Sermaye Piyasası Kurulu kararlarının hukuki niteliği ve yargısal denetimi
Legal basis of decisions of capital markets of board of Turkey and judicial cantrol
Yazar: AYDIN AKGÜL
Danışman: DOÇ. DR. EMİN MEMİŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Sermaye piyasası, telekomünikasyon, enerji, ekonomik rekabet, finans ve bankacılıkgibi kamusal yaşamın ve ekonominin duyarlı alanlarını düzenleme amacıyla oluşturulan vekamuoyunda daha çok bağımsız idari otorite (BİO) olarak bilinen yeni idari kurumlarınülkemizde son yıllarda giderek yaygınlaşmakta olduğu gözlenmektedir.Bu kuruluşların, merkezi idarenin hiyerarşik ve vesayet denetimine tabi olmamaları,devlet tüzel kişiliğinden ayrı kamu tüzel kişiliklerinin bulunması, organik yapılarının farklılıkgöstermesi, kuruluş yasalarında geniş yetkilerle donatılmaları nedeniyle, klasik idariyapılanmadaki belirlenmiş yerlere oturtulmakta güçlük çekilmekte, bu durum bilimselçevrelerce tartışma konusu yapılmaktadır.Sermaye piyasasını düzenlemek ve denetlemekle görevli bir kurum olan SermayePiyasası Kurulu, ülkemizdeki bağımsız idari otoritelerin ilklerindendir. Sermaye piyasasınıngüven, açıklık ve kararlılık içinde çalışmasını, tasarruf sahiplerinin hak ve yararlarınınkorunmasını sağlamak amacıyla kurulan ve Sermaye Piyasası Kanunu'nda kamu tüzelkişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip olduğu açıkça belirtilen Sermaye Piyasası Kurulu,sermaye piyasasını bağımsız olarak denetlediği ve düzenlediği için ayrıcalıklı bir yere veöneme sahiptir.Ülkemizde, özellikle Rekabet Kurumu kurulduktan sonra bazı bilimsel çevrelerce,Rekabet Kurulu, yargılama benzeri fonksiyonları nedeniyle yarı yargısal hatta yargısal birkurum olarak nitelendirilmiştir. Hatta, Rekabet Kurulunun yargılama usulüne benzerözellikler göstermesi nedeniyle Kurul kararlarının yargısal denetime tabi tutulmaması, usulenincelenmesi, esas denetime tabi tutulmaması gerektiği ileri sürülmüştür. Daha sonra, bu görüşdiğer BİO'lar açısından da tartışılmaya başlanmıştır.Bundan dolayı, Sermaye Piyasası Kurulu'nca alınan kararların hukuki niteliğininidare hukuku açısından belirlenmesi, bir idari işlem olan Kurul kararlarına karşı yargı yolunanasıl başvurulacağı, yargı yerlerinin konu hakkındaki tutumu tezin konusunu oluşturmaktadır.

Abstract:
The independent administrative authority (IAA) which are known as the newadministrative organizations in the public opinion has been gradually spread in our countryduring the last years and it is observed that they control the sensitive areas of the society andeconomy such as telecommunication, energy, economic competition, capital market, finance andbanking.Since the IAAs have the wide authorities in their establishment articles, their organicstructures are different, the central management is not subjected to the hierarchic and tutorshipauditions and they have the public judicial personality separate from the state?s judicialpersonality, it difficult to place them into the places which are determined in the classicaladministrative structuring and this situation is discussed by the scientific positions.Capital Markets Board of Turkey (CMB) is the regulatory and supervisory authority incharge of the securities markets is one of the first of IAAs in our country. CMB with the status ofa public legal entity with administrative and financial autonomy is established with the aim ofregulate and control the secure, transparent and stable functioning of the capital market and toprotect the rights and benefits of investors as it is clearly stated in Capıtal Market Law , no.2499,has distinctive place and importance for supervising and regulating capital market as anindependent authority.Especially after instituting Competition Commission, some scientific positions describedit as a semi judicial even judicial institution because of its quasi judicial functions. Even becausethat Commission performed similar specialities to judicial process, it is claimed that its decisionsshouldn?t be under judicial control by courts. Later, this idea started to be discussed for other theIAAs.Therefore, the subject of the thesis is formed by determining of the legal basis of theresolutions which are taken by the Capital Markets Board of Turkey in respect of theadministration law and by how the application is made to the judicial manner against the Board?sResolutions which is being the administrative procedure and by the manner of conduct of thejudicial authorities on the subject