Bir üniversite hastanesinin dahiliye polikliniklerine başvuran geriatrik hastalarda ihmal, istismar durumunun ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of neglect, abuse and related factors in geriatric patients admitting to the internal medicine policinics of a university hospital
Yazar: MEHMET CAN ERİŞEN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM KARAARSLAN CENGİZ
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Geriatri = Geriatrics ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Cinsel istismar = Sexual abuse ; Duygusal istismar = Emotional abuse ; Ekonomik istismar = Economic abuse ; Fiziksel istismar = Physical abuse ; Psikolojik istismar = Psychological maltreatment

Özet:
Giriş ve Amaç: İhmal ve istismar yaşlı popülasyonda tespit edilmesi zor olmasına rağmen sık görülen, yaşlıyı klinik ve psikolojik olarak son derece olumsuz etkileyen bir halk sağlığı sorunudur. Çalışmamızda bir üniversite hastanesinin dahiliye polikliniklerine başvuran geriatrik hastalarda ihmal ve istismar durumunun ve bu durum ile ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 30.02.2023 ve 1.1.2024 tarihleri arasında Mersin Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları polikliniklerine ayaktan başvuran ve dahil edilme kriterlerine uyan hastalar rastgele örneklem yöntemi ile dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan hastalara yüz yüze görüşme tekniği ile anket ve ölçekler uygulanmıştır. Tüm hastalara kapsamlı geriatrik değerlendirme yapılmıştır. İhmal ve istismar vakalarının değerlendirilmesi için Geriatrik İstismar Ölçeği (GİÖ), Hwalek-Sengstock Yaşlı İstismarı Tarama Testi , İstismara Açıklık Tarama Testi (VASS) uygulanmıştır. İstismar alt tiplerini saptama olanağı verdiği için GİÖ, istismar varlığını belirlemede referans test olarak kabul edilmiştir. Katılımcılar istismar varlığına göre gruplanarak sosyodemografik veriler, klinik özellikler ve geriatrik sendromlar açısından karşılaştırılmıştır. Çalışma verileri SPSS 26 paket programı ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya yaş ortalamaları 70,78±4,72 olan 110 hasta (%50,9'u erkek) dahil edilmiştir. GİÖ ölçeği referans alınarak katılımcıların 30'unda (%27,3) istismar tespit edilmiştir. En fazla psikolojik istismar (%20,9) görülürken en az cinsel istismar (%0,9) saptanmıştır. İstismar olan ve olmayan gruplar arasında sosyodemografik veriler açısından fark saptanmamıştır. İstismar saptanan grupta kronik hastalık ve kullanılan ilaç sayısı daha yüksek bulunmuştur (sırası ile p<0,001, p<0,001). İstismara uğrayan grupta polifarmasi, malnütrisyon, depresfif duygu durum, inkontinans daha yüksek oranda saptanmıştır (sırası ile p=<0,001, p=0,003, p=<0,001, p=0,002). Kronik ağrı varlığı ve düşme öyküsü istismara uğrayan yaşlılarda daha yüksek olmakla birlikte aradaki fark anlamlılık düzeyine ulaşmamıştır (sırası ile p=0,226, p=0,075). Gruplar arasında Katz ADL puan ortalamaları açısından fark yokken (p=0,075), IADL puan ortalamaları açısından anlamlı fark saptanmıştır. (p<0,001) Toplam GİÖ puanı ile GDS-15 arasında pozitif; (r=0,469; p=<0,001), MNA-SF (r=-0,279; p=0,003), MMSE (r=-0,295; p=0,002) ve Katz ADL (r=-0,304; p=0,001) ölçek puanları arasında negatif yönlü korelasyon saptanmıştır.
Sonuç: Yaklaşık her dört yaşlıdan birinin istismara maruz kaldığı düşünüldüğünde yaşlı ihmal ve istismarı açısından toplumsal farkındalık oluşturulması, risk altındaki bireylerin tanınması ve önleme çalışmaları oldukça önem kazanmaktadır. Çok sayıda
kronik hastalığı olan, çok sayıda ilaç kullanan, fonksiyonel kısıtlılığı bulunan, depresyon, malnütrisyon, inkontinans gibi geriatrik sendromlara sahip yaşlı bireyler istismar açısından daha yüksek risk altında olup daha dikkatli değerlendirilmelidirler.
Anahtar Kelimeler: yaşlı, yaşlı ihmal ve istismarı, Geriatrik İstismar Ölçeği, Hwalek-Sengstock Yaşlı İstismarı Tarama Testi, İstismara Açıklık Tarama Testi, geriatrik sendrom

Abstract:
Aim: Neglect and abuse, although difficult to detect in the elderly population, are prevalent public health issues that have profoundly negative clinical and psychological impacts on the elderly. Our study aimed to evaluate the incidence of neglect and abuse among geriatric patients presenting to the internal medicine clinics of a university hospital, as well as the associated factors with these conditions.
Materials and Methods: Patients who met the inclusion criteria and presented to the Internal Medicine outpatient clinics of Mersin University Hospital between January 30, 2023, and January 1, 2024, were randomly sampled and included in the study.
Participants in the study were administered surveys and scales using face-to-face interview techniques. Comprehensive geriatric assessment was conducted for all patients. For the evaluation of neglect and abuse cases, the Geriatric Mistreatment Scale , Hwalek-Sengstock Elder Abuse Screening Test, and Vulnerability to Abuse Screening Scale (VASS) were administered. Due to its capability to identify subtypes of abuse, the GMS was considered as the reference test for detecting the presence of abuse. Participants were grouped based on the presence of abuse, and comparisons were made in terms of sociodemographic data, clinical characteristics, and geriatric syndromes. The study data were analyzed using the SPSS 26 statistical software package.
Results: The study included 110 patients(50.9% were male) with a mean age of 70.78 ± 4.72 years. Based on the GMS scale as a reference, abuse was identified in 30 participants (27.3%). The highest incidence was observed in psychological abuse (%20,9), while the lowest was noted in sexual abuse. (%0,9) No differences were observed between the groups with and without abuse in terms of sociodemographic data. In the group where abuse was detected, the number of chronic illnesses and medications used was found to be higher (p<0.001, p<0.001, respectively). In the
abused group, polypharmacy, malnutrition, depressive mood, and incontinence were found to be higher at significant rates (respectively, p=<0.001, p=0.003, p=<0.001, p=0.002). The presence of chronic pain and a history of falls were higher in elderly individuals who experienced abuse, although the difference did not reach statistical significance (respectively, p=0.226, p=0.075). While there was no difference in mean Katz ADL scores between the groups (p=0.075), a significant difference was observed in mean IADL scores. A positive correlation was found between total GMS score and GDS-15 (r=0.469; p=<0.001), while negative correlations were observed between total GMS score and MNA-SF (r=-0.279; p=0.003), MMSE (r=-0.295; p=0.002), and Katz ADL (r=-0.304; p=0.001) scale scores.
Conclusion: Considering that approximately one in every four elderly individuals is believed to be exposed to abuse, creating societal awareness about elderly neglect and abuse, identifying at-risk individuals, and preventive efforts have become highly crucial. Elderly individuals with a high number of chronic illnesses, extensive medication usage, functional limitations, and geriatric syndromes such as depression, malnutrition, and incontinence are at higher risk of abuse and should be carefully evaluated.
Key Words: Elderly, elderly neglect and abuse, Geriatric Mistreatment Scale, geriatric syndromes, Hwalek-Sengstock Elder Abuse Screening Test, Vulnerability to Abuse Screening Scale