Okul yöneticilerinin kişilik özelliklerinin duygusal zekâları ve öz-yeterlikleri açısından incelenmesi
Investi̇gati̇on of personali̇ty trai̇ts of school admi̇ni̇strators i̇n terms of emoti̇onal i̇ntelli̇gence and self-effi̇cacy
Yazar: MUSTAFA ARICI
Danışman: PROF. DR. ERCAN YILMAZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yöneticiler = Managers ; Yönetsel yeterlik = Managerial competence ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu çalışmanın amacı; okul yöneticilerinin kişilik özelliklerinin duygusal zekâları ve öz-yeterlikleri açısından incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu 2017-2018 eğitim öğretim yılında Konya ilinde çalışan 384 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Çalışma grubundaki okul yöneticilerinin %17,7'si kadın, %82,3'ü erkektir; %86,7'si lisans, %13,3 yüksek lisans ve doktora mezunudur. 
Araştırmada okul yöneticilerinin kişilik özellikleri algı düzeylerini belirlemek amacıyla "Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi" ölçeğinin Çeliköz ve Şeker Sır'ın (2016) Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test ederek geçerlik, güvenirlik çalışmasını yaptıkları ve 40 maddeden 27 maddeye indirdikleri Beş Faktörlü Kişilik Ölçeği kullanılmıştır. Okul yöneticilerinin duygusal zekâ algı düzeylerini ölçmek için Tatar, Tok ve Saltukoğlu (2011) tarafından gözden geçirilerek üç faktörlü bir yapıda Türkçe'ye uyarlaması yapılan Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği (1998) kullanılmıştır. Öz-yeterlik algılarını ölçmek amacıyla Tschannen-Moran ve Gareis (2004) tarafından geliştirilen ve Türkçe'ye uyarlaması Negiş-Işık ve Derinbay (2015) tarafından yapılan 18 madde ifadesi bulunan tek faktörlü Yönetici Öz-yeterlik Ölçeğinden yararlanılmıştır. Araştırmada okul yöneticilerinin kişilik özellikleri, duygusal zekaları ve öz-yeterlikleri arasındaki ilişki pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı tekniği ile test edilmiştir. Okul yöneticilerinin kişilik özelliklerini öz-yeterlikleri ile duygusal zekanın yordama düzeyi regresyon analizi ile sınanmıştır. Okul yöneticilerinin cinsiyet ve öğrenim düzeyi değişkenlerine göre kişilik özelliklerine ilişkin puan ortalamaları arasında farklılaşmanın olup olmadığına ilişkin t-testi sonuçları karşılaştırılmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre; okul yöneticilerinin kişilik özelliklerinin alt boyut puanları ile duygusal zekanın alt boyut puanları arasında ve her iki değişkenin öz-yeterlik puanları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. 
Anahtar Kelime: Okul yöneticileri, Kişilik özellikleri, Duygusal zeka, Öz-yeterlik.

Abstract:
The purpose of this study is to explore the personality traits of school administrators in terms of emotional intelligence and self-efficacy. The study group consists of 384 school administrators working in the center of Konya in the 2017-2018 academic year. 17,7% of the school administrators in the study group were female and 82,3% were male, 86,7% of school administrators have a bachelor's degree, 13,3% have master degree and doctorate degree. 
Five Factor Personality Scale, its Confirmatory Factor Analysis (CFA) was tested to validity and reliability by Çeliköz and Şeker Sır (2016) as  "Personality Test Based Adjectives" and reduced the scale from 40 to 27 items, used to determine the perception levels of the personality traits of school administrators in the study. The Schutte Emotional Intelligence Scale (2002), reviewed and adapted to Turkish in a three-factor structure by Tatar, Tok and Saltukoğlu (2011), was used to determine the emotional intelligence of school administrators. With the intention of measuring the perceptions of self-efficacy, it was utilised from the scale, which was developed by Tschannen-Moran and Gareis (2004) and adapted to Turkish and consisted of 18 items as a single-factor Administrator Self-Efficacy Scale by Negiş-Işık and Derinbay (2015). In the study, the relationship between the personality traits, emotional intelligence and self-efficacy of school administrators was analyzed with the pearson moment product correlation coefficient technique.
The predictive level of emotional intelligence, self-efficacy and the personality traits of school administrators was tested by regression analysis. According to the variables of gender and education levels of school administrators, the t-test results were compared to whether differences exist between the mean scores in terms of the personality traits. According to the research findings; there was found a significant positive relationship between the scores of sub-dimensions of the personality traits and emotional intelligence of school administrators as well as between both of variables and self-efficacy scores. 
Key Words: School administrators, Personality traits, Emotional intelligence, Self-efficacy