1-12 ay arası süt çocuklarının defekasyon paterni ve fonksiyonel gastrointestinal hastalıkların bu yaş grubunda görülme sıklığı
Defecting patern and functional gastrointestinal diseases in children between 1-12 months
Yazar: BETÜL YILDIRIM
Danışman: UZMAN ÖZLEM ERDEDE ; UZMAN NEVZAT AYKUT BAYRAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / ​Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebekler = Infant ; Depresyon = Depression ; Dışkılama = Defecation ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Kolik = Colic ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Fonksiyonel gastrointestinal hastalıklar (FGİH) gastroenterolojide sık karşılaşılan, biyokimyasal veya yapısal bir anormallik ile açıklanamayan bir hastalık grubudur. Günümüzde FGİH tanısı 2016'da güncellenen Roma IV kriterleri ile konmaktadır. Çalışmamızda güncel Roma IV kriterlerini kullanarak 1-12 ay arası Türk çocuklarında FGİH sıklığını tespit etmeyi, özellikle fonksiyonel kabızlık ve infantil kolik (İK) ile karıştırılabilen infantil diskezinin (İD) gerçek sıklığını saptamayı ve FGİH hakkındaki farkındalığı arttırmayı amaçladık. Ayrıca FGİH ile çocuğun beslenme alışkanlıkları, anne sütü kullanımı, ailenin sosyoekonomik düzeyi, çocuğun uyku düzeni, annenin depresyon durumu arasındaki ilişkiyi araştırmayı hedefledik.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Zeynep Kâmil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne 2020 Şubat- 2020 Ağustos tarihleri arasında başvuran, 1-12 ay yaş aralığındaki 459 çocuk dahil edildi. Çalışmaya gastrointestinal (Gİ) sistemi etkileyebilecek major anomalisi veya nörolojik problemi olan çocuklar, gestasyon haftası 34 ve altı olan çocuklar ve ilk 48 saatte mekonyum çıkışı gözlenmeyen çocuklar dahil edilmedi. Çalışmaya alınan çocukların annelerine uygulayıcı tarafından çocuklarının beslenme şekli, beslenme sıklığı ve süresi, defekasyon özellikleri, hastane yatış öyküleri, ilaç kullanımı, varsa Gİ semptomları sorgulanarak anket uygulandı. Demografik özellikler, bebeğin uyku özellikleri, annenin depresyon değerlendirmesi ise öz bildirim (self-report) olarak anne tarafından dolduruldu ve tüm bilgiler kaydedildi. Uyku özelliklerini değerlendirmek için "Bebek Kısa Uyku Anketi", depresyon değerlendirmesi için ise "Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği" (EPDS) kullanıldı. Verilerin analizi için SPSS v.21 (SPSS Inc., Chicago, IL, USA) programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmamızın yapıldığı tarihler arasında hastanemize başvuran 1-12 ay yaş aralığındaki 557 çocuk arasından kriterlere uygun 459 çocuk çalışmamıza dahil edildi. %53,2 çocukta en az bir FGİH tespit edildi. Hastaların %35,1'inde (n=161) bebek regürjitasyonu, %21,1'inde (n=97) İK, %20,3'ünde (n=93) İD, %3,9'unda (n=18) ruminasyon, %1,7'sinde (n=8) fonksiyonel kabızlık ve %0,4'ünde (n=2) fonksiyonel ishal mevcuttu. Hiçbir hastada siklik kusma mevcut değildi. Çalışmamıza katılanların %22'sinde (n=101) birden fazla FGİH birlikteliği mevcuttu. En sık görülen birliktelik %30,7 oran ile (n=31) bebek regürjitasyonu ve İK idi. Küçük yaş (p<0.001), formül süt kullanımı (p=0.004), emzik kullanımı (p=0.015), 1. derece akrabalarda kabızlık varlığı (p=0.018), dışkılama sıklığının azalması (p<0.001), probiyotik içeren damla kullanımı (p<0.001), diaper dermatit varlığı (p=0.009), kötü uyku kalitesi (p<0.001) ve annede depresyon özelliklerinin varlığı (p=0.030) ile FGİH görülme sıklığı arasında anlamlı ölçüde ilişki saptandı. Çalışmaya katılan çocukların cinsiyeti, doğum şekli, anne-babanın eğitim düzeyi, çocuğa bakım veren kişiler, 1. derecede akrabalarda çölyak, atopi, inek sütü protein allerjisi (İSPA) gözlenmesi ve FGİH görülme sıklığı arasında anlamlı ölçüde ilişki saptanmadı. 
