Tip 2 diabetes mellitus hastalarının yaşam kalitesi düzeyi
Quality of life of Type 2 diabetics
Yazar: TURGAY TOZLAMA
Danışman: DOÇ. DR. SADIK SAMİ HATİPOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
İstanbul Zeytinburnu Seyitnizam Aile Sağlığı Merkezine Kayıtlı Tip 2 Diyabetlilerin Yaşam Kalite Düzeyi
Giriş ve Amaç: Diyabet vücudumuzdaki insülin salınımının yeterli olmaması ya da sonradan gelişen insülin direnci nedeniyle oluşan hiperglisemili bir hastalıktır. Diyabet gelişen komplikasyonları, alınan tedavi yöntemleri ve neden olduğu birçok etmenden dolayı yaşam kalitesinde olumsuz sonuçlara sebep olur. Bu sebeple erken tanı ve tedavi oldukça önemlidir. Biz çalışmamızda diyabet komplikasyonu gelişmemiş 65 yaş atı Tip 2 Diyabet hastalarının yaşam kalite düzeyini, aynı sosyodemografik özelliklere sahip diyabeti ve ciddi kronik hastalığı olmayan sağlıklı bireylerle karşılaştırmayı, ek olarak diyabetli hastaların kendi aralarında yaşam kalitesini etkileyen faktörlerini saptamayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Bu vaka kontrol çalışması İstanbul ilinde Zeytinburnu ilçesinde Seyitnizam aile sağlığı merkezinde Mart 2000- Haziran 2020 tarihleri arasında 136 tip 2 diyabetli hastasına, 106 sağlıklı kontrol grubu kişiye yapıldı. Katılımcıların anket ile sosyodemografik özellikleri, kullanılan tedavi yöntemi, diyabet yaşı, ek hastalık durumu, SF-36 yaşam kalite ölçeği ve DQOL ölçeğine uyarlanan sorularla yüz yüze görüşme tekniği ile sorgulandı.
Bulgular:  Katılımcıların 136'sı diyabet hastası 106'sı sağlıklı kişilerdi. 139 kişi kadın (%57,4) ve 103 kişi erkek (%42,6)'tir. Diyabetli olanların olmayanlarla karşılaştırıldığı SF 36 ölçeğiyle sonuçlarına göre; Diyabet hastası olanların fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, emosyonel rol güçlüğü, enerji/canlılık/vitalite ve genel sağlık algıları puanları diyabet hastası olmayanlara göre istatistiksel açıdan anlamlı şekilde düşük olduğu tespit edildi. Diyabetlilerin kendi içinde demografik verilerine göre DQOL puanları karşılaştırıldığında; yaşları 56-65 olan katılımcıların sosyal ve mesleki kaygı/endişeleri yaşları 25-35 ve 36-45 olan katılımcılara göre anlamlı derecede düşüktü, Evli olan hastaların bekar olanlara göre tedaviden memnuniyetleri, tedavinin psikolojik etkileri yüksek bulunurken, şeker hastalığının gelecekteki seyri/ etkileri hakkında duyulan kaygı/endişeleri düşük bulundu. Evli olan hastaların sosyal ve mesleki kaygı/endişeleri bekar olan katılımcılara göre yüksek bulundu. Öğrenim durumlarına göre ilköğretim mezunu olan katılımcıların sosyal ve mesleki kaygı/endişeleri üniversite ve üstü mezunu olan katılımcılara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulundu. Emekli olan katılımcıların, çalışmayan katılımcılara göre tedavinin psikolojik etkisi istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunsa da, şeker hastalığının gelecekteki seyri/ etkileri hakkında duyulan kaygı/endişeleri ve sosyal ve mesleki kaygı/endişeleri çalışmayan ve çalışan katılımcılara göre anlamlı derecede düşük bulundu. Hafif şişman olan katılımcıların tedaviden memnuniyetleri, tedavinin psikolojik etkisi obez olan katılımcılara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu.
