Genç erişkinlerde benlik saygısı: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu belirtileri ve duygu düzenleme zorlukları ile ilişki
Self-esteem in young adults: Relationship with attention deficit hyperactivity disorder symptoms and emotion regulation difficulties
Yazar: SAFANUR TÜRKYILMAZ
Danışman: PROF. DR. SEDAT BATMAZ
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Klinik psikoloji = Clinical psychology

Özet:
Bu çalışmada, genç yetişkinlerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) belirtilerinin duygu düzenleme ve benlik saygısı arasındaki ilişkiyi incelenmeye çalışılmıştır. Örneklem, Türkiye'de tüm eğitim seviyelerinde 18-40 yaş aralığındaki 585 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Çalışmanın amacı kapsamında Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ) benlik saygısı alt ölçeği, Duygu Düzenleme Anketi (DDA), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form (DDGÖ-16), Kısa Semptom Envanteri (KSE) ve Sosyo-demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Düşük, orta ve yüksek düzey benlik saygısı gruplarında; sosyo-demografik verilerin karşılaştırıldığı Ki-Kare Testi ve Kruskal-Wallis H Testi; ölçek skorlarının karşılaştırıldığı Tek Yönlü Varyans Analizi.(ANOVA) uygulanmıştır. Buna göre, ruhsal bozukluk tanısı alma, çocukluk çağı olumsuz yaşam deneyimi ve kendine zarar verme davranışı değişkenleri ile tüm ölçek puanlarının, benlik saygısı gruplarında anlamlı olarak farklılık gösterdiği görülmüştür. DEHB belirtileri ile duygu düzenleme, benlik saygısı ve genel psikolojik belirtisellik verileri arasındaki ilişki korelasyon analizi ile incelenmiş olup benlik saygısı ile tüm ölçek skorları arasında istatistiksel olarak farklı düzeylerde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Son olarak uygulanan hiyerarşik regresyon analizinde; DEHB belirtileri ile duygu düzenleme stratejileri; ruhsal bozukluk tanısı alma, çocukluk çağı olumsuz yaşam deneyimi, kendine zarar verme davranışı ve psikolojik belirtisellik değişkenleri ile birlikte benlik saygısındaki varyansın %45'ini açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmadan ortaya çıkan bulgular alan yazını kapsamında tartışılmıştır.

Anahtar kelimeler: dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, DEHB, duygu düzenleme, benlik saygısı, genç yetişkinler

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between self-esteem, attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) symptoms, emotion regulation difficulties among young adults. The sample consisted of 585 university students between the ages of 18-40 at all education levels in Turkey. Within the scope of the purpose of the study, Adult Attention Deficit and Hyperactivity Disorder Self-Report Scale (ASRS), self-esteem subscale of the Rosenberg Self-Esteem Scale (RSE), Emotion Regulation Questionnaire (ERQ), Emotion Regulation Difficulty Scale-Short Form (DERS-16), Brief Symptom Inventory (BSI) and Socio-demographic Information Form were used. To make comparisons between low, medium and high self-esteem groups; Chi-Square Test and Kruskal-Wallis H Test were performed in terms of socio-demographic variables; ANOVA was applied with regard to  the scores of the scales. Accordingly, it was found that the variables of being diagnosed with a mental disorder, adverse childhood life experience and self-harming behavior and all scale scores were significantly different among self-esteem groups. Furthermore, the relationship between ADHD symptoms and emotion regulation, self-esteem and general psychological symptomatology variables was examined by correlation analysis that yielded statistically significant relationships with a range of levels was found between self-esteem and all scale scores Finally, in the hierarchical regression analysis ran, it was concluded that ADHD symptoms and emotion regulation strategies with the variables of being diagnosed with a mental disorder, childhood negative life experience, self-harming behavior and psychological symptomatology explained 45% of the variance in self-esteem. The findings of the study were discussed within the scope of the literature.

Key words: attention deficit hyperactivity disorder, ADHD, emotion regulation, self-esteem, young adults