Gıda atıklarının geri dönüşüm/kazanım olanaklarının biyoteknolojik açıdan karşılaştırılması
Biotechnological comparison of recycling/recovery possibilities of food waste
Yazar: SÜMEYYE GÜVENDİ GÜNDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. SEVCAN AYTAÇ KORKMAZ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı / Biyoteknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Biyodönüşüm = Bioconversion ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Gıda atıkları = Food wastes ; Yeniden kazanma = Recycling

Özet:
Köyden kente göç etmek, modern çağa ayak uydurmak, dünya popülasyonunun artışı gibi yaşamsal faktörler neticesinde gıda tüketimindeki aşırı seçicilik, yiyecek tüketiminin kontrolsüzlüğü, israfın artışı, atıkların yaşantıda yer bulamaması gibi sebeplerle kendi neslimizi ve gelecek nesillerin hayatlarını, enerji ve doğal kaynakların sürdürülebilirliğini, canlı yaşamlarını tehdit eden gıda atıklarının etkileri görülebilir boyutlara ulaşmıştır. Tüm dünyanın çözmek için el ele verdiği iklim krizine sebep olan etmenlerden biri de gıda atıklarının varlığıdır. Bu atıkların geri dönüşümü hayati önem taşımaktadır.
Gelişen teknoloji sayesinde gıda atıklarının biyoteknolojik yöntemler kullanılmasıyla ekonomik değere sahip biyoürünlerin üretilmesi mümkündür. Hammadde, biyokütle, substrat olarak belirlenen biyoatıkların piroliz teknolojisi, kompost uygulaması, katı hal fermantasyonu ve biyokütle enerji dönüşümü proseslerinin uygulanması ile tarım, hayvancılık, ulaşım, endüstri, enerji, ekonomi, sağlık gibi birçok alana katkı sağlayabilecek ürünler elde edilmektedir. 
Bu tez çalışmasında biyokütle dönüşümü, piroliz, katı hal fermantasyonu ve kompost teknolojileri karşılaştırılarak gıda atıklarından elde edile biyoürünler ve ürünlerin kullanıldığı alanlar araştırılmıştır. Biyokütle dönüşüm prosesleri ile üretilen ürünler kinetik enerjiye, piroliz ile üretilen ürünler biyoenerjiye, katı hal fermantasyonu ile üretilen ürünler biyomedikal ve temizlik alanına, kompostlaştırma ile biyodinamik tarıma katkı sağlamaktadır.
Yayımlanan raporlardan, uluslararası yapılan uygulamalı veya teorik bilimsel çalışmalardan, ulusal yönetmeliklerden, deneysel girişim araştırmalarından, istatistiksel verilerden faydalanarak dönüştürülebilir ya da kazandırılabilir atıkların hangi özelliğe sahip olması gerektiği ve hangi biyoteknolojik yöntemlerin uygulanabilirliği ile biyoürün elde edilebileceğine dair bilgiler bir araya toplanarak bireysel, toplumsal, kurumsal bilinç düzeylerinde artışa sebep olacak örnekler bir arada toplanmıştır.

Abstract:
The results of vital factors such as migration from village to city, keeping up with the modern age, increasing the world population; extreme selectivity in food consumption, uncontrolled food consumption, increased waste and not being able to find a place for waste in life. For all these reasons, the effects of food wastes that threaten our own generation and the lives of future generations, the sustainability of energy and natural resources, and the lives of living things have reached visible dimensions. One of the factors that cause the climate crisis that the whole world is trying to solve is the existence of food waste. Recycling of these wastes is of vital importance.
Thanks to the developing technology, it is possible to produce bioproducts with economic value by using biotechnological methods from food waste. With the application of pyrolysis technology, composting, solid state fermentation and biomass conversion processes of biowaste determined as raw material, biomass, substrate, products that can contribute to many fields such as agriculture, livestock, transportation, industry, energy, economy and health are obtained.
In this thesis, biomass conversion, pyrolysis, solid state fermentation and compost technologies were compared and bioproducts obtained from food waste and the areas where the products were used were investigated. Products produced by biomass conversion processes contribute to kinetic energy, products produced by pyrolysis to bioenergy, products produced by solid state fermentation contribute to the field of biomedicine and cleaning industry, and composting to biodynamic agriculture.
By making use of published reports, international applied or theoretical scientific studies, national regulations, experimental intervention studies, statistical data, information on the characteristics of recyclable or recovery wastes and the applicability of which biotechnological methods and bioproducts can be obtained by collecting individual, social and institutional information. Examples that will cause an increase in the level of consciousness were collected together.