Küçük boyutlu elektrikli araçların şehir içinde kullanımının arttırılmasına yönelik kapsamlı sürdürülebilirlik analizi
A comprehensive sustainability analysis for promoting the adoption of small electric vehicles in urban environments
Yazar: AYLİN ÇAPRAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET İHSAN KARAMANGİL
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Hibrid ve Elektrikli Taşıtlar Anabilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Otomotiv Mühendisliği = Automotive Engineering
Dizin: Elektrikli araçlar = Electric vehicles ; Enerji verimliliği = Energy efficiency ; Kentsel mobilite = Urban mobility ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment ; Şehiriçi ulaşım = Urban transport

Özet:
Dünyaya salınan toplam CO2 gazının %76'sı karayolu ulaşımından meydana gelmektedir. 
Paris Antlaşması hedeflerine ulaşabilmek için ulaşım kaynaklı yayılan sera gazı 
emisyonunun önünün hızlıca kesilmesi gerekmektedir. Bu sebeple ulaşımda temiz 
enerjinin öncüsü olan sıfır egzoz emisyonlu elektrikli araç modelleri yaygınlaşmaktadır. 
2022'de 26 milyondan daha fazla elektrikli aracın yollarda kullanıldığı kaydedilmiştir. 
Bu olumlu bir gelişme gibi gözükse de otomotiv üreticilerinin daha çok kâr edebilmek 
adına özellikle SUV (Spor amaçlı araç) gibi daha ağır ve daha büyük elektrikli araç 
modellerini, her sene daha fazla olacak şekilde piyasaya sürmeleri, kentlerdeki 
sürdürülebilir ulaşımı tehdit etmektedir. Büyük araçların trafikte daha çok yer kaplaması, 
hızla artan şehir nüfusuyla birleşince, trafik sıkışıklığı ve park yeri bulamama gibi şehir 
içi yaşam kalitesini düşürecek negatif çevresel etkiler oluşturmaktadır. Halbuki elektrikli 
araçların yaygınlaşma trendi, araç boyutlarında küçülmeye gidilmesi için bir fırsat olarak 
kullanılabilir. Bu çalışmada, piyasada bulunan mevcut elektrikli araç modelleri araç 
boyutları açısından büyük veya küçük olarak nasıl sınıflandırıldığı incelenmiş, Bursa'da 
yaşayan insanlara bir anket düzenlenerek SEV(Küçük elektrikli araçlar)'lerle alakalı 
düşünceleri araştırılmış, Bursalıların bakış açılarıyla literatür araştırmaları birleştirilerek 
SEV'lerin avantajlara ve dezavantajları analiz edilmiştir. En önemli avantajlar olarak
SEV'lerin 1 kWh başına sağlayabilecekleri menzilin, büyük elektrikli araçlara göre 
yaklaşık 3 kat daha fazla olduğu, SEV'lerin, büyük elektrikli araçlara göre yol üzerinde 
ortalama 2 kat daha az yer kapladıkları ve SEV'lerin neredeyse 3 kat daha ekonomik 
olabileceği gözlenirken, en önemli dezavantajlar olarak yangın ve çarpışma güvenliği, 
şarj süresi ve iç mekân hissiyatı olarak bulunmuştur. Tezin en sonunda ise tüm çalışma 
GZFT analizinde özetlenmiş ve SEV'lerin paylaşımlı mobilite ile yaygınlaştırılmasının 
Türkiye'nin şehir içi sürdürülebilir ulaşım hedeflerinin sağlanmasını destekleyeceği 
görülmüştür.

Abstract:
76% of the total CO2 emissions worldwide are caused by road transportation. To achieve 
the targets set by the Paris Agreement, it is necessary to rapidly curb the greenhouse gas 
emissions originating from transportation. Consequently, zero-exhaust emission electric 
vehicle models, which are pioneers of clean energy in transportation, are becoming more 
widespread. In 2022, it was recorded that more than 26 million electric vehicles were on 
the roads. Although this seems like a positive development, the automotive industry's 
practice of introducing larger and heavier electric vehicle models, especially SUVs (sport 
utility vehicle), each year to increase profits threatens sustainable urban transportation. 
The increased space occupied by larger vehicles in traffic, combined with the rapidly 
growing urban population, leads to negative environmental impacts that reduce urban 
living quality, such as traffic congestion and the lack of parking spaces. However, the 
trend of widespread electric vehicle adoption can be leveraged as an opportunity to reduce 
vehicle sizes. This study examines how existing electric vehicle models on the market are 
classified as large or small in terms of size. A survey conducted among the residents of 
Bursa explored their perceptions of small electric vehicles (SEVs). By integrating the 
perspectives of Bursa residents with literature research, the advantages and disadvantages 
of SEVs were analyzed. The most significant advantages observed were that SEVs can 
provide approximately three times the range per kWh compared to larger electric vehicles, 
occupy about half the road space, and are nearly three times more economical. The most 
significant disadvantages were found to be fire and collision safety, charging time, and 
interior comfort. The study concludes with a SWOT analysis summarizing the findings, 
suggesting that the widespread adoption of SEVs through shared mobility could support 
Turkey's urban sustainable transportation goals.