Süreç temelli coğrafya dersleri için CBS: Öğrenci etkinliklerine dayalı bir eylem araştırması
Gis for the process based geography lessons:  An action research based on student activities
Yazar: AYŞE HELİN YURDAM
Danışman: DOÇ. DR. KİRAMİ ÖLGEN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Coğrafi Bilgi Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Coğrafya dersi = Geography lesson ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Coğrafya öğretimi = Geography teaching ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Süreç temelli öğretim = Process based instruction ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Ortaöğretim 10.sınıf Coğrafya dersi müfredatında yer alan  ?Mekansal Bir Sentez: Türkiye? öğrenme alanındaki ?Ülkemizde İklim Elemanlarının Özellikleri Nelerdir?? konusuna ait kazanımlar ile ?Doğal Sistemler? öğrenme alanındaki ?Dünya?yı Kaplayan Örtü: Bitkiler? konusuna ait kazanımların verilmesinde, ?Coğrafi Bilgi Sistemleri? odaklı ?Öğrenci Merkezli Öğretim?in öğrencilerin akademik başarısına etkisinin belirlenmesidir. Öğrencilerin coğrafya dersine karşı tutumunda bir farklılık olup olmadığı çalışma sırasında belirlenmeye çalışılacak diğer bir etmendir.
Araştırmaya, 2011 ? 2012 öğretim yılında, İzmir Karşıyaka?da bulunan Behçet Uz Anadolu Lisesi?nde öğrenim gören 10. sınıf öğrencilerinden toplam 32 öğrenci katılmıştır. Yapılan coğrafya başarı testinde, aritmetik ortalaması birbirine benzer çıkan iki sınıftan biri deney grubu diğeri de kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubu 16, kontrol grubu 16 öğrenciden oluşmaktadır.
Deney grubunda konular CBS etkinlikleri ile işlenirken, kontrol grubunda aynı konular geleneksel yöntemlerle (anlatım, soru-cevap)  işlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen veriler, SPSS 15.0 programında ilişkili t testi ve ilişkisiz t testi ile analiz edilerek yorumlanmıştır.
Araştırma sonunda deney grubu ile kontrol grubunun sontest sonuçları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark çıkmıştır. CBS uygulamaları genel olarak öğrencilerin ilgi, motivasyon ve öğrenme düzeylerine olumlu bir katkıda bulunduğu belirlenmiştir.




Anahtar Kelimeler: Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), coğrafya dersleri, öğrenci etkinlikleri, aktif öğrenme.

Abstract:
The aim of this study is identify the effects of GIS based and student-centred lessons on ?academic success? and ?attitudes? of 10. year high school students studying two different learning areas: 1. A Spatial Synthesis: Turkey (Standard: What are the characteristics of climate components in Turkey?), 2. Natural Systems (Standard: The overlay that covers the world: vegetation). 
This research was conducted with the experimental design model together with 32 students who study at Behçet Uz Anadolu Lisesi in Karşıyaka / İzmir in 2011-2012 education years. Achievement test that had been developed were applied to 32 second year students studying at Behçet Uz Anadolu Lisesi. It was determined that the students in the experiment group and control group were similar to each other in the arithmetic mean of success test. The number of students in both groups was 16 students.
While lessons were taught by GIS based activities in experimental group geography lessons were taught by traditional ways (lecture, questions-answer) in control groups.  The data collected by the research was analyzed with SPSS 15.0 and t test was used for analysis.
At the end of the study, a significant difference has been observed between control group and experimental group within the pre-experiment and post-experiment period. It was identified that GIS activities give a positive contribution to interest, motivation and learning level of students.



Key Words: Geographical Information Systems, geography lessons, student activities, active learning.