60-72 aylık çocukların öz düzenleme becerileri ile anne-babalarının mizaç ve karakter özellikleri
Self regulation skills of 60-72 month-old children and temperament and character traits of their parents
Yazar: AYŞENUR ULUĞ
Danışman: PROF. DR. AYSEL KÖKSAL AKYOL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba = Parents ; Karakter = Character ; Mizaç = Temperament ; Çocuklar = Children ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill

Özet:
Bu çalışma, 60-72 ay arasındaki çocukların öz düzenleme becerileri ile anne-babalarının mizaç ve karakter özellikleri arasındaki ilişkinin saptanması ve çeşitli değişkenlerin çocukların öz düzenleme becerilerive anne-babaların mizaç ve karakterözellikleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanan ilişkisel tarama modelinde, betimsel bir araştırmadır. Bu çalışmaya Ankara İli Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na bağlı özel/kamu kreş ve gündüz bakımevi bünyesinde bulunan 60-72 aylık 77 çocuk ve bu çocukların anne-babaları (154) da dahil 231 katılımcı dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak çocuklar ve aileleri hakkında bilgi edinmek için araştırmacı tarafından hazırlanan "Genel Bilgi Formu", anne-babaların mizaç ve karakter yapısını belirlemek Köse ve ark. (2004) tarafından uyarlanmış olan "Mizaç ve Karakter Envanteri (Türkçe TCI) ve çocukların öz düzenleme becerilerini belirlemek için Fındık Tanrıbuyurdu (2012) tarafından kültürümüze uyarlama çalışması yapılan "Okul Öncesi Öz Düzenleme Ölçeği (OÖDÖ)" kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım gösterip göstermediği incelenmiştir. Normal dağılım gösteren veriler için t testi, ANOVA Testi uygulanırken; normal olmayan veriler için Mann Whitney U Testi, Kruskall Wallis H Testi, Spearman Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Korelasyon ile ilgili bulgulara bakıldığında çocukların öz düzenleme becerilerinden olumlu duygu alt boyutu puanı ile baba karakter özelliklerinden iş birliği puanı arasında orta düzey negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca çocukların cinsiyeti ile öz düzenleme becerilerinde dikkar/dürtü kontrolü alt boyutunda kızların lehine anlamlı bir fark bulunurken olumlu duygu alt boyutunda anlamlı bir fark bulunmamıştır. Öz düzenleme alt boyutları bağımsız değişkenlerle karşılaştırıldığında çocukların kardeş durumu, okula devam yılı ve anne-babaların eğitim durumu, anne-babaların yaşı değişkenlerinin anlamlı bir farklılık yaratmadığı belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, bulgular ilgili literatürle tartışılmış, çocuk gelişimcilere ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur. 
Anahtar Sözcükler: Anne-Baba, Çocuk, Karakter, Mizaç, Öz Düzenleme

Abstract:
This study is a descriptive research in relational screening model, which aims to determine the relationship between self-regulation skills of children aged 60-72 months and the temperament and character traits of their parents and to examine the effects of various variables on children's self-regulation skills and temperament and character traits oftheir parents. 231 participants including 77 children aged 60-72 months in the private/public nursery and day care center affiliated to the Ministry of Family and Social Services in Ankara and their parents (154), were included in this study. As a data collection tool in the research, the "General Information Form" prepared by the researcher to obtain information about children and their families, "Temperament and Character Inventory (TCI in Turkish)" to determine the temperament and character structure of the parents adapted by Köse et al. (2004) and the "Preschool Self-Regulation Scale (PSRS)", which was adapted to our culture by Fındık Tanrıbuyurdu (2012) in order to determine the self-regulation skills of children were used. After the data were entered into the SPSS program, it was examined whether they showed a normal distribution. While applying the t test and ANOVA test for normally distributed data; Mann Whitney U Test, Kruskall Wallis H Test, Spearman Correlation Coefficient were used for abnormal data. Considering the findings related to the correlation, a moderate negative significant relationship was found between the positive emotion sub-dimension score of children's self-regulation skills and the cooperation score from father character traits. In addition, while there was a significant difference in favor of girls in the attention/impulse control sub-dimension of children's gender and self-regulation skills, there was no significant difference in the positive emotion sub-dimension. When the self-regulation sub-dimensions were compared with the independent variables, it was determined that the children's sibling status, years of school attendance, and the education level of the parents, and the age of the parents did not make a significant difference. As a result of the research, the findings were discussed with the relevant literature, and suggestions were made to child developments and researchers.
Keywords: Parent, Child, Character, Self Regulation, Temperament