Birinci basamağa başvuran 18 yaş üzeri hastalarda metabolik sendrom ve depresyon ilişkisi
The relationship between metabolic syndrome and depression in patients over 18 years of age applying to primary care
Yazar: ALİYE KARDAŞ
Danışman: DOÇ. DR. EMİN PALA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Aile sağlığı merkezimize başvuran 18 yaş üzeri hastalarda metabolik
sendrom ve depresyon ilişkisini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız İstanbul ili Ümraniye ilçesinde bulunan 4
No'lu Aile Sağlığı Merkezi'mize 2022 yılı haziran-ağustos aylarında başvuran 18
yaş üzeri gönüllü bireylerin katılımıyla basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile
gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik bilgiler anketi ve Beck
Depresyon Ölçeği yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır. Boy ölçümü
stadiometre, kilo ölçümü standart dijital tartı ve bel çevresi ölçümü mezura ile
yapılmıştır. Kişilerin son 3 aya ait uygun biyokimyasal verileri ve ortalama arteryel
kan basınçları değerleri de çalışmamızın verileri arasındadır. Çalışmamızın
istatistiksel analizleri IBM SPSS Statistics 24 programı kullanılarak yapılmıştır.
Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza 149 kadın,54 erkek katılmıştır. Çalışma grubumuzda
toplam 72 bireye metabolik sendrom tanısı konuldu. Beck depresyon puanlarının
medyan değeri kadın grubumuzda 11 iken erkeklerde 9 idi. Olgularımızın
%46.3'ünde minimal depresyon tespit edilirken, %4.9'unda ise şiddetli depresyon
mevcuttu. Tüm grupta kronik hastalığı olan, sürekli ilaç kullanan ve metabolik
sendrom tanısı alanlarda Beck depresyon puanları anlamlı derecede yüksek
bulunmuştur. Yaptığımız çalışmada metabolik sendromu olan kişilerin depresyon
puanları olmayanlardan istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur.
Metabolik sendrom tanı kriterleri arasında sadece HDL düzeyi ve depresyon arasında
anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
Sonuç: Metabolik sendrom ve depresyon arasında anlamlı bir ilişki
bulunmuştur. Birinci basamağa başvuran hastaların metabolik sendrom açısından sıkı
takip edilmesi, sağlıklı yaşam için önerilerde bulunulması depresyon görülme
ihtimalini de azaltabilir düşüncesine ulaşılmıştır. Özellikle hipertansiyon, diyabetes
mellitus, dislipidemi gibi kronik hastalıklar ve obezite açısından yüksek risk taşıyan
hastalara eğitim verilmesi ve yaşam tarzlarında değişiklikler yapmaları sağlanması
bu hastalıkları önleyerek depresyon prevelansını azaltabilir.

Anahtar Kelimeler: Metabolik sendrom, depresyon, prevalans

Abstract:
Purpose: We aimed to investigate the relationship between
metabolic syndrome and depression in patients over the age of 18 who
applied to our family health center.
Materials and Methods: Our study was carried out by simple random
sampling method with the participation of volunteer individuals over the age of 18
who applied to our Family Health Center No. 4, located in Ümraniye district of
Istanbul, between September and November 2022. Sociodemographic information
survey and Beck Depression Scale were administered to the participants by face-toface interview method. Height was measured with a stadiometer, weight was
measured with a standard digital scale, and waist circumference was measured with a
tape measure. Appropriate biochemical data and average arterial blood pressure
values of the people for the last 3 months are also among the data of our study.
Statistical analyzes of our study were performed using IBM SPSS Statistics 24
program. Significance was evaluated at p<0.05 level.
Results: 149 women and 54 men participated in our study. A total of 72
individuals in our study group were diagnosed with metabolic syndrome. The median
value of Beck depression scores was 11 in our female group and 9 in men. While
minimal depression was detected in 46.3% of our cases, 4.9% had severe depression.
In the entire group, Beck depression scores were found to be significantly higher in
those with chronic diseases, continuous medication use, and those diagnosed with
metabolic syndrome. In our study, depression scores of people with metabolic
syndrome were found to be statistically significantly higher than those without.
Among the metabolic syndrome diagnostic criteria, only HDL level and depression
were not found to have a significant relationship.
Conclusion: A significant relationship was found between metabolic
syndrome and depression. It has been concluded that close follow-up of patients
applying to primary care for metabolic syndrome and making recommendations for a
healthy life may reduce the likelihood of depression. Providing education to patients
who are at high risk for chronic diseases such as hypertension, diabetes mellitus,
dyslipidemia, and obesity, and ensuring that they make changes in their lifestyles can
reduce the prevalence of depression by preventing these diseases.

Key Words: Metabolic syndrome, depression, prevalence