Faaliyet tabanlı maliyetleme: Zeytin sektörü uygulaması
Activity-based costing: Application of the olive sector
Yazar: DURMUŞ ALİ KIZILYALÇIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EYMEN GÜREL
Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aktiviteye dayalı muhasebe = Activity based costing ; Gıda sektörü = Food sector ; Maliyetleme = Costing ; Zeytin = Olive ; Zeytinyağı sektörü = Olive oil sector

Özet:
?Faaliyet Tabanlı Maliyetleme: Zeytin Sektörü Uygulaması? isimli bu çalışmanın amacı, faaliyet tabanlı maliyetleme yöntemini zeytin sektöründe uygulamak ve yöntemin geleneksel maliyetleme ile olan farklarını ortaya koymaktır. Çalışmada temel hipotez, ?faaliyet tabanlı maliyetlemenin, geleneksel maliyetleme yöntemine göre daha doğru maliyet bilgisi sağladığı? şeklinde belirlenmiştir.Çalışmada yöntem olarak olay çalışması yöntemi seçilmiştir. Bu yöntemin seçilmesinin nedeni, uygulayıcılara konuyu uygulayabilme ve olayları çıktığı anda gözlemleyebilme ve sonrasında sonuçlarını değerlendirebilme olanağı vermesidir.Çalışmanın materyalini birincil ve ikincil veriler oluşturmaktadır. Birincil verileri, uygulamanın gerçekleştirildiği işletmenin yönetici ve çalışanları ile yüz yüze yapılan görüşmelerden sağlanan bilgiler oluşturmaktadır. Çalışmada ikincil veriler, konuyla ilgili literatürde yer alan Türkçe ve İngilizce kaynaklardan sağlanmıştır.Çalışma giriş ve sonuç hariç olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, geleneksel maliyetleme ve güncel maliyetleme yöntemleri hakkında bilgiler verilmiştir ve geleneksel maliyetleme yöntemlerinin sınırları ortaya konulmuştur. İkinci bölümde faaliyet tabanlı maliyetleme yöntemi açıklanmıştır. Bu amaçla önce, faaliyet tabanlı maliyetleme hakkında kapsamlı bilgiler verilmiş ve daha sonra da faaliyet tabanlı maliyetlemenin işletmelerde kurulma aşamaları açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise, önce uygulamanın yapıldığı zeytin sektörü kısaca değerlendirilmiştir. Daha sonra işletmeden elde edilen veriler kullanılarak, faaliyet tabanlı maliyetleme yöntemi zeytin üretimi yapan bir işletmede uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar işletmenin geleneksel maliyetleme yöntemi ile hesaplanan sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Bu sonuçlara göre, faaliyet tabanlı maliyetlemenin geleneksel maliyetlemeye göre daha doğru maliyet bilgisi sağladığı ortaya konulmuştur.Anahtar sözcükler:Geleneksel Maliyetleme, Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, Faaliyet, Maliyet Dağıtımı, Zeytin Sektörü.

Abstract:
The purpose of the thesis named as ?The Activity Based Costing: An Application in the Olive Sector? is the implementation of activity based costing in olive sector and the statement of the differences as regards to the traditional costing. The accepted basic hypothesis in the thesis is that the activity-based costing provides more accurate cost information than the traditional costing process.As a method the case study has been used in the thesis. The reason behind is that it enables to the users the implementation, observation, and evaluation of the problems, as soon as they appear.Primary and secondary data constitute the material of the thesis. Primary data has been obtained from the face-to-face interviews with both the administrative and operational employees of the business. The secondary data is obtained from domestic and foreign resources in the accounting literature related to the subject.The work consists of three main parts except for the introduction and the conclusion sections. In the first part, information about traditional costing and current costing processes has been given. The lines of traditional costing processes are stated. In the second part, activity-based costing process is explained. For this purpose, comprehensive information about action based costing is given initially and after that, the formation stages of activity based costing are explained. In the third part, the olive sector where the application is carried out has been briefly explained and evaluated. Then the activity based costing process is applied in a business dealing with production of olives. Later the results obtained are compared to the results accounted with the traditional costing process of the firm. According to the results, it is stated that the activity-based costing provides more accurate cost information than traditional costing process.Keywords:Traditional Costing, Activity-Based Costing, Activity, Cost Allocation, Olive Sector