Türk kültüründe inanç ve inanışlar
The Faith and beliefs in the Turkish culture
Yazar: HATİCE ÇİĞDEM KILIÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TÜRKER EROĞLU
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Halk Bilim (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Din = Religion ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Dinler = Religions ; Gök Tanrı = Gök Tanrı ; Türk kültürü = Turkish culture ; Türkler = Turks ; İnançlar = Beliefs ; Şamanizm = Shamanism

Özet:
Türk Kültüründe İnanç ve İnanışlar" adlı bu çalışmanın giriş bölümünde konu, amaç, kapsam ve metod konularına yer verilmiştir. Halk Bilimi'nin araştırma konularından biri inanç ve inanışlardır. Halk Bilimi alanındaki çalışmaların bir çoğuna bakıldığında bu iki kavramın birbirinden tam olarak aynlamadığı, zaman zaman birbirine karıştırıldığı görülmüştür. Bu sebeple çalışmanın ikinci bölümünde genel olarak din, inanç ve inanış kavramları üzerinde inceleme yapılmıştır. Bu bölümde Türk kültüründeki inanç ve inanış unsurlarım belirlemek için, ilk olarak Gök-Tann dini incelenmiştir. Türklerin İslâmiyet'ten önceki dinleri Gök-Tann dinidir. Fakat günümüzde hatalı olarak birçok kaynakta Şamanizm olarak yer almaktadır. Falcılık, büyücülük, halk hekimliği, âşıklık vb. hususiyetleri üzerinde bulunduran Samanlık kurumu Türkiye Türklerinde bu görevlerim Alevi dedelerine, Bektaşî babalarına, berberlere, halk hekimlerine, aşıklara, falcılara devredilmiştir. Bu sebeple Türk kültüründe etkili olduğuna inanılan Samanlığa bu çalışmada geniş yer verilmiştir. Kültür yapılan ve yaşadıkları coğrafyanın genişliği sebebiyle Türkler yaşadıkları coğrafyalardaki birçok dinden ( Animizm, Totemizm, Dinamizm, Budizm, Lamaizm, Maniheizm, Zerdüştilik, Hristiyanlık, Musevilik, İslâmiyet) etkilenmiş ve onları da etkilemişlerdir. Çalışmamızın ikinci bölümünde Türklerin bazı boylarının etkilendiği dinler ve etkileniş şekilleri üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, kültler, Gök-Tann dini ve Şaman inanışlannm Türk kültüründeki oyunlara, geçiş dönemlerine, dayanışma-yardımlaşma kurumlarına, bereket törenlerine, halk bilgisine ve diğer inanışlara etkileri üzerinde durulmuş; son bölümde bu konulann yorumlanna yer verilmiştir. n

Abstract:
Şamanizm The entrance section of "The faith and beliefs in the Turkish culture" named this thesis discusses subject, aim, content and methods. One of the folklore researches subjects is faith and belief when it is looked through the numerous thesis in the folklore. It is understood exictly disconnected of this two concept and sometimes confused with one another. Because of this, it has been generally emphasized on the religion, faith and belief concepts in the second section. Firstly, it is emphasized on the Gök Tann religion to determinate faith and belief matters of Turkish culture in the third section. The Türk religion previous religion of Islam is Gök Tann. But Şamanizm has mistakenly involved in the contemporary numerous Works. Şamanizm which contains fortune tellers, magic, public, doctor, wandering minstrels, was revolved to the Alevi grandfather, Bektaşi fathers, Berbers, Public doctors, wandering minstrels, fortune tellers. For this reason, it has largely involved in Şamanizm that has been believed to be effected in the Turkish culture. Turks have been mutual effected of numerous religions (Animizm, Totemizm, Dinamizm, Budizm, Lamaizm, Maniheizm, Zerdüştilik, Hristiyankk, Musevîlik, İslâmiyet) on accounf of their culture constructions and life geographs and they also have effected them. In the third section of our thesis is determine religions and interactions shames which effected some Turkish unions. In addition this section also contains knit-subjects ara basic on nature. The fourth section contains the effects of Gök Tann religion and Şamanizm to the Turkish culture games, transition periods, cooperation, help each other unions, abudance rituels, study of folklore and other beliefs. The final section contains interpretations of this subject. m