Gelişmekte olan destinasyonlarda turizmin etkilerinin yerel paydaşlar açısından değerlendirilmesi: Isparta örneği
Evaluation of the effects of tourism in developing destinations from the perspective of local stakeholders: The case of Isparta
Yazar: İLHAMİ MERCAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLAY BULGAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Destinasyonlar, pazarlama ve yönetim açısından karmaşık yapılardır. 
Destinasyonların gelişimi için yapılan tanıtım ve kalite çalışmaları, paydaşların 
görüşü ve önerileri doğrultusunda gerçekleştirildiğinde başarıya ulaşmaktadır. Bir 
destinasyonda gelişim ve kalkınma için görüşüne başvurulması gereken pek çok 
paydaş bulunmaktadır. Yerel halk, turist, turist rehberleri, kamu kurumları, 
işletmeler, turizm eğitimcileri ve medya bunlardan bazılarıdır. Bu paydaşlardan yerel 
halkın turizme yönelik olumlu algısı ise bir destinasyonda turizmin gelişimi için kilit 
bir rol oynamaktadır.
Isparta sahip olduğu doğal ve kültürel mirası ile Türkiye'nin önemli 
destinasyonlarından biri haline gelme potansiyeline sahiptir. Turistik ürün çeşitliliği 
ve turistik hizmet sunabilme kapasitesi yüksek olmasına karşın turizmde hak ettiği 
noktaya gelemeyen Isparta'nın bu problemi aşmasında turizm paydaşlarına önemli 
görevler düşmektedir. Isparta'nın tanıtımında ve kaliteli turistik hizmet sunumunda,
ili hak ettiği noktaya getirecek stratejik adımlar yine paydaşlarca verilecek ortak 
kararlara dayanmalıdır. Isparta'da turizm paydaşlarının verimli bir şekilde ortak 
çalışması, yapılan paydaş toplantılarına uzman kişilerin katılması, özellikle turizm 
akademisyen ve profesyonellerinin görüşlerinin değerlendirilmesi büyük önem 
taşımaktadır.
Bu araştırma ile Isparta'da turizmin etkilerinin kentte turizmin gelişimde rol sahibi 
olan paydaşlar açısından ekonomik, sosyal, kültürel ve politik boyutları ile değerlendirilmesi 
amaçlanmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda detaylı veriler elde edebilmek için nitel 
araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırmada görüşülen paydaş grupları maksimum 
çeşitlilik örneklemesi ile belirlenmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak 
paydaşlardan veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizleri kullanılarak 
çözümlenmiştir. Bulgular tablolar aracılığıyla detaylı bir şekilde yorumlanarak sunulmuştur. 
Araştırma sonucunda Isparta turizm paydaşlarının turizm etkilerinin farkında olduğu, detaylı 
bir şekilde analiz yapıp öneriler geliştirebildiği ancak kamu kurumlarının uygulama 
konusunda yeterli paydaş performansını ortaya koyamadığı ortaya çıkarılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Turizm Etkileri, Paydaşlar, Sürdürülebilir Turizm, Isparta.

Abstract:
Destinations are complex structures in terms of marketing and management. 
Promotion and quality studies carried out for the development of destinations are 
successful when carried out in line with the opinions and suggestions of stakeholders. 
There are many stakeholders whose opinions should be consulted for development 
and improvement in a destination. Local resident, tourists, tourist guides, public 
institutions, businesses, tourism educators and media are some of them. Among these 
stakeholders, the positive perception of the local residentstowards tourism plays a 
key role in the development of tourism in a destination.
Isparta has the potential to become one of Turkey's important destinations 
with its natural and cultural heritage. Tourism stakeholders have important duties in 
overcoming this problem of Isparta, which has not reached the point it deserves in 
tourism despite its high touristic product diversity and high capacity to provide 
touristic services. Strategic steps that will bring Isparta to the point it deserves in the 
promotion and provision of quality touristic services should also be based on 
common decisions to be made by stakeholders. It is of great importance that tourism 
stakeholders in Isparta work together efficiently, that experts participate in 
stakeholder meetings, and that the opinions of tourism academicians and 
professionals are evaluated.
This research aims to evaluate the economic, social, cultural and political 
impacts of tourism in Isparta from the perspective of the stakeholders who have a 
role in the development of tourism in the city. A qualitative research approach was 
adopted to obtain detailed data in line with the aim of the study. The stakeholder 
groups interviewed in the study were determined by maximum diversity sampling. 
Data were collected from stakeholders using semi-structured interview technique. 
The data obtained were analyzed using content analysis. The findings were presented 
and interpreted in detail through tables. As a result of the research, it was revealed 
that Isparta tourism stakeholders were aware of the tourism impacts, could analyze 
them in detail and develop suggestions, but public institutions could not demonstrate 
sufficient stakeholder performance in implementation.
Keywords: Tourism İmpacts, Stakeholders, Sustainable Tourism, Isparta