Kayseri minberleri (Cumhuriyet dönemine kadar)
Kayseri minbars (Republic period until)
Yazar: ALPER ALTIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CELİL ARSLAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Camiler = Mosques ; Dini yapılar = Religious buildings ; Kayseri = Kayseri ; Minber = Minbar ; Taş süsleme = Stone decoration

Özet:
Bu Yüksek Lisans tez çalışmasında, Kayseri il, ilçe, kasaba ve köylerinde bulunan camilere ait, Anadolu Selçuklularından Cumhuriyet dönemine kadar olan Kayseri minberleri konu olarak seçilmiştir.Kayseri minberleri ile ilgili olarak daha önce detaylı ve bilimsel bir çalışma yapılmamıştır. Bir kısmı orijinal haliyle günümüze ulaşan minberlerin büyük bir bölümü, bilinçsizce yenilendiğinden ötürü günümüze ulaşamamıştır.Bu araştırma çerçevesinde tarihi öneme haiz il sınırları içerisinde tespit edilen minberlerin ölçüleri alınarak cepheleri ve planları çizilmiş, fotoğrafları çekilmiş, ayrıntılı tanımlamaları yapılmış, kitabesi olanların kitabeleri okunmuştur.Genelde Türkiye çapında dönem dönem incelenmiş olan minberler, bu çalışma ile il bazında tüm dönemleri içine alacak şekilde incelenmiştir. Böylelikle de eserlerin bir il düzeyinde kendi içerisindeki gelişimi ve değişimi ortaya koyularak belgelenmiştir.Sonuç olarak 26 adet sağlam, 1 adet parçalanmış minber günümüze ulaşmıştır. İncelediğimiz bu minberler, Kayseri'nin minber alanında önemli bir merkez olduğunu ortaya çıkarmıştır. Kayseri'de yer alan XIII. yüzyıla tarihlenen Anadolu Selçuklu eserlerinden; Ulu Cami, Hunat Hatun Cami, Lala Muslihiddin Cami ve Develi Ulu Cami'lerinin minberleri ahşaptan yapılmıştır. XIV. yüzyıldan günümüze minber gelememiştir. XV. yüzyılın ortalarından XIX. yüzyılın başına kadar yapılan Kurşunlu Cami ve Erkilet Taşhan Köyü Büyük Cami dışında tüm camilerdeki minberlerde taş malzeme kullanılmıştır. Kurşunlu Cami'nin minberi Kayseri'deki tarihi öneme sahip tek mermer minberdir. XIX. yüzyılın ortalarından Cumhuriyet dönemine kadar olan Erkilet Taşhan Köyü Küçük Cami dışında tüm camilerdeki minberlerde ahşap malzeme kullanılmıştır. Erkilet'teki Taşhan Köyü Büyük ve Küçük Cami'lerinin minberleri kaya oyma olarak yapılmışlardır.Anahtar Kelimeler: Kayseri, Minber, Taş, Ahşap.

Abstract:
The topic of this dissertation is the minbars of the mosques having built in Kayseri and its vicinity (the towns and villages in Kayseri) from Anatolian Seljuks to Republic Period.So far, any scientific and elaborate study has not been made on the minbars in Kayseri. Though a small number of the minbars have managed to survive in their original characteristics, most of them could not reach at present due to careless efforts of restoration.Within this research, the minbars bearing a historic significance in Kayseri have been determined, their dimensions have been taken, their facade and general outline have been drawn. Also, the inscriptions found out on the related buildings, if there is, have been translated. The photographs of the works have been included into the content as visual elements along with their elaborate architectural identification.Having generally examined period by period in a national scale, the minbars in Kayseri have been assessed in a way that includes all the periods. Thus, it has been aimed to evaluate the development and alternation with such an approach.Consequently, 26 minbars have been determined survived, though one has been broken into pieces. These minbars highlight that Kayseri was then an important center of minbar production. In Kayseri, the minbars of the Anatolian Seljuks works Ulu Mosque, Hunat Hatun Mosue, Lala Muslihiddin Mosque and Develi Ulu Mosque, all of which have been dated to 13th century, have been made of wood. Any minbar from 14th century cannot reach at present. Except for Kursunlu Mosque and Buyuk Mosque in the vilage Tashan of Erkilet built between the mid-15th century and 19th century, stone materials have been preferred at all the mosques. The minbar at Kursunlu Mosque is the unique sample to have a marble minbar in Kayseri. Except for Buyuk Mosque in the vilage Tashan of Erkilet from the mid-19th century to the Republic Period, wooden materials have been used at the minbars of the whole moques. Buyuk and Kucuk Mosque in the village Tashan of Erkilet have been built as carved rock.Key Words: Kayseri, Minbar, Stone, Wood