Türkiye'de öğretmenlerin mesleki gelişimlerinin kariyer bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of the professional development of teachers in the context of career in Turkiye
Yazar: SİNAN BOZDOĞAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SEVER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, öğretmen statüsü, öğretmenlerin mesleki gelişimi ve eğitimde uzmanlık olmak üzere üç ana alanda öğretmen kariyer yapısı araştırılmıştır. Öğretmen kariyer yapıları içerisinde çok seviyeli kariyer modeli olan Öğretmen Kariyer Basamakları uygulaması, faydalı, gerekli ve önemli bir gelişme olarak kabul görmüş olmakla birlikte; uygulamaya yönelik birçok açıdan beklentiler ve eleştiriler bulunmaktadır. Üst politika belgeleri ve alan araştırmaları, öğretmenlerin statülerini yükseltmeyi hedefleyen öğretmen kariyer yapısında çalışmalarının devam edeceğini göstermektedir.
Bu araştırmada karma yöntem uygulanarak hem nicel hem de nitel veri toplama araçları yoluyla öğretmenlerin mesleki gelişim, uzmanlaşma ve kariyer basamak sistemi gibi konularda görüşleri araştırılmış; iki yöntem birleştirilerek "Yakınsayan Paralel Desen" yöntemiyle (Creswell, 2017) bulgular birleştirilmiş ve yorumlanmıştır.  
Öğretmenlik mesleki gelişimi, eğitimde uzmanlaşma ve öğretmen statüsünü yükselten bir kariyer modelinin bileşenleri ve alt unsurları bu araştırmanın temelini oluşturmuştur. Buna göre, öğretmen kariyer sistemi için mesleki gelişim bileşenleri olarak, öğretmen meslek standartları veya yeterlilikler çerçevesinde hizmet öncesi eğitim, hizmet içi eğitim, motivasyon, danışmanlık-mentorluk, izleme-değerlendirme faaliyetleri ile kurumsal ve finansal destek mekanizlarının güçlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, teacher career structure was investigated in three main areas: teacher status, professional development of teachers and specialization in education. Although the implementations of Teacher Career ladders, which is a multi-level career model within teacher career structures, has been accepted as a useful, necessary and important development; there are expectations and criticisms regarding the practice in many aspects. Top policy documents and field researches show that the studies will continue in the teacher career structure that aims to raise the status of teachers.
In this research Mixed Methods Research was conducted and teachers' opinions on issues such as professional development, expertise and career ladder system were investigated through both quantitative and qualitative data collection tools; By combining the two methods, the findings were combined and interpreted in accordance with the "Convergent Parallel Design" (Creswell, 2017).
The components and sub-elements of teaching professional development, specialization in education and a career model that cause to increase on status of teachers have formed the basis of this research. Accordingly, it has been concluded that pre-service training, in-service training, motivation, consultancy-mentoring, monitoring-evaluation activities and institutional and financial support mechanisms should be strengthened within the framework of teacher professional standards or qualifications as professional development components for the teacher career system.