Üniversite öğrencilerinin internet bağımlılığı düzeylerini yordamada bilinçli farkındalık, öz-duyarlık ve yaşam doyumunun rolü
The role of mindfulness, self-compensation and life satisfaction in predicting the internet addiction levels of university students
Yazar: ESRA KOÇAK ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLŞAH TURA
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin internet bağımlılığı düzeylerini yordamada bilinçli farkındalık, öz-duyarlık ve yaşam doyumun rolünü incelemektir. Ayrıca belirtilen değişkenlerle ilgili olabileceği düşünülen cinsiyet, yaş, sosyoekonomik düzey gibi demografik özellikler de analizlere dahil edilmiştir. Araştırma örneklemini Hatay Mustafa Kemal Üniversitesinde 2022-2023 eğitim-öğretim döneminde öğrenim gören bir grup lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Örneklem toplamda 666 kişiden oluşmakla birlikte bunların 242'si erkek 424'ü kadın katılımcıdır. Araştırmada ölçekler katılımcılara online uygulanmıştır. Çalışmanın verilerine Kişisel Bilgi Formu, İnternet Bağımlılığı Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Öz-Duyarlık Ölçeği kullanılarak ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri IBM Statictics SPSS 23.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler T testi, anova, pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarında bilinçli farkındalık değişkeni, yaşam doyumu değişkeni ile öz-duyarlık değişkeni internet bağımlılığı değişkeninin anlamlı yordayıcısı olduğu bulunmuştur. Bu bulgular ışığında bağımsız (yordayıcı) değişkenlerin internet bağımlılığı puanının toplam varyansın yaklaşık olarak %25'ini açıkladığı belirlenmiştir. Üniversite öğrencilerinin internet bağımlılığı puanları, sosyoekonomik duruma, internete bağlanma aracına, interneti kullanım amacına, interneti günlük kullanım süresine göre farklılaşırken; cinsiyet, sınıf düzeyi, interneti kullanım süresi, kullanım alanına göre farklılık göstermemiştir. Korelasyon analizleri sonucunda üniversite öğrencilerinin internet bağımlılığı ile bilinçli farkındalık puanları arasında orta düzeyde anlamlı ilişki bulunurken internet bağımlılığı ile öz-duyarlık arasında düşük düzeyde pozitif anlamlı ilişki bulunmuştur. İnternet bağımlılığı ile yaşam doyumu arasında ise düşük düzeyde pozitif ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the role of mindfulness, self-compensation and life satisfaction in predicting internet addiction levels of university students. In addition, demographic characteristics such as gender, age, socioeconomic level, which are thought to be related to the mentioned variables, were also included in the analyzes. The research sample consists of a group of university students studying at Hatay Mustafa Kemal University in the 2022-2023 academic year. The study of research group consist of 666 people 242 men nad 424 woman indivuals. The data of the study were obtained by using the Personal Information Form, Internet Addiction Scale, Life Satisfaction Scale,Self Compassion Scale and The Mindful Attention and Awareness Scale. In this study, relational survey model, one of the correlational research types, was used to determine the level and direction of the relationship between the variables. The data of the research have been analyzed with the IBM Statistics SPSS 23.0 package program. In the analysis of the data, descriptive statistics, Independent Samples t-Test, Anova, Pearson ProductMoment Correlation co-efficient and Multiple Linear Regression Analysis have been used. As a result of the research, it was found that the mindfulness variable, the life satisfaction variable and the self-compassion variable were significant predictors of the internet addiction variable. In light of these findings, it was determined that the independent (predictor) variables explained approximately 25% of the total variance in the internet addiction score. While university students' internet addiction scores vary according to socioeconomic status, internet connection tool, purpose of using the internet, and duration of daily internet use; It did not differ according to gender, grade level, duration of internet use, and area of use. As a result of the correlation analyses, there was a medium-level significant relationship between university students' internet addiction and mindfulness scores, while a low-level positive significant relationship was found between internet addiction and self-compassion. It was determined that there was a low level positive relationship between internet addiction and life satisfaction.All findings were discussed in the light of the literature and suggestions were made for researchers and practitioners.