Büyükkızılcık (Göksun-Kahramanmaraş) ve çevresindeki mineralli su kaynaklarının çevresel izotop özellikleri
Environmental isotope properties of Buyukkizilcik (Goksun-Kahramanmaras) and environmental mineral water resources
Yazar: VOLKAN DALYAN
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF URAS
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Büyükkızılcık (Göksun-KAHRAMANMARAŞ) ve çevresindeki mineralli su kaynaklarının hidrojeokimya, izotop jeokimyası ve tıbbi jeoloji yönünden araştırılmasıdır. Büyükkızılcık mevkii kaynak suları, Esen Köyü sulu çat Kaynağı (ES-1), Büyükkızılcık merkez cami kaynağı (BMC-2), Büyükkızılcık Merkez kahve önü Kaynağı (BM-3), Büyükkızılcık Merkez şifalı su kaynağı (AC-4), Büyükkızılcık merkez köy çeşmesi (BM-5) olarak adlandırılan 5 kaynaktan sağlanmaktadır. Bu su kaynaklarının tamamının Permiyen yaşlı Yoncayolu formasyonunun gnays, amfibolit şist ve kalkşist ardalanmasından ve yer yer orta kalınlıkta yapraklanmalı mermer, yeniden kristalleşmiş kireçtaşı, fillit, kuvarsitler içinden gelmektedir. Ayrıca, asidik siller, monzonit ve granitoid türü intrüsif kayalar da metamorfitlerle beraber kıvrımlı ve yer yer kırıklı bir yapıda izlenin birimler içerisinden de gelmektedir. Büyükkızılcık Merkez şifalı su kaynağı (AC-4) da Permiyen yaşlı Yoncayolu formasyonunun altere olmuş kısımlarında bulunan siyenitler içerisinden gelmektedir. Bölgeden bir yıl boyunca farklı mevsimlerde ve yağışlı/kurak dönemlerde alınan su örnekleri üzerinde; izotop analizleri kapsamında IRMS metodu ile 18O, 2H (Döteryum) ve IAEA metodu ile 3H (Tridyum) analizleri yapılmıştır. Kaynakların su kalitesini belirlemek amacıyla, su kalitesi tayin parametrelerinden sıcaklık, pH, iletkenlik, alkalinite, iz element derişimleri, anyon-katyon ölçümleri ve iyon kromatografisi (ICP-MS) ve ICP-OES kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Tıbbi jeoloji açısından değerlendirildiğinde, bölgedeki Büyükkızılcık Merkez (Köy Çeşmesi) kaynağında nitrat ve nitrit seviyesinin yüksek olduğu, Büyükkızılcık Merkez (Şifalı Su Kaynağı) bölgesinde ise florür değerinin standat değerlerden yüksek olduğu görülmüştür. Bu nedenle bu kaynaklarda nitrat, nitrit ve florür giderimine yönelik çalışma yapılması gerekmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the mineral water resources of Büyükkızılcık (Göksun-Kahramanmaras) and its surroundings in terms of hydrogeochemistry, isotope geochemistry and medical geology. Büyükkızılcık settlement water source (ES-1), Büyükkızılcık central mosque source (BMC-2), Büyükkızılcık Central coffee source (BM-3), Büyükkızılcık Central healing water source (AC-4), Büyükkızılcık center Village fountain (BM-5). All of these water resources come from the gneiss, amphibolite schist and calcschist succession of Permian aged Yoncayolu formation, and marble, recrystallized limestone, phyllite, quartzite with foliage at medium thickness in places. In addition, acidic rocks, monzonite and granitoid type intrusive rocks are also found in units that are folded together with metamorphic rocks and are seen in a somewhat broken structure. Büyükkızılcık Central medicinal water source (AC-4) comes from the syenites found in the alterated parts of Permian Yoncayolu formation. On the samples of water taken during different seasons and during rainy / dry season for one year in the region; Isotope analyzes were performed by IRMS method 18O, 2H (Deuterium) and IAEA method 3H (Tridium) analysis. Conductivity, alkalinity, trace element concentrations, anion-cation measurements and metal concentrations, ion chromatography (ICP-MS) and ICP-OES were used to determine the water quality of the resources.
When it is evaluated from the point of medical geology, it is seen that nitrate and nitrite levels are high in Büyükkızılcık Merkez (Village Fountain) source in the region and fluoride value is higher than the standard values in Büyükkızılcık Merkez (Healing Water Source) region. For this reason, it is necessary to study nitrate, nitrite and fluoride removal in these sources