Tasavvufta ricâlu'l-gayb
The men of the unseen in sufism
Yazar: AHMET ATLI
Danışman: PROF. DR. ETHEM CEBECİOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Din = Religion
Dizin: Ricalü`l-gayb = Ricalü`l-gayb ; Tasavvuf = Mystic

Özet:
Ricâlu'l-gayb, her devirde bulunan herkes tarafından kolayca tanınmayan, gizli olan Hakk dostlarıdır. Ancak onların şahısları değil, manevî halleri gizlidir. Maddi varlıkları bakımından insanlar arasında bulunsalar da manevî yönden sıradan insanların idrak edemeyeceği fonksiyonlara sahiptirler. Allah bu kimseleri âlemdeki manevî ve ruhanî düzenin korunması, hayırların temini, kötülüklerin giderilmesi, bol yağmur yağması, bereketin artması, zalimlerin cezalandırılması, belaların kaldırılması, yaratıkların ihtiyaçlarının karşılanması gibi konularda görevlendirmiştir. Dolayısıyla Allah'ın izniyle varlıklar üzerinde tasarruf ederler.Ricâlu'l-gayb arasında bir hiyerarşi mevcuttur. Dünya yöneticileri arasında bir hiyerarşi olduğu gibi, manevî devletin yöneticileri olarak nitelendirebileceğimiz ricâlu'l-gayb arasında da bir hiyerarşi bulunmaktadır. Buna göre, ricâlu'l-gaybın en başında kutub bulunur. Kutubdan sonra yukarıdan aşağıya doğru; imâmân, evtâd, abdâl, nücebâ, nükabâ vs. pek çok grup hiyerarşide yerini almaktadır.Ricâlu'l-gayb anlayışını, sistematik bir bütünlüğe kavuşturan İbnü'l-Arabî'dir. O, bu konudaki düşüncelerini ve manevî tecrübelerini geniş bir biçimde açıklamış, ricâlu'l-gaybı, sayıları belli olanlar ve sayıları artıp eksilenler olmak üzere iki kısımda ele almıştır. Kendisinden sonra gelen birçok müellif de onun bu konudaki düşüncelerinin takipçisi olmuştur.Ricâlu'l-gayb ile ilgili kavramlar lafız olarak Kur'an'da yer almazken, işarî anlamda bazı ayetler sûfiler tarafından ricâlu'l-gaybın varlığına delil olarak zikredilmiş, abdâl hadisleri olarak bilinen birtakım hadisler de bu anlayışın temelini oluşturmuştur. Ancak bu hadislerin güvenirliği ile ilgili tartışmalar, bir kısım müellifleri bu düşüncenin kaynağını ehl-i sünnet dışında aramaya yöneltmiştir. Ricâlu'l-gayb düşüncesi, özellikle tasavvuf alanının dışında olan bazı müellifler tarafından sert bir şekilde eleştirilmiştir. Mutasavvıflar ise bu anlayışı savunmuşlardır.

Abstract:
The men of the unseen (Ricalu?l-gayb) are the ones who are hidden God?s saints and available in every era but not known by everyone easily. Indeed, their physical appearences are not hidden but their spiritual attitudes are. Although they live in society physically they have got extraordinary skills that cannot be perceived by ordinary people. God charges these people with duties such as; to maintain spritual system, to get kindness, to take badness away, to rain heavily, to increase abundancy, to punish oppressors, to get rid of disasters, to meet needs of creatures etc? Consequently, they have right to lead creatures in permission of God.There is an hierarchy among the men of the unseen. There is an hierarchy among the administrators likewise, there is an hierarchy among the men of the unseen that can be called as administrators of spiritual government. Accordingly, the submit of the men of the unseen Qutb (Pole). After the Qutb respectively, Imaman (Guide), Evtâd (Pegs), Abdâl (Substitutes), Nukabâ ( Chiefs), Nucebâ (Nobles) are in hierarchy.Ibn Arabi is the one who systematizes the understanding of the men of the unseen. He explains of his thoughts and spiritual experiences about this topic comprehensively. He examines the men of the unseen as the ones whose numbers are known and not. Many of author follows his ideas after his era.Though the terms of the men of the unseen are not available in Quran as a word, some Quranic verses are shown as a sign of the men of the unseen?s existence by sufis and some hadiths known as Abdal (Substitutes) hadiths constitute basic of this understanding. However, arguments about reliability of these hadiths leads some authors to search the source of this understanding except Ehl-i Sunne. On one hand, the understanding of the men of the unseen is sharply criticized especially the authors who are out of the branch of sufism, on the other hand sufis support of this understanding.