Hepatosellüler karsinom'da tedavi maliyeti ve tedavi yöntemlerinin sağkalım üzerine etkisi
Cost and survival analysis for treatment modalities in 
hepatocellular carcinoma
Yazar: NEZİHA ULUSOYLAR
Danışman: PROF. DR. BİROL ÖZER
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Karsinoma-hepatoselüler = Carcinoma-hepatocellular ; Maliyet = Cost ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sağkalım = Survival ; Tedavi = Treatment

Özet:
Hepatosellüler karsinom (HSK) tanısı alan hastaların sağkalım verileri farklılık
göstermektedir. Çalışmamızın amacı, HSK tanısı alan sirotik hastaların tedavi ile ilişkili 
olarak maliyet ve sağkalım verilerini incelemektir. 
Mayıs 1998 ve Mart 2015 tarihleri arasında tek merkezde tedavi gören, 157 hastanın 
bilgileri retrospektif olarak tarandı. Etiyoloji, biyopsi sonucu, Child-Pugh-Turcotte (CPT)  
skoru, BCLC evrelemesi, tedavi cevabı, maliyet ve prognostik faktörleri kaydedildi. Siroz 
komplikasyonları ve diğer hastalarıklara bağlı vefat edenler çalışmadan çıkarıldı.
157 hastanın (% 82.8 erkek) tanı anındaki ortalama yaşı 62.2±11.4 yıl idi. Etyoloji de HBV 
(% 56), HCV (% 26.1), kriptojenik (%11.7) ve diğer patolojiler (%19.1) mevcuttu. Ortanca 
kitle boyutu 4 (0.5-28) cm'di. Kitle sayılarına göre % 46.5 tek kitle, % 19.1'inde 2 adet 
kitle ve % 34.2 hastada ise ≥3 kitle saptandı. Uygulanan tedaviler, palyatif (n:53), TAKE 
(n:53), RF (n:14), radyoembolizasyon (n:3), alkol (n:5) ve kemoterapi (n:14) idi. 
Rezeksiyon (n:9) ve transplantasyon (n:6) sadece birkaç hasta için uygundu. Tedavi öncesi, 
114 (% 72.6) hasta CPT A/B idi. Fakat başlangıçta tüm hastaların % 59.3 (n:93)' ünde 
BCLC evrelemesi B/C'ydi. Ortalama sağkalım 11.6±0.9 ay ve 1 senelik sağkalım olasılığı 
% 33 olarak saptandı. Kaplan-Meier analizi ile incelendiğinde tedavi öncesi CPT skoru, 
BCLC evresi (evre B: HR=9.58, % 95 G.A.=1.03-88.98, p=0.047; evre C: HR=13.41, % 
95 G.A.=1.37-130.85, p=0.026, evre D: HR=24.72, % 95 G.A.=2.33-262.46, p=0.008), 
TAKE yapılması (HR=2.36, % 95 G.A.=1.18-4.71, p=0.015) ve rezeksiyon yapılmasının 
sağkalımla anlamlı olarak ilişkili olduğu bulundu. Cox regresyon analizine göre BCLC 
evrelemesinin, sağkalım üzerinde bağımsız risk faktörü olduğu saptandı. Tedavi 
modaliteleri arasında maliyet açısından anlamlı fark saptanmadı. (p= 0.656) 
HSK tanı anında, öncelikle rezeksiyon, transplantasyon ve küçük kitlelerin varlığında ise 
RF için değerlendirilmelidir. Erken dönemde uygulanan küratif tedaviler, palyatif bakım ve 
lokal ablatif tedavilere göre, maliyet ve sağkalım açısından daha etkin olduğu 
gösterilmiştir.

Abstract:
Survival data for patients with hepatocellular carcinoma (HCC) is heterogeneous. We 
aimed to analyze the survival and cost related with treatment in cirrhotic patients with 
HCC.
From May 1998 to March 2015, 157 patients with HCC diagnosed and treated in a single 
center were assessed retrospectively. Etiology, biopsy findings, Child-Pugh-Turcotte 
(CPT) scores, BCLC stages, treatment response, cost and prognostic factors were recorded. 
Deaths due to complications of cirrhosis or other diseases were excluded. 
157 patients (82.8% male) with mean age of 62.2 ±11.4 years at diagnosis were included. 
tiology was HBV (56%), HCV (26.1%), cryptogenic (11.5%) and others (6.4%). Median 
esion diameter was 4 (0.5-28) cm. 1, 2 and ≥3 lesions were present in 46.5%, 19.1% and 
34.2% of patients, respectively. Treatments were as follows: palliative (n: 53), TACE (n: 
53), RF (n: 14), radioembolisation (n: 3), alcohol (n: 5), and chemotherapy (n: 14). 
Resection (n: 9) and transplantation (n: 6) were amenable in few patients. Before 
treatment, 114 (72.6%) patients were in CPT A/B group, but 93 (59.3%) of all patients 
were initially staged as BCLC-C/D.  Overall survival was 11.6±0.9 months with 32% 
probability of surviving 1 year. Kaplan-Meier analysis revealed pre-treatment CPT score, 
BCLC stage, TACE and resection as factors affecting survival significantly. Cox 
regression defined BCLC stage (stage B: HR=9.58, 95% CI=1.03-88.98, p=0.047; stage C: 
HR=13.41, 95% CI=1.37-130.85, p=0.026, stage D: HR=24.72, 95% CI=2.33-262.46, 
p=0.008) and TACE (HR=2.36, 95% CI=1.18-4.71, p=0.015) as independent predictors of 
survival. Treatments modalties were not significantly different for cost (p= 0,656)
HCC was usually diagnosed at late stage and treatment modalities were similar in terms of 
cost. BCLC stage and TACE were predictive on survival.