Öğretmenlerin iş yerinde yıldırma(mobbıng) algıları
Teachers? perception of mobbing
Yazar: ŞENİZ ÖZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVİNÇ PEKER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mobbing = Mobbing ; Okullar = Schools ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın genel amacı, resmi ilköğretim okulunda görev yapan öğretmenlerin okullarında yıldırılma durumlarını, bunun yoğunluk derecesini, yıldırmanın öğretmenler tarafından algılanan nedenlerini ve yıldırma ile başa çıkmada öğretmenlerin kullandıkları stratejileri saptamaktır. Araştırmanın verileri İstanbul ili Esenler ilçelerinde çalışan 306 kişilik örneklem gurubuna anket uygulanarak toplanmıştır. Örneklemi oluşturan öğretmenlere ?İş Yerinde Yıldırma? anketi uygulanmıştır. Elde edilen veriler aritmetik ortalama, t-testi, ANOVA gibi istatistiksel teknikler kullanılarak analiz edilmiştir.Araştırmada şu sonuçlar elde edilmiştir: Yıldırmaya maruz kalma düzeyi ortalaması ?hiç? olarak belirlenmiştir. Öğretmenlerin en sık yaşadıkları yıldırıcı davranışlar, sözünün kesilmesi(ara sıra) yaptığı işlerin haksızca eleştirilmesi (ara sıra), mağdurun başarılarının küçümsenmesi (nadiren), başkalarının yanında yüksek sesle azarlanması (nadiren) ve işle ilgili aldığı kararların yanlışmış gibi sorgulanması(nadiren) şeklindedir.Branş değişkenine göre, sınıf öğretmenleri branş öğretmenlerine göre daha fazla yıldırmaya maruz kalmaktadır. Öğretmenlerin yaşı, cinsiyeti, medeni durumu, mesleki kıdemi, eğitimi, çalışma türü ve yıldırma uygulayanların konumu yıldırmada bazı davranışlarda farklılık yaratmaktadır. Erkek öğretmenler, evli öğretmenler, yüksek lisans mezunu öğretmenler ve ücretli öğretmenler bazı davranışlarla daha sık karşılaştıklarını bildirmişlerdir. Öğretmenler en fazla okul yöneticileri tarafından yıldırmaya maruz bırakıldıklarını bildirmişlerdir. Kadın öğretmenler mesleki konulara yönelik, erkek öğretmenler özel hayat ve şiddete yönelik konularda yıldırılmaktadır. Öğretmenler en fazla erkek yöneticiler ve meslektaşları tarafından yıldırmaya maruz kalmaktadır.Öğretmenlerin algılarına göre, yıldırmanın en önemli nedeni, okulda çözümlenmeyen sorunların fazla olmasıdır(çok). Öğretmenlerin yıldırmayla baş etmede en fazla kullandıkları strateji, incitici davranış yapanlarla karşılaşmamaya özen göstermedir(ara sıra).Anahtar Kelimeler: Mobbing, Yıldırma, Öğretmen, Okul.

Abstract:
The main aim of this study was to figure out mobbing, its frequency, perceived reasons and coping strategies used by teachers in public primary schools. The sample of this study consisted of 306 teachers working at public primary schools in Esenler, İstanbul. The data was gathered through questionnaire. Data was analyzed by arithmetical mean, t-tests and ANOVA.The results of data analysis showed the arithmetical mean of mobbing was ?never?. Interruption(sometimes), unfair criticism on the work performance of the victim(sometimes), belittling the success of the victim(rarely), scolding the victim loudly among other people(rarely), investigating all decisions of the victim relating to work(rarely) were the most common mobbing behaviours reported by teachers.Related to branch, mobbing behaviours were encountered by classroom teachers more compared to branch teachers. Age, gender, marital status, professional experience, education level, work status of teachers and the status of the bully make difference only in some behaviours. Male teachers, married teachers, teachers having master education and teachers working with fee reported to encounter some mobbing behaviours more frequently. Teachers reported to be bullied by school administrators at most. Female teachers were bullied by behaviours related to their career. Male teachers were bullied through behaviours mostly related to their private life and violence. Teachers reported to be bullied by men colleagues and administrators at most.The research showed that the most important reason of mobbing was reported as ?unsolved problems at school? (at an extreme amount). Teachers reported using (sometimes) ?trying not to encounter with the bully? strategy towards mobbing at most.Key Words: Mobbing, Bullying at work, Teacher, School