121 kişide (%19,4) 1/2560 titre saptanmıştır. 1/640 ve üzerindeki titreler ile 1/640 altındaki titreler karşılaştırıldığında, hemoglobin, lökosit, trombosit, kreatinin, AST, ALT, CRP, Anti-TG, Anti-TPO, C3 ve C4 değerleri ile anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. ANA titresi ile sedimantasyon, RF ve AMA ile pozitif yönlü korelasyon saptanırken lökosit, hemoglobin ve C3 ile negatif yönlü korelasyon saptanmıştır.
Sonuç: Çalışmamızda ANA pozitifliği kadınlarda daha sık saptanmıştır. Yaş dağılımı literatürle uyumlu olarak 46,7 saptanmıştır. ANA titresi arttıkça sistemik otoimmün hastalıklar daha sık görülmektedir. Çalışmamızda en sık IFA boyanma paterni olan nükleer homojen ve ince benekli boyanmalar bulunmuştur. En sık saptanan ANA subtipleri ise SSA ve SSB idi. Sistemik otoimmün hastalık düşünülen ve ANA pozitifliği bulunan hastalarda, immünblot ve ELISA yöntemi ile anti-dsDNA ve anti-ENA profili çalışmanın erken tanı ve hasta takibinde klinik olarak yararlı olacağı düşünülmektedir.
Anahtar kelimeler: otoimmün hastalık, antinükleer antikor, IFA, ELİSA

Abstract:
Introduction and Aim: The prevalence of systemic autoimmune diseases in the population is between 1 and 2% and it is an important cause of morbidity and mortality. Therefore, early diagnosis of systemic autoimmune diseases is important. ANA test is useful for diagnostic purposes in patients with clinical findings supporting systemic autoimmune diseases, to exclude certain diseases in patients with suspicious clinical findings and to classify patients with autoimmune diseases. The indirect immunofluorescence (IIF) method using HEp-2 cells is the most sensitive and gold standard method used in ANA detection. The titer and staining pattern is important in the results of the ANA test. Current guidelines suggest 1/160 ANA titer as the main cut-off value for the diagnosis of systemic autoimmune disease. The high titer of ANA is cautionary for autoimmune disease, but it is not diagnostic tool by itself. In order to reveal the antigen type in patients with ANA positivity IIF test is suggested and to confirm the IIF test; Immunoblot and ELISA test are recommended. The purpose of our study; It was aimed to evaluate the risk of development of cytopenias according to ANA titers by evaluating the ANA titer, determining the ANA staining patterns, and evaluating the ANA subtypes in patients with ANA positive.
Method: In this study, 622 patients who were found to be positive for 1/160 titer and above ANA test, using IFA method were included. The results of people over the age of 18 with at least 3 ANA subtypes were studied among anti-ds DNA and ENA profile (SS-A, SS-B, SCL-70, anti-SM, SM-RNP, anti centromere, ENA nucleosome, anti-ribosomal-P protein) were reviewed retrospectively. Patients demographic and laboratory data were compared with ANA titers and staining patterns.
Results: Out of 622 patients with ANA positive, 539 (86,7%) were female and 83 (13.3%) were male. The average age of the patients was found to be 46,7. 565 (90,8%) of these patients showed nuclear pattern, 56 (9%) showed cytoplasmic pattern and 1 (0,16%) mitotic staining pattern. Titer 1/160 in 168 subjects (27%), titer 1/320 in 153 subjects (24,5%), titer 1/640 in 101 subjects (16,2%), titer 1/1280 in 79 subjects (12,7%) and 1/2560 titer in 121 subjects (19,4%) was determined. When the titres of 1/640 and above were compared with the titers below 1/640, no significant relationship was found with the hemoglobin, leukocyte, thrombocyte, creatinine, AST, ALT, CRP, Anti-TG, Anti-TPO, CCP, C3 and C4 values. A positive correlation was found between ANA titer and sedimentation, RF and AMA, while a negative correlation was found with leukocyte, hemoglobin and C3.
Conclusion: ANA positivity was found more frequently in women in our study. The age distribution was found to be 46.7, consistent with the literature. Systemic autoimmune diseases are more common as the ANA titer increases. Nuclear homogeneous and fine speckled staining, which is the most common IFA staining pattern, was found in our study. The most common ANA subtype was SSA and SSB positivity. It is thought that studying anti-dsDNA and anti-ENA profile with immunoblot and ELISA method will be clinically useful in early diagnosis and follow-up of patients with ANA positivity in patients with suspected systemic autoimmune disease.

Keywords: autoimmune disease, antinuclear antibody, IFA, ELISA