İşçinin çalışmaktan kaçınma hakkı
Employee's right to refuse to work
Yazar: HANDE ALBAYRAK GÜL
Danışman: PROF. DR. AZİZ CAN TUNCAY
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Türk iş hukuku = Turkish labor law ; Çalışmaktan kaçınma = Right of absenteeism ; İş hukuku = Labour law ; İş sözleşmesi = Employment contract ; İşçiler = Workers

Özet:
İşçinin çalışmaktan kaçınma hakkı Türk İş Hukuku mevzuatında 2 maddede düzenlenmiştir. Bunlardan ilki 4857 sayılı İş Kanunu 34. maddesi gereğince işçinin ücretini alamaması nedeniyle kaçınma hakkıdır. Bu maddeye göre, ödeme gününden itibaren 20 gün içinde, mücbir sebep dışında ücreti ödenmeyen işçi çalışmaktan kaçınabilir. Bu hakkın toplu olarak kullanımı ise grev teşkil etmez. Bunun dışında ücretini alamayan işçinin sözleşmeyi haklı nedenle feshetme hakkı da vardır. Bu madde iş sözleşmesinin ana unsuru olan ücreti korumayı hedeflemektedir.
İkincisi ise, işçinin içinde bulunduğu tehlike nedeniyle çalışmaktan kaçınmasıdır. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 13. maddesine göre işçi, işyerinde ciddi ve yakın bir tehlikenin varlığı halinde çalışmaktan kaçınabilir. İşçinin bu hakkını kullanabilmesi için çalışmaktan kaçınma talebi ile iş sağlığı ve güvenliği kuruluna ya da işverene başvurması gerekir. Ancak işyerinde mevcut tehlike, ciddi, yakın ve önlenemez ise işçi bir başvuru yapmadan çalışmaktan kaçınabilecektir. Bu madde, işçinin yaşamını, vücut bütünlüğünü ve kişiliğini korumayı hedeflemektedir.
İşçinin çalışmaktan kaçınma hakkı iş ilişkisinde sahip olduğu en önemli haklardan biridir. İşçi bu hakkı ile işverene karşı kendisini iş sözleşmesi içinde koruma imkânı bulmaktadır. Ancak işçilerin işini kaybetme korkusu bu hakkın kullanımını engelleyebilir.

Abstract:
Employee's right to refuse to work is regulated by 2 articles of the Turkish Labour Legislation. The first one is based on the Turkish Labour Code article no. 34; which gives the employee the right to refuse to work due to not being paid. With this article, any employee whose wage has not been paid within 20 days of the payment day except for force majeure, has the right to avoid performing his obligation to work. The collective use of these right will not be considered a strike. On the other hand, the unpaid employee may terminate the contract for a just cause. This article aims to protect the wage of the employee which is the main element of the employment contract.
The second right is, the employee's right to refuse to perform dangerous work. According to article no. 13 of the Occupational Health and Safety Code, an employee may refrain from working if there is a serious and imminent threat of danger in the workplace. In order to exercise this right, the employee will have to file a request with the occupational health and safety committee or employer stating that he/she want to exercise his/her right to refuse. However, if the danger in the workplace is serious, imminent and can not be avoided, the employee may avoid working without making an application to the comittee or employer. This article aims to protect the employee's life, body integrity and personality.
The right the refuse to work is one of the most important rights of employee's in labour relations. With this right, employee have the opportunity to protect himself against an employer during the employment. However, employees' fear of losing their job may prevent them from exercising this right of protection.