COVID-19 pnömonisinde akciğer tutulumu ile trakeobronşial sistem ve fissürel anatomik varyasyonlar arasındaki ilişkinin bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between lung involvement and tracheobronchial system and fissural anatomical variations in COVID-19 pneumonia by computed tomography
Yazar: TÜRKER ACAR
Danışman: PROF. DR. METE ERTÜRK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Anatomi = Anatomy ; Anatomik özellikler = Anatomical properties ; COVID 19 = COVID 19 ; Göğüs = Thorax ; Komorbidite = Comorbidity ; Pnömoni = Pneumonia ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Amaç: Bu çalışmada hastanemize başvuran ve RT-PCR ile Covid-19 tanısı alan hastaların toraks BT bulguları ile hastalarda pnömoninin derecesi ve hangi akciğer lobunun daha çok etkilendiği araştırılacaktır. Akciğer tutulumu ile anatomik varyasyonlar, sağ/sol ana bronş açıları, karina açışı, büyük havayolu çapları ile akciğer parankimal tutulumu arasındaki ilişki değerlendirilecektir. 
Yöntem: Hastanemiz SBÜ Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesine Mart-Haziran 2020 tarihleri arasında başvurmuş, Covid-19 klinik kuşkusu ile RT-PCR testi yapılan, test sonuçları pozitif çıkan ve takibinde ince kesit kontrastsız Toraks BT incelemesi yapılmış görüntü kalitesi iyi olan 165 olgu çalışmaya dahil edildi. Toraks BT görüntülerine göre pnömoni pozitif olgular ile pnömoni negatif olgular iki gruba ayrılıp istatistiksel olarak kıyaslandı.
Bulgular: Covid-19 pnömonisi'nin daha ileri yaşlarda görüldüğü saptandı (p0.001). Anatomik varyasyonlar ve inkomplet fissür varlığı pnömoni pozitif grupta istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunurken (ikisi için p<0,001), aksesuar fissür açısından fark istatistiksel olarak anlamsızdı (p=0,679). Trakeal alan ve sağ ana bronş açı ortalamaları  pnömoni pozitif grupta negatif bireylere kıyasla istastistiksel olarak anlamlı yüksekti (sırasıyla p=0,011; 0,012). Gerek zonal gerekse toplam akciğer tutulumları açısından Covid-19 pnömoni grubunda sağ akciğerin istatistiksel olarak sola nazaran anlamlı yüksek olarak tutulum gösterdiği görüldü (sağ üst zon: p=0,002; sağ orta zon: p=0,003; sağ alt zon: p=0,005; sağ toplam: p<0,001). Komorbiditelerden hipertansiyon (p=0,004), diabetes mellitus (p=0,001) ve kardiyovasküler hastalık (p=0,010) pnömoni pozitif grupta istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. 
Sonuç: Bu güncel çalışmada yaş ve çeşitli komorbiditelerden bağımsız olarak akciğer varyasyonu ve inkomplet fissür varlığı Covid-19 pnömoni grubunda daha sık gözlenmiştir. Elde ettiğimiz bu bulgular ışığında RT-PCT testi pozitif bireylerde pnömoni gelişimine zemin oluşturabilecek anatomik faktörleri öngörmede bilim insanlarına ve literatüre katkı sağlayabileceğini düşünüyoruz.

Abstract:
Aim: In this study, the degree of pneumonia and which lung lobe are mostly affected determined by thorax CT findings will be investigated in the patients admitted to our hospital and diagnosed with Covid-19 by RT-PCR test. The relationship between lung involvement and anatomical variations, right/left main bronchus angles, carina angle, large airway diameters, and lung parenchymal involvement will be evaluated.
Methods: 165 cases with good image quality, who were admitted to SBU Bozyaka Training and Research Hospital between March and June 2020 underwent RT-PCR test with clinical suspicion of Covid-19, positive test results, and subsequently scanned with thin-section unenhanced  Thorax CT were included in the study. According to thorax CT images, pneumonia positive cases and pneumonia negative cases were divided into two groups and compared, statistically.
Results: Covid-19 pneumonia was observed at older ages (p<0.001). Anatomical variations and the presence of incomplete fissures were statistically higher in the pneumonia positive group (P<0.001 for both), while the difference was statistically insignificant for accessory fissures (p=0.679). The mean tracheal area and right main bronchus angles were statistically higher in the pneumonia positive group compared to the negative individuals (P=0,011; 0,012, respectively). In the Covid-19 pneumonia group, the right lung was statistically significantly more involved than the left in terms of both zonal and total lung involvement (upper right zone: p=0,002; right middle zone: p=0,003; lower right zone: p=0,005; right total lung: p<0.001). Hypertension (p=0,004), diabetes mellitus (p=0,001) and cardiovascular disease (p=0,010) were found to be statistically significantly higher in the pneumonia positive group among the comorbidities.
Conclusion: In this current study, lung variation and incomplete fissure were observed more frequently in the Covid-19 pneumonia group, regardless of age and other various comorbidities. In the light of these findings, we believe that this can contribute to the scientists and the literature in predicting the possibility of developing pneumonia in individuals with positive RT-PCT test.