Demokrat Parti döneminde sinema (1950-1960)
Cinema in Democratic Party period (1950-1960)
Yazar: EMRE BAŞ
Danışman: PROF. DR. FAHRİ YETİM
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Demokrat Parti = Democrat Party ; Kültür = Culture ; Kültürel etkinlikler = Cultural activities ; Sinema = Cinema ; Sosyokültürel yaşam = Socio-cultural life ; Soğuk savaş = Cold war ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Sinema ortaya çıktığı yıllardan itibaren tarih ile yakın bir ilişki içerisinde olmuştur. Bu ilişki ile beraber seyirci ile etkileşimde olan sinema yoğun kültürel ögeler kazanmaya başlamıştır. Ticari kaygının ötesinde olan bu kazanımlar sinema üzerinden sosyolojik gözlem yapabilmemize olanak tanımaktadır. Toplumun seyrettiği ve ilgisinin olduğu filmler günümüzde incelendiğinde yayınlandığı dönemde dikkat edilmeyen birçok farklı tarihsel, siyasi, kültürel olayların algılanış biçiminde yeni bulgular görmemize neden olmaktadır. Bu anlamda 1950'li yılların sinemasını ve dönemin kültürel hayatını disiplinlerarası bir şekilde incelemek çalışmamız açısından önem kazanmaktadır.
     1950-1960 yılları kültür politikalarında yeni bir sanat anlayışının benimsendiği dönem olmuştur. Demokrat Parti'nin 1950 yılında iktidar olması ile önceki yıllardaki modernleşme aracı olarak görülen Batılılaşma ve bu düşünce ile oluşturulan politikalar ile sanat alanındaki tek seslilik, çok partili hayata geçildiğinde liberal bir ortama kavuşmuştur. Türk sineması 1950'li yıllarda ABD ile ilişkilerin gelişmesi ve artan komünizm düşmanlığından büyük ölçüde etkilenerek yeni bir döneme girmiştir.
     1950'li yıllarda Türk sinemasında sağlanan maddi iyileştirmeler ile film yapımı karlı bir sektör halini aldığında önceki yıllarda görülmeyen bir şekilde film sayıları giderek artmaya başlamıştır. Türkiye'ye giren yabancı yapımlar da bu ortamı çeşitlendirmiştir. Bu bağlamda dönemin kültürel hayatına nüfuz edilerek çalışmamız için önemli görülen filmler incelenerek yorumlanmıştır.

Abstract:
Cinema has been in a close relationship with history since its emergence. With this relationship, cinema, which interacts with the audience, has begun to gain intense cultural elements. These achievements, which are beyond commercial concerns, allow us to make sociological observations through cinema. When the films that the society watches and are interested in are examined today, it causes us to see new findings in the way of perception of many different historical, political and cultural events that were not taken into account at the time they were broadcast. In this sense, it is important for our study to examine the cinema of the 1950s and the cultural life of the period in an interdisciplinary way.
     The years 1950-1960 were the period when a new understanding of art was adopted in cultural policies. With the Democrat Party's coming to power in 1950, Westernization, which was seen as a modernization tool in previous years, and the policies created with this idea, and the univocality in the field of art gained a liberal environment when the multi-party system was adopted. Turkish cinema entered a new era in the 1950s, greatly influenced by the development of relations with the USA and the increasing hostility to communism.
     When filmmaking became a profitable sector with the financial improvements provided in Turkish cinema in the 1950s, the number of films began to increase in a way that was not seen in previous years. Foreign productions entering Turkey have also diversified this environment. In this context, films that were considered important for our study by penetrating the cultural life of the period were analyzed and interpreted.