Fen, mühendislik ve girişimcilik temelli etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin mühendisliğin doğası anlayışları, girişimcilik becerileri, kariyer ve yetenek gelişimi öz-yeterliklerine etkisi
The effect of science, engineering and entrepreneurship based activities on secondary school students' understanding of the nature of engineering, entrepreneurship skills, career and talent development of self-efficacy
Yazar: MUHAMMED DOĞUKAN BALÇIN
Danışman: PROF. DR. SEYİT AHMET OYMAK ; PROF. DR. MEHTAP YILDIRIM
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi eğitimi = Science education

Özet:
Güncel fen bilimleri dersi öğretim programında fen, mühendislik ve girişimcilik uygulamalarına vurgu yapılmaktadır. Bu kapsamda öğrencilerin ünitelerle ilgili konulara yönelik günlük hayattan bir ihtiyaç veya problemi tanımlamaları beklenmektedir. Bu problemin günlük hayatta kullanılan veya karşılaşılan araç, nesne veya sistemleri geliştirmeye yönelik olması istenmektedir. Bu süreçte öğrencilerin mühendisliğin doğasını iyi kavramaları, girişimcilik becerilerini geliştirmeleri ve gelecekteki mühendislik kariyerlerinde kendilerini yeterli hissedebilmeleri önemli görülmektedir. Bu araştırmada fen, mühendislik ve girişimcilik temelli etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin mühendisliğin doğası anlayışları, girişimcilik becerileri, kariyer ve yetenek gelişimi öz-yeterliklerine nasıl bir etkisi olduğunu araştırmak amaçlanmıştır. 
Araştırma karma yöntem olarak tasarlanmış ve eş zamanlı nicel + nitel karma yöntemler araştırması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları 2021-2022 eğitim ve öğretim yılında İstanbul ili Küçükçekmece ilçesindeki bir ortaokulda öğrenim gören 7. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmanın deney ve kontrol gruplarının belirlenmesinde basit seçkisiz örnekleme yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmada iki deney, bir kontrol grubu belirlenmiştir. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak mühendisliğin doğası anlayışı ölçeği, mühendislik girişimciliği öz-yeterlik ölçeği ile kariyer ve yetenek gelişimi öz-yeterlik ölçeği kullanılmıştır. Nitel veri toplama aracı olarak mühendislik becerileri rubriği, ürün kontrol listesi, mühendisliğe ilişkin ürün değerlendirme formu, bir mühendis çiz testi, mühendisliğin doğasına ilişkin görüşme formu, girişimcilik becerilerini değerlendirme rubriği, girişimciliğe ilişkin ürün değerlendirme formu, girişimcilik bilgi formu, girişimciliğe ilişkin görüşme formu, günlük, öz değerlendirme formu ve akran değerlendirme formu kullanılmıştır. Kontrol grubunda araştırma süreci güncel müfredata uygun öğretime dayalı etkinlikler ile yürütülmüştür. Kontrol grubu öğrencileri bu süreçte herhangi bir fen, mühendislik ve girişimcilik temelli tasarım oluşturmamış olup temel düzeyde etkinlikler yapmışlardır. Deney gruplarının bulunduğu sınıflarda dersler öğrencilerin mühendislik ve girişimcilik faaliyetleri ile yürütülmüştür. Belirlenen fen, mühendislik ve girişimcilik temelli yedi etkinlik grup çalışmaları şeklinde yürütülmüştür. Bir deney grubu tüm işlemleri sınıf içerisinde yürütmüştür. Diğer deney grubu öğrencileri uygulamaların bir kısmını sanal bir platform üzerinde yürütmüş, bu platformda bilgi paylaşımları, tartışmalar gerçekleştirmiş ve sürece teknoloji entegre edilmiştir. Uygulamalar Bilim Uygulamaları dersinde haftada iki ders saati olmak üzere planlanmıştır. Her bir etkinlik dört ders saati (iki hafta) sürmüştür. Dolayısıyla yedi etkinlik için 14 haftalık tasarım süreci gerçekleştirilmiştir. Ön test ve son test işlemleri ile tüm araştırma süreci toplam 18 hafta sürmüştür. Ölçeklerden elde edilen nicel verilerin analizinde bir istatistik paket programından yararlanılarak betimsel ve istatistiki analizler kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde betimsel ve içerik analizinden yararlanılmıştır. 
Elde edilen bulgular doğrultusunda fen, mühendislik ve girişimcilik destekli etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin mühendisliğin doğası anlayışlarına, girişimcilik becerilerine, kariyer ve yetenek gelişimi öz-yeterliklerine olumlu katkı sağladığı belirlenmiştir. Öte yandan bu etkinlikler ve süreç teknoloji ile desteklendiğinde ortaokul öğrencilerinin mühendisliğin doğası anlayışları ve kariyer ve yetenek gelişimi öz-yeterlikleri bakımından deney grupları lehine anlamlı farklar yarattığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar bağlamında fen bilimleri ve seçmeli bilim uygulamaları gibi derslerde fen, mühendislik ve girişimcilik temelli etkinliklerden faydalanılması önerilmektedir. Ayrıca fen bilimleri dersi ile fen bilimleri ile ilişkili seçmeli derslerin müfredatı program yapıcılar tarafından düzenlenmelidir. Ayrıca müfredata teknoloji destekli fen, mühendislik ve girişimcilik temelli etkinlikler entegre edilmelidir. Bu doğrultuda eğitimcilere de gerekli destekler sağlanmalı ve eğitimler verilmelidir.

