Polikistik over sendromlu hastalarda Metformin ve Omega-3 yağ asiti tedavisinin androjenler, insülin direnci ve hirsutizm üzerine etkileri
The effects of metformin and omega-3 free acids treatment on androgenes insulin resistance and hirsutism in patients with polycystic ovary syndrome
Yazar: MEHMET DOLANBAY
Danışman: PROF. DR. İPTİSAM İPEK MÜDERRİS
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Polikistik over sendromu (PKOS) klinikte menstrüel düzensizlikler,hiperandrojenizm bulguları ve hirsutizm ile karakterize olmakla birlikte Tip II DM,dislipidemi, kardiyovasküler sistem hastalıkları ve endometriyum kanseri gibi uzundönem saglık riskleri tasıması nedeniyle günümüzde önemli bir saglık problemi olarakkabul edilmektedir. Sendromun temelinde yatan en önemli mekanizma insülindirencidir. Bu nedenle PKOS' nun tedavisinde insülin direncinin azaltılması hedefolmustur. Bu çalısmada bir insülin duyarlastırıcı ajan olan metformin ve ID üzerineolumlu etkili PUFA (Omega 3 yag asitleri)' nın tedavideki etkinligini yag dokusunda IDgelisimine sebep olan rezistin ve TNF-B düzeylerini belirleyerek saptamayı ve hormonprofili, androjenler, hirsutizm skoru, lipit profili üzerine olan etkilerini belirlemeyihedefledik.Hastalar Ve Metod: Bu çalısma için Ocak 2006 ? Ocak 2008 tarihleri arasında ErciyesÜniversitesi Tıp Fakültesi (EÜTF) Kadın Hastalıkları Ve Dogum Poliklinigi' ne adetgörememe, kilo ve kıllanma artısı sikayetleriyle basvuran, 2003 Rotterdam ConcencusConferance on PCO (ESHRE ASRM) kriterlerine göre PKOS tanısına uyan ve herbiri15 hastadan olusan iki grup halinde toplam 30 hasta seçildi. Hastalar rasgele seçilerek 2gruba ayrıldı. Grup I de 15 hastaya metformin, Grup II' de 15 hastaya PUFA verildi.Hastalarda hirsutizm degerlendirilirken Modifiye Ferriman Gallwey skorlamasıkullanıldı. Ayrıca hastaların aile öyküsü, kilo durumu, hirsutizme eslik eden ek klinikbulguların varlıgı (akne, adet düzensizligi, saç dökülmesi, galaktore) gibi demografikverileri kaydedildi. Hastalarda TSH, DHEAS, PRL degerleri ve erken folliküler fazdaLH, FSH, E2, 17-OH-P, A, sT ve SHBG seviyeleri ölçüldü. Konjenital adrenalhiperplazi, Cushing sendromu, hiperprolaktinemi veya tiroid hastalıkları olan hastalarçalısmaya alınmadı. Hastaların insülin direncini degerlendirmek için OGTT' ye insülinve C-peptid cevabına bakıldı ve HOMA skorları hesaplandı. Hastaların rezistindüzeyleri ve inflamasyon göstergesi olan TNF-B düzeyleri ölçüldü. Grup I' dekihastalara metformin 2×850 mg/gün, grup II' deki hastalara ise PUFA (Omega 3 yagasiti) 3x500 mg/gün baslandı. Hastalar 6. ayda kontrole çagrıldı. Kontrolde hirsutizmskorları, hormon tetkikleri, OGTT` ye insülin ve C-peptid cevabı, rezistin ve TNF-Bdüzeyleri ölçüldü. Çalısma sonunda verilerin SPSS 15,0 paket programı kullanılarakistatistiksel analizi yapıldı. statistiksel anlamlılık seviyesi p<0.05 olarak kabul edildi.Bulgular: ki grup ortalama yas ve vücut kitle indeksi bakımından benzerdi. Tedavisonrası PUFA kullanan grupda VK istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldı,hirsutizm skorlarında düzelme gözlendi. ki grup karsılastırıldıgında bazal ve tedavisonrası sT, tT, DHEAS degerlerinde anlamlı fark yok iken, tedavi sonrasında grup I deSHBG degerinde anlamlı (p<0.05), grup II de ise anlamlı olmayan artıs saptandı(p>0.05). Her iki grupta da insülin direnci, HOMA skorunda tedavi sonrasındaistatistiksel olarak anlamlı azalma saptandı (p<0.05). Tedavi sonrası rezistin düzeyleriiki grupta da degismezken, TNF-B düzeyleri Grup II de anlamlı olarak artıs gösterdi.Hasta gruplarında tedavi sonrası adet sikluslarında belirgin düzelme gözlendi.SONUÇ: PKOS' lu hastalarda insülin direnci ve buna baglı olarak gelisen hirsutizm ileuzun dönemde olusacak saglık problemlerinin tedavisinde etkin olarak kullanılanmetformin tedavisine ilaveten insülin direnci üzerinden etki gösterip adet düzeni vehirsutizm skorunda olumlu etkiler yapan PUFA (Omega 3) güvenli ve etkin bir sekildekullanılabilir.Anahtar Kelimeler: Hiperandrojenizm, insülin direnci

