Bir Müslüman aydın olarak Nuri Pakdil'de kültür, medeniyet ve irfan
Culture, civilization, and gnosis in Nuri Pakdil as a Muslim intellectual
Yazar: SÜLEYMAN TÜFENK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ALICI
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Tarih boyunca insanlar, kutsal ve aşkın varlığa inanmışlardır. Çünkü insan, tabiatı gereği inanma eğilimindedir ve inançları; yaşadıkları zaman, çevre ve coğrafyadan etkilenmiştir. Antropoloji, insanın hem fiziksel hem de ahlaki olarak faaliyetlerini ifade eden bir bilim dalı olarak karşımıza çıkarken insanlık tarihine dair veriler sunmaktadır. Antropoloji ile ilgili veriler, Batı'da olduğu gibi Doğu'da da bulunmaktadır. Pakdil, antropoloji disiplini açısından merkeze insan/insanlık kavramını koymuştur ve insanın/insanlığın kutsallığından yola çıkarak insana/insanlığa yapılan her darbe girişiminin dolaylı yoldan da olsa Tanrı'ya yapıldığını savunmuştur. Pakdil'in "İnsan! Seni savunuyorum; sana karşı!" söylemi, aslında yabancılaşan insana/insanlığa karşı bir söylemdir. Pakdil'in savunması insanı kapitalizme, yabancılaşmaya, batılılaşmaya ve sekülerizme/dünyevileşmeye karşı bir savunmadır. İnsanı tanımlamak ve tanımak zor olsa da kendini tanıyan insan Rabbini de tanır. İnsan, Tanrı'nın sanatı (Locke), akrabası (Şerîatî), halifesi (Kur'an), üstün insan (Nietzsche), insan-ı kâmil (İkbal), izzet ve hürmet tacı giymiş (Kitabı Mukaddes) ve Tanrı'nın kutsal bir emeği (Pakdil)'dir.
Bu çalışmada kendisini eylem/devrim insanı olarak tanıtan ve Kudüs şairi olarak bilinen Nuri Pakdil antropolojisinin ve fenomenolojisinin yapı taşları, antropoloji disiplini bağlamında disiplinler arası mukayeseli bir şekilde incelenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Dinler Tarihi, Medeniyet, İrfan, Antropoloji, Nuri Pakdil

Abstract:
Throughout history, people have believed in a sacred and transcendent being. This is because humans, by their nature, have a tendency to believe, and their beliefs have been influenced by the time, environment, and geography in which they live. Anthropology, as a discipline that expresses human activities both physically and morally, provides data regarding human history. Data related to anthropology can be found in the East as well as in the West. Pakdil has centered the concept of human/humanity in terms of the anthropology discipline and argued that any attempt to harm humans/humanity, even indirectly, is an assault on God. Pakdil's statement, "Human! I defend you; against you!" is actually a discourse against the alienated human/humanity. Pakdil's defense is a stand against capitalism, alienation, Westernization, and secularism/worldliness. Although defining and understanding the human is difficult, a person who knows themselves also knows their Lord. Humans are considered God's art (Locke), relative (Shariati), caliph (Islam), superior human (Nietzsche), perfect human (Iqbal), crowned with dignity and honor (Bible), and God's sacred labor (Pakdil).
In this study, the building blocks of the anthropology and phenomenology of Nuri Pakdil, who introduces himself as a man of action/revolution and is known as the poet of Jerusalem, have been examined in a comparative interdisciplinary manner within the context of the anthropology discipline.

Keywords: History of Religions, Civilization, Gnosis, Anthropology, Nuri Pakdil