Türkiye`de çocuk talebi ve kadınların işgücüne katılımının doğurganlık üzerindeki etkisi: Ekonometrik yaklaşım
The demand for children in Turkey and the effects of women`s labor force participation on fertibilty: Econometric approach
Yazar: SİBEL SELİM
Danışman: PROF. DR. ŞENAY ÜÇDOĞRUK ; DOÇ. DR. VEDAT PAZARLIOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Fertilite = Fertility ; Kadınlar = Women ; Nüfus artışı = Population growth ; Çalışan kadınlar = Working women ; İş gücü = Manpower

Özet:
ÖZET Nüfus artışı, ülkelerin uzun dönemli gelişmelerinde önemli bir faktördür. Günümüzde az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler nüfus artış hızlarını düşürmeye çalışmaktadır. Bu konuda etkin ve verimli politikalar geliştirmek için doğurganlığı belirleyen faktörlere ilişkin bilgilere ihtiyaç vardır. Literatürde doğurganlık ile ilgili çok sayıda teorik ve uygulamalı çalışma yer almaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'de doğurganlık davranışını etkileyen faktörler ve kadınların iş gücüne katılıp katılmamasına göre oluşan doğurganlık farklılıkları incelenmiştir. Doğurganlık davranışını etkileyen faktörleri ortaya koymak amacıyla oluşturulan çocuk sayısı ve çocuk kalitesi modellerinde Becker (1960) tarafından ortaya atılan ve Becker ve Lewis (1973) ve Willis (1973) tarafından geliştirilen kalite-miktar yaklaşımı temel alınmıştır. Bu modellerde kalite ölçüsü olarak çocukların eğitim düzeyi, miktar ölçüsü olarak ise çocuk sayısı dikkate alınmıştır. Çocuk sayısı modellerinde Poisson Quasi Maksimum Olabilirlik Tahmin Yönteminden faydalanılmış ve elde edilen tahminlerin geçerliliğini araştırmak amacıyla bootstrap tekniğine başvurulmuştur. Çocuk kalitesi modellerinde ise Basit En Küçük Kareler Yöntemi kullanılmıştır. Kadınların işgücüne katılımının çocuk sahibi olmanın fırsat maliyetini belirlediği ve buna bağlı olarak doğurganlığı etkilediği bir çok çalışmada ortaya konmuştur. Bu çalışmada, Türkiye'de özellikle kentsel kesimdeki kadınların işgücüne katılıp katılmamasına göre oluşan doğurganlık farklılıklarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu doğurganlık farklılığının kadınların donanım farklılığından veya işgücüne katılım farklılığından kaynaklandığı varsayılarak bu iki etkinin nispi katkıları "Oaxaca (1973) ayrıştırma yöntemi" kullanılarak elde edilmiştir. VI

Abstract:
ABSTRACT Population growth is clearly an important issue for the long-term development of nations. Today, less developed countries and developing countries are attempting to reduce the rates at which their populations are growing. In order to develop effective and efficient policies in this concern, knowledge of the determinants of fertility is needed. Numerous theoretical and empirical studies have been performed about fertility. In this study, factors that affect fertility behavior in Turkey, and the differences in fertility according to women's labor force participation or not are investigated. The quality-quantity approach, exposed by Becker (1960) and developed by Becker and Lewis (1973) and Willis (1973), is referred in the models developed in order to explore the factors that affect fertility behavior. In the models, education levels of children and the number of children are considered as quality measure and quantity measure, respectively. In the child quantity models, Poisson Quasi Maximum Likelihood Estimate Method is utilized and determination of the validity of the estimates is performed using Bootstrap technique. In the child quality models, Ordinary Least Square Method is used. It has been shown in numerous studies that women's labor force participation determines the opportunity cost of having children and consequently affects the fertility. In this study, it is obtained that the differences in fertility according to women's labor force participation or not are higher especially in urban areas in Turkey. Assuming that the differences in fertility results from women's endowments or differences in their labor force participation, the relative contributions are determined using Oaxaca (1973)'s decomposition method. VII