Sağlıklı adölesanların akdeniz diyet uyumuna göre dislipidemi tarama sonuçları ve plazma aterojenite indeksi ile değerlendirilmesi
Evaluation of healthy adolescents by dyslipidemia screening results and plasma aterogenity index according to mediterranean diet compliance
Yazar: ALPNUR GÖNÜLALAN
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Aterojenite indeksi = Atherogenicity index ; Dislipidemi = Dyslipidemia ; Ergenler = Adolescents ; HDL = HDL ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Monositler = Monocytes ; Sağlık = Health

Özet:
Giriş ve Amaç: Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) dünyada en çok mortaliteye neden olan hastalıklardır. Beslenmenin KVH'ya etkisi yadsınamayacak kadar fazladır. Bu çalışmada; adölesanlarda akdeniz diyeti uyumu ile kardiyovasküler risk parametrelerinin karşılaştırılması amaçlandı.
Yöntem: Bu çalışma tek merkezli, prospektif ve tanımlayıcı bir çalışma olarak planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 28 Ekim 2021-28 Ocak 2022 tarihleri arasında başvuran 17-19 yaş arası sağlıklı adölesanlarda gerçekleştirildi. Sonuçların saptanmasında katılımcılara Çocuk ve Adölesanlarda Akdeniz Tipi Diyet Kalite İndeksi (KIDMED) ve sosyodemografik özellikleri yüz yüze anket yöntemi ile sorgulandı. Kan lipid sonuçları ve monosit değerleri kaydedildi. Plazma Aterojenite İndeksi (PAİ), Monosit/Yüksek Yoğunluklu Lipoprotein (HDL) oranı (MHO), Total Kolesterol (TK)/HDL oranı hesaplandı. İstatistiksel analizler için SPSS 22.0 programından yararlanıldı.
Bulgular: Çalışmaya katılan 248 adölesanın yaş ortalaması 18,03±0,85 yıl olup (min:17- max:19), %62,5'u (n:155) kadındı. Katılımcıların PAI durumu %42,34'ü (n:105) düşük, %41,13'ü (n:102) yüksek ve %16,53'ü (n:41) orta risk şeklinde idi. KIDMED durumu %59,27'si (n:147) orta diyet, %29,44'ü (n=73) fakir diyet ve %11,29'u (n:28) optimal diyet olarak dağılım gösterdi. TK/HDL oranı %99,6'sı (n:247) 5 altı optimum olarak dağılım gösterdi. MHO ile PAİ arasında ve TK/HDL ile PAİ arasında anlamlı fark bulundu. KIDMED skoru ile PAİ, TK/HDL ve MHO arasında anlamlı fark bulunamadı. KIDMED skoru ile TK arasında anlamlı fark
tespit edildi.
Sonuç: Çalışmamızda adölesanlarda KIDMED skoru ile PAİ ve MHO arasında anlamlı ilişki bulunamadı. KIDMED ile TK/HDL, Trigliserid (TG), TK arasında anlamlı fark bulunmaktadır. Çocuklarda beslenme eğitimlerine ve dislipidemi taramalarına gereken önem verilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Akdeniz Diyeti, Plazma Aterojenik İndeksi, Monosit/HDL oranı, Total Kolesterol/HDL oranı, Adölesan, Kardiyovasküler Risk, Dislipidemi.

Abstract:
Introduction and objective: Cardiovascular diseases (CVD) are the diseases that cause the most mortality in the world. The effect of nutrition on CVD is undeniable. In this study; It was aimed to compare the Mediterranean diet compliance with cardiovascular risk parameters in adolescents.
Method: This study was planned as a single-center, prospective and descriptive study. It was carried out with healthy adolescents aged 17-19 who applied to Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Family Medicine Polyclinic between 28 October 2021 and 28 January 2022. In order to determine the results, the
Mediterranean Type Diet Quality İndex in Children and Adolescents (KIDMED) and sociodemographic characteristics of the participants were made using a face-to-face survey method. Blood lipid results and monocytes values were recorded. Plasma atherogenic index (PAI), Monocyte/High-Density Lipoprotein (HDL) ratio (MHO), Total Cholesterol (TC)/HDL ratio were calculated. SPSS 22.0 program was used for
statistical analysis.
Results: The mean age of 248 adolescents participating in the study was 18.03±0.85 years (min:17- max:19), 62.5% (n=155) were women. The PAI status of the participants was low in 42.34% (n=105), high risk in 41.13% (n=102) and moderate risk in 16.53% (n=41). KIDMED status was distributed as 59.27% (n=147) moderate diet, 29.44% (n=73) poor diet, and 11.29% (n=28) optimal diet. The TC/HDL ratio 99.6% (n:247) showed an optimum distribution below 5. A significant difference was found between MHO and PAI and between TC/HDL and PAI. There was no significant difference between KIDMED score and PAI, TC/HDL and MHR. There was a significant difference between KIDMED score and TC.
Conclusion: In our study, no significant relationship was found between KIDMED score and PAI and MHO in adolescents. There is a significant difference between KIDMED and TC/HDL, Triglyceride (TG), TC. Nutrition education and dyslipidemia screening in children should be given due importance.
Keywords: Mediterranean Diet, Plasma Atherogenic Index, Monocyte / HDL
ratio, Total Cholesterol / HDL ratio, Adolescent, Cardiovascular Risk, Dyslipidemia.