Okul öncesi öğretmenlerinin kullandıkları şarkıların değerler eğitimi açısından incelenmesi
An examination of the songs used by preschool teachers in terms of values education
Yazar: ESMA BÖREKÇİ
Danışman: DOÇ. DR. ŞENEL ELALDI
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler eğitimi = Values education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Çocuk şarkıları = Child songs ; Öğretmenler = Teachers ; Şarkılar = Songs

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin kullandıkları çocuk şarkılarının değerler eğitimi açısından incelenmesi ve belirlenmesidir. Çalışmada değerler eğitimi açısından okul öncesi öğretmenlerinin kullandıkları çocuk şarkılarının incelenmesi için karma yöntem kullanılmıştır. Tarama modelinin kullanıldığı araştırmanın nicel boyutunda örneklem, ölçüt örnekleme yöntemiyle ulaşılan 107 okul öncesi öğretmeninden oluşmaktadır. Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan açık uçlu anket soruları ile toplanmıştır. Katılımcıların cevaplarından elde edilen şarkı listesi MEB 2010/53 sayılı Değerler Eğitimi Yönergesi dikkate alınarak analiz edilmiştir. Öğretmenlerin cevaplarından elde edilen şarkılarda yer alan değerler frekans ve yüzde kullanılarak hesaplanmıştır. Durum çalışmasının kullanıldığı araştırmanın nitel boyutunda ise çalışma grubu araştırmanın nicel boyutuna katılan ve gönüllülük ilkesine uygun olarak bu aşamaya da katılmak isteyen 34 okul öncesi öğretmeninden oluşmuştur. Hazırlanan açık uçlu görüşme soruları ile veriler toplanmıştır. Toplanan veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın nicel boyuta yönelik sonuçlarında ankete en fazla; kadın öğretmenlerin, 24-30 yaş aralığındaki öğretmenlerin, anasınıfında çalışan öğretmenlerin katılım gösterdiği görülmüştür. Araştırmaya katılan öğretmenlerin büyük bir kısmının, değerler eğitimine yönelik ders aldığı ancak değerler eğitimi ile ilgili hizmetiçi eğitim almadığı görülmüştür. Öğretmenler değerler eğitimine yer verirken en fazla şarkı söyleme, ritim çalışmaları ve müzik eşliğinde hareket çalışmalarına yer verdikleri görülmüştür. Okul öncesi öğretmenlerinin müzik etkinliklerinde kullandıkları şarkılarda değerler eğitimi yönergesinde yer alan 19 değerin yer aldığı 8 değerin (hoşgörü, misafirperverlik, vatanseverlik, çalışkanlık, alçakgönüllülük, fedakarlık, adil olma ve nazik olma) yer almadığı görülmüştür. Okul öncesi öğretmenlerinin müzik etkinliklerinde değerler eğitimine yönelik kullandıkları şarkılarda; değerler eğitimi yönergesinde yer alan 22 değerin yer aldığı 5 değerin (aile birliğine önem verme, empati, misafirperverlik, alçakgönüllülük, adil olma) yer almadığı görülmüştür. Araştırmanın nitel boyutuna yönelik sonuçlarda ise en fazla; 24-30 yaş aralığında yer alan, anasınıfında görev yapan, 1-5 yıl arası mesleki deneyime sahip, 5 yaş grubuyla çalışan öğretmenlerin katılım gösterdiği görülmüştür. Öğretmenlerin genelinin değerler eğitimine yönelik ders almadığı ve değerler eğitimine yönelik hizmetiçi eğitime katılmadığı görülmüştür. Öğretmenler değerler eğitimine yönelik kullandıkları şarkıları tercih sebepleri arasında eğitici olması, eğlenceli olması, konuya uygun olması, akılda kalıcı olması, sözlerin anlamı, yaşına ve gelişimine uygun olması,  ilgi çekici olması, sınıfa uyumu kolaylaştırması ve çocukların sevmesi yer almaktadır. Öğretmenler müzik etkinliklerinde değerleri bütünleştirilmiş etkinliklerle, şarkı söyleyerek, yaratıcı dans etkinliğiyle, şarkı sözlerinin anlamı üzerine sohbet ederek, müzik dinleyerek, dramatizasyon etkinliğiyle ve müzik aleti çalarak kazandırdıklarını ifade etmişlerdir. Öğretmenler değerleri kazandırırken bütünleştirilmiş etkinliklere yer verdiklerini ifade etmişlerdir. Öğretmenler müzik etkinlikleri kapsamında büyük grup, küçük grup, bireysel etkinlik türlerini kullandıklarını ifade etmişlerdir. Öğretmenler müzik etkinliklerinde değerleri kazandırırken kullandıkları yöntem ve tekniklere ilişkin hikaye, drama, eğitsel oyun, proje, anlatım, deney, rol oynama, örnek olay, soru cevap, sohbet ve hikaye yöntemlerini kullandıklarını ifade etmişlerdir. Öğretmenler değerleri kazandırırken ritim çubuğu, marakas, kozalak, tahta parçası, taş, davul, tef, ksilofon, saz, gitar, ukulele, bilgisayar, telefon, hoparlör, projeksiyon, akıllı tahta, zil, kukla, kostüm ve maske materyallerini kullandıklarını belirtmişlerdir. Müzik etkinliklerinde değerleri kazandırırken aile katılım etkinliklerini gerekli gördükleri ve çeşitli etkinliklerle aileleri sürece dahil ettikleri görülmüştür. Okul öncesi öğretmenleri genelde okul öncesi eğitim programını değerleri kazandırma açısından yeterli bulmadıkları, öğretmenlere hizmetiçi eğitimler yapılması, değerler eğitimi için şarkıların nitelik ve niceliklerinin artırılması önerilerde bulundukları ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerinin büyük bir kısmının müzik etkinliklerine her gün yer verdiği görülmüştür. Sonuç