İstanbul Haseki ve Konya Selçuk Eğitim merkezlerindeki derslerin program yönünden değerlendirilmesi
Evaluating the courses in Istanbul Haseki and Konya Selçuk Education Centers from the of curriculum
Yazar: VEHBİ AKŞİT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA TAVUKÇUOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Eğitim programları = Education programs ; Konya = Konya ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu çalışma, Diyanet İşleri Başkanlığı'na bağlı İstanbul Haseki ve Konya Selçuk Eğitim Merkezleri Müftü ve Vaizler İhtisas Kursu üzerinde, öğretmen, kursiyer ve mezunlar üzerine yapılmış ilk ciddi akademik çalışma özelliğine sahiptir.
İstanbul Haseki Eğitim Merkezi 20 Ocak 1976'da, Konya Selçuk Eğitim Merkezi 26 Ekim 1989 tarihinde eğitim ve öğretime başlamıştır.
AMACI: Diyanet İşleri Başkanlığı teşkilatında çalışan dini hizmet personelinin mesleki bakımdan daha iyi yetişmesini sağlamak, verimliliklerini artırmak, daha ileri görevlere hazırlamak ve başta Kur'an-ı Kerim olmak üzere Tefsir, Hadis, Fıkıh gibi temel dini kaynaklara doğrudan başvurma yeteneğini elde etmelerini temin etmek, böylece dini konularda toplumumuzun ihtiyacına cevap verecek nitelikte mütahassıs elemanları, yüksek din alimlerini yetiştirmektir.
Her iki eğitim merkezinde Müftü ve Vaizler İhtisas Programı uygulanırken, Haseki Eğitim Merkezinde Aşere-Takrib ve Tayyibe Programı da uygulanmaktadır.
Müftü ve Vaizler İhtisas Programına, Diyanet İşleri Başkanlığı teşkilatında dini yüksek öğrenim görmüş bulunanlardan görev yapmakta olan müftü, vaiz ve diğer din görevlileri arasında yapılan seçme imtihanını kazanan personel alınır. Süresi iki buçuk yıldır.
İlk 10 ayında sadece Arap dili ve grameri üzerinde durulur. Kur'an-ı Kerim, Sarf ve Nahiv dersleri ile Arapçayı pratik olarak konuşmaya yönelik Muhadese dersleri vardır. Ayrıca Belağat yani Beyan, Meani ve Bedii dersleri okutulur. Bu dönemin sonunda kursiyerler Arapça olarak takrir edilen dersleri anlayacak ve kendi meramlarını anlatacak bir seviyeye gelirler.
Kalan 20 aylık dönemde, Tefsir, Hadis ve Fıkıh dersleri usulleriyle birlikte okutulur. Ayrıca Feraiz, Akaid gibi temel İslami ilimler üzerinde önemle durulur. Bu dönemde dersler Arapça olarak takrir edilir ve imtihanlar da Arapça olarak yapılır.
Eğitim Merkezinde, sabah saat 08'den 13'e kadar 5 ders yapılır. Öğleden sonra saat 14'ten 16'ya kadar da mütalaa yapılır. Mütalaa (etüt) saatlerinde kursiyerler o gün görülen dersleri tekrar ederler, bir sonraki günün derslerini hazırlarlar.
Eğitim ve öğretim yılda 10 ay devam eder. Ramazan ayında ve Ağustos ayında ders yapılmaz. Kurs müddetince her üç ayda bir imtihan yapılır. İmtihanda 100 üzerinden 60'ın altında puan alanlar eski görevlerine iade edilirler.
Haseki Eğitim Merkezi'nden 11 dönem 361 kişi, Selçuk Eğitim Merkezi'nden 4 dönem 39 kişi mezun olmuştur.
Bu araştırmanın amacı; beş yıllık dini yüksek öğrenimden sonra, Diyanet İşleri Başkanlığı personelinin katıldığı ihtisas eğitim merkezlerindeki ders programlarını incelemek ve değerlendirmektir. Karşılaşılan problemler, kursiyerlerin ve mezunların bu kurstan beklentilerinin gerçekleşip gerçekleşmediği, eğitim programlarının durumu gibi konular incelenmiştir.
Bu alan araştırmasına, İstanbul Haseki Eğitim Merkezi'nden 37 kursiyer ve 6 öğretmen, Konya Selçuk Eğitim Merkezi'nden ise 26 kursiyer, 7 öğretmen ve 6 mezun katılmıştır. Hazırlık ve ihtisas sınıflarındaki dersler, imtihan sistemleri, eğitim merkezlerinin daha cazip hale getirilmesi gibi konularda öğretmen, kursiyer ve mezunların görüşlerine yer verilmiş ve yorumlanmıştır.
Anketlerin değerlendirilmesi sonucu, öğretmen, kursiyer ve mezunların önerileri maddeler halinde ve konu başlıklarına ayrılarak tasnif edilmiştir.
Eğitim programları ile ilgili bulgular; amaçlar, muhteva, öğretme ve öğrenme süreçleri, değerlendirme ile ilgili bulgular alt başlıklar halinde düzenlenmiş ve yorumlanmıştır.
Bu araştırma ile, din eğitimi alan araştırmalarında bir boşluğun daha doldurulacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This study is an area research applied to instructors, student and graduates of İstanbul Haseki and Konya Selçuk Education Centre directed by the Directorate of Religious Affairs. This study is also an original and academic works in this matter.
The main purpose of these centres is to prowide the staff graduated from the faculty of divinity and working presently in the Directorate of Religious Affairs Organisation with necessary knowledge and ability to refer directly to basic religious sources in al-Qur'an al-Kerim, Tafsir. Hadith and Fıqh.
The aim for this research is to examine and evaulate the ciriculum of education centres for specialization that the staff of religious education at the faculty. In this study it has
been examined the standing problems and other subjects such as whether the expectations of course-attenders and the graduates were realised and also the status of education programmes. The results of the inquiry have been commented on.
It is believed that this research contributed much to the field of religious eduacation.