Öğretmenlik uygulaması dersine yönelik mentor destekli dijital ders planlama aracı: Tasarım tabanlı bir araştırma
Mentor-supported digital lesson planning tool for teaching practice course: A design-based research
Yazar: AYSEL ÇEKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL GÜZEL YÜCE ; DR. ÖĞR. ÜYESİ VEYSEL COŞKUN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders planları = Lesson plans ; Elektronik mentorluk = Electronic mentoring ; Flater = Flutter ; Kullanılabilirlik = Availability ; Mobil uygulama = Mobile application ; Tasarım tabanlı araştırma = Design based research ; Öğretmenlik uygulama dersi = Practice of teaching lessons

Özet:
Bu araştırmada öğretmenlik uygulaması dersine yönelik mentor destekli bir dijital ders planlama aracının tasarlanması ve kullanılabilirliğinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Temel Eğitimi Bölümü Sınıf Öğretmenliği alanına kayıtlı öğretmenlik uygulaması dersini alan 29 öğretmen adayının, 12 uygulama öğretim elemanın ve 16 uygulama öğretmenin katıldığı bu araştırmada tasarım tabanlı araştırma yöntemi kullanılmıştır. Tasarım tabanlı araştırma yöntemine uygun olarak araştırma ihtiyaç analizi, tasarım ve iyileştirme, kullanılabilirlik ve raporlaştırma aşamalarından oluşmaktadır. Araştırmanın ihtiyaç analizi aşamasında öğretmenlik uygulama dersi kapsamında öğretmen adaylarının ders planlama sürecindeki ihtiyaçlarının neler olduğu belirlenmek için alanyazın incelenmiş ve katılımcılar ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemine uygun olarak analiz edilmiştir. 
Araştırmanın ikinci aşaması olan tasarım ve iyileştirme aşamasında ise tespit edilen ihtiyaçların karşılanabilmesi için araştırmacı tarafından Flutter Dart dilinde mobil bir uygulama olan mentor destekli dijital ders planlama aracı geliştirilmiştir. Geliştirilen dijital araca yönelik uzman görüşleri alınmış ve gerekli düzeltmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın üçüncü aşaması olan kullanılabilirlik aşamasında ise 20 öğretmen adayı, 5 uygulama öğretim elemanı, 5 uygulama öğretmeni ve 5 uzman grupla kullanılabilirlik testi gerçekleştirilmiştir. Kullanılabilirlik testi kapsamında katılımcı her bir gruba yönelik farklı görevlerin olduğu görev listeleri kullanılmıştır. Geliştirilen mentor destekli dijital ders planlama aracının etkililik düzeyi için katılımcıların verilen görevleri başarma durumlarına bakıldığında genel olarak etkililik düzeyinin yüksek olduğu görülmektedir. 
Dijital aracın verimlilik düzeyi için katılımcıların verilen görevleri tamamlama süreleriyle uzman grubun tamamlama süreleri karşılaştırılmıştır. Katılımcıların görevleri tamamlama süreleriyle uzman grubun tamamlama süreleri arasında anlamlı farklılığın olmadığından verimlilik düzeyinin genel olarak yüksek olduğu görülmüştür. Memnuniyet düzeyi için katılımcılar ile kullanılabilirlik testi sonrasında gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen verilere göre katılımcıların memnuniyet düzeylerinin yüksek olduğu görülmektedir.  Elde edilen bu sonuçlara göre geliştirilen mobil uygulama üç paydaş açısından da hızlı, pratik ve kullanımının kolay olmasından ergonomik olduğu görülmektedir. Ayrıca üç paydaş açısından da iletişimi, etkileşimi ve iş birliğini artırarak öğretmen adaylarının ders planlama süreçlerine katkı sağladığı görülmektedir. Bu bağlamda öğretmenlik uygulaması için etkili bir dijital araç olduğu görülmektedir.

Abstract:
In this research, it is aimed to design and determine the availability of a mentor-supported digital lesson planning tool for teaching practice course. For this purpose, a design-based research method was used in this research, in which 29 teacher candidates, 12 application instructors and 16 application teachers who took the teaching practice course registered in the Classroom Teaching field of the Department of Basic Education of the Faculty of Education of Hatay Mustafa Kemal University, participated. In accordance with the design-based research method, the research consists of the stages of needs analysis, design and improvement, usability and reporting. During the needs analysis phase of the research, the literature was examined and semi-structured interviews were conducted with the participants in order to determine what the needs of the teacher candidates in the lesson planning process are within the scope of the teaching practice course. The obtained data were analyzed in accordance with the content analysis method. 
At the design and improvement stage, which is the second stage of the research, a mentor-supported digital lesson planning tool, a mobile application in Flutter Dart language, was developed by the researcher in order to meet the identified needs. Expert opinions have been obtained for the developed digital tool and the necessary corrections have been made. In the usability stage, which is the third stage of the research, usability tests were conducted with 20 candidate teachers, 5 application instructors, 5 application teachers and 5 expert groups. Within the scope of the usability test, task lists with different tasks for each participant group were used. For the effectiveness level of the mentor-supported digital lesson planning tool developed, it is generally seen that the effectiveness level is high when looking at the participants' achievement status of the tasks given.
For the efficiency level of the digital tool, the completion time of the participants and the completion time of the expert group were compared. Since there was no significant difference between the participants' task completion time and the expert group's completion time, it was found that the productivity level was generally high. Dec. According to the data obtained from the interviews conducted after the usability test with the participants for the satisfaction level, it is observed that the satisfaction levels of the participants are high.  According to these results, it is seen that the mobile application developed is ergonomic from the point of view of all three stakeholders because it is fast, practical and easy to use. In addition, it is seen that it contributes to the lesson planning processes of teacher candidates by increasing communication, interaction and cooperation from the point of view of the three stakeholders. In this context, it is seen that it is an effective digital tool for teaching practice.