Patates yapraklarında Phytophthora infestans'ın oospor üretimi
Oospore production of Phytophthora infestans potato leaves
Yazar: TOLGA YAMAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ERHAN GÖRE
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Phytophthora infestans'ın neden olduğu geç yanıklık hastalığı patatesin en önemli ve yıkıcı hastalıklarından birisidir. Önemli patates üretim alanlarından biri olan Bolu ilinde yürütülen bu çalışmada, patojenin oospor oluşturma potansiyeli farklı koşullarda incelenmiştir. Bu amaçla sörvey programı kapsamında yer alan üretim alanlarından 46 P. infestans izolatı elde edilmiştir. Her iki eşleşme tipi moleküler yöntemlerle S1-a/S1-b ile W16-1/W16-2 primer seti kullanılarak ve sonrasında W16 amplifikasyon ürününün HaeIII enzimiyle kesilmesi sonrasında belirlenmiştir. Analizler tüm izolatların A2 eşleşme tipinde olduğunu ortaya koymuştur. İzolatların fenotipik karakterlerinin belirlenmesinde kullanılan parametrelerden biri olan metalaxyl'e duyarlılık testleri; 19 izolatın preparata karşı orta dayanıklı, 27 izolatın ise dayanıklı olduğunu ortaya koymuştur. In-vitro ve yarı-in-vivo koşullarda izolatların oospor oluşturma yetenekleri metalaxyl uygulanmış ve uygulanmamış Pea agar ortamlarında ve 6-8 haftalık bitkilerin yapraklarından alınan disklerde test edilmiştir. Bunun yanında patojenin tarla koşullarında hastalıklı yaprak kalıntılarında ve bulaşık yumrularda oospor oluşturabilme yetenekleri de araştırılmıştır. Araştırma sonuçları patojenin in-vitro ve yarı-in-vivo koşullarda rahatlıkla oospor oluşturabildiğini, ancak tarla koşullarında oospor oluşturamadığını göstermiştir. 

Sonuç olarak çalışma, hastalık yönetim stratejileri içerisinde metalaxyl'den başka etkili maddeye sahip fungisitlere ve karışımlarına yer verilmesini önemli bulmuş ve patojenin Bolu şartlarında eşeyli üreme yeteneğinin bulunmadığını ortaya koymuştur.

Abstract:
Late blight caused by Phytophthora infestans is one of the most important and destructive diseases of potato. In this study carried out in the province of Bolu which is one of the important potato production areas, oospor formation potential of the pathogen was investigated under different conditions. For this purpose, 46 P. infestans isolates were obtained from the cultivation areas within the survey program. Both mating types were determined by molecular methods using the primer set S1-a / S1-b and W16-1 / W16-2, followed by cutting of the W16 amplification product with HaeIII enzyme. Analysis revealed that all isolates were A2 mating type. Metalaxyl susceptibility tests, one of the parameters used to determine the phenotypic characteristics of the isolates, revealed that 19 isolates were moderately resistant to fungicide and 27 isolates were resistant. The in-vitro and semi-in-vivo conditions of the isolates were tested for oospore-forming ability in metalaxyl-treated and untreated pea agar medium, and on discs from the leaves of 6-8-week-old plants. In addition, the pathogen's ability to form oospores in diseased leaves and inoculated tubers under field conditions was investigated. The results of the research showed that the pathogen could easily produce oospores in in-vitro and semi-in-vivo conditions, but not oospores in the field conditions.

As a result, the study found that it is important to include fungicides and mixtures with active ingredients other than metalaxyl in the disease management strategies and showed that the pathogen does not have sexual reproduction ability under Bolu conditions.