Çekişmesiz yargıda hukukî dinlenilme hakkı
Right to be heard in non-contentious jurisdiction
Yazar: ÖMER FATİH YİĞİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA GÖKSU
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Medeni Usül İcra İflas Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Medenî yargılama hukuku, Roma hukukundan beri çekişmeli yargı ve çekişmesiz yargı olarak
ikiye ayrılmaktadır. Nitekim çekişmeli yargı alanında menfaatleri birbirine zıt iki taraf
arasında bir dava bulunmaktadır. Buna karşılık çekişmesiz yargıda ortada bir dava
bulunmamakla birlikte, mahkemelerde görülen bir iş söz konusudur. Çekişmesiz yargı
işlerinin düzenlendiği maddî hukuk kuralları çok çeşitli olup farklı kanunlarda
düzenlenmektedir. Bu durum, çekişmesiz yargı işlerinde uygulanacak yargılama usûlü
bakımından da birtakım farklılıklar oluşturmaktadır. Çekişmesiz yargı işlerinde bulunan
nitelik farklılığı ve çekişmesiz yargı işlerinin birbirinden farklı amaçlara hizmet etmesi
nedeniyle çekişmesiz yargı işlerinde uygulanacak yargılama usûlü değişkenlik göstermektedir.
Çekişmesiz yargı işlerinde uygulanacak yargılama usûlünün farklılık arz etmesi, usûli temel
bir hak olan hukukî dinlenilme hakkı bakımından önem taşımaktadır. Zira bazı çekişmesiz
yargı işleri basit bir onaylamadan ibaretken bazı çekişmesiz yargı işlerinde ise ilgililerin
hukukî durumu önemli ölçüde değişebilmektedir. Bu bakımdan çekişmesiz yargı işlerinde
hukukî dinlenilme hakkının görünümü de çekişmesiz yargı işlerinde uygulanması öngörülen
yargılama usûlüne göre değişmektedir. Bu bağlamda çekişmesiz yargı alanındaki hukukî
dinlenilme hakkının görünümü çalışmamızın ana konusudur. Bunun yanı sıra hukukî
dinlenilme hakkı bakımından önem arz eden bazı özel çekişmesiz yargı işlerinde hukukî
dinlenilme hakkının incelenmesi ve çekişmesiz yargı işlerinde meydana gelen hukukî
dinlenilme hakkının ihlâli ve sonuçları, tartışma konusu yapılacaktır.

Abstract:
Civil procedure law has been divided into two contentious jurisdiction and non-contentious
jurisdiction since Roman law. As a matter of fact, in the contentious jurisdiction, there is a
case between two parties with opposing interests. On the other hand, in non-contested
jurisdiction, although there is no case, there is a matter being handled in the courts. The
substantive law rules governing non-contentious judicial matters are very diverse and are
regulated in different laws. This situation also creates some differences in terms of the trial
procedure to be applied in non-contentious judicial matters. Due to the difference in quality in
non-contentious judicial matters and the fact that non-contentious judicial matters serve
different purposes, the trial procedure to be applied in non-contentious judicial matters varies.
The difference in the trial procedure to be applied in non-contentious judicial matters is
important in terms of the legal right to be heard, which is a fundamental procedural right.
While some non-contentious judicial matters consist of a simple approval, in some noncontested judicial matters, the legal situation of those concerned may change significantly. In
this respect, the appearance of the right to be heard in non-contentious judicial matters varies
according to the judicial procedure that is envisaged to be applied in non-contentious judicial
matters. In this context, the appearance of the legal right to be heard in the non-contentious
jurisdiction is the main subject of our study. In addition, the examination of the right to be
heard in some special non-contested judicial cases, which are important in terms of the right
to be heard, and the violation of the right to be heard in non-contentious judicial cases and its
consequences will be discussed.