Ortak sağlık güvenlik birimleri ile iş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinin dijital dönüşümdeki mevcut durumlarının incelenmesi
Investigation of the current situation of joint health and safety units and occupational health and safety professionals in digital transformation
Yazar: BETÜL BAYRAKDAR
Danışman: PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enformatik Ana Bilim Dalı / Enformatik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Bu çalışma, Türkiye'deki Ortak Sağlık Güvenlik Birimleri (OSGB) ve İş Sağlığı Güvenliği (İSG) profesyonellerinin dijital dönüşüm süreçlerindeki mevcut durumlarını incelemeyi, kullandıkları İSG yazılımlarının avantaj ve dezavantajlarını listelemeyi, karşılaştıkları kolaylık ve zorlukları araştırmayı, dijitalleşmenin İSG alanında daha etkin ve uygulanabilir olması için öneriler sunmayı amaçlamıştır. Çalışma kapsamında, mevzuat, resmi kaynaklar ve ilgili rehberlerden faydalanılmış, literatürde İSG ve dijital dönüşümle ilgili yapılan çalışmalar araştırılmış, konuyla ilgili yeterince çalışma olmamasından dolayı, OSGB yetkilileri ve İSG profesyonellerinden dijitalleşme ve dijital dönüşüm ile ilgili cevapları nicel ve nitel verilerden oluşan bir anket çalışması yapılmıştır. Toplanan nitel veriler içerik analizi yöntemiyle yorumlanmış, nicel veriler ise frekans tablosu gösterimiyle yorumlanmıştır.
Araştırmaya Türkiye genelinden 85 OSGB yetkilisi ve 40 İSG profesyoneli katılmıştır. Katılımcıların çoğunluğu 5 yılın üzerinde sektör tecrübesine sahip olup, OSGB'lerin büyük çoğunluğu küçük işletme statüsündedir. OSGB'lerin %85'ten fazlası İSG yazılımlarını aktif olarak kullandığını belirtmiştir. 
İSG yazılımlarının sağladığı avantajlar arasında takip ve kontrol kolaylığı, verimlilik artışı, kolay erişim, zaman tasarrufu, dokümantasyonda standart sağlama, iş yükünde azalma, gelişmiş raporlama, hata oranlarında azalma ve mevzuat güncelliğini sağlama bulunmaktadır. OSGB yetkilileri ve İSG profesyonelleri, dijital dönüşüm süreçlerinde karşılaştıkları zorlukları aşmak ve bu süreci daha etkin kılmak için bu çalışmanın son bölümünde yer alan önerilerde bulunmuşlardır. 
İSG yazılımlarının kullanımında eğitim ve adaptasyon sorunları, teknik sorunlar, yüksek maliyetler, altyapı eksiklikleri, personelin teknolojiye direnci, teknik destek ve eğitim eksikliği ile veri güvenliği ve gizlilik sorunları gibi çeşitli zorluklar yaşandığı bulgularına ulaşılmıştır.
Beş bölüm bulunan bu çalışmanın ilk bölümü girişten, ikinci bölümü genel kısımlardan, üçüncü bölümü malzeme ve yöntemlerden, dördüncü bölümü bulgulardan, beşinci bölümü ise tartışma ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Literatür incelemesinde benzer kapsamda çalışmalar olmaması, bu çalışmanın özgünlüğüyle literatüre katkı sağlayacaktır.

Abstract:
This study aims to examine the current state of digital transformation processes among Joint Health and Safety Units (OSGB) and Occupational Health and Safety (OHS) professionals in Turkey, list the advantages and disadvantages of the OHS software they use, investigate the conveniences and challenges they face, and provide recommendations to make digitalization more effective and applicable in the OHS field. The study utilizes legislation, official sources, and relevant guidelines, examines the existing literature on OHS and digital transformation, and, due to the scarcity of related studies, conducts a survey composed of quantitative and qualitative data among OSGB officials and OHS professionals regarding digitalization and digital transformation. The collected qualitative data were analyzed using content analysis, while the quantitative data were interpreted through frequency table displays.
A total of 85 OSGB officials and 40 OHS professionals from across Turkey participated in the study. The majority of participants have over five years of industry experience, and most OSGBs are classified as small businesses. More than 85% of OSGBs reported actively using OHS software. The advantages of OHS software include ease of tracking and control, increased efficiency, easy access, time savings, standardization in documentation, reduced workload, enhanced reporting, reduced error rates, and ensuring regulatory updates. In the final section of the study, OSGB officials and OHS professionals provide suggestions to overcome the challenges encountered in digital transformation processes and make this process more effective.
Challenges identified in the use of OHS software include training and adaptation issues, technical problems, high costs, infrastructure deficiencies, personnel resistance to technology, lack of technical support and training, and data security and privacy concerns. The study is structured into five sections: the first section consists of the introduction, the second section covers general aspects, the third section details the materials and methods, the fourth section presents the findings, and the fifth section comprises the discussion and conclusions. The lack of similar studies in the literature review indicates that this study will contribute uniquely to the literature.