Bağlanma ile kişilik inançları arasındaki ilişkide farkındalık ve duygu düzenleme güçlüğünün rolü
The role of mindfullness and emotion regulation difficulties in the relationship between personality beliefs and attachment
Yazar: NİHAL KANLISU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YILDIZ BİLGE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Farkındalık = Awareness ; Kişilik = Personality ; Kişilik bozuklukları = Personality disorders ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, farkındalık, duygu düzenleme güçlüğü, bağlanma ile kişilik inançları arasındaki ilişkilerin tespit edilmesi ve farkındalık ile duygu düzenleme güçlüğünün, bağlanma ve kişilik inançları arasındaki ilişki üzerinde olan yordayıcı etkisinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma verileri, Kişilik İnanç Ölçeği Kısa Formu (KİÖ-KF), İlişki Ölçekleri Anketi (İÖA), Beş Faktörlü Bilgece Farkındalık Ölçeği-Kısa Formu (BFBFÖ-K) ve Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği (DDGÖ) kullanılarak toplanılmıştır. Araştımanın değişkenlerinin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığının değerlendirilmesi amacıyla t-Testi ve Tek Yönlü Çok Değişkenli Varyans Analizleri (One-Way ANOVA) yapılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri araştırmak için Pearson Product Momentler Çarpımı Korelasyon analizi yapılmıştır. Bağlanma stilleri, duygu düzenleme güçlüğü ve bilinçli farkındalığın kişilik inançlarını yordayıcılık düzeyi (stepwise) Hiyerarşik Regresyon Analizi ile yapılmıştır.
Bulgular: Analizler sonucunda, araştırmanın değişkenleri cinsiyet, eğitim, psikolojik veya psikiyatrik yardıma ihtiyaç duyup duymama ve daha önce psikiyatrik tanı almaya göre farklılaşmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre, kayıtsız, saplantılı ve korkulu bağlanma duygu düzenlemede güçlükler ve kişilik bozuklukları ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Bilinçli farkındalık ise sadece saplantılı bağlanma stili ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Bağlanma stillerinden en çok korkulu bağlanma, kişilik bozukluklarını yordamıştır. Duygu düzenleme güçlüğünden dürtü alt boyutu histriyonik ve bağımlı kişilik bozukluğu puanları hariç diğer tüm kişilik bozukluğu puanlarını yordamıştır. Diğer taraftan bilinçli farkındalık alt boyutlarından en çok yargılamadan gözleme ve izleme kişilik bozuklukluğu puanlarını yordamıştır.
Sonuç: Çekingen, antisosyal, narsisistik, şizoid, borderline ve paranoid kişilik bozukluğu puanları erkeklerde daha yüksek bulunmuştur. Tüm kişilik bozukluğu puanları eğitim düzeyi düştükçe daha yüksek bulunmuştur. Psikolojik veya psikiyatrik yardıma ihtiyaç duyduğunu belirten grupta kişilik bozukluğu puanları yüksek bulunmuştur. Psikiyatrik tanı alan grupta sadece histriyonik kişilik bozukluğu anlamlı olarak daha fazla bulunmuştur.  Obsesif-kompulsif, antisosyal, histriyonik ve şizoid kişilik bozukluğu düşük gelirli olarak kendini tanımlayanlarda daha fazla belirlenmiştir. Bağlanma stilleri, duygu düzenleme güçlüğü ve farkındalık puanları genel olarak kişilik bozuklukları ile ilişkili çıkmış ve kişilik bozukluğu puanlarını yordamıştır.

Anahtar Kelimeler: Bağlanma, bilinçli farkındalık, duygu düzenleme güçlüğü, kişilik inançları

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the relationship between attachmetn styles, emotion disregulation, mindefullness and personality disorders and predictive effect of mindfullness and emotion regulation difficulties on the relationship between attachment and personality beliefs. 
Materials and Methods: Research data will be collected using the Personality Belief Scale Short Form, Relationship Scales Questionnaire, Five Facet Mindfulness Questionnaire-Short Form (FFMQ-S)) and Emotional Difficulty Scale. T-Test and One-Way Multivariate Analysis of Variance (One-Way ANOVA) were performed to evaluate whether the variables differ according to demographic variables. Correlation analysis was performed to investigate the relationships between the variables. The predictive level of attachment styles, difficulty in emotion regulation and mindfulness on personality beliefs were performed by (stepwise)  Hierarchical Regression analysis.
Results: The results showed that all of variables differed according to gender, education, whether psychological or psychiatric help was needed or not and previous psychiatric diagnosis. According to the results of correlation analysis, dismissing, preoccupied and fearful attachment, was positively associated with difficulties in emotion regulation and personality disorders. Mindfullness was only negatively related to the preoccupied attachment style. According to regression analysis results, fearlful attachment most predicted personality disorders. Except for histrionic and dependent personality disorders, the impulse subdimension of emotional dysregulation predicted all personality disorder scores. On the other hand, conscious awareness subdimension of mindfullness, most predikted personality disorders scores.
Conclusion: Avoidant, antisocial, narcissistic, schizoid, borderline, and paranoid personality disorder scores were found higher in men. All personality disorder scores were increased as the education level decreased. Only histrionic personality disorder was significantly higher in the group with psychiatric diagnosis. Obsessive-compulsive, antisocial, histrionic, and schizoid personality disorder were found to be more common in low-income individuals. Attachment styles, difficulty in emotion regulation and mindfulness were generally associated with personality disorders and predicted personality disorders scores. 

Keywords: Attachment, emotion regulation difficult, mindfullness, personality beliefs