İşyerinde psikolojik taciz ve havacılık sektöründe bir uygulama
Mobbing: The case of Turkish aviation sector
Yazar: TULGA METİN CANDAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. VİLDAN DURMAZ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Cinsel taciz = Sexual harassment ; Havacılık = Aviation ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; Mobbing = Mobbing ; Psikolojik istismar = Psychological maltreatment ; Zorbalık = Bullying ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de faaliyet gösteren kamu ve özel sektör havacılık kuruluşlarında işyerinde psikolojik tacizin yaygınlık seviyesini belirlemek ve tacizin türünü, yönünü, tacize karşı verilen tepkileri, tacizin süresini, çalışanların demografik özellikleri ve çalışma koşullarının tacizde etkili olup olmadığını tespit etmektir.Tez üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde işyerinde psikolojik taciz ve ilgili kavramlar, ikinci bölümde işyerinde psikolojik taciz süreci üzerinde durulmaktadır. Son bölümde Türkiye'de havacılık sektöründe, işyerinde psikolojik taciz olgusu üzerine bir uygulama yer almaktadır.Araştırmada veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Ankette Leymann'ın LIPT (The Leymann Ivertory of Psychological Terrorization) ölçeği esas alınmıştır. Ankete Türkiye'de havacılık sektöründe çalışan 194 kişi katılmıştır. Veriler SPSS 18 programı kullanılarak frekans dağılımları, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis analizleri yapılarak test edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre işyerinde psikolojik tacize maruz kalmanın cinsiyet, yaş, medeni durum, çalışılan sektör ve hizmet süresi ile farklılaşmadığı, fakat eğitim düzeyi ve kurumdaki konuma göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Katılımcıların en fazla ?Kendini gösterme ve iletişim olanaklarının kısıtlanması? en düşük de ?Sağlığa doğrudan saldırı? davranışlarına maruz kaldıkları tespit edilmiştir. Araştırmada işyerinde psikolojik tacizin yukarıdan aşağıya doğru olduğu, tacize karşı verilen tepkiler incelendiğinde en yaygın olan tepkinin ?görmezden gelme?, en az verilen tepkinin ise ?arkadaşlardan yardım isteme? olduğu ve tacize maruz kalma süresinin ağırlıklı olarak üç yıl ve üzeri olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the spread of mobbing, the type of mobbing, the duration of mobbing; and to determine whether the demographics of the workers are relavant in mobbing; in the aviation institutions in private and government in Turkey.The thesis is composed of three parts. In the first part, there are concepts about mobbing and concepts related to mobbing. The second part stresses the process of mobbing. In the final section, the phenomenon of mobbing in Turkish aviation sector is covered.In the study, a survey is used as a data collection instrument. The survey is based on the Leymann?s LIPT (The Leymann Inventory of Psychological Terrorization) scale. 194 persons working in Turkish aviation sector have participated in the survey. The data was analyzed using the SPSS 18 program; namely, the frequency distribution was tested using Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis analyses. The results of the study are such that: There is no significant difference in being subject to mobbing according to differences in sex, age, marital status, the job sector, and the job duration. However, it was determined that there is a significant difference, according to education level and the position in the workplace. It was determined that the participants faced mostly ?Impact on self-expression and the way communication happens? and minimally ?Direct attacks on a person?s health?. The study also revealed that the direction of mobbing is from top to bottom. When the reaction against mobbing is analyzed, it was found that the mostly shown reaction to mobbing is ?ignoring? while the least shown reaction to mobbing is ?asking for the help of friends?. Furthermore, it was determined that the duration of being subject to mobbing is mostly three years or more.