Hafif preeklampsili preterm gebelerde betametazonun biyofizik profil ile umbilikal ve middle serebral arter doppler akımlarına etkisi
Effect of betamethasone on biophysical profile and umbilical artery and middle cerebral artery doppler indices in mild preeclampsia
Yazar: İLHAN BAHRİ DELİBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. METİN İNGEÇ
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Betametazon = Betamethasone ; Biyofizik = Biophysics ; Doppler = Doppler ; Gebelik = Pregnancy ; Preeklampsi = Pre-eclampsia ; Serebral arterler = Cerebral arteries ; Umbilikal arterler = Umbilical arteries

Özet:
Bu çalışmanın amacı, betametazonun hafif preeklampsili olgularda biyofizik parametreler ile umbilikal arter ve middle serebral arter (MCA) doppler indeks ölçümleri üzerindeki etkisinin araştırılması idi.Çalışmamızda Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğine Mayıs 2009 ile Eylül 2010 tarihleri arasında başvuran 18-40 yaş arası, 34. gestasyonel haftanın altındaki 40 hafif preeklampsi tanılı gebe, randomize prospektif olarak incelendi. Gebeliğin 20.haftasından sonra TA ? 140/90mmHg ve <160/110mmHg olan hastalar ve 24 saatlik idrarda ?300mg ve <5g veya spot idrarda ?1+ proteinürisi olan hastalar çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya alınan hafif preeklampsili hastalar, çalışma ve kontrol grubu olmak üzere 20'şer kişilik iki gruba randomize edildi. Çalışma grubuna rutin protokol takip edilerek betametazon uygulandı. Kontrol grubu gebelere ise, betametazon protokolü çalışma süresi bitiminde uygulanmak üzere, betametazon yerine aynı volüm ve doz aralığında plasebo olarak serum fizyolojik uygulandı. Çalışma esnasında şiddetli preeklampsi bulgusu gelişen hastalar çalışma dışına alınarak derhal betametazon uygulandı. Betametazon veya plasebo uygulanan hastalara uygulamanın 0., 24., 48., ve 72. saatlerinde biyofizik profil skorlaması (BFP) ve umbilikal ve middle serebral arter (MCA) doppler incelemeleri yapılarak veriler kaydedildi ve analiz edildi.Çalışma sonuçları incelendiğinde; çalışma grubumuzdaki gebelerde betametazon uygulaması sonrası 24. ve 48. ve 72. saatteki BFP değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüş izlendi. Antenatal betametazon uygulamasından en sık etkilenen BFP parametreleri sırasıyla non-stres test, fetal hareket ve fetal solunum idi. Fakat söz konusu 3 parametreye bağlı düşen BFP skorlarının, maksimal etkinin görüldüğü ve betametazonun en yüksek biyolojik etkinlikte olmasının beklendiği( yarı ömür 36-54 saat) zaman aralığı olan 48. saatten sonra yükselmeye başladığı kaydedildi. Çalışmamızda betametazon uygulamasının 0., 24., 48. ve 72. saatlerinde, MCA `ya ait PI, RI, S/D, EDV ve PSV parametrelerinde yapılan incelemede her iki grup arasında anlamlı fark tespit edilmedi. Umbilikal arter üzerindeki incelemede ise her iki grup arasında PI, RI, EDV, PSV parametrelerinde anlamlı fark görülmedi, fakat sadece umbilikal arter S/D oranının, betametazon sonrası 24. saatte, çalışma grubunda anlamlı düzeyde düşük olduğu bulundu.Sonuç olarak betametazonun doppler parametreleri üzerinde oluşturduğu değişiklikler genel olarak değerlendirildiğinde, bu değişikliklerin, betametazonun BFP üzerinde oluşturduğu değişikliklere göre çok düşük düzeyde olduğu söylenebilir. Bu bulgular ışığında antenatal steroid uygulaması sonrası ölçülen BFP skorlarında orta düzeyde tespit edilen düşüklüklerin (4-6 arası) fetal distres anlamına gelmeyebileceği, steroide bağlı geçici etkiye bağlı olma ihtimalinin yüksek olduğu ve bu bilginin gebeliğin geleceği üzerinde karar verme sürecinde dikkate alınması gerektiği mutlaka akılda bulundurulmalıdır. Ayrıca, betametazon uygulamasını takiben BFP skorları düşük olarak tespit edilen hastalarda, söz konusu durumun betametazona mı yoksa mevcut fetal sıkıntıya mı bağlı olduğunun ayırt edilmesinde, doppler parametrelerinin kullanılmasının, gebeliğin prognozu hakkında karar vermede doğru yöntem olacağı kanaatindeyiz.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the effect of betamethasone on biophysical parameters and umbilical artery and middle cerebral artery (MCA) doppler indices in patients with mild preeclampsia.Forty pregnant woman, between the ages of 18-40 years, who were admitted to Obstetrics and Gynecology Department, Ataturk University School of Medicine between May 2009 and September 2010, and diagnosed to have mild preeclampsia under 34th gestational week, were prospectively randomized and investigated in this study. Pregnant woman who had TA ? 140/90mmHg and <160/110mmHg and proteinuria of ? 300mg and <5g in 24-hour urine or ? +1 proteinuria in spot urine test were included in the study. Patients with mild preeclampsia, were randomized into two groups of 20 patients. Betamethasone was administered to the study group by following the routine protocol. Betamethasone protocol to be implemented at the end of the study period, the control group was administered the same volume of saline as placebo instead of betamethasone. Patients who developed signs of severe preeclampsia during the study period were excluded from the study and betamethasone was administered. Betamethasone or placebo-treated patients were investigated at the 0., 24., 48., and 72. hours of the application by performing biophysical profile scoring (BPP) and the umbilical and middle cerebral artery (MCA) doppler examinations after which the data recorded were analyzed.Analysis of study results revealed that; in the study group, 24. and 48. and 72. hour BPP values showed a statistically significant decrease. The most affected BPP parameters after the administration of antenatal betamethasone were non-stress test (NST), fetal breathing and fetal movements, respectively. However, it is recorded that , decreasing BPP scores due to those 3 most affected parameters, began to increase after the 48. hour, the time interval when maximal effects were seen and the highest biological activity of betamethasone is expected to occur (half-life 36-54 h). Analysis of the PI, RI, S / D, EDV and PSV parameters belonging to the MCA at the 0., 24., 48. and 72. hours of betamethasone administration revealed no statistically significant difference between the two groups. On the analysis of umbilical artery PI, RI, EDV, PSV there were no significant difference between the groups, however; only the umbilical artery S / D ratio at the 24. hour of betamethasone administration in the study group was found to be significantly lower.As a result, when the changes in the Doppler parameters after betamethasone administration are evaluated in general, these changes can be regarded as trivial when compared to the changes on the BFP that betamethasone incurred. In the light of these findings, we suppose that moderately decreased BPP scores, measured after administration of antenatal steroids, may not be due to fetal distress and is most likely due to the temporary effect of steroids and suggest that this information should be kept in mind in decision-making process for the future of pregnancy. We also suggest that , in patients who were detected to have low BPP scores following betamethasone administration, the use of Doppler parameters would be the right method to distinguish whether the situation is due to betamethasone or fetal distress, and thus to decide about the prognosis of pregnancy.