Türk hukukunda vesayeti gerektiren haller, vasi tayini ve vesayetin sona ermesi
Circumstances necessitating guardianship in Turkish legal system, appointment of a guardian and termination of guardianship
Yazar: FATİH ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. İHSAN ERDOĞAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Medeni Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Türk Hukuku = Turkish Law ; Vasi = Guardian ; Vasi tayini = Appointment of guardian ; Vesayet = Guardianship

Özet:
1982 Anayasasının ikinci maddesinde Türkiye Cumhuriyeti devletinin nitelikleri arasında sosyal devlet olmak da sayılmıştır. Sosyal devlet ilkesinin bir gereği de devletin zayıf ve korunmaya muhtaç vatandaşlarının gerek kişisel gerekse ekonomik menfaatlerini gözetmesidir. Korunmaya muhtaç kişilerin başında doğaldır ki çocuklar gelir. Kural olarak çocuklar ana babalarının velayeti altındadırlar. Kanun, çocuğun çıkarlarını en iyi koruyacak kişilerin ana babası olduğu varsayımından hareket etmiştir. Ancak bazı hallerde çocuk, ana babasının velayeti altından çıkmış olabilir. Bu durumda da çocuğun menfaatlerini korumak isteyen hukukumuz vesayet kurumunu düzenlemiştir. Vesayet ve velayet birbirini ikame eden kurumlardır.Vesayet, yalnızca çocukları değil, ergin olmakla birlikte kendi kişisel ve ekonomik hak ve menfaatlerini koruyamayacak durumdaki vatandaşlar için de bir güvencedir. Kanunda sınırlı olarak sayılan hallerden bir ya da bir kaçının bulunmasıyla zorunlu olarak kamu eliyle korunma söz konusu olabileceği gibi, ergin kişinin yine kanunda sayılan belirli koşulların bulunması durumunda tamamen kendi istek ve arzusuyla, kişisel ve ekonomik çıkarlarının kamu eliyle korunmasını istemesi de mümkündür. Bu gibi hallerde de vesayet kurumu devreye girer. Bu kişilerin hukuki işlem ehliyetleri sınırlanır ki bu sınırlamaya da kısıtlama denmektedir.Gerek küçük olması, gerekse kısıtlanması nedeniyle korunma ihtiyacı duyan kişi adına her türlü işlemi yapmak ve onun kişiliğine ve mallarına özen gösterip korumakla yükümlü bulunan kişi ise vasidir. Vasi, kanunda belirtilen niteliklere sahip, vasiliğin olumlu ve olumsuz koşullarını taşıyan kişiler arasından vesayet makamı tarafından belirli bir süre için atanır.Vasi, görev yaptığı süre içerisinde kanunda ifade edilen hak ve yükümlülüklere sahip olarak, küçüğün ve kısıtlının her türlü kişisel ve ekonomik çıkarlarını korumak ve kendisini atayan vesayet makamına belirli periyotlarla hesap vermek zorunda olduğu gibi, herhangi bir nedenle vesayetin sona ermesi halinde de rapor ve kesin hesap vermekle ve vesayet altındaki kişinin malvarlığını eksiksiz olarak teslim etmekle yükümlüdür. Aksi halde vasinin tazminat sorumluluğu söz konusu olabilecektir.Anahtar Sözcükler:1. Vesayet2. Vasi3. Kısıtlama4. Küçük - Çocuk5. Vesayet Makamı

Abstract:
Under the second Article of the 1982 Constitution, ?Social State? has also been stated among the characteristics of the Republic of Turkey. As required by the Social State Principle, the State should pay regard to both personal and economic benefits of its poor citizens as well as its citizens in need of protection. It is obvious that children are the most significant group among the persons in need of protection. In principle, children are under the curatorship of their mothers and fathers. The legislator has made this legal arrangement under the assumption that the persons, who shall protect the child?s interests the best, are his/her mother and father. However, in several cases, the child may not be under the curatorship of his/her mother and father. Consequently, in this case; our legal system, which desires to protect the child?s interests, has arranged guardianship.Guardianship is a guarantee not only for children but also for the persons who are legally of age but unable to protect their own personal and economic rights and interests. When one or more of the numerus clausus circumstances, which have been stated in the Law, occur; the mandatory protection by the State may be in question and; it is also possible for the person, who is legally of age, to request, on his/her own accord, protection of his/her personal and economic interests provided that certain conditions, which have been stipulated in the Law, occur. In such cases, guardianship becomes a part of the progress. The capacity to act is restricted and this restriction is called as legal incapacity.The person, who is obliged to perform every sort of transactions on behalf of the person with limited capacity and in need of protection as he/she is infant and incapacitated and who is obliged to take care and protect his/her personality and proprietary rights, is guardian. Guardian is appointed by the Guardianship Authority for a certain period amongst the persons possessing the qualifications stated in the Law and possessing the positive and negative conditions of guardianship.The custodian, within the period that he/she is in charge, possesses the rights and obligations expressed in the Law and thus, he/she is obliged to protect every sort personal and economic rights and interests of the person who is infant and who is in legal incapacity and he/she is obliged to account in certain time intervals before the Guardianship Authority which has appointed him/her and; in case guardianship is terminated for any reason, he/she is obliged to submit a report, prepare the final inventory and deliver entirely and completely the property and assets of the person who is under guardianship. Otherwise, indemnity liability of the guardian may be in question.Keywords:1. Guardianship2. Guardian3. Legal incapacity4. Infant - Child5. Guardianship Authority