Fizik eğitiminde bilimkurgu hikayelerinin kullanılması
Using science fiction staries in physics education
Yazar: HATİCE ACAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP GÜREL
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilim-kurgu = Science-fiction ; Eğitim = Education ; Fizik = Physics ; Fizik öğretimi = Physics teaching ; Uzay = Space ; Yer çekimi = Gravity ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmada bilimkurgu hikayelerinin fizik derslerinde kullanılmasının öğrenciler üzerindeki etkileri ve öğrencilerin bilimkurgu hikayelerine karşı tutumları araştırılmıştır. Araştırma yapısalcı öğretim yaklaşımına dayalı olarak yürütüldüğünden öncelikle öğrencilerin yerçekimi ve ağırlıksızlıkla ilgili bazı fizik konularındaki ön kavramları araştırılmıştır. Bu amaçla bir Fen Lisesi, bir Anadolu Lisesi ve bir Süper Lisenin 9. sınıf ve 10. sınıflarında okuyan 353 öğrenciye bu konularla ilgili 5 açık uçlu sorudan oluşan Anket Formu uygulanmıştır. Anket Formu'ndaki sorular Jules Verne'ün "Ay'ın Çevresinde Seyahat" adlı bilimkurgu hikayesinde geçen olaylarla ilgilidir. Ayrıca anket formuyla birlikte öğrencilere bir de bilimkurgu hikayelerine karşı genel tutumlarına yönelik ilgi Testi uygulanmıştır. Anket formundan alman sonuçlara göre öğrencilerin cevaplamadaki bilimsel ve alternatif görüşleri ortaya koyabilmek amacıyla öğrenci zihinsel modelleri oluşturulmuştur. Öğrencilerin ön kavramlarına yönelik bu çalışmalardan sonra üç 9. sınıf ve üç 10. sınıf olmak üzere toplam 6 öğrenci ile, seçilen bilimkurgu hikayesinin de kullanıldığı görüşmeler yapılmıştır. Yapılan görüşmelerde bilimkurgu hikayelerinin; öğrencilerin fizik konulan ile ilgili ön kavramlarını ortaya koymada, öğrencilerin kendi kavramlarını sorgulamalarım sağlamada ve fizik konularına karşı ilgi ve motivasyonlarım arttırmada etkili olup olmadığı araştırılmıştır. Görüşmelerin sonunda, görüşmeye katılan öğrencilerin bilimkurgu hikayelerinin fizik derslerinde kullanılmasının ne gibi etkileri olacağı konusundaki görüşleri alınmıştır. Yapılan çalışmalar bilimkurgu hikayelerinin öğrencilerde fizik konularına karşı ilgi ve merak uyandırmada etkili olduğunu, öğrencilerin kendi kavramlarını sorgulamaya teşvik edici rolünün bulunduğunu ve öğrencilerdeki alternatif görüşleri ortaya koymada etkili olduğunu göstermiştir. Bütün bu araştırmalar sonucunda bilimkurgu hikayelerinin fizik derslerinde öğrenci motivasyonunu sağlamak ve kavram gelişimini takip etmek için etkili bir araç olarak kullanılabileceği görülmüştür.

Abstract:
In this research how the use of science fiction stories in Physics lessons affects the students and students attitudes towards science fiction stories are investigated. As the research is conducted based on constructivist approach, firstly students' pre conceptions related to some physics subjects about gravity and weightlessness are tried to be determined. For this aim, Questionnaire Form containing 5 open-ended questions based on this subjects were applied on 353, 9th grade and 10th grade students attending Science High School, Anatolian High School and Super High School. Questions asked in Questionnaire Form are about the events taking place in Jules Verne's story "From the Earth to the Moon" selected for this research. Moreover, with this Questionnaire Form, The Survey Test consisting of questions which are about students' general attitude towards science fiction stories was applied. According to replies taken from Questionnaire Form, mental models explaining students scientific and alternative views were tried to be constructed. After pre-conceptions had been searched, 3 students of 9th grade and 3 students of 10th grade total 6 students were interviewed about the chosen science fiction story. In this meetings, researches were made about whether science fiction stories were effective in bringing students' pre-conceptions related to physics subjects out, whether they had an effect on students' inquiring their concepts and whether they had on effect on increasing students' interest and motivation towards physics subjects. At the end of these interviews, students' views were taken about what sort of effects use of science fiction stories would have in physics lessons. Studies in this research show that science fiction stories have an effect on arousing students' interest and curiosity, they also have a role encouraging students to inquire their own concepts and they are effective in making students' alternative views come out. At the end of these studies, it's observed that science fiction stories can be used in physics lessons as an effective tool to increase students' motivation and to follow the development of conception.