Türkiye'de medikal turizm ve özel hastanelerde bir çalışma
Medical tourism in Turkey and a study in private hospitals
Yazar: ZAFER BUZCU
Danışman: PROF. DR. KEMAL BİRDİR
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Medikal turizm = Medical tourism ; Sağlık turizmi = Medical tourism ; Türk turizmi = Turkish tourism ; Özel hastaneler = Private hospitals

Özet:
İnsanlar yüzyıllardır belirli amaçlarla seyahat etmektedirler. Bu seyahatlerin amaçlarından birisi sağlık olarak karşımıza çıkmaktadır.  Türkiye, sağlık ve sağlık turizmi çeşitleriyle son yıllarda hızlı bir şekilde büyüme göstermektedir. Türkiye turizmden elde ettiği gelir seviyesini artırmak, daha fazla turist çekebilmek amacıyla turizme yatırımlar yaparken aynı zamanda turizmde çeşitlendirme politikası uygulamaktadır. Turizmin çeşitlendirilmesinde en önemli turizm türünden birisini medikal turizm oluşturmaktadır. Bu turizm çeşitlerinden büyük bir gelişme gösteren medikal turizm, hızlı büyümesi sebebiyle sağlık turizmi ile eş anlamlı kullanılır duruma gelmiştir. Türkiye'nin, uzman hekimleri, tecrübeli sağlık personeli, tıbbi teknolojisi, hizmet kalitesi, misafirperverliği, alt ve üst yapı olanakları ile medikal turizmde büyük bir potansiyeli bulunmaktadır. 
Bu çalışmanın amacı sağlık turizmi çeşitlerinden olan medikal turizmin Türkiye'deki mevcut durumunu incelemek, medikal turizmde sorunların olup olmadığını belirlemek ve öneriler geliştirmektir. Bu amaç kapsamında Türkiye genelinde 206 özel hastane yöneticisiyle anket yöntemi kullanılarak veri toplanmıştır.
Tez kapsamında yapılan analiz ve değerlendirme sonrasında Türkiye'ye gelen medikal turistlerin %91'ini tedavi için ağırlayan özel hastanelerde medikal turizm kavramının büyük bir şekilde oluştuğu görülmüştür. Medikal turizmde yaşanılan sorunlar açısından Joint Commission International (JCI) akreditasyon belgesi olan ve olmayan özel hastaneler karşılaştırılmıştır. T-testi kullanılarak yapılan karşılaştırmada dil ve iletişim problemleri, fiziki alt yapı yetersizliği ve teknolojik alt yapı yetersizliği konularında JCI akreditasyon belgesi olan ve olmayan özel hastaneler arasında anlamlı bir farklılığın olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca JCI akreditasyon belgesi olan ve olmayan özel hastaneler açısından aracı şirketlerle yaşanılan problemler açısından aracı şirketleri denetleyen bir mekanizmanın olmaması en yüksek ortalamaya sahip sorun olarak belirtilmiştir. 
Araştırmada medikal turizm kapsamında hastane yöneticilerine sorulan ifade de Türkiye'de medikal turizmin gelişimi için önerileri olup olmadığına yönelik soru sorulmuştur. Yapılan içerik analizi sonrasında hastane yöneticileri tarafından yapılan öneriler tanıtımın yapılması, ortak ücret tarifesi oluşturulması ve akreditasyona önem verilmesi konuları öneri olarak sunulmuştur. 
Türkiye'nin medikal turizmde pazar payını artırabilmesi amacıyla yurt dışında tanıtımı etkin ve aktif olarak yapması, yabancı dil bilen sağlık personel sayısının ve niteliğinin artırılması, alt yapı olanaklarını geliştirmesi ve akreditasyona önem verilmesi gerekmektedir.  Ayrıca medikal turizmde aracı kurumları denetleyen bir mekanizma için acilen çalışmaların yapılması gerekmektedir.

Abstract:
People travel for specific purposes for centuries. One purpose of these travels is encountered in health. In recent years, Turkey shows rapid growth with the kinds of health care and health tourism. While Turkey is making an investment in tourism so as to increase the level of income earned from tourism and attracts more tourists, it also implements diversification policy in tourism. One of the most important type of tourism in the diversification of the tourism constitutes medical tourism. Medical tourism, one kind of these tourisms, which has shown a great improvement has become synonymous with health tourism due to its rapid growth. With Turkey's specialist physicians experienced medical personnel, medical technology, quality of service, hospitality, infrastructure and superstructure facilities, there is a great potential in medical tourism.
This study was conducted in order to examine the current situation of the medical tourism being a kind of health tourism in Turkey, determine whether there are problems in medical tourism and develop proposals. In the light of this purpose, data was collected from 206 private hospital managers across the Turkey by using questionnaire.
After the analysis undertaken within the thesis and evaluation, it has been seen that the concept of medical tourism has been almost totally occurred in the private hospitals which welcomes 91% of medical tourists coming to Turkey for treatment. In terms of the problems encountered in medical tourism, the private hospitals having the JCI accreditation certificate and the private hospitals which have not the JCI accreditation certificate were compared. In the comparison made using the T- test, it was concluded that there was a significant difference between the private hospitals having the JCI accreditation certificate and the private hospitals which have not the JCI accreditation certificate in the issues of language and communication problems, lack of physical infrastructure and lack of technological infrastructure. Also, in terms of the private hospitals which have or have not the JCI accreditation certificate and the problems experienced with intermediary companies, the lack of a mechanism that controls the intermediary company was listed as having the highest average issue.
In the study, the hospital managers were asked if they had any proposal to develop the medical tourism in Turkey in terms of medical tourism. After the content analysis, the suggestions offered by the hospital managers constituted making the promotion, common fee schedule and accreditation issues.
Turkey should give importance to making efficient and active promotion across abroad, increasing the number and the quality of staff who speak foreign languages, the development of infrastructure and accreditation so as to increase market share in the medical tourism. Also, a study has to be conducted in terms of the mechanism that controls the intermediary companies in the medical tourism.