3b yazıcılarda üretilen dental daimi restoratif materyallere farklı aşamalarda uygulanan glazür işleminin renk stabilitesine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluati̇on of the effect of glaze application at di̇fferent stages on the color stabi̇li̇ty of dental permanent restorative materi̇als produced by 3D pri̇nters
Yazar: AHMET NARİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHADIR EZMEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Diş Hekimliği Fakültesi / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental restorasyon = Dental restoration ; Diş renk değişikliği = Tooth discoloration ; Üç boyutlu baskı = 3D printing

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile optik glazürün 3B daimi restoratif materyale son 
kürleme öncesi uygulayarak optik glazür ile restoratif materyal arasındaki bağlantının 
artırılması ile materyalin renk stabilitesinin arttırılması amaçlandı. Aynı zamanda 
klinikte freze edilerek sonradan yapılan ikinci optik glazür uygulamasının materyal 
üzerinde etkisi de araştırıldı. 
Gereç ve Yöntem: 124 adet CR (Crowntec; Saremco Dental AG, İsviçre) ve 
124 adet VS (VarseoSmile Crown plus; BEGO Bremen, Almanya) olmak üzere iki 
farklı 3B daimi restoratif reçine kullanılarak toplamda 248 adet disk şeklinde (10x15 
mm) örnek hazırlandı. Bu örnekler son kürleme yapılan ve yapılmayan olarak iki alt 
gruba ayrıldı. Son kürleme işlemi sonrası örneklere; mekanik polisaj (MP) veya optik 
glazür (SO) (Optiglaze Color, Clear HV, GC Corporation, Japonya) uygulandı. Son 
kürleme işlemi yapılmayan örnekler ise optik glazür uygulaması sonrası son kürleme 
işlemine tabi tutuldu (ÖO). ÖO grubuna dahil olan disklerin yarısı frezelendi ve tekrar 
optik glazür işlemi uygulandı (ÖOF). Toplamda 8 alt grup oluşturuldu (n=31).   
Bu çalışmada tüm renk ölçümleri 65D aydınlatma koşulunda 5500 K'lı ışık 
kaynağı altında spektrofotometre (Vita Easyshade) kullanılarak yapıldı. Her bir örnek 
öncesi spektrofotometre kalibre edildi ve her bir örneğin merkezinden 3 ölçüm yapıldı. 
Yapılan 3 ölçümün L, a ve b değerleri kaydedildi ve 3 ölçümün ortalama L, a ve b 
değerleri hesaplandı. Başlangıç renk ölçümleri yapılan örnekler termal yaşlandırma 
cihazında 10000 yaşlandırma döngüsüne tabi tutuldu (+5- +550C). Termal yaşlandırma 
sonrası her 3B daimi restoratif reçine grubunda MP, SO, ÖO ve ÖOF yüzey işlemleri 
uygulanmış örneklerden 1'er adet örnek Fe-SEM görüntülemesi için rastgele seçildi. 
Termal yaşlandırma sonrasında ikinci renk ölçümleri yapıldı. Örnekler, 3 farklı 
renklendirici sıvı (Yapay tükürük, Kırmızı şarap, Kahve) içerisine konularak 30 gün 
bekletildi. 30 günün sonunda üçüncü renk ölçümleri yapıldı. Kaydedilen değerler 
vi 
kullanılarak CIEDE2000 (∆E00) formülü ile hesaplandı. Daha sonra belirlenen L, a, b 
ve ∆E00 istatistiksel analizi yapıldı. 