Sonuç: FGİH ülkemizde 1-12 ay yaş aralığında sık gözlenen bir hastalık grubudur. Bebek regürjitasyonu en sık gözlenen FGİH olup, İK ve İD onu takip etmektedir. Küçük yaş, formül süt kullanımı, uyku bozuklukları ve annenin depresyon durumu FGİH görülme sıklığını arttırmaktadır.

Abstract:
Objectives: Functional gastrointestinal diseases (FGID) are a group of diseases that are frequently encountered in gastroenterology and cannot be explained by a biochemical or structural abnormality. Today, the diagnosis of FGID is made with the Rome IV criteria updated in 2016. In our study, we aimed to determine the frequency of FGID in Turkish children, aged 1-12 months old, using the current Rome IV criteria and to determine the frequency of infantile dyschezia (ID), which can be confused with functional constipation and infantile colic (IC) and to increase the awareness about FGID. Additionally, we aimed to investigate the relationship between FGID and the child's type of feeding, breastfeeding status, socioeconomic level of the family, the child's sleep pattern, and the mother's depression status.
Materials and Methods: 459 children between 1 and 12 months old, who applied to Health Sciences University Zeynep Kamil Women and Child Diseases Training and Research Hospital between February 2020 and August 2020, were included. Children with major anomalies or with neurological problems that may affect the gastrointestinal (GI) system, children born before 34 or below gestational week, and children whose meconium was not observed in the first 48 hours were not included in the study. The mothers of the children were questioned by the practitioner about their children's diet, frequency and duration of feeding, defecation characteristics, hospitalization history, drug use, and GI symptoms, if any. Demographic characteristics, sleep pattern of the baby, and depression assessment of the mother were filled in by the mother as a self-report and all information was recorded. "Baby Brief Sleep Questionnaire" was used to evaluate sleep characteristics and "Edinburgh Postpartum Depression Scale" (EPDS) was used for depression evaluation. SPSS v.21 (SPSS Inc., Chicago, IL, USA) program was used for data analysis.
Results: Out of 557 children aged 1-12 months, who were admitted to our hospital during the study, 459 children were included in our study. At least one FGID was detected in 53.2% of children. 35.1% of the children (n=161) were diagnosed with infant regurgitation, 21.1% (n = 97) of infantile colic (IC), 20.3% (n = 93) of infantile dyschezia (ID), 3.9% (n = 18) of rumination, 1.7% (n = 8) of functional constipation, and 0.4% (n = 2) of functional diarrhea. No patient had cyclic vomiting. More than one FGID was seen in 22% (n = 101) of the children in our study. The most common association was infant regurgitation and IC with a rate of 30.7% (n = 31). Younger age (p <0.001), formula milk usage (p = 0.004), pacifier use (p = 0.015), presence of constipation in the first degree relatives (p = 0.018), reduction in stool frequency (p <0.001), use of probiotic drops (p <0.001), presence of diaper dermatitis (p = 0.009), poor sleep quality (p <0.001), presence of maternal depression characteristics (p = 0.030) and FGID prevalence were significantly correlated. No significant relationship was found between the frequency of FGID and the gender distrubiton of children, delivery type, education level of the parents, child caregivers and first-degree relatives with celiac, atopy, cow's milk protein allergy.
Conclusion: FGID is a disease group commonly seen between the ages of 1 and 12 months in our country. Infant regurgitation is the most common FGID, followed by IC and ID. Younger age, formula milk usage, sleep problems and maternal depression increase the incidence of FGID.