Fetal umbilikal kord kanı değerlerinin gebelik parametreleri ile ilişkisi
Relationship with fetal umbilical cord blood values with pregnancy parameters
Yazar: MÜRŞİDE ÇEVİKOĞLU
Danışman: PROF. DR. FİLİZ EVŞEN ÇAYAN
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Bebekler = Infant ; Fetal kan = Fetal blood ; Gebelik = Pregnancy ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Plasenta = Placenta ; Umbilikal kord = Umbilical cord

Özet:
Fetal umbilikal kord kan gazı değerleri, antenatal dönemde ve doğumm sürecinde, fetal hipoksiyi ve asfiksiyi belirleyebilmek; bu durumun neden olabileceği komplikasyonları, kalıcı sekel ve fetal ölüm gibi riskleri öngörebilmek açısından  önemlidir. Ancak fetal umbilikal kord kan gazı değerlerinin, anneye veya bebeğe bağlı değişkenler tarafından etkilenmesi hususunda literatürde yeterli veri bulunmamaktadır. 
01 Ocak 2013 - 01 Ekim 2016  tarihleri arasında Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde, 20 – 42 gebelik haftaları arasındaki ,1500 canlı doğumda fetal kord umbilikal arter kan gazı değerleri ile maternal faktörler ve yenidoğana ait bulgular, hasta kayıtlarından retrospektif olarak tarandı. Annenin doğumdaki yaşı; önceki gebelik, ektopik gebelik, küretaj, abortus, doğum öyküsü; önceki doğum şekli; geçirilmiş batın operasyonu varlığı, sayısı, gebelik öncesi süreçteki kronik hastalıkları ya da gebelikteki endokrin ve metabolik hastalıkları, varsa gebelikte kullandığı ilaçlar, annenin doğumdaki hemoglobin ve trombosit düzeyleri, yardımcı üreme tekniği ya da spontan gebelik olması; şimdiki doğum şekli; doğumdaki gebelik haftası; bebeğin cinsiyeti, doğum kilosu, Apgar skoru, rh uygunsuzluğu olup olmaması, tekil / çoğul gebelik olması gibi bulguların, fetal umbilikal kord arter kan gazı değerleri ile ilişkisi araştırıldı. 
Fetal hipoksi tanısı ve umbilikal arter kan gazı değerleri, doğum sonrası gelişebilecek komplikasyonların öngörülmesinde, Apgar skorlamasına göre daha objektif değer taşımaktadır. Kötü umbilikal arter kan gazı değerlerinin, düşük Apgar skoru, mental ve motor retardasyon, nörolojik komplikasyonlar, serebral palsi, bilişsel ve motor gelişme geriliği, multiorgan hasarı ve yenidoğan ölümleri ile  ile ilişkili olduğu bilinmektedir.  
Çalışmamızda, umbilikal arter kan gazı pH değerleri ile demografik ve antenatal takip parametrelerinin ilişkisi araştırıldı. Bu amaçla doğum şekli, doğum endikasyonu, doğum haftası, gebelikte kullanılan ilaçlar, tiroid fonksiyonları, annenin demografik özellikleri ve hastalıkları, antenatal takipteki özellikleri ile kord kan gazı değerlerinin korelasyonu olup olmadığına bakıldı. 
 Verilerin istatistiksel analizinde SPSS paket programı, Ki Kare testi, T testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Kruskal Wallis testi, Scheffe ve Tamhane testleri, Bonferroni düzeltmesi yapılmış Mann Whitney U testi kullanıldı. Kord kanında ölçülen ölçümlere en çok etki eden değeri belirlemek amacıyla Lineer Regresyon analizi yapıldı. Tüm testlerde istatistiksel önem düzeyi 0.05 olarak alındı. 
Umblikal kord arter kan gazı pO2 değeri, tekil gebeliklerde ikiz gebeliklere göre istatiksel olarak anlamlı olacak şekilde yüksek saptandı. Progesteron kullanan ve ya tokoliz uygulanan gebelerde kan gazı pH değeri istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde yüksek, pCO2 değeri istatistiksel olarak anlamlı olarak düşük saptandı. İnsülin kullanan gebelerde pCO2 değeri istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde yüksek bulundu. Gebelikte MgSO4 kullananlarda pH ve PCO2 değeri istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük bulundu.
Geçirilmiş batın operasyonu olanlarda PO2 ve HCO3 düzeyi istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde yüksek bulundu.Doğum şekli ile ilgili olarak; pH değeri acil sezaryenlerde planlı sezaryen ve vajinal doğum yapanlara göre en düşük, PO2 ve PCO2 ise vajinal yolla doğum yapanlarda en düşük düzeyde bulunmuştur. HCO3 düzeyi en düşük vajinal yolla doğumda, takiben acil sezaryende ve en yüksek planlı sezaryende bulundu.
Umblikal arter kan gazı değerleri ile annenin doğumdaki hemoglobin değerleri, TSH, T3,T4 değerleri, gebelikte alfemetildopa, nifedipin, nitrogliserin, DMAH/Aspirin, betametazon kullanımı, bebek doğum ağırlığı, ektopik gebelik öyküsü, rh uygunsuzluğu, yenidoğanın cinsiyeti gibi parametreler arasında herhangi bir istatiksel anlamlı ilişki saptanmadı. 
Ancak istatiksel olarak anlamlı olmasa da PH değeri ile APGAR 1 ve APGAR 5; PO2 değeri ile APGAR 5, gravide, parite, yaşayan bebek; PCO2 değeri ile anne trombosit sayısı; HCO3 değeri ile anne yaşı, gravide, parite ve yaşayan bebek sayısı arasında zayıf pozitif korelasyon, umblikal arter kan gazı PH değeri ile küretaj sayısı; PO2 değeri ile doğum haftası; PCO2 değeri ile APGAR 1, APGAR 5 arasında zayıf negatif korelasyon saptandı.
Bu çalışmanın sonucunda elde edilen verilerin daha geniş çaplı ve olgu sayısı fazla yeni yapılacak çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir.

