Bursa Zeki Müren Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi Müzik Bölümü piyano dersinde kullanılan anlamlandırma stratejilerinin öğrencilerin öğrenme düzeylerine ve tutumlarına etkisi
The effect of elaboration strategies used in piano lessons at Bursa Zeki Müren Fine Arts and Sports High School Music Department on students? learning levels and attitudes
Yazar: ZEYNEP ÖZER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KEMAL OĞUZ ER
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anlamlandırma = Explanation ; Lise öğrencileri = High schools students ; Müzik eğitimi = Music education ; Piyano = Piano ; Stratejiler = Strategies ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğrenme düzeyi = Learning level

Özet:
Bu çalışma, anlamlandırma stratejilerinin, Bursa Zeki Müren Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi Müzik Bölümü öğrencilerinin piyano öğrenme düzeylerine ve tutumlarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.Bu amaçla araştırmada betimsel ve deneysel olmak üzere iki yöntem kullanılmıştır. Çalışmanın betimsel bölümünde konu ile ilgili literatür taraması yapılmış, bu doğrultuda Güzel Sanatlar Lisesi Piyano Dersi Öğretim Programı 10. Sınıf kazanımları, anlamlandırma stratejileri basamakları ile özdeşleştirilmiştir. Güzel Sanatlar Lisesi 10. Sınıf Piyano Dersi Öğretim Programında, anlamlandırma stratejileri basamakları olan çıkarımlar yapma, benzerlikler oluşturma ve uygulama basamaklarına ilişkin öğelerin bulunduğu belirlenmiş, anlamlandırma stratejilerinin diğer basamakları olan özetleme, ilişkilendirme, karşılaştırmalar yapma, farklılıklar bulma ve not alma basamaklarına ilişkin ifadeler bulunmamıştır. Bu bulgulara göre, sekiz basamaklı anlamlandırma stratejilerinin üç basamağının programda yer alması, programda anlamlandırma stratejilerinin büyük ölçüde yer almadığını göstermektedir. Programda en çok uygulama ve çıkarımlar yapma basamaklarının yer aldığı dikkati çekmektedir.Araştırmanın evrenini, 2009-2010 eğitim-öğrenim yılında Bursa Zeki Müren Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi'nde öğrenim gören Müzik Bölümü öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem belirlenirken, grupların eşitliğini sağlamak için öğrencilerin piyano eğitimlerine ilk defa bu okulda başlamış olmaları ön koşulu ile, öğrencilerin 9. sınıf yılsonu notları incelenmiş ve piyano öğretmenlerinin görüşleri alınmıştır. Bu doğrultuda denklik sağlanmaya çalışılmış, 6 öğrenci deney grubu, 6 öğrenci ise kontrol grubu olmak üzere 12 öğrenci belirlenmiştir. Çalışma sekiz hafta sürmüştür. Çalışmanın ilk dört haftasında (Haftada bir saat olmak üzere), ön-test puanlarını elde etmek için hem deney hem de kontrol grubu ile, öğretmen merkezli yaklaşımla hazırlanan ders planları doğrultusunda piyano dersleri işlenmiştir. Bu uygulama sonunda öğrencilerin performansları kayıt altına alınarak dört piyano öğretmeni tarafından piyano dersi gözlem formları doldurulmuştur. Bu sayede öğrencilerin ön-test puanları elde edilmiştir.Çalışmanın son dört haftasında piyano dersinde kullanılan anlamlandırma stratejilerinin öğrencilerin öğrenme düzeylerine etkisini tespit etmek amacıyla deney grubuna anlamlandırma stratejileri, kontrol grubuna ise öğretmen merkezli yaklaşım ile hazırlanan ders planları doğrultusunda piyano dersleri işlenmiştir. Bu uygulama sonunda da öğrencilerin performansları kayıt altına alınmış ve kayıtlar daha sonradan dört piyano öğretmenine izletilerek piyano dersi gözlem formu doldurulmuştur. Elde edilen veriler son-test puanlarını oluşturmaktadır.Deney ve kontrol grubuna uygulanan bu çalışmanın öğrencilerin piyano dersine yönelik tutumlarına etkisini de görmek amacıyla öğrencilere Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Enver TUFAN ve Yrd. Doç. Dr. Bahar GÜDEK tarafından geliştirilen Piyano Dersi Tutum Ölçeği uygulanmıştır.Çalışmada kontrol gruplu ön test son test modelinden yaralanılmıştır. Araştırmanın deneysel kısmındaki uygulamalar sonucunda elde edilen verilerin analizinde, SPSS 17.0 ?Statistical Package for the Social Sciences? programı kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin değerlendirilmesinde Mann Whitney U testi, Wilcoxon Sign Rank testi, gözlemcilerin verdiği puanların birbirleriyle olan ilişkilerinin tespitinde ilgili puanlar arası basit korelasyon tekniği kullanılmıştır.Yapılan deneysel çalışma sonucunda piyano dersinde kullanılan anlamlandırma stratejilerinin, öğretmen merkezli yaklaşıma göre Zeki Müren Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi Müzik Bölümü 10. sınıf öğrencilerinin piyano öğrenmelerinde başarıyı arttırdığı ve derse karşı tutumlarını olumlu etkilediği görülmüştür.

