Enerji piyasaları ve ekonomik politika belirsizliği arasındaki dinamik bağlantılılık ilişkisinin incelenmesi: Net enerji ihracat ve ithalatçısı ülkelerden kanıtlar
Examining the dynamic connectedness relationship between energy markets and economic policy uncertainty: Evidence from net energy exporting and importing countries
Yazar: ENES BURAK ERGÜNEY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAMET GÜRSOY
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gümrük İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Dinamik bağlantılılık = Dynamic connectedness ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Enerji = Energy ; Enerji fiyatları = Energy prices ; Enerji piyasası = Energy market ; Makroekonomik belirsizlik = Macroeconomic uncertainty ; İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
Enerji piyasaları ve ekonomik politika belirsizliği ilişkisinden sağlanabilinecek çıkarımlar, son yıllarda akademisyen ve enerji piyasası paydaşlarının ilgisini çekmektedir. Literatürdeki çoğu çalışma, petrol fiyatlarının enerji piyasalarını temsil ettiği varsayımından yola çıkarak, petrol fiyatları ve ekonomik politika belirsizliği arasındaki etkileşimi araştırmış ve enerji piyasası paydaşlarının farklılıklarını gözetmeksizin, belirli birkaç ekonomik politika belirsizliği endeksine odaklanmıştır. Bu çalışmada ise heterojen enerji piyasası ve birbirinden farklı kaygılar güden piyasa paydaşları dikkate alınarak, ilgili literatürdeki bakış açısı genişletilmeye çalışmıştır. Bu doğrultuda geçmiş çalışmalardan farklı olarak; enerji piyasasını domine eden fosil enerji kaynaklarının fiyatları (gaz, kömür ve petrol) ile seçili enerji kaynaklarının net ihracatçısı ve net ithalatçısı olan ülkelerin ekonomik politika belirsizliği arasındaki ilişki, Diebold ve Yılmaz'ın (2009, 2012, 2014) bağlantılılık yaklaşımına dayalı bir TVP-VAR modeliyle incelenmiştir. 01.01.1997-01.09.2022 döneminde aylık 309 gözlemin kullanıldığı analiz sonucunda, üç bulgu dikkat çekmektedir. İlk olarak, enerji piyasaları ve ekonomik politika belirsizliği getirileri arasındaki yayılımlar çift yönlü gerçekleşmektedir ve zamana bağlı olarak değişiklik göstermektedir. İkincisi; ekonomik politika belirsizliği, petrol ve kömür piyasalarından gerçekleşen getiri yayılımların genellikle alıcısı konumunda iken net gaz ihracatçı ve ithalatçısı ülkelerin ekonomik politika belirsizliği, gaz fiyatlarının vericisi konumundadır. Üçüncüsü, kriz dönemlerinde gerçekleşen yayılımlar %5-10 oranında artmaktadır. Elde edilen bulgular, politika yapıcılar ve enerji piyasası paydaşları için önem arz etmektedir.

Abstract:
In recent years, the implications of the relationship between energy markets and economic policy uncertainty have attracted the attention of academics and energy market stakeholders. Most studies in the literature have investigated the interaction between oil prices and economic policy uncertainty, based on the assumption that oil prices represent energy markets, and have focused on a few specific economic policy uncertainty indices, regardless of the differences of energy market stakeholders. In this study, considering the heterogeneous energy market and market stakeholders with different concerns, the perspective in the relevant literature has been tried to be expanded. However, unlike previous studies; The relationship between the prices of fossil energy resources (gas, coal and oil) that dominate the energy market and the economic policy uncertainty of the countries that are net exporters and net importers of selected energy resources examined based on the TVP-VAR model based on the connectedness approach of Diebold and Yılmaz (2009, 2012, 2014). As a result of the analysis in which 309 observations per month were used in the period of 01.01.1997-01.09.2022, three findings draw attention. First, the spillovers between energy markets and returns on economic policy uncertainty are bidirectional and vary over time. Latter; While economic policy uncertainty is generally the receiver of the return spillovers from the oil and coal markets, the economic policy uncertainty of the net gas exporting and importing countries is the transmitter of gas prices. Third, spillovers during crisis periods increase by 5-10%. The findings are important for policy makers and energy market stakeholders.