Anahtar sözcükler: doğum, fetal arter kan gazı, gebelik parametreleri, umbilikal kord kan gazı değerleri, yenidoğan.

Abstract:
Fetal umbilical cord blood gas values can be used to determine fetal hypoxia and asphyxia during antenatal period and during the birth process; The complications that may be caused by this condition are important in terms of predicting risks such as permanent sequelae and fetal death. However, there is not sufficient data in the literature about whether fetal umbilical cord blood gas values are influenced by maternal or baby dependent variables. 
Between January 1, 2013 and October 1, 2016, fetal cord umbilical artery blood gas values and maternal factors and neonatal findings between 1,500 live births between 20-42 weeks gestation were analyzed retrospectively in patient records at Mersin University Medical Faculty Obstetrics and Gynecology Clinic It was scanned. The mother's age at birth; Previous pregnancy, ectopic pregnancy, curettage, abortus, birth history; Previous form of birth; Past abortion operation presence, number, chronic diseases before pregnancy or pregnancy endocrine and metabolic diseases, drugs used in pregnancy, mother's hemoglobin and platelet levels at delivery, assisted reproductive technique or spontaneous pregnancy; Present birth shape; Gestational week at birth; The relationship between fetal umbilical cord artery blood gas values and sex, birth weight, Apgar score, rh incompatibility, singular / plural pregnancy were investigated.
Fetal hypoxia diagnosis and umbilical artery blood gas values have more objective value compared to Apgar scoring when postpartum complications are predicted. It is known that poor umbilical artery blood gas values are associated with low Apgar score, mental and motor retardation, neurological complications, cerebral palsy, cognitive and motor developmental retardation, multiorgan failure and neonatal deaths.
In our study, the relation between umbilical artery blood gas pH values and demographic and antenatal follow-up parameters were investigated. For this purpose, we investigated whether there was correlation between delivery method, birth indication, delivery week, pregnancy drugs, thyroid functions, maternal demographic features and diseases, antenatal follow-up characteristics and cord blood gas values.
Statistical analysis of the data was performed using the SPSS package program, Chi square test, T test, One way ANOVA, Kruskal Wallis test, Scheffe and Tamhane tests, Bonferroni corrected Mann Whitney U test. Linear regression analysis was performed to determine the most significant value of the measurements measured in the cord blood. The statistical significance level was 0.05 in all tests.
Umbilical cord artery blood gas pO2 value was statistically significantly higher in singleton pregnancies compared to twin pregnancies. The blood gas pH value was significantly higher and the pCO2 value was found to be statistically lower in the patients who were using progesterone or tocolysis. PCO2 value was significantly higher in insulin-treated pregnancies. PH and PCO2 value were found to be statistically significantly lower in MgSO4 pregnancies. 
PO2 and HCO3 levels were found to be statistically significantly higher in patients who underwent previous abdominal surgery. PH value was lowest in emergency cesarean sections compared to planned cesarean section and vaginal delivery, and PO2 and PCO2 were found to be lowest in vaginal delivery. The lowest level of HCO3 was delivered by vaginal route, followed by emergency cesarean section and the highest planned cesarean section.
 No statistically significant relationship was found between the values of Umbilical artery blood gas and the hemoglobin values of the mother at birth, TSH, T3, T4 values, pregnancy alfemetildopa, nifedipine, nitroglycerin, LMWH / Aspirin, betamethasone use, infant birth weight, ectopic pregnancy story, rh incompatibility, gender of newborn.
However, although not statistically significant, PH value and APGAR 1 and APGAR 5; APGAR 5 with PO2 value, gravida, parity, living baby; PCO2 value and maternal platelet count; Weak positive correlation between HCO3 value and maternal age, gravida, parity and number of living infants, umblical artery blood gas pH value and number of curettage; Birth week with PO2 value; Weak negative correlation between PCO2 value and APGAR 1, APGAR 5 was detected.
As a result of this study, the data obtained should be supported by studies that are larger in number and larger in number than new ones.

Keywords: birth, fetal artery blood gas, newborn, pregnancy parameters, umbilical cord blood gas values.