Hava kı̇rlı̇lı̇ğı̇ ı̇le baş ağrısı nedenlı̇ acı̇l servı̇s başvuruları  
arasındakı̇ ı̇lı̇şkı̇nı̇n araştırılması
Investigation of the relationship between air pollution and headache related emergency department applications
Yazar: GÜLŞAH ILDIR
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN EMRE EROĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç:Baş ağrısı, birinci basamak ve acil servis hekimlerinin en sık karşılaştığı yakınmalardan biridir. Çalışmamızda birçok sağlık sorununa neden olduğu gösterilmiş olan hava kirliliğinin parametereli olan  PM10, PM2.5, CO, NO, NO2, NOX ve SO2 değerleri  ile acil servise baş ağısı nedeni ile başvurma sıklığı arasında bir ilişkinin olup olmadığını araştırarak güncel  literature katkıda bulmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem:Çalışmaya hastanemiz acil servisine 01.01.2015 - 31.12.2016 tarihleri arasında ayaktan acil servise baş ağrısı şikayeti ile gelen hastalar alındı. Hastalar baş ağrısı nedenleri açısından sınıflandırıldı. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na bağlı Hava Kalitesi İzleme İstasyon sitesinden çalışmanın yapıldığı tarihler arasındaki günlerde hava kirliliği raporları alındı. Hastane acil servisine baş ağrısı nedenli başvuran hasta sayısı ile hastaların yaşlarına göre ve baş ağrısı nedenlerine göre hava kirliliği düzeyleri açısından korelasyon varlığı araştırıldı. İstatistiksel karşılaştırmalarda Pearson ki-kare, Fisher kesin ki-kare, bağımsız iki örneklem t testi ve pearson korelasyon testi kullanıldı. Bulgular:Acil servise baş ağrısı nedeniyle müracat eden 5224 hasta değerlendirilmiş olup bunların %63.6'sını kadın, %36.4'ünü ise erkek hastalar oluşturmaktaydı. Yaş ortancası 38 (IQR 29-48) idi. Hastaların 1219 (%36.4)unda hipertansiyon öyküsü, 233 (%4,4)'ünde SVO  994 (%19)'unda migren öyküsü mevcuttu. çalışmamızda kadın hastaların erkeklere göre 2 kat daha fazla olduğu saptanmıştır Baş ağrısı nedeniyle acil servise başvuranlar arasında en sık yaş grubu aralığı 26-55 yaş olarak bulunmuştur Bulgular sonucunda korelasyon analizine baş başvuran hasta sayısı ile PM10, PM2.5 ve CO değerleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Sonuç:Sonuç olarak; hava kirliliği ile acil servislere baş ağrısı nedeniyle başvuru sayıları arasında ilişki bulunmaktadır. Hava kirliliği düzeyi arttıkça acil servise baş ağrısı nedeniyle olan başvuru sayı artmakta ve bu özellikle PM2.5, PM10 ve CO düzeyi artışı ile korelasyon göstermektedir. Yaş ve cinsiyete göre hava kirliliği ile acil servise baş ağrıs nedenli başvuru sayısı arasında ilişki bulunmamaktadır. Anahtar kelimeler:Baş ağrısı, hava kirliliği, migren.

Abstract:
Objective:Headache is one of the most common complaints which ED practitioners encounter. In our study we intended to contribute the current literature by looking for an association between values of air pollution parameters like PM10, PM2.5, CO, NO, NO2, NOX and SO2 that have been shown to cause many health problems and frequency of emergency department (ED) visits for headache. Materials and Methods: In outpatient settings ED visits for headache between the dates of 01.01.2015 – 31.12.2016 were taken in to the study. Patients were classified according to cause of their headache. Air quality reports regarding dates of the study were received from Air Quality Monitoring Station's website which affiliated to Republic of Turkey Ministry of Environment and Urbanization. We tried to assess if there is a correlation between the number of ED visits for headache, age of patients, cause of headache and air pollution levels or not. We used Pearson's chi-square test, Fisher' exact chi-square test, Independent Samples t Test, and Pearson correlation coefficient for statistical comparison. Results:We evaluated 5224 ED visits for headache. 63.6% of those were female and 36.4% were male patients. The mean age was 38 years (IQR 29-48). There was a history of hypertension in 1219 (36.4%), cerebrovascular accident (CVA) in 233 (4,4%), and migraine in 994 (19%) of patients. In our study, number of female patients was 2 times more than the male patients. Among ED visits for headache, the most common age group was between 26 and 55 years. After analysis of the correlation results we found a positive relation between PM10, PM2.5 and CO values and number of visits for headache. Conclusion:As a conclusion, there is a relation between air pollution and number of ED visits for headache. As the air pollution levels increase, numbers of ED visits increase and this visit count shows correlation with PM2.5, PM10 and CO values. When the assessment made according to age and sex relation regarding air pollution and ED visits, any association couldn't be found. Keywords:Headache, Air pollution, Migraine