Ortadoğu ülkelerine yaşanan erkek göçlerinin aileye ve ailedeki kadının rollerine etkileri: Hatay örneği üzerinden bir değerlendirme
The effects of male migration to Middle Eastern countries on the family and the roles of women in the family: An evaluation based on the Hatay example
Yazar: SEYRAN ABACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADİR ŞAHİN
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile içi roller = Family roles ; Erkekler = Men ; Geride kalanlar sendromu = Survivor syndrome ; Göçler = Migrations ; Hatay = Hatay ; Kadınlar = Women ; Orta Doğu ülkeleri = Middle eastern countries ; Uluslararası göç = International migration ; İş gücü göçü = Labour migration

Özet:
Küreselleşmenin etkisiyle, uluslararası işgücü göçü giderek daha da önemli bir
hale gelmektedir. Türkiye'de özellikle son zamanlarda yaşanan "işsizlik" artışı, yurt
dışında çalışma konusunu giderek bir umuda ve hatta artan bir beklentiye
dönüştürmektedir. Türkiye'deki erkek egemen toplumsal yapı uluslararası işgücü
göçünde erkek cinsiyetini öne çıkarmakta ve bunun doğal sonucu olarak da kadına
geride kalan statüsü yüklemektedir. Hatay ilinden Ortadoğu ülkelerine çalışmak
amacıyla giden erkekler, ailelerini yanlarına almamayı tercih etmektedirler. Bunun en
temel nedeni Türkiye'nin Ortadoğu ülkelerine göre daha yüksek bir sosyo-kültürel
yapıya sahip olmasından kaynaklanmaktadır. Böylesi bir ulus aşırı göç deneyimi ise
karşımıza "geride kalan kadın" gerçeğini çıkarmaktadır. Bu durum Ortadoğu'ya emek
göçü deneyimini yaşayan ailenin, yarı parçalanmış aile yaşamı sürdürmesine neden
olmaktadır. Yaşananlar temelde ailedeki kadının rollerinin ve sorumluluk alanlarının
büyük değişimler yaşamasına neden olmaktadır. Bir bakıma emek göçünün
görünürdeki nitelikleri erkek merkezli olsa da etkilerinin merkezi koşulları ise kadın
etrafında şekillenmektedir.
Bu araştırmanın amacı ortaya çıkan koşulların, kadının yaşanan göçe dayalı
olarak değişen rollerinin onun aile eksenindeki görev ve sorumluluklarını nasıl
etkilediğini ortaya koymaktır. Ortaya konulan çalışma, Hatay ilinde yaşayan ve eşi
Ortadoğu ülkelerinden birine çalışmak amacıyla göç eden ve hala orada çalışmaya
devam eden kadınlarla gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın konusu ve ortaya çıkan bulgular açısından, çalışmanın "göçteki
kadın" sorunsalına önemli katkılar sunacağı ümidini taşımaktayız. Çalışma
kapsamında merkeze konulan "göçteki geride kalış" biçimi, bir bakıma göç
sosyolojisine dair merceğin "hareketlilik eksenine" değil, bilakis "hareketsizlik
eksenine" (yani göçe katılmayanlara) çevrilmesinin kaygısını taşımaktadır. Bu açıdan
çalışmamızın göçe dair bakışları ve irdeleme biçimlerine farklı türden orjinler
kazandıracağı yönünde beklentimiz büyüktür.
Anahtar Kelimeler: Göç, Kadın, Geride kalmak, Uluslararası emek göçü, Aile

Abstract:
İnternational labor migration is becoming more and more important with the
effect of globalization. The recent increase in unemployment is turning the issue of
working abroad into a hope and even an increasing expectation in Turkey. The maledominated social structure in Turkey highlights the male gender in international labor
migration, and as a natural consequence, imposes the lagging status on women. Men
who go to Middle East countries from Hatay to work prefer not to take their families
with them. The main reason is that Turkey has a higher socio-cultural structure than
the Middle East countries. Such an experience of transnational migration reveals the
reality of "the woman left behind". This situation causes the family, which has
experienced labor migration to the Middle East, to lead a half-broken family life. The
experiences basically cause major changes in the roles and responsibilities of women
in the family. In a way, although the apparent characteristics of labor migration are
male-centered, the central conditions of its effects are shaped around women.
The aim of this research is to reveal how the emerging conditions and the
changing roles of women based on migration affect her duties and responsibilities in
the family axis. The study was carried out with women living in the province of Hatay,
whose husbands immigrated to one of the Middle Eastern countries to work and still
continue to work there.
In terms of the subject of the research and the findings, we hope that the study
will make important contributions to the problem of "women in migration". The
"staying behind in immigration" form which is put in the center within the scope of the
study, in a way carries the concern of turning the lens of the sociology of migration not
on the "mobility axis" but on the "inactivity axis" (ie those who do not participate in
immigration). In this respect, we have a great expectation that our study will bring
different kinds of origins to the perspectives and ways of examining migration.
Keywords: Migration, Women, Staying behind, International labor migration, Family