Kronik böbrek hastalarında serum prolidaz aktivitesi ile bilişsel fonksiyon ve depresyon arasında ilişki
The correlation between cognitive function and depression with prolidase activity in ckd patients
Yazar: GAMZE KODALAK ÖZİL
Danışman: DOÇ. DR. BARIŞ ESER
Hitit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Beck Depresyon Ölçeği = Bech depression scala ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Enzim aktivitesi = Enzyme activity ; Hafif kognitif bozukluk = Mild cognitive impairment ; Periton diyalizi = Peritoneal dialysis ; Prolidaz = Prolidase ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Amaç:Bu çalışmada, kronik böbrek hastalığı (KBH) olanlarda kognitif bozulma ve depresyonun, kollajen metabolizmasında anahtar role sahip olan serum prolidaz enzim aktivitesi (SPA)ile ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Bu klinik kesitsel çalışmaya 20-65 yaş arasında toplam 139 katılımcı [hemodiyaliz tedavisi uygulanan (HD) (n=40), sürekli periton diyaliz tedavisi uygulanan (PD) (n=28), evre 3-4 KBH (n=39), KBH olmayan kontrol grubu (n=32) katılımcı] dahil edildi. Kognitif fonksiyonları değerlendirmek için Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MBDÖ), depresyon varlığının tespiti için ise Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) uygulandı. Eş zamanlı SPA düzeyi ölçümleri için kan örnekleri alındı. 
Bulgular:KBH olan hastaların (n=107) %57'sinde, diyaliz tedavisi uygulanan hastaların (n=68) %67'unda ve KBH olmayan kontrol grubunun %34'ünde bilişsel bozukluk (BB) tespit edilmiştir. HD hastalarının %50'sinde, PD hastalarının %39,9'unda, evre 3-4 KBH hastalarının %30,8'inde ve kontrol grubunun %3,1'inde orta veya şiddetli depresyon saptanmıştır. HD, PD, evre3-4 KBH gruplarında BDÖ skorları KBH olmayan kontrol grubundan istatistiki olarak anlamlı yüksek saptandı (sırasıyla P<0,001; P<0,001; P<0,001). HD grubunun BDÖ skorları evre 3-4 KBH ve PD grubundan anlanmlı yüksek idi(sırasıyla P<0,001; P=0,009).HD ve PD grubunun MBDÖ skorlarınıkontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptadık(sırasıyla P<0,001; P=0,008). Diğer gruplar arasında MBDÖ skorları benzer bulundu(P>0,05). PD grubunun SPA düzeyi kontrol grubundan anlamlı yüksek bulundu(P=0,042). Diğer gruplar arası SPA düzeyleri farklı değildi(P>0,05). Gruplar arası korelasyon karşılaştırmasında MBDÖ düzeyleri ile SPA araında ilişki görülmedi, BDÖ skorları ile SPA arasında pozitif yönde ilişki bulundu (r=0,226; P=0,007). MBDÖ ile BDÖ skorları arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlanmlı ilişki bulundu(r=-0,434; P<0,001).
Sonuç: KBH olan hastalarda SPA' nın depresyon ilepozitif ilişkisi olduğu bulundu, BB'nin bir nedenin de depresyon olabileceği düşünüldü. KBH da artmış olan SPA bu hasta grubunda depresyon gelişimi ve bilişsel fonksiyonlarda bozulma ile ilişkili olabilir.
Anahtar kelimeler:Bilişsel fonksiyon,Depresyon, Diyaliz, Hemodiyaliz, Kronik böbrek hastalığı, Serum prolidaz enzim aktivitesi

Abstract:
Aim:  In this study, the correlation between cognitive disfunction and depression with serum prolidase activity (SPA) which has a key role for collagen metabolism was aimed to investigate in CKD patiens.
Materials and Methods: In this clinical cross-sectional study, 139 participants between the age of 20-65 (hemodialysis treatment (HD) (n=40), continuous ambulatory peritoneal dialysis (PD) (n=28), stage 3-4 CKD (n=39), control group without CKD (n=32) were included. To assess cognitive funtions Montreal Cognitive Assessment Scale (MCAS), to detect the presence of depression Beck Depression Scale (BDS) were applied. Blood was drown to measure SPA levels simultaneously. 
Results: Cognitive disfunction (CD) was detected in %57 of CKD patients (n=107), %67 of patients undergoing dialysis treatment (n=68) and %34 of control group without CKD patients. Moderate or severe depression was detected in %50 of HD patients, %39,9 of PD patients, %30,8 of stage 3-4 CKD patients and %3,1 of control group without CKD patients. BDS scores were detected statistically significant higher than control gruop without CKD patients in HD, PD, stage 3-4 CKD groups (in order of P<0.001; P<0.001; P<0.001). BDS scores in HD gruop were statistically significant higher than stage 3-4 CKD and PD groups (in order of P<0.001; P=0.009). MCAS scores in HD and PD groups were statistically significant higher than control group (in order of P<0.001; P=0.008). MCAS scores were same between the other groups (P>0.05). SPA levels in PD group were significant higher than control group (P=0.042). SPA levels were not different in between other groups (P>0.05). In the intergroup correlation comparison, no correlation was found between MCAS levels and SPA. A positive correlation was found between BDS scores and SPA (r=0.226; P=0.007). A statistically significant negative correlation was found between MCAS and BDS scores (r=0.434; P<0.001).
Conclusion: SPA was found to be positively correlated with depression in patients with CKD. Another cause of CD thought to be depression.  Increased SPA may be associated with the development of depression and deterioration in CD in CKD patients.

Key words: Cognitive function, Depression, Dialysis, Hemodialysis, Chronic kidney disease, Serum prolidase enzyme activity