COVID 19 geçirenlerin kişilik özelliklerinin Travma Sonrası Stres Bozukluğu ve travma sonrası gelişim düzeyleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of personality characteristics of COVID 19 participants on Post-Traumic Stress Disorder and post-traum development
Yazar: ÖZLEM KOÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAİT KAHRAMAN
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Pandemiler = Pandemics ; Stres = Stress ; Stres bozuklukları = Stress disorder ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic ; Travma sonrası gelişim = Post-traumatic development

Özet:
Araştırmanın amacı İstanbul'da Covid 19 geçirenlerin kişilik özelliklerinin, travma sonrası stres bozukluğu ve travma sonrası gelişim düzeylerin üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Araştırma, Türkiye'de özellikle Mart 2020'den bu yana yoğun bir şekilde hissedilen Covid-19 varlığının, hastalığı geçirmiş olan kişilerde yarattığı travma sonrası stres bozukluğu ve beraberinde gelişim düzeyi üzerindeki etkisinin kişilik özellikleri etkisinde incelenmesi açısından önemlidir.Covid-19 pandemisinin kişilik özelliklerine bağlı olarak TSSB üzerindeki etkisini inceleyen yeterli sayıda çalışmaya rastlanmamıştır. Bu durum çalışmanın literatüre katkısını arttıracaktır. Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Anket çalışması kapsamında veriler elde edilmiş ve analizler yapılmıştır. Araştırmada İstanbul İli'nde yaşayan 620 kişiye ulaşılmış ve bunların 408'inin Covid-19 geçirdiği belirlenmiştir. Araştırmada yalnızca Covid-19 geçiren 275 kadın, 133 erkek olmak üzere 18-60 yaş aralığındaki katılımcılara ait veriler analize dahil edilmiştir. Araştırmada verilerin toplanmasında anket formu kullanılmıştır. Anket formunda Sosyo-Demografik Bilgi Formu, PCL-5 Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi, Travma Sonrası Gelişim Düzeyi Ölçeği ve Beş Faktör Kişilik Özellikleri Ölçeği bulunmaktadır. Araştırmada veri analizi SPSS 21 paket programında yapılmıştır. Verilerin analiz edilmesinde tanımlayıcı istatistiklerden, t testi, ANOVA testi, Pearson Korelasyon testi ve regresyon analizi yapılmıştır. Test sonuçlarına göre; 40 yaş altındaki bireylerin daha yüksek TSSB yaşadıklarını göstermektedir. Kadınların travma sonrası stres bozukluğu algılarının erkeklere göre daha yüksek olarak tespit edilmiştir. Çocuğu olmayan bireylerin yaşamış oldukları travma sonrasında travma sonrası stres bozukluğu algıları daha yüksek olarak tespit edilmiştir. Travma sonrası stres bozukluğu ile travma sonrası gelişim düzeyi arasında pozitif ve anlamlı yönde ilişki tespit edilmiştir. Yine kişilik özelliklerinden Nörotiklik algısı ile travma sonrası stres bozukluğu arasında pozitif ve anlamlı yönde ilişki tespit edilmiştir. Travma sonrası stres bozukluğu ile travma sonrası gelişim düzeyi arasında pozitif ve anlamlı yönde ilişki tespit edilmiştir. Bununla beraber Deneyime Açıklık ve Dışa Dönüklük kişilik özellikleri ile travma sonrası stres bozukluğu arasında negatif ve anlamlı yönde ilişki tespit edilmiştir.

Abstract:
The personality traits, post- traumatic stress disorder and post-traumatic development performance of those who have had Covid 19 in Istanbul. The onset of Covid -19, which has been felt intensely in Turkey especially since March 2020, is important in terms of examining the effects of post-traumatic stress disorder caused by the effects of the disease and personality traits on the accompanying developmental level. This will increase the contribution of his study to the literature. Descriptive survey model was used in the research. It was obtained within the scope of the survey study and analyzes were made. In the research, 620 people living in Istanbul were reached and 408 of them had Covid -19. Only those who had Covid -19 were included in the analysis. In the study, only a general item analysis of the 18-60 age group, 275 women and 133 men, who had Covid -19 was included in the analysis. Questionnaire formula was used in data protection in the research. Questionnaire Guide Socio -Demographic Information Form, PCL-5 Post Traumatic Stress Disorder Checklist, Post Traumatic Developmental Level Scale and Five Factor Personality Traits Scale are available. Data analysis SPSS 21 package was used in the research. In the analysis of data, statistics, t test, ANOVA test, Pearson Correlation test and regression analysis were performed. The skewness and kurtosis values of the scales were taken into account in the parametric test preference. According to test specifications; It shows that 40-year-old individuals experience higher levels of PTSD. Post- traumatic stress disorder perceptions of women were found to be higher than men. Perceptions of post-traumatic stress disorder were found to be higher in individuals who did not have children. A positive and purposeful relationship was determined between post-traumatic stress disorder and post-traumatic development level. Again, a positive and directional relationship was found between the perception of Neuroticism and post-traumatic stress disorder in personality traits. A positive and purposeful relationship was determined between post-traumatic stress disorder and post-traumatic developmental level. In addition, a negative and directional relationship was determined between the personality traits of Openness to Experience and Extraversion and post- traumatic stress disorder.