Farklı biyogübre uygulamalarının 0900 ziraat kiraz (Prunus avium L.) çeşidinin fidan kalitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of different biofertilizer applications on sapling quality of 0900 ziraat cherry (Prunus avium L.)
Yazar: NESLİHAN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. KAMER BETÜL ÖZER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma kiraz üretiminin yoğun olarak yapıldığı İzmir'in Kemalpaşa ilçesinde yer alan bir üreticiye ait olan kiraz bahçesinde yürütülmüştür. Çalışmada MaxMa 14 anacı üzerine aşılı '0900 Ziraat' kiraz çeşidine ait 2 yaşlı fidanlara ticari isimleri Grennwings, EM.A ve Enza Stem adlı üç farklı biyogübre kullanılmıştır. Fidan dikim öncesi ve sonrasında yapılan biyogübre uygulamaları ile fidanların boy ve çap ölçümleri, belirli aralıklarla ölçülerek fidan gelişimleri takip edilmiştir. Fidan söküm aşamasından sonra yapılan laboratuvar analizlerinde, fidanların birçok açıdan fizyolojik ve morfolojik değişim değerleri incelenmiştir. Biyogübre uygulamaların hepsi önerilen dozda ve tarihlerde uygulanmıştır. Biyogübre uygulamalarının kiraz fidanları üzerinde fizyolojik ve morfolojik olarak farklı etkilerinin olduğu görülmüştür. Greenwings biyogübre uygulamasının, fidan ve sürgün boy ölçüm değerlerine bakıldığında T. harzianum içerikli Greenwings biyogübresinin diğer uygulamalara göre daha yüksek değere sahip olduğu gözlenmiştir. Fidan aşı altı çap ölçümünde; Greenwing ve EM.A biyogübreleri aynı değerleri verirken aşı üstü çap ölçümlerinde Greenwings'in diğer uygulamalara göre daha olumlu etki ettiği tespit edilmiştir. Kök boğaz çapı değerlerinde Greenwing uygulanan fidanlardan 30,3 mm, EM.A uygulanan fidanlardan ise 30,0 mm ile en yüksek değer elde edilmiştir. Sürgün uzunluğu değerlerinde ise EM.A uygulaması fark yaratırken sürgün çapı değerlerinde Greenwing uygulamasının diğerlerine göre daha olumlu sonuçlar  verdiği görülmüştür. Kök sürgün çapında ise Enza Stem uygulanan fidanlar diğer uygulamalardakilere göre daha yüksek değere sahip olmuştur. Bununla beraber, yaş ve kuru ağırlık değerlerine bakıldığında; kök yaş ve kuru ağırlığında en yüksek değeri EM.A uygulamasından, gövde yaş ve kuru ağırlığında Greenwings uygulamasından, sürgün yaş ve kuru ağırlık değerinde ise yine EM.A uygulanan fidanlardan elde edildiği görülmüştür. Uygulamaların yaprak yaş ağırlığına olan etkisi önemsiz bulunurken yaprak kuru ağırlığında Enza Stem biyogübresi en iyi sonucu vermiştir. Bununla birlikte yaprak alanı ölçüm değerlerine bakıldığında Greenwings biyogübre uygulanan fidanlarda diğer uygulamalara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out in a cherry orchard belonging to a producer in Kemalpaşa district of Izmir, where cherry production is intensively carried out. In the study, three different biofertilisers with commercial names Grennwings, EM.A and Enza Stem were used on 2-year-old seedlings of '0900 Ziraat' cherry variety grafted on MaxMa 14 rootstock. With the biofertilizer applications made before and after planting, the height and diameter measurements of the seedlings were measured at regular intervals and the development of the seedlings was followed. Physiological and morphological changes of the seedlings were examined in many aspects in the laboratory analyses carried out after the sapling removal stage. All biofertiliser treatments were applied at the recommended doses and dates. It was observed that biofertiliser treatments had different physiological and morphological effects on cherry seedlings. When the seedling and shoot length measurements of Greenwings biofertiliser application were analysed, it was observed that Greenwings biofertiliser containing T. harzianum had higher values than the other treatments. While Greenwing and EM.A biofertiliser gave the same values in the diameter measurement below the graft, it was determined that Greenwings had a more positive effect on the diameter measurements above the graft compared to the other treatments. In root collar diameter values, Greenwing treated seedlings obtained the highest value with 30,3 mm and EM.A treated seedlings obtained the highest value with 30,0 mm. While EM.A application made a difference in shoot length values, it was observed that Greenwing application gave more positive results than the others in shoot diameter values. In root shoot diameter, Enza Stem treated seedlings had higher values than the other treatments. However, when leaf area measurement values were analyzed, it was determined that Greenwings biofertilizer application was higher than the other treatments.