Hemiparezik serebral palside çocukların el kullanım deneyimi anketi'nin Türkçe kültürel adaptasyonu, geçerlilik ve güvenilirliği
Cross-cultural adaptation, validation and reliability of Turkish version of children's hand-use experience questionnaire (CHEQ) for children with hemiparesis serebral palsy
Yazar: MAHSUM EREN
Danışman: DOÇ. DR. GAMZE EKİCİ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: El = Hand ; El tercihi = Hand prefecence ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hemipleji = Hemiplegia ; Serebral palsi = Cerebral palsy ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışma, Çocukların El Kullanım Deneyimi Anketi'nin (ÇEDA) Türkçe'ye uyarlanması, kültürel adaptasyonu, geçerlilik ve güvenilirliğinin araştırılması amacıyla planlandı. Çalışmaya 95 hemiparezik Serebral Palsi tanılı 6-18 yaş arasındaki çocuklar dahil edildi. Çocukların motor fonksiyon düzeyleri Kaba Motor Fonksiyon Sınıflandırma Sistemi (KMFSS), el becerileri sınıflaması El Becerileri Sınıflandırma Sistemi (EBSS), özürlülük dereceleri  Pediatrik Özürlülük Değerlendirme Envanteri (PÖDE) ile, el kullanım deneyimleri ise ÇEDA kullanılarak değerlendirildi. ÇEDA'nın güvenilirlik araştırması için 35 olguya 1 hafta arayla anket tekrar uygulandı. Test-tekrar test güvenilirliği, sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) ile ölçülerek tanımlandı. Anketin ıraksak (divergent) ve yakınsak (convergent) yapı geçerlilikleri, Spearman korelasyon katsayıları EBSS, KMFSS ve PÖDE ile karşılaştırılarak test edildi. Güvenilirlik ise, ICC kullanılarak test edildi ve bu değer 1.00 olarak bulundu. ÇEDA ile belirlenen bağımsız olarak gerçekleştirilen aktivite sayısı ile EBBS ve PEDİ'nin kendine bakım bölümü arasında istatistiksel olarak anlamlı ve iyi korelasyonlu (p=0,001), KMFSS ile ise, istatistiksel olarak anlamlı ancak zayıf korelasyonlu (p=0,001) bir ilişki olduğu bulundu.
Sonuç olarak, ÇEDA'nın Türkçe versiyonu geçerli, güvenilir, kültürel olarak uygun ve kullanılabilir bir ankettir.

Anahtar Kelimeler: Çocukların el kullanım deneyimi anketi, serebral palsi, hemiparezi, geçerlik ve güvenilirlik.

Abstract:
The study was planned to evaluate cross-cultural adaptation, validation and reliability of Children's Hand-use Experience Questionnaire (CHEQ). Ninety-five children between 6 and 18 years of age with hemiparesis were included in this study. Gross Motor Function Classification System (GMFCS) was used to determine their motor levels, Manual Ability Classification System (MACS) was used to determine their manual ability, Pediatric Evaluation of Disability Inventory (PEDI) was used to determine their disability level and Children's Hand-use Experience Questionnaire (CHEQ) was used to determine their hand use ability. Investigating reliability of CHEQ, 35 subjects were evaluated 1 week interval. The test-retest reliability was described by using intra-class correlation coefficient (ICC). Convergent and divergent construct validities were assessed by examining the Spearman's correlation coefficients of the CHEQ compared to MACS and GMFCS and PEDI. Reliability were tested by using ICC and found to be 1.00. The 'activities performed independently' section of the CHEQ had statistically significant and good correlations (p=0,001) with the MACS and the self-care section of the PEDI. It had statistically significant but weak correlation (p=0,001) with the GMFCS.
As a result, The Turkish version of the CHEQ is found to be valid and reliable questionnaire and the cultural adaptation of it is appropriate for Turkish population. 

Key Words: Children's hand-use experience questionnaire, cerebral palsy, hemiparesis, validity and reliability.