Türkmen halk destanı Korkut Ata
Turkmen folk destiny Korkut Ata (Text and evaluation)
Yazar: SERKAN ARSLAN
Danışman: PROF. DR. NACİYE YILDIZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Çağdaş Türk Lehçeleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dede Korkut Hikayeleri = Dede Korkut Stories ; Destanlar = Epics ; Korkut Ata = Korkut Ata ; Türk destanları = Turkish legends ; Türkmenler = Turkomans ; Varyantlar = Variants

Özet:
Türk milletinin kutsal ve ahlaki değerlerini, inançlarını, karakterini, gelenek- göreneklerini ve hedeflerini yansıtan Dede Korkut destanı milli kimliğimizin inşasında önemli bir yere sahiptir. Bu anlamda Dede Korkut boyları Türk edebiyatının şaheserlerinden biridir. Türkmenistan'da yazılı eser hâline gelmiş olan Dede Korkut metinlerinin dışında halk arasında son yüzyıla kadar anlatılagelen başka Dede Korkut metinleri de vardır. Bu çalışmada Ata Rahmanov tarafından derlenen Türkmen halk destanı Gorkut Ata Çovdur varyantlarından seçtiğimiz "İğdir, Oğuzların Melallaşmakı, Dışoğuzların Gever Hanlıkına Karşı Köreşi, Gorkutın Gabrı Kazılgı" adlı hikâyeler Türkiye Türkçesine aktarılacak ve değerlendirilerek yorumlanacaktır. Metin merkezli bir çalışma olan tezimizin metin aktarma, inceleme, tespit ve değerlendirme aşamasında Sadık Tural ve Nurmemmet Annaguli'nin birlikte yayına hazırladıkları "Gorkut Ata, Türkmen Halk Destanı" adlı eser (Tural & Nurmemmet, 1999) esas alınmıştır. İncelenen hikâyeler üzerine yapmış olduğumuz tespitler, künyesini verdiğimiz kitapta yer alan anlatımlar üzerinden yapılmış,  bunun üzerine yaptığımız yorumlar da büyük oranda bu tespitlere dayanmıştır. Yapmış olduğumuz değerlendirmelerde zaman zaman Dede Korkut boylarının Dresden ve Vatikan nüshası üzerine yapılmış çalışmalardan da yararlanılmıştır. Türkmen halk destanı Gorkut Ata destanının söz konusu metinlerini Türkiye Türkçesine aktarma ve değerlendirmenin, ülkemizdeki Dede Korkut çalışmalarına da katkı sağlayacağı kanaatindeyiz.

Abstract:
The epic of Dede Korkut, which reflects the holy and moral values, beliefs, character, traditions and objectives of the Turkish nation, has an important place in the construction of our national identity. In this sense, Dede Korkut is one of the masterpieces of Turkish literature.In addition to the texts of Dede Korkut, which has become a written work in Turkmenistan, there are other Dede Korkut texts narrated until the last century. In this study, the stories called "İğdir, Oğuzların Melallaşmakı, Dışoğuzların Gever Hanlıkına Karşı Köreşi, Gorkutın Gabrı Kazılgı" which are chosen from variants of Turkmen folk epic Gorkut Ata Çovdur compiled by Ata Rakhmonov will be translated into Turkish, reviewed and evaluated.In the in the text transfer, examination, evaluation and evaluation process of our study, which is a text-centered study, "Gorkut Ata, Türkmen Halk Destanı", which was prepared for publication by Sadık Tural and Nurmemmet Annaguli was taken as the basis (Tural & Nurmemmet, 1999). Our findings from on the stories that we examined, were made on the basis of the expressions in the book whose inscription was given, and the comments we made on it have largely been based on these findings. In our evaluations, from time to time, study on Dresden and Vatican copies of Dede Korkut clan has also been used.We believe that the translation of Turkmen folk epic of Gorkut Ata into Turkish and its evaluation will also contribute to the Dede Korkut studies in our country.