Bir belde araştırması ölçeğinde modernleşme kuramları'na sosyolojik bir eleştirel bakış: Umurbey örneği
Sociological critical overview to modernization theory in the scale of town: The case of Umurbey
Yazar: HACER ZEYNEP YURTOĞLU TETİK
Danışman: PROF. A. FÜGEN BERKAY
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bursa-Gemlik-Umurbey = Bursa-Gemlik-Umurbey ; Gelenekler = Traditions ; Modernleşme = Modernization ; Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Tarihsel gelişim = Historical development

Özet:
Modernleşme kuramları, oluşmaya başladığı dönemlerden en yoğun eleştirilere hedef olduğu dönemler de dahil olmak üzere artık postmodernizmden bahsettiğimiz bu günlerde dahi çok konuşulmuştur, konuşulmaktadır. Sürekli gündemde olmak mıdır cazip kılan moderniteyi, yoksa zaten sürekli gündemde olduğundan mıdır cazibesi? Şiddetle ortaya çıkmış, gelişmiş, geliştirilmiş, şiddetle eleştirilmiş ve savunulmuştur modernliğin akademik kalesi. Ve modernleşme kuramlarını eleştirme çabasında olan bu çalışma modernleşme kuramlarına ait bazı söylemlerinin geçerli olmadığının sahada gözlemlenmesi sonucunda başlatılmıştır. Toplumların hayatta kalabilmesi için modernleşme zorunluluğu olduğundan yola çıkan modernleşme kuramı, bu zorunluluğu modernleşme sürecinde başka zorunluluklarla beslemiş, doğrusal ve tek yönlü olduğunu savunduğu modernleşme sürecinin eninde sonunda modern topluma ulaşmakla sona ereceğini ve bunun yolunun da önceden modernleşmiş toplumların gittiği yolu izlemek olduğunu savunur. Bu süreçte en önemli aşama geleneksel değerlerin modern değerlerle ikame edilmesidir; zira geleneksel değerler toplumların modernleşmelerinin önünde engel teşkil etmektedirler. Modernleşme kuramlarına göre modernleşmek isteyen toplumlar modern değerlerle çatışma halinde olan geleneksel değerlerini modern batılı değerlerle tasfiye etmelidirler. Bu çalışmada modernleşme kuramlarının eleştirel yaklaşılacak yönünü oluşturan bu öngörüler, modern ve geleneksel değerlerin birbirleriyle çatışmak zorunda olan değerler olmadığı, bir arada uyum içersinde de yaşayabildiklerini ve en önemlisi geleneksel değerlere rağmen modernleşme yerine geleneksel değerlerle beraber modernleşmenin daha gerçekçi bir yaklaşım olduğunu savunacaktır. Bunu yaparken teorilere uygulamalı bir bakışla yaklaşacak, üç kuşak arasında modernleşme eğilimleri ve sahip olunan geleneksel değerler karşılaştırılacak, geleneksel ve modern biçimlerin mutlak bir çatışma halinde olup olmadıkları sorgulanacaktır.

Abstract:
Modernisation theories, including the times that they were bitterly criticised, had always been and have still been discussed even today when we speak of post modernism. Is it always being popular that makes modernism appealing or is it appealing because it is always popular? Academic stronghold of modernism burst onto the scene, shaped up and was developed, criticised and arqued for passionately. And this work of study that is in search of criticising modernisation theories was started as a result of observing the invalidity of some discourses regarding these theories. Modernisation theory which derives from the idea of obligation of modernism for societies to survive supports these obligations with some other obligations during modernisation process. Modernisation theory defends that linear and one way modernization process ends with becoming a modern society and the only way for that is to follow the socities who are already modern. The most important level in this process is to substitude the traditional values for modern values because traditional values pose obstacle against modernisation. In respect of modernisation theories, the societies willing to be modern should refine their settlement of dispute traditional values with modern values. These previsions which will be criticised in this study, defend that the modern and traditional values do not have to conflict with each other, they can live together in harmony, and the most important point, modernisation with the help of traditions, not within contravention of traditions, is a more realistic approach. In doing so, theory will be approached with a practical view, the modern and traditional values will be compared among the three generations, traditional and modern forms will be questioned if they are in an absolute conflict.