Pediatri hemşirelerine verilen çocuk hakları eğitiminin bilgi düzeylerine ve çocuk haklarına yönelik tutumlarına etkisi
The effect of the training on children's rights given to pediatric nurses on their knowledge levels and attitudes toward children's rights
Yazar: İHSAN GÜZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELVER GÜLER
Sanko Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma; pediatri hemşirelerinin çocuk haklarına yönelik tutumları ile bilgi düzeylerini ölçmek ve verilen eğitimin etkisini belirlemek amacıyla yarı deneysel türde geçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri Batman Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve SANKO Üniversitesi Hastanesi pediatri servisinde çalışmakta olan hemşireler ile 15 Ocak 2024 – 15 Mayıs 2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Veriler, etik kurul ve kurum izinleri alındıktan sonra belirtilen hastanelerde veri toplama formu, hemşirelerin çocuk haklarına yönelik bilgi düzeylerini değerlendirme formu ve "Sağlık Profesyoneli Çocuk Hakları Tutum Ölçeği" ile yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Aynı zamanda veriler SPSS 22.0 istatistik programında değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizde hemşirelerin çocuk hakları sözleşmesini duyma durumu ilk değerlendirmede %81,1, ikinci değerlendirmede %98,9 olduğu saptandı. Çocuk hakları sözleşmesini okuma durumu ilk değerlendirmede %34,4, ikinci değerlendirmede % 41,1'nin evet yanıtını verdiği saptandı. Türkiye'nin çocuk hakları sözleşmesini imzalayıp imzalamadığını bilme durumu ilk değerlendirmede %34,4, ikinci değerlendirmede %98,9 evet yanıtını verdiği saptandı. Çocuk hakları hakkında eğitim alma durumu ilk değerlendirmede %20,0, ikinci değerlendirmede %100,0 evet yanıtını verdikleri saptandı. Sağlık çalışanlarının çocuk haklarında aktif rol alması konusundaki görüşü ilk değerlendirmede %83,3, ikinci değerlendirmede %92,2 olduğu saptandı. Verilen eğitim sonrasında hemşirelerin çocuk hakları ile ilgili maddeleri bilme ilk değerlendirmede %52,2, ikinci değerlendirmede % 97,8 olarak saptandı. Çocuk hakları gününü bilme durumu ilk değerlendirmede %37,8, ikinci değerlendirmede % 97,8 olarak hesaplandı. Çocuk haklarını imzalayan ülkeleri bilme durumu ilk değerlendirmede %22,2, ikinci değerlendirmede %98,9 olarak hesaplanarak ülkeleri bilme durumlarının artış gösterdiği saptanmıştır. Pediatri hemşirelerinin "Sağlık Profesyoneli Çocuk Hakları Tutum Ölçeği" puan ortalamaları açısından karşılaştırıldığında eğitim öncesi 58,27±9,59 ve sonrası 62,08±12,99 bulunup aralarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu görülmüştür (p<0,05). Araştırmanın sonucuna göre, verilen eğitimin bilgi düzeylerinde artış sağladığı, hemşirelerin eğitim sonrası çocuk hakları konusunda kendilerini yeterli hissettikleri, çocuk hakları sözleşmesi hakkında bilgi düzeylerinin arttığı ve çocuk hakları konusunda tutumlarının değiştiği gözlendi. Bu araştırma sonucuna göre hizmet içi eğitimlerinin planlanması, uygulanması ve eğitim programlarına çocuk hakları konusu eklenerek hemşireler/hemşire adaylarının bilgi düzeyleri arttırılmalı ve çocuk hakları konusunda bilgi sahibi olmaları sağlanmalıdır. Bu doğrultuda pediatri servisinde çalışan hemşirelerin, çocuk hakları ile ilgili bilgilerinin arttırılması için konu ile ilgili hizmet içi eğitimlerin arttırılması sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was conducted with quasi-experimental design to assess the attitudes and knowledge levels of pediatric nurses toward children's rights and to determine the effect of the training provided. The data of the study were collected between January 15, 2024 and May 15, 2024 with nurses working in the pediatric wards of Batman Training and Research Hospital and SANKO University Hospital. After obtaining the ethics committee approval and institutional permission, the data were collected through face-to-face interview method using the data collection form, assessment form for nurses' knowledge level on children's rights and the "Healthcare Professional Children's Rights Attitude Scale" in the specified hospitals. The data were also analyzed in SPSS 22.0 statistical software. In the statistical analysis, it was determined that the nurses' status of hearing the Convention on the Rights of the Child was 81.1% in the first evaluation and 98.9% in the second evaluation. The participants said "yes" about the status of reading the Convention on the Rights of the Child at the rate of 34.4% in the first evaluation and at the rate of 41.1% in the second evaluation. The participants said "yes" about the rate of knowing whether or not Türkiye has signed the Convention on the Rights of the Child at the rate of 34.4% in the first evaluation and at the rate of 98.9% in the second evaluation. They said"yes" about the status of receiving training on children's rights at the rate of 20.0% in the first evaluation and at the rate of 100.0% in the second evaluation. The opinion of healthcare professionals about taking an active role in children's rights was 83.3% in the first evaluation and 92.2% in the second evaluation. After the training, the nurses' status of knowing the articles related to children's rights was 52.2% in the first evaluation and 97.8% in the second evaluation. The rate of knowing children's rights day was 37.8% in the first evaluation and 97.8% in the second evaluation. The rate of knowing the countries that have signed the Convention on the Rights of the Child was calculated as 22.2% in the first evaluation and 98.9% in the second evaluation, and the rate of knowing the countries increased. When the pediatric nurses' mean scores on the "Healthcare Professional Children's Rights Attitude Scale" were compared, it was found that their mean score was 58.27±9.59 before the training and 62.08±12.99 after the training and there was a statistically significant difference between them (p<0.05). As a result of the study, it was observed that the training elevated the level of knowledge, nurses felt themselves competent about children's rights after the training, their level of knowledge about the Convention on the Rights of the Child increased and their attitudes toward children's rights changed. In the light of results of the present study, it should be ensured that the knowledge level of nurses/nurse candidates should be elevated by planning and implementing in-service trainings and adding the subject of children's rights to the training programs and they should have knowledge about children's rights. In this sense, it was concluded that in-service trainings on the subject should be increased in order to increase the knowledge of pediatric nurses about children's rights.