Suriyeli çocukların eğitim ekosistemi içindeki dayanıklılık imkânları: Darıca örneği
Resilience opportunities of syrian children in education ecosystem: Darıca
Yazar: MERVE ÇALHAN
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL URHAN ÇELİK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Sosyal Politika Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dayanıklılık = Endurance ; Eğitim = Education ; Göçmenler = Emigrants ; Mülteciler = Refugees ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Suriyeliler = Syrians ; Uluslararası göç = International migration ; Yılmazlık = Resiliency ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu tez yaşanan travmalar, güçlükler, zorluklar ve trajedilerin ardından başarılı bir şekilde adapte olabilme süreci olarak tanımlanan dayanıklılık kavramını analiz etmektedir. Dayanıklılık, aynı zamanda bireylerin tecrübe ettikleri güçlüklerden sonra hızlı bir şekilde toparlanabilmelerini sağlayan kaynakları araştırma ve bu kaynaklardan istifade edebilme kapasiteleri olarak da tanımlanmaktadır. Bu tez çalışmasının hedef kitlesini yaşları 13-18 arasında değişen ve Türkiye'nin Doğu Marmara Bölgesi'de yer alan bir ilçe olan Darıca'da ikamet eden Suriyeli çocuklar oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı Türk eğitim sisteminin Suriyeli çocukların pozitif genç gelişimine yardımcı olacak şekilde dayanıklılık geliştirip geliştirmediklerine herhangi bir katkı sağlayıp sağlayamadığının tespit edilmesidir. Saha araştırmasının gerçekleştirilebilmesi için karma bir metodolojiye başvurulmuştur. Araştırma, belirlenen sahada ortaöğretim kurumlarında eğitim gören Suriyeli çocuklara uygulanan Çocuk Dayanıklılık Ölçeği, derinlemesine görüşmeler ve eğitimcilerle gerçekleştirilen odak grup görüşmelerine dayanmaktadır. Araştırma sorusu kapsamında çocukların eğitim sistemi içinde gelişen dayanıklılık örüntüleri mercek altına alınmıştır. Ayrıca, araştırma çocukların gözünden dayanıklılığın ve dayanıklı olma halinin değişen içsel dinamikleri ve anlamını keşfetmeyi hedeflemektedir. Bu çalışma, Türkiye'de sığınmacı çocukların göç sonrası dönemde yaşadıkları tecrübelerin göz önünde bulundurularak dayanıklılık kavramının dinamik ve devingen yapısını analiz eden ilk tez çalışması olma özelliğini taşımaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, görüşme sağlanan tüm Suriyeli çocuklar; toplam dayanıklılık skorları cinsiyet, eğitimde geçirilen süre, ebeveynlerin eğitim durumu vb. demografik trendlere bağlı olarak değişse de; dayanıklı bireyler olarak tespit edilmiştir. Bunun da ötesinde, dayanıklılığın göstergeleri ve kökenleri ile ilgili toplumsal cinsiyet rolleri ve stereotiplerine göre kayda değer varyasyonlar tespit edilmiştir. Sonuncu olarak, bu çalışma gömülü teori analizi uygulanarak sığınmacı çocukların gözünden dayanıklılık göstergelerinin tespit edildiği ilk çalışma olma özelliğini de taşımaktadır. Bu tez, dayanıklılık çalışmayı planlayan akademisyenler, sosyologlar, psikologlar, sosyal çalışmacılar, politika yapıcılar ve uzmanlar açısından kavramla ilgili detaylı bilgi sahibi olabilecekleri bir kaynak niteliği taşımaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Dayanıklılık, sığınmacı çocuklar, eğitim dayanıklılığı, pozitif genç adaptasyonu (gelişimi), dayanıklılık ölçeği, eğitim ekosistemi

Abstract:
This thesis analyzes the notion of resilience as a process of being able to adapt successfully in the face of traumas, challenges, hurdles and tragedies.  Resilience also is the capacity of individuals to search and make use of sources which help them to bounce back rapidly after challenging experiences. The target group of this thesis is Syrian asylum-seeker children between the ages of 13-18 in education; dwelling on Darıca province located in East Marmara region of Turkey. The aim of the research is to detect whether Syrian children are able to develop resilience in the context of Turkish educational system to ensure positive youth development. A mixed research methodology was adopted to conduct the field work. The research was conducted through Child and Youth Resilience Measure (CYRM) and focus group discussions with selected number of children and focus group discussions with selected number of teachers. Within the scope of the research question, children's resiliency patterns developed in education system were investigated profoundly. In addition, this research also aims at to find out inner meanings and evolving dynamics of resilience from the children's point of view. It is the first research conducted in Turkey which analyzes the notion of resiliency as a dynamic and evolving process by taking into consideration of asylum-seeker children's experiences in post-migration context. The research is proved that all the Syrian children are resilient even though there are certain kind of differences based on demographic determinants such as gender, years in education system, educational level of parents and so forth. Moreover, a prominent variation was detected regarding indicators and roots of resiliency based on assumed gender roles and stereotypies. The last but not the least, the research is the first one which was able to identify the potential indictors of resilience from the asylum-seeker children's perspective based on grounded theory approach. Hopefully, while this thesis will be able to pave the way for new methods, for academics, policy makers and experts who need to embrace new ways of dealing with the notion of resilience; it will be a reference source analyzing significant notions and remarks in the field exhaustively.
Key Words: Resilience, asylum-seeker children, education resiliency, positive youth adaptation (development), resilience measure, education ecosystem