Farklı seramik inleylerin dentine bağlanma dayanımlarında yüzey işlemlerinin etkisi
The effect of the surface treatments on the bond strength of different ceramic inlays to dentin
Yazar: ÖZLEM KARA
Danışman: PROF. DR. ATİYE NİLGÜN ÖZTÜRK
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental bonding = Dental bonding ; Dental mine = Dental enamel ; Dental porselen = Dental porcelain ; Dental stres analizi = Dental stress analysis ; Mikroskopi = Microscopy ; Yüzey özellikleri = Surface properties

Özet:
Bu çalışmanın amacı farklı yüzey işlemlerinin, farklı seramik sistemleri üzerindeki yüzey pürüzlülüğü ve mikrogerilim bağlanma dayanımı üzerine etkisini değerlendirmektir.
Bu çalışmada 160 adet çürüksüz insan alt molar dişi kullanıldı. Dişler akrilik rezin bloklara mine-sement sınırının 2 mm aşağısında olacak şekilde gömüldü. Dişler üzerinde paraskop yardımıyla sınıf I inley kaviteler açıldı. Finesse, IPS Empress e-Max, IPS Empress Estetik, Zirkonzahn Prettau seramik restorasyonlar üretici firma talimatına göre üretildi (n=40). Örnekler 8 gruba ayrıldı. 1) Kontrol, 2) Kumlama (50 µm Al2O3, 2,8 bar, 20 sn), 3) % 9? luk HF asit (60 sn), 4) Isıyla uygulanan deneysel asit (30 dk), 5) Nd: YAG lazer (1mm uzaklıktan, 100 mj, 20 Hz, 2 W ve 141, 54 J/cm2), 6) Lazer+kumlama, 7) Lazer+HF asit, 8) Lazer+deneysel asit. Yüzey işlemi uygulanan seramik sistemlerinin yüzey pürüzlülüğü AFM ile değerlendiridi. Simantasyon işlemlerinden sonra örnekler termal siklusa 5000 siklusa (5 °C-55 °C) tabi tutuldu. Termal siklus gerçekleştirildikten sonra elmas separe ile her grupta bulunan 5 örnekten toplamda n=12 olacak şekilde 1,2 mm? lik mikrobarlar, herbir dişin tam ortasından ve kalan dentin kalınlıkları eşit olacak biçimde elde edildi. Örneklere 1 mm/dk hızla mikrogerilim bağlanma testi uygulandı.  Elde edilen değerlere iki yönlü varyans analizi, tek yönlü varyans analizi ve Tukey HSD testleri yapıldı (p=0,05). Yüzey pürüzlülüğü ve mikrotgerilim bağlanma değerleri arasındaki ilişkiyi analiz etmek amacıyla korelasyon testi uygulandı (p=0,05).
Finesse seramik yüzeylerinde en fazla yüzey pürüzlülüğü HF asit uygulamasında, IPS Empress Estetik seramik yüzeylerde en etkin pürüzlülük HF asit ve lazer+HF asit uygulamalarında, Zirkonzahn Prettau seramiklerde en etkin pürüzlülük kumlama işleminde görülmüştür (p?0,05). IPS Empress e-Max seramik yüzeylerde ise gruplar arası fark gözlenmedi (p>0,05).
Kontrol, kumlama, HF asit, deneysel asit, Nd: YAG lazer, lazer+ kumlama, lazer+HF asit, lazer+deneysel asit uygulaması Finesse seramik sisteminde mikrogerilim bağlanma dayanımı açısından istatistiksel olarak fark göstermedi (p>0,05). HF asit uygulaması IPS Empress Estetik seramik sisteminin bağlanma dayanımını arttırdı (p?0,05).  HF asit uygulaması IPS Empress e-Max seramik sisteminin mikrogerilim bağlanma dayanımını arrtırdı (p?0,05). Kumlama ve lazer+kumlama Zirkonzahn Prettau seramik sisteminin mikrogerilim bağlanma dayanımını arrtırdı (p?0,05). 
Finesse, IPS Empress Estetik seramik sistemlerde HF asit uygulanan gruplarda yüzey pürüzlülüğü ve mikro tensile bağlanma dayanımı değerleri arasında doğru orantılı ilişki bulunmuştur (p?0,05). Ayrıca, Zirkonzahn Prettau seramik sistemlerinin kumlama uygulanan gruplarında da yüzey pürüzlülüğü ve mikrogerilim bağlanma dayanımı değerleri arasında doğru orantılı bir ilişki gözlenmiştir(p<0,05).
Mikrogerilim bağlanma dayanımı testi sonucunda meydana gelen kırık tiplerinin stereomikroskop görüntülerinde bütün gruplarda daha çok rezin siman-seramik ara yüzeyinde adeziv tipte başarısızlık gözlenmiştir.
