Kent kimliği açısından tarihi çevre koruma ve yenileme çalışmalarının değerlendirilmesinde bir model önerisi
A model proposal for the evaliation of historical environmental conservation and renovation in terms of urban identity
Yazar: SALİHA TAŞÇIOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERRİN SİREL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Çalışma tarihi kent koruma ölçütleri doğrultusunda, kent kimlik öğelerinin değerlendirilerek, planlama ve tasarım çalışmalarına altlık oluşturabilecek bir model önerisi oluşturmayı amaçlamıştır. Öncelikle, Antakya ve Gaziantep ilinin mekânsal gelişimi incelenerek geleneksel doku analizi yapılmıştır. Çalışma alanlarında değerlendirmeye alınacak olan kent kimlik öğeleri belirlenmiş ve bu değerlendirmelerin yapılacağı değerlendirme formları ve çizelgeleri oluşturulmuştur. 5'li Likert ölçeğine göre yapılan değerlendirme sonuçları uzman görüşleri alınarak belirlenen ağırlık katsayıları ile çarpılarak ağırlıklı değerleri tespit edilmiştir. Sonrasında her bir değer için korunmuşluk endeks değerini tespit edebilmek için en yüksek değere sahip özellik üzerinden oranlama yöntemi uygulanmıştır. Değerlerin uygunluğunun belirlenmesi amacıyla belirli aralıklar belirlenmiş ve bu aralıklar doğrultusunda çizelgelerde farklı renklerde ifade edilmiştir. Son olarak belirlenen değerler ArcGIS programı ile korunmuşluk endeksi haritaları oluşturulmuş ve yorumlanmıştır.
Sonuç olarak, kentsel sit alanlarında bulunan kimlik öğelerinin mevcut durumları değerlendirilmiş, zaman içerisinde alınan imar kararları,  yapılan bazı uygulamalar sonucunda tarihi dokuda tahrip ve kayıplar olduğu saptanmıştır. Geleneksel doku ve aslına uygun koruma çalışmaları ile tarihi dokunun değerinin korunabileceği, yapılan eklenti ve malzeme değişikliklerinin olumsuz etkileri olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The study aims to create a model proposal that can base the planning and design studies by evaluating the urban identity elements in line with the historical city protection criteria. The spatial development of Antakya and Gaziantep was primarily examined and then traditional tissue analysis was performed. Urban identity elements to be taken into consideration in the study areas were determined. The evaluation forms and charts were prepared. The results of the evaluation made according to the 5-Likert scale were multiplied by the weighted coefficients determined by taking the expert opinions and the weighted values were determined. In order to determine the protection index value for each value, the proportioning method was applied on the property with the highest value. In order to determine the suitability of the values, certain intervals have been determined and the tables are expressed in different colors according to these intervals. Finally, the determined values are established and interpreted with ArcGIS program.
	As a result, the current status of the identity elements found in the urban sites were evaluated, the zoning decisions made over time, and the destruction of the historical texture as a result of some applications were determined. It has been determined that the value of historical texture can be preserved and the additions and material changes have negative effects with the protection of traditional textures and fiction.