Sosyotropik ve otonomik kişilik özellikleri ile ebeveyn öz-yeterlilik ilişkisinin incelenmesi
An investigation of the relationship between sociotropic-autonomic personality traits and parental self-efficacy
Yazar: SEVDE ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE TOLUN ARICI
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ebeveynler = Parents ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sosyotropik özellik = Sociotrophic personality ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Özerklik = Autonomy

Özet:
Bu çalışmada sosyotropik ve otonomik kişilik özellikleri ile ebeveyn öz yeterliliği arasındaki ilişki incelenmiştir. Annelerle yapılan çalışmaya 202 kişi katılmış olup, katılımcılara "Sosyodemografik Bilgi Formu", "Sosyotropi ve Otonomi Ölçeği" ve "Ebeveynliğe Yönelik Tutum Ölçeği" uygulanmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, sosyotropik kişilik özellikleri ile ebeveyn öz yeterliliği arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Katılımcıların sosyotropik kişilik özellikleri arttıkça ebeveyn öz yeterlilikleri artmaktadır. Demografik verilerden; eğitim durumu lise ve altı olan annelerin sosyotropi puanları, eğitim durumu üniversite ve üzeri olan annelere göre anlamlı derecede yüksektir. Çalışmayan annelerin sosyotropi puanları ise çalışmayan annelere göre yüksektir. Bununla birlikte çocuğa temel bakım veren kişinin anne-baba olduğunu belirten katılımcıların sosyotropi puanları bakım verenin babaanne, anneanne, dede ya da bakıcı olduğunu belirtenlere göre yüksektir. Buna ek olarak psikolojik destek almış annelerin ebeveyn öz yeterliliği destek almamış olanlara göre yüksektir. Bununla beraber annelerin yaşı arttıkça sosyotropinin alt boyutu olan başkalarını memnun etme puanları da artmıştır.
Araştırmada elde edilen bulgular, annelerde ve dolayısıyla çocuklarında görülebilecek psikopatolojilerin yorumlanmasında güncel veriler sağlamaktadır. Bu araştırmanınilerleyen dönemlerde yapılacak çalışma ve uygulamalara ışık tutacağı öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Sosyotropi, Otonomi, Ebeveyn Öz-Yeterliliği

Abstract:
In this study, the relationship between sociotropic and autonomic personality traits and parental self-efficacy was investigated. This study is conducted with 202 mothers and "Socio-demographic Information Form", "Sociotropy and Autonomy Scale" and "Parenting Attitude Scale" were applied to the participants.
According to the findings obtained from the research, a positive relationship was found between sociotropic personality traits and parental self-efficacy. Parents' self-efficacy increases as the sociotropic personality traits of the participants increase.In terms of demographic variables, the sociotropy scores of the mothers whose education level is high school and below are significantly higher than those of mothers whose education level is university or above. Sociotropy scores of unemployed mothers are higher than unemployed mothers. The sociotropy scores of the participants who stated that the main caregiver is the parent of the child is higher than the ones who stated that the caregiver is grandmother, grandmother, grandfather or caregiver. In addition, parental self-efficacy of mothers who received psychological support is higher than those who have not received support. Parental self-efficacy of mothers with psychological diagnosis is higher than mothers with no psychological diagnosis. In addition, as the age of the mothers increased, the scores of the others who are the sub-dimension of sociotropy increased.
Findings obtained in the study provide up-to-date data in the interpretation of psychopathologies that can be seen in mothers and therefore their children. This research is foreseen to shed light on future studies and practices.

Key Words: Sociotropy, Autonomy, Parental Self-Efficacy