Elektrikli ve elektronik atıkların değerlendirilmesi ve bir uygulama
Assessment of electric and electronic wastes and an application
Yazar: NUREFŞAN BİNGÖL
Danışman: PROF. DR. CAFER ÇELİK
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Amaç: Sanayi devrimi ile başlayarak 21. yüzyılda çok hızlı değişim ve gelişim gösteren teknoloji, elektrikli ve elektronik eşyalar (e-eşya) üzerinde de çok etkili olmuştur. Teknolojinin bu etkisi doğrultusunda e-eşyaların kullanım ömürleri kısalmış ve bu e-eşyalar birer elektrikli ve elektronik atığa (e-atık) dönüşmüştür. E-atıkların doğru şekillerde geri dönüştürülememesi çevre ve insan sağlığına büyük zararlar vermektedir. Bu zararları en aza indirebilmek için e-atıklar doğru şekilde toplanmalı, taşınmalı ve geri dönüşüm işlemi uygulanmalıdır. Bu çalışmanın amacı belediyelerin yükümlü olduğu e-atıkların toplanması veya toplattırılması noktasında Erzurum Yakutiye Belediyesi'nin uygun bir e-atık toplama politikası oluşturmasına yardımcı olmaktır.
Yöntem: Bu çalışmada ilk olarak e-atık konusundaki farkındalığı belirlemek ve e-atık miktarını tahmin edebilmek için anket formu tasarlanmış, anket çalışması Erzurum Yakutiye Belediyesinde uygulamış ve e-atık tahmini yapılmıştır. Daha sonra yer seçimi yöntemlerinden küme örtme problemi kullanılarak e-atık toplama noktaları belirlenmiştir.
Bulgular: Uygulama sonucunda Yakutiye Belediyesi için e-atık miktarı bilimsel olarak belirlenmiş ve Yakutiye Belediyesi mahallelerine hizmet verecek minimum sayıdaki toplama noktaları belirlenmiştir.
Sonuç: Çalışmanın sonucunda Yakutiye Belediyesi mahalleleri için e-atık miktarı tahmin edilmiş ve Yakutiye Belediyesinin e-atık toplama noktalarının Şükrüpaşa ve Lalapaşa mahallelerine kurulması gerektiği belirlenmiştir.

Abstract:
Purpose: Starting with the industrial revolution, the technology, which has changed and developed very rapidly in the 21st century, has been also very influencial on electrical and electronic goods (e-goods). In line with this influence of technology, the lifetime of e-goods has decreased and these e-goods have turned into electrical and electronic waste (e-waste). Failure of recycling e-wastes in the right ways causes great damage to the environment and human health. In order to minimize those losses, e-wastes must be properly collected, transported and recycled. The aim of this study is to assist the implementation of an appropriate e-waste collection policy for Erzurum Yakutiye Municipality regarding the collection of ewaste that municipalities are obliged.
Method: In this study, firstly, a questionnaire is designed to determine the awareness of e-waste and to estimate the amount of e-waste, the questionnaire was applied in Erzurum Yakutiye Municipality and e-waste estimation was made. Then, the collection locations for e-waste are determined by solving the set-covering problem, which is one of the location selection problems.
Findings: As a result of the application, amount of e-waste has been scientifically determined for Yakutiye Municipality and the minimum number of collection points that will serve Yakutiye Municipality neighborhoods has been determined.
Results: As a result of the study, e-waste amount is estimated for Yakutiye Municipality neighborhoods and it is determined that the e-waste collection points of Yakutiye Municipality should be established in Şükrüpaşa and Lalapaşa neighborhoods.