Geoteknik uygulamalarında meydana gelen iş kazalarının ileri istatistik yöntemler ile analizi
Analysis of occupational accidents in geotechnical applications by advanced statistical methods
Yazar: İREM ARZUM EYGÜL
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA ESKİŞAR TEFÇİ ; DOÇ. DR. ÖZGE AKBOĞA KALE
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geoteknik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Geoteknik Ana Bilim Dalı ile birlikte Yapı İşletmesi Ana Bilim Dalının kesişimi olan özel bir konu olarak seçilen bu tez çalışması kapsamında, öncelikle literatür taraması yapılmış ve geoteknik çalışmalarda iş güvenliği konusunda tamamlanmış ulusal tez çalışmaları ile uluslararası makalelerin bulguları incelenmiştir. Tamamlanan literatür taraması sonrasında Amerika merkezli ve açık erişime olanak sağlayan bir kurum olan OSHA (Occupational Safety and Health Administration-işçi sağlığı ve iş güvenliği kurulu) veri tabanı kapsamında seçilen anahtar kelimeler ile yapılan arşiv çalışması sonucu geoteknik uygulama alanlarında 2010-2020 yılları arasında meydana gelen iş kazalarına ait bin' den fazla kaza raporu incelenmiştir. "Kazı", "hendek kazıları" ve "kararsız zemin" olarak belirlenen anahtar kelimeler sonucu elde edilen kaza raporlarında yer alan bilgiler belli bir sistematik doğrultusunda değişken olarak tanımlanmış ve her bir değişken kategorilere ayrılmıştır. Kategorik olarak tanımlanan veri seti SPSS programına aktarılarak tek değişkenli sıklık ve çapraz tablolama analizleri kullanılarak istatistiksel olarak incelenmiştir. Bağımlı değişken olarak kaza şiddeti seçilen çalışmada, tanımlanan bağımsız değişkenlerden kaza tipi, yaralanma türü, güvenlik uygulamasının varlığı, kazaya sebebiyet veren durum/hareket, kazazedenin esas işi ve kazı derinliğinin istatistiksel olarak anlamlı derecede bağımlı değişkeni etkilediği bulgusu elde edilmiştir. Araştırma bulguları doğrultusunda sektörde ve geoteknik uygulamalarında yaşanan iş kazalarının sıklığını ve şiddetini azaltmaya yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Elde edilen bulguların, Türkiye'de benzer şekilde meydana gelecek kazalara dair önlem alınması hususunda yol gösterici nitelikte olması, kaza sıklık ve şiddetinin azaltılması ve etkin stratejilerin geliştirilmesi konusunda rehberlik etmesi amaçlanmaktadır.

Abstract:
Within the scope of this thesis study, which was selected as a special subject that is the intersection of the Geotechnical Department and the Construction Management Department, firstly, a literature review was conducted and the findings of national thesis studies and international articles on occupational safety in geotechnical works were analysed. After the completed literature review, more than a thousand accident reports of occupational accidents that occurred between 2010-2020 in geotechnical application areas were examined as a result of the archive study with the keywords selected within the scope of the OSHA (Occupational Safety and Health Administration) database, which is a US-based institution that allows open access. The information contained in the accident reports obtained as a result of the keywords determined as "excavation", "trench", and "unstable soil" were defined as variables using a specific taxonomy and each variable was disseminated into certain categories. Categorically identified data sets, then were entered by means of SPSS software and analyzed statistically by using univariate frequency and cross-tabulation analyses. In the study where accident severity was selected as the dependent variable, it was found that the accident type, injury type, presence of safety practice, unsafe situation or unsafe act, the occupation of the victim, and the depth of excavation statistically significantly affected the dependent variable. In accordance with the research findings, suggestions towards decreasing the frequency and severity of occupational accidents in the sector and geotechnical applications were made.