Anne ve yetişkin çocukların erken dönem uyumsuz şemaları arasındaki ilişkinin kişilik özellikleri ve savunma stilleri bakımından incelenmesi
An examination of the relationship between early maladaptive schemas of mother and their adult children in terms of personality traits and defense mechanisms
Yazar: ZİŞAN ŞAROĞLU
Danışman: PROF. DR. GAYE SALTUKOĞLU
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bireyi yaşamı boyunca etkileyen ve olumsuz çocukluk deneyimleriyle ilişkili 
olan erken dönem uyumsuz şemalar, çeşitli faktörler aracılığıyla bir sonraki kuşağa 
aktarılabilmektedir. Araştırmanın amacı, annelerin ve yetişkin çocuklarının erken 
dönem uyumsuz şemaları arasındaki ilişkinin yetişkin çocukların kullandıkları
savunma stilleri ve kişilik özellikleri açısından incelenmesidir. Bu amaçla çalışmaya 
159 anne ve 159 çocuk olmak üzere toplamda 318 kişi gönüllülük temeline dayalı
olarak katılım sağlamıştır. Yapılan çalışmada katılımcılara Young Şema Ölçeği, Kısa 
Form 3 (YŞÖ-KF3), Büyük Beş-50 Kişilik Testi, Savunma Biçimleri Testi (SBT-40), 
Bilgilendirilmiş Onam Formu ve Demografik Veri Formu verilmiştir. İstatistiksel 
analizler Sosyal Bilimler için İstatistik Paket Programı (Statistical Program for Social 
Sciences, SPSS 21) kullanılarak yapılmıştır. Savunma mekanizmaları ve kişilik 
özellikleri düzey şeklinde ayrılarak değerlendirilmiştir. Normallik analizi sonrasında 
anne ve yetişkin çocukların erken dönem uyumsuz şemaları arasındaki ilişkinin varlığı
ortaya konulmuştur. Yapılan Bağımlı Örnek t-Testi sonucuna göre, anne ve yetişkin 
çocukların erken dönem uyumsuz şemaları arasındaki benzerlik savunma 
mekanizmaları ve kişilik özellikleri düzeyleri kapsamında incelendiğinde, belirli bazı 
şema alanları için bu benzerliğin farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır

Abstract:
Early maladaptive schemas, which affect the individual throughout his/ her life 
and are associated with negative childhood experiences, can be transferred to the next 
generation through various factors. The aim of the study is to examine the relationship 
between early maladaptive schemas of mothers and their adult children in terms of 
defense styles and personality traits used by adult children. For this purpose, a total of 
318 people, 159 mothers and 159 children, participated in the study on a voluntary 
basis. In the study, participants were given the Young Schema Questionnaire, Short 
Form 3 (YSQ-SF3), The Big Five-50 Personality Questionnaire (B5KT-50-Tr), The 
Defense Style Questionnaire (DSQ), Informed Consent Form and Demographic Data 
Form. Statistical analyzes were performed using the Statistical Program for Social 
Sciences (SPSS 21). Defense mechanisms and personality traits were evaluated by 
dividing them into levels. After the normality analysis, the existence of the relationship 
between the early maladaptive schemas of the mother and adult children was revealed. 
According to the Dependent Sample t-Test result, when the similarity between the 
early maladaptive schemas of mothers and adult children is examined according to the 
levels of defense mechanisms and personality traits, it has been concluded that this 
similarity differs for certain schema domains.