Travma sonrası gelişim derecesi MMPI-2 profilleri ve travma sonrası stres seviyesi ilişkisinin COVID-19 geçiren kişilerde incelenmesi
the relationship between the MMPI-2 profiles of individuals diagnosed with COVID-19, the level of traumatic stress symptoms and post-traumatic development
Yazar: LALE TUNCEL
Danışman: PROF. DR. ÜLKER MERAL ÇULHA
Doğuş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Kişilik = Personality ; Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri-2 = Minnesota Versalite Personality Inventory-2 ; Stres = Stress ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic ; Travma sonrası gelişim = Post-traumatic development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı covid-19 tanısı almış bireylerin travma sonrası gelişim düzeylerini etkileyen faktörlerin incelenmesi, kişilik ve travma sonrası stresin Travma sonrası gelişim ile ilişkisinin belirlenmesidir. Bu nedenle, bu araştırmada covid-19 tanısı almış bireylerin MMPI-2 profilleri, travmatik stres belirtileri seviyesi ile travma sonrası gelişim arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Bu araştırmanın evrenini 2020 Mart ayı itibari ile Sağlık Bakanlığının uyguladığı Covid-19 testleri pozitif çıkan İstanbul ilinde yaşayan hastalar oluşturmaktadır.  Araştırmanın örneklemini ise, 2020 Mart ayı itibari ile Sağlık Bakanlığının uyguladığı Covid-19 testleri pozitif çıkan İstanbul ilinde yaşayan ve araştırmanın dahil edilme kriterlerini taşıyan 55 kadın ve 41 erkek olmak üzere toplam 96 katılımcı oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak demografik özellikleri belirlemek amacıyla Kişisel Bilgi Formu, kişilik özelliklerini belirlemek amacıyla Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri (MMPI-2), travma sonrası gelişim düzeyini belirlemek amacıyla Travma Sonrası Gelişim Envanteri ve travamtik stres belirtilerini belirlemek amacıyla Travmatik Stres Belirti Ölçeği kullanılmıştır.  Veri analizine başlamadan önce, toplanan veriler bilgisayar ortamına gönderilmiş ve istatistiksel analizi SPPS 25 programıyla yapılmıştır. Analizin ilk aşaması olan normallik testi uygulanmış ve basıklık-çarpıklık değerleri kontrol edilmiştir. Basıklık-Çarpıklık değerleri -2, +2 arasında olduğundan dolayı normal dağılım olduğuna karar verilmiştir. Güvenilirlik düzeyi %95 olarak belirlenmiştir. İki bağımsız değişken arasındaki farkın analizi için T-Testi uygulanmıştır. Çoklu grup arasındaki farkın analizi için ANOVA analizi uygulanmıştır. İki veya daha fazla değişken arasındaki ilişki için Pearson Korelasyon analizi uygulanmıştır. Çoklu Doğrusal Regresyon kullanılarak, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkene etkisi görülmüştür.
Yapılan çalışma sonucunda MMPI-2 klinik ölçeklerden depresyon, psikasteni ve sosyal içe dönüklük puanları ile travma sonrası gelişim arasında negatif yönlü, travma sonrası belirti ölçeği ile ise pozitif yönlü ilişki olduğu belirlenmiştir. MMPI-2 içerik ölçeklerinden anksiyete, depresyon, obsesiflik, sağlık endişeleri ve aile sorunları alt ölçekleri ile travma sonrası gelişim arasında negatif yönlü, travma sonrası belirti ölçeği ile ise pozitif yönlü ilişki olduğu tespit edilmiştir. MMPI-2 tamamlayıcı ölçeklerden ego gücü ile travma sonrası gelişim ve travma sonrası stres belirtileri arasında anlamlı ilişkilerin olduğu görülmektedir.  Elde edilen bu sonuçlar çalışmanın tartışma ve yorum bölümünde ilgili literatür ışığında tartışılmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the factors affecting the post-traumatic development levels of individuals diagnosed with covid-19, and to determine the relationship between personality and post-traumatic stress with post-traumatic development.  Therefore, in this study, it was aimed to investigate the relationship between the MMPI-2 profiles of individuals diagnosed with covid-19, the level of traumatic stress symptoms and post-traumatic development.

        The universe of this research consists of patients living in Istanbul, who have positive Covid-19 tests applied by the Ministry of Health as of March 2020.  The sample of the study consisted of a total of 96 participants, 55 women and 41 men living in Istanbul, where the Covid-19 tests applied by the Ministry of Health as of March 2020 and who meet the inclusion criteria of the study.  Personal Information Form was used as data collection tools to determine demographic characteristics, Minnesota Multiphasic Personality Inventory (MMPI-2) to determine personality traits, Post Traumatic Development Inventory to determine posttraumatic development level, and Traumatic Stress Symptom Scale to determine traumatic stress symptoms.  Before starting data analysis, the collected data was sent to computer environment and statistical analysis was made with SPPS 25 program.  The normality test, which is the first step of the analysis, was applied and the kurtosis-skewness values were checked.  Since Kurtosis-Skewness values are between -2 and +2, it was decided to be a normal distribution.  The reliability level was determined as 95%.  T-Test was used to analyze the difference between two independent variables.  ANOVA analysis was applied to analyze the difference between multiple groups.  Pearson Correlation analysis was used for the relationship between two or more variables.  Using Multiple Linear Regression, the effect of independent variables on the dependent variable was observed.

        As a result of the study, it was determined that there was a negative relationship between depression, psychosis, and social introversion scores, which are among the MMPI-2 clinical scales, and post-traumatic development, and a positive relationship with the post-traumatic symptom scale.  It was determined that there was a negative relationship between the anxiety, depression, obsessiveness, health concerns and family problems subscales of the MMPI-2 content scales and post-traumatic development and a positive relationship with the post-traumatic symptom scale.  One of the MMPI-2 complementary scales, there is a significant relationship between ego power and post-traumatic growth and post-traumatic stress symptoms.  These results are discussed in the light of the relevant literature in this part of the study.