Os hamatum`un kemik yapısının mikro-bilgisayarlı tomografi (mikro-BT) yöntemi ile değerlendirilmesi
Evaluation of hamate bone structure with microcomputerized tomography (micro-CT) method
Yazar: HAKAN OCAK
Danışman: PROF. DR. HAKAN HAMDİ ÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı / Anatomi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Bilek = Wrist ; Bilek eklemi = Wrist joint ; El = Hand ; Karpal kemikler = Carpal bones ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Morfometri = Morphometry ; Tomografi = Tomography

Özet:
Os hamatum proksimal bölümü dar, distal bölümü geniş olan kama şeklindeki bir kemiktir. Dorsal ve palmar yüzleri buralara tutunan bağlar nedeniyle pürüzlüdür. Palmar yüzün distal bölümünden öne doğru uzanan ve hamulus ossis hamati denilen çıkıntısı vasıtasıyla diğer karpal kemiklerden kolaylıkla ayırt edilebilir. Literatürde os hamatum ile ilgili kırık, avasküler nekroz,osteoblastoma gibi olgularla karşılaşılmakta iken; os hamatum'un yapısının Mikro-BT ile incelendiği yeterli sayıda çalışma bulunmamaktadır. Mikro-BT yüksek çözünürlüğüyle (9-15 mikrometre) çeşitli dokulara ek olarak kemik dokusunun da hassas yapısını ortaya koyan bir yöntem olarak gittikçe yaygınlaşmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı os hamatum'un kemik yapısının Mikro-BT yöntemi kullanılarak ortaya konmasıdır. Bu çalışmaya yapısal olarak bütünlük sağlayan ve herhangi bir deformitesi olmayan 55 adet os hamatum dahil edildi. Çalışmamızda os hamatum ile ilgili doku hacmi, kemik hacmi, yüzdelik kemik hacmi
(kemik hacmi/doku hacmi), kemik yüzeyi, kemik yüzey/hacim oranı, trabeküler sayı,trabeküler kalınlık, trabeküler seperasyon, yapı model indeksi ve anizotropi derecesi Mikro-BT yöntemi ile değerlendirildi. Bu tez çalışmasından çıkan detaylı ölçüm sonuçları ile os hamatum ile ilgili el bileği cerrahi operasyonlarına katkı oluşturulacaktır.


Anahtar Kelimeler: El bileği, Karpal kemikler, Os hamatum, Mikro-BT, Morfometri

Abstract:
Hamate is a wedge shaped carpal bone which is narrow at its proximal side and wide at distal part. Dorsal and palmar surfaces are roughened by ligament attachments on these surfaces. Hamate bone could easily be distinguished from other carpal bones via its so called hamulus process which extends from distal part of the bone through its anterior. There have been very few Micro-CT studies in the literature related with hamate bone while some exist regarding its fractures, avascular necrosis and osteoblastoma. With its high resolution (9-15 micrometers) Micro-CT is becoming a widely used method which reveals fine structure of bone in addition to various tissues. The aim of this thesis study is to elucidate the bone structure of hamate by using Micro-CT method. 55 hamate bones which have structural integrity and no deformity are included in this study. In our study
tissue volume, bone volume, percent bone volume (bone volume/tissue volume), bone surface, bone surface/volume ratio, trabecular number, trabecular thickness, trabecular seperation, structure model index and degree of anisotropy were evaluated with MicroCT method. By the results of our detailed measurements we intended to contribute hamate bone related surgical operations of the wrist.


Key words: Wrist, Carpal bones, Hamate bone, Micro-CT, Morphometry