Yetişkin bireylerde vücut kompozisyonu ve beslenme alışkanlıklarının sirkadiyen uyku ritmi üzerine etkisinin değerlendirlimesi
Evaluation of the effect of body composition and nutritional habits on circadian sleep rhythm in adult individuals
Yazar: BERFİN ROJBİN VURAL
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL GÜLŞEN
Toros Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma Diyarbakır' da serbest çalışan bir diyetisyenin kliniğinde, gönüllü katılım sağlayan 18-65 yaş aralığında olan, tanısı konmuş herhangi bir hastalığı olmayan, 31 kadın, 29 erkek olmak üzere toplam 60 gönüllü birey ile yürütülmüştür. Beden Kütle İndeksi (BKİ) sınıflamasına göre vücut ağırlığı normal olan (BKİ=18.5- 24.9 kg/m²) 30 birey kontrol grubunu,  obez olan (BKİ=≥30 kg/m²) 30 birey çalışma grubunu oluşturmuştur. Çalışmaya katılan bireylerin % 56.7'sinin kadın (n=17), % 43.3'ünün erkek (n=13) olduğu görülmüştür. Çalışmada, BKİ sınıflamasına göre vücut ağırlığı normal olarak değerlendirilen bireylerin yaş ortalamalarının 29.3±7.48 yıl, obez bireylerin yaş ortalamalarının 32.3±8.43 yıl olduğu bulunmuştur. Obez bireylerin Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) toplam puanı (Z=-4.041, p<0.001), uyku kalite (Z=-4.001, p<0.001), uyku latansı (Z=-2.113, p=0.035) ve gündüz işlev bozukluğu (Z=-2.496, p=0.013) puanları medyan değerlerinin normal bireylere göre istatistiksel açıdan anlamlı seviyede daha yüksek olduğu bulunmuştur. Obez bireylerin uyku bozukluğu skorları ile BKİ (r=0.398, p=0.029) ve vücut ağırlığı (r=0.602, p<0.001) ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı seviyede pozitif korelasyon olduğu bulunmuştur. Çok Değişkenli Binary Lojistik Regresyon Analizine göre uyku kalitesi alt ölçeği skorlarındaki artışın obezite riskini 3.292 kat arttırdığı bulunmuştur (p=0.009, GA;1.346 – 8.051).

Abstract:
This study was conducted in the clinic of a self-employed dietitian in Diyarbakır, with a total of 60 volunteer individuals, 31 women and 29 men, who were between the ages of 18-65 and did not have any diagnosed disease. According to the Body Mass Index (BMI) classification, 30 individuals with normal body weight (BMI=18.5-24.9 kg/m²) constituted the control group, and 30 individuals who were obese (BMI=≥30 kg/m²) constituted the study group. It was observed that 56.7% of the individuals participating in the study were women (n= 17) and 43.3% were men (n= 13). In the study, it was found that the mean age of individuals whose body weight was normal according to the BMI classification was 29.3±7.48 years, and the mean age of obese individuals was 32.3±8.43 years. It was found that the median values of obese individuals' Pittsburgh Sleep Quality Index (PKI) total score (Z=-4.041, p<0.001), sleep quality (Z=-4.001, p<0.001), sleep latency (Z=-2.113, p=0.035) and daytime dysfunction (Z=-2.496, p=0.013) scores were statistically significantly higher than normal individuals. It was found that there was a statistically significant positive correlation between the sleep disorder scores of obese individuals and BMI (r=0.398, p=0.029) and body weight measurements (r=0.602, p<0.001). The results of the study showed that there was a statistically significant positive correlation between the sleep disorder scores of obese individuals and BMI (r=0.398, p=0.029). According to Multivariate Binary Logistic Regression Analysis, it was found that an increase in sleep quality subscale scores increased the risk of obesity 3.292 times (p=0.009, GA;1.346 – 8.051).