AFM görüntülerinde, farklı yüzey işlemleri uygulanan 4 farklı seramik sistemlerinde yüzey topografisinde değişimler olduğu gözlenmektedir. AFM görüntülerinde kumlama uygulanmış gruplarda düzensiz çok sayıda sivri tepe ve derin vadi oluşumları, HF asit uygulanmış gruplarda da aynı şekilde düzensiz çok sayıda yuvarlak şekilli tepe oluşumları, deneysel asit uygulanmış gruplarda yuvarlak şekilli tepe ve vadi oluşumları, Nd: YAG lazer uygulanmış gruplarda diğer gruplara göre daha düz bir yüzey,  lazer+kumlama, lazer+HF asit, lazer+deneysel asit uygulanmış gruplarda ise Nd: YAG lazer uygulanmış gruplara göre daha fazla girintili çıkıntılı yüzey oluşumları gözlendi.
Diş-rezin siman bağlanma arayüzeyinin SEM analizinde iyi organize olmuş bir hibrit tabaka ve birbirleriyle bağlantılı rezin uzantıları gözlenmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the influence of different surface treatments on the surface roughness and microtensile bond strength of different ceramic systems.
In this study, 160 non-carious human molar teeth were used in this study. Teeth were embedded in chemically cured acrylic resin blocks up to 2 mm below the cemento-enamel junction. Class I inlay cavity was prepared using a paraskop. Finesse, IPS Empress Esthetics, IPS Empress e-Max and Zirkonzahn Prettau ceramic restorations were prepared to manufacturer? s instructions (n=40). Specimens were divided into 8 groups. 1) control, 2) airborne particle abrasion (50 µm Al2O3, 2,8 bar, 20 s), 3) etched with % 9 HF (1 min), 4) experimental hot etching (30 min), 5) Nd: YAG laser irradiation (distance: 1 mm, 100 mJ, 20 Hz, 2 W, and 141,54 J/cm2), 6) laser+airborne particle abrasion, 7) laser+HF acid, 8) laser+experimental hot etching. The surface roughness of the ceramic sysytms were determined with AFM. After cementation process, the specimens were thermal cycled (5000 cycles, 5 °C-55 °C). After specimens had subjected to thermal cycling, 12 per group were obtained by cutting the ceramic-cement blocks with diamond wafering blade, these microbars were then subjected to 1mm/min speed microtensile test. Two-way analysis and Tukey HSD multiple comparison test were used to analyze Surface roughness and microtensile bond strength values of variance (p=0,05). Corelation test was used to analyze relationship between the Surface roughness and microtensile bond strength values (p=0,05).
 HF acid etching showed the highest surface roughness in Finesse ceramics, HF acid etching and laser+HF acid showed the highest surface roughness in IPS Empress Esthetic ceramic, airborne particle abrassion showed the highest surface roughness in IPS Empress e- Max, airborne particle abrassion showed the highest surface roughness in Zirkonzahn Prettau (p?0,05).
Airborne particle abrasion, HF acid etching, experimental hot etching, Nd: YAG laser irradition, laser+air abrasion, laser+HF acid, kolaser+experimental hot etching did not show significant difference on microtensile bond strength of Finesse (p>0,05), % 9 HF acid etching increased the microtensile bond strength of IPS Empress Esthetic, airborne particle abrasion and HF acid etching etching increased microtensile bond strength of the surface of IPS Empress e-Max, airborne particle abrasion, laser+airborne particle abrasion increased the bond strength of Zirkonzahn Prettau (p?0,05). 
Finesse, IPS Empress Esthetics, Zirkonzahn Prettau ceramic systems showed direct proportion between surface roughness and microtensile bond strength (p?0,05). IPS Empress e-Max did not show relationship between  surface roughness and microtensile bond strength (p>0,05).
According to microtensile bond strength test results, adhesive failure was seen in the resin cement-ceramic layer junction in all groups.
AFM images showed changes in 4 different ceramic systems surface topography after surface treatments. Air-abraded surfaces showed a non-uniform pattern with distinct sharp projections dotted with pores. HF acid-etched surfaces showed a non-uniform pattern with distinct sharp projections dotted with pores, and the peaks were high and wide. Experimental hot etching groups showed circular peak and less valley. Nd: YAG laser-irradiated surfaces showed less roughness than the other groups. Laser+air abraded, laser+HF acid, laser+experimental hot etching showed higher peak and valley than the Nd: YAG groups.
İn the SEM analysis at the tooth-resin cement junction, there is found to well organized hybride layer and continous resin tags.