Biyokültürel evrim modeli: Müzik uygulamaları
Biocultural evolution model: Music practices
Yazar: GÜNCEL GÜRSEL ARTIKTAY
Danışman: PROF. DR. BELMA OĞUL ; PROF. DR. KEREM CANKOÇAK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Müzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı / Müzikoloji ve Müzik Teorisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Müzik = Music
Dizin: Birlikte evrim = Co-evolution ; Etnomüzikoloji = Ethnomusicology ; Kültürel evrim = Cultural evolution

Özet:
Evrim, doğada gözlemlenebilen bir doğa yasasıdır ve evrim teorileri, evrimin nasıl işlediğini açıklamaya çalışan bir dizi bilimsel ifadedir. Darwin'in teorisi, doğal seçilim ve dallanan evrim fikriyle öne çıkmaktadır. Evrim ve evrimsel biyoloji, tüm türlerin ortak bir atadan geldiğini ortaya koyarak doğadaki değişimleri açıklamaya çalışır. Ancak evrim teorisi, tarihte "Sosyal Darwinizm "in manipülatif çıkarımıyla birlikte ırksal hiyerarşiyi meşrulaştırmak için kullanılmıştır. Kültürel evrim üzerine yapılan çalışmalar, müzik, ırk ve toplumun basitlikten karmaşıklığa (çoğunlukla doğudan batıya) doğru evrildiğini varsaymıştır.
"Evrensel Darwinizm" ve "Darwinci Dinamikler" olarak kavramsallaştırılan evrim, sadece biyolojide değil, evrenin her alanında gerçekleşebilen bir doğa yasasıdır. Bilgisayar bilimlerinde kullanılan evrimsel algoritmalar ve memetik, kültürel DNA gibi kültürel evrim teorileri de aynı ilkeleri kullanır. Kültürel analiz, antropoloji, arkeoloji, ekonomi, psikoloji ve biyoloji gibi çeşitli disiplinlerde kültürel evrimi anlamaya yardımcı olur.
Kültürel evrim çalışmaları, kültürel özelliklerin aktarımını ve kültürün evrimini anlamak için kullanılmıştır. Memetik ve kültürel DNA gibi kültürel evrim teorileri, kültürel aktarımı anlamak için evrimsel ilkeleri kullanır. Ancak bu teoriler kültürel özelliklerin evrimini tam olarak açıklayamamaktadır.
"Biyokültürel Evrim" modeli, kültürel evrime modern sentez perspektifiyle yaklaşılması gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca bilimsel disiplinler arasında çelişki olamayacağı ve doğrulanmış bilgilerin diğer alanlar için de geçerli olduğu belirtilmektedir. Model, insan evriminde sosyal, biyolojik ve ekolojik fırsatların iç içe geçtiğini öne sürüyor. Kültür ve biyoloji birbirini dönüştürdüğü için "kültür" yerine "biyokültür", kültürel ürünlere de "biyokültürel ürünler" denmesi öneriliyor.
"Biyokültürel Evrim" modeli, biyokültürel ürünlerin karmaşık sistemlerdeki geri bildirim döngüleri yoluyla ortaya çıktığını öne sürmektedir. Karmaşık sistemler, bileşenlerinin yerel etkileşimlerinin bir sonucu olarak merkezi kontrol olmaksızın kendilerini organize eden ve ortaya çıkan fenomenler veya davranışlarla sonuçlanan sistemlerdir. Biyokültürel ürünler de organizmalar, beyinler ve sosyal yapılar gibi ekolojik, karmaşık, uyarlanabilir ve dinamik sistemlerde belirirler. Bu ürünler, geri bildirim döngülerinden etkilenerek evrim dinamiklerinde merkezi bir rol oynamaktadır.
Biyolojik evrimden farklı olarak biyokültürel evrimde ortaya çıkan veri, enformasyon ve bilgi üretim aşamaları bilinçli seçilim süreçlerini de içerir. İnsanlar biyokültürel ürünler aracılığıyla seçilmiş bilgileri aktarırken, bu aktarım süreci hem anlık, tesadüfi ve amaçsız mutasyonlara hem de bilinçli, amaçlı ve tesadüfi olmayan mutasyonlara uğrayabilir. Karar verme mekanizmasının seçilim, çeşitlenme ve aktarım mekanizmaları üzerinde etkisi vardır. Model, biyokültürel ürünlerin karar mekanizmalarının seçilmesi, çeşitlendirilmesi ve uygulanması yoluyla evrimleştiğini öne sürmektedir.
Bilginin aktarımı (modeldeki karşılığı: bilgi kalıpları) karmaşık ve değişken bir süreçtir. Örneğin model, enerji korunumunun, işlevsel bağlantıların ve aynı bilgi işleme süreçlerinin bilginin seçimi ve aktarımındaki rolünü vurgulamaktadır. Beynin enerjiyi koruma arzusu, işlevsel bağlantılar kurma ihtiyacı ve organizmalardaki aynı bilgi işleme süreçleri, bilginin seçimi ve aktarımında benzerlik eğilimini artıran faktörlerdir. Model, benzerlik ve aynılık arasında ayrım yapmakta ve bu ayrımın yaratıcılığa ve yeniliğe olanak sağladığını vurgulamaktadır.
