Grupla kariyer psikolojik danışmanlığı programının üniversite öğrencilerinin iş bulma kaygısına etkisi
The effect of group career psychological counseling program on job seeking anxiety of university students
Yazar: EMRE EMRULLAH BOĞAZLIYAN
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN AVŞAROĞLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Grupla psikolojik danışma = Group counselling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Ölçek geliştirme = Scale development ; İstihdam danışmanlığı = Employment service

Özet:
Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinin iş bulma kaygı düzeylerini azaltmaya dönük Bilişsel Davranışçı Terapi, Kariyer Danışmanlığında Kaos Kuramı, Kabul ve Kararlılık Terapisi ve 21. Yüzyıl Becerileri temelinde hazırlanmış Grupla Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Programının etkinliğini incelemektir. Bu bağlamda ilk olarak üniversite öğrencilerinin iş bulma kaygı düzeylerini belirlemek ve programın çalışma grubunu oluşturmak amacıyla araştırmacı tarafından İş Bulma Kaygısı Ölçeği geliştirilmiştir. Geliştirilen ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış olup ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğu yapılan istatistiki bulgularla belirlenmiştir. Ayrıca İş Bulma Kaygısı Ölçeği'ni cevaplayan bir katılımcı en az 20 en fazla 100 puan almaktadır ve ölçekten alınan puan ne kadar yüksekse katılımcının iş bulma kaygı düzeyi o ölçüde yüksektir. Araştırmanın çalışma grubunu oluşturmak amacıyla 2022-2023 Eğitim-Öğretim yılında çeşitli bölümlerde son sınıfa devam eden 321 üniversite öğrencisine Kişisel bilgi Formu ve İş Bulma Kaygısı Ölçeği uygulanmıştır. Uygulanan ölçek sonucunda iş bulma kaygı düzeyi yüksek olan grupla kariyer psikolojik danışmanlığı programına katılım için gerekli şartları sağlayan ve gönüllü olan öğrenciler ile gerçekleştirilen görüşmeler neticesinde deney grubuna 12 öğrenci, kontrol grubuna 12 öğrenci yansız ve seçkisiz olarak atanmıştır. Mevcut çalışmanın bağımlı değişkeni araştırmacı tarafından geliştirilen İş Bulma Kaygısı Ölçeği, bağımsız değişkenini ise grupla kariyer psikolojik danışmanlığı programı oluşturmaktadır. Çalışmanın deney grubuna 10 hafta boyunca haftada bir olacak şekilde araştırmacı tarafından hazırlanan grupla kariyer psikolojik danışmanlığı programı uygulanmış, kontrol grubuna ise herhangi bir deneysel işlem uygulanmamıştır. Uygulanan programın ardından deney ve kontrol grubu katılımcılarından iş bulma kaygısı ölçeği verileri toplanmış ve SPSS 25.0 paket programı ile veriler analiz edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının deney öncesi gruplar arasında bir farkın olup olmadığının belilenmesi amacıyla t testi gerçekleştirilmiştir. Bu işlemin ardından grupla kariyer psikolojik danışmanlığı programı uygulanmıştır. Grupla kariyer psikolojik danışmanlığı programının ön, son ve izleme testi ölçümlerinin değerlendirilmesi amacıyla tekrarlı ölçüm analizi yapılmıştır. Buna göre 2x3 tekrarlı ölçümler için ANOVA analizi yapılmadan önce tek değişkenli normallik, varyansların homojenliği, kovaryansların eşitliği ve küresellik varsayımları test edilmiştir. Varyansların homojenliği varsayımını test etmek amacıyla Levene testi, kovaryansların eşitliği varsayımını test etmek amacıyla Box's M Testi, küresellik varsayımını test etmek amacıyla da Mauchly Küresellik Testi uygulanmıştır. Bu varsayımlar uyarınca deney ve kontrol gruplarının ön, son ve izleme testi puan ortalamaları arasındaki yönüne ilişkin post hoc uygulanarak analiz sonlandırılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre grupla kariyer psikolojik danışmanlığı programı deney grubunda yer alan öğrencilerin iş bulma kaygı düzeylerini azalttığı, programın tamamlanmasından yaklaşık altı hafta sonra yapılan izleme testi ölçümlerinde anlamlı farkın olduğu ve programın etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırma bulguları ilgili alan yazın kapsamında tartışılarak sonuç ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effectiveness of the Group Career Counseling Program prepared on the basis of Cognitive Behavioral Therapy, Chaos Theory in Career Counseling, Acceptance and Commitment Therapy and 21st Century Skills to reduce the anxiety levels of university students about finding a job. In this context, the researcher first developed the Job Finding Anxiety Scale to determine the anxiety levels of university students about finding a job and to form the study group of the program. The validity and reliability studies of the developed scale were conducted and it was determined that the scale was valid and reliable with the statistical findings. In addition, a participant who answers the Job Finding Anxiety Scale receives a minimum score of 20 and a maximum score of 100, and the higher the score obtained from the scale, the higher the participant's level of anxiety about finding a job. In order to form the study group of the research, Personal Information Form and Job Finding Anxiety Scale were applied to 321 university students attending the last year in various departments in the 2022-2023 academic year. As a result of the interviews conducted with the students who met the necessary conditions for participation in the career psychological counseling program with the group with a high level of anxiety about finding a job as a result of the scale applied, 12 students were assigned to the experimental group and 12 students to the control group randomly and randomly. The dependent variable of the current study was the Job Finding Anxiety Scale developed by the researcher, and the independent variable was the group career counseling program. The experimental group of the study received the group career counseling program prepared by the researcher once a week for 10 weeks, while the control group did not receive any experimental treatment. After the program, the data of the job finding anxiety scale were collected from the participants of the experimental and control groups and the data were analyzed with the SPSS 25.0 package program. A t-test was performed to determine whether there was a difference between the experimental and control groups before the experiment. After this process, career psychological counseling program was applied with the group and repeated measures analysis was performed to evaluate the pre, post and follow-up test measurements of this program. Accordingly, univariate normality, homogeneity of variances, equality of covariances and sphericity assumptions were tested before conducting ANOVA analysis for 2x3 repeated measures. Levene's test was applied to test the assumption of homogeneity of variances, Box's M Test was applied to test the assumption of equality of covariances, and Mauchly Sphericity Test was applied to test the assumption of sphericity. In accordance with these assumptions, the analysis was finalized by applying post hoc post hoc analysis regarding the direction between the pre, post and follow-up test mean scores of the experimental and control groups. According to the findings obtained from the research, it was concluded that the group career counseling program reduced the anxiety levels of the students in the experimental group, there was a significant difference in the follow-up test measurements made approximately six week after the completion of the program and the program was effective. The research findings were discussed within the scope of the related literature and conclusions and recommendations were made..