Suça sürüklenen öğrencilerin korunmasında okul yöneticilerinin rolüne ilişkin öğretmenlerin, okul yöneticilerinin ve uzmanların görüşleri
The opinion of teachers, school administrators and experts on the role of school administrators in protection of students who are dragged into crime
Yazar: SİBEL DOĞAN
Danışman: PROF. DR. YASEMİN KEPENEKCİ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı /  Eğitim Yönetimi ve Denetçiliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ceza = Punishment ; Okul yöneticileri = School administrators ; Suç = Crime ; Suçlu çocuklar = Delinquent children ; Çocukların korunması = Child protection ; Ölçekler = Scales ; Öğrenciler = Students ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırma ile suça sürüklenen öğrencilerin korunmasında okul yöneticilerinin rolüne ilişkin öğretmenlerin görüşleriyle; öğrencilerin suça sürüklenme nedenlerine, suça sürüklenen öğrencilerin korunmasında karşılaşılan sorunlar ve bu sorunların çözümüne ilişkin okul yöneticilerinin ve uzmanların (rehber öğretmenler ve sosyal çalışma görevlileri) görüşlerini belirlemek amaçlanmıştır. Nicel ve nitel veri analizinin birlikte yürütüldüğü karma yöntemle gerçekleştirilen bu araştırmanın hedef evrenini Ankara İli Polatlı İlçesindeki suça sürüklenen öğrencilerin dersine giren toplam 112 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmanın nitel kısmına ise bu okullarda görev yapan 10 okul yöneticisi ile bu ilçede görev yapan 10 rehber öğretmen ve 5 sosyal çalışma görevlisi (toplam 25 katılımcı) katılmıştır.
Araştırmanın nicel verileri araştırmacı tarafından geliştirilen "Suça Sürüklenen Öğrencilerin Korunmasında Okul Yöneticilerinin Rolü Ölçeği" ile toplanmıştır. Ön uygulamada elde edilen veriler Ankara dışında (Rize, İzmir, Aydın, Eskişehir, Sakarya) bulunan kamu okullarında görev yapan ve sınıfında suça sürüklenen öğrencisi bulunan 152 gönüllü öğretmenden toplanmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan ölçeğin güvenirliğini sağlamak için Cronbach Alpha değerine bakılmış, geçerliğini sağlamak içinse AFA (Açımlayıcı Faktör Analizi ve DFA (Doğrulayıcı Faktör Analizi) yapılmıştır. Nicel verilerin analizinde verilerin ortalama ve standart sapma değerlerine bakılmıştır. Nicel boyutta katılımcıların görüşlerinin cinsiyete, mesleki kıdeme, eğitim durumuna, okul türüne ve suça sürüklenen çocuklarla ilgili eğitim alma durumlarına göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiş, iki değişkenli olanlarda t testi üç değişkenli olanlarda varyans analizi uygulanmıştır. Araştırmanın nitel verileri araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formları ile elde edilmiştir. Nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre okul yöneticilerinin suça sürüklenen öğrencilerin korunmasındaki rollerini kısmen yerine getirdikleri belirlenmiştir. Öğretmenlerin görüşlerinin cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir. Öğrenim durumlarına göre lisansüstü eğitim alan öğretmenlerin görüşleriyle lisans mezunu öğretmenlerin görüşleri arasında anlamlı farklılık görülmüştür. Okullarda 21 yıl ve üzerinde kıdeme sahip öğretmenlerle diğer öğretmenler arasında, liselerde görev yapan öğretmenlerle diğer diğer kademelerdeki öğretmenler arasında, suça sürüklenen öğrencilerle ilgili eğitim alan öğretmenlerle diğer öğretmenler arasında anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Okul yöneticilerinin suça sürüklenen öğrencilerin korunmasındaki rolüne ilişkin görüşlerinin lisansüstü eğitim mezunu öğretmenlerin, lisans mezunu öğretmenlerden, 21 yıl ve üzerinde mesleki kıdeme sahip öğretmenlerin diğer kıdeme sahip öğretmenlerden, liselerde görev yapan öğretmenlerin ilkokul ve ortaokuldaki öğretmenlerden, bu hususta eğitim alan öğretmenlerin almayanlardan daha düşük ortalamaya sahip oldukları belirlenmiştir.
