Sepsis ve septik şok tanılı hastalarda CRP-albümin-lenfosit indeksi ve vazoaktif inotropik skor karşılaştırması
In patients diagnosed with sepsis and septic shock CRP-albumin-lymphocyte index and vasoactive inotropic score comparison
Yazar: FATMA YAZICIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÜRKAN ATAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, çocuk yoğun bakım ünitesinde sepsis ve septik şok nedeniyle izlenen hastalarda C-reaktif protein (CRP), albümin ve lenfosit düzeylerinden hesaplanan CRP-Albümin-Lenfosit İndeksi'nin (CALLY) mortalite üzerindeki prognostik değerini incelemek ve bu indeksi Vasoaktif İnotropik Skor (VIS) değeri ile karşılaştırılarak mortalite öngörüsündeki etkinliğini değerlendirmektir. Çalışma, pediatrik sepsis ve septik şok hastalarında prognostik biyobelirteçlerin klinik kullanımına yönelik yeni bir yaklaşım sunmayı amaçlamaktadır.

Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif çalışmada, pediatrik yoğun bakımda sepsis ve septik şok tanısıyla izlenen hastalarda CRP-Albümin-Lenfosit İndeksi (CALLY indeksi) ile Vazoaktif İnotrop Skorun (VIS) mortalite öngörüsündeki etkinlikleri karşılaştırılmıştır. Çalışma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 1 Ocak 2023 - 15 Eylül 2024 tarihleri arasında yürütülmüş ve hasta dosyalarından demografik, klinik ve laboratuvar verileri retrospektif olarak toplanmıştır. Sepsis ve septik şok tanıları Surviving Sepsis Campaign 2021 kriterlerine göre yapılmış, PRISM, PELOD ve pSOFA skorları hesaplanmıştır. İstatistiksel analizlerde parametrik olmayan testler, ROC eğrisi analizi ve lojistik regresyon kullanılmış, anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.

Bulgular: Bu retrospektif  çalışmada, sepsis ve septik şok tanısıyla izlenen 140 pediatrik hastada mortalite oranı %37.9 olarak saptandı. Anlamlı bulunan sonuçlara göre, laktat düzeyi (>2.26 mmol/L; AUC: 0.730; p<0.001), albümin düzeyi (≤3 g/dL; AUC: 0.613; p=0.025) ve CALLY indeksi (≤0.07; AUC: 0.638; p=0.005) mortalite öngörüsünde anlamlı parametrelerdi. VIS skoru ise mortalite riskini artırıcı en güçlü belirteçlerden biri olarak belirlendi (OR: 1.051; p=0.010). Kaybedilen hastalarda SOFA, PELOD, PIM3, VIS skorları ve laktat düzeyleri anlamlı şekilde daha yüksek, albümin ve GKS skorları ise daha düşük bulundu (p<0.05). Şok görülen hastalarda laktat düzeyi anlamlı şekilde yüksek saptandı (p<0.001). CALLY indeksi ve VIS skoru mortalite tahmininde anlamlı bulunurken aralarında doğrudan bir ilişki saptanmadı.
Sonuçlar: Sepsis çocuklarda yüksek morbidite, mortalite ve sağlık hizmeti yüküne neden olmaktadır. Çalışmamızda, mortalite oranı %37.9 olarak saptanmış, yüksek VIS skoru (p=0.010) ve düşük CALLY indeksi (cut-off ≤0.07, p=0.005) mortaliteyle anlamlı ilişki göstermiştir. Laktat (>2.26 mmol/L, p=0.001) ve albümin düzeyleri (≤3 g/dL, p=0.025) de mortalite için belirleyici bulunmuştur. Altta yatan hematoonkolojik ve nörolojik komorbiditelerin mortalite riskini artırdığı gözlenmiş, enfeksiyon bölgeleri arasında en sık solunum sistemi kaynaklı enfeksiyonlar tespit edilmiştir. CALLY indeksi ve VİS skoru arasında anlamlı bir ilişki bulunmamakla birlikte, her iki parametre de bağımsız olarak mortalite öngörmede etkili bulunmuştur. Çalışmamız, CALLY indeksinin pediatrik sepsis yönetiminde potansiyel bir prognostik belirteç olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

Anahtar kelimeler: CALLY, VİS, Sepsis, Septik Şok

Abstract:
Aim: The aim of this study was to investigate the prognostic value of CRP-Albumin-Lymphocyte Index (CALLY) calculated from C-reactive protein (CRP), albumin and lymphocyte levels on mortality in patients monitored for sepsis and septic shock in the pediatric intensive care unit and to evaluate the effectiveness of this index in predicting mortality by comparing it with the Vasoactive Inotropic Score (VIS) value. The study aims to present a new approach to the clinical use of prognostic biomarkers in pediatric sepsis and septic shock patients.

Materials and Methods: Laboratuvar Bulguları ve Vücut Ağırlığı DağılımıBULGU In this retrospective study, the mortality prediction efficiencies of CRP-Albumin-Lymphocyte Index (CALLY index) and Vasoactive Inotrop Score (VIS) in patients followed up with the diagnosis of sepsis and septic shock in pediatric intensive care were compared. The study was conducted at Health Sciences University Umraniye Training and Research Hospital between January 1, 2023 and September 15, 2024, and demographic, clinical, and laboratory data were collected retrospectively from patient files. Sepsis and septic shock diagnoses were made according to Surviving Sepsis Campaign 2021 criteria, and PRISM, PELOD, and pSOFA scores were calculated. Non-parametric tests, ROC curve analysis, and logistic regression were used in statistical analyses, and the significance level was accepted as p<0.05.

Results: In this retrospective study, the mortality rate was found to be 37.9% in 140 pediatric patients followed up with the diagnosis of sepsis and septic shock. According to the significant results, lactate level (>2.26 mmol/L; AUC: 0.730; p<0.001), albumin level (≤3 g/dL; AUC: 0.613; p=0.025) and CALLY index (≤0.07; AUC: 0.638; p=0.005) were significant parameters in predicting mortality. VIS score was determined as one of the strongest markers increasing the risk of mortality (OR: 1.051; p=0.010). SOFA, PELOD, PIM3, VIS scores and lactate levels were significantly higher, while albumin and GKS scores were lower in patients who died (p<0.05). Lactate levels were significantly higher in patients with shock (p<0.001). While CALLY index and VIS score were found to be significant in predicting mortality, no direct relationship was found between them.

Conclusion: Sepsis is a significant cause of morbidity, mortality, and healthcare burden in children. In this study, the mortality rate was found to be 37.9%, with high VIS scores (p=0.010) and low CALLY index values (cut-off ≤0.07, p=0.005) showing significant associations with mortality. Elevated lactate levels (>2.26 mmol/L, p=0.001) and low albumin levels (≤3 g/dL, p=0.025) were also found to be critical predictors. Hemato-oncological and neurological comorbidities were observed to increase mortality risk, with respiratory infections identified as the most common source of infection. While no significant relationship was found between the CALLY index and VIS, both parameters were independently effective in predicting mortality. This study suggests that the CALLY index could serve as a potential prognostic marker in pediatric sepsis management.

Keywords: CALLY, VIS, Sepsis, Septic Shock