Bellek destekleyici stratejilerden anahtar sözcük stratejisinin özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin ilkokul fen kavramlarını öğrenmesine etkisi
The impact of a mnemonic strategy, the keyword strategy, on learning elementary science concepts of students with specific learning disabilities
Yazar: NEFİZE ARACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜZEYYEN ELDENİZ ÇETİN ; DOÇ. DR. MACİD AYHAN MELEKOĞLU
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anahtar kelime = Keyword ; Anahtar kelime yöntemi = Keyword method ; Bellek destekleyiciler = Memory supporters ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Özel öğrenme bozukluğu = Special learning disorder ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, bellek destekleyici stratejilerden anahtar sözcük stratejisinin özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin ilkokul fen kavramlarını öğrenmesine etkisini belirlemektir.

Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Eskişehir il merkezinde bulunan dört özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine devam eden ve a) ilkokul 4. sınıfı tamamlayan, b) okuma yazma bilen, c) Anadolu Sak Zekâ Ölçeği (ASIS)' nden 70 ve üzeri genel zekâ puanına sahip olan, c) uygulanan fen bilimleri kavram ölçü aracından dört ya da daha az sayıda doğru yapan özel öğrenme güçlüğü tanısı olan 27 öğrenci oluşturmaktadır. Deney grubunda 13, kontrol grubunda 14 öğrenci bulunmaktadır. Öğrencilerin 20' si erkek 7' si kızdır. Öğrencilerin yaşları 10 ile 13 arasında değişmektedir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden öntest-sontest kontrol gruplu deneme modeli kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni katılımcıların başarı düzeyleridir (Kavram Ölçü Aracı' ndan aldıkları puan). Bağımsız değişken ise anahtar sözcük stratejisidir. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları Kavram Ölçü Aracı ve Sosyal Geçerlik Formu' dur. Toplanan veriler, nicel veri analiz testlerinden Mann-Whitney U testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar testi kullanılarak analiz edilmiştir.

Araştırmanın sonucunda deney grubu ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerin kavram ölçü aracı öntest puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık (Z=-1,62, p>.05) bulunmamıştır. Deney grubu ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerin kavram ölçü aracı sontest puanları arasında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık (Z=-4,21, p<.05) bulunmuştur. Deney grubunun öntest puanları ve izleme puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık (Z=-3,20, p<.05) bulunmuştur. Deney grubunun sontest puanları ve izleme puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık (Z=-1,41, p>.05) bulunmamıştır. 

Sonuç olarak anahtar sözcük stratejisinin özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin fen kavramlarını öğrenmesine olumlu katkı sağladığı, öğretim bittikten altı hafta sonra yapılan izleme testinde de bu başarılarını sürdürdüğü belirlenmiştir. Ayrıca öğrenciler strateji hakkında olumlu görüş bildirmişlerdir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the impact of the keyword strategy, which is a mnemonic strategy, on learning elementary science concepts of students with specific learning disabilities.

The population of this study consisted of 27 students, who were diagnosed with specific learning disabilities and attending to four private special education and rehabilitation centers. Those students had the following characteristics: a) graduated from primary school, b) literate, c) had Anadolu Sak Intelligence Scale (ASIS) general intelligence score 70 or above, and d) had a score of four or less from the administered science concept test. The experimental group consisted of 13 students while the control group consisted of 14 students. The sample consisted of 20 male and 5 female students. The age of the students ranged from 10 to 13 years. This study used the pre-test post-test control group design, which is a quantitative research approach. The dependent variable of this study was the success level of the participants (i.e., the score from the science concept test). The independent variable was the keyword strategy. Data collection tools used in this study included the Concept Test and the Social Validity Rating Form. The collected data were analyzed using the Mann–Whitney U test and the Wilcoxon Rank-Sum test, which are quantitative analysis tests.

As a result of the study, there is no statistical difference in the pre-test scores of the experimental group and the control group (Z=-1.62, p>.05). Furthermore, there is a statistically significant difference between the post-test scores of the experimental group and the control group, and the difference was in favor of the experimental group (Z=-4.21, p<.05). A statistically significant difference was found between the pre-test and follow-up scores of the experimental group (Z=-3.20, p<.05). However, a statistically significant difference was not found between post-test and follow-up scores of the experimental group (Z=-1.41, p>.05). 

In conclusion, it was found that the keyword strategy positively affects the science concept learning of students with specific learning disabilities, and they continued their success as shown by the follow-up test performed six weeks after the implementation. Moreover, the students provided positive remarks about the strategy used.