Çevrimiçi öğrenmede akıllı duyuşsal geri bildirimin öğrenen bağlılığı, memnuniyeti ve algılanan öğrenmeye etkisi
The effect of intelligent affective feedback on learner engagement, satisfaction and perceived learning in online learning
Yazar: ASLI KIMAV
Danışman: PROF. DR. CENGİZ HAKAN AYDIN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Duyguların öğrenme süreciyle etkileşime girdiği ve algı, dikkat, hafıza, motivasyon, düşünme ve problem çözme gibi bilişsel öğrenme süreçlerini etkileyebildiği, alanyazında faklı çalışmalarda gösterilmiştir. Bu nedenle, öğrenme sürecinde duyguları anlamak, öğrenme çıktılarını optimize etmek, öğrenmeyi kişiselleştirmek ve öğrenen bağlılığını ve motivasyonunu desteklemek için önemlidir. Bununla birlikte, çevrimiçi öğrenmede duyguları tespit etmek, duygusal ipuçlarının eksikliği nedeniyle yüz yüze ortamlara kıyasla daha zordur. Bu zorluk, bu tür platformlarda öğrencilerin yalnız ve bağlantısız hissetmesine neden olabilmekte ve desteklenmediğini veya anlaşılmadığını hisseden öğrenciler derse olan ilgilerini kaybederek derslerden çekilebilmektedir. Son yıllarda "duyuşsal veri işleme" alanındaki gelişmelerle çevrimiçi öğrenme platformlarındaki bu boşluk doldurulmaya çalışılmaktadır. Akıllı destek sistemleri ile duyuşsal veri işleme tekniklerini birleştiren duyuşsal destek sistemleri, olumsuz duygusal durumlarını düzenlemek ve öğrencilerin duygu düzenleme becerilerini geliştirmek için müdahaleler sağlamakta ve böylelikle çevrimiçi öğrenme deneyimini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu noktadan hareketle, bu araştırmada, yüz ifadesi analizi yoluyla çevrimiçi öğrencilerin bağlılık (engagement) seviyelerini tespit eden ve bağlılık seviyesi belirlenen eşik değerin altına düşen öğrencilere duyuşsal geri bildirim yoluyla destek sağlayan bir sistem geliştirilmiş ve bu sistemin öğrencilerin bilişsel duyuşsal, davranışsal bağlılığında, memnuniyet düzeylerinde ve algılanan öğrenmelerinde bir artışa neden olup olmadığı iç içe geçmiş karma desen kullanılarak araştırılmıştır. Araştırma kapsamında tasarlanan akıllı duyuşsal destek sisteminin Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi bünyesinde yer alan İngilizce I dersinde test edilmesi sonucunda, benzer bir sistemin Açıköğretim Sistemi'nin geneline entegrasyonuna yönelik bir prototip uygulama geliştirilmiştir. Araştırmanın bulguları, duyuşsal destek bildirimlerinin katılımcıların derse olan ilgilerinin azaldığı ve dersten kopma yaşadıkları zamanlarda etkili olduğunu göstermektedir. Kullanılan farklı duygu düzenleme stratejilerinden bilişsel yeniden değerlendirme ve dikkati yöneltme stratejilerinin diğer stratejilere göre daha etkili olarak algılandığı görülmüştür. Duyuşsal destek bildirimleri, katılımcıların hedef belirlemelerine, öğrenmelerini yansıtmalarına ve öğrenme stratejilerini kullanmalarına yardımcı olarak bilişsel bağlılıklarında olumlu bir değişime katkıda bulunmuştur.  Bildirimler, ayrıca, katılımcıların öğrenme materyalleriyle etkileşimlerini artırarak, dikkatlerini öğrenme malzemelerine yönlendirerek ve onları etkinlikleri tamamlamak için çaba göstermeye teşvik ederek davranışsal bağlılığı desteklemiştir. Bildirimler katılımcıların öğrenme motivasyonunu ve derse olan ilgilerini sürdürmelerini sağlayarak duygusal bağlılıkta olumlu bir artışa yol açmıştır. Bu bulgular, sistem günlük kayıtları verilerinin analizinden elde edilen bulgularla da doğrulanmıştır. Ayrıca, duyuşsal destek bildirimlerinin katılımcıların algılanan öğrenme kazanımlarına olumlu bir katkısı olmuştur. Bununla birlikte, sistemin daha etkili hale getirilmesi için bildirimlerin gönderilme sıklığı, görüntülenme ayarları, sistem arayüz tasarımı gibi değişiklikler önerilmiştir. Bu araştırma, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi gibi geniş kitlelere uzaktan eğitim sağlayan kurumlar için bir model olarak özgün bir değere sahiptir ve duyuşsal desteğin çevrimiçi öğrenme ortamlarına etkili bir şekilde entegrasyonuna ilişkin içgörüler sunmaktadır.

Abstract:
Several studies in the literature have demonstrated the interaction between emotions and the learning process, influencing cognitive aspects such as perception, attention, memory, motivation, thinking, and problem-solving. Thus, understanding emotions within the context of learning is crucial for optimizing learning outcomes, personalizing instruction, and fostering learner engagement and motivation. However, detecting emotions in online learning environments presents challenges compared to face-to-face settings due to the absence of nonverbal emotional cues. This difficulty can lead to feelings of loneliness and disconnection among students, potentially resulting in decreased interest and withdrawal from the course. In recent years, efforts have been made to address this gap in online learning platforms through advancements in the field of affective computing. Affective support systems, integrating intelligent support systems and affective computing techniques, aim to regulate negative emotional states and enhance students' emotion regulation skills, thus enhancing the online learning experience. In this study, a system was developed to assess the engagement levels of online students using facial expression analysis and provide affective feedback to students whose engagement level falls below a predefined threshold. The system aimed to improve students' cognitive, affective, behavioral engagement, satisfaction levels, and perceived learning outcomes. The effectiveness of the intelligent affective support system was examined through a nested design, specifically focusing on the English I course at Anadolu University Open Education Faculty. Results from testing the developed prototype application within the scope of the research demonstrated the effectiveness of affective support notifications when participants' interest in the lesson declined and disengagement occurred. Cognitive reappraisal and attentional deployment strategies, among various emotion regulation strategies, were perceived as particularly effective. Affective support notifications positively influenced participants' cognitive engagement by facilitating goal-setting, reflection on learning, and the use of effective learning strategies. The notifications also supported participants' behavioral engagement by increasing their interaction with learning materials, directing attention towards learning materials and encouraging effort in completing activities. Moreover, notifications had a positive impact on emotional engagement by enhancing motivation and interest in the lesson. These findings were further supported by the analysis of system logs data. Furthermore, participants perceived affective support notifications as beneficial to their learning outcomes, highlighting the potential of notifications to enhance focus and motivation. However, suggestions were made to improve the system's effectiveness, including considerations for the frequency of notifications, display settings, and system interface design. This research provides valuable insights and serves as a model for institutions offering distance education to large audiences, such as Anadolu University Open Education Faculty, by demonstrating the effective integration of affective support into online learning environments.