Okul öncesi dönemde ebeveyn stresive algılanan sosyal destekarasındaki ilişkinindeğerlendirilmesi:KKTC'de bir araştırma /
Yazar: GÜL ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ŞENGÜL HABLEMİTOĞLU
European University of Lefke / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Bu araştırma KKTC'nin Lefke ilçesinde yaşayan okul öncesi dönemde çocuğu olan
ailelerin ebeveyn stresi ile algıladıkları sosyal destek arasındaki ilişkiyi yordayan
sosyal ve bireysel değişkenleri açıklamak ve elde edilen bulgular ışığında sosyal
hizmetin çevresi içerisinde birey yaklaşımına dayanan sistem kuramı bağlamında
çözüm önerileri geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Örneklemini KKTC'nin
Güneybatısında yer alan Lefke'de yaşayan 147 ebeveynin oluşturduğu bu
araştırmanın verileri araştırmacı tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu",
Kaymak Özmen ve Özmen (2012) tarafından geliştirilen "Anne Baba Stres Ölçeği"
ve orijinali Zimet vd. (1988) tarafından geliştirilen, Eker ve Arkar (1995) tarafından
Türkçeye uyarlanan "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" kullanılarak
toplanmıştır. Araştırmaya katılan ebeveynlerin ebeveynlik stres düzeylerinin düşük
(30,13), algılanan sosyal desteklerinin ise yüksek (57,74) olduğu belirlenmiştir. Çok
Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği'nin alt boyutlarına ilişkin değelendirmeler
incelendiğinde; Arkadaşlar alt boyutunun genel ortalaması 19,00'dur. Aile alt boyutu
ile en yüksek (20,69) ortalama puanı alırken; Özel Bir İnsan alt boyutu en düşük
(18,04) ortalama puanı almıştır. Bu durum araştırmaya katılan ebeveynlerin aile
kaynaklı sosyal destek algılarının, özel bir insan kaynaklı sosyal destek algılarından
daha yüksek olduğu anlamına gelmektedir.
Araştırmanın hipotezlerinin sınanması sonucunda ebeveynin cinsiyeti, çocuğun
cinsiyeti, medeni durum değişkenlerinin ebeveyn stresi üzerinde etkili olduğu
saptanırken, eğitim düzeyi, eşin eğitim düzeyi, gelir durumu ve evlilik süresi
değişkenlerinin ebeveyn stresi üzerinde istatiksel olarak anlamlı bir fark yaratmadığı
saptanmıştır.
Ebeveyn stresi ile algılanan sosyal destek arasında istatiksel olarak anlamlı, negatif
ve orta derecede kuvvetli bir ilişki olduğu saptanmıştır (r=-0,491, p < ,01). Buna göre
ebeveynlerin sosyal destekleri azaldıkça ebeveyn stresi düzeyleri artmaktadır.
Ebeveyn stresi ile Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği'nin alt boyutları
arasında ise, zaman yine aynı şekilde anlamlı, negatif ve orta derecede kuvvetli
ilişkiler olduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Dönem, Ebeveyn, Ebeveyn Stresi, Algılanan
Sosyal Destek

Abstract:
This research was conducted to explain the social and individual variables predicting
the relationship between parents' stress and perceived social support of families with
children in the Lefke district of TRNC, and to develop solutions in the context of
system theory based on the approach of the individual within the context of the social
work. The data of this research, whose sample was composed of 147 parents living in
Lefke, in the Southwest of the TRNC, was created by the researcher, "Personal
Information Form", Kaymak Özmen and Özmen (2012), "Parent Stress Scale" and
the original Zimet et al. (1988) and adapted to Turkish by Eker and Arkar (1995), it
was collected using the "Multidimensional Perceived Social Support Scale". It was
determined that the parental stress levels of the parents who participated in the study
were low (30.13) and perceived social supports were high (57.74). When the
evaluations regarding the sub-dimensions of the Multidimensional Perceived Social
Support Scale are examined; The overall average of the Friends sub-dimension is
19.00. While receiving the highest (20.69) average score with the family subdimension; A Special Human sub-dimension received the lowest (18.04) average
score. This means that the parents who participated in the research had higher
perceptions of social support from their family than their perceptions of social
support from a special person.
As a result of testing the hypotheses of the research, it was determined that variables
of parental gender, child's gender, marital status were effective on parental stress,
whereas the level of education, spouse's educational level, income status and
marriage duration did not make a statistically significant difference on parental
stress.
A statistically significant, negative and moderately strong relationship was found
between parental stress and perceived social support (r = -0.491, p <, 01).
Accordingly, as parents' social support decreases, parental stress levels increase. It is
seen that there are meaningful, negative and moderately strong relationships between
parents' stress and subdimensions of the Multidimensional Perceived Social Support
Scale.
Keywords: Preschool Period, Parent, Parental Stress, Perceived Social Support.