Farklı sulama suyu düzeylerinin fesleğen (Ocimum basilicum L.) bitkisinde verim ve verim karekteristikleri üzerine etkileri
The effect of different irrigation water levels on yield and yield characteristics of basil (Ocimum basilicum L.)
Yazar: RIZA KUZUCA
Danışman: PROF. DR. NECDET DAĞDELEN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı / Tarımsal Yapılar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aydın = Aydın ; Damla sulama = Drip irrigation ; Fesleğen = Basil ; Su kullanımı = Water use ; Yeşil ot = Herbage ; Yeşil ot verimi = Herbage yield

Özet:
Amaç: Aydın koşullarında farklı damla sulama düzeylerinin fesleğen bitkisinde verim ve verim bileşenleri ve önemli uçucu yağ parametreleri üzerine olan etkileri araştırmak amacıyla bu çalışma saksı denemesi olarak 2022 yılında yürütülmüştür.
Materyal ve Yöntem: Araştırma tesadüf parselleri deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada 5 farklı sulama düzeyi (%120; %100; %80; %60 ve
%40) incelenmiştir. Araştırmada sulama konuları; saksılarda 2 günlük eksilen nemin saksı su tutma kapasitesine getirilmesi için gerekli olan sulama suyu miktarının %40,
%60, %80, %100 ve %120'sinin damla sulama yöntemiyle uygulandığı 5 farklı sulama suyu düzeyi konularından oluşturulmuştur.
Bulgular: Çalışmada, konulara uygulanan sulama suyu miktarı 5,15-15,46 L/bitki arasında değişirken, bitki su tüketimi değerleri 5,37-15,61 L/bitki arasında değişmiştir. Fesleğende sulama suyu düzeyleri gerek yaş herba gerekse de kuru herba verimleri üzerine %1 düzeyinde (p<0,01) önemli bulunmuştur. Ortalama yeşil herba verimleri 78-140 g/bitki arasında değişirken; kuru herba verimleri 20,1-24 g/bitki arasında değişmiştir. Toplam su kullanım randımanı değerlerine bakıldığında yeşil herba WUE değerleri 8,57-14,52 g/L; kuru herba WUE değerleri ise 1,53-3,74 g/L arasında değişmiştir. Çalışmada uygulanan farklı damla sulama düzeylerinin fesleğen verim özellikleri (bitki boyu, bitki gövde çapı, bitki dal sayısı) ile yağ kalite özellikleri (yağ oranı, Limonene, Gama-terpinene; Linalool; Linalyl acetate; Cymol ve Germacrene-D) üzerinde (p<0,01) düzeyinde etkili olmuştur.
Sonuç: Sonuç olarak, sulama suyunun yeterli ve birim suyun maliyetinin uygun olduğu koşullarda yaş herba ve kuru herba veriminin yüksek olduğu I120 konusu önerilebilir. Ancak sulama suyunun kısıtlı ve birim suyun maliyetli olduğu koşullarda suyu daha etkin kullanan I40 konusu önerilebilir.

Abstract:
Objective: This study was carried out in 2022 as a trial in pot in order to research into
the effects of different drip irrigation levels on yield and yield components as well as
important ethereal oil parameters in the basil under the conditions prevailing in Aydın.
Material and Methods: The random parcels of the research were established with three
repetitions according to the pattern of the trial. In the study, 5 different irrigation levels
(120%; 100%; 80%; 60% and 40%) were examined. The subjects of irrigation in the
study consisted of 5 different irrigation water levels in which 40%, 60%, 80%, 100%
and 120% of the amount of irrigation water required to bring the decreased level of
moisture in 2 days in the pots to the pot water retention capacity was applied through
drip irrigation method.
Results: In the study, the amount of irrigation water applied to the subjects varied
between 5.15-15.46 L/plant, while the plant water consumption values varied between
5.37-15.61 L/plant. Irrigation water levels in basil were found to be significant at the
level of 1% (p<0.01) on both wet herb and dry herb yields. While the average green
herb yields varied between 78-140 g/plant, the dry herb yields varied between 20.1-24
g/plant. In respect of the total water use efficiency values, the green herb WUE values
varied between 8.57-14.52 g/L, and the dry herba WUE values varied between 1.53-
3.74 g/L. The different drip irrigation levels applied in the study were found effective on
basil yield characteristics (plant height, plant diameter, number of plant branches) and
oil quality characteristics (oil ratio, Limonene, Gamma-terpinene; Linalool; Linalyl
acetate; Cymol and Germacrene-D) (p<0.01).
Conclusion: In conclusion, I120 subject where wet herb and dry herb yields are high under conditions where irrigation water is sufficient and unit water cost is economical
can be recommended. However, in conditions where irrigation water is limited and unit
water cost is not economical, I40 subject that uses water more efficiently can be
recommended.