Tatarlı Höyük Hellenistik Dönem mimarisi, yapım ve taş teknikleri
Hellenistic architecture, stone and building techniques in Tatarlı Hoyuk
Yazar: MUSA CEM FIRAT
Danışman: DOÇ. DR. KAZIM SERDAR GİRGİNER
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Arkeometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeometri = Archaeometry

Özet:
Tatarlı Höyük, Adana'nın doğusunda bulunan Ceyhan Ovası'nın en doğusunda yer almaktadır. Ceyhan ilçesinin 35 km doğusundaki Mustafabeyli Mahallesi'nin 5 km kuzeyinde yer alan Tatarlı Mahallesi sınırları içerisindedir. Tatarlı Höyük'te kazılar, 2007 yılından günümüze Doç. Dr. K. Serdar Girginer başkanlığında devam etmektedir. Bu çalışmaya kadar, Hellenistik Dönem'e ait yerleşim şeması çıkartmak mümkün olmamıştır. Bununla beraber höyüğün çalışılan alanlarının tamamında Hellenistik Dönem'e ait buluntularla karşılaşılmaktadır. 
Ovalık Kilikya'da Hellenistik Dönem'e ait mimari kalıntılar çok sınırlıdır. Bunun başlıca nedeni, Roma İmparatorluğu Dönemi'nde, Hellenistik kentler üzerine kurulan Anazarbos, Kastabala, Mopsuestia, Aigeai gibi kentlerin Hellenistik Dönem tabakasını tahrip etmesidir. Bunun dışında bölgede modern tahribatın çok fazla olması ve yapılan kazıların sayısının yetersiz olması da Hellenistik Dönem mimarisinin izlenmesini zorlaştırmıştır. Buna rağmen, yapılan yüzey araştırmalarında çokça karşılaşılan Hellenistik Dönem kırmızı astarlı seramikleri, Ovalık Kilikya'da Hellenistik yerleşimlerin merkez kentlerin dışında, höyüklerde de olduğunu göstermektedir. Bu çalışma ile Tatarlı Höyük'te ortaya çıkartılan Hellenistik Dönem'e ait mimari kalıntıların bölgeye özgün bir nitelik taşıyıp taşımadığının anlaşılması, mimari özelliklerin belirlenmesi ve yerleşim şemasının çıkartılması amaçlanmıştır. Bu çalışma, özellikle Kilikya Bölgesinde bulunan Hellenistik Dönem mimarisi üzerinde çalışacaklara ışık tutacaktır.
Tatarlı Höyük'te Hellenistik Dönem mimarisinde kullanılan ve günümüze kadar korunan materyalin büyük çoğunluğunu, höyüğün yaklaşık 750 m kuzeydoğusunda yer alan Üçtepeler volkan konisinden getirtilen bazaltik taşlar oluşturmaktadır. Bu taşlardan alınan örneklerle, arkeolojik çalışmalar sırasında çıkartılan taşlar karşılaştırılmıştır. Alınan örnekler XRF ve petrografik analiz yöntemleriyle incelenmiştir. Elde edilen bilgiler doğrultusunda, hammaddenin tespiti, kullanılan materyalin yapısı ile ilgili daha net sonuçlara ulaşılmıştır.

Abstract:
Tatarlı Mound is located to the eastest of the Ceyhan plain which is in Adana. Tatarlı Mound is in Tatarlı neighborhood which is in the north about 5 kilometres of Mustafabeyli neighborhood which is in the east about 35 kilometers of Ceyhan district. Tatarlı Mound excavations have continued since 2007 under the chairmanship of Assoc. Prof. K. Serdar Girginer. Until this study, it was not possible to draw a settlement scheme belongs to Hellenistic Period. However, in all areas studied of the mound finds points of view belongs to the Hellenistic Period.
In Plains Cilicia are too limited the Hellenistic architectural remains. This is mainly because during the Roman Empire founded on Hellenistic cities such as cities of Anazarbos, Kastabala, Mopsuestia, Aigeai is destroyed to the Hellenistic Period. Other than that, a lot of destruction in the area model and the number of excavations make difficult the monitoring of the Hellenistic architecture. However, in surveys studies made encountered lots of red slip ware of the Hellenistic period shows that in plains Cilicia Hellenistic settlement are also out of the central cities. Within the scape of this thesis in Tatarlı Mound uncovered the Hellenistic architectural remains is intentended to a locale-specific quality and understanding that removing the identification and placement of its architectural scheme. This work will shed light to the workers who works specifically the architecture of Hellenistic Period in Cilicia Region.
Tatarlı Mound is used in Hellenistic architecture and protected materyals vast majority form basalt stones brought approximately 750 meters north east of village Üçtepeler of volcano cone. Taken this stones examples and Taken the stones remeved during the archaeological studies compared. The samples were examined by XRF and petrographic analysis methods. According to the information obtained, more accurate results were optained ragarding the determination of the raw material and the structure of the material used.