Bilateral ve unilateral pliometrik squat egzersizleriyle oluşturulan postaktivasyon potansiyasyonunun yön değiştirme performansına etkileri
Effects of postactivation potentiation after an bilateral and unilateral plyometric squat exercises on change of direction performance
Yazar: AHMET KÜRŞAT GÖKBULUT
Danışman: DOÇ. DR. FAİK VURAL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Havacılık Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Spor = Sports

Özet:
Bilateral ve Unilateral Pliometrik Squat Egzersizleriyle Oluşturulan Postaktivasyon Potansiyasyonunun Yön Değiştirme Performansına Etkileri
Bu çalışmanın amacı unilateral ve bilateral olarak gerçekleştirilecek pliometrik temelli squat egzersizleriyle oluşturulacak post aktivasyon potansiyasyon (PAP) protokollerinin yön değiştirme performansına olan etkilerini inceleyip karşılaştırmaktır. Çalışmaya; 2023-2024 sezonunda 1.Amatör Ligde mücadele eden 21 erkek futbolcu katıldı (Yaş: 19.33±1.89 Boy: 178.28±6.22, Vücut Kütlesi: 69.95±5.32). Araştırma kapsamında kullanılan T ve 505 (505sağ ve 505sol) çeviklik testleri; hem  Unilateral Jump Squat (UJS) ve Bilateral Jump Squat (BJS) egzersizleriyle oluşturulan ön yükler uygulanarak hem de ön yük uygulanmadan alındı. UJS egzersizi 3 set x 5 tekrar ve setler arasında 30 saniye dinlenme verilerek; BJS egzersizi ise 3 set x 10 tekrar ve setler arasında 30 saniye dinlenme verilerek uygulandı. Ayrıca katılımcıların Reaktif Kuvvet İndeksi (RKİ) ve Bacak Sertliği (BS) ölçümleri için 5 sıçramadan oluşan myotest plyojump protokolü uygulandı. Çalışmadan elde edilen temel bulgular; i) UJS ve BJS egzersizleri ile gerçekleştirilen postaktivasyon potansiasyon etkisi, farklı koşu yönelimlerine ve daha uzun koşu mesafesine sahip T -testinde sırasıyla %2,1 ve %2,2 düzeyinde anlamlı bir artış sağlamakta (p<0.05), ii) UJS ve BJS egzersizleri ile gerçekleştirilen postaktivasyon potansiasyon etkisi çok kısa mesafeli ve ani dönüş hareketine sahip 505 çeviklik testinde istatistiki yönden anlamlı bir artış sağlamamaktadır (p>0,05). Ayrıca RKİ ve BS ile çeviklik testleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken (p>0.05); RKİ ve BS ile katılımcıların myotest plyojump protokolündeki ortalama dikey sıçrama yüksekliğinde anlamlı bir ilişki bulundu ( RKİ için p<0.001; BS için p<0.01). Sonuç olarak elde edilen bulgular doğrultusunda; oluşturulan ön yük protokolleri sadece T testi için anlamlı bir gelişme sağlarken, 505 testleri için anlamlı bir gelişme sağlamadı. Bu veriler ışığında antrenörlerin lateral yön değiştirme içeren çeviklik antrenmanlarından önce pliometrik temelli egzersizlerle oluşturacakları PAP protokollerini uygulaması sporcuların performans çıktılarında olumlu artışlar sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler; tek bacak egzersiz, çift bacak egzersiz, patlayıcı kuvvet, yön değiştirme

Abstract:
Effects of Postactivation Potentiation After an Bilateral and Unilateral Plyometric Squat Exercises on Change of direction Performance
The aim of this study is to examine and compare the effects of post-activation potentiation (PAP) protocols created with plyometric-based squat exercises performed unilaterally and bilaterally on change of direction performance. The study included 21 male football players (Age: 19.33±1.89, Height: 178.28±6.22 cm, Body Mass: 69.95±5.32 kg) competing in the 1st Amateur League during the 2023-2024 season. The agility tests used in the research, T and 505 (505-right and 505-left), were conducted both with pre-loading created by Unilateral Jump Squat (UJS) and Bilateral Jump Squat (BJS) exercises and without pre-loading. The UJS exercise was performed in 3 sets of 5 repetitions with 30 seconds of rest between sets, while the BJS exercise was performed in 3 sets of 10 repetitions with 30 seconds of rest between sets. Additionally, a myotest plyojump protocol consisting of 5 jumps was applied to measure the Reactive Strength Index (RSI) and Leg Stiffness (LS) of the participants. The main findings obtained from the study were: i) The post-activation potentiation effect created with UJS and BJS exercises resulted in a significant increase of 2.1% and 2.2%, respectively, in the T-test, which involves different running orientations and longer running distances (p<0.05). ii) The post-activation potentiation effect created with UJS and BJS exercises did not result in a statistically significant increase in the 505 agility test, which involves very short distances and sudden change of direction movements (p>0.05). Additionally, while no significant relationship was found between RSI and LS with agility tests (p>0.05), a significant relationship was found between RSI and LS with the average vertical jump height in the myotest plyojump protocol (p<0.001 for RSI; p<0.01 for LS). In conclusion, based on the findings obtained, the pre-loading protocols created resulted in significant improvement only for the T-test, but not for the 505 tests. In light of these data, it is suggested that coaches apply PAP protocols created with plyometric-based exercises before agility training that includes lateral change of direction, as this can lead to positive increases in athletes' performance outputs.
Keywords; unilateral exercise, bilateral exercise, explosive power, change of direction