Acil servis hastalarında kateter uygulamasında ultrasonun süreci yönetmedeki etkinliği
Effectiveness of ultrasound in managing the process in catheter administration in emergency department patients
Yazar: FADİME KARA
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KEŞAPLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Göğüs = Thorax ; Kateterizasyon = Catheterization ; Kateterizasyon-periferik = Catheterization-peripheral ; Kateterler = Catheters ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
AMAÇ: Acil serviste katater yerleştirlmesi esnasında ve işleme ait komplikasyonların
yönetiminde ultrason son yıllarda sıklıkla kullanılmaya başlanmıştır. Bu çalışmanın
amacı ultrasonu acil serviste santral venöz kateter uygulanan hastalarda işlem güvenliği,
yer doğrulaması ve komplikasyon tespitinin yeterliliği açılarından değerlendirmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Prospektif kesitsel çalışmamıza,herhangi bir amaçla santral venöz
katater işlemi gerçekleştirilen 18 yaşından büyük hastalar dahil edildi. Hastaların demografik
verileri, kateter yerleşim yeri, vital bulguları, işlem sonrası yapılan toraks ultrasonu, rapid
atrial swirl sign (hızlı atrial girdap işareti) izlenip izlenmediği, akciğer grafileri, kateter
komplikasyonları, kateter uygulayıcısının değişip değişmediği ve kaçıncı denemede kateterin
başarılı bir şekilde yerleştirildiği kaydedildi.
BULGULAR: 15.04-31.08.2021 tarihleri arasında çalışmaya 154 hasta dahil edildi.
Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 64.4±15 ve 97'si (%63) erkek idi. Hastaların
118'ine (%76.6) femoral, 36'sına da (%23.4) internal juguler kateter yerleştirildi. Hastaların
119'unda (%77.3) kateter ilk girişimde yerleştirilirken, 23'ünde (%14.9) ikinci girişimde,
dokuzunda (%5.8) üçüncü girişimde ve üçünde (%1.9) ise dördüncü girişimde yerleştirildi.
Hastaların 11'inde (%7.1) kateter uygulayıcısı değişmiş olup; 6 hastada (%3.9) hematom, 2
hastada da (%1.3) kanama izlendi. İnternal juguler kateter yerleştirilen ve akciğer
radyografisi çekilen 36 hastanın hiçbirinde pnömotoraks tespit edilmedi.Ayrıca bu hastalarda
yapılan toraks USG de hiçbir hastada pnömotoraks saptanmadı. Kateter yerleşim yerine göre
komplikasyon, başarı ve deneme sayılarına bakıldığında iki grup arasında anlamlı fark
saptanmadı. İnternal juguler ven tercih edilen hastalarda komplikasyon, kateter
uygulayıcısının değişmesi ve birden fazla deneme sayı ve yüzdeleri sırasıyla; 2 (%8.3), 3
(%8.3) ve 8 (22.2) iken, aynı değişkenler femoral ven lokalizasyonu tercih edilen hastalarda
sırasıyla 5 (%4.2), 8 (%6.8), 27 (%22.9) idi. 152 hastada rapid atrial swirl işateri izlendi. 2
hastada ise apikal dört boşluk pencere görüntülenemedi.
SONUÇ: USG internal juguler ven kateterizasyonu yapılan hastalarda pnömotoraksı
dışlamada en az AC grafisi kadar etkili bir yöntemdir. RASS hem internal juguler hem de
femoral ven kateterizasyonu yapılan ve malpozisyon olmayan hastalarda doğru yerleşimin
saptanmasında etkin bir yöntemdir.

Abstract:
AİM: Ultrasound has been used frequently in the emergency department during catheter
placement and in the management of procedural complications. The aim of this study is to
evaluate ultrasound in terms of procedural safety, site verification, and adequacy of
complication detection in patients undergoing central venous catheterization in the emergency
department.
MATERIALS AND METHODS: Patients older than 18 years of age who underwent central
venous catheterization for any purpose were included in our prospective cross-sectional study.
Demographic data of the patients, catheter location, vital signs, thorax ultrasound performed
after the procedure, whether rapid atrial swirl sign was observed, chest X-rays, catheter
complications, whether the catheter practitioner changed or not, and in which attempt the
catheter was successfully placed were recorded.
RESULTS: Between 15.04 and 31.08.2021, 154 patients were included in the study. The
mean age of the patients participating in the study was 64.4±15 years and 97 (63%) were
male. Femoral catheters were placed in 118 (76.6%) and internal jugular catheters in 36
(23.4%) patients. Catheters were placed at the first attempt in 119 (77.3%) patients, at the
second attempt in 23 (14.9%), at the third attempt in nine (5.8%), and at the fourth attempt in
three (1.9%). The catheter practitioner changed in 11 (7.1%) of the patients; Hematoma was
observed in 6 patients (3.9%), and bleeding was observed in 2 patients (1.3%). Pneumothorax
was not detected in any of the 36 patients who had an internal jugular catheter placed and had
chest radiographs. Also, no pneumothorax was detected in the thorax USG performed in these
patients. There was no significant difference between the two groups when considering the
number of complications, success and trials according to the location of the catheter.
Complications, change of catheter practitioner, and the number and percentages of multiple
attempts in patients with internal jugular vein preferred; While 2 (8.3%), 3 (8.3%) and 8
(22.2) patients, the same variables were 5 (4.2%), 8 (6.8%), 27 (22.9%) patients in whom
femoral vein localization was preferred, respectively. Rapid atrial swirl sign was observed in
152 patients. In 2 patients, the apical four-chamber window could not be visualized.
CONCLUSION: USG is as effective a method as AC radiography in excluding pneumothorax
in patients undergoing internal jugular vein catheterization. RASS is an effective method for
determining the correct placement in patients who have undergone both internal jugular and
femoral vein catheterization and have no malposition.