Medyanın gençlerin dini kimlik inşasındaki rolü: İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi ve İlahiyat Fakültesi öğrencileri üzerine bir araştırma
The role of the media in the construction of religious identity of youth: A research on Inonu University students of Faculty of Communication and Faculty of Theology
Yazar: NİDA SÜMEYYA ÇETİN
Danışman: PROF. DR. HAKAN AYDIN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Din = Religion ; Dini kimlik = Religious identity ; Gençler = Youngs ; Kimlik = Identity ; Kimlik inşası = Identity formation ; Medya = Media ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Gençlik dönemi ile birlikte birey, sahip olduğu kimliği anlamaya ve yaşam tarzına yansıtmaya başlamaktadır. Ancak geleneksel dönemde bir bütün olan kimliğin, bireyci modernist ve yapı bozumcu postmodernist dönem içerisinde parçalanması ve muğlak bir hale gelmesi, ortaya çıkan söz konusu bu alt kimlik türlerinin tanımlanmasını ve anlaşılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu gelişmeyle bağlantılı olarak kişisel kimlikten ayrılmış olan dini kimlik, sorgulanan ve tartışılan kimliklerden biri haline gelmiştir. Zira inanç, anlayış ve zihniyet bütünlüğü çerçevesinde şekillenen dini kimlik, bir yandan içinde yaşanılan bu çağda hâkim olan ve eğitim, medya gibi seküler anlayışın temsilcilerinin etkisinde kalırken, öte yandan sahip olunan manevi inançları, ahlaki değerleri ve bireysel alışkanlıkları baştan sona etkileyecek süreç ve araçlara maruz kalmaktadır. Modern dönemin eğitim aracı olan üniversite, gençlerin yaşamlarında bir dönüm noktası olması ve kimliklerini, özellikle de sahip oldukları dini kimliklerini derinden etkilemesi açısından önem teşkil etmektedir. Bunun yanısıra üniversite eğitimi alan gençlerin; aldıkları eğitim ve sahip oldukları dini anlayışları çerçevesinde modern ve seküler dünyanın silahı olarak görülen medyayı nasıl gördükleri ve kimliklerine özellikle de dini kimliklerinin biçimlenmesine dair ne tür roller atfettiklerinin bilinmesi bir diğer elzem konudur. 
Bu çerçevede çalışmada, üniversite öğrencilerinin dini kimlik inşasında medyanın ne kadar etkili olduğuna dair çıkarımlarda bulunmak üzere nitel analiz yöntemi seçilmiş ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Örneklem olarak İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi ve İlahiyat Fakültesi lisans öğrencilerinden 40 katılımcının dahil edildiği görüşmelerde elde edilen verilerin analizi sonucunda; gençlerin dini kimliklerinin inşasında kurucu en temel unsurun aile olduğu tespit edilmiştir. Sonrasında ise, yakın çevreden, yazılı kaynaklardan ve bilgisine güvenilen kişi ve kurumlardan etkilenildiği görülmüştür. Medyanın bu anlamda bilgi edinme kaynağı ve rol model edinme anlamında baskın olduğu görülmüştür. Medyanın dini kimliğin inşasına katkı sağlayıcı süreçlerdeki rolüne bakıldığında; dindarlık perspektifini genişletme ve dini anlayış ve inancını perçinleyici uygulamaları edinme aracı olarak işlev gördüğü tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Medya, kimlik, din, gençlik, dini kimlik

Abstract:
With the youth period, the individual begins to understand his identity and reflect it on his lifestyle. However, the fragmentation and ambiguity of the identity, which was a whole in the traditional period, within the individualist modernist and deconstructive postmodernist period, necessitates the definition and understanding of these sub-identity types. In connection with this development, religious identity separated from personal identity has become one of the identities questioned and discussed. Religious identity, which is shaped within the framework of the integrity of belief, understanding and mentality, is under the influence of the representatives of the secular understanding such as education and the media, and on the other hand, it is exposed to processes and tools that will affect the spiritual beliefs, moral values and individual habits. remains.The university, which is the educational tool of the modern period, is important in terms of being a turning point in the lives of young people and profoundly affecting their identity, especially their religious identity.
In addition, the young people who have university education; Knowing how they view the media, which is seen as the weapon of the modern and secular world within the framework of their education and their religious understanding, and what kind of roles they attribute to their identity, especially in the shaping of their religious identity, is another essential issue. In this context, qualitative analysis method was chosen and semi-structured interview technique was used to make inferences about how effective the media is in the construction of religious identity of university students. As a sample, as a result of the analysis of the data obtained from the interviews in which 40 participants from İnönü University Faculty of Communication and Faculty of Theology were included; It has been determined that the family is the main founding element in the construction of the religious identity of the youth. Afterwards, it was observed that he was influenced by the close environment, written sources, and people and institutions whose knowledge was trusted. In this sense, it has been observed that the media is dominant in terms of obtaining information and role models. Considering the role of the media in the processes contributing to the construction of religious identity; It has been found to serve as a means of expanding the religious perspective and acquiring practices that reinforce religious understanding and belief.

Key words: Media, identity, religion, youth, religious identiy