Obezite tedavisinde kullanılan fitoterapötikler
Phytotherapothics for the therapy of obesity
Yazar: AYŞE DOĞRU ÇELİK
Danışman: PROF. DR. GÜLNUR TOKER
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Fitoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Obezite = Obesity ; Tedavi = Treatment ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Çay = Tea

Özet:
Obezite tüm dünyada giderek yaygınlaşan bir halk sağlığı sorunudur. Tedavide kullanılan çeşitli kimyasal ilaçlar bulunmasına rağmen, toplumda bitkisel ürünlere yönelim giderek artmaktadır. Ancak, bu amaçla kullanılan bitkisel ilaçlar veya zayıflama çaylarının etkinlikleri ve standartlara uyumları konusunda soru işaretleri bulunmaktadır.Obezite tedavisinde kullanılan fitoterapötiklerden etkili bulunanların başında, Camellia sinensis, Paullinia cupana, Ilex paraguariensis, Hoodia gordonii, Amorphophallus konjac, Capsicum annuum, Garcinia cambogia, Ephedra sinica ve Pausinystalia yohimbe gelir. Fitoterapötiklerin yapısındaki etkili maddeler kafein, efedrin, antrakinonlar, polifenoller (flavonoitler, kateşinler), kapsaisin, hidroksisitrat, sinefrin ve poliholozitlerdir. Çalışmamızda, bu ürünler hakkında ayrıntılı bilgiler verdikten sonra, aralarından 4 farklı form çayı ve 1 adet bitkisel kapsül seçilip çeşitli standartlar kullanılarak kalite kontrol çalışmaları yapılmıştır. Bu amaçla, Avrupa Farmakope'sinde verilen analizlerin yanı sıra farklı solvan sistemleri kullanılarak İTK analizleri de yapılmıştır.Form çayları üzerinde yaptığımız çalışmalarda, sinameki taşıyan ilk üç numunenin mikroskobik analizlerinde F. Sennae'nin karekteristik elemanları bulunmuş, İTK ile de sennozitler teşhis edilmiştir. Bileşiminde ravent bulunduğu bildirilen 4 nolu numunede Rh. Rhei'nin karekteristik elemanları görülmemiş, fakat İTK'da antrakinon olabilecek lekeler belirlenmiştir. Sinameki yaprağı ekstresi ihtiva ettiği bildirilen 5 nolu numunede antrakinon olabilecek bazı lekeler görünmesine rağmen araştırmadığımız kimyasallara ait floresan veren oldukça büyük lekeler tespit edilmiştir.Yabancı madde tayini testinde bir numunede yabancı madde bulunmazken, diğerlerinde % 0.5 ila 4.5 arasında yabancı madde bulunmuştur. Avrupa Farmakopesinde bitki çaylarında kurutmada kayıp ve kül miktarı tayinleri ile ilgili değerler bulunamadığı için bu konuda bir yorum yapılamamıştır.

Abstract:
Obesity is a world wide growing public health problem. Various chemical medicines exist in order to treat obesity, but there is an increasing intention to herbal products. Unfortunately, there are serious concerns about efficiency and standardization of these herbal products and form teas.Main phytotherapeutics used for treatment of obesity are Camellia sinensis, Paullinia cupana, Ilex paraguariensis, Hoodia gordonii, Amorphophallus konjac, Capsicum annuum, Garcinia cambogia, Ephedra sinica, and Pausinystalia yohimbe. Effective ingredients of these phytotherapeutics are caffeine, ephedrine, anthraquinone, polyphenoles (flavonoides, catechins), capsaicin, hydroxycitrate, synephrine, and polysaccharides. We selected 4 form tea and 1 herbal capsule and quality control studies were carried out by using various standards. For these purpose, European Pharmacopoeia analysis and thin layer chromatographic analysis with different solvent systems were used.Our studies on form teas, the characteristic elements of F. Sennae were found in microscopic analysis performed on the first three herbal tea sample containing senna and sennosides were identified with TLC analysis. The characteristic elements of Rh. Rhei were not found in the fourth herbal tea sample supposed to contain rhubarb but in TLC analysis some anthraquinone like zones were seen. In the analysis of the fifth sample, which was expected to contain senna leaf extract, some anthraquinone like zones and also quite big fluorescence reflecting zones belonged to unidentified chemicals were detected.There was no foreign material in one of the sample while the others? foreign material contents ranged between 2.5-4.5%. In European Pharmacopoeia, no values were found for loss on drying and ash content tests on herbal tea so couldn?t be made comments on this issue.