Ücretlilerin vergi adaleti algısının İstanbul ili kamu çalışanları özelinde incelenmesi
Examination of tax justice perceptions of public employees in Istanbul
Yazar: MELEK SAYDAM
Danışman: DOÇ. DR. ŞABAN ERTEKİN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Vergi adaleti, bireylerin bir ülkedeki mevcut vergi sisteminin ve uygulamalarının
kendileriyle birlikte herkes için adil ve eşit olduğuna ilişkin bir algı olup, kamunun elde ettiği
vergi gelirlerinin miktarı ve sürekliliği bakımından önemli hususlardan biri olarak ele
alınmaktadır. Çünkü vergi mükellefi olan bireylerin vergi adaletine yönelik algıları olumlu
olduğunda vergi uyumunun sağlanması mümkün olabilirken, adaletsizlik yönünde algıların
olumsuz tutum ve davranışlara dönüşerek vergiden kaçınma, vergi kaçırma gibi davranışlar
neticesinde vergi kayıpları ve kayıt dışı ekonomi gibi sonuçlar doğurabildiği bilinmektedir.
Bu bakımdan vergi adaleti algılarının tespiti ve bu algıları etkileyebilecek faktörleri ele alan
çalışmalar önemli katkı sunabilmektedir.
Bu araştırmada bu görüşlerden yola çıkılarak, vergi adaleti konusuna odaklanılarak,
ücret geliri elde eden vergi mükellefi bireylerin vergi adaleti düzeylerinin tespit edilmesi,
vergi adaletine ilişkin görüşlerinin çeşitli boyutlarda ele alınması amaçlanmıştır. Araştırmada
ayrıca demografik özelliklerin vergi adaleti bakımından öneminin test edilmesi
amaçlanmıştır. Bu amaçlara dayalı olarak bir nicel araştırma kapsamında ücret geliri elde
eden kamu çalışanlarından veri toplamak hedeflenmiştir. Kolay örnekleme yöntemi
kapsamında anket formları vasıtasıyla 405 kamu çalışanının yanıtlarına erişilmiştir. Erişilen
yanıtlar SPSS 24 istatistik paket programında analiz edilmiştir. Analizler sonucunda ortaya
çıkan bulgular, araştırma örneklemini oluşturan katılımcıların vergi adaleti ve boyutlarının
tamamında düşük adalet algılarının bulunduğunu göstermiştir. Cinsiyet ve yaş anlamlı fark
göstermezken, medeni durum, eğitim ve gelir istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar
sergilemiştir.

Abstract:
Tax justice is the perception of individuals that the current tax system and practices in
a country are fair and equal for everyone, and it is considered as one of the important issues
in terms of the amount and continuity of tax revenues obtained by the public. Because it is
possible to ensure tax compliance when taxpayer individuals have positive perceptions of tax
justice, it is known that perceptions of injustice can turn into negative attitudes and behaviors,
resulting in tax losses and informal economy as a result of behaviors such as tax avoidance
and tax evasion. In this respect, studies on the determination of tax justice perceptions and the
factors that may affect these perceptions can make a significant contribution.
Based on these views, in this research, it is aimed to determine the tax justice levels of
taxpayers who earn wage income, and to discuss their views on tax justice in various
dimensions. The research also aimed to test the importance of demographic characteristics in
terms of tax justice. Based on these purposes, it was aimed to collect data from public
employees who earn wages within the scope of a quantitative research. Within the scope of
the easy sampling method, the answers of 405 public employees were accessed through
questionnaires. The obtained answers were analyzed in the SPSS 24 statistical package
program. The findings that emerged as a result of the analyzes showed that the participants,
who constituted the research sample, had low perceptions of justice in tax justice and all its
dimensions. While gender and age did not differ significantly, marital status, education and
income showed statistically significant differences.