Yeni Zelanda tavşanı Cranium'unun geometrik morfometrik analizi
Geometric morphometric analysis of New Zealand rabbit Cranium
Yazar: HAVALİ AKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. İFTAR GÜRBÜZ
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı / Veteriner Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Anatomi = Anatomy

Özet:
Araştırmada, Yeni Zelanda tavşanı kafatasının cinsiyete göre geometrik morfometrik yöntemle şekilsel durumunun belirlenmesi amaçlandı. Çalışmada 10 adet erkek, 10 adet dişi tavşan olmak üzere 20 adet Yeni Zelanda tavşanı kafatası kullanıldı. Tavşan cranium'u kaynatılarak masere edildikten sonra kafatası ventral, dorsal, lateral yönden ve mandibula lateral yönden fotoğraflandı. TpsUtil ve TpsDig2 programları kullanılarak, kafatası fotoğrafları üzerinde ventral yönde 15, dorsal yönde 14, lateral yönde 14, mandibula fotoğraflarında ise lateral yönde 10 adet homolog landmark işaretlendi. PAST (Version 4.02) programı ile superimpozisyon uygulanarak yeni koordinatlar üzerinden temel bileşenler analizi ve relatiwe warp analizi yapıldı. İşaretlenen landmarkların şekil farklılıklarını belirlemek amacıyla Morphoj yazılımı kullanıldı. Temel Bileşenler analizine göre, Yeni Zelanda tavşanı kafatasının ventral, dorsal, lateral yönlü görüntüleri ile mandibula'nın lateral yönlü görüntülerinde dişi ve erkek tavşanların birinci temel bileşen analizi grafiğinde belli bir bölgede toplanmadığı tespit edildi. Dolayısıyla temel bileşen analizine göre belirgin bir cinsiyet farklılığına rastlanmadı. Birinci temel bileşen analizine göre kafatasının ventral, dorsal, lateral ve mandibula'nın lateral yönlü görüntülerinde toplam şekil farklılığı sırasıyla %57.225, %34.813, %42.427 ve %31.147'sini açıkladı. Temel bileşenler analizleri arasında en fazla varyasyon ventral görüntülerde belirlenen PCA1 (%57.225) değerine aitti. Göreceli çarpıtma analizi sonucunda, dişi tavşanlar arasındaki varyasyon değeri (RWA1: %70.44) en fazla ventral görüntüler üzerinde, erkek tavşanlarda da (RWA1: %50.55) en fazla lateral görüntüler üzerinde belirlendi. Sonuç olarak elde edilen verilerin, tavşan türleri ve kafatasları üzerinde uygulanacak geometrik morfometrik analiz ile ilgili çalışmalara ve arkeolojik araştırmalara katkı sağlayacağı kanaatindeyiz.
Anahtar Kelimeler: Geometrik Morfometri, Relative Warp Analizi, Temel Bileşen Analizi, Yeni Zelanda Tavşanı

Abstract:
In the research, it was aimed to determine the shape of the skull of the New Zealand rabbit by geometric morphometric method according to gender. In the study, 20 New Zealand rabbit skulls, including 10 male and 10 female rabbits, were used. After the rabbit cranium was boiled and macerated, the skull was photographed from the ventral, dorsal, lateral aspect and the mandible from the lateral aspect. Using TpsUtil and TpsDig2 programs, 15 homologous landmarks were marked on the skull photographs in the ventral direction, 14 in the dorsal direction, 14 in the lateral direction, and 10 in the lateral direction in the mandible photographs. By applying superimposition with the PAST (Version 4.02) program, principal component analysis and relative warp analysis were performed on new coordinates. Morphoj software was used to determine the shape differences of the marked landmarks. According to Principal Components analysis, ventral, dorsal, and lateral views of New Zealand rabbit skull and lateral views of mandible, male and female rabbits were not concentrated in a certain region in the first principal component analysis graph. Therefore, no significant gender difference was found according to principal component analysis. According to the first principal component analysis, the total shape differences in the ventral, dorsal, lateral, and lateral views of the skull were explained 57.225%, 34.813%, 42.427%, and 31.1147%, respectively. The highest variation among principal component analyzes belonged to PCA1 (57.225%) determined in ventral images. As a result of the relative distortion analysis, the variation value among female rabbits (RWA1: 70.44%) was determined the most on ventral images, and in male rabbits (RWA1: 50.55%) the most on lateral images. As a result, we believe that the data obtained will contribute to the studies on geometric morphometric analysis to be applied on rabbit species and skulls, and to archaeological research.
Keywords: Geometric Morphometry, Relative Warp Analysis, Principal Component Analysis, New Zealand Rabbit