Obstrüktif uyku apneli hastalarda velum ve üzerindeki kraniyofasiyal yapıların hastalığa etkisinin radyografik incelenmesi
Radiographic investigation of the effect of the craniofacial structures above velum in obstructive sleep apnea patients
Yazar: ASYA KARADUMAN
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ALTIN ; PROF. DR. ALPER ATASEVER
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Anatomi = Anatomy ; Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
İnsanoğlu yaşamının ortalama ⅓'lük kısmını uyuyarak geçirir. Bir dizi fizyolojik 
olayın birbirini takibi sonucu oluşan uyku, sadece geceleri geçirilen bir periyot 
olmaktan ziyade uyku ve uyanıklık sürecinin bir parçasıdır. Gün içeresindeki olaylar 
uykunun kalitesini etkilediği gibi gece uykuda yaşananlarda günlük yaşamı 
etkilemektedir. Uykuda yaşanan başlıca sorunlardan biri olan horlama, obstrüktif uyku 
apnesinin temel semptomlarındandır. Her yıl prevalansı yükselen uykuda solunum 
bozukluğu, uyku esnasında üst hava yolunun bir kısmının veya tamamının belirli 
aralıklarla kollabe olması sonucu ortaya çıkar. Hastalık uyku kalitesini düşürerek 
hastanın olağan yaşamını doğrudan etkiler. Etkilerinin geniş bir yelpazede olmasının 
yanı sıra oluş nedeni de hastadan hastaya değişmektedir. Normal üst solunum yolu 
anatomisine sahip olan kişilerde çoğunlukla hastalığın görülmemesi, çalışmaları 
doğrudan bu bölgede bulanan anomalilere ve daha çok velum'un aşağısındaki 
yapıların incelenmesine yönlendirmiştir. Çalışmalarda genellikle sefalometrik 
ölçümlerle velum'un aşağısında bulunan kraniyofasiyal yapılar değerlendirilmiş olup, 
mesafelerin daraldığı gözlenmiş ve buna bağlı olarak uyku apnesinin tetiklendiği öne 
sürülmüştür. Ancak, velum üzerindeki kraniyofasiyal yapıların hastalığa etkisini 
inceleyen az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı velum'un 
üzerindeki kraniyofasiyal yapıların obstrüktif uyku apnesine etkisinin radyografik 
olarak araştırılmasıdır. Çalışmada, velum ve üzerinde yer alan ve solunum yolunun 
genişliğine etkisi olan kraniyofasiyal yapılar ölçülmüştür. Çalışmada yedi farklı 
parametre kullanılarak, obstrüktif uyku apnesi ile korelasyonları analiz edilmiştir. Bu 
çalışma 20-65 yaş arasında 50 erkek ve 21 kadın hastaya ait bilgisayarlı tomografi 
görüntüleri üzerinden retrospektif olarak gerçekleştirilmiştir. Ölçümler 3D Slicer 5.6.1 
yazılımı ile yapılmıştır. Tüm analizler SAS® Versiyon 9.4 kullanılarak 
gerçekleştirilmiştir. Ölçülen parametrelerden ikisi dışında diğer parametrelerde 
anlamlı bir korelasyon saptanmıştır (p<0.05).

Abstract:
Human beings spend average of ⅓ of their lives sleeping. Sleep, result of series of 
physiological events, part of sleep-wakefulness process rather than a period spent only 
at night. As events during the day affect quality of sleep, those experienced during 
sleep affect daily life. Snoring is one of the main symptoms of obstructive sleep 
apnoea. This sleep-disordered breathing disorder's prevalence increases every year. 
Occurs result of collapse of upper airway at certain intervals. It directly affects patient's 
usual life by reducing sleep quality. Addition to its wide range of effects, causes varies 
patient to patient. Fact that disease is mostly not seen in people with normal upper 
airway anatomy has led studies directly to anomalies found in this region. In the 
studies, craniofacial structures below the velum were generally evaluated with 
cephalometric measurements and observed that distances were narrowed and 
suggested that disease was triggered. However, there are few studies examining effect 
of craniofacial structures above velum. Aim of this thesis to radiographically 
investigate effect of craniofacial structures above velum on disease. In study, velum 
and craniofacial structures above it, which have effect on width of airway, were 
measured. Seven different parameters used and their correlations with disease 
analysed. Study was performed retrospectively on computed tomography images of 50 
male and 21 female patients aged 20-65 years. Measurements were performed with 3D 
Slicer 5.6.1 software. All analyses were performed using SAS® Version 9.4. A 
significant correlation was found in all except two of the measured parameters 
(p<0.05).