Birinci ve ikinci dili Türkçe olan iki dilli çocukların Türkçe'yi kazanımlarına dil merkezli okul öncesi eğitim programının etkisi
The effect of language focused - preschool education program on turkish acquisition of bilingual children speaking Turkish as the first and second language
Yazar: ZELİHA GÜL YAZICI
Danışman: PROF. Z. FULYA TEMEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Birinci ve ikinci dili Türkçe olan iki dilli çocukların Türkçe'yi kazanımlarına DilMerkezli Okul Öncesi Egitim Programı'nın etkisinin olup olmadıgı arastırılmıstır.Arastırmanın evrenini, Norveç'de birinci dili Türkçe olan, Türkiye de ikinci dili Türkçe olan5-6 yas arası iki dilli çocuklar olusturmaktadır. Arastırma örneklemi, birinci dili Türkçe olaniki dilli 30 çocuk; ikinci dili Türkçe olan iki dilli 27 çocuk olmak üzere toplam 57 çocuktanolusmaktadır. Deneysel nitelikte olan bu arastırmada, deney grubuna ön test-uygulama-sontest deseni uygulanırken, kontrol grubuna sadece ön test- son test verilmistir. Her ikiörneklem grubunun deney grubuna 12 haftalık Dil Merkezli Okul Öncesi Egitim Programı(DMOEP) uygulanmıs ve uygulama sonunda son testler yapılmıstır. Verilerin toplanmasındaGazi Erken Çocukluk Gelisimi Degerlendirme Aracı (GEÇDA), Ortalama Sözce Uzunlugu(OSU), Descoeudres Lügatçe Testi (DLT) ve Peabody Resim Kelime Testi (PRKT)uygulanmıstır. Verilerin analizinde tekrarlı ölçümlerde iki faktörlü ANOVA, grupların testpuanlarının ayrı ayrı karsılastırılmasında tek faktörlü varyans analizi ve iliskisiz -t testikullanılmıstır.Sonuç olarak; Türkçe alıcı ve ifade edici dil düzeyinde hem birinci dili Türkçe olanhem de ikinci dili Türkçe olan iki dilli çocukların deney ve kontrol gruplarının grup-ölçümortak etkisinin anlamlı oldugu ortaya çıkmıstır (p<.05). Tespit edilen bu sonuçlarla,Türkçe'nin hem birinci dil olarak hem de ikinci dil olarak alıcı ve ifade edici dil boyutundakazanılmasında DMOEP'nin etkili olabilecegi hipotezi dogrulanmıstır. Türkçe'yi hembirinci dil olarak kazanan hem de ikinci dil olarak kazanan iki dilli çocukların ifade edici dildüzeyinde deney ve kontrol gruplarına uygulanan tüm alt testlerin ön testlerinde gruplararasındaki farkın istatiksel olarak önemsiz oldugu görülürken (p>.05), uygulama sonrasındauygulanan son testlerde DLT alt testlerinden Sayıların Tekrarı testi hariç diger tüm alttestlerde gruplar arasındaki farkın istatiksel olarak önemli oldugu saptanmıstır.

Abstract:
In this study, whether there is an effect of Language Focused Preschool EducationProgram on Turkish acquisition of bilingual children speaking Turkish as the first andsecond language was examined. The population of the study consisted of bilingual childrenat the age of 5 ? 6, speaking Turkish as the first language in Norway and as the secondlanguage in Turkey. The sampling of the study consisted of 57 children in total, 30 bilingualchildren speaking Turkish as the first language and 27 bilingual children speaking Turkish asthe second language. In this empirical study, control group was just given a pre-test whiletest group was both applied pre and post-test. A 12 ? week Language ? Focused PreschoolEducation Program (LFPEP) was applied and post ? tests were given at the end of theapplication. Gazi Evaluation Tool of Early Childhood Development (GETECD), AveragePronunciation Length (APL), Descoeudres Dictionary Test (DDT) and Peabody PictureVocabulary Test (PPVT) were applied to collect data. Two factor ANOVA was used in theanalyses of data in the repeating assessments and one factor variance analysis and unrelated ttest were used in separate comparison of the t tests of the groups.As a conclusion, it was found that group ? assessment common effect of test and controlgroups of bilingual children speaking Turkish both as the first and the second language wassignificant at the level of Turkish as the language of receiving and expressing (p<. 05). Withthese tested results, the hypothesis that LFPEP would be effective at making Turkishacquired at the level of both the first and second language as a receiving and expressing onewas verified. While the difference between the groups was insignificant (p > .05) at thepretests of all subtests applied to test and control groups at the level of expressing languageof bilingual children speaking Turkish both as the first and second language, the differencewas statistically significant between the groups at all other subtests except the test ofRepetition of Numbers out of DDT subtests at the tests applied at the end of the application.