Majör depresif bozukluğu olan bireylerde beyin ventrikül hacimlerinin stereolojik yöntem ile değerlendirilmesi
Assessing the brain ventricles volume in patients 
with major depressive disorder using the stereological method
Yazar: ASLI BERİL KARAKAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖMÜR KARACA SAYGILI
Balıkesir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Anatomi = Anatomy ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Serebral ventriküller = Cerebral ventricles ; Serebral ventrikülografi = Cerebral ventriculography ; Stereoloji = Stereology ; Ventrikülografi = Ventriculography

Özet:
Çalışmamızda, Majör Depresif Bozukluk (MDB) tanısı konulmuş bireyler ile sağlıklı katılımcıların beyin Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) kesitlerinde, stereolojik yöntemlerden Cavalieri ve planimetri kullanılarak hasta ve kontrol grubu arasındaki beyin ve beyin ventriküllerindeki hacimsel değişikliğin ortaya konulması amaçlanmıştır.
Bu çalışma, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde, Ocak 2008 ile Şubat 2011 tarihleri arasında, 18 MDB hastası ve 18 sağlıklı bireyin arşiv beyin MRG kesitleri kullanılarak yapılmıştır. Beyin yapılarındaki hacimsel hesaplamalar, Cavalieri ve yarı otomatik planimetri yöntemleri ile yapıldı. İlk yöntemde, beyin MRG kesitleri üzerine şeffaf noktalı alan ölçüm cetveli atılarak planimetri yönteminde ise ilgili bölgelerin sınırları elle çizilerek hacimleri hesaplandı.
Cavalieri yöntemine göre; toplam beyin hacmi, hastalarda 1058,70±105,11 cm³, kontrollerde 1150,46±89,94 cm³, planimetri yöntemine göre ise hastalarda 1041,61±106,60 cm³, kontrollerde 1127,56±92,90 cm³ olarak bulundu ve istatistiksel bir farklılık tespit edildi. MDB hastalarında beyin ventrikül hacimlerini değerlendirdiğimizde; Cavalieri yöntemine göre toplam ventriculus lateralis hacmi hastalarda 11,58±5,06 cm³, kontrollerde 9,38±2,94 cm³, planimetri yöntemine göre; hastalarda 11,63±5,23 cm³, kontrollerde 9,29±3,06 cm³ olarak saptandı. Cavalieri yöntemine göre ventriculus tertius hacmi, hastalarda 0,76±0,53 cm³, kontrollerde 0,45±0,18 cm³, planimetri yöntemine göre ise hastalarda 0,73±0,53 cm³, kontrollerde 0,44±0,19 cm³ olarak bulundu. Cavalieri yöntemine göre ventriculus quartus hacmi, hastalarda 0,92±0,64 cm³, kontrollerde 0,87±0,25 cm³, planimetri yöntemine göre hastalarda 0,93±0,30 cm³, kontrollerde 0,91±0,30 cm³ olarak bulundu.
Sonuç olarak, MDB hastalarının toplam beyin hacminde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma ile birlikte, ventriculus tertius hacminde anlamlı artış gözlendi. Hastalık süresinin uzaması ve ilaç kullanmama durumunda, ventriculus lateralis ve ventriculus tertius hacminde artış gözlenirken, bu durumdan özellikle erkek hastaların etkilendiği belirlendi.

Abstract:
The aim of this study is to show the volume changes both in the brain and brain ventricles in patients diagnosed with MDD and healthy individuals by using such stereological methods as Cavalieri and planimetry, and to assess the data on volume by comparing these two methods.
This study has been carried out using the archived MR screenings of 18 MDD patients and 18 healthy individuals who were screene in the Aegean University Medical Faculty Hospital between the dates of January 2008 and February 2011.
Volumetric analyses were done with Cavalieri and semi-automated planimetry methods. In Cavalieri method, the volume was calculated by putting a transparent square grid test ruler sheet on the brain MR screenings. As for the planimetry method, however, it was done by drawing the borders of the related area by hand.
According to Cavalieri method, the total brain volume in patients was determined to be 1058,70±105,11 cm³, and 1150,46±89,94 cm³ in the control group. According to the planimetry method, it was found to be 1041,61±106,60 cm³ in patients, and 1127,56±92,90 cm³ in the control group. When we assessed the brain ventricles volume in MDD patients, the total lateral ventricles volume was determined to be 11,58±5,06 cm³ in patients, and 9,38±2,94 cm³ in the control group according to Cavalieri method; and it was 11,63±5,23 cm³ in patients, and 9,29±3,06 cm³ in the control group according to the planimetry method. According to Cavalieri method, the third ventricle volume was determined to be 0.76±0.53 cm³ in patients, and 0.45±0.18 cm³ in the control group. According to the planimetry method, however, it was 0.73±0.53 cm³ in patients, and 0.44±0.19 cm³ in the control group. According to Cavalieri method, fourth ventricles volume was determined to be 0.92±0.64 cm³ in patients, and 0.87±0.25 cm³ in the control group. According to the planimetry method, however, it was 0.93±0.30 cm³ in patients, and 0.91±0.30 cm³ in the control group.
In the end, a meaningful decrease was observed in the total brain volume in MDD patients, whereas a meaningful increase was observed in the third ventricle volume. In the cases of prolonged illness and not using the drugs properly, it was observed that there was an increase in lateral ventricles and the third ventricle volume, and that specifically male patients were affected by this situation.