Sınıf öğretmenlerinin demografik özellikleri açısından stres düzeylerinin incelenmesi (Iğdır ili örneği)
Class teachers stress levels in terms of demographic characteristics examination (Iğdir province example)
Yazar: MAHMUT IŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDÜLMELİK ARAS
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Iğdır = Iğdır ; Stres = Stress ; Stres faktörleri = Stress factors ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Öğretmenler = Teachers ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
ÇalıĢmada Iğdır Ġl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda görev yapmakta olan bazı
sınıf öğretmenlerinin demografik özellikler dikkate alınarak stres düzeylerinin ĠĢ sağlığı ve
güvenliği açısından belirlenmesi amaçlanmıĢtır. Literatür taraması yapılarak hazırlanan stres
ölçeği kullanılarak çalıĢmalar yapılmıĢtır. ÇalıĢmada uygulanan anket birinci bölümünde
katılımcıların demografik özellikleri, ikinci bölümünde ise stres derecelerini ölçmek için 25 adet
5'li Likert ölçekli soru sorulmuĢtur. Stres ölçeğini 2021-2022 eğitim-öğretim yılında sınıf
öğretmenlerine anket yoluyla hazırlanan sorulara cevaplar alınmıĢtır. Yapılan çalıĢma
kapsamında elde edilen veriler istatistiksel Packet for Social Sciences 20 (SPSS 20) programı
kullanılarak gerçekleĢtirilmiĢ çıkan sonuçlar doğrultusunda analizler yapılmıĢtır.
Yapılan analizde stres ölçeği anketi için hesaplanan normallık testi sonucundan
çarpıklık ve basıklık değerlerinin; -215 ve -840 değerleri arasında olduğu görülmüĢtür. Stres
ölçeği anketi için hesaplanan Cronbach Alpha iç tutarlık katsayısı 0,887 olarak elde edilmiĢtir.
Stres ölçeğinin yapı geçerliliğinin doğrulanması açıklayıcı faktör analizi (AFA) ile yapılmıĢtır.
Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) tekniğini kullanılarak KMO katsayısı hesaplandığında, 862 >0,60
olduğu faktör analizi için uygunluğu yeterli olduğunu kabul edilmiĢtir. Ayrıca faktörlerin
analizinde her bir madde KMO değerini en küçük değeri ,324 olması örneklemenin doğru
olduğunu göstermiĢtir. (Açıklayıcı Faktör Analizi)AFA sonucunda 25 madde oluĢan ilk analizde
7 faktörden oluĢtup toplam varyans %69,026 olarak tespit edilmiĢtir. Ancak ilk faktör analizinin
göre scree plot sonucu üç faktör yapıya iĢaret edildiğini görülmüĢtür. Ölçekten çıkarılan
maddeler sonucunda KMO Barlett değeri 0,862 açıklanan varyansın % 49,042 olan bir yapı elde
edilmiĢtir. Bunların sonucundan elde ettiğimiz tek faktörlü bu yapı geçerli ve güvenir olduğu
görüldü.
Ayrıca, Temel BileĢen Analizi (Principal Component Analysis-PCA) yöntemi
uygulanmıĢ ve 25 soruda oluĢan ölçeğin analiz sonucunun değerleri 0,30 altında kalmadığından
tüm veriler kullanılmıĢtır. Aynı zamanda verileri çözümlemede ortalama, yüzde, frekans,
demografik verilere dayalı değiĢkenlerden etkilenme derecesi de bağımsız gruplar t testi ve
Anova testi ile analiz edilmiĢtir.
Anahtar Kelimeler: Sınıf Öğretmenleri, Stres, Stres Ölçeği, Kaiser-Meyer-Olkin

Abstract:
In the study, it was aimed to determine the stress levels of some classroom teachers
working in schools affiliated to the Iğdır Provincial Directorate of National Education in terms
of occupational health and safety, taking into account the demographic characteristics. Studies
were carried out using the stress scale prepared by literature review. In the first part of the
questionnaire applied in the study, 25 5-point Likert-scale questions were asked to measure the
demographic characteristics of the participants, and in the second part, to measure their level of
stress. In the 2021-2022 academic year, the stress scale was answered by the classroom teachers
through a questionnaire. The data obtained within the scope of the study were carried out using
the statistical Packet for Social Sciences 20 (SPSS 20) program and analyzes were made in line
with the results.
In the analysis made, the results of the normality test calculated for the stress scale
questionnaire, the skewness and kurtosis values; It was observed that the values between -215
and -840. The Cronbach Alpha internal consistency coefficient calculated for the stress scale
questionnaire was 0.887. The construct validity of the stress scale was verified by exploratory
factor analysis (EFA). When the KMO coefficient was calculated using the Kaiser-Meyer-Olkin
(KMO) technique, 862 >0.60 was considered to be suitable for factor analysis. In addition, the
smallest KMO value of each item in the analysis of the factors was ,324, which showed that the
sampling was correct. (Explanatory Factor Analysis) In the first analysis consisting of 25 items
as a result of EFA, it consisted of 7 factors and the total variance was determined as 69,026%.
However, according to the first factor analysis, the scree plot result indicated that three factors
were structured. As a result of the items removed from the scale, a structure with a KMO Barlett
value of 0.862 and 49.042% of the explained variance was obtained. As a result of these, this
one-factor structure was found to be valid and reliable.
In addition, Principal Component Analysis (PCA) method was applied and all data were
used since the analysis result values of the scale consisting of 25 questions did not remain below
0.30. At the same time, the degree of being affected by variables based on average, percentage,
frequency, demographic data in analyzing the data was analyzed by independent groups t-test
and Anova test.
Keywords: Class Teachers, Stress, Stress Scale, Kaiser-Meyer-Olkin