Büyük veride hiyerarşik kümeleme yöntemlerinin kofenetik korelasyon ile karşılaştırılması
Comparison of hierarchical cluster methods by cophenetic correlation in big data
Yazar: MURAT AKŞİT
Danışman: DOÇ. DR. SİNAN SARAÇLI
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İstatistik = Statistics

Özet:
Bu çalışmada, öncelikle büyük verinin tanımı, büyük verinin bilişenleri, büyük veri
analitiği ve büyük veri teknolojileri hakkında teorik-kuramsal bilgilere yer verilmiştir.
Bununla birlikte kümeleme analizi, kümeleme yöntemleri, kümeleme yöntemi uzaklık
ölçütleri ve Kofenetik korelasyon katsayısı hakkında da teorik-kuramsal bilgiler yer
almaktadır. Devamında ise büyük veri teknolojilerini kullanarak büyük veride hiyerarşik
kümeleme yöntemleri Kofenetik korelasyon katsayısı karşılaştırılmıştır. Veri analizi için
açık kaynaklı büyük veri teknolojilerini içeren Amazon bulut sunucusu kullanılmıştır.
Sunucu üzerine Python programlama dili kurulmuş ve analiz sürecinde Python için
geliştirilmiş kütüphaneler kullanılmıştır. Çalışmada ABD Ulaştırma Bakanlığı tarafından
yayınlanan 2015 Hava Seyahat Tüketici Raporundaki veri seti kullanılmıştır. Çalışmanın
sonucuna etki etmeyecek veri setindeki değişkenler, analiz süreçlerini uzatabileceğinden
özellik seçim işlemi ile çıkartılmıştır. Sonrasında, boş gözlemler temizlenmiş ve veriler
standardize edilmiştir. Ardından, veri seti içerisinden ana kütleye temsilen rastgele seçim
yöntemiyle 4 farklı veri seti oluşturulmuştur. Bu veri setlerine kümeleme analizi
uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda tüm veri setlerinde Kofenetik korelasyon
katsayısının, ortalama bağlantı kümeleme yönteminde en yüksek değeri sağladığı
gözlemlenmiştir.
2020, ix + 50 sayfa
Anahtar Kelimeler: Kofenetik korelasyon, Büyük veri, Kümeleme analizi.

Abstract:
In this study, firstly, theoretical information about the definition of big data, components
of big data, Big data analytics and big data technologies are included. In addition,
theoretical information about cluster analysis, clustering methods, distance measures of
clustering method and cophenetic correlation coefficient are given. Afterwards,
hierarchical clustering methods in big data using big data technologies were compared
with the cophenetic correlation coefficient. Amazon Cloud Server containing open source
big data technologies was used for data analysis. Python programming language is
installed on this server. Libraries developed for Python were used in the analysis
processes. Air Travel Consumer Report in the USA for 2015, which was published as an
open access data set, was used. Since the inclusion of variables that do not affect the result
analysis may prolong the analysis process, the feature selection process has been
performed. The blank observations were then cleared and the data were standardized.
Afterwards, 4 different data sets were created by random selection method representing
the main population from the data set. Clustering analysis was applied to these data sets.
As a result of the analysis, it was observed that the cophenetic correlation coefficient gave
the highest result in the Avarage Clustering method in all data sets.
2020, ix + 50 pages
Keywords: Cophenetic correlation, Big data, Cluster analysis.