Farklı periodontal hastalıklarda periodontal inflame yüzey alanı ile lokal ve sistemik pro- ve anti-inflamatuvar belirteçlerin ilişkisi
Relationship between periodontal inflamed surface area and local and systemic pro- and anti-inflammatory markers in different periodontal diseases
Yazar: AYKUT TAN
Danışman: PROF. DR. ZUHAL YETKİN AY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Gingival hastalıklar = Gingival diseases ; Gingivit = Gingivitis ; NGAL = NGAL ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodontitis = Periodontitis

Özet:
Periodontal hastalıklar ve sistemik hastalıklar arasında iki yönlü bir ilişkinin olduğu bilinmektedir. Kronik, inflamatuvar bir hastalık olan periodontitiste salınan pro-inflamatuvar sitokinler ve mediyatörler sistemik inflamatuvar bir yük oluşturur. Bu durumun oluşmasında asıl etken cep epitelindeki kanamalı yüzey alanıdır. Bu ülsere alanın büyüklüğü periodontitis ve sistemik hastalıklar arasındaki ilişkiyi açıklayabilir. Bu çalışma, periodontal hastalık şiddeti arttıkça kanamalı yüzey alanıyla beraber lokal ve sistemik biyobelirteçlerin düzeylerinin de artacağı ve bu artışın gingivitiste oluşturduğu kanamalı yüzey nedeniyle hafif şiddetli periodontitisle karşılaştırılabilir düzeyde olacağı hipoteziyle yürütülmüştür.   
Çalışmamızda 80 sigara içmeyen, sistemik sağlıklı ve gönüllü birey ile periodontal sağlıklı, gingivitisli, hafif şiddetli periodontitisli, orta ve şiddetli periodontitisli olmak üzere 4 grup oluşturuldu. Hastaların sosyodemografik özellikleri ve periodontal indeksleri kaydedildi; CD, KAK ve SK parametrelerinden PİYA değerleri elde edildi. Hastalardan alınan salya ve serum örneklerinde IL-1β, IL-10, NGAL, CRP ve PTX3 düzeyleri ELISA ile ticari kitler kullanılarak belirlendi. 
Çalışmamızın bulguları incelendiğinde genel olarak periodontal hastalık şiddetlendikçe PİYA değerlerinin yükseldiği ve pro- ve anti-inflamatuvar belirteç düzeylerinin arttığı görüldü (p<0,05). Gingivitis ile hafif şiddetli periodontitis arasında PİYA değerlerinde örtüşmeler gözlendi. Ayrıca biyobelirteçlerden salya IL-1β ve serum PTX3 düzeyleri gingivitisli hastalarda daha yüksek olarak bulundu (p<0,05). Salya IL-10, CRP, PTX3 düzeyleri ile serum IL-10 ve CRP düzeyleri gingivitis ve hafif şiddetli periodontitis gruplarında benzerdi (p>0,05). Salya ve serumda çalışılan biyokimyasal parametreler ile klinik parametreler arasında güçlü korelasyonlar olduğu görüldü (p<0,05). 
Çalışmamızdan elde edilen verilere göre; gingivitis ile hafif şiddetli periodontitis arasında PİYA değerlerinde görülen örtüşmeler ve gingivitiste hafif şiddetli periodontitise göre benzer ya da daha yüksek olarak bulunan pro- ve anti-inflamatuvar biyobelirteç düzeyleri, gingivitisin en az hafif şiddetli periodontitis kadar sistemik inflamatuvar yük oluşturabileceğini göstermektedir.

Abstract:
It is known that there is a two-way relationship between periodontal diseases and systemic diseases. Pro-inflammatory cytokines and mediators released in periodontitis, which is a chronic inflammatory disease, result in a systemic inflammatory burden. The main factor in this condition is the bleeding surface area in the pocket epithelium. The size of this ulcerous area may explain the relationship between periodontitis and systemic diseases. This study was conducted to test the hypothesis that as the severity of periodontal disease increases, the levels of local and systemic biomarkers will increase with the bleeding surface area; and this increase due to the bleeding surface in gingivitis is comparable with the mild periodontitis. 
In our study, 80 systemically healthy, non-smoker and volunteer individuals were participated and 4 groups were constituted as follows: periodontal healthy, gingivitis, mild periodontitis and moderate and severe periodontitis. Sociodemographic characteristics and periodontal indices of the patients were recorded. The PISA values were calculated using PD, CAL and BOP parameters. Then serum and salivary levels of IL-1β, IL-10, NGAL, CRP and PTX3 were determined with ELISA using commercial kits.
As results of our study, it was observed generally that as the periodontal diseases' severity increased, PISA values and pro- and anti-inflammatory marker levels increased (p<0,05). Besides, overlapping values of PISA was observed between gingivitis and mild periodontitis. In addition, salivary IL-1β and serum PTX3 levels were higher in patients with gingivitis (p<0,05). Salivary IL-10, CRP, and PTX3 levels, and serum IL-10 and CRP levels were found similar between gingivitis and mild periodontitis groups (p>0,05). There were strong correlations between salivary and serum biochemical parameters and clinical parameters (p<0,05).
According to the data obtained from our study; the overlapping values of PISA in gingivitis and mild periodontitis groups, and similar or higher levels of pro- and anti-inflammatory biomarkers compared to mild periodontitis in gingivitis, suggest that gingivitis may provide a systemic inflammatory burden as well as at least mild periodontitis.