Doğal ve modifiye zeolitlerde su buharı adsorpsiyonu
Adsorption of water vapour in natural and modified zeolites
Yazar: MERYEM SAKIZCI
Danışman: PROF.DR. ERTUĞRUL YÖRÜKOĞULLARI
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
ÖZET Doktora Tezi DOĞAL VE MODİFİYE ZEOLİTLERDE SU BUHARI ADSORPSİYONU MERYEM SAKIZCI Anadolu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Ertuğrul YÖRÜKOĞULLARI 2004, 139 sayfa Bu tezde, Gördes (Manisa) yöresi doğal zeolit (klinoptilolit) ve Na+, Ca+2, Li+, Mg+2, K+, ZH1 (1 N HC1), ZH2 (1 N H2S04), ZH3 (5 N HC1) ve ZH4 (5 N H2S04) formlarının % nem içerikleri ve 30°C, 50°C ile 80°C sıcaklıklarında zamana bağlı olarak su tutma yüzdeleri incelenmiştir. Su adsorplayıcısı olarak kullanılması düşünülen doğal ve modifiye zeolitleri karakterize eden fizikokimyasal paremetrelerin saptanması ve çeşitli su adsorpsiyon modellerinin smanarak su adsorpsiyonu için en uygun modelin önerilmesi bu çalışmanın temel amacmı oluşturmaktadır. Doğal ve modifiye zeolit formları, XRD, DTA, TGA, DSC ve BET yöntemleri ile karakterize edilmiştir. BET yöntemi ile numunelerin ortalama gözenek çapları, özgül yüzey alanları ve adsorpsiyon izotermleri bulunarak sorpsiyon özellikleri saptanmıştır. Klinoptilolit numunelerinin modifiye edilmesiyle su kapasitelerinin arttığı ve bunun yüzey alanıyla ilişkili olduğu belirlenmiştir. Klinoptilolitin asit formlarının en yüksek su adsorpsiyonu kapasitesine sahipken, K* formunun en az su adsorpsiyonu kapasitesine sahip olduğu bulunmuştur. Çalışma sonucunda elde edilen veriler, çeşitli tuz çözeltileri ile modifiye edilen klinoptilolit numuneleri için Bish (1988) ve White & Bussey (1997)'in su adsorplama modellerine uygunluk göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Doğal Zeolit, Modifiye Zeolit, Klinoptilolit, Su Buharı Adsorpsiyonu, Kurutucular

Abstract:
ABSTRACT PhD Thesis ADSORPTION OF WATER VAPOUR IN NATURAL AND MODIFIED ZEOLITES MERYEM SAKIZCI Anadolu University Graduate School of Natural and Applied Sciences Physics Program Supervisor: Prof. Dr. Ertuğrul YÖRÜKO?ULLARI 2004, 139 pages In the present study, moisture contents (%) and time dependent percentage of water uptake of natural zeolite (clinoptilolite) and its Na+, Ca2+, Li+, Mg2*, K% ZH1 (1 N HC1), ZH2 (1 N H2S04), ZH3 (5 N HC1) and ZH4 (5 N H2SO4) forms obtained from Manisa-Gördes region at the o o temperatures of 30 C, 50 and 100 C were investigated. The basic purpose of the study was to determine physicochemical parameters that characterize natural and modified zeolite that can be thought as water adsorbent and to suggest the best model for water adsorption by comparing present models. Natural and modified zeolite forms were characterized by XRD, DTA, TGA, DSC and BET methods. Sorption properties of samples were determined by using average pore diameters, specific surface areas and adsorption isotherms obtained from BET method. The results of the study revealed that adsorption capacities of clinoptilolite increased for modified ones and this is due to the increased surface area. It was found that acid forms of clinoptilolite have the highest water adsorption capacity while K4" form have the least water adsorption capacity. The results of study are compatible with adsorption models of Bish (1988) and White & Bussey (1997) for various salt solutions of modified clinoptilolite. Keywords: Natural Zeolites, Modified Zeolite, Clinoptilolite, Water Vapour Adsorption, Desiccants