Ürün geliştirme çalışmalarında kullanılan araç ve teknikler: Türk seramik sektöründe bir uygulama
Tools and techniques used in product development studies: An application in Turkish ceramic industry
Yazar: BİROL AKYÜZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. A. YEŞİM YAYLA
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; İşletme = Business Administration

Özet:
Küresellesen dünya pazarlarında artan rekabet, isletmelerin varlıklarınısürdürebilmelerinin müsteri memnuniyetini saglamaları ile mümkün olacagını göstermistir.Bu da ancak, müsterilerin beklentilerine cevap verecek nitelikte ürünler gelistirmeklemümkündür. Müsteri beklentilerini karsılama çabaları, ürün gelistirme çalısmalarının öneminiartırmıstır.Müsteri beklentilerinin sürekli olarak geliserek degistigi sektörlerden bir tanesi Türkseramik sektörüdür. Bu sektör, kaliteli ve düsük maliyetli ürünler ile dünya pazarlarındaönemli bir yere sahiptir. Bu baglamda, tez çalısması kapsamında, küresel rekabetin yogunolarak yasandıgı Türk seramik sektöründe, ürün gelistirme araç ve teknikleri ve ürüngelistirme performansına etki eden diger faktörlerin belirlenmesi ve bu faktörlerin ürüngelistirme çalısmalarının basarısı üzerindeki etkilerinin ortaya konması amacıyla bir sahaarastırması yapılmıstır.Bu çalısma, altı bölümden olusmaktadır. Giris ve amaç kısmından olusan birincibölümden sonra, ikinci bölümde, ürün gelistirme ile ilgili kavramlar açıklanmıs, isletmeleriürün gelistirmeye zorlayan nedenler belirlenerek, ürün gelistirme ilkeleri sıralanmıs ve ürüngelistirme çalısmalarının organizasyonu ve yönetimi üzerinde durulmustur. Üçüncü bölümde,süreç kavramı ve ürün gelistirme süreç adımları incelenerek, ürün gelistirme çalısmalarındakullanılan araç ve teknikler açıklanmıstır. Ayrıca, ürün gelistirme yaklasımları ve ürüngelistirme performansına etki eden faktörler konularına yer verilmistir. Dördüncü bölümde,tezin saha arastırmasının yapıldıgı Türk seramik sektörü hakkında bilgi verilmistir.Besinci bölüm, uygulama bölümüdür. Literatür arastırması sonucunda elde edilenbilgilere dayanarak arastırmanın teorik modeli kurulmus ve modelde yer alan degiskenleraçıklanarak ilgili hipotezler olusturulmustur. Arastırma verilerinin elde edilmesi amacıylahazırlanan anket formu, küresel rekabetin yogun olarak yasandıgı Türk seramik sektöründeyer alan 60 firmadan 52'sine uygulanmıstır. 8 firma anket çalısmasına katılmayı kabuletmemistir. Bu bölümde; saha çalısmasından elde edilen veriler SPSS istatistik programı iledegerlendirilerek, ankete katılan firmalara ait bilgileri içeren frekans tablolarına, arastırmanınteorik modelinde yer alan degiskenlere ait faktör analizi sonuçlarına, güvenilirlik analizisonuçlarına, korelasyon analizi, ortalama ve standart sapma degerlerine, regresyon analizi vehipotezlerin kabul ya da reddedildigine dair sonuçlara ve yorumlara yer verilmistir. Sonbölümde, tez çalısması bir bütün olarak degerlendirilmis ve saha arastırmasından elde edilenbulgular sektörel bazda yorumlanmıstır.Bu çalısmadan elde edilen sonuçlardan ilkine göre; örgütsel özelliklerin, üst yönetimindestegi ve iletisim bilesenleri, es zamanlı ürün gelistirme yaklasımını pozitif ve anlamlı birsekilde etkilemektedir. Ürün gelistirme stratejilerinden proaktif stratejiler ile es zamanlımühendislik yaklasımı arasında pozitif yönde ve anlamlı bir iliski vardır. Ürün gelistirmeçalısmalarına katılımın bilesenleri olan; tedarikçilerin katılımı, müsterilerin katılımı veçalısanların katılımı es zamanlı mühendislik yaklasımı üzerinde pozitif yönde ve anlamlı biretkiye sahiptir. Ürün gelistirme ekiplerinin yapısı bilesenlerinden; çapraz fonksiyonel ekiplerve adanmıslık bilesenleri ile es zamanlı ürün gelistirme yaklasımı arasında pozitif yönde veanlamlı bir iliski vardır. kinci olarak; es zamanlı ürün gelistirme yaklasımı, örgütselözelliklerin iletisim bileseni ve ürün gelistirme çalısmalarına katılımın çalısanların katılımıbileseni ile ürün gelistirme araç ve tekniklerinin kullanımı arasında pozitif yönde ve anlamlıbir iliskinin var oldugu tespit edilmistir. Üçüncü olarak, ürün gelistirme araç ve tekniklerininkullanımı ile es zamanlı ürün gelistirme yaklasımının ürün gelistirme performansını pozitifyönde ve anlamlı bir sekilde etkiledigi sonucuna ulasılmıstır. Elde edilen bulguların teorik veyönetimsel etkileri tartısılmıstır.

