Nahçıvan ağzındaki bitki adları
Lant names in the Nakhchivan dialect
Yazar: ZEHRA CANKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURGÜL MOLDALİEVA OROZOBAYEV
Ardahan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Adlar = Nouns ; Ağızlar = Dialects ; Bitki adları = Plant names ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Köken bilim = Etymology ; Türk lehçeleri = Turkish dialects

Özet:
Günlük yaşantımızda çevre dengesi için önemli bir yere sahip olan bitkilerin adlandırılmalarıyla ilgili kelimeler Türkçenin söz varlığı içinde geniş bir yer tutmaktadır. Türkçe bitki adlarının yanında tarihten bu yana devam eden diller arası etkileşimler sonucunda Türkçede diğer dillerden geçmiş bitki adlandırılmaları da bulunmaktadır. 
Bu çalışmada, Nahçıvan ağzındaki bitki adları leksikolojik açıdan ele alınarak incelenmiştir. Öncelikle bitki adları Nahçıvan ağzının leksikografi kaynaklarından taranmış ve tespit edilen bitki adları botanik biliminin sınıflandırmasına göre gruplandırılarak alfabetik sırayla verilmiştir. Çalışmada ele alınan bitki adları tarihi Türk yazı dillerinden taranarak art zamanlı karşılaştırma yöntemiyle farklılıklar ve benzerlikler ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Nahçıvan ağzında geçen 266 bitki adının eş zamanlı olarak yalnızca Türkiye Türkçesindeki karşılıkları ele alınmıştır. Çalışmada bitki adlarının kökenleriyle ilgili olarak etimolojik kaynaklara dayanan tutarlı ve kabul edilebilir açıklamalar yapılmaya çalışılmıştır. Nahçıvan ağzındaki bitki adlarıyla ilgili söz varlığının tespit edilmesi ve incelenmesi sonucunda ortaya çıkan çalışmadan araştırmacıların ve konuya ilgi duyanların yararlanacağı düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: 
Nahçıvan ağzı, bitki adları, art zamanlı, eş zamanlı, köken bilgisi.

Abstract:
The words related to the naming of plants, which have an important place for environmental balance in our daily life, have a large place in the vocabulary of Turkish. In addition to Turkish plant names, there are also plant nomenclature in Turkish as a result of interlingual interactions that have continued since history.
In this study, plant names in the Nakhchivan dialect were examined in terms of lexicology. First of all, the plant names were scanned from the lexicography sources of the Nakhchivan dialect and the plant names identified were grouped according to the classification of botanical science and given in alphabetical order. The plant names discussed in the study were scanned from historical Turkish written languages, and differences and similarities were tried to be revealed by diachronic comparison method. Simultaneously, only the Turkish equivalents of 266 plant names in the Nakhchivan dialect were discussed. In the study, consistent and acceptable explanations based on etymological sources have been tried to be made regarding the origins of plant names. It is thought that researchers and those who are interested in the subject will benefit from the study, which emerged as a result of determining and examining the vocabulary of plant names in the Nakhchivan dialect.

Keywords: 
Nakhchivan dialect, plant names, diachronic, simultaneous, origin information.