Model, biyokültürel ürünlerin seçimi ve aktarımı için bilgi kalıplarının eşleşmesinin gerekliliğini vurgular. Adaptasyon, ürünün hayatta kalmak için çevrenin baskı unsurlarıyla baş edebilme yeteneğidir ve adaptasyon çoğunlukla ürün bilgilerinin eşleşmesi ile gerçekleşir. Model, bir önceki ürüne bağlılığı koruyan kademeli değişikliklerin radikal değişikliklerden daha etkili olduğunu vurgulamaktadır.
Model, biyokültürel ürünlerin seçimi ve aktarımı için sosyal etkileşimin önemini vurgulamaktadır. Sosyal etkileşim, karmaşık sistemlerde seçim sürecinin önemli bir parçasıdır ve sosyal biliş kavramını içerir. Karmaşık sosyal sistemlerde değişim sistemleri, inançlar, gelenekler ve davranışlar ancak sosyal bilişe sahip organizmaların etkileşimleriyle, herhangi bir merkezden talimat almadan, yerel olarak oluşturulan ağların geri bildirimi yoluyla belirir.

Abstract:
Evolution is a natural law that can be observed in nature, and evolutionary theories are a set of scientific statements that attempt to explain how evolution works. Darwin's theory stands out with the idea of natural selection and branching evolution. Evolution and evolutionary biology seek to explain changes in nature by revealing that all species come from a common ancestor. However, the theory of evolution has been used in history to legitimize racial hierarchy, along with the manipulative inference of "Social Darwinism". Studies on cultural evolution have assumed that music, race, and society have evolved from simplicity to complexity (mostly from east to west).
Evolution conceptualized as "Universal Darwinism" and "Darwinian Dynamics" is a natural law that can occur in every area of the universe, not just in biology. Evolutionary algorithms used in computer science and cultural evolution theories such as memetics, cultural DNA also use the same principles. Cultural analysis helps to understand cultural evolution in various disciplines such as anthropology, archeology, economics, psychology, and biology.
Cultural evolution studies have been used to understand the transmission of cultural characteristics and the evolution of culture. Cultural evolution theories such as memetics and cultural DNA use evolutionary principles to understand cultural transmission. However, these theories cannot fully explain the evolution of cultural characteristics.
The "Biocultural Evolution" model emphasizes that cultural evolution should be approached with a modern synthesis perspective. It is also stated that there can be no contradiction among scientific disciplines and that verified information is valid for other areas as well. The model suggests that social, biological, and ecological opportunities are intertwined in human evolution. Because culture and biology transform each other, it is suggested that "bioculture" should replace "culture" and cultural products should be referred to as "biocultural products".
The "Biocultural Evolution" model suggests that biocultural products arise through feedback loops in complex systems. Complex systems are systems that organize themselves without central control as a result of the local interactions of their components, resulting in emergent phenomena or behaviors.Biocultural products also emerges in ecological, complex, adaptive, and dynamic systems such as organisms, brains, and social structures. These products play a central role in the dynamics of evolution by being influenced by feedback loops.
Unlike biological evolution, data, information and knowledge production stages that occur in biocultural evolution also involve conscious selection processes. When people transmit selected information through biocultural products, this transmission process can undergo both instantaneous, accidental, and purposeless mutations as well as conscious, purposeful, and non-accidental mutations. Decision-making has an effect on the mechanisms of selection, diversification, and transmission. The model proposes that biocultural products evolve through the selection, diversification, and implementation of decision mechanisms.
The transfer of knowledge (equivalent in the model: information patterns) is a complex and variable process. For example, the model emphasizes the role of energy conservation, functional connections, and the role of the same information processing processes in the selection and transfer of information. The brain's desire to conserve energy, the need to establish functional connections, and the same information processing processes in organisms are factors that increase the tendency towards similarity in the selection and transfer of knowledge. The model distinguishes between similarity and sameness and emphasizes that this distinction allows for creativity and innovation.
The model emphasizes the necessity of information patterns matching for the selection and transfer of biocultural products. Adaptation is the ability of the product to cope with the pressure elements of the environment to survive, and adaptation mostly occurs with the matching of product information. The model emphasizes that gradual changes that maintain loyalty to the previous product are more effective than radical changes.
The model emphasizes the importance of social interaction for the selection and transfer of biocultural products. Social interaction is an important part of the selection process in complex systems and includes the concept of social cognition. Exchange systems, beliefs, traditions, and behaviors arise in complex social systems only through interactions of organisms with social cognition, without any instruction from any center, through the feedback of networks created locally.
The "Reevaluation of Art and Aesthetics" section states that the concepts of art and artist are attempts to qualify biocultural products according to "determined" values and that these values are constantly reproduced and transformed over time. The evolutionary perspective advocates evaluating art through its "success of existence", preventing its values from being determined by a certain group and placing this concept on a more democratic ground.
For a biocultural product to be considered as art, it must have been selected as an object of thought at the population level for a long time and have been successful in existence.This definition applies not only to traditional art forms but also to any conscious action that involves awareness.