Neoliberal teori perspektifinde ABD demokrasi teşviki: Irak örneği (2003- 2007)
Us democracy promotion policy in neoliberal theory perspective: A case study in Iraq (2003-2007)
Yazar: DİLAN HAZAL MEMİŞ
Danışman: PROF. DR. AYŞE NİLÜFER NARLI
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Küresel Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Demokrasi = Democracy ; Demokrasi teşviki = Democracy promotion ; Irak = Iraq ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Teşvikler = Incentives ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Demokrasi Teşviki yirminci yüzyıl itibarıyla Amerikan dış politikasının vazgeçilmez bir unsuru olarak yerini almış ve ABD, demokrasi teşviki politikasını liberal-demokratik değerlerin ve serbest piyasa ekonomisi ilkelerinin yayılmasında bir araç olarak kullanmıştır. Yakın tarihte en önemli örneğini Başkan Woodrow Wilson'un birinci dünya savaşı sonrasında 'dünyayı demokrasi için daha güvenli bir yer yapma' çağrısı oluşturmaktadır. Soğuk Savaş döneminde komünizme karşı ideolojik bir mücadele aracı olarak kullanılan Demokrasi Teşviki politikası uygulamaları ABD'deki 11 Eylül 2001 saldırıları sonrasında Başkan Bush'un söylem ve uygulamalarının belirleyici bir unsuru olmuştur. 11 Eylül ile birlikte İslami otoriter rejimlerin terörizmi ve Amerikan karşıtlığını beslediğini düşünen Bush bu ülkeleri demokratikleştirmenin terör sorununu ortadan kaldıracağını düşünmüştür. Bu kapsamda şer ekseni olarak ifade ettiği ülkelerden biri olan Irak'a 2003 Mart ayında müdahale etme kararı almıştır. Bush Irak müdahalesine gerekçesinin temelini güvenlik tehdidi olarak ifade etse de işgal sonrasında Irak'ta kitle imha silahı bulunamamasından da anlaşılmaktadır ki işgalin altında yatan başka sebeplerde bulunmaktadır. 
Bu kapsamda çalışma da ABD'nin öncelikli amacı olarak neoliberal politikaları sürdürebileceği bölgesel bir müttefik oluşturmak amacında olduğu üzerinde durulmaktadır. Çalışma bu anlamda işgal sonrasında Irak'taki ABD politikalarını neoliberal bir zemine dayandırmakta ve Irak'ın yeniden yapılandırılması çerçevesinde yapılan faaliyetleri neoliberal perspektifte incelemektedir. Özellikle ABD Irak'ta kendi amaçlarını gerçekleştirebileceği liberal demokratik değerleri benimsemiş bir siyasi yapılanmayı oluşturmaya çalışarak kendi politikaları için zemin inşa etmeyi amaçlamış ve Irak'ın diğer bölge ülkelerine model olacağını düşünmüştür. ABD böylece serbest piyasa alanlarını genişleterek bölgedeki varlığının güvenliğini sağlamak istemiştir.  Ayrıca petrol arz güvenliği ve İsrail'in bölgesel güvenliğini de sağlamak istemiştir.
Çalışma bu doğrultuda Amerika'nın demokrasi teşviki politikasının Irak işgali özelinde neoliberal bir analizini yaparak Irak'taki Amerikan varlığını anlamaya ve demokrasi teşviki politikasının Irak'a etkilerini anlamlandırmaya ışık tutmayı amaçlamaktadır.

Abstract:
In the twentieth century, promotion of democracy became an indispensable notion of American foreign policy. The US has used its democracy promotion policy as a tool for the dissemination of liberal-democratic values and the principles of free market economy. Woodrow Wilson's call in the First World War for "making the world a safe place for democracy" constitutes the most important example of this in the recent history. Democracy promotion policy, which was used as an ideological fight instrument against communism during the Cold War era became the determining element of the US President George Bush's rhetoric and practice in the aftermath of 11 September 2001 attacks in the USA. President Bush, who believed after the September 11 attacks that Islamic authoritarian regimes feed terrorism and anti-Americanism thinks that democratizing these states would eliminate the terror problem. In this framework, he decided to intervene in Iraq, one of the countries that he described as being among the axis of the evil countries. Even if Bush grounded his attack on Iraq on the reasons of security, after the attack it turned out that there were other underlying reasons for the attack given the fact that no weapons of mass destruction were discovered in Iraq. 

In this framework, the thesis maintains that the prior objective of the USA was to create a regional ally to sustain neo-liberal policies. In this sense, the study bases US policies in Iraq after the occupation on a neo-liberal ground and examines the activities for the reconstruction of Iraq from a neo-liberal perspective. In particular, the USA believed that a reconstructed neo-liberal Iraq could be a model for the other countries in the region. In this way, the USA also wanted to ensure its presence in the region. Besides, oil supply security as well as the security of Israel were among the other reasons of the USA. 
The thesis aims to analyze the US democracy promotion policy in the example of Iraq and evaluate its effects on Iraq.