EFQM ile demiryolu ulaşım sistemlerinde iş stratejisi geliştirme süreci ve bir uygulama
Developing business strategy in railway transportation systems with EFQM and an application
Yazar: HALİL İBRAHİM USTA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SABAHATTİN KEREM AYTULUN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Küresel ve Türkiye'deki hızla artan nüfus, özellikle büyük şehirlerde ciddi ve bazen çözülemeyen sorunlara yol açmaktadır. Şehirlerin genişlemesi ve yoğunlaşması, hem barınma ihtiyacını hem de etkin ulaşım çözümlerine olan talebi artırmaktadır. Bu çerçevede, demiryolu ulaşım sektörü şehir içi ve şehir dışı ulaşımda kritik bir rol oynayarak insan yaşam kalitesini doğrudan etkilemektedir. Demiryolu ulaşım sektörü, çevresel, sosyal ve ekonomik açılardan insanlara çeşitli faydalar sunmaktadır. Çevresel olarak; düşük karbon emisyonu, enerji verimliliği ve arazi kullanımı gibi avantajlar sağlarken, sosyal anlamda; erişilebilirlik ve güvenli seyahat imkânları sunmaktadır. Ekonomik açıdan ise, uzun vadeli maliyet tasarrufları, yüksek taşıma kapasitesi, kalkınma ve istihdam yaratma gibi faydaları bulunmaktadır. Satın alma süreçlerinin iyileştirilmesi, işletmenin rekabet gücünü ve operasyonel verimliliğini artırmaktadır. Bu bağlamda, süreçlerin yönetiminde EFQM Mükemmellik Modeli kullanılarak süreç iyileştirme projeleri başarıyla yürütülebilir. Uygulanan bu yöntem, işletmelere maliyet tasarrufu, kalite artışı ve hızlı tedarik süreçleri gibi önemli avantajlar sağlamaktadır. Bu çalışmada, İstanbul Büyükşehir Belediyesi kent içi raylı sistemleri işletme iştirak şirketi Metro İstanbul A.Ş'ye bağlı müdürlüklerden gelen ve belirli bir tutar limiti olmayan satın alma taleplerinin, satın alma siparişine kadar olan süreci incelenmiştir. Değer Akış Haritalama yöntemi kullanılarak iş akışları çizilmiş, mevcut durumdaki iş adımları belirlenmiş, sürece ilişkin sorunlar ve geçen süreler hesaplanmıştır. Süreçte etkili olan birimlerle anket yöntemi kullanılarak karşılaşılan sorunlar ve zaman kayıpları not edilmiştir. Satın alma sürecine ait simülasyon modeli oluşturularak, hem mevcut süreç hem de yeniden tasarlanan sürecin analizi yapılmıştır.

Abstract:
The rapidly increasing global and Turkish population, especially in major cities, is causing significant and sometimes unsolvable problems. The expansion and densification of cities increases both the need for housing and the demand for efficient transportation solutions. In this context, the railway transportation sector plays a critical role in urban and intercity transportation, directly affecting the quality of human life. The railway transportation sector provides environmental, social, and economic benefits to people. Environmentally, it offers advantages such as low carbon emissions, energy efficiency, and land use optimization, while socially, it ensures accessibility and safe travel. Economically, it provides long-term cost savings, high transportation capacity, development, and employment benefits. Improving procurement processes enhances the competitive strength and operational efficiency of businesses. In this regard, process improvement projects can be successfully carried out using the EFQM Excellence Model for process management. This applied method provides significant benefits to businesses, such as cost savings, quality improvements, and faster procurement processes. In this study, the procurement process from the creation of purchase requests to purchase orders for departments under Metro Istanbul Inc., a subsidiary company operating urban rail systems of Istanbul Metropolitan Municipality, was examined without any lower limit on the amount. Using the Value Stream Mapping method, workflows were drawn, current job steps were identified, and the problems and time durations related to the process were calculated. The issues and time losses encountered by the units involved in the process were noted using a survey method. A simulation model of the procurement process was established to analyze both the current and redesigned processes.