(9-12 yaş) dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı almış ve tanı almamış çocukların annelerinin tutumlarının ve kaygı durumlarının çocuklardaki benlik algısına etkisi
The effects of the attitude and anxiety state of the mothers of the children who are aged between 9 and 12 and diagnosed with hyperactivity and attention deficit disorder and who are not diagnosed with such disorder on the self-perception of the children
Yazar: AYŞE BEDEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anne davranışı = Mother behavior ; Anneler = Mothers ; Benlik saygısı = Self esteem ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level

Özet:
Son yıllarda en çok araştırılan konulardan biri olan Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu çok sık görülmekle beraber istatistiklere pek yansımamaktadır. Nedenleri hala araştırılmakta ve ilaç tedavisi ile birlikte destekleyici tedavi yöntemlerinin olumlu sonuç verdiği kesinlik kazanmıştır.Bazen bu soruna eşlik eden diğer hastalıkların varlığı, tanı koyma ve tedavi yöntemlerinde zorluklara neden olmaktadır. Ayırıcı iyi bir tanı ile iyi bir tedavi süreci başlayabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, toplum içindeki DEHB tanılı çocukların yaşamlarına devam edecekleri şekilde oluşturdukları benlik algısı ve bu benliği etkileyen faktörler arasında anne babaların tutumları ve kaygı durumlarının etki alanını belirlemektir.
Çalışmaya, Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi' ne başvuran ve DSM-V ölçütlerine göre DEHB tanısı alan 38 çocuk ve Gülbağ Selim Sırrı Tarcan İlkokulu'ndaki DEHB tanısı almamış 67 çocuk alınmıştır. Bu çalışmada Kişisel bilgi formu başta olmak üzere Aile ve Çocuk Yetiştirme Tutumu Ölçeği, Piers Harris Özkavram Ölçeği, Conners Ebeveyn ve Öğretmen Değerlendirme Ölçeği, Güçler ve Güçlükler Anketi, Beck Anksiyete Ölçeği ile yapılmıştır.
DEHB tanılı çocuklarda, anne baba tutumlarının benlik algısına etkisi arasında ilişki bulunamamıştır. DEHB tanılı çocuklarda normal çocuklara göre benlik düzeyi daha yüksek çıkmıştır. Ayrıca literatürde olduğu gibi erkek çocuklarda kız çocuklarına nazaran DEHB tanısının daha fazla görüldüğü tesbit edilmiştir. DEHB tanılı çocukların anne babaların kaygı durumlarının da daha düşük seviyede olduğu görülmüştür.
Çalışmada, DEHB tanısı alan çocukların (ilaç tedavisi gören DEHB tanılı çocuklar) benlik düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. Anne baba tutumları ile DEHB tanılı çocukların benlik algısı arasında ilişki bulunamasa da çok zayıf düzeyde aşırı baskıcı anne baba tutumlarının etkisi görülmektedir.
Ebeveyn, eğitim kurumu ve doktordan meydana gelen bir ekibin ortak hareketi bu çocuklara yardım etmek açısından mühimdir. Kimi ilaçlar çocukların büyük bir kısmına yardım ederken; kimi çocuklara ise ekstra bir eğitim gerekebilmektedir. Bu açıdan iş birliğinin önemi üzerinde durulmalıdır. Daha çok eğitim kurumlarında farkedilen bu bozukluk eğitimciler tarafından iyi gözlemlenerek değerlendirilmeye tabi tutulmalı ve aile ile doğru ve açıklayıcı iletişim kurularak doğru sağlık kurumlarına ve merkezlerine yönlendirilmelidir.
Sağlık ve eğitim bakanlıklarının iş birliği içerisinde olup bu konuda ciddi araştırmalar yapması gerekmektedir. Özellikle doğru verilere ulaşmak maçıyla özenle ve hassas çalışılması ve güvenilir bir araştırma kapsamında olması son derece önemlidir. Daha sonra elde edilen veriler sonucunda okullardaki eğitim sisteminin ve uygulanan özel eğitim programlarının tekrar gözden geçirilip yeniden düzenlenmesi doğru ve daha gerçekçi bir yaklaşımdır.

Abstract:
Although Attention Deficit and Hyperactivity Disorder is one of the most studied and researched subjects in recent years, and the problem is quite common, the statistics fail to reflect the situation. The reasons for this disorder are still being investigated, but it became definite that drug treatment together with supplementary treatment methods gives positive results. Sometimes the existence of other diseases seen together with this problem, create difficulties in diagnosing and treatment methods. A good treatment process starts only after a good diagnose. The aim of this study is to determine the effects of the anxiety state and attitude of the parents of the children who are diagnosed with ADHD affecting the self-perception of these children as one the factors affecting the said self-image.
The study comprises of 38 children who applied to the Bezmialem Vakif Univesity Hospital and diagnosed with the ADHD in accordance with the DSM-V criteria (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, fifth edition), and 67 children attending Selim Sirri Tarcan Primary School who are also diagnosed with the ADHD. This study used especially personal information form and also Family and child rearing attitude scale, Piers Harris children's self-concept scale, Conners Parents and Teachers Assessment Scale, strengths and difficulties questionnaire and Beck Anxiety Scale.
No relation is found between the parent's attitude and self-perception of the children diagnosed with the ADHD. The self-perception level of the children diagnosed with the ADHD is seen higher compared to normal children. It is identified that the ADHD is more common in boys compared to girls as the literature suggests. It is also seen that anxiety level of the parents of the children diagnosed with ADHD is lower.
In this study, it is seen that the self-perception level of the children diagnosed with AHDH (the ones given medication) is quite high. Even though no relation is found between the parent's attitude and the self-perception of the children diagnosed with AHDH, the effects of extremely oppressive parent attitude are observed, though being quite weakly.
The cooperation of the team consisting of the parent, the education institution and the doctor is important to help these children.  Some drugs help the majority of the children, while some children need also an extra training. In this respect the cooperation is vital. This disorder is usually first identified mainly in the education institutions, the teachers should observe and assess the situation very carefully and communicate with the family in a correct and explanatory manner in order to send the children to health centers and relevant institutions. 
The health centers should inform the families correctly and help them to identify the correct treatment methods, which facilitates to get the positive results. 
The ministry of health and ministry of education must act together to conduct serious research on this subject. Working sensitively on getting the correct data and being in the scope of a reliable research is very important. By using the findings come up with, it would be a realistic and true approach to review and re-organize the applied special training programs and trainings systems at schools.