Ödülün yaratıcılığa etkisi: Özel yetenekliler eğitiminde teknoloji ve tasarım dersi örneği
Effect of reward on creativity: Example of technology & design lesson in gifted education
Yazar: FERHAT UVACIKLIOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA KANLI DENİZCİ
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Üstün Zekalılar ve Yetenekliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Eğitim = Education ; Teknoloji ve tasarım dersi = Technology and design lesson ; Yaratıcılık = Creativity ; Ödül = Reward ; Ödüllendirme = Rewarding ; Öz yetenek = Core competence ; Özel eğitim = Special education ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Yaratıcılık, günümüzde eğitim, sağlık, iş hayatı, siyaset, toplumsal üretimler ve yaşayışlar gibi birçok kullanım alanında karşımıza çıkmaktadır. Bilhassa özel yeteneklilerin eğitiminde ana unsurlardan biri olan yaratıcılığa etki eden faktörlerin belirlenmesi oldukça önemlidir.
Bu bağlamda mevcut çalışmanın amacı, teknoloji ve tasarım dersi etkinliklerinde kullanılan ödülün, özel yetenekli öğrencilerin yaratıcı düşünme becerisi üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışmamızda, araştırma deseni olarak yarı deneysel desenlerden "Son test eşleştirilmiş kontrol gruplu desen" kullanılmıştır. Çalışma grubundaki öğrenciler gruplar içerisine seçkisiz atama yöntemi kullanılarak atanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Bilim ve Sanat Merkezi'nde Bireysel Yetenekleri Fark Ettirme programına devam eden ve Teknoloji ve Tasarım dersini alan 5. , 6. ve 7. sınıf seviyelerindeki 16 öğrenci oluşturmuştur. Uygulama öncesi deney ve kontrol grubu yaratıcılık ve motivasyon açısından benzer olup olmadığı Eğitimde Motivasyon Ölçeği kullanılarak belirlenmiş, Yaratıcı-Düşünme Testi- Çizim Ürünü kullanılarak yaratıcılık düzeylerinin birbirine yakın olduğu görülmüştür. Kontrol grubundaki öğrencilere ödül etkin olarak belirterek değil etkinliğin içerisindeki bir parça gibi sunulurken, deney grubuna ödülün vurgusu yapılarak ön plana çıkacak şekilde uygulamalar yapılmıştır. Alan uzmanlarının değerlendirme yaparken sadece kullanılan malzeme ve ürün görseli üzerinden öğrenci çalışmalarının yaratıcılık değerlendirmelerini yapmaları sağlanmıştır.
Çalışmada veri toplama aracı olarak, Eğitimde Motivasyon Ölçeği, Mutabakata Dayalı Değerlendirme (MDT), ve Yaratıcı Düşünme Testi-Çizim Ürünü (YDT-ÇÜ) kullanılmıştır. Araştırma verileri Mann Whitney-U Testi, Spearman Korelasyon Analizi, Kruskal Wallis Testi, Friedman Testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda; Etkinlik 1 (ataç-kâğıt-bardak-ip) için yaratıcılık son test puanlarında anlamlı bir farklılaşma bulunurken, diğer etkinliklerde yaratıcılık son test puanlarında anlamlı bir farklılaştırma bulunamamıştır. Alan uzmanlarının yaratıcılık değerlendirme puanlamalarında da farklılaşma olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Today creativity is seen and of use in many areas such as education, health, business life, politics, social productions and lives. It is very important to identify the factors that affect creativity, which is one of the main elements in the education of especially talented people. In this context, the aim of the present study is to examine the effect of the award used in the technology and design course activities of gifted students on creative thinking skills. In our study, "posttest matched control group design ", which is one of the quasi-experimental design, was used as the research design. The students in the study group were assigned to the groups by using random assignment method. The study group of this research consisted of 16 students of individual talent awareness group from 5th, 6th and 7th grades who attended Technology and Design course at the Science and Art Center. Before the application, it was determined whether the experimental and control groups were similar in terms of creativity and motivation by using the Motivation Scale in Education. By using Test for Creative Thinking Drawing Production (TCT-DP), creativity levels were found to be close to each other. While the award was presented to the students in the control group as a part of the activity rather than specifying the award effectively, the emphasis was given to the experimental group and the practices were made to come to the fore. Field experts were allowed to make creativity assessments of student studies only on the materials and product images used during the evaluation.
Motivation Scale in Education, Consensual Assessment Technique (CAT) and Test for Creative Thinking Drawing Production (TCT-DP) were used as data collection tools. Data were analyzed by using Mann Whitney-U Test, Spearman Correlation Analysis, Kruskal Wallis Test, Friedman Test and Wilcoxon Signed Ranks Test. As a result of the research; There was a significant difference in creativity post-test scores for Activity 1 (paperclip-paper-cup-rope), while there was no significant difference in creativity post-test scores in other activities. It was determined that there were also differences at the creativity assessment scores of the field experts.