Psikolojik sözleşme ihlalinin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisi: Alanya'da faaliyet gösteren 5 yıldızlı otel işletmelerinde bir araştırma
The effect of psychological contract violation on organizational citizenship behavior: A research in 5-star hotel operating in Alanya
Yazar: İDRİS ÖZGÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE TEMİZEL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Antalya-Alanya = Antalya-Alanya ; Oteller = Hotels ; Psikolojik sözleşme = Psychological contract ; Psikolojik sözleşme ihlali algısı = Perceived psychological contract breach ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior

Özet:
Teknolojik gelişmelerin hızla ilerlemesine karşın beşerî sermayenin yerini alabilecek bir araç henüz bulunamamıştır. Dolayısıyla insan yapısının bunca karmaşıklığına rağmen personel davranışları kavramı sektörde yerini korumaktadır. Bu nedenle iş performansının istenen düzeye getirilmesinde çalışanların memnuniyet düzeylerinin arttırılması önem kazanmaktadır. Personel davranışlarının önemli olmasının bir diğer nedeni de özellikle performansı yüksek bir çalışanın haksızlığa uğradığını düşündüğü durumlarda, işletmeler bu önemli beşerî kaynağı kaybetmeyle karşı karşıya kalabilmektedirler. Böyle bir ortamda özellikle hizmet sektöründe faaliyet gösteren işletmelerdeki eşit olmayan bir yaklaşım, psikolojik sözleşme ihlalleri, kararlara katılımın sağlanmaması, birimler arası koordinasyon eksikliği veya iyi bir insan kaynakları yönetiminin olmaması çalışan davranışlarının istenen düzeye ulaşmasını engellemekte ve bu durum müşteri memnuniyetini de dolaylı olarak etkileyebilmektedir.
Bu araştırmada, Alanya'daki 5 yıldızlı otel işletmelerinde çalışanların psikolojik sözleşme ihlal algılamalarının örgütsel vatandaşlık davranışına etkisini belirlemeye yönelik sonuçlar ortaya konmuştur. Çalışmada, işgörenlerin davranışlarını etkileyen olumlu veya olumsuz faktörlerin belirlenerek bunların ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Araştırma kapsamında Alanya'da faaliyet gösteren 8 farklı 5 yıldızlı otel işletmesine 1000 adet anket formu gönderilmiş, bunlardan 767 anket formunun geri dönüşü sağlanmıştır. Eksik veriler ve yanıtlarda tespit edilen tutarsızlıklar nedeniyle 267 adet anket formu değerlendirme dışı bırakılmıştır. Geçerli sayılan 500 anket formunun SPSS Paket programı aracılığıyla güvenirlilik, yüzde dağılımları, frekans dağılımları, Faktör Analizi, T-testi ve ANOVA Analizi ile Korelasyon ve Regresyon analiz yöntemleri yardımıyla sonuçları analiz edilmiştir.
Analiz sonuçlarına göre, psikolojik sözleşme ihlali ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasında bir bağlantının olduğu, ayrıca psikolojik sözleşme ihlalinin örgütsel vatandaşlık davranışı ve alt boyutları üzerindeki etkisinin geçerli olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışma kapsamında ortaya çıkan sonuçlar, yapılacak benzer araştırmalara veri sağlaması açısından önem taşımaktadır.

Abstract:
Despite the rapid progress of technological developments, a tool that can replace human capital has not yet been found. Therefore, despite all the complexity of the human structure, the concept of personnel behavior maintains its place in the sector. For this reason, it is important to increase the satisfaction levels of the employees in bringing the job performance to the desired level. Another reason why personnel behaviors are important is that businesses may face the loss of this important human resource, especially when a high-performing employee thinks that he or she is being treated unfairly. In such an environment, an unequal approach, violations of psychological contracts, non-participation in decisions, lack of coordination between units or lack of good human resources management, especially in businesses operating in the service sector, prevent employee behavior from reaching the desired level, and this may indirectly affect customer satisfaction.
In this study, the results of determining the effect of psychological contract violation perceptions of employees in 5-star hotels in Alanya on organizational citizenship behavior were revealed. In the study, it is aimed to determine the positive or negative factors that affect the behavior of the employees and to reveal them. Within the scope of the research, 1000 questionnaires were sent to 8 different 5-star hotels operating in Alanya, and 767 questionnaires were returned. Due to missing data and inconsistencies in the answers, 267 questionnaires were excluded from the evaluation. Reliability, percentage distributions, frequency distributions, Factor Analysis, T-test and ANOVA Analysis, and Correlation and Regression analysis methods were used to analyze the results of 500 valid questionnaires using the SPSS Package program.
According to the results of the analysis, it was concluded that there is a connection between psychological contract violation and organizational citizenship behavior, and that the effect of psychological contract violation on organizational citizenship behavior and its sub-dimensions is valid. The results obtained within the scope of the study are important in terms of providing data for similar studies to be conducted.