ABD'nin Suriye'deki vekâlet savaşı politikasının Türkiye'nin askerî güvenliğine etkileri
The effects of US proxy war policy in Syria on Türkiye's military security
Yazar: BİNNUR AKINCI
Danışman: DR. BEGÜM ÇARDAK
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Uluslararası Güvenlik ve Terörizm Anabilim Dalı / Güvenlik Bilimleri ve Uygulamaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Güvenlik = Security ; Güvenlik yönetimi = Security management ; Güvenlikleştirme = Securitization ; Güvenliksizleştirme = Desecuritization ; Ortak Dış Siyaset ve Güvenlik Politikası = Common Foreign Policy and Security Policy

Özet:
Bu tezin amacı, Suriye iç savaşı sürecinde ABD'nin çatışmaya dâhil olmak için vekil olarak tayin ettiği terör örgütlerinin Türkiye'nin askerî güvenliğine etkilerini araştırmak için ABD ve Türkiye tarafndan ortaya koyulan söylemlerin analizini yapmaktır. Bu analizi yapabilmek için içerik ve söylem analizi yöntemleri birlikte kullanılmıştır. 2011-2019 yılları arasında Türk ve ABD'li üst düzey yetkililerin basın açıklamalarına başvurulmuştur. 2011 yılı, Suriye'de iç savaşın başladığı yıl olması bakımından başlangıç olarak seçilmiş; 2019 yılı ise Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyine düzenlediği üçüncü harekâtın bittiği yıl olduğu için bitiş noktası olarak alınmıştır. Konuya dair içerikler, ilgili yıllardaki arşiv dokümanlarına açık kaynaktan erişilebilen ulusal yayın organlarından tespit edilerek toplanmış ve bu içeriklerde yetkililerin söylemleri tespit edilmiştir. ABD'nin Suriye'deki DEAŞ/IŞİD tehdidinin bertaraf edilmesi üzerinden kurguladığı vekâlet politikası söylemleri ile Türkiye'nin, müttefikinin takındığı bu tutum karşısında kendi ulusal güvenliğine yönelen tehdidi ortaya koyduğu söylemleri karşılıklı olarak incelenmiştir. Seçilen yıllar aralığında her iki ülkenin de yıllara göre üzerinde en çok durduğu konuları belirleyebilmek için en çok kullanılan, kesişen ve ayrışan anahtar kelimeleri gösteren bir tablo oluşturulmuştur. Bu anahtar kelimeler üzerinden içerik ve söylem analizleri yapılmaya çalışılmıştır. Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, tezin temel kavramı olan vekâlet savaşının tanımına dair detaylı bilgilere yer verilmiştir. Vekâlet savaşı içerisinde kullanılan aktörler, bu yöntemin devletler ve devlet dışı aktörler tarafından tercih edilme sebepleri, avantaj ve dezavantajları anlatılmış; akabinde vekâlet savaşlarının Antik çağlardan itibaren tarihsel süreç içerisinde nasıl kullanıldığına değinilmiştir. İkinci bölüm, vekâlet savaşının ortaya çıkışı, tarafları, gerekçeleri ve işleyiş biçimine ilişkin modellemelerin oluşturulduğu, daha teknik bir nitelik taşımaktadır. Üçüncü bölümde, Arap Baharı hareketinin Suriye'de yarattığı çatışma ve istikrarsızlık ortamına müdahil olmak için ABD'nin seçtiği vekil kullanımı politikasına, Orta Doğu'nun tarihi, kültürel ve siyasi dinamiklerine yer verilmiş; ABD'nin Suriye'deki vekil kullanımını açılayabilmek için, son yirmi yıldaki Amerikan yönetimlerinin Orta Doğu'ya yönelik askerî politikalarından söz edilmiştir. Tezin son bölümünde ise, Türkiye'nin NATO mütetfiki ABD'nin, Türkiye'nin güney sınırındaki terör örgütlerini vekil olarak kullanmasının Türkiye'nin askerî güvenliğine etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Nihayetinde, tezin iki temel varsayımının doğrulandığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmanın, Türkiye'nin farklı bölgelerde ABD ve iş birliği içinde olduğu diğer ülkeler tarafından vekâlet savaşı yönteminin kullanılmasının Türkiye'nin ulusal ve askerî güvenliğine etkilerine dair müteakip çalışmalara kapı aralaması bakımından önem teşkil ettiği değerlendirilmektedir.

Abstract:
The aim of this thesis is to analyze the discourses put forward by the USA and Türkiye in order to investigate the effects of the terrorist organizations that the USA appointed as a proxy to be included in the conflict during the Syrian civil war on Türkiye's military security. To make this analysis, content and discourse analysis methods were used together. Turkish and US senior authorities' press statements between 2011 and 2019 were consulted. 2011 was chosen as the beginning of the civil war in Syria; 2019 was taken as the end point because it was the year when Türkiye's third operation in northern Syria ended. Contents on the subject were collected from national media organs whose archive documents of the relevant years were accessible from open source, and the discourses of the authorities were identified in these contents. The USA's proxy policy discourses based on eliminating DAESH/ISIS threat in Syria and Türkiye's discourses presenting the threat to its own national security towards this attitude of her ally have been examined comparatively. A table showing the most used, intersecting, and diverging keywords was created in order to determine the topics that both countries mostly emphasized in the specified years range. Discourse and content analysis have been tried to be made through these keywords. This study consists of four parts: In the first chapter, detailed information is given about the definition of proxy war, which is the basic concept of the thesis. The actors used in the proxy war, the reasons why this method is preferred by states and non-state actors, advantages and disadvantages are explained; subsequently, how proxy wars have been used in the historical process since ancient times are mentioned. The second chapter has a more technical characteristic, in which models of the emergence of proxy war, its parties, reasons and the way it works are created. In the third part, the policy of using proxies chosen by the USA to intervene in the conflict and instability environment created by the Arab Spring movement in Syria, and the historical, cultural, and political dynamics of the Middle East are discussed. In order to explain the recent use of proxies by the USA in Syria, the military policies of the American administrations towards the Middle East in the last twenty years have been mentioned. In the last chapter of the thesis, the effects of Türkiye's NATO ally, the USA's benefiting from terrorist organizations on her southern border as proxies on Turkiye's military security are tried to be examined. In conclusion, the two basic assumptions of the thesis are confirmed. This study is considered as important in terms of opening door to subsequent studies on the effects of proxy warfare usage by the USA and other countries in different regions, which Türkiye are in cooperation, on Türkiye's national and military security.