Okul öncesi kaynaştırma ortamlarında denemeye dayalı işlevsel analiz kullanımının değerlendirilmesi
Evaluating of trial based functional analysis in preschool inclusive settings
Yazar: GAMZE APAYDIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÇIĞIL AYKUT
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Deneme-yanılma yöntemi = Trial and error methods ; Eğitim = Education ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Problem davranış = Problem behavior ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; İşlevsel analiz sistem tekniği = Functional analysis system technique

Özet:
Bu araştırmada, okul öncesi kaynaştırmaya devam eden ve çeşitli problem davranışlar sergileyen özel gereksinimli öğrencilerin, problem davranışlarının işlevini belirlemede, denemeye dayalı işlevsel analiz (DDİA) kullanımının etkililiğini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Bu nedenle problem davranışların işlevine ilişkin, DDİA'dan elde edilen sonuçlarla, etkililiği kanıtlanmış bir yöntem olan geleneksel işlevsel analiz (GİA) sonuçları karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma sonucunda, her iki analiz yönteminden alınan sonuçların tutarlılığına yani uyumuna bakılmıştır. Araştırmaya, kaynaştırma öğrencisi olarak bağımsız anaokuluna devam eden ve çeşitli problem davranışlara sahip dört özel gereksinimli öğrenci katılmıştır. Araştırmanın ilk bölümünde, DDİA, ikinci bölümünde GİA süreci uygulanmıştır. DDİA sürecine ilişkin veriler, sistematik gözlem yoluyla toplanmıştır. GİA sürecinde ise, tek denekli deneysel desenlerden multi element deseni kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, tüm katılımcıların problem davranışlarının işlevini belirlemede DDİA ile GİA sürecinden elde edilen sonuçlar arasında tam uyum olduğunu ortaya koymuştur. Bu durum, DDİA yönteminin tüm katılımcıların problem davranışlarının işlevlerini belirlemede etkili bir yöntem olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The aim of this research was to examine the effectiveness of the use of trial based functional analysis (TBFA) on determining the function of problem behavior of children with special needs who attend pre-school inclusion settings and who display various problem behaviors. Therefore, the results of TBFA and the results of traditional functional analysis (TFA) whose effectiveness has already been proven were compared in terms of the function of problem behaviors. At the end of this comparison, consistency, in other words correspondence, of the results of both analysis methods were taken into consideration. Four students with special needs who attend an independent preschool as inclusion students and who have various behavior problems were included in the research. In the first part of the study TBFA, and in the second part TFA processes were performed. The data of TBFA process were collected with systematic observation method. In TFA process, on the other hand, multi-element design, which is one of the single-subject experimental designs, was used. The results of the research proved that there was a exact correspondence between the results obtained both from TBFA and TFA on determining the function of problem behaviors of all the attendants. This situation shows that TBFA method is an effective method on determining the function of problem behaviors of all attendants.