Toplumsal duygu iklimi ve psikolojik işlevsellik üzerine bir inceleme
An examination on societal emotional climate and psychological functioning
Yazar: GÖZDE GÖKÇE
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL DURAK BATIGÜN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal iklim = Emotional climate ; Dünyaya ilişkin varsayımlar = World assumption ; Psikolojik sağlık = Psychological health ; Sosyal iyi oluş = Social well being ; Sosyal sağlık = Social health

Özet:
Bu çalışma kapsamında temel olarak sosyopolitik durum ve uygulamalar sonucunda oluşan toplumsal duygu ikliminin psikolojik sağlık üzerindeki olası etkileri incelenmiştir.
Çalışmanın nicel araştırma açamasında gönüllülük esasına uygun olarak çalışmaya katılmayı kabul eden 8 katılımcıyla yaklaşık 20-80 dakika süren yarı yapılandırlmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelerde, Türkiye'de yaşıyor olmanın hissettirdiği kolektif duygular (duygu iklimi), toplumda diğer insanlara karşı hissedilen duygular, bu duyguları ortaya çıkaran sosyopolitik etmenler ve katılımcıların tüm bunlardan bireysel olarak nasıl etkilendikleri sorulmuştur. Bu aşamanın bulgularına göre, katılımcıların ağırlıklı olarak olumsuz duygu iklimleri ifade ettikleri (öfke, kaygı, mutsuzluk, korku, ayrışma ve kutuplaşma, güvensizlik), buna karşın umut, mutluluk ve direnme gibi olumlu iklimlerinin de dile getirildiği görülmüştür. Olumsuz duygu iklimlerini ortaya çıkaran etmenler ise genel haksızlık ve adaletsizlik algısı, yaygın öngörülemezlik, sosyal politikalardaki kimi sorunlar, şiddet, baskı ve varoluşa tehdit olarak bulunurken olumlu duyguları ortaya çıkaran etmenlerin nesnel olgular yerine umut etme eğilimi gibi kişisel bir eğilimi içerdiği görülmüştür. Diğer insanlara yönelik neler hissedildiğine bakıldığında ise öfke, güven sorunları ve güvensizlik, kırgınlık, hoşnut olmama, haz etmeme yanıtları en sık verilen yanıtlar olarak bulunmuştur. Toplumsal duygu ikliminin psikolojik sağlık üzerindeki etkisine bakıldığında ise duygu iklimlerinin kişileri özellikle öznel duygulanım bağlamında etkilediği görülmüştür. 
Çalışmanın ikinci aşamasında ise, sosyopolitik duygu iklimini belirlemek amacıyla kullanılan Emotional Climate Questionnare (de Rivera ve Yurtsever, 2010) ve Emotional Climate Scale (Paez ve ark., 1997), sosyal/toplumsal iyi oluşu değerlendiren Social Well-Being Scale (Keyes, 1998) ve dünyaya ilişkin varsayımlara yönelik bilgi edinmeyi amaçlayan World Assumptions Questionnare (Kaler, 2009) ölçeklerinin Türkçe'ye uyarlama çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bu aşamanın örneklemini 18-64 yaş aralığında ve Türkiye'nin çeşitli illerinde yaşayan 349 katılımcı oluşturmuştur. Gerçekleştirilen geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucunda yukarıda belirtilen ölçüm araçlarının psikometrik özellikleri, bu ölçeklerin geçerli ve güvenilir ölçüm araçları olarak Türkçe olarak kullanılabileceğine işaret etmektedir.
Çalışmanın son aşaması olan nicel araştırmada ise, toplumsal duygu iklimi, dünyaya ilişkin varsayımlar, sosyotoplumsal iyi oluş, öznel duygulanım ve psikolojik belirtiler değişkenlerini içeren, sistemi meşrulaştırma eğiliminin kontrol değişkeni olarak kullanıldığı çoklu aracılık modeli test edilmiştir. 18-65 yaş arası 710 katılımcının yer aldığı bu çalışmanın bulguları, duygu iklimi olumsuzlaştıkça dünyaya ilişkin varsayımların bozulduğunu, bozulan varsayımların etkisiyle sosyotoplumsal iyi oluşun azaldığını, azalan sosyotoplumsal iyi oluşun etkisiyle öznel duygulanımda olumluluğun azaldığını ve tüm bu değişimlerin toplam etkisiyle psikolojik belirtilerin ortaya çıkabildiğini göstermektedir. Test edilen bu model, duygu ikliminin psikolojik sağlığın sosyotoplumsal iyi oluş, öznel duygulanım ve psikolojik belirtiler üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkisini ortaya koyarak bir anlamda psikolojik sağlığın tüm yönlerini etkileyebildiğini göstermektedir.

Abstract:
Within the aim of this study, the possible effects of emotional climates formed as a result of sociopolitical situations and practices, on psychological health were examined.
As the first stage of the study in the quantitative research stage of the study, semi-structured interviews lasting approximately 20-80 minutes were conducted with 8 participants who voluntarily agreed to participate in the study. In these interviews, the participants were asked about the collective emotions felt by living in Turkey (emotional climate), the emotions felt towards other people in the society, the sociopolitical factors that bring out these emotions, and how the participants were individually affected by all these. According to the findings of this study, it was found that the participants felt predominantly negative emotional climates (anger, anxiety, unhappiness, fear, dissociation and polarization, distrust), but also positive emotions such as hope, happiness and resistance. The factors that elicit negative emotions are the general perception of injustice and unfairness, widespread unpredictability, some problems in social policies, violence, oppression and threats to existence, while the factors that elicit positive emotions are the tendency to hope. In terms of feelings towards other people, anger, trust issues and mistrust, resentment, dissatisfaction and displeasure were found to be the most common responses. Looking at the impact of social emotional climate on psychological health, it was observed that emotional climates affect people predominantly in terms of subjective emotions. 
In the second stage of the study, the questionnaire used to determine the sociopolitical Emotional Climate Questionnare (de Rivera & Yurtsever, 2010) and Emotional Climate Scale (Paez ve ark., 1997), Social Well-Being Scale (Keyes, 1998) which assesses social/societal well-being and World Assumptions Questionnare (Kaler, 2009) which aims to obtain information about assumptions about the world were adapted into Turkish. The sample of this research consisted of 349 participants between the ages of 18-64 and living in various provinces of Turkey. As a result of the validity and reliability analyses, the psychometric properties of tthese measurement tools indicate that these scales can be used as valid and reliable measurement tools in Turkish.
As the last stage of the study in the qualitative research, a multiple mediation model including the variables of societal emotional climate, assumptions about the world, social well-being, subjective affect, and psychological symptoms, with the tendency to system justification as the control variable, was tested. The findings of this study, which included 710 participants between the ages of 18-65, show that as the emotional climate becomes negative, assumptions about the world deteriorate, social well-being decreases with the effect of deteriorated assumptions, positivity in subjective affect decreases with the effect of decreased social well-being, and psychopathological symptoms may emerge with the total effect of all these changes. This model shows that emotional climate of a nation, can affect all aspects of psychological health by revealing the direct and indirect effects of psychological health on social well-being, subjective affect and psychopathological symptoms.