Stratejik yönlendirmede neler değişti?: 2. ve 3. dönem devlet üniversiteleri stratejik planları üzerine bir inceleme
What has changed in the strategic orientation ?: A review on the strategic plans of the state universities of the 2nd and 3rd term
Yazar: FİLİZ TOPAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSA SAİD DÖVEN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Misyon = Mission ; Stratejik planlama = Strategic planning ; Stratejik yönelim = Strategic orientation ; Vizyon = Vision ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Günümüzde zor rekabet koşullarında işletmelerin varlıklarını sürdürebilmeleri doğru strateji oluşturabilmelerine bağlıdır. İşletmelerin strateji oluşturmasının ilk süreci; misyon ve vizyon bildirgelerinin oluşturulma sürecini kapsamaktadır. Topluma birçok alanda rehberlik eden bir kurum olarak bilinen üniversitelerin de başarılı olmak isteyen diğer tüm işletmeler gibi etkin ve doğru bir şekilde misyon ve vizyon ifadelerini oluşturmaları ve değişen çevre koşullarına göre bu ifadelerini yeniden düzenlemeleri gerekmektedir. Üniversitelerin bu gerekliliği karşılayıp karşılayamadığının tespit edilebilmesi için farklı dönemlerde bildirdikleri misyon ve vizyon ifadelerinin incelenerek yorumlamalar yapılması gelinen noktanın tespiti açısından büyük önem arz etmektedir. 
Araştırmamız, çalışma evrenimizi oluşturan T. C. Strateji ve Bütçe Başkanlığı  "www.sp.gov.tr" adresinde ve kendi web sayfalarında II. ve III. dönem stratejik planlarını yayınlayan Türkiye'de bulunan 51 devlet üniversitesinin misyon ve vizyon ifadeleri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma evrenimizi oluşturan üniversitelerin misyon ve vizyon ifadelerindeki değişikliklere ışık tutarak, üniversitelerin misyon ve vizyon oluşturma aşamasında bugüne kadar geldiği noktanın ortaya çıkarılmasının amaçlandığı araştırmamız içerik analizi yöntemi kullanılarak yapılmıştır. 
Araştırma kapsamında yapılan analizler sonucunda;  51 devlet üniversitesinin 38'inin misyon ifadesinde; 45'inin ise vizyon ifadesinde değişikliğe gittiği tespit edilmiştir. Göze çarpan bir başka nokta ise,  hem II. dönem hem III. dönem stratejik planlarda yayınlanan misyon bildirgelerinin vizyon bildirgelerinden daha geniş tutularak hazırlanmış olmasıdır. Ayrıca, yapılan analizler sonucunda, hem eklenen misyon ve vizyon ifadeleri hem de çıkarılan misyon ve vizyon ifadeleri, 11 ortak kategori altında toplanmıştır. Bununla birlikte, değer katma kategorisi yalnızca misyon ve vizyon bildirgelerinin eklenen ifadelerinin altında toplandığı kategori kapsamında karşımıza çıkmıştır. Benzer şekilde, Atatürk İlke ve İnkılapları kategorisi ise, yalnızca çıkarılan misyon ifadelerinin meydana getirdiği bir kategori oluşturmuştur.  Misyon ve vizyon bildirgeleri incelendiğinde ulaştığımız bulgulardan birisi de "kalite ve liderlik" mesajı içeren ifadelerin eklenen ifadeler içerisinde sıklıkla yer almasıdır. "Farklılaşma, Girişimci Üniversite ve Üçüncü Nesil Üniversite" kavramalarının misyon ve vizyon eklenen ifadeleri içerisinde ilk kez olarak karşımıza çıkması da dikkat çekici bulgularımız arasında yer almaktadır.

Abstract:
In today's challenging market conditions, businesses have to create and apply correct strategies. The first thing to be done to build the correct strategy is to create mission and vision declarations. Serving and guiding for the society, universities also have to create their active and correct mission and vision declarations and reconstruct these with regard to changing conditions like all other businesses. In order to determine whether universities meet the requirements of this task, it is of much significance for the universities to examine and update their mission and vision declarations that they once created. 
The study has been carried out on the mission and vision statements of 51 state universities of Turkey, published their 2nd and 3rd term strategic plans on their web-sites, that has been published on www.sp.gov.tr address of the Directorate of Strategy and Budget. By examining the changes done on the statements of mission and vision, the study has been carried out through content analysis method with the purpose of revealing the point where universities has reached in their efforts to create the correct statements related to their mission and vision. 
At the end of the analyses within the study, it has been concluded that of 51 universities, 38 and 45 universities have changed their mission and vision statements, respectively. Another striking result of the study is that the mission declarations have extensively been revised and broadened in terms of scope within 2nd and 3rd periods. Besides, both added and excluded statements have been grouped under 11 common categories. However, it has been found out that the 'value adding' category has only been grouped under the added category of mission and vision statements. Likewise, the category of 'the Principles and Reforms of Atatürk' has found its place only under the excluded statements. When the mission and vision declarations have been examined, it is observed that statements containing 'quality and leadership' have been frequently used within the mission and vision declarations. Another considerable result of the study is that the statements of 'Differentiation, Entrepreneur University, and Third Generation University' have been firstly used within the added statements of mission and vision declarations.