Büyük damar ve küçük damar vasküliti olan hastalarda arteriyel sertliğin değerlendirilmesi
Evaluation of arterial stiffness in patients with large vessel and small vessel vasculitis
Yazar: HALİL DURANTAŞ
Danışman: PROF. DR. ÜLVER BOZTEPE DERİCİ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nefroloji = Nephrology ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Arteryel oklüzif hastalıklar = Arterial occlusive diseases ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Vasküler hastalıklar = Vascular diseases ; Vaskülit = Vasculitis ; Ölçekler = Scales

Özet:
Sistemik vaskülitler kan damar duvarında inflamasyon ile karakterize hastalıklardır. İnflamasyonun endotel disfonksiyonuna, artmış ateroskleroza ve artmış kardiyovasküler hastalık riskine neden olduğu gösterilmiştir. Damar duvarının viskoelastik özelliklerinde azalma ve damar duvarının kalınlaşması olarak tanımlanan arteriyel sertlik (AS), aterosklerozun önemli bir belirtecidir. Çalışmamızda büyük damar ve küçük damar vasküliti olan hastalarda arteriyel sertliğin değerlendirilmesi ve hastalık durumu ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Çalışmaya ANCA ilişkili vaskülit, takayasu arteriti ve dev hücreli arterit tanısı olan toplam 60 hasta dahil edilmiş olup 60 sağlıklı gönüllüden oluşan kontrol grubuyla karşılaştırılmışlardır. Vaskülit hastalarının romatolojik hastalık bilgileri, BVAS skoru, vaskülit hasar indeksi (VDI) skoru, demografik ve laboratuar verileri kaydedilmiştir. Arteriyel sertlik ölçümü osilometrik yöntem ile yapılmıştır. 
Vaskülit tanısı olan hastalarda, kontrol grubuna göre anlamlı artmış sistolik kan basıncı, nabız basıncı, nabız ve 75/dk kalp hızı için normalize edilen augmentasyon indeksi (AIx@75) olduğu görülmüştür. Nabız dalga hızı (NDH) hasta grubunda daha yüksek olmasına karşın anlamlı fark saptanmamıştır. NDH yaş ile ciddi korele iken, AIx@75 ile yaş arasında korelasyon mevcut değildir. Her iki arteriyel sertlik göstergesi de tansiyon değerleri ile ciddi koreledir. AIx@75'in VDI skoru ile pozitif yönde korele olduğu ve yüksek VDI skoruna sahip olan hastalarda arttığı bulunmuştur. Arteriyel sertliğin artmasında hastalık süresinin, remisyonda takip süresinin ve hastalık aktivitesinin etkisinin olmadığı saptanmıştır. ANCA ilişkili vaskülit ve büyük damar vaskülitlerinde yapılan alt grup analizlerinde de AIx@75 düzeyi kontrol grubuna göre anlamlı artmış bulunmuştur.
Vaskülit hastalarında arteriyel sertlik sağlıklı populasyona göre artmıştır. Arteriyel sertliğin artmasında önemli olanın, hastalık süresi veya hastalığın aktif olmasından çok hastalığın şiddeti ve bırakacağı hasarlar olduğu düşünülmüştür. Vaskülit hastaları ateroskleroz açısından yüksek risk altındadır. Bu hastalarda ateroskleroza neden olabilecek diğer etkenler ile ilgili daha geniş populasyonda yapılacak çalışmalara ve aterosklerozu azaltabilecek ilaçların hasta grubunda kullanılmasıyla ilgili çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Systemic vasculitis are diseases characterized by inflammation in the blood vessel wall. Inflammation has been shown to cause endothelial dysfunction, increased atherosclerosis and an increased risk of cardiovascular disease. Arterial stiffness (AS), defined as a decrease in the viscoelastic properties of the vascular wall and thickening of the vascular wall, is an important marker of atherosclerosis. In our study, it was aimed to evaluate the arterial stiffness in patients with large vessel vasculitis and small vessel vasculitis and to investigate its relationship with disease status.
A total of 60 patients with ANCA-associated vasculitis, takayasu arteritis, and giant cell arteritis were included in the study and compared with 60 healthy control groups. Rheumatic disease information, BVAS score, vasculitis damage index (VDI) score, demographic and laboratory data of vasculitis patients were recorded. Arterial stiffness measurement was done by the oscillometric method.
Patients diagnosed with vasculitis have significantly increased systolic blood pressure, pulse pressure, pulse and normalized augmentation index for 75/min heart rate (AIx@75) compared to the control group. Although pulse wave velocity (PWV) was higher in the patient group, there was no significant difference. While PWV is seriously correlated with age, there is no correlation between AIx@75 and age. Both arterial stiffness indicators are seriously correlated with blood pressure values. It was found that AIx@75 correlated positively with VDI score and increased in patients with high VDI scores. Disease duration, duration of remission and disease activity have not been found to increase arterial stiffness. In a subgroup analysis of ANCA-associated vasculitis and large vessel vasculitis, AIx@75 level was significantly increased compared to the control group.
In patients with vasculitis, arterial stiffness increased compared to the healthy population. It is thought that the severity of the disease and the damages it will cause rather than the duration of the disease or the activeness of the disease are important in increasing the arterial stiffness. Patients with vasculitis are at high risk for atherosclerosis. There is a need for studies in a larger population related to other factors that may cause atherosclerosis in these patients and studies on the use of drugs that may reduce atherosclerosis in the patient group.