Hekimhan (Malatya) yöresinde doğal olarak yetişen cevizlerin (Juglansregia L.) seleksiyonu
Selection of walnuts (Juglansregia L.) grown naturally in the 
district of (Malatya) Hekimhan
Yazar: BUŞRA ÖZTÜRKCİ
Danışman: PROF. DR. FİKRİ BALTA
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ceviz = Walnut ; Genotip = Genotype ; Juglans regia = Juglans regia ; Seleksiyon = Selection

Özet:
İki yıl (2010-2011) süreyle Hekimhan'da (Malatya) yürütülen bu araştırmada, yörenin doğal ceviz popülasyonu çeşit ıslah amaçları doğrultusunda incelenmiştir. Popülasyonda ilk yıl (2010) 53 genotip üzerinde çalışılmış, yapılan değerlendirmeler sonucunda bu genotipler içerisinden 19 tanesi meyve özellikleri bakımından ümitvar seçilmiştir. Ertesi yıl ümitvargenotiplerden ikinci yıl (2011) verileri alınmıştır. 
İki yıllık ortalama değerlere göre, seçilen genotiplerde meyve genişliği 30.30- 37.81 mm, meyve yüksekliği 30.88-37.91 mm, meyve uzunluğu 34.81-48.77 mm, meyve ağırlığı 10.51-17.27 g, iç ağırlığı 6.11-9.20 g, iç oranı % 50.8-59.6, kabuk kalınlığı 0.99 - 1.76 mm değerleri arasında belirlenmiştir. Ümitvargenotipler meyve kabuk rengi bakımından açık (5 genotip), esmer (11 genotip) ve koyu (3 genotip); iç rengi bakımından sarı (4 genotip), esmer (9 genotip) ve koyu (6 genotip); iç dolgunluğu bakımından orta (7 genotip) ve iyi (12 genotip); iç damarlanması bakımından düz (11 genotip) ve hafif damarlı (8 genotip); kabuğun kırılma durumu bakımından zor (5 genotip), orta (3 genotip) ve kolay (11 genotip); meyvenin kabuktan ayrılma durumu bakımından çok kolay (5 genotip), kolay (1 genotip) ve orta (13 genotip); meyve şekli bakımından yuvarlak (12 genotip) ve oval (7genotip) olarak değerlendirilirken, meyve iriliği bakımından ekstra irilik sınıfında yer almışlardır. Tümü protandry tipinde çiçeklenen ümitvargenotiplerde; ilk yapraklanma 16–28 Nisan, erkek çiçeklerin açılması 10–22 Mayıs, dişi çiçeklerin açılması 17–28 Mayıs tarihleri arasında gerçekleşirken, hasat sezonu Eylül sonu Ekim başı olarak kaydedilmiştir. 

Anahtar kelimeler: Hekimhan, Malatya, ceviz, meyve, seleksiyon, genotip.

Abstract:
Inthisstudy, thenativewalnutpopulations of Hekimhan district of Malatya  province in Turkeyduring 2010 and 2011were studiedforpromisingwalnutchanceseedlings. Inthenativepopulation, treeandfruitcharacteristics of seedlingwalnuttreeswereidentifiedfor 53 genotypes in thefirstyear. Based on walnutcultivarbreedingobjectives, 19 promisinggenotypeswithinthemwereselectedforfuturebreedingefforts. Depending on theyears, thetimes of firstleafing, maleblooming, femalebloomingandharvest of selectionswere 16–28 April, 10–22 May, 17–28 May andlateSeptember-earlyOctober, respectively.Theirfloweringhabitswereprotandry.
Inaddition, promisingselections had a range of 10.51 g and 17.27 g forinshellfruitweight, 6.11 g and 9.20 g forkernelweight, 50.8% and 59.6% forkernelpercentage, 0.99 mm and 1.76 mm forshellthickness, 30.30 mm and 37.81 mm forfruitwidth, 30.88 mm and 37.91 mm forfruithigh, 34.81 mm and 48.77 mm forfruitlength. Theirkernelcolorswereyellowfor 4 genotypes, brownfor 7 genotypesanddarkfor 6 genotypes. Shell colorswerelightfor 5 genotypes, brownfor 11 genotypesanddarkfor 3 genotypes. Shell breakingwasdifficultfor 5 genotypes, mediumfor 3 genotypesandeasyfor 11 genotypes. Kernelseparationfromshellwaseasyfor 6 genotypesandmediumfor 13 genotypes. Selections had round (12 genotypes) and oval (7 genotypes) shapedfruits. 

Keywords: Hekimhan, Malatya, walnut, fruit, selection, genotype.