İstanbul'da otomobil hegemonyasına karşı bisikletin ulaşım aracı olarak kullanımı: 2015-2016 yılı "Cyclist Türkiye" bisiklet dergisi içerik analizi
Use of the bicycle as a mode of transport against the hegemony of the automobile in İstanbul: 2015-2016 "Cyclist Turkey" bicycle publication content analysis
Yazar: ÖMER ER
Danışman: PROF. DR. AHMET KORKUT TUNA
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Ulaşım = Transportation
Dizin: Bisiklet = Bicycle ; Bisiklete binme = Bicycling ; Dergiler = Magazines ; Hegemonya = Hegemony ; Kentler = Cities ; Medya = Media ; Otomobil = Automobile ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Ulaşım = Transportation ; Şehiriçi ulaşım = Urban transport

Özet:
Sanayi devrimiyle birlikte ortaya çıkan otomobil, kentlerin fiziksel ve sosyal yapılarını derinden etkilemiş ve kentleri geri dönülemeyecek şekilde değiştirmiştir. Büyük kentlerde öncelikli ulaşım türü haline gelen otomobil odaklı ulaşım, fiziksel, sosyal, ekonomik ve ekolojik etkileri ile sürdürülemez hale gelmiştir. Otomobil odaklı ulaşım sisteminin olumsuz etkilerinin bertaraf edilebilmesi, daha sürdürülebilir ulaşım için alternatif ulaşım türlerinin kullanılması, ulaşım sistemlerinin diğer ulaşım türleri ile desteklenmesi ihtiyacı doğmuştur. Otomobil odaklı ulaşımın karşısında ulaşım sorunlarının çözüm seçeneklerinden biri olarak çevresel, toplumsal ve bireysel faydaları ile bisikletli ulaşım dünyanın birçok ülkesinde önemli bir ulaşım türü olarak yerini almıştır. Otomobilin olumsuz etkilerinden en üst düzeyde etkilenen kentlerin başında gelen İstanbul'da bisikletin etkin bir ulaşım türü olarak kullanılabilmesi, otomobil hegemonyasının kırılabilmesi için kamu otoritesi tarafından gerçekleştirilen planlar ve yatırımlar kadar önemli olan bir diğer nokta toplumda bisikletin bir ulaşım aracı olarak kabul görmesi için gerekli ortamın, bisiklet kültürünün oluşturulabilmesidir.
Ulaşım bağlamında bisiklet kültürünün oluşturulabilmesi için en önemli unsurlardan biri kitlesel etkileri ile medyadır. Medyanın konu bağlamındaki etkilerinin araştırılabilmesi için çalışma objesi olarak seçilen "Cyclist Türkiye" dergisi, metin analizi yöntemi ile incelenmiştir. Çalışma neticesinde dergide, bisiklete otomobilden beklenen bazı özelliklerin atfedildiği, çevre, kentsel yapı, bisikletli ulaşım gibi konulara çok az yer verildiği tespit edilmiştir. Dergide kullanılan dil ve verilen mesajlar bisikleti, büyük harcamalar yapılması gereken teknolojik, pahalı bir spor, gezi, prestij aracı olarak şekillendirmektedir. Bisiklet, teknoloji ile sürekli gelişen, her zaman en iyisine sahip olunması gereken, şehirden kaçmaya yarayan, belli ritüelleri olan, özel tasarlanmış pahalı kıyafetler ile kullanılabilen sosyal iletişim aracı ve tüketim nesnesi olarak tanımlanmaktadır. Dergide genel olarak bisiklet hakkında verilen bu türden mesajlar bisikleti belli sınıflara özgü elitist bir spor, eğlence ve prestij aracı olarak göstermekte, mesajlarla oluşturulan bilinç, bisikletin ucuz ve çevreci bir ulaşım aracı olarak kullanılmasını zorlaştırmaktadır.

Abstract:
The automobile which appeared with the Industrial Revolution and automobile-focused transportation, which has become the priority type of transportation in urban areas, have become unsustainable in terms of its physical, social, economic and ecological impacts. Elimination of adverse effects of automobile-focused transportation system, use of alternative modes of transport for more sustainable transport have created the need to support transportation systems with other modes of transport. Environmental, social and individual benefits of cycling as an alternative mode of transportation have become important as a solution against the problems of transportation in the face of automobile-focused transportation in many countries of the world in order to use the bicycle as an effective mode of transportation in Istanbul which is one of the main cities affected by automobiles and to overcome the domination of the automobile in the city, it is crucial to create a culture of bicycle where residents accept cycling as a mode of transportation which is as important as plans and investments realised by the public authority. 
One of the most important factors for the formation of a bicycle culture in the context of transportation is the mass media and its effects. "Cyclist Türkiye" publication was chosen as the study object in order to examine the effects of media in context and examined using text analysis method. The results of the study in the publication determined that public expects similar features from the bicycle as they do from the automobile and subjects such as the environment, urban structure and bicycle transportation are hardly mentioned in the publication. The language used and the message given in the publication make the bicycle appear to be a technological, expensive sport, trip and prestige vehicle which requires the user to spend large amounts of money. The bicycle is defined as a social communication tool and a consumer object constantly develops with technology and must be upgraded with latest versions and is used with expensive and custom designed clothing and surrounded by certain rituals and only good to escape the city. These types of messages given in the publication make the bicycle look like an elitist tool of prestige for sport and entertainment belonging to a certain class and the image portrayed makes the bicycle difficult to be seen and used as a cheap and environmentally friendly mode of transport.