Mitoloji ve geleneksel kültürün çağdaş Türk sanatına yansıması (1950 sonrası çağdaş Türk sanatı)
Reflection of mythology and traditional culture on contemporary Turkish art (Contemporary Turkish art after 1950)
Yazar: MEHMET YÜCEL
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET EMİN KAYSERİLİ
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Plastik Sanatlar Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Batı resim sanatı = Western painting art ; Çağdaş resim sanatı =   ; İran resim sanatı = Persian painting art

Özet:
İnsanoğlunun anlamlandıramadığı doğa olayları ve kavramlara, çeşitli anlamlar
yüklemesi sonucu mitolojik öyküler ve bu öykülere paralel olarak bir takım inanışların ortaya
çıktığı söylenebilir. Mitolojik öykü ve figürler bölge, iklim ve zaman etkenlerine bağlı olarak
değişim ve dönüşümlere uğramış olsa da her çağda sanatın vazgeçilmez konusu olmuştur. Diğer
milletlerin sanat eserlerinde etkili olan mitoloji, binyıllar öncesinden var olan Türk
uygarlıklarının sanat eserlerinde görülmüştür. Mitolojik etkilerin olduğu dönemlerden birisi de
Cumhuriyet sonrası başlayan Çağdaş Türk sanatının olduğu dönemdir. Yurt dışına eğitim ya da
gezi amaçlı giden Türk sanatçıların batılı ressamların eserlerinde Doğu'ya ait izleri görmeleri
Anadolu ve Türk mitolojisine olana ilgiyi arttırmıştır. Sanatçılarımızın ulusal bir sanat anlayışı
oluşturma kaygısı Anadolu kültürü ve mitolojisine dayanan eserler üretmelerini sağlamıştır.
Araştırmanın amacı 1950 sonrası Çağdaş Türk Sanatında mitolojik kökenli öykü ve
figürlerin sanatçıların eserlerine yansıma biçimlerini belirlemektir. 1950 sonrası sanatsal
üretimlerde mitolojinin hangi sanat alanlarında etkili olduğunu saptamaktır. Sanatçıların
eserlerinde mitolojik konuları ele alma sebeplerini belirlemektir. Ayrıca kutsal öykülerin
Çağdaş Türk sanatında el alınış biçimi de ele alınmıştır.
Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Öncelikle araştırma konusu ile
ilgili yazılı ve görsel kaynaklar toplanmış, müze ve çeşitli koleksiyonlardaki eserler incelenmiş,
yaşayan sanatçılarla görüşülmüştür.
D grubu sanatçılarından olan Bedri Rahmi Eyüboğlu, Nuri Abaç, Süleyman Saim
Tekcan, Rauf Tuncer, Tomur Atagök gibi ressamlarımızın yanı sıra Mehmet Aksoy, Teoman
Germaner, Mustafa Bulat gibi sanatçılar heykel alanında eserler üretmişlerdir. Bin yıllar
öncesinden başlayan mitoloji ve sanat ilişkisi günümüzdeki sanatsal yaratılarda devam etmektedir.

Anahtar kelimeler: mitoloji, figür, çağdaş sanat

Abstract:
It can be said that mythological stories and some beliefs in parallel with these stories
emerged as a result of attributing various meanings to natural events and concepts that human
beings could not make sense of. Although mythological stories and figures have undergone
changes and transformations depending on the region, climate and time factors, they have
become an indispensable subject of art in every age.
Mythology, which is effective in the works of art of other nations, has been seen in the
works of art of Turkish civilizations that existed thousands of years ago. One of the periods
with mythological influences is the period of Contemporary Turkish art, which started after the
Republic. The fact that Turkish artists who went abroad for educational or travel purposes saw
the traces of the East in the works of western painters increased the interest in Anatolian and
Turkish mythology. The concern of our artists to create a national understanding of art enabled
them to produce works based on Anatolian culture and mythology.
The aim of the research is to determine the reflection forms of mythological origin
subjects and figures in the works of artists in Contemporary Turkish Art after 1950. It is to
determine in which art fields mythology is effective in artistic productions after 1950. To
determine the reasons for dealing with mythological subjects in the works of artists.
In this study, qualitative research method based on literature review was used. First of
all, written and visual sources related to the research subject were collected, the works in the
museum and various collections were examined, and living artists were interviewed.
Artists such as Bedri Rahmi Eyüboğlu, Nuri Abaç, Süleyman Saim Tekcan, Rauf
Tuncer, Tomur Atagok as well as artists such as Mehmet Aksoy, Teoman Germaner and
Mustafa Bulat produced works in the field of sculpture. The relationship between mythology
and art, which started thousands of years ago, continues in today's artistic creations.

Key words: mythology, figure, contemporary art