Kronik C hepatitli hastalarda insülin direnci ve oksidatif stres ile karaciğer fibrozis ilişkisi
The relationship among insulin resistance, oxidative stress and liver fibrosis in patients with chronic c hepatitis
Yazar: SÜLBİYE ARIBAŞ
Danışman: PROF. DR. ÖMER ÖZBAKIR
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Fibroz = Fibrosis ; Hepatit C = Hepatitis C ; Hepatit C virüsü = Hepatitis C virus ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
AMAÇ: İnsülin direnci kronik C hepatiti (KCH)'nde fibrozis progresyonunu ve tedavi yanıtını etkilemektedir. Oksidatif stres KCH' de önemli bir patofizyolojik mekanizmadır. Bu çalışmanın amacı KCH'li hastalardaki, insülin direnci antioksidan/oksidan durumu ve pegile interferon + ribavirin kombinasyonunun oksidatif stres ve Homeostasis Model Assesment ? İnsülin Direnci (HOMA - İD) üzerindeki etkisini araştırmaktadır.METOD: Çalışmaya biyopsi yapılmış 39 KCH hastası ve 26 sağlıklı birey alındı. Hepatik fibrozis Modifiye Knodell skoruna göre evrelendi. 12 saat açlık sonrasında oksidatif stres göstergeleri ve antioksidan düzeyleri (8-OHdG, AOPP, NO, XO, Thiol, SOD, GSH Px) ile HOMA - İD değerlendirildi.Peginterferon + ribavirin kombinasyon tedavisi başlangıcından 24 hafta sonra bu parametreler yeniden incelendi.İstatistiksel analizler için SPSS ? 15 paket programı kullanıldı.BULGULAR: KCH' li hastalarda tedavi öncesindeki HOMA - İD, XO, Thiol, 8OHdG ve AOPP seviyeleri sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksekti (p<0.001, p<0.001, p<0.05, p<0.05, p=0.001).KCH'li hastalarda tedavi öncesindeki antioksidan enzimler SOD ve PON'ın ortalama değerleri kontrol grubuna göre anlamlı düşüktü (p<0.05, p<0.01).Pegile interferon + ribavirin kombinasyonunun 24. haftasında KCH hastalarının HOMA - İD, 8OHdG ve XO seviyelerinde düşme gözlendi (P< 0.001, p<0.05, p=0.001).Hastalar fibrozis derecesine göre hafif ve orta ? ağır olarak yeniden gruplandırıldığında orta - ağır fibrozis grubunda SOD ve GSH-Px daha düşük, HOMA, XO ve ferritin daha yüksekti (p<0.05, p=0.001, p<0.05, p<0.01, p<0.01). Fibrozis düzeyi ile yaş, HAİ, HOMA ve GSH-Px arasında anlamlı bir ilişki mevcuttu (r=0.615, r=0.443, r=0.484,r=- 0.381). Ayrıca AOPP ile ferritin (r=0.477), ve AOPP ile HOMA (r=0.363). arasında anlamlı bir korelasyonun bulunduğu görüldü.SONUÇ: KCH'li hastalarda enfeksiyonun erken döneminden itibaren fibrozis progresyonu ve interferon direncini tetikleyen insülin direnci görülmektedir. Bu hastalar aynı zamanda antioksidan enzimlerin düşük seviyeleriyle kendini gösteren oksidatif stresin etkisi altındadır. Oksidatif stres bilinen mekanizmalar dışında AOPP gibi oksidatif belirteçleri arttırarak fibrozis progresyonuna katkı sağlamaktadır. Bu hastalarda standart tedaviye insülin direncini azaltacak ilaçlar ve antioksidanların eklenmesi anti viral tedaviye kalıcı cevap oranlarını artırabilir.ANAHTAR KELİMELER: İnsülin direnci, karaciğer fibrozisi, kronik C hepatiti (KCH), oksidatif stres.

Abstract:
AİM: Insulin resistance affects liver fibrosis progression and treatment response in chronic hepatitis C (CHC). Oxidative stress is an important pathophysiological mechanism in CHC. The aim of this study is to determine homeostasis model assessment (HOMA) insulin resistance IR, oxidants/antioxidants status of patients with CHC and the effect of peg interferon and ribavirine combination therapy on oxidative stress and HOMA IR.METHOD: 39 biopsy proven CHC patients and 26 healthy controls were enrolled in the study. Hepatic fibrosis was graded by the modified Knodell scoring system. Biochemical parameters including oxidative stress markers, antioxidants (8-OHdG, AOPP, NO, XO, Thiol, SOD, GSHPx) and HOMA IR were assessed after 12 hours fasting. Insulin resistance was evaluated by HOMA IR. 24 weeks after beginning pegylated interferon and ribavirin combination therapy, these parameters were measured again in the 17 of patient group who were administered therapy. Statistical analyses were performed to assess associations between the variables and compare parameters between control and patient group and between mild and severe fibrosis group.RESULTS: HOMA, XO, Thiol, 8-OHdG, AOPP levels significantly increased in CHC patients as compared with healthy subjects at the beginning of the treatment. (p<0.001, p<0.001, p<0.05, p<0.05, p=0.001). Average antioxidant enzymes SOD and PON were significantly lower in CHC patients before the treatment as compared with control group (p<0.05, p<0.01 respectively).Hepatitis C patients at 24. week of peg interferon and ribavirin therapy showed values of HOMA IR, 8-OHdG, XO lower than pretreatment levels (P< 0.001, p<0.05, p=0.001 respectively). As compared with patients who had mild fibrosis (F0-1-2), patients with moderate/severe fibrosis had significantly lower values of antioxidant enzymes SOD and GSHPx (p<0.05, p=0.001 respectively), higher levels of HOMA, XO, ferritine (p<0.05 p<0.01, p<0.01 respectively). Significant correlation coefficients were also observed between AOPP and ferritine (r=0.477), AOPP and HOMA IR (r=0.363). When the biopsies were graded F0-F6 according to modified KNODELL scoring system, it was shown that the fibrosis level significantly correlated with HOMA, age, HAİ and GSHPx levels (r=0.615, r=0.443, r=0.484, r=- 0.381 respectively)CONCLUSION: CHC patients develop IR which could induce fibrosis progression and interferon resistance at early stage of infection and also these patients are under the influence of oxidative stress which is also associated with lower level of antioxidant enzymes. Oxidative stress could contribute to fibrosis progression by increasing levels of oxidative markers such as AOPP in addition to known mechanisms. Thus the treatment of insulin resistance by decreasing hyperinsulinemia and antioxidant therapy could improve response rates in CHC infection.KEY WORDS: Chronic hepatitis C (CHC), insulin resistance (IR), liver fibrosis, oxidative stress.