Hemşirelerin kesici-delici alet yaralanması ile karşılaşma durumları ve karşılaşma sonrası izledikleri yöntemler
The needlestick and sharps injury encountering situations of nurses and the methods they followed after encounter
Yazar: ZEHRA DİŞBUDAK
Danışman: DOÇ. DR. NİMET OVAYOLU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-bıçak = Wound-stab ; Yaralar-delici = Wounds-penetrating ; İğne yaralanmaları = Needlestick injuries ; İş güvenliği = Work safety

Özet:
Kesici-delici alet yaralanmaları, hemşirelerin maruz kaldığı mesleki riskler arasında ilk sıralarda yer almaktadır. Etkin bir tedavisi ve koruyucu aşısı bulunmayan ve prognozu kötü seyreden kan yolu ile bulaşan enfeksiyonların yayılmasına neden olan mesleki kesici-delici yaralanmalar, büyük ölçüde önlenebilir yaralanmalardır. Bu nedenle bu çalışma, hemşirelerin kesici-delici alet yaralanmalarının nedenlerinin ve yaralanma sonrası yaptıkları girişimlerin belirlenmesi amacıyla, Gaziantep 25 Aralık Devlet Hastanesi ile Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi?nde görev yapan, araştırmanın kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan toplam 406 hemşire ile yapıldı. Örneklem genişliği power (güç) analizi yapılarak belirlendi. Veri toplamada araştırmacı tarafından hazırlanan, sosyodemografik veriler ile kesici-delici aletlerle yaralanma durumuna ait değişkenleri sorgulayan anket formu kullanıldı. Çalışma sonucunda, hemşirelerin %60.8?inin meslek hayatı boyunca en az bir kez kesici-delici aletlerle yaralandığı belirlendi (p<0.05). Kesici delici alet yaralanmasına en çok neden olan işlemin iğne ucu kapağını takmaya çalışma, cismin ise enjektör iğnesi olduğu tespit edildi (p<0.05). Koruyucu önlemlerden eldiven kullanma ve maruziyet sonrası yaralanmayı rapor etme oranının düşük, yaralanma sonrası yapılan girişimlerden antiseptikle/sabunla yıkama düzeyinin istatistiksel olarak anlamlı ve bu durumun literatürle uyumlu olduğu bulundu (p<0.05). 
Sonuç olarak; hemşireler, kesici-delici alet yaralanmaları ile oldukça sık karşılaşmaktadır. Bu doğrultuda; hemşirelerin, güvenli tıbbi malzemelerin ve standart koruyucu önlemlerin kullanımı, kesici-delici alet yaralanmalarının önemi ve korunma yolları ile yaralanma sonrası yapılması gereken girişimler konularında bilinçlendirilmesi ve bu konuda etkin çalışan güvenliği politikalarının geliştirilmesi önerilebilir.

Abstract:
Needlestick and sharps injuries are number one in rank in the occupational risks of the nurses exposured. The occupational needlestick and sharps injuries which cause the spread of blood-borne infections with worse prognosis and without effective treatment and preventive inoculation are largely preventable injuries. Therefore, this study is made in order to find the reasons of the needlestick and sharps injuries and the activities made after injury among 406 nurses who met the research criteria, volunteered to participate in the study and employed in the Gaziantep 25 December State Hospital and Şahinbey Research and Application Hospital of Gaziantep University. The research sample size is determined by making the power analysis. A questionnaire form prepared by the researcher which includes questions about sociodemographic data and the variables of needlestick and sharps injuries is used to collect data. As a result of study, it is found that 60.8% of nurses injured with needlesticks and sharps at least once during their professional life (p<0.05). It is found that the most common process which cause the injury is recapping the needle and the device is syringe needle (p<0.05). It is found that the protective measures such as usage of gloves and reporting the injury after the exposure have low rates, washing with antiseptic/soap activity after the injury is statistically meaningful  and this situation is consistent with the literature (p<0.05). As a result, the nurses are frequently encountered with needlestick and sharps injury. In this context, it can be suggested to make nurses conscious of using the safe medical devices and the standard protective measures, importance of needlestick and sharps injury, prevention initiatives, the activities after injury and develop an effective employee safety policies.