Immanuel Kant'ta bilgi-iman ilişkisi
Relationship between knowledge and faith at Kant
Yazar: MÜZEYYEN ÇADIRCI
Danışman: PROF.DR. ZEKİ ÖZCAN
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
ÖZETYazar : Müzeyyen ÇADIRCIÜniversite : Uludağ ÜniversitesiAnabilim Dalı : Felsefe-Din BilimleriBilim Dalı : Din FelesefesiTezin Niteliği : Yüksek Lisans TeziSayfa Sayısı : viii+138Mezuniyet Tarihi : â¦. /â¦. / 2006Tez Danışman(lar)ı : Prof. Dr.Zeki ÖZCANIMMANUEL KANT'TA BİLGİ-İMAN İLİŞKİSİBu çalışmanın amacı 17. yy. Aydınlanma döneminin en büyük filozofu olarak görülenImmanuel Kant'ın bilgi ve iman anlayışını açıklamak ve bu ikisi arasında Kant'ın nasıl bir ilişkigördüğünü tespit etmektir. Bu amaçla, Kant'ın bilginin nasıl mümkün olduğunu ve hangiesaslara dayandığını araştırdığı Transendental metod ele alınmıştır.Kant'ın bu metot da amacı bilginin genişletilmesi değil düzeltilmesidir. Bundan dolayıeleştirel felsefenin (kritisizm) kurucusu olarak da görülür. Bu transendental felsefe de Kant'ınbilgi konusundaki temel varsayımı düşünme ile algılamanın birbirine indirgenemez iki etkinlikolduğudur. Duyarlık aracılığı ile bize uzay ve zamanda nesneler, anlakta ise kategoriler aracılığıile de kavramlar verilir. Duyarlık bize görüler sağlar. Anlak ile de bu nesneler düşünülür. Bunagöre bir nesneyi düşünmek ile bilmek aynı şey değildir. Bu bağlamda dünyanın duyu ve anlakdünyası olarak bölümlenmesini numen (kendinde şey) ve fenomen (görüngü) kavramları önler.Duyular bize nesneleri göründükleri gibi, anlak ise oldukları gibi sunar. Bu yüzden denumenlerin aşkınsal, fenomenlerin ise görgül (emprik) bir kullanımı vardır. Ayrıca Kant'ınepistemolojisinde deneyimin koşulu nedensellik zorunlu bir yasa konumundadır. Kant için olan(olgu ve deney dünyası) saf aklın, olması gereken de pratik aklın konusudur.Kant'a göre Tanrı'nın varlığını bilmek bir bilgi değil inanma konusudur. O, bu görüşünüaçıkça ortaya koymak için sanma (supposing), bilme (knowing) ve inanma (believing)kavramları arasında önemli bir ayrım olduğunu söyler. Bilme, nesnel ve öznel olarak yeterli;inanma ise öznel olarak yeterli ama nesnel olarak yetersiz bir gerçek saymadır. Ayrıca öznelyeterlik olan kanı (conviction) da yargı sadece kendim için, nesnel yeterlik olan kesinlik(certainty) de ise yargı herkes için doğrudur.Kant, Tanrı buyruğunu ahlâksal ödevlerde bulduğu için dinin özünün ahlâksal olduğunusöyler. O, Tanrı, ölümsüzlük ve özgürlüğü pratik akılda bir postulât olarak öne sürer. Tanrı veölümsüzlük postulâtı ?en yüksek iyi? nin gerçekleşmesini mümkün kılar. Özgürlük ise aklın biryargısı olan ahlâk yasasının temelidir. Yani Tanrı ve ölümsüzlüğü kabul etmemiz bir bilgi değilinanç işidir.Çalışmanın sonunda Kant'ın eleştirel felsefesinde bilmenin ve inanmanın aynı realiteniniki ayrı yüzü (teorik-saf- ve pratik akıl) olduğu kanısına varılmıştır.Anahtar SözcüklerTransendental Kritisizm Duyarlık-Anlak KategorilerNumen-Fenomen Sanma-Bilme-İnanma Tanrı-Ölümsüzlük- Saf ve Pratik AkılÖzgürlükiii

Abstract:
ABSTRACTYazar : Müzeyyen ÇADIRCIÜniversite : Uludağ ÜniversitesiAnabilim Dalı : Felsefe-Din BilimleriBilim Dalı : Din FelsefesiTezin Niteliği : Yüksek Lisans TeziSayfa Sayısı : viii+138Mezuniyet Tarihi : â¦. /â¦. / 2006Tez Danışman(lar)ı : Prof. Dr. Zeki ÖZCANRELATİONSHİP BETWEEN KNOWLEDGE AND FAİTH AT KANTOne of the aim of this study is to explain the understanding of knowledge and faith ofImmanuel Kant who is seen as the biggest system philosopher in the period of 17. century ofEnlightenment. Another purpose of this study is to determine how Kant sees the relationbetween knowledge and faith. In the name of this purpose, the Transcendental Method that Kantstudied about how knowledge is possible and which fundamentals are deprives from it has beendiscussed.With that method, the aim of Kant is not correcting the knowledge but to enlarge it. Thatis why he known as the founder of critical philosophy. This transcendental philosophy is that tothink and to cognize of the basic presumptions about knowledge are two activities which cannotbe able to reduce each other. By means of sensation, object were given to us in space and time,by means of categories, concepts were given to us in intelligence. Sensation gives us visions.These objects are thought with intelligence. Accordingly, to think and to know an object are notthe same thing. In that context, the division of world as sensation and intelligence is preventedby the concepts of noumenon and phenomenon. Senses present the objects as they seem, theintelligence presents as they are. For that reason, the usage of noumenon is transcendental, butthe usage of phenomenon is empirical. In addition, in the epistemology of Kant, thedeterminism which is the requirement of experience is in a position of compulsive law. To Kant,happened (fact and world of experiment) is a matter of pure reason and the thing that should beis a matter of practical reason.To know of the presence of God, for Kant, is not a matter of knowledge but a matter ofbelief. In order to produce this view clearly, he says that there are a crucial separation betweensupposing, knowing and believing. Knowing is a taking something to be true that is objectivelyand subjectively enough, believing is a taking something to be true which is subjectively enoughbut objectively insufficient. Furthermore, the judgement that is in a conviction which issubjectively efficiency is true for self, but in a conviction which is objectively certainty is truefor everyone.Kant declares that the essence of the religion is ethical, because he finds the commandof God in morality of duty. He puts forward the God, immortality and freedom as a postulâtewhich is in practical reason. To him, the postulâte of God and immortality makes possible therealization of ?the highest good?. Freedom is a basic of ethical law which is a judgment ofreason. That is to say, to accept God and immortality is not a matter of knowledge, but a matterof belief.At the end of the study, it has been concluded that in the critical philosophy of Kantknowing and believing are two different faces (theoretical pure and practical reason) of the samereality.Anahtar SözcüklerTrancendental Criticism Sensation-Intelligence CategoriesNoumenon-Phenomenon Supposing-Knowing- God-Immortality- Pure and PracticalBelieving Freedom Reason