olarak nicel ve nitel boyutun tutarlılık gösterdiği bu çalışma kapsamında okul öncesi öğretmenlerinin değerleri kazandırmada müzik etkinliklerini kullandığı ve kullandıkları şarkılarda değerlerin yer aldığı ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to examine and determine the children's songs used by preschool teachers in terms of values education. In the study, mixed method was used to examine the children's songs used by preschool teachers in terms of values education. In the quantitative dimension of the research in which the survey model was used, the sample consisted of 107 preschool teachers reached by criterion sampling method. The data were collected through open-ended questionnaires prepared by the researcher. The song list obtained from the answers of the participants was analyzed by considering the Values Education Directive numbered 2010/53 of the Ministry of National Education. The values in the songs obtained from the answers of the teachers were calculated using frequency and percentage. In the qualitative aspect of the research in which the case study was used, the study group consisted of 34 preschool teachers who participated in the quantitative dimension of the research and volunteered to participate in this phase. Data were collected through the prepared open-ended interview questions. The collected data were analyzed by content analysis method. The results of the quantitative dimension revealed thatthe teachers who participated in the study were female teachers, teachers aged between 24-30 years and, teachers working in kindergarten. It was observed that most of the participants took lessons on values education but did not receive in-service training on values education. Teachers mostly included values education with singing, rhythm exercises and movement exercises accompanied by music. It was revealed that 19 values included in the values education directive were included in the songs that preschool teachers have used in music activities, but 8 values (tolerance, hospitality, patriotism, hard work, humility, self-sacrifice, being fair and being kind) were not included. In terms of the songs that preschool teachers use for values education in music activities, it was revealed that 5 values (giving importance to family unity, empathy, hospitality, modesty and being fair) were not included, although 22 values were included in the values education directive.
 In the results of the qualitative dimension of the research, it was observed that teachers between the ages of 24-30, working in the kindergarten, having professional experience between 1-5 years, working with the 5-year-old group participated mostly. It was observed that all of the teachers did not take courses on values education and did not participate in in-service training on values education. The reasons why teachers prefer the songs they use for values education are that they are educational, entertaining, suitable for the subject, memorable, the meaning of the words, being suitable for their age and development, being interesting, facilitating the adaptation to the class, and children's love. Teachers stated that they gain values in music activities through integrated activities, singing, creative dance activity, chatting about the meaning of the lyrics, listening to music, dramatization and playing a musical instrument. Teachers stated that they included integrated activities while imparting values. They also explained that they have used large group, small group and individual activity types within the scope of music activities. Related to the methods and techniques they have used while imparting values in music activities,  they have used story, drama, educational game, project, narration, experiment, role playing, case study, question and answer, conversation and story methods. While teaching values, they have used rhythm sticks, maracas, cones, wood chips, stones, drums, tambourines, xylophone, saz, guitar, ukulele, computer, telephone, speaker, projector, smart board, bell, puppet, costume and mask materials. It was observed that while bringing values in music activities, they have seen family participation activities as necessary and have involved families in the process with various activities. It has been revealed that pre-school teachers generally do not find the pre-school education program sufficient in terms of gaining values, and they make suggestions to provide in-service training to teachers and to increase the quality and quantity of songs for values education. It was found that most of the teachers included music activities every day. As a result, within the scope of this study, in which the quantitative and qualitative dimensions are consistent, it has been revealed that preschool teachers have used music activities to gain values and that values are included in the songs they have used.