Tarih dersi sınav sorularının Bloom Taksonomisi'nin bilişsel alan düzeyi açısından sınıflandırılması
Classification of high school history examination?s questions according to cognitive levels of Bloom Taxonomy
Yazar: KEREM ÇOLAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İSMAİL HAKKI DEMİRCİOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tarih Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Eğitim programları; hedef, içerik, öğretme-öğrenme süreci ve değerlendirme olarak dört ögeden oluşmaktadır. Bu ögelerin her birinin eğitim sürecinde ayrı bir öneme sahip olmasının yanında; değerlendirme de programın çıktılarının alındığı, işlerliğini gösteren kısacası programın değerlendirilmesi aşaması olması sebebiyle büyük bir önem taşımaktadır. Bu araştırmada okullardaki ölçme-değerlendirme faaliyetleri içerisinde tarih öğretmenlerinin sınav sorularının bilişsel düzeyinin ne olduğu konu edinmiştir.Betimsel yöntemin kullanıldığı çalışmada, Trabzon ilindeki üç ayrı lise türünden amaçlı örneklemle seçilmiş 11 lisede görev yapan 40 tarih öğretmeninin 2006-2007 eğitim-öğretim yılında ve 2007-2008 eğitim-öğretim yılının ilk döneminde uyguladıkları 1735 adet sınav sorusunun Bloom Taksonomisi'nin bilişsel alanına göre hangi düzeylerde gerçekleştiğini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırmada, 40 tarih öğretmeninden sınav kâğıtları toplanarak yapılan doküman incelemesi yönteminin yanında bu öğretmenler arasından rastgele seçilen 24 öğretmenle de yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir.Araştırmanın neticesinde; tarih öğretmenlerinin, Bloom Taksonomisi ve ölçme-değerlendirme hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığı, sınavlarda en fazla kavrama ve bilgi basamağı sorularını kullanarak alt düzey düşünmeye yönelik soru sordukları ve üst düzey sorularının tüm sorular içindeki oranının çok sınırlı seviyede kaldığı sonuçlarına varılmıştır. Ayrıca araştırmaya dahil edilen üç tür liseden anadolu ve fen liselerinde, genel liselere oranla üst düzey sorulara daha fazla yer verildiği tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Bloom Taksonomisi, Tarih Öğretimi, Ölçme-değerlendirme, Tarih Sınavı Soruları

Abstract:
The education curricula are composed of four elements ? objective, content, teaching-learning process and assessment. Each of the elements plays a separate role in the process of education. Additionally, the assessment is of great importance because it is the stage where the curriculum?s printouts are received and its efficiency is monitored. This study discusses the cognitive level of the exam questions of the history teachers within the framework of measurement-assessment activities in schools.In the study, where the descriptive method was adopted, forty history teachers from the high schools of three different types in Trabzon were chosen and 1735 exam questions they asked during 2006-2007 and the fall term of 2007-2008 were examined. The aim in the study is to demonstrate how much success was achieved according to the cognitive domain of the Bloom?s Taxonomy. In the study, the exam papers of the forty history teachers were collected and they were evaluated through the method of document analysis. Besides, 24 out of the forty history teachers were randomly selected and they were interviewed in a semi-constructed way.At the end of the study, the history teachers were seen not to have sufficient knowledge about the Bloom?s Taxonomy and the method of measurement-assessment. They were also seen to ask questions towards the lower-level thinking skills through the comprehension and knowledge levels of the Bloom?s Taxonomy. Furthermore, the ratio of the higher-level and more complex questions to the remaining questions in the study was seen to be very limited. It was also determined that among the high schools in the study, higher-level questions were asked in the anatolian high schools and high schools of science more than the regular high schools.Key Words: Bloom?s Taxonomy, History Teaching, Measurement-Assessment, History Course Exam Questions