Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde sanal ve artırılmış gerçeklik uygulamalarının konuşma, yazma, okuma, dinleme becerileri ve Türkçe öğrenme motivasyonu üzerindeki etkisi
The effect of virtual and augmented reality applications in teaching Turkish as a foreign language on speaking, writing, reading, listening skills and motivation to learn Turkish
Yazar: AHMET BUĞRA İNALÖZ
Danışman: PROF. DR. KÜRŞAD YILMAZ
Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı: sanal ve artırılmış gerçeklik uygulamalarının öğrencilerin akademik başarıları (Okuma-Anlama, Dinleme-Anlama, Konuşma, Yazma becerileri) ve motivasyonları üzerine etkilerini test etmek ve elde edilen sonuçları öğrenci görüşlerine göre değerlendirmektir. 
Araştırmada ön test - son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Bu amaçla ".fbx" uzantılı çeşitli sanal ve artırılmış gerçeklik uygulamaları geliştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Kırgızistan - Türkiye Manas Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu, Dil Hazırlık Bölümünde Türkçe öğrenen 30 (15 deney grubu, 15 kontrol grubu) öğrenci oluşturmaktadır. Bu öğrencilerden random (rastgele)  seçim yapılarak deney ve kontrol grupları oluşturulmuştur. Araştırma boyunca deney grubunda dersler sanal ve artırılmış gerçeklik uygulamaları kullanılarak yapılmış, kontrol grubunda ise normal ders materyalleri (ders kitabı, basılı materyaller, video, animasyon vb.) kullanılmış ve geleneksel yöntemler kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak; araştırmanın nicel sürecinde başarı testi (KTMÜ Dil Hazırlık Kur Sonu Sınavları), motivasyon ölçeği kullanılmıştır. Çalışma sonunda daha önceden hazırlanmış olan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak veriler elde edilmiştir. 
Verilerin analizinde elde edilen ortalama puanların normal dağılıp dağılmadığına bakılmış ve uygun analizler seçilmiştir. Karışık ölçümler için iki faktörlü ANOVA testi kullanılmıştır. Başarı ön test ve son test puan ortalamaları arasında farklılık olduğunu göstermesi sonucu, bu farklılığın kaynağını tespit emek amacıyla "post-hoc" olarak "Bonferroni Testi" kullanılmıştır. Nicel verilerini analiz etmek için Microsoft Excel elektronik tablo programı ve SPSS istatistik analiz programı kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, deney sonrasında okuma-anlama, dinleme-anlama, yazma ve konuşma becerilerinde, deney grubunun puan ortalamasının bir olumlu yönde bir artışın görüldüğü tespit edilmiştir. Ayrıca deney ve kontrol gruplarının başarı testleri sonunda ön ve son test puan ortalamalarının analizi için tekrarlı ölçümler yapılmıştır. Tekrarlı ölçüm faktörlerinin dört dil becerisi üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Analiz sonucunda deney grubunun puan ortalamasının kayda değer bir şekilde arttığı, buna karşılık kontrol grubunun puan ortalamasının olumlu yönde çok az değiştiği tespit edilmiştir. Bu sonucun aksine deney ve kontrol grubu öğrencilerin motivasyon puanları arasında da anlamlı bir fark çıkmamıştır. 
Deney grubunda ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerin okuma-anlama, dinleme-anlama, yazma ve konuşma becerilerindeki ön test puanları birbirine oldukça yakın iken son test puanlarında belirgin bir farklılık bulunmaktadır. Deney ve kontrol grubuna katılan öğrencilerin okuma-anlama becerisinde deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, yani farklı işlem gruplarında olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerinin okuma-anlama becerisi üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı olduğu bulunmuştur. Deney ve kontrol grubuna katılan öğrencilerin dinleme-anlama becerisinde deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, yani farklı işlem gruplarında olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerinin dinleme-anlama becerisi üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı olduğu bulunmuştur. Deney ve kontrol grubuna katılan öğrencilerin yazma becerisinde deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, yani farklı işlem gruplarında olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerinin yazma becerisi üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı olduğu bulunmuştur. Deney ve kontrol grubuna katılan öğrencilerin konuşma becerisinde deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, yani farklı işlem gruplarında olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerinin konuşma becerisi üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı olduğu bulunmuştur. Deney ve kontrol grubuna katılan öğrencilerin dört dil becerisi toplam puanlarının deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, yani farklı işlem gruplarında olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerinin dört dil becerisi üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı olduğu bulunmuştur. 
