Yeni tetrazol türevlerinin sentezi, karakterizasyonu, protonasyon sabitlerinin tayini, biyolojik aktiflikleri, sitotoksik ve total antioksidan kapasitelerinin incelenmesi
Synthesis of new tetrazole derivatives, characterization, determination of their protonation constants by potentiometric titration method, investigation of biological activities, cytotoxic properties and total antioxidant capacities
Yazar: ÖNER EKİCİ
Danışman: PROF. DR. ALAADDİN ÇUKUROVALI
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Biyolojik aktivite = Biological activity ; Potansiyometrik titrasyon = Potentiometric titration ; Protonasyon sabitleri = Protonation constants ; Sitotoksisite = Cytotoxicity

Özet:
Beş aşamalı olarak planlanan bu çalışmanın ilk aşamasında, tetrazol grubu içeren 30 adet yeni bileşik sentezlenerek karakterize edilmiştir. Karakterizasyonu işlemleri IR, 1H NMR, 13C NMR ve DSC gibi enstrümantal analiz yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. 
İkinci aşamasında, sentezlenen tüm bileşiklerin protonasyon sabitleri % 60 dioksan - % 40 su ve % 80 DMSO - % 20 su ortamında, 25 ± 0.1°C'ta, argon atmosferinde ve μ = 0.1 M sabit iyonik şiddette potansiyometrik metotla tayin edilmiştir. Potansiyometrik titrasyonlar sonucunda elde edilen titrasyon verileri Martell-Motekaitis tarafından geliştirilen BEST bilgisayar programı ile değerlendirilmiştir. Daha sonra bu değerler kullanılarak, oluşan türlerin konsantrasyonlarının pH ile değişimini gösteren dağılım diyagramları, yine Martell-Motekaitis tarafından geliştirilen SPEXY-C bilgisayar programı ile çizilmiştir. Tetrazol bileşiklerinin, bulunduğu susuz ortama bağlı olarak, titrasyonlarından elde edilen verilerden faydalanarak farklı sayılarda protonasyon sabitlerinin olduğu tespit edilmiştir.
Üçüncü aşamasında, sentezlenen 24 adet tiyazol grubu içeren yeni tetrazol bileşiklerinin biyolojik aktiviteleri gram pozitif ve gram negatif bakteri suşlarına karşı incelenmiştir. Test edilen bileşikler arasında, P. Aeruginosa'ye karşı en etkili bileşik 14 numaralı bileşiktir.
Dördüncü aşamada, sentezlenen 24 adet yeni tetrazol bileşiklerinin antioksidan kapasiteleri incelenmiş ve tartışılmıştır. Bu çalışmada, incelenen bütün bileşiklerin toplam antioksidan kapasiteleri, in vitro olarak, bileşiklerin serbest radikal giderme, metal şelatlama ve indirgeme gücü özellikleri açısından değerlendirilmiştir.
Çalışmanın son aşamasında ise, sentezlenen nitro grubu içeren 3 adet bileşiğin sitotoksik etkileri, MCF-7, MDA-231 ve MDA-435 insan meme kanseri hücreleri üzerinde, sitotoksisitenin değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılan enzimatik test yöntemlerinden biri olan WST-1 yöntemi kullanılarak, 48 saatlik inkübasyon sonunda belirlenmiştir.

Abstract:
At the first stage of this work which was planned in five stages, thirty new compounds containing tetrazole were synthesized and characterized. In the characterization, instrumental techniques such as IR, 1H NMR, 13C NMR and DSC have been used.
At the second stage of the work, protonation constants of all the synthesized compounds were determined by potentiometric titration method in % 60 dioxane - % 40 water and % 80 DMSO - % 20 water media at 25 ± 0.1°C under argon and at constant ionic strength of μ = 0.1 M. Obtained data from the titrations were evaluated by a computer programme, BEST. After that, by using potentiometric titrations values, the distribution diagrams which are indicating the changes of concentrations of the emerging species were plotted as a function of pH by using computer program SPEXY-C, which developed by Martell-Motekaitis. It has been observed that the tetrazole ligands containing thiazole titrated here have a different number of protonation constants depending on non-aqueous media.
At the third stage of the work, the biological activities of the synthesized twenty four new tetrazole compounds containing thiazole were investigated by screening against gram positive and gram negative bacteria. Among the tested compounds, the most effective one was found to be compound coding as 14 against P. Aeruginosa.
At the fourth stage of the work, the antioxidant capacities of the synthesized twenty four new tetrazole compounds containing thiazole were investigated and discussed. In this study, the total antioxidant capacities of all compounds containing thiazole were evaluated by their free radical scavenging, metal chelating. and reducing power.
At the final stage of the work, the cytotoxic effects of the synthesized three new tetrazole compounds containing nitro group were determined on cancer cells by using WST-1 method, commonly used to evaluate the cytotoxicity, after 48 hours of incubation.