Rolandik epilepsi tanılı hastalarda uyku bozukluklarının araştırılması
Investigation of sleep disorders in patients with rolandic epilepsy
Yazar: EDA NUR DİZMAN
Danışman: DOÇ. DR. ELİF YÜKSEL KARATOPRAK
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Epilepsi = Epilepsy ; Epilepsi-parsiyel = Epilepsy-partial ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Ölçekler = Scales

Özet:
GİRİŞ: Epilepsi, çocukluk çağında ve ergenlik döneminde sık karşılaşılan nörolojik bir hastalık olup nörobiyolojik, kognitif, psikososyal sorunlara yol açabilir. Uyku ise bilincin geri dönüşümlü olarak etkilendiği fizyolojik ve aktif süreç olup çocukların büyüme ve gelişmelerinde çok önemli bir yere sahiptir. Uyku bozuklukları çocukluk döneminde %25 oranında gözlenmekte olup epilepsili çocuklarda sağlıklı çocuklara göre daha sık gözlendiği bildirilmektedir. Son çalışmalarda çocukluk çağının en sık fokal epilepsisi olan rolandik epilepsili çocuklarda da uyku bozuklukları gözlenmiştir.
AMAÇ: Çalışmamızda uyku anket sorgulama formları ile rolandik epilepsili çocuklardan elde edilen sonuçları sağlıklı çocuklar ile karşılaştırarak genel uyku alışkanlıklarını, karşılaşabileceğimiz uyku bozukluklarını ve sıklığını saptamayı, antiepileptik ilaç tercihinin uyku bozuklukları üzerine olası etkilerini değerlendirmeyi amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya Ocak 2022- Mart 2022 tarihleri arasında İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi çocuk nöroloji ve çocuk hastalıkları polikliniğine başvuran bilinen başka kronik bir hastalık tanısı almamış, nörolojik gelişim basamakları yaşıyla uyumlu 6-14 yaş aralığında  rolandik epilepsi tanılı ve  sağlam çocuklar dahil edildi. Kesitsel ve kontrollü anket çalışmamızda tüm olgulara çocuklarda uyku alışkanlıkları anketi (ÇUAA), çocuklar için uyku bozuklukları ölçeği (ÇUBÖ), pediatrik Epworth Uykululuk Skalası (EUS) ve Pittsburgh uyku kalitesi indeksi (PUKİ) anketi uygulandı.
BULGULAR: Çalışmamıza 6-14 yaş arasında 65 rolandik epilepsi tanılı ve 65 sağlıklı çocuk olmak üzere toplam 130 çocuk dahil edildi. Rolandik epilepsi tanılı çocukların yaş ortalaması 10,6±2,24 yıldı, 22'si kız (%33,8), 43'ü (%66,2) erkekti. Epilepsi başlangıç yaş ortalaması 7,46±2,2 yıldı. Rolandik epilepsili çocukların %88,5'i (n=54) tekli antiepileptik, %11,5'i (n=7) ikili antiepileptik tedavi almakta, %6,15'i (n=4) ise tedavisiz izlenmekteydi. Rolandik epilepsili çocuklarda uyku bozuklukları; ÇUAA'ya göre %96,9,  
ÇUBÖ'ye göre%44,6 EUS'a göre %13,8, PUKİ'ye göre %9,23 olarak saptandı. 
SONUÇ: Çalışmamızda ÇUAA'ya göre gece uyanması rolandik epilepsili kızlarda erkeklere göre anlamlı olarak yüksekti (p<0.05). ÇUBÖ'ye göre uykuda solunum bozukluğu, uykuda aşırı terleme bozukluğu ve ÇUBÖ toplam puanı rolandik epilepsili erkeklerde rolandik epilepsili kızlara göre anlamlı düzeyde yüksekti (p<0.05). ÇUBÖ'ye göre rolandik epilepsili çocuklarda son 6 ayda nöbet aktivitesi olanlarda uyku uyanıklık geçişi puanı son 6 ayda nöbet aktivitesi olmayanlara göre anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0.05). Rolandik epilepsili çocukların toplam uyku süreleri ortalaması ise kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.05). Buna göre rolandik epilepsi çocukların takibinde nöbet kontrolüyle birlikte mutlaka uyku düzeni ve uyku bozukluklarına ait yakınmalar sorgulanmalıdır. Bu yakınmaların değerlendirilmesinde basit ve uygulanabilirliği kolay olan uyku ölçeklerinin kullanması önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Epilepsi, Çocuk, Rolandik Epilepsi, Uyku Bozuklukları

Abstract:
BACKGROUND: Epilepsy is a common neurological disease in childhood and adolescence and may cause neurobiological, cognitive and psychosocial problems. Sleep, on the other hand, is a physiological and active process in which consciousness is reversibly affected and has a very important place in the growth and development of children. Sleep disorders are observed at a rate of 25% in childhood, and it is reported that they are observed more frequently in children with epilepsy than in healthy children. In recent studies, sleep disorders have also been observed in children with rolandic epilepsy, the most common focal epilepsy of childhood.
AIM: In our study, we aimed to compare the results obtained from children with rolandic epilepsy with sleep questionnaire questionnaires and to determine the general sleep habits, sleep disorders and frequency that we may encounter, and to evaluate the possible effects of antiepileptic drug preference on sleep disorders.
MATERIALS AND METHODS: The study was conducted by Istanbul Medeniyet University Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital children with a diagnosis of rolandic epilepsy in the age range of 6-14 years, whose neurological developmental stages are compatible with their age, who applied to the pediatric neurology and pediatrics outpatient clinic were included.In our cross-sectional and controlled survey study, Child Sleep Habits Questionnaire (CSHQ), Sleep disturbance scale for children (SDSC), pediatric Epworth sleepiness scale (EUS) and Pittsburgh sleep quality index (PUKI) questionnaire were applied to all cases.
RESULTS: A total of 130 children aged 6-14 years, 65 of whom were diagnosed with rolandic epilepsy and 65 healthy children, were included in our study. The mean age of the children diagnosed with rolandic epilepsy was 10.6±2.24 years, 22 (33.8%) girls and 43 (66.2%) boys. The mean age of onset of epilepsy was 7.46±2.2 years. Of the children with Rolandic epilepsy, 88.5%  
 (n=54) received single antiepileptic, 11.5% (n=7) dual antiepileptic treatment, and 6.15% (n=4) were followed without treatment. Sleep disorders in children with rolandic epilepsy; It was found to be 96.9% according to CSHQ, 44.6% according to SDSC, 13.8% according to EUS, and 9.23% according to PUKI. 
CONCLUSION: In our study, awakening at night according to CSHQ It was significantly higher in girls with rolandic epilepsy compared to boys (p<0.05). According to SDSC, sleep disordered breathing, excessive sweating during sleep, and SDSC total scores were significantly higher in boys with rolandic epilepsy than in girls with rolandic epilepsy (p<0.05). Sleep-wake transition score was found to be significantly higher in children with rolandic epilepsy, who had seizure activity in the last 6 months, compared to those without seizure activity in the last 6 months, according to SDSC (p<0.05). The mean total sleep time of the children with rolandic epilepsy was found to be significantly higher than the control group (p<0.05). Accordingly, in the follow-up of children with rolandic epilepsy, along with seizure control, complaints of sleep patterns and sleep disorders should be questioned. It is important to use sleep scales, which are simple and easy to apply, in the evaluation of these complaints.

Keywords: Epilepsy, Child, Rolandic Epilepsy, Sleep Disorders