Finansal olmayan şirketlerde döviz kuru riski yönetimi: Borsa İstanbul şirketleri üzerine ampirik bir çalışma
Foreign exchange rate exposure management of non - financial firms: An empirical study on the Borsa Istanbul listed firms
Yazar: MURAT ENGİN AKKAŞ
Danışman: PROF. DR. GÜVEN SAYILGAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru riski = Exchange rate risk ; Döviz kuru riski = Exchange rate risk ; Üretim işletmeleri = Production companies ; İMKB = İstanbul Stock Exchange ; İşletmeler = Businesses ; Şirketler = Companies

Özet:
Bu tezin amacı, Borsa İstanbul 100 endeksindeki finansal olmayan
şirketlerin yer aldığı bir örneklem ile 2010-2014 yılları için döviz kuru etkisinin
araştırılmasıdır. Bu tez, aynı zamanda döviz kuru etkisi üzerinde şirketlere özgü
faktörler ile finansal ve operasyonel korunma yöntemlerin etkilerini
araştırmaktadır.
2001 mali krizinin sonunda Türk Lirası'nın dalgalanmaya bırakılmasından
sonra Türkiye'deki finansal olmayan şirketler döviz kuru riskine daha çok maruz
kalmışlardır. Finansal olmayan şirketlerin bu riski ortadan kaldırmaları için,
finansal ve operasyonel korunma politikaları geliştirmeleri gerekmektedir. Bu
bağlamda, döviz türevleri gibi finansal korunma yöntemlerinin ve bağlı
ortaklıkların yurtdışı ülkelerde çeşitlendirilmesi ve yayılması gibi operasyonel
korunma yöntemlerinin artan kullanımı olmuştur. Riskten korunma
yöntemlerindeki önemli artışa rağmen, Türkiye'deki finansal olmayan şirketlerin
döviz kuru etkileri ve finansal ve operasyonel korunma yöntemleri ile döviz kuru
etkileri arasındaki ilişkileri konusunda yeterli düzeyde akademik çalışma
bulunmamaktadır.
Çalışmanın bulgularına göre şirketlerin getirileri Türk Lirasındaki
değişimlere çok duyarlıdır. Bazı finansal olmayan şirketlerin döviz kuru
etkilerinin asimetrik olduğu sonucuna varılmıştır. Döviz borç kullanımının ve
likiditenin döviz kuru etkisini arttırdığı tespit edildiğinden, döviz borçlanmanın
finansal risk yönetimi bağlamında kullanılmadığı anlaşılmıştır. Şirket
büyüklüğünün döviz kuru etkisini azaltan faktör olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The purpose of this thesis is to investigate the foreign exchange rate
exposure by examining a sample of Borsa Istanbul 100 non-financial companies
for the period 2010-2014. This thesis also investigates the effects of the company
characteristics and the use of financial and operational hedging on foreign
exchange rate exposure.
Since the flotation of the Turkish Lira at the end of 2001 financial crisis,
Turkish non-financial companies have become increasingly exposed to foreign
exchange rate risk. To eliminate this risk, non-financial companies have to
develop corporate hedging programs, which are both financial and operational.
In this respect, that there has been an increasing use of financial hedging
techniques such as derivatives and operational hedging such as diversifying and
spreading subsidiaries across foreign countries. Despite the substantial
involvement in corporate hedging strategies, there is a paucity of Turkish
research studies examining the relationship between the use of financial and
operational hedging by non financial corporations and their levels of foreign
exchange rate exposure.
Findings of the study were that there is strong evidence to support the
hypothesis that stock returns were sensitive to changes in value of the Turkish
Lira. It was found that the foreign exchange exposures of some non-financial
companies are asymetric. Liquidity and the use of foreign debt were also found
to be significantly related to exposure increase, indicating that foreign debt is
not used for hedging purposes. Firm size was significantly associated with the
exposure reduction.