Tayyib-zâde Hâfız Mehmed Zühdî, hayatı,eserleri ve Nevbâve'si
The life, works and his Nevbâve's of Tayyibzade Hafiz Mehmed Zuhdi
Yazar: YASEMİN DEMİR
Danışman: PROF. DR. ALİ YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyografi = Biography ; Tarih = History

Özet:
Tezimizin konusunu olu turan Tayyib-zâde Hâf z Mehmed Zühdî Efendi,1854 y l nda Trabzon da do mu tur. lk e itimini devrin ünlü haf zlar ndan olanbabas Tayyib Efendi den alan air, daha sonra kuvvetli bir medrese e itimi alarakFar ça ö renmi tir. Eserlerinin gerek ekil gerekse yap sal özelliklerine bakarakdivan edebiyat sahas içerisinde de erlendirdi imiz Mehmed Zühdî, airli inin yans ra uzun y llar memuriyet, okullarda din ö reticili i ve ayr ca gazetecilik yapm t r.1914 y l nda, yeni memuriyet görevine giderken vefat etmi tir.Mehmed Zühdî, ya ad dönemde kendisiyle birçok özellik bak m ndanbenzerlik gösteren Hâf z Zühdî ile kar t r lm t r. Zira Hâf z Zühdî, Mehmed Zühdîgibi Trabzonlu olup, ismi, airli i, haf zl , mezar kitabecili i yönleriyle birbirlerineoldukça benzemektedirler.airin kaynaklarda ismi zikredilen sekiz eserinden en hacimli ve en de erlisi,manzum bir siyer kitab olan Nazmu s-Siyer dir. Di erleri ise, nesir-naz m kar kolarak kaleme al nan çal malard r. Nevbâve ad n ta yan eser, airin gençlikdöneminde yazd iirleri bir araya getirdi i bir iir kitab d r. Bunlardan ba ka, onungazetede yay nlad makalelerinden meydana gelen Vatan Hediyesi ve Mecmûa-iZühdî, âkir evket in manzum evket-nâme-i Osmânî adl iirinin tahmisi olanMir atü l Mülûk, hadis-i erifleri manzum olarak aç klayan Zînet ü l-Efîde, erkekmahlaslar n n anlat ld Defter-i Esâmi-i Ricâl ve bir y l yay n devam eden TemkînGazetesi Mehmed Zühdî ye ait çal malard r. Halk n e itimini, ayd nlanmas nhedefleyen air, bunu gazetesi arac l yla yapmaya çal m t r.Mehmed Zühdî bunlardan ba ka, bir de mezar kitabecili iyle ilgilenmi tir.Trabzon mezarl klar nda Târîh dü ürerek yazd birçok mezar ta , tarihi çe mekitabesi bulunmaktad r.Gerek düz yaz gerekse iirde sade bir dil kullanan Mehmed Zühdî, vezinolarak da aruzu tercih etmi tir. Onun iirlerinde divan iirinde görülen pek çokhususiyeti görmemiz mümkündür.

Abstract:
Tayyib-zade Hafiz Mehmed Zuhdî Efendi who formed theme of our thesiswas born Trabzon in 1854. His first education was given by Hafiz Tayyib Efendiwho was his father. Later, he learned Persian by taking a strong education. Bylooking his work s shape and structural features, we think that Mehmed Zuhdi takesplace in old Turkish Literature. Mehmed Zuhdi was also a religion teacher andjournalism. In addition, he became busy with official post. He died in 1914 when hewent his new duty.Mehmed Zuhdi was confused with Hafiz Zuhdi in terms of many featuresbecause their birth places, names, and occupations resembled to each other.In searches are mentioned eight work of poet. Among these, Nazmu s Siyer isthe best one. Nazmu s Siyer which is told life of Mohammed is a poem book. Hewrote the others by combining prose and verse. Mehmed Zuhdi wrote poems inyouth years and formed Nevbave book. His writing in newspaper formed VatanHediyesi and Mecmua-i Zuhdi. akir evket s poetical evket-name-i Osmaninamed poem s tahmis is Mir atü l Mülük. The other work is Zinet ü l Efide whichexplains Mohammed s word poetically. Also, there is Defter-i Esami-i Rical whichwas told man nicknames. Another work is Temkin newspaper. It has MehmedZuhdi s writings.Mehmed Zuhdi was interested to write poems on grave stones. He had manygrave stones which was written own poems on them with his date in Trabzon.Mehmed Zuhdi prefered prododyas metre. It is possible to see manypeculiarity in his poems.