Anadolu köpek figürlü greek mezar stelleri
The anatolian dog figural greek tomb steles
Yazar: DERYA İNALTEKİN
Danışman: PROF. DR. CEVAT BAŞARAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
"Anadolu Köpek Figürlü Grek Mezar Stelleri'' adlı bu yüksek lisans tezinin konusunu, Grek mezar stelleri üzerinde sık karşılaşılan köpek figürleri oluşturmaktadır. Çalışmanın temel amacı, mezar stellerinde yer alan köpek figürlerini, ikonografik ve tipolojik açıdan ele alarak ayrıntılı olarak değerlendirmektir.  İnsana en yakın evcil hayvanlar arasında yer alan ve bu yüzden mezar stellerinde yoğun olarak görülen köpek figürlerinin,  hem kompozisyondaki yeri (duruş şekli ve boyutu) hem de vücut diliyle sergilemiş oldukları davranışların ne anlam taşıdığı, kabartmalar üzerinden değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, çalışma kapsamına alınan çok sayıdaki köpek figürlü mezar steli; gruplandırılarak, ele alınıp,  irdelenmiştir.
Tezin ilk bölümünde, Greklerde ölü gömme geleneği hakkında bilgi verilerek mezar tipolojisi açıklanmış olup; Greklerde gömü şekilleri alt bölümlere ayrılarak açıklanmıştır. Tezin bu bölümünde ayrıca mezar stellerinde işlenen konular ve kompozisyon şemaları belirlenip, bir başlık altında değerlendirilmiştir. Konu olarak köpek figürlü mezar stellerinin erkenden geçe doğru gelişimi aşaması açıklanmıştır. Bu durum bize mezar sahiplerinin yaşayış biçimlerini ve kültürlerini mezar steli şeklinde somut olarak da yansıtmaktadır. Tezin ikinci bölümünü oluşturan, ikonografi ve tipler; köpeğin ölen kişiye doğru sıçraması veya yönelmesi, köpeğin üzüm salkımı uzatan genç kadın veya çocuğa yönelmesi ve diğer tipolojiler şeklinde ele alınıp değerlendirilmiş olup; bu tiplerde yine kendi içinde alt başlıklara ayrılmıştır. Tezin üçüncü bölümünde Anadolu köpek figürlü Grek mezar stellerinin genel değerlendirilmesi yapılmış olup; bunlar kendi içlerinde tek figürlü ve çok figürlü mezar stelleri olarak gruplandırılmıştır. Tezin dördüncü bölümünde sonuç olarak, çalışmayla, köpek figürünün mezar stellerinde  ne anlama geldiği konusu aydınlatılmaya çalışılmıştır. Ayrıca köpek figürlü mezar stelleri sahiplerinin birer aynası konumundadırlar. Çünkü onların her türlü yaşam biçimi ve davranışlarını bizlere göstermektedirler.

Anahtar Kelimeler: Anadolu, Grek,  Mezar Steli, Köpek, Figür, Kabartma, Tipoloji, İkonografi

Abstract:
The thesis, "Dog Figures in Anatolian Grave Steles'' studies dog figures that are often seen in Greek grave steles. The main aim of the study is to evaluate the dog figures in the grave steles in detail by considering them in terms of iconographic and typological aspects.  Dogs are one of the domesticated animals that are closest to humans, and thus, dog figures are often seen in grave steles; dog figures' position in the composition (posture and size) and the meaning of their behaviors revealed by their body language are evaluated through embossments. For this purpose, a large number of dog-figure steles are included in the scope of this study, grouped and studied.
In the first part of the thesis, the grave typology is explained by giving information about the burial tradition in the Greeks; the burial forms in the Greeks are explained by subdividing them. In this part of the thesis, the subjects and compositions of the grave steles are determined and evaluated under a heading. The chronological development of dog figure grave steles is explained. Therefore, the grave steles reveal the live styles and cultures of the owner of these graves. The iconography and types that make up the second part of the thesis are discussed and evaluated as leaping or heading of the dog towards the deceased person and dog heading towards the young woman or child who extends the grape bunch and other typologies, and these types are again divided into subheadings. In the third part of the thesis, a general evaluation of Greek grave steles with dog figures in Anatolia is made and they are grouped as a single figure and many figures grave steles. In the fourth part of the thesis, the meaning of dog figure grave steles is explained. The dog figure grave steles reflect the owner of these graves. Since they show us the lifestyles and behaviors of the owner of the graves.
Keywords: Anatolia, Greek, Grave Steles, Dog, Figure, Embossment, Typology, Iconography