Ekmeklik buğday (Triticum aestivum L) çeşitlerinde farklı bor dozu uygulamalarının verim ve verim komponentleri üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of different boron dose applications on yield and yield components of bread wheat (Triticum aestivum L) varieties
Yazar: ÇİÇEK MİNE DOĞAN
Danışman: PROF. DR. KÖKSAL YAĞDI
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tarla Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Boraks = Borax ; Ekmeklik buğday = Bread wheat ; Verim = Yield ; Verim ögeleri = Yield components

Özet:
Bu çalışma Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi deneme alanında 2018-2019 yetiştirme sezonunda iki faktörlü tesadüf blokları deneme deseninde üç tekerrürlü olarak ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinde farklı bor dozu uygulamalarının verim ve verim komponentleri üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada Golia ve Pehlivan çeşitleri kullanılmıştır. B gübrelemesi için bor kaynağı olarak boraks (Na2B4O7.10H2O) kullanılmış ve B düzeyleri için gerekli boraks (Na2B4O7.10H2O) miktarları (0, 0,15, 0,3, 0,45 ve 0,6 kg B da-1) arazide deneme planına uygun olarak parsellere toprak yüzeyine sıvı olarak püskürtülerek dağıtılmıştır.

Çalışmada; bitki boyu, başak uzunluğu, başakta başakçık sayısı, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı, tane verimi, 1000 tane ağırlığı ve hektolitre ağırlığı özellikleri incelenmiştir. Çalışmada topraktan uygulanan bor dozlarının araştırmada incelenen başakta tane ağırlığı, 1000 tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı ve tane verimi özelliklerine etkisinin önemli olduğu belirlenmiştir.

Araştırma sonucunda, en yüksek tane verimi 531,95 kg da ile 0,3 kg B da-1 uygulanmasından elde edilirken, bunu 531,35 kgda-1 ile 0,15 kg B da-1 ve 527,43 kgda-1 ile 0,45 kg B da-1 dozu izlemiştir. Tane verimi özelliği bakımından Çeşit x Bor dozu interaksiyonları incelendiğinde; Golia çeşidinde en yüksek tane veriminin 550,43 kg da-1 ile 0,15 kg B da-1 dozundan elde edildiği, en düşük değerin ise 454,43 kg da-1 ile kontrol uygulanmasından elde edildiği saptanmıştır. Pehlivan çeşidinde ise en yüksek ve düşük değerler sırasıyla 578,43 kg da-1 ile 0,3 kg B da-1 dozundan ve 512,26 kg da-1 ile 0,15 kg B da-1 dozundan elde edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out in Bursa Uludağ University Faculty of Agriculture Agricultural Application and Research Center's experimental area in the 2018-2019 growing season in two-factor random blocks experimental design with three replications to determine the effects of different boron dose applications on yield and yield components of bread wheat (Triticum aestivum L.) varieties. 

In the study; plant height, spike length, number of spikelets per spike, number of grains per spike, grain weight per spike, grain yield, 1000 grain weight and hectoliter weight properties were investigated. At the end of the experiment, it was determined that the effects of boron doses applied from the soil were significant. on the grain weight/ pers pike, 1000 grain weight, hectoliter weight and grain yield characteristics .

In the study, when the grain yield values were examined in terms of applied B doses, the highest grain yield was obtained from the application of 0.3 kg B da-1 by 531.95 kg da-1, while it was followed by 0.15 kg B da-1 with 531.35 kg da-1 and 0.45 kg B da-1 with 527.43 kg da-1. When the grain yield values in terms of cultivar x B dose interaction were examined, the highest grain yield in Golia cultivar was 550.43 kg da-1 at 0.15 kg B da-1 dose, while the lowest value was determined in control application with 454.43 kg da. In Pehlivan cultivar. The highest and lowest values were obtained from 578.43 kg da-1 at 0.3 kg B da-1 and 512.26 kg da-1 at 0.15 kg B da-1 dose, respectively.