Demans hastalarında apatinin hastanın günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi ve bakım verici yükü ile ilişkisi
The relationship of apathy with daily life activities, quality of life and caregiver burden in patients with dementia
Yazar: KİMYA KILIÇASLAN
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA TÜLEK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Apati = Apathy ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Demans = Dementia ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Hasta bakımı = Patient care ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı demans hastalarında apatiyi belirlemek ve apatinin
hastanın günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi ve bakım verici yükü ile ilişkisini
değerlendirmektir.
Yöntem: Araştırma tanımlayıcı, ilişki arayıcı tipte gerçekleştirildi. Ekim 2019 - Mart
2020 tarihleri arasında İstanbul ilindeki bir üniversite hastanesinin demans polikliniğinde
takip edilen, kesin demans tanılı 88 hasta ve bu hastalara bakım veren aile üyeleri
örneklemi oluşturdu. Cornell Demansta Depresyon Ölçeği'ne göre depresyon saptanan
hastalar ve ücret karşılığında bakım veren kişiler araştırmaya dahil edilmedi. Hastalara
Apati Değerlendirme Ölçeği Klinisyen (AES-C) ve Hasta Yakını (AES-I) Formu,
Nöropsikiyatrik Envanter (NPI), Mini Mental Test (MMSE), Alzheimer Hastalığında
Yaşam Kalitesi Ölçeği (QOL-AD), Lawton Enstrümental (Lawton EGYA) ve Katz
Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (Katz GYA), bakım vericilere ise Bakımverenlerin
Yükü Envanteri (CBI) kullanıldı.
Bulgular: Hastaların yaş ortalamalarının 73,11±11,68, ortalama tanı süresinin 3,9±3,1
yıl, %64,8`ünün Alzheimer tipi demans olduğu ve %53,4`ünün (n=47) evre 1 demansı
olduğu saptandı. MMSE puanı 16,4±6,6, NPI-Semptom puanı 16,6±13,7 saptandı.
Hastaların AES-C ortalama puanı 52,9±10,2 saptandı. QOL-AD puanı hasta
değerlendirmesinde 28,8±6,1, bakım verici değerlendirmesinde 27,6±6,4 bulundu.
Hastaların AES-C puanları nöropsikiyatrik semptomlar, mental fonksiyon, günlük yaşam
aktiviteleri, depresyon, yaşam kalitesi ve bakım verici yükü ile korele bulundu. Apatinin
hem hastanın yaşam kalitesinin hem bakım verici yükünün önemli bir öngördürücüsü
olduğu saptandı.
Sonuç: Demans hastalarında apatinin hastanın günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi
ve bakım verici yükü ile ilişkili olduğu görüldü. Hastaların poliklinik kontrollerinde apati
açısından değerlendirilmesi önerilir.

Anahtar sözcükler: Demans, Alzheimer, Apati, Yaşam Kalitesi, Bakım Verici Yükü

Abstract:
Aim: Apathy is one of the most common neuropsychiatric symptoms in dementia. The
aim of this study is to evaluate apathy and its relationships with activities of daily
living, quality of life and caregiver burden in patients with dementia.
Method: The research was conducted in a descriptive analytic type. The sample
consisted of 88 patients with a definite diagnosis of dementia attending outpatient clinic
of a university hospital in Istanbul between October 2019-March 2020 and their family
caregivers. Depressive patients (assessed by Cornell Scale) and paid caregivers were not
included. Apathy Evaluation Scale-Clinician (AES-C) and Informant (AES-I) Forms,
Neuropsychiatric Inventory (NPI), Mini Mental Test (MMSE), Quality of Life in
Alzheimer's Disease Scale (QOL-AD), Lawton Instrumental (Lawton IADL) and the
Katz Activities of Daily Living Scale (Katz ADL) were used for patients and Caregiver
Burden Inventory (CBI) was used for caregivers.
Results: The mean age of the patients was 73.11±11.68, and diagnosis duration was
3.9±3.1 years, 64.8% had Alzheimer's type dementia and 53.4% ​​(n=47) had stage-1
dementia. The mean MMSE score was 16.4±6.6, NPI-Symptom score was 16.6±13.7,
AES-C score was 52.9±10.2. The QOL-AD score was 28.8±6.1 in patient evaluation
and 27.6±6.4 in caregiver evaluation. The AES-C scores were correlated with NPI,
MMSE, ADL, Cornell, QOL-AD, and CBI. Apathy was found to be an important
predictor of both the patient's QOL and CBI.
Conclusion: In dementia patients, apathy was found to be associated with patient's
activities of daily living, quality of life, and caregiver burden. It is recommended that
patients be evaluated for apathy in outpatient clinic controls.

Keywords: Dementia, Alzheimer's Disease, Apathy, Quality of Life, Caregiver Burden