Gölge öğretmenler tarafından kullanılan doğal öğretim yöntemlerinin Otizm Spektrum Bozukluğu olan öğrencilerin iletişim becerilerine etkisi
The effect of natural teaching methods used by paraprofessional on the communication skills of students with Autism Spectrum Disorder
Yazar: CANSU PARLAK
Danışman: PROF. DR. YEŞİM FAZLIOĞLU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engelli Çalışmaları  Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Doğal yaklaşım = Natural approach ; Gölge öğretmenler = Shadow teachers ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Bu çalışmada gölge öğretmenler tarafından kullanılan Doğal Öğretim Yöntemleri'nin Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan öğrencilerin iletişim becerilerine etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcıları Bartın İl Merkezi'ndeki okul öncesi kurumlarda kaynaştırma eğitimine devam eden DSM-V ölçütlerine göre OSB tanısı almış olan, yaşları üç ile altı yaş arasında değişen üç OSB'li öğrenci ve eşleştikleri üç gölge öğretmendir. Bu araştırmada tek-denekli yarı deneysel desenlerden denekler (katılımcılar) arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırma için gerekli olan izinler alındıktan sonra araştırmacı tarafından uzman görüşüne sunularak hazırlanan kontrol listeleri aracılığı ile veriler toplanmıştır. Verilerin toplanmasında kullanılan kontrol listeleri; OSB'li öğrencilere ve gölge öğretmenlere yönelik ayrı ayrı hazırlanmıştır. Kontrol listelerinde yer alan maddeler doğrultusunda elde edilen veriler işlenmiştir. Veri toplama araçları ile elde edilen veriler, OSB'li öğrencilerin izleme ve genelleme oturumlarında hedef beceride kalıcı öğrenmeleri elde ettiğini, gölge öğretmenlerin Doğal Öğretim Yöntemleri'ni kullanabildiklerini ve birlikte çalıştıkları OSB'li öğrencilerin iletişim becerilerinde artış sağladığını ortaya koymuştur. Çalışmanın sosyal geçerlilik verilerinden elde edilen bulgular ise; gölge öğretmenlik uygulamasının ve Doğal Öğretim Yöntemleri kullanılarak OSB'li öğrencilerin iletişim becerisinin desteklenmesinin olumlu etkilerinin olduğu ve bu uygulamanın yaygınlaştırılması yönünde görüşler belirtilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the effect of Natural Teaching Methods used by paraprofessional on the communication skills of students with Autism Spectrum Disorder (ASD). The participants of the study are three students with ASD, aged between three and six, who were diagnosed with ASD according to the DSM-V criteria, and three matched paraprofessional, who continue inclusive education in pre-school institutions in Bartın City Center. In this study, a single-subject quasi-experimental design, multi-probe model with inter-subject (participant) probe phase was used. After obtaining the necessary permissions for the research, the data were collected through the checklists prepared by the researcher for expert opinion. Checklists used in data collection; It has been prepared separately for students with ASD and paraprofessional. The data obtained in line with the items in the checklists were processed. The data obtained with the data collection tools revealed that students with ASD achieved permanent learning in the target skill in the follow-up and generalization sessions, paraprofessional were able to use Natural Teaching Methods, and the communication skills of the students with ASD they worked with increased. The findings obtained from the social validity data of the study are; It has been stated that shadow teaching practice and supporting the communication skills of students with ASD by using Natural Teaching Methods have positive effects and that this practice should be disseminated.