Şeytan elması (Datura stramonium L.) özütünün domateste kök çürüklüğü etmeni (Rhizoctonia solani AG-4) üzerine etkisi
Effect of jimsonweed (Datura stramonium L.) extracts on root rot disease (Rhizoctonia solani AG-4) in tomato
Yazar: YEKBUN ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. IŞIK TEPE ; DOÇ. DR. EMRE DEMİRER DURAK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Datura stramonium = Datura stramonium ; Kök çürümesi = Root rot ; Rhizoctonia solani = Rhizoctonia solani

Özet:
Bu tez çalışmasında, canlılar üzerinde zehirli etkisi olan bazı alkaloitler içeren şeytan elması (Datura stramonium L.)'nın domateste kök çürüklüğü (çökerten) etmeni Rhizoctonia solani AG-4 üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Böylece söz konusu patojenlerin oluşturdukları bitki hastalıklarıyla mücadelede, pestisitlere alternatif olabilecek biyokimyasal preparatların kullanılmasına, insan sağlığına ve çevreye duyarlı yöntemlerin geliştirilmesine katkı sağlanması amaçlanmıştır. Şeytan elmasının toz haline getirilen yeşil aksamlarından elde edilen su özütünün %5, %10, %20 ve %40'lık konsantrasyonları içirme, daldırma ve tohum kaplama olmak üzere üç farklı yöntem ile Rhizoctonia solani AG-4 fungal etmenine karşı uygulanmıştır. Hastalık bulaştırılmış domateslerde özüt uygulama yöntemleri arasında en etkili tohum kaplama yöntemi bulunmuş, buna kıyasla içirme ve daldırma yöntemlerinin daha az etkili olduğu görülmüştür. Özütlerin antifungal etkilerinin kontrol (%0) uygulamasına göre tüm dozlarda farklılık gösterdiği, tohum kaplama yönteminde en etkili dozun %10 ve %20'lik doz aralığı olduğu anlaşılmıştır. Bu durum içirme ve daldırma yöntemleri için ise anlamlı bulunmamıştır. Sonuç olarak bitkilerden elde edilen özütlerin doğal olması, insan sağlığını ve doğayı tehdit etme olasılıklarının düşük olması pestisitlere alternatif olabilecekleri açısından ümit vermektedir.

Abstract:
In this thesis, the effect of jimsonweed (Datura stramonium L.), which contains some alkaloids that have toxic effects on living things, on Rhizoctonia solani AG-4, which is a root rot disease in plants, was investigated. Thus, it is aimed to contribute to the use of biochemical preparations that can be an alternative to pesticides and to the development of methods that are sensitive to human health and the environment in the control of plant diseases caused by the pathogens in question. 5%, 10%, 20% and 40% concentrations of the water extract obtained from the green parts of the jimsonweed were applied against the Rhizoctonia solani AG-4 by three different methods: watering, dipping and seed coating. The seed coating method was found to be the most effective in infected tomatoes, whereas the watering and dipping methods were found to be less effective. It was understood that the antifungal effects of the extracts differed in all doses compared to the control (0%) application, and the most effective dose in the seed coating method was the 10% and 20% dose range. This situation was not significant for watering and dipping methods. As a result, the fact that the extracts obtained from plants are natural and they are less likely to threaten human health and nature give hope in terms of being an alternative to pesticides.