Ebeveyn tutumlarının ilköğretim öğrencilerinin saldırganlık düzeyi ile ilişkisi
Relationship between parental attitudes and agression level of primary school students
Yazar: SELİN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. EMEL SARI GÖKTEN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Ölçekler = Scales

Özet:
Saldırganlık, kişinin kendisine ve çevresine fiziksel ya da psikolojik olarak zarar vermesini içeren ergenlik öncesi ve ergenlik dönemi çocuklarında sıklıkla görülen önemli bir kavramdır. Ergenlik dönemi ile ilgili diğer önemli bir kavram ise çocukların kişisel, sosyal ve psikolojik gelişimine olumlu ya da olumsuz etki ettiği kabul edilen ebeveyn tutumlarıdır. Bu araştırmanın amacı, ebeveyn tutumlarının ilköğretim 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin saldırganlık düzeyi ile ilişkisini incelemektir. Bu amaç çerçevesinde ebeveyn tutumları ile saldırganlık ilişkisi incelenirken, saldırganlığın; çocuğun cinsiyeti, ebeveynin öğrenim durumu, ailenin aylık toplam gelir düzeyi ve doğumun planlı olup olmama durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. 
İlişkisel tarama modelindeki bu araştırmanın örneklemini 6, 7 ve 8. sınıfa devam eden çocuğu olan 138'i kadın, 14'ü erkek 152 ebeveyn oluşturmaktadır. Ebeveynlerin çocuklarının %55.9 (n=85)'u erkek, %44.1 (n=67)'i kız çocuklardan oluşmaktadır. Katılımın gönüllülük esasına dayandığı ölçek ve formlar ebeveynlere, sosyal medya araçları aracılığı ile rastgele ve çevrimiçi olarak ulaştırılmıştır. Veri toplama işlemi için katılımcılara; Çocuklar için Saldırganlık Ölçeği-Anne Baba Formu (ÇSÖ-ABF), Anne Baba Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği-C Formu (ABTÖ-C) ve araştırmacı tarafından geliştirilen Sosyodemografik Bilgi Formu uygulanmıştır. Verilerin analizinde; Pearson Moment Korelasyon Çarpımı, Bağımsız t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Post Hoc Tukey HSD Testi kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre; ebeveyn tutumları ile 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkiye bakıldığında, ebeveyn tutumları alt boyutlarından demokratik tutum ile saldırganlık ölçeği alt ölçeklerinden sözel saldırganlık, nesne ve hayvanlara yönelik saldırganlık ve kışkırtılmadan gerçekleşen fiziksel saldırganlık puanları arasında istatistiksel olarak negatif anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Baskıcı-otoriter tutum ve aşırı hoşgörülü tutum alt boyutları ile çocukların saldırganlık düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Demografik değişkenlere göre saldırganlık düzeyi puanlarına bakıldığında ise ailenin aylık toplam gelir düzeyi alt değişkeni ile sözel saldırganlık, kışkırtılmadan gerçekleşen fiziksel saldırganlık alt ölçeği ve toplam saldırganlık ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Diğer bir alt değişken olan gebeliğin planlı olup olmama durumu ile sözel saldırganlık, nesne ve hayvanlara yönelik saldırganlık, kışkırtılmış fiziksel saldırganlık, kışkırtılmadan gerçekleşen fiziksel saldırganlık alt ölçeği ve toplam saldırganlık ölçeği puanları arasında da istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Bu sonuçlara göre; ailenin toplam gelir düzeyi azaldıkça çocuklarının saldırganlık düzeyi artmaktadır ve plansız gebelikler sonucu doğan çocukların saldırganlık düzeylerinin planlı gebelikler sonucu doğan çocuklardan fazla olduğu görülmektedir. Araştırmadan elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmış ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Aggression is a significant concept that is frequently seen in pre-adolescent and adolescent children, which involves physical or psychological harm to the person and their environment. Another important concept related to adolescence is parental attitudes, which are considered to have a positive or negative effect on children's personal, social and psychological development. The purpose of this research is to investigate the relationship between parental attitudes and aggression level of primary school students those are in 6th, 7th, 8th grades. For this purpose, while examining the relationship between parental attitudes and aggression, it was also examined whether aggression differed according to the gender of the child, the education level of the parents, the monthly income of the family and whether the birth was planned or not.
The sample of this research in the relational screening model consists of 152 parents, 138 of are female and 14 of are male, whose children attend the 6th, 7th, 8th grades. 55.9% (n = 85) of the children are boys and 44.1% (n = 67) are girls. The scales and forms, on which participation was based on volunteering, were delivered to parents randomly and online via social media. For data collection, participants were subjected to the Children Aggression Scale-Parent Version (CAS-P), Parental Attitude Scale-C Form (PAS-C) and the Sociodemographic Information Form developed by the researcher. In data analysis, Pearson Product‐Moment Correlation, Independent T-Test, One Way (Analysis of Variance) (ANOVA) and Post-Hoc Tukey HSD Test were used.
According to the research findings, when the relationship between parental attitudes and aggression levels of students those are in 6th, 7th, 8th grades is analyzed; a statistically significant negative correlation between the democratic attitude that is one of sub-dimensions of parental attitudes, and scores of verbal aggression, aggression towards objects and animals, and physical aggression without incitement, which are among sub-dimensions of aggression scale is found. A statistically significant relationship was not found between the aggression levels of children with repressive- authoritarian attitude and excessively tolerant attitude subscales. When the aggression scores according to the demographic variables are analyzed, no statistically significant relationship was found between the gender of children and sub-variables of parental education level with and the aggression level of the children. On the other hand, statistically significant differences were found between the family's monthly income level subscale, and verbal aggression, non-provoked physical aggression subscale and total aggression scale scores. Statistically significant differences were also found between whether or not pregnancy was planned, which is another sub-variable, and verbal aggression, aggression towards objects and animals, provoked physical aggression, physical aggression without incitement subscale and total aggression scale scores. According to these findings, as the total income level of the family decreases, the aggression level of their children increases and it is seen that the aggression levels of the children born as a result of unplanned pregnancies are higher than those born as a result of planned pregnancies. The findings obtained from the research were discussed in the light of the literature and various suggestions were made.