Bir hazır giyim işletmesinde iş sağlığı ve güvenliği kapsamında hata türü ve etkileri analizi (Failure Mode and Effect Analysis) yöntemi ile risk analizi
Risk analysis of an apparel business within the frame work health and safety by Failure Mode and Effect Analysis
Yazar: AYHAN MİLLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLŞEN ERENLER ÇAKAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Giyim Endüstrisi ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hata türleri ve etkileri analizi = Failure mode and effect analysis ; Hata türleri ve etkileri analizi = Failure mode and effect analysis ; Hazır giyim = Ready made clothing ; Hazır giyim işletmeleri = Ready made wear enterprises ; Risk analizi = Risk analysis ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Hazır giyim sektörü çalışan sayısı bakımından diğer sektörlere oranla fazla olduğu ve sektörün çalışma yaşamında emek yoğun sektörler arasında olduğu bilinmektedir. Ülkemiz açısından stratejik önemi her geçen gün artan ihracat rakamlarında öne çıkan sektörler arasındadır. İşçi sağlığı ve iş güvenliği konusu ülkemizde son yıllarda oluşan iş kazalarının fazla olması ve bu iş kazaları sonucu ölüm ile sonuçlanan kazaların sayısının artması bu konuya gereken önemin verilmediği ve yapılan değişiklikler ile istenilen sonuçların alınmadığını görülmektedir. Yapılan çalışmada ülkemizde yaşanan iş kazalarının analizleri yapılmış olup yaşanan kazaların ve kayıp gün sayıları tablo ve grafikler ile gösterilmiştir. Ülkemizde iş sağlığı ve iş güvenliği kapsamında son yıllarda yapılan çalışmalara bakıldığı zaman iş sağlığı ve iş güvenliği konularına yaklaşımların reaktif olmaması gerektiği sonucuna ulaşılmış ve artık iş sağlığı ve iş güvenliği konularına önlem alıcı (proaktif) yaklaşım modeli benimsenmiştir. Bu model ile işverenlerin işyerlerinde mevcut potansiyel risklerin önceden belirlenerek bir kaza yaşanmadan önce önleyici ve düzenleyici faaliyetlerin hayata geçirilmesi kararlaştırılmıştır. Bu yaklaşım sonucu işverenlerin risk analizi yapmaları veya yaptırmaları kanunen zorunluluk olarak belirlenmiştir. Yapılan çalışmada İstanbul ilinde faaliyet gösteren hazır giyim firması işçi sağlığı ve iş güvenliği kapsamı bakımından hata türü ve etkileri analizi (HTEA) metodu kullanılarak firmanın risk değerlendirilmesi yapılmıştır. Yapılan değerlendirme sonucu ortaya çıkan potansiyel risklerin tespiti yapılarak bu riskler için düzenleyici ve önleyici faaliyetler belirlenmiş ve uygulamaya konulmuştur. Çalışma sonrası firmanın kaza sıklık ve kaza ağırlık oranlarında düşüş yaşanmış ve uygulamanın devam ettirilmesinde fayda görülmüştür.
Bu uygulamanın sadece hazır giyim sektöründe tek firma ile sınırlı kalmayıp diğer firmalar ve farklı sektörlerde uygulanması açısından önemi kanıtlanmış olup diğer yapılacak çalışmalara örnek olması beklenmektedir.

Abstract:
It is known that the Apparel Sector is labor intensive and employs more people than other industial areas. Apparel's strategic importance is increasing day by day for our countries' export income. In this thesis general information are given about the situation of the apparel sector in Turkey and the World.
It is seen that the increase in occupational accidents and deaths in recent years are the results of insufficient precautions on work health and safety issues; and the desired results are not achieved by changind regulations. In this research, occupational accidents, happened in our country, were analyzed, also accidents and number of days lost is shown with tables and graphics.
The conclusion that, there should not be reactive approaches to work health and safety issues, is reached by studies done in recent years. Proactive approach model was adopted instead of reactive approaches. This approach results in constitution of businesses risk analysis is a necessity to employers with occupational laws.
In this thesis, risk analysis of an apparel firm in Istanbul was done by using Failure Mode and Effect Analysis (FMEA) method in terms of work health and safety. Result of the assessment, potential risks were identified and regulatory and preventive measures were taken for the risks. After the study, there has been a decrease in the company's accident frequency and severity rates. Workout is proceeding in this firm because of the success.