'Benim de sesim var' programının otizmli çocukların dil gelişimi ve anne - babaların yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin incelenmesi
The examination of the impacts of 'beni̇m de sesi̇m var' program on language development of children with autism spectrum disorders, and their parents' quality of life
Yazar: YASEMİN KÜÇÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTAN GÖRGÜ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-çocuk sağlığı = Maternal-child health ; Dil gelişimi = Language development ; Dilsel iletişim = Lingual communication ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İletişim = Communication

Özet:
Bu araştırmanın amacı; alternatif ve destekleyici iletişim programlarından birisi olan "Benim De Sesim Var" programının 2-7 yaş arası otizm tanılı çocukların dil gelişimi, otizm dereceleri ve çocukların annelerinin aile yaşam kalitesine etkisini ölçmektir. Araştırma ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel tasarımda olup, deney grubunda 13 kontrol grubunda 12 çocuk ve 25 anneden oluşmuştur. Araştırma İstanbul ilinde bir rehabilitasyon merkezinde yürütülmüştür.
Araştırmada çocukların dil gelişimi Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi, otizm dereceleri Çocukluk Otizmi Değerlendirme Ölçeği'yle,  annelerin yaşam kalitesi ise Otizmde Aile Yaşam Kalitesi Ölçeği ile ölçülmüştür.  Uygulama toplam 16 hafta sürmüştür. Veriler SPSS.22 programında çözümlenmiştir. Çalışma verileri değerlendirilirken non-parametrik testler kullanılmıştır. Grup içi değerlendirmeler Mann- Whitney U testi ile gruplar arası karşılaştırmalar ise Wilcoxon İşaretli Sıra Testi ile yapılmıştır. Anlamlılık bütün değerler için p<0,05 düzeylerinde değerlendirilmiştir.
Çalışma sonunda deney grubu kendi içerisinde dil gelişimi ve otizm derecesi açısından ilerleme gösterirken annelerin yaşam kalitesi açısından bir farklılık görülmemiştir. Gruplar arası karşılaştırmada ise deney grubu ile kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır.  Sonuçlar literatür çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
This research aims to investigate the impacts of "Benim de sesim var" program, one of the alternative and supportive communication programs, on language development of children diagnosed with Autism Spectrum Disorders between the ages 2 and 7, children's severity of autism, and their mothers' quality of life. As research design, a quasi-experimental pretest-posttest design with control group was used with the participation of 13 children in experimental group, 12 children in control group and 25 mothers. The research was conducted in a rehabilitation centre in İstanbul.
In the research, language development was measured via Turkish adaptation of Test of Early Language Development, severity of autism via Turkish version of Childhood Autism Rating Scale, and mothers' quality of life via Turkish form of Quality of Life in Autism Questionnaire-Parent Version. The implementation of the program lasted for 16 weeks. The data were analysed with SPSS.22 software. During analysis non-parametric methods were employed. Mann-Whitney U test was used in comparisons between groups and Wilcoxon test for in-group comparisons. The p value was accepted as 0.05 in all analysis. 
The results of the study revealed that the experimental group showed a significant improvement in language development and severity of autism (decreased scores on Childhood Autism Rating Scale), whereas mothers' quality of life did not show any significant difference. There was no statistically significant difference between the experimental group and the control group. Results were discussed in the light of the literature.