HSLA DIN en 10149 çeliğin farklı kesme şartlarında delinmesinde delik kalitesinin araştırılması ve sonuçların ysa'da modellenmesi
Investigation of effect of different cutting parameters on the hole quality in drilling of HSLA DINin en 10149 material and modeling of results with ann
Yazar: YUSUF SİYAMBAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YAKUP TURGUT
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Teknik Eğitim = Technical Education

Özet:
Bu çalışmada, yüksek dayanımlı düşük alaşımlı HSLA-DIN EN 10149 çeliğine delik delme işlemi yapılarak eksenel kuvvetler, momentler, çap değişimleri, çapak yükseklikleri ve dairesellikten sapma değerleri ölçülmüştür. Deneyler, CNC dik işleme merkezine bağlanan dinamometre ve bu dinamometrenin üzerine bağlanan deney numunelerinin delinmesiyle gerçekleştirilmiştir. Deneylerde, 8 mm çapında 130º uç ve 30º helis açılı TiAlN kaplamalı ve kaplamasız HSS iki farklı matkap çeşidi kullanılmıştır. Kesme parametreleri olarak, üç farklı ilerleme hızı (0,05-0,075-0,1 mm/dev) ve beş farklı kesme hızı (10-18-26-34-42 m/dak) değeri kullanılmıştır. Her bir matkap için delme sırasında oluşan eksenel kuvvetler, momentler, çap değişimleri, çapak yükseklikleri ve dairesellikten sapma değerleri ayrı ayrı ölçülmüştür. Yapılan deneyler sonucunda, ilerleme hızının artması ile eksenel kuvvetler, momentler, çap değişimleri, çapak yükseklikleri ve dairesellikten sapma değerlerinde artış olduğu görülmüştür. Kaplamalı matkap, kesme kuvvetleri ve momentler açısından kaplamasız matkaba göre iyi sonuç verirken, çap değişimleri, çapak yükseklikleri ve dairesellikten sapma açısından daha kötü sonuçlar vermiştir. 
Elde edilen deney verilerinden eksenel kuvvet ve moment değerleri Yapay Sinir Ağları (YSA) ile modellenmiştir. Deney sonuçları ile tahmin değerleri karşılaştırıldığında sonuçların birbirine yakın çıktığı görülmüştür.

Abstract:
In this study, thrust forces, moment, diameter changes, burr height and roundness error values have been measured as drilling holes on high-strengthened and low-alloy HSLA-DIN EN 10149 steel. Experimentations were performed dynamometer fixed to the table of CNC vertical machine center. In experiments, two different types; TiAlN coated and uncoated drills with diameter of 8 mm, tip angle of 130o and helix angle of 30o were used. As cutting parameters, three different feed rates (0.05-0.075-0.1 mm/rev) and five different cutting speeds (10-18-26-34-42 m/min) were used. For each cutting tools, thrust forces, moments, diameter changes, burr height and roundness error values formed during drilling have been measured separately. As a result of experiments, with the rise of feed rate, an increase in thrust forces, moments, diameter changes, burr height and roundness error values has been seen. Coated cutting tools showed better performance than uncoated tools in terms of cutting forces and moments whereas they exhibited worse performance in terms of diameter changes, burr height and roundness error.
According to data obtained from experiments, axial force and moment values have been modelled with Artificial Neural Network (ANN). It has been seen that the estimated values and results of experiments are close to each other.