Ankara İli'nde iki okulda solunan havada mantar varlığı, CO, CO2, formaldehit ve toluen düzeyleri ile öğrencilerde ilgili olabilecek yakınmaların değerlendirilmesi
The evaluation of presence of fungi, the levels of CO, CO2, formaldehyde and toluene in the ambient air and related complaints in two schools in Ankara
Yazar: FATMA NUR BARAN AKSAKAL
Danışman: DOÇ. DR. SONGÜL ACAR VAİZOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Hava kirliliği-bina içi = Air pollution-indoor ; Kapalı ortam = Indoor ; Okul binaları = School buildings ; Okullar-halk sağlığı = Schools-public health ; Şikayet = Complaint

Özet:
Çalışmada biri yeni biri eski olmak üzere iki okul binasında ve sınıflarda küf ve solunan havada mantar varlığını ve türlerini araştırmak, bina ile ilişkili yakınmalara neden olabilecek diğer bazı kirleticilerle bina ile ilişkili olabilecek yakınmaların ve Hasta Bina Sendromu(HBS)' nun birlikte görülme durumunu araştırmak amaçlanmıştır. Çalışmada, Mayıs 2007'de, Ankara'da, birinin okul binası iki yıldan yeni, diğerinin on yıldan eski olmak üzere iki lisenin 9. ve 10. sınıflarında okuyan toplam 690 öğrenciden 554'ü (%80.3) incelenmiştir. Öğrencilerin, incelenen sosyodemografik özellikleri evlerinin ısınma şekli dışında iki okulda benzerdir. Toplam 24 sınıfın hiçbirinde ölçülen CO ve mantar düzeyleri sınır değerleri aşmazken, formaldehit düzeyleri tüm sınıflarda sınır değerin üzerinde bulunmuştur. Rölatif nem ve sıcaklık değerleri ise normal sınırlardadır. CO2 düzeyi 5 sınıfta, toluen düzeyi ise 22 sınıfta sınır değerin üzerinde saptanmıştır. Sınıflarda solunan havada en sık saptanan mantar türü 17 sınıfta üreyen Penicillum' dur. Diğer türler Cladosporium, Aspergillus, Alternaria maya ve Monilia' dır. Öğrencilerde en sık saptanan yakınmalar %70.6 ile baş ağrısı, %68.1 ile konsantrasyon güçlüğü ve dikkatini toparlayamama ve %57.2 ile burun akıntısıdır. Burun tıkanıklığı ve burun akıntısı yakınmaları okul binası yeni olan okulda daha sık saptanmıştır. Ölçülen kirletici düzeyleri ile öğrencilerin soğuk algınlığı, sinüzit ve tonsillit geçirme sıklıkları ve HBS bulunma durumu arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Öğrencilerde HBS görülme sıklığı %6.0'dır. Sigara içen öğrencilerde HBS görülme sıklığı daha yüksek bulunmuştur. Okullarda kapalı ortam hava kirliliğininin önlenmesi ile ilgili çalışmalar, öncelikle çocukların sağlığını korumaya yöneliktir ve kapalı ortam hava kirleticilerinin ve düzeylerinin saptanmasının yanı sıra kirletici kaynaklarının da belirlenmesi korunma için gereklidir. Anahtar Kelimeler: Kapalı ortam hava kirleticileri, okul, yakınmalar, mantar, Hasta Bina Sendromu

Abstract:
In the study, investigation of mold, presence and types of fungi in ambient air, determination of the levels of some other pollutants and evaluation of the co-existence of building-related symptoms and Sick Building Syndrome (SBS) were aimed in two school buildings one of which is new and the other is old. In May 2007, 554 of the 690 (%80.3) students at 9th and 10th grade in two High Schools one of which has a building newer than two years and the other older than ten years were reached in Ankara. The evaluated sociodemographic characteristics of the students in two schools were found to be similar except the type of heating at their home. While CO and fungi levels did not exceed the threshold values in none of the 24 classrooms, formaldehyde levels were found to be above the threshold value in all classrooms. The relative humidity and temperature levels were within the normal limits. The threshold values were exceeded in 5 classrooms for CO2 and 22 classrooms for toluen. The most commonly detected fungus was Penicillum which has grown in 17 classrooms. The other fungus types were Cladosporium, Aspergillus, Alternaria, yeast and Monilia. The most common symptoms detected among students were headache (70.6%), difficulty in concentrating (68.1%) and runny nose (57.2%) respectively. Symptoms of blocked nose and runny nose were more prevalent in the school with a newer building. No significant relation was found between the pollutant levels and the prevalences of common cold, sinusitis, tonsillitis and SBS. The SBS prevalence is found to be 6.0%. The prevalence was higher among the students who smoke. The efforts regarding the prevention of indoor air pollution in schools are primarily targeting the protection of the health of the children and pollutant sources should also be identified as well as the detection of pollutants and measuring their levels in schools. Key-words: Indoor air pollutants, school, complaints, fungi, Sick Building Syndrome