İlköğretim matematik öğretmenlerinin kanıt şemalarının incelenmesi
Examination of proof schemes of elementary mathematics teachers
Yazar: FUNDA KURTTEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AKINCI
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Çalışmanın amacı, ilköğretim matematik öğretmenlerinin kullandıkları kanıt şemalarını ve bu şemaların nasıl ortaya çıktığını belirlemektir. Nitel araştırma yönteminin benimsendiği bu çalışma, durum çalışmasıdır. Çalışmanın araştırma grubunu oluşturan, MEB'te görev yapmakta olan dört ilköğretim matematik öğretmeninin seçiminde; amaçlı örnekleme yöntemi olan kolay ulaşılabilir örnekleme yönteminden yararlanılmıştır. Çalışmanın verileri, görev temelli görüşmeler yardımıyla toplanmıştır. Görev temelli görüşmeler, çalışma kâğıdı ve kanıt süreçlerine ait soru formu ile gerçekleştirilmiştir. Öğretmenlerin sahip oldukları kanıt şemaları, Harel ve Sowder (1998)'ın kanıt şemaları kavramsal çerçevesine göre belirlenmiştir. Elde edilen bulguların analizinde, nitel veri analizi olan betimsel analiz ve içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Öğretmenlerin görev temelli görüşmelerden elde edilen bulguları göz önüne alındığında dışsal, deneysel ve analitik kanıt şemaları şeklinde üç temel kategorideki kanıt şemalarına ait özelliklere sahip oldukları görülmüştür. Bununla beraber öğretmenlerin doğrulamalarında dışsal otoriter ve sembolik kanıt şeması özelliklerine rastlanmamıştır. Öğretmenlerin  bir  soruya  ait  doğrulamalarında  farklı  şemalara  ait özelliklere sahip olduğu belirlenmiştir. Görev temelli görüşmelerde en fazla kullanılan şema analitik dönüşümsel kanıt şeması olmuştur. Analitik kanıt şemaları ağırlıklı kullanılmış olmasına rağmen öğretmenlerin kendilerini ifade etme konusunda çekimser bir tavır sergiledikleri ve kanıta ait bilgilerinde eksikler olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of the study is to determine the proof schemes used by elementary mathematics teachers and how these schemes emerged. This study, in which the qualitative research method is adopted, is a case study. In the selection of four primary school mathematics teachers working in the Ministry of National Education, constituting the research group of the study; the easily accessible sampling method, which is a purposeful sampling method, was used. The data of the study were collected with the help of task-based interviews. Task-based interviews were carried out with a worksheet and a questionnaire regarding the proof processes. The proof schemes that teachers have were determined according to the conceptual framework of Harel and Sowder (1998)'s proof schemes. In the analysis of the findings, descriptive analysis and content analysis methods, which are qualitative data analysis, were used. Considering the teachers' findings obtained from task-based interviews, it was seen that they had the characteristics of proof schemes in three basic categories as external, experimental and analytical proof schemes. However, external authoritarian and symbolic proof scheme features were not found in teachers'validations. It was determined that the teachers had the characteristics of different schemes in their validation of a question. The most used scheme in task-based interviews was the analytical transformational proof scheme. Although analytical proof schemes were mainly used, it was observed that teachers had a hesitant attitude to express themselves and there were deficiencies in their knowledge of proof.