XVIII. yüzyılın ilk yarısında Adana kazası (1700-1750)
The district of Adana in the first half of the 18th century
Yazar: SAİM YÖRÜK
Danışman: PROF. DR. MEHMET İNBAŞI
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Tarih = History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Adana = Adana ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Son dönemlerde, Osmanlı şehir tarihi üzerine yapılan monografik çalışmalar hız kazanmıştır. Bu tür çalışmalar, Osmanlı şehirlerinin ve bu şehirler arasındaki farkların Osmanlı tarihinde oynadığı rolün daha iyi anlaşılabilmesini sağlaması açısından önemlidir. Şimdiye kadar ülkemizde şehir tarihi üzerine yapılan çalışmalar dikkatlice incelendiğinde, daha çok XIX. ve XX. yüzyıllar üzerinde yoğunlaştığı, önceki dönemlere ait çalışmaların ise daha çok tahrir defterlerine dayalı olarak, önemli ve dönemine göre büyük kabul edilen şehirleri kapsadığı gözlenmektedir.Şehir tarihi üzerine çalışma isteği, hem böyle yerleşmiş bir geleneğin olmasından, hem de XVIII. yüzyıl Adana tarihi üzerine idarî, sosyal ve iktisadî açıdan geniş çaplı bir araştırmanın olmamasından kaynaklanmıştır. Bu inceleme ?XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Adana Kazâsı? adıyla hazırlanmıştır.Adana, Osmanlı İmparatorluğu'nun başta başkent İstanbul olmak üzere Bursa, Ankara, Konya, Kayseri ve Sivas gibi önemli Anadolu şehirleri ile Halep ve Şam şehirlerinin bulunduğu Suriye, Mısır, Irak, İran ve Arabistan toprakları arasında kalan önemli askerî, ticarî ve dinî yollar üzerinde yer almaktadır. Bu stratejik konumundan dolayı tarihin en eski devirlerinden itibaren önemli bir merkez olmuş ve bu özelliği her devirde muhafaza etmiştir. Yapılan bu çalışmanın söz konusu döneme ışık tutacağı ümit edilmektedir.Anahtar Kelimeler: Adana, Şer`iyye Sicili, Tereke, Narh, Sosyal ve Ekonomik Yapı.

Abstract:
Recently, the monographic studies on the Ottoman city history have accelerated. This kind of studies is important in terms of better understanding the role that Ottoman cities and the differences between these cities played into the Ottoman history. So far, when studies on the history city in our country are carefully examined, it is seen that they mostly concentrated on the XIXth and XXth centuries, and that studies related to the previous periods also based on the tahrir registers and included important and major cities in those periods.Willingness to work on the history of a city is due to the fact that such an established tradition existed, as well as the 18th century history of Adana has not been studied in terms of administrative, social and economic aspects in detail. This study was prepared under the title of ?The District of Adana in the First Half of the 18th Century?.Adana is located on the important military, commercial and religious roads between Anatolian cities of the Ottoman Empire such as particularly the capital, Istanbul, Bursa, Ankara, Konya, Kayseri and Sivas, and the cities of Aleppo and Damascus in Syria, Egypt, Iraq, Persian and the Arabian lands. Because of this strategic location, it has been an important center from the earliest ages of the history and has maintained this character in every period. It is hoped that this study will shed light on the period in question.Key words: Adana, Court Register, Estate, Fixed Price, Social and Economic Structure.