Evre 3 kronik böbrek hastalığı olanlarda serum apolipoprotein A-1, apoliprotein B-100, apolipoprotein B-100/apolipoprotein A-1 düzeylerinin glomerüler filtrasyon hızına etkisinin gösterilmesi
Effects of serum apolipoprotein A1, apoliprotein b100, apolipoprotein b100/apolipoprotein A1 levels on glomerular filtration rate in patients with stage III chronic kidney disease
Yazar: FURKAN BERTUĞ ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. ABDİ METİN SARIKAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Apolipoprotein A I = Apolipoprotein A I ; Apolipoproteinler B = Apolipoproteins B ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Glomerüler filtrasyon = Glomerular filtration ; Glomerüler filtrasyon hızı = Glomerular filtration rate

Özet:
Amaç: KBH, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de tedavi ve izlemi hem hasta hem de hekimler açısından zor ve yüksek maliyeti olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu nedenle hastalarda yıllık glomerüler filtrasyon hızının(GFR) kaybının azaltılması maliyeti de olumlu yönde etkileyecektir. KBH hastalarında renal arter hastalığı ve renal iskemiye yol açan ATS'un, KBH'daki etkisini görmeyi ve ATS'un yıllık GFR kaybında ne kadar rolü olduğunu göstermeyi düşünerek serum apolipoprotein düzeyleri ile yıllık GFR kaybı arasındaki ilişkiyi göstermeyi amaçladık.
Yöntem: Bu çalışma S.B.Ü. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Polikliniği'ne düzenli olarak 2014-2019 yılları arasında en az 3 yıldır takibe gelen ve her birine ait geçmişe dönük gerek bilgisayar, gerekse dosya kayıtlı verileri toplanan hastalara yapılmıştır. Dosya taramaları neticesinde uygun görülen 25-65 yaş arası 56 hastada çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastalarda Apo B100, Apo A1 ve Apo B100/Apo A1 oranlarına bakılarak, bu değerlerin Evre-3 KBH hastalarında, hastalık progresyonunda etkisinin ne derecede hızlı olduğu görülmeye çalışıldı. Elde edilen veriler uygun istatistik yöntem ile değerlendirildi.
Bulgular: Hastalar NKF/KDOQI ve KDIGO kılavuzlarında belirtilen kriterlere göre, yıllık GFR kaybını hızlı ve yavaş olarak nitelendirdik. Hastalarda yıllık GFR takibine göre ≥4 ml/dk fonksiyon kaybı olanlar hızlı, yıllık GFR <4 ml/dk fonksiyon kaybı olanları ise yavaş GFR kaybı olarak iki gruba ayrıldı. Çalışmaya 28-65 yaş arası hastalar dahil edildi. 56 hastadan 29'u erkek ve 27'si kadındı. Erkeklerin yaş ortalaması 51,07±11,71 ve kadınların yaş ortalaması 53,46±9,80 olarak bulundu. LDL, HDL, Apo A1, Apo B100 ve Apo B100/Apo A1 değişkenleri bakımından GFR kaybının yavaş ve hızlı olan gruplar arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptandı (p<0,05). LDL, Apo B100 ve Apo B100/ApoA1 değerleri yıllık hızlı GFR kaybı olan grupta yıllık yavaş GFR kaybı olan gruba göre daha yüksekti. HDL, Apo A1 değerleri
yıllık yavaş GFR kaybı olan grupta yıllık hızlı GFR kaybı olan gruba göre daha yüksekti.
Sonuç: Çalışmamızın sonuçları kardiyovasküler hastalıklarda olduğu gibi, böbreklerde de aterojenik faktörlerin GFR kaybı ve serum kreatinin artışında önemli bir risk faktörü olduğunu göstermektedir. Bu konuda daha yüksek hastanın daha uzun süre gözlemine dayanan ek çalışmalara ihtiyacımız vardır.

Anahtar kelimeler: Kronik Böbrek Hastalığı, Ateroskleroz, Apolipoprotein
B100, Apolipoprotein A1, Glomerüler Filtrasyon

Abstract:
Aim: Chronic kidney disease (CKD) is a challenging and costly condition for both patients and physicians and an important public health issue in our country as in the world. Due to this, decreasing annual GFR loss in these patients will also affect the costs in a good way. In this study, we aimed to detect the association between serum apolipoprotein levels and annual GFR loss in order to understand how big role atherosclerosis plays in GFR loss and find out effects of renal artery diseases and atherosclerosis causing ischemia in CKD patients.
Method: This study involved both online and written records of the patients reguarly followed up at University Of Health Sciences Antalya Training And Research Hospital for at least 3 years between 2014 and 2019. 56 appropriate patients were recruited between ages 25-65 for the study following scanning collected data. We planned to see how fast Apolipoprotein A-1, Apoliprotein B-100 levels and Apolipoprotein B-100/Apolipoprotein A-1 ratio affects disease progression in patients with Stage III CKD. Data obtained was analyzed with approriate statistical method.
Findings: We defined annual GFR loss as slow or fast according to criteria stated in NKF/KDOQI and KDIGO guidelines. Annual GFR loss ≥4ml/dk during follow ups was described as fast GFR loss, and GFR loss <4ml/dk in a year was described as slow GFR loss. 56 patients between ages 28 and 65 were involved in the study. 29 of the patients were males and 27 of them were females. The mean age was found 51,07±11,71 for the males and 53,46±9,80 for the females. There was a significant difference between slow and fast GFR loss groups in the means of LDL, HDL, Apo A1, Apo B100 and Apo B100/Apo A1 levels (p<0,05). LDL, Apo B100 and Apo B100/Apo A1 levels were higher in the fast GFR loss group according the slow GFR loss group. On the other hand HDL and ApoA1 levels were higher in the slow GFR loss group according the fast GFR los
Results: This study indicates that atherogenic factors are also risk factors for GFR loss and serum creatinine progression as they are for cardiovascular diseases. There are more studies are needed in this with higher number of patients and with longer follow up periods for further understanding.

Key Words: Chronic Kidney Disease, Atherosclerosis, Apolipoprotein B100,
Apolipoprotein A1, Glomerular filtration rate