Arıcılık sektöründe iş sağlığı ve güvenliği risklerinin araştırılması: Yukarı Çoruh Vadisi bölgesi ve Bayburt örneği
A research of occupational health and safety risks in the beekeeping sector: upper çoruh valley region and bayburt example
Yazar: MUSTAFA ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN YILDIZLAR
Avrasya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Arıcılık = Beekeeping ; Arılar = Bees ; Bal üretimi = Honey production ; Bayburt = Bayburt ; Pestisitler = Pesticides ; Tarım ilaçları = Pesticides ; Çoruh vadisi = Çoruh valley ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Arıcılık sektöründe iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk faktörlerini belirlemeye yönelik yapılan bu çalışmada; arıcılık konusunda önemli bir potansiyele sahip olan Yukarı Çoruh Vadisi ile Bayburt İlinde faaliyet gösteren 13 arılıkta, arıcılarla yüz yüze görüşme ve derinlemesine mülakat yapılarak toplanan veriler ışığında, Fine-Kinney risk analiz yöntemi kullanılarak ergonomik, fiziksel, biyolojik riskler ile özellikle tarım ilaçları ve arı hastalıklarına karşı kullanılan kimyasal maddelere mesleki maruziyetler ve halk sağlığı açısından büyük öneme sahip olan balda kalıntı temelli kimyasal riskler ile bu risklere karşı alınması gereken önlemler ortaya konulmuştur. Yapılan risk değerlendirmesi sonucunda 5 adet ergonomik, 4 adet fiziksel, 6 adet kimyasal ve 2 adet biyolojik risk faktörü tespit edilmiş, 13 adet bal örneğinde yapılan ağır metal analizi sonucunda tüm örneklerde ağır metal tespit edilmiş ancak sadece 2 örneğin FAO-WHO Birleşik Gıda Kodeksinin gıdalarda tanıdığı maksimum ağır metal oranlarına uyumluluk göstermediği, arıcıların arı hastalık ve zararlılarına karşı kullandığı ilaç kalıntısı analizleri sonucunda 3 örnekte sulfametzin, 2 örnekte tetracycline, 2 örnekte streptomycine, pestisit analizleri sonucunda ise 2 örnekte coumaphoz ve 6 örnekte de amitraz kalıntısı tespit edilmiş, alınan örneklerin hiçbirinde naftalin kalıntısı tespit edilememiştir.

Abstract:
In this study conducted to determine the risk factors in terms of occupational health and safety in the beekeeping industry; In the light of the data collected by face-to-face and in-depth interviews with employees in a total of 13 beekeeping workplace in the Upper Çoruh Valley and Bayburt province, which have an important potential in beekeeping, the Fine-Kinney risk analysis method is used to protect against ergonomic, physical, biological risks and especially pesticides and bee diseases. Occupational exposures to the chemicals used and residue-based chemical risks and precautions to be taken in honey, which is of great importance for public health, are presented. As a result of the risk assessment, 5 ergonomic, 4 physical, 6 chemical and 2 biological risk factors were determined. As a result of heavy metal analysis performed on 13 honey samples, heavy metals were detected in all samples, but it was determined that only 2 samples did not comply with the maximum heavy metal ratios recognized by the FAO-WHO Combined Food Codex in foods. As a result of medicine used against bee diseases and pests residue analysis and pesticide analysis, sulfametzine in 3 samples, tetracycline in 2 samples, streptomycine in 2 samples, coumaphoz in 2 samples and amitraz residue in 6 samples were detected and no mothballs residue was detected in any of the samples taken.