İlahi sıfatlar bağlamında kader meselesi
Fate; in respect of divine names
Yazar: AHMET FIRAT
Danışman: PROF. DR. İSA YÜCEER
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Din = Religion
Dizin: Kader = Destiny ; Kaza = Fate-(Din) ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; İrade = Will ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada Allah'ın sıfatları bağlamında kader meselesi ele alınmıştır. Çalışmanın omurgasını insanın kaderi konusunda Allah'ın ve İnsanın ne derece etkili oldukları oluşturmaktadır.En eski çağlardan beri insanların kendi fiillerinde ne kadar özgür oldukları, insanın eylemlerini etkileyen faktörlerin neler oldukları konusunda insanlar hep merak edip araştırmalar yapmışlardır. İslam'da kader konusu, Resûlullah döneminden başlayarak Müslümanların zihinlerini meşgul etmeye devam etmiştir. Özellikle hilafet tartışmaları, iç çekişmeler ve Müslümanların kendi aralarındaki mücadeleler kader ile ilgili soruların yoğun olarak sorulduğu dönemler olarak söylenebilir.Kur'an'da insanın özgürlüğü ve sorumluluğunu sınırlayan, insanı kaderine mecbur eder tarzda yorumlanabilecek ayetlerin mevcudiyetinin yanında; insan özgürlüğü ve sorumluluğunu destekleyen insanın kendi kaderini belirlemesinde etkili olduğunu vurgulayan ayetlerin mevcudiyeti de söz konusudur.Kader konusunda İslam düşünce sisteminde üç temel fikrin var olduğunu söyleyebiliriz. Cebriyyenin temsilcisi olduğu görüş insanı kaderi konusunda tamamen pasif bir duruma düşürerek sorumluluğuna halel getiren görüştür. Mutezile'nin öncülüğünü yaptığı ikinci görüşe bakıldığında ise Allah'ın iradesine ve yaratma sıfatına halel getirecek kadar insana özgürlük verilmektedir. Bu iki uç fikri uzlaştırarak hem insanı pasif bir duruma düşmekten kurtarmaya çalışan hem de Allah'ın herhangi bir sıfatına halel getirmeme gayreti içinde olan Ehl-i Sünnet'i sayabiliriz. Bu çalışmada bu konular genişçe ele alınmaya çalışılmıştır.

Abstract:
This study deals with the issue of predestination in the context of the attributes of Allah. The key theme of the study is composed of the question that to what extent Allah and man are effective on man?s predestination.Since the ancient times, people have always been keen on searching the subjects such as how free a man is on his own doings and what factors affect man?s doings. In Islam, the subject of predestination has always preoccupied Muslims since the Prophet Muhammad. Historically, questions on this subject were quite often asked particularly during the discussions on the issue of caliphate and the times of political conflicts among Muslims.In the Qur?an, there are some verses that can be interpreted as limiting the man?s freedom and responsibility and inflicting predestination on man. But there are also some other verses pointing out the effectiveness of man on his predestination and emphasizing the freedom and responsibility of man.In the history of Islamic thought, there have existed three main schools on the issue of predestination. The first school, represented by Jabriyyah, has considered man completely a submissive creature and not ascribed any responsibility. The second school, mostly promoted by Mu?tazilah, has broadened the freedom of man to a great extent and accordingly put some limits on the will of Allah and His attribute of creating. The last school which is upheld by Ahl al-Sunnah stands in the middle of these opposing views. While it tries to avoid describing man as a totally submissive creature, it also denies any restriction on Allah?s attributes. This study aims to examine such subjects broadly.