Katılımcı kültür olgusu bağlamında televizyon dramalarını sosyal medya üzerinden okumak
Reading television dramas through social media in the framework of the concept of participatory culture
Yazar: ÖZLEM ÇAĞLAN BİLSEL
Danışman: PROF. DR. SEÇKİN ÖZMEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Dizi film = Serial film ; Drama = Drama ; Katılım = Participation ; Katılım kültürü = Participation culture ; Katılımcı medya = Participatory media ; Popüler televizyon dizileri = Popular television series ; Sosyal medya = Social media ; Yakınsaklık = Convergence

Özet:
Yeni iletişim teknolojilerinin gelişip yaygınlaşmasına bağlı olarak, geleneksel medyanın yeni iletişim teknolojilerini bünyesine katması sonucunda medyalar arasındaki ayrımlar giderek silikleşmeye başlamıştır. Televizyonun yeni iletişim teknolojilerini yakınsaması; izleyicilerin istedikleri programları istedikleri zamanda ve mekânda izleyebilmelerini ve birçok farklı mecrayı aynı anda takip edebilmelerini mümkün kılmıştır. Yakınsama medya içeriklerini ve içeriklerin tüketilme biçimini değiştirmiş ve dönüştürmüştür. Televizyon programlarının farklı medya platformlarında akışını mümkün kılan yakınsama, izleyicilerin aktif katılımına dayanan kültürel bir süreçtir. İzleyicilerin, kullanıcıların, tüketicilerin ve hayranların sosyal medya platformlarında aktif bir şekilde içerik oluşturarak kültür yaratmaları da katılımcı kültür kavramsallaştırmasına karşılık gelmektedir. Yakınsayan medya ile izleyiciler/kullanıcılar medya metinlerinin üretim ve tüketim sürecine dâhil olarak etkileşimli bir katılım kültürü oluşturmaktadırlar. Televizyon program türlerinden olan televizyon dramaları adına kanallar veya yapımcılar tarafından resmi sosyal medya hesapları açılmasıyla izleme pratiği; aynı ilgi ve kültürü paylaşan bireylerin bir araya gelebileceği, yorum yapabileceği, sıradan bir izleyicinin görüşlerini birçok kişinin yanında yapımcı, yönetmen ve senaristlere iletebileceği, dramadaki herhangi bir gelişmeye ve sahneye tepki verebileceği, hatta gelecek sahnelere yönelik istekte ve tahminde bulunabileceği katılımcı ve kültürel bir etkinliğe dönüşmüştür. Televizyon dramalarının sosyal medya kullanım biçimleri doğrultusunda izleyiciler kullanıcı ve katılımcı nosyonuna bürünerek paylaşılan içerikleri yeniden üretip dolaşıma sokarak, diğer hayranlarla veya izleyicilerle etkileşimli bir şekilde bir araya gelerek, dramaya ilişkin bilgileri yayarak katılımcı kültürün evrenini genişletmektedir. Buradan hareketle, çalışmada televizyon dramalarının sosyal medya platformlarını kullanım biçimlerinin katılımcı kültüre ne tür bir katkı sağladığını, izleyicilerin sosyal medyada ne tür katılım tutum ve davranışları gösterdiğini, katılım düzeylerini tespit etmek amaçlanmıştır. Araştırma 18-55 yaş ve üzeri televizyon draması izleyen ve sosyal medya kullanan katılımcılara uygulanmıştır. SPSS programında analizi yapılan çalışmadan elde edilen sonuçlar neticesinde televizyon dramalarının sosyal medya kullanım biçimlerinin katılımcı kültürü besleyerek katılım kültürünün evrenini genişlettiği, katılımcıların sosyal medya platformlarında çok çeşitli katılım tutum ve davranışlarını farklı amaçlarla ve farklı düzeylerde gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Televizyon Dramaları, Yakınsama, Sosyal Medya, Katılımcı Kültür, Katılım.

Abstract:
As a consequence of the development and prevalence of new communication technologies, the distinctions among forms of media have started to disappear following the adoption of these new communication technologies by conventional media. The convergence of television to new communication technologies has made it possible for viewers to watch the programs they want whenever and wherever they want and follow many different platforms simultaneously. This convergence has changed and transformed media content and how it is consumed. Convergence, which makes it possible for television programs to be streamed on different media platforms, is a cultural process that is based on the active participation of the viewers. The creation of a culture through the active production of content on social media platforms by viewers, users, consumers, and fans corresponds to the conceptualization of participatory culture. With convergent media, viewers/users form an interactive participatory culture by taking part in the production and consumption process of media texts. Following the emergence of official social media accounts belonging to television dramas, which are a genre of television programs, opened by television channels or producers, the practice of viewership has turned into a participatory and cultural activity in which individuals sharing the same interests and cultures can gather, make comments, an ordinary viewer can share their opinions with many others including producers, directors, and writers, they can react to any development and scene in the drama, and they can even share wishes and make predictions about scenes that will follow. In line with social media usage patterns regarding television dramas, viewers gain the idea of users and participants, reproduce the shared content and put it into circulation, gather with other fans or viewers in an interactive sense, and disseminate information regarding the drama in question, ultimately broadening the universe of the participatory culture. Accordingly, in this study, it was aimed to determine the forms of contribution to participatory culture by the social media usage patterns of television dramas, the types of participatory attitudes and behaviors shown by viewers on social media, the degree to which they participate. The study was carried out with the participation of individuals aged between 18 and 55 who were viewers of television dramas and social media users. According to the results of the analyses in the study, which were carried out using the SPSS software, it was concluded that the social media usage patterns of television dramas expand the universe of participatory culture by feeding this culture, and viewers display highly variable participatory attitudes and behaviors on social media platforms for various purposes and at varying degrees.
Keywords: Television Dramas, Convergence, Social Media, Participatory Culture, Participation.