Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin dinleme kaygılarının incelenmesi
Examination of listening anxiety of learners who are learning Turkish as a foreign language
Yazar: NURAN KILINÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ŞENGÜL
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil kaygısı = Language anxiety ; Dinleme = Listening ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; İkinci dil öğretimi = Second language teaching

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin dinleme kaygılarının ne düzeyde olduğunu belirlemektir. Tarama modelinde desenlenen bu çalışmanın evrenini, 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Türkiye'deki üniversitelerde Türkçe öğrenen yabancı uyruklu öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde kolay ulaşılabilir durum örneklemesi tercih edilmiştir. 

Araştırmada Yaman ve Can (2015) tarafından geliştirilen Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenenler İçin Dinleme Kaygısı Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek güven eksikliği ve metni anlama ve çözümleme olmak üzere 2 faktör ve 14 maddeden oluşmaktadır. Verilerin çözümlenmesinde, yüzde ve frekans hesaplamaları, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri kullanılmıştır. Ayrıca verilerin cinsiyet, yaş, Türkiye'de bulunma amacı ve Türkiye'de bulunma süresi değişkenlerine ilişkin karşılaştırmalarda normallik testi ve varyansların homojenliğine bakılmış, dağılımın normal olduğu görülerek bağımsız gruplar t-testi kullanılmıştır. Günlük dinleme etkinliklerine ayrılan zaman değişkenine ilişkin karşılaştırmalarda da öncelikle normallik testi yapılmış, dağılımın normal olduğu görülerek tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır. 

Araştırma sonucunda; öğrencilerin çok yüksek düzeyde olmamakla birlikte güven eksikliği ile metni anlama ve çözümleme alt boyutlarında dinleme kaygısı yaşadıkları tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkeni açısından, güven eksikliği ile metni anlama ve çözümlemede, öğrenci görüşlerinin anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı ancak kadın öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha yüksek düzeyde görüş belirttikleri tespit edilmiştir. Yaş değişkeni açısından, her iki alt boyutta da öğrenci görüşlerinin anlamlı bir şekilde farklılaştığı ve farklılığın 17-22 yaş arası olan öğrenciler lehine olduğu görülmüştür. Türkiye'de bulunma amacı ve Türkiye'de bulunma süresi değişkenleri açısından, her iki alt boyutta da öğrenci görüşlerinin farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin günlük dinleme etkinliklerine ayırdıkları zaman değişkenine ilişkin her iki alt boyutta da öğrenci görüşlerinin anlamlı bir şekilde farklılaştığı ve farklılığın dinlemeye hiç zaman ayırmayan öğrenciler ile dinleme etkinliklerine 2 saat ve üzeri zaman ayıran öğrenciler arasında, dinleme etkinliklerine hiç zaman ayırmayan öğrenciler lehine olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this research is to determine the level of listening anxiety of learners who are learning Turkish as a foreign language. The universe of this study designed to survey model, are foreign students who learn Turkish in the universities of Turkey in the academic year of 2015-2016. In sampling easy accessibility was preferred.

In the study "Listening Anxiety Scale of Turkish Language Learners As a Foreign Language" developed by Yaman and Can (2015)  was conducted. The scale consists of 2 factors which are lack of confidence and text understanding and analysis and 14 items. Percent and frequency calculations, arithmetic mean and standard deviation values were used in the analysis of the data. In addition, the homogeneity of the variances was tested in the comparisons regarding the gender, age, purpose of presence in Turkey variable and the independent groups t-test was used when the distribution was seen normal. In the comparisons of the time variables devoted to daily listening activities, normality test was performed firstly and one way ANOVA was applied by observing that the distribution was normal.

As a result of the research; it was found that the students have listening anxiety, which is not very high level, on the subscales of lack of confidence and text understanding and analysis. In terms of gender variable, in lack of confidence and text understanding and analysis, students' opinions did not differ significantly but female students had higher opinions than male students. In terms of age variable, it was seen that the students' opinions differed significantly in both sub-dimensions and the difference was favored for the students between the ages of 17-22. In terms of purpose of presence in Turkey and residence time in Turkey, students' views were not differ in both dimensions. In both sub-dimensions of the time variance that students spend on daily listening activities, it was found that students' opinions differed significantly and this difference was between the students who did not spend any time to listening and those who spent more than 2 hours on listening activities, and on behalf of students who did not spend any time on listening activities.