Yöneticide algınan liderlik davranışının yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin iş doyumu üzerine etkisi
The effects of the perceived leadership behavior of managers on the job satisfaction of nurses employed in intensive care units
Yazar: AYFER BAYINDIR
Danışman: DOÇ. DR. NERMİN OLGUN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma, yöneticide algılanan liderlik davranışının yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin iş doyumu üzerine etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak planlanmıştır. Araştırmanın evrenini Kadir Has Üniversitesine bağlı erişkin yoğun bakım üniteleri ve bu ünitelerde çalışan tüm hemşireler oluşturmakta olup, örneklemi ise üç aydan uzun süre çalışan, araştırmayı kabul eden ve o tarihlerde izinde olmayan, veri toplama araçlarım eksiksiz dolduran hemşireler oluşturmuştur. Çalışmada, hazırlanan anketin anlaşılabilirliği 15 kişi üzerinde denenmiş, belirlenen kriterlere uygun 68 hemşire örneklem grubuna alınmıştır Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu ile toplanmıştır. Anket formunun birinci bölümündeki "Bilgi Formu" 20, ikinci bölümündeki "İş Doyumuna Lider Etkisini Belirleme Anket Formu" 78 sorudan oluşmaktadır. Elde edilen veriler Alpha, t testi, Spearman Korelasyon ve % testleri ile değerlendirilmiştir. Anketin genel güvenirliliği anlamlı bulunmuştur (t: 23.3; pO.001). Hemşirelerin liderden beklentilerini ölçen anketin cronbach alphası 0.88, liderin davranışlarını ölçen anketin cronbach alphası 0.97 olarak bulunmuştur. Çalışmaya katılan hemşirelerin % 60.3 'ü (41 kişi) 25 yaş ve altı, % 38.2'si ( 26 kişi) sağlık meslek lisesi mezunudur. Araştırmaya katılanların % 39.7'si 5-8 yıl arası çalışma deneyimine sahip olup, % 42.6'sı (29 kişi) yönetici hemşire ile 3 ay 1 yıl arası birlikte çalışmaktadır. Araştırmaya katılan hemşireler % 69.1 'i (47 kişi) sorumlu hemşirelerinden memnun olduklarını, % 19.1 'i (13 kişi) kararsız, % 11.8'i (8 kişi) ise memnun olmadıklarını belirtmişlerdir. Hemşirelerden % 6 1.8 'i (42 kişi) sorumlu hemşirenin iş doyumları üzerinde etkili olduğunu, % 17.6'sı ( 12 kişi) kararsız, % 20.6'sı (14 kişi) ise etkili olmadığını belirtmişlerdir. Çalışmanın sonucunda yoğun bakım hemşirelerinin iş doyumları ile sorumlu hemşirenin liderlik biçiminin güçlü düzeyde ilişkili olduğu bulunmuştur (r: 0.89). Sorumlu hemşirenin işe (r:0.82), ücrete ( r: 0.4.1), iş güvenliğine (0.61), gelişme (r: 0.51) ve yükselme olanaklarına (r: 0.70), çalışma ortamı koşullarına (r: 0.83), çalışan (r: 0.78) ve sağlık ekibi ile ilişkilere (r:0.88) katkısı, liderle ilişkiler (r: 0.78) ile genel iş doyumu arasında ilişki bulunmuştur.İşin boyutlarına farklı düzeyde katkıda bulunduğu düşünülen liderin bu ünitelerde genel iş doyumuna orta düzeyde katkıda bulunduğu görülmüştür (x: 1.07).

Abstract:
This research was planned comparatively and descriptively and aims to define the affects of the managers' perceived leadership behavior on the job satisfaction of the nurses working in intensive care units. The scope of the study comprises the adult intensive care units bound to Kadir Has University and the nurses employed at these units. The nurses should be on active duty and should be employed at their units for at least three months by the date of the study, should have accepted to participate, and should have completely filled out the data gathering tools. The intelligibility of the developed questionnaire was pre-tested on 15 individuals. 68 nurses meeting the eligibility criteria were included in the sample. Data were gathered via the questionnaire form developed by the researcher. "Information Form", the first section of the questionnaire form, contains 20 questions. The second section, "Questionnaire to Define the Affects of the Leader on Job Satisfaction" includes 78 questions. Gathered data were evaluated using alpha, t-test, spearman correlation and chi quare tests. Overall reliability of the questionnaire was significant (t:23.3; pO.OOl). The cronbach alpha value of the section assessing the expectations of nurses from leaders was 0.88, and the cronbach alpha value of the section measuring the behaviors of the leader was 0.97. Of the participant nurses, 60.3% (n=41) was of ages 25 and below, 38.2% (n=26) were graduates of high schools of health. 39.7% of them had 5-8 years of professional experience, 42.6% (n=29) had been working with a manager nurse for three months to one year. Of the participant nurses, 69.1% (n=47) were content with the manager nurse, 19.1% (n=13) were undecided and 11.8% (n=8) were discontent. 61.8% of the nurses (n=42) believed that the manager nurses were influential on their job satisfaction, 17.6% (n=12 kişi) were undecided, while 20.6% (n=14) believed that manager nurses did not have any affect on their job satisfaction. At the end of the study, a highly significant relation was defined between the job satisfaction of intensive care nurses and the leadership behavior of their manager nurses (r: 0.89). Correlations were found between the responsible nurse and the following: work (r:0.82), pay ( r: 0.41), work security (0.61), personal development (r: 0.51) and career development opportunities (r: 0.70), working environment conditions (r: 0.83), contribution to personnel (r: 0.78) and health care staff relationships (r:0.88), relationships with the leader (r: 0.78) and overall job satisfaction. Leaders, who are believed to contribute to job satisfaction in various levels, were seen to have mediocre level of affect in these units, (x: 1.07).