Anahtar kelimeler: Fen, mühendislik ve girişimcilik temelli etkinlik, mühendisliğin doğası anlayışı, girişimcilik, kariyer ve yetenek gelişimi öz-yeterliği

Abstract:
The current science course curriculum emphasizes on science, engineering and entrepreneurship practices. In this context, students are expected to identify a need or problem from daily life regarding topics related to the units. This problem is intended to be aimed at developing tools, objects or systems used or encountered in daily life. In this process, it is thorougly considered for students to understand the nature of engineering well, develop their entrepreneurial skills and feel competent in their future engineering careers. This study aimed to investigate the impact of science, engineering and entrepreneurship-based activities on secondary school students' understanding of the nature of engineering, entrepreneurial skills, and career and talent development self-efficacy.
The research was designed as mixed method and the convergent mixed methods design was used. The participants of the research consist of 7th grade students studying at a secondary school in the Küçükçekmece district of Istanbul in the 2021-2022 academic year. Simple random sampling method was used to determine the experimental and control groups of the research. In the research, two experimental groups and one control group were determined. The nature of engineering understanding scale, engineering entrepreneurship self-efficacy scale and career and talent development self-efficacy scale were used as quantitative data collection tools in the research. As qualitative data collection tools, engineering skills rubric, product checklist, engineering product evaluation form, draw an engineer test, interview form on the nature of engineering, entrepreneurship skills evaluation rubric, entrepreneurship product evaluation form, entrepreneurship information form, entrepreneurship interview form, diary, self-evaluation form and peer evaluation form were used. In the control group, the research process was carried out with teaching-based activities in accordance with the current curriculum. Control group students did not create any science, engineering or entrepreneurship-based designs in this process and performed basic level activities. In the classes where the experimental groups were located, the lessons were carried out with the engineering and entrepreneurship activities of the students. Seven activities based science, engineering and entrepreneurship that determined were carried out as group studies. An experimental group carried out all procedures in the classroom. The other experimental group students carried out some of the applications on a virtual platform, shared information and had discussions on this platform, and technology was integrated into the process. Applications are planned as two lesson hours per week in the Science Applications course. Each activity lasted four lesson hours (two weeks). Therefore, a 14-week design process was carried out for seven events. The entire research process, including pre-test and post-test, took a total of 18 weeks. Descriptive and statistical analyzes were used to analyze the quantitative data obtained from the scales using a statistical package program. Descriptive and content analysis were used in the analysis of qualitative data. 
In line with the findings, it was determined that science, engineering and entrepreneurship supported activities positively contributed to secondary school students' understanding of the nature of engineering, entrepreneurial skills, and career and talent development self-efficacy. On the other hand, it was concluded that when these activities and processes were supported by technology, they created significant differences in favor of the experimental groups in terms of secondary school students' understanding of the nature of engineering and their career and talent development self-efficacy. In the context of the results obtained, it is recommended to benefit from science, engineering and entrepreneurship-based activities in courses such as science and elective science applications. In addition, the curriculum of science courses and science-related elective courses should be arranged by program makers. Additionally, technology-supported science, engineering and entrepreneurship-based activities should be integrated into the curriculum. In this regard, necessary support and training should be provided to educators.

Keywords: Science, engineering and entrepreneurship based activity, understanding of the nature of engineering, entrepreneurship, career and talent development self-efficacy