Yetişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu bulunan hastalarda sosyal  medya bağımlılığı ve erteleme davranışı
Social media addiction and procrastination behavior in adult patients with attention deficit hyperactivity disorder
Yazar: HAVVA IŞIK UÇAL
Danışman: DOÇ. DR. FERDA USLU ; DOÇ. DR. ÖZGE KILIÇ
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Sosyal medya, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olan bireyler için cazip bir dikkat dağıtıcıdır. Son araştırmalar, DEHB ile erteleme davranışı arasında bir korelasyon olduğunu ve bunun DEHB ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkiyi karmaşıklaştırdığını göstermiştir. Erteleme, DEHB'li bireyler için sürekli dikkat ve çaba gerektiren görevlerden kaçınmak için bir başa çıkma mekanizması olabilir. Bu çalışma, DEHB semptomları ile sosyal medya kullanımı arasındaki ilişkiyi ve erteleme davranışının etkileşimini incelemektedir. Çalışma, çevrimiçi anketler kullanılarak 18-65 yaş arasındaki 294 katılımcıyla gerçekleştirilmiştir. Kullanılan ölçekler arasında Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS), Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, Genel Erteleme Davranışı Ölçeği ve Beck Depresyon Envanteri bulunmaktadır. Veriler SPSS 29.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. DEHB skorları yüksek olan bireylerin, düşük olanlara kıyasla daha yüksek sosyal medya bağımlılık puanlarına sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bulgu, DEHB belirtilerinin sosyal medya kullanımını etkilediğini belirten önceki araştırmalarla uyumludur. Ancak, çalışmamızda cinsiyetin sosyal medya bağımlılığı üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Buna karşın, önceki araştırmalar kadın cinsiyetin sosyal medya bağımlılığı ile daha ilişkili olduğunu öne sürmektedir. Çalışmamız ayrıca sosyal medya bağımlılığı yüksek bireylerin depresyon skorlarının da yüksek olduğunu göstermiştir, bu da literatürdeki mevcut çalışmalarla uyumludur.Cinsiyet farklılıkları incelendiğinde, kadın katılımcıların depresyon skorlarının erkek katılımcılara göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu bulunmuştur. Bu bulgu, kadınların depresyon ve anksiyete gibi içselleştirme bozukluklarına daha yatkın olduğunu belirten literatürle uyumludur. DEHB belirtilerinin cinsiyet farklılıkları açısından incelenmesi sonucunda, kadınların dikkat eksikliği skorlarının erkeklere göre daha yüksek olduğu, ancak erkeklerin hiperaktivite-dürtüsellik skorlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir.Çalışmamızda, ilişkisi olmayan katılımcıların DEHB ve depresyon skorlarının, ilişkisi olan katılımcılara göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bu bulgu, DEHB'nin sosyal ve ilişkisel zorluklara neden olabileceğini belirten mevcut çalışmalarla uyumludur. DEHB skorlarının hem erteleme davranışını hem de sosyal medya bağımlılığını güçlü ve pozitif bir şekilde yordadığı bulunmuştur, bu da DEHB ile çeşitli bağımlılık davranışları arasındaki bağlantıyı vurgulayan literatürle tutarlıdır. Sonuç olarak, çalışmamız DEHB'nin sosyal medya bağımlılığı ve erteleme davranışı üzerindeki etkilerini ortaya koymakta ve bu bulgular literatürdeki mevcut araştırmalarla uyum göstermektedir. DEHB'nin tedavisinin, sosyal medya bağımlılığı ve erteleme davranışını önlemede rol oynayabileceği öngörülmektedir. Bu bulgular, DEHB'nin erişkinlikte de devam eden etkilerini ve bu bozukluğun bireylerin günlük yaşamları üzerindeki geniş kapsamlı etkilerini vurgulamaktadır.

Abstract:
Social media is an attractive distraction for individuals with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD). Recent research has shown a correlation between ADHD and procrastination, complicating the relationship between ADHD and social media addiction. Procrastination may be a coping mechanism for individuals with ADHD to avoid tasks that require sustained attention and effort. This study examined the relationship between ADHD symptoms and social media use and the interaction of procrastination. The study was conducted with 294 participants between the ages of 18 and 65 using online questionnaires. The scales used included the Adult Attention Deficit Hyperactivity Disorder Self-Report Scale (ASRS), the Social Media Addiction Scale, the General Procrastination Behavior Scale, and the Beck Depression Inventory. Data were analyzed using SPSS 29.0. Social media is an attractive distraction for individuals with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD). Recent research has shown a correlation between ADHD and procrastination, complicating the relationship between ADHD and social media addiction. Procrastination may be a coping mechanism for individuals with ADHD to avoid tasks that require sustained attention and effort. This study examined the relationship between ADHD symptoms and social media use and the interaction of procrastination. The study was conducted with 294 participants aged 18-65 using online surveys. The scales used included the Adult Attention Deficit Hyperactivity Disorder Self-Report Scale (ASRS), the Social Media Addiction Scale, the General Procrastination Behavior Scale, and the Beck Depression Inventory. Data were analyzed using SPSS 29.0. It revealed that individuals with higher ADHD scores had higher social media addiction scores compared to those with lower scores. This finding is consistent with previous studies indicating that ADHD symptoms affect social media use. However, our study did not find a significant effect of gender on social media addiction. In contrast, previous studies suggest that female gender is more associated with social media addiction. Our study also showed that individuals with high social media addiction also have high depression scores, which is consistent with existing studies in the literature. When gender differences were examined, it was found that female participants had significantly higher depression scores than male participants. This finding is consistent with the literature indicating that women are more prone to internalizing disorders such as depression and anxiety. As a result of examining ADHD symptoms in terms of gender differences, it was determined that women had higher attention deficit scores than men, but men had higher hyperactivity-impulsivity scores. In our study, it was determined that ADHD and depression scores of participants who were not in a relationship were significantly higher than participants who were in a relationship. This finding is consistent with existing studies indicating that ADHD can cause social and relational difficulties. ADHD scores were found to strongly and positively predict both procrastination and social media addiction, which is consistent with the literature emphasizing the link between ADHD and various addictive behaviors. In conclusion, our study demonstrates the effects of ADHD on social media addiction and procrastination, and these findings are consistent with existing research in the literature. It is anticipated that treatment of ADHD may play a role in preventing social media addiction and procrastination. These findings highlight the continuing effects of ADHD in adulthood and the wide-ranging effects of this disorder on individuals' daily lives.