Koparma tekniğinin biyomekanik analizinde cinsiyet faktörü: Yer tepki kuvveti, kas aktivasyonu ve bar kinematiklerinin karşılaştırılması
Gender factor in biomechanical analysis of the snatch technique: comparison of ground reaction forces, muscle activation, and bar kinematics
Yazar: KAAN NAZIM NAZİK
Danışman: PROF. DR. HAYRI ERTAN ; PROF. DR. ERBIL HARBILI
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Biyomekanik = Biomechanics ; Cinsiyet farkları = Gender differences ; Halterciler = Weight lifters ; Kinematik = Kinematic ; Kinetik = Kinetics ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu çalışmanın amacı; halter branşı koparma tekniğinde yer tepki kuvveti, kas aktivasyonu ve bar kinematiklerinin analiz edilmesi ve cinsiyetler arası karşılaştırmanın yapılmasıdır. Bu bağlamda, kadın ve erkek haltercilerin; 1) kassal aktivasyon örüntülerinin, 2) kinematik verilerinin, 3) yer tepki kuvvetlerinin (eş zamanlı olarak) karşılaştırılmasıdır. Çalışmaya profesyonel olarak Halter sporu yapan, milli takımlar seviyesinde yarışmalara katılan, 16 (8 erkek, 8 kadın) elit düzey iyi antrenmanlı halterci gönüllülük esasınca katılım sağlamıştır. Veri toplama aşamasında katılımcıların antropometrik özelliklerini belirlemek için DEXA ölçümleri, EMG ölçümleri elde edebilmek için (Ultium EMG, Noraxon), hareket analizi yapabilmek adına gerekli olan görüntü kayıtları için (Qualisys) ve yer tepki kuvvetlerini tespit edebilmek için (Kistler 9281EA) sistemleri kullanılmıştır. Katılımcılar %85 şiddetinde koparma hareketini bu kuvvet platformu üzerinde gerçekleştirmişlerdir. Elde edilen veriler ışığında sporcuların kassal aktivasyon verilerinde hareket evreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. Kuvvet platformu verileri incelendiğinde evreler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunurken, erkeklerin 3. Barın altına giriş evre değerleri kadınlara ve diğer tüm evrelere göre önemli farklılık göstermiştir. Hareket analizi verileri incelendiğinde de evreler arasında anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. Sonuç olarak; cinsiyetler arasında erkeklerin kadınlara oranla koparma hareketinde önemli bir evre olan 2. Çekiş ve 3. Barın altına giriş evrelerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar elde edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study was to analyze ground reaction forces, muscle activation patterns, and bar kinematics in the snatch technique of weightlifting, and to make a comparison between genders. Specifically, female and male weightlifters' muscle activation patterns, kinematic data, and ground reaction forces were compared simultaneously. Sixteen (8 male and 8 female) elite weightlifters who compete at the national team level and have good training background participated voluntarily in the study. In the data collection phase, DEXA measurements were used to determine the participants' anthropometric characteristics, Ultium EMG (Noraxon) was used to obtain EMG measurements, Qualisys was used to obtain the necessary image recordings for motion analysis, and Kistler 9281EA was used to detect ground reaction forces. The participants performed the snatch movement at 85% of their maximal capacity on the force platform. Based on the obtained data, statistically significant differences were observed in muscle activation between movement phases. When examining the force platform data, statistically significant differences were found between phases, and the values of the 3rd (Throw Under Barbell and Catch) phase of males showed significant differences compared to females and all other phases. Significant differences were also observed between movement phases in the kinematic analysis data. As a result, statistically significant differences were found between genders in the 2nd phase (Second Pull) and the 3rd (Throw Under Barbell and Catch) phases, which are important stages in the clean and jerk movement.