Şanlıurfa örnekleminde töre saikiyle insan öldürme suçu
Crime in the sample of Şanlıurfa
Yazar: NESRİN YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR TALAS
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Cinayet = Murder ; Kadın cinayeti = Femicide ; Kamu hukuku = Public law ; Kasten öldürme = Delibarate killing ; Suç = Crime ; Töre = Custom ; Türk Ceza Kanunu = Turkish Penal Code ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Bu çalışma kapsamında töre saikiyle insan öldürme suçu sosyolojik ve hukuki açıdan incelenmiştir. Suçun işlenme nedenleri üzerinde durularak değerlendirmelerde bulunulmuştur. Namus, töre, ataerkillik gibi kavramlar tanımlanarak ve irdelenerek cinayetlerle arasındaki bağ incelenmiştir. Kadının üzerindeki erkek hegemonyasının kadının cinsel özgürlüğünün sınırlarının genişlemesine paralel olarak artmasının nedenleri tartışılmıştır. Yaşam hakkının elinden alınmasına kadının bazen okula gitmesi bazen kıyafet tarzı ya da hakkında çıkan aslı dahi olmayan dedikodunun sebep olduğu görülmüştür. Çalışma kapsamında incelenen Şanlıurfa ağır ceza mahkeme kararlarında feodalitenin ve kapalı toplum yapısının kadınların yaşam hakkını elinden aldığı görülmüştür. Ancak kronolojik bir değerlendirme yapıldığında mahkeme kararlarında ekseriyetle görülen kadına bakışın gelişmesi ve değişmesi umut verici olmuştur. Kadın hakları anlamında namus bahanesiyle işlenen öldürme suçlarında Mülga Türk Ceza Kanunu döneminde özel haksız tahrik indirimi mevcuttu. Yürürlükteki Türk Ceza Kanunu döneminde özel haksız tahrik indiriminin kaldırılarak töre saikinin nitelikli hal olarak düzenlenmesi önemli bir gelişmedir. Zamanla kararlara da töre saikinin sirayet etmesi önemli bir adım olmuştur. Tez kapsamında olaylara kadın perspektifinden bakılarak töre saikinin nedenleri ve sonuçları üzerinde durulmuştur. Kadının özel hayatını ilgilendiren veya kendi bedeni ile ilgili kararlarının hesabını ailesinin erkek üyelerine vermesi ve namus denilince kadının cinsel hayatının anlaşılması üzerinde durulmuştur. Kasten insan öldürme suçu incelenerek unsurları irdelenmiştir. Özellikle haksız tahrik ile töre saiki arasındaki ilişki mahkeme kararları bazında değerlendirilmiştir. Mahkeme kararlarında somut delil olarak görülmeyen ancak varlığı bilinen aile meclisi üzerinde durulmuştur. Genel olarak kadınların hayatı üzerinde ailenin erkeklerinin söz sahibi olduğu ve kadının birey olarak kabul edilmediği görülmüştür. Töre saikiyle yaşanan ölümlerin son bulması için görüş ve önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar kelimeler: Töre, saik, namus,  öldürme,  kadın.

Abstract:
Within the scope of this study, homicide with the motive of honor is investigated from a sociological and legal perspective. By emphasizing on the reasons of crime, evaluations have been made. Concepts such as pudicity, honor, patriarchy have been defined and examined and the connection among them is investigated. The reasons of the increase in male hegemony over female parallel to the expansion of the sexual liberty of women are discussed. It has been seen that, that the right to live taken away from women is sometimes because of their going to school, sometimes because of their outfit style or gossip about them. In Sanliurfa high criminal court decisions that were examined within the scope of the study, it is seen that feudalism and closed society structure take away women's right to live. However, when a crimonological assessment is made, the change and development of a point view towards women, which are generally seen in court decisions, have become promising. For the murder under the pretext of honor in the sense of women's rights, It has been an important step that the special unjust provocation reduction, which was abolished in the period of the Turkish Penal Code, was transformed into a qualified state with the motive of honor in the period of the Turkish Penal Code and in time it enures to the decisions. Within the context of the thesis, the causes and results of honor motives are examined by looking at the events from the perspective of women. In the thesis, it was examined that decisions about women's private lives and their own bodies are made by the male members of the family and woman's sexual life is regarded as honor. The crime of intentional homicide is examined and its elements are addressed. Specifically, the relationship between unjust provocation and the motive of honor is evaluated on the basis of court decisions. The court decisions are focused on the family council, which is not seen as concrete evidence but is known to exist. In general, it is seen that the male members of the family have a say on the lives of females and that the women are not accepted as an individual. Opinions and suggestions have been made to end the deaths caused by motives of honor.
Key Words: Honor, motive, pudicity, homicide, woman.