KOAH'lı hastalara günlük yaşam aktiviteleri modeli doğrultusunda nanda tanıları, NOC, NIC kullanılarak verilen hemşirelik bakımının değerlendirilmesi
Evaluation of nursing care given to COPD patients using nanda diagnoses, NOC and NIC according to daily life activities model
Yazar: MEYREME AKSOY
Danışman: PROF. REVA BALCI AKPINAR
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik teşhisi = Nursing diagnosis

Özet:
Amaç: Bu araştırma, KOAH'lı hastalara GYA Modeli doğrultusunda NNN bağlantıları kullanılarak verilen hemşirelik bakımının değerlendirilmesi amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Araştırma, randomize kontrollü bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, Ekim 2018- Mayıs 2019 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Göğüs Hastalıkları Kliniği'nde yatarak tedavi gören 170 KOAH hastası oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise, bu evrenden araştırma kriterlerine uyan, araştırmayı kabul eden ve randomize olarak seçilen 40 girişim, 41 kontrol olmak üzere toplam 81 KOAH hastası oluşturdu. Girişim grubu hastalarına hastanede yattıkları sürece hemşirelik bakımı GYA Modeli doğrultusunda NNN bağlantıları kullanılarak verildi. Kontrol grubuna rutin hemşirelik bakımı dışında herhangi bir girişim uygulanmadı. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, mMRC, BBÖ'-A/B, her bir GYA ile ilgili bağımlılık bağımsızlık dizgesi, GYA Veri Toplama Formu, GYA'ni Etkileyen Faktörler Formu ve NOC ölçekleri kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde, aritmetik ortalama, standart sapma, yüzdelik, ki kare, bağımsız gruplarda t testi, bağımlı gruplarda t testi, Mann-whitney U testi ve Wilcoxon testi kullanıldı.
Bulgular: Girişim grubuna alınan hastaların 'Risk Kontrolü: Enfeksiyon Süreci, Düşme Önleme Davranışı, Konfor Durumu, İletişim, Anksiyete Seviyesi, Başetme, Bilgi: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Yönetimi, Öz Yönetim: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı, Yanlızlık Şiddeti, Sağlık Bakım Kararlarına Katılım, Solunum Durumu: Havayolu Açıklığı, Solunum Durumu: Gaz Değişimi, Solunum Durumu, Bağırsak Boşaltımı, Öz Bakım Durumu, Ağız Sağlığı, Aktivite Toleransı, Yorgunluk Seviyesi, Aile Normalleşmesi, Uyku, Kabullenme: Sağlık Durumu' NOC ölçekleri puan ortalamalarında Kontrol grubu hastalarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artış saptandı (p<0.05). Hastaların mMRC son test puan ortalaması girişim grubunda 1.20±0.60 iken, kontrol grubunda 1.73±0.67 olup puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05). Hastaların bağımsızlık düzeyi son test puan ortalamaları gruplar arası karşılaştırıldığında 'Yeme ve İçme', 'Beden Isısının Kontrolü' ve 'Cinselliği İfade Etme' dışında kalan 9 GYA'sinde girişim grubu lehine  istatiksel olarak anlamlı bir  yükselme olduğu belirlendi (p<0.05). Çalışmaya alınan girişim grubundaki hastaların BBÖ-A toplam puan ortalaması 4.06±0.94, BBÖ-B toplam puan ortalaması 3.96±0.97, kontrol grubundaki hastaların  ise BBÖ-A toplam puan ortalaması 3.20±1.23, BBÖ-B toplam puan ortalaması 3.37±1.23 olarak saptandı. Grupların BBÖ- A/B puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05).
Sonuç: KOAH hastalarına GYA Modeli doğrultusunda NNN bağlantıları eşliğinde verilen hemşirelik bakımının hastaların dispne şiddetini, bağımsızlık düzeyini, bireyselleştirilmiş bakım algılarını ve hasta sonuçlarını pozitif yönde etkilediği belirlendi.

Abstract:
Objective: Aim of this study was to evaluate the nursing care given to COPD patients according to DLA model by using NNN connections.
Materials and Methods: This research was conducted as a randomized controlled study. The universe of the research comprised of 170 COPD patients treated in Atatürk University Health Research and Training Center Pulmonary Diseases Clinic between October 2018- May 2019. Sample of the research included a total of 81 KOAH patients, 40 being in intervention and 41 in control group, selected randomly from the universe among patients who met the research criteria and accepted to participate in the research. Intervention group received nursing care by using NNN connections according to the DLA model as long as they were in the hospital. Control group did not receive any additional interventions other than routine nursing care. Introductory Information Form, mMRC, ICS'-A/B, dependency independency system for each DLA, DLA Data Collection Form, DLA Effecting Factors Form and NOC Scale were used to collect data. Arithmetic mean, standard deviation, percentage, Chi-Square, t-test in independent groups, t-test in dependent groups, Mann-whitney U test and Wilcoxon test were used for data analysis.
Results: Risk Control: Infectious Process, Fall Prevention Behavior, Comfort Status, Communication, Anxiety Level, Coming, Knowledge: Chronic Obstructive Pulmonary Disease Management, Self-Management: Chronic Obstructive Pulmonary Disease, Loneliness Severity, Participation in Health Care Decisions, Respiratory Status: Airway Patency, Respiratory Status: Gas Exchange, Respiratory Status, Bowel Elimination, Self-Care Status, Oral Health, Activity Tolerance, Fatigue Level, Family Normalization, Sleep, Acceptance: Health Status' NOC scale score averages of intervention group patients were statistically significantly higher (p<0.05) than those of control group patients'. Patients' mMRC final test score average was 1.20±0.60 in intervention group while it was 1.73±0.67 in control group and the difference between score averages was statistically significant (p<0.05). When the patients' independence level final test score averages were compared between the groups, there was statistically significant increase in intervention group (p<0.05) in 9 DLA excluding 'Eating and Drinking', 'Body Temperature Control'  and 'Expression of Sexuality'. The score averages were determined as 4.06±0.94 for ICS-A and 4.06±0.94 for ICS-B in intervention group patients, while they were 3.20±1.23 for ICS -A and 3.37±1.23 for ICS -B in control group patients. Difference between ICS - A/B score averages in study groups was found to be statistically significant (p<0.05).
Conclusion: It was determined that nursing care given to COPD patients by NNN connections according to the DLA model effect dyspnea severity, independence level, individualized care perception and patient results positively.