Efektif diyabet tedavisinin bilişsel fonksiyonlar, BNP ve HS-CRP parametreleri üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of effective diabetes therapy on cognitive functions, BNP and hSCRP parameters
Yazar: HÜSNİYE DÜZ
Danışman: PROF. DR. ALİ YAGIZ ÜRESİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı / Tıbbi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; C reaktif protein = C reactive protein ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Natriüretik ajanlar = Natriuretic agents

Özet:
Diyabet, dünyada her yaştan, cins ve ırktan milyonlarca kişiyi etkileyen ve görülme
oranı yüksek olan bir hastalıktır. Diyabete bağlı olan kronik hipergliseminin, uzun
dönemde mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonların nedeni olduğu
bilinmektedir. Bunlar arasında da kardiyovasküler sistem ve santral sinir sistemi
komplikasyonları önemli bir yer tutmaktadır. Kardiyovasküler hastalıkların şiddetinin
diyabet varlığında daha da arttığı bilinmektedir. Bilişsel fonksiyonlara diyabet
hastalığının nasıl etki ettiği hala kesin olarak bilinmemektedir. Bu nedenle diyabet
varlığının bilişsel fonksiyonlara etkisi önemli güncel araştırma konuları arasında yer
almaktadır. Çalışmamızda Tip-2 diyabet hastalarında diyabet tedavisinin bilişsel
fonksiyonlara, BNP ve hs-CRP parametreleri üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
amaçlanmıştır. Diyabet tedavisi, kontrollü diyabet ( HbA1c ≤ 7 ) ve kontrolsüz diyabet
( HbA1c > 7 ) olmak üzere HbA1c seviyelerine göre iki gruba ayrılmıştır. Çalışmaya
toplam 18 hasta dahil edilmiştir. BNP ve hs-CRP düzeyleri ELISA yöntemi ile
değerlendirilmiştir. Bilişsel fonksiyonları değerlendirmek amacıyla MMSE testi
kullanılmıştır. Katılımcıların son bir ay içerisindeki rutin laboratuvar parametreleri (var
ise) elektronik sağlık kayıtlarından değerlendirilmiştir. Kontrollü diyabeti olan ve
kontrolsüz diyabeti olan gruplar arasında kan glukoz düzeyi ve HbA1c düzeyi
bakımından anlamlı istatiksel bir fark saptanmıştır (p<0.05). Kontrolsüz diyabeti olan
hastaların MMSE skor ortalamaları, kontrollü diyabeti olan hastaların MMSE skor
ortalamalarından daha düşük bulunmuştur ancak aradaki fark istatistiksel olarak
anlamlılık göstermemiştir ( sırasıyla 24,86±4,38 ve 26,64±2,46, p=0,425 ). Kontrolsüz
hasta grubunda kontrollü hasta grubuna göre daha yüksek BNP ve HsCRP düzeyleri
tespit edilse de aradaki fark istatistiksel anlamlılık düzeyine ulaşmamıştır (sırasıyla
kontrollü ve kontrolsüz diyabet grupları için BNP düzeyleri: 168,51±71,15 ve
156,71±69,93 pg/ml p=0,860 ; HsCRP düzeyleri: 5,07±3,75 ve 4,00±2,96 mg/L,
p=0,509). Tip-2 diyabet hastalarında efektif tedavinin bilişsel fonksiyonlarda bozulma
ve demans gibi nörodejeneratif hastalıklar açısından potansiyel etkisinin olup
olmadığının detaylı bir şekilde değerlendirebilmesi için, daha büyük popülasyonlar
üzerinde klinik araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Diabetes is a disease that affects millions of people of all ages, genders and races and
has a high incidence. Chronic hyperglycemia due to diabetes is known to be the cause
of microvascular and macrovascular complications in the long term. Among these,
cardiovascular system and central nervous system complications have an important
place. It is known that the severity of cardiovascular diseases increases even more in the
presence of diabetes. It is still not known exactly how diabetes affects cognitive
functions. For this reason, the effect of the presence of diabetes on cognitive functions
is currently among the important research topics. In our study, it was aimed to evaluate
the effects of diabetes treatment on cognitive functions, BNP and hs-CRP parameters in
patients with Type-2 diabetes. Diabetes treatment was divided into two groups
according to HbA1c levels as controlled diabetes (HbA1c ≤ 7) and uncontrolled
diabetes (HbA1c > 7). A total of 18 patients were included in the study. BNP and hsCRP levels were evaluated by ELISA method. The MMSE test was used to evaluate
cognitive functions. The routine laboratory parameters (if any) of the participants in the
last month were evaluated from their electronic health records. A statistically significant
difference was found between the groups with controlled and uncontrolled diabetes in
terms of blood glucose level and HbA1c level (p<0.05). The mean MMSE score of
patients with uncontrolled diabetes was lower than the mean of MMSE score of patients
with controlled diabetes, but the difference was not statistically significant (24.86±4.38
and 26.64±2.46, respectively, p=0.425). No statistically significant difference was found
between the groups in terms of (BMI) and HbA1c (p>0.05). Although higher BNP and
HsCRP levels were detected in the uncontrolled patient group compared to the
controlled patient group, the difference did not reach the level of statistical significance
(BNP levels for controlled and uncontrolled diabetes groups, respectively:
168.51±71.15 and 156.71±69.93 pg/ml, p=0.860; HsCRP levels: 5.07±3.75 and 4,
00±2.96 mg/L, p=0.509). Clinical studies in larger populations are needed to evaluate in
detail whether effective treatment in patients with type 2 diabetes has a potential effect
on cognitive dysfunction and neurodegenerative diseases such as dementia.