Karanlık üçlünün üretkenlik karşıtı iş davranışlarıyla ilişkisi: Sağlık çalışanları üzerine bir araştırma
The relationship of the dark triad with counterproductive work behaviors: A research on health workers
Yazar: ÖZLEM ÖZGAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA MACİT
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Psikoloji = Psychology ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Karanlık üçlü = Dark triple ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sağlık personeli = Health personnel ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üretim karşıtı iş davranışları = Counterproductive work behaviors

Özet:
Kişilik özelliklerinin, örgüt tarafından istenen çıktıların elde edilmesinde kritik bir role sahip olduğu bilinmektedir. Kişiliğin olumlu ve olumsuz boyutları bulunmaktadır. Günümüzde, örgütlerin veya araştırmacıların kişiliğin olumlu yanını değerlendirmekten ziyade olumsuz yönünü de dikkate almaları gerekmektedir. Çünkü son yıllarda iş yaşamında etik olmayan uygulamaların arttığı bilinmektedir. Karanlık kişilik özelliklerine sahip bireylerin örgütsel ve toplumsal açıdan olumsuz tutum ve davranışlar sergilemeleri beklenmektedir. Dolayısıyla, toplumsal yaşamın bir gerçeği olan karanlık kişilik özelliğine sahip bireylerin örgütsel süreçlerdeki olumsuz tutum ve davranışlarının önlenmesi, bu tutum ve davranışların azaltılması örgütlerin başarısı açısından oldukça önem taşımaktadır. Bu araştırma kişiliğin karanlık yönü olarak bilinen karanlık üçlü (Makyavelizm, Psikopati ve Narsisizm) ile üretkenlik karşıtı iş davranışları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcılarda karanlık üçlü ve üretkenlik karşıtı iş davranışları değişkenlerinin varlığına, katılımcıların bu değişkenleri algılama düzeyine ve bu değişkenlerin demografik unsurlara göre katılımcılar arasında farklılık olup olmadığına da bakılmıştır. Araştırma Kahramanmaraş ilinde ki biri kamu diğeri üniversite hastanesi çalışanlarından 246 kişinin katılımı ile karanlık üçlü ve üretkenlik karşıtı iş davranışları ölçekleri uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler bir istatistik programı ile analiz edilmiştir. Veri analizinde frekans analizi, güvenirlik analizi, Mann-Whitney U Testi, Kruskal-Wallis H Testi, Spearman Korelasyon analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; üretkenlik karşıtı iş davranışları düzeyi cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, kurumdaki çalışma süresi, meslekteki toplam çalışma süresi ve çalışma statüsü değişkenleri açısından farklılık göstermiştir. Üretkenlik karşıtı iş davranışları düzeyi sadece yaş değişkenine göre farklılık göstermemiştir. Karanlık üçlü ve alt boyutlarının üretkenlik karşıtı iş davranışları ile orta düzeyde pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişkisi olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
It is known that personality traits have a critical role in achieving the desired outputs by the organization. Personality has positive and negative dimensions. Today, organizations or researchers need to consider the negative side of personality rather than evaluating the positive side. Because it is known that unethical practices have increased in business life, in recent years. Individuals with dark personality traits are expected to exhibit negative attitudes and behaviors in organizational and social terms. Therefore, it is very important for the success of organizations to prevent negative attitudes and behaviors of individuals with dark personality traits, which is a fact of social life, in organizational processes. This research was carried out to examine the relationship between the dark triad (Machiavellianism, Psychopathy and Narcissism), known as the dark side of personality, and counterproductive work behaviors. The existence of dark triad and counterproductive work behavior variables in the participants, the level of perception of these variables and whether these variables differ among the participants according to demographic factors were also examined. The research was carried out by applying the dark triad and counterproductive work behavior scales to 246 people, one of whom is a public and the other a university hospital employee in Kahramanmaraş. The obtained data were analyzed with a statistical program. Frequency analysis, reliability analysis, Mann-Whitney U Test, Kruskal-Wallis H Test, Spearman Correlation analysis methods were used in data analysis. As a result of the research; The level of counterproductive work behaviors differed in terms of gender, marital status, education level, working time in the institution, total working time in the profession and working status variables. The level of counterproductive work behaviors did not differ only according to the age variable. It has been determined that the dark triad and its sub-dimensions have a moderately positive and significant relationship with counterproductive work behaviors.