7. sınıf öğrencilerinin teknoloji çevre ilişkisine yönelik farkındalıklarının artırılmasında tasarım temelli fen öğretiminin etkisi: Sürdürülebilir (yeşil) bina
The effect of design-based science teaching on increasing the awareness of 7th grade students towards the relationship with technology and environment: Sustainable (green) building
Yazar: YASEMİN GÜLÜM
Danışman: PROF. DR. FATİH AYDIN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bina tasarımı = Building design ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment ; İnsan-teknoloji ilişkisi = Human-technology relationship ; İnsan-çevre etkileşimi = Human-environment interaction

Özet:
Bu çalışmanın amacı yedinci sınıf öğrencilerinin teknoloji çevre ilişkisine yönelik farkındalıklarının artırılmasında tasarım temelli fen öğretiminin etkisini sürdürülebilir (yeşil) bina uygulaması bağlamında incelemektir. Araştırma 2023-2024 eğitim öğretim yılı Bolu İli'nde bulunan bir ortaokulda ölçüt ve uygun örnekleme yöntemleri ile on bir yedinci sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve tek gruplu öntest sontest deneysel deseni kullanılmıştır. Fen öğretimi programında yer alan teknoloji çevre ile ilişkili kazanımlardan oluşturulan 7 adet araştıma sorusu üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırma sorunlarıyla öğrencilerin (yeşil) bina uygulaması bağlamında enerji tasarrufu, enerji verimliliği, ısı yalıtımı, yenilenebilir enerjiler, ışık kirliliği, ses kirliliği ve geri dönüşüme yönelik görüşlerindeki değişim araştırılmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu, KWLH formu ve günlükler ile toplanmıştır. Elde edilen veriler araştırmacı ve bir uzman ile birlikte içerik analizine tabi tutulmuştur. 7 gün süren uygulama süreci her gün 2 ders saati olacak şekilde planlanmıştır. Uygulamadan önce tasarım temelli yeşil bina tasarımı planlaması araştırmacı tarafından yapılmış ve uygulama sürecine geçilmiştir. Yeşil bina tasarımı sürecinde öğrenciler, araştırmacı tarafından verilen teknoloji çevre ilişkili temaları araştırıp bireysel bina tasarım çizimini, grup bina tasarım çizimini, grup tasarım çalışmalarını yaparak tasarım sürecinin basamakları takip edilmiştir. Uygulama sonunda gruplar yeşil bina tasarımlarını sunarak çalışma tamamlanmıştır.  Katılımcıların bina tasarımı sürecinde bütüncül bir bakış açısı ile öğrenme gerçekleştirdikleri, çevreye duyarlılıklarının arttığı, tasarım sürecinde çevresel sorunları çözmek için teknolojiyi kullandıkları, çevre-teknoloji ilişkisini göz önünde bulundurarak tasarım yaptıkları görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin görüşlerinde davranış boyutundan "teknoloji seçimine/kullanımına ve teknolojinin özelliğini tanımaya" yönelik olumlu değişim olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of design-based science education on increasing the awareness of seventh-grade students about technology-environment relationship in the context of sustainable (green) building application. The research was conducted with eleven seventh-grade students in a middle school in Bolu Province in the 2023-2024 academic year using criterion and convenience sampling methods. The qualitative research method was adopted in the research and a single-group pretest-posttest experimental design was used. Evaluations were made based on 7 research questions created from technology-environment-related achievements in the science education program. The changes in students' opinions about energy saving, energy efficiency, thermal insulation, renewable energies, light pollution, noise pollution and recycling in the context of (green) building application were investigated with the research problems. The data were collected with a semi-structured interview form, KWLH form and diaries. The obtained data were subjected to content analysis together with the researcher and an expert. The 7-day application process was planned to be 2 lesson hours each day. Before the application, the design-based green building design plan was made by the researcher and the application process was started. In the green building design process, students researched the technology-environment related themes given by the researcher and followed the steps of the design process by making individual building design drawings, group building design drawings, and group design studies. At the end of the application, the groups presented their green building designs and the study was completed. It was observed that the participants learned from a holistic perspective in the building design process, their sensitivity to the environment increased, they used technology to solve environmental problems in the design process, and they designed by considering the environment-technology relationship. In addition, it was determined that there was a positive change in the students' views from the behavioral dimension towards "technology selection/use and recognizing the features of technology.