Sosyal hizmet kurumlarında çalışan bakım personellerinin psikolojik dayanıklılıkları ile ikincil travma düzeyleri ve kaygı durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between psychological resiliency, secondary traumatic stress levels and anxiety state among maintenance staff who works in public service
Yazar: GÜLŞAH ÖZKÖK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN GENÇ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Sosyal hizmet kurumları = Social service institutions ; Travma = Trauma ; Çalışanlar = Workers ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma, sosyal hizmet kurumlarında çalışan bakım personellerinin ikincil travmatik stres, psikolojik dayanıklılık ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Çalışma için Korunmaya İhtiyacı Olan Çocuklarla (KİOÇ) çalışan bakım personelleri araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmaya katılmayı onaylayan ve verileri geçerli olan 112 katılımcıya yapılan anket çalışmasında "Sosyodemografik Bilgi Formu", "Yetişkin Dayanıklılık Ölçeği", "İkincil Travmatik Stres Ölçeği" ve "Beck Anksiyete Ölçeği" uygulanmıştır. Katılımcıların anketlere vermiş olduğu yanıtların girişleri SPSS 23.0 paket yazılımı üzerinde yapılmış olup, bulguların elde edilmesi amacıyla istatistiksel veri analizleri yapılmıştır. Genel tarama modeli çerçevesinde yapılan istatistiksel analizlerde, katılımcıların demografik değişkenleri bakımından ikincil travmatik stres, psikolojik dayanıklılık ve anksiyete puanlarındaki farklılıklar incelenmiştir. Ayrıca, katılımcıların yaş, ikincil travmatik stres, psikolojik dayanıklılık ve anksiyete puanları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla korelasyon ve regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, katılımcıların anksiyete puanlarının demografik değişkenler bakımından anlamlı düzeyde farklılaşmadığı bulunmuştur. İkincil travmatik strese ilişkin bulgular incelendiğinde, çocuk sahibi olanlarda ve üniversite mezunu olduğunu belirten katılımcılarda ikincil travmatik stres kaçınma alt boyutu puanları anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca, düşük gelir düzeyine sahip olduğunu belirten katılımcıların ikincil travmatik stres kaçınma ve uyarılmışlık alt boyut puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca, eğitim düzeyine göre, üniversite mezunu katılımcıların ikincil travmatik stres kaçınma alt boyutu ve toplam puanlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Psikolojik dayanıklılık alt boyut puanlarının demografik değişkenlerle karşılaştırılmasına ilişkin bulgulara göre, katılımcılar arasında evli olanların psikolojik dayanıklılık aile uyumu puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Çalışma süresi bakımından 10-14 yıl çalışanların aile uyumu puanları anlamlı düzeyde yüksek; 5-9 yıl çalışan katılımcıların ise sosyal yeterlilik ve sosyal kaynaklar alt boyut puanları anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca, düşük gelir düzeyine göre katılımcıların gelecek algısı ve sosyal yeterlilik alt boyut puanlarının anlamlı düzeyde daha düşük olduğu bulunmuştur.
Katılımcıların yaş, ikincil travmatik stres, psikolojik dayanıklılık ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkiye yönelik bulgulara göre, katılımcıların yaşı ile ikincil travmatik stres, psikolojik dayanıklılık ve anksiyete puanları arasında anlamlı korelasyon saptanmamıştır. Katılımcıların anksiyete puanları ile psikolojik dayanıklılık alt boyutlarının tümü negatif; ikincil travmatik stres alt boyutları ve toplam puanı pozitif yönlü ve anlamlı ilişkili bulunmuştur. İkincil travmatik stresin yordayıcılarına ilişkin bulgulara göre, katılımcıların anksiyete puanlarının ikincil travmatik stres düzeylerini anlamlı düzeyde açıkladığı ve açıklayıcılık düzeyinin %15 olduğu bulunmuştur. 
Araştırmada elde edilen bulguların, güncel bir kavram olarak nitelendirilen ikincil travmatik stresle ilişkili psikolojik faktörler hakkında ilgili literatüre katkı sağlayabileceği düşünülecek olup, ileri araştırma ve uygulamalarla bakım personellerinin koşullarına yönelik uygulamaların yapılandırılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
This study aimed to investigate the relationship between secondary traumatic stress, psychological resilience and anxiety levels in social workers. Care staff working with children in need of protection and care for the study were included in the research. "Sociodemographic Information Form", "Resilience Scale", "Secondary Traumatic Stress Scale" and "Beck Anxiety Scale" were applied in the survey study conducted with 112 participants who approved to participate in the study and whose data were valid. Entries of the responses given by the participants to the questionnaires were made on the software SPSS 23.0 and statistical data analyzes were carried out to obtain the findings. In the statistical analysis within the framework of the general screening model, the differences in secondary traumatic stress, psychological resilience and anxiety scores in terms of demographic variables of the participants were examined. In addition, correlation and regression analyses were applied to examine the relationship between the participants' age, secondary traumatic stress, psychological resilience, and anxiety scores According to the findings obtained in the study, it was found that the anxiety scores of the participants did not differ significantly in terms of demographic variables. When the findings related to secondary traumatic stress were analyzed, secondary traumatic stress avoidance subscale scores were found to be significantly higher in those who had children and participants who stated that they were university graduates. In addition, the participants who stated that they had a low income level were found to have a significantly higher secondary traumatic stress avoidance and arousal subscale scores. In addition, the secondary traumatic stress avoidance subscale and total scores of university graduate participants were found to be higher than the level of education. According to the findings regarding the comparison of the psychological resilience sub-dimension scores with the demographic variables, the psychological resilience family compliance scores of the married people among the participants were found to be significantly higher. In terms of working time, the family compliance scores of employees working for 10-14 years were significantly higher; Social competence and social resources sub-dimension scores of the participants, who worked for 5-9 years, were found to be significantly higher. In addition, it was found that the participants' perception of the future and social competence sub-dimension scores were significantly lower than the low income level.
According to the findings regarding the relationship between the participants 'age, secondary traumatic stress, psychological resilience and anxiety levels, there was no significant correlation between the participants' age and secondary traumatic stress, psychological resilience and anxiety scores. The anxiety scores and psychological resilience sub-dimensions of the participants were all negative; Secondary traumatic stress subscales and total score were positively and significantly related. According to the findings regarding the predictors of secondary traumatic stress, it was found that the participants' anxiety scores explained the secondary traumatic stress levels significantly and the level of explanatoryness was 15%.
It can be thought that the findings obtained in the research can contribute to the relevant literature on the secondary traumatic stress-related psychological factors, which are described as a current concept, and it is thought that applications for the conditions of care personnel can be structured through advanced research and practices.