İntrakranial kitle hastalarında hidrosefalinin optik sinir üzerine etkisi
The effects of hydrocephalus on optic nerve in patients with intracranial masses
Yazar: ABDULLAH YİĞİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM BAŞAR
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
Amaç: Kafa içi basıncının yükselmesi olan hastalarda, uzun süreli nörolojik sonuçların iyileştirilmesi amacıyla, artmış kafa içi basıncı doğru bir şekilde tespit edilmesi önemlidir. Optik sinir kılıfı çapı ölçümü, artmış kafa içi basıncını belirlemek amacıyla kullanılan, noninvaziv, pratik ve ekonomik bir yöntemdir. Bu çalışmanın amacı intrakranial kitlesi olan hastaların preoperatif ve postoperatif optik sinir kılıfı çapı değişimlerinin tespiti ve optik sinir çapı değişimi ile korelasyonu ve hidrosefali varlığının bu değişimlere etkisinin değerlendirilmesidir.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kliniğimize intrakranial kitle şikayeti ile başvurmuş olup cerrahi kararı verilen ve cerrahisi yapılan hastalardan seçilerek yapıldı. Çalışmaya hastaların yaşı, cinsiyeti, ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası çekilen kranyal manyetik rezonans görüntülemede ölçülen sağ ve sol optik sinir kılıfı çapı, optik sinir kılıfı çapı aritmetik ortalaması, sağ ve sol optik sinir çapı, optik sinir çapı aritmetik ortalaması, Evans oranı, kitle natür ve grade, tümör lokalizasyonu, boyut üzerinden hacim ölçümü, Glasgow koma skalası skoru, hidrosefali olup olmadığı ve hidrosefali derecesi dahil edildi.
 
Bulgular: Çalışmaya dahil ettiğimiz 91 hidrosefalisi olmayan  ve 82 hidrosefalisi olan hastanın preoperatif ve postoperatif bilateral optik sinir ve optik sinir kılıfı çapı ölçümü değerlendirmesi sonucunda; optik sinir ve optik sinir kılıfı çap ölçüm değerlerinin preoperatif ve postoperatif farklı olduğu, postoperatif döneme ait ölçümlerinde tüm gruplarda optik sinir kılıfı çapının belirgin azaldığı, optik sinir çapının ise belirgin arttığı görülürken; hidrosefalinin optik sinir ve optik sinir kılıfı üzerine etkisinin intrakranial kitleye bağlı kafa içi basınç artışının optik sinir ve optik sinir kılıfı üzerine etkisi ile belirgin farklılık olmadığı görüldü.

Sonuç: Hidrosefalinin ve intrakranial kitleye bağlı kafa içi basınç artışının optik sinir ve optik sinir kılıfı üzerindeki etkileri arasında fark olmamakla birlikte, Evans oranı göz önünde bulundurulduğunda hidrosefalinin kafa içi basıncında ek bir artışa neden olduğu görülmüştür. Ventriküler dilatasyon arttıkça intrakranial basıncın da arttığı, bu durumun optik sinir kılıfı çapını artırarak papilödemine ve optik sinirde incelmeye yol açtığı belirlenmiştir. Bu bulgular, hidrosefali ve intrakranial kitle bulunan hastalarda erken dönemde beyin omurilik sıvısı diversiyonunun ve optik sinir kılıfı çapının kafa içi basınç yönetiminde önemli olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Objective: In patients with increased intracranial pressure, accurately detecting increased intracranial pressure is crucial for improving long-term neurological outcomes. The measurement of optic nerve sheath diameter is a non-invasive, practical, and economical method used to identify increased intracranial pressure. The purpose of this study is to detect the preoperative and postoperative changes in optic nerve sheath diameter in patients with intracranial mass, to correlate these changes with optic nerve diameter variations, and to evaluate the impact of hydrocephalus on these alterations.

Material and Method: This study was conducted with patients who presented to our clinic with complaints of intracranial mass, were decided for surgery, and underwent surgical procedures. The study included the patients' age, gender, the diameter of the right and left optic nerve sheath measured in cranial magnetic resonance imaging before and after surgery, the arithmetic average of the optic nerve sheath diameter, right and left optic nerve diameter, the arithmetic average of optic nerve diameter, Evans' ratio, the nature and grade of the mass, tumor localization, volume measurement based on size, Glasgow coma scale, presence of hydrocephalus, and the degree of hydrocephalus.

Findings: In the evaluation of preoperative and postoperative bilateral optic nerve and optic nerve sheath diameter measurements of the 91 patients without hydrocephalus and 82 patients with hydrocephalus included in the study; it was observed that the optic nerve and optic nerve sheath diameter measurement values were different preoperatively and postoperatively, with a significant decrease in the optic nerve sheath diameter in all groups in postoperative measurements, while the optic nerve diameter significantly increased. However, it was seen that the impact of hydrocephalus on the optic nerve and optic nerve sheath did not show a significant difference compared to the effect of intracranial mass-related increase in intracranial pressure on the optic nerve and optic nerve sheath.

Conclusion: Although there was no significant difference between the effects of hydrocephalus and intracranial mass-related increase in intracranial pressure on the optic nerve and optic nerve sheath, it was observed that hydrocephalus increased intracranial pressure when considering the Evans ratio. It has been determined that as ventricular dilatation increases, so does intracranial pressure, which leads to an increase in the diameter of the optic nerve sheath, resulting in papilledema and thinning of the optic nerve. These findings indicate the importance of early cerebrospinal fluid diversion and monitoring optic nerve sheath diameter in the management of intracranial pressure in patients with hydrocephalus and intracranial mass.