Üstün yetenekli çocuklarda mükemmelliyetçilik, sınav kaygısı, benlik saygısı, kontrol odağı, öz yeterlilik ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of relationship among problem solving skills and self-essicacy, locus of control, self-esteem, test anxiety, perfectionizm in giffed children
Yazar: ÖZLEM MISIRLI TAŞDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. YAŞAR ÖZBAY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Denetim odağı = Locus of control ; Fen liseleri = Science high school ; Lise öğrencileri = High schools students ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Sınav kaygısı = Test anxiety ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Üstün yetenek = Gifted

Özet:
02. Özet Bu araştırmada üstün yetenekli öğrencilerde sınav kaygısını yordamada kullanılabilecek değişkenler üzerinde çalışılmıştır. Araştırmanının temel amacı janax kaygısı ile mükemmeliyetçilik arasındaki ilişkiyi belirlemeye yöneliktir. Araştırma grubunu Erzincan, Kayseri, Ordu, Samsun, Trabzon ve Zonguldak Fen liseleri ikinci ve üçüncü sınıfta öğrenim görmekte olan 162'si kız, 327'si erkek olmak üzere toplam 489 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan öğrencilerin yaş ortalamaları 17.01 'dir. Araştırmada korelasyonel ve nedensel karşılaştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Sınav Kaygısı Envanteri (Öner, 1986), Çok_Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği (Özbay & Mısırh-Taşdemir, 2003), Rotter îç Dış Kontrol Odağı Ölçeği (Dağ, 1991), Rosenberg Benlik Saygısı Envanteri'nin benlik saygısı alt ölçeği (Çuhadaroğlu), Öz- Yeterlilik İnançlarım Değerlendirme Ölçeği, Problem Çözme Becerileri Envanteri (Şahin, Şahin ve Heppner, 1993) ve farklı değişkenlerin toplanmasına yönelik bilgi formu ile toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde Çok Yönlü Regresyon Analizi, varyans analizi, t testi ve Pearson momentler Çarpımı Korelasyon teknikleri kullanılmış ve tüm veriler.05 düzeyinde test edilmiştir. Araştırmanın bulguları üstün yetenekli öğrencilerde sınav kaygısı ile mükemmeliyetçilik arasında bir ilişkinin olduğunu ortaya koymuştur. Üstün yetenekli öğrencilerde sınav kaygısının mükemmeliyetçilik tutumlarından yordanmasmda sonuçlar duyuşsallık boyutu için problem çözme becerilerinden aceleci ve kaçman yaklaşım, kontrol odağı, öz-yeterlilik inançlan, ve hatalara aşın ilgi ve davranışlardan şüphe mükemmeliyetçilik boyutları için istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Kuruntu boyutu için ise problem çözme becerilerinden aceleci, kaçman, kendine güvenli ve planlı yaklaşım, benlik saygısı, dışsal kontrol odağı, düşük öz-yeterlilik inançları ve hatalara aşırı ilgi, davranışlardan şüphe, ailesel eleştiri ve kişisel standartlar mükemmeliyetçilik boyuttan için istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Sonuçlar üstün yetenekli öğrenciler açısından tartışılmıştır. vm

Abstract:
03. Summary The aim of the study is to investigate a predictive model for test anxiety on gifted high school students. For this purpose the relationship between test anxiety and perfectionism were mainly searched, and self-esteem, locus of control, self-efficacy, and problem solving skills were added to the model as well, for the understanding of test taking behaviors of gifted students. The participants of the study are from Erzincan, Kayseri, Ordu, Samsun, Trabzon and Zonguldak Science Lyces, and the total student participated in the study were 489, 162 females and 327 males with mean age of 17.01. Correlational and causal-comparative models were used in this study, with mean dependent measure of test anxiety and independent measures of perfectionism, self-esteem, locus of control, self-efficacy, and problem solving skills, gender and age. The instruments used in the study were Test Anxiety Inventory, Multidimensional Perfectionism Scale, Locus of Control, Rosenberg Self-Esteem Scale, Self -Efficacy Scale, and Problem Solving Skills Inventory. Multidimensional Perfectionism Scale has been adapted and validated as a part of the study. Data analysis of the study was conducted with Multiple Hierarchic Regression Analysis, ANOVA, t-test, and correlation, and all Hypotheses were tested at a=.05 significance level. Results of the study revealed significant relationship between test anxiety and perfectionism. In the regression model, rushing and avoidant type of problem solving, external locus of control, lower level of self-efficacy, and preoccupation with mistakes, and doubtfulness an behaviors type perfectionism were found to have predictive value for emotionality type of test anxiety. For the worry aspect of the test anxiety, rushing, self- confident, planned, lower self-esteem, and self-efficacy, external locus of control and preoccupation with mistakes, parental criticism, and personal standards, type of perfectionism found to be the significant predictors. DC