5-7 yaş arası fonksiyonel konuşma sesi bozukluğu olan ve olmayan çocukların motor yeterlik, praksis ve dil performanslarının incelenmesi
Examination of motor proficiency, praxis and language performances of children having functional speech sound disorder and of those typically developing peers
Yazar: EYÜP SEZER
Danışman: PROF. DR. AHMET KONROT KONROT
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapistliği Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Dil (Sos) = Language ; Dil gelişimi = Language development ; El fonksiyonları = Hand functi̇ons ; Konuşma = Speech ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Motor beceriler = Motor skills ; Çocuk gelişimi = Child development

Özet:
Fonksiyonel konuşma sesi bozukluğu (FKSB) olan çocuklarla ile ilgili yapılan çalışmalar,
bu çocukların motor yeterlik, praksis yetenekleri ve dil performansları ile ilişkili olarak
tipik gelişim gösteren (TGG) akranlarına göre sonraki yıllarda okul başarısı ve akademik
becerilerde de zorluklar yaşayabileceklerini göstermektedir. Bu çalışmada FKSB şüphesi
olan 25 çocuk ile TGG 25 akran çocuğun dil, motor yeterlik, el becerisi ve praksis
performansları kapsamlı olarak değerlendirilmiş, sözü edilen gelişim alanlarındaki
performansların FKSB varlığı açısından ilişkisi çok faktörlü sorgulanmıştır. Çalışma
sonucunda TGG çocukların resim sözcük dağarcığı (RS), artikülasyon (A), oral praksis
(OPr) ve anlamsız sözcük tekrarı testi (ASTT) puanlarının fonksiyonel konuşma sesi
bozukluğu (FKSB) olan çocukların puanlarından anlamlı olarak daha yüksek olduğu
görülmüştür (RS: p<0,05; A: p<0,01; OPr: p<0,01; ASTT: p<0,01). TGG çocuklar ile
FKSB olan çocuklar arasında motor yeterlik ve el becerileri açısından istatistiksel olarak
anlamlı farklar bulunmadığı görülmüştür (p>0,05). TGG ve FKSB olan çocuklar motor
yeterlikler, el becerileri, dil becerileri ve praksis performansları açısından kendi içerisinde
değerlendirildiğinde ise performanslar arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. TGG
çocuklar ile FKSB olan çocukların motor yeterlikleri, el becerileri, dil becerileri ve
praksis performansları yaş ve cinsiyet değişkenleri açısından incelendiğinde yine
istatiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmanın
sonuçlarından çıkarılan, KSB şüphesi olan çocukları değerlendirirken sesletim
becerilerinin yanı sıra praksis ve dil becerilerinin de eşzamanlı değerlendirilmesi sağaltım
yönü ve tipinin belirlenmesine fayda sağlayabilecektir.
Anahtar Kelimeler: Dil ve konuşma bozukluğu, el becerisi, konuşma sesi bozukluğu,
motor yeterlik, praksis yeteneği

Abstract:
Investigation of children having FSSD yield information about future prediction that
having troubles regarding motor proficiency, practic abilities and language domains to
some extent will likely effect their academical skills and school achievement accordingly.
This study aims to assess mentioned domains thorougly between population of children
having FSSD and seemingly TDG. Language, motor profiency, manual dexterity and
practic abilities has been questioned multi-factorially in terms of SSD. Results suggesting
that, TDG children' receptive word inventory (RWI), articulation (A), oral praxis (OPr)
and nonsense word repetition (NWR) test scores are significantly higher than those of
FSSD group's mentioned scores respectively (RWI: p<0,05; A: p<0,01; OPr: 0,01; NWR:
p<0,01). In terms of motor proficiency and manual dexterity, statistically there was no
significant differences between FSSD and TDG groups (p>0,05). When each group
assessed in its own in terms of language, motor proficiency, manual dexterity and practic
abilities there were significant relationships among assessed domain performances. When
compared mentioned domain performances in terms of age and gender, statiscally there
were significant differences between groups. We may conclude based on the results of
this study, in the assessments of children having FSSD, along with articulatory skills it
could be fruitfull to assess praxis and language domains as well in order to decide on
management type and direction.
Keywords: Manual dexterity, motor proficiency, praxis ability, speech and language
disorder, speech sound disorder