Duygu odaklı terapi yaklaşımına bağlı duygusal farkındalık eğitiminin evli bireylerde incelenmesi
Research on the effeccts of emotional awareness training based on emotion-focused therapy on married individuals
Yazar: NAZLI ÖZBURUN
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ ERKMEN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu = Emotion ; Duyguları ifade etme = Emational expression ; Duygusal farkındalık = Emotional awareness ; Duygusallık = Sentimentality ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Psikoterapi = Psychotherapy ; Terapi = Therapy ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Duygu Odaklı Terapi'ye bağlı oluşturulan Duygusal Farkındalık Eğitimi'nin duyguları ifade etmeye ve evlilik uyumuna etkisini incelemektir.
Araştırma; deney grubu 43 ve kontrol grubu 44 olmak üzere toplam 87 evli yetişkin bireyden oluşmaktadır. Duyguları ifade etme eğilimlerini ölçmek için 'Duyguları İfade Ölçeği' (DİÖ), evlilik uyumunu ölçmek için de 'Evlilik Uyum Ölçeği' (EUÖ) kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarına her iki ölçek de öntest ve sontest olarak aynı zaman aralığında uygulanmıştır. Her oturum yaklaşık 150 dakika sürmüştür. Altı haftada toplamda altı oturumun sonunda bir hafta ara verilmiş, hem deney hem de kontrol gruplarına Duyguları İfade Ölçeği ve Evlilik Uyumu Ölçeği son test olarak uygulanmıştır. 
Deney ve kontrol gruplarına, son test puanları arasında karşılaştırmalar, ölçümler normal dağılıma uygun olduğu için grup sayısına göre, bağımsız gruplarda t testi ve tek yönlü varyans analizi ile yapılmıştır. Grupların kendi içinde ön ve son testlere ait karşılaştırmalar bağımlı gruplarda t testi ile yapılmıştır. İstatistiksel önemlilik için p<0,05 değeri kabul edilmiştir.
Analizler sonucunda; "Evlilik Uyumu" ölçek puan ortalamasında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark oluştuğu bulunmuştur. Deney grubunun puan ortalaması kontrol grubunun puan ortalamasından yüksektir ve istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). "Duyguları İfade Ölçeği" puan ortalamaları ise birbirine oldukça yakındır ve fark istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05).
Sonuç olarak; Duygusal Farkındalık Eğitim Programı'nın evli bireylerde evlilik uyumunu arttırdığı sonucuna varılmıştır.
Elde edilen bulgular literatür ışığında yorumlanmış, evlilikte uyumu etkileyen faktörler ele alınarak aile kurumunu ve evlilik ilişkisini koruyucu önlemler doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Duygu, duygu odaklı terapi, duygusal farkındalık, duyguları ifade etme, evlilik uyumu.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the effect of Emotional Awareness Training based on emotion-focused therapy, on expressing emotions and marital adjustment.
The research is composed of 87 married adult individuals. The experimental group consists of 43 married individuals and the control group includes 44 married individuals. The 'Emotional Expression Questionnaire' (EEQ) was used to measure their tendency to express their feelings, and the 'Marital Adjustment Test' (MAT) was used to measure marital adjustment. Both Tests were applied to the experimental - and control group within the same time period as a pre- and post-test. Each session lasted approximately 150 minutes. At the end of the sessions, a one-week break was given. The Emotional Expression Questionnaire and the Marital Adjustment Test were conducted as a post-test to both groups.
Comparisons between the post-test scores of the experimental and control groups were made by t-test and one-way analysis of variance in independent groups according to the number of groups, since the measurements were in accordance with the normal distribution. Comparisons of the first and second measurements within the groups were made with a paired sample t-test. A p value of <0.05 was adopted for statistical significance. As a result of statistical analysis, it was found that there was a statistically significant difference between the groups related to the score of the "Marital Adjustment" test. The score average of the experimental group is higher than the score average of the control group and this again is statistically significant (p<0.05). " Emotional Expression Questionnaire' " average scores are very close to each other and the difference isn't statistically significant (p>0.05). As a result, it is concluded that Emotional Awareness Training Program increases marital adjustment. The results were interpreted in the light of the literature. The factors affecting marital adjustment were discussed and suggestions concerning protective measures for the family institution and marital relationship were made.

Keywords: Emotion, emotion-focused therapy, emotional awareness, expressing emotions, marital adjustment.