Üniversite öğrencilerinde yeme tutumları, kişilik özellikleri ve stesle başa çıkma stratejilerinin incelenmesi
Investigation of eating attitudes, personality traits and strategies for coping with stress in university students
Yazar: NAZ EREN
Danışman: DOÇ. DR. FATMA YEŞİM CAN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Baş etme stratejileri = Coping strategies ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırma yeme tutum ve bozuklukları açısından daha hassas olan üniversite öğrencilerinin yeme davranışları ile bunların stresle başa çıkma yöntemleri ve kişilik özellikleri arasında ilişkisi olup olmadığını ortaya koymak için gerçekleştirilmiştir. 119 erkek ve 353 kadın olmak üzere toplam 472 öğrenci çalışmaya katılmıştır. Katılımcılara Sosyo-demografik Form, Yeme Tutumları Testi Kısa Formu(YTT-26), Stresle Başa Çıkma Ölçeği (SBÇÖ) ve Sıfatlara Dayalı Kişilik Envanteri (SDKE) uygulanmıştır. Verilerin incelenmesi amacıyla karşılaştırma testlerinden bağımsız örneklem t-testi ve ANOVA uygulanmıştır. Kişilik özellikleri, yeme davranışları ve stresle başa çıkma becerleri arasındaki ilişkinin incelenmesinde Pearson Korelasyonu, hiyearşik regresyon analizi ve aracı rol analizleri uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, cinsiyet, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, tanı alan psikolojik rahatsızlık, ailede psikolojik rahatsızlık öyküsü değişkenleri bakımından yeme tutumu puanlarında anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Kişilik özellikleri ve yeme davranışına ilişkin bulgulara göre, duygusal dengesizlik özelliğinin yeme tutumlarıyla pozitif yönlü ve anlamlı ilişkili olduğu bulunmuştur. Stresle başa çıkma biçimleri ve yeme tutumları arasındaki ilişki incelendiğinde, stresle başa çıkma soruna yönelme alt boyutu ile kısıtlayıcı yeme davranışı arasında anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Duygusal dengesizlik ve kısıtlayıcı yeme tutumu arasındaki ilişkide stresle başa çıkma soruna yönelme alt boyutunun aracı rolü incelendiğinde, soruna yönelme alt boyutunun duygusal dengesizlik ve kısıtlayıcı yeme tutumu puanları arasındaki ilişkide kısmi aracı rolü olduğu saptanmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçların yeme tutumunu etkileyen bireysel ve çevresel faktörlerin anlaşılması bakımından önemli veriler sunduğu düşünülmektedir. Yeme tutumları ve psikopatolojisine ilişkin literatüre katkı sunması beklenen bu çalışmanın gelecekte yapılacak araştırmaları destekleyebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
This research was carried out to determine whether there is a relationship between the eating behaviors of university students, who are more sensitive in terms of eating attitudes and disorders, and their methods of coping with stress and personality traits. A total of 472 students, 119 male and 353 female, participated in the study. Socio-demographic Form, Eating Attitudes Test Short Form (YTT-26), Coping with Stress Scale (SSS) and Adjective-Based Personality Inventory (SDCI) were administered to the participants. In order to analyze the data, independent sample t-test and ANOVA were applied. Pearson Correlation, hierarchical regression analysis and mediator role analysis were applied to examine the relationship between personality traits, eating behaviors and coping skills. According to the findings obtained in the study, it was observed that there was a significant difference in eating attitude scores in terms of variables such as gender, education level, income level, diagnosed psychological disorder, family history of psychological disorder. According to the findings related to personality traits and eating behavior, emotional instability was found to be positively and significantly related to eating attitudes. When the relationship between the ways of coping with stress and eating attitudes was examined, it was found that there was a significant relationship between the sub-dimension of coping with stress and the restrictive eating behavior. When the mediating role of the problem orientation sub-dimension in coping with stress was examined in the relationship between emotional instability and restrictive eating attitude, it was found that the problem orientation sub-dimension had a partial mediator role in the relationship between emotional instability and restrictive eating attitude scores. It is thought that the results obtained in the research provide important data in terms of understanding the individual and environmental factors affecting the eating attitude. It is thought that this study, which is expected to contribute to the literature on eating attitudes and psychopathology, may support future research.