Katılımcıların deneysel işlem öncesi Türkçe Öğrenme Motivasyonu ön test puanları kontrol grubunda 3,89, deney grubunda ise 3,80'dir. İçsel motivasyon, araçsal ve kültürel motivasyon puanlarında da benzer sonuçlar elde edilmiştir. Sanal ve artırılmış gerçeklik uygulamalarının uygulandığı deney grubu öğrencilerinin deney öncesi içsel motivasyon ön test puanları 4,03 iken, bu değer deney sonrasında 4,08 olmuştur. Sadece bu boyutta çok küçük bir artış vardır. Sanal ve artırılmış gerçeklik uygulamalarının uygulanmadığı kontrol grubu öğrencilerinin deney öncesi araçsal motivasyon ön test puanları 3,76 iken, bu değer deney sonrasında 3,79 olmuştur. Deney ve kontrol grubuna katılan öğrencilerin Türkçe öğrenme motivasyonunda içsel motivasyonun deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık göstermediği, yani farklı işlem gruplarında olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerinin Türkçe öğrenme motivasyonunda içsel motivasyon üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı olmadığı bulunmuştur. Deney ve kontrol grubuna katılan öğrencilerin Türkçe öğrenme motivasyonunda araçsal motivasyonun deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık göstermediği, yani farklı işlem gruplarında olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerinin Türkçe öğrenme motivasyonunda araçsal motivasyon üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı olmadığı bulunmuştur. Deney ve kontrol grubuna katılan öğrencilerin Türkçe öğrenme motivasyonunda kültürel motivasyonun deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık göstermediği, yani farklı işlem gruplarında olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerinin Türkçe öğrenme motivasyonunda kültürel motivasyon üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı olmadığı bulunmuştur. Deney ve kontrol grubuna katılan öğrencilerin Türkçe öğrenme motivasyonun deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık göstermediği, yani farklı işlem gruplarında olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerinin Türkçe öğrenme motivasyonu üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı olmadığı bulunmuştur. 
Öğrencilerin artırılmış gerçeklik uygulamaları hakkındaki görüşlerinin analizi incelendiğinde; öğrenciler bu tür uygulamaları etkili, kullanışlı ve faydalı bulduğunu derslerin daha eğlenceli geçtiğini, derslerin kolaylaştığını ve anlaşılırlığın arttığını, Uygulamalarının gerçeğe yakın olduğunu, uzak yerleri yakın yapmasından ve teknolojik imkanlarla Türkçe öğreniyor olmaktan mutluluk duyduklarını belirtmişlerdir. Büyük çoğunluk sanal ve artırılmış gerçeklik uygulamalarını kullanırken zorluk çekmediğini belirtmişlerdir. Öğrenciler kitapta yer alan metinleri canlıymış gibi 3 boyutlu olarak görmekten mutluluk duyduklarını belirtmişlerdir. Yeni kelimeler öğrenmeye katkı sağladığını, kendi başına öğrenme ortamı oluşturması ve zaman veya mekân sınırlaması olmadan her yerde öğrenebilme imkânlarına sahip olmaktan hoşlandıklarını belirtmişlerdir. Ayrıca katılımcılar sanal ve artırılmış gerçeklik uygulamalarının eksiklerini de belirmişler, sanal ve artırılmış gerçeklik teknolojisinin geleceği ile ilgili; metaverse ve sanal dünya oluşturma, sanal gözlüklerin çoklu ortama ve bağlantıya imkân vermesi, uzaktan eğitimle bağdaştırılması gibi önerilerde bulunmuşlardır.
Tüm bu sonuçlar neticesinde öğrencilerin öğrenmelerini kolaylaştırıp akademik başarılarını arttıran, motivasyonlarını olumlu yönde etkileyen sanal ve artırılmış gerçeklik tabanlı uygulamaların yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılabilir, tüm seviyelerde geliştirilebilir ve öğretim süreçlerinde aktif olarak kullanılabileceğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
The aim of this research:  to examine the effects of virtual and augmented reality applications on students' academic achievements (Reading, Listening, Speaking, and Writing skills) and to test its effects on motivation and evaluate the results obtained according to students' opinions.
