STEM tutum ölçeğinin geliştirilmesi ve ilkokul öğrencilerinin STEM'e yönelik tutumlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Developing of STEM attitude scale and investigation ofscale by various variables
Yazar: SEVİLAY YILDIZ KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET ÖZDEMİR
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; STEAM eğitimi = STEAM education ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı ilkokul 3 ve 4. sınıfa devam eden öğrencilerin STEM tutum düzeylerini ortaya koymak ve çeşitli değişkenlere göre incelemektir. Çalışma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama deseni çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini İstanbul-Kartal' da 344 ilkokul 3 ve 4. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama araçları; STEM Tutum Ölçeği , Çocuklar İçin Problem Çözme Envanteri, Temel Bilimsel Beceri Ölçeği ve Demografik Değişkenler Anketi'dir. Araştırmada kullanılan STEM ölçeği araştırmacı tarafından geliştirilmiş olup 4 alt boyuttan meydana gelmektedir. Bunlar sırasıyla Fen Alt Boyutu, Teknoloji Alt Boyutu, Matematik Alt Boyutu ve Mühendislik Alt Boyutu Şeklindedir. Ölçeğin genel güvenirlik katsayısı olan Cronbach's alpha değeri 0,797 olarak hesaplanmıştır Katsayılara bakıldığı zaman ölçme aracının genel güvenirlik katsayısının kabul edilebilir aralıkta yer aldığı ve ölçme işlemi için güvenilir olduğu söylenebilir. Araştırma bulguları ilkokul 3 ve 4. Sınıf öğrencilerinin STEM tutumlarının en yüksek fen ve matematik branşlarında, en düşük ise mühendislik alanında olduğunu göstermektedir. STEM tutumu öğrencilerin cinsiyetine göre farklılık göstermemektedir ancak erkek öğrencilerin ortalama puanı daha yüksektir. STEM tutumu öğrencilerin sınıf düzeyine göre farklılık göstermekte ve 4. sınıf öğrencilerinin STEM tutum puanları daha yüksektir. Öğrencilerin evlerinde ayrı bir çalışma odası olma durumuna göre de STEM puanı farklılık göstermektedir ve ayrı çalışma odası olanların ortalaması daha yüksektir. Öğrencilerin bilgisayar, tablet vb. türü cihazlara sahip olması ile STEM tutum puanları arasında anlamlı farklılık bulunmamaktadır. STEM tutum puanları öğrencilerin annelerinin ve babalarının
v
eğitim düzeylerine göre farklılık göstermemektedir. Ancak anne-babası daha eğitimli olan öğrencilerin ortalama puanları daha yüksek bulunmuştur. Problem çözme becerisi öğrencilerin cinsiyetleri yönünden farklılık göstermemektedir. Ancak erkek öğrencilerin ortalama puanı daha yüksektir. Problem çözme becerisi öğrencilerin sınıf düzeyin göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Ancak 3. Sınıf öğrencilerinin ortalaması daha yüksek bulunmuştur. Öğrencilerin ayrı çalışma odasının olması ile problem çözme becerileri arasında da anlamlı farklılık yoktur. Ortalama puan çalışma odası olanlarda daha yüksektir. Teknolojik cihaza sahip olmakla problem çözme becerisi arasında anlamlı fark yoktur. Problem çözme becerisi annelerin eğitim düzeyine göre anlamlı farklılık göstermekte ancak baba eğitim duruma göre göstermemektedir. Bilimsel Süreç Becerileri ile cinsiyetleri arasında anlamlı bir farklılık olmamasına rağmen kız öğrencilerin aritmetik ortalaması erkek öğrencilerden daha yüksektir. Öğrencilerin sınıf düzeyleri ile bilimsel süreç becerileri arasında anlamlı fark bulunmakla beraber dördüncü sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç beceri düzeyleri daha yüksektir. Araştırmanın sonucunda öğrencilerin STEM düzeyleri, problem çözme becerileri ve bilimsel süreç becerileri arasında düşük düzeyde, anlamlı ve pozitif ilişki bulunmuştur. Öğrencilerin STEM düzeyleri arttıkça problem çözme becerileri ve bilimsel süreç becerileri de artmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the STEM attitude levels of the students attending the 3rd and 4th year of primary school and to examine them according to various variables. The study was conducted within the framework of quantitative research methods. The sample of the study is composed of 344 primary school 3rd and 4th grade students in Kartal, Istanbul. The researcher developed the data collection tool. Data collection tools; STEM Attitude Scale, Problem Solving Inventory for Children, Basic Scientific Skill Scale and Soyoeconomic Demographic Variables Questionnaire. STEM scale used in the study was developed by the researcher and consists of 4 sub-dimensions. These are Science Sub Dimension, Technology Sub Dimension, Math Sub Dimension and Engineering Sub Dimension respectively. The Cronbach's alpha value, which is the general reliability coefficient of the scale, was calculated as 0.797. When the coefficients are considered, it can be said that the general reliability coefficient of the measuring instrument is within the acceptable range and is reliable for the measurement process The research findings show that STEM attitudes of the 3rd and 4th grade students in the elementary school are in the highest science and mathematics branches and the lowest in the engineering field. STEM attitudes do not differ according to the gender of the students, but the average score of the students is higher. STEM attitude differs according to the grade level of the students and STEM attitude scores of 4th grade students are higher. The STEM score varies according to the status of students being a separate study room in their home and the average of those with separate study rooms is higher. There is no significant difference between STEM attitude scores and having computer and tablet devices. STEM attitude scores do not differ according to the level of education of their mothers and fathers. However, the mean scores of the students whose parents were more educated were higher. Problem solving skills do not differ in terms of gender of students. However, the average score of male students is higher. The problem solving skills do not differ significantly according to the students' level. However,
vii
the average of 3rd grade students was higher. There is no significant difference between the students' having separate study rooms and problem solving skills. The average score is higher in the study room. There is no significant difference between having technological device and problem solving skill. Problem solving skills differ significantly according to the level of education of mothers, but the father does not show education according to the situation. Although there is no significant difference between Scientific Process Skills and gender, the arithmetic mean of female students is higher than male students. Although there is a significant difference between students 'grade levels and scientific process skills, fourth grade students' scientific process skills levels are higher. As a result of the study, a low, significant and positive relationship was found between STEM levels, problem solving skills and scientific process skills of the students. As students' STEM levels increase, problem solving skills and scientific process skills increase.