İnmeli hastalarda malnütrisyon varlığı, sıklığı ve çeşitli parametrelerle ilişkisi
Frequency of malnutrition in patients with stroke and relationship with various parameters
Yazar: DIANA RUSTAMOVA
Danışman: PROF. DR. AYŞE ADİLE KÜÇÜKDEVECİ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Prevalans = Prevalence ; Risk faktörleri = Risk factors ; İnme = Stroke

Özet:
Amaç: İnme sonrası nörolojik rehabilitasyon amacıyla rehabilitasyon ünitesine yatırılan hastalarda malnütrisyon sıklığını saptamak ve malnütrisyon ile çeşitli parametreler arasındaki ilişkiyi araştırmaktı. 
Gereç ve Yöntem: Çalışma, kesitsel bir çalışma olarak tasarlandı. Hastaların nutrisyonel durumu kilo kaybı ve vücut kitle indeksi (VKİ) baz alınarak belirlendi. Hastalar malnütrisyon riski açısından Nütrisyonel Risk Taraması-2002 (NRS 2002) ile tarandı. Bütün hastalar malnütrisyonla ilişkili olabilecek parametreler açısından değerlendirildi. Antropometrik belirteçler olarak ÜOKÇ, TDKK değerlendirildi. Serum albümin, prealbümin, transferrin, protein, 25(OH)D, vitamin B12, çinko gibi biyokimyasal belirteçler çalışıldı. Hastaların günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık durumu Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FIMTM) ile genel özürlülük düzeyleri Modifiye Rankin Skalası (MRS) ile değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmaya 71 inmeli hasta (yaş ortalaması 60.2±13.8, 43'ü erkek, inmeden sonra geçen süre 0.3-130.5 ay) dahil edildi. Hastaların %22.5'inde malnütrisyon saptandı. NRS 2002'ye göre tüm hasta grubunda malnütrisyon riski %29.6 olarak belirlendi. Malnütrisyonu olan grupta, inmeden sonra geçen süre kısa, motor fonksiyonlardaki bağımlılık durumları ve genel özürlülük düzeyleri ileri olarak saptandı. Geçirilmiş pnömoni hikayesi, bası yarası hikayesi, NG/PEG ile beslenen hasta sayısı malnütrisyon (+) grupta diğer gruba göre daha fazlaydı. Malnütrisyonu olan grupta ÜOKÇ ve prealbümin düzeyi eşik değerin altında olan hasta sayısı anlamlı olarak fazlaydı. Malnütrisyon için risk faktörlerini belirlemek üzere yapılan tek değişkenli regresyon analizinde eğitim düzeyinin yüksek olması, inmeden sonra geçen sürenin 1-12 ay arasında olması, geçirilmiş pnömoni hikayesi olması, bası yarası hikayesi olması, ÜOKÇ≤25.5cm olması, beslenme yönteminin NG/PEG olması ve prealbüminin≤0.18g/L olması anlamlı değişkenler olarak bulundu. Malnütrisyona neden olabilecek risk faktörleri çoklu lojistik regresyon analizine göre incelendiğinde inmeden sonra geçen süre (1-12ay) (p=0.010), ÜOKÇ (≤ 25.5cm) (p=0.007) ve prealbümin (≤0.18g/L) (p=0.012) düzeylerinin malnütrisyon açısından anlamlı bağımsız risk faktörleri olduğu saptandı.
Sonuç: Akut, post-akut ve kronik dönemdeki yatarak rehabilitasyon programına alınan inmeli hastaları içeren hasta grubumuzda, inmeden sonra geçen sürenin 12 aydan kısa olması, ÜOKÇ ölçümü ve prealbümin düzeylerinin eşik değerin altında olması malnütrisyon için bağımsız birer risk faktörü olarak saptanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Malnütrisyon, inme, prevalans, risk faktörleri

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the frequency of malnutrition and its associated factors in stroke patients admitted for rehabilitation in a rehabilitation unit.
Methods: This was a cross-sectional study. Patients'nutritional status was determined depending upon the amount of weight loss and body mass index (BMI). Nutritional Risk Screening-2002 (NRS 2002) was employed to determine malnutrion risk. All patients were evaluated regarding the parameters which might be associated with malnutrition. Mid-upper arm cicumference (MUAC) and triceps skinfold thickness (TSF) were used as antropometric indices. Biochemical indices including albumin, prealbumin, transferrin, protein, 25(OH)D, vitamin B12 and zinc were studied. Dependency in daily living activities were assessed by the Functional Indepence Measure (FIMTM), global disability by Modified Rankin Scale (MRS).
Results: 71 patients (mean age 60.2±13.8 years, 43% male, time since stroke 0.3-130.5 months) were included the study. 22.5% of the patients were found to be malnourished. 29.6% of the group were at the risk of malnutrition according to NRS 2002. In the malnourished patient group, time since stroke was short, dependency in motor functioning and global disability levels were increased. Patients who had previous history of pnemonia and pressure sores, and whose feeding method was NG/PEG were more frequent in the malnourished patient group. Number of patients whose MUAC and serum prealbumin levels were below the cut-off point were more prevalant in the malnourished patient group. In univariate regression analysis, time since stroke (1-12 month), education level (university or above), previous history of pnemonia, previous history of pressure sore, MUAC (≤25.5cm), method of feeding (NG/PEG) and prealbumin (≤0.18g/L) were shown to be significant risk factors. Multiple regression analysis revealed that time since stroke (1-12 month) (p=0.010), MUAC (≤25.5cm) (p=0.007), prealbümin (≤0.18g/L) (p=0.012) were independent risk factors which could predict malnutrition risk.
Conclusions: In a group of acute, post-acute and chronic stroke patients admitted for rehabilitation, time since stroke less than 12 months, MUAC and serum prealbumin levels below the cut-off points have been found as independent risk factors for malnutrition.
Key Words: Malnutrition, stroke, prevalance, risk factors