Sonuç: Diyabetli hastaların yaşam kalite düzeyi, diyabeti olmayan sağlıklı kişilere göre oldukça düşük olduğu görüldü. Ayrıca diyabetlilerin yaşam kalitelerinin demografik özelliklerine göre de farklılaştığı görüldü. Aile hekimlerince sağlıklı kişilerin diyabet hastalığına yakalanmasını önlemek amacıyla bilgilendirme, sağlıklı yaşam tarzına yönlendirme ve tarama yapılması oldukça önemlidir. Diyabetli hastaların ise yaşam kalitesini düşüren alt faktörlerin tanımlanıp, uygun müdahalelerin uygulaması diyabet hastalığının yol açacağı olumsuzlukların önüne geçmekte faydalı olabilir. Dolayısıyla sağlık sitemi ve ülkelerin ekonomisine ağır bir yük getiren diyabet hastalığına bağlı olumsuzluklar azaltılabilir.

Abstract:
ABSTRACT
Quality of Life of Type 2 Diabetics in Istanbul Zeytinburnu Seyitnizam Family Health Center
Introduction and Aim: Diabetes is a disease with hyperglycemia caused by insufficient insulin secretion in our body or due to subsequent insulin resistance. Diabetes causes negative consequences in quality of life due to its complications, treatment methods and many factors it causes. Therefore, early diagnosis and treatment is crucially important. In our study, we aim to compare the quality of life of Type 2 Diabetes patients aged 65 years and below with healthy individuals having the same sociodemographic characteristics whom have no diabetes and serious chronic diseases. In addition, we aim to determine the factors affecting the quality of life among patients with diabetes.
Materials and Method: This case-control study was conducted between March 2000 and June 2020 in Seyitnizam family health center in Zeytinburnu, İstanbul applying to 136 patients with type 2 diabetes and a control group of 106 healthy individuals. The sociodemographic characteristics of the participants, the method of treatment used, diabetes age, comorbidity status, SF-36 quality of life scale and questions adapted to the DQOL scale were questioned using the face-to-face interview technique by employing the data collection instrument of questionnaire.
Findings: 136 of the participants are diabetic and 106 of them are healthy individuals. 139 participants are women (57.4%) and 103 are men (42.6%). According to the results of the SF 36 scale in which participants with diabetes are compared to those without; physical function, physical role difficulty, emotional role difficulty, energy / vitality and general health perception scores of the diabetic patients were found statistically to be significantly lower than those without diabetes. When the DQOL scores of diabetics were compared according to their demographic data; the social and occupational anxiety / concerns of the participants aged 56-65 were significantly lower than the participants aged 25-35 and 36-45. While he psychological effects of the treatment and the satisfaction of the married patients with the treatment compared to the single ones was found to be high, the anxiety / worries about the effects and the future course of diabetes were found to be low. Social and professional anxiety / concerns of married patients were found to be of higher than single participants. The social and professional anxiety / concerns of the participants who graduated from primary education were found to be statistically significantly lower than the participants who graduated from university or higher. Although the psychological effect of the treatment was found to be statistically significantly higher in the retired participants compared to the non-working participants, the anxiety / concerns about the future course / effects of diabetes and social and occupational anxiety / concerns of the retired were found to be significantly lower than the non-working and working participants. The mild obese participants' satisfaction of the treatment and the psychological effect of the treatment was found to be significantly higher than participants who were obese.
Conclusion and Discussion: The quality of life level of diabetic patients was found to be significantly lower than healthy individuals without diabetes. In addition, it was observed that the quality of life of diabetics differed according to their demographic characteristics. Thus, it is very important that family physicians should conduct health screenings, guide their patients to a healthy lifestyle and inform them in order to prevent healthy people from developing diabetes. Identifying sub-factors that reduce the quality of life of diabetic patients and applying appropriate interventions may be useful in preventing the adverse effects of diabetes. Therefore, the negative effects of diabetes, which put a heavy burden on the health system and the economy of countries, can be reduced.