Kutadgu Bilig'deki alıntı sözlerin incelemesi
Review of the borrowings in Kutadgu Bilig
Yazar: NUR İNCETAHTACI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT CERİTOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Alıntı = Quotation ; Alıntı sözler = Loan words ; Edebiyat = Literature ; Kutadgu Bilig = Kutadgu Bilig ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yusuf Has Hacib = Yusuf Has Hacib

Özet:
Bu çalışmada ?alıntı söz? kavramı üzerinde durulmuş, bir milletin hangi sebeplerle ve hangi koşullar altında kendi dilline söz alıntılandığına dair bilgi verilmiştir. Bunun yanı sıra Karahanlı Devleti Türk-İslam Edebiyatının temsilcisi Yusuf Has Hacip'in Kutadgu Bilig adlı eserindeki alıntı sözler incelenmiş, Türk tarihinde ilk Müslüman Türk devleti olarak bilinen Karahanlılar dönemine ve dönemin anlayışına, İslam dininden ve kültüründen nasıl etkilendiğine dair bilgi vermek amaçlanmıştır.Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, yani giriş bölümünde incelemesini yaptığımız eserin yazarı ve eserleri hakkında, çalışmaya konu olan Kutadgu Bilig adlı eser hakkında bilgi verilmiştir. Aynı bölümde çalışmada ?alıntı söz? kavramı ve sınıflandırılması üzerinde durulmuş, ikinci bölümde ise çalışma hazırlarken faydalanılan kaynakların kısa özeti verilmiştir. Üçüncü bölümde, çalışmaya konu olan Kutadgu Bilig incelenirken kullanılan yöntem belirtilmiştir. Dördüncü bölüm ?Bulgular ve Tartışma? adını taşımaktadır. Bu bölümde eserde incelenen alıntı sözler tespit edilip, sözlerin metindeki anlamları belirlenmiştir. Kelimelerin hangi dilden alıntılandığı ve söz türü olarak hangi sınıfa girdikleri hakkında bilgi verilmiş, alıntıların anlamsal özellikleri incelenmiş ve değerlendirilmiştir.Sözcükler cümle içerisinde kullanılınca farklı yan anlamlar da ortaya çıktığından yer yer dizim bilim gibi başka dallardan da faydalanılmıştır. Ayrıca Kutadgu Bilig'de yer alan alıntı sözler indeksine yer verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Alıntı sözler, Kutadgu Bilig

Abstract:
In this thesis, Kutadgu Bilig, the significant work of Yusuf Has Hacip, one of the major poets of Turkish Islamic Literature, is analyzed in terms of borrowings and as a means of gudieline it sheds upon the first known Islamic State Karakhan Period and its discourse, and how it is effected by Islam and Islamic culture. In addition, the term ?quotation? is emphasized and studied, and the reasons why and how a nation quotes phrases into its native language are assessed. Kutadgu Bilig is analyzed within a frame of borrowings.This thesis is composed of four parts. In the Introduction part, after short biographical and bibliographical information about the poet, Kutadgu Bilig is presented in detail. In addition, the term ?quotation? is defined and classified. In the first chapter, a short summary of bibliography about the thesis is submitted. In the second chapter, the method of applied analysis to Kutadgu Bilig is described in detail. The title of the third chapter is ?Data and Analysis?. In this chapter, the borrowings within the body of the text are stated, and their meanings and references are analyzed in terms of their origin and figures of speech, along with semantic qualities. Due to their usage within the body of text, the words are also analyzed in terms of syntagmatics and how their usage in the text alters their meanings. An index of borrowings in Kutadgu Bilig is additionally included in the thesis.Keywords : Borrowings, Kutadgu Bilig.