Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi çocuk kliniğindeki bisitopeni/pansitopenisi olan çocuk hastaların geriye dönük etiyolojik değerlendirilmesi
Background ethological evaluation of children with bisitopenia / pansitopenia in pediatrics department service in Konya education and Research Hospital
Yazar: SERDAR AKIN MARAŞ
Danışman: DOÇ. DERYA ARSLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Bisitopeni = Bisitopenia ; Demografi = Demography ; Etyoloji = Etiology ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Nötropeni = Neutropenia ; Pansitopeni = Pansitopenia ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Trombositopeni = Thrombocytopenia ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bisitopeni eritrosit, lökosit, trombosit değerlerinin iki tanesinin, pansitopeni ise her üç kan elemanı serisinin düşüklüğü şeklinde tanımlanır. Normal değerler için eşik sınırlar, yaşa, cinsiyete ve ırka göre değişir. Pansitopeninin olası nedenleri coğrafya, sosyo-ekonomik koşullar ve endemik hastalıklardan etkilenir. Pansitopeni, bazıları hayatı tehdit eden çok sayıda hastalık durumu ile ilişkilendirilebilir. Teşhis koyabilmek ve uygun yönetimi seçmek için dikkatli bir öykü ve fizik muayene ile birlikte odaklanmış laboratuar çalışmaları gereklidir. Çalışmamızda çocuk servisinde bisitopeni/pansitopenisi saptanan hastaların demografik ve klinik özelliklerinin, laboratuar bulgularının ve etiyolojik nedenlerinin araştırılması amaçlandı.
Metot: Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi çocuk servisinde Mayıs 2017 – Ekim 2017 tarihleri arasında yatışı olup bisitopeni/pansitopenisi tespit edilen hastaların dosyaları geriye yönelik olarak tarandı. Hastaların demografik özellikleri, klinikte yatış tanıları, aldığı tedaviler, pansitopeni ile mi başvurduğu veya yatarken mi pansitopeni geliştiği not edildi. Pansitopeni açısından bakılan parametreler (vitamin B12, folik asit, viral seroloji, periferik yayma vs ) dosyasından kaydedildi.
Bulgular: Çalışmamıza serviste yatışı olan 1941 hastadan 1 ay-18 yaş arasındaki 106'sı  (% 64,2) erkek, 59'u (% 35,8) kız olan 165 hasta dahil edildi.Yaş ortalaması 24 ay (1-204 ay) idi. En sık semptom ateş 104 (% 63) hastada, en sık muayene bulgusu burun akıntısı, burun tıkanıklığı, orofarenks hiperemisi gibi ÜSYE bulguları 39 (% 23,6)hastada mevcut idi. Alınan hastalar tanılarına göre 127 (% 60) hasta ile enfeksiyon hastalıkları olanlar, 56 (% 26,3) hasta ile hematolojik hastalığı olanlar, 29 (% 13,7) hasta ile diğer hastalıklar grubunu içeren hastalıklar olarak ayrıldı. Enfeksiyon hastalıklarından en sık tanı 43 (% 20,3) hastada ASYE, hematolojik hastalıklarda ise 12 (%5,6) hasta ile hematolojik malignite idi. Çalışmamızdaki hastaların 126'inde (% 76) bisitopeni, 39'ınde (% 24) pansitopeni mevcuttu. Hematolojik hastalığı olan hastalarda anemi ve trombositopeni daha fazla görülmekte olup istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p: 0,008, 0,019). Enfeksiyöz hastalığı olan hasta grubunda nötropeni ve pansitopeni daha fazla görülmekle birlikte istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p: 0,002).
Sonuç: Çalışmamızda bisitopeni/pansitopenili hasta etiyolojisinde enfeksiyöz nedenler en sık bulundu. Daha az sıklıkta bulunmakla beraber hematolojik maligniteler yaygındı. Bisitopeni/pansitopenili hastalarınetiyolojik yönden daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiği kanısına varıldı.

Anahtar kelimeler: Bisitopeni, pansitopeni, malignite

Abstract:
Objective: Pancytopenia is defined as reduction in the number of all erythrocyte, leukocyte and platelets. If two parameters of these are low, the term bicytopenia is used. The threshold limits for normal values vary with age, sex, and race. Possible causes of pancytopenia are affected by geography, socio-economic conditions and endemic diseases. Pancytopenia can be associated with a number of disease some of which are life-threatening. Target-spesific laboratory tests are required along with a careful history and physical examination to identify and select appropriate management. The aim of this study was to investigate the demographic and clinical features, laboratory findings and etiologic factors of patients with bicytopenia / pancytopenia in pediatrics department service.
Methods:We retrospectively analyzed the clinical presentation, demograhics, laboratory findings, treatments, course and outcome of children with bicytopenia or pancytopenia in Konya Training and Research Hospital between May 2017 - October 2017. Parameters for pancytopenia (vitamin B12, folic acid, viral serology, peripheral smear, etc.) were also detected in the records.
Findings: Total 1941 patients admitted to our service, of 224 patients had bicytopenia or pancytopenia; 165 (64.2%) were male and 59 (35.8%) female, between one month to 18 years of age were identified. The mean age was 24 months (range: 1-204 months). The most common symptom was fever in 104 (63%) patients, and the most frequent physical examination findings were nasal obstruction, oropharynx hyperemia in 39 (23.6%) patients. There were 127 (60%) patients with infectious diseases, 56 (26.3%) with hematologic diseases, 29 (13.7%) with other diseases group. The most common diagnosis in infectious diseases was respiratory tract infection in 43 patients (20.3%). Hematologic malignancy was the most common diagnosis in hematological diseases in 12 (5.6%) patients. In this study, 126 (76%) had bicytopenia and 38 (24%) had pancytopenia. Anemia and thrombocytopenia were more frequent in patients with hematological disease and statistically significant (p: 0.008, 0.019). Neutropenia and pancytopenia were found to be more statistically significant in patients with infectious disease (p: 0.002).
Conclusion: Hematological malignancies were also common, although less frequent than infectious causes.It was concluded that patients with bicytopenia / pancytopenia should be evaluated more carefully for the etiological reasons.

Key words: Bicytopenia, pancytopenia, malignancy