Yabani yulafın (Avena sterilis L.) çimlenme biyolojisi, bazı eksudat ve yeşil gübrelerin çimlenmesine ve gelişimine etkilerinin araştırılması
The growth biology and investigation of the effects of some exudates and green manure on germination and growth of wild oat (Avena sterilis L.)
Yazar: HÜMEYRA GEPDİREMEN
Danışman: PROF. DR. YILDIZ NEMLİ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi = Aegean University Agriculture Faculty ; Yabancı otlar = Weeds ; Yeşil gübre = Green manure ; Çimlenme = Germination

Özet:
Bu çalışmada, öncelikle farklı sıcaklıkların (5, 10, 15, 20, 25, 30 ve 35oC) Avena sterilis L. tohum çimlenmesine olan etkileri araştırılmıştır. İkinci aşama ise, bazı bitki kök eksudatlarının ve farklı yeşil gübrelerin bu yabancı otun tohum çimlenmesine ve bitki gelişimine olan etkileri araştırılmış, fenolojileri incelenmiş ve karşılaştırılmıştır.A.sterilis'in tohumları 5°C ile 30°C'ler arasında belli oranlarda çimlenme göstermiş, 35°C'de ise çimlenme gerçekleşmemiştir. A. sterilis tohumlarında en yüksek çimlenme oranı (%85-87) 10 ile 25°C sıcaklıklar arasında gerçekleşmiş ve bu sıcaklıklar bu bitkinin optimal çimlenme sıcaklığı olarak kabul edilmiştir. 5 °C'de çimlenmeler 14. günde başlamış, diğer sıcaklıklarda ise 2,3 veya 4. günde başlamıştır.A. sterilis için en yüksek çimlenme oranı yulaf (%90-93) ve ayçiçeği (%90) eksudatlarından elde edilmiştir. Çavdar(%71), arpa (%57-70) ve fiğ (%46-74) kök eksudatlarında ise A. sterilis'in tohum çimlenme yüzdeleri kontrolün (% 76-76) altında kalmıştır.Arpa, buğday, çavdar, yulaf, fiğ, kanola, fiğ+arpa yeşil gübrelerinin, A. sterilis'in bitki çimlenme oranına, kuru ve yaş ağırlığına, bitki fenolojisine, klorofil içeriğine, kardeşlenen bitki sayısı ve kardeş sayılarına, bitki boyu ve panikula boyu, spikula sayısına etkileri ayrıca araştırılmıştır.Yeşil gübre denemelerinde, A. sterilis tohumlarında en yüksek çimlenme oranı buğdayda (%86,8), en düşük çimlenme oranı ise kanola da (%64) görülmüştür. A. sterilis için kanola yeşil gübresi ve kontrol karakterinde fenolojik gelişim diğer yeşil gübrelere göre daha geri olmuştur. Kanola ve kontrol karakterlerinde yetiştirilen A. sterilis'ler 4-5 yapraklı dönemde iken diğer yeşil gübreler kardeşlenme döneminde izlenmiştir. Yine kanola ve kontrol karakterlerinde başaklanma dönemi 15 gün daha geç başlamıştır. Kardeşlenen bitki sayısı ve kardeş sayılarına göre en fazla arpa yeşil gübresinde A. sterilis daha yüksek bir değer göstermiştir. Kontrol de ise kardeşlenen bitki sayısı ve kardeş sayısı en düşük bulunmuştur A. sterilis'in bitki ve panikula boyu ve spikula sayısı ölçümlerine göre en iyi gelişim gösterdiği gübre yulaf, en düşük gelişim gösterdiği ise kanola yeşil gübreleridir.Anahtar sözcükler: Avena sterilis, çimlenme sıcaklığı, yeşil gübre, eksudat, fenoloji.?

Abstract:
On this study primarily the effects of certain temperatures (5, 10, 15, 20, 25, 30 and 35?C) on germination of Avena sterilis L. was investigated. Secondarily the effects of some plant root exudates and different green manure on germination and growth of wild oat was investigated and also the phenologic state of the wild oat was observed and compared.The seeds of A. sterilis germinated in notable rates between 5 and 30°C but no germination in 35°C. The highest germination rate for A. sterilis seeds (%85-87) were in between 10 and 25°C temperatures. And these temperatures were accepted as the optimal germination temperature for this plant. Germinations started in day 14 at 5°C and started in days 2,3 and 4 at other temperatures.The highest germination rates for A. sterilis achieved with oat (%90-93) and sunflower (%90) exudates. However germination rates for A. sterilis with the root exudates of rye (%71), barley (%57-70) and vetch (%46-74) stuck under the control(%76-86) values.The effects of green manure of barley, wheat, rye, oat, vetch, canola and vetch+barley on germination ratio, dried and green weight, phenologic state, chlorofil content, tillering plant count, tiller count, plant height, panicle height and spikula count of A. sterilis were investigated.The highest germination rate of A. sterilis seeds was in wheat (%868) green manure however the lowest germination rate was in canola (%64) green manure. The phenologic state improvement for A. sterilis in canola green manure and control character were retarded compared to other green manures. The A. sterilis that was grown in canola green manure and control character were in 4-5 leaved stage while the A. sterilis that was grown in other green manure were in tillering period. And again the earing period started 15 days later in the canola and control characters. The A. sterilis showed a higher value of tillering plant count and tiller count in barley green manure however the control has the lowest value of tillering plant count and tiller count. The highest value of panicle height and spickle count for A. sterilis plant was in the oat green manure however the lowest value of panickle height and spickle count for A. sterilis was in canola green manure.Key Words: Avena sterilis, germination temperature, green manure, exudate, phenologic state?