Bulgular: Çalışmada, yaşlandırma sonrası ve 30. gün ∆E00 değerleri 
değerlendirildi. Ölçüm zamanı, 3B daimi restoratif materyal, yüzey işlemi ve 
renklendirici sıvıların renk değişimi üzerinde anlamlı etkileri olduğu bulundu 
(p<0.001). 30. günde, yaşlandırma sonrasına kıyasla daha yüksek ∆E00 değerleri tespit 
edildi. CR materyalleri VS'ye göre daha az renklenme gösterdi (p<0.001). MP 
uygulanan örneklerde, diğer yüzey işlemlerine (ÖO, SO, ÖOF) kıyasla daha fazla renk 
değişimi gözlemlendi (p<0.001). Optik glazür uygulanan örnekler arasında renk 
değişikliği açısından anlamlı bir fark bulunmadı (p=1).  Renklendirici sıvılar arasında 
şarap, en fazla renk değişikliğine neden oldu (p<0.001).  
Sonuç: Bu çalışma sonuçlarına göre renk değişikliğine karşı CR örnekler VS 
örneklerden daha dirençlidir. Hangi materyal kullanılırsa kullanılsın en fazla renk 
değişikliği MP yüzey işlemi uygulamış örneklerde gözlemlendi. Bu materyallerde en 
fazla renk değişikliğine kırmızı şarap neden oldu. Optik glazür uygulanan materyaller 
arasında renk değişikliği açısından anlamlı bir fark bulunmadı.

Abstract:
Aim: This study aimed to enhance the bond between the optical glaze and the 
3D permanent restorative material by applying the optical glaze before the final curing, 
thereby improving the color stability of the material. Additionally, the effect of a 
secondary optical glaze application, performed after milling in the clinic, on the 
material was also investigated. 
Materials and Methods: A total of 248 disk-shaped samples (10x15 mm) were 
prepared using two different 3D permanent restorative resins: 124 CR (Crowntec; 
Saremco Dental AG, Switzerland) and 124 VS (VarseoSmile Crown Plus; BEGO 
Bremen, Germany). Samples were divided into two subgroups: those with final curing 
and those without. After the post-cure process, mechanical polishing (MP) or optical 
glaze (LO) (Optiglaze Color, Clear HV, GC Corporation, Japan) was applied to the 
samples. Samples without post-cure were underwent the post-cure process after the 
application of optical glaze (BO). Half of the disks in the BO group were milled and 
then subjected to a secondary optical glaze application (BOF). A total of 8 subgroups 
were formed (n=31).  
All color measurements in this study were performed under 65D illumination 
conditions with a 5500 K light source using a spectrophotometer (Vita Easyshade). 
The spectrophotometer was calibrated before measurement and three measurements 
were performed. The L, a, and b values were recorded, and the mean L, a, and b values 
were calculated. After the initial color measurements, the samples were subjected to 
10,000 thermal aging cycles (+5°C to +55°C). After thermal aging, one sample of MP, 
LO, BO, and BOF surface treatment groups for each 3D permanent restorative resin 
was randomly selected for Fe-SEM imaging. After thermal aging, secondary color 
measurements were performed. The samples were then immersed in three different 
staining solutions (artificial saliva, red wine, and coffee) for 30 days. At the end of the 
viii 
30 days, the third color measurements were performed. The recorded values were used 
to calculate color differences using the CIEDE2000 (∆E00) formula. Subsequently, 
statistical analysis was conducted on the L, a, b, and ∆E00 values. 
Results: Measurement time, 3D permanent restorative material, surface 
treatment, and staining solutions had significant effects on color change (p<0.001). On 
the 30th day, higher ∆E00 values were observed compared to those of after thermal 
aging. CR materials showed less discoloration than VS materials (p<0.001). Samples 
treated with MP exhibited greater color change compared to other surface treatments 
(BO, LO, BOF) (p<0.001). No significant difference in color change was observed 
among the samples treated with optical glaze (p=1). Among the staining solutions, 
wine caused the most discoloration (p<0.001). 
Conclusion: According to the results of this study, CR samples demonstrated 
greater resistance to color changes compared to VS samples. Regardless of the material 
used, the most significant color changes were observed in samples treated with the MP 
surface process. Among the materials, red wine caused the highest level of color 
change. No significant differences in color changes were found among materials with 
applied optical glaze.