Küresel krizler bağlamında COVİD-19 krizinin Borsa İstanbul üzerine etkileri
The effects of the COVID-19 crisis on Borsa Istanbul in the context of global crises
Yazar: ASYA ÖKTEN
Danışman: DOÇ. DR. SERTAÇ HOPOĞLU
İskenderun Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ekonomi Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance

Özet:
Tarih boyunca çeşitli salgınlar ile karşı karşıya kalan insanoğlu, 21. Yüzyılda da birçok
salgınla mücadele etmek zorunda kalmıştır. 2019 Aralık ayında Çin'in Wuhan kentinde
ortaya çıkan Covid-19 salgını küresel dünyada yaşamı durma noktasına getirmiştir. Hayatın
her alanında etkili olan salgın, ekonomide de büyük yıkımlar yaşanmasına neden olmuştur.
Bu çalışma da Covid-19'un borsa üzerine etkilerini incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın
ana fikri Covid-19 vaka sayılarındaki değişimin BIST30 hisselerinin değerindeki değişime
nedeni olduğudur. Salgının borsaya etkileri incelenirken Bağımlı değişken olarak Borsa
İstanbul'da en fazla işlem gören 30 şirket ile bağımsız değişken olarak Covid-19 vaka
sayıları analiz edilmiştir. Analizin ilk aşamasında değişkenler arasındaki birim kök olup
olmadığını incelemek için Augmented Dickey-Fuller ve Phillips-Perron testleri
kullanılmıştır. Analizin ikinci aşamasında ise bağımlı değişken ve bağımsız değişken
arasındaki nedenselliği incelemek için Granger Nedensellik Testi ile Toda-Yamamoto
Nedensellik Testi uygulanmıştır. Yapılan analiz sonucunda değişkenlerin haftalık yüzdelik
değişimleri arasında nedensellik bulunamadığı sonucuna varılmıştır. Elde edilen sonuca
karşılık, değişkenlerin haftalık ortalamaları alınarak tekrar aynı analiz yöntemleri
uygulanmıştır. İkinci analiz sonucunda Covid-19 vaka sayısının BIST30'un Granger nedeni
olduğuna varılmıştır.

Abstract:
Mankind, who has faced various epidemics throughout the history of humanity, has had to
struggle with many epidemics in the 21st century. The Covid-19 epidemic, which emerged
in Wuhan, China in December 2019, brought life to a standstill in the global world. The
epidemic, which is effective in all areas of life, has also caused great destruction in the
economy. In this study, it is aimed to examine the effects of Covid-19 on the stock market.
The main idea of the study is that the increase in the number of Covid-19 cases caused the
change in the value of BIST30 shares. While examining the effects of the epidemic on the
stock market, the 30 companies that are traded the most in Borsa Istanbul as a dependent
variable and the number of Covid-19 cases as an independent variable were analyzed. In the
first stage of the analysis, Augmented Dickey-Fuller and Phillips-Perron tests were used to
examine whether there was a unit root between the variables. In the second stage of the
analysis, the Granger Causality Test and the Toda-Yamamoto Causality Test were applied
to examine the causality between the dependent variable and the independent variable. As a
result of the analysis, it was concluded that there was no causality between the weekly
percentage changes of the variables. In response to the result obtained, the weekly averages
of the variables were taken and the same analysis methods were applied again. As a result
of the second analysis, it was concluded that the number of Covid-19 cases was the Granger
cause of BIST30.