Kültürel mirasın turizm amaçlı kullanılmasında yerel halkın algı ve tutumlarının belirlenmesi: İznik örneği
Determination of the perception and attitudes of the local people in cultural tourism in İznik district
Yazar: KAAN UYSAL
Danışman: DOÇ. DR. AHMET KÖROĞLU
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Algı = Perception ; Bursa-İznik = Bursa-İznik ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Kültürel turizm = Cultural tourism ; Turizm = Tourism ; Tutumlar = Attitudes ; Yerel halk = Local people ; Yerel kültür = Local culture

Özet:
Turizmin içinde önemli bir yer tutan kültürel mirasın korunması, turizmde devamlılığının sağlanması için önem arz etmektedir. Kültürel mirası koruma ve turizm amaçlı kullanılması gibi eylemler, turizmin getirdiği sorumluklar dahilinde sayılabilir. Bu durumda kültürel mirasın korunup yaşatılmasında, önemli etkenler arasında yerel halk doğrudan etkin bir yer almaktadır. Kültürel mirasın korunması, yerel halkın turizm, turist, kültürel miras ve doğal çevre gibi turizm ögeleri hakkında farkındalığa sahip olması ile mümkündür. Bu çalışmada araştırma bölgesi olarak Bursa'nın İznik ilçesinin seçiminde kültürel miras varlığı, turizm potansiyeli, Antik Bithynia coğrafi bölgesinde bulunması, Bithynia, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı gibi medeniyetlerin izlerini taşıması ve Dünya Mirasları geçici listesinde bulunması etkili olmuştur.
Bu araştırmanın temel amacı, Bursa'nın İznik ilçesinde bulunan kültürel mirasın turizm amaçlı kullanılmasında yerel halkın algı ve tutumlarının belirlenmesidir. İlçede bulunan kültürel mirasın turizm amaçlı kullanılmasında önem derecelerinin belirlenmesi ve yerel halkın kültürel mirasın korunması ve turizm amaçlı kullanılmasında yerel yönetim ile ilgili görüşlerinin belirlenmesi bu araştırmanın alt amaçlarındandır. Araştırma evreni Bursa'nın İznik ilçe merkezindeki yerel halktır. Araştırmanın evreni 42.616, örneklem grubu ise 420 kişiden oluşmaktadır. İznik ilçe merkezinde yaşayan yerel halka kültürel mirasın turizm amaçlı kullanılmasındaki görüşlerinin belirlenmesi amacıyla anket tekniği uygulanmıştır. Toplamda geçerli sayılan 404 anketten elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, faktör analizi, t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, Bursa'nın İznik ilçesi yerel halkının turizm ve kültürel mirasın turizm amaçlı kullanılmasında olumlu görüş belirttikleri tespit edilmiştir. Ayrıca kültürel mirasın korunması ve turizm amaçlı kullanılmasında yerel yönetime ilişkin olumsuz yönde görüş belirttikleri de tespit edilmiştir. 
 Araştırmanın dayandığı kuramsal çerçeve içerisinde kültürel miras kavramı, kültürel mirasın önemi, korunması, turizm ilişkisi ve turizm amaçlı kullanılması, yerel halk ve turizm, yerel halk ve kültürel miras, kültürel mirasın korunmasında yerel yönetimler ve yerel halkın turizmdeki önemi ele alınmıştır. 
Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde, araştırma problemi, amacı, önemi, varsayımlar, sınırlılıklar ve tanımlar belirtilmiştir. İkinci bölümde, ilgili alan yazına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, yapılan araştırmanın süreci ve analizlerine yer verilmiştir. Dördüncü bölümde yapılan araştırma sonucunda elde edilen bulgulara ve yorumlara, beşinci bölümde ise elde edilen sonuç ve ilişkili olarak geliştirilen önerilere yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: İznik, Kültürel Mirasın Korunması, Turizm, Kültürel Turizm, Yerel Halk.

Abstract:
Saving cultural heritages which take an important place in tourism, have importance for its continuity. Saving and using the cultural heritages may have been within the responsibilities of tourism. In this case, local people have taken part directly and actively in the matter of saving and maintaning the cultural heritage. Preservation of cultural heritage is possible thanks to the fact that the local people have awareness about tourism, tourists, cultural heritages and natural environment. In this study, İznik is very rich with regards to its cultural heritage and has high potential of tourism in Bursa. This qualities have been effective to be chosen this city. In this study, there are so many reasons to choose İznik, Bursa for this study, these reasons are İznik is located in aplace which is rich for cultural heritage ,it's tourism patential is hih and it is located in Ancient Bithynia where contains İstanbul, Bursa, Sakarya, Kocaeli nowadays, it bears the stamp of Bithynia, Rome, Byzantium, Selqua, Ottoman Empires and lostly it takes place in Worl Heritage Transient List.
This study has been prepared with the aim of saving cultural heritage, usage of this heritage in tourism and its guiding for local people. The subgoals of this work are determining the degrees of usage cultural heritages with the aim of tourism and stating locals opinions about saving and usage of cultural heritage. This research area is made on the local people in İznik, Bursa. Research area has 42616 and sample roup has 420 people in it. There have been used questionnaire technique about determining locals opinions on to usage of cultural heritage as tourism. Totally valid results of 404 survey has been made by using SPSS program. Obtained information with this study analysis there have been used supplementary statistic, factor analysis T test an done-way analysis of variance. In consequence of this work local people indicates both their favourable and advere opinions about these subjects. This work of which origin in speclative frame approaches cultural heritage concept, the importance of it, it's relationship with tourism and usage about tourism, local people and tourism, local people and cultural heritage, local government on saving cultural heritage and the importance of local people related to tourism.
 The study consists of five sections. Section I covers the research problem, its aim and importance of the study, hypotheses, limitations and definitions. The literature review relevant to the study is explained in Section II. Section III includes the research model, population and sample, data collection tools and methods, and the research data analysis. Section IV involves the findings gathered from the study and interpretations, whereas the fifth section presents the conclusions that made in the light of the findings and recommendations made based on the conclusions.
Keywords: İznik, Conservation of Cultural Heritage, Tourism, Cultural Tourism, Local People