Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi uygulamaları: Tekstil işletmelerinde yeşil seçme ve yerleştirme ile yeşil eğitim ve geliştirme fonksiyonları üzerine bir araştırma
Green Human Resource Management practices: Research on green recruitment and selection and green training and development functions in the textile companies
Yazar: DAMLA KANIK
Danışman: DOÇ. DR. ECE KUZULU
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan Kaynakları Yönetimi Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, sürdürülebilir üretim uygulamalarına sahip tekstil işletmelerinin İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) süreçlerinde yer verdiği yeşil uygulamaları tespit etmek ve ilgili işletmeleri yeşil seçme ve yerleştirme ile yeşil eğitim ve geliştirme fonksiyonları yönünden incelemektir. 

Keşfedici bir çalışma olması nedeniyle, bu araştırmada nitel yöntem kullanılmıştır. Sürdürülebilir üretim uygulamalarına sahip on farklı tekstil işletmesi, bu çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Örneklem içerisinde yer alan tekstil işletmelerinde çalışan insan kaynakları (İK) ya da sürdürülebilirlik profesyonelleri ile yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Ayrıca ilgili işletmelerin web sitelerinden ve kamuya açık yeşil raporlarından da ikincil kaynak olarak yararlanılmıştır. Elde edilen veriler MAXQDA 2020 nitel veri analiz programı aracılığıyla analiz edilmiştir. 

Araştırma sonucunda işletmelerin yeşil İKY uygulamalarının henüz gelişme aşamasında olduğu, tam olarak yapılandırılmadığı ve yeşil uygulamalara yer verilse dahi bunun bütüncüllükten uzak olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla işletmelerin İKY süreçlerinde yer verdiği yeşil uygulamalar mevcuttur, ancak bu uygulamalar yeşil İKY çatısı altında sistematik bir şekilde yürütülmemektedir. İşletmelerin İKY süreçlerinde en fazla yer verdiği yeşil uygulama, kâğıt kullanımının azaltılmasına yönelik dijitalleşme uygulamasıdır. Yine aynı işletmelerin çalışanlardan en çok bekledikleri yeşil davranış ise, enerji tasarrufu davranışı olarak tespit edilmiştir. İşletmeler yeşil adayları işletmeye çekmek için en fazla sosyal medya ve web sitesi paylaşımlarından yararlanmaktadır. İş ilanı yayınlama noktasında ise Kariyer.net ve LinkedIn gibi dijital platformlar ön plana çıkmaktadır. Yeşil farkındalığa dayalı seçim kriterinde ise, role-özgü yeşil farkındalık üzerinde durulmaktadır. İşletmeler tarafından çalışanlara en çok temel çevre eğitimi sunulmaktadır. Eğitim içeriği olarak, atık yönetimi eğitimi en çok sunulan eğitimdir. İşletmeler çalışanlarına çevre eğitimini en çok bilgilendirme ve bilinçlendirme ile farkındalık yaratma amacıyla vermektedir. Eğitim çıktılarına bakıldığında ise, atıkların doğru ayrıştırılması ve farkındalık artışı ön plana çıkmaktadır. 

Bu çalışmanın Türkiye bağlamında ve tekstil sektöründe yürütülmesi araştırmanın kısıtlarından biridir. Ayrıca çalışmanın ana veri kaynağının katılımcı ifadelerine dayanması da bir diğer kısıtlılıktır. Belirtilmesi gereken son kısıt ise, bu çalışmanın yeşil İKY fonksiyonlarından yalnızca yeşil seçme ve yerleştirme ile yeşil eğitim ve geliştirme fonksiyonlarına odaklanmış olmasıdır. 

Anahtar Kelimeler: Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi, Yeşil Seçme ve Yerleştirme, Yeşil Eğitim ve Geliştirme

Abstract:
The primary purpose of this study is to reveal the green practices that take place in the Human Resource Management (HRM) processes of textile companies with sustainable production practices and to examine the relevant companies in terms of green recruitment and selection and green training and development functions.

Due to it is an exploratory research, the qualitative method is choosen for this study. Ten different textile companies with sustainable production practices constitute the sample of this study. Semi-structured interviews with human resources (HR) or sustainability professionals working in textile companies take place in this sample. In addition, the web sites and the public green reports of the relevant companies had also used as a secondary source. The obtained data had analyzed via the MAXQDA 2020 qualitative data analysis program. 

As a result of this research, it was revealed that the green HRM practices of the enterprises are still in the developmental stage, not fully structured, and even if green practices have given place, it is far from a holistic approach. Accordingly, the observed enterprises has green implementations but these practices are not carried out systematically under the roof of green HRM. The green practice that companies use the most in their HRM processes is the digitalization for reducing paper usage. The energy-saving behaviour was determined the most required green behaviour from the employees. Companies prefer the most of social media and website posts to attract green candidates to the company. As posting job adverts on digital platforms such as Kariyer.net and LinkedIn come to the fore. In the selection process, companies urged to use role-specific green awareness as a criterion. Mostly, basic environmental training is offered to employees by companies. In terms of content, waste management training is the most commonly presented training to the employees. Companies give environmental training to their employees mostly to inform them and to raise their awareness. When we look at the training outputs, the correct sorting of wastes and the increase in green awareness come to the fore.

Conducting this study in Turkey and examining only textile sector are limitations of this research. Another limitation of the study is that the primary source of data of the study is based on participant statements. The last constraint that should be indicated is that this study focused only on green recruitment and selection and green training and development functions among the green HRM functions. 

Keywords: Green Human Resource Management, Green Recruitment and Selection, Green Training and Development