Erzurum ve Van illerindeki balık tüketimi ve tüketici tercihleri üzerine bir araştırma
A survey on fish consumption and consumer preference  in Erzurum and Van provinces
Yazar: ELİF SENA GÜNGÖR
Danışman: DOÇ. DR. SALTUK BUĞRAHAN CEYHUN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Su ürünleri; içerdiği protein, mineral madde ve esansiyel yağ asitleri açısından insan beslenmesinde önemli yer teşkil etmektedir. Su ürünlerinin insan beslenmesindeki bu öneminin ne yazık ki ülkemizde yeterince bilinmediği düşünülmektedir. Bu çalışmada,  Van ilinde 370; Erzurum ilinde ise 400 olmak üzere 770 kişiye halkın balık tüketim davranışlarının belirlenmesi amacıyla anket uygulanmıştır. 
Erzurum da ankete katılanların birinci sırada sığır etini, ikinci sırada tavuk etini; Van da ise birinci sırada tavuk etini, ikinci sırada sığır etini tercih ettikleri tespit edilmiştir. Her iki ilde de üçüncü sırada balıketi, dördüncü sırada koyun eti tercih edildiği belirlenmiştir. Erzurum da kişi başına düşen yıllık balık tüketim miktarı 6,3 kg iken Van da 6,8 kg olarak tespit edilmiştir. En çok tüketilen balık çeşitleri Erzurum'da sırasıyla hamsi, alabalık, palamut iken Van'da ise sırasıyla hamsi, alabalık ve inci kefalidir. Katılımcıların Erzurum'da %97,5'inin Van'da %97,6'sının taze balık tükettiği; Erzurum'da %5,3'ünün Van'da ise %8,1'inin konserve balık tükettiği belirlenmiştir. En çok tercih edilen tüketim şekli ise yağda kızartma yöntemi (Erzurum'da %80,5; Van'da %78,4) olarak saptanmıştır. 
Araştırma sonunda, bireylerin aylık gelirleri, meslekleri, öğrenim durumları, medeni halleri, yıllık balık tüketimi, balık temin şekli ve tüketim biçimi, balık fiyatları hakkındaki düşünce, tüketilen balık türleri, balık pişirme şekli, organik balık bilgisi, balık tüketiminin mevsimsel değişimi ve bireylerin balık tüketimine yaklaşımlarına ilişkin sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
Aquatic products which contain proteins, minerals and essential fatty acids have an important place in human nutrition. It is supposed that, unfortunately, in our country the awareness of the importance of aquatic products in human nutrition is not enough. In this study, the survey is supplied to 370 people in Van, 400 people in Erzurum and 770 people in total to reveal the fish consumption behaviour in public.

In the result of the survey it is figured out that in Erzurum red meat is prefered on the first rank by the participants and white meat on the second. While in van it is vice versa. Both in Erzurum and Van, fish comes third and mutton comes fourth. While the per capita consumption of aquatic products is 6,3 kg in Erzurum, in Van it is 6,8 kg. The most preffered fish species in Erzurum are anchovy, trout and bonito while they are anchovy, trout and pearl mullet respectively in Van. The survey shows that 97,5 percent of the participants in Erzurum and 97,6 percent in Van consume fresh fish; 5,3 percent in Erzurum and 8,1 in Van consume canned fish. Frying is the most preffered consuming type for the results. (80,5 percent in Erzurum, 78,4 in Van)

At the end of the study, it is obtained some results relevant to participant's average monthly income, occupation, educational background, marital status, annual fish consumption, types of supplying and consuming fish, thought about fish prices, fish species they consume, type of stewing, knowledge of organic fish, seasonal change of fish consumption and attitude towards fish consumption.