Okul öncesi öğretmenlerinin duygusal zekâları ile eleştirel düşünme eğilimlerinin incelenmesi
The investigation of early childhood teachers' emotional intelligence and critical thinking tendencies
Yazar: ESMA AKÇİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP DEMİRİZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi öğretmenlerinin duygusal zekâları ile eleştirel düşünme eğilimlerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2020-2021 eğitim öğretim yılında Türkiye'de Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bağımsız anaokullarında ve ana sınıflarında görev yapmakta olan 351 okul öncesi öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma nicel araştırma deseni olan tarama modellerinden ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmada veri toplamak amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", "Duygusal Zekâ Ölçeği / Psicometric Properties of the Trait Emotional Intelligence Questionnaire (TEIQue)" ve "Eleştirel Düşünme Eğilimi (EDE)" ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada "Duygusal Zekâ Ölçeği"nin alt boyut ve toplam puanları normal dağılım sergilerken, "Eleştirel Düşünme Eğilimi" ölçeğinin alt boyut ve toplam puanları normal bir dağılım sergilememiştir. Bu yüzden "Duygusal Zekâ Ölçeği" analizlerinde parametrik, "Eleştirel Düşünme Eğilimi" ölçeğinin analizlerinde parametrik olmayan testler uygulanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, okul öncesi öğretmenlerinin duygusal zekâlarının yüksek olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin duygusal zekâları medeni durum ve çalıştıkları kurum türü değişkenlerine göre anlamlı fark göstermezken; öğrenim durumu değişkenine göre "Sosyallik" alt boyutunda ve hizmet yılı değişkeninde 'İyi olma, Öz Kontrol, Duygusallık' alt boyutlarında anlamlı fark olduğu saptanmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin eleştirel düşünme eğilimleri ortalama olarak yüksek bulunmuştur. Öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilimleri medeni durum ve öğrenim durumu değişkenlerine göre anlamlı fark göstermezken; hizmet yılı vi değişkenine göre "Esneklik, Sistematiklik" alt boyutlarında ve çalıştıkları kurum türü değişkeninde "Açık Fikirlilik" alt boyutunda anlamlı fark olduğu görülmüştür. Okul öncesi öğretmenlerinin duygusal zekâları ile eleştirel düşünme eğilimleri arasında orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This research was conducted to examine the emotional intelligence and critical thinking dispositions of early childhood teachers. The study group of the research consists of 351 early childhood teachers working at independent kindergartens affiliated to the Ministry of Education in Turkey in the 2020-2021 academic year. The research is in the relational screening model, which is one of the quantitative research models. In order to collect data for the research, the following scales were used: "Personal Information Form", "Emotional Intelligence Scale / Psicometric Properties of the Trait Emotional Intelligence Questionnaire (TEIQue)" and "Critical Thinking Disposition (EDE)". The subdimension and total scores of the "Emotional Intelligence Scale" indicated a normal distribution, whereas these scores of the "Critical Thinking Disposition" scale indicated the opposite. Therefore, parametric tests were used in the analyzes of the "Emotional Intelligence Scale" and non parametric tests were used in the analyzes of the "Critical Thinking Tendency" scale. As the findings of the study indicate, it was determined that the emotional intelligence of early childhood teachers was high. While the emotional intelligence of the teachers does not differ significantly according to the variables of marital status and the type of institution they work in; It was determined that there are significant differences in the "Socialism" subdimension according to the educational status variable and in the "Well-being, Self-Control, Emotional" subdimensions in the variable of years of service. Early childhood teachers' critical thinking dispositions were found to be high on average. The teachers' critical thinking tendencies did not differ significantly in terms of marital status and educational status variables, however; it has been observed that there are significant differences in the "Flexibility, Systematicity" subdimensions according to the variable of years of service and the "Open-mindedness" subdimension in the variable of the type of institution they work for. It has been determined that there is a moderate positive relationship between the emotional intelligence of early childhood teachers and their critical thinking dispositions.