COVİD-19 aşısı olan ve COVİD-19 aşısı olmayan gebeler arasında pandemi döneminde anksiyete ve stresin değerlendirilmesi
Evaluatıon of anxıety and stress durıng the pandemıc perıod among pregnants who have been vaccınated wıth COVİD-19 and who are not vaccınated wıth COVİD-19
Yazar: RAHİME BEGÜM KARAÇUHA
Danışman: PROF. DR. ORHAN SEYFİ AKSAKAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Çalışmamızda gebelerde Covid-19 pandemisi nedeni ile oluşan anksiyetenin aşı olan ve olmayan gebelerdeki anksiyete düzeyleri ile karşılaştırılması, bu anksiyeteye sebep olan faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmamızda toplanan veriler ışığında; pandemi seyrinde önemli, çıkar yol olarak görülen aşının daha kolay uygulanması ve gebelerin ruh sağlığı üzerine koruyucu halk sağlığı önlemlerinin alınması kolaylaşacaktır.
Çalışmamızın amacı;
1) Covid-19 pandemisi sırasında aşı olan gebeler ile aşı olmayan gebelerin anksiyete düzeylerini karşılaştırmak
2) Bu anksiyete neden olan risk faktörlerini araştırmaktır
Yöntem: Çalışma Türkiye Cumhuriyeti başkenti Ankara'da, Covid-19 pandemi sevk hastanesi, üçüncü basamak bir merkez olan 'Ankara Şehir Hastanesi' gebe polikliniklerinde yürütüldü. Çalışmamız Kesitsel gözlemsel araştırma tipinde bir araştırmadır. Anket çalışması olarak planlanmıştır. 
Katılımcılara önce çalışmamız için hazırladığımız 42 soruluk anket formu ardından  Gebelik ile İlişkili Anksiyete Ölçeği(PRAS) , Olayların Etkisi Ölçeği(IES-R) , Spielberger Durumluk ve Sürekli Kaygı Düzeyi, Görsel Analog Ölçeği soruları uygulandı. 
Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 27.49±4.87 yıl, ortalama gebelik haftasının 27.72±9.51 olduğu belirlenmiştir. Bireylerin kilo ortalaması 73.64±12.59 kg, boy ortalaması 162.73±5.76 cm, BMI ortalaması 27.79±4.44 kg/m2'dir. Bireylerin %32.5'inin yaşayan çocuk sayısı 1, %13.3'ünün yaşayan çocuk sayısı 2, %3.0'nün yaşayan çocuk sayısı 3 ve üzerindedir. Eğitim durumlarına baktığımızda bireylerin %5.8'i ilkokul, %15.0'i ortaokul, %35.5'i lise, %39.7'si lisans, %3.8'i yüksek lisans, %0.2'si doktora mezunudur. Ailesinde kronik hastalığı olan 146 birey (%29.0) bulunmaktadır. Çalışan birey sayısı ise 120 (%23.9)'dir.
Kliniğimizde değerlendirdiğimiz 505 hastaya uygulanan Olayların Etkisi (IES-R) ölçeği alt boyutlarında Yeniden yaşama puan ortalaması 7.87±6.02, Kaçınma puan ortalaması 10.69±6.32, Aşırı uyarılma puan ortalaması 4.87±4.73, Toplam IES-R puan ortalaması 23.41±14.58'dir. Covid-19 aşısı olma durumuna göre bireylerin yeniden yaşama, kaçınma, aşırı uyarılma, toplam IES-R puanları karşılaştırılmış, istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır(p>0.05). Fakat ailede kronik hastalık varlığına göre bireylerin yeniden yaşama puanları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. (z=2.146, p=0.032).
Katılan gebelere gebelikle ilgili anksiyete ölçeği(PRAS) yapılmış olup; Covid-19 aşısı olan bireylerin annelik ile ilgili endişeler puan ortalaması 4.74±1.86, Covid-19 aşısı olmayan bireylerin annelik ile ilgili endişeler puan ortalaması 4.46±1.91'dır. Covid-19 aşısı olma durumuna göre bireylerin annelik ile ilgili endişeler puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (z=2.277, p=0.023). Ayrıca Covid-19 aşısı olma durumuna göre bireylerin bebek ile ilgili endişeler puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür(z=2.551, p=0.011).Genel olarak gebelerin eğitim durumu arttıkça kaygıları da artıyordu. Ancak aşı yaptıran gebelere bakıldığında eğitim durumu arttıkça aşılanma sonrası kaygının düştüğünü belirledik. Covid-19 aşısı yaptırmayan gebelerin eğitim durumu artıkça doğum kaygıları puanlarının arttığı tespit edilmiştir
Sonuç: Covid 19 pandemisinin genel olarak gebelerde kaygıyı artırdığı bulunmuştur. Aşılanmanın uzun vadede insan ve fetus düzeyine etkisinin bilinmezliği ve yapılan çalışmaların yetersizliği gebe olan kadınlarda anneliğe, doğum anına ve doğumdan sonraki dönemde bebeğin sağlığı ile ilgili anksiyete düzeylerinin artmasına neden olmuştur. Ailede kronik hastalığın varlığı ve pandemi döneminde covid-19 salgının kronik hastalığı olan bireylerde daha ağır klinik tabloya neden olması sebebiyle gebelerin yakınlarında bir kronik hastalık olması pandemi dönemindeki kaygılarını artırmıştır.
