Bir metafor olarak suyun sanat ve arkeolojideki izdüşümleri
The projection of water as a metaphor in art and archeology
Yazar: CANAN BOZKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM ÇAĞLAYAN
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kültürel Miras ve Miras Alan Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Arkeoloji = Archaeology ; Kültür = Culture ; Metafor = Metaphor ; Sanat = Art ; Su = Water ; İzdüşüm = Projection

Özet:
Suyun beşerî hayattaki varlığı tüm canlılığı etkilemiştir. Yaşamın varlığını
oluşturan bu kaynak, insanlar tarafından keşfedilince zamanla kültürel bir unsur haline
gelmiştir. Edebiyatta mısraları dolduran, peyzajda bahçeleri süsleyen hatta heykele
kıvamını veren su olmuştur. Birinci bölümde suyun kültür üzerindeki etkileri ve su
kaynağının yapısı hakkında bilgiler verilmiştir. Daha sonra da konu hakkında ilgili
araştırmalar sıralanmıştır. İkinci bölümde ise suyun sanat dalları ve arkeoloji ilişkisi
hakkında bilgiler aktarılmıştır. İçerik ve araç bakımından suyun müzik alanından
mimariye kadar ne tür etkiler bıraktığına değinilmiştir. Ardından arkeoloji bölümünde
kıtalardan ayrıntılı bir şekilde suya dair bilgilere yer verilmiş ve su hakkında eser ve
buluntular örneklendirilmiştir. Son olarak deniz taşımacılığı ve ticarette suyun
etkilerinden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde tezin yöntemine değinilmiş, veri
toplama sürecinden analizine kadar bilgiler verilmiştir. Son bölüm olan bulgular ve
yorumlar kısmında ise uzman görüşleri aktarılmıştır. Tezin amacına yönelik hazırlanan
sorulara cevaplar alınmış ve literatür araştırması ile birtakım bulgulara ulaşılmıştır.
Suyun resimden edebiyata kadar izler bıraktığını, eski çağlardan günümüze kadar
gelişim süreci hakkında arkeolojik verilerle birlikte bilgilere ulaşılmıştır.
Araştırma kapsamında nitel yöntem kullanılmış ve literatür taraması yapılmış
ve incelenmiştir. Araştırma da çalışmayı desteklemek adına uzman görüşlerine
başvurulmuş ve yarı-yapılandırılmış görüşme yöntemiyle görüşmeler
gerçekleştirilmiştir. Literatür ve uzman görüşleri sonrası, çalışmanın amacına yönelik
cevaplar alınmış ve bir sonuca varılmıştır. İçerik ve araç bakımından su, hayatın her
alanında karşımıza çıktığını dair bilgileri, buluntu ve literatür araştırmasıyla beraber
uzman aktarımı dahilinde tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Su, Kültür, Sanat, Arkeoloji

Abstract:
The existence of water in human life has affected all life. This resource, which
constitutes the existence of life, has become a cultural element over time when
discovered by people. It has been water that fills the verses in literature, adorns the
gardens in the landscape, and even gives the sculpture its consistency. In the first
chapter, information is given about the effects of water on culture and the structure of
the water source. Then, related studies on the subject are listed. In the second part,
information about the relationship between water art branches and archeology is given.
In terms of content and tools, it has been mentioned what kind of effects water has left
from the field of music to architecture. Then, in the archeology section, detailed
information about water from the continents was given and artifacts and finds about
water were exemplified. Finally, the effects of water on maritime transport and trade
are mentioned. In the third chapter, the method of the thesis is mentioned and
information is given from the data collection process to the analysis. In the last section,
the findings and comments section, expert opinions are given. The questions prepared
for the purpose of the thesis were answered and some findings were reached with the
literature research. It has been reached with archaeological data about the development
process from ancient times to the present, that water has left traces from painting to
literature.
Qualitative method was used within the scope of the research and a literature
review was made and examined. In order to support the study, expert opinions were
consulted and interviews were conducted with semi-structured interview method. After
the literature and expert opinions, answers were received for the purpose of the study
and a conclusion was reached. In terms of content and means, the information that
water is encountered in all areas of life has been determined within the scope of expert
transfer together with the finds and literature research.

Keywords: Water, Culture. Art, Archeology