2001 krizi sonrasında dolaysız vergilerin Türkiye'deki yeri, seçilmiş bazı OECD ülkeleri ile karşılaştırılması
Direct taxes in Turkish economy after 2001 crisis, comparison of direct taxes with some selected OECD countries
Yazar: AHMET SEMİH DENİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖMER TANJU DURUSOY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Dolaysız vergiler = Direct taxes ; Gelir vergisi = Income tax ; Kurumlar vergisi = Corporate tax ; Servet vergileri = Wealth taxes ; Vergi reformu = Tax reform ; Vergi sistemi = Tax system ; Vergiler = Taxes ; İntikal vergisi = Transition tax

Özet:
Türkiye, yaşadığı Kasım 2000 ve Şubat 2001 krizlerinden sonra aldığı yapısal önlemler ve taviz vermeden uyguladığı sıkı para ve maliye politikaları ile ekonomide istikrarı yakalamış ve yeniden büyüme trendine girmiştir. 

Ekonomide kaydedilen tüm bu olumlu gelişmelere rağmen vergi yapısında gerçekleştirilmek istenilen dönüşüm yapılamamış ve dolaysız vergilerin toplam vergi tahsilatı içindeki payı istenilen seviyeye yükselmemiştir. Dolaysıyla Türk Vergi Sisteminde (TVS) dolaylı vergilerin hakim olduğu bir yapı gözlenmekte, buna karşılık Avrupa Birliği (AB) ve Ekonomik ve İşbirliği Teşkilatı (OECD) ülkelerinde ise dolaysız vergilerin ön planda olduğu bir yapı görülmektedir. AB'ye üye ülkeler izledikleri vergi politikalarını ve mevzuatını birlik politikaları ve mevzuatı ile paralel hale getirmeye çalışmaktadırlar.

OECD ise kayıt dışı ekonomi, transfer fiyatlandırması gibi konularda üye ile üye olmayan ülkeler için uluslararası sahada kabul gören vergisel düzenlemeler geliştirmektedir.

Son yıllarda Türkiye de OECD ve AB ülkelerindeki bu gelişmelere paralel olarak vergisel alanda reform çalışmaları yapmış, ancak istenilen politika hedeflerini gerçekleştirmede başarılı olamamıştır.

Çalışmamızda dolaysız vergilerin 2001 Krizinden sonra uygulanan ekonomik ve mali politikalar sonucunda TVS içerisindeki gelişimi ve yeri incelenmiş, Türkiye'de gelir vergisi hasılatı ile milli gelir arasındaki ilişkinin yönü belirlenerek değerlendirilmiştir. Ayrıca seçilmiş bazı OECD ülkelerindeki dolaysız vergilerin yapısı irdelenerek, OECD ülkelerinde dolaysız vergilerin 2002 ve 2010 yılları arasındaki vergi politika ve uygulama sonuçları karşılaştırılmıştır. Sonuçta AB'ye üyelik için aday statüsü taşıyan Türkiye'nin vergi yapısında dolaysız vergilerin ağırlığının artırılması için vergi sisteminde reform yapması gerektiği düşünülmektedir. 




Anahtar sözcükler

1.	Dolaysız vergi
2.	Vergi yapısı
3.	Vergi sistemi
4.	Kriz 
5.	Vergi politikası

Abstract:
Turkey has managed to sustain stability in the economy and entered into a new growth trend as a consequence of the strucutural measures and the tight monetary and fiscal policies implemented adamantly after the crises of November 2000 and February 2001. 

In spite of all these positive developments in the economy, the desired transformation in the tax structure could not be realized and the ratio of direct taxes in total tax revenue did not increase to the desired level. Consequently, examining Turkey's tax structure demonstrates a dominance of indirect taxes whereas examining European Union (EU) and Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) countries' tax structures show direct taxes at the forefront. EU member countries have been working to harmonise their tax policies and regulations in paralel with the Union's policies and regulations. 

OECD has been developing internationally accepted standarts on tax regulations for member and non member countries such as to fight against informal economy and transfer pricing etc. 

In recent years Turkey has started some reform activities in tax area in parallel with the developments of OECD and EU; however these efforts have not been successful in achieveing the desired political targets. 

In our thesis, the implications of economic and fiscal policies implemented on the status and the development of direct taxes in the tax structure after 2001 are analysed; the direction of the relation between Turkey's income tax revenue and it's national income is evaluated. Moreover, the structure of direct taxes of some selected OECD countries are examined and the tax policy and implementation results between years 2002 and 2010 of these countries are compared. It is concluded that as EU member country Turkey has to reform its tax system to increase the weight of direct taxes in tax structure. 




Key Words

1. Direct tax
2.Tax structure
3.Tax system
4. Crisis
5. Tax policy