FoMO bağlamında X ve Y kuşaklarının uyguladığı halkla ilişkiler çalışmalarının karşılaştırılması
Comprarison of public relations activities implemented by generations X and Y in the context of FoMO
Yazar: ANSI GÜZELKÖYLÜ
Danışman: PROF. DR. BİLGEHAN GÜLTEKİN ; DOÇ. DR. SELİN BİTİRİM OKMEYDANI
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
Halkla ilişkiler kavramı, farklı şekillerde tanımlansa da genel anlamda bir iletişim
yönetimi olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, halkla ilişkilerde en önemli unsurlardan
biri medya araçlarıdır. Günümüzde halkla ilişkiler uygulamaları, geleneksel medya ve sosyal
medya olarak iki ana kategoriye ayrılmaktadır. Tarihsel süreçte halkla ilişkiler, televizyon,
radyo ve gazete gibi geleneksel medya araçları üzerinden tek yönlü, önceden yapılandırılmış
içeriklerin hedef kitleye iletilmesine dayanıyordu. Ancak sosyal medyanın ortaya çıkışı, bu
alanda önemli bir dönüşüme neden olmuş; hedef odaklı, tek yönlü bir yapıdan uzaklaşılarak,
süreç odaklı ve etkileşim temelli bir yaklaşıma geçilmiştir. Bu tezde, medyanın geçmişten
günümüze geçirdiği evrimsel süreç ve halkla ilişkiler üzerindeki etkileri incelenmiş, aynı
zamanda bu dönüşümün halkla ilişkiler uygulamalarında yarattığı yeni yapılanmalar ele
alınmıştır. Sosyal medya, bireylerin ve toplumun yaşam deneyimlerini derinden etkileyerek
halkla ilişkiler alanını daha kapsamlı ve etkili bir hale getirmiştir. Bu süreçlerin daha iyi
anlaşılabilmesi için medyanın ve halkla ilişkilerin tarihsel gelişimi, kuramsal temelleri ve
modelleri yapısal bir çerçevede ele alınmıştır.
Sosyal medya bağımlılığı, birçok alanın ilgisini çekerek çalışma konusu olmakta ve
çeşitli kavramlarla ilişkilendirilmektedir. Bu kavramlardan biri de sosyal alanda gelişmeleri
kaçırma korkusu (Fear of Missing Out-FoMO) olarak adlandırılmaktadır. Sosyal alanda
gelişmeleri kaçırma korkusu, kişilerin kendilerinin bulunmadıkları bir ortamda diğerlerinin
doyurucu deneyimler yaşamasından duyulan kaygı durumunu ifade etmektedir. Yaşanılan bu
kaygı, kişiyi sürekli güncel kalabilmek ve çevresinde neler olup bittiğini takip edebilmek için
sosyal medya araçlarına yöneltmektedir. Bu yönelim, sosyal medya kullanımından alınan haz
ekseninde bağımlılık davranışını tetikleyen unsurlardan biri olmaktadır.
Bu tez çalışmasında; halkla ilişkiler uygulamalarında, geleneksel ve sosyal medya
kullanımlarıyla birlikte yeni oluşumlar ve kavramlar ekseninde sosyal medya bağımlılığının,
FoMO ve kuşakların uyguladığı halkla ilişkiler çalışmalarının etkisine bakılmaktadır. Etik kurul
onayı ile araştırmaya başlanmış olup araştırmada veri doygunluğuna bağlı olarak her kuşaktan
9 katılımcı olmak üzere toplamda18 katılımcıyla 01 Ekim 2023 ile 28 Kasım 2023 tarihleri
arasında görüşmeler yapılmıştır. Katılımcılardan 9'u X Kuşağından (6 kadın katılımcı ve 3
erkek katılımcı); 9'u Y Kuşağından (3 kadın katılımcı ve 6 erkek katılımcı) oluşmaktadır.
Katılımcılar ile yapılan görüşmeler sesli olarak kayıt altına alınmıştır. Elde edilen veriler
MAXQDA programının deneme sürümü kullanılarak içerik analizine tabi tutulmuş ve
kodlamaları gerçekleştirilmiş olup temaları oluşturan kategori ve kodları gösteren "hiyerarşik
kod-alt kod modeli", "kod-alt kod-bölümler modeli"; kodların belgelerle olan ilişkisini gösteren
"kod matris tarayıcısı"; kategori ve sözcük frekansını gösteren "kelime bulutu" ile
görselleştirilmiştir. Araştırma sonucunda "Halkla İlişkiler Uygulayıcılarının FoMO Hakkındaki
Görüşleri", "FoMO'nun Halkla İlişkiler Uygulamalarına Yansımaları", "FoMO'nun Bireysel
Etkileri" ile "X ve Y uşaklarında FoMO Benzerliği" olmak üzere dört ana temaya ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Halkla İlişkiler Faaliyetleri, Sosyal Alanda Gelişmeleri Kaçırma Korkusu,
Sosyal Medya Bağımlılığı, FoMO, Kuşaklar

Abstract:
Although the concept of public relations is defined in different ways, it is generally
considered to be communication management. In this context, one of the most important
elements of public relations is media tools. Today, public relations practices are divided into
two main categories: traditional media and social media. Historically, public relations was
based on the one-way transmission of pre-structured content to target audiences through
traditional media such as television, radio and newspapers. However, the emergence of social
media has led to a significant change in the field, moving away from a target-oriented, one-way
structure to a process-oriented and interaction-based approach. This paper examines the
evolutionary process of the media from past to present and its impact on public relations, while
discussing the new structures created by this transformation in public relations practice. Social
media have had a profound impact on the life experiences of individuals and society, making
the field of public relations more comprehensive and effective. To better understand these
processes, the historical development, theoretical foundations and models of media and public
relations are discussed within a structural framework. history, theories and models of media
and public relations have been stracturally examined.
Social media addiction attracts the attention of many fields and becomes a subject of
study and is associated with various concepts. One of these concepts is called Fear of Missing
Out (FoMO). The fear of missing out on developments in the social sphere refers to the anxiety
people feel about others having satisfying experiences in an environment where they are not
present. This anxiety directs the person to social media tools in order to constantly stay up to
date and follow that is happening around them. This orientation is one of the factors that trigger
addictive behavior based on the pleasure derived from using social media.
This thesis study examines the effects of social media addiction, FoMO and public
relations studies implemented by generations on the axis of new formations and concepts, along
with traditional and social media usage in public relations practices. The research was initiated
with the approval of the ethics committee and interviews were conducted with a total of 18
participants, 9 from each generation, between October 01, 2023 and November 28, 2023,
depending on data saturation. 9 of the participants were from Generation X (6 female
participants and 3 male participants); 9 from Generation Y (3 female participants and 6 male
participants). The interviews with the participants were recorded audio. The obtained data were
subjected to content analysis using the trial version of the MAXQDA program and coded, and
were visualized with the "hierarchical code-subcode model", "code-subcode-sections model"
showing the categories and codes forming the themes; "code matrix browser" showing the
relationship of codes with documents; and "word cloud" showing the category and word
frequency. As a result of the research, four main themes were reached: "Public Relations
Practitioners' Views on FoMO", "Reflections of FoMO on Public Relations Practices",
"Individual Effects of FoMO" and "Similarity of FoMO in Generations X and Y".
Key Words: Public Relations Activities, Fear of Missing Out on Developments in the Social
Field, Social Media Addiction, FoMO, Generations.