Elit erkek atletlerde kısa, orta, uzun mesafe koşu performansları ile apelin ilişkisinin incelenmesi
Investigation of relationship between apelin and running performances of short, middle and long distance elite male runners
Yazar: HÜSEYİN NASİP ÖZALTAŞ
Danışman: PROF. DR. CENGİZ ARSLAN
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Spor = Sports
Dizin: Apelin = Apelin ; Atletizm = Athletism ; Koşu = Running ; Performans analizi = Performance analysis ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Apelinin egzersiz ile ilişkisi konusunda ilk yapılan araştırmalardan olan bu çalışma, elit düzeydeki kısa, orta ve uzun mesafe erkek koşucuların göstermiş olduğu performansın apelin, glikoz, insülin, hematolojik ve biyokimyasal parametreler üzerindeki akut etkisi ve apelinin bu parametrelerle ilişkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Çalışmaya aktif spor yapan 18-22 yaş aralığında 10 kısa, 10 orta ve 10 uzun mesafe koşucu katılmıştır. Kısa mesafeciler 100 m, orta mesafeciler 1500 m ve uzun mesafeciler 3000 m koşmuşlardır. Tüm deneklerden koşular öncesi ve sonrası, iki kez alınan kan örneklerinden apelin, glikoz, insülin, hematolojik ve biyokimyasal parametreler düzeyleri tespit edilmiştir. Ayrıca deneklerin antropometrik özellikleri ve güç ölçümleri yapılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 21.0 istatistik programı kullanılmış ve anlamlılık değeri p<0.05 olarak belirlenmiştir.  
 Tüm grupların koşular öncesi ve sonrası apelin değerlerine bakıldığında kısa ve orta mesafe koşucularda anlamlı olarak arttığı (p<0.05), uzun mesafecilerde ise anlamlılık göstermediği görülmüştür (p>0.05). Glikoz değerleri önemli seviyede artmış, insülin değerleri ise anlamlı düzeyde düşmüştür (p<0.05). Hematolojik ve biyokimyasal parametrelerde de değişiklikler gözlenmiştir (p<0.05). Ayrıca araştırma grubumuzun tümünü oluşturan koşucuların apelin değeri ile sadece hematolojik parametreler arasında önemli düzeyde ilişkiler bulunmuştur (p<0.05). Grupların koşular öncesi ve sonrası farkının 3'lü karşılaştırılması sonucu, sadece glikoz, MCV, MCH, HDL ve VLDL değerleri arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05), Koşucuların antropometrik özellikleri ve güç değerlerinin 3'lü karşılaştırılması sonucu, vücut ağırlığı, beden kitle indeksi, aerobik güç, zirve güç, relatif zirve güç, ortalama güç ve yorgunluk indeksi değerleri arasında anlamlı fark bulunmuştur. 
Sonuç olarak; kısa, orta ve uzun mesafe koşuculara uygulanan akut yüklenme sonrası, apelin değerlerinde kısa ve orta mesafecilerde anlamlı farklılıklar bulunması ve uzun mesafecilerde anlamlığın olmaması anaerobik nitelikli antrenmanların apelin üzerinde daha etkili olduğunu göstermiştir.

Abstract:
This study -as one of the preliminary study subjects showing the relation between apelin and training performance- has been carried out to investigate the elite level short, middle and long distance male runners' performance's acute effect on  apelin, glucose, insulin levels, hematologic and biochemical parameters and apelin's relation with those parameters.  
10 short, 10 middle and 10 long distance runners who are aged between 18 and 22 and actively do sports participated in the study. Short distance runners run 100 meters, middle distance runners run 1500 meters and long distance runners run 3000 meters. Pre and post running blood samples were taken from all runners in order to find out apelin, glucose, insulin, hematologic and biochemical parameter level of runners. Runners' anthropometric and strength measurements were done, too. SPSS 21.0 statistical program has been used to analyse the data and p<0.05 was determined as the meaningful value for the study.
While a meaningful increase has been observed among short and middle distance runners' apelin level (p<0.05), such a meaningful increase hasn't been observed for long distance runners. While glucose value has noticeably been seen as increased (p<0.05), insulin values have been observed as decreased (p<0.05). Changes at hematological and biochemical parameters have been observed, too. On the other hand significant relation has been determined between apelin value and hematologic parameters (p<0.05). Triumvirate comparison of pre and post-running blood samples from runners belonging to three categories has shown that while, there is a meaningful difference between glucose, MCV, MCH, HDL and VLDL levels (p<0.05), Triumvirate comparison of runners' anthropometric characteristics and power values have shown that there has been a meaningful difference between weight, body mass index, aerobic power, peak power, relative peak power, average power and exhaustion index levels. 
In conclusion, meaningful difference at short and middle distance runners' post training apelin levels and lack of meaningful difference at long distance runners' apelin levels have shown that training programmes with anaerobic qualifications have more influence on apelin than others.