İslam Hukuku açısından Batı Trakya'daki müftülerin yetkileri
Authorities of the muftis of Western Thrace from the aspect of Islamic Law
Yazar: RİTVAN (RIDVAN) TOPTSİ (TOPÇU)
Danışman: PROF. DR. VECDİ AKYÜZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Antlaşmalar = Treaties ; Azınlıklar = Minorities ; Batı Trakya = Western Thrace ; Kadı = Kadi ; Müftüler = Muftis ; Vakıflar = Foundations ; Yetki = Authority ; Yunanistan = Greece ; İslam Hukuku = Islamic Law

Özet:
Günümüzde Yunanistan sınırları içerisinde kalan ve Batı Trakya diye isimlendirilen bölgede yaşayan Müslüman-Türk azınlığı eğitim, vakıflar ve müftülük gibi toplumsal yapıyı çok yakından ilgilendiren pek çok sorunla yüz yüze gelmektedir. Bu pek çok sorunun içinde en önemlisi ve en çok tartışılanı Batı Trakya Müslüman-Türklerinin Müftülük sorunudur.Bu sorunun iki önemli yönü vardır. Bunlardan birincisi müftülerin seçimi sorunudur. Bu sorunda seçilmiş müftü-atanmış müftü ayırımı tartışılmaktadır. İkincisi ise atanmış müftülerin sahip oldukları yetkilerle ilgili tartışmalardır.Müftülerin seçimiyle ilgili epey çalışmaya rastlamak mümkünken, müftülerin sahip oldukları yetkilerle ilgili bilimsel çalışmalara aynı önemin verildiğini söylemek mümkün değildir.Batı Trakya'daki resmi müftülerin şahıs, aile ve miras hukukuyla ilgili kazaî görevleri yanında, din görevlilerinin göreve gelmesi ve vakıfların denetimi gibi idari yetkilerinin olduğunu da görmekteyiz.Müftülerin sahip oldukları bu yetkiler İstanbul Antlaşması, Atina Barış Antlaşması, Sevr Antlaşması ve Lozan Antlaşması gibi uluslararası antlaşmalara dayanmaktadır. Ancak günümüzde konuyla ilgili ciddi tartışmalar yapılmaktadır. Bu tartışmaların bir kısmı uluslararası antlaşmalarla ilgiliyken, bir kısmı da Yunanlı yazarlar tarafından İslâm hukukuna getirilen eleştirilerle ilgilidir.Söz konusu sebeplerden dolayı bu çalışmamızda, antlaşmalarla kendilerine verilen ve günümüzde de geçerliliğini devam ettiren müftülerin yetkilerini ele alarak konuyla ilgili Yunanlı yazarların düşünce ve eleştirilerine de yer vereceğiz.Anahtar Kelimeler : İslâm Hukuku, Yunanistan, Batı Trakya, müftü, kâdı, yetki, antlaşma, vakıflar, azınlık, Müslüman-Türk azınlığı.

Abstract:
Today Muslim-Turkish minority living in Western Thrace face many problems closely related to the social structure such as education, religious foundations and the office of mufti. Among these problems the one related to the office of mufti of Muslim-Turks of Western Thrace is the most important and the most debated one.There are two important aspects of this problem. The first is a matter of selection of muftis. The distinction between elected muftis - appointed muftis is the most important topic of discussion in this issue. Second debate is about extent of the authorities of the appointed muftis.It is possible to find many studies about the matter of selection of muftis but unfortunately we cannot say the same thing about studying the authorities of muftis.We see that the authorized Muftis in Western Thrace have judicial authority in personal, family and inheritance laws; in addition, their administrative powers such as appointing the religious officials (functionaries) and overseeing the religious foundations.These authorities of Muftis of Western Thrace are based on some international treaties such as the Treaty of Istanbul, the Treaty of Athens, the Treaty of Sevres and the Treaty of Lausanne. However, today there are serious debates related to this issue. Some of these debates are related to the international treaties and some are related to the criticisms of the Greek authors about to the Islamic law.Because of such reasons, in this study, we will examine the authorities of the muftis which are given them by international treaties and which are still valid today, and we will also deal with the views and criticisms of Greek authors.Keywords: Islamic law, Greece, Western Thrace, mufti, kadi, authority, treaty, foundations, minority, Muslim-Turkish minority