Aççana Höyük'te (Alalakh) 2006-2011 yıllarında bulunan Nuzi çanak çömleği
Nuzi ware from Aççana Höyük (Alalakh) found between 2006-2011
Yazar: NURETTİN BATARAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EKİN KOZAL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Amik ovası = Amik plain ; Aççana Höyük = Aççana Tumulus ; Geç Tunç Çağı = Late Bronze Age ; Mittanniler = Mittanies ; Yukarı Mezopotamya = Upper Mesopotamia ; Çanak = Pottery ; Çömlek = Pot

Özet:
Nuzi çanak çömleği, Geç Tunç Çağı'nda Mitanni kültürünün bir parçası olarak ortaya çıkan ve geniş bir Coğrafya'da görülen sanatsal içeriğe sahip önemli bir kültürel mirastır. Bu kültürel miras, Mitanni Krallığı'nın güçlenmesi ve geniş bir alanda hüküm sürmesi ile birlikte yeni bir boyut kazanmıştır. Özellikle kara-deniz ticaretinin yoğun olduğu bir dönemde birçok farklı kültürlere ait değerlerin kaynaşması kaçınılmaz olmuştur. Bu anlamda Nuzi çanak çömleğinin batıda bulunduğu en önemli yerleşim olan Aççana Höyük/Alalakh, coğrafi konumunun sağladığı avantaj ile Nuzi çanak çömleğinin oluşumunda önemli bir role sahiptir. Başlangıçta Habur Deltası'ndan yayılım gösterdiğine inanılan Nuzi çanak çömleği yerel yapım sürecine geçildiği, özellikle Aççana Höyük/Alalakh örneklerinden bilinmektedir.Nuzi çanak çömleği, kendine özgü form, boyama ve bezeme içeriği ile kolaylıkla tanınmaktadır. Özellikle bezeme alanında farklı geometrik tasarımlar, bitkisel öğeler ve çeşitli hayvan figürleri ile betimlenen zengin bir kompozisyon içeriğine sahiptir. Bu kompozisyon Mısır, Mezopotamya, Levant ve Ege kültürlerine ait değerlerin bir araya getirilerek sentez bir kavram oluşturulması anlayışıdır. Bu sentezin en belirgin örneklerini barındıran Aççana Höyük/Alalakh kendine özgü betimleme anlayışı ile diğer yerleşimlerden ayrılmaktadır. Çalışmamızda, Aççana Höyük'te görülen geç dönem Nuzi çanak çömleklerinin yerel yapım olduğu düşüncesi, yapılan analiz sonuçları ile desteklenmektedir. Hiç şüphesiz Aççana Höyük'te yeni bir boyut kazanan Nuzi çanak çömleğinin ?Atchana Ware? olarak adlandırılması yanlış bir düşünce olmayacaktır.

Abstract:
Nuzi Ware is part of cultural heritage with artistic taste that appears as part of Mitannian culture in the Late Bronze Age. In its developmental stages it reflects a different perspective when the Mitannian Empire gained power and extended its territory. In particular, there was an increase in the cross-cultural relations and trade that used both land and sea routes. Aççana Höyük/Alalakh plays an important role in its development due its strategic location as it is most important site that yields Nuzi Ware in the west. Previously, it was believed that Nuzi Ware?s distribution was restricted to the Habur Delta, However, it was produced locally at other regions as the case of Aççana Höyük/Alalakh demonstrates clearly.Nuzi was can easily be distinguished by its distinctive forms, painted surface and motives. Especially it has a rich compositional value with various geometric motives, floral elements and different animal figures. This composition reflects a synthesis of different elements from Egypt, Mesopotamia, the Levant and the Aegean. Aççana Höyük/Alalakh renders the synthesis in it owl local way. Stylistic analysis points to local production, which is supported by chemical and geological clay analysis. Therefore, it won?t be wrong to name Nuzi ware at Aççana Höyük as ?Aççana Ware?.