İlköğretim öğrencilerinin sanatsal yaratıcılıklarının geliştirilmesinde beyin fırtınası tekniğinin etkisi
The effect of brainstorming technique on the development of primary school students' artistic creativity
Yazar: BÜŞRA KAYA
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN ÇAYDERE
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Beyin fırtınası = Brainstorming ; Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sanat eğitimi = Art education ; Sanatsal yaratıcılık = Artistic creativity ; Yaratıcılık = Creativity

Özet:
Eğitim ortamlarında bazı sanat eğitimcilerinin görsel sanatlar dersinin esas amaçlarını göz ardı ettiği ve çeşitli öğretim yöntem ve teknikleri derslerde etkili bir şekilde kullanmadıkları gözlemlenmektedir. Öyle ki sanat eğitimi sürecinde öğrencilerin yeni fikirler üretip bu fikirleri ifade etmekten çekinip, ezber, kopya ya da şablon betimlemelerde bulundukları görülmektedir. Bunun sonucu olarak, ortaya çıkan çalışmaların da genelde yaratıcılıktan uzak olduğu söylenebilir. Bu araştırmada yaratıcı fikir üretmeyi önceleyen beyin fırtınası tekniği ile öğrencilerin hata yapma korkuları olmadan fikirlerini ifade edip özgün çalışmalar ortaya koyabilmelerine fırsat verilmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden olan eylem araştırmasının kullanıldığı bu araştırma 2020-2021 eğitim öğretim yılında, Eylül ve Ekim aylarında, toplam 4 haftalık süre boyunca, uzaktan eğitim yolu ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya 6. sınıf seçmeli görsel sanatlar dersine devam eden, 6 erkek ve 8 kızdan oluşan, toplam 14 kişilik öğrenci grubu katılmıştır. Araştırmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme ve doküman incelemesi yolu ile elde edilmiştir. Verilerin analiz edilmesinde betimsel analiz ve doküman analizi kullanılmıştır. Araştırmada beyin fırtınası tekniği ile öğrencilerin yeni fikirler oluştururken başka arkadaşlarının fikirlerinden yararlandıkları ve hayal güçlerini etkili bir şekilde kullandıkları bulgusuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin ders içerisinde fikirlerini ifade ederken genellikle en beğendikleri fikirleri söylediği, bazen de karmaşa ve gürültüden dolayı fikirlerini söylerken zorlandıkları görülmüştür. Öğrencilerin beyin fırtınası tekniği ile hayal güçlerini kullanabildiklerini fark etmeleri ve görsel sanatlar dersine bakış açılarının olumlu yönde değiştiği bulgularına ulaşılmıştır. Aynı zamanda öğrenciler tarafından üretilen resimlerin nitelik bakımından başarılı olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak beyin fırtınası tekniğinin öğrencilerin yeni ve yaratıcı fikirler üretebilmelerinde, fikirlerini dile getirebilmelerinde, kendilerinde var olan bir takım kişilik özelliklerini keşfetmelerinde,  görsel sanatlar dersine olan bakış açılarında ve ortaya koydukları ürünlerde olumlu yönde etkili olduğu görülmüştür. Öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini harekete geçirerek etkili fikirler üretebilmelerini, yaratıcı ürünler ortaya koyabilmelerini desteklemek ve görsel sanatlar dersinin daha verimli geçebilmesini sağlamak için beyin fırtınası tekniği önerilebilir.

Abstract:
In educational settings, it is observed that some art educators ignore the main objectives of the visual arts course and do not use various teaching methods and techniques effectively in the lessons. So much so that during the art education process, it is seen that students refrain from producing new ideas and expressing these ideas, and make memorization, copy or template descriptions. As a result of this, it can be said that the resulting works are generally far from creativity. In this study, it was aimed to give the students the opportunity to express their ideas and produce original works without fear of making mistakes with the brainstorming technique, which prioritizes generating creative ideas. This research, using the method of action research which is one of the qualitative research methods, was carried out in the 2020-2021 academic year, in September and October, for a total of 4 weeks, through distance education. A group of 14 students, 6 boys and 8 girls, attending the 6th grade elective visual arts lesson participated in the study. The data in the research were obtained through semi-structured interviews and document analysis. Descriptive analysis and document analysis were used to analyze the data. In the study, it was found that students used the ideas of other friends and used their imaginations effectively while creating new ideas with the brainstorming technique. It has been observed that the students usually express their favorite ideas while expressing their ideas in the lesson, and sometimes they have difficulties in expressing their ideas due to the confusion and noise. It was found that the students realized that they could use their imaginations with the brainstorming technique and that their perspective towards the visual arts lesson changed positively. At the same time, it was found that the pictures produced by the students were successful in terms of quality. As a result, it has been observed that the brainstorming technique has a positive effect on the students' ability to produce new and creative ideas, express their opinions, discover some personality traits they have, their perspective on the visual arts lesson and the products. A brainstorming technique can be suggested to support students to produce effective ideas by activating their high-level thinking skills, to produce creative products, and to make the visual arts lesson more efficient.