Düzce ili fındık (Corylus avellana L.) bahçelerinde yabancı otsorununun ve bazı alternatif mücadele yöntemlerininaraştırılması
Investigation of weed problem and some alternative control methods in hazelnut (Corylus avellana L.) orchards in Duzce province, Türki̇ye
Yazar: VEDAT SİZER
Danışman: PROF. DR. IŞIK TEPE ; DOÇ. DR. ZÜBEYDE FİLİZ ARSLAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada; Düzce ili fındık bahçelerinde sorun olan önemli yabancı otlar ve
mücadelesine yönelik sorunların belirlenmesi ve alternatif mücadele yöntemlerinin
araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma, 2020-2022 yılları arasında Düzce ilinde fındık
yetiştiren 100 üretici ile yüz yüze anket çalışması ve Merkez ve Akçakoca ilçelerinde
bahçe denemeleri şeklinde yürütülmüştür. Fındık bahçelerinde sorun olan yabancı otlara
karşı bazı fiziksel, mekanik, biyolojik ve kimyasal mücadele yöntemlerin etkinliğinin
karşılaştırılması amacıyla bahçe denemeleri yapılmıştır. Çalışma kapsamında deneme
karakterleri; fındık zürufu, mısır sapı, mantar kompostu, biçme, çapalama, glifosat
potasyum tuzu, foramsulfuron + iodosulfuron + thiencarbazone (FSM + IMS + TCM),
pelargonik asit ve yabancı otlu kontrol olmuştur. Mücadelede kullanılan tarımsal
atıklardan oluşan bazı malç materyalleri, farklı etki mekanizmasına sahip bir herbisit ve
bir biyoherbisitin etkinliği Türkiye'de ilk kez araştırılmıştır.
Anket sonuçlarına göre; üreticilerin %82'sinin üretimi aile geleneği olarak
gerçekleştirdiği, %84'ünün yabancı otları önemli derecede sorun olarak gördüğü,
%80'inin biçme %9'unun ise kimyasal mücadele uyguladığı tespit edilmiştir. Dar yapraklı
yabancı otlardan tek yıllık salkım otu (Poa annua L.), dam bromu (Bromus tectorum L.)
ve yeşil kirpi darı (Setaria viridis L.); geniş yapraklı yabancı otlardan ise yara otu
(Prunella vulgaris L.), yonca (Medicago sativa L.), şebrek (Lapsana communis L.),
bataklık sinirotu (Plantago lanceolata L.), kuzu kulağı (Rumex acetosella L.), ak üçgül
(Trifolium repens L.), yavşan otu (Veronica persica Poir.); çok yıllık yabancı otlardan ise
böğürtlen (Rubus sanctus Schreb.), tarla sarmaşığı (Convolvulus arvensis L.) ve yabani
çilek (Fragaria vesca L.) türlerinin bahçelerde yaygın olduğu anlaşılmıştır.
Uygulamaların yabancı otlara etkileri kıyaslandığında, en yüksek etkinin glifosat PT
uygulamasından alındığı, bunu FSM + IMS + TCM, mısır sapı, çapa ve fındık zürufu
uygulamalarının takip ettiği; pelargonik asit, mantar kompostu ve biçme parsellerindeki
etkinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Pelargonik asit, glifosat PT ile kıyaslandığında
biyolojik etkinliği düşük olsa da sürdürülebilir tarımda alternatif bir biyoherbisit olarak
düşünülebilir. Çalışma sonucunda fındık bahçelerinde yabancı otlara karşı en uygun
mücadele şeklinin ele alınan yöntemlerin entegre edilerek uygulanması olacağı kanısına
varılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the important weeds that are a problem in
the hazelnut orchards of Düzce (Türkiye) province and the problems related to the
alternative control methods. The study was carried out as a face-to-face interview with
100 growers in the hazelnut orchards of Düzce province and orchard trials in Merkez and
Akçakoca districts between 2020-2022. Orchard trials were conducted to compare the
performances of some physical, mechanical, biological, and chemical control methods
against weeds that are a problem in hazelnut production. Trial characters in the study were
hazelnut husk, corn straw, mushroom compost, cutting, hoeing, glyphosate potassium salt,
foramsulfuron + iodosulfuron + thiencarbazone (FSM + IMS + TCM), pelargonic acid
and weedy control. The performance of some mulch materials, which are composed of
agricultural wastes, an herbicide with a different mode of action and a bioherbicide were
investigated for the first time in Türkiye.
According to the results of the survey, it was determined that 82% of the growers
carry out production as a family tradition, 84% of them considered weeds as a significant
problem. It was determined that 80% of the growers used cutting and 9% used chemical
control. In addition, grass weeds such as annual bluegrass (Poa annua L.), downy brome
(Bromus tectorum L.) and green bristlegrass (Setaria viridis L.); broad-leaved weeds such
as self-heal (Prunella vulgaris L.), alfalfa (Medicago sativa L.), common nipplewort
(Lapsana communis L.), ribwort plantain (Plantago lanceolata L.), red sorrel (Rumex
acetosella L.), white clover (Trifolium repens L.), Persian speedwell (Veronica persica
Poir.), and perennial weeds such as wild blackberry (Rubus sanctus Schreb), field
bindweed (Convolvulus arvensis L.), and wild strawberry (Fragaria vesca L.) were
defined to be common weeds in orchards. When the effects of the applications on the weed
population were compared, it was determined that the highest effect was obtained from
the glyphosate potassium salt application, followed by the FSM + IMS + TCM, corn stalk,
hoeing and hazelnut husk applications and the effect of the pelargonic acid, mushroom
compost and weed cutting were lower. Although pelargonic acid has low biological
efficacy compared to glyphosate PS, it can be considered as an alternative solution in
sustainable agriculture. As a result of the study, it was concluded that the most appropriate
way of controlling weeds in hazelnut orchards would be to integrate the effective methods.