Uşak ilinde tarımsal üretici örgütlenmesi ve yapısal sorunlar
Agricultural producer organization and structural problems in Uşak
Yazar: UĞUR SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. İSMAİL HAKKI İNAN
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ülkemizde tarım sektörü, toplum beslenmesine, işgücüne, verimliliğe, ekonomiye ve ihracata katkısı bakımından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle tarımsal üretiminin yoğun olarak yapıldığı kırsal bölgelerde yaşayan halkın ekonomik ve sosyal yönden kalkındırılması, iş olanaklarının artırılması, sosyal adaletin sağlanması, her konuda eğitim ve bilgi yönünden donatılmasıyla verimliliğin artırılması gerekmektedir.  
Tarımsal üretici örgütleri ekonomik ve sosyal politikalar üretmek, demokrasi kültürünü yaşatmak, kaynakları etkin ve verimli kullanmak, yatırım yaparak üretime ve istihdama katkıda bulunmak, yoksullukla mücadele etmek gibi amaçlarla kurulmaktadırlar. Tüm bu yönlerden bakıldığında ekonomik ve sosyal gelişmeye katkıda bulunması ve kırsal bölgelerin kalkındırılması için önem verilmesi gereken kuruluşlardır.
Bu araştırmayla Uşak?ta faaliyet gösteren tarımsal üretici örgütlerinin mevcut durumları, üreticilerin sosyo-ekonomik yapısı, örgütlenmeye bakışı, örgütlenme konusundaki bilgi düzeyleri, örgütlenmeden beklentileri, örgütlenmeye ilişkin sorunları belirlenmiş, bu sorunlara çözüm önerileri geliştirilmiştir. Ayrıca Uşak örneğiyle ülke genelindeki tarımsal örgütlenme durumu da incelenmiş ve sorunları belirlenerek çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.
Araştırmanın ana materyalini 360 üreticiyle yapılan anket verileri oluşturmuştur. Ayrıca araştırmada kamu kurum ve kuruluşlarının, tarımsal üretici örgütlerinin konu ile ilgili istatistik verilerden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler analiz edilmiş ve yorumlarla desteklenmiştir. Araştırma sonuçları çizelge ve grafikler halinde verilmiş ve Logit analiz metodu ile yapılan bir model önerisinde bulunulmuştur. Ayrıca ki-kare ve korelasyon analizleri yapılarak tablolar oluşturulmuştur.
Araştırmaya katılan üreticilerin % 89,2?si tarımsal üretici örgütüne üye veya ortaktır. Bu üreticilerin %62,5?i tarımsal üretici örgütü tanımını ve %66,7?si örgütlerin avantaj sağladığını bilmektedir. Üreticilerin %10,9?u Tarımsal Kalkınma Kooperatifini çok başarılı, %66,3?ü Tarım Kredi Kooperatifini başarılı bulmaktadır. Örgütlenme konusunda en önemli sorun yönetim sorunları (%26,1) olarak belirlenmiştir.
Üreticilerin eğitim durumları ile tarımsal üretici örgütü tanımını bilme arasında anlamlı bir ilişki vardır. Buna göre eğitim düzeyi yükseldikçe üreticilerin tarımsal üretici örgütünü üyelerin/ortakların kurduğu, yönetimde söz sahibi olduğu ve ortak menfaatlerini hedef alan bir kuruluş olarak görme oranları artmaktadır.
Yapılan çalışma ile üreticilerin, tarımsal üretici örgütleri aracılığıyla sahip oldukları kaynak ve potansiyeli daha etkin ve verimli kullanabilecekleri, kendi görüş ve önerilerini yine örgütleri aracılığıyla ileterek ulusal tarım politikalarının oluşturulması ve geliştirilmesine katkı sağlayabilecekleri ifade edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Agriculture sector has vital importance in point of  the nutrition of community, labour, productivity, economy and the contribution to the exportation in Turkey. . Therefore, it is required to  increase the productivity by improving the economic and social aspects of people who live in countryside in where agricultural production is done intensely; increasing the employment opportunities for them; providing social justice for them; and equipping them with education and information in every aspect. 
Agricultural producer organizations are established for multi-purposes such as producing social and economic policies, keeping culture of democracy alive, consuming  resources active and efficient, contributing to the production and employment by making investments, and struggling against poverty. When examining from all of these aspects, these organizations should be paid importance for contributing economic and social progress and developing the countryside. 
The current situation of agricultural producer organizations which are active in Uşak, the socio-economic structure of producers, their perspective to the organization, their knowledge level in point of organizing, their expectations from organizing, and their problems in organizing were determined and solution suggestions against these problems were improved by this research. Besides, with Usak sample, the situation of agricultural organization was surveyed in nation-wide and tried to suggest solutions against these problems. 
The survey data from 360 producers generated the main material for this research. Besides,  it was benefited from statistics data of public institutions and organizations and agricultural producer organizations in this research. Obtained data was evaluated as statistical  by the help of chi-square and correlation analyses, also a sample which was made with Logit analysis method was suggested.
In accordance with the obtained results, it was detected that 89,2 % of producers were members or partners to the agricultural producer organization, 62,5 % of these producers knew the definition of agricultural producer organization and 67,7 % of them were aware of the advantages which were provided by this organization. While 10,9 % of these producers thought about the  cooperative of agricultural development as very successful, 66,3 %  of them thought about  this cooperative as successful. The management problem (26,1 %)  was detected as the most important problem in point of organizing. There is a significant correlation between the education of producers and knowing the definition of agricultural producer organization. According to this, it was detected that when the educational level of producers was inreased, they started to think about the agricultural producer organization as an organization which was established by members and partners, in where they had a voice in administration, and aimed at the common interests of them. 
In this thesis study puts forward that producers could use their sources and potentials more effective and efficient by means of the agricultural producer organization. Besides,  producers can contribute to be formed  and developed of national agricultural policies by transmitting their own view and suggestions through their organizations