Serebral lateralizasyonun, koroner arter hastalığı, koroner arter anomalisi ve koroner arteryel dominası arasındaki ilişkisi
The relationship between cerebral lateralization and coronary artery disease, coronary artery anomaly, coronary artery dominance
Yazar: MEHMET COŞGUN
Danışman: PROF. DR. ERTAN YETKİN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Beyin = Brain ; Beyin hastalıkları = Brain diseases ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Koroner damar anomalileri = Coronary vessel anomalies ; Koroner damarlar = Coronary vessels ; Koroner hastalık = Coronary disease

Özet:
Koroner arter hastalığının bilinen klasik risk faktörlerinin ve son zamanlarda tanımlanan minör risk faktörlerinin dışında yakın dönmede araştırılan ve ?geometrik risk faktörleri? olarak tanımlanan yeni risk faktörleri bilinmektedir. Serebral lateralizasyonun çeşitli hastalıklarla olan ilgisi daha önce tanımlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, serebral lateralizasyonun, KAH, koroner arter anomalisi ve koroner arteryel dominası arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.Çalışmaya mayıs 2009 ile mart 2010 tarihleri arasında, kliniğimizde, ardışık, koroner anjiografi tetkiki yapılan 1069 hasta dahil edildi.Hastaların KAG görüntüleri birbirlerinden bağımsız iki kardiyolog tarafından değerlendirildi. Belirgin farklılık gösteren sonuçlar üçüncü bir okuyucu tarafından kontrol edildi. Hastaların koroner arter stenoz varlığı ve dereceleri, koroner arterlerin anatomik varyasyonları ve koroner anomalileri, koroner arteryel dominansları ve RCA nın şekli (S veya C şekilli) tanımlandı.Hastaların serebral lateralizasyonda el tercihi belirlenmesinde 10 soruluk Edinburgh anket formu kullanıldı ve sağlak, solak veya her iki elini kullananlar olarak 3 gruba ayrıldı. Ayrıca hastaların yaşı, boyu, kilosu, KAH risk faktörlerinin bulunup bulunmadığı sorgulanarak kaydedildi.İstatistiksel değerlendirmede tanımlayıcı istatistikler ANOVA varyant analizi, ki-kare testi ve student's t testi ile değerlendirildi. Analizler sosyal bilimler için istatistik paketi (SPSS) 16.0 sürümü ile gerçekleştirildi.Her 3 grup arasında KAH, koroner arter anomalisi ve koroner arteryel dominansı açısından anlamlı bir fark saptanmadı. Yalnızca solaklarda, sağlaklara göre yaş ortalamaları anlamlı olarak düşüktü. Her iki elini kullanabilen hastaların ise sağlaklara göre yaş ortalaması sınırda anlamlıydı. Solak olan 38 hasta yaş ve cinsiyet yönünden benzer 38 sağlak hasta ile eşleştirildi ve yapılan istatistiksel değerlendirme sonucunda koroner arter anomalisi ve koroner arteryel dominanslık açısından fark saptanmadı. Sağlak hastalarda RCA lezyon varlığı ve RCA lezyon yüzdesi ve LMCA lezyon varlığı ve LMCA lezyon yüzdesi bakımından anlamlı bir fark saptandı. Solak hastalarda ektazik damar segmenti bulunma oranı %8 olarak bulundu ve istatistiksel olarak anlamlılığa yakın düzeydeydi.

Abstract:
Besides the well-known classic risk factors and newly described minor risk factors of Coronary Artery Disease; novel risk factors so-called ?geometric risk factors? are recently being investigated. The association of cerebral lateralization with other diseases were defined formerly. The aim of this study is to investigate the relationship between cerebral lateralization and Coronary Artery Disease, coronary artery anomaly, coronary artery dominance.1069 consecutive patients who underwent coronary angiography in our Clinics between May 2009 and March 2010 were included in the study.The coronary angiograms were evaluated by two cardiologists. In context of remarkable disagreement, a third cardiologist made the last discision. The presence and the stage of coronary arterial stenosis, the anatomic variations and coronary artery anomalies, coronary artery dominance and the shape of RCA (S or C) were defined.Hand preferences of the patients in regard to cerebral lateralization were defined with ?10 Items Edinburgh Questionaire? and subjects were divided into three groups as follows: left-handed, right-handed and ambidextrous. Age, height, weight and the presence of CAD risk factors of the patients were recorded.The statistical analyses were performed by ANOVA variant test, ki-square test and student?s t test. SPSS version 16.0; Statistical Package for the Social Sciences were used.There was no statistical difference between the three groups in context of CAD, coronary artery anomalies and coronary artery dominance. The median age was significantly lower in the left-handeds compared to the right-handeds. The median age of the ambidextrous patients were significantly different when compared to right-handeds. There was no difference between 38 left-handeds and 38 right-handeds with respect to coronary artery anomalies and coronary artery dominance. There was statistically signifcant difference in right-handeds with respect to presence and percentage of RCA lesions and presence and percentage of LMCA lesions. The percentage of the presence of ectasic segment in left-handeds were 8% and it showed limited significance