Fizyoterapi hastalarının geleneksel tamamlayıcı alternatif tıp ile modern tıp hakkındaki bilgi ve tutum-davranışlarının belirlenmesi
Determining the knowledge and attitude-behavior of physiotherapy patients about traditional complementary alternative medicine and modern medicine
Yazar: KÜBRA ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. ENİS BAHA BİÇER
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Alternatif tıp = Alternative medicine ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Fizyoterapi = Physiotherapy ; Hasta davranışı = Patient behavior ; Hastalar = Patients ; Modern tıp = Modern medicine ; Sağlık bilgisi-tutum, uygulama = Health knowledge-attitudes, practice

Özet:
Bu çalışmada fizyoterapi hastalarının geleneksel tamamlayıcı alternatif tıp ile modern tıp hakkındaki bilgi ve tutum-davranışları incelenmiştir. 
Araştırma, tanımlayıcı-kesitsel bir çalışmadır. Sivas Numune Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ünitesi'nde tedavi gören 233 fizyoterapi hastasına (162 Kadın, 71 Erkek) 8 Ağustos-8 Eylül 2022 tarihleri arasında "Sosyo-Demografik Özellikleri Tanılama Formu", "Geleneksel Tamamlayıcı Alternatif ve Modern Tıbba Karşı Tutum Ölçeği" ve "Geleneksel Tamamlayıcı Alternatif Tıp Tedavi Yöntemlerini Belirleme Formu" ile yüz yüze anket uygulanmıştır. Normallik Analizi neticesinde verilerin normal dağıldığı tespit edilmiş ve parametrik testler uygulanmıştır. Bu bağlamda; Bağımsız Örneklem T Testi ve Tek Yönlü ANOVA testleri esas alınmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına göre; hastaların %25,3'ü geleneksel tamamlayıcı alternatif tıp hakkında sağlık personeli aracılığıyla bilgi sahibi iken, %74,7'si ise geleneksel tamamlayıcı alternatif tıp hakkında bilgi sahibi olmadıklarını belirtmişlerdir. Hastaların %63,5'i geleneksel tamamlayıcı alternatif tıp yöntemlerini hiç kullanmadıklarını ifade etmişlerdir. Öte yandan hastaların %9,4'ü geleneksel tamamlayıcı alternatif tıp yöntemlerini bir kez kullandıklarını, %27,0'ı ise birden çok kez kullandıklarını belirterek hastalık halinde çözüm bulma davranışlarını ifade etmişlerdir. Ayrıca hastalar tarafından geçmişte ve şimdi kullanılan, gelecektekullanılması düşünülen ve düşünülmeyen yöntemler değerlendirilmiştir. Şu anda kullanılan yöntemler arasında Spiritüalite %67.4 oranıyla ilk sıradadır. Apiterapi (%6.4), Fitoterapi (%5.6) ve Müzik-Sanat Terapi (%4.7) yöntemleri Spiritüalite'yi izleyen ve halihazırda kullanılan diğer yöntemlerdir. Geçmişe bakıldığında Spiritüalite %70.4 ile birinci sıradadır ve devamında Kaplıca (%35.6), Hacamat (%22.3), Fitoterapi (%20.6) ve Sınıkçı/Çıkıkçı (%20,6) yer almaktadır. Gelecekte kullanılması düşünülen yöntemler olarak ise; Spiritüalite %78.1 oranıyla yine ilk sırada göze çarpmaktadır. Kaplıca (%71.7), Masaj (%63.8), Hacamat (%48.5) ve Apiterapi (%43.8) ise geleceğin diğer popüler yöntemleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Büyü-Muska (%97.9), Larva Terapi (%95.7), Ayurveda (%95.3), Homeopati (%94.8) ve Tai-Chi (%93.1) gibi yöntemler de kullanılması düşünülmeyen yöntemlerdir. 
Araştırmada; cinsiyet, yaşanılan yer, gelir düzeyi, medeni durum, genel sağlık durumu, kronik hastalık varlığı, GETAT hizmeti alma durumu, sağlık probleminde danışılan ilk kişi ve ilk başvurulan kaynaklar açısından TATMTİTDÖ ölçeğinin TAT ile Uyumlu Bir Felsefi Yönelime Sahip Olmak, Modern Tıptan Hoşnutsuzluk ve Bütüncül Denge üç alt faktörü için de tutum puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. TAT ile Uyumlu Bir Felsefi Yönelime Sahip Olmak alt faktörü ile yaş, eğitim düzeyi, ailede GETAT kullanan bireyin olması, GETAT kullanma durumu ve sağlıkçıdan GETAT bilgisi edinme değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu bulunmuştur. Buna göre genç hastaların tutumları yaşlı hastalara göre daha yüksektir. Lisansüstü eğitim düzeyine sahip hastaların tutumları okuryazar olmayan ve okuryazar eğitim düzeyine sahip hastalara göre daha yüksek bulunmuştur. İlaveten; ailesinde GETAT kullanan birey olan hastaların tutumları ailesinde GETAT kullanmayan bireylerinkine göre daha yüksektir. Birden fazla geleneksel tamamlayıcı alternatif tıp kullananların tutum puanları daha yüksektir. Sağlık çalışanından GETAT bilgisi edinenlerin tutum puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: GETAT, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon, Modern Tıp, Geleneksel Tamamlayıcı Alternatif Tıp

