İş doyumunun performansa etkisinde mutluluğun rolü
The role of happiness in the effect of job satisfaction on employee performance
Yazar: RECEP CANER ERSELCAN
Danışman: PROF. DR. PINAR SÜRAL ÖZER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Mutluluk = Happiness ; Olumlu duygulanım = Positive mood ; Olumsuz duygulanım = Negative mood ; Performans = Performance ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
İş doyumunun performansa etkisinde mutluluğun rolünü araştırmayı amaçlayan tez çalışması pozitif örgütsel davranış alanında güncel bir araştırma konusu olan mutluluğun çalışan performansına etkilerini ortaya çıkarmayı ve bu etkilerini incelemeyi hedeflemektedir. Yazında uzun yıllardır tartışılan "Mutlu çalışanlar daha verimli midir?" sorusuna ilişkin olumlu bir tutum olan iş doyumunun performansa etkisinde mutluluğun rolünün ne olduğu çalışmanın sorunsalını oluşturmakta ve bu etkinin sorgulanarak alan yazına katkı sağlanması araştırmanın önemini oluşturmaktadır. 
Mutluluk, TDK sözlüğünde "Bütün özlemlere eksiksiz ve sürekli olarak ulaşılmaktan duyulan kıvanç durumu, ongunluk, kut, saadet, bahtiyarlık" olarak tanımlanmaktadır. Bilim çevreleri mutluluğu "bireyin çevresindeki olaylar ve koşullar ile kendi içindeki oturmuş eğilim ve davranışları arasındaki uyumun bir fonksiyonu" olarak betimlemektedirler. Bu fonksiyon, maksatlı olarak özenle seçilen istemli davranışlarla yeniden düzenlenebilme olasılığı taşımaktadır. Mutluluğu örgütsel düzeyde ele alan öncü araştırmalarda çalışanlara iş yerinde işlerini yaparken iyi mi yoksa kötü mü hissettikleri sorulur. İyi hislere neden olanlar ile kötü hislere neden olan olayların ayrışmakta olduğu görülür. İlerki çalışmalarda, iyi hislere neden olan olayların çalışanların motivasyonlarını ve kaliteyi arttırırdığı, bununla birlikte işten ayrılmaları azaltmakta olduğu anlaşılır. Ancak genel olarak  iş doyumu üzerinde yoğunlaşan çabalar dışında, örgüt içi çalışan mutluluğu akademik araştırmalara pek konu edilmemiştir. Geçen 20 yıl zarfında işyerinde bazı mutluluk formları veya pozitif duygularla ilgili deneyimler konusunda birtakım yapılar araştırılmış olmakla beraber pek çoğu işyerinde pozitif duygular, pozitif haller ve tutumlar üzerinde durmuş, ancak bir bütün olarak işte mutluluk  olgusu ele alınmamıştır. 
Bu çalışma kapsamında iki ayrı araştırma yürütülmüştür. İlk araştırma İtalya"da bulunan Pavia Üniversitesi, Beyin ve Davranış Bilimleri Bölümü"nde araştırma modeline uygun ölçeklerin değerlendirilmesi, düzenlenmesi ve soru formuna uyarlanması ile gerçekleştirilmiş, pilot çalışmanın ardından 2017 Haziran-Temmuz aylarında hedef gruplara e-posta ile dağıtılarak geçerli toplam 409 yanıt elde edilmiştir. Bu araştırma bulguları; işte mutluluğun iş doyumu ile çalışan performansı arasında; tam aracılık rolü oynadığı, performansı olumlu yönde etkilemekte olduğu ve iş doyumunun performansı ancak mutluluğun geliştirici yöndeki katkısı ile yordadığını ortaya çıkarmıştır. Diğer bir araştırma, aynı ölçekler ile Türkiye'de Aralık 2017-Ocak 2018'de kolayda örneklem yöntemi ile tekrarlanmış, toplam 550 geçerli yanıt elde edilmiştir. Türkiye'de elde edilen bulgulara göre; işte mutluluğun çalışan performansı üzerindeki olumlu etkisi ancak iş doyumu ile birlikte oluşmaktadır. İşte mutluluğun performans üzerinde doğrudan bir etkisi olmamakta, bununla birlikte iş doyumu ile performans arasında tam düzenleyicilik yönünde bir katkısı bulunduğunu görülmektedir. Bu bulgulara göre, her iki araştırma çalışan performansının işte mutluluk ile geliştirilmesinin mümkün olabileceğine dair yeni kanıtlar sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler:  İş Doyumu, Olumlu Duygular, Olumsuz Duygular,  İşte
Mutluluk, Çalışan Performansı

Abstract:
The thesis study aims to research and examine the role of happiness through the impact of job satisfaction on performance and reveal the effects of employee happiness which is a current research topic in the field of positive organizational behavior.
The importance of the study is to contribute to the literature by questioning the role of happiness in the effect of job satisfaction on performance, in relation -to the question of- "are happy employees more productive?". 
Happiness is defined in the TDK glossary as "pride felt being able to reach all the aspirations in a complete and continuous manner ; prosperity, well-being, eudaemonia, bliss and felicity". Researchers describe happiness in general as follows; "happiness is a function of the harmony between events and circumstances in the individual's surroundings and the established tendencies and behaviors within". Besides this function, it is likely to be redesigned with deliberately chosen voluntary behavior(s). Preliminary study which is held on well-being at an organizational level, asks  employees whether they feel good or bad when they are doing their job at work. It is found out that those events which cause good feelings and which cause bad feelings are independent. In following studies, it is observed that the events that cause good feelings increase the motivation of the employees and quality, but also reduce the layoffs. 
However, despite the efforts focused on job satisfaction, "happiness" within the organization has not been much studied in academic researches. During the past 20 years surveys mostly have been evaluated on some forms of happiness or positive feelings based on experiences in workplaces. Many of them have focused on positive emotions, positive states and attitudes in the workplace, but the phenomenon of "happiness at work" as a whole was not addressed.
As per the framework of this study, the evaluation, translation  and adaptation of questionnaire of the appropriate scales were held in the Department of Brain and Behavioral Sciences of University of Pavia in Italy. After the pilot study, 409 valid replies were received during June and July 2017. Findings were obtained as; happiness at work positively affects on employee performance, fully mediates between job satisfaction and performance, job satisfaction predicts performance only through developing contribution of happiness at work. The study with the same scales was repeated in Turkey in December 2017-January 2018 and total of 550 valid responses were received. As per findings of analysis obtained in Turkey ; the positive effect of happiness on employee performance is achived through job satisfaction. It has been noted that, "happiness at work" does not have a direct effect on performance however, it provides a full moderating contribution by the means of the interaction between job satisfaction and performance. According to these findings, both studies provide new evidence that it is possible to improve employee performance with happiness at work. 

Keywords: Job Satisfaction, Positive Feelings, Negative Feelings, Happiness at Work, Employee Performance