Etik kavramına postmodern bir bakış: Muhasebe meslek etiği ilkeleri üzerine bir inceleme
A postmodern perspective to the concept of ethics: An examination on accounting professional ethics
Yazar: BERİN DİKGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. ALPER ERSERİM
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etik = Ethics ; Meslek ahlakı = Professional ethics ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebeci = Accountant ; Postmodernizm = Postmodernism

Özet:
Sanayi devrimi sonrasında ortaya çıkan pragmatizm, modernizmin şekillenmesine yol açarak toplumsal birçok alana etki etmiştir. Pragmatizmin toplumun genelinin mutluluğuna hizmet ettiği iddia edilmiş, rasyonel bireyin fayda temelli anlayışı, evresel ilkelerle garanti altına alınmıştır. Bu anlayış bilim alanında da hesaplanabilir ve ölçülebilir olanın ön plana çıkmasına sebep olmuştur.
Etik, Michel Foucault'un gözetim toplumu bağlamında düşünüldüğünde ince tekniklerle sunulmuş bir iktidar ürünü olarak nitelendirilebilir. Simülasyon kuramının yaratıcısı Jean Baudriallard "Simülakrlar ve Simülasyon" kitabında güç ilişkilerinin özünde güç ilişkisine benzememeye çalışarak gücünü gizlilikten aldığını ve ahlaksızlığın ahlaki ütopyanın arkasına saklanarak kapitalist düzene hizmet ettiğini ileri sürmüştür. Muhasebe alanındaki artan etik olma kaygısı da bu durumun bir yansıması olarak düşünülebilir. 
Bu çalışmada bahsedilen kuramlar bağlamında IFAC tarafından çıkarılmış TÜRMOB tarafından Türkçeye çevrilmiş olan Muhasebe Meslek Mensupları İçin Etik Kurallar El Kitabı'nın birinci kısımında yer alan meslek mensubunun uyması gereken genel etik ilkeler,  postmodern etik açısından değerlendirilmiştir. Sonuç olarak davranışların belli kurallara dayanması ve yalnızca bir ödev olarak görülmesi ahlaktan daha fazla uzaklaşılmasına sebep olmuştur. Pozitif bir amaçla ortaya çıkan etik kuralların zaman içinde negatif sonuçlara sebep olduğu vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Muhasebe, etik, muhasebe etiği, postmodern

Abstract:
Pragmatism, which emerged after the industrial revolution, led to the shaping of modernism and affected many social areas. It has been claimed that pragmatism serves the happiness of the society in general, and the rational individual's utility-based understanding is guaranteed by universal principles. This understanding has led to the forefront of what is calculable and measurable in the field of science.
Ethics, when considered in the context of Michel Foucault's surveillance society, can be described as a product of power presented with fine techniques. Jean Baudriallard, the creator of the simulation theory, argued in his book "Simulacras and Simulation" that power relations take their power from secrecy by trying not to resemble power relations in essence, and that immorality serves the capitalist order by hiding behind moral utopia. The increasing concern about being ethical in the field of accounting can be considered as a reflection of this situation.
In the context of the theories mentioned in this study, the general ethical principles that the professional member must comply with in the first part of the Ethical Rules Manual for Professional Accountants, which was published by IFAC and translated into Turkish by TÜRMOB, were evaluated in terms of postmodern ethics. As a result, the fact that the behaviors are based on certain rules and seen only as a duty has led to further alienation from morality. It has been emphasized that ethical rules that emerge with a positive purpose cause negative results over time.

Key Words: Accounting, ethics, accounting ethics, postmodern