KOAH alevlenmesi nedeniyle non-invaziv ventilasyon uygulanan hastalarda ultrasonografi ile değerlendirilen diyafram fonksiyonunun prognoza etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the prognostic impact of diaphragm function assessed by ultrasound in patients with COPD exacerbation receiving non-invasive ventilation
Yazar: FAIG TEYMURLU
Danışman: PROF. DR. ÖZEN KAÇMAZ BAŞOĞLU
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç:
Diyafram ultrasonografisiyle ölçülebilen diyafram kalınlık fraksiyonuyla (DKF) gösterilen diafragma fonksiyonunun KOAH alevlenmesi nedeniyle değişiminin hastanın prognozuna etkisi, tedavinin hastaya özel olarak bireyselleştirilmesine yardımcı olabilir. Tip-2 solunum yetmezliğinde non-invaziv ventilasyon (NIV) destek tedavisinin etkinliği birçok yayında belirtilmiş olmasına karşın NIV tedavisinin diyafram fonksiyonları üzerine etkisi üzerine literatür sınırlıdır. Bu nedenle, birincil sonlanım noktası KOAH alevlenmesi nedeniyle NIV uygulanan hastalarda DKF ile gösterilen diyafram fonksiyonunun NIV süresine, başarısına ve klinik prognoza etkisinin değerlendirilmesidir. Bu amaçla, diyafram disfonksiyonu saptanan ve saptanmayan hastalar karşılaştırılacaktır. İkincil sonlanım noktası olarak alevlenme nedeni ile hastaneye yatış sırasındaki Kırılganlık indeksinin NIV süresi, başarısı ve prognoza etkisinin değerlendirilmesidir.

Yöntem:
Çalışma, etik kurul onayının ardından Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesinde (YBÜ), tek merkezli prospektif olarak gerçekleştirildi. Dahil edilen KOAH hastalarının demografik verileri, NIV parametreleri ve diyafram fonksiyonları ultrasonografi ile değerlendirildi. Diyafram kalınlığı ve DKF ölçümleri, NIV tedavisinin ilk 24 saatinde yapıldı. Kırılganlık, Klinik Kırılganlık Ölçeği (CFS, Clinical Frailty Scale) kullanılarak değerlendirildi. Bulgular SPSS 27.0 programı ile analiz edildi.

Bulgular:
Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik özelliklerine baktığımızda; 31'i erkek, 7'i kadın, ortalama yaş 70,0 ± 8,5 yıl (alt-üst sınır 48-86) ve vücut kitle indeksi 25,2 ± 4,9 kg/m2 (alt-üst sınır 16,4-40,6) olarak saptandı. Çalışmaya dahil edilen hastalardan %86,4'ünün (n=33) sigara öyküsü vardı ve bunlardan %31,6'sı (n=12) aktif sigara içicisiydi. İzlemde diyafram disfonksiyonu olan (DKF <%40) hastalarda NIV süresinin anlamlı derecede uzadığı görüldü (p<0,001). DKF ile kırılganlık arasında negatif bir korelasyon saptandı (p>0,05); kırılganlık düzeyi arttıkça DKF değerleri azaldı ve hastaların yoğun bakımda kalış süreleri uzadı. Diyafram disfonksiyonu olan ve olmayan grupların YBÜ ve hastane ortalama yatış süresi sırasıyla 8,9 ± 4,6 ve 12,2±5,1 güne karşı 6,1 ± 3,5 ve 12,0±6,7 gündü. Diyafram disfonksiyonu olan ve olmayan grupların sırasıyla %21,4'e karşı %12,5'i 90 günlük izlem sürecinde ölmüştür. 

