Çocuk evleri sitesinde kalan 4-6 yaş çocuklarına verilen duygu düzenleme eğitim programı'nın çocukların duygu düzenleme becerilerine-kaygı düzeylerine ve akran ilişkilerine etkisi
The effect of emotion regulation training program given to 4-6 years old children staying in children's houses site on children's emotion regulation skills-anxiety levels and peer relationships
Yazar: MERVE ŞEPİTCİ SARIBAŞ
Danışman: PROF. DR. FATMA TEZEL ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran ilişkileri = Peer relationships ; Bilişsel duygu düzenleme = Cognitive emotion regulation ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Eğitim programları = Education programs ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Çocuk evleri = Children's homes

Özet:
Araştırmada, Duygu Düzenleme Eğitim Programı'nın çocuk evleri sitesinde kalan 4-6 yaş çocuklarının duygu düzenleme becerileri, kaygı düzeyleri ve akran ilişkileri üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu temel amaç doğrultusunda, kurumun çocuk gelişimi uzmanı ile bakıcı annelerin programa yönelik görüşlerinin belirlenmesi de hedeflenmiştir. Araştırmada, karma desenlerden sıralı açıklayıcı tasarım kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Sivas ili Sevgi Çocuk Evleri Sitesi'nde yaşayan ve 4-6 yaşları arasında olan deney grubu için 13, kontrol grubu için 10 çocuk olmak üzere toplamda 23 çocuk, kurumun çocuk gelişimi uzmanı ve 8 bakıcı anne oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak "Genel Bilgi Formu", "Duygu Düzenleme Ölçeği", "Okul Öncesi Çocuklarda Kaygı Ölçeği (Öğretmen Formu)", "Çocuklar İçin Etkileşim Dereceleme Ölçeği", "Duygu Düzenleme Eğitim Programı'na İlişkin Çocuk Gelişimi Uzmanı Görüşme Formu" ve "Duygu Düzenleme Eğitim Programı'na İlişkin Bakıcı Anne Görüşme Formu" kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde Mann Whitney U Testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Friedman Testi'nden yararlanılmıştır. Nitel verilerin analizinde, betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, Duygu Düzenleme Eğitim Programı'nın deney grubunda yer alan çocukların duygu düzenleme becerilerini ve akran ilişkilerini geliştirdiği saptanmıştır.
vi
Ayrıca programa katılan çocukların kaygı düzeylerinin de azaldığı ortaya çıkmıştır. Uygulamadan dört hafta sonra yapılan kalıcılık testi sonucunda da programın etkisinin devam ettiği görülmüştür. Nitel bulguların sonucunda, programın çocuk gelişimi uzmanı, bakıcı anneler ve çocuklar için faydalı olduğu ortaya çıkmıştır. Çocuk gelişimi uzmanının ve bakıcı annelerin, eğitim programına katılan çocukların duygu düzenleme becerilerinin geliştiğini, kaygı düzeylerinin azaldığını ve akran ilişkilerinin güçlendiğini belirttikleri görülmüştür. Ayrıca çocuk gelişimi uzmanı ve bakıcı anneler, programın süresinin uygun olduğunu ve programın kuruma katkı sağladığını da belirtmişlerdir. Programın, çocuk gelişimi uzmanı, bakıcı anneler ve çocukların birbirleriyle olan ilişkilerini olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Son olarak çocuk gelişimi uzmanının ve bakıcı annelerin, programla ilgili herhangi bir eleştirilerinin olmadığı; bu tip eğitim programlarının belirli aralıklarla tekrarlanmasını, duygu düzenleme becerileri ile ilgili kurum içi eğitimlerin verilmesini ve programda daha fazla bireysel etkinliklere yer verilmesini istedikleri görülmüştür.

Abstract:
In the study, it was aimed to examine the effect of the Emotion Regulation Education Program on the emotion regulation skills, anxiety levels and peer relations of 4-6 year old children staying at the children's home site. In line with this main purpose, it was also aimed to determine the views of the institution's child development specialist and caregiver mothers about the program. In the research, sequential explanatory design from mixed patterns was used. The study group of the research consisted of a total of 23 children, 13 children for the experimental group and 10 children for the control group, aged 4-6 years, living in the Sevgi Children's Houses Complex in Sivas province, the institution's child development specialist and 8 foster mothers. As data collection tools, "General Information Form", "Emotion Regulation Scale", "Anxiety Scale for Preschool Children (Teacher Form)", "Interaction Rating Scale for Children", "Child Development Specialist for Emotion Regulation Education Program Interview Form" and "Care Mother Interview Form for Emotion Regulation Training Program" were used. Mann Whitney U Test, Wilcoxon Signed Rank Test and Friedman Test were used in the analysis of quantitative data. In the analysis of
viii
qualitative data, descriptive analysis technique was used. As a result of the research, it was determined that the children in the experimental group of the Emotion Regulation Education Program improved their emotion regulation skills and peer relations. In addition, it was revealed that the anxiety levels of the children participating in the program decreased. As a result of the permanence test performed four weeks after the application, it was observed that the effect of the program continued. As a result of the qualitative findings, the program turned out to be beneficial for the child development specialist, caregivers and children. It was observed that the child development specialist and caregiver mothers stated that the emotion regulation skills of the children participating in the training program improved, their anxiety levels decreased, and their peer relations were strengthened. In addition, child development specialists and foster mothers stated that the duration of the program was appropriate and that the program contributed to the institution. It has been seen that the program has a positive effect on the relationship between child development specialist, caregiver mothers and children. Finally, the child development specialist and the foster mothers did not have any criticism about the program; It has been observed that they want this type of training program to be repeated at regular intervals, to provide in-house training on emotion regulation skills, and to include more individual activities in the program.