Farklı karakteristiğe sahip zeytin pirinası uygulamalarının bazı toprak verimlilik parametreleri üzerine etkileri
The effects of olive waste applications with different characteristics on some soil fertility parameters
Yazar: SEDA TORUN
Danışman: DOÇ. DR. ERDEM YILMAZ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada tarımsal artıklardan birisi olan zeytin pirinasının iki farklı formu toprağa uygulanarak toprak verimlilik parametreleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Çalışmada ham zeytin pirinası ile zeytin pirinasının yavaş piroliz işleminden (500-600 ºC) elde edilen biyokömür kullanılmıştır. Zeytin pirinası ve zeytin pirinasından elde edilmiş biyokömür 0, 0.5, 1.0, 1.5 ton da-1 dozlarında toprağa karıştırılarak uygulanmıştır. Çalışma sonunda deneme alanı topraklarının fiziksel ve kimyasal analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu sonuçlar ışığında, toprağın makro element kapsamında özellikle de azot (N) içeriğinde önemli artışlar olduğu görülmüştür. Uygulamalar toprağın elektriksel iletkenlik (EC) değeri üzerinde önemli bir etki meydana getirmezken, toprak reakiyonu (pH) ve katyon değişim kapasitesi (KDK) değerlerinde önemli artışlar sağlamıştır.  Zeytin pirinası uygulaması ile toprakların organik madde ve organik karbon düzeylerinde artışlar olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte fiziksel toprak özelliklerinden hacim ağırlığı, agregat stabilitesi ve agregat büyüklük dağılımının zeytin pirinası ve biyokömür uygulamaları ile önemli düzeyde etkilendiği belirlenmiştir. 
  Genel bir değerlendirme yapılacak olursa hem zeytin pirinası uygulamaları hem de biyokömür uygulamalarının toprakların fiziksel ve kimyasal özellikleri üzerinde risk oluşturacak bir etkiye sahip olmadığı, aksine; uygulanan materyaller ile toprağın organik madde ve organik karbon içeriklerinin arttırıldığı,  makro ve mikro besin elementi konsantrasyonu bakımından zenginleşmesinin sağlandığı, toprağın nem içeriği, agregat stabilitesi ve agregat büyüklük dağılımı değerlerinde artış sağlandığı, hacim ağırlığı değerlerinde azalma sağlayarak toprakta sıkışmayı önlediği için toprak kalitesinde olumlu gelişmeler sağladığı söylenebilir. İncelenen çoğu toprak verimlilik parametrelerinde 1.5 ton da-1 dozundaki zeytin pirinası ve biyokömür uygulamalarının 1.0 ton da-1 dozunda yapılan uygulamalara kıyasla belirgin bir fark yaratmadığı için 1.0 ton da-1 uygulama düzeyinin toprakların fiziksel ve kimyasal özelliklerinin iyileştirilmesi için yeterli olacağı düşünülmektedir.

ANAHTAR KELİMELER: Biyokömür, Organik Madde, Verimlilik, Zeytin Pirinası.

Abstract:
In this study, as one of the agricultural wastes,  two different forms of olive waste were applied to the soil and their effects on the soil fertility parameters were examined. In the research, two different olive waste forms used, and the biochar was obtained from the slow prolysis (500-600ºC) of raw olive waste and olive waste. These wastes were applied to the soil by mixing it at 0, 0.5, 1.0, 1.5 ton da-1 doses. At the end of the study, the chemical and physical analyses of soils from the experiment field were conducted. In the light of these outcomes, some increases were observed especially in the nitrogen (N) content, which is one of the prominent macro elements. While the applications did not have any significant effects on the values of electrical conductivity of the soil, some significant increases were seen in the values of soil reaction (pH) and cation exchange capacity (CEC). It was also observed that levels of organic carbon and organic matter of the soils were on the rise through the application of olive waste. In addition, some soil physical properties such as bulk density, aggregate stability and aggregate size distribution were observed to be dramatically affected by the applications of olive waste and biochar.
From a general perspective, it can be claimed that both olive waste and biochar applications improve soil quality because they pose no risk for the physical and chemical qualities of the soil; the organic matter and organic carbon contents are increased through the use of these materials; they help soil to be enriched in terms of macro and micro nutritional element concentration; it increases the values of moisture content, aggregate stability and aggregate size distribution of soil; it prevents soil contraction by decreasing the value of bulk density. In most of the analysed soil fertility parameters. Therefore, application level of 1.0 ton da-1 is thought to be sufficient to improve soil physical and chemical properties as no significant difference was observed between rates of 1.5 ton da-1 and 1.0 ton da-1. 

KEYWORDS: Biochar, Organic Matter, Fertility, Olive Waste.