Farklı şehirlerde izole edilen enterobacterıaceae üyelerinde CTX-M tipi genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz üretimi ve moleküler epidemiyolojisinin incelenmesi
Investigation of the prevalence and molecular epidemiology of CTX-M type extended spectrum beta-lactamase producers among enterobacteriaceae family isolated in different cities
Yazar: GÜLFEM TEREK
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP GÜLAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Kasım 2002- Temmuz 2003 arasında ülkemizdeki 7 farklımerkezden izole edilen ve genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz (GSBL) üretenEnterobacteriaceae üyesi bakteriler arasında CTX-M (Sefotaksimaz) tipi GSBL üretimininprevalansı, yayılımdan sorumlu genetik elemanların özellikleri ve CTX-M üreten suşlarınklonal yakınlıkları araştırılmıştır.Yöntem: Çalışmada, Kasım 2002 ? Temmuz 2003 tarihleri arasında HacettepeÜniversitesi Tıp Fakültesi, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Dokuz Eylül Üniversitesi TıpFakültesi, İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi,Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi, Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde izoleedilmiş ve her merkez başına rastgele seçilmiş 10 izolat olmak üzere Enterobacteriaceaeailesi üyesi 70 genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz üreten izolat kullanılmıştır. Suşların türdağılımı 31 Escherichia coli, 24 Klebsiella pneumoniae, bir Klebsiella oxytoca, dörtEnterobacter cloacae, iki Enterobacter aerogenes, beş Klebsiella ornitholytica, iki Proteusmirabilis ve bir Shigela sonnei şeklindedir. İzolatlarda blaCTX-M, blaTEM ve blaSHV varlığıPolimeraz Zincir Tepkimesi (PZT) ile araştırılmıştır. blaCTX-M pozitif izolatlar arasındanseçilen 21 suşta CTX-M enziminin tipi dizi analizi ile belirlenmiştir. CTX-M üretenbakterilerin klonal yakınlıkları Enterobacterial Repetitive Intergenic Consensus ?PZT (ERICPZT) yöntemiyle saptanmış, blaCTX-M'in geçişinden sorumlu elemanın özelliklerini anlamakiçin, konjugasyon ve plazmid ekstraksiyon deneyleri gerçekleştirilmiştir.Bulgular ve Sonuç: İncelenen izolatlarda sırasıyla blaCTX-M, blaTEM ve blaSHV saptanmaoranları %75.7, %81.4 ve % 91.4'tür. Türlere göre dağılıma bakıldığında E.coli izolatlarının%77.4'ü K.pneumoniae izolatlarının %83.3'ü, K.ornitholytica izolatlarının %100'ü E.aerogenes izolatlarının %50'si, E.cloacae izolatlarının %50'si ile çalışmaya alınan tekS.sonnei izolatı CTX-M üretmektedir. P.mirabilis izolatlarında CTX-M saptanmamıştır.Dağılım merkezlere gore farklı olmakla birlikte CTX-M tipi enzim prevalansının % 50(Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi)-%100 (Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi) arasındadeğiştiği izlenmiştir. ERIC-PZT ile klonal ilişki değerlendirildiğinde merkezlerde ikili ve üçlükümeleşmeler bulunmakla birlikte genel olarak farklı merkezlerden izole edilen suşlararasında klonal bir yayılım saptanmamıştır. Transkonjugasyon ve plazmid ekstraksiyondeneyleri ile blaCTX-M, aktarımın 46-85 kb büyüklüğündeki plazmidlerle olduğu görülmüştür.Yapılan dizi analizi çalışması sonucunda tüm merkezlerde CTX-M-3 varlığı saptanmıştır.Sonuç olarak CTX-M tipi genişlemiş spektrumlu beta-laktamazlar ülkemizde özellikleK.pneumoniae ve E.coli suşlarında yaygın olarak bulunmaktadır. Farklı merkezler arasındaortak bir klonun yayılımı söz konusu değildir.

Abstract:
Objectives: To investigate the prevalance, of CTX-M type beta-lactamases andproperties of the genetic elements responsible for the spread of these among the members ofEnterobacteriaceae family which are extended spectrum beta-lactamase positive and isolatedfrom seven different hospitals between November 2002-July 2003. Clonal relationshipbetween CTX-M producers was also evaluated.Methods: In this study blaCTX-M presence was sought by PCR in 70 isolates which arethird-generation cephalosporin resistant and members of Enterobacteriacea family. Tenisolates per center were chosen randomly. Thirty two of these isolates were Esherichia coli,24 were Klebsiella pneumoniae, three were Klebsiella ornitholytica, four were Enterobacter.cloacae, four were Enterobacter aerogenes, two were Proteus .mirabilis and one wasShigella sonnei. blaTEM ve blaSHV presence was also sought by PCR. Direct sequencing ofCTX-M positive PCR-products was performed on both strands and CTX-M enzyme type wasdetermined. Clonal relationship of CTX-M producers was investigated by ERIC-PCR.Genetic location of blaCTX-M was investigated by conjugation and plazmid extractionexperiments.Results and Conclusion: blaCTX-M, blaTEM and blaSHV production rates were 75.7%, 81.4%and 91.4%, respectively; among the study isolates species distribution of CTX-M producerswas 77.4 % in E.coli, 83.3 % in K.pneumoniae, 50 % in E. aeogenes and E.cloacae isolates.The single S.sonnei isolate was also CTX-M positive. CTX-M prevalence varied between50% (Uludağ University School of Medicine) to 100% (Hacettepe University School ofMedicine) among centers. ERIC-PCR results revealed no clonal relationship between theisolates from different centers although there were clusters of two or three strains amongisolates of a single center. Conjugation and plazmid analysis revealed that plazmids whichhad a molecular size of 46-85 kb were responsible from the transfer of blaCTX-M. Sequenceanalysis has shown that all of the CTX-M positive isolates included in this study producedCTX-M-3. As a result prevalance CTX-M type extended spectrum beta-lactamases is highamong E.coli and K.pneumoniae isolates in our country. According to ERIC-PCR resultshowever clonal dissemination of existence of an outbreak of CTX-M beta-lactamaseproducers between different centers is not considered.