Postpartum dönemdeki annelerin uyku kalitesi ile emzirme öz-yeterliliği arasındaki ilişki
Relationship between sleep quality and breastfeeding self-efficacy of mothers in postpartum period
Yazar: ASLIHAN ŞEKER
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU VEFİKULUÇAY YILMAZ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Emzirme = Breast feeding ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırma, postpartum dönemdeki annelerin uyku kalitesi ile emzirme öz-yeterliliği arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2 Ocak-27 Mayıs 2018 tarihleri arasında, Mersin Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi'nde doğum yapan, araştırmaya dahil edilme kriterlerini kapsayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 128 anne oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları uygulanmadan önce gerekli etik kurul onayı ve kurum izni alınmıştır. Araştırmanın verileri; araştırmacılar tarafından ilgili literatür temel alınarak hazırlanan annelere yönelik tanıtıcı bilgileri içeren kişisel bilgi formu, uyku kalitelerini belirlemeye yönelik Postpartum Uyku Kalitesi Ölçeği ve emzirme öz-yeterliliklerini belirlemeye yönelik Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veri toplama araçları, postpartum 2-6. haftada olan annelerden randevu talep edilerek evlerinde yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Elde edilen veriler; tanımlayıcı istatistikler, iki grup ortalamaları karşılaştırması için Student's t Testi, ikiden fazla grup ortalamaları karşılaştırması için One Way ANOVA ve çoklu karşılaştırmalarda Post Hoc test olarak Tukey testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Sürekli iki değişken arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Araştırmada Postpartum Uyku Kalitesi Ölçeği'nin Cronbach alpha iç tutarlılık katsayısı.86, Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği'nin Cronbach alpha iç tutarlılık katsayısı ise .93 olarak hesaplanmıştır. Araştırmada annelerin Postpartum Uyku Kalitesi Ölçeği'nden aldıkları puan ortalamalarının "33,57±11,26", Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği'nden aldıkları puan ortalamalarının "46,82±14,89" olduğu bulunmuştur. Postpartum Uyku Kalitesi Ölçeği ve Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği'nden aldıkları puan ortalamaları arasında güçlü ve negatif yönde bir ilişkinin olduğu saptanmıştır (p<0,01). Bu doğrultuda araştırma sonucunda postpartum dönemde annelerin uyku kaliteleri arttıkça emzirme öz-yeterliliklerinin de arttığı belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda hemşirelerin postpartum dönemde uyku kalitesi ile emzirme öz-yeterliliği arasında güçlü bir ilişki olduğunun farkında olarak bu konularda eğitim ve danışmanlık rolüne daha fazla önem vermeleri önerilmektedir. Ayrıca hemşirelerin ilk kez anne olan bireylerin emzirme öz-yeterliliklerini arttırmak için uyku kalitelerini geliştirmeye yönelik girişimler yapmaları önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Postpartum Dönem, Anne, Uyku Kalitesi, Emzirme, Öz-Yeterlilik, Hemşirelik.

Abstract:
This research was carried out descriptive to determine the relationship between sleep quality and breastfeeding self-efficacy of mothers in postpartum period. The research population consisted of 128 mothers who gave birth in Mersin City Training and Research Hospital, Obstetrics and Pediatrics Hospital between January 2-May 27, 2018, met the inclusion criteria and agreed to participate in thisresearch. Before the data collection tools were applied in the research, necessary ethics committee approval and institutional permission were obtained. The data of the research have been collected by using personal information form containing descriptive information for mothers prepared by the researchers based on the related literature, the Postpartum Sleep Quality Scale to determine sleep qualities and the Breastfeeding Self-efficacy Scale to determine breastfeeding self-efficacy. Data collection tools, postpartum 2-6. weekly mothers were asked to make an appointment and were interviewed face-to-face at mother's home. The data obtained were evaluated descriptive statistics, Student's t test for two-group means of comparison, One Way ANOVA for more than two groups mean comparison, and the Tukey test as a post hoc test in multiple comparisons. The Pearson Correlation Coefficient was used to determine the relationship between two continuous variables. The Cronbach alpha internal consistency coefficient of the Postpartum Sleep Quality Scale was .86, and the Cronbach alpha internal consistency coefficient of the Breastfeeding Self-efficacy Scale was .93. In the study, it was found that the mean scores of the Postpartum Sleep Quality Scale of the mothers were 33,57 ± 11,26 and the mean scores of the Breastfeeding Self-efficacy Scale of the mothers were 46,82 ± 14,89. It was determined that there was a strong negative correlation between the scores of the postpartum Sleep Quality Scale and the Breastfeeding Self-efficacy Scale (p <0,01). As a result of this research, it has been determined that breastfeeding self-efficacy increases as the sleep quality of mothers increases in the postpartum period. It is suggested that, in the light of the results obtained, nurses should be aware that there is a strong relationship between sleep quality and breastfeeding self-efficacy in the postpartum period and give much more importance to the role of education and counseling in these matters. It is also suggested that nurses should first develop their sleep qualities to increase the breastfeeding self-efficacy of the mothers.
Key words: Postpartum Period, Mother, Sleep Quality, Breastfeeding, Self-Efficacy, Nursing.