Abstract:
Aım: Polycystic ovary syndrome (PCOS) is clinically characterized by anovulation,hyperandrogenism signs, and hirsutism, in additionally recently it is accepted as animportant health care because of belong its long term health risks such as Type II DM,dislipidemia, cardiovascular system diseases, and endometrium cancer. The mainmechanism in the base of syndrome is insulin resistance. Therefore, the aim is todecrease the insulin resistance in treatment of PCOS. In this study, we aimed toconclude the efficacy of the treatment in the insulin sensitized agent; metformin andpositive effect on the insulin sensitized PUFA (Omega 3 fatty acids) due to evaluate thelevels of resistin which is insulin sensitized in fatty tissue, and TNF-B and to determinethe effect on the hormone profiles, androgens, hirsutism scores, lipit profiles.Patıents And Methods: January 2006- January 2008, in this study, each one 15 patientexisting in two groups, totally 30 patients who were admitted to the department ofObstetric and Gyneacology in the Medicine School of Erciyes University with thecomplaints of amenorhea, weight and hirsutism growth, and the diagnosis which wassuitable for the criterias of 2003 Rotterdam Concencus Conferance on PCO (ESHREASRM) were selected. Patients were randominised selected. In group I, 15 patientsreceived metformin and in group II, 15 patients took PUFA. Modified FerrimanGallwey scores were used during the hirsutism evaluation. Also, the variables ofdemographical characteristics in the patients such as family history, weight state,additional clinic signs with hirsutism (acne, anovulation, alopesia, galactorhea) wererecorded. The values of TSH, DHEAS, PRL; and LH, FSH, E2, 17-OH-P, A, fT, andSHBG in the early follicular phase were mesured. The diseases such as congenitaladrenal hyperplasia, Cushig syndrome and hyperprolactinemia or thyroid pathology ofthe patients were excluded in this study. The answer of the insulin, and C-peptide inOGTT, were looked for the evoluation of insulin resistance of the patients and HOMAscores were evaluated. Resistin levels of the patients and the TNF-B levels that were theindicator of the inflammation were assessed. In group I, patients recieved metformin as2×850 mg/day and in group II, patients took PUFA (Omega 3 fatty acids) as 3x500mg/day. Patients were invited to the controls in 6 months. In the control, hirsutismscores, hormone profiles, the answer of the insulin, and C-peptide in OGTT, resistinand TNF-B levels were measured. Statistical analyses were performed by SPSS 15,0 pakprogramme. Statistically significant levels were accepted as p<0.05.Results: Means of th ages and body mass index were similar between each groups.After the treatment, BMI was statistially significant decreased and an improvement inhirsutism scores were observed in the groups using PUFA. When we compared the baseand after the treatment values, there were not any difference in fT, tT, DHEAS betweenthe groups, whereas a significant increase was established after the treatment values ofSHBG in group I (p<0.05) and in group II, a statistically not significant increase wasobserved (p>0.05). In each groups, there was a statistically significant decrease in theinsulin resistance and HOMO scores after the treatment (p<0.05). Although the was notany change in the resistin levels after the treatment, TNF-B levels were statisticallysignifiant increase in group II. A prominent improvement in the menstrual cycles wasoserved in the groups of patients.Conclusıons: In patients with PCOS, in the addition of metformin therapy that waseffectively used in the treatment of insulin resistance and hirsutism depends on thus andlong term health cares, PUFA (Omega 3) that were positivelly effected on menstrualcycles and hirsutism score due to the effect on insulin resistance, might be safely andeffectively used.Key words: Hiperandrogenism, insulin resistance