Hidiv Tevfik Paşa: 1852 - 1892
Khedive Tevfi̇k Pasha: 1852 - 1892
Yazar: ŞABAN HÖKELEK
Danışman: DOÇ. DR. YAHYA BAĞÇECİ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Tarih = History
Dizin: Mısır = Egypt ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Türk-Mısır ilişkileri = Turkish-Egypt relations ; Türk-İngiliz ilişkileri = Turkish English relations ; İngiltere = England

Özet:
Bu çalışmada Mısır Hidivi Tevfik Paşa merkeze alınarak Tevfik Paşa zamanında Mısır'da meydana gelen gelişmeler anlatılmaktadır. Osmanlı hâkimiyeti altında olan Mısır 1875'ten sonra borçlarını ödeyemez hale gelince İngiltere ve Fransa, Mısır iç işlerine karışmaya başladı. Dönemin Mısır Hidivi İsmail Paşa borçları ödemeyince İngiltere ve Fransa, Osmanlı Devletine yoğun bir baskı yaparak Tevfik Paşa'yı Hidivlik makamına getirdiler. 
Tevfik Paşa Hidivliğe yabancı devletlerin etkisi ile geldiğini biliyordu. Bu yüzden kısa süre de onların etkisi altına girdi. Hidiv Tevfik Paşa döneminde başlıca iki önemli olay gerçekleşti. Bunlardan ilki Arabi Paşa isyanı diğeri ise İngiltere'nin Mısır'ı işgalidir. Tevfik Paşa'nın Mısır Hidivliğine getirilmesinin ardından Mısır'da yabancı konsolosların etkisi bir kat daha artı. Bunu kabullenmeyen Mısır ordusundaki bazı subaylar yabancı etkisini bahane ederek Tevfik Paşa'ya karşı isyan ettiler. Osmanlı Devleti, Mısır'da bozulan asayişi sağlamak için farklı zamanlarda iki heyet göndermesine rağmen başarılı olamadı. İngiltere ve Fransa'nın girişimleriyle Mısır işlerini görüşmek üzere İstanbul'da bir konferans topladı. Ancak konferansın sonucunu beklemeyen İngiltere, Osmanlı Devleti'nin asayişi sağlayamadığını ileri sürerek Mısır'ı işgal etti. Bundan sonra ki süreçte Tevfik Paşa, Mısır'da hiçbir hükümranlık hakkına sahip olamadı. Bütün işleri İngiliz memurlar yürüttü. Osmanlı Devleti ise Mısır'dan İngilizleri çıkaracak askeri gücü olmadığından dolayı sürekli bir diplomasi savaşı yaptı. Osmanlı Devleti'nin yapmış olduğu bütün diplomasi girişimleri sonuçsuz kaldı. İngiltere Tevfik Paşa zamanında türlü bahaneler üreterek kendi çıkarları için Mısır'ı işgal ederek buradaki varlığını sürdürdü.

Abstract:
Relocating Egyptian Khedive Tevfik Pasha to central office and the events that occurred in the course of Tevfik Pasha pover are told in this study. After 1875 when Egypt became incapable of paying debts, was under Ottoman domination, England and France started to interfere with its internal affairs. As İsmail Pasha, Khedive of that time, was not able to pay off the debts, England and France forced Ottoman State to make Tevfik Pasha Khedive.
Tevfik Pasha was aware that he became Khedive through the foreing countries impact. For this reason he fell under the influence of them at once. Two significant events took place in the course of Khedive Tevfik Pasha. These are Arabi Pasha rebellion and Egypt rebellion of England. When Tevfik Pasha came to the power of Khedive of Egypt, the effects of foreing consuls increased more. Some military officers who reject this event revolted to Tevfik Pasha on the pretext that foreing effect. Although Ottoman State sent two committees for maintaining the order, they were not able to carry out this. By the help of England and France, a conference was held in İstanbul for considering the events in Egypt. However, England invaded Egypt before the result of the conference by asserting that Ottoman State coult not maintain the order. Hereupon Tevfik Pasha was not able to possess any empery right in Egypt. English civil servants fulfilled whole function. Since Ottoman State did not own the military power in order to leave English out Egypt, they proceeded diplomacy war in this continuum. All the diplomacy attempts remained inconclusive. England carried on its existence in Egypt by the help of pretexts for its profits during Tevfik Pasha period.