Türkiye'de banka birleşmeleri ve birleşme sürecinin bankalara etkisi : Bir uygulama
Bank mergers in Turkey and the impact of merger process on banks : An application
Yazar: EMEL DEMİRAL
Danışman: PROF. DR. TENGİZ ÜÇOK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Banka birleşmeleri = Bank mergers ; Bankacılık sistemi = Banking system ; Bankalar = Banks ; Birleşmeler = Mergers ; Etkinlik = Efficiency

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türk bankacılık sektöründe son zamanlarda sıkça karşılaşılan birleşme eğilimini analiz etmek ve bu doğrultuda birleşmelerin birleşen bankaların performansı üzerindeki etkisini ölçmektir. Bu amaca uygun olarak, öncelikle bankacılık sektöründe yaşanan birleşmeler teorik bir çerçevede incelenmiş ve birleşme eğilimine ilişkin olarak literatür taraması yapılmıştır. İzleyen bölümde yol gösterici olması açısından, bankalarda birleşme eğiliminin başka ülkelerde nasıl bir süreçten geçtiği, seçilmiş ülkeler bazında incelenmiştir. Türk bankacılık sektöründe gerçekleşen birleşmeler ise , bütünlük sağlanması için 1980 sonrasında Türk bankacılık sistemindeki gelişmeler ışığında değerlendirilmiştir.Bu kapsamda banka birleşmelerinin birleşen bankaların performansına etkisi; Türkiye'de 2002-2007 yılları arasında gerçekleşen isteğe bağlı banka birleşmelerinin birleşen bankaların etkinliği üzerine yapılmış bir araştırma kapsamında incelenmiştir. Çalışmada birleşmelerin bankaların performansına olan etkisi; birleşme öncesi ve sonrasında hesaplanan etkinlik değerlerinin karşılaştırılması yoluyla analiz edilmiştir. Girdi odaklı yaklaşımın benimsendiği çalışmada, etkinlik değişimleri ölçeğe göre sabit getiri varsayımı altında Veri Zarflama Analiz yöntemi kullanılarak ölçülmüştür. Çalışmada, birleşen bankaların yanı sıra analiz dönemi olan 2002-2008 yılları arasında sürekli olarak faaliyet gösteren bankaların da etkinlik değerleri hesaplanmıştır. Araştırma modelinde aracılık yaklaşımından hareketle girdi olarak, sermaye, mevduat, faiz giderleri ve faiz dışı giderler; çıktı olarak ise krediler, faiz gelirleri ve faiz dışı gelirler kullanılmıştır.Analiz sonucunda; birleşen bankaların performanslarında artış saptanmıştır. İlgili dönemde birleşme yaşayan on iki bankanın altısında performans artışı gözlemlenirken, üç bankanın etkinliğinde azalma meydana gelmiş, yine üç bankanın performansında bir değişiklik gözlemlenmemiştir. Ayrıca birleşme yaşayan ve birleşme yaşamayan bankaların analiz dönemindeki ortalama etkinlik değerleri karşılaştırılmış, bu kapsamda, birleşme yaşayan bankaların etkinlik ortalamalarının çok belirgin olmasa da diğer bankaların ortalama etkinlik değerlerinin bir miktar üstünde kaldığı sonucuna varılmıştır.Anahtar Sözcükler: Türk Bankacılık Sistemi, Büyüme, Banka Birleşmeleri, Etkinlik, Veri Zarflama Analizi

Abstract:
The purpose of this study is to analyze the merger trend which has been frequently encountered in Turkish banking sector and to measure the impact of mergers on the performance of merging banks. In conformity with this purpose, primarily the mergers in banking sector were examined in a theoretical framework and a literature review was made in respect of the merger trend. For guiding purposes, it was examined in the following chapter, on basis of the selected countries, what kind of a process the merger trend has come through. Mergers in Turkish banking sector were evaluated under the light of developments in Turkish banking system after 1980 for purpose of integrity.Within this scope, the impact of merging on performance of merging banks was examined in scope of a research carried out with regard to the impact of optional bank mergers on performance of merging banks, between years 2002-2007 in Turkey. In this study, the impact of mergers on performance of mergers on performance of banks was analyzed through a comparison between efficiency values estimated before and after merger. Changes in performance were measured by using the Data Envelopment Analysis method under the assumption of variable yield by scale during the study in which an input-oriented approach was adopted. In addition to that of merging banks, also the efficiency values of banks continuously performing activity between 2002-2008 were estimated in the study. Acting from the intermediation approach in the research model, capital, deposit, interest expenses and non-interest expenses were used as input; and credits, interest yields and non-interest yields were used as outputs.As a result of the analysis, an increase was observed in performances of merging banks. During the related period, 6 out of 12 merging banks were observed to have an increase in performance, while a decrease was observed in performance of 3 banks and no change was observed in performance of 3 banks. In addition, the average efficiency values of merging and non-merging banks in the analysis period was compared, in scope of which it was concluded that average efficiency values of merging banks were a little above the average efficiency values of other banks, though not quite sharp.Key words: Turkish Banking System, Growth, Bank Mergers, Efficiency, Data Envelopment Analysis