Yetişkin bireylerde çocukluk çağı travmalarının sosyal anksiyete ve kontrol algısı ile ilişkisi
The relationship of childhood traumas with social anxiety and perception of control in adult individuals
Yazar: İSMAİL OKAN DANSUK
Danışman: DOÇ. DR. ŞAHİDE GÜLİZ KOLBURAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Kontrol algısı = Control perception ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Yetişkinler = Adults ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Araştırmada, yetişkin bireylerde çocukluk çağı travmalarının, sosyal anksiyete ve kontrol algısı ile olan ilişkisi incelenmiştir. Araştırma evrenini, 21-64 yaş aralığında  ve çocukluğunda travmatik bir deneyim yaşamış 411 kişi oluşturmuştur. Sosyodemografik Form, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Liebowitz Sosyal Anksiyete Ölçeği ve Kontrol Algısı Ölçeği online ortamda katılımcılara gönderilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 25 programına aktarılmış ve Pearson Korelasyon analizi kullanılarak Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği, Kontrol Algısı Ölçeğinin birbirleriyle ilişkisine, Bağımsız Örneklemler T-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılarak Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği, Kontrol Algısı Ölçeğinin demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğine, Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılarak yordayıcılığa bakılmıştır. Araştırmanın analizinde elde edilen sonuçlara göre; çocukluk çağı travmalarının, sosyal anksiyete ve kontrol algısı ile anlamlı düzeyde ilişkisi olduğu ve çocukluk çağı travmalarının sosyal anksiyete ve kontrol algısını yordadığı bulunmuştur. Ayrıca, Levene's testi neticesinde elde edilen sonuçların homojen olarak dağıldığı ve çocukluk çağı travmalarının genç yetişkinlerde, boşanmış kişilerde ve ilkokul mezunlarında sosyal anksiyete ve kontrol algısı ile daha yüksek düzeyde ilişkiye sahip olduğu bulunmuştur. Son olarak, sosyal anksiyete ve kontrol algısını en çok yordayan travma alt boyutunun cinsel istismar olduğu bulunmuştur.

Abstract:
In the study, the relationship between childhood traumas and social anxiety and perception of control in adults was examined. The population of the research consisted of 411 people aged 21-64 who had a traumatic experience in their childhood. Sociodemographic Form, Childhood Psychological Trauma Scale, Liebowitz Social Anxiety Scale and Perception of Control Scale were sent to the participants online. The data obtained were transferred to the SPSS 25 program and Pearson Correlation analysis using Childhood Trauma Scale, Liebowitz Social Anxiety Scale, Perception of Control Scale to correlate with each other, Independent Samples T-Test and One Way Analysis of Variance (ANOVA) were used fort he relation between Childhood Trauma Scale, Liebowitz Social Anxiety Scale, Perception of Control and demographic variables and checked using Multiple Linear Regression Analysis to see if there was a significant difference. According to the results obtained in the analysis of the research; It was found that childhood traumas were significantly associated with social anxiety and perception of control, and childhood traumas predicted social anxiety and perception of control. In addition the former Levene's test is dispersed as the previous older adult and is higher in the younger adult, divorced age and in education schools with a sense of social anxiety and control. Finally, it was found that the trauma sub-dimension that predicted social anxiety and perception of control the most was sexual abuse.