Beliren yetişkinlerde ebeveynleşme ve siber flört istismarı: Yakın ilişkilerde kaygılı ve kaçınmacı bağlanmanın doğrudan ve dolaylı rolü
Parentification and cyber dating abuse in emerging adulthood: The direct and indirect role of anxious and avoidant attachment in close relationships
Yazar: ZEHRA EZER
Danışman: DOÇ. DR. RAŞİT AVCI
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı beliren yetişkinlerde, 'Ebeveynleşme' ile 'Siber Flört İstismarı' değişkenleri arasındaki ilişkide Yakın İlişkilerde Kaygılı ve Kaçınmacı Bağlanmanın doğrudan ve dolaylı rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemini, 2021- 2022 Eğitim Öğretim Yılı Bahar Yarıyılı'nda Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi'nde lisans öğrenimine devam etmekte olan, yaşları 18-29 arasında değişen, yaş ortalamaları
21.42 olan (Ss= 1.66), 903'ü kadın ve 597'si erkek olmak üzere 1500 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem grubunun, 509'u Eğitim Fakültesi, 498'si İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 299'u Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Fakültesi ve 194'ü Turizm Fakültesinde öğrenim görmektedir. Araştırmada veri toplama araçları olarak 'Ebeveynleştirilmiş Çocuk Ölçeği (EÇÖ), Siber Flört İstismarı Ölçeği, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (YİYE-II)' ölçekleri kullanılmıştır. Verilerin analizinde, ilişkisel tarama modeli çerçevesinde Yapısal eşitlik modeli kullanılmış ve araştırmada yapılacak olan analizler ise, SPSS 22 ve AMOS paket programları ile yapılmıştır.

Araştırmada öncelikle ölçüm analiz edilmiştir. Ölçüm modellerinin iyi uyum üretmesinden sonra değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Buna göre ebeveynleşme arttıkça, siber flört istismarı ve kaygılı bağlanma artmakta iken; kaçınmacı bağlanma azalmaktadır. Kaygılı bağlanma arttıkça, siber flört istismarı artmaktadır. Bunun aksine, kaçınmacı bağlanma arttıkça, siber flört istismarı azalmaktadır. Çalışmanın ikinci aşamasında, veriler yapısal eşitlik modeli ile test edilmiştir. Araştırma sonucunda, aracı değişkenler modelde yok iken ebeveynleşme, siber flört istismarını pozitif etkilediği ve aracı değişkenler eklendiğinde bu etkinin yine istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif olduğu ortaya çıkmıştır. Buna göre, hem kaygılı bağlanma hem de kaçınmacı bağlanma, ebeveynleşme ve siber flört istismarına kısmi aracılık etmektedir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, ilgili alan yazında tartışılmış ve ileride yapılacak çalışmalara ilişkin öneriler sunulmuştur.

Anahtar kelimeler: Ebeveynleşme, siber flört istismarı, kaygılı bağlanma, kaçınmacı bağlanma

Abstract:
The aim of this study is to examine the direct and indirect role of Anxious and Avoidant Attachment in Close Relationships in the relationship between 'Parentification' and 'Cyber Dating Abuse' in emerging adults. The sample of the study consists of 903 female and 597 male students who study at Muğla Sıtkı Koçman University in the Spring Semester of the 2021-2022 Academic Year, aged between 18- 29, with a mean age of 21.42 (Ss= 1.66). In the study, 509 students of the sample group study at the Faculty of Education, 498 students study at the Faculty of Economics and Administrative Sciences, 299 students study at the Faculty of Physical Education and Sport Sciences, and 194 students study at the Faculty of Tourism. In the study, the " Parentified Child Scale - Adult Version, Cyber Dating Abuse Scale, Inventory of Experiences in Close Relationships-II (FRI-II)" scales were used as data collection tools. In the analysis of the data, the structural equation model was used within the framework of the relational scanning model and the analyzes to be made in the research were made with SPSS 28 and AMOS package programs.

In the study, firstly, the measurement was analyzed. After the measurement models had produced good fit, the relationships between the variables were examined.Accordingly, as parenting increases, cyber dating abuse and anxious attachment increase; avoidant attachment decreases. In the second stage of the study, the data were tested by the structural equation model. As a result of the research, it was revealed that while the mediating variables were absent in the model, parentification positively affected cyber dating abuse and this effect was statistically significant and positive when the mediating variables were added. Accordingly, both anxious attachment and avoidant attachment partially intervene parentification and cyber dating abuse. The findings obtained as a result of the research were discussed in the relevant literature and suggestions were presented for the future studies.

Keywords: Parentification, cyber dating abuse, anxious attachment, avoidant attachment