Abstract:
The purpose of this study was to identify the effect of elaboration strategies on Bursa Zeki Müren Fine Arts and Sports High School music department students? piano learning levels and attitudes.To serve this purpose, both descriptive and experimental research methods have been used in the study. In the Descriptive part of the study, the literature has been reviewed and Fine Arts High School Piano Instructional Program 10th grade learning outcomes has been identified with elaboration strategies steps. The elaboration strategies steps such as making inferences, creating similarities and application were identified in the 10th grade Piano Instructional Program; however, the other steps of elaboration strategies such as summarizing, association, making comparisons, detecting differences and taking notes were not identified. Three out of the eight steps of elaboration strategies were within the scope of the program and this shows that elaboration strategies aren?t widely involved in the program. It is noticeable that application and making inferences steps are mostly placed in the program.The universe of the study consisted of students who are studying in the Music Department at Bursa Fine Arts High School in 2009-2010 academic year. While forming the sample of the study, special attention has been paid to make sure that both groups have similar characteristics. Before the experiment, provided that the students started their piano education at this school, the students? 9th grade ends of year exam results were examined and the piano teachers? opinions were taken into consideration. 6 students were placed in the experiment group and the other 6 students were placed in the control group. The experimental period lasted for eight weeks. In the first four weeks (one hour a week) both the experiment and the control group studied piano lessons where the lesson plans were based on Teacher-centered approach. After the application, the performances of students were recorded and piano observation forms were completed by four piano teachers. By this means, the pre-test scores were obtained.In the next four weeks of the study, in order to identify the effect of elaboration strategies used in piano lessons on students? learning level, the students in the experiment group studied piano lessons based on elaboration strategies, while the students in the control group studied piano lessons based on Teacher-centered approach. After the experiment period, the performances of students were recorded and piano observation forms were completed by four piano teachers. By this means, the post-test scores were obtained.In order to determine the effect of the study also on students? attitudes towards piano lessons, Piano Lesson Attitude Scale, which was developed by Instructors associate professor Enver Tufan and Asistant Prof. Dr. Bahar Güdek from Gazi University, Fine Arts Education Department, was implemented.In this experimental study, Pre-test Post-test Experiment Pattern with control group has been used. SPSS 17.0 ?Statistical Package for the Social Sciences? was utilized to analyze the data obtained in the experimental period. Mann Whitney U test and Wilcoxon Sign Rank test were used while evaluating the data and Simple Correlation Technique was used while determining the relation between observers? scores.Based on recordings, Piano Lesson Attitude Scale and observation form results that were applied before and after the experiment, it has been observed that the elaboration strategies used in piano lessons increased the success level of students and affected their attitudes towards the piano lesson positively.