Tavşanlarda deneysel üveit modelinde endotelin reseptörlerinin etkisi
The effect of endothelin receptors in experimental rabbit uveitis model
Yazar: EMİNE ESRA KARACA
Danışman: PROF. MERAL OR
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Antagonistler = Antagonists ; Endotelinler = Endothelins ; Endotoksinler = Endotoxins ; Göz = Eye ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Lipopolisakkaritler = Lipopolysaccharides ; Reseptörler = Receptors ; Tavşanlar = Rabbits ; Üveit = Uveitis

Özet:
Üveit, primer olarak üveal dokuları etkileyen bir enflamasyon olup, vitreus, retina ve optik sinirde de hasara yol açabilen bir hastalıktır. Üveit patogenezi hala tam anlamıyla aydınlatılamamış olup, tedavisi ile ilgili devam eden pek çok çalışma vardır.
Endotelin-1 bilinen en vazoaktif peptid olup, keşfinden beri tıp dünyasında pek çok branşın ilgi odağı olmuştur. Endotelin reseptörlerinin oküler dokularda da varlığı gösterilmiş ve ön kamarada protein artışına yol açtığı gösterilmiştir. 
Endotelin reseptörlerinin oküler dokulardaki etkilerini araştıran oldukça kısıtlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada endotoksin ile üveit modeli oluşturulan tavşanlarda Bosentan (non-selektif endotelin reseptör antagonisti) ve BQ123 (ETA reseptör antagonisti)'ün klinik skor, ön kamarada hücre sayısı, protein miktarı ve histopatolojik değerlendirme üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmış, bu amaçla 42 tavşanın 42 gözü değerlendirmeye alınmıştır. Her grupta 6'şar tavşan olacak şekilde şekilde hayvanlar 7 gruba ayrıldı (V: salin ve etanol alan, B: Bosentan alan, BQ: BQ123 alan, LPS: Lipopolisakkarid alan, BL: Bosentan ve Lipopolisakkarid alan, BQL: BQ123 ve Lipopolisakkarid alan, K: saline alan grupları göstermektedir). İlaç enjeksiyonları LPS yapılmadan 1 saat önce her göze subtenon olarak uygulandı.
Yapılan istatistiksel analizlerde BQ123'ün klinik skor, hücre sayısı ve protein miktarını Bosentana göre daha fazla azalttığı ve bu azalmanın hücre sayısı açısından anlamlı olduğu izlendi (p=0.018). Histopatolojik örneklerde Bosentanın enflamatuar reaksiyonu BQ123'e göre daha fazla azalttığı ve bu azalmanın anlamlı olduğu izlendi (p=0.002).
Sonuç olarak ETA reseptör blokajının kan aköz bariyerini koruma etkisiyle, non-selektif endotelin reseptör blokajının ise enflamasyonun vasküler basamağını antagonize ederek üveit tablosunda düzelmeye yol açtığı izlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Endotelin, endotelin reseptör antagonistleri, üveit, lipopolisakkarit, endotoksin

Abstract:
Uveitis is a disease that affects uvea and besides it can damage vitreus, retina and optic nerve. The pathogenesis of uveitis is not fully understood and there are several ongoing studies about treatment modalities.
Endothelin is considered the most potent vasoconstrictor peptide. Since its discover, endothelin has been under focus of several medical sciences. Endothelin receptors have been shown in the eye and it was reported that they induced the increase at aqueous protein concentration.
There are limited studies investigating the effects of endothelin receptors at ocular tissues. The aim of this study is to evaluate clinical activity score, anterior chamber inflammatory cell counts, aqueous protein concentration and histopathologic changes in Bosentan (non-selective endothelin receptor antagonist) and BQ123 (ETA receptor antagonist) injected groups. For this purpose 42 eyes of 42 rabbits were used. The animals were divided into 7 groups and there were 6 rabbits at each group (V: saline and ethanol, B: Bosentan, BQ: BQ123, LPS: Lipopolysaccharide, BL: Bosentan and Lipopolysaccharide, BQL: BQ123 and Lipopolysaccharide, K: saline injected groups). The drugs were applied via subtenon route one hour before LPS injection.
At statistical analysis, BQ123 decreased clinical score, cell counts and protein amount more than Bosentan and it was significant for cell counts (p=0.018). Bosentan diminished inflammatory reactions more than BQ123 at histopathological specimens. This decrease was statistically significant (p=0.002).
As a result, ETA receptor blockage is effective on uveitis treatment by its protective effect on blood aqueous barrier and non-selective endothelin receptor blockage antagonizes the vascular step of uveitis.  
Keywords: Endothelin, endothelin receptor antagonists, uveitis, lipopolysaccharide, endotoxin.