Hastanemiz erişkin yoğun bakım ünitesinde takip edilen COVID-19 tanılı hastaların demografik ve klinik özelliklerinin mortalite üzerine etkisi
The effect of demographic and clinical characteristics on mortality of patients diagnosed with COVİD-19 followed in the adult intensive care unit of our hospital
Yazar: VOLKAN DİNÇ
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR DEMİRGAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Demografi = Demography ; Mortalite = Mortality ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; İstanbul = Istanbul

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Bu araştırmanın amacı, Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi erişkin yoğun bakım ünitesinde takip edilen Covid-19 tanılı hastaların demografik-klinik özelliklerinin ve laboratuvar parametrelerinin mortalite üzerine etkisini incelemektir.

GEREÇ VE YÖNTEM: İlişkisel tarama modelinde hazırlanan bu araştırma aynı zamanda tek merkezli, retrospektif, kesitsel, tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırmanın katılımcı grubu, 13 Mart 2020-30 Eylül 2021 tarihleri arasında, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi erişkin yoğun bakım ünitesinde yatan Covid-19 PCR testi pozitif hastalardan oluşmaktadır. Bu hastalar içerisinden toplam 287' si çalışmaya dahil edilmiştir. 
Tüm hastaların yaş ve cinsiyet gibi demografik özellikleri değerlendirildi. Hastaların komorbidite skorları SOFA ve APACHE 2 yoğun bakım skorlama sistemleri kullanılarak hesaplandı. Eşlik edebilecek hastalıklardan diyabetes mellitus (DM), hipertansiyon (HT), koroner arter hastalığı (KAH), demans, kronik obstruktif akciğer hastalığı (KOAH), kronik böbrek yetmezliği (KBY), hipotiroidi, malignite varlığı araştırıldı. Laboratuvar testlerinden; lökosit sayısı (WBC), lenfosit sayısı ve yüzdesi, trombosit sayısı, c-reaktif protein (CRP), prokalsitonin, D-dimer, laktat dehidrogenaz (LDH), ferritin, albumin, pro-BNP değerleri tüm hastalar içinkaydedildi. Hastaların yoğun bakım yatış süreleri ve sağ kalım verileri değerlendirildi. Mortaliteyi etkileyen olası risk faktörleri univaryant lojistik regresyon analizi ile hesaplandı. 
BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen toplam 287 hastanın 170'i (%59.4) erkek, 117'i  (%40.6) kadındı. Ortalama yaş 63,9 (IQR: 16-94) yıl olarak hesaplandı. Yoğun bakım yatış süresi 10,2 (IQR: 1-55) gün olarak tespit edildi. Ek hastalıklar ve mortalite oranları değerlendirildiğinde tüm hastaların 193'ü (%67) exitus olurken, 94'ü (%33) taburcu olmuştu. Olguların %68,7'sinin en az bir komorbiditesi bulunmaktaydı. İki ve daha fazla komorbiditesi olanların sıklığı ise %39.9'du. En sık eşlik eden hastalıklar sırasıyla; hipertansiyon (%60,4), diabetes mellitus (%55,7) ve kardiyovasküler hastalıklar (%14,6)  olarak belirlendi.
           Laboratuvar bulguları açısından değerlendirildiğinde mortalitesi yüksek olan grubun mortalitesi düşük olan gruba göre lenfosit değerinin ve yüzdesinin düşük (sırasıyla p=0.017, p=0.001), APACHE 2 (p=0.006) ve SOFA skorunun (p=0.047) yüksek, WBC (p=0.037), LDH (p=0.026), CRP (p=0.011), prokalsitonin (p=0.044), Pro-BNP (p=0.038), ferritin (p=0.032) ve D-Dimer (p=0.024) değerlerinin de yüksek olduğu belirlendi. Bu farkın istatistiksel şekilde anlamlı olduğu da gerçekleştirilen lojistik regresyon analizi ile doğrulandı. Yine mortalitesi yüksek olan grupta başlangıç APACHE 2 ve SOFA skorları diğer gruba göre yüksekti. Yoğun bakım ünitesinde endotrakeal entübe şekilde takip edilen hastaların mortalitesi endotrakeal entübe takip edilmeyen hastalara göre yüksekti. (p<0.001) 
                                                                                                                   
