Kamusal alanda sanat ve kentsel mekana etkileri İstanbul'da heykel uygulamaları irdelemesi
Arts at the public space and its effects on urban places-Sculpture applications study in İstanbul
Yazar: EFE KORKUT KURT
Danışman: PROF. DR. ZEKİYE YENEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Sanat Tarihi = Art History ; Sosyoloji = Sociology ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Kentsel mekanlar kamusal alanlar olarak toplumsal hayat ve bireyin varolusu açısından çokönemlidir. Bu önem kamusal alanın toplumların sosyal ve günlük yasam pratiklerinin anafiziksel - islevsel platformunu meydana getirmesinden ve de bunun estetik düzeyini olusturaniçerigin toplumların ve kentlerin yasam kalitesinin düzeyi anlamında belirleyici olmasındanileri gelmektedir. Bu açıdan degerlendirildigi zaman kentsel mekanlar toplumdaki farklıgruplarca kamusal alanların olusturulması ve denetlenmesi adına yapılan iktidar çatısmasınınsekillendigi ve somutlastıgı alanlardır. Bu iliski kentsel mekanların tasarım, üretim veyadönüsümleri süreçlerinin temelini olusturmaktadır. Bu dogrultuda bakıldıgı zaman, isterkentsel tasarım, planlama veya kent mimarisi ile ilgili pratikler adına, ister kentsel mekanlarıngösterge anlamlarının analizi açısından ele alınsın, mekanın kimligini olusturan bu bagıntılarıkarsılıklı olarak degerlendirmek ve anlamak bu etkileri toplum yararına yönlendirmekaçısından önemlidir.Sanat fiziksel estetigin ulastıgı en üst seviyedeki yaratım olarak kamusal alandauygulandıgında içerigini olusturan gerçek toplumsal gücünü bulur. Bu güç kentin sanat ileolan karsılıklı olumlu etkilesiminden meydana gelmektedir. Kamusal içerigi ile sanat anlamboyutunu derinlestirirken, kent mekanı da sanat ile yüksek bir estetik düzeye ve güçlü birtoplumsal simgeye kavusur. Bu açıdan kamusal alanda sanatın kentsel mekan ile ne sekildebulusacagı hem mekansal parametreler açısından hem de üretilecek eserin içeriginiolusturacak olan etkiler anlamında dikkatle ele alınmayı gerektirir. Öte yandan kamusalsanatın özgürce üretilmesi ve iyi kurgulanmasının kentsel mekanlara etkisi hem fizikselestetik hem de sosyolojik anlamları açısından yüksek seviyede olacaktır. Bu süreç kentselmekanda konumlandırılmıs bir sanat eserinden, sanatsal düzeyde kurgulanmıs bir kentselmekan pratiginin genis aralıgı içinde bir yer alabilir.Kamusal alanda sanatın kentsel mekana etkilerinin evrensel düzeyde degerlendirilmesinekosut olarak yerel düzeyde Cumhuriyet Dönemi Türkiye'sinde en basta gelen kamusal sanatolan heykel sanatı ele alınmıs ve stanbul içinde farklı zamanlarda farklı alanlara yapılmıs altıadet uygulamanın analizi ile somut olarak degerlendirilmistir.Anahtar Kelimeler: Kamusal alan, kentsel mekan, sanat, heykel.

Abstract:
Urban places are very important as public spaces in terms of social life and existence ofindividual. This importance comes as public space is the main physical and functionalplatform of the social and daily life practices of the community and the base which creates theaesthetics degree of this is determinative for the life standards of the society and the cities.When we evaluate from this angle, urban places are the spaces which the power conflicts takeshape and become concrete to form and control the public spaces by different groups. Thisrelationship makes the base of the design, production and transformation process of the urbanplaces. When it is seen from this direction, either discussed for the urban design, planning orurban architecture practices or for the analysis of the meaning of the signs of the urban places;to evaluate and understand mutually these correlations which form the identity of the place isimportant for canalizing these effects for the benefits of the community.Arts as the highest degree of the creation which the physical aesthetics reach, finds its truesocial power when it is applied at the public space. This power comes from the positiveinteraction of the city with arts. While art is deepening the dimensions of its meaning with thepublic content, urban place achieve a high aesthetic degree and a strong public symbol. Fromthis angle, how the public arts will meet the urban place require to be discussed carefully inthe means of both spatial parameters and the effects which will form the content of the piece.Further more, the effects of public arts to the urban places will increase either in the means ofphysical aesthetics and the sociological meanings with the production of them freely and wellorganized. This process can take place from an art object placed in an urban place to the urbanspatial practice which is organized in an artistic degree.Parallel to the evaluation of the effects of arts at the public space to the urban places ininternational degree, sculpture which is the main public art in Turkey during the RepublicPeriod is discussed and evaluated concretely with the analysis of the six pieces made atdifferent dates and at different places in Istanbul.Keywords: Public space, urban place, arts, sculpture.