Yaşlı bireylerde düşme korkusuna bağlı kaçınma davranışının günlük yaşam aktivitelerine etkisinin incelenmesi
Examining the effect of avoidance behavior due to fear off falling on the activities of daily living in elderly individulas
Yazar: ŞEYDA BAY AŞIK
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT ; DR. SİBEL TUNÇ KARAMAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Düşüş = Fall ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Korku = Fear ; Yaşlılar = Elderly

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; yaşlı bireylerde düşme korkusuna bağlı kaçınma davranışının günlük yaşam aktiviteleri (GYA) düzeyine etkisini incelemek amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli, prospektif, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir çalışma olarak planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 27.04.2023-25.07.2023 tarihleri arasında başvuran 65 yaş ve üzeri kişilerden çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayan gönüllüler ile gerçekleştirildi. Verilerin elde edilmesinde Hasta Bilgi Formu, Lawton-Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (LEGYAÖ) ve Düşme Korkusu Kaçınma-Davranış Anketi (DKKDA) kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 317 katılımcının yaş ortalaması 71,53±6,06 yıl (min:65-max:95) idi. %21,7'si (n=69) düşmeden kaçınma davranışı göstermekteydi. LEGYAÖ puanı ortalama 6,87±1,54 (min:0-max:8) iken DKKDA ortalama puanı 10,61±13,02 (min:0-max:56) idi. LEGYAÖ puanı ile DKKDA puanı arasında anlamlı korelasyon bulundu (r:-0,421; p:0,001). Yaş ile LEGYAÖ puanı arasında anlamlı korelasyon bulundu (r:-0,480 p:0,001). Yaş ve Beden Kitle İndeksi (BKİ) ile DKKDA toplam puanı arasında da anlamlı korelasyon saptandı (r:0,181 p:0,001; r: 0,156 p:0,005, sırasıyla). Kronik hastalığı olanların ve ilaç kullananların DKKDA puanları daha yüksek iken LEGYAÖ puanları daha düşüktü (hepsi için p:0,001).Sonuç: Yaşlı bireylerin yaklaşık beşte biri düşme korkusundan dolayı kaçınma davranışı göstermekte idi. GYA düzeyleri arttıkça düşmeden kaçınma davranışı azalmakta idi. Kronik hastalıklar, ilaç kullanımı, yaş ve BKİ, hem GYA hem de düşme korkusundan dolayı kaçınma davranışınım olumsuz etkileyen faktörlerdi. Yaşlılarda GYA'da iyileştirme için düşme riskine yönelik tedbirler alınıp düşme korkusunun azaltılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Düşme korkusu, kaçınma davranışı, günlük yaşam aktiviteleri

Abstract:
Objective: In this study; it was aimed to examine the effect of avoidance behavior due to fear of falling on the level of activities of daily living (ADL) in elderly individuals.Materials and Methods: This study was planned as a single-center, prospective, descriptive, and correlation-seeking study. It was carried out with volunteers who met the inclusion criteria for the study and were aged 65 and over, who applied to Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Family Medicine Outpatient Clinic between 27.04.2023 and 25.07.2023. Patient Information Form, Lawton-Instrumental Activities of Daily Living Scale (LIADLS) and Fear of Falling Avoidance-Behavior Questionnaire (FoFABQ) were used to obtain the data. The significance level was accepted as p<0.05.Results: The average age of 317 participants included in the study was 71.53±6.06 years (min: 65-max: 95). 21.7% (n=69) showed fall avoidance behavior. While the average LIADLS score was 6.87±1.54 (min:0-max:8), the average FoFABQ score was 10.61±13.02 (min:0-max:56). A significant correlation was found between LIADLS and FoFABQ scoreS (r:-0.421; p:0.001). A significant correlation was found between age and LIADLS score (r:-0.480 p:0.001). A significant correlation was also detected between age and Body Mass Index (BMI) and the FoFABQ total score (r:0.181 p:0.001; r:0.156 p:0.005, respectively). While those with chronic diseases and medication users had higher FoFABQ scores, their LIADLS scores were lower (p:0.001 for all).Conclusion: Approximately one fifth of elderly individuals showed avoidance behavior due to fear of falling. As ADL levels increased, fall avoidance behavior decreased. Chronic diseases, medication use, age and BMI were factors that negatively affected both ADL and avoidance behavior due to fear of falling. In order to improve ADL in elderly, precautions against the risk of falling should be taken and the fear of falling should be reduced.
Key words: Fear of falling, avoidance behavior, activities of daily living