Diş hekimlerinin çalışma duruşlarının ergonomik analizi
Ergonomic analysis on dentists' working posture
Yazar: NİMET KARABACAK
Danışman: PROF. DR. AHMET PEKER
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Diş hekimlerinin çalışma duruşlarında, normal pozisyondan sapmalar ve tekrarlı hareketler fazladır. Ergonomik çalışma prensiplerine uyulmaması nedeniyle diş hekimlerinde kas iskelet sistemi rahatsızlıkları ortaya çıkabilmektedir. Bu durum; iş verimi, iş performansı, çalışanın sağlığı ve yaşam kalitesi üzerinde olumsuz etkiler meydana getirmektedir. Bu çalışmada, diş hekimlerinin çalışma duruşlarını analiz etmek amacıyla, CORNELL kas-iskelet sistemi anketi ve RULA metodu kullanılmıştır. Elde edilen sonuçların istatistiksel değerlendirmesi yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, etki skorlarının; diş hekimlerinin yaşına ve cinsiyetine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farkının olmadığı tespit edilmiştir (p>0.05). 6-30 yıl arasında iş tecrübesi olan diş hekimlerinin etki skorlarının, 1-2 yıl arasında iş tecrübesi olan diş hekimlerinden daha fazla olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Periodontoloji Ana Bilim Dalı'nda görev yapan diş hekimlerinin etki skorunun daha fazla olduğu görülmüştür (p<0.05). Diş hekimlerinin ortalama RULA skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Diş hekimlerinde kas iskelet sistemine ait şikayetlerin en çok boyun, sırt, omuz ve belde olduğu tespit edilmiştir. RULA metodu ve anketin birlikte uygulandığı işler için, risk dereceleri belirlenmiştir. Genel olarak, diş hekimlerinin maruz kaldığı riskin; orta risk grubunda olduğu saptanmıştır. Bu riskin azaltılması için, gerekli düzeltici faaliyetler ve iyileştirmeler önerilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Çalışma duruşları, Çalışma duruşları analiz yöntemleri, Çalışma duruşlarından kaynaklanan kas iskelet sistemi rahatsızlıkları, Diş hekimleri, Ergonomi.

Abstract:
Dentists are confronted with musculoskeletal disorders because of failure to comply with ergonomic principles, proper body mechanics and the unavailability of deviations from the natural stance, long and irregular working hours, irregular work schedules and stress. In this case, business efficiency, business performance and health of employee, quality life of employee are influenced negatively. In this study, work postures, repetitive movements and deviations from the natural working position for the dentist are analyzed by using the ergonomic analysis method which is RULA and the CORNELL musculoskeletal disorders questionnaires. Results of ergonomic analysis are evaluated by statistically so risk is identified. Risk reduction suggestions and necessary corrective actions are proposed in order to develop a continuous improvement. Results show that the dentists complain about the musculoskeletal system for the neck, back, shoulder and waist. The dentists who have 6-30 years work experience have greater impact score than 1-2 years work experience (p<0.05). The dentists who work on Periodontics have greater impact score than the others (p<0.05). There is no statistically significant difference (p>0.05) between age groups and impact score. There is no statistically significant difference (p>0.05) between females and males. There is no statistically significant difference to mean of RULA scores (p>0.05). The risk group is determined that is in moderate risk.

Keywords: Dentists, Ergonomics, Working Postures, Working Postures Analysis Methods, Work related musculoskeletal disorders.