COVİD-19 pandemisi sürecinde meydanların kamusal mekan kalite parametreleri üzerinden değerlendirilmesi: Avrupa tarihi kent meydanları örneği
Evaluation of squares through public space quality parameters during the COVİD-19 pandemic process: Case of historical city squares
Yazar: MERVE TÜRK
Danışman: DOÇ. DR. MEHTAP ÖZBAYRAKTAR
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
COVID-19 pandemisi dünyanın dört bir yanında, her şehirde yaşayan neredeyse herkesin yaşam kalitesi ve her yerin mekan kalitesi üzerinde temel bir etki yaratmıştır. Bu durum pandeminin kentlere etkisi, kamusal mekan kullanımlarını nasıl etkilediği ve bu mekanlarda uzun ve kısa vadede ne gibi değişiklikler yapıldığı ve yapılacağı gibi temel soruları da beraberinde getirmiştir. Bu kapsamda, Avrupa kentlerindeki salgından en fazla etkilenen 10 tarihi kent meydanı seçilmiştir. Çalışmanın amacı; COVID-19 öncesi ve sürecindeki kamusal mekan kalitesi üzerine yapılan çalışmalar üzerinden, kamusal mekan kalite parametrelerindeki farklılıkların tespiti ve salgından en çok etkilenen kamusal mekanlar olan meydanlar için kalite parametrelerinin geliştirilmesidir. Seçilen tarihi kent meydanları, tespit edilen kamusal mekan kalite parametreleri üzerinden analiz edilmiş, bunun sonucunda pandemi sürecinde kent meydanlarına yapılan müdahaleler ortaya konulmuştur. Meydanların oluşturulan kamusal mekan kalite parametreleri üzerinden analizi sonucu, bazı parametrelerin ön plana çıktığı, bazı parametrelerin ortalamanın üstünde olduğu, bazılarının ise geri planda kaldığı tespit edilmiştir. Uzun ve kısa vadedeki müdahaleler kamusal mekanlara göre farklılık gösterebilmektedir. Bu çalışmada oluşturulan meydan odaklı kamusal mekan kalite parametreleri, farklı kamusal mekanlar (parklar, bahçeler, çocuk oyun alanları, kamu plajları, nehir ve deniz kıyıları) için yapılacak değerlendirmelerde altlık olarak kullanılabilir ve her bir kamusal mekan için bu parametrelere yeni parametreler eklenebilir. Bu nitelikteki çalışmalar çoğaldıkça ve yerel yönetimler tarafından bu veriler kullanıldıkça, güçlü kamusal mekan ağının kurulabileceği ve afetlere dirençli kentlerin oluşumunu destekleyeceği düşünülmektedir.

Abstract:
The COVID-19 pandemic has fundamentally affected the quality of life for nearly everyone residing in cities worldwide and has had a profound impact on the overall quality of place everywhere. This circumstance raises essential questions regarding the pandemic's effect on cities, its impact on the utilization of public spaces, the alterations made, and anticipated changes in these spaces in both short and long terms. In this context, a selection was made of the ten historical city squares in European urban centers that experienced the most pronounced impact due to the epidemic. Purpose of the study; Based on studies on the quality of public spaces before and during COVID-19, the aim is to identify differences in public space quality parameters and develop quality parameters for squares, which are the public spaces most affected by the epidemic. The selected historical city squares were analysed based on the determined public space quality parameters, and as a result, the interventions made to the city squares during the pandemic process were revealed. As a result of the analysis of the squares through the created public space quality parameters, it has been determined that some parameters are prominent, some parameters are above average, and some are in the background. Long and short term interventions may differ according to public spaces. The square-oriented public space quality parameters created in this study can be used as a basis for the evaluations to be made for different public spaces (parks, gardens, children's playgrounds, public beaches, river and sea coasts) and new parameters can be added to these parameters for each public space. As studies of this nature increase and local administrations utilise these data, it is thought that a strong public space network can be established and support the formation of disaster-resilient cities.