Güney marmara çeltik alanlarında çeltik yanıklık hastalığının (Pyricularia oryzae Cavara) yaygınlık ve yakalanma oranları ile hastalık şiddetinin belirlenmesi
Studies on the prevalence, incidence and severity of rice blast disease (Pyricularia oryzae Cavara)in the south marmara region
Yazar: AHMET ELMACI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEDİM ÇETİNKAYA
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma 2011?2012 yılları arasında Güney Marmara çeltik alanlarındaki çeltik yanıklık hastalığının (Pyricularia oryzae Cavara) yaygınlık ve yakalanma oranları ile hastalık şiddetinin belirlenmesi amacı ile yürütülmüştür. Güney Marmara da ?Osmancık? ve ?Baldo? çeşidi çeltik ekiminin yaygın olarak yapıldığı Çanakkale, Balıkesir ve Bursa illerinden 40 tarla gezilmiş ve değerlendirmeye alınmıştır.Değerlendirmeler 3 farklı gelişim döneminde (fide (BBCH 12-13), sapa kalkma (BBCH 32-39) ve olgunlaşma (BBCH 83-89)) yapılmış ve araştırma parametreleri doğrudan saha çalışmaları sırasında elde edilmiştir. Simptomatolojik olarak şüpheli durumlarda tarladan yaprak ve başak örnekleri alınmıştır. Bu numuneler Blotter yöntemi ile kültüre alınmış ve sporulasyona geçen hastalık etmeni mikroskobik olarak tanılanmıştır.Sonuçlar göstermektedir ki çeltik yanıklık hastalığı Güney Marmara çeltik alanlarında önemli fitopatolojik bir sorundur. Hastalığın yaygınlık oranı fide dönemi hariç % 100 iken incelenen tarlalarda fide, sapa kalkma ve olgunlaşma dönemleri arasında hastalığa yakalanma ve hastalık şiddeti açısından fark bulunmuştur.Ayrıca Güney Marmara da hâkim olarak yetiştiriciliği yapılan Osmancık ve Baldo çeltik çeşitlerinin hastalığa farklı düzeylerde yakalandığı, Baldo çeşidinin Osmancık çeşidine göre hastalığa daha duyarlı olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This study was conducted by surveys to determine the prevalence, incidence and severity of rice blast disease (Pyricularia oryzae Cavara) in the South Marmara region, Turkey between 2011-2012. Totally 40 fields in provinces Çanakkale, Balıkesir and Bursa, where rice varieties ?Osmancık? and ?Baldo? intensively cultivated, were visited and evaluated.The surveys were done in three different growth stages, namely seedling phase (BBCH 12-13), stem elongation (BBCH 32-39) and ripening (BBCH 83-89) of rice plants and the research parameters were directly obtained during the field studies. In case of uncertain symptoms, leave and spica samples were taken and the samples were cultured by Blotter method and the identification of the pathogen was revealed microscopically by its typical spores.The results have shown that rice blast disease is a significant phytopathological problem for rice cultivation in the South Marmara region. While disease prevalence was %100 except the seedling stage in all the visited fields, the parameters in terms of disease incidence and disease severity were found to be different in the seedling, stem elongation and ripening periods between the cultivation areas.It was also determined that the rice varieties Baldo and Osmancık were infected at different levels and Baldo was observed to be more sensitive to rice blast than Osmancık variety.