Okul öncesi dönem öğrencilerinin sosyal-duygusal gelişimleri ve ebeveynlerinin erken dönem uyum bozucu şemaları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the social-emotional developments of pre-school students and the early maladaptive schemas of their parents
Yazar: METEHAN ÖZŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ENVER SARI
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Sosyal duygusal gelişim = Social emotional development ; Çocuk-okul öncesi =

Özet:
Bu çalışmanın amacı, okul öncesindeki öğrencilerin sosyal-duygusal gelişimleri ile ebeveynlerinin erken dönem uyumsuz şemaları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu Trabzon'da Milli Eğitim Bakanlığına bağlı anaokullarında öğrenim gören 299 çocuk ve bu çocukların ebeveynleri oluşturmaktadır. Araştırmada ebeveynlerin erken dönem uyum bozucu şemalarını ölçmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen 7 maddelik demografik bilgi formu, Young Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar Kısa Form-3 Ölçeği, çocukların sosyal-duygusal gelişimlerini ölçek amacıyla Marmara Sosyal Duygusal Gelişim Ölçeği kullanılmıştır.
Araştırmada okul öncesi dönem çocuklarının sosyal-duygusal gelişimleri ile ve bu çocukların ebeveynlerinin erken dönem uyum bozucu şemaları arasındaki ilişkiyi belirlemek için basit doğrusal regresyon yönteminden faydalanılmıştır. Bununla beraber demografik değişkenlere göre erken dönem uyum bozucu şemalar ve sosyal-duygusal gelişim düzeylerinde anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemek amacıyla bağımsız örneklemler için t testi ve tek yönlü varyans analizi  yöntemi kullanılmıştır.
Araştırmanın bulgularına göre, ebeveynlerde duygusal yoksunluk şemasının çocuklarda sosyal duruma uygun tepki vermeyi yordadığı, onay arayıcılık ve kusurluluk şemalarının akranlarla iletişimi anlamlı bir şekilde yordadığı bulunmuştur. Cinsiyet değişkeni göre ebeveynlerin erken dönem uyum bozucu şemaları anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Erkeklerin kadınlara göre, bağımlılık, terk edilme, başarısızlık, duygusal yoksunluk, duyguları bastırma, kusurluluk, yüksek standartlar ve cezalandırıcılık puanları daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca ebeveynlerin maddi geliri ile çocukların sosyal duruma uygun tepki verme puanları anlamlı şekilde farklılaşmaktadır. Düşük gelire sahip ebeveynlerin çocuklarının orta ve yüksek gelire sahip ebeveynlerin çocuklarına göre sosyal duruma uygun tepki verme puanı daha düşüktür. Erken dönem uyum bozucu şemaların okul öncesi öğrencilerin sosyal-duygusal gelişimini olumsuz yönde etkilemesini önlemek için okul öncesi öğretmenlerine ve öğrencilerin ailelerine yönelik psikoeğitimler düzenlenmesi önerilmiştir.  

Anahtar Sözcükler: Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar, Sosyal-Duygusal Gelişim, Okul Öncesi Öğrencileri, Okul Öncesi Öğrencilerin Ebeveynleri

Abstract:
Examining the relationship between the social-emotional development of preschool students and early maladaptive scheme of their parents in early childhood is the aim of this study. The study group of the research consists of 299 children studying in pre-school rulling by Ministry of National Education in Trabzon and the parents of these children. In order to  measure the early maladaptive schemes of parents and to scale the social-emotional development of children, the Young Early Maladaptive Schemes Short Form-3 Scale and the Marmara Social-Emotional Development Scale were used in the research. Simple linear regression analysis method was used to examine the variables that predict the social-emotional development of children. In addition, independent samples t-test and one-way analysis of variance analysis method were used for independent samples in order to determine whether there was a significant difference in early maladaptive schemes and social-emotional development levels according to demographic variables.
 According to the results of the study, it was found that the emotional deprivation scheme in parents has impacts on the appropriate response to the social situation in children, approval seeking and imperfection schemes predict communication with peers. According to the gender variable, the early maladaptive schemas of the parents differ significantly. Men were found to have higher scores on addiction, abandonment, failure, emotional deprivation, suppression of emotions, imperfection, high standards and punitiveness than women. In addition, the financial income of the parents and the children's response scores to the social situation differ significantly. Children of low-income parents have a lower score for responding appropriately to social situations than children of middle- and high-income parents. In order to prevent the negative effects of early maladaptive schemas on the social-emotional development of preschool students, it has been suggested to organize psychoeducational trainings for preschool teachers and students' families

Key Words: Early Malapdative Schemes, Social-Emotional Development, Preschool Students, Parents Of Pre-schoolers