Dijital oyun yayını izleyicilerinin kişilik yapıları ve kullanım davranışları ile yayın izleme motivasyonlarının incelenmesi: Twitch örneği
Examination of digital game streaming viewers' personality traits and usage behaviours with digital game streaming viewing motivations: A Twitch sample
Yazar: YASİN ÜNGÖREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM CANAN GÜNGÖREN
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Motivasyon = Motivation ; Sayısal oyunlar = Digital games ; Twitch TV = Twitch TV ; İzleyici davranışı = Audience behavior ; İzleyiciler = Audiences

Özet:
Bu araştırma ile dijital oyun yayını izleyicilerinin cinsiyet, yaş, kişilik yapıları, haftalık izlediği dijital oyun yayıncı sayısı, haftalık takip ettiği dijital oyun yayıncı sayısı, haftalık abone olduğu dijital oyun yayıncı sayısı, haftalık dijital oyun yayını izleme süresi, haftalık dijital oyun oynama süresi değişkenlerinin dijital oyun yayını izleme motivasyonlarının yordayıcısı olup olmadığını incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırma korelasyon model ile desenlenmiştir. Araştırmanın örneklemini uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 964 dijital oyun yayını izleyicisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak beş faktör kişilik yapıları ölçeği, Twitch kullanıcılarının motivasyonları ölçme araçları ve kişisel bilgiler formu kullanılmıştır. Araştırmada verilerin toplanması sürecinde dijital oyun yayını izleyicilerine gönüllülük esasına uygun veri toplama aracı hem çevrimiçi formlar aracılığı ile hem de elden dağıtılarak uygulanmıştır. Verilerin analiz işlemlerinde öncelikle varsayımlar test edilmiştir, korelasyon ve hiyerarşik regresyon analizleri uygulanmıştır. Gerçekleştirilen istatiksel işlemlerde Sosyal Bilimler için İstatistik Paket (SPSS) paket programı ve Doğrusal Yapı İlişkileri (LISREL) 8.54 istatistiksel yazılım paketi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda dijital oyun yayını izleyicilerinin yayın izleme motivasyonlarının eğlence boyutunda yaş, öz denetimlilik, haftalık abone olduğu dijital oyun yayıncı sayısı ve haftalık dijital oyun yayını izleme süresinin, oyun ürünleri hakkında bilgi arama boyutunda cinsiyet, yaş, haftalık abone olduğu dijital oyun yayıncı sayısı ve haftalık dijital oyun yayını izleme süresinin anlamlı birer değişken olduğu tespit edilmiştir. Oyun stratejilerini öğrenme boyutunda ise haftalık izlediği dijital oyun yayıncı sayısının, tanınma boyutunda cinsiyet, yaş ve haftalık abone olduğu dijital oyun yayıncı sayısının anlamlı birer değişken olduğu ortaya çıkmıştır. Refakat boyutunda yaş, dışa dönüklük, haftalık izlediği dijital oyun yayıncı sayısı ve haftalık dijital oyun yayını izleme süresinin, paylaşılan duygusal bağ boyutunda ise yaş, haftalık abone olduğu dijital oyun yayıncı sayısı ve haftalık dijital oyun yayını izleme süresinin anlamlı birer değişken olduğu bulunmuştur. Kaçış boyutunda dışa dönüklük ve öz denetimliliğin, oyalanma boyutunda ise dışa dönüklük, deneyime açıklık, haftalık izlediği dijital oyun yayıncı sayısı ve haftalık dijital oyun yayını izleme süresinin anlamlı birer değişken olduğu tespit edilmiştir. Gevşeme boyutunda yaş, dışa dönüklük ve dijital oyun yayını izleme süresinin anlamlı birer değişken olduğu bulunmuştur.

Abstract:
This research aims to examine whether gender, age, personality traits, the number of digital game streamer viewed weekly, the number of digital game streamer followed weekly, the number of digital game streamer subscribed weekly, the time spent weekly on viewing digital game streaming, the time spent weekly on playing digital game were the predictors of digital game streaming viewing motivations. For this purpose, the research is designed with the correlational model. The sample of the study is comprised of 964 digital game streaming viewers selected with the convenient sampling method. Data are collected by means of five factor personality traits scale, Twitch users' motivation measurement tools and personal information form. In the data collection process of the research, data collection tool is applied to the digital game streaming viewers on voluntary basis both through online forms and by on-site hard copy forms. In the analysis of the data, first, the assumptions are tested, correlation and hierarchical regression analyzes are carried out. Statistical Package for Social Sciences (SPSS) and Linear Structural Relations (LISREL) 8.54 statistical software package were used in the statistical analyses.
As a result of the research, age, conscientious, the number of digital game streamer subscribed weekly, and the time spent weekly on viewing digital game streaming in the dimension of enjoyment, gender, age, the number of digital game streamer subscribed weekly, and the time spent weekly on viewing digital game streaming in the dimension of information seeking about game products are significant variables in digital game streaming viewing motivations. It was revealed that the number of digital game streamer viewed weekly in the dimension of learning about game strategies, gender, age, and the number of digital game streamer subscribed weekly in the dimension of recognition are significant variables. It was, also, determined that age, extraversion, the number of digital game streamer viewed weekly, and the time spent weekly on viewing digital game streaming in companionship sub-dimension and age, the number of digital game streamer subscribed weekly, and the time spent weekly on viewing digital game streaming in the shared emotional connection sub-dimension are significant variables. Moreover, it was determined that extraversion and conscientiousness in the escape dimension and extraversion and openness to experience in the distraction dimension, the number of digital game streamer viewed weekly, and the time spent weekly on viewing digital game streaming are significant variables. Age, extraversion, and the time spent weekly on viewing digital game streaming were found to be significant variables in the relaxation sub-dimension.