Anahtar Kelimeler: Covid-19, anksiyete, pandemi, gebelik , aşı

Abstract:
Objective: In our study, the aim is to compare the anxiety levels of pregnant women who received the Covid-19 vaccine with those who did not, and to evaluate the factors causing this anxiety. Based on the data collected in our study, easier implementation of the vaccine, which is seen as an important way out during the pandemic, and taking protective public health measures for the mental health of pregnant women will be facilitated.
The objectives of our study are as follows:
1. To compare the anxiety levels of pregnant women who received the Covid-19 vaccine with those who did not during the Covid-19 pandemic
2. To investigate the risk factors causing this anxiety.
Method: The study was conducted at the 'Ankara City Hospital', a tertiary referral center and Covid-19 pandemic referral hospital in Ankara, the capital city of Turkey. Our study is a cross-sectional observational research. It was planned as a questionnaire study.
First, a 42-item questionnaire form prepared for our study was administered to the participants, followed by the Pregnancy-Related Anxiety Scale (PRAS), Impact of Events Scale-Revised (IES-R), Spielberger State-Trait Anxiety Inventory and Visual Analog Scale questions.
Results: The mean age of the participants was determined to be 27.49±4.87 years, and the mean gestational age was 27.72±9.51 weeks. The mean weight of the individuals was 73.64±12.59 kg, the mean height was 162.73±5.76 cm, and the mean BMI was 27.79±4.44 kg/m2. Regarding the number of living children, 32.5% of the individuals had 1 living child, 13.3% had 2 living children, and 3.0% had 3 or more living children. Looking at their educational status, 5.8% had primary school education, 15.0% had secondary school education, 35.5% had high school education, 39.7% had undergraduate education, 3.8% had postgraduate education, and 0.2% had doctoral degrees. There were 146 individuals (29.0%) with chronic diseases in their families. The number of employed individuals was 120 (23.9%).
The Impact of Events Scale-Revised (IES-R) questionnaire, applied to 505 patients evaluated in our clinic, yielded the following mean scores in the subscales: Intrusion score mean 7.87±6.02, Avoidance score mean 10.69±6.32, Hyperarousal score mean 4.87±4.73 and Total IES-R score mean 23.41±14.58. There was no statistically significant difference in the scores of intrusion, avoidance, hyperarousal, and total IES-R scores between individuals according to their Covid-19 vaccination status (p>0.05). However, a statistically significant difference was found in the intrusion scores among individuals according to the presence of chronic diseases in the family (z=2.146, p=0.032).
The Pregnancy-Related Anxiety Scale (PRAS) was administered to the participating pregnant women; the mean scores of concerns related to motherhood were 4.74±1.86 for individuals who received the Covid-19 vaccine and 4.46±1.91 for individuals who did not. There was a statistically significant difference in the scores of concerns related to motherhood among individuals according to their Covid-19 vaccination status (z=2.277, p=0.023). Additionally, a statistically significant difference was found in the scores of concerns related to the baby among individuals according to their Covid-19 vaccination status (z=2.551, p=0.011). Generally, as the educational level of pregnant women increased, their anxieties also increased. However, it was determined that anxiety decreased after vaccination as the educational level increased among vaccinated pregnant women. It was also found that anxiety scores related to childbirth increased as the educational level increased among pregnant women who did not receive the Covid-19 vaccine.
Conclusıon: It has been found that the Covid-19 pandemic generally increased anxiety levels in pregnant women. The uncertainty of the long-term effects of vaccination on the individual and fetal levels and the inadequacy of the studies conducted have led to increased anxiety levels regarding motherhood, childbirth, and the health of the baby in pregnant women. The presence of chronic diseases in the family and the fact that the Covid-19 pandemic causes a more severe clinical course in individuals with chronic diseases have increased the anxiety of pregnant women during the pandemic.
Keywords: Covid-19, anxiety, pandemic, pregnancy, vaccination