Elazığ kent merkezinde bulunan ortaöğretimde okuyan öğrencilerde obezite sıklığı ve etkileyen faktörlerin incelenmesi
An examination of obesity frequency and its affecting factors of the students of high schools in the Elazig city center
Yazar: BERRAK YILDIRIM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. A. FERDANE OĞUZÖNCÜL
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Elazığ = Elazığ ; Ergenler = Adolescents ; Obezite = Obesity ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students

Özet:
Obezite, çocuk ve adolesanların %25-30'unu etkileyen önemli bir beslenme problemidir. Bu yaş gruplarına ait obezite prevelansı özellikle gelişmiş ülkelerde olmak üzere, tüm dünyada bir artış göstermektedir. Bu çalışma Elazığ kent merkezinde bulunan ortaöğretim okullarında okuyan öğrencilerde obezite sıklığını ve etkileyen faktörleri incelenmek amacıyla yapılmış tanımlayıcı bir çalışmadır.Gerekli izinler alındıktan sonra Elazığ kent merkezinde bulunan 35 ortaöğretim okulundan 9, 10, 11 ve 12. sınıfları olan 28 okulun tümü araştırma kapsamına alınmıştır. Her okulun 9, 10, 11, 12. sınıflarından birer şube basit rastgele örneklem yöntemi ile belirlenmiştir. Bu sınıflarda öğrenim gören 2722 öğrencinin 2201'ine ulaşılmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanmış olan genel demografik özellikler ve obezite faktörleri ile ilgili olabilecek soruları içeren anket formu direkt gözlem altında uygulanmıştır. Yine araştırmacı tarafından boy ve ağırlık ölçümleri yapılmıştır.Araştırmaya katılan öğrencilerin yaş ortalaması 16.30±1.28 olup, %55.3'ü erkek, %44.7'si kızdır. Babalarının %6.0'ının, annelerinin ise %22.0'ının okur-yazar olmadığı belirlenmiştir. Öğrencilerin %85.6'sı il merkezinde yaşamaktaydı. Obezite sıklığı %13.5 bulunmuştur. Bu oranın %13.2'si erkek, %0.3'ü kız öğrencidir (p<0.05). Öğrencilerin VKİ değerleri ile cinsiyet arasında erkek öğrenciler lehine anlamlı ilişki bulunmuştur. VKİ değerleri ile aile gelir düzeyi, ailenin eğitim düzeyi, aile tipi, televizyon ve bilgisayar karşısında geçirdikleri zaman arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Bisiklete binme, kahvaltı yapma, kantinden tüketilen yiyecek-içecek türü ve haftalık süt ve süt ürünleri tüketimi ile VKİ değerleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.Sonuç olarak Elazığ İl Merkezi ortaöğretim okullarında okuyan erkek öğrencilerde obezite prevalansı anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Adölesan dönemde ağırlık artışı izlenmeli ve kontrol altında tutulmalı, yeterli ve dengeli beslenme, fiziksel aktivite, televizyon ve bilgisayar karşısında vakit geçirme konusunda okul ve aile eğitimi yoluyla sağlıklı yaşam desteklenmelidir.Anahtar kelimeler: obezite, adolesan, öğrenciler, beslenme

Abstract:
Obesity is an important problem that affects 25-30 % of the children and adolescents. Its prevalence is increasing all over the world and particularly in the developed countries. This study seeks to find the frequency of obesity and its real factors of the students at the secondary schools in the Elazığ city center.28 out of 35 high schools in the Elazığ city center, for which the necessary permissions were obtained from the national education board, are included for the research. One class from each grade (9, 10, 11, 12) was selected randomly from each school participated in the study. 2201 out of 2722 students were reached for the research. The questionnaire which contains some questions related to the general demographic features and an obesity factors prepared by the researcher, is applied to the surveyee face to face. The researcher also measured the height and weight of the students participated in the stuy.The average age of the surveyees is 16.30±1.28 and 55.3% consists of boys while 44.7% is girls. The 6.0 % of the students? fathers are not litereate while this rate for mothers is 22.0 %. 85.6 %of the students live in the city center. The obesity is found to be 13.5% among the students. Obesity in the male surveyees is 13.2 % while in the female students this number is 0.3 % (p<0.05). A significant relation was achieved between BMI values and male students. Relation was achieved between BMI and family income, family education level, family type, spending time for television and computer.The relation was not significant. There was a significant relation between BMI and cyling, have breakfast, consumed food and drink types from the canteen, consumption of milk and milk products per week.In conclusion the obesity prevalence for male students in the high school in Elazig City Center has been found as significantly. As a prevention method, the increase in weight should be controlled in the adolescent period. Health should be promoted by school education about adequate and balanced nutrition, physical activity, spending time for television and computer.Keywords: obesity, adolescent, students, nutrition