Çölyak hastalarında kardiyak patolojiler
Cardiac pathologies in celiac patients
Yazar: ÇİĞDEM GÜRSOY
Danışman: PROF. DR. ERDAL YILMAZ
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aritmi-kardiyak = Arrhythmia-cardiac ; Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Çölyak hastalığı = Celiac disease ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
Çölyak hastalığı (ÇH), genetik olarak yatkın bireylerde buğday, arpa, çavdar gibi tahıl ürünlerinde bulunan glütene karşı duyarlılık sonucu gelişen, bağırsak mukozasında inflamatuar değişikliklere neden olan, glütensiz diyetle klinik düzelme gösteren otoimmün ve ailesel özellikli bir hastalıktır. Çölyak hastalığında kardiyovasküler komplikasyonlar morbidite ve mortalitenin nedenlerinden biri olarak bilinmektedir. Çölyak hastalığı olan bireylerde kardiyomiyopati, miyokardit, aritmiler ve erken ateroskleroz gibi belirli kardiyovasküler hastalıkların, hastalığı olmayan bireylere göre daha yaygın görüldüğü ve subklinik kardiyovasküler sistem tutulumunun miyokardit ve dilate kardiyomyopatiden daha sık izlendiği görülmüştür. Çalışmamızda çocuklarda ÇH'nin kardiyovasküler sistem üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Çalışmamıza hasta grubu olarak Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Gastroenteroloji Polikliniğinde takipli ek kronik hastalığı olmayan çölyak hastaları, kontrol grubu olarak da Çocuk Kardiyoloji Polikliniğine masum üfürüm veya spor raporu için başvurmuş, ÇH ve ek kronik hastalığı olmayan yapılan fizik muayene ve ekokardiyografide (EKO) kardiyak patoloji saptanmayan hastalar dahil edildi. Tüm çocukların demografik, laboratuvar, elektrokardiyografi (EKG) ve EKO verileri kaydedildi. Çölyak hastaları ve kontrol grubunun demografik, laboratuvar, EKG ve EKO verileri karşılaştırıldı.
Çalışmaya 55 çölyak hastası ve 52 kontrol grubu olmak üzere toplam 107 olgu dahil edildi. Hasta grubun yaşları 11(2-18) yıl, kontrol grubun yaşları 15(2-17) yıl idi. Hastaların tamamı endoskopi sonrası yapılan patolojik inceleme ile tanı almış olup ortalama takip süresi 3,7±2,9 yıldı. Çalışmamızda ÇH olan çocuklarda kontrol grubuna göre PR aralığı daha kısa, kalp hızı, diyastolik kan basıncı (DKB), PR dispersiyonu, QT dispersiyonu, QTc dispersiyonu ve P aks daha yüksek bulundu. Yine hasta grupta B12 vitamininin daha yüksek, D vitamininin ise daha düşük olduğu tespit edildi. Kontrol grubu EKO sonuçları normalken hasta grupta bir hastada mitral yetmezlik, bir hastada triküspit yetmezliği, bir hastada ince patent ductus arteriozus ve dört hastada mitral valve prolapsusu tespit edildi. Ayrıca hasta grupta diyastol sonu sol ventrikül çapı (LVIDd), sistol sonu sol ventrikül çapı (LVIDs), endsistolik volüm (ESV), enddiyastolik volüm (EDV) ve stroke volüm (SV) kontrol grubuna göre daha düşük bulundu. Diyete uyumlu grupta ise uyumsuz gruba göre DKB, düşük dansiteli lipoprotein (LDL) ve P aks'ın daha düşük olduğu tespit edildi.
Çölyak hastalığı olan çocuklarda sağlıklı çocuklara göre kardiyovasküler patolojiler ve subklinik bulgular daha fazla görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Aritmi, çölyak hastalığı, EKG, kardiyovasküler tutulum

Abstract:
Celiac disease (CD) develops as a result of sensitivity to gluten in cereal products such as wheat, barley and rye in genetically predisposed individuals, causing inflammatory changes in the intestinal mucosa, ıt is an autoimmune and familial disease that shows clinical improvement with gluten-free diet. Cardiovascular complications in celiac disease are known to be one of the causes of morbidity and mortality. It has been seen that certain cardiovascular diseases such as cardiomyopathy, myocarditis, arrhythmias and early atherosclerosis are more common in individuals with CD than in individuals without the disease, and subclinical cardiovascular system involvement is observed more frequently than myocarditis and dilated cardiomyopathy. In our study, it was aimed to evaluate the effect of CD on the cardiovascular system in children.
Our study included celiac patients who were followed up in the Fırat University Hospital Pediatric Gastroenterology Polyclinic as a patient group and who did not have an additional chronic disease, and children who applied to the Pediatric Cardiology Polyclinic for innocent murmur or sports report without CD and additional chronic disease, who were not found to have cardiac pathology in the physical examination and echocardiography (ECHO) as the control group. Demographic, laboratory, electrocardiography (ECG) and ECHO data of all children were recorded. Demographic, laboratory, ECG and ECHO data of celiac patients and control groups were compared.
A total of 107 cases, 55 of whom were Celiac patients and 52 of whom were in the control group, were included in the study. The age of the patient group was 11(2-18) year, and the age of the control group was 15(2-17) year. All of the patients were diagnosed with the pathological examination performed after endoscopy, and the average follow up time was 3.7±2.9 years. In our study, children with CD had a shorter PR interval and higher heart rate, diastolic blood pressure (DBP), PR dispersion, QT dispersion, QTc dispersion and P ax compared to the control group. Again, it was determined that vitamin B12 was higher and vitamin D was lower in the patient group. While ECHO results in the control group were normal, mitral valve failure in one patient, tricuspid valve failure in one patient, patent ductus arteriosus in one patient, and mitral valve prolapse in four patients were detected in the patient group. And also, the left ventricular end-diastolic diameter (LVEDD), left ventricular end-systolic diameter (LVEDS), end-systolic volume (ESV), end-diastolic volume (EDV) and stroke volume (SV) were found to be lower in the patient group as per the control group. In the diet-compliant group, DBP, low-density lipoprotein (LDL) and P ax were found to be lower than the non-adherent group.
Cardiovascular pathologies and subclinical findings are more common in children with CD than in healthy children.
Key words: Arrhythmia, cardiovascular involvement, celiac disease, ECG