Selçuk Cinsel Gelişim Ölçeği (36-72 ay)'nin geliştirilmesi ve 48-72 ay yetersizliği olan çocuklarda cinsel gelişimin incelenmesi
Development of Selçuk Sexual Development Scale (36-72 months) and examination of sexual development in children with disabilities for 48-72 months
Yazar: AYŞE ALPTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. KEZBAN TEPELİ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cinsel davranış = Sexual behavior ; Cinsel gelişim = Sexual development ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Gelişim bozuklukları = Developmental disabilities ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Yetersizliği olan çocuklar = Children with disabilities ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, 36-72 aylık normal gelişim gösteren çocukların, cinsel kimlik ve cinsiyete ilişkin davranışlarını belirlemek için çocuktan ve aileden bilgi edinmeyi hedefleyen geçerli ve güvenilir ölçme araçlarının geliştirilmesini, ayrıca farklı yetersizlik türlerindeki 48-72 aylık çocukların cinsel kimlik ve cinsiyete ilişkin davranışlarının incelenmesini amaçlamıştır. Araştırmanın birinci kısmı nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modelinde tasarlanmıştır. Bu bölümde Selçuk Cinsel Gelişim Ölçeği (SECGÖ, 36-72 Ay)'nin Cinsel Kimlik Alt Ölçeği çocuk formu, Cinsiyete İlişkin Davranış Alt Ölçeği çocuk formu, Cinsel Kimlik ve Cinsiyete İlişkin Davranış Alt Ölçeği aile formu olmak üzere üç farklı alt ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizi yapılmıştır. Araştırmanın ikinci kısmı nitel araştırma yöntemlerinden Durum Çalışması yönteminde ve nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modelinde tasarlanmıştır. Bu kısımda farklı yetersizlik türlerinde yer alan çocukların cinsel kimlik ve cinsiyete ilişkin davranışları bu çalışma kapsamında geliştirilen ölçek kullanılarak incelenmiştir. Verilerin analizinde SPSS 20, LİSREL 8.80 ve FACTOR yazılımı kullanılmıştır. Çalışmanın hedef evrenini 2017-2018 yılları arasında Konya ili merkez ilçelerinde ikamet eden 36-72 aylık normal gelişim gösteren çocuklar ile 48-72 aylık hafif düzey sadece bir yetersizliğe sahip ve dil gelişimini kazanmış yetersizlik türlerindeki çocuklar oluşturmaktadır. Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda SECGÖ Cinsel Kimlik Alt Ölçeği çocuk formu için sekiz maddelik iki faktörlü yapı, Cinsiyete İlişkin Davranış Alt Ölçeği çocuk formu için  sekiz maddelik tek faktörlü yapı, Cinsel Kimlik ve Cinsiyete İlişkin Davranış Ölçeği aile formu için onsekiz maddelik iki faktörlü yapı elde edilmiştir. Bu yapıların Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları yapıların modele uyumunu göstermiştir. Ölçeklerin güvenirlik kat sayıları, Cinsel Kimlik Alt Ölçeği çocuk formu için .61, Cinsiyete İlişkin Davranış Alt Ölçeği çocuk formu için .66, Cinsel Kimlik ve Cinsiyete İlişkin Davranış Alt Ölçeği aile formu için .85 olarak hesaplanmıştır. Zihinsel yetersizliği olan çocukların cinsiyete ilişkin davranışları tercih etmeme nedenleri beş, otizm spektrum bozukluğu olan çocukların altı, işitme yetersizliği olan çocukların ise üç tema altında toplanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Cinsel kimlik, Cinsel gelişim, Yetersizliği olan çocuklar, Cinsiyete ilişkin davranış, Cinsel gelişim ölçeği.

Abstract:
This research aimed developing valid and reliable scales which intend being informed by family and child in order to define 36-72 months old normaly developed children's sexual identity and behaviors related to sex. It olso aimed researching in different disabled groups 48-72 month old children's behaviours releated to sex and sexual identity. The first part of research is designed as general survey design model of quantitative method. In this section Selcuk Sexual Development Scale's (SSDS, 36-72 months) subscale of sexual identity child form, subscale of behaviour related to sex child form, subscale of behaviour related to sex and sexual identity family form are analized in terms of validity and reliability. The second part of research is designed as case study of qualitative method and general survey design model. In this section, the sexual identitiy and behaviours related to sex of children in different disabled groups are investigated by using scale, developed in this study. In the analising of datas, SPSS 20, Lisrel 8.80 and FACTOR software are used. The target universe of this study compose 36-72 months old normaly developing children residing in center towns of Konya between 2017-2018 and 48-72 months old children having mild and mono disability and accured language development. The result of exploratory factor analysis for SSDS subscale of sexual identity child form eight items two factor structures, for subscale of behaviour related to sex child form seven items single factor structure, for subscale of behaviour relate to sex and sexual identity family form eighteen items two factor structures are obtained. The results of these structure's confirmatory factor analysis show the harmony of structures to model. The reliability of coefficiant of scales are calculated as for subscale of sexual identity child development form .61, for subscale of behaviour related to sex child form .66, for subscale of behaviour related to sex and sexual identity family form .85. The reasons why mentally disabled children do not prefer behaviour related to sex are gathered under five topics. The reasons why autism spectrum disordered children do not prefer behaviour related to sex are gathered under six and finally the reasons why hearing impaired children do not prefer it are gathered under three topics.
Key Words: Sexual Gender, Sexual Development, Children with Disabilities, Sex Behavior, Sexual Development Scale.