Vatandaşlık ve insan hakları eğitimi dersinin öğretiminde yaratıcı dramanın erişiye ve derse yönelik öğrenci tutumlarına etkisi
The Effects of creative drama used in the teaching of citizenship and education of human rights course on achievement and attitudes scores
Yazar: TÜLAY ÜSTÜNDAĞ
Danışman: PROF.DR. ÖZCAN DEMİREL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1997
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Drama eğitimi = Drama education ; Eğitim = Education ; Vatandaşlık = Citizenship ; Yaratıcılık = Creativity ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Bu araştırmada; ilköğretim sekizinci sınıfta okutulmakta olan Vatandaşlık ve İnsan Haklan Eğitimi dersinde yer alan "Hürriyetçi Demokrasimizde Temel Hak ve Ödevlerimiz" ünitesinin öğretiminde, Yaratıcı Dramanın öğrencilerin erişilerine ve derse yönelik tutumlarına etkileri araştırılmıştır. Araştırmada yaratıcı dramanın etkisi saptanırken erişi ve tutum puanlan kullanılmıştır. Araştırmanın denekleri Türk Eğitim Derneği Ankara Koleji Vakfı Özel Lisesi Orta Kısım 'a devam eden sekizinci sınıf öğrencileri arasından seçilmiştir. Araştırma 8-E şubesinden 28, 8-T şubesinden 30 öğrenci olmak üzere toplam 58 denek üzerinde yürütülmüştür. Araştırma Vatandaşlık ve İnsan Haklan Eğitimi dersi "Hürriyetçi Demokrasimizde Temel Hak ve Ödevlerimiz" ünitesinin bilişsel nitelikli bilgi ve bilgi üstü düzeylerinde önceden belirlenmiş bir kısım davranışlarla ve duyuşsal özelliklerden yalnızca tutum boyutunda olan davranışlarla sınırlı tutulmuş, öğrenci erişisinde yalnızca Yaratıcı Drama değişkeni ele alınmıştır. Araştırmada geliştirilen erişi testinden elde edilen erişi puanlan ve tutum ölçeğinden elde edilen tutum puanlan ile araştırmanın alt problemlerine yanıt aranmıştır. Araştırmanın alt problemlerini test etmek için kontrol gruplu öntest sontest desenine başvurulmuştur. Araştırma sonuçlarından elde edilen bulgular şöyle özetlenebilin 1. Yaratıcı Dramanın uygulandığı deney grubu ile geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubunun erişi puanları ortalamaları arasında bilişsel alanın bilgi düzeyinde anlamlı bir fark bulunduğundan, yaratıcı dramayla öğretim daha etkili olmuştur. 2. Yaratıcı Dramanın uygulandığı deney grubu ile geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubunun erişi puanlan ortalamaları arasında bilişsel alanın bilgi üstü düzeyinde anlamlı bir fark bulunmadığından, yaratıcı dramayla öğretim geleneksel yöntemle aynı etkiye sahip olmuştur.3. Yaratıcı Dramanın uygulandığı deney grubu ile geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubu arasında toplam erişi puanlan ortalamaları açısından anlamlı bir fark bulunduğundan, yaratıcı dramayla öğretim daha etkili olmuştur. 4. Grupların derse yönelik tutumları açısından; Yaratıcı Dramanın uygulandığı deney grubunun ön ve son uygulamadan aldıkları tutum puanlan ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunduğundan, yaratıcı dramayla öğretim öğrencilerin tutumları açısından daha etkili olmuştur. 5. Grupların derse yönelik tutumları açısından; geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubunun ön ve son uygulamadan aldıkları tutum puanlan ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunmamış, geleneksel yöntemle öğretim öğrencilerin tutumlarında olumsuz yönde bir etki yaratmıştır. 6. Grupların derse yönelik tutumları açısından; Yaratıcı Dramanın uygulandığı deney grubunun son tutum puanlan ile geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubunun son tutum puanları ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunduğundan, yaratıcı dramayla öğretim öğrencilerin tutumları açısından daha etkili olmuştur. Bu araştırmanın bulgulan, dış ülkelerdeki yaratıcı dramanın etkililiği üzerinde yapılmış olan araştırmaların sonuçlarıyla bazı bakımlardan paralellik göstermektedir.

Abstract:
In this study,the effects of creative drama on student achievement and attitudes have been sun eyed in teaching Basic Rights and Duties in Liberal Democracy unit of Citizenship and Human Rigths Education course of eighth grade in primary education. In determining the effects of creative drama, achievement and attitude scores have been used. The subjects of the study have consisted of the students selected from eighth grade of Turkish Education Association Ankara College Foundation Private School. The study have been carried on 28 students from 8-E and 30 students from 8-T, 58 students as whole. The study is limited to the cognitive domain of knowledge and upper knowledge stages of behaviours and affective domain of attitude about teaching Basic Rights and Duties in Liberal Democracy in Citizenship and Education of Human Rigths, and only variable creative drama is taken into consideration about the achievement of students. The sub-problems have been searched by using the scores of scores of achievement and attitude tests developed for this study. In research, control group, test re test design was utilized. The results can be summarized and interpreted as follows: 1. As a significant difference is found between the means of achievement scores of experimental group of students taught with creative drama and those of control group students taught with traditional method in knowledge level of the cognitive domain, it can be inferred from this finding that creative drama is more effective. 2. As there is no significant difference between the means of achievement scores of experimental group taught with the creative drama and.are those of control group taught with the traditional method in upper knowledge level of the cognitive domain, creative drama in teaching has the same effect with traditional method in upper knowledge level of cognitive domain. 3. From the aspects of total achievement scores, as there is a significant difference between the means of achievement scores of students taught with theIV creative drama and those of students taught with the traditional method creative drama in teaching is found more effective than traditional method. 4. From the aspects of the attitudes of the groups towards the course, a significant difference is found between pre and post attitudes scores of students taught with the creative drama, so creative drama in teaching is more effective on the attitudes of the students. 5. A significant difference is not found between pre and post attitudes scores of students taught with traditional method. It can be stated that teaching with traditional method creates a negative effect on attitudes of students. 6. As there is a significant difference between post attitudes scores of students taught with the creative drama and those of students taught traditional method, creative drama in teaching is found more effective than traditional method in attitude scores. The findings of the study seem to support the results of researches abroad about the effectiveness of creative drama.