Kırıkkale yöresinde bulunan bazı işletmelerden alınan bal arısı örneklerinde spermatolojik ve morfometrik parametrelerin karşılaştırılmalı olarak incelenmesi
Comparative analysis of spermatological and morphometric parameters in honey bee samples collected from some beekeeping located in Kirikkale region
Yazar: ABDULKADİR KAYA
Danışman: DOÇ. DR. NUMAN AKYOL
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Arıcılık = Beekeeping ; Arılar = Bees ; Bal arısı = Honey bee ; Bal arısı kolonileri = Honey bee colonies ; Kırıkkale = Kırıkkale ; Morfometri = Morphometry ; Sperm = Spermatozoa

Özet:
Arıcılık, gıda sektörü başta olmak üzere apiterapi ve modern tarım uygulamaları gibi alanlarda önemi daha iyi anlaşılan hayvancılık dallarından biridir. Kârlılığın artırılması hedefiyle farklı yörelerdeki bal akım dönemlerini değerlendirmek için göçer arıcılık uygulanmaktadır. Bu durumun yanı sıra damızlık ana arı üretiminin de yaygın olmaması ırk karışmalarına neden olmakta ve neticede kaliteli arı yetiştiriciliğinin önüne geçmektedir. Ülkemizin farklı bölgelerinde yürütülen morfometrik ve genetik alandaki çalışmalar bu durumu destekler niteliktedir. Ancak ırk karışmalarının spermatolojik parametreler üzerine etkisi tam olarak bilinmemektedir. Yapılan çalışmada Kırıkkale yöresine ait bazı işletmelerden alınan örnekler spermatolojik ve morfometrik parametreler yönünden incelenmiştir. 
Morfometrik açıdan, yöredeki arıların ortalama ırk oranları; %50 Kafkas (A. m. caucacia), %49 Anadolu (A. m. anatoliaca), %24 Esmer (A. m. mellifera), %13 İtalyan (A. m. ligustica) ve %8 Karniyol (A. m. carnica) şeklinde değişiklik gösterdikleri bulundu. Spermatolojik parametrelere ait ortalamalar ise %85 total motilite, %82 PMB (Plazma Membran Bütünlüğü), %78 MMP (Mitokondiryal Membran Potansiyeli) ve 5.9 X 109/ml spermatozoa yoğunluğuolarak tespit edildi. Spermatolojik parametreler ile morfometrik parametreler arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunamadı.
       Elde edilen bulgular Kırıkkale yöresinde farklı düzeylerde ırk karışmalarının olduğunu göstermektedir. Ancak spermatolojik parametrelere ait sonuçların başka çalışmalarda elde edilen verilerle benzerlik gösterdiği ve esasında spermatolojik parametreler açısından herhangi bir problemin olmadığı görüldü. Sonuç olarak, farklı düzeylerdeki ırk karışmalarının spermatolojik parametreler üzerine etkisi olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Arıcılık, Bal arısı, Kırıkkale, Morfometri, Sperm

Abstract:
Beekeeping is one of the branches of animal husbandry whose importance is better understood in areas such as apitherapy and modern agricultural practices, especially in the food sector. Migratory beekeeping is applied to evaluate honey flow periods in different regions in order to get high yield in beekeeping. In addition to that, non-common production of breeding queen bee is caused genetic confusion and prevents quality bee breeding consequently. Morphometric and genetic studies conducted in different regions of our country support this situation. However, the effect of genetic confusion on spermatological parameters is not exactly known. In the study, bees taken from some farms in Kırıkkale region were investigated in terms of spermatological and morphometric parameters.
 It was found that the average lineages rates of bees in terms of morphometric parameters, in the region were; 50% Caucasian (A. m. caucacia), 49% Anatolian (A. m. anatoliaca), 24% West European (A. m. mellifera), 13% Italian (A. m. ligustica) and 8% Carnolian (A. m. carnica). The averages of spermatological parameters were determined as 85% total motility, 82% PMI (Plasma Membrane Integrity), 78% MMP (Mitochondrial Membrane Potential) and 5.9 X 109/ml concentration of spermatozoa. There was no statistically significant relationship between spermatological parameters and morphometric parameters.
The findings showed that there were genetic confusions indifferent levels in Kırıkkale region. However, it was seen that the results of spermatological parameters were similar to the data obtained in other studies and there was no problem in terms of spermatological parameters. As a result, it was concluded that genetic confusions at different levels had no effect on spermatological parameters.
Keywords: Beekeeping, Honey bee, Kırıkkale, Morphometry, Sperm