Prostat kanseri hastalarında kan ve idrar örneklerinde mikrorna düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of microrna levels in blood and urine samples in prostate cancer patients
Yazar: SEVDE HASANOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NUR ÖZTEN KANDAŞ
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
Erkeklerde gelişmiş ülkelerde en sık saptanan kanser olan prostat kanseri aynı zamanda erkeklerde kansere bağlı ölüm nedenleri içinde akciğer kanserinden sonra ikinci sırada yer almaktadır. Prostat kanserini erken dönemde tespit edebilmek için dijital rektal muayene, serum prostat spesifik antijen (PSA) düzeyi, transrektal ultrasonografi ve transrektal ultrasonografi eşliğinde biyopsi kullanılan temel araçlardır. Günümüzde PSA'nın ölçümü, prostat kanseri tanısı ile ilişkilendirilebilen en yaygın göstergedir. Buna rağmen prostat kanseri tarama biyomolekülü olarak PSA testinin kullanımı için sınırlamalar vardır. Özgüllükleri düşük olduğu için prostat kanseri tanısını koymada özgüllüğü daha yüksek teknik arayışları devam etmektedir. MikroRNA'lar (miRNA) ortalama 22 nükleotit uzunluğunda küçük, protein kodlamayan düzenleyici RNA molekülleridir. Hayvan ve bitkilerde, protein kodlayan genlerin mRNA'sına bağlanarak bu genlerin transkripsiyon sonrası baskılanmasını direkt olarak etkileyerek gen ifadesinin düzenlenmesinde önemli rol oynamaktadırlar. Son yıllardaki çalışmalarda miRNA'ların gelişme, proliferasyon, farklılaşma, apoptoz, tümör oluşumu, sinyal iletimi, organ gelişimi ve hematopoetik soy farklılaşması da dahil olmak üzere birçok kritik biyolojik süreçte önemli rol oynadıkları gösterilmiştir. Prostat kanserinde bazı miRNA'ların , proliferasyon, epitelyal-mezenkimal geçiş ve androjen bağımsızlığı gelişimi gibi önemli rolleri olduğu bilinmektedir. miRNA'ların ayrıca, koruyucu bir eksozom içinde salgılandığı düşünülmektedir. Son zamanlarda yayınlanan bir çalışma ile idrar örneklerinde miRNA'nın varlığı kanıtlanmıştır. Aynı çalışma ile miRNA'ların prostat kanseri için idrarda biyomarker olarak kullanılan PSA'dan bile daha hassas bir marker olduğu gösterilmiştir. Literatüre göre prostat kanseri tanı ve tedavisinde miRNA'ların biyomarker olarak kullanılabileceği önerilmektedir. Ancak spesifik olarak prostat kanseri hastalarının kan ve idrarlarındaki miRNA ekspresyon değişikliklerini karşılaştıran çalışmalar sınırlı sayıdadır. Bu çalışmada prostat kanseri tanısı almış hastalar ve sağlıklı kontrollerden  alınan kan ve idrar örneklerinden elde edilen total RNA üzerinden mikroarray yöntemiyle miRNA ekspresyon profilleri belirlenmiştir. Kan ve idrarda ortak olarak tespit edilen miR320a ve miR6750-5p'nin real time PCR ile ekspresyon düzeyleri analiz edilmiştir. Hastaların kan ve idrar örneklerinde, ortak olarak sağlıklı kontrol grubuna kıyasla miR320a ve miR6750-5p ekspresyonunda anlamlı bir artış belirlenmiştir. İlerleyen çalışmalarda hasta sayısının çoğaltılması ve bu miRNA'ların detaylı incelemeleri yapılmak üzere yolak analizine tabii tutulması düşünülmektedir.

Abstract:
Prostate cancer is the most frequently diagnosed cancer in men in developed countries but also in the causes of cancer deaths in men and ranks second after lung cancer. Digital rectal examination, serum prostate-specific antigen (PSA) level, transrectal ultrasonography and transrectal ultrasound-guided biopsy are the basic tools for early detection of prostate cancer. Today, the measurement of PSA is the most common indication that can be associated with prostate cancer diagnosis. However, there are limitations to the use of the PSA test as a prostate cancer screening biomolecule. Because of their low specificity, the search for prostate cancer has a higher specificity in detecting prostate cancer. MicroRNA (miRNA) is a small non-coding, regulatory molecules containing about 22 nucleotides. In animals and plants, it plays an important role in regulation of gene expression by directly binding to the mRNA of protein-encoding genes and directly affecting post-transcriptional suppression of genes. Recent studies have shown that miRNAs play important roles in many critical biological processes including development, proliferation, differentiation, apoptosis, tumor formation, signal transduction, organ development and hematopoietic lineage differentiation. It is known that some miRNAs in prostate cancer play important roles such as, proliferation, epithelial-mesenchymal transition and androgen independence. MiRNAs are also thought to be secreted in a protective exosome. A recent study demonstrated that the presence of miRNA in urine samples. The same study showed that miRNAs are more sensitive markers than PCA, which is used as a biomarker in the urine for prostate cancer. According to the literature, miRNAs may be used as a biomarkers for diagnosis and treatment of prostate cancer. Nevertheless, studies that particularly compare miRNA expression changes in prostate cancer patients blood and urine samples are limited. In this study, miRNA expression profiles were determined by microarray method on total RNA from blood and urine specimens obtained from patients with prostate cancer and healthy controls. Expression levels of miR320a and miR6750-5p, which were detected commonly in blood and urine, were analyzed by real time PCR. A significant increase in expression of miR320a and miR6750-5p was determined in blood and urine samples of patients compared to healthy control group. Progressive studies are intended to increase the number of patients and detailed  investigation of these miRNAs are considered for further pathway analysis.