Lateral ve üçüncü ventriküllerin nöroendoskopik anatomisinin morfolojik değerlendirilmesi
Neuroendoscopic anatomy of lateral and third ventricles - morphological evaluation
Yazar: KAMRAN URGUN
Danışman: PROF. DR. M. MEMET ÖZEK
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroşirürji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Anatomi = Anatomy ; Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Beyin = Brain ; Endoskopi = Endoscopy ; Nöroloji = Neurology ; Serebral ventriküller = Cerebral ventricles ; Serebral ventrikülografi = Cerebral ventriculography ; Serebrospinal sıvı = Cerebrospinal fluid ; Ventrikülografi = Ventriculography

Özet:
Giriş ve Amaç: Lateral ve üçüncü ventrikül patolojilerine cerrahi yaklaşımlar nöroşirürji pratiğinde riskli ve zor uygulamalar olarak bilinmektedir. Lateral ve üçüncü ventrikül ile ilgili patolojiler arasında hidrosefali, tümörler ve gelişimsel bozukluklar yer almaktadır. Bu anatomik bölgeler beynin ulaşılması daha zor olan kısımlarıdır. Ayrıca bir çok yaşamsal yapılar bu ventriküllere yakın komşulukta bulunmaktadırlar. Bu nedenle, bu bölgelerde yerleşim gösteren patolojilerin cerrahi tedavisi sırasında çok ciddi sıkıntılar doğabilmektedir. Klasik mikroşirürjikal yöntemlerin yanı sıra günümüzde endoskopik girişimlerin sıklığı da giderek artmaktadır.Endoskopinin en önemli avantajları arasında hem cerrahi insizyonun hem de bu bölgelere ulaşmak için gerekli olan nöral doku insizyonun en aza indirilmesi bulunmaktadır. Böylelikle hastaların hastanede yatış süreleri anlamlı ölçüde azalmakta; olası komplikasyonlar da en aza inmekte ve sonuç olarak da maliyet önemli ölçüde azalmaktadır.Materyal ? Metod: Bu çalışma Marmara Üniversitesi Nörolojik Bilimler Enstitüsü Nöroanatomi Laboratuarı'nda toplam yirmi adet kafa kadavrası içinden seçilen örnek kadavralar seçilerek çalışılmıştır. Örneklere çalışmadan önce kranial manyetik rezonans görüntüleme (MR), bilgisayarlı totmografi (BT), ve BT anjiyografi tetkikleri uygulanmıştır. Ardından örneklerin her iki vertebral arterleri, her iki karotis arterleri ve her iki juguler venleri kanülize edilerek bol su ile iyice irrige edilmiş ve tüm kan, pıhtı ve diğer damar içi materyaller temizlenmiştir. Ardından kafalar %10 formol solusyonu ile muamele edilmiş ve anatomik diseksiyona hazır hale getirilmişlerdir. Arter ve venlerin boyanması bu çalışmanın yapıldığı nöroanatomi laboratuarında rafine hale getirilen boyama teknikleri ile gerçekleştirilmiştir.Ardından 0, 30, 45 ve 70 derecelik nöroendoskoplar yardımıyla lateral ve üçüncü ventriküllere ulaşılmış gerekli analizler yapılarak ilgili anatomik oluşumlar yüksek çözünürlüklü DSLR makineler ile fotoğraflanmıştır.Bulgular: Toplam yirmi adet kafa kadavrası içinden ventrikül boyutları nöroendoskopik inceleme için uygun olan ancak üç tanesi seçilerek çalışma gerçekleştirilmiştir. Lateral ventrikül boyutları ancak bir kadavrada normalden daha geniş olup diğer iki kadavranın ventrikül boyutları normalden daha küçük olarak gözlenmiştir. Bununla birlikte, kadavraların ancak bir tanesinin üçüncü ventrikülünün incelenebilecek kadar dilate olduğu görülmüştür.Sonuç: Belirlenen farklı açılı teleskoplar ile ventriküller içinden alınan görüntüler incelenmiş ve her bir teleskopun daha önce belirlenen her bir istikametteki görüş alanları içinde yer alan anatomik yapılar değerlendirilmiştir. Bulgular sonucunda düşük açılı (0 ve 30 dereceler) teleskoplar ile görüş alanına giren anatomik lokalizasyonlara endodskopik alet ve teknikler kullanılarak cerrahi girişim yapılabilir görünmektedir. Ancak daha yüksek (geniş) açılı (45 ve 70 dereceler) teleskoplarda görüş alanı oldukça geniş olmasına rağmen görüş alanına giren yapılara endoskopik alet ve teknikler kullanılarak cerrahi girişimde bulunmak mümkün görünmemektedir. Bu açılara sahip teleskopların eksplorasyon amaçlı olarak kullanılmaları daha uygun görünmektedir.

Abstract:
Introduction and objective: In neurosurgical practice, surgical approaches to pathologies of the lateral and third ventricle, are known as risky and difficult techniques. Pathologies related to lateral and third ventricles include; hydrocephalus, tumors and developmental disorders. These anatomical regions are the brain parts more difficult to achieve. Furthermore, many vital structures are in close proximity to the ventricles. Therefore, very serious problems may arise during the surgical treatment of the pathologies localized in these regions. Today, in addition to conventional microsurgical methods, the frequency of the endoscopic interventions are gradually increase.Among the most important advantages of the endoscopy is to minimize both the surgical incision and the neural tissue incision required to achieve these regions. In this way, both the duration of stay in the hospital is significantly shortened and the potential complications are also minimized, and as a result of these, the cost is significantly reduced also.Materials and Methods:This study was performed by choosing three head cadavers those ventricle size appropriate for neuroendoscopic investigation from among twenty of them. Before starting the study, magnetic resonance imaging (MRI), computed tomography (CT), and CT angiography were performed to samples. Then,bilateral vertebral and carotid arteries and juguler veins of the samples were cannulated and irrigated with plenty of tap water so, all blood, clot and other intravascular materials were cleaned. Then heads were treated with 10% formalin solution and were prepared for anatomic dissection. Staining of the arteries and veins were carried out in neuroanatomy laboratory of our department with the staining techniques refined by our department.Then, lateral and third ventricles were achieved by means of neuroendoscopes with 0?, 30?, 45? and 70?, required measurements and analyses were made and relevant anatomical structures were photographed with high-resolution DSLR cameras.Results: Images taken from intraventricular spaces using different angle telescopes in predetermined directions were evaluated. According to the results, surgical interventions using telescopes with small angles (0 and 30 degrees) seem to be possible. Even though telescopes with larger angles (45 and 70 degrees) may provide larger view of field, it seems impossible to perform surgical interventions along with endoscopic equipments. On the other hand, telescopes with larger angles may be considered as an explorative tool in order to evaluate periphery of a surgical field.