Hemodializ hastalarında arteriyovenöz fistülerinin değerlendirilmesinde çok kesitli bt anjiografinin yeri
The role of multislice computer tomography angiography in evaluation of failing hemodialysis access fistulas
Yazar: RAMIN IBRAHIMOV
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ORAN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Arteriovenöz fistül = Arteriovenous fistula ; Arterler = Arteries ; Fistül = Fistula ; Kol = Arm ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; Transplantlar = Transplants ; Venler = Veins

Özet:
Amaç: Bu çalışmada ÇKBTA'nin arteriovenöz fistül girişin ve fistül işlev bozukluklarının etiyolojisinin anlaşılmasındaki faydasına amaclanmıştır. Bu çalışmada ÇKBTA'nin hemodiyaliz amacıyla açılmış endojen AVF ve AV greftin işlev bozukluğun değerlendirilmesindeki yayarını ortaya çıkarmak amaclanmıştır. Ayrıca vücudun diğer bölgelerinde sık kullanılan MPR, MİP, MinİP ve VRT gibi üç boyutlu rekonstrüksiyon işlemlerin üst ekstremite vasküler yapılarını değerlendirmedeki katkısını ortaya koymaktır. Bu rekonstrüksiyon görüntüleme yöntemleriyle klinisyene daha anlaşılır bilgeler ve görüntüler sunulmaktadır.Gereç-yöntem: Bu retrospektif çalışmada Augustos 2010-Temmuz 2012 tarihleri arasında EÜTF Hasatanesi Radyoloji bölümüne başvurarak üst ekstremite ÇKBTA tetkiki yapılan 60 KBY li olgu incelendi. Hastaların yaşları 29-83 arasında değişmekteydi. Hastaları 40'ğı erkek, 20'si kadındı. Fistülü kullanma süresi 20 gün ile 12 yıl arasında değişmekteydi. Hemodiyalize girme süreleri 6 ay ile 20 yıl arasında değişmekteydi. Hastalar prone pozisyonda ilgili üst ekstremite başın yukarısına alınarak BT masasına yatırılmasından sonra fistül olmayan üst ekstremiteden 20 veya 18 gauge iğne ile intravenöz damar yolu açıldı.Tüm tetkikler 64 dedektörlü dual source'lü spiral BT cihazı(Siemens Somaton Defination, Germany) ile yapıldı. Kontrast madde düşük osmalariteye sahip noniyonik kontrast maddeler olarak kulanıldı. Otomatik injektör sistemi ile 4 cc/cn hızla (toplam 80-100cc) kontrast madde verilrek bolus tracking ve Care dose programı ile MDBTA tetkiki yapıldı. Elde olunan görüntüler 1 mm kesit kalınlığında koronal ve sagital yönde rekonstrukte edildi. Aksiyel görüntülerde interpolatif rekonstrüksiyon, yumuşak doku filtersi ile arteriyel fazdaki görüntüler için 1 mm ile yapıldı. Bu kaynak görüntülerden görüntülerden sagital MİP, koronal MİP ve VRT görüntüleri elde edildi. MDBTA görüntülerde: Fistül lokalizasyonu, venöz anevrizma, venöz darlık, venöz oklüzyon, santral ven oklüzyonu, santral ven stenozu, arteriyel psövdoanevrizma ve arteriyel stenoz gibi vaskülar patolojiler değerlendirildi.Bulgular: İncelenen fistüllerin 24 tanesi sağ üst ekstremite, 36 tanesi sol üst ekstremiteydi. Fistülerin 10 tanesi greftli fistül, 52 tanesi nativ fistüldü. İki hastada ikişer adet nativ fistül mevcuttur. Bu fistüllerden arteriovenözfistül greft dışında 22 tanesi el-bilek,30 tanesi antekübital fossa düzeyindedi.ÇKBT?fistülografi tetkikinde nativ arteriovenöz fistül olguların %35de (n:33) venöz (sefalik, brakiosefalik, basilik, subklavian) stenoz , %27 (n: 25 )venoz oklüzyön saptandı. Venöz stenozların %48 sefalik drenaj veninde, %30 basilik veninde, %12 subklavian vende, % 1 brakiosefalik vendeydi. Nativ arteriovenöz fistül olgularda venöz oklüzyonların %68 sefalik drenaj veninde , %28 santral ven seviyesindeydi.Arteriyovenöz fistül greft olguların beşinde greftin venöz anastomozunda darlığı mevcuttur. Arteryel anastomoz stenozu hiçbir olguda yoktu. Bir olguda greft total trombozeydi.Sonuç: Çok kesitli bilgisayarlı tomografi anjiografi ÇKBTA çeşitli hemodiyaliz vasküler erişim anormallikleri tespit etmek hızlı ,konforlu ve en önemlisi noninvaziv bir tanı yöntemidir. Konvasyönel fistülografi ile tespit edilemeyen arteriyal vasküler patolojiler ÇKBTA ile ortaya konabilir. Özelikle parsyel tromboze anevrizmalar. Ayrıca hemodiyalis hastalarında ortaya çıkan komplikasyonların değerlendirilmesinde diğer modalitelere göre daha ekonomik bir yöntem olup, hastaların tekrar cerrahi ve PTA yapılması gerektiren durumların belirtilmesinde değerli bilgiler sağlamaktadır.

