Van ili Çatak ilçesinde yetiştirilen alabalıklarda (Oncorhynchus mykiss) bazı antioksidanlar ve yağ asitleri düzeylerinin mevsimsel değişiminin incelenmesi
The investigation of the seasonal changes in the some antioxidant and fatty acid levels of rainbow trouts (Oncorhynchus mykiss) breeded in Çatak district of Van country
Yazar: ASLI ÇİLİNGİR YELTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM HAKKI YÖRÜK
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kimya = Chemistry ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Antioksidan enzimler = Antioxidant enzymes ; Antioksidan vitaminler = Antioxidant vitamins ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Balık eti = Fish meat ; Vitamin A = Vitamin A ; Vitamin E = Vitamin E ; Vitaminler = Vitamins ; Yağ asitleri = Fatty acids

Özet:
Bu çalışmada, alabalıklarda antioksidan ve yağ asitlerinin mevsimsel değişimlerinin incelenmesi amacıyla 2010 yılı mevsimlerinin ikinci aylarının ikinci hafta sonlarında Van'ın Çatak ilçesinde bulunan EL-FA alabalık üretim tesisinden balık numunesi temin edilmiştir. Her mevsimde 15 er adet 200-250 g'lık porsiyon balık olmak üzere toplamda 60 adet Gökkuşağı alabalığı alınmıştır. Balıklardan aynı şekilde kan ve kas dokusu alındıktan sonra plazma ve eritrosit paketleri elde edilip derin dondurucuda dondurulmuştur. Alabalık kas dokusunda retinol,  -tokoferol, vitamin C, MDA ve yağ asidi, plazma örneklerinde retinol, -tokoferol, vitamin C ve MDA, eritrosit paketlerinde ise SOD, GSH-Px ve CAT düzeyleri tespit edilmiştir. Kas dokusunda bulunan retinol,  -tokoferol, vitamin C ve MDA istatistiksel olarak (p<0.0001) düzeyinde. Plazma  -tokoferol, vitamin C ve MDA değişimleri istatistiksel olarak (p<0.0001) düzeyinde, retinol seviyesi (p<0.005) düzeyinde önem göstermiştir. SOD, CAT ve GSH-Px seviyeleri arasındaki farklılık (p<0.0001) düzeyinde önem göstermiştir. Yağ asitleri analizlerinde 20 adet yağ asidi tespit edilmiş olup mevsimlere göre C22:1n9 yağ asidi (p<0.05) düzeyinde, C12:0, C16:0, C22:6n3 yağ asitleri (p<0.01) düzeyinde ve geriye kalan C14:0, C15:0, C16:1, C18:0, C18:1n9, C18:2n6c, C20:0, C18:3n6, C20:1, C18:3n3, C20:2n9, C20:3n6, C20:3n3, C20:5n3, C20:4n6, C22:5n3 yağ asitleri ise (p<0.001) düzeyinde değişim göstermiştir.Sonuç olarak vitamin A, C, E, MDA, SOD, CAT, GSH-Px, ve yağ asitleri düzeylerinin mevsimler arasında önemli farklılıklar gösterdiği ve özellikle sonbahar mevsiminde gözlenen değişimlerin dikkat çeker nitelikte olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Sözcük: Alabalık, antioksidan enzimler, antioksidan vitaminler, yağ asiti.

Abstract:
In this study, during the year 2010, second months of each four seasons and second weeks of the respective months fish samples were obtained from EL-FA trout production facility in Çatak, the district of Van. For this aim, 15 pieces, each of them with 200-250 g portions, were taken in each season making a total of 60 rainbow trout. In each season, after blood and muscle tissues were collected from the fishes, plasma and erythrocyte packages were obtained, and freezed in the deep freezer. In muscle tissues: retinol, ? - tocopherol, vitamin C, MDA and fatty acids; in plasma: retinol, ? - tocopherol, vitamin C, MDA; and in erythrocytes: SOD, GSH-Px and CAT levels were detected. Retinol, ? - tocopherol, vitamin C and MDA available in muscle tissues changed statistically (p<0.0001) level. While ? - tocopherol, vitamin C and MDA available in plasma changed statistically (p<0.0001) level, retinol exhibited change at (p<0.005) level. SOD, CAT ve GSH-Px exhibited change at (p<0.0001) level. As for fatty acids, total of 20 fatty acids were detected, which were exhibited change levels of (p<0.05) for C22:1n9 fatty acid, (p<0.01) for C12:0, C16:0, C22:6n3 fatty acids and (p<0.001) the rest of C14:0, C15:0, C16:1, C18:0, C18:1n9, C18:2n6c, C20:0, C18:3n6, C20:1, C18:3n3, C20:2n9, C20:3n6, C20:3n3, C20:5n3, C20:4n6, C22:5n3 fatty acids.In conclusion, vitamin A, C, E, MDA, SOD, CAT, GSH-Px and fatty acid levels showed significant differences between seasons, and in particular, the changes observed during autumn was found to be remarkable.Keywords: Antioxidant enzymes, antioxidant vitamins, fatty acid, trout