Grafik tasarım atölye derslerinde fotoğraf okuma yöntemleri ile fotoğrafik imge üretimi
Photo image production with photo reading methods in graphic design workshop courses
Yazar: YUNUS TÜRKŞAD YEGİN
Danışman: PROF. DR. ATA YAKUP KAPTAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Atölye dersi = Workshop lesson ; Fotoğraf = Photograph ; Fotoğraf okuma = Photo reading ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Grafik tasarımı dersi = Graphic design lesson ; Grafik tasarımı eğitimi = Graphic design education ; İmge = Image

Özet:
Fotoğrafı okumak ve fotoğrafı çözümlemek için görüntünün yapısal dilini ve o yapısal dilin göstergelerini iyi bilmek gerekmektedir. Böylelikle fotoğrafı oluşturan göstergelerin anlatmak istedikleri ile ilgili fikir yürütmek mümkün olabilir. Çünkü her fotoğraf bir mesaj iletir ve bu mesaj kaynak-mesaj-hedef üçgeni içerisinde bizlere bir takım imgeler aktarır. Fotoğrafik görüntünün imgelerini teknik, biçim ya da göstergebilimsel yöntemlerle çözümlemek münkündür. Bu araştırmada; belirlenen kuramsal çerçeve içerisinde elde edilen bulgulara göre yürütülen çalışma neticesinde ilgili veriler toplanarak bu veriler üzerinden bir sonuca varılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda Yüksek Öğretim Kurumu'na bağlı devlet üniversitelerinde bulunan Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Grafik Tasarım Ana Sanat Atölye derslerinde fotoğraf okuma yöntemlerinin nasıl yapıldığı araştırılarak; bu ana sanat dalında fotoğrafik imge üretiminin nasıl gerçekleştiği ve tasarım sürecine katkısının ölçülmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında tespit edilen on yedi üniversitenin, Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Bölümü Resim-iş Eğitimi Ana Bilim Dalı Grafik Tasarım Atölye derslerini veren ilgili öğretim elemanlarına, yirmi beş sorudan oluşan yarı yapılandırılmış anket formu uygulanmıştır. Elde edilen veriler yüzdelik frekans şeklinde oluşturulmuş daha sonra betimsel yöntemle çözümlenmiştir. Araştırmanın ikinci kısmında rastlantısal yöntemle belirlenen beş öğretim elamanına dokuz sorudan oluşan açık uçlu görüşme formu uygulanarak derinlemesine araştırma yapılması amaçlanmıştır. Elde edilen veriler için iki uzman tarafından oluşturulan kod ve temalar belirlenmiştir. Daha sonra bu kod ve temalar birbiri ile ilişkilendirilerek betimsel çözümleme yapılarak yorumlanmıştır. Bu bağlamda araştırmaya katılan öğretim elemanlarının Grafik Tasarım atölye derslerinde fotoğraf okuma ve fotoğrafik imge üretme gibi kavramları sıklıkla kullanıldıkları görülmüştür. Ayrıca tasarımlarda fotoğraf kullanımının süreç üzerindeki önemini aktararak imge oluşturmada katkılarının olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In order to read and analyze the photograph, it is necessary to know the structural language of the image and the indicators of that structural language. Thus, it may be possible to have an idea about what the indicators that make up the photograph mean to convey. Because every photograph conveys a message, and this message conveys some images to us within the source-message-target triangle. It is possible to analyze the images of the photographic image by technical, stylistic or semiotic methods. In this study; As a result of the study carried out according to the findings obtained within the determined theoretical framework, the relevant data were collected and a conclusion was tried to be reached based on these data. In this context, by investigating how photo reading methods are made in the Faculty of Education, Fine Arts Education Graphic Design Main Art Workshop courses in state universities affiliated to the Higher Education Institution; In this main art branch, it is aimed to measure how photographic image production is realized and its contribution to the design process. A semi-structured questionnaire consisting of twenty-five questions was applied to the relevant instructors who teach Graphic Design Workshop courses at the Faculty of Education, Department of Fine Arts, Department of Painting Education, of the seventeen universities determined within the scope of the research. The obtained data were formed in the form of percentage frequency and then analyzed with descriptive method. In the second part of the study, it was aimed to conduct an in-depth research by applying an open-ended interview form consisting of nine questions to five instructors determined by random method. For the data obtained, the codes and themes created by two experts were determined. Afterwards, these codes and themes were associated with each other and interpreted by descriptive analysis. In this context, it has been observed that the lecturers participating in the research frequently use concepts such as reading photography and producing photographic images in Graphic Design workshop courses. In addition, it was concluded that the use of photography in designs contributed to the creation of images by conveying the importance of the process.