Trakeostomi ile taburculuğu planlanan çocukların ebeveynlerine verilen simülasyon temelli eğitim programının, ebeveynlerin bilgi, bakım becerisi ve kaygı düzeylerine etkisi
The effect of the simulation-based education program given to the parents of children who is planned to discharge by tracheostomy on the parents' knowledge, care skills and anxiety levels
Yazar: GÖKÇE AKTUNA
Danışman: DOÇ. DR. SEVCAN ATAY TURAN ; PROF. DR. OĞUZ DURSUN
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-baba = Parents ; Anksiyete = Anxiety ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımının örgütlenmesi = Patient care management ; Hasta eğitimi = Patient education ; Taburcu olmak = Patient discharge ; Trakeostomi = Tracheostomy ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu araştırma 1ay-18 yaş arası ilk kez trakeostomi açılan çocukların ebeveynlerine verilen simülasyon temelli eğitim programının ebeveynlerin bilgi, bakım becerisi ve kaygı düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.

Yöntem: Bu araştırma ön test–son test düzeninde yarı deneysel bir çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, Ocak 2021-Ocak 2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde ilk defa trakeostomi açılan 1ay-18 yaş aralığındaki çocukların ebeveynleri (n=28) oluşturmuştur. Trakeostomi ile taburculuğu planlanan çocukların her iki ebeveynine simülasyon temelli eğitim programı 4 gün süresince uygulanmıştır. Veriler 'Çocuk ve Ebeveyn Tanıtım Formu', 'Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği', 'Trakeostomi Bakımı Beceri Kontrol Listesi', 'Simülasyon Temelli Eğitim Programı Değerlendirme Anketi' ve 'Simülasyona Temelli Eğitim Programı Geribildirim Formu' aracılığıyla toplanmıştır. Veri analizleri SPSS 23.0 paket programında yapılmıştır.

Bulgular: Araştırmada, annelerin trakeostomi bakımı beceri toplam puan ortalamalarının simülasyon mankeni üzerinde, ünitede çocuk üzerinde ve klinikte çocuk üzerinde sırasıyla 125.46±24.12, 105.86±27.04 ve 139.83±8.90 olduğu bulunmuştur. Babaların trakeostomi bakımı beceri toplam puan ortalamaları ise simülasyon mankeni üzerinde, Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde çocuk üzerinde ve ilgili klinikte çocuk üzerinde sırasıyla 125.16±21.44, 101.12±27.20 ve 138.20±10.16 olarak saptanmıştır. Ebeveynlerin simülasyon mankeni üzerinde, Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde çocuk üzerinde ve ilgili klinikte çocuk üzerinde trakeostomi bakımı beceri toplam puan ortalamaları karşılaştırıldığında uygulamalar arasındaki farkın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.001). Eğitime katılan ebeveynlerin eğitim öncesi Durumluk Kaygı Ölçeği toplam puan ortalaması sırası ile 66.21±10.65, 58.57±11.80 olarak saptanmıştır. Eğitim sonrası ebeveynlerin Durumluk Kaygı Ölçeği toplam puan ortalaması ise sırasıyla 34.28±11.69, 32.92±11.23 olarak bulunmuştur. Ebeveynlerin eğitim öncesi ve sonrası Durumluk Kaygı Ölçeği toplam puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p<0.001).
 
Sonuç: Simülasyon temelli eğitim programı ebeveynlerin trakeostomi bilgi, bakım becerilerinin geliştirilmesinde ve kaygı düzeylerine pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı etkisi olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: kaygı, beceri, pediatrik yoğun bakım, simülasyon, trakeostomi

Abstract:
Objective: The aim of this study was to determine the effect of Simulation-Based Education Program on parents knowledge, anxiety and care skill levels, whose children aged 1 month to 18 years, who underwent tracheostomy for the first time.
Material-Method: The study carried out as a quasi-experimental study in the pretest posttest order. Research data collected between January 2021 and January 2022. The sample of the study consisted of parents (n=28) whos children aged 1 month to 18 years, who underwent tracheostomy for the first time in the Pediatric Intensive Care Unit of Akdeniz University Hospital. Simulation-Based Education Program was applied for 4 days to both parents of children who were planned to be discharged with tracheostomy. Data were collected through the "Child and Parent Information Form", "State-Trait Anxiety Scale", "Tracheostomy Care Skill Checklist", 'Simulation-Based Education Program Evaluation Questionnaire' and 'Simulation-Based Education Program Feedback Form'. Data were analyzed using the SPSS 23.0 package program.
Results: The tracheostomy mean total care skill score of the mothers was reported as125.46±24.12 on the simulation model, 105.86±27.04 on the child in the pediatric intensive care unit and 139.83±8.90 on the child in the inpatient service. The mean total care skill score averages of the fathers was determined as 125.16±21.44 on the simulation model, 101.12±27.20 on the child in the pediatric intensive care unit and 138.20±10.16 on the child in the inpatient service. When the mean total care skill score of tracheostomy care skills of the parents were compared in terms of simulation model, on the child in the pediatric intensive care unit and on the child in the inpatient service, a statistically statistically significant difference was found (p<0.001). The  mean total score of pre-educational "State-Trait Anxiety Scale" of the parents who attended the training was determined as 66.21±10.65 for the mothers and 58.57±11.80 for the fathers, respectively. After the training, the mean total score of "State-Trait Anxiety Scale" was found to be 34.28±11.69 for the mothers and 32.92±11.23 for the fathers, respectively. When the parents mean "State Anxiety Scale" total skill score was evaluated in terms of pre- and post-education, a statistically significant difference was found (p<0.001). 
Conclusion: It was determined that simulation-based education program had a statistically significant positive effect on the development of tracheostomy care skills of parents and their anxiety levels.

Key words: anxiety, pediatric intensive care, simulation, skill, tracheostomy