Spanish Islam eseri bağlamında Dozy'nin Endülüs'e yaklaşımı
Dozy's approach to Andalusia in the context of his "Spanish Islam" work
Yazar: AHMET ZAHİD ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZDEMİR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Dozy, Reinhart Pieter Anne = Dozy, Reinhart Pieter Anne ; Endülüs = Andalucia ; Oryantalist = Orientalist ; Oryantalizm = Orientalism ; Tarihçilik = Historiography ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Fransız asıllı Hollandalı oryantalist Reinhart Dozy, özellikle oryantalistler nezdinde önemli bir isimdir ve oldukça kıymetli çalışmalara imza atan bir tarihçidir. Sözlük Bilimi ve Endülüs tarihi çalışmalarında öncü bir akademisyendir. Fakat özellikle ülkemizde Dozy'nin tek bir kitabının (Het Islamisme-Tarih-i İslamiyet) tercümesinin olumsuz yankıları halen sürdüğünden, Dozy'nin Endülüs çalışmalarındaki önemi göz ardı edilmiş ve edilmektedir. Araştırmamızda Reinhart Dozy'nin Histoire des musulmans d'Espagne isimli eserinin İngilizce tercümesi olan Spanish Islam bağlamında bu oryantalistin Endülüs'e yaklaşımı merkeze alınmıştır. İlk olarak yazarın hayatı ve eserleri hakkında bilgi verildikten sonra Murâbıtlar dönemi sonuna kadar Endülüs'ün siyasî tarihini anlatan Spanish Islam'ın dört cildinin içeriği özetlenmiş, zaman zaman yazarla ve eserle ilgili bazı hususlara değinilmiştir. Dozy'nin eserini yazarken başvurduğu kaynaklar tespit edilmiş, bu kaynakları kullanımı üzerinde durulmuştur. Dozy'nin Araplara, müvelledûna, Emevîler Devleti dönemine, fukahaya, Mülûkü't Tavâif dönemine ve Berberîlere bakışı eserinden hareketle mercek altına alınmış, Endülüs'ün bu unsurlarından yola çıkılarak Endülüs'e yaklaşımı değerlendirilmiştir. Eserin akademi dünyasındaki yankıları olabildiğince kapsamlı şekilde sıralanmış, Endülüs çalışmalarına etkisi analiz edilmiştir.

Abstract:
Reinhart Dozy, a French-born Dutch orientalist, is an important name especially for orientalists and is a historian who has signed very valuable studies. He is a pioneering scholar in lexicography and Andalusian history studies. However, especially in our country, since the negative effects of the translation of a single book of Dozy (Het Islamisme-Tarih-i İslamiyet) still continue, the importance of Dozy in Andalusian studies has been ignored and is being ignored. In our research, this orientalist's approach to Andalusia is centered in the context of Spanish Islam, which is the English translation of Reinhart Dozy's Histoire des musulmans d'Espagne. Firstly, after giving information about the life and works of the author, the content of the four volumes of Spanish Islam, which tells the political history of Andalusia until the end of the Almoravid period, was summarized, and some issues about the author and the work were mentioned from time to time. The sources that Dozy referenced while writing his work were determined, and the use of these sources was emphasized. Dozy's view of the Arabs, the muwallads the Umayyad State period, the fuqaha, the Mülûkü't Tavâif period, and the Berbers were scrutinized, and his approach to Andalusia was evaluated based on these elements of Andalusia. The echoes of the work in the academic world were listed as comprehensively as possible, and its effect on Andalusian studies was analyzed.