Kentsel dönüşümün sosyo-kültürel dinamikleri: Konya örneği
Socio-cultural dynamics of urban renewal: Case of Konya
Yazar: MUHAMMET DUR
Danışman: PROF. DR. KÖKSAL ALVER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dönüşüm = Transformation ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Komşuluk = Neighbour hood ; Konya = Konya ; Sosyokültürel değişme = Socio-cultural change ; Sosyokültürel faktörler = Socio-cultural factors ; Sosyokültürel yapı = Socio-cultural structure

Özet:
Kentsel dönüşüm günümüzde kentbilim çalışmalarının ve kent sosyolojisinin en odak noktalarından biridir. Özellikle 1950'li ve 1960'lı yıllardan sonra kentler aşırı göç almaya başlamıştır. Göç edenler kentin dış bölgelerinde gecekondu diye adlandırılan yeni bir yerleşim birimleri oluşturmuştur. 2000'li yıllarda kentsel dönüşüm uygulamalarının yasal bir zemine oturtulmasından sonra, gecekondu bölgelerinde hızlı bir kentsel dönüşüm uygulaması başlatılmıştır. Günümüzde ise, kentlerdeki hızlı nüfus artışından dolayı kentsel dönüşüm uygulamaları sadece gecekondu bölgelerine uygulanmamaktadır. Kentin ara sokaklarındaki müstakil evlerden kentin köhnemiş, sağlıksız ve adı suç ile anılan bölgelerini de kapsamaktadır. Yapılan kentsel dönüşüm uygulamaları ile kente yeni bir mimari ve estetik hüviyet kazandırılmaktadır.
Son zamanlarda Türkiye'nin birçok ilinde olduğu gibi Konya'da da kentsel dönüşüm faaliyetleri uygulanmaktadır.  Uygulanan bu faaliyetler sonucunda sadece Konya'nın mimari yapısı değiştirilmemektedir. Değişen mimari yapıya paralel olarak kentin kültürel yapısı da değişmektedir. Bu tez çalışmasında kentsel dönüşümün, toplumsal dinamikler olarak belirlediğimiz mahalle hayatı, gündelik hayat ve komşuluk ilişkileri üzerinde bir etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Bu bağlamda kentsel dönüşümün, toplumsal dinamikler üzerindeki etkisini daha net görebilmek adına mülakat tekniği kullanılarak sahaya inilmiştir. Sahadan toplanan veriler ışığında kentsel dönüşümün özellikle mahalle ve komşuluk ilişkileri üzerinde olumsuz bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. 
Kentsel dönüşüm konusunda Konya üzerine yapılan çalışmalar parça parça ve sınırlı sayıdadır. Bu bakımdan, çalışmanın kentsel dönüşümün dinamikleri adı altında, kentin olmazsa olmazı olan mahalle, komşuluk ilişkileri, gündelik hayat ve apartmanlaşma olgularını bütüncül bir yapıda ele almasının hem çalışmaya özgünlük katması hem de Konya üzerine ve kentsel dönüşüm üzerine daha sonra yapılacak çalışmalar için bir literatür oluşturabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kentsel Dönüşüm, Mahalle, Komşuluk, Gündelik Hayat.

Abstract:
Urban renewal is one of the center points of urban science and sociology of urban studies nowadays. Particularly, in the 1950s and 1960s, people started migrating to cities intensively. Immigrants mainly, located accommodation units in the external zones of cities which were called slum. In the 2000s, after urban renewal practice was legalised, rapid urban renewal practice has been started in the slum regions. As for today, because of rapid population increase, not only has urban renewal practice been carried out in the slum regions but it has contained detached houses that are in the back street of cities and regions which are ruined, poor and criminal as well. It has been redounded a new architecture and aesthetics characteristics to cities through performed urban renewal practice. 
Recently, urban renewal has been implemented in many cities of Turkey as well as Konya. As a result of urban renewal practice, not only has not the architecture structure of Konya been changed, but in parallel to changed architecture structure, the cultural structure of city has altered, too. In this study, it has been researched whether there is an impact of urban renewal on the social dynamics of city which are local life, daily life and neighbourhood relations. In this regard, it has been used interview method from qualitative methods in order to gain the impact of urban renewal on the social dynamics. It has been investigated that urban renewal has a negative impact on local and neighbourhood relationships through the data that was obtained from the field.
Studies which have been performed on Konya regarding urban renewal are limited and in bits. Therefore, in terms of dynamics of urban renewal, this study deals with district, neighborhood relations, daily life, and apartment life style facts in an integrated perspective. In doing so, the study gains distinctness and it is thought about creating a literature for the future's studies regarding urban renewal and Konya.

Key Words: Urban Renewal, District, Neighborliness, Everyday Life.