Tasavvufta Musa Peygamber
The Prophet Moses in Sûfîsm
Yazar: HİDAYET ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. HİMMET KONUR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Tezimiz, tasavvufta bahsi çokça geçen Musa peygamberin sûfîlerce ne şekilde değerlendirildiğini, nasıl bir yere sahip olduğunu, hangi tasavvufi ilke ve kavramlarla ilişkilendirildiğini araştırmayı amaçlamaktadır. 
Tasavvuf merkezli olarak çalıştığımız konumuz bir kıssa olduğu için giriş kısmında kıssa ve sûfîlerin kıssalara bakışı mevzuuna kısaca değindik. Bununla birlikte tasavvufun Kur'ân'a ve hadislere dayanan bir disiplin olması hasebiyle tezimize konu olan Hz. Musa kıssasının Kur'ân'da ve hadislerde nasıl ve hangi boyutlarıyla geçtiğini tespit etmeyi uygun bulduk. Birinci bölümde kronolojik olarak Hz. Musa kıssasının işârî yorumu üzerinde durduk ve referans aldığımız tasavvuf kaynaklarından istifade ettik. İkinci bölümde ise Hz. Musa ile ilişkilendirilen konuları tespit etmeye gayret ettik. 
Araştırmamız için referans aldığımız tasavvuf kaynakları, Hz. Musa'yı ve başından geçen olayları bir sûfînin yolunu aydınlatan ve onu hakikate götüren bir rehber olarak yansıtmaktadır. Söz konusu kaynaklarda Hz. Musa ve ilgili olaylar, daha ziyade tasavvufun ana konularının açıklanması ve anlaşılması açısından değerlendirilmiş ve bu zaviyeden bakılarak örnekler verilerek takdim edilmiştir. Bu çerçevede ilgili kaynaklar Hz. Musa'yı tasavvufa ait pek çok konu ile ilişkilendirmiştir. Bu kaynaklarda Hz. Musa ile ilgili âyetler sınırlı sayıda kullanılmışken daha ziyade onunla ilgili birtakım rivâyetler üzerinden temas edilmiştir.

Abstract:
Our thesis aims to investigate how the prophet Moses, who much mentioned in Sûfîsm, is evaluated by the Sûfîs, what kind of place he has, and which Sûfî principles and concepts he is associated with. Since our subject on the axis of Sûfîsm is a parable, we briefly touched on the subject of the parable and the view of the Sûfîs to the parables in the introduction. In addition, since Sûfîsm is a discipline centering on the Qur'an and hadiths, we found it appropriate to determine how and in what dimensions the story of Prophet Moses, which is the subject of our thesis, is mentioned in the Qur'an and hadiths. In the first part, we focused chronologically on the isari interpretation of the parable of the Prophet Moses and made use of the Sûfî sources we referenced. In the second part, we tried to identify the issues associated with the Prophet Moses.
The Sûfî sources we have referenced for our research reflect the Prophet Moses and the events that happened to him as a guide that illuminates the path of a Sûfî and leads him to the truth. In the aforementioned sources, the Prophet Moses and related events were evaluated from the point of explanation and understanding of the main subjects of Sûfîsm and presented by giving examples from this perspective. At this point, the relevant sources have associated the Prophet Moses with many subjects of Sûfîsm. In these sources, while the verses about the Prophet Moses were used in limited numbers, they were mostly touched upon through some narrations about him.