Farklı biber genotiplerinin karakterizasyonu ve düşük sıcaklığa tolerans
Characterization of different pepper genotypes and low temperature tolerance
Yazar: DAVUT KELEŞ
Danışman: PROF. DR. SAADET BÜYÜKALACA
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biber = Pepper

Özet:
Bu çalışmada biber ıslahında kullanılmak üzere toplanmış ve 6 kez kendilenmiş olan 562 biber genotipinin morfolojik olarak karakterizasyonu yapılmıştır. Morfolojik karakterizasyon verilerinin istatistik analizleri SAS ve NTSYSpc bilgisayar programları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda oluşturulan dendogramlar değerlendirilerek 96 adet genotip içeren bir koleksiyon oluşturulmuştur. Biber genotiplerinin ortalama benzerlik katsayısı sivri biberde r =0.44; çarliston biberinde r =0.42; yağlık biberde r=0.41, Kahramanmaraş-Şanlıurfa biberinde r =0.37; süs biberinde r=0.45 ve dolma biberde r=0.42 olmuştur.Temel Bileşenler Analizinde (TBA) 53 morfolojik özellik değerlendirildiğinde ilk 3 Eigen değeri sonucu toplam varyans % 30 olarak bulunmuştur. Genetik çeşitliliği % 100 açıklayan 25 morfolojik özellik ise kendi içinde değerlendirildiğinde ilk 3 Eigen değerinin toplam varyansı % 50'ye ulaşmıştır.Dolma ve yağlık biber grupları ayrı bir grup oluştururken sivri ve çarliston biber gupları iç içe girmiştir. Süs biber grubu ayrı bir grup oluşturmakla birlikte Kahramanmaraş ve sivri biber grupları içine giren bireyleri de bulunmaktadır. Yağlık biber grubu sivri-çarliston grubu ile dolma biber grubu arasında konumlanmıştır.Tüm varyasyonu açıklayan 25 morfolojik özellik ile korelasyon matriksi yapıldığında toplam kombinasyonun % 95.39'u tamamen birbirinden bağımsız olarak bulunmuştur. Bu da tüm varyasyonu açıklayan 25 morfolojik özelliğin biberin haploid 12 farklı kromozomunda ve farklı kollarda olma ihtimalini yükseltmiştir. Çiçeklenme zamanı (51) ve meyve tutum zamanı (53) morfolojik özellikleri 0.9966 korelasyon ile birbirlerine çok yakın bağlantı göstermiştir.Oluşturulan koleksiyon 16 sivri, 11 çarliston, 11 yağlık, 9 Kahramanmaraş-Şanlıurfa, 9 dolma ve 10 süs biberi genotipi ile düşük sıcaklık testlemesi sonuçlarına göre belirlenen 10 duyarlı, 10 orta tolerant ve 10 tolerant genotipten oluşmuştur.Koleksiyondaki genotipler düşük sıcaklık uygulamasına alındıktan sonra yapılan çiçek tozu çimlenme testleri ise genotipleri duyarlı, orta düzeyde tolerant ve tolerant olarak ayırmış ve R2 değeri 0.7422 gibi çok yüksek bir değer almıştır.Düşük sıcaklık uygulaması sonucu en duyarlı hat Alata-195 iken Alata-111 en tolerant hat olarak tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Biber, karakterizasyon, düşük sıcaklık, tolerans

Abstract:
In this study, morphological characterization of 562 pepper genotypes that were collected to be used in pepper breeding and selfed 6 times was performed. SAS and NTSYSpc statistical package programs were used for statistical analysis of morphological characterization data. A subset of collection that includes 96 genotypes was formed as a result of analysis. Mean similarity co-efficient of pepper genotypes was found to be 0.44, 0.42, 0.41, 0.37, 0.45 and 0.42 for sivri, charleston, paprika, Kahramanmaraş-Şanlıurfa, chile and dolma respectively.The first three Eigen values explained the total variation 30% evaluating 53 morphological properties with Principal Component Analysis (PCA). It increases to 50% percent when 25 uncorrelated morphological properties were used.The results of PCA showed that, dolma and paprika pepper genotypes form separate groups while sivri and charleston genotypes intersect. Although chile pepper genotypes form a separate group, some of its members are placed in Kahramanmaraş and sivri pepper groups. Paprika pepper group is located between sivri-charleston groups and dolma group.95% of total combinations were found to be independent from each other when the correlation matrix was formed with the 25 morphological properties. This increases the possibility of that 25 morphological properties that defines genetic variance are located (n= 12) different chromosomes of pepper and even in different arm. Morphological properties of blossom and fruit set time reveal a close link with a correlation coefficient of 0.9966.The collection is formed from 16 sivri, 11 charleston, 11 paprika, 9 Kahramanmaraş-Şanlıurfa, 9 dolma and 10 chile pepper in adddition to 10 sensitive, 10 moderately tolerant and 10 tolerant genotypes that were selected evaluating the results of low temperature screening. Polen germination test after the low tempture treatment explained 74% of the variation (R2=0.74) in separating sensitive, moderately tolerant and tolerant pepper genotypes.While Alata-195 genotypes showed the lowest tolerance to low temperature the highest tolerance was observed from Alata-111.Keywords: Pepper, characterization, low temperature, tolerance