Rasemik o-iodo ferrosenil alkollerin internal alkinlerle paladyum katalizli tepkimesi: 1,2- disübstitüe ferrosen türevlerinin ve ferrosenil piranların sentezi
Palladyum?catalyzed reaction of rasemic o-iodo ferrocenyl alkohols with internal alkynes: synthesis of functionally 1,2- disubstituted ferrocenes and ferrocenyl pyrans
Yazar: HÜSEYİN SÖYLEMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BARIŞ YÜCEL
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Son yıllarda ferrosen ve türevleri oldukça ilgi çekmektedirler. Çünkü ferrosen içeren yapılar asimetrik sentez ve ilaç tasarımı özellikle de malzeme bilimi konularında çeşitli amaçlara yönelik kullanılmaktadırlar.Yüksek kimyasal ve termal kararlılığa sahip güçlü bir elektron verici olan ferrosen, elektron iletim sistemlerinde elektron alıcı türlerle birlikte yer alarak potansiyel elektro-optik materyalleri oluşturdukları bilinmektedir. Bundan başka ferrosen içeren maddeler biyoorganometalik kimyanın yükselişiyle biyolojik aktiviteye sahip moleküllerin yeni bir kaynağı olarak dikkatleri çekmektedir. Özellikle göğüs kanseri hücrelerine karşı etkisi görülen ferrosen sübstitue tamoksifen analoglarının (ferrocifenlerin) ve anti-sıtma ajanları olarak bilinen ferrosen-klorokinin türevlerinin sentezi bu alandaki önemli başarılardır. Ferrosen içeren yapıların çeşitli amaçlara yönelik kullanımı, yeni ferrosen türevlerine olan ilgiyi ve ferrosen türevlerinin kolay ve etkili yoldan sentezlenmesi üzerine yapılan çalışmaları arttırmaktadır. Bu çalışmada o-iodo ferrosenil alkol başlangıç maddelerinin çeşitli internal alkinlerle olan paladyum katalizli tepkimeleri incelenmektedir. Bu tepkimelerle yapısında olefinik grup içeren yeni ferrosenil aldehit ve ferrosenil keton türevleri tek bir sentetik operasyonla üretilmektedir. Bundan başka o-iodo sekonder ferrosenil alkol türevinin internal alkinlerle olan paladyum ? katalizli tepkimesi sonucu ferrosenil piran türevleri de elde edilmektedir.

Abstract:
In recent years, ferrocene and its derivatives have received considerable attentions since they have found potential applications in the field of asymmetric synthesis, drug design and particularly in material science.It is known that, as a strong electron donor having chemical and thermal stability, ferrocene participates in electron transfer systems with electron acceptor species to produce potential electro-optical materials. Moreover, ferrocene substituted compounds are attracted interests as a new source of biologically active molecules in bioorganometallic chemistry. Particularly, synthesis of ferrocene substituted tamoxifen analogs ?ferrocifens? found active against breast cancer cells and ferrocene-chloroquine derivatives as antimalarial agents are important achievements in this area. Thus, the number of studies on new ferrocene derivatives and effective, short synthetic methods to furnish them increase to provide desired structures in different research areas. In this work , the palladium catalyzed reactions of o-iodo ferrocenyl alcohols with internal alkynes are studied. These reactions produce novel ferrocenyl carboxaldehyde and ferrocenyl ketones involving olefinic side chain in a single synthetic operation. Moreover, the palladium-catalyzed reactions of o-iodo secondary ferrocenyl alkohol with internal alkynes give ferrocenyl pyran derivatives