Broyler rasyonlarında amarant tohumu (Amaranthus spinosus L.) kullanımının performans, immun sistem ve antioksidan kapasite üzerine etkisi
Effects of amaranth seed (Amaranthus spinosus L.) usage on performance, immune system and antioxidant capacity in broilers
Yazar: EMRE SUNAY GEBEŞ
Danışman: PROF. DR. SAKİNE YALÇIN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Amaranthus spinosus L. = Amaranthus spinosus L. ; Dane yemler = Feed grains ; Etlik piliç = Broiler chickens ; Hayvan besleme = Animal feeding ; Kanatlı yemleri = Poultry feeds ; Karma yemler = Compound feeds ; Kesif yemler = Dense feeds ; Kümes hayvanları yemleri = Poultry feed ; Pelet yem = Pellet feed ; Tavuk yemi = Poultry feed

Özet:
Amarant tohumu mısırdan daha fazla protein ve aminoasit içeriğine sahip olup alternatif yalancı tahıldır. Kanatlı rasyonlarında kullanılan mısırın ülkemizde üretimi yeterli olmayıp ithal edilmektedir. Broyler rasyonlarında mısır kullanımını ve hatta soya kullanımını azaltmak için yapılan bu çalışmada broyler rasyonlarında amarant (Amaranthus spinosus L.) tohumu kullanılmasının performans, immun sistem ve antioksidan kapasite üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Deneme 210 adet günlük Ross 308 erkek broyler civciv ile 39 gün sürdürülmüştür. Civcivler 1 kontrol ve 4 deneme olmak üzere 5 gruba ayrılmıştır. Kontrol grubu rasyonuna amarant koyulmamıştır. Amarant birinci ve ikinci deneme grubu rasyonlarında sırasıyla % 10 ve %20 çiğ formunda, üçüncü ve dördüncü deneme grubu rasyonlarında ise sırasıyla %10 ve %20 ısıl işlem görmüş formda bulundurulmuştur. Rasyonlar izokalorik ve izonitrojenik olacak şekilde formüle edilmiştir. Amarant kullanımı deneme sonu canlı ağırlık ve toplam canlı ağırlık artışı bakımından farklılık yaratmamıştır. Yem dönüşüm oranı, Avrupa Üretim etkinlik Faktörü ve Avrupa Broyler İndeksi çiğ ve ısıl görmüş amarant kullanımından olumsuz etkilenmiştir. Isıl işlem uygulanmış amarantın %20 düzeyinde kullanılması karkas randımanını kontrol grubuna göre artırmıştır. Çiğ amarantın %10 ve %20 düzeylerinde karma yemlerinde kullanımı göğüs etinde oksidatif stres indeksinin kontrol grubuna göre düşük olmasını sağlamıştır. Amarant kullanımı göğüs eti pH, DPPH ile katalaz ve miyeloperoksidaz aktiviteleri, kan eritrosit, hematokrit, hemoglobin ve lökosit konsantrasyonları ile kan serumunda ND virüs antikor titresini üzerine herhangi bir etkisi olmamıştır. Isıl işlem amarant kullanımı kan serumu IgG düzeylerini kontrol grubuna göre yükseltmiştir. Sonuç olarak amarantın çiğ veya ısıl işlem görmüş formunun %10 veya %20 düzeylerinde kullanımı performansı olumsuz etkilemiştir. Olumsuzluk nedenlerinin belirlenebilmesi için çalışmalar yapılmalıdır.

Abstract:
Amaranth is an alternative pseudo cereal and has more protein and amino acid content than maize. In our country, maize production is not sufficient for poultry diets and it is imported. To decrease the usage of maize and also soyabean in broiler diets, this study was aimed to determine the effects of amaranth (Amaranthus spinosus L.) seed usage in broiler diets on performance, immune system and antioxidant capacity. The experiment was completed in 39 days on 210 Ross 308 daily male broiler chicks. Chicks were divided into 1 control and 4 treatment groups. Amaranth was not included in control group diets. The first and the second treatment diets had 10% and 20% raw amaranth, the third and fourth treatment diets had 10% and 20% heat treated amaranth, respectively. Diets were formulated as isocaloric and isonitrogenous. Amaranth usage did not affect the live weight at the end and total live weight gain. Feed conversion ratio, European Production Efficiency Factor and European Broiler Index values were not affected from amaranth usage. Heat treated amarant at the level of 20% increased carcass yield. Oxidative stress index in breast meat was lower in the group with 10 and 20% raw amaranth was lower than that of control group. Amaranth usage did not effect pH, DPPH and activities of catalase and miyeloperoxidase, erythrocyte, hematocrite, hemoglobin and leucocyte concentrations in blood and ND viruses antibody titers in blood serum. Heat treated amaranth usage increased blood serum IgG levels. As a result usage of 10 or 20% amaranth in the form of raw or heat treated had negative effect on performance. Further investigations to determine the negative effects of amaranth will be made.