Serum LDL-kolesterol seviyelerinin genetik polimorfizmler, bağırsak mikrobiyotası ve beslenme ile arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationship between serum LDL cholesterol levels with genetic polymorphisms, gut microbiota and nutrition
Yazar: ASU ŞEVVAL DURAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ERGÜN
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Gastrointestinal mikrobiyom = Gastrointestinal microbiome ; Kolesterol = Cholesterol ; Kolesterol-LDL = Cholesterol-LDL ; Mikrobiyota = Microbiota ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Günümüzde dünyadaki tüm nedenlere bağlı ölümler arasında üst sıralarda bulunan kardiyovasküler hastalıkların (KVH) engellenebilmesi için, gelişiminde etkili olan faktörlerin tespit edilmesi önemlidir. Yüksek serum LDL kolesterol (LDL-K) seviyeleri, KVH gelişimine katkı sağladığı bilinen, değiştirilebilir bir koruma ve tedavi hedefidir ancak LDL-K de dahil olmak üzere kan kolesterol seviyelerine etki eden faktörler oldukça tartışmalıdır. Mevcut çalışmada, kandaki LDL-K seviyeleri üzerinde etkili olduğu düşünülen faktörler bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmış, bu faktörlerin arasındaki ilişkinin de LDL-K seviyeleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışma, 2016-2022 tarihleri arasında özel bir sağlık kuruluşuna başvuran, 609 (%48 erkek) yetişkin ile gerçekleştirilmiştir. Bireylerin serum LDL-K seviyeleri, antropometrik ölçümleri, besin tüketim kayıtları, genetik bilgileri ve bağırsak mikrobiyota özellikleri hasta kayıt dosyalarından elde edilmiştir. Araştırma sonucunda serum LDL-K seviyelerinin Vücut Kütle İndeksi (VKİ) ile pozitif ilişki içinde olduğu (p=0,000) ve farklı ApoE alellerinin LDL-K seviyeleri üzerinde anlamlı etkilerinin olduğu gözlemlenmiştir. Sonuçlar ApoE alel gruplarına  göre en yüksek serum LDL-K seviyelerine ε4+ grubundaki bireylerin sahip olduğunu, bunu ε3/ε3 ve ε2+ grubundaki 
bireylerin takip ettiğini göstermiştir (p=0,000). Çalışmada diyet kolesterolü ve diyet lifi tüketim miktarlarının serum LDL-K seviyeleri üzerinde anlamlı etkileri olmadığı gözlemlenmiştir (sırasıyla p=0,705, p=0,722). Enterotipler ve bağırsak mikrobiyotasının bütirat sentez potansiyeli serum LDL-K seviyelerini etkilememektedir (sırasıyla p=0,369, p=975). Ek olarak gen-besin ve mikrobiyota-besin etkileşimlerinin de serum LDL-K seviyeleri üzerinde anlamlı etkileri bulunamamıştır. Mevcut çalışma, ApoE gen polimorfizmlerinin serum LDL-K seviyeleri üzerinde etkili olduğunu, beslenme ve mikrobiyota özelliklerinin ise benzer bir etkiye neden olmadıklarını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: LDL-K, Kolesterol, ApoE, Nutrigenetik, Bağırsak Mikrobiyotası

Abstract:
In order to prevent cardiovascular diseases (CVD), which is the all-cause mortality in the world today, it is important to determine the factors that are effective in its development. High serum LDL cholesterol (LDL-C) levels are a modifiable prevention and treatment target known to contribute to the development of CVD, but the factors affecting blood cholesterol levels, including LDL-C, are highly controversial. In the current study, the factors thought to be effective on LDL-C levels in the blood were discussed with a holistic perspective, and the effects of the relationship between these factors on LDL-C levels were examined. The study was carried out with 609 (48% male) adults who applied to a private health institution between 2016-2022. Serum LDL-C levels, anthropometric measurements, food frequency records, genetic information and gut microbiota characteristics of individuals were obtained from patient registry files. As a result of the research, it was observed that serum LDL-C levels were positively correlated with body mass index (BMI) (p=0.000) and different ApoE alleles had significant effects on LDL-C levels. Results showed that individuals in the ε4+ group had the highest serum LDL-C levels 
according to the ApoE allele groups, followed by the ε3/ε3 group, and the individuals in the ε2+ group had the lowest serum LDL-C levels (p=0.000). The study observed 
that the amount of dietary cholesterol and dietary fiber consumption did not have significant effects on serum LDL-C levels (p=0.705, p=0.722, respectively). When the intestinal characteristics were examined, it was observed that enterotypes and the butyrate synthesis potential of the intestinal microbiota did not cause significant changes in serum LDL-C levels (p=0.369, p=975, respectively). In addition, no significant effects of gene-nutrient or microbiota-nutrient interactions on serum LDL-C levels were detected. The present study shows that ApoE gene polymorphisms have an effect on serum LDL-C levels, while nutritional and microbiota characteristics do not cause a similar effect.

Keywords: LDL-C, Cholesterol, ApoE, Nutrigenetics, Gut Microbiota