İstiklal Harbi'nde Türk ordusunun Sakarya Nehri doğusuna çekilmesinin ulusal ve uluslararası boyuttaki yansımaları
The national and international effects of Turkish army's retreat to the east of Sakarya River during the Turkish War of Idependence
Yazar: DENİZ GÜÇER
Danışman: DOÇ. DR. HÜSNÜ ÖZLÜ
Milli Savunma Üniversitesi / Alparslan Savunma Bilimleri Enstitüsü / Harp Tarihi Ana Bilim Dalı / Askeri Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Basın = Press ; Gazeteler = Newspapers ; Kurtuluş Savaşı = Independence War ; Sakarya Meydan Muharebesi = Sakarya Pitched Battle ; Sakarya Nehri = Sakarya River ; Türk Ordusu = Turkish Army

Özet:
Türk İstiklal Harbi'nin en önemli safhalarından biri hiç şüphesiz Sakarya Meydan Muharebesi'nin yaşandığı 22 Ağustos – 13 Eylül 1921 tarihleri arasıdır. Birinci ve İkinci İnönü Muharebeleri'nde aldığı yenilgi sonrası milli seferberlik ilan eden Yunan ordusu, 22 Haziran 1920'de Bursa istikametinden başlattığı ileri harekatına bu kez güneyden Kütahya –Eskişehir istikametinden devam ettirmek istemiştir. Kütahya – Eskişehir Muharebeleri'nde mevzi başarıları elde edilse de Yunan ordusu durdurulamamış ve Mustafa Kemal Paşa tarihi bir karar vererek Türk ordusunu Sakarya Nehri'nin doğusuna çekmiştir. Bu tarihi karar aslında yine tarihi bir sonucu da beraberinde getirmiştir. Türk ordusu Mustafa Kemal Atatürk'ün deyişiyle 'Melhame-i Kübra'dan yani Sakarya Meydan Muharebesi'nden zaferle çıkmış ve bu zaferle birlikte Ankara hükümeti ile ordusuna Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'nin bakışı değişmiştir. Birinci Dünya Harbi'nin sona ermesi ile birlikte İtilaf Devletleri, ilk olarak Osmanlı Devleti'nin işgalini kolaylaştıran Mondros Mütarekesi ve sonrasında da detayların görüşüldüğü Paris Barış Konferansı sonucunda ilhakı sağlayan bir barış antlaşmasının onaylanması ile Türk milletini yok etme gayretlerini, Yunanların 'Megali İdea' hedefleri üzerinden gerçekleştirmek istemiş ancak Anadolu'da başlayan Türk İstiklal Harbi ile bu girişim sonuçsuz kalmıştır. Bu dönemde bir süre devam eden Yunan propagandasının İngilizlerce desteklenmesi Avrupa ve ABD kamuoyunu derinden etkilemiştir. Türklerin Sevr Antlaşması'nı kabul etmeden başarılı olma ihtimalinin olmadığı kabul edilmiştir. Bu çalışma, Kütahya–Eskişehir Muharebeleri, Türk ordusunun Sakarya Nehrinin doğusuna çekilmesi ve Sakarya Meydan Muharebesi'ne kadar geçen sürede Avrupa ve ABD kamuoyu ve gazetelerinin İstiklal Harbi değerlendirmelerini kapsamaktadır. İzmir'in işgalinin ardından Yunan ordusunun ilerleyişiyle ilgili başta İngiliz, Fransız ve ABD gazeteleri olmak üzere ulusal kamuoyundaki gazetelerin de askerî ve siyasi duruma bakışları çalışmada değerlendirilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Türk İstiklâl Harbi, Türk İstiklâl Harbin'nde Basın

Abstract:
One of the most important phases of the Turkish War of Independence is no doubt the dates between August 22th and September 13th, 1921 in which the Battle of Sakarya took place. After facing defeat in the battles of First and Second İnönü, the Greek Army decided to continue their advance, which they had started from Bursa in July 22 20, from the south, namely Kütahya-Eskişehir. Even though there were positional successes, Turkish Army was not able to repel Greeks. Then, Mustafa Kemal Paşa made a historical decision, he decided to position the Turkish Army to the east of Sakarya River. This historical decision brought a historic result. The Turkish Army became victorious from the Battle of Sakarya, or as Mustafa Kemal Atatürk said "Melhame-I Kübra". This victory has changed how Europe and USA considered the Ankara Government and its army.With the end of World War One, Allied Powers wanted to eliminate the Turkish Nation; first via the Armistice of Mudros which pave the way for the occupation of the Ottoman Empire and after the Paris Peace Conference, where the details of annexation is discussed and later ratified with a peace treaty, and lastly via Greeks with their goal of "Megali Idea". Alas, with the War of Independence, this attempt did not bear fruit. In this period, Great Britain supporting Greek propaganda greatly affected public opinion in both USA and Europe. It was considered impossible for Turks to thrive without signing the Treaty of Sevres. This paper includes, Europe's and USA's public opinion and newspaper assessments of the Turkish War of Independence in the period consisting of both Kütahya-Eskişehir Battles, Turkish Army's retreat to the east of Sakarya River and the Battle of Sakarya. This paper also analyzes the newspaper's perspective, mainly British, French and USA's, of the Greek occupation in İzmir and the Greek Advance.

Keywords: Turkish War of Independence, Press in Turkish War of Independence