2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğine göre bina yükseklik ve yerel zemin sınıflarının deprem yüküne etkisi
Effect of building  height and local soil classes on earthquake load according to  2018 Turkish Earthquake Code
Yazar: SERVET ERSOY
Danışman: PROF. DR. FUAT KÖKSAL
Yozgat Bozok Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu çalışmada 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğine göre bina yükseklik ve yerel
zemin sınıflarının deprem yüküne etkisi araştırılmıştır. Yapılar aynı parselde olduğu
düşünülerek beş farklı zemin sınıfı (ZA, ZB, ZC, ZD, ZE) ve dört farklı bina yüksekliği
(BYS8, BYS7, BYS6, BYS5) dikkate alınarak deprem yükleri değerlendirilmiştir.
Yapının BYS ve DTS sınıfı, deprem hesap yöntemi seçiminde Eşdeğer Deprem Yükünü
kapsadığı için bu yöntem seçilmiştir. Deprem kuvvetleri sonuçlarının zemin gurubu
düştükçe artması beklenirken, bazı zemin sınıfı ve bina yüksekliklerinde artış belirli
aralıklarda kaldığı sonuçları saptanmıştır. Bu kompleks sonuçların nedeni yapının
deprem kuvveti hesabında etkili olan yatay elastik spektral ivmelerin etkili olduğu
gözlemlenmiştir. Bu sebeple zemin sınıfları ve bina yükseklikleri ile birlikte yatay
elastik spektral ivmelerin yapılarda deprem kuvvetini nasıl etkilediği değerlendirmeye
tabi tutulmuştur. Elde edilen bulgularda yapının zemini iyiden kötüye gittikçe (ZA'dan
ZE'ye gittikçe) yapılarda oluşan deprem kuvvetleri artmaktadır. Bunanla birlikte yapı
yüksekliği arttıkça yatay elastik ivme düştüğü için bina yüksekliğine bağlı olarak zemin
taşıma gücü azaldıkça deprem kuvveti her zaman artmadığı gözlemlenmiştir. Deprem
yüklerinin değerlendirilmesinde ZA ve ZB zemin sınıflarında sonuçlar birbirine yakın
olduğu tespit edilmiştir. Yapılan hesaplamalarda deprem kuvvetlerindeki en büyük
artışın ZE zemin sınıfında ve BYS=5 de olduğu hesaplar ile tespit edilmiştir.

ANAHTAR KELİMELER: Deprem Kuvveti, Zemin Sınıfı, Bina Yüksekliği

Abstract:
In this study, according to the 2018 Turkey earthquake Building Regulations building
height and its effect on the local ground class seismic loads were investigated.
Considering that the buildings are in the same parcel, the earthquake loads were
evaluated by considering five different soil classes (ZA, ZB, ZC, ZD, ZE) and four
different building heights (BYS8, BYS7, BYS6, BYS5). This method was chosen
because the BYS and DTS class of the building includes the Equivalent Earthquake
Load in the selection of the earthquake calculation method. While the results of
earthquake forces are expected to increase as the ground group decreases, it has been
determined that some ground classes and building heights remain in certain intervals.
The reason for these complex results has been observed that the horizontal elastic
spectral accelerations that are effective in the earthquake force calculation of the
structure are effective. For this reason, the effects of horizontal elastic spectral
accelerations on the earthquake force in buildings together with the ground classes and
building heights were evaluated. In the findings obtained, as the ground bearing strength
of the building decreases (from ZA to ZE), the earthquake forces that occur in the
buildings increase. However, as the height of the building increases, the horizontal
elastic acceleration decreases, so it has been observed that the earthquake force does not
always increase as the ground bearing capacity decreases depending on the height of the
building. In the evaluation of earthquake loads, it was determined that the results in ZA
and ZB ground classes are close to each other. In the calculations made, it was
determined by calculations that the highest increase in earthquake forces was in the
ground class ZE and BYS= 5.

KEYWORDS: Earthquake Strength, Ground Class, Building Heigh