Fen bilimleri dersinde kullanılan bellek destekleyici stratejilerin akademik başarı ve kalıcılığa etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of memory supporting strategies on academic achievement and retention in the science lessons
Yazar: AYNUR ÇEVİK
Danışman: PROF. DR. HASAN KAYA
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Bellek destekleyiciler = Memory supporters ; Ders programları = Curriculum ; Eğitim stratejileri = Training strategies ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 6. sınıf fen bilimleri dersi "Vücudumuzdaki Sistemler" ünitesinin
bellek destekleyici stratejilerle öğretiminin akademik başarı ve kalıcılığa etkisinin
araştırılmasıdır. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada bulunduğu
karma desen kullanılmıştır. Nicel araştırma deseni olarak yarı deneysel desen, nitel
araştırma deseni olarak ise olgubilim kullanılmıştır. Araştırma, 2018-2019 öğretim yılı
güz döneminde Kütahya ili merkezindeki bir ortaokulun dört ayrı sınıfında öğrenim
görmekte olan 93 (47 kontrol, 46 deney) altıncı sınıf öğrencilerinin katılımı ile
yürütülmüştür. Ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desenin kullanıldığı
araştırmada konular altı hafta boyunca kontrol grubunda sunuş, soru-cevap ve tartışma
yöntemleriyle işlenirken deney grubunda ise bellek destekleyici stratejiler uygulanarak
işlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen
"Vücudumuzdaki Sistemler" ünitesine ait çoktan seçmeli 25 sorudan oluşan bir başarı
testi ve yedi tane açık uçlu sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu
kullanılmıştır. Başarı testi kontrol ve deney gruplarına ön test, son test ve kalıcılık testi
olmak üzere üç kez uygulanmıştır. Başarı testinden elde edilen veriler betimsel analizler
yapılarak t-testleri ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, deney grubunda yer
alan öğrencilerin bellek destekleyici stratejilere yönelik etkinlikler sonrasında
başarılarında anlamlı bir artış olduğu belirlenmiştir. Yapılan nicel ve nitel analizler
sonucunda bellek-destekleyici stratejilerin hem akademik başarı hem de öğrenilenlerin
kalıcılığı yönünden geleneksel yönteme göre daha etkili olduğu bulunmuştur. Çalışmanın
sonunda elde edilen bulgular, benzer çalışmaların sonuçları ile karşılaştırılarak tartışılmış
ve gerekli öneriler sunulmuştur.
vii
Anahtar Kelimeler: Fen eğitimi, bellek destekleyici stratejiler, akademik başarı,
kalıcılık

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects teaching "Systems in Our Body" unit in
sixth grade science course through memory-supporting strategies on the academic
achievement and retention. In the research, mixed design, which includes both
quantitative and qualitative research methods was used. Quasi-experimental design as
quantitative research design and phenomenology was as a qualitative research design
were used in the study. The research was carried out in the fall semester of 2018-2019
academic year with the participation of 93 (47 control, 46 experimental) sixth grade
students from four different classes of a middle school in Kütahya city center. Pre-test
and post-test control group quasi design was used. While control group was taught
through discussion, question-and-answer, and discussion; experimental group was taught
through memory-supporting strategies during six weeks. In the study, achievement test
including 25 multiple choice questions regarding "Systems in Our Body" unit, and a semistructured
interview form including seven open-ended questions, developed by the
researcher were used as data collection tools. The achievement test was applied to the
control and experimental groups three times as pre-test, post-test and retention test. The
data obtained from the achievement test were analyzed using descriptive analyses and ttests.
As a result of the analyses, it was determined that there was a significant increase
in the achievement of the students in experimental group after the implementation of the
memory-supporting strategies based activities. According to the results of the quantitative
and qualitative analyses, it was found that the memory-supportive strategies were more
effective than the traditional method in terms of both academic achievement and
permanence of learning. The findings obtained at the end of this research were discussed
and compared with the similar studies and necessary suggestions were presented.
ix
Keywords: Science education, memory supporting strategies, academic achievement,
retention.