Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunda aile tutumları ve ilaç kullanımına etkisi
Effects of family attitudes to drug treatment in attention deficit and hyperactivity disorder
Yazar: OĞUZ SEVİNCE
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL TAHİROĞLU
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aile = Family ; Aile tutumu = Family attitude ; Dikkat = Attention ; Disiplin = Discipline ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
ÖZET
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunda Aile Tutumları ve İlaç Kullanımına Etkisi
Amaç: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, genetik ve çevresel etkenlerin değişik orandaki katkısıyla ortaya çıkan ve çocuğun yaşam kalitesini bozan nörogelişimsel bir bozukluktur. Aile tutumları hastalığın seyrinde ve şiddetinde oldukça önemli yer tutmaktadır. Bu çalışmada, DEHB'li bireylerin ebeveynlerinin aile tutumunun DEHB belirtileri üzerindeki etkisi ve ilaç kullanımındaki yanıta katkısı incelenmiştir.
Gereç ve Yöntem: 6-12 yaş aralığında DEHB'li 167 olgu çalışmaya alınmıştır. Tedavi öncesi-sonrasında Conners Anne-Baba Derecelendirme Ölçeği (CADÖ), Turgay Aile DEHB ölçeği (TÖ) ve Stroop Test uygulanmıştır. Tedavi öncesinde ayrıca Aile Değerlendirme Ölçeği (ADÖ), Conners Öğretmen Derecelendirme Ölçeği (CÖDÖ), Anne-Baba Tutum Ölçeği (ABTÖ) ve Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği (AHÇYTÖ) uygulanmıştır.
Bulgular: Olguların yaş ortalaması 8.3±1.7 idi. Olguların % 73,7'si erkek, % 26,3'ü ise kızdır. Olguların % 62,3'ü DEHB-DE, % 37,7'si ise Bileşik alt tiptir. Olguların % 50,9'u ailesini otoriter, % 37,1'i izin verici/hoşgörülü, % 10,2'si ihmalkar, % 1,8'i ise demokratik olarak algılamaktadır. DEHB-DE tipin ailesi, bileşik tipe göre çocuklarını daha fazla korumakta ve demokratik davranmakta iken, bileşik tipin aileleri, DEHB-DE tipe göre evlilik çatışması ve ev kadınlığı reddi daha fazla olmakta; olgulara daha fazla disiplin uygulamaktadır. Otoriter ve hoşgörülü aile tutumunda tedavi sonrası CADÖ alt puanlarında istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler saptanmıştır. 
Sonuç: İşlevsel olmayan disiplin yöntemleri ile aile içi çatışma artmakta, ebeveyn-çocuk arasındaki iletişim bozulmaktadır. Tedaviye verilen yanıt farklı aile tutumlarında benzer şekilde ve anlamlı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: DEHB, aile tutumu, disiplin, ilaç kullanımı.

Abstract:
ABSTRACT
Effects of Family Attitudes to Drug Treatment in Attention Deficit and Hyperactivity Disorder
Objectives: Attention Deficit and Hyperactivity Disorder is a neurodevelopmental disorder which is associated with a wide range of genetic and environmental factors and disrupts the quality of life of the child. Family attitudes play an important role in the course and severity of the disease. In this study, the effect of the family attitudes of the ADHD patients on ADHD symptoms and response to drug treatment were investigated.
Material and Methods: 167 patients with ADHD between the ages of 6-12 were included in the study.  Pre- and post-treatment, Conners' Parental Graduation Scale (CPRS), Turgay Family ADHD scale and Stroop TBAG were applied. The Family Assessment Scale (FAD), Conners' Teacher Design Scale (CTRS), Parental Attitude Scale, and Family Life and Child Rearing Attitude Scale (PARI) were applied.
Results: The mean age of the patients was 8.3 ± 1.7. 73.7% of the cases were male and 26.3% were female. 62.3% of the cases were ADHD-Inattentive and 37.7% were combine sub-types. Of these cases, 50.9% perceived their family as authoritarian, 37.1% as permissive / tolerant, 10.2% as negligent and 1.8% as democratic. The ADHD-Inattentive sub-type family is more protective and democratic than ADHD-combine sub-types, the families of the combine type are more likely to apply the discipline rather than families of the ADHD-Inattentive subtype. Significant improvements were found in post-treatment CPRS subscale scores in authoritarian and tolerant family attitudes.
Conclusion: Family conflict increases with inappropriate disciplinary methods and then communication between parents and children is disrupted. The response to treatment was similar and significant in different family attitudes.

Key Words: ADHD, family attitude, treatment, parent, stimulant.