Kordon kanından elde edilen hematopoietik kök hücrelerin myeloid seriye farklılaştırılması sırasında Tbx3 protein düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of Tbx3 protein level during differentiation of hematopoietic stem cells obtained from cord blood to myeloid series
Yazar: ÜMMÜ GÜLŞEN BOZOK
Danışman: PROF. DR. VECİHE NİMET UYSAL
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Fetal kan = Fetal blood ; Hematopoetik kök hücreler = Hematopoietic stem cells ; Hematopoez = Hematopoiesis ; Hücre farklılaşması = Cell differentiation ; Transkripsiyon faktörleri = Transcription factors

Özet:
Hematopoez, küçük bir hematopoetik kök hücre (HKH) topluluğundan kan sisteminin tüm hücrelerinin belirli bir hiyerarşik düzen içinde oluşmasıdır.  Bu süreç içerisinde, HKH topluluğundan öncelikle progenitör hücreler oluşmakta, daha sonra bu hücreler farklılaşmaya ve özelleşmeye devam ederek tamamen farklılaşmış olgun kan hücrelerini oluşturmaktadır. Kısacası hematopoez; hücre bölünmesi ve farklılaşması olaylarının ardışık olarak gerçekleşmesiyle ortaya çıkmaktadır.  HKH'lerin sağlıklı kan hücreleri oluşturabilmesi fizyolojik kontrol mekanizmalarının düzenli çalışmasına bağlıdır. Bu kontrol mekanizmalarından biri de uygun genlerin doğru zamanda, yeterli miktarda ve yeterli sürede ifade edilmesinin düzenlenmesini sağlayan "transkripsiyonel kontrol mekanizması'' dır.  Hematopoez sürecinde fizyolojik kontrolün ortadan kalkması ya da hasara uğraması hücrelerin kontrolsüzce çoğalmasına ve özelleşmiş hücrelerin tekrar özelleşmemiş hücreler haline dönerek kanser oluşturmasına sebep olmaktadır. Grubumuzun önceki çalışmalarında, farklı tür hematolojik kanserli hastaların periferik kan ve kemik iliği örneklerinde Tbx3 adlı bir transkripsiyon faktörünün yüksek düzeyde bulunduğu gösterilmiştir. Sadece hematolojik kanserlerde değil, birçok kanser türünde Tbx3 proteini artmış olarak bulunmaktadır.  Bu bulgular, Tbx3'ün hücresel farklılaşmada rol oynayabileceğini göstermektedir.  Bu çalışmada, hematopoez sırasında oluşan farklılaşma basamaklarında Tbx3 protein düzeyinin saptanması, dolayısıyla Tbx3'ün bir fizyolojik gelişim süreci olan hematopoezin hangi evrelerinde yer aldığının belirlenmesi amaçlanmıştır.  Bu amaçla, hematopoetik kök hücre kaynağı olan kordon kanından HKH'ler elde edilmiştir ve kültür ortamında myeloid seriye farklılaşması sağlanmıştır. Tbx3 proteini varlığı, kordon kanından elde edilen hematopoietik kök hücrelerde ve myeloid seri hücrelerde ilk kez gösterilmiştir.  HKH'lerde Tbx3 protein düzeyi ile myeloid serideki protein düzeyi ile karşılaştırılmıştır.  Her iki seviye arasındaki Tbx3 protein düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmemiştir. Bu çalışma ile bilimsel literatürde olmayan bir transkripsiyon faktörünün varlığı hematopoezde ilk kez gösterilmiştir.

Abstract:
Hematopoiesis, is all the cells within the blood system being formed in a specific hierarchy from a small community of hematopoietic stem cells (HSC). In this process, the HSC community primarily forms progenitor cells, later these cells continue to differentiate and specialise to form completely differentiated mature blood cells. Shortly, hematopoiesis appears when the events of cell division and differentiation occur sequentially. HSCs generating healthy blood cells is subject to the physiological control mechanisms working properly. One of these control mechanisms is the "transcriptional control" mechanism which enables suitable genes to be identified and regulated at the right time, with an adequate amount and in a sufficient time. The disappearance or damage of physiological control in the process of hematopoiesis, results in the uncontrolled proliferation of cells and specialised cells return to their unspecialised form which then causes cancer to be formed. In previous studies performed by ourteam, the peripheral blood and bone marrow samples of patients with different types of haematological cancer were shown to have high levels of Tbx3 named transcription factor. The Tbx3 protein has been found to be increased in not only haematological cancer but many cancer types. These findings show that Tbx3 could play a role in cell differentiation. The aim of this study was to identify at which stages of physiological development the Tbx3 protein was found in hematopoiesis. With this purpose, from the umbilical cord blood (the source of hematopoietic stem cells), HSCs were obtained and in a cultured environment differentiation to myeloid series was ensured. The presence of Tbx3 protein was for the first time observed and shown in the hematopoeitik stem cells obtained from umbilical cord blood and myeloid series cells. The level of HSCs in the Tbx3 protein and the myeloid series was compared. No statistical significance in terms of the level of the Tbx3 protein was observed between the two.