Yapıda kalite ve üretim kalitesizliğinin maliyeti
Quality of construction and cost of underqualty of production
Yazar: ELİF SENEM BOYDAŞ
Danışman: PROF. DR. RECEP KANIT
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yapı Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
İnşaat üretimi, taahhüt konusu iş hakkında duyumdan başlayarakgerçekleştirilen yapının teslimine kadar olan süreçteki tüm faaliyetleri kapsar.Bu faaliyetlerin kârlılık ana amacı yanında, şartnamelerde belirtilen kalitespesifikasyonlarını da gerçekleştirecek şekilde yönetilmesi gerekir. İnşaattakalite kavramı üretimin sonunda ortaya çıkan yapının kalitesinin yanı sıra, buyapıyı ortaya koymak için gerçekleştirilen diğer faaliyetlerin kalitesini dekapsar. İşverenin istediğini üretebilmek ve üretileni işverene vermek amacıylayapılan harcamalar bütünü de kalitenin maliyeti olarak adlandırılır. Buçalışmada inşaat firmalarımızın kalite yönetimi uygulamalarının, kalitesağlanmasına yönelik düzenleme ve uygulama eksikliklerinin belirlenmesi,kalite maliyetinin toplam proje maliyetlerine göre değerinin saptanmasıamaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak hazırlanan bir anket formu, TürkiyeMüteahhitler Birliği üyesi on sekiz inşaat firmasının ilgili elemanlarınayanıtlatılmıştır. Elde edilen verilere göre; bu firmaların hepsinin kalite yönetimisistemi ve belgesi bulunduğu, bu konuda merkezde ve şantiyelerde görev yapaneleman istihdamı yaptıkları, iş alma ve yapım süreci esnasında profesyonelmüşavirlik hizmeti alınma ve risk analizi yapma oranlarının düşük olduğu,eleman seçiminde belirli bir sınav sistemi kullanılmadığı, iş, işgücü, malzeme veekipman programlamalarının günlük bazda yapılmadığı, çalışanlara iş içindeeğitim verilmediği, nefaset kesilmesi ile karşılaşıldığı anlaşılmıştır. Kalite için enbüyük maliyetlerin üretim sürecinde görülmekte olduğu, bunu sırası ile şantiyevkuruluşu, organizasyonu ve işletmesi, iş alma, sözleşme, üretim yönetimi ve verioluşturma süreçlerinin izlediği anlaşılmaktadır. Bu süreçlerin tamamındakikalite maliyeti toplam maliyetlerin % 0.7'si düzeyinde olup eksik görülenhususlara tahsis edilecek bir miktar daha kaynak ile hedeflenen kalite düzeyineulaşılmasının kolaylaşacağı belirlenmiştir. Tespit edilen bir diğer husus, mevcutkaynak, donanım ve personelden faydalanarak gerekli prosedürlerinoluşturulup uygulanması ile imalat kalitesi artırımına yönelik önemliilerlemelerin sağlanabileceği, bununda önemli boyutlarda olmayan maliyetlerlegerçekleştirilebileceğidir. Benzer çalışmaların daha yaygın olarak yapılması vekalitesizlik maliyetlerinin de araştırılması ile hangi miktardaki kalite maliyetiile hangi miktardaki kalitesizlik maliyetlerinin karşılanabileceği daha netgörülebilecektir.

Abstract:
Construction works include all activities in the process which begins with thecall for contracting work and ends with the delivery of the completed building.These activities need to be managed in a way that they materialize the qualityspecifications defined in building specifications besides their main aim ofprofitability. The concept of quality in construction involves not only the qualityof the building as a result of the production but also the quality of otheractivities carried out to build it. The total amount of money spent with the aimof producing what employer wants and delivering the things that are producedto the employer is named as the cost of the quality. The aim of this study is todetermine the quality management implementations of our construction firms,the deficiencies in the regulation and implementation in terms of providingquality and to estimate the value of the quality cost in total costs of projects. Therelevant staff of the eighteen construction firms which are the members ofTurkish Contractors Association have been asked to fill in a form ofquestionnaire prepared to this effect. According to data obtained; it has beenunderstood that all of these firms have quality management systems andcertificates, and they employ staff members working in this field both on mainarea and on work site, and the rate of conducting risk analysis and gettingprofessional consultancy services during the process of contracting and buildingit is low, and a certain examination system is not used in selection of the staff,viiand the programming of the work, workforce, material and equipment is notdone on a daily basis, and there is not any in- service training for employees,and an absence of excellence is experienced. It is understood that the biggestcosts for the quality are observed in the process of production, followed by theprocesses of the establishing, organizing and managing the work site, having theproject, contracting, production management and composing data, respectively.It has been estimated that the quality cost in all these processes is at the level of0.7% of the total costs and that it will be easier to achieve the desired qualitylevel by means of more resources to be allocated to the points which are thoughtto be incomplete. Another point which has been determined is that significantimprovements for increasing the manufacturing quality may be possible byformulating and implementing the necessary procedures via making use of theexisting source, equipment and personnel, and that it can be realized with coststhat are not so high. By carrying out widespread similar studies and researchingthe costs of worthlessness, the amount of the quality cost which has the potentialto cover the cost of worthlessness will be more clearly observed.