Gıda desteği olarak kullanılan ürünler üzerinde araştırmalar (Düzenlemeler,uygulamalar ve internet üzerinden pazarlanan ürünler)
A study, concerning about used as a dieatary supplement( Regulation,application and research about internet marketing in turkey )
Yazar: KAMİL KASABALI
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM DELİORMAN ORHAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Bu tezde;1. Gıda desteği olarak üretilen veya ithal edilen ürünlerin, internette belirtilmiş olan etiket bilgilerinin Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları Tebliği'ne uygun olup olmadıkları,2. Ürünlerin bitki sayıları ile internet sayfalarında bu ürünlerin hastalıklarla ilgili endikasyonların belirtip belirtmediklerini ve bunları tanıtım aracı olarak kullanıp kullanmadıkları incelenmiştir.3.Ayrıca, gıda olarak tüketilmesi olumlu (Pozitif)(*) veya olumsuz (Negatif) (*) olarak belirtilmiş bitkilerin, Gıda Kontrol Genel Müdürlüğü internet sayfasında da bildirilen listeye uyup uymadıkları araştırılmıştır.4. Üretim ve ithalat aşamasındaki izin aşamaları hakkında bilgi verilmiştir. 5. Bu konuda diğer dünya devletlerinin izin aşamaları ile konuya bakış açılarından bahsedilmiştir.Çalışmamızda, yaklaşık 500 internet sayfasında yapılan araştırmalar sonucu belirgin hata örnekleri içeren 43 adet ürüne ait internet sayfası ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu ürünlerden, 15 adedi Tarım Bakanlığı ruhsatlı, 28 örneğin ise yurtdışından yolcu beraberinde getirmesi gibi değişik yollarla ülkemize sokulduğu anlaşılmış ve bunların internette pazarlandığı görülmüştür. Ayrıntılı inceleme yapılan 43 örnekteki toplam 206 bitkiden 112 tanesi pozitif listede, 84 tanesi listede yer almamakta, 9 tanesi negatif listededir ve 1 tanesi de zehirli bitki listesindedir. Ayrıca bir ürün 3 adet ağır metal içermektedir. Yine bu örneklerden 12 tanesi afrodizyak etkili ve 12 tanesi de Ayurvedik ürün olarak internette satışa sunulmuştur.Gıda destekleri ile ilgili ulusal ve uluslarası düzenleme ve uygulamalarda ülkelerarası farklılıklar tespit edilmiştir. ABD, bu ürünleri ?gıda? şemsiyesi altında özel bir kategoride değerlendirmekte ve ilaç olarak kabul etmemektedir. Kanada, Doğal Sağlık Ürünleri Kuruluşu (NHPD) bir ürünün gıda veya ilaç olduğuna karar vermekte ve vatandaşlarının güvenli, etkin ve kaliteli doğal sağlık ürünlerine kolayca ulaşabilmelerini sağlamaktadır. İngiltere, İlaç ve Sağlık Ürünleri Düzenleme Kurumu (MHRA) vasıtasıyla tıbbi ürünler, yiyecek katkı maddeleri ve kozmetik ürünler arasında yer alan birçok ürünün statüsünü belirlemekte ve bir ürünün gıda veya ilaç olduğuna karar vermektedir. Avrupa'da Avrupa Gıda Güvenliği Kurulu (EFSA) ülkelere gıda güvenliği konusunda tavsiye kararları yayınlamaktadır. Gıda desteklerinin, belirli sağlıklı gıdaların ve bitkisel ilaçların AB'de satış izni ülkeden ülkeye değişmektedir.Ülkemizde Nütrasötikler ve Gıda Destekleri iki Bakanlığın (Sağlık Bakanlığı ve Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı) müdahale alanına girmektedir. Bu iki Bakanlığın konuya bakış açıları farklıdır. Bu tip ürünlere Tarım Bakanlığından ruhsat alınması Sağlık Bakanlığına göre çok daha kolay olmaktadır.

Abstract:
In this thesis,1. Is the labeling information on the internet of the products produced and imported as dietary supplement suitable to the general labeling rules of foodstuffs.2. How many plants have these products included? Andtisinvestigated whether the indications knowledge oftheseproducts on internet pages were given and whether they used as advertising media or not has been studied.3. Additionally, How many plants consumed as food in these products is the positive or negative plant list on internet pages of Food Control General Management recorded?4. Information about the permission stages during the production and importation was given.5. Here upon, it is mentioned about the permission stages of the other countries and looking angle to the subject.In this study, approximate 500 web pages on internet were visited by us. It was performed the detailed study on 43 products. According to results of the investigations, 15 of these products were licensed through ministry of agriculture and we have presumed that 28 of them have been brought from abroad by the passengers and these products have been come out through internet. 43 samples contained over 206 plants 112 of the plants were on the positive list, 84 of them were not on the list, 9 plants were on the negative list and one plant was toxic. Additionally, one product contained 3 heavy metals. Also, 12 products samples possessed aphrodisiac properties and 12 of them were on sale on internet as ayurvedic product.We established the differences between countries in rules and applies of dietary supplements. Dietary supplements are regulated in a different way in every country. In USA, these products have not been accepted as medicine and are regulated under food law. Canada National Health Product Directorate (NHPD) is considered as food and NHPD?s goal to provide Canadians with timely access to safe, effective and high quality natural health products. Medicine and Health Regulation Agency (MHRA) in England decides whether products are medicines or not. In Europe, Europian Food Safety Agency (EFSA) publishs to countries recommendation decree about food safety. Permission procedures of dietary supplements and herbal medicinal products are changeable from country to country in EU.In our country, two ministers are interested in nutraceuticals and dietary supplements. These are ministry of health and ministry of agriculture. To get a permition a certificate from Ministry of Agriculture for these products is easier than Ministry of Healthy.