Jıgger makinasında ozon gazı kullanımı ile ön terbiye ve boyama işlemlerinin uygulanabilirliği
The applicability of the pretreatment and dyeing processes at Jigger machine by using ozone gas
Yazar: NAVRUZ PAKSOY
Danışman: DOÇ. DR. ONUR BALCI
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında, jigger makinesinde ön terbiye işlemlerinin çevre dostu enzimler ve ozon gazı kullanılarak yapılabilme olanakları incelenmiştir. Bu amaçla, ön terbiyede haşıl sökümü ve hidrofilleştirme işlemleri enzim kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Haşıl sökümü ve biohidrofilleştirme sonrası ağartma işlemi hidrojen peroksit yerine ozon gazı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Jigger makinesinde ozon gazının, ağartma materyali kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bu kapsamda farklı çalışma şartlarında ozon gazı ile ağartma uygulamalarının yapılabilirliği incelenmiştir. Ozon gazının uygulama koşulunun,  ve farklı difüzörler ile kumaşa uygulanmasının beyazlık derecesi üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Jigger makinesinde enzim kullanılarak yeterli hidrofilite değerleri elde edilmiştir. Ozon gazı kullanılarak referansa yakın beyazlık değerlerine ulaşılmıştır. Ayrıca, bu uygulama konvansiyonel yöntem ile kıyaslandığında, ozon gazının kumaş dayanım ve yüzey özellikleri üzerine etkisinin olmadığı görülmüştür.  Ön terbiyesi yapılmış numunelerin jigger makinesinde boyama işlemleri gerçekleştirilmiştir. Jigger makinesinde boyama sonrası konvansiyonel yönteme göre renk farklılıklarının yüksek olduğu ve boyama sonrası haslık değerlerinin konvansiyonel yönteme yakın olduğu görülmüştür. Boyama öncesi ve sonrası zamana göre renk değişimi (sararma) incelenmiştir. Ozonlanmış numunelerin beyazlık degerlerinin zamana bağlı olarak düştüğü (sarardığı) görülmüştür. Boyama sonrası ise renk değişiminin, konvansiyonel yöntemdekine benzer olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this thesis, the applying possibility of the pretreatment processes at jigger machine by using environmental-friendly enzymes and ozone gas was investigated. For this aim, the desizing and scouring treatments were carried out by enzymes in the pretreatment process. After the desizing and scouring processes, the bleaching treatments were applied by ozone gas instead of hydrogen peroxide. The usability of ozone gas at the jigger machine was investigated as bleaching material. Within this scope, the using possibility of ozone gaseat different process conditions was investigated. The results showed that the application conditions of ozone gas and usage of different diffuser for ozone application had an effect on the whiteness degree. The sufficient hydrophility was obtained by enzyme applications. We achieved similar whiteness degreeby using ozone gase. In addition, it was seen that the ozone gas had no negative effect on the strength and surface properties of the fabrics when compared this application and conventional process. The pretreated samples were dyed at the jigger machine. The dyeing results showed that there were high color differences between the conventional and ozone bleached fabrics. However, the fastness degrees of these fabrics were similar to each other. The change of color with time was examined for the pretreated and dyed samples. The results showed that the whiteness degrees of samples decreased depending on holding time. However, after dyeing of samples, the color change showed similarity to conventional process.