Burdur halk kültüründe çobanlık
Shepherding in Burdur folk culture
Yazar: YAĞMUR KEYİK BAYAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEZİH TATLICAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışma, Burdur halk kültüründe çobanlık mesleğinin kültürel, sosyal ve ekonomik önemini incelemektedir. Çalışma kapsamında, çobanların kullandığı araçlar, meslek üzerindeki teknolojik etkiler ve kaybolmaya yüz tutmuş gelenekler araştırılmıştır. Burdur kırsalında saha çalışmaları yapılarak, 67 çobanla görüşmeler gerçekleştirilmiş ve günlük yaşamlarına tanıklık edilmiştir. Araştırma sürecinde çobanların yaylalarda geniş mesafelerde yerleşmesi, erişim ve iletişim zorlukları gibi fiziksel ve lojistik engellerle karşılaşılmıştır. Araştırma, 15.12.2022 - 15.03.2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş, geleneksel ve modern unsurları birleştirerek Burdur'un çobanlık kültürüne dair kapsamlı bir bakış sunmayı amaçlamıştır.
Araştırma sonucunda, Burdur halk kültüründe çobanlık mesleğinin yalnızca bir ekonomik faaliyet değil, aynı zamanda kültürel, sosyal ve ekolojik bir miras olduğu görülmüştür. Çobanların, doğayla kurdukları güçlü bağlar sayesinde halk botaniği, halk hekimliği, halk veterinerliği ve halk meteorolojisi gibi alanlarda önemli bilgi birikimine sahip oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca, çobanlık mesleğinin ritüeller, toplumsal dayanışma ve mevsimsel döngülerle şekillendiği, çobanların halk kültüründe bilgelik, liderlik ve saygınlıkla anıldığı belirlenmiştir. Geleneksel yöntemlerin modern unsurlarla bir araya geldiği çobanlık, Burdur kültürünün zenginliğini yansıtan önemli bir yaşam biçimi olarak tanımlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Burdur, Çobanlık, Halk Kültürü, Göçebe Yaşam, Yörük.

Abstract:
This study examines the cultural, social and economic importance of the shepherding profession in Burdur folk culture. Within the scope of the study, the tools used by shepherds, technological influences on the profession and traditions that are about to be lost were investigated. Field studies were conducted in rural Burdur, interviews were conducted with 67 shepherds and their daily lives were witnessed. During the research process, physical and logistical obstacles were encountered, such as the settlement of shepherds over large distances in the highlands, access and communication difficulties. The research was conducted between 15.12.2022 - 15.03.2024 and aimed to provide a comprehensive overview of Burdur's shepherding culture by combining traditional and modern elements.
As a result of the research, it was seen that shepherding in Burdur folk culture is not only an economic activity, but also a cultural, social and ecological heritage. Thanks to their strong ties with nature, shepherds have accumulated significant knowledge in areas such as folk botany, folk medicine, folk veterinary medicine and folk meteorology. In addition, it has been determined that the shepherding profession is shaped by rituals, social solidarity and seasonal cycles, and shepherds are associated with wisdom, leadership and respect in folk culture. Shepherding, which combines traditional methods with modern elements, has been defined as an important way of life that reflects the richness of Burdur culture.
Keyword: Burdur, Shepherding, Folk Culture, Nomadic Life, Yoruk.