Tüm vücut ışınlamalarında 6 MV ve 18 MV foton enerjilerinde doz dağılımlarının tedavi planlama sistemi ve in-vivo dozimetri ile karşılaştırılması
Comparison of dose distributions in treatment planning system and in-vivo dosimetry with 6 MV and 18 MV photon energies in total body irradiation
Yazar: SİNEM KARACABAY
Danışman: PROF. DR. AYŞE HİÇSÖNMEZ ; DOÇ. DR. NİYAZİ MERİÇ
Ankara Üniversitesi / Nükleer Bilimler Enstitüsü / Sağlık Fiziği Ana Bilim Dalı / Fizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Tüm Vücut Işınlaması (TVI) yüksek kaynak-cilt mesafesinin (SSD) kullanıldığı özel bir radyoterapi yöntemidir. Kemik iliği transplantasyonunun hazırlık aşamasında önemli rol oynamaktadır. TVI tedavisinde, hastanın kemik iliği elemanlarını yok ederek verilecek kemik iliği hücrelerinin yerleşmesine uygun ortam hazırlamak ve hastanın bağışıklık sistemini baskılayarak verilecek kemik iliğinin reddini engellemek amaçlanmaktadır.
İdeal bir TVI tedavisinde doz dağılımı homojen olmalıdır. Fakat vücudun anatomisinin değişken olması ve dokulardaki yoğunluk farklılıklarından (kas, kemik, hava) dolayı doz homojenitesi bozulmaktadır.
Bu çalışmada Varian marka Clinac DHX model lineer hızlandırıcı cihazı ile 6 MV ve 18 MV foton enerjileri kullanılarak Alderson Rando Fantom üzerinde Eclipse Tedavi Planlama Sisteminde (TPS) lateral iki yan TVI tedavi planı yapılmıştır. Termolüminesans Dozimetri (TLD) ve TPS ile cilt dozları; TLD, Metal-Oksit Yarıiletkenli Alan Etkili Transistör (MOSFET) dozimetri ve TPS ile orta hat dozları belirlenmiştir. Böylece TPS'deki doz değerleri ile in-vivo doz ölçüm sonuçları karşılaştırılarak arasındaki uyum test edilmiştir. Her iki enerji ile yapılan ışınlamalar sonucu elde edilen doz verileri incelendiğinde 18 MV' deki doz dağılımlarının 6 MV' dekine göre daha homojen olduğu saptanmıştır. Ayrıca beklenildiği gibi 18 MV foton enerjisinde yapılan ışınlamalarda, 6 MV' dekine göre mediasten dozundaki eksiklik giderilmiştir.
MOSFET ve TLD ile okunan doz değerleri karşılaştırılmıştır. Orta hat dozunun ölçümünde TLD-100 dozimetri sisteminin MOSFET dozimetri sistemine göre daha doğru ve anlamlı sonuçlar verdiği çıkarılmıştır. Elde edilen sonuçların literatür ile uyumlu olduğu görülmüştür.

Abstract:
Total Body Irradiation (TBI) is a special method of radiotherapy with a high skin source distance (SSD). TBI has an important role in bone marrow transplantation. Purpose of the TBI treatment is destroying the patient's bone marrow elements and create the appropriate environment to settle for given that the bone marrow cells.
In the ideal TBI treatment, dose distribution must be homogeneous. But dose uniformity fails because of the variable of the body's anatomy and differences in density of tissue (muscle, bone, air).
Lateral TBI treatment plan was done on Eclipse Treatment Planning System (TPS) by using Varian Clinac DHX Linear Accelerator for Alderson rando phantom. 6 MV and 18 MV photon energies are used in these plans. Skin doses were detected by Thermoluminescent Dosimetry (TLD) and TPS. And midline doses were detected by TLD, Metal-Oxide Semiconductor Field Effect Transistor (MOSFET) and TPS. Measurement results of TPS and in-vivo dosimetry were compared. Thus, the harmony between TPS and in-vivo dosimetry was tested. When measurement datas were analyzed, the dose distribution in 18 MV more uniform than the dose distribution in 6 MV. Also missing of mediastinal dose completed with 18 MV photon energy.
Values of the doses were compared between using MOSFET and TLD dosimeters. In measuring the integral dose with TLD-100 dosimeters were compared MOSFET dosimeter system to be more accurate and meaningful results by the system. The results obtained were found consistent with the literature.