Opere evre II ve evre ııı kolorektal kanser tanılı hastalarda prognostik faktörler
Prognostic factors in patients with operated stage II and stage  III colorectal cancer
Yazar: ARİF KUŞ
Danışman: DOÇ. DR. EBRU ÇILBIR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Dahiliye Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis ; Sağkalım = Survival

Özet:
Kolorektal kanser insidansı ve mortalite oranları tüm dünyada değişiklik göstermektedir. Dünya Sağlık Örgütü GLOBOCAN veritabanına göre erkeklerde en sık teşhis edilen üçüncü ve kadınlarda ikinci kanserdir. 2018 yılında kolorektal kansere bağlı yaklaşık 861.000 ölüm gerçekleşmiş, aynı süreçte 1,8 milyon yeni vaka tanı almıştır. Türkiye'de hem kadınlarda hem de erkeklerde kolorektal kanser üçüncü sırada yer almaktadır.
Son yıllarda yapılan çalışmalarda pek çok faktörün kolorektal kanserli hastalarda sağ kalım ile ilişkisi olduğu öne sürülmüştür. 
Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Kliniğinde takip edilen 261 Evre II ve Evre III kolorektal kanser hastalarının dosya kayıtları retrospektif olarak incelendi. Sağ kalım analizleri Kaplan-Meier yöntemi ve log rank testi kullanılarak yapıldı. Sağ kalım süresi, bölgesel nüks ve uzak metastaz üzerine etkili faktörler çoklu değişkenli analiz ve Cox Regresyon analizi ile değerlendirildi. İstatistiksel analizin anlamlılığı için p < 0.05 değeri kabul edildi.
Hastaların 95 (%36)'i kadın, 166 (%64)'ı erkek olarak tespit edildi. Hastaların yaş ortalaması 64,9 idi. Genel takip süresi ortalama 95 aydı. Hastalıksız sağ kalım süresi ortalama 78 ay idi. Hastaların 129 (%49)'u evre II, 132 (%51)'si evre III'tü. 
Tek değişkenli analizde DM varlığı, evre, lenf nodu pozitifliği, PNI, LVI, LNO, cerrahi sınır pozitifliği, preoperatif CEA yüksekliği, acil operasyon öyküsü, grade, tümör yerleşim yeri, adjuvan KT tedavisi GSK açısından anlamlı bulundu. Çok değişkenli analizde ise DM varlığı, evre, lenf nodu pozitifliği, PNI, LNI, LNO, adjuvan KT tedavisi GSK açısından anlamlı bulunan bağımsız prognostik parametreler olarak değerlendirildi.
Tek değişkenli analizde evre, lenf nodu pozitifliği, PNI, LNI, LNO, cerrahi sınır pozitifliği, preoperatif CEA yüksekliği, tm yerleşim yeri HSK açısından anlamlı bulundu.
Çok değişkenli analizde ise evre, lenf nodu pozitifliği, PNI, LNI, LNO cerrahi sınır pozitifliği, adjuvan KT tedavi HSK açısından anlamlı bulunan bağımsız prognostik parametreler olarak değerlendirildi. 
Çalışmamızda da görüldüğü gibi, kolorektal kanserli hastaların prognoz tayini oldukça güç bir klinik sorundur. Bizim çalışmamız, retrospektif ve göreceli olarak az sayıda hasta ile yapılmıştır. Bu nedenle, belirlenen konularda güncel klinik uygulamayı etkileyecek kesin sonuçların çıkarılması için çok daha fazla sayıda hastayı içeren prospektif çalışmanın yapılması gerekmektedir. Genetik incelemelerin artması ve hedefe yönelik tedaviler sayesinde daha iyi prognostik faktör tayini yapılıp artmış sağ kalım süreleri ileride mümkün gözükmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kolorektal kanser, genel sağ kalım, hastalıksız sağ kalım, prognostik faktörler.

Abstract:
Colorectal cancer incidence and mortality rates vary all over the world. According to the World Health Organization GLOBOCAN database, it is the third most frequently diagnosed cancer in men and the second cancer in women. In 2018, there were approximately 861,000 deaths due to colorectal cancer, and 1.8 million new cases were diagnosed in the same period. Turkey also ranks third in colorectal cancer in both men and women. In recent years, it has been suggested that many factors are associated with survival in patients with colorectal cancer.
The file records of 261 Stage II and Stage III colorectal cancer patients who were followed in Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital Medical Oncology Clinic were retrospectively analyzed. Survival analyzes were performed using the Kaplan-Meier method and log rank test. Factors affecting survival time, regional recurrence and distant metastasis were evaluated by multivariate analysis and Cox Regression analysis. P <0.05 value was accepted for the significance of statistical analysis.
95 (36%) of the patients were female and 166 (64%) were male. The mean age of the patients was 64.9. The general follow-up period was 95 months on average. The disease-free survival was on average 78 months. 129 (49%) of the patients were stage II, 132 (51%) were stage III.
In univariate analysis, DM presence, stage, lymph node positivity, PNI, LVI, LNR, surgical margin positivity, preoperative CEA elevation, emergency operation history, grade, tumor location, adjuvant CT treatment were found significant in terms of overall survival. In multivariate analysis, DM presence, stage, lymph node positivity, PNI, LNI, LNR, adjuvant CT treatment were evaluated as independent prognostic parameters that were found significant in terms of overall survival.
In univariate analysis, stage, lymph node positivity, PNI, LNI, LNR, surgical margin positivity, preoperative CEA elevation, and all sites were found to be significant in terms of disease-free survival.
In multivariate analysis, stage, lymph node positivity, PNI, LNI, LNR surgical margin positivity, adjuvant CT therapy were evaluated as independent prognostic parameters that were found significant in terms of disease-free survival.
As seen in our study, the prognosis of patients with colorectal cancer is a rather difficult clinical problem. Our study was conducted retrospectively and with relatively few patients. Therefore, prospective studies involving a larger number of patients are required to draw conclusions that will affect current clinical practice in the specified subjects. Thanks to the increase in genetic examinations and targeted therapies, better prognostic factor determination and increased survival times seem possible in the future.
Key Words: Colorectal cancer, overall survival, disease free survival, prognostic factors