Ortaokul yöneticilerinin iletişim becerileri ile kullandıkları örgütsel güç türleri arasındaki ilişki
The relationship between the communication skills of secondary school administrators and the types of organizational power they use
Yazar: BİLAL ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. CEVAT ELMA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaokul yöneticilerinin iletişim becerileri ile kullandıkları örgütsel güç türleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda öğretmen algılarına göre, ortaokul yöneticilerinin iletişim becerileri düzeyleri ile kullandıkları örgütsel güç türlerini belirlemek ve ölçeklerin alt boyutlarının öğretmenlerin bazı demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği belirlenmeye çalışılmıştır.
Araştırma  ilişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Elazığ ili Merkez ilçesindeki 1866 ortaokul öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 359 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada Aslanargun (2009) tarafından geliştirilen "Güç Türleri Ölçeği", Şimşek (2003) tarafından geliştirilen "Okul  Müdürlerinin İletişim Becerileri Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 26.0 ile analiz edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi, tek yönlü varyans analizi, Mann-Whitney U testi ve korelasyon analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonuçları incelendiğinde ortaokul yöneticilerinin iletişim becerileri tüm alt boyutlarda ve ölçek toplamında yüksek düzeyde bulunmuştur. Ortaokul yöneticilerinin iletişim becerileri alt boyutları düzeyleri sırasıyla bilgi aktarımı ve olumlu tutumlar, empatik düşünme, önyargı, planlama boyutları şeklinde gerçekleşmiştir. Ortaokul yöneticilerinin güç türlerini yüksek düzeyde kullandıkları bulgulanmıştır. Ortaokul yöneticilerinin güç türlerinden bağlılık gücü, uzmanlık gücü, bilgi gücü, ödül gücü ve karşılıklı güç türlerini yüksek düzeyde; karizmatik güç ve zorlayıcı güç türlerini ise orta düzeyde kullandıkları görülmüştür. Öğretmenlerin cinsiyetlerine göre okul yöneticilerinin iletişim becerileri ve kullandıkları güç türlerinin toplam ve alt boyutlarında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Ortaokul yöneticilerinin kullandıkları uzmanlık gücünün öğretmenlerin  yaş, eğitim durumu ve mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Zorlayıcı güç boyutu, öğretmenlerin bulunduğu okul yöneticisiyle çalışma süresi değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ortaokul yöneticilerinin iletişim becerileri ile kullandıkları örgütsel güç türleri arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to determine the relationship between secondary school administrators' communication skills and the types of organizational power they use. For this purpose, according to teacher perceptions it was tried to determine seconday school administrators' communication skills and the types of orgaizational power they use, and to determine whether the sub-dimensions of the scales showed significant differences according to some demographic variables of the teachers.
The research was conducted with the correlational survey model. The population of the research consists of 1866 secondary school teachers in the Central district of Elazığ province. The sample of the research consists of 359 teachers selected by simple random sampling method. The "Power Types Scale" developed by Aslanargun (2009) and the "Communication Skills Scale of School Principals" developed by Şimşek (2003) were used in the research. The data obtained in the research were analyzed with SPSS 26.0. In the analysis of the data, arithmetic mean, standard deviation, t-test, one-way analysis of variance, Mann-Whitney U test and correlation analysis were used.
When the research results were examined, the communication skills of secondary school administrators were found to be at a high level in all sub-dimensions and the total scale. The communication skill levels of secondary school administrators were respectively realized in the form of information transfer and positive attitudes, empathic thinking, prejudice and planning dimensions. It has been found that secondary school administrators use power types at a high level. Among the power types, it has been seen that secondary school administrators use commitment power, expertise power, knowledge power, reward power and reciprocal power types at a high level; charismatic power and compelling power types at a medium level. Significant differences were found in the total and sub-dimensions of school administrators' communication skills and the types of power they use, depending on the teachers' gender. It has been determined that the expertise power used by secondary school administrators differs significantly according to the age, educational status and professional seniority variables of teachers. It has been found that the compelling power differs significantly according to the variable of the teachers' working time with the school administrator. A moderate positive relationship was found between seconday school administrators' communication skills and the types of orgaizational power they use.