Doğu Akdeniz Bölgesindeki altıntop çeşitlerinde impietratura ve stubbom hastalıklarının yaygınlık durumu
Occurence of impietratura and stubbom diseases in grapefruit variates in eastern mediterranean region
Yazar: BANU ERTUĞRUL
Danışman: PROF. DR. AHMET ÇINAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1995
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki hastalıkları = Plant diseases ; Bitki koruma = Plant protection ; Doğu Akdeniz bölgesi = Eastern Mediterranean region ; Turunçgiller = Citrus fruits

Özet:
57 ÖZET Bu çalışmada, Doğu Akdeniz bölgesindeki altıntoplarda stubborn hastalıklarının teşhisi için en. uygun zaman olan Ekim-Kasım ayları içerisinde hastalıkların yaygınlık durumunu belirlemek amacıyla bir sörvey yapılmıştır. Yapılan sörvey çalışması sonucunda altıntop ağaçları stubborn ve impietratura hastalıkları ile görsel olarak değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeye göre altıntop ağaçları stubborn hastalığı ile infektelenme oranına göre sağlıklı ağaçlar %37, hastalıklı ağaçlar %22 ve şüpheli olan ağaçlar ise %41" lik bir oranla 3 grup altında toplanmıştır. Ayrıca stubborn hastalığının 20 yaş üzerindeki ağaçlarda görsel olarak teşhisi oldukça güç olmuştur, 5-15 yaş arasında tipik hastalık simptom tablolarını gösteren ağaçları teşhis etmek oldukça kolay olmuştur. Aynı zamanda bu 3 gruptan seçilen 5'er aday ağaç biyolojik indeksleme, kültüre alma ve ELISA test yöntemleri ile de testlenmiştir. Alınan sonuçlar, hastalıklı olarak nitelendirdiğimiz ağaçlar biyolojik indeksleme ve kültüre alma çalışmalarında pozitif sonuç verirken, ELISA testinde negatif sonuç vermiştir. Görsel olarak şüpheli ve sağlıklı ağaçlar olarak nitelendirdiğimiz diğer gruplar ise biyolojik indeksleme, kültüre alma ve ELISA testinde negatif sonuç vermiştir. Bölgemizdeki hızla yetiştiriciliği yapılan özellikle 5-15 yaş grubunun büyük bir çoğunluğu renkli altıntoplar olan çeşitlerde ortaya koyulan hastalık simptomları yapraklarda yukarı doğru kaşıklaşma, küçülme, fazla sürgün oluşumu, zamansız çiçeklenme, her büyüklükteki meyvenin bir arada oluşumu, oluşan en büyük58 meyvenin normal bir meyveden daha küçük olduğu, orta ekseni bozuk olmasından dolayı, şekli bozuk meyvelerin oluşması ve infekteli ağaçların normal ağaçlardan bodur kalması olup bölgemizde Vaşington navellerdeki aynı hastalığın oluşturduğu simptomlar ile abortif tohum oluşumu, meyvede pâlamutlaşma ve yapraklarda görülen çinko noksanlığına benzer lekeler gibi yönlerden farklılık oluşturmaktadır. Impietratura hastalığı için yapılan sörvey çalışmasında hastalığı simptomolojik olarak teşhis etmek oldukça kolay olmuştur. Çalışmanın sonucuna göre hastalığa en duyarlı çeşit Marsh seedless olup bölgemizde %23' lük bir infektelenme oranına sahiptir. Bunu %1.88 ile Red blush ve %0.39 ile de Star ruby izlemektedir. Aynı zamanda hastalığın teşhisi belirlenen aday ağaçlar üzerinde biyolojik indeksleme ile desteklenmiştir.

Abstract:
59 SUMMARY In this study, grapefruit orchards located in the Eastern Mediterrenean region of Türkiye were surveyed for the occurrence and incidence of stubborn disease and impietratura. Citrus stubborn disease, caused by Spiroplasma citri, was diagnosed in October and November the most suitable time for development of symptoms and collection of plant material. According to symptoms, 37% of the grapefruit trees were indexed as "healthy", 22% as "infected", and 41% did not show clear symptoms, thus they were attributed as "suspected". While it was difficult to observe any clear symptoms in trees elder than 20 years, this was considerable easy for younger trees being 5-15 years old. Trees elder than 20 years were almost all white Marsh seedless, whereas the younger trees consisted mostly of pigmented varieties. Common field symptoms were spooned-shaped and upright growing leaves, shortened intemodes as well as off-season flowering. Trees were slightly too serious stunted. On infected trees fruits of all maturity status were found at the same time, being often smaller, lop-sided, and deformed. Other symptoms, known to occur in stubborn infected sweet oranges, like aborted seeds, acorn-shaped fruits and Zn-defiency were not observed on grapefruit. From each group (healthy, infected, suspected), five randomly selected grapefruit trees were chosen and further diagnosed by biological indexing, culture assay, and ELISA. The trees from the "infected" group were indexed positively for S. citri by biological indexing and culture assay, but the pathogen was not60 detected by ELISA. All grapefruit trees classified as "healthy" or "suspected" were prove to be free of S. citri according to the results of biological indexing, cultere assay, and ELISA. Impietratura was diagnosed by field symptoms like gum showing in the albedo and apparance of many small fruit, which harden, drop to the ground Marsh seedless trees were frequently infected by impietratura; about 23% of all trees examined were infected. The infection rate was considerable low on pigmented varieties estimated as 1,88 % for Red blush, and 0,39 % Star ruby. The impietratura infection of selected grapefruit trees, showing symptoms in field by biological indexing. However, results are forthcomming.