Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Romatoloji Polikliniğine başvuran ankilozan spondilitli hastalarda tedaviye uyum ve genel sağlık durumunun belirlenmesi
Eskişehir Osmangazi University Health Application and Research Hospital Rheumatology Polyclinic Patients with ankylosing spondylitis treatment compliance and determination of general health status
Yazar: YUSRA ERDEL
Danışman: PROF. DR. İLHAMİ ÜNLÜOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Eskişehir = Eskişehir ; Sağlık = Health ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Tedavi = Treatment ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance

Özet:
Ankilozan spondilit (AS) başlıca sakroiliak eklemler ve omurgayı etkileyen kronik, ilerleyici, sistemik ve inflamatuar bir romatizmal hastalıktır. Bu çalışma ile Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Romatoloji Polikliniğine başvuran AS'li hastaların tedaviye uyum ve genel sağlık durumlarının belirlenmesi hedeflenmiştir.  Çalışma etik kurul onayı alındıktan sonra 18 yaş ve üzeri AS hastalığı sebebiyle takip veya tedavi altında olan hastalarda yapılmıştır. Çalışmaya dâhil edilen 161 hastanın 119'u (%73.9) erkek, 42'si (%26.1) kadındır. Hastaların yaş ortalaması 42.9 ± 10.61 yıl olarak saptanmıştır. Tedaviye uyum durumları Modifiye Morisky ölçeğiyle değerlendirilen hastaların motivasyon ve bilgi düzeylerine bakıldığında 137 (%85.1) hastanın yüksek, 24 (%14.9) hastanın düşük motivasyona; 132 (%82.0) hastanın yüksek, 29 (%18.0) hastanın ise düşük bilgi düzeyine sahip olduğu saptanmıştır. Hastaların depresyon durumları Hasta Sağlık Anketi-9 (HSA-9) ile değerlendirilmiş olup 53 (%32.9) hastanın minimal, 47 (%29.2) hastanın hafif, 28 (%17.4) hastanın orta, 12 (%7.5) hastanın orta şiddetli ve 1 (%0.6) hastanın şiddetli depresyonu olduğu saptanmıştır. Hastaların hastalık aktivitesini değerlendirmek amacıyla Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAI) kullanılmış olup ortalama skor 3.51 ± 2.13 olarak saptanmıştır. Hastaların fonksiyonel durumlarını değerlendirmek amacıyla da Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi (BASFI) kullanılmış olup ortalama skor 2.95 ± 2.49 olarak saptanmıştır. Çalışmamızda hastaların HSA-9 toplam skorları ile BASDAI skorları arasında orta derecede anlamlı pozitif korelasyon bulunmuştur (p<0.001, r=0.560). HSA-9 toplam skoru ve BASFI skoru arasında da orta derecede anlamlı pozitif korelasyon bulunmuştur (p<0.001, r=0.384). Çalışmamızda ayrıca hastaların BASDAI ve BASFI skorları arasında orta derecede anlamlı pozitif korelasyon bulunmuştur (p<0.001, r =0.528).

Abstract:
Ankylosing spondylitis (AS) is a chronic, progressive, systemic and inflammatory rheumatic disease that mainly affects the sacroiliac joints and spine. In this study, it is aimed to determine compliance to treatment and general health status of patients with AS who applied to Eskisehir Osmangazi University Health Practice and Research Hospital Rheumatology Polyclinic. The study was performed in patients who were under follow-up or treatment because of AS over 18 years after the ethics committee approval. Of the 161 patients included in the study, 119 (73.9%) were male and 42 (26.1%) were female. The mean age of the patients was 42.9 ± 10.61 years. When the motivation and knowledge levels of the patients evaluated with Modified Morisky scale, 137 (85.1%) patients had high and 24 (14.9%) patients had low motivation. It was found that 132 (82.0%) patients had high level of knowledge and 29 (18.0%) patients had low level of knowledge. Depression status of the patients was evaluated with the Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9) and 53 (%32.9) patients had minimal, 47 (29.2%) patients had mild, 28 (17.4%) patients had moderate, 12 (7.5%) patients had moderately severe and 1 (0.6%) patients had severe depression. The Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI) was used to evaluate the disease activity of the patients and the mean score was 3.51 ± 2.13. In order to evaluate the functional status of patients, Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI) was used and the mean score was 2.95 ± 2.49. In our study, there was a moderately significant positive correlation between HSA-9 total score and BASDAI score. There was a moderately significant positive correlation between HSA-9 total score and BASFI score. In our study, there was also a moderate positive correlation between BASDAI and BASFI scores of the patients.