2000 sonrası Türkiye sinemasında militarizmin inşası ve erkeklik temsilleri
Militarism construction and masculinity representations in Turkish cinema after 2000
Yazar: SAYGIN KORAY DOĞANER
Danışman: DOÇ. DR. ALİ KARADOĞAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Anti militarizm = Anti-militarism ; Erkeklik = Masculinity ; Militarizm = Militarism ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; Ulus-devlet = Nation-state

Özet:
Bu çalışmanın konusu Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan itibaren
hedeflenen ulus-devlet anlayışının ve bu anlayışın bir uzantısı olarak karşımıza çıkan
militarizm öğesinin 2000 sonrası Türkiye sinemasındaki etkileridir. Çalışmanın temel
varsayımı Türkiye sinemasının ilk yıllarında ordunun film yapımına etkileri
doğrultusunda militarist söylemin egemenlik kazandığı, 2000 sonrasında ise sinemamilitarizm ilişkisinde birtakım kırılmalar olduğudur. Bu bağlamda 2000 sonrası Türkiye
sinemasında militarist söylem ve bu söylemdeki değişim ve dönüşümlerin tartışılması
amaçlanmaktadır.
Çalışmanın birinci bölümünde toplumsal cinsiyet kuramları ile birlikte
militarizm, antimilitarizm ve erkeklik kavramları incelenmiştir. İkinci bölümde ise
Türkiye sinemasının başlangıç yıllarından itibaren militarizmin farklı görünümlerini ele
alınmıştır. Bu bağlamda militarizm, milliyetçilik ve erkeklik kavrayışları çerçevesinde
Kurtuluş Savaşı Filmleri, Cumhuriyet'in İlk Yıllarında Devlet-Sinema İlişkileri, , Kore
Savaşı Filmleri, Kıbrıs Savaşı Filmleri, Darbe Dönemi ve Sinema, 1990'lar ve 2000'ler
Türkiye Sineması başlıkları etrafında incelenmiştir. Üçüncü ve son bölümde 2000'ler
sonrası Türkiye Sineması özelinde militarizm-sinema ilişkisi üç farklı film üzerinden
toplumsal cinsiyet ve erkeklik çalışmaları perspektifinde değerlendirilmiştir. Örneklem
olarak seçilen O Şimdi Asker (Mustafa Altıoklar, 2003), Yazı Tura (Uğur Yücel, 2004)
ve Dağ (Alper Çağlar, 2012) filmleri farklı okumalara olanak veren filmler olarak
çözümlenmiştir.

Abstract:
The subject of this study is the effect of the targeted nation-state understandings
since the founding of the Republic of Turkey and militarism as an extension of this
understanding on the cinema after 2000. The basic assumption of the study is in
accordance with the military's influence on filmmaking in the early years of cinema in
Turkey that the militarist rhetoric has gained sovereignty. Also, there are some breaks in
relationship between cinema and militarism after 2000. In this context, militaristic
discourse and the change in this discourse and discussion of conversions in cinema in
Turkey after 2000 are aimed.
In the first part of the study, gender theories as well as militarism, antimilitarism
and masculinity were investigated. In the second part, different aspects of militarism are
discussed since the beginning of the year Turkey cinema. In this context, within the
framework of militarism, nationalism and masculinity have been examined around the
titles which are Turkish War of Independence Films, State-Cinema Relations in the
Early Years of the Republic, Korean War Films, Cypriot War Films, Coups Period and
Cinema and Cinema of Turkey in 1990s and 2000s. In the third and last chapter,
militarism-cinema relationship in Turkey after 2000 is evaluated in the perspective of
gender and masculinity studies through three different films. O Şimdi Asker (Mustafa
Altıoklar, 2003), Yazı Tura (Uğur Yücel, 2004) ve Dağ (Alper Çağlar, 2012) are
selected as a sample which were analyzed as films that allow for different readings.