Bitkisel esaslı yapı malzemelerinin mimaride kullanımı ve ekolojik bağlamda değerlendirilmesi
The use of plant-based building materials in architecture and their evaluation in an ecological context
Yazar: BENGİ YILDIZ
Danışman: PROF. DR. NAZİRE PAPATYA SEÇKİN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Bitkisel ürünler = Vegetable products ; Biyomalzemeler = Biomaterials ; Ekolojik mimari = Ecological architecture

Özet:
Bu çalışmada, öncelikle ekoloji kavramına, ekolojiyle ilgili tanımlara ve güncel ekolojik problemlere değinilmiş, sürdürülebilirlik üzerine yaratılan söylemler değerlendirilmiştir. Daha sonra bitkisel esaslı yapı malzemeleriyle ilgili tanımlar açıklanmış, gelişim süreci ve sınıflandırılması ortaya koyularak bitkisel esaslı yapı malzemelerinin kapsamı belirlenmiştir. Takip eden bölümde seçilen bambu, kenevir, saman, mantar ve kamış için bitki özellikleri, üretim süreçleri, mimaride kullanım alanları ve malzeme özellikleri detaylı olarak incelenmiştir.
Son bölümde, bitkisel esaslı yapı malzemelerinin üretim, kullanım ve doğaya karışma sürecinde ekosistemler üzerindeki etkilerini anlamak ve kullanımını teşvik edebilmek adına ekolojik unsurları ve yönü sunulmuştur. 
Bu kriterler; bitkisel kaynakların ekolojideki önemi, iklim değişikliği ve karbon emisyonları, döngüsel ekonomi ve ölçme-değerlendirme araçları konularını kapsamaktadır. 
Bu konular; orman, tarım ve sulak alanların ekosistemlerdeki yeri, biyolojik çeşitlilikle ilişkileri, sürdürülebilirlik, iklim krizi senaryoları, yapı sektöründeki net sıfır ve enerji yaklaşımları, karbon hesaplaması, bitkisel atıklar, biyobazlı ekonomiler, yaşam döngüsü değerlendirilmesi, Türkiye ve Dünya'daki sertifika ve ölçme yöntemleri bağlamında ele alınmıştır.
Bu çalışma sonucunda, bitkisel esaslı yapı malzemelerinin bağlamsal olarak tartışılan bütün konular üzerinde büyük bir potansiyele sahip olduğu ortaya koyulmuştur.  Fakat, bu malzemelerin etkilerini ve faydalarını analiz etme yöntemleri günümüzde hala geliştirilmektedir. Bu malzemelerin kullanımı ancak, böyle bir yaklaşım ve rol oynayıcıların gerekli sorumlulukları yerine getirmesiyle yaygınlaşabilir. Gelecekteki çalışmalar, multidisipliner katılımlarla gerçekleştirilmelidir.

Abstract:
In this study, first, the concept of ecology, definitions related to ecology and current ecological problems were touched upon and the discourses created on sustainability were evaluated. Then, the relevant definitions were explained, the development process and classification were revealed, and the scope of plant-based building materials was determined. In the following section, plant characteristics, production processes, usage areas in architecture and material properties for selected bamboo, hemp, straw, cork, and reed were examined in detail. 
In the last section, ecological aspects was presented in order to understand the effects of plant-based building materials on ecosystems in the process of production, usage and integration into nature and to encourage their usage. This criteria included the importance of plant resources in ecology, climate change and carbon emissions, circular economy, assessment and measurement tools. These issues were discussed in the context of forest, agricultural areas and wetlands in ecosystems, their relations with biodiversity, sustainability, climate crisis scenarios, net-zero and energy approaches in buildings, carbon calculation of plant-based building materials, plant wastes, biobased economies, life cycle assessment, legal regulations and measurements in Turkey and the world.
As a result of this study, it has been revealed that plant-based building materials have a great potential on all the issues discussed contextually. However, methods of analyzing the effects and benefits of these materials are still being developed today. The use of these materials can only become widespread if such an approach and role-players fulfill the necessary responsibilities. Future studies should be carried out with multidisciplinary participation.