Yer temelli bölgesel Ar-Ge ve inovasyon politikası ile uygulama arasındaki boşluk: Doğu Marmara örneği
The gap between regional R&D innovation policies and implementation: the case of Easr Marmara Region
Yazar: HÜLYA BAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. TANSEL ERBİL
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehircilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Bilgiye dayalı ekonomiye geçişle birlikte, inovasyon için kritik olan bilginin yerelde üretilmesi ve ekosistem aktörleri arasında yayılmasında bölgenin rolü önem kazanmaktadır. Bölgesel inovasyon politikaları ve firmaların inovasyon yeteneğini geliştirmek üzere tasarlanan bölgesel Ar-Ge ve yenilik destekleri, bölgesel gelişmeyi sağlamak ve bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmaya katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Başarılı bir şekilde uygulanan bölgesel inovasyon politikalarının ise her bölgede aynı etkiyi yaratmadığı görülmektedir. Barca ve sonrasındaki biçok araştırmacı, bölgesel inovasyon politikalarının, bölgenin kendi dinamik ve ihtiyaçlarını yerel aktörlerle birlikte ele alarak yer temelli tasarlanması ve uygulanması gerektiği düşüncesini benimsemektedir. Akıllı ihtisaslaşma stratejisi, bölgenin rekabet edebilirliğini sağlayan güçlü yanlarını inovasyon odağında katılımcı bir keşif süreciyle ortaya çıkararak bölgenin yenilik stratejilerini önceliklendirmeyi, diğer bir deyişle bölgesel inovasyon politikalarının tasarım ve uygulama süreçlerine dair bir rehber sunarak süreci kolaylaştırmayı amaçlamaktadır. Öte yandan, bazı uygulamlarda yer temelli bir yaklaşımla geliştirilen stratejilerin bölgelerde aynı etkinlikte uygulanmadığı gözlemlenilmektedir. Bu noktada, yer temelli olma iddiasıyla tasarlanan bölgesel inovasyon politikaları ile uygulama arasındaki boşluğu anlamak için bir politika analizi çerçevesi oluşturmanın, hem söz konusu politikaların analizine zemin hazırlayacağı hem de sonraki politika tasarım süreçlerine ışık tutarak politikaların daha etkin bir şekilde uygulanmasına olanak sağlayacağı düşünülmektedir.
Bu bağlamda, tezin amacı bölgesel gelişme teorileri kavramsal çerçevesinden faydalanarak firmaların inovasyon yeteneğini geliştirmek üzere yere özgü tasarlanan bölgesel Ar-Ge ve yenilik politikası ile uygulama arasındaki farklılığın boyut ve bileşenlerini firma ve bölge ölçeği arasında bağ kurarak tanımlamak, Doğu Marmara Bölgesinin kendine özgü ve biricik yapısı üzerinden bu bileşenleri analiz etmek ve daha sonraki çalışmalar için söz konusu boşlukları doldurabilecek önerilerde bulunmaktır. Tezin özgünlüğü ise yer temelli bölgesel inovasyon politikasını incelemeye olanak sağlayan boyut ve bileşenler ile politika analizinin yapısını ortaya koyan boyut ve ölçütlerden oluşan iki katmanlı, ölçeklenebilir ve yere özgü uyarlanabilir bir politika analizi çerçevesi oluşturmasıdır. 
Tez çalışmasının sonucunda Akıllı İhtisaslaşma İçin Doğu Marmara Bölgesel Yenilik Stratejisi kapsamında firmalar odağında tasarlanan Ar-Ge ve inovasyon stratejileri ile uygulama arasındaki boşluğun, yapısal ve bölgeye özgü mekansal, zamansal ve aktörel boyutlarda farklılıklarının olduğu, bu farklı boyutlar ve boyutlar altındaki bileşenlerde de boşluğun yapısının ve derinliğinin değiştiği gözlemlenmiştir.

Abstract:
With the transition to a knowledge-based economy, the region's role for innovation has become increasingly significant as the generation and spread of knowledge among ecosystem actors is local. Regional innovation policies and the subsidies to foster R&D and innovation capacities of firms aim to ensure regional development and contribute to reducing the disparities in development among regions. Upon one-size-fits all approach trying to adopt successfully implemented regional innovation policies, does not work, many researchers, including those from Barca, advocate the idea that regional innovation policies should be designed and implemented in a place-based approach, addressing the region's own dynamics and needs in collaboration with local actors. The smart specialization strategy aims to prioritize the region's innovation strategies by defining its strengths that ensure competitiveness through a participatory exploration process focused on innovation. In other words, it seeks to facilitate the process by providing guidance on the design and implementation of regional innovation policies. On the other hand, it has been observed that strategies developed with a place-based approach are not implemented with the same effectiveness in different regions. At this point, it is believed that establishing a policy analysis framework to understand the gap between regionally designed innovation policies, which claim to be place-based, and their implementation will not only lay the groundwork for the analysis of these policies but also illuminate subsequent policy design processes, enabling the more effective implementation of the policies. 
In this context, the aim of the thesis is to define the dimensions and components of the difference between region-specific designed regional R&D and innovation policies and their implementation, by utilizing the conceptual framework of regional development theories, linking firm and regional scales to enhance firms' innovation capabilities. It also seeks to analyze these components through the unique and distinctive structure of the Eastern Marmara Region and to propose suggestions that could fill the identified gaps for future studies. The originality of the thesis lies in its creation of a two-layered, scalable, and place-specific adaptable policy analysis framework, consisting of dimensions and components that allow for the examination of place-based regional innovation policy, as well as dimensions and criteria that reveal the structure of policy analysis. 

As a result of the thesis study, it has been observed that there is a gap between the R&D and innovation strategies designed with a focus on firms within the Eastern Marmara Regional Innovation Strategy for Smart Specialization, and the implementation of these strategies. This gap varies in structural and region-specific spatial, temporal, and actor dimensions, and it has been noted that the structure and depth of the gap also change within these different dimensions and their components.