Siyatik sinir hasarında kitosan ve kompozitlerinden üretilen tüplerin iyileşmeye etkileri
Recovering effects of tubes produced of chitosan and its composites on sciatic nerve injury
Yazar: MELİS OLÇUM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYLİN ŞENDEMİR ÜRKMEZ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering ; Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Kitosan = Chitosan

Özet:
Periferik sinir hasarları; trafik kazaları, virütik hastalıklar ve spor yaralanmaları gibi günlük yaşamda karşılaşılan durumlar ile sıkça meydana gelmektedir. Periferik sinir hasarları ve periferik sinirde meydana gelen fonksiyon kayıpları, kendiliğinden iyileşmesi ve tedavisi zor olan, kişilerin günlük yaşamlarını zorlaştıran, bazen basit işlerin bile yapılmasını imkansız kılan ve kişinin sosyal yaşamını derinden etkileyen problemlerdir.Kabuklu deniz canlılarından elde edilen ve biyouyumluluğu yüksek bir polisakkarit olan kitosan, günümüzde deri rahatsızlıkları, ilaç araştırmaları, beslenme ve gıda araştırmaları ile merkezi ve periferik sinir sistemi hasarları gibi pek çok sağlık sorunu tedavisinde denenmekte ve kullanılmaktadır.Kitosanın çeşitli formlar ile periferik sinir hasarında sinir yenilenmesini artırdığı in vivo ve in vitro ortamlarda gösterilmiştir.Poli-L-lizin, hücre kültürü çalışmalarında hücre tutunmasını destekleyici bir materyal olarak kültür kaplarının kaplanmasında kullanılmaktadır. Ayrıca, kitosan ile kompozitinin film ve membran formlarında hücre farklılaşmasını ve uzamasını desteklediği gösterilmiştir.Bu yüksek lisans tezi kapsamında in vitro etkileri daha önce gösterilmiş olan bu kompozitin in vivo olarak periferik sinir hasarında sinir yenilenmesini destekleyip desteklemediği araştırılmıştır. Bunun için, sıçan siyatik siniri model olarak seçilmiş ve siyatik sinir üzerinde sekiz mm uzunluğunda bir boşluk oluşturularak, kitosan ve kitosan-poli-L-lizin kompozitinden üretilmiş tüplerle bu boşluk birleştirilmiştir. Yirmi haftalık takip süresi boyunca hayvanlardaki iyileşme süreci fonksiyonel olarak, mürekkep ile yürüme ve tutunma testleri ile değerlendirilmiştir. Yirmi haftalık süre sonunda sinirdeki yenilenme histolojik olarak değerlendirilmiştir.Kitosan-poli-L-lizin kompozitinin kitosanın tek başına kullanıldığı gruba kıyasla histolojik olarak sinir yenilenmesini ve hücre tutunmasını daha fazla desteklediği gözlenmiştir. Bu veri, bu konudaki in vitro sonuçları destekleyen bir veridir. Ancak fonksiyonel test verileri ile yeterince desteklenmemektedir. Bu da, yenilenen ve uzayan aksonların fonksiyonelliğinin az olduğunu göstermektedir.Bu sonuçlara dayanarak kitosanın poli-L-lizin ile hazırlanmış kompozitinden üretilen tüplerin, periferik sinir hasarlarında sinir yenilenmesini desteklediği, ancak fonksiyonel iyileşme için yeterli olmadığı bulunmuştur. Fonksiyonel iyileşmenin artırılması için bu kompozitin geliştirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Peripheral nerve damages occur frequently in everyday life due to traffic accidents, viral diseases and sports injuries. Damages on peripheral nerves and functional loss occurred profoundly affect the social and daily life of a person. These problems are difficult for self-healing and sometimes impossible to treat.Chitosan, as a polysaccharide derived from shellfish and has a high biocompatibility, is studied to treat many health problems including skin disorders, drug research, nutrition-food research , central and peripheral nervous system damage. Chitosan in various forms has been showed to increse regeneration of peripheral nerves in vivo and in vitro studies.Poly-L-lysine as a cell adhesion support material is used for coating cell culture plates in most cell culture studies. In addition, the combination of poly-L-lysine with chitosan in film and membrane forms are shown to be supportive for cell differentiation and elongation.Within the scope of this gradute thesis, in vivo effects on peripheral nerve damage of this composite whose in vitro effects on nerve regeneration are previously shown have been investigated. In this research, rat sciatic nerve has been chosen as the model and an eight mm gap on sciatic nerve has been bridged by the tubes made of chitosan and chitosan / poly-L-lysine composite. Functional recovery in animals throughout the 20-week follow-up period, has been evaluated by walking analysis and grip test. At the end of 20-week period, nerve regeneration has been evaluated histologically.Chitosan/poly-L-lysine composite has been observed to be supportive for cell adhesion and nerve regeneration compared to chitosan-alone group histologically. However, this has not been supported with sufficient functional data.Based on these results, the tubes produced of chitosan/poly-L-lysine composite are found to support peripheral nerve regeneration but, the functional recovery level is not significant. In order to increase functional recovery, development of these materials are recommended.