Doğa, toplum ve modern devlet: Erken Cumhuriyet Dönemine yeniden bakmak
Nature, society and modern state: Revisiting Early Repuclican Period in Turkey
Yazar: NEVCİHAN KARAOSMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. METİN YÜKSEL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Devlet = State ; Devlet inşaası = State building ; Doğa = Nature ; Kürtler = Kurdish ; Modern devlet = Modern state ; Modernizm = Modernism ; Ulus-devlet = Nation-state ; Çekirge = Grasshopper ; İsyanlar = Rebellions

Özet:
Bu çalışma modern devletin doğal ve toplumsal dünyayı yeniden şekillendirme karakteristiğine vurgu yapan teorik çalışmalardan esinlenerek Türkiye'de Cumhuriyet'in kuruluşunu takip eden on yıl boyunca artan çekirge salgınları ile mücadelesini mercek altına almaktadır. Aynı yıllara tekabül eden Ağrı'daki Kürt isyanı çekirge saldırıları gibi yeni kurulan ulus-devletin uğraştığı bir diğer problemi olmuştur. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivleri, Meclis görüşmeleri, kanun metinleri (Çekirge Kanunu) ve dönemin resmi ideolojik söylemine yakın basınını inceleyerek ortaya çıkardığım bu doğal (çekirge) ve toplumsal (Kürt) muhalefet de benzer söylemsel ve yöntemsel stratejilerle modern Cumhuriyet tarafından bastırılmıştır. Bu çalışmanın orijinal ve ısrarlı vurgusu insan-merkezci, devlet-merkezci ve modernleşmeci yaklaşımların gölgesinde yapılan akademik çalışmaların eksik kaldığı iddiasıdır. Sosyal tarih, Maduniyet Çalışmaları, sömürgecilik-sonrası eleştirinin yanı sıra doğa çalışmaları gibi bir dizi eleştirel alandan esinlenen bu çalışma, yukarıda sözü edilen birincil kaynaklarla bu eleştirileri erken Cumhuriyet dönemi bağlamında tartışmaya girişmektedir. Bu anlamda insan dışındaki doğa unsurlarının ikincil hale getirildiği ya da yok sayıldığı tarihi anlatılara eleştirel bakış açısı getiren bu çalışma çekirgeleri dikkate alarak bu dönemi yeniden değerlendirmeye çalışmaktadır. Bu bağlamda doğanın bir unsuru olan çekirgelere yönelik erken Cumhuriyet döneminde mevcut tasavvurların homojen ulus inşası sürecinde Kürt nüfusun da burada önerdiğim şekliyle 'hayvan-insan' olarak temsil edilmesinde nasıl bir rol oynadığını mercek altına almaktadır. Bu çerçevede 'hayvan-insanlar' olarak temsil edilen Kürtlerin isyanı da çekirge mücadele usulü ile tepelenmiştir.

Abstract:
Inspired by the theoretical studies focusing on the modern state's characteristic to reshape both social and natural worlds, this thesis sheds light upon the increasing swarms of locusts seen in Turkey during the decade following the establishment of the Turkish Republic. Another issue that the newly established nation-state had to deal with was the Kurdish revolt in the eastern province of Ağrı around the same period as the swarms of locusts. By means of an exploration of the documents from the Prime Ministry Republican Archives, Parliamentary Minutes, laws (Law on Locusts) and the press reflecting official ideological discourse, I argue that both natural and social resistance by the locusts and the Kurds was represented from within the same discursive framework. Likewise, both of these natural and social resistance was crushed by the modern Republican state by means by the use of similar military/technological strategies. The original and insistent emphasis of this work is that research undertaken under the influence of anthropocentric, state-centric and modernizationist approaches without due attention to natural phenomena are bound to remain ill-balanced. Inspired broadly by such critical fields of study as social history, Subaltern Studies, post-colonial criticism and environmental studies, this study attempts a discourse analysis of the above-mentioned primary sources in light of the relevant secondary literature and in the political and historical context of early Republican Turkey. Critical of dominant historical narratives marginalizing, if not completely disregarding natural phenomena, this study thus revisits early Republican period with specific attention to locusts. Moreover, this study extends the modern Republican representation of and struggle with locusts to its homogeneous nation-building project in which the Kurds are represented as beast-humans. Imagined as beast-humans, the Kurds' revolt was also suppressed by the same military strategy deployed to suppress the swarms of locusts.