Enerji ithalatının cari denge üzerine etkileri: OECD ülkeleri üzerine ampirik bir analiz /
Yazar: BEYHAN SAMANCI
Danışman: DOÇ. DR. SİNEM YAPAR SAÇIK
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Cari işlemler = Current accounts ; Cari işlemler dengesi = Current account balance ; Enerji kaynakları = Energy resources ; OECD ülkeleri = OECD countries ; İthalat = Import

Özet:
Ülkelerin gerçekleştirdikleri üretim miktarının, harcamalarına oranla daha az olması cari açık durumuna sebep olmaktadır. Cari açık, finanse edilemediği sürece ekonomide bir çok olumsuzluklara yol açmaktadır. Cari açığı artıran en büyük faktör ithalat harcamalarıdır. İthalat harcamalarına sebep olan faktörlerden biri de enerjidir. Enerji, ülkelerin gerek günlük yaşamında, gerekse üretiminde kullandığı en önemli faktördür. Ülkeler, üretimlerini gerçekleştirmek için, yerli enerji kaynakları yetersiz kaldığında enerji ithalatı yapmak durumunda kalmaktadır. Dolayısıyla enerji bakımından yetersiz olan ülkeler dışa bağımlı hâle gelmektedir. Çalışmada 1995-2016 dönemlerini kapsayan yıllık verilerle kurulan modeller üzerinden enerji ithalatı ve cari açık arasındaki ilişki OECD ülkeleri arasında panel veri analizleri ile test edilmektedir. Analizde öncelikle serilerin durağanlıklarının tespiti için Levin, Lin ve Chu, Im, Pesaran ve Shin, ADF-Fisher Chi-square ve PP-Fisher Chi-square birim kök testleri uygulanmıştır. Johansen eşbütünleşme analizi sonucunda, %5 anlamlılık düzeyinde, iz testinde; seriler arasında bir tane; maksimum özdeğer testinde ise iki tane eşbütünleşme ilişkisinin var olduğu görülmüştür. Granger nedensellik testi sonucunda, enerji ithalatı ile cari açık arasında çift yönlü nedensellik ilişkisinin varlığı söz konusudur.

Abstract:
The fact that the amount of production realized by countries is less than their expenditures causes current account deficit. As long as the current account deficit cannot be financed, it leads to many negative effects on the economy. The biggest factor increasing the current account deficit is import expenditures. Energy is the leading import expenditure. Energy is the most important factor that countries use in their daily life and production. Countries have to import energy in order to realize their production when domestic energy resources are insufficient. Therefore, countries that are insufficient in terms of energy become externally dependent. In this study, the relationship between energy imports and current account deficit is tested by using panel data analysis among OECD countries over the models established with annual data covering the period 1995-2016. Firstly, Levin, Lin and Chu, Im, Pesaran and Shin, ADF-Fisher Chi-square and PP-Fisher Chi-square unit root tests were applied to determine the stationarity of the series. As a result of Johansen cointegration analysis, 5% significance level; one between series; In the maximum eigenvalue test, two cointegration relationships were found. As a result of Granger causality test, there is a bi-directional causality relationship between energy imports and current account deficit.