Künt batın travmalarında solid organ yaralanması tespit edilen olgularda AIS, MGAP ve GKS skorları ile prognoz ilişkisi
AIS, MGAP and GKS scores and prognosis relationship in patients with solid organ injury in blunt abdominal trauma
Yazar: ELİF ERAN ÇAĞLAYAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTUĞRUL ALTINBİLEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Abdominal yaralanmalar = Abdominal injuries ; Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-delici olmayan = Wounds-nonpenetrating ; Ölçekler = Scales

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmadaki amacımız, acil tıp kliniğine başvuran künt batın travmasına bağlı solid organ
yaralanmalarında, AIS, MGAP ve GKS Skorları ile prognoz arasındaki ilişkinin saptanmasıdır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne, 1
Ocak 2014 – 30 Mayıs 2019 tarihleri arasında başvuran hastane bilgi yönetim sistemi (HBYS) üzerinden
verilerine tam olarak erişilebilen künt batın travması geçirmiş tüm hastalar dahil edildi. Hastaların
demografik verileri, vital bulguları, travma mekanizmaları, hemoglobin, lenfosit, nötrofil, platelet,
MPV, laktat, baz açığı, nötrofil/lenfosit oranı , platelet/lenfosit oranı, AİS, MGAP ve GKS Skorları ve
klinik sonlanımları değerlendirilmiştir.
BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen 327 hastanın 83'ü kadın (25.4%), 244'ü erkek (74.6%) olarak
saptanmıştır. Yaş ortalaması 30.2 ± 15.6'dır. 25 hastada solid organ yaralanması tespit edilmiş olup 302
hastada solid organ yaralanması saptanmamıştır. Hastaların geliş şekline bakıldığında en sık neden
yüksekten düşme 124 hasta (37.9%) ve ensık yaralanan organ 11 hasta (3.4%) ile karaciğer olarak
saptanmıştır.
Solid organ hasarı olan grupta hastaların yaş ortalaması, baz açığı değerleri solid organ hasarı
olmayan gruptan anlamlı (p ˂ 0.05) olarak daha düşüktü. Solid organ hasarı olan ve olmayan gruplar
arasında cinsiyet dağılımı, travma mekanizması, hgb, plt, nötrofil ve laktat değerleri anlamlı (p ˃ 0.05)
farklılık göstermemiştir. Travma skorları yönünden incelediğimizde solid organ hasarı olan ve olmayan
grupta GKS ve MGAP Skorları anlamlı (p ˃ 0.05) farklılık göstermemiştir. AIS skoru solid organ hasarı
olan grupta anlamlı (p ˂ 0.05) olarak daha yüksekti.
SONUÇ: MGAP ve AIS Skorlarının künt batın travmalı hastalarda solid organ yaralanmasını öngörmede
anlamlı olduğu gösterilmiştir. Bu skorlara ek olarak nötrofil ve baz açığı değerlerinin de tanıyı
güçlendirmek açısından yararlı olduğu gösterilmiştir.
ANAHTAR KELİMELER: Acil Servis, Travma Skorlama Sistemleri, Künt Batın Travması

Abstract:
OBJECTIVE: The aim of this study was to determine the relationship between AIS, MGAP and GCS
scores and prognosis in solid organ injuries in patients with blunt abdominal trauma.
MATERIALS AND METHODS: The study included all patients with blunt abdominal trauma who were
admitted to Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital Emergency Medicine Clinic between
January 1, 2014 and May 30, 2019. Demographic data, vital signs, trauma mechanisms, hemoglobin,
lymphocyte, neutrophil, platelet, MPV, lactate, base deficit, neutrophil / lymphocyte ratio, platelet /
lymphocyte ratio, AIS, MGAP and GCS Scores, related clinical hospitalizations, discharge status,
injured solid organ and death data were evaluated.
RESULTS: 83 of the 327 patients included in the study were female (25.4%) and 244 were male
(74.6%). The mean age was 30.2 ± 15.6 years. 25 patients had solid organ injuries and 302 patients
had no solid organ injuries. The most common mechanisms were falls from heights with the number
of 124 patients (37.9%) and the most frequently injured organ was liver with 302 patients (92.4%).
In the group with solid organ damage, the mean age and base deficit values of the patients
were significantly lower than the group without solid organ damage (p ˂ 0.05). Gender distribution,
trauma mechanism, hgb, plt, neutrophil and lactate values did not differ significantly between the
groups with and without solid organ damage (p ˃ 0.05). In terms of trauma scores, GCS did not differ
significantly in the group with and without solid organ damage (p ˃ 0.05), while the proportion of
patients with a MGAP score of less than 20 points and AIS score was significantly higher in the group
with solid organ damage than in the group without solid organ damage (p ˂ 0.05).
CONCLUSION: MGAP and AIS scores have been shown to be significant in predicting solid organ
injury in patients with blunt abdominal trauma. In addition to these scores, neutrophil and base
deficit values have been shown to be useful in strengthening the diagnosis.
KEYWORDS: Emergency department, trauma scoring systems, blunt abdominal trauma.