Karadeniz deniz güvenlik politikası
Black Sea maritime security policy
Yazar: LEVENT ERKEK
Danışman: PROF. DR. NECMETTİN AKTEN
İstanbul Üniversitesi / Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü / Deniz İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Karadeniz, özellikle geniş Avrupa Atlantik güvenliği bağlamında, artan bir önemkazanmaktadır. Ana nedenler iki kelimede saklıdır: enerji ve güvenlik. Son on yılboyunca Karadeniz dünyanın en önemli enerji koridorlarından biri olmuştur. Bununsonucu olarak, Karadeniz enerji koridorunun güvenliğini sağlamak hem global hem debölgesel açıdan en önemli faaliyet alanlarından biridir. Ancak, artık enerji koridoruhaline gelmiş olan Karadeniz'de başta terörist faaliyetler olmak üzere her türlü yasadışıfaaliyetin risk durumundan tehdit durumuna dönüşümünü engellemek için caydırıcıtedbirlere ihtiyaç vardır. Bu çerçevede, Karadeniz deniz güvenliğine olarak, deniz alanıile ilgili olarak Karadeniz'e kıyısı olan bütün devletler arasında koordinasyon ve tam biriş birliği gerçekleştirilmeli ve deniz güvenliğinin bölünmezliği prensibinden hareketlebölgedeki deniz güvenliği Avrupa Atlantik güvenlik sistemi ile eş güdüm içindeolmalıdır.11 Eylül 2001 tarihindeki terörist saldırılar, denizlerde yeni bir çağın başlamasınaneden olmuştur. ?Maritime Safety? (Denizde Emniyet) kavramı yanında ?MaritimeSecurity? (Denizde Güvenlik) kavramı oluşmuştur. Karadeniz'de Türkiye'ningirişimiyle başlatılan BLACKSEAFOR ve Karadeniz Uyumu (BLACKSEAHARMONY) harekatı Karadeniz deniz güvenliğine çok büyük katkı sağlamaktadır.Bölge dışı güçlerin (ABD, AB, NATO gibi) Karadeniz'e artan ilgileri halen direkveya dolaylı yollardan devam etmektedir. Artan bu ilginin görünmeyen nedenlerigörünen nedenlerinden çok daha fazladır. ABD ve NATO Karadeniz'e çıkabilmek içinMontreux'un değiştirilmesi dahil bütün yolları bir plan dahilinde denemektedir.Karadeniz'in Deniz Güvenliği'ni ilgilendiren en önemli husus Montreux sözleşmesidir.Sözleşme 70 yıl içinde boğazlardan geçişi düzenleyen hukuki bir enstrüman olmaktançıkmış, Karadeniz'in deniz güvenlik rejimini oluşturmuştur. Sözleşmenin mevcut haliylekorunması yönünde politikaların uygulanmasına devam edilmesinin ve gelecekteoluşabilecek olaylara karşı alternatifli politikalar ve stratejiler üretilmesinin gerekliolduğu değerlendirilmektedir.Karadeniz güvenliği konusunda, Türkiye tarafından izlenmekte olan politikanınodak noktasını, bölgesel ve uluslararası boyutların, geniş Avrupa-Atlantik bölgesiçerçevesinde bir bölünmeye yol açılmadan ve Karadeniz'in, geniş çaplı bir ihtilaf bölgesihaline dönüşmesine meydan verilmeden birleştirilmeye çalışılması oluşturmaktadır.?Karadeniz Deniz Güvenlik Politikası?, Karadeniz'in güvenliği kapsamında mevcut tümsorunlar incelenerek tespit edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Blacksea, especially in the context of wide Euro-Atlantic security, is gaining anincreasing importance. The main reasons are hidden in two words; energy and security. Inthe last decade Blacksea has become one of the most important energy corridors in theworld. Consequently, providing security in Blacksea energy corridor is one of the mostimportant operation area both globally and regionally. But, in order to prevent illegalactivities constituting risk, especially terrorist activities in the Blacksea energy corridor,turn into threat, deterrent precautions are needed. In this context, full cooperation andcoordination connected with maritime domain amongst the Blacksea littorals should beachieved and realizing that maritime security is indivisible maritime domain security in theregion should be coordinated with Euro-Atlantic security system.Due to the terrorist attacks on 11 September 2001, a new era started at seas.Maritime Safety is replaced by Maritime Security. BLACKSEAFOR and BLACKSEAHARMONY initiated in Blacksea by Turkey contribute a great deal to maritime domainsecurity in the Blacksea.Outer region forces? (USA, EU and NATO) increasing interest to Blacksea continuesdirectly or indirectly. Invisible causes of this increasing interest are a lot more than thevisible ones. USA and NATO are trying all means, including changing Montreaux, in orderto get to Blacksea. The most important factor connected with maritime security in Blackseais the Montreaux Convention. In the last 70 years, the Montreaux Convention, changedfrom being a legal instrument arranging passage through the Straits to a maritime securityregime in Blacksea. Therefore, continuing to implement policies aiming to utilize theconvention with existing conditions and producing policies and strategies with alternativesfor the future, are deemed necessary.The focus of the policy followed by Turkey towards Blacksea security is to combineregional and international dimensions without preventing a split in the wide Euro-Atlanticregion and without preventing Blacksea to become a wide conflict zone. In the context ofBlacksea security, to determine a ?Blacksea Maritime Security Policy? by investigating allproblems is strived.