Akarsularda taşkın ötelenme modelleri: Alara çayı uygulaması
Models of flood routing in rivers : Application of Alara çayi
Yazar: İLKAY ÖZDOĞAN
Danışman: PROF. DR. M. EROL KESKİN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Taşkın ötelenmesi = Flood routing

Özet:
Bir akarsu kesitinde ya da akım boyunca yapılacak yapıların planlanmasında ve tasarımında akım yüksekliğinin bilinmesi, taşkın kontrolü, sulama ve su temini için inşa edilecek depolama tesislerinin işletilmesinde ve tasarımında maksimum hacim miktarının belirlenmesi gereklidir. Bununla birlikte, akarsuyun herhangi bir kesiminde taşkına maruz kalabilecek alanların tespit edilmesi muhtemel can ve mal kayıplarının engellenmesinde büyük önem taşır. Taşkının süresi ve kanaldaki taşkının başlangıcı ve belirli bir mahalde tehlikeli ve yıkıcı aşamaya gelinceye kadarki uyarı süresinin bilinmesi de yıkıcı etkinin en aza indirilmesi açısından önemlidir. Bu açıdan, genellikle tüm taşkın ötelenme metotları için ihtiyaç duyulan akım şartları ve kanal karakteristikleri ile ilgili kesin verilerin elde edilmesi ile uygun ötelenme metodunun ortaya konularak hesapların yapılması, yukarıda ifade edilen olumsuzlukları bir ölçüde ortadan kaldırabilir ya da makul bir düzeye indirebilir.Bu çalışmada, taşkınlarla ortaya çıkabilecek zararları minimize etmede ilk adım olan taşkın ötelenmesi hesaplarının yapılması amacıyla Antalya İli sınırları içinde doğarak, Manavgat İlçesinde Akdeniz'e dökülen Alara Çayında ölçülen giriş akımı verileri kullanılarak kinematik, difüzyon ve dinamik taşkın ötelenmesi metotları ve Muskingum-Cunge metodu ile taşkın ötelenmesi hesapları yapılmış, elde edilen sonuçlar akarsu kesitinin mansabında ölçülen verilerle karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucunda ele alınan akarsu kesitinin sahip olduğu karakteristikler için uygun bir taşkın ötelenme metodu ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The flow height must be known for the planning and designing of the hydraulic structures and the maximum volume of the flow must be determined for flood control, irrigation or water supply structures to design and operate at any section of the channel or along the channel. Additionally determining the locations which will be exposed to floods is critically important to embarrass potential life and goods losses. It is important to define the duration of the flood and beginning time of the flood to specify the warning period that to minimise the destructive impact at the paricular downstream location. In this respect, obtaining the accurate datas of channel characteristics and the flood conditions in addition gathering the appropriate routing method may eliminate the compilations or minimise them to acceptable rating.In this study, observed data at the upstream of Alara River reach which is taking place in Antalya, Akdeniz region is used for the first step of finding solutions for problems which defined above. Kinematic, diffusion, dynamic and Muskingum-Cunge flood routing results are compared with the observed data at the downstream section of channel reach. By this study, it is aimed that to determine a suitable routing method for Alara River with certain channel characteristics.