Annelerin emzirme yeterlilik durumları ile meme başı ağrısı/travması arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Establıshıng the relatıonshıp between mothers? breastfeedıng adequacy status and nıpple paın/ trauma
Yazar: SERPİL GÜROL
Danışman: DOÇ. DR. ESİN ÇEBER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Anneler = Mothers ; Ağrı = Pain ; Emzirme = Breast feeding ; Meme = Breast ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme uçları = Nipples

Özet:
Emzirmenin başladığı ilk haftalarda meme başı ağrısı ve çatlakları ortaya çıkmakta, bebeğin anne sütü ile beslenmesi ve emzirmenin devamlılığı güçleşmektedir. Emzirmenin yeterli olmaması, bebeğin yanlış pozisyonda emmesi, meme başının zedelenmesine, çatlamasına ve emzirirken ağrıya neden olmaktadır. Bu çalışmada, lohusaların emzirme yeterlilik durumları ile meme başı ağrısı/travması arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Kesitsel ve analitik bir alan araştırması olan bu çalışmada, örneğe alınacak loğusa sayısı araştırma öncesinde güç analizi yapılarak 71 olarak belirlenmiştir. Bu araştırmada 14'nolu Gerbay Aile Sağlığı Merkezi' ne kayıtlı olan ve Kasım 2009 ile Mart 2010 tarihleri arasında doğum yapmış toplam 74 lohusaya ulaşılmıştır. Araştırma verilerini toplamada lohusaların tanıtıcı özelliklerine ilişkin bir soru formu, emzirme yeterliliklerini değerlendirmek amacıyla LATCH emzirme tanılama ölçeği ve Emzirme öz-yeterlik ölçeği, lohusaların meme başı ağrısı ve travmasını belirlemek için de meme başı ağrısı ve travması algoritması kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Khi kare ve korelasyon analizi kullanılmıştır.Lohusaların LATCH ölçeği ile emzirme yeterlilik durumları incelendiğinde %83.8' inin emzirmede `yetersiz', % 16.2'sinin emzirmede `yeterli' olduğu ve emzirmeyi tekniğe uygun olarak yaptığı saptanmıştır. Lohusaların emzirme öz-yeterlik ölçeğine göre tümünün kendini emzirmede `yeterli' olarak değerlendirdiği belirlenmiştir. Lohusaların % 23.0'ünde meme başı ağrısı ve çatlağı olmadığı saptanmıştır. Lohusaların % 47,3'ünde yüzeysel çatlak, % 29.7'sinde ise derin çatlak olduğu toplamda lohusaların % 77'sinde meme başı çatlağı olduğu saptanmıştır. Lohusaların emzirme yeterliliği (LATCH) ve emzirme öz-yeterliliği arttıkça meme başı ağrısı ve travmasının azaldığı belirlenmiştir.Lohusalık döneminde sağlık personeli tarafından annenin bebeği emzirme tekniği ve pozisyonlar sorgulanmalı, meme başında bir sorun varsa erken dönemde belirlenerek, çözüme gidilmelidir.Anahtar Kelimeler: Emzirme, yeterlilik, meme başı ağrısı , meme başı travması.

Abstract:
During the first weeks when breastfeeding just started, the nipple pain and cracks will emerge and to feed infant with milk and to retain breastfeeding will get increasingly difficult. Inadequacy breastfeeding and breastfeeding infant in an inappropriate position may cause damages, cracks and pain over nipple during breastfeeding.In this study to establish the relationship between puerperants? breastfeeding adequacy status and nipple pain/trauma was aimed.In this study, a cross-sectional and analytical field research, the number of puerperants to be enrolled was determined as 71 through performing strength analysis prior to study. A total of 74 puerperants who were registered to Gerbay ASM number 14 and delivered between 15 November 2009 and 15 March 2010 were reached. During data collection a questionnaire related to identifying characteristics of puerperants, the LATCH breastfeeding diagnostic scale to evaluate their breastfeeding efficiency, the breastfeeding self-efficacy scale and the nipple pain and trauma algorithm to determine their nipple pain and trauma were used. In assessment of data the Chi-square and Correlation analysis were used.When puerperants? LATCH scale and their breastfeeding adequacy status were examined, 83.8 % were found ?inadequate?, 16.2 % were ?adequate? and performed breastfeeding in accordance with the technique. It was identified that according to puerperants? breastfeeding self-efficacy scale, all of the puerperants evaluated themselves ?adequate? in breastfeeding. 23 % of the puerperants did not have nipple pain or cracks. 77 % of the puerperants had nipple cracks, with 47.3 % had superficial cracks and 29.7 % had deep cracks. It was identified that puerperants? nipple pain and trauma decreased as their breastfeeding adequacy (LATCH) and breastfeeding self-efficacy increased.During postpartum period breastfeeding technique and positions should be questioned by health personnel; if there is a problem with the nipple it should be detected earlier and solved immediately.Key Words: Breastfeeding, adequacy, nipple pain, nipple trauma.