Fikir ve sanat eserleri hukuku bakımından yapay zekanın eser sahipliği
Authorship of artificial intelligence in intellectual property law
Yazar: BARIŞ ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. YALÇIN TOSUN
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Eser sahibi = Ownership work ; Fikri ve sınai mülkiyet hakları = Intellectual and industrial property rights ; Hukuki kişilik = Legal personality ; Hukuki statü = Legal status ; Orjinallik = Originality ; Yapay zeka = Artificial intelligence ; Özgünlük = Originality

Özet:
Yapay zeka alanındaki ilerlemeler birtakım sorunları gündeme getirmektedir. Bu sorunlardan en önemlisi, fikir ve sanat alanına ilişkin yapay zeka sistemlerinin meydana getirdiği eserlerin akıbetidir. Henüz hiçbir ülkenin kanunlarında tam anlamıyla bu soruna yönelik çözümler sunulmadığından uluslararası ve yerel doktrindeki bu boşluğun çeşitli çözüm önerileriyle tamamlanması elzemdir. Bu nedenle, bu çalışma, yapay zeka sistemlerinin eser sahipliği düzenlemelerinde nasıl bir yer edineceğini çok boyutlu bir şekilde tartışarak belirlemeyi hedeflemektedir.Bu belirleme adına, mukayeseli hukukun bünyesinde yer alan kanun, mevzuat, sözleşmeler, mahkeme içtihatları ve doktrindeki yaklaşımlardan çıkarımlar yapılmaktadır. Bu çıkarımların başında, eser sahipliğini insana atfetmeyi sabitleyen kimi hukuk sistemlerinde düşük kiminde yüksek seviyede belirlenen hususiyet kriteri gelmektedir. Gerçekten de hususiyet, eser sahipliği bakımından kurucu etkiye sahip olduğundan yapay zeka sistemlerinin eser sahipliği tartışmalarının da odak noktasındadır. Bu bağlamda işbu çalışma, hem uluslararası hukuk hem de özelde Türk hukukunda, yapay zeka sistemlerinin meydana getirdiği eserlerin eser olma niteliklerini, eser niteliğini haiz olanlar bakımından eser sahipliği statüsünü ve buradan doğan hakları irdelemektedir.

Abstract:
Advances in artificial intelligence raise a number of problems, the most important of which is the fate of works created by artificial intelligence in the field of intellectual property law. It is essential to fill this gap in international and local doctrine with various solution proposals, as no solutions have been provided yet for this problem in the laws of any country. For these very reasons, this thesis aims to determine how artificial intelligence systems will gain their respective place in copyright regulations, by discussing these systems in a multidimensional approach.For this determination, inferences are made from the laws, regulations, court case law and various approaches in the doctrine within the body of comparative laws. The most important of these conclusions is the criterion of originality, which is determined at a low level in some legal systems, while determined at a high level in others, which fix the attribution of authorship to human being. Indeed, the originality is at the center of the discussions pertaining to the authorship of artificial intelligence, as it has a vital effect in terms of authorship. In this context, the thesis examines the qualifications of works created by artificial intelligence systems, the status of authorship in terms of those which are qualified as works and the rights arising therefrom, both in international law and in Turkish law in particular.