Zile panayırı üzerine halkbilimsel bir inceleme
A folkloric examination on zile fair
Yazar: NURHAN GİRGEÇ
Danışman: DOÇ. DR. NACİYE YILDIZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Eğlence hayatı = Entertainment life

Özet:
Bu çalışma, Zile Panayırı'nın gelenekselleşme sürecinde geçirdiği değişim ve dönüşümleri incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Ancak başlangıcı çok eskilere dayanan bu panayırın geçmişi hakkında yeterli bilgi edinilemediği için Cumhuriyet dönemindeki geleneksel unsurlar incelenmiştir.Zile Panayırı'nın tarihte geçirdiği değişim ve dönüşümler kısaca ele alınmış ve Zile'de kurulan medeniyetlerin panayır üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Cumhuriyet döneminde ülkede yaşanan iktisadî ve sosyo-kültürel değişimlerin panayırı etkilediği görülmüştür. Zile Panayırı'nın hazırlık sürecinde, panayır organizasyonunun planlanması, panayır tarihinin, süresinin ve panayır yerinin belirlenmesi, tanıtım ve reklam kampanyasının yürütülmesi, konaklama, yeme-içme gibi ihtiyaçların giderilmesi, güvenliğin sağlanması gibi konular incelenmiştir. Yapılan uygulamalar ve bu uygulamaların sürekliliğinin Zile Panayırı'nın gelenekselleşme sürecine önemli bir katkı sağladığı düşüncesine varılmıştır.Zile Panayırı'nın kültürel açıdan çözümlemesi çerçevesinde panayır eğlenceleri incelenmiştir. Cumhuriyet döneminde yapılan panayır eğlenceleri, geleneksel eğlenceler ile modern eğlenceler olarak ele alınmış, yerel eğlenceler ise bu bölümler içinde değerlendirilmiştir. Panayır geleneği içerisinde önemli bir yeri olan eğlencelerin, çağın şartlarına göre değişerek devam ettiği görülmüştür.Zile Panayırı, üretimde oluşan birikimin tüketildiği bir alışveriş ortamıdır. Gelenekselleşen bu alışveriş ortamının şehrin modernleşmesine katkısı olduğu düşüncesine ulaşılmıştır.Zile'de panayıra bağlı gelişen el sanatları ve geleneksel meslekler ile yine panayıra bağlı üretilen ve panayırla yaygınlaşıp imgeleşen yiyecekler ve kış hazırlıklarının panayırla bağlantısı incelenmiştir. Sonuçta panayırın Zile'nin kültürel dokusunu etkilediği görülmüştür.Panayır bağlamında oluşan folklor unsurları tek tek ele alındığında, ticarî amaçlı kurulan panayırların bir bütün olarak gelenek oluşturduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar Sözcükler: Zile Panayırı, gelenek, eğlence, alışveriş, halk bilimi

Abstract:
This study is presented in order to investigate the alteration and the transformation of Zile Fair during the traditional process. There is no enough information about the history of that fair which is originated in old times, so we confined ourselves with studying the traditional elements in the Republic period of Turkey.In this study, it is treated the alteration and the transformation process of Zile Fair, and the effects of the old civilizations in Zile over it. It seemed that in Republic period, the Zile Fair was influenced from the economical and the social-cultural alterations. We examined the titles such as planning the fair organization, determination of the fair date, place and period of that activity, carrying out the campaign of advertisement, solving problems such as, food, drink and encamping, and also ensuring the security, during the preparation process. It concluded that the practices and their continuousness contributed to traditional process of the Zile Fair.It is also treated the entertainments of fair by analyzing the Zile Fair culturally. In this context, the entertainments are classified as the Republic-, the traditional- and the modern ones, and local entertainments are treated into those groups. It seemed that the entertainments, which have an important position into the fair tradition, carry on by changing itself according to the age conditions.The Zile Fair is a trading atmosphere which the accumulation of production is exhausted. It also concluded that this traditional trading atmosphere contributed the town to modernize itself.In this context, it also examined the traditional occupations, hand crafts, the foods which became widespread and an imaginary thing by that fair, and the relation between the winter preparations and that fair organization. Conclusively, it seems that the fair affected the cultural texture of Zile town.If the folkloric elements, which came into existence in the context of fair, is treated one by one, it concludes that the commercial fairs formed entirely a tradition.Key words: The Zile Fair, tradition, entertainment, shopping, folklore