Oruçlu, Sarıbudak ve Ballıüzüm (Artvin /Merkez) köylerinde etnobotanik bir çalışma
An ethnobotanic study in the villages of Oruçlu, Saribudak and Balliuzum (Artvin /Central)
Yazar: ŞEREF ALAGÖZ
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR EMİNAĞAOĞLU
Artvin Çoruh Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışma, 2020-2023 yılları arasında Artvin ili merkez ilçesine bağlı Oruçlu, 
Sarıbudak ve Ballıüzüm Köylerinin halk tarafından tıbbi ve aromatik amaçla 
kullandıkları bitki türlerinin yöresel isimleri, hangi kısımlarının, nasıl ve ne kadar 
sürede, ne zaman, hangi şekilde toplandığı, ne kadar sürede saklandıkları ve hangi 
bitkiler ile karışım yapılarak kullanıldığının ayrıca tıbbi bitkiler hakkına bilgileri, 
bitkilerin faydalı olup olmadığı, tıbbi ve aromatik bitkilerin toparken neye yaradığı ve 
tıbbi ve aromatik bitkiler hakkına topluma bilgi verilip verilmemesi gerektiğinin 
belirlenmesi amaçlanmıştır.
Ayrıca çalışma alanı 300-3224 m yükseltiler arasında bulunmaktadır. Araştırma alanı 
Davis'in grid sistemine göre A8 karesinde, Holarktik bölgenin, Avrupa-Sibirya flora
alanının Öksin kesiminin Kolşik altkesiminde yer almaktadır. Veriler, bilgilendirici 
konsensüs (FIC-Factor informant consensus), geçerlilik düzeyi (FL-fidelity level) 
faktörü ve kullanım değeri (UV-use value) faktörü ile analiz edilmiştir. Araştırma 
alanında 55 kişi ile anket yapılmıştır. Ankette toplamda 54 familya ait 122 cins bitki 
türünün fotoğrafları gösterilmiş ve araştırma sonucunda 26 familyaya ait 67 bitki 
türünün yöre halkı tarafından tıbbi ve aromatik amaçlarla kullanıldığı tespit edilmiş, 
ayrıca halk tarafından 8 familyaya ait 9 cins bitki türünü göstererek toplamda 30 
familyaya ait 77 bitki türünün tıbbi ve aromatik amaçlarla kullanıldığı tespit edilmiştir. 
Araştırma alanında en çok takson içeren familyalar sırasıyla; Rosaceae (19 takson), 
Asteraceae (13 takson), Lamiaceae (12 takson) familyalarının olduğu görülmüştür.
IUCN tehlike kategorilerine göre endemik ve endemik olmayan nadir 77 adet taksonun 
tehlike durumu değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study, the local names of the plant species used for medicinal and aromatic 
purposes by the people of Oruçlu, Sarıbudak and Ballıüzüm Villages of the central 
district of Artvin province between the years 2020-2023, which parts, how and how 
long, when, how and how long they were collected. It is aimed to determine the 
information about medicinal plants, whether they are useful or not, what medicinal and 
aromatic plants are used for when collecting, and whether information should be given 
to the public about medicinal and aromatic plants.
In addition, the study area is located between 300-3224 m altitudes. The research area 
is located in the A8 square according to Davis's grid system, in the Colchic subsection 
of the Euxine part of the Euro-Siberian flora area of the Holarctic region. The data 
were analyzed with the informative consensus (FIC-Factor), the level of validity (FL-
fidelity level) factor and the UV-use value factor. A survey was conducted with 55 
people in the research area. In the survey, photographs of 122 plant species belonging 
to 54 families were shown, and as a result of the research, it was determined that 67 
plant species belonging to 26 families were used by the local people for medicinal and 
aromatic purposes. and aromatic purposes.
The families that contain the most taxa in the research area are respectively; Rosaceae 
(19 taxa), Asteraceae (13 taxa), Lamiaceae (12 taxa) families were found.
Endemic and non-endemic rare 77 taxa were evaluated according to IUCN hazard 
categories.