Abstract:
ABSTRACTPurpose: The aim of this work to evaluate failing hemodialysis arteriovenous fistulas and complications with multidetector CT anjiography (Multislice CTA). İn addition, MPR, MIP, and VRT MinIP commonly used in other parts of the body like three-dimensional reconstruction techniques, such as the contribution of evaluation to determine the structures of the upper extremity vascular. This is three-dimensional image reconstruction we offer available and valuable informartion to clinician.Materials and Methods: Between Augustos 2010and July 2012, 60 patients (40 male,20 female and F-aged between 29-83 years old), with suspected hemodialysis aceess dysfunctions whom were referred tou radyology department for diagnostic by Multislice CTA(Siemens Somatation Defination,Germany). The duration of the fistula ranged from 20 days to 12 years. Entering the duration of hemodialysis ranged from 6 months to 20 years. All fistulas were in the upper exstremite.The patients is placed in the prone positions. Non ionic contrast media was administered from a periferal vein of contralateral arm as a bolus 80-100 cc at a flow rate 5 cc/s. Transverse scans were viewed in the arterial phase with reconstruction at 1 mm intervals.The reconstructed image data set is networked to the 3D workstations.The image analysis consisits primaryly of reviwe of the 2D axial images.The images are reviwed.After that , 3D CT anjiogrphy is performed by using volume rendering. MDBTA images: Localization of the fistula, venous aneurysm, venous stenosis, venous occlusion, central vein occlusion, central venous stenosis, psövdoanevrizma and arterial stenosis such as arterial vascular pathologies were evaluated.Findings: İnvestigated fistulas, 24 cases were the right upper extremity, 36 cases were left upper extremity.Two patients have a two native fistula.Outside of the Greft 22 fistulas were in wrist, 30 fistulas were in the antecubital fossa. There were 5 native, 10 cases graft fistulas.This is one of 22 hand-wrist outside the fistula graft arteriovenözfistül, 30 of them düzeyindedi antecubital fossa.MSCT-fistulography examination: native arteriovenous fistula patients 35% (n = 33) of cases venous (cephalic, brachiocephalic, basilic, subclavian) stenosis, 27% (n = 25) were venous occlusion.The venous stenosis is detected 48% drainage cephalic vein , 30% basilic vein, 12% subclavian vein, 1% brachiocephalic ven. İn patients with native arteriovenous fistula venous occlusion 68% drainage cephalic vein, 28% central vein were located.AVgraft fistula stenosis in 5 cases were detected at the anastomotic site.The one of AV graft case is fulled thrombosed.Conclusion: Multislice computed tomography anjiography MSCTA is good noninvasive diagnostic technique to detect various hemodialysis vascular access abnormalities. İn addiotinoals arteriyal vascular pathologies that cannot be detected with convetional fistülography can also be demonstrated with MSCTA. İt is more economical than other planes in the imaging of hemodialysis vascular access and provide importmant information for further AVF ? revising surgery or PTA.