Yoga pratiği çerçevesinde öz şefkat, duygusal farkındalık, duygu düzenleme ve iyilik hali değişkenlerinin incelenmesi
Investigation of self compassion, emotional awareness, emotional regulation and well-being variables within the framework of yoga practice
Yazar: İREM ŞALİŞ
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK SARITAŞ ATALAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Yoga, kişilerin kendilerini oldukları gibi kabullenmesi, hatalarına sevgiyle yaklaşması, kendilerine yıkıcı eleştirilerde bulunmaması gerektiğini vurgular. Yoga yaparken duygulara, hislere ve bedenlerindeki duyumlara odaklanılması gerektiğinden kişilerin bedensel ve duygusal farkındalık düzeyini de artırması beklenmektedir. Yoga eğitmenliği eğitimi yoganın psikolojik, içsel olan kısmına odaklanmakta, eğitmenlik eğitimi alan insanlara, yoganın felsefi taraflarını göstermektedir. Yoganın felsefi olan bu tarafları kişilere; kendilerine karşı acımasız eleştirilerde bulunmamaları, duygularıyla temas halinde olmaları, kendilerine şefkat göstermeleri, her anı farkındalıkla yaşamaları gerektiğini öğretmektedir. Düzenli yoga yapan insanların da bu alanlarda, yoga yaparak geliştiği düşünülmektedir. Yoga eğitmenlerinin ve düzenli yoga yapan insanların yogaya olan bakış açıları, hayata ve kendilerine olan bakış açılarını da etkilemekte, kişilerin kendilerine ve başkalarına olan davranışlarını da değiştirmektedir. Bu durumda öz şefkatlerinin ve duygusal farkındalıklarının artması beklenmektedir.
Öz şefkat ve duygusal farkındalık becerilerinin yüksek olması bireylerin duygu düzenleme becerilerinin de işlevsel olmasına yardımcı olmaktadır. Ne hissettiğini bilemeyen bir insanın olumsuz duygular yaşadığında bunlardan etkilenmemesi, bunları regüle edebilmesi mümkün değildir. Bunun yanında öz şefkati yüksek olan bireylerin olumsuz yaşam olaylarıyla karşılaştığında bu duyguları tolere etme becerileri daha yüksek olmakta ve kişilerin duygularını sağlıklı bir şekilde incelemelerine olanak vermektedir. Bu da kişilerin doğru duygu düzenleme stratejileri seçmesine yardımcı olmaktadır. Duygu düzenleme becerilerinin işlevsel olması ise kişinin strese veya olumsuz bir duruma maruz kaldığı durumlarla daha sağlıklı bir şekilde baş edebilmesi ve bu durumdan minimum şekilde etkilenmesine yardımcı olmakta, dolayısıyla kişilerin psikolojik iyilik halinin artmasını desteklemektedir. Tüm bunlar göz önüne alındığında,yoga yapanların ve yoga eğitmeni olan kişilerin, öz şefkat, duygusal farkındalık ve duygu düzenleme değişkenleri açısından yoga yapmayan kişilere göre farklılaşması ve iyilik hallerinin daha yüksek olması beklenmektedir.
Çalışma örnekleminde 80 yoga eğitmeni, 96 yoga öğrencisi ve 183 yoga yapmayan 359 kadın katılımcı yer almaktadır. Katılımcılardan demografik bilgi formu, öz duyarlılık ölçeği, duygusal öz farkındalık ölçeği, duygu düzenleme becerileri ölçeği ve psikolojik iyi olma ölçeği verilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, yoga eğitmenlerinin; yoga öğrencilerinden ve yapmayan bireylerden daha yüksek öz şefkat, duygusal farkındalık, duygu düzenleme becerileri ve iyilik haline sahip olduğu bulunmuştur. Ancak psikolojik iyilik halini yordayan değişkenler incelendiğinde yalnızca öz şefkat, duygusal farkındalık ve duygu düzenlemenun iyilik halini anlamlı bir şekilde yordadığı, yoga yapma durumunun anlamlı yordama gücü olmadığı bulunmuştur. Öz şefkat ve iyilik hali arasındaki ilişkide, duygusal farkındalığın duygu düzenleme üzerinden düzenleyici aracılık etkisi olup olmadığı incelenmiş, ve düzenleyici aracılık etkisi bulunamamış ancak iki değişkenin duygu düzenleme üzerinde bağımsız etkisi olduğu bulunmuştur. Bu durumda, öz şefkatin iyilik hali üzerindeki etkisine duygusal farkındalık ve duygu düzenlemen aracı etkisi olup olmadığına bakılmıştır ve duygusal farkındalık ve duygu düzenlemenun bu ilişkide kısmi tamamlayıcı aracılık etkisi olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Yoga emphasizes that people should accept themselves as they are, approach their mistakes with love, and not criticize themselves destructively. Since it is necessary to focus on emotions, feelings and bodily sensations while doing yoga, it is expected that level of physical and emotional awareness will be raised. Yoga teacher training focuses on the psychological, internal part of yoga and shows the philosophical sides of yoga. These philosophical aspects of yoga teach people that they should not criticize themselves harshly, be in touch with their emotions, show compassion to themselves, and live every moment with awareness. It is thought that people who do yoga regularly also improve in these areas. The perspective of yoga instructors and people who practice yoga regularly affects their perspective on life and about themselves, and also changes their behavior towards themselves and others. In this case, their self-compassion and emotional awareness are expected to increase.
High self-compassion and emotional awareness skills also help individuals' emotional regulation skills to be more functional. It is not possible for a person who does not know what he feels to be able to regulate or not be affected by negative emotions when he experiences them. In addition, individuals with high self-compassion have a higher ability to tolerate these emotions when faced with negative life events, allowing people to examine their emotions in a healthy way. This helps people choose the right emotional regulation. Emotional regulation skills help the person to cope with situations in which he/she is exposed to stress or a negative situation in a healthier way and to be minimally affected by this situation, thus supporting the increase of people's psychological well-being. Considering all these, it is expected that yoga practitioners' and yoga instructors' self-compassion, emotional awareness and emotional regulation, and well- being will be higher than those who do not practice yoga.

The study sample included total 359 female participants including 80 yoga instructors, 96 yoga students and 183 non-yoga participants. Participants were given a demographic information form, self-compassion scale, emotional self-awareness scale, emotion regulation skills scale and psychological well-being scale. According to the results, yoga instructors have higher self- compassion, emotional awareness, emotion regulation skills and well-being scores than yoga students and individuals who do not practice yoga. However, when the variables predicting psychological well-being were examined, it was found that only self-compassion, emotional awareness and emotion regulation significantly predicted well-being, and yoga practice did not have significant predictive power. It was examined whether emotional awareness had a regulatory mediating effect on emotion regulation in the relationship between self-compassion and well-being, and no mediation effect was found, but the two variables were found to have an independent effect on emotion regulation. In this case, it was examined whether emotional awareness and emotion regulation had a mediating effect on the effect of self-compassion on well-being, and it was found that emotional awareness and emotion regulation had a partial complementary mediating effect in this relationship.