Humik asit uygulamalarının farklı zeytin çeşitlerinde fidan gelişimine etkileri
Effects of humic acid applications on growth of different olive varieties sapling
Yazar: İDRİS ÇILGIN
Danışman: PROF. DR. MEHMET EŞREF İRGET
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı / Bitki Besleme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, artan dozlarda humik asit ve azot uygulamalarının farklı zeytin çeşitlerinde (Ayvalık, Gemlik ve Manzanilla) fidan gelişimine ve fidanın mineral beslenmesine etkileri incelenmiştir. 
Araştırma, Zeytincilik Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'nde, saksı denemesi şeklinde yürütülmüştür. Deneme, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller (split plot) deneme desenine göre 5 tekerrürlü, her tekerrürde 1 fidan olacak şekilde kurulmuştur. Araştırma, üç farklı zeytin çeşidine, 5 humik asit (0, 100, 200, 300, 400 mg kg-1) ve 2 N dozu  (0 ve 100 mg kg-1) uygulamasından oluşmaktadır. 
Dikim, yetiştirme ortamlarına (toprak + harç karışımı)  şaşırtma sırasında humik asit ve N uygulanarak karıştırıldıktan sonra gerçekleştirilmiştir. 12 aylık yetiştirme süresi boyunca düzenli aralıklarla fidan gelişimleri (gövde çapı, fidan boyu, sürgün uzunluğu) izlenmiş ve bu süre içerisinde ölçümler yapılmıştır. Yetiştirme süresinin sonunda fidanlar sökülerek vegetatif gelişim parametreleri ile fidanların farklı organlarında (yaprak, gövde, kazık kök, saçak kök) besin elementi konsantrasyonları belirlenmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre denemede kullanılan zeytin çeşitlerinin uygulamalara farklı tepki verdikleri gözlenmiştir. İncelenen parametreler topluca değerlendirildiğinde uygun humik asit dozunun çeşitlere göre değiştiği, bu bağlamda Ayvalık ve Gemlik çeşitlerinde 100 mg kg-1, Manzanilla çeşidinde ise 200 mg kg-1 olabileceği belirlenmiştir. HA + N uygulamasında ise Ayvalık çeşidi için N1H3, Gemlik çeşidi için N1H1, Manzanilla çeşidi için N1H4 kombinasyonlarının en uygun olabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the effects of increasing doses of humic acid and nitrogen applications on development and mineral nutrition of sapling were investigated with different olive varieties (Ayvalık, Gemlik and Manzanilla). 
The research was carried out at the Directorate of Olive Research Institute as a pot experiment. The experiment was set up with 5 replications and 1 sapling in each replication according to the split plot design. In the research, 5 humic acid  (0, 100, 200, 300, 400 mg kg-1) and 2 N doses (0 and 100 mg kg-1) were used. 
Planting was carried out after mixing humic acid and N to the growing media (soil + organic mixture) during the transplantation. Sapling developments (stem diameter, sapling length, shoot length) were observed and measured at regular intervals during 12 months of growing period. At the end of the growing period, the saplings were harvested. Vegetative growth parameters and nutrient concentrations in different parts (leaf, stem, main, fibrous roots) were determined. 
According to the results of the research, it was observed that the olive varieties used in the experiment responsed differently to the applications. When the parameters examined were evaluated collectively, it was determined that the appropriate humic acid dose change  according to the varieties and it could be          100 mg kg-1 in Ayvalık and Gemlik varieties and 200 mg kg-1 in Manzanilla variety. It was determined that N1H3 for Ayvalık, N1H1 for Gemlik, N1H4 for Manzanilla were most suitable in HA + N application.