Atlarda omuz bölgesinin ultrasonografik değerlendirmesi
Ultrasonographic evaluation of shoulder region in horses
Yazar: MUSTAFA DOĞA TEMİZSOYLU
Danışman: PROF.DR. ERDOĞAN SAMSAR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
78 ÖZET Atlarda Omuz Bölgesinin Ultrasonografik Değerlendirmesi Bu çalışmada 20 yıldan beri atların iskelet-kas sisteminin tanısında kullanılan ultrasonografi' nin ülkemizde ilk kez atların omuz bölgesinde uygulanması, omuz topallığına neden olan bozukluğun hangi dokudan kaynaklandığının belirlenmesi ve elde edilen bulguların istatistiki olarak değerlendirilmesi ve bugüne kadar yapılan çalışmalarla karşılaştırılarak ileride yapılacak çalışmalara katkıda bulunulması amaçlanmıştır. Çalışma materyalini farklı ırk, yaş ve cinsiyette 109 ata ait 218 omuz oluşturdu. Omuz bölgesinin ultrasonografisinde Schimatzu marka SDU-50 model ve bu aygıta ait 8.0 Mhz' lik lineer prob ile Pie Medical marka Scanner 2000 model portable aygıt ve buna ait 5.0 ve 7.5 MHz' lik lineer problar kullanıldı. Çalışmaya dahil edilen atlar, yaşamlarının belli dönemlerinde gördüğü hizmetlere ve o onda yaptığı işteki performansları dikkate alınarak 4 yaş grubuna ayrılarak ele alındı. Ultrasonografik muayene bulguları, her iki omuz ile yaş grupları arasındaki farklılıkların belirlenmesi için karşılaştırmalı olarak değerlendirildi. Omuz bölgesi lezyonlarının büyük çoğunlukla oluştuğu m. biceps brachii tendosunun ve bursa bicipitalis' in ultrasonografik muayenesinde, omuz bölgesini 3 bölgeye ayrılarak bulguların değerlendirilmesi kolaylaştırıldı. Bunu omuz bölgesini oluşturan diğer yapıların ultrasonografik muayenesinin yapılması izledi. M. biceps brachii tendosu ve bursa bicipitalis' lerin ölçülmesi ile elde edilen bulgular, student-t testi ve ANOVA ile değerlendirilerek ortaya çıkan farklılıklar Duncan önemlilik testi ile belirlendi. Bu işlemler SPSS istatistik paket programında yapıdı. M. biceps brachii tendosu ve bursa bicipitalis' in "C" bölgesinde yapılan ölçüm değerleri ortalamalarında, hayvanların sağ ve sol omuzları arasında farklılık bulunmadığı ancak; yaşgrupları arasında farklılık olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak; 109 atın 218 omuz bölgesinde ultrasonografi uygulanarak ve farklı bölgelerden alınan kesit görüntülerde, omuz bölgesinin ultrasonografik anatomisi ortaya konulmuş, m. biceps brachii ve bursa bicipitalis' lerin ölçümleri ile elde edilen sayısal değerler istatistiki olarak değerlendirilmiştir. İki olguda m. biceps brachii tendosunda hipoekoik ve anekoik görünümde "core lezyon" saptanarak bundan ve diğer olgulardan elde edilen normal görüntülerin karşılaştırılması yapılarak ileriki dönemlerde yapılacak çalışmalara kaynak oluşturulduğu kanısına varılmıştır. Anahtar Kelimeler: At, omuz, ultrasonografi

Abstract:
79 SUMMARY Ultrasonographic Evaluation of Shoulder Region in Horses In this study examination the shoulder region of horses for the first time in our country, determination of the origin of the tissue which caused shoulder lameness by ultrasonography technique; which is used for 20 years for diagnosis of musculosceletal system, also statistical evaluation of the results and comparison of the other present studies for assisting further studies were aimed. 218 shoulder regions of 109 horses of various breed, age, and sex were included in the study. Ultrasonography of shoulder were performed using 8.0 MHz lineer prob (Schimatzu SDU-50), 5.0 and 7.5 Mhz lineer probs (Pie-Medical Scanner 2000). The horses included in this study were divided into 4 age groups according to their functions in some terms of their lives and performance in their present functions. The ultrasonographic results were evaluated for comperative determination of the differences between two shoulders and ages groups. Ultrasonography of the bicipital tendon and bursa which is the main site for location of most shoulder lesions, were made easily by dividing the shoulder region into 3 areas. This procedure was continued by examination of the other areas included in the shoulder region. The measuraments of bicipital tendon and bursa were evaluated by student-t test and ANOVA and the differences were determined by Duncan importance test. Statistical analysis were made using the SPSS programme. There is not any significant difference between the measurements of area of bicipital tendon and bursa on mean values but variations were determined between the age groups. As a result; 218 shoulders from 109 horses were ultrasonographically examined, sectional images from different areas displayed the ultrasonographic anatomy of the shoulder region, and the data obtained from bicipital tendon and bursa measuraments were evaluated statistically. Images obtained from 2 cases showed "core lesions" of hipoechoic to anechoic appearance compared with the normal images of the other cases, and results of these comparisons were concluded to be a referance for the further researches. Key Words: Horse, shoulder, ultrasonography.