Solunum paterninin ve vücut farkındalığının servikal eklem pozisyon hissine etkisi
The effect of respiratory pattern and body awareness on cervical joint position feeling
Yazar: NURSAÇ UĞURTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET BİÇKİ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışma sağlıklı bireylerde solunum paterninin ve vücut farkındalığının servikal eklem pozisyon hissine etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 41 gönüllü katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılar solunum paterni değerlendirme sonucuna göre 2 gruba ayrılmışlardır. Kostal solunum yapanlar kostal solunum grubuna(n=23 katılımcıların %56.09'unu oluşturmaktadır), kosto-diyafragmatik solunum yapan sağlıklı bireyler ise diyafragmatik solunum grubuna(n=18 katılımcıların %43.9'unu oluşturmaktadır) dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara yaş, boy, kilo, meslek, eğitim seviyesi, kronik rahatsızlık, kalp ve solunum sistemi rahatsızlıkları ve buna bağlı ilaç kullanımı, son üç ayda boyun bölgesinde ağrı şikayeti, buna bağlı ilaç kullanımı veya fizyoterapi programına katılım içeren sorular yöneltilmiştir. Solunum problemi ve buna bağlı ilaç kullanımı, son üç ayda boyun bölgesiyle ilgili ağrı ve tedaviye yönelik sorulara evet cevabını veren katılımcılar çalışma dışı bırakılmıştır. Tüm katılımcılara servikal eklem pozisyon hissi hata(SEPHT) değerlendirmesi yapılmıştır. Değerlendirmede lazer imleç yardımlı açı tekrarlama testi(LİYATT) kullanılmıştır. Ölçümler servikal bölgedeki 6 hareket (sağ/sol rotasyon, sağ/sol lateral fleksiyon, fleksiyon ve ekstansiyon hareketleri için tekrarlanmıştır. Her hareket 10 tekrarlı yapılmış ve her hareketin sonunda ilk pozisyona gelmeleri istenmiştir. İlk pozisyon ile son pozisyon arasındaki fark SEPHT olarak tanımlanmıştır. Katılımcıların tamamına vücut farkındalığını değerlendirmek amacıyla 18 sorudan oluşan güvenilirliği ve geçerliliği yapılmış Vücut Farkındalık Anketi kullanılmıştır. Ankette katılımcılardan her soru için 1'den 7'ye kadar kendilerine en uygun cevabı vermeleri istenmiş ve değerlendirme total puan üzerinden yapılmıştır. Her katılımcının solunum paterni 2 fizyoterapist tarafından değerlendirilmiş, solunum paterni konusunda fikir birliği olan katılımcılar gruplara ayrılmıştır.
 Sonuç olarak; solunum patern gruplarına göre vücut farkındalık ölçeği değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). Diyafragmatik grubundakilerin vücut farkındalık ölçeği değerleri, kostal grubunda olanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Solunum patern gruplarına göre fleksiyon, ekstansiyon ve sağ lateral fleksiyon(dikey ve global hata), sol rotasyon (yatay ve global hata)ve sol lateral fleksiyon hata değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). Kostal grubundakilerin hata değerleri, diyafragmatik grubundakilere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Gruplar arası sağ rotasyon yönünde ise anlamlı farklılık yoktur (p>0,05). Son olarak Vücut farkındalık ölçeği ile SEPHT ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki yoktur (p>0,05).
Anahtar Kelimeler: Eklem Pozisyon Hissi, Solunum Paterni, Vücut Farkındalığı

Abstract:
This study was conducted to investigate the effect of breathing pattern and body awareness on cervical joint position sense in healthy individuals. 41 volunteer participants were included in the study. Participants were divided into 2 groups according to the respiratory pattern evaluation results. Costal respirators were included in the costal breathing group (n=23, making up 56.09% of the participants), while healthy individuals costo-diaphragmatic breathing were included in the diaphragmatic breathing group (n=18, 43.9% of the participants). All participants were asked questions about age, height, weight, occupation, education level, chronic illness, heart and respiratory system disorders and related drug use, pain in the neck region in the last three months, drug use related to this, or participation in a physiotherapy program. Participants who answered yes to the questions about respiratory problems and related drug use, pain in the neck region in the last three months, and treatment were excluded from the study. Cervical joint position sense error (SEPHT) assessment was performed on all participants. Laser cursor assisted angle repetition test (LIYATT) was used in the evaluation. The measurements were repeated for 6 movements in the cervical region (right/left rotation, right/left lateral flexion, flexion and extension movements. Each movement was repeated 10 times and they were asked to come to the first position at the end of each movement. The difference between the first position and the last position was defined as SEPHT. The Body Awareness Questionnaire, which consists of 18 questions, was used to evaluate body awareness, and the participants were asked to give the most appropriate answer from 1 to 7. The respiratory pattern of each participant was evaluated by 2 physiotherapists. Participants who agreed on the breathing pattern were divided into groups.
 In conclusion; A statistically significant difference was found in terms of body awareness scale values according to respiratory pattern groups (p<0.05). Body awareness scale values of those in the diaphragmatic group were found to be significantly higher than those in the costal group. A statistically significant difference was found in terms of flexion, extension and right lateral flexion (vertical and global error), left rotation (horizontal and global error), and left lateral flexion error values according to the respiratory pattern groups (p<0.05). Error values in the costal group were found to be significantly higher than those in the diaphragmatic group. There was no significant difference between the groups in the direction of right rotation (p>0.05).
Keywords: Joint Position Sense, Breath Pattern, Body Awareness