Orta Anadolu'daki Hitit yollarının siyasi ve dini merkezlerle olan bağlantısı
Hittite roads and their connection with political and religious centers in central Anatolia
Yazar: CANSIN ÖZER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YİĞİT HAYATİ ERBİL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Dini yapılar = Religious buildings ; Güzergah = Route ; Hitit Dönemi = Hittite Period ; Hititler = Hittites ; Mimari yapı = Architectural structure ; Orta Anadolu bölgesi = Central Anatolian region ; Siyasi yapı = Political structure ; Yollar = Roads

Özet:
Hitit yazılı belgelerinden tespit edilen Yukarı Ülke sınırları, kuzeyde Kaşkaların bulunduğu Orta Karadeniz bölgesi, güneyde Tarhuntašša ve Toroslar, batıda günümüz Afyon sınırları ile oluşan Seha ülkeleri ve Mira, güneydoğuda ise Kizzuvatna'dan oluşmaktadır. Kızılırmak ve Yeşilırmak ile sınırlandırılan bölgede, merkezde yer alan Çorum iline bağlı Boğazkale ilçesi başkent olarak seçilmiştir.

Hititlerin iskan ettikleri merkezler, mimari yapıların niteliğine göre siyasi ve/veya dinî merkez olarak adlandırılmıştır. M.Ö. 2. binin ortalarından itibaren Orta Anadolu'da hakim konuma gelen Hititler, siyasi ve/veya dinî yapılarla iskan ettikleri merkezleri şekillendirmişlerdir. Orta Anadolu'nun kuzeyinde kalan bölgede özellikle başkent niteliğindeki merkezlerin olduğu, sınıra yakın yerlerde ise çoğunlukla dinî merkezlerin yer aldığı tespit edilmiştir.  Politik ve dinî ögeleri içiçe kullanan Hititler, bu durumu dönem boyunca hakim oldukları her alana adapte etmişlerdir. 

"Orta Anadolu'daki Hitit Yollarının Siyasi ve Dinî Merkezlerle Olan Bağlantısı" başlığı altında oluşturulan bu çalışmada, Hitit metinlerinde "Yukarı Ülke" ismi ile geçen bölgedeki merkezlerin oluşturduğu güzergah belirlenmeye çalışılmıştır.


Anahtar sözcükler; Orta Anadolu, Hititler, Güzergah, Siyasi ve/veya Dinî merkez

Abstract:
The Upper Land borders, which are identified from the Hittite cuneiform scripts, the northern part has constituted by Kaška's in Middle Karadeniz district, the southern part has constituted by Tarhuntašša and Toros, the western parts have constituted by Lands of Seha and Mira in modern Afyon district and the southeastern part has constituted by Kizzuvatna. The district of Boğazkale, which is located in the center of the province of Çorum, was chosen as the capital city in the region bounded by Kızılırmak and Yeşilırmak.

Inhabited  settlements by Hittites was declared the capital of political or/and religious because of the quality of the architecture. They changed eh earlier settlements by their political and religious achitecture when Hittites became a dominant force in central Anatolia at the end of the middle 2 thousand B.C.. The settlements which have the qualification of capital have spread in north of the Central Anatolia beside the settlements which have the qualification of religious they have spread in borderlands. The Hittites, who used political and religious elements interbedded, adhered to this in every field they prevailed throughout the period. 

In this study, which was made under the heading "Hittite Roads and Their Connection with Political and Religious Centers in Centrel Anatolia", the road which created by settlements was tried to determinate in Upper Land as named by Hittite cuneiform scripts.

Key words; Central Anatolia, Hittites, Roads, Political and/or Religious Settlements