Hibrit hıyar tohumlarında after-ripening uygulamalarının sonabahar üretim sezonunda çiçeklenmeden sonraki hasat olgunluklarının canlılık ve çimlenme fizyolojisi üzerine etkileri
Effects of after-ripening treatments on viabilityand germination physiology of different day of anthesis harvest maturi̇ty after in the autumn production season in hybrid cucumber seeds
Yazar: ÖMER İDİĞ
Danışman: DOÇ. DR. EREN ÖZDEN
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tez çalışmamız, sonbahar üretim sezonunda iki farklı hibrit hıyar çeşidinde çiçeklenmeden sonraki 40, 50 ve 60. günde hasat edilen meyvelerden alınan tohumlarda after-ripening uygulamaları ile tohum canlılığı ile gücünü artırmak ve bunu fizyolojik olarak açıklamak amacıyla yürütülmüştür. After-ripening uygulamaları 12, 16 ve 20 gün süresince, 17 ⁰C ve 25 ⁰C sıcaklıklarda, %9 ve %12 nem oranlarında gerçekleştirilmiştir. Uygulamalar sonrası kontrol gurupları ile birlikte tohumlarda standart ve yaşlandırılmış koşullarda toplam ve normal çimlenme oranı, ortalama çimlenme zamanı gibi morfolojik gözlemler yapılmıştır. Fizyolojik olarak ise H2O2 ve MDA düzeyi, protein miktarı, antioksidan KAT, APX, SOD enzim aktiviteleri ile absisik asit, indol asetik asit ve salisilik asit hormonu seviyeleri incelenmiştir. Genel olarak AR uygulamalarının canlılık oranlarını artırdığı, ortalama çimlenme zamanını ise düşürdüğü belirlenmiştir. Özellikle çiçeklenmeden sonraki 40. günde başlangıç canlılıkları oldukça düşük olup, hemen hemen bütün AR uygulamaları ile %80'in üzerine çıkarılmıştır. AR uygulamaları içinde en ideal uygulama süresinin 12 gün, sıcaklığının 25 ⁰C, nem oranının ise %12 olduğu öne çıkmıştır. AR uygulamalarının tohumlarda çimlenme engelleyici hormon olarak bilinen ABA seviyelerini düşürdüğü, tam tersine IAA ve SA sevilerini artırdığı görülmüştür. Araştırma genelinde incelenen morfolojik ve fizyolojik özellikler arasında istatistik açıdan önemli pozitif ve negatif korelasyonlar belirlenmiştir. Sonuç olarak AR uygulamalarının farklı üretim sezonlarında olgunlaşmamış durumda hasat edilen hıyar tohumlarında canlılık oranlarını ve tohum gücünü artırmada kolaylıkla uygulanabileceğini göstermiştir. AR uygulamalarının tohum üreticileri tarafından ekolojik, kolay uygulanabilen, maliyeti düşük etkili bir yöntem olarak başarıyla kullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In this thesis work was carried out in order to increase the viability and vigor of the seeds, and to explain this physiologically with after-ripening treatments in the seeds taken from the fruits harvested on the 40th, 50th and 60th days after anthesis in two different hybrid cucumber cultivars in autumn seed production season. After-ripening treatments were carried out for 12, 16 and 20 days, at 17 ⁰C and 25 ⁰C, at 9% and 12% seed moisture. Morphological observations of total and normal germination rate and mean germination time were made in after-ripening treatments and control groups under standard and aged conditions. Physiologically, H2O2 and MDA level, protein amount, antioxidant CAT, APX, SOD enzyme activities, and abscisic acid, indole acetic acid and salicylic acid hormone levels were studied. In general, it was determined that AR treatments increased the viability rates and decreased the mean germination time. Especially, the initial viability on the 40th day after anthesis was quite low and increased above 80% with almost all AR treatments. Among AR treatments, the most ideal treatment time was 12 days, the temperature was 25 ⁰C, and the humidity was 12%. It has been observed that AR treatments reduce the levels of ABA, which is known as the hormone that prevents germination, and on the contrary increases the levels of IAA and SA. Statistically significant positive and negative correlations were determined between the morphological and physiological characteristics examined throughout the study. As a result, it has been shown that AR treatments can be easily applied to increase viability and seed vigor in cucumber seeds harvested as immature in different production seasons. It is thought that AR treatments can be successfully used by seed producers as an ecological, easy-to-apply and cost-effective method.