Meme kanserli hastalarda ameliyat sonrası uygulanan adjuvan tedavinin beslenme durumuna etkisini değerlendirmeye yönelik bir çalışma
The evaluating of the effect of postoperative adjuvant therapy on nutritional status in patients with breast cancer
Yazar: ÖZLEM MUHSİROĞLU
Danışman: PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Kemoterapi-adjüvant = Chemotherapy-adjuvant ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Bu çalışmada, kemoterapinin meme kanserli hastaların, beslenme alışkanlıkları, enerji ve besin ögesi alımı, antropometrik ölçümler ile kan parametrelerine etkisi araştırılmıştır. Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Onkoloji Kliniği'nde 01 Mart?30 Mayıs 2009 tarihleri arasında, ameliyat sonrası ilk kez kemoterapi alan, 20-64 yaş grubu, yeni tanı konmuş, metastatik olmayan, meme kanserli kadın hastalar, çalışmaya alınmış ve 4-6 kür kemoterapi boyunca takip edilmişlerdir. Hastalardan kemoterapi öncesi, sırası ve sonrasında, 3 günlük besin tüketim kaydı, saat bazında fiziksel aktivite kaydı alınmış; ağırlık ve bazı antropometrik ölçümleri ile biyoelektrik impedans yöntemi kullanılarak vücut bileşimi analizi ve dinlenme metabolizma hız (DMH) ölçümü yapılmıştır. Kemoterapi öncesi ve sonrası ise besin tüketim sıklığı belirlenmiş ve bazı kan biyokimya değerleri ölçülmüştür. Araştırmada, kemoterapi öncesine göre kemoterapi sırasında hastaların enerji, yağ, doymuş yağ alım miktarları ile enerjinin yağdan gelen oranında anlamlı olmayan artış; tekli doymamış yağ asiti ve kolesterol alımlarında ise anlamlı artış saptanmıştır. Bununla birlikte kemoterapi öncesine göre sonrasında, toplam yağ ve enerjinin yağdan gelen oranı anlamlı olarak azalmıştır. Hastaların kemoterapi öncesine göre sonrasında, katı yağ ve şeker tüketimleri anlamlı olarak azalırken, diğer besin gruplarının tüketimlerinde anlamlı farklılık bulunmamıştır. Hastaların kemoterapi sırasında enerji harcamaları anlamlı olarak azalmış, ancak DMH farklı bulunmamıştır. Hastaların vücut ağırlığı, beden kütle indeksi (BKİ) ve bel/kalça oranı istatistiksel olarak farklı bulunmamıştır. Bununla birlikte, kemoterapi öncesine göre kemoterapi sırası ve sonrasında hastaların, bel, kalça ve üst orta kol çevresi gibi antropometrik ölçümleri anlamlı olarak artmıştır. Kemoterapi sırasında, vücut yağ kütle (kg) ve oranı anlamlı olarak yüksek ve yağsız kütle oranı anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. Hastaların kemoterapi sonrasında açlık kan şekeri de anlamlı olarak artmıştır. Sonuç olarak, kemoterapi alan meme kanserli hastalarda vücut ağırlığı ve BKİ'de farklılık olmaksızın, antropometrik ölçümler ve vücut yağ bileşiminde artış olduğu belirlenmiştir. Hastaların tedavi sürecinde, azalan fiziksel aktivite düzeyine bağlı enerji harcamalarındaki azalmaya karşılık, enerji alımlarındaki artış veya enerji alımını azaltmadaki başarısızlıkları, vücut yağlanmasının artmasına yol açmış olabilir.Anahtar Kelimeler: Adjuvan kemoterapi, meme kanseri, besin tüketimi, beslenme durumu, antropometrik ölçümler, vücut bileşimi.

Abstract:
In this study the effects of chemotherapy for patients with breast cancer on the eating habits, energy and nutrients intake, anthropometric measurements and blood parameters were investigated. The study included newly diagnosed women patients in the 20-64 age group with nonmetastatic breast cancer diagnosed and given the first chemotherapy in the postoperative period at Gulhane Medical Academy Medical Oncology Clinics between March and May 30 2009. The patients were followed during 4-6 cycles of chemotherapy. The 3-day food consumption records, physical activity records, weights and some anthropometric measurements were taken from the patients before, during and after chemotherapy. Also, body composition analysis and resting metabolic rate (RMR) were measured using bioelectric impedance method. Food consumption frequency was record and some blood biochemistry values were measured before and after chemotherapy. In the study, during chemotherapy, compared with before chemotherapy, the intake of energy, fat, satureted fat and the energy percentages from fat increased insignificantly; monounsatureted fatty acid and cholesterol intake were found increased significantly in patients. However, after chemotherapy, total fat and the percentages of energy from fat significantly decreased. After chemotherapy, when compared with before chemotherapy, fats and sugar consumption decreased significantly, while consumption of other food groups showed no significant differences. Energy expenditure of the patients during chemotherapy was significantly decreased, but RMR has not found to be different. Patients? body weight, body mass index (BMI), and waist/hip ratio did not show significant difference between all periods. However, during and after chemotherapy, compared with before chemotherapy, patients? anthropometric measurements such as waist, hips and upper mid-arm circumference increased significantly. Fat mass (kg) and fat mass ratio were significantly higher; body lean mass ratio was significantly lower during chemotherapy. Fasting blood sugar of patients also significantly increased after chemotherapy. In conclusion, chemotherapy in patients with breast cancer caused no change in body weight and BMI, while anthropometric measurements and body fat composition were determined to be increased. During the treatment, in spite of the reduced energy expenditure of the patients due to reduced levels of physical activity, an increase in energy intake or failure to limit energy intake may have led to increased body fat.Key Words: Adjuvant chemotherapy, breast cancer, food intake, nutritional status, anthropometric measurements, body composition.