Nietzsche ve Heidegger'de Nihilizm sorunu
The problem of Nihilism in Nietzsche and Heidegger
Yazar: VOLKAN AY
Danışman: PROF. DR. NAZİLE KALAYCI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Heidegger, Martin = Heidegger, Martin ; Metafizik = Metaphysical ; Nietzsche, Friedrich Wilhem = Nietzsche, Friedrich Wilhem ; Nihilizm = Nihilism ; Üstinsan = Superman

Özet:
Nihilizm, en geniş anlamıyla insanın yaşama ve kendisine anlam verme hususunda içine girdiği
krizin adıdır. Çok çeşitli boyutları olmakla birlikte nihilizm ilk olarak anlam sorununa bağlı bir 
biçimde varoluşsal bir karaktere sahiptir. İkinci olarak nihilizm tarihseldir ve Avrupa kültürü ve 
düşüncesine içkindir. Dolayısıyla felsefeyi, modern bilimleri, sanatı ve dini (özellikle 
Hıristiyanlığı) içine alan bir olaydır. Bu açıdan bakıldığında modernite deneyiminde uç 
noktasına ulaşan nihilizm krizi özellikle 19. yy ile birlikte üzerinde daha fazla durulmaya 
başlanan bir sorun olarak formüle edilir. Zira bu yüzyıl insanın dünyayla ilişkisinin köklü bir 
biçimde değiştiği, kendisinden önceki yaklaşık iki yüz elli yılın tüm tarihsel arka planının derin 
izlerini de taşır. Bu izleri 19. yy'da en derinlemesine kavrayan düşünürlerden biri Nietzsche ise 
diğeri 20. yy'ın büyük düşünürü Heidegger'dir. Bu çalışmanın amacı, Nietzsche ve 
Heidegger'in düşüncelerine odaklanarak nihilizm sorununun hem varoluşsal hem de tarihsel 
olarak nasıl ele alındığını ve üstesinden gelinmesi yönünde hangi imkanların öne çıkarıldığını 
ortaya koymaktır. Bu amaçla önce çalışmanın birinci bölümünde Nietzsche'nin metinlerinde 
nihilizm kavrayışı üzerinde durulmuş, Antik düşünceden modern bilime nihilizmin tarihsel 
boyutu gösterilmeye çalışılmıştır. Nietzsche'nin bu soruna yaklaşım biçimi ve onun üstesinden 
gelmek için izlediği stratejinin öne çıkan yönleri sunulmuştur. Çalışmamızın ikinci bölümünde
Heidegger'in nihilizm sorununu genel olarak Varlık sorunu etrafında belirlediği gösterilerek 
bunun tarihsel bağlamı olarak batı metafiziğinin bazı temel motiflerini nasıl ele aldığı 
sunulmuştur. Heidegger, Platon'dan Nietzsche'ye Batı düşüncesini nihilizmin tarihi olarak 
görmekle birlikte modern teknolojinin de nihilist karakterini ortaya koyarak tartışmayı genişletir
ve buna karşı poetik bir düşünmenin imkanlarını göstererek hazırlayıcı bir düşünme geliştirir.
Her ne kadar birçok noktada ayrışıyor olsalar da her iki düşünürün de nihilizme yanıtı yeni bir 
düşünme biçimleri arama çabasında ve bu çaba dahilinde sanatın ufkunun rolünde yatmaktadır.
Yaşam, ancak sanat olarak olumlanabilir, varlık ancak poetik bir düşünmeyle hatırlanabilir.

Abstract:
Nihilism, in the broadest sense, is the name of the crisis that human being gets into when she/he
gives meaning to life and herself/himself. Although it has many various forms, nihilism first has 
an existential character depending on the problem of meaning. Second, nihilism is historical and 
inherent in European culture and thought. Therefore, it is an event that includes in philosophy,
modern sciences and religions (in particular Christianity). When viewed from this aspect, the 
crisis of nihilism, which reached up to its most extreme point in the experience of modernity, is 
formulated as a problem that has been started to be dwelled on much more in the 19th century. 
For this century carries deep traces of all the historical background of the previous two 
hundered and fifity years in which the relationship of human being with the earth has changed 
radically. Nietzsche is one of the thinkers who comprehend these traces most deeply in the 19th 
century and the other is Heidegger in 20th century. 
The aim of this work, by means of focusing on both Nietzsche's and Heidegger's thought, is to 
reveal how the problem of nihilism is discussed existenatially and historically by them and to 
present what possibilities have been put forward to overcome it. For that purpose, in the first 
part of the work, Nietzsche's conception of nihilism was examined throughout his texts and thus
historical dimension of nihilism was tried to be shown from ancient thought to modern science. 
The way that Nietzsche approached to this problem and the prominent aspects of his strategy to 
overcome it are presented. In the second part of the work, it is shown how Heidegger determines 
the problem of nihilism in general through the question of Being and the way that he discusses 
some basic motifs of Western metaphysics as its historical context is explained. While 
Heidegger considers Western thought from Plato to Nietzsche as the history of nihilism, he
expands to the discussion of nihilism by unveiling the nihilistic character of modern technology 
and develops a preparatory thinking by showing possibilities of poetic thinking. Despite the fact 
that Nietzsche and Heidegger differentiate at many points, the response of both thinkers to the 
problem lies in effort to seek new ways of thinking and to identify the role of the horizon of art 
within this effort. Life can only be affirmed as art and Being can only be remembered through 
poetic thinking.