Amasra ilçesinin doğal ve kültürel peyzaj değerlerinin sürdürülebilir turizm bağlamında irdelenmesi /
Yazar: YELİZ SARI
Danışman: PROF.DR. SÜMER GÜLEZ
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Bartın-Amasra = Bartın-Amasra ; Doğal peyzaj = Natural landscape ; Kültürel değerler = Cultural values ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism

Özet:
ÖZET Peyzaj Yüksek Mimarlığı Tezi AMASRA İLÇESİ'NİN DOĞAL VE KÜLTÜREL PEYZAJ DEĞERLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TURİZM BAĞLAMINDA İRDELENMESİ Yeliz SARI Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dak Tez Danışmanı: Prof. Dr. Sümer GÜLEZ Aralık 2001, 169 sayfa Ülkemizin ekonomik, sosyal ve kültürel değerlerine önemli katkıları olan turizm aktivitelerinin sürekliliği için doğal ve kültürel değerlerin korunması ve geliştirilmesi gerekmektedir. Plansız gelişen turizm hareketleri, yerlerine bir benzerinin konması mümkün olmayan doğal ve kültürel kaynaklan tahrip etmekte, gelecek nesillere iletilmesini engellemektedir. Bu çalışmada, Batı Karadeniz Bölümü'nde Bartın ilinin turizm potansiyelinin büyük bir kısmına sahip Amasra ilçesi araştırma alam olarak seçilmiştir. îlçe, doğal ve kültürel güzellikleri ile Türkiye'de bulunan küçük tarihi ve turistik yörelere bir örnek teşkil etmektedir. Turizme uygun bir yer olan Amasra ilçesininÖzet (devam ediyor) doğal ve kültürel değerleri, turizm amaçlı yanlış uygulamalar ve kullanımlar sonucu bozulma tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. Amasra'nın turizm geleceği için doğal ve kültürel değerlerinin devamlılığı büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda çalışmada, turizm olgusunun ilçede gelişerek devam edebilmesi için turizme kaynak oluşturan doğal ve kültürel değerler, koruma-kullanma dengesi içinde incelenmiş, gelecek nesillere devamlıhklannın sağlanması yönünde çözüm önerileri oluşturulması amaçlanmıştır. Bu araştırmada, öncelikle Amasra ilçesinin turizm hareketlerine kaynak oluşturan doğal ve kültürel değerleri; anket çalışmaları, hızlı kırsal değerlendirme, uzmanlarla yapılan yüz yüze görüşmeler, alınan yazık ve sözlü bilgiler ve alanda yapılan gözlemler ışığında ortaya konularak incelenmiştir. Yapılan araştırma sonucunda Amasra ilçesinde hızlı kentleşme, tarihi değerlerin kaybı, görsel ve gürültü kirliliği, altyapı eksikliği ve çevresel duyarlılığın azlığı gibi olumsuz etkiler, turizmin yöreye kazandırdığı ekonomik, sosyal, kültürel ve çevresel olumlu etkilerden baskın bulunduğu için etkili bir sürdürülebilir turizm planlamasının gerekliliği saptanmıştır. Amasra ilçesinin sürdürülebilir turizm gelişimini destekleyen veya engelleyen doğal ve kültürel değerler üzerindeki olumlu ve olumsuz etkiler değerlendirilmiştir. Olumsuz etkilerin giderilmesi için yerel yönetim, turizm endüstrisi, yerel halk ve gelen ziyaretçilere yönelik olarak çevresel eğitim ve bilinçlendirme kampanyaların düzenlenmesi, tarihi değer kaybını önleyecek yönetmelikler ve kurallar geliştirilmesi, aşın kalabalığa, görsel ve işitsel kirliliğe kısıtlamaların oluşturulması ve yapılacak turistik tesisler için önceden çevresel etki değerlendirmesi yapılmasının desteklenmesi gibi hafifletici veya düzeltici eylem ve programlar önerilmiştir. Anahtar Sözcükler: Sürdürülebilir Turizm, Turizm ve Çevre, Amasra, Doğal ve Kültürel Peyzaj Değerleri Bilim Kodu: 502.11.01 111

Abstract:
ABSTRACT M. Sc. Thesis A STUDY OF THE NATURAL AND CULTURAL LANDSCAPE VALUES OF AMASRA WITH REGARD TO SUSTAINABLE TOURISM Yeliz SARI Zonguldak Karaelmas University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Landscape Architecture Thesis Advisor: Prof. Dr. Sümer GÜLEZ December 2001, 169 pages The natural and cultural values should be protected and improved for the sustainability of tourism activities, having a great contribution to economic, social and cultural development of Türkiye. Particularly in last few decades, many of the natural and cultural values of Türkiye have degenerated of been spoiled due to tourism investments without future plans. Unfortunately it is not possible to restore those spoiled values or replace them with new original ones. Town of Amasra which belongs to the Province öf Bartın, located the North- West Black Sea Region of Türkiye, has been the research area of this study, because it has the biggest portion of Bartın' s tourism potential. Amasra is an example of the small historical tourism centres of Türkiye with its special natural and cultural assets. Unfortunately these values now face the danger of degeneration because of unsuitable and irresponsible planning applications and land use decisions. Sustainability of these natural and cultural values is of course very important for the future tourism developments in Amasra. In this respect, it has been aimed to investigate the natural and cultural values required for the continuity of tourism IVABSTRACT (continued) developments in Amasra, in connection with the balance between protection and land use. In addition, it has also been aimed to provide suggestions for delivering these values to the next generations. In further stage of this research the natural and cultural values, which are the main resources of tourism in Amasra, and the problems related to them have been investigated. For this reason, data have been obtained with using various survey methods such as site observations, questionnaires with local people and visitors, face-to-face interviews and rapid rural assessments with local managers, chiefs and other responsible local people. Other data gathered from literature review, official records, maps and photographs have been used to form background of the research, and also they have helped to understand the history and the existing condition of the research area. After analysing all data individually, some with using appropriate PC package programs such as SPSS, findings have been put together. The positive and the negative affects on the natural and cultural values, which support or obstruct the sustainable tourism development in Amasra, have been defined. At the same time it has been determined that disadvantages of rapid urbanisation, loss of historical values, visual and noise pollutions, problems of insufficient infrastructure dominate the economic, social and cultural advantages of tourism. This result has shown the requirement of an effective sustainable tourism planning in Amasra. Finally, requirements for the protection of the natural and the cultural values of Amasra have been brought forward. And also a conclusion has been drawn about suggestions for removal of the negative effects on these values such as provision of environmental education and awareness programs for local management, tourism industry, local people and visitors, improvement of the regulations and the rules to stop the loss of historical values and supporting the application of environmental effect appraisals for tourism facilities. Key Words: Sustainable tourism, Tourism and Environment, Amasra, Natural and Cultural Landscape Values. Science Codes: 502. 11. 01