Abstract:
In this study, the knowledge and attitude-behavior of physiotherapy patients about traditional complementary alternative medicine and modern medicine were examined.
Research is a descriptive-cross-sectional study. Sivas Numune Hospital 233 patients treated in a unit of Physical Medicine and Rehabilitation (162 Female, 71 Male) in 8 August-8 September 2022 between the dates of "Socio-Demographic Characteristics Diagnostic Form", "Complementary Alternative and Conventional Medicine Attitude Scale" and "Form for Determining Traditional Complementary Alternative Medicine Treatment Methods" completed face-to-face questionnaire. As a result of the Normality Analysis, it was determined that the data were distributed normally and parametric tests were applied. In this context; The Independent Sample T-Test and One-Way ANOVA tests were used as the basis.
According to the results of research; of patients 25,3% of the medical staff informed through Traditional Complementary Alternative Medicine, while was 74.7% stated that they are not information about the Traditional Complementary Alternative Medicine. 63.5% of the patients stated that they had never used traditional complementary alternative medicine methods. On the other hand, 9.4% of the patients stated that they had used traditional complementary alternative medicine methods once and 27.0% stated that they had used them multiple times and expressed their behavior to find solutions in case of illness. In addition, methods that have been used by patients in the past and now, which are considered to be used in the future and which are not considered, have been evaluated. Among the methods currently used, Spirituality ranks first with 67.4%. Apitherapy (6.4%), Phytotherapy (5.6%) and Music-Art Therapy (4.7%) methods are other methods that follow Spirituality and are currently used. In retrospect, Spirituality ranks first with 70.4%, followed by Spa (35.6%), Cupping (22.3%), Phytotherapy (20.6%) and Bonesetter (20.6%). As for the methods that are considered to be used in the future; Spirituality again stands out in the first place with a rate of 78.1%. Spa (71.7%), Massage (63.8%), Cupping (48.5%) and Apitherapy (43.8%) are other popular methods of the future. Methods such as Magic-Amulet (97.9%), Maggot Therapy (95.7%), Ayurveda (95.3%), Homeopathy (94.8%) and Tai-Chi (93.1%) are also methods that are not considered to be used.
In research; gender, country of residence, income level, marital status, general health status, presence of chronic disease, TCAMservices the status of the import, the first person to be consulted on health problems of scale in terms of resources and Complementary Medicine CACMAS first referenced philosophical congruence with TCAM, dissatisfaction with conventional medicine and a holistic balance of the three sub-factor for a significant difference between attitude scores were found. It was found that there is a significant difference between the sub-factor of a philosophical congruence with TCAM and the variables of age, education level, the presence of a person using TCAM in the family, the state of using TCAM, and obtaining TCAM information from a healthcare professional. Accordingly, the attitudes of young patients are higher than those of older patients. The attitudes of patients with postgraduate education level were found to be higher than those of patients with illiterate and literate education level. In addition to; the attitudes of patients who are individuals using TCAM in their family are higher than those of those who are not individuals using TCAM in their family. Those who use more than one traditional complementary alternative medicine have higher attitude scores. The attitude scores of those who obtained TCAM information from the health worker are higher.

Keywords: TCAM, Physical Therapy and Rehabilitation, Modern Medicine, Traditional Complementary Alternative Medicine