Tartışma ve Sonuç:
Bu çalışmada DKF'unun KOAH alevlenmesi olan hastalarda NIV başarısızlığını öngörmede önemli bir gösterge olduğu sonucuna varıldı. Kırılganlık düzeyi yüksek olan hastalarda diyafram disfonksiyonu daha sık gözlenirken, bu hastaların YBÜ'de kalış sürelerinin ve mortalitelerinin artmış olduğu gözlendi. Bu bulgular, diyafram fonksiyonlarının NIV tedavi sürecinde dikkate alınması gerektiğini göstermektedir. DKF, NIV başarısızlığı ve kırılganlık, KOAH alevlenmesinde önemli prognostik faktörlerdir. Bu nedenle, NIV uygulanan KOAH hastalarında diyafram fonksiyonlarının rutin olarak değerlendirilmesi, tedavi yönetiminde önemli bir rol oynayabilir ve klinik stabilizasyona kadar gerekli NIV süresinin öngörülmesinde faydalı olabilir.

Anahtar Kelimeler: KOAH; NIV; Solunum Yetmezliği; Diyafram; Toraks Ultrasonografisi

Abstract:
Introduction and Aim:
The impact of diaphragm function, represented by the diaphragm thickness fraction (DTF), measured via diaphragm ultrasonography, on the prognosis of patients experiencing exacerbations of COPD, may assist in personalizing treatment plans for individual patients. While the effectiveness of Non-Invasive Ventilation (NIV) support therapy in Type-2 respiratory failure has been highlighted in numerous studies, the literature on the effect of NIV therapy on diaphragm function remains limited. Therefore, the primary endpoint of this study is to evaluate the impact of diaphragm function, represented by DTF, on the duration of NIV, success rates, and clinical prognosis in patients receiving NIV due to COPD exacerbations. To this end, patients with and without diaphragm dysfunction will be compared. The secondary endpoint is to assess the effect of the frailty index at the time of hospital admission due to exacerbation on NIV duration, success, and prognosis.

Method:
The study was conducted prospectively as a single-center study in the Intensive Care Unit (ICU) of the Department of Pulmonology at Ege University, Faculty of Medicine, following the approval of the ethics committee. The demographic data, NIV parameters, and diaphragm functions of the included COPD patients were evaluated using ultrasonography. Measurements of diaphragm thickness and the diaphragm thickness fraction (DTF) were taken within the first 24 hours of NIV therapy. Frailty was assessed using the Clinical Frailty Scale (CFS). The findings were analyzed using SPSS version 27.0.
Results:
In terms of the demographic characteristics of the patients included in the study, 31 were males and 7 were females, with a mean age of 70.0 ± 8.5 years (range 48-86), and the mean body mass index was 25.2 ± 4.9 kg/m² (range 16.4 -40.6). A smoking history was present in 86.4% (n=33) of the patients, with 31.6% (n=12) of them being current smokers. It was observed that the duration of NIV was significantly prolonged in patients with diaphragm dysfunction (DTF <40%) (p<0.001). A negative correlation was found between DTF and frailty (p>0.05); as frailty increased, DTF values decreased, and the length of stay in the ICU was prolonged. The mean ICU and hospital stay for the groups with and without diaphragm dysfunction were 8.9 ± 4.6 and 12.2 ± 5.1 days compared to 6.1 ± 3.5 and 12.0 ± 6.7 days, respectively. In the 90-day follow-up period, 21.4% of patients with diaphragm dysfunction died compared to 12.5% of those without dysfunction.

Discussion and Conclusion:
In the present study, it was concluded that DTF is a significant predictor of NIV failure in patients with COPD exacerbations. Diaphragm dysfunction was more frequently observed in patients with higher frailty levels, and these patients experienced longer ICU stays and increased mortality rates. These findings indicate that diaphragm function should be considered during the NIV treatment process. DTF, NIV failure, and frailty are important prognostic factors in COPD exacerbations. Therefore, routine evaluation of diaphragm function in COPD patients on NIV therapy can play a crucial role in treatment management and may be useful in predicting the required duration of NIV until clinical stabilization is achieved.

Keywords: COPD; NIV; Respiratory Failure; Diaphragm; Thoracic Ultrasonography