Romatoid artritli kadınlarda sarkopeni sıklığı ve ilişkili faktörler
Prevalence and associated factors of sarcopenia in women with rheumatoid arthritis
Yazar: SELİM ÇATAL
Danışman: DOÇ. DR. AHMET HAKAN NUR
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kadınlar = Women ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies

Özet:
Genel olarak yaşlanmayla birlikte ağırlıklı olarak kas kütlesi olmak üzere yağ dışı kütlede azalma, dolayısıyla kas gücü ve enduransta azalma gözlenmektedir. Son zamanlarda yapılan çalışmalarda RA başta olmak üzere kronik inflamatuar hastalıkların sarkopeniye yol açtığı gösterilmiştir. Fakat RA hastalığının seyrinde beden kompozisyon değişimleri üzerinde az durulan konulardan bir tanesidir.
2010 ACR/EULAR RA klasifikasyon kriterlerine göre belirlenmiş, 40-72 yaş aralığında 121 kadın hastanın dahil edildiği kesitsel bir çalışma yürütüldü. Olguların kas kütlesi DXA yöntemi ile ölçülerek iskelet kası indeksi (SMI) ≤ 5.5 kg/m2 olan hastalar sarkopenik olarak tanımlandı. Sarkopenik olan ve olmayan hastalar iki gruba ayrılarak ilişkili faktörler incelendi. Hastaların eşlik eden komorbiteleri ve ilaç kullanımı sorgulandı. Hastalık süresi, RA için kullandığı ilaçlar, eklem ağrısı, sabah tutukluğu, hassas ve şiş eklem sayıları, ESH ve CRP düzeyleri, RF ve Anti-CCP titreleri kayıt edildi. DAS28 ve HAQ skorları, fiziksel aktivite düzeyleri (IPAQ-kısa form ile). Hastaların BMI ölçümü yapıldı ve Dünya Sağlık Örgütü(WHO)'ne göre sınıflandırıldı. 
Çalışmamızda 45 hastada sarkopeni saptanmış olup tüm hastalara oranı %37,2 bulunmuştur. Sarkopenik hastalarda BMI ortalaması daha düşüktü; normal veya fazla kilolu olan hastalarda sarkopeni oranı obez hastalara göre anlamlı derecede daha yüksekti (p<0,05). Eklem ağrı şiddeti, sabah tutukluğu süresi ve hastalık aktivasyon skorları (DAS28) sarkopenik hastalarda daha yüksekken (p<0,05); ESH ve CRP düzeyleri, RF ve Anti-CCP seropozitifliği ile gruplar arasında anlamlı farklılık bulunamadı (p>0,05). HAQ skorları sarkopenik grupta çok anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,001). Fiziksel aktivite seviyeleri sarkopenik grupta çok anlamlı düzeyde daha düşük saptandı (p<0,001). Gruplar arasında, DM varlığı, steroid, csDMARD ve biyolojik DMARD kullanımı açısından anlamlı farklılık yoktu (p>0,05). Sarkopenik grupta 9 hasta (%20) rituksimab kullanıyorken, non-sarkopenik grupta 5 hasta (%6,7) rituksimab kullanıyordu (p=0,028).
Sonuç olarak çalışmamızda RA'lı hastaların yaklaşık üçte birinde sarkopeni vardı. BMI normal veya fazla kilolu olan hastalarda, obez hastalara göre sarkopeni oranının daha yüksek olduğu gösterildi. Aktif hastalığı olan olgularda, HAQ skoru yüksek olanlarda ve fiziksel aktivitesi düşük olan hastalarda sarkopeni oranı daha yüksek bulundu.

Abstract:
In General, with aging, there is a decrease in the non-fat mass, predominantly muscle mass, thereby decreasing muscle strength and endurance. Recent studies have shown that chronic inflammatory diseases, especially RA, lead to sarcopenia. But in the course of RA's disease, body composition changes are one of the few issues.
A cross-sectional study of 121 female patients between the ages of 40-72, which was determined according to the 2010 ACR / EULAR RA classification criteria, was conducted. Patients with skeletal muscle index (SMI) ≤ 5.5 kg/m2 were defined as sarcopenic by measuring the muscular mass of the patients with the DXA method. Patients with and without sarcopenia were divided into two groups and the associated factors were investigated. Concurrent comorbidities and drug use were questioned. The duration of the disease, medications used for RA, joint pain, morning stiffness, tender and swollen joint counts, ESR and CRP levels, RF and Anti-CCP titers were recorded. DAS28 and HAQ scores, physical activity levels (with IPAQ-short form) were calculated. BMI was measured and classified according to the World Health Organization (WHO).
In our study, sarcopenia was detected in 45 patients and the ratio was 37.2% to all patients. The mean BMI was lower in patients with sarcopenia; the rate of sarcopenia was significantly higher in patients with normal BMI or overweight than in obese patients (p<0,05). While joint pain severity, morning stiffness and disease activation scores (DAS28) were higher in patients with sarcopenia (p<0,05); no significant difference was found between ESR and CRP levels, RF and Anti-CCP seropositivity. HAQ scores were significantly higher in the sarcopenic group (p<0,001). Physical activity levels were significantly lower in the sarcopenic group (p <0.001). Between the groups, there was no significant difference in the presence of DM, steroid, csDMARD and biological DMARD use (p>0,05). Nine patients (20%) used rituximab in the sarcopenic group and 5 patients (6.7%) were using rituximab in the non-sarcopenia group. (P <0.05).
In conclusion, in our study, approximately one third of RA patients had sarcopenia. In patients with normal BMI or overweight, the rate of sarcopenia was higher than obese patients. The rate of sarcopenia was higher in patients with active disease, high HAQ scores and low physical activity.