FF-MAS oksisterolünün folikülogenezdeki rolünün ve hedgehog sinyal yolağıyla ilişkisinin incelenmesi
Investigation of FF-MAS oxysterole's role in follicular development and its relation to hedgehog signal pathway
Yazar: SELİM ZIRH
Danışman: PROF. DR. SEVDA FATMA MÜFTÜOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı / Adli Genetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Hücre içi sinyal peptidleri ve proteinleri = Intercellular signaling peptides and proteins ; Oksisteroller = Oxysterols ; Overyan folikül = Ovarian follicle ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; Siklopamin = Cyclopamine ; Sinyal nakli = Signal transduction

Özet:
Folikül sıvısında bulunan ve oosit maturasyonunda etkili bir steroid türevi olan FF-MAS oksisterolünün etki mekanizmasıyla ilgili bilgiler sınırlıdır. Hedgehog yolağı (Hh); folikülogenezde kritik öneme sahip granüloza hücre proliferasyonunda etkili bir sinyal yolağıdır ve oosit matürasyonuna katkı sağlar. Hh yolağının hücrede etkisi, transkripsiyon faktörü Gli1'in aktifleşmesini ve hedef genlerin aktivasyonuyla gerçekleşir. Granüloza hücre proliferasyonundaki yetersizlik sebebiyle foliküler gelişimin ilerleyemediği, sonuçta kistik foliküllerin gözlendiği polikistik over sendromu (PKOS) en yaygın endokrin hastalıktır. Çalışmamızda folikülogenezde etkili FF-MAS Hedgehog  yolağı aracılığıyla granüloza hücre proliferasyonunu uyarabileceği varsayılmıştır. Bu araştırmanın amacı insan folikülogenezinde, FF-MAS'in granüloza hücre proliferasyonuna etkisini Hedgehog yolağı molekülleri SMO ve Gli1 üzerinden araştırmaktır. Bunun için; sağlıklı ve PKOS hastalarına ait granüloza hücre kültürlerinde, FF-MAS ve yolak inhibitörü siklopaminin SMO ve Gli1 ifadelerine etkisi değerlendirilmiştir. 
SMO ve Gli1 immünohistokimya ifadeleri ve kantitatif sitoELİZA değerlendirmeleri ile FF-MAS'in bu ifadeleri artırdığı, yolak inhibitörü olan siklopamin uygulanan koşullarda da ifadelerin istatistiksel olarak anlamlı azaldığı saptanmıştır. Sağlıklı kadınlara ait granüloza hücrelerinin SMO ifade değişimi, yolağın son ürünü olan Gli1 ekspresyon değişiminden daha düşük oranda bulunmuştur. Bu sonuçlar, FF-MAS oksisterolünün Hedgehog yolağını kontrole oranla daha fazla aktive ettiğini göstermektedir. Ayrıca PKOS hastalarının hücreleri FF-MAS'e daha iyi cevap vererek Gli1 ve SMO ifadelerini artırmıştır. Bu veriler daha sonraki çalışmalarda FF-MAS - Hedgehog ilişkisinin in vivo olarak ele alınıp, diğer hücre yolaklarıyla da ilişkisinin değerlendirilmesi gerekmektedir.

Abstract:
FF-MAS oxysterol is a derivative of steroid, found in follicular fluid and involved in oocyte maturation. Hedgehog pathway is one of the many cell signaling mechanisms effective in cell proliferation and its effect on the maturation of oocytes has been demonstrated. The effect of Hedgehog ligands in the cell, begins with binding and inhibiting the negative regulatory protein Ptch. Ptch inhibition performs the activation of positive regulatory receptor SMO then activation of the transcription factor Gli1, thus it initiate transcription of the target genes. Granulosa cells are critical cells in follicular development. Cumulus-oocyte complex displaced from Graaf follicle in ovulation; it includes oocyte and granulosa cells. Polycystic ovary syndrome (PCOS) is one of the most common endocrine disorders today, in which follicular development cannot progress, and resultant cystic follicles are observed. The aim of this research is to investigate the effect of FF-MAS, which plays a role in folliculogenesis, on granulose cell proliferation through Hedgehog pathway molecules SMO and Gli1. For this purpose; the effect of FF-MAS and pathway inhibitor cyclopamine on SMO and Gli1 expressions was evaluated in cell cultures of granulosa cells from healthy and PCOS patient women. SMO and Gli1 immunohistochemistry expressions and quantitative cytoELISA evaluations showed that FF-MAS increased these expressions, while cyclopamine decreased the expressions statistically. These results show that in the presence of FF-MAS oxysterol the Hedgehog pathway is more activated than the control. In addition, cells of PCOS patients respond at a higher rate to FF-MAS. These data suggest that the FF-MAS - Hedgehog and other cell signaling pathway relationships should be evaluated in vivo in other studies.