Ameliyathane çalışanlarının sağlıklı yaşam biçimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of healthy lifestyles of operating room staff
Yazar: OYA OTAR
Danışman: DOÇ. DR. YILMAZ DAŞLI
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Kurumları İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Ameliyathaneler = Operating rooms ; Hastaneler = Hospitals ; Hayat biçimleri = Forms of life ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlıklı yaşam = Healthy life

Özet:
Sağlık profesyonellerinin, sağlık hizmetinin temel amacı olan; insanların sağlık ihtiyaçlarını karşılarken, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarına (SYBD) sahip olmalarında, önemli rol ve sorumlulukları bulunmaktadır.  Bunun için öncelikle sağlıkla ilgili bilgi ve farkındalığa sahip olmaları ve bu farkındalık ve bilgileri, tutum ve davranışlara dönüştürmeleri gerekmektedir. Sağlıklı toplum ve bireyler ancak sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını benimseyip uygulamakla mümkündür.
 Sivas ili ameliyathane çalışanlarının sağlık seviyesini belirlemek ve sağlıklı olma davranışlarını değerlendirmek için yaptığımız bu çalışmada, çalışma ortamındaki faktörler ve çalışanların kişisel özellikleri (Cinsiyet, yaş, sağlıklılık durumu, eğitim düzeyi) değerlendirilmiştir.
Araştırmanın evreni, Sivas Numune Hastanesi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sivas Özel Medicana Hastanesi ameliyathanelerinde hizmet veren toplam 326 çalışandan oluşmaktadır. Araştırmanın verilerinde Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları II ölçeği (SYBDÖ II) ve kişiye özel bilgi formları kullanılarak toplanmıştır. Kullanılan bu ölçeğin güvenilirlik düzeyi araştırıldığında yüksek seviyede güvenilir olduğu belirlenmiştir (Cronbach Alpha: 0,935). Veriler değerlendirilirken kullanılan tanımlayıcı testler; Anova Testi, Bağımsız örneklem T Testi, Post Hoc testlerinden Tamhane's T2 testi, Post Hoc testlerinden LSD testidir. Ölçeğin alt boyutlarına ait verilerin dağılımını belirlemek için; aritmetik ortalamaları, medyan değeri, çarpıklık ve basıklık katsayıları araştırılarak, aritmetik ortalama ve medyan değerlerinin birbirine yakın ya da eşit olma durumu, çarpıklık ve basıklık katsayı değerinin ±1.5 sınırları arasında olması, verilerin normal dağılımdan geldiğini göstermektedir.
Araştırmada katılımcıların sağlıklı yaşam biçimi davranış düzeylerinden puan ortalamalarını sıralarsak, manevi gelişim ortalaması ( =2,73); Sağlık Sorumluluğu ortalaması ( =2,30); Stres Yönetimi ortalaması ( = 2,11); Beslenme ortalaması    ( = 2,08); Fiziksel Aktivite ortalaması ( =2,01); Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışı Ölçeği ortalama puanı ( =2,32) olarak belirlenmiştir.
Sonuç olarak; çalışanların cinsiyeti, medeni durum, çocuk sayısı, eğitim durumu, çalışma yılı, haftalık çalışma süresi, sigara içme durumu, sağlık durumu düzeyi, egzersiz yapma durumlarının sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Profesyonel sağlık çalışanlarının sağlıklı yaşam tarzı davranışlarına katılma becerilerinin güçlendirilmesi gerekli görülerek, katkı sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları (SYBD), Ameliyathane çalışanları.

Abstract:
The healthcare  professionals' main aim is to provide health service.Regarding that they meet the health needs of people,they have crucial  roles and responsibilities in acquiring healthy lifestyle behaviours.Therefore;they need to have the  knowledge and awareness of being healthy  and transform  them into attitude and behaviours. A healthy society and individuals are only possible by accepting and applying the basic elements of healthy lifestyle behaviours.
In this study,we conducted to determine the health level of the operating room staff in Sivas and evaluated  the health carers' behaviours and attitudes towards being healthy,the affecting factors in the workplace environment and the characteristics of of the employees (like gender,age,health status,education level)
The universe of this study consists of a total of 326 healthcare professionals who serve in the operating rooms of Sivas Numune Hospital,Sivas Cumhuriyet University Training and Research Hospital and Sivas Private Medicana Hospital.The acquired data of this study  were collected by using "Health Promoting Lifestyle Profile (HPLP-II)" and  some personal information forms.While investigating the reliability level of the scales,it was determined to be highly reliable (Cronbach Alpha:0.935) .Descriptive tests were used to evaluate the data ,which are listed as: Anova Test  for independent samples  ; Tamhane's T2 test  and  LSD test  from Post hoc tests.To determine the distribution of the data which belongs to the sub-dimensions  of the scale ,arithmetic means ,median value,skewness and kurtosis coefficients were studied.The finding that the arithmetic mean and median values of the results are close or equal to each other and that the skewness and kurtosis coeefficient values are between ± 1.5 proves that the data come from a normal distrubition .
The average scores of the healthy lifestyle behaviours levels of the participants of this study  are determined and listed as followed :  the average of "Spiritual development"as  (( =2.73), the average of "Responsibility in Health"as   (( =2.30),the average of "Stress Management" as  ( =2.11),the average of "nutrition"as   ( =2.08) ,the average of "physical activity" as  ( =2.01). The average score of the healthy lifestyle behaviour  scale was determined as ( =2.32).
Consequently; gender,marital status,the number of the possessed children  ,education level,the working year,weekly working hours,smoking,the health conditions and the the amount of the physical exercise affect healthy lifestyle behaviours.This study has been conducted and contributed as it is considered a necessity for healthcare professionals to strengthen their skills to perform healthy lifestyle behaviours.

Keywords: Health Promoting Lifestyle ( HPL), operating room staff