Spor merkezine devam eden bireylerin beslenme durumları ve yeme davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status and eating behaviors of individuals who attended sports centers
Yazar: EDA ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. HÜLYA GÖKMEN ÖZEL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Egzersiz = Exercise ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Spor = Sports ; Spor işletmeleri = Sport enterprises ; Yemek yemek = Eating

Özet:
Araştırma Ankara il merkezinde yer alan 2 spor merkezine 3 aydan fazla süredir devam eden 19-64 yaş aralığındaki 269 bireyin beslenme durumlarının ve yeme davranış düzeylerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Oluşturulan anket formu ile bireylerin genel özellikleri, beslenme ve fiziksel aktivite alışkanlıkları ile antropometrik ölçüm verileri alınmıştır. Bireylerin beslenme durumlarını değerlendirmek için besin tüketim kaydı formu, fiziksel aktivite düzeylerini belirlemek için ise fiziksel aktivite kaydı formu kullanılmıştır. Ayrıca bireylerin yeme tutum ve davranışlarını değerlendirmek için (Eating Attitudes Test) EAT-26 ve ORTO-15 testlerinden yararlanılmıştır. Bireylerin EAT-26 ve ORTO-15 skoru hesaplanmıştır. Bireyler EAT-26 puanına göre normal yeme davranışı gösteriyor (<20) ya da anormal yeme davranışı gösteriyor (≥20), ORTO-15 puanına göre ise ortorektik (≤40) ve normal (>40) olarak 2 şekilde sınıflandırılmıştr. Bireylerin yeme davranış testi puanları cinsiyete ve fiziksel aktiviteye göre incelenmiştir. Kadın bireylerin EAT-26 ve ORTO-15 puanı ortalamaları sırasıyla 16,1±4,2, 37,6±5,9; erkek bireylerin ise 16,5±4,2, 37,7±5,8 olarak bulunmuştur. Kadın bireylerin spor merkezine devam etme süresi ile BKİ değerleri ilişkilendirilebilir. (p<0,05) Spor merkezine 1 yıl ve daha fazla süredir gidenlerin BKİ'si en yüksek (30,8±5,4kg/m2) bulunmuştur. Öğünler arasında atıştırma alışkanlığı olan bireylerin EAT-26 puanı ortancası (16,8) hiç atıştırmayan (16,0) ya da bazen atıştıran (15,8) bireylere göre fazla bulunmuştur (p<0,05). Kadın bireylerin boyun çevresi ölçümleri yeme tutum ve davranışları üzerinde etkili bulunmuştur (p<0,05). Egzersiz yapan bireylerde besin tüketiminin bireyin kadın veya erkek olması,  bulunduğu yaş aralığı ve günlük bedensel etkinliği ile orantılı olması gerektiği önerilmiştir. Bireylerin doğru beslenme alışkanlıkları ile yeme davranış bozuklukları görülme olasılığı azalabileceği söylenebilir.

Abstract:
The study was conducted with 269 participants aged from 19 to 64 who attended either of two sports centers located in Ankara for at least three months from 2014-2015. The study aimed to identify the nutrition status, and evaluate the eating behaviours and attitudes of these individuals. The general characteristics, eating behaviours and physical activity habits of the individuals were examined by survey. The antropometric measurements of participants were assessed and food diary forms and food frequency questionnaires were used to identify nutritional status, and a physical acitivity report form was used to detemine physical activity level. EAT-26 for evaluating eating disorders scores ≥20 showed tendencies towards eating disorders, whereas individuals who scored <20 did not. ORTO-15, for the diagnosis of orthorexiya nervosa scores ≤40 or less are orthorexic, whereas scores >40 are normal. Individuals' eating attitudes were evaluated according to gender and physical activity. The mean EAT-26 and ORTO-15 scores for women were respectively 16.1 ± 4.2 and 37.6 ± 5.9 and for men were 16.5 ± 4.2 and 37.7 ± 5.8. BMI for women was influenced by the duration of their attendence at the sports centre (p<0.05). The BMI of women who attended the sport centre for at least one year was the highest of all women (30.8±5.4 kg/m2).  Furthermore, the median EAT-26 score of women who constantly snack between meals (16.8) was higher than those who never snack (16.0) or occasionally snack (15.8). The neck circumferences of women is associated with their eating attitudes and behaviours. In this study, a sufficient and balanced food consumption, as well as physical activity, is of great importance for individuals who do regular exercise in order to reduce their tendency towards eating disorders. It is suggested that the food consumption of the individuals depends on gender, age range and whether the food consumption is proportional to daily physical activity.