Serbest Cumhuriyet Fırkası İstanbul Teşkilatı ve 1930 Belediye Seçimleri
Free Republican Party Istanbul Organization and 1930 Municipal Elections
Yazar: MUSTAFA ARITÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜNVER GÜNEŞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
Çalışmada Türk Demokrasi tarihine yeni bir sayfa açan Serbest Cumhuriyet Fırkasının kuruluş sürecine, seçimler, İstanbul'daki teşkilatlanma çalışmalarına ve 1930 yılında İstanbul belediye seçimlerinde oynadığı role değinilerek İstanbul özelinden Türk Demokrasisine olan kazanımları incelenmiştir. Mustafa Kemal (Atatürk) Paşa'nın isteğiyle Yalova'da kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası, ortaya koymuş olduğu program doğrultusunda halk tarafından yoğun bir ilgiyle karşılanarak İstanbul başta olmak üzere farklı vilayetlerde teşkilatlanma başarısı göstermişti. İstanbul'daki teşkilatlanma çalışmalarını başarılı bir şekilde tamamlayan Serbest Cumhuriyet Fırkası, İstanbullular tarafından ilgiyle karşılanmıştı. 1930 belediye seçimleriyle ilk kez siyaset içerisinde yer alacak kadınlar ve gayrimüslimler Serbest Fırka İstanbul İl Teşkilatına giderek üyelik müracaatında bulunmuşlardı. Ancak İstanbul İl Teşkilatına üyelik için gelenlerin arasında sarıklılarında görülmesi kamuoyu açısından irticai bir ayaklanma olarak yorumlanmış ve endişe ile karşılanmıştı. Bu durumun bir benzeri de İstanbul belediye seçimleri sırasında Kasımpaşa'da yaşanmıştı. Kasımpaşa'da Serbest Cumhuriyet Fırkası taraftarlarının açmış olduğu yeşil bayrak bazı istenmeyen olayların yaşanmasına sebebiyet vermişti. Serbest Cumhuriyet Fırkası İstanbul'da CHF karşısında seçimlere katılmıştı. Basının olayları açıklarken kendi bakış açısıyla değerlendirmesiyle bazı istenmeyen olayların seçim sırasında yaşanması ve Serbest Cumhuriyet Fırkasının kendi tabanını kontrol edememesinden dolayı CHF karşısında başarı elde edememişti. Fakat Serbest Cumhuriyet Fırkasının İstanbul belediye seçimlerinde toplumun farklı kesimlerini aday olarak göstermiş olması Türk siyasetine farklı bir bakış açısı kazandırmıştı.

Abstract:
In this study, the establishment process of the Free Republican Party, which was gained a new point of view to the history of Turkish Democracy, the elections, the organizational studies in Istanbul and the role it played in the Istanbul municipal elections in 1930 and its achievements that Istanbul provided to Turkish Democracy have been analyzed. The Free Republican Party  which was founded in Yalova at the request of Mustafa Kemal (Atatürk) Pasha, by being met with great interest by the public in line with the program it had put forward, has succeeded in organizing in different provinces, especially in Istanbul. The Free Republican Party, which successfully completed its organizational work in Istanbul, has been greeted with interest by the people of Istanbul. 

With the 1930 municipal elections, women and non-Muslims who would take part in politics for the first time, went to the Free Party Istanbul Provincial Organization and applied for membership. However, seeing some people in turbans among those who came for membership in the Istanbul Provincial Organization was interpreted as a reactionary uprising by the public and it was  concerning. A similar situation has been experienced in Kasımpaşa during the Istanbul municipal elections. The Green Flag (Yeşil Bayrak), which was opened by the supporters of the Free Republican Party in Kasımpaşa, has caused some undesirable events. 

The Free Republican Party  participated in the elections in Istanbul against the Republican Public Party. While explaining the events, the press interpreted the events from their own point of view, and due to the fact that some undesirable events occurred during the election and the Free Republican Party could not control its own supporters, it could not win through against the Republican Public Party. But the fact that the Free Republican Party nominated different segments of the society as candidates in the Istanbul municipal elections has brought a different perspective to Turkish politics.