Merhamet yorgunluğu düzeyinin çalışma yaşam kalitesi ile ilişkisi: Sağlık profesyonelleri örneği
The relationship between the level of compassion fatigue and 
quality of professional life: The case of medical professionals,
Yazar: FATMA NUR POLAT
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ERDEM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Merhamet = Mercy ; Sağlık personeli = Health personnel ; İş hayatı kalitesi = Quality of work life

Özet:
Merhamet, bir bireyin başka bir bireyin yaşadığı travmayı ve ağrıyı derinden
fark etmesi sonucunda duyulan acıma ve üzüntü hissidir. Merhamet sağlık
profesyonellerinin hastalara bakım hizmeti sunmasını kolaylaştıran önemli bir değerdir.
Sağlık profesyonellerinin, hastaların yaşadıkları travma ve acıya merhamet
göstermeleri, hizmet verirken empati kurmaları ve hastaların yaşadıkları travmalara
uzun süre maruz kalmaları merhamet yorgunluğunun yaşanmasına neden olmaktadır.
Merhamet yorgunluğu yaşayan sağlık profesyonellerinde zamanla fiziksel, ruhsal ve
sosyal yönden tükenmişlik göstergelerine rastlanılmakta ve bu durum çalışanların
çalışma yaşam kalitesini ve sunulan sağlık hizmetlerinin kalitesini önemli derecede
etkileyebilmektedir.
Bu çalışmada merhamet yorgunluğu düzeyinin çalışma yaşam kalitesi ile ilişkisi
araştırılmaktadır. Araştırmanın evrenini Isparta il merkezindeki hastanelerde faaliyet
gösteren sağlık profesyonelleri oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 346 sağlık
profesyoneline ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Pommier (2011)
tarafından geliştirilen, Akdeniz ve Deniz (2016) tarafından Türkçe'ye uyarlanan 24
ifadeden oluşan Merhamet Yorgunluğu Ölçeği ile Stamm (2005) tarafından hazırlanan,
Yeşil ve arkadaşları (2010) tarafından Türkçe'ye uyarlanan 30 ifadeden oluşan
Çalışanlar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Merhamet yorgunluğu ile çalışma
yaşam kalitesi arasındaki ilişki korelasyon analizi ile incelenmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre, merhamet yorgunluğunun alt boyutları içerisinde
yer alan sevecenlik boyutunun incelenmesi sonucunda merhamet yorgunluğunun sağlık
profesyonelleri içerisinde yer alan kadın hemşirelerde daha çok görüldüğü ortaya
çıkmaktadır. Sağlık profesyonellerinin hastaların yaşamış olduğu acı ve ağrıyı empati
kurarak hizmet vermesi merhamet yorgunluğunun oluşmasına neden olmaktadır.
Üniversite hastanesinde çalışan sağlık profesyonellerinin Sağlık Bakanlığı hastanesinde
çalışan sağlık profesyonellerine göre daha fazla umursamaz davranış sergilemesi
merhamet yorgunluğunun daha çok Sağlık Bakanlığı hastanelerinde görülebileceği
sonucunu beraberinde getirmektedir.


Anahtar Kelimeler: Merhamet, Merhamet Yorgunluğu, Çalışma Yaşam Kalitesi

Abstract:
Compassion is the feeling of sympathy and worry as a result of an individual's
awareness of a trauma and pain felt by another individual. Compassion is an important
value which makes it easier for medical professionals to provide care for patients.
Medical professionals' compassion for the trauma and pain that patients experience,
developing empathy and prolonged exposure to the traumas experienced by patients
lead to compassion fatigue. In time, physical, psychological and social exhaustion
symptoms are seen in medical professionals with compassion fatigue and this may
significantly influence the quality of the professional's life, as well as the quality of
medical services provided.
This study investigated the relationship between the level of compassion fatigue
and quality of professional life. The population of the study consists of medical
professionals who are employed in hospitals in the city center of the province of Isparta.
346 medical professionals were reached in scope of the study. The 24-item Compassion
Fatigue Scale developed by Pommier (2011) and adapted into Turkish by Akdeniz and
Deniz (2016), and the 30-item Professional Quality of Life Scale into Turkish by Yeşil
et al. (2010) with the approval of Stamm (2005) were used as data collection tools. The
relationship between compassion fatigue and quality of professional life was
investigated using correlation analysis.
According to the results of the study, based on the analysis of one of the subdimensions
of compassion fatigue, tenderness, it was seen that compassion fatigue was
observed more frequently in female nurses among medical professionals. The services
provided by medical professionals by developing pain and trauma experienced by
patients caused the occurrence of compassion fatigue. The fact that medical
professionals working at the university hospital showed more indifferent behaviors than
their counterparts in the hospital of the Ministry of Health shows that compassion
fatigue may be seen more frequently in hospitals of the Ministry of Health.


Key Words: Compassion, Compassion Fatigue, Quality of Professional Life