Cumhuriyet dönemi Türk romanında antikahraman (1950-1980)
Antihero in Turkish novel of the Republic period (1950-1980)
Yazar: SEMRA YAMAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET TEKİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anti kahraman = Antiheroes ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Edebi eserler = Literary works ; Modernleşme = Modernization ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
Modern bir edebî tür olan roman, sorunsal bireyin etrafında şekillenmesi itibariyle geleneksel kahraman modelini, kadim sınırları ve ilkeleri içinde barındırmak için elverişli değildir. Romanın dünyasında kahramanın ideal nitelikleri, muzaffer kimliği ve döngüsel yaşantısı deforme olur. Modenleşmeyle değişen yaşam koşulları, zaman ve gerçeklik algıları, bireyin toplum ve devletle ilişkisi, kentleşme ve kamusal alanın yükselişi, yersizyurtsuzluk düşüncesi, savaş atmosferinin yol açtığı psikoloji gibi etkenlerin romana yansıması başkişilerin başarısızlık, yabancılaşma, kimliksizlik, iletişimsizlik, güçsüzlük gibi antikahraman özelliklerine bürünmesi şeklinde tezahür eder. 
Bu çalışmada Cumhuriyet dönemi Türk romanında (1950-1980) antikahramanın oluşumu, gelişimi ve özellikleri ortaya çıkarılmaya çalışılacaktır. Dört bölümden oluşan tezimizin birinci ve ikinci bölümlerinde mitolojik dönemlerden itibaren kahraman kavramındaki dönüşümlerin ve modernleşme süreçlerinin antikahramanın oluşumuna etkileri belirlenecektir. Üçüncü bölümde antikahramanın kavram çerçevesi, beslendiği karakterler ve tipler, çeşitlenme biçimleri, kişilik özellikleri, kurgudaki yeri tespit edilecek ve Türk romanına etki eden dünya edebiyatı örnekleri irdelenecektir. Türk romanındaki gelişimi ise önce genel hatlarıyla Tanzimat'tan 1950'ye kadar, ardından 1950-1980 yılları arasındaki seyri içinde değerlendirilecektir. Dördüncü bölüm, 1950-1980 yılları arasında ilk yayımları yapılan romanlar arasından seçilen, kavramı en vazıh ve kapsayıcı şekilde görmemizi sağlayacağını düşündüğümüz yirmi romandaki antikahraman başkişilerin ayrıntılı incelenmesine ayrılmıştır.  

Anahtar Kelimeler: Türk Romanı, Antikahraman, Kahraman, Başkişi, Modernleşme

Abstract:
Novel, which is a modern literary genre, is not convenient for containing the traditional hero model, ancient boundries and principles, in terms of shaping around the problematic individual. In the world of novel, hero's ideal qualities, victorious identity and cyclical life become deformed. The reflection of factors such as changing living conditions with modernization, perceptions of time and reality, relationship of an individual with society and the state, urbanization and the rise of the public sphere, the idea of deterritorialization and the psychology caused by the atmosphere of war, manifests itself in the way of the protagonists taking on antihero features such as failure, alienation, lack of identity, lack of communication, and powerlessness in novel. 
	In this study, the formation, development and characteristics of antihero in Turkish novel of the Republic period (1950-1980) will be tried to be revealed. In the first and second parts of our thesis, which consists of four parts, the transformations in the concept of hero since the mythological periods and the effects of the modernization process on the formation of antihero will be described. In the third chapter, the conceptual framework of antihero, the characters and types that it feeds on, its variations, personality traits, its place in the fiction will be determined, and the examples of world literature that affect Turkish novel will be examined. The evolution of antihero in Turkish novel will first be examined in general terms from Tanzimat to the year of 1950, and then its course between 1950 and 1980 will be evaluated. The fourth chapter is devoted to a detailed examination of the protagonists, who are antiheroes, in twenty novels, which we think will enable us to see the concept in the most clear and inclusive way, selected among the novels that were first published between 1950 and 1980.

Keywords: Turkish Novel, Antihero, Hero, Protagonist, Modernization