Nitel verilerden elde edilen bulgulara göre yöneticiler, rehber öğretmenler ve sosyal çalışma görevlileri öğrencilerin suça sürüklenmesinde ailenin etkili olduğu konusunda benzer görüşlere sahiptir. Suça sürüklenen öğrencilerle ilgili karşılaşılan sorunlar bu çocuklara yönelik koruyucu ve önleyici politikalar uygulanmaması, öğretmenlerin suça sürüklenen çocuklar hakkında bilgi sahibi olmaması, ailenin çocukların temel ihtiyaçlarını karşılayamaması ve çocuklarını sokaklarda çalışmak zorunda bırakması olarak belirlenmiştir. Bu sorunların çözümü konusunda öğretmenlerin bilgilendirilmesi, ailelere yaptırımlar uygulanması, okullarda zorbalıkla ilgili eylem planları hazırlanması ve ücretsiz kursların açılması önerilmiştir.

Abstract:
With this research, it was aimed to determine the opinions of teachers about the role of school administrators in the protection of students dragged into crime, and the opinions of the school administrators and experts (guidance counselors and social workers ) about the reasons for the students being dragged into crime, the problems encountered in their protection, and the solution for these problems. The target population of this study, which is carried out with a mixed method in which quantitative and qualitative data analysis is carried out together, consists of 112 teachers in the target population of the study. The qualitative part of the study was attended by 10 school administrators working in these schools, and 10 guidance counselors and 5 social workers (25 participants in total) working in this district.
The quantitative data of the study were collected with the "Role of School Administrators in the Protection of Students Dragged into Crime Scale" developed by the researcher. The data obtained in the pre application were collected from 152 volunteer teachers who worked in public schools outside Ankara (Rize, İzmir, Aydın, Eskişehir, and Sakarya) and had students dragged into crime in their classes. The Cronbach Alpha value was checked to ensure the reliability of the scale developed by the researcher, and EFA (Exploratory Factor Analysis) and CFA (Confirmatory Factor Analysis) were performed to ensure its validity. In the analysis of quantitative data, the mean and standard deviation values of the data were examined. In quantitative dimension, it was examined whether the opinions of the participants differed according to gender, professional seniority, education level, school type and having received education about children who are dragged into crime. Additionally, T test was used for bivariate ones and analysis of variance was performed for trivariate ones. The qualitative data of the study were obtained through semi-structured interview forms developed by the researcher. Content analysis was used in the analysis of qualitative data.
vii
According to the results of the research, it was determined that school administrators partially fulfilled their roles in protecting students who were dragged into crime. It was found out that teachers' opinions did not differ significantly according to gender. A significant difference was observed between the opinions of graduate teachers and those of undergraduate teachers according to their education level. It has been determined that there is a significant difference between teachers with 21 years or more seniority and other teachers, between teachers working in high schools and teachers at other levels, and between teachers who received education on students dragged into crime and teachers who did not. It has been determined that there is a significant difference between teachers who have seniority of 21 years and more in schools and other teachers, between teachers working in high schools and teachers at other levels, and between teachers who received education about students dragged into crime and those who didn't. Regarding the role of school administrators in the protection of students dragged into crime, it was revealed that the perceptions of teachers who graduated from graduate education were lower than teachers of undergraduate education. Similarly, the perceptions of teachers with a professional seniority of 21 years or more, teachers working in high schools, and teachers who received education about students dragged into crime were lower when compared to related groups.
According to the findings obtained from the qualitative data, it was determined that administrators, guidance counselors and social workers had similar views that the family was effective in the students being dragged into crime. Problems encountered with students driven into crime are not applying protective and preventive policies for these children, teachers not having information about children dragged into crime, the family's inability to meet the children's basic needs, and forcing them to work in the streets. About the solution of these problems, it was recommended to inform teachers, to impose sanctions on families, to prepare action plans about bullying in schools and to open free courses.