Afektif sinirbilim kişilik profili bağlamında yeme tutumları
Eating attitudes in the context of the affective neuroscience personality profile
Yazar: NİSA ZENGİN
Danışman: PROF. DR. DOĞAN ŞAHİN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Depresyon = Depression ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sinir bilimleri = Neurosciences ; Yeme davranışı = Eating behaviour ; Yeme tutumu = Eating attitudes

Özet:
Bu çalışma çarpık yeme tutumlarının dolayısıyla yeme bozukluğuna yatkınlığın afektif sinirbilim kişilik profili bağlamında ilişkisel anlamda incelenmesini amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, yeme bozukluklarıyla eş tanı oranları yüksek olduğu bilinen anksiyete ve dep-resyonu da ele alarak geniş bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır.
Çalışma ilişkisel tarama modeline göre tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de yaşayan 18-64 yaş arası bireyler oluşturmaktadır. Bununla uyumlu olarak, online ve kar-topu örneklem seçilimi ile örneklem belirlenmiştir. Yaşları 18-64 arasında değişen 316 kadın ve 182 erkek olmak üzere, toplamda 498 kişi çalışmaya katılmıştır. Katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu, Yeme Tutumu Testi, Afektif Sinirbilim Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 25 programıyla bağımsız gruplar t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğ-rusal regresyon analizi yöntemleriyle incelenmiştir.
İstatistiki analiz sonuçlarına göre, ARAYIŞ ve BAKIM ile çarpık yeme tutumları, ank-siyete ve depresyon yatkınlığı arasında anlamlı negatif ilişki; KORKU, ÖFKE ve ÜZÜN-TÜ ile çarpık yeme tutumları, anksiyete ve depresyon yatkınlığı arasında anlamlı pozitif ilişki; OYUN ve Maneviyat ile depresyon yatkınlığı arasında anlamlı negatif ilişki tespit edilmiştir. Regresyon analizleri ise bu sonuçları büyük ölçüde desteklemektedir.

Abstract:
This study aims to examine distorted eating attitudes and thus susceptibility to eating disorders in relational terms in the context of affective neuroscience personality profile. In this respect, it aims to present a broad perspective by addressing anxiety and depression, which are known to have high comorbidity rates with eating disorders.
The study was designed according to the relational screening model. The population of the research consists of individuals between the ages of 18-64 living in Turkey. Con-sistent with this, the sample was determined by online and snowball sampling. A total of 498 people, 316 women and 182 men, aged between 18-64, participated in the study. So-ciodemographic Information Form, Eating Attitude Test, Affective Neuroscience Scale, Beck Depression Scale and Beck Anxiety Scale were administered to the participants. Obtained data were analyzed using SPSS 25 program with independent groups t-test, ANOVA, Pearson correlation analysis and multiple linear regression analysis methods.
According to the statistical analysis results, there was a significant negative relationship between SEEKING and CARE and distorted eating attitudes, anxiety and depression sus-ceptibility; a significant positive relationship between FEAR, ANGER, SADNESS and distorted eating attitudes, anxiety and depression susceptibility; A significant negative correlation was found between PLAY and Spirituality and depression susceptibility. Re-gression analyzes largely support these results.