Zeytin bahçelerinde sürdürülebilirlik: Balıkesir-Edremit örneği
Sustainability in olive orchards: A case of Balıkesir- Edremit district
Yazar: MÜCAHİT KIVRAK
Danışman: PROF. DR. GAMZE SANER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Sürdürülebilir Tarım Gıda Sistemleri Ana Bilim Dalı /  Sürdürülebilir Tarım Gıda Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Dünyada ve Türkiye'de her gün etkisini gösteren küresel ve ülkesel iklim dengesizliği
ile artan maliyetler sonucunda zeytinlikler üreticiler tarafından elden çıkarılmakta veya imar
ve maden arama nedeni ile şekil değişikliğine uğramaktadır. Buradan hareketle çalışmada
Balıkesir ili Edremit İlçesinde zeytin işletmelerinde sürdürülebilirlik nasıl sağlanmalıdır
sorusuna yanıt aranmıştır. Çalışmanın verileri Edremit ilçesine bağlı köylerde 88 üretici ile
yüz yüze yapılan anket çalışmasından elde edilmiştir. Analizler arazi büyüklüğüne göre iki
grup (50 dekardan küçük, 50 dekar ve üzeri) altında sunulmuştur. Zeytin üreticilerinin sosyo-
demografik özellikleri dışında hastalık, zararlı ve yabancı ot bilgi düzeyleri, uyguladıkları
gübreler, zeytincilikte sürdürülebilirlik için önemli olan ekonomik, çevresel, sosyal ve
yönetimsel göstergeler değerlendirilmiştir. Zeytin üreticisinin ortalama yaşı 48,65, tarımda
deneyim süresi 28,54 yıl, zeytincilikte deneyim süresi 27,47 yıl olarak bulunmuştur.
Üreticilerin %47,55'inin lisans ve lisansüstü mezunu olduğu, %24,39'unun ise lise mezunu
olduğu belirlenmiştir. Zeytincilik yapanların eğitim düzeyleri oldukça yüksek bulunmuştur.
Yörede ortalama zeytin arazisi büyüklüğü 126,847 dekar olup, zeytinliklerin yaşlı olduğu (ort.
96 yıl) belirlenmiştir. En önemli ekonomik gösterge pazarlama sorunu yaşanmaması iken, en
önemli çevresel gösterge gelecekte de zeytin yetiştiriciliği için doğayı koruma, en önemli
sosyal gösterge zeytin yetiştiriciliği yaptığı yerde çalışma koşullarının uygunluğu ve en
önemli yönetimsel gösterge de gelecekte işletmeyi devam ettirmeyi planlıyor olma şeklinde
açıklanabilir. Sürdürülebilir zeytin yetiştiriciliğinin çiftliklerin iklim değişikliğine ve piyasa
dalgalanmalarına karşı dayanıklılığını arttırarak uzun vadede ekonomik istikrara katkıda
bulunabileceği sonucu ortaya çıkmıştır.
Anahtar sözcükler: Zeytin, Sürdürülebilirlik, Riskler, Risk Stratejileri,

Abstract:
As a result of the global and national climate imbalance and increasing costs, olive
groves are being disposed of by producers or are undergoing changes in shape due to zoning
and mineral exploration in Turkey and around the world, From this point of view, the study
sought to answer the question of how sustainability should be ensured in olive enterprises in
Edremit district of Balıkesir province. The data of the study were obtained from a face-to-face
survey conducted with 88 producers in the villages of Edremit district. Analyses were
presented under two groups (less than 50 decares, 50 decares and above) according to land
size. In addition to the socio-demographic characteristics of olive producers, the level of
disease, pest and weed knowledge, fertilizers applied, economic, environmental, social and
managerial indicators that are important for sustainability in olive cultivation were evaluated.
The average age of olive producers was found to be 48.65 years, 28.54 years of experience in
agriculture and 27.47 years of experience in olive farming. It was determined that 47.55% of
the producers were undergraduate and graduate graduates, while 24.39% were high school
graduates. The education level of olive growers was found to be quite high. The average size
of olive land in the region is 126,847 decares and the olive groves are quite old (average 96
years). The most important economic indicator is the absence of marketing problems, the
most important environmental indicator is the protection of nature for olive cultivation in the
future, the most important social indicator is olive cultivation.
Anahtar sözcükler: Olive Cultivation, Sustanibility, Risk, Risk Strategies,