Rehberlik ve araştırma merkezinde otizm spektrum bozukluğu olan çocukların eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecine ilişkin bir durum çalışması
A case study on the educational assessment and diagnosis process of children with autism spectrum disorder in a counseling and research center
Yazar: MEHMET KÜÇÜKGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. LATİFE ÖZAYDIN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitsel değerlendirme = Educational assessment ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Rehberlik ve Araştırma Merkezi = Centres of Educational Guidance and Research ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Kahramanmaraş/Dulkadiroğlu Rehberlik ve Araştırma Merkezinde (RAM) Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan bireylerin eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecini deneyimleyen katılmcıların görüşleri doğrultusunda aydınlatmaktır. Nitel bir durum çalışması olarak yürütülen bu çalışmada RAM'da görevli iki yönetici, yedi öğretmen ve OSB'li çocuğu bulunan yedi ebeveynden oluşan katılımcılarla bireysel yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların görüşleriyle elde edilen veriler içerik analizi ile incelendiği bu çalışmanın bulguları; tıbbi tanılama, ortam, personel yeterliliği, ölçme araçları, OSB'li bireyler ve ebeveynler olarak altı tema ile açıklanmıştır. RAM'da OSB'li çocukların değerlendirilmesi sürecinde yaşanan güçlüklerin; tıbbi tanılamaya bağlı değerlendirme yapılması, RAM'ların tanılama yetkisinin olmaması, değerlendirme öncesi OSB'li bireylerle iletişim kurulmaması, değerlendirme ortamının tek tip olması, anlık değerlendirme yapılmasından kaynakladığı belirtilmiştir. Bu güçlüklere ek olarak personelin OSB hakkında deneyimsizliği ve ölçme araç/gereç kullanım bilgisinin yetersizliğinin de değerlendirme sürecini etkilediği ifade edilmektedir. Sürecin iyileştirilmesi için katılımcıların önerileri; tıbbi tanılamaya bağlı değerlendirme yapılmaması, OSB'li bireylerle değerlendirme öncesi iletişim kurulması, değerlendirme ortamlarının çeşitlendirilmesi ve sürenin uzatılması, gözlemlerin çeşitli ortamlarla zenginleştirilmesi yönünde olmuştur. Personel yeterliliğinin hizmetiçi eğitimlerle arttırılması, lisans programlarında düzenleme yapılması, OSB'li bireyler için ölçme aracı/batarya geliştirilmesi, aileler için bekleme süresinin kısaltılması ve randevu alımının kolaylaştırılması öneriler arasında yer almıştır.

Abstract:
The aim of this study is to enlighten the Educational Evaluation and diagnosis process of individuals with Autism Spectrum Disorder (ASD) at Kahramanmaraş/Dulkadiroglu Counseling and Research Center (CRC) in line with the opinions of the participants who experienced it. In this research, which was carried on as a qualitative research, semi-structured meetings were set which consisted two administrators working in CRC, seven teachers and seven parents whose children have ASD. Data, which were obtained by the participants ' opinions, are examined with content analysis and six themes were created: Medical diagnosis, Environment, staff adequacy, measurement tools, individuals with OSB and parents. It is stated that the difficulties experienced in the evaluation process of children with ASD in CRC are due to the evaluation related to medical diagnosis, the lack of diagnostic authority of CRCs, the lack of communication with individuals who have ASD before the evaluation, the evaluation environment is uniform, and the instant evaluation. In addition to these difficulties, it is stated that the inexperience of the personnel about the ASD and the lack of knowledge about the use of measuring tools/equipment also affect the evaluation process. Recommendations of participants for improving the process; the absence of evaluation due to medical diagnosis, communication with individuals with ASD before evaluation, diversification and extension of evaluation environments, enrichment of observations with various environments. Among the recommendations there were; increasing staff competence through in-service training, regulating undergraduate programs, developing a measurement tool/battery for individuals with ASD reducing waiting time for families and facilitating appointment.