Aile hekimlerinin vitamin/mineral takviyeleri-ilaç etkileşimi hakkında bilgi düzeyleri, tutum ve davranışları
Knowledge levels, attitudes and behaviors of familyphysicians about vitamin/mineral supplements-drug interaction,
Yazar: HALİSE KEÇİK ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU AYHAN BAŞER
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Besin destekleri = Dietary supplements ; Mineraller = Minerals ; Vitaminler = Vitamins ; İlaç etkileşimleri = Drug interactions ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de çalışan aile hekimlerinin vitamin/mineral takviyeleri ile ilaçlar
arasındaki etkileşimler hakkında davranış, tutum ve bilgi düzeyini değerlendirmek ve
bu konuda farkındalık oluşturmak amaçlanmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel olarak
yapılan bu çalışmaya 367 aile hekimi dahil edilmiştir. Araştırmamızın evrenini
Türkiye'de aile hekimliği uzmanlık eğitimi almakta olan araştırma görevlileri, aile
hekimi olarak çalışan pratisyen ve uzman hekimler oluşturmaktadır. Çalışmamız 6
Nisan 2023– 16 Nisan 2023 tarihleri arasında online olarak Google Forms (Google
LLC, Mountain view, CA) üzerinden yürütülmüştür. Anketimiz aile hekimlerinin
vitamin/mineral takviyeleri-ilaç etkileşimleri (VMTİE) hakkında davranış, tutum ve
bilgi düzeylerini değerlendiren 56 sorudan oluşmaktadır. Çalışmamızda aile
hekimlerinin %91,5'inin hayatının herhangi bir döneminde vitamin/mineral
takviyeleri (VMT) kullandığı, %92,9 'unun ise hastalarına VMT önerdiği
bulunmuştur. Aile hekimlerinin Vitamin B9, vitamin B12, vitamin D gibi vitaminleri
ve çinko, magnezyum, kalsiyum gibi mineralleri hastalarına önerme durumu
kendilerinin kullanma durumundan anlamlı olarak daha fazladır (p<0,001). Aile

hekimlerinin %39,3'ü hastaları kendisine soru sormadan vitamin/mineral takviyesi-
ilaç etkileşimi konusunda hastalarına her zaman bilgi verdiğini belirtmiştir. Hastalara

daha az sıklıkla bilgi veren hekimlerin aile hekimliği uzmanı olarak hizmet süresi daha
fazladır. Aile hekimlerinin %41,3'ü hastalarından vitamin/mineral takviyesi-ilaç
etkileşimi konusunda "bazen" soru aldığını belirtmiştir. Hastalarından VMTİE
hakkında soru alma ve hastalarına VMTİE hakkında bilgi verme durumu, VMTİE
hakkında kendi bilgi düzeyini değerlendirme durumu ile karşılaştırıldığında da
istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur, VMTİE hakkında bilgi düzeyinin daha iyi
olduğunu düşünen hekimlerin hastalardan da bu konuda daha çok soru aldıkları ve
hastalarına daha çok bilgi verdikleri görülmüştür. Aile hekimlerinin %82,8'i hekimliği
süresince VMTİE ile karşılaşmadığını belirtmiştir. Bilgi düzeyi yüksek olan hekimler
VMTİE ile daha fazla karşılaşan hekimlerdir. Araştırmaya katılan hekimlerin VMTİE
hakkında bilgi düzeyi %41,3 (n=151)'ünün orta, %29,8 (n=109)'nin yüksek, %29
(n=106)'unun düşük olarak saptanmıştır. Sonuç olarak aile hekimlerinin büyük
çoğunluğunun VMT kullandığı ve önerdiği; buna karşılık bilgi düzeylerinin yüksek
olmadığı, bilgi düzeylerinin tutumlarını etkilediği, bilgi düzeylerinin hizmet süresi ve
aile hekimliği uzmanlık eğitimi alma durumundan bağımsız olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to evaluate the behavior, attitude and knowledge level
of family physicians working in Turkey about the interactions between
vitamin/mineral supplements and drugs. 367 family physicians were included in this
descriptive and cross-sectional study. The universe of our research consists of research
assistants who are receiving family medicine specialization training in Turkey, general
practitioners and specialist physicians working as family physicians. Our study was
carried out online between April 6, 2023 and April 16, 2023, on Google Forms (Google
LLC, Mountain view, CA). Our questionnaire consists of 56 questions evaluating the
behavior, attitude and knowledge levels of family physicians about vitamin/mineral
supplements-drug interactions (VMSDI). In our study, it was found that 91.5% of
family physicians used vitamin/mineral supplements (VMS) at any time in their lives,
and 92.9% recommended VMS to their patients. Family physicians recommending
vitamins such as Vitamin B9, vitamin B12, vitamin D and minerals such as zinc,
magnesium and calcium to their patients is significantly higher than the situation of
using them (p<0.001). 39.3% of family physicians stated that they always inform their
patients about vitamin/mineral supplement-drug interaction without asking any
questions. Physicians who provide information to patients less frequently have longer
service life as family medicine specialists. 41.3% of family physicians stated that they

"sometimes" received questions from their patients about vitamin/mineral supplement-
drug interaction. The state of asking their patients about VMSDI and informing their

patients about VMSDI was also statistically significant when compared to their
assessment of their own level of knowledge about VMSDI. have been given. 82.8%
of family physicians stated that they did not encounter VMSDI during their practice.
Physicians with a high level of knowledge are those who encounter VMSDI more. The
knowledge level of the physicians participating in the study about VMSDI was found
to be medium in 41.3% (n=151), high in 29.8% (n=109), and low in 29% (n=106). As
a result, the majority of family physicians use and recommend VMS; On the other
hand, it was seen that their knowledge level was not high, their knowledge level
affected their attitudes, and their knowledge levels were independent of length of
service and family medicine specialty training.aha sonra doldururlacaktır