Türkiye'de menkul kıymetleştirme uygulaması, etkileri, sorunlar ve çözüm önerileri
Application and effects of securitization in Turkey, problems and suggestions
Yazar: NURCAN ÖCAL
Danışman: Y.DOÇ.DR. METİN KEMAL ERCAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe ve Finansman Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1994
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Menkul kıymetleştirme = Asset-backed securitization ; Muhasebe = Accounting ; Türkiye = Turkey ; Vergilendirme = Taxation

Özet:
ÖZET Menkul kıymetleştirme ilk olarak 1970'lerin ortalarında ABD'nde başlamıştır. ödenmeme riski düşük olan ve sürekli yinelenen alacak türlerine dayalı olarak oluşturulan sistem de, hem varlıklara likidite kazandırılmakta hem de yeni bir kaynak yaratma imkanı doğmaktadır. Menkul kıymetleştirme, dayanak oluşturan alacakların firmanın bilançosundan çıkarılmasına veya çıkarılmamasına bağlı olarak iki şekilde yapılmakta ve bilançodan çıkma durumunda sağlanacak fayda çok daha fazla olmaktadır. Ancak, alacakların bilanço dışına çıkarılabilmesi için, bunları devralacak, tahsilat, ödeme ve takip işlerini yürütecek bir özel amaçlı kuruma (GFO) ihtiyaç duyulmaktadır. Menkul kıymetleştirmenin Türkiye'deki düzenlemesinde de esas olarak ABD'ndeki uygulamalardan yararlanılmış ancak, getirilen bazı koşullar nedeniyle uygulama farklı bir hal almıştır. Bankalar dışındaki ihraçcılar tarafından yapılacak ihraçların banka garantili olması koşulu, alacaklar temlik edilmesine rağmen bunların ödenmemesinden kaynak, firmanın sorumlu olmaya devam etmesi, ikinci el piyasaların düzenlenmemiş olması, rating firmalarının yokluğu, sanayi işletmeleri için tahvil ve finansman bonosu ihracına göre maliyet açısından avantajlı olmamasına rağmen ihraç prosedürünün daha karmaşık olması, bankalar için bu yolla toplanan kaynağın munzam karşılık ve disponibiliteye tabi olmaması, GFO'ları için getirilen asgari sermaye koşulu ve işlem limi-İİ ti gibi nedenlerle sanayi işletmeleri bugüne kadar menkul kıymetleştirmeye ilgi duymamış, GFO'ları kurulmamış, menkul kıymetleştirme sadece bankalar tarafından gerçekleştirilmiştir. Menkul kıymetleştirilen alacakların bankaların bilanço sunun dışına çıkarılamaması, alacaklar ile ihraç edilen menkul kıymetler arasındaki bağın tam olarak kurulmamış olması gibi nedenlerle mevcut uygulamada, VDMK ihracı bankalar açısından tahvil veya finansman bonosu ihracından fark sız durumdadır.

Abstract:
İİİ ABSTRACT Securitization has first started in mid-1970s in the United States. The system, which is based on the receivables that have a low default risk and a high turnover, enables both the liquidation of the assets and creation of new sources. Securitization can be classified in two groups depending whether or not the receivables are taken out of the balance sheet of the firm. Taking the receivables out of the balance sheet is much more advantageous but a special purpose vehicle is needed for taking over the receivables, carrying out the tasks of collection, payment and the like, in that case. The regulation of securitization in Turkey is mainly based on the applications in the United States but there has been some distinctions because of certain conditions that have been brought out. Until today, securitization has only been realized by banks and none of the industrial firms have been interested in securitization, because of the following reasons: The issuers out of the banks ought to have a bank guarantee, the source firm continues to be responsible of the payments even if the receivables are transferred., the secondary market is not regulated., the rating firms do not exist, although asset backed securities are not advantageous in terms of cost compared with bonds and commercial papers, the issuing procedure is very complicated, the money that has Taeen collected by banks by that way is free of reserveIV requirements ı a minimum amount of capital requirement and an operation limit is brought out for special purpose vehicle, and so on. As a result, no special purpose vehicle has been founded till now. Because the receivables can not be taken out of the balance sheet of the banks and no proper relationship exists between the receivables and the issued securities, the issue of asset backed securities by the banks is not different from the issue of bonds and commercial papers in today's practice.