İntrakraniyal anevrizma cerrahisinde intraoperatif sodyum floresan videoanjiyografi ile postoperatif dsa karşılaştırılması
Comparison of intraoperative sodium fluorescein videoangiography and postoperative dsa for intracranial aneurysm surgery
Yazar: KUMSAL BİHTER KONTAYTEKİN TEKİN
Danışman: PROF. DR. TAYFUN HAKAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
Amaç: İntrakraniyal anevrizma (İA) cerrahisinde postoperatif morbidite ve
mortaliteyi azaltmak için peroperatif değerlendirme önemlidir. Peroperatif
değerlendirmede altın standart kabul edilen intraoperatif dijital substraksiyon
anjiyografisi (ioDSA) maliyeti, uygulanabilmesi için ekipman gerekmesi ve
uygulayıcı ekip ihtiyacı nedeniyle her merkezde ve her ameliyatta uygulanabilmesi
mümkün değildir. Bu nedenlerle alternatif yöntemler kullanılabilir. Sodyum floresan
videoanjiyografi (FL-VA) bu yöntemlerden biridir ancak diğer yöntemlerle
karşılaştırıldığında literatürde, bu yöntemin İA cerrahisindeki yerini değerlendiren
çalışma sayısı ve bu çalışmalara dahil edilen hasta sayısı oldukça azdır. Bu çalışmada
kliniğimizde FL-VA ile peroperatif değerlendirilen İA'larla ilgili bulguları tespit
etmek ve bulguların klinik anlamını değerlendirerek literatüre katkı sağlamak
amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Kliniğimizde FL-VA kullanılmaya başlandığı Kasım 2022'den
Ekim 2023'e kadar bu yöntemle değerlendirilen 30 hastada 36 anevrizmanın
ameliyat notları, varsa ameliyat video kayıtları, postoperatif DSA sonuçları ve
epikrizleri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Ameliyat sırasında FL-VA ile
saptanan bulgular cerrahi gözlem, varsa postoperatif DSA (pDSA) sonuçları ile
karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar anevrizma yeri, anevrizmanın kanamış olma
durumu ve anevrizma boyutuna göre karşılaştırılmıştır. FL-VA'nın özgüllük ve
duyarlılığı hesaplanmıştır. İstatiksel analizler için SSPS 2027 programı kullanılmıştır.
Bulgular: Otuz altı anevrizmanın dahil edildiği bu çalışmada 24 hastada peroperatif
değerlendirmede anevrizmanın uygun şekilde kapatıldığı görülmüş ve pDSA ile bu
sonuçlar teyit edilmiştir. Dört anevrizmada rezidüel dolum, iki anevrizma kesesinde
kalıntı (remnant), iki hastada parent arter stenozu ve bir hastada parent arter
distalinde spazm tespit edilmiştir. Tespit edilen remnantlardan 1 tanesi hatalı pozitif
olarak değerlendirilmiştir. Tekrarlayan kullanımda 2 hastada hatalı pozitiflik tespit
edilmiştir. Kanamış anevrizma nedeniyle iki kere ameliyat edilen bir hastanın ise her
iki ameliyatından da FL-VA ile hatalı negatif sonuç tespit edilmiştir.
iii
Sonuç: İA cerrahisinde intraoperatif değerlendirme için kullanılan FL-VA ile
rezidüel dolum ve remnant tespit edilebilir, anevrizmayla ilişkili vasküler yapılardaki
akım değerlendirilebilir. Bu değerlendirmelere göre gereklilik durumunda cerrahi
yöntemde değişiklikler yapılabilir. İA cerrahisinde intraoperatif değerlendirmede
kullanılan diğer yöntemlerde de olduğu gibi hatalı sonuçları mevcuttur.

Abstract:
Objective: Peroperative assesment is required to reduce postoperative mortality and
morbidity for intracranial aneurysm surgery. Although intraoperative digital
subtraction angiography (ioDSA) is the golden standard for evaluation of aneurysm
obliteration and vascular stenosis, it is time-consuming, highly expensive and
requires equipment and specialized team. ioDSA access is limited in many centers.
Therefore there is still need for other methods for preoperative evaluation. Sodium
fluorescein videoangiography (FL-VA) is one of alternative method for
determination of residual filling, aneurysmal remnant or patency of parent artery. The
literature on the use of FL-VA is limited compared to other methods. For this reason,
we report our experiences in 36 aneurysms assessed with FL-VA, results of these
assessments and clinical value of our findings.
Methods: The study includes 30 patients operated for 36 aneurysm from October
2022 to November 2023. Patient records, operation records and postoperative
angiography results are reviewed retrospectively. FL-VA findings are compared with
surgical inspection and postoperative digital subtraction angiography (pDSA).
Assocciation between FL-VA findings and aneurysmal characteristics were
estimated. SSPS 2027 software was used for statistical analysis.
Results: Both FL-VA and pDSA confirmed favorable aneurysmal obliteration in 24
patients. FL-VA revealed 4 residual fillings, 2 remnant and 3 parent artery stenosis.
Two residual fillings and one neck remnant detected with FL-VA were false
positives. Repetitive usage of FL-VA lead to false positivity in two patients. FL-VA
failed to detect residual filling in both operations of a patient operated twice for
ruptured anterior communicating artery aneurysm.
Conclusions: FL-VA demonstrated incomplete aneurysmal closure and parent artery
stenosis. Information provided by FL-VA changed the surgical procedure. Some of
the findings may be false positive.