Türkiye taşkömürü sahasının coğrafyası ve işçilerin dağılışı
Geography of Turkey hardcoal area end settlement characteristics of workers
Yazar: YILDIZ GÜLER
Danışman: PROF. DR. MESUT ELİBÜYÜK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Türkiye Coğrafyası Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Kömür = Coal ; Kömür işletmeleri = Coal enterprises ; Kömür madenciliği = Coal mining ; Kömür ocakları = Coal mines ; Madenci = Miner ; Taş kömürü = Anthracite ; Türkiye Taşkömürü Kurumu = Turkish Hard Coal Enterprise ; İşçiler = Workers

Özet:
Türkiye Taşkömürü Kurumu sahasında yapılan kömür üretimi 19 yy. ikici çeyreğinden itibaren başlamış çok eski bir tarihe sahiptir. Türkiye taşkömürü kurumunun işçi aldığı alanın coğrafi özellikleri oldukça çeşitli bir yapıya sahiptir. Yüksek dağlık arazinin yanında, derince yarılmış vadiler ve yer yer az da olsa düzlükler bulunmaktadır. Nemli ılıman iklimi ve gür bir bitki örtüsüne sahip olan bölgede tarım alanlarının sınırlı olduğunu görmekteyiz. Ayrıca engebeli ve eğimli arazi ile iklimin de etkisi sonucu oluşan kütle hareketleri, sel ve taşkınlar birçok ekonomik faaliyeti olumsuz yönde etkilemektedir. Yerleşmelerin dağılışı da sözü edilen durumdan etkilenmiştir. Bölgedeki kırsal kesimde dağınık yerleşme hakimdir. Diğer yandan şehirlerde göç etkisiyle çarpık yapılaşma mevcuttur. Batı Karadeniz bölümü taşkömürü üretimi ve buna bağlı demir-çelik endüstrisi ile ön plana çıkmıştır. Kurulan santraller ve yan sanayilerle beraber bölge tam bir işçi memleketi haline gelmiştir. Özellikle TTK bünyesinde çalışmak üzere kuyuların ve lavuarların çevresindeki pavyonlarda kalan işçiler zamanla buralara yerleşmişler ve yeni yerleşmeler oluşturmuşlardır. TTK'da çalışan işçilerin dağılış ve yerleşme özellikleri kurumun etkisinde şekillenmiştir. İşletmelerin işgücü sağladığı köyler hem TTK tarafından hem de doğal ve beşeri unsurların etkisiyle belirlenmiştir. Kömür üretimi genelde işçi sayısı ile doğru orantılı olmuştur. Jeolojik yapı sebebiyle üretim artışı işçi artışına bağlı olmuştur. 
Anahtar kelimeler: Taşkömürü, Türkiye Taşkömürü Kurumu, Pano Ayak Üretim İşçisi, Mekansal dağılış, İşçi göçleri, Çarpık yapılaşma, Tasman alanı Lavuar Alanı, Mürettep Köyler, Maden Bölgesi, Erdemir, Kardemir, Çatalağzı.

Abstract:
Coal Production, which has been made in the field of Turkey Hardcoal Institution and had began from the beginning of the 19th century, has a long history. The geographical features of the areas where the institution makes recruitment has a quite diverse structure. In addition to the high mountainous terrain, there are deep valleys and slightly plains. It is seen that the agricultural lands are limited in the area which has humid temperate climate and lush flora. Besides, the mass movements and floods as a result of hilly and sloping land and also climate negatively affect many economic activities. The distribution of settlements are also affected by the condition mentioned above. It is dominated by scattered settlements in the rural areas in this region. On the other hand, there is unplanned settlement in the cities as a result of migration. Western Black Sea region, the hardcoal production and accordingly the iron and steel industry has come to the forefront. Together with established power plants and supplier industries, this region has become a complete employee hometown. In particular, The workers living in the pavilions around the wells with the aim of working in TTK are increasingly settled here and created new settlements. The distribution and settlement characteristics of workers in TTK has been shaped under the influence of the institution. The villages providing work force have been determined by both TTK and the effects of natural and human factors. The Coal production is generally directly proportional to the number of workers. With the cause of the geological structure, the production increase was due to increased labor.
Key words: Hardcoal, Turkey Hard Coal Institution, Board Foot Production Worker, Wells Field, Mürettep Villages, Mining District, Erdemir, Kardemir, Çatalağzı.