Diyabetik ve non-diyabetik koroner arter hastalarında serum endocan düzeyi ve fiziksel performans ile ilişkisi
Serum endocan levels and their relationship with physical performance in diabetic and non-diabetic coronary artery
Yazar: MELDA PELİN YARGIÇ ÇELEN
Danışman: PROF. DR. ZÜLFİKARE IŞIK SOLAK GÖRMÜŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı / Fizyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Akut koroner sendrom = Acute coronary syndrome ; Fiziksel performans = Physical performance ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Koroner arterler =   ; Koroner damarlar = Coronary vessels

Özet:
Koroner arter hastalığının önemli bir biyobelirteci olarak kabul edilen ve endotel hasarı
patogenezinde rolü olan endocan molekülünün düzeyinin, koroner arter hastalarında diyabet varlığında
değişip değişmediği bilinmemektedir. Ayrıca, endotel disfonksiyonu patogenezinde rol alan diğer
inflamatuar belirteçlerin el kavrama kuvveti ile korelasyonu olduğu bilinirken, bu ilişkinin endocan için söz konusu olup olmadığı araştırılmamıştır. Bu araştırmanın amacı, diyabetik olan ve olmayan koroner arter hastalarının serum endocan düzeylerini karşılaştırmak ve serum endocan düzeylerini el kavrama kuvveti, 30 saniye otur kalk testi sonuçları, vücut kitle indeksleri, vücut kompozisyonları, CRP, beyaz küre sayısı ve kan lipid profilleri ile korelasyonunu incelemektir. Bu amaçla koroner arter bypass cerrahisi için hastaneye yatırılmış erkek hastalardan çalışmaya dahil edilme koşullarını sağlayanlar gönüllü olarak araştırmaya katılmıştır. Tüm gönüllülerden tam kan ve serum örneği alınmış, biyoempedans analiz metodu ile vücut kompozisyonu ölçülmüş, el kavrama testi ve 30 saniye otur kalk testi gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya toplam 53 koroner arter hastası erkek gönüllü dahil edilmiştir (Diyabetik n=26, Diyabetik olmayan n=27). Yaş ortalaması 63,44 ± 8,76 olan hastaların serum endocan düzeyleri ortalama 331,39 ± 131,95 ng/L olarak tespit edildi. Diyabetik olanlar ve olmayanlar arasında serum endocan düzeyleri açısından anlamlı fark izlenmedi (p=0,753). El kavrama kuvveti ortalama 26,54 ± 8,94 kg olarak ölçüldü ve iki grup arasında anlamlı fark görülmedi (p=0,411). Otuz saniye otur kalk testinde katılımcılar ortalama 12,63 ± 4,21 tekrar gerçekleştirebildiler ve test performansı diyabetik olan ve olmayan hastalar arasında anlamlı fark göstermedi (p=0,703). Ayrıca serum endocan düzeyinin el kavrama kuvveti ile arasında anlamlı bir korelasyon saptanamazken (p=0,538); 30 saniye otur kalk tesi ile zayıf pozitif korelasyon (r=0,369, p=0,037), total kolesterol ile zayıf pozitif korelasyon (r=0,347, p=0,016), LDL ile zayıf pozitif korelasyon (r=0,301, p=0,037), VLDL ile zayıf pozitif korelasyon (r=0,351, p=0,016), trigliserid ile zayıf pozitif korelasyon (r=0,329, p=0,022) izlenmiştir. Sonuç olarak araştırmamız, koroner arter hastalığında endocanın diyabetten bağımsız olarak endotel disfonksiyonu ve aterosklerozla ilişkili bir belirteç olabileceğini ortaya koymuştur.

Abstract:
Endocan, recognized as a key biomarker in coronary artery disease (CAD) and implicated in the
pathogenesis of endothelial injury, has an uncertain association with diabetes in coronary artery patients. While other inflammatory markers involved in endothelial dysfunction are known to correlate with hand grip strength, whether this relationship extends to endocan remains unexplored. This study aims to compare serum endocan levels in diabetic and non-diabetic CAD patients and to analyze correlations between serum endocan levels and various clinical metrics, including hand grip strength, the 30-second sit-to-stand test, body mass index, body composition, CRP, white blood cell count, and blood lipid profiles. To this end, male patients scheduled for coronary artery bypass surgery who met the inclusion criteria volunteered to participate in the study. Full blood and serum samples were collected from all participants, body composition was measured using bioimpedance analysis, and hand grip strength and the 30-second sit-to-stand test were conducted. A total of 53 male CAD patients participated (Diabetic n=26, Non-diabetic n=27). The mean age of the participants was 63.44 ± 8.76 years, with average serum endocan levels measured at 331.39 ± 131.95 ng/L. No significant difference in serum endocan levels was observed between diabetic and non-diabetic groups (p=0.753). The mean hand grip strength was 26.54 ± 8.94 kg, with no significant intergroup difference (p=0.411). In the 30-second sit-to-stand test, participants performed an average of 12.63 ± 4.21 repetitions, again showing no significant difference between diabetic and non-diabetic groups (p=0.703). Additionally, while no significant correlation was found between serum endocan levels and hand grip strength (p=0.538), a weak positive correlation was observed with the 30-second sit-to-stand test (r=0.369, p=0.037), total cholesterol (r=0.347, p=0.016), LDL (r=0.301, p=0.037), VLDL (r=0.351, p=0.016), and triglycerides (r=0.329, p=0.022). In conclusion, our study suggests that endocan may serve as a biomarker associated with endothelial dysfunction and atherosclerosis in CAD, independent of diabetes status.