SONUÇ:  Çalışmamızın sonuçları, düşük lenfosit değeri-yüzdesinin ve yüksek WBC, LDH, CRP, prokalsitonin, Pro-BNP, ferritin, D-Dimer değerlerinin mortalite açısından risk faktörü olabileceğini düşündürmektedir. Benzer şekilde hastaların başlangıç APACHE 2 ve SOFA skorlarının yüksek olması ve hastaların takipleri sırasında endotrakeal entübasyon ihtiyaçlarının olması daha yüksek mortalite ile ilişkili bulundu. Bu araştırmanın sonuçlarının Covid-19 hastalığının seyrinde mortalite tahmini ve tedavi planlamasında klinisyene yol gösterici olabileceği varsayılmaktadır. Risk faktörlerinin net olarak belirlenebilmesi için sonuçlarımızı destekleyecek daha fazla sayıda çalışmaya ihtiyaç vardır.
      
 Anahtar Kelimler: Covid-19, demografik özellikler, mortalite

Abstract:
ABSTRACT
INTRODUCTION AND AIM:  The aim of this study is to examine the effects of demographic-clinical characteristics and laboratory parameters on mortality of patients with a diagnosis of Covid-19 followed in the adult intensive care unit of Bağcılar Training and Research Hospital.
    
MATERIALS AND METHODS:  This research, which was prepared in the relational screening model, is also a single-center, retrospective, cross-sectional, descriptive study. The participant group of the study consists of Covid-19 PCR test positive patients hospitalized in the adult intensive care unit of Health Sciences University Bağcılar Training and Research Hospital between 13 March 2020 and 30 September 2021. A total of 287 of these patients were included in the study Demographic characteristics of all patients, such as age and gender, were evaluated. The comorbidity scores of the patients were calculated using the SOFA and APACHE 2 intensive care scoring systems. Diabetes mellitus (DM), hypertension (HT), coronary artery disease (CAD), dementia, chronic obstructive pulmonary disease (COPD), chronic kidney failure (CKD), hypothyroidism, and malignancy were investigated. From laboratory tests; Leukocyte count (WBC), lymphocyte count and percentage, platelet count, c-reactive protein (CRP), procalcitonin, D-dimer, lactate dehydrogenase (LDH), ferritin, albumin, pro-BNP values were recorded for all patients. The intensive care unit length of stay and survival data of the patients were evaluated. Possible risk factors affecting mortality were calculated by univariant logistic regression analysis.

RESULTS: : Of the 287 patients included in the study, 170 (59.4%) were male and 117 (40.6%) were female. The mean age was calculated as 63.9 (IQR: 16-94) years. The length of stay in the intensive care unit was determined as 10.2 (IQR: 1-55) days. When comorbidities and mortality rates were evaluated, 193 (67%) of all patients were discharged, while 94 (33%) were discharged. 68.7% of the cases had at least one comorbidity. The frequency of those with two or more comorbidities was 39.9%. The most common accompanying diseases are respectively; hypertension (60.4%), diabetes mellitus (55.7%), and cardiovascular diseases (14.6%).
When evaluated in terms of laboratory findings, the lymphocyte value and percentage were lower in the group with high mortality compared to the group with low mortality (p=0.017, p=0.001, respectively); APACHE 2 (p=0.006) and SOFA score (p=0.047), WBC (p=0.037), LDH (p=0.026), CRP (p=0.011), procalcitonin (p=0.044), Pro-BNP (p= 0.038), ferritin (p=0.032) and D-Dimer (p=0.024) values were found to be high.
         The statistical significance of this difference was also confirmed by the logistic regression analysis. Again, the group with high mortality had higher initial APACHE 2 and SOFA scores compared to the other group. Mortality of patients who were followed up in the intensive care unit as intubated was higher than the patients who were not followed up intubated. (p<0.001)

CONCLUSION: The results of our study suggest that low lymphocyte value-percentage and high WBC, LDH, CRP, procalcitonin, Pro-BNP, ferritin, D-Dimer values may be risk factors for mortality. Similarly, high initial APACHE 2 and SOFA scores of the patients and the need for endotracheal intubation during follow-up were associated with higher mortality. It is assumed that the results of this study can guide the clinician in estimating mortality and treatment planning in the course of Covid-19 disease. More studies are needed to support our results so that the risk factors can be clearly identified.


Keywords: Covid-19, demographic features, mortality