Türk İş Hukukunda askeri işyerleri
Military installation in Labor Law
Yazar: ERKAN İNCİRCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. HAMDİ MOLLAMAHMUTOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Hukuk = Law ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Askeri ceza hukuku = Military criminal  law ; Askeri işletmeler = Military businesses ; Silahlı kuvvetler = Armed forces ; Toplu iş sözleşmeleri = Collective labor agreements ; Çalışma koşulları = Working conditions ; İş hukuku = Labour law ; İşletmeler = Businesses ; İşyeri = Work place ; İşçiler = Workers

Özet:
XIII TÜRKİŞ HUKUKUNDA ASKERİ İŞYERLERİ (ÖZET) Askeri işyerleri, iş hukuku mevzuatının bütün unsurlarıyla uygulandığı işyerleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda İş Kanununda ortaya konan işyeri tanımı askeri işyerleri içinde geçerli bir tanımdır. İş mevzuatımızın askeri işyerleri için belirlediği farklı hususiyet, bütün iş kollarında, işyerinin girdiği işkolunun tespiti açısından yapılan işin niteliği söz konusuyken, Milli Savunma işkolunda yer almak için işin niteliği değil işverenin niteliği belirleyici unsur olmaktadır. Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından doğrudan işletilen askeri işyerlerinin grev ve lokavt yasağının bulunduğu yerlerden olması da diğer bir hususiyeti ortaya koymaktadır. Ayrıca askeri işyerlerinin denetim ve teftişinin askeri iş müfettişleri tarafından yapılması da yasa hükmüdür. Güçlü bir hiyerarşik yapıya sahip olan Silahlı Kuvvetlerde, işveren ve işveren vekili arasında yer alan karar mekanizmalarından en önemlisi Kuvvet Komutanlıklarıdır ve yetkileri toplu sözleşme hükümleri ile belirlenmiştir. Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan işçiler için askeri mevzuatla oluşturulan sınırlı asker kişilik, işçileri amir-ast ilişkisinin söz konusu olduğu hiyerarşiye tabii kılmaktadır. Bu bağlamda disiplin mahkemesi ve askeri mahkeme yetkisindeki suçlar için işçilerin mahkemeye sevk edilmeleri mümkün olmaktadır. Gerek bireysel sendika özgürlüğü, gerekse kollektif sendika özgürlüğü açısından bir sınırlamanın söz konusu olmadığı askeri işyerlerinde sendikalaşma oranının Türkiye standartlarının çok üstünde gerçekleştiği görülmektedir.XIV Toplu iş sözleşmesi ile düzenlenen kapsam dışı personel uygulamasına askeri işyerlerinde sınırlı olsa da devam edilmektedir. Grev, işi yavaşlatma vb. eylemler, ülke menfaatleri doğrultusunda, her an harbe hazır bir silahlı kuvvetler için askeri işyerlerinde yasaklanmıştır. Çalışma mevzuatının getirdiği yönetime katılma olanakları yanında askeri işyerlerinde de toplu sözleşme hükümleri ile bazı yönetime katılma halleri düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerin katılımdan ziyade danışma özellikleri bulunmaktadır. Askerlik mesleği gizlilik ve güvenlik gerektiren bir meslek olması nedeniyle, denetim ve teftişlerinin askeri iş müfettişleri tarafından yapılmasını sağlayan yasal düzenlemeler yapılmıştır, iş kanununda yer alan yaptırımların uygulanması açısından ise hapis cezası gerektiren hallerde yargı yeri askeri mahkemeler olurken, idari yaptırımlarda ise uygulama iş kanunu esasları doğrultusunda yapılacaktır.

Abstract:
XV MILITARY INSTALLATION IN TURKISH LABOR LAW (ABSTRACT) Military installations are included in the places where labor law is fully applied. In this context, the defination of bussiness in the labor law is also valid for the military installations, one of the differences in the labor law concerning the military installations is that laborar determines the sector in which the business is as opposed to the nature of the work in other sectors. Another difference is that strike and lock out is forbidden in the military installations which are ran directly by the ministey of defense, gendermarie and the cost guard. Also the law stimulates that the inspections of the military installations are conducted by the military inspectors. In the military which is charecterized by a strict hierarchy the service commands are the most important units which have decision making authority and they are authorized to conduct collective bargaining. Turkish military law defines workers.who work in military installations as limited military personel and is subjected them to the authority of the superiors. In this capacity they are under the jurisdiction of the military courts and the disipline courts. The union membership in the military installations, where there is no restrictions in terms of individiul and collective rights to join a union, is higher then the national standart. Although it is limited, there are some restrictions in the collective bargaining process, strike and other actions are prohibited in the military installations to preserve the readines of the military which is essential for the security of the nation. Besides collective bargaining other rights to participate in the managament are granted to the workers working in the military initiations. But the right to participate in the manegement is limited to consultation.XVI Since the military requires confidentiality and security the laws require that the inspections be conducted by the military personel. Military courts have jurisdiction in the situations that requires prison terms, other trials are handled according to the labor law. f:i;n|fi|IIK0i»ITIM KURULU