Şizofreni hastalarında retina değişikliklerinin incelenmesi ve bilişsel belirtiler ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of retina changes and the relationship between retinal changes and cognitive symptoms in patients with schizophrenia.
Yazar: İKBAL VİLDAN GÜLDESTE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HALİSE ÖZGÜVEN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Neurobilişsel işlevler = Neurocognitive functions ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Retina = Retina ; Retina damarları = Retinal vessels ; Retina hastalıkları = Retinal diseases ; Sosyal biliş = Social cognition ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Şizofreni, oldukça çeşitli klinik belirtilerle seyreden, heterojen bir sendromdur. Hastalığa tanı konmasında, etiyolojisinin anlaşılmasında ve tedavi edilmesinde bu heterojen yapıdan kaynaklanan zorlukların aşılmasında, biyolojik belirteçlerin geliştirilmesinin büyük yararı olabilir. Nörogörüntüleme yöntemlerindeki sınırlılıklar, araştırmacıları pratik ve girişimsel olmayan yöntemlerle elde edilebilecek retinal bir biyobelirteç araştırmaya yöneltmiştir. Son yıllarda şizofreni hastalarında retinal değişiklikleri inceleyen çok sayıda  çalışma yapılmış olsa da, elde edilmiş olan retinal bulguların kanıt düzeyi halen yetersizdir. Şizofrenide meydana gelen retinal değişikliklerin, bu hastalıkta ortaya çıkan nörogelişimsel süreçlerle ilişkili etkilenmenin bir yansıması olduğu düşünülebilir. Buradan yola çıkarak, çalışmamızda şizofreni hastalarındaki retinal değişiklikleri ve bu değişikliklerin hastaların bilişsel belirtileri ile ilişkisini incelemeyi amaçladık.
Yöntem: Çalışmada 18-45 yaş arasındaki 50 remisyonda şizofreni hastası ile yaş ve eğitim açısından onlarla eşleştirilmiş 50 sağlıklı bireyden oluşan kontrol grubundaki katılımcılar Optik Kohorens Tomografi (OCT) ve Renkli Fundus Fotoğrafı ile değerlendirildi. OCT kullanılarak makular bölge retina tabakaları ve submakular bölgede koroidal doku incelendi. Renkli Fundus Fotoğrafı aracılığıyla elde edilen görüntü retinal venül ve arteriol kalınlıklarının ölçümünde kullanıldı. Tüm katılımcılara bilişsel performanslarını değerlendirmek amacıyla Sözel Bellek Süreçleri Testi, İz Sürme Testi, Sözel Akıcılık Testi, Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT) uygulandı. Her iki grup arasında retinal bulgular karşılaştırıldı ve bunların bilişsel testlerle ve hastalığa ait klinik değişkenlerle ilişkili olup olmadığı incelendi. 
Bulgular: Tüm bilişsel testlerde şizofreni hastaları kontrol grubuna göre düşük düzeyde performans gösterdi. Şizofreni hastalarında Makular Volum, Makular Kalınlık, iç retina ve dış retina tabakalarında her iki gözde de birçok bölgede incelme olup, dış retina tabakasında bu incelme neredeyse tüm bölgelerde gösterildi. Dış retinal tabakadaki incelmenin her iki gözde hastalık süresinde artış ile ilişkili olduğu görüldü. Gruplar arasında koroidal kalınlıkta anlamlı farklılık saptanmadı. Sol gözde koroidal vasküler indeks hasta grubunda artmıştı. Koroid kalınlığı ile hastalık süresi ve GZOT puanları arasında anlamlı ilişki saptanırken, diğer retinal parametrelerle bilişsel testler arasında tutarlı bir ilişki gösterilemedi. 

Sonuç: Şizofreninin göz ve görme ile ilişkisini anlamada OCT bulguları kıymetlidir, ancak retina değişikliklerini incelerken iç retinal tabakaların olduğu kadar dış retinal tabakaların da araştırılması gerekmektedir. Müller hücreleri, fotoreseptör hücreleri ve retina pigment epitelinin oluşturduğu dış retinal tabakadaki incelme, şizofreni hastalığının nörogelişimsel temelinin atıldığı erken nörogelişimsel dönemde ortaya çıkmış ve hastalık seyri boyunca belirginleşmiş olabilir. Görme yolunun ilk nöronlarını barındıran bu bölgedeki etkilenme, görsel girdi gerektiren tüm bilişsel işlemlerdeki bozulmaya katkıda bulunuyor olabilir, ya da, intrauterin dönemde şizofreninin nörobiyolojik temellerinin atıldığı süreç ile eş zamanlı oluşmuş nörogelişimsel sorunları yansıtıyor olabilir. Göz ve görme ile ilişkili nörobiyolojik değişikliklerin mekanizmasını anlamaya yönelik uzunlamasına çalışmalar, şizofreniye tanı koyma, etiyolojisini anlama ve tedavi etmede klinisyenlere ışık tutabilir.

Abstract:
Introduction: Schizophrenia is a heterogeneous syndrome with a variable clinical symptoms. Most of the difficulties encountered in the diagnosis, understanding and treatment of the disease arising from the heterogeneous nature of the disease can be overcome with the development of biomarkers. The limitations of neuroimaging methods have led researchers to search for a retinal biomarker that practical and non-invasive techniques can obtain. It is thought that the retina may be affected by neurodevelopmental processes in schizophrenic patients, and many studies have been conducted in recent years examining retinal changes in patients with schizophrenia. However, the evidence level of retinal findings for schizophrenia is still insufficient. In this study, we investigated the retinal changes in patients with schizophrenia, and the relationship between these changes and cognitive symptoms of patients.
Method: The study included 50 patients with schizophrenia in remission, aged 18-45 years, and a control group of 50 healthy individuals matched for age and education. All participants were evaluated with Optical Cohorens Tomography (OCT) and Color Fundus Photography. Macular region retinal layers and submacular choroidal tissue were examined using OCT. The image obtained through Color Fundus Photography was used to measure retinal venule and arteriole thicknesses. Auditory Verbal Learning Test, Trail Making Test, Verbal Fluency Test, Reading the Mind in the Eyes Test were applied to all participants to evaluate their cognitive performance. Retinal findings were compared between two groups, and their association with cognitive tests and clinical variables of the disease was examined.
Results: In all cognitive tests, schizophrenia patients performed lower than the control group. In patients with schizophrenia, thinning of the Macular Volume (MV), Macular Thickness (MT), inner retina, and outer retinal layers in both eyes was observed in many regions. This thinning was observed in almost all areas in the outer retinal layer. It was observed that thinning of the outer retinal layer was associated with an increase in disease duration in both eyes. There was no significant difference in choroidal thickness between the groups. Choroidal vascular index in the left eye was increased in the patient group. While a significant relationship was found between choroidal thickness and disease duration and Reading the Mind in the Eyes Test score, a consistent relationship could not be shown between other retinal parameters and cognitive tests.
Conclusion: OCT findings are valuable in understanding the relationship of schizophrenia with the eye and vision. Still, when examining retinal changes, the outer retinal layers, as well as the inner retinal layers, should be investigated. The thinning of the outer retinal layer formed by Müller cells, photoreceptor cells, and retinal pigment epithelium may have emerged in the early neurodevelopmental period when the neurodevelopmental basis of schizophrenia was laid and may have become evident throughout the course of the disease. Influence in this region, which contains the first neurons of the visual pathway, may contribute to the deterioration of all cognitive processes that require visual input, or it may reflect neurodevelopmental problems that occur simultaneously with the initiation of neurobiological deterioration due to schizophrenia in the intrauterine period.