The research employed a pre-test post-test control group semi-experimental design. For this purpose, various virtual and augmented reality applications with the ".fbx" extension were developed. The study group of the research consists of 30 students (15 experimental group, 15 control group) learning Turkish in the Preparatory Program of the Foreign Languages School at Kyrgyz-Turkish Manas University in during the 2022-2023 academic year. Experimental and control groups were formed by randomly selecting students from this pool.Throughout the study, virtual and augmented reality applications were utilized in delivering lessons for the experimental group, while the control group received instruction through conventional means employing standard course materials such as textbooks, printed resources, videos, animations, etc.As data collection tools, an achievement test (Kyrgyz-Turkish Manas University preparatory program language proficiency exams) and a motivation scale were utilized in the quantitative phase of the research. At the end of the study, data were obtained using a previously prepared semi-structured interview form.
In the analysis of the data, the normal distribution of the obtained average scores was examined, and appropriate analyses were selected. A two-way ANOVA test was utilized for mixed measurements. In order to identify the source of the difference between pre-test and post-test mean scores, the "Bonferroni Test" was applied as a post-hoc analysis.Microsoft Excel spreadsheet software and the SPSS statistical analysis program were used to analyze quantitative data. Results showed a positive increase in experimental group average scores in Reading Comprehension, Listening Comprehension, Writing, and Speaking skills post-experiment. Common effects of repeated measurement factors on the four language skills were significant. Experimental group scores notably increased, while control group scores showed minimal positive changes. In contrast, there was no significant difference in motivation scores between experimental and control groups. 
While the pre-test scores in reading comprehension, listening comprehension, writing, and speaking skills were quite similar for students in the experimental and control groups, there is a significant difference in the post-test scores. It was found that there was a meaningful difference in the reading comprehension skills of the students participating in the experimental and control groups before and after the experiment. In other words, there is a significant common effect of being in different treatment groups and the repeated measurement factors on reading comprehension skills. Similarly, it was observed that there was a significant difference in listening comprehension skills before and after the experiment for students in both the experimental and control groups. This indicates a meaningful common effect of being in different treatment groups and the repeated measurement factors on listening comprehension skills. Significant differences were found in writing skills for both experimental and control groups before and after the experiment, indicating a common impact of different treatments and repeated measurements. The same pattern was observed in speaking skills for both groups. Additionally, the total scores of the four language skills exhibited a significant difference before and after the experiment, emphasizing the meaningful influence of different treatments and repeated measurements on overall language proficiency in both groups.
The pre-test scores of Turkish language learning motivation scores were 3.89 in the control group and 3.80 in the experimental group. Similar scores were observed for intrinsic, instrumental, and cultural motivation. In the experimental group with virtual and augmented reality, intrinsic motivation slightly increased from 4.03 to 4.08 post-experiment.There is only a very small increase in this dimension. For the control group where virtual and augmented reality applications were not applied, the pre-test scores for instrumental motivation were 3.76, and this value became 3.79 after the experiment.It was found that there was no significant difference in the intrinsic motivation of Turkish language learning before and after the experiment for students in both the experimental and control groups. In other words, there was no significant common effect of being in different treatment groups and the repeated measurement factors on intrinsic motivation for Turkish language learning.Similarly, it was found that there was no significant difference in instrumental motivation for Turkish language learning before and after the experiment for students in both the experimental and control groups. This indicates that there was no significant common effect of being in different treatment groups and the repeated measurement factors on instrumental motivation for Turkish language learning.Moreover, it was found that there was no significant difference in cultural motivation for Turkish language learning before and after the experiment for students in both the experimental and control groups. This suggests that there was no significant common effect of being in different treatment groups and the repeated measurement factors on cultural motivation for Turkish language learning.Finally, it was found that there was no significant difference in overall Turkish language learning motivation before and after the experiment for students in both the experimental and control groups. This implies that there was no significant common effect of being in different treatment groups and the repeated measurement factors on overall motivation for Turkish language learning.
When analyzing the students' perspectives on augmented reality applications, they expressed that they find such applications effective, practical, and beneficial. They mentioned that classes become more enjoyable, lessons become easier, and clarity improves when using these applications. Students noted that the applications are realistic, bring distant places closer, and expressed happiness in learning Turkish through technological means. The majority of students stated that they did not face difficulties while using virtual and augmented reality applications. Students who provided feedback mentioned the pleasure of seeing texts from the book in a three-dimensional, lifelike manner. They stated that these applications contribute to learning new words, create a self-paced learning environment, and allow them to learn anywhere without time or space limitations. Participants noted drawbacks in virtual and augmented reality apps and proposed future enhancements, including creating a metaverse, enabling virtual glasses for diverse environments, and integrating them with remote education.
 In conclusion, all these findings indicate that virtual and augmented reality-based applications can facilitate learning, enhance academic achievements, and positively impact motivation in teaching Turkish as a foreign language. These applications can be utilized, developed at all levels, and actively incorporated into the teaching processes.