Abstract:
Fierce competition in global world market has shown that it is possible for companies topursue their existence by meeting theirs customers? satisfaction. This is only possible bydeveloping the right product meeting their customers? needs. The effort of meeting thecustomers? demand has improved the importance of companies product developmentactivities.Turkish ceramic sector is one of the main sectors for which the customers? demandshave been changing continuously. This sector takes an important place in the world marketwith the reasonable quality and low priced products, providing the county intensive globalcompetition. In this context, within the content of this thesis on the Turkish ceramic sector, afield market research has been performed in order to determine the factors influencing theproduct development tools and techniques in the sector and their impact on productdevelopment performance. Special attention is focused on the determination of influence ofthese factors on the product development achievement.This study contains six separate chapters. After the first chapter, containing introductionand aim, in the second chapter the terms related with the product development are explained,the reasons why the companies have to develop new products and the product developmentprinciples have been explained, product development organization and management aredetailed. In the third chapter, the process concept and product development process steps, thetools and techniques used in product development working activities are explained.Furthermore, the product development approaches and factors affecting product developmentperformance are also explained. In the fourth chapter, the sector focused information is givenabout the Turkish ceramic industry where the field study of this thesis has been done.The fifth chapter of thesis is the application part. Under the light of related literaturesurvey, the theoretical model of this study is prepared and related hypothesis are proposed byexplaining the variables on the proposed model. After explaining the variables on theoreticalmodel, the related hypotheses on the model are generated. A questionnaire form is preparedfor collecting the research data. There are 60 companies operating in Turkish Ceramic Sector.All of these 60 companies are contacted, only 8 firms did not respond to our questionnairepositively.The data obtained from the field study are evaluated using commercially available andwidely used SPSS statistic program, frequency tables containing the information about theresponding firms, the results of the factor analysis of the variables of the model, the results ofthe reliability analysis, correlation analysis, average and standard deviation values, regressionanalysis results and comments have been placed about the acceptance or rejection of thehypothesis. In the final part of the thesis, the findings and the results are evaluated as a wholeand are compared with the findings in the literature.As far as the outcome of this study is concerned, the organizational characteristics,support of the senior management and communication components affect concurrent productdevelopment approaches positively and meaningfully. Between all the product developmentstrategies, proactive strategies and concurrent engineering approach are related to each otherpositively and meaningfully. Among the product development involvement components;supplier involvement, customer involvement and employee involvement affect concurrentengineering approach positively and meaningfully. Among the product development teamstructure components, the cross functional teams and dedication are related to each otherpositively and meaningfully. Moreover it is observed that as one of the organizationalcharacteristics communication components concurrent product development, and employeeinvolvement are related to the utilization of the product development tools and techniquespositively and meaningfully one by one. At last but not least, is concluded that concurrentengineering approach and the use of the product development tools and techniques positivelyand meaningfully affect product development performance of the companies. Finally, theinfluences of the findings of the current work on the theoretical and managerial level arediscussed.