Ailevi Akdeniz ateşli çocuklarda kemik metabolizması ve büyümenin değerlendirilmesi
Growth and bone metabolism in children with Familial Mediterranean fever
Yazar: OĞUZHAN SEPETÇİGİL
Danışman: DOÇ. DR. CELALETTİN KOŞAN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Büyüme = Growth ; Kemik dansitesi = Bone density ; Çocuklar = Children

Özet:
Ailevi Akdeniz ateşi, tekrarlayan ateş ve poliserozit atakları ile kendini gösteren otozomal resesif geçişli, peryodik enflamatuvar bir hastalıktır. Ataklar dışındaki dönemde AAA'lı hastalar klinik olarak tamamen normale dönseler bile, ataksız dönemlerde de subklinik enflamasyonun devam ettiği gösterilmiştir. Bu çalışmada, subklinik enflamasyonun AAA'lı çocuklardaki büyüme ve kemik metabolizmasına olan etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya AAA tanısı ile takip edilen ve düzenli kolşisin tedavisi alan ataksız dönemdeki 35 puberte öncesi hasta ile; yaş ve cinsiyeti benzer 30 sağlıklı çocuk kontrol grubu olarak alındı. Çalışma grubundaki tüm olguların fizik muayenesi yapılarak; hastalıkları ile bilgileri, bulunan genetik mutasyonları değerlendirildi. Tüm çocukların vücut ağırlığı ve boy ölçümleri yanısıra, ebeveynlerinin boy ölçümleri yapıldı; altı-oniki ay ara ile yapılan iki boy ölçümü ile yıllık büyüme hızı hesaplandı. Hastaların biyokimyasal tetkikleri, kemik döngüsü parametreleri, kemik yaşı ve lumbar 1-4 KMD'leri değerlendirildi. Tanı anında saptanan en sık klinik bulgular ateş ve karın ağrısı (%97) idi, en fazla M694V heterozigotluğuna saptandı. Çalışma ve kontrol grubu arasında boy, kilo, VKİ ve SDS'leri, hedef boy, kemik yaşı, büyüme hızı ve SDS'leri, KMD, serum IGF-1 açısından anlamlı bir farklılık yoktu (p>0,05). Serum IGFBP-3 düzeyi çalışma grubunda düşük bulundu (p<0,05). Tüm vakalar normal boy ve ağırlık persantilindeydi. Çalışmaya alınan AAA'lı olgulardan tanı öncesi vücut ağırlığı ve boy değerleri bilinen 17 hastanın, tanı öncesindeki büyüme parametreleri ile kolşisin tedavisi sonrasındaki değerleri karşılaştırıldı, istatiksel olarak anlamlı olmayan düzelme saptandı. Eritrosit sedimentasyon hızı ile serum IGFBP-3 düzeyi arasında negatif korelasyon saptandı (p:0,001 r:-0,523). Olguların değerlendirilmesinde 25-OH D vitamini düzeyi ile BMC arasında pozitif korelasyon tesbit edildi (p:0,024 r:0,38). AAA'li olguların 5 (%14)'inde kemik yaşının kronolojik yaşa göre geri olduğu ve ayrıca 2 (%5)'inde KMD Z skorunun -2'nin altında olduğu görüldü. Sonuç olarak düzenli kolşisin tedavisi altındaki AAA'li çocuklarda büyümenin, büyüme hızının, serum IGF-1 düzeyinin yaşıtlarından farklı olmadığı fakat serum IGFBP-3 düzeyinin düşük olduğu, KMD ve kemik döngüsü parametrelerinin benzer olduğu saptandı. Bazı hastalarda görülen kemik yaşı geriliği, KMD ve serum IGFBP-3 düzeyi düşüklüğü subklinik enflamasyona ikincil etkilenme olduğunu düşündürmüştür. Hastalık aktivitesinin derecesi ile ilişkili olarak KMD`de etkilenme olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar kelimeler: Ailevi Akdeniz ateşi, çocuk, büyüme, kemik metabolizması

Abstract:
Familial Mediterranean fever (FMF) is an autosomal recessively inherited periodic inflammatory disease characterized by recurrent febrile attacks of fever and serositis. Recent studies confirmed that chronic subclinic inflammation is frequently present between febrile episodes in patients with FMF, although FMF patients are usually asymptomatic. The aim of present study was to investigate the effects of subclinic inflammation on growth and bone metabolism in children with FMF. Thirty five prepubertal in attack free period FMF patients who were receiving regular colchicine therapy were studied. Thirty healthy children similar age and sex were included into the control group. Data of all patients like diagnostical symptoms, MEFV mutations were obtained from medical records. Physical examinations and antrophometrical measurements of all the children were assessed, the height was measured again after 6-12 months and growth velosity was calculated. Biochemical paramaters, bone turnover markers, bone age and BMD?s from lumbar 1-4 were evaluated. The most common diagnostic symptoms were fever and abdominal attacks (97%) and most common of MEFV mutation was M694V heterozygote. There was no statistically significant difference between healthy and FMF groups in height, weight, BMI and their SDS values, target height, growth velosity and SDS values, bone age, BMD, serum IGF-1 values. FMF patients? serum IGFBP-3 values were lower than control group. All children were of normal weight and height percantiles. The growth parameters before and after the treatment were compared in 17 patients with known pre-diagnostic values of weight and height. There was no statistically significant difference but SDS values were beter. There was negative correlation between erythrocyte sedimentation rate and serum IGFBP-3 levels (p:0,001 r:-0,523) and positive correlation between vitamin D level and mean L1-L4 BMC (p:0,024 r:0,38). In 5 (%14) of FMF patients had bone age regression relatively with chronologic age and also 2 (%5) of FMF patients BMD Z scores lower than -2 SDS. Finally; Growth, IGF1 levels, BMD and bone turnover markers of children with FMF in regular colchicine therapy didn?t differ from healthy children. Low serum IGFBP-3 level, bone age regression and low BMD Z scores in some patients may be the secondary effects of subclinical inflammation. İt was speculated that BMD was affected by the disease activity level.Key words: Familial Mediterranean fever, child, growth, bone mineralization