2014-2019 yılları arasında Diyarbakır ili Mycobacterium tuberculosis suşlarında primer antitüberküloz ilaçlara direncin araştırılması
Investigation of primer antituberculosis drug resistance at Diyarbakır between 2014-2019 years
Yazar: BERNAN YOKUŞ EM
Danışman: PROF. DR. MAHMUT METE
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Tüberkülozun Dünya Sağlık Örgütü tarafından yıllık raporlandırılan, geçmişten bugüne önemini koruyan önemli bir bulaşıcı hastalık olması yanında son yıllarda kullanılan primer antitüberküloz ilaçlara karşı direnç gelişimi hastalığın kontrol altına alınmasına engel oluşturmaktadır. Tüberküloz etkeni Mycobacterium tuberculosis complex (MTBC) tir. DSÖ'nün son raporlarına göre tüberküloz, enfeksiyon hastalıklarının en zahmetli olanı kabul edilmektedir, dünya çapında ilk on ölüm nedeninden biridir ve tek bir enfeksiyöz ajandan kaynaklanan ölümlerin başlıca nedenidir (HIV/AIDS'in üzerinde sıralanmıştır). Dünya nüfusunun yaklaşık dörtte biri M. tuberculosis ile enfektedir, bu nedenle TB hastalığına ilerleme riskleri vardır.

Antitüberküloz ilaç direnci değerlendirmeleri; toplumdaki ilaca karşı dirençli suşların belirlenmesi, uygun tedavi protokollerinin seçilmesi ve tüberküloz kontrol programlarına katkı sağlaması açısından önemlidir. 

Bu retrospektif çalışmada Diyarbakır ilinde, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Mikobakteriyoloji Laboratuarında 2014-2019 yılları arasında izole edilmiş MTBC suşlarında direnç oranlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. İlaç duyarlılık testleri BACTEC MGIT 960 (BD Diagnostic,ABD) sistemi ile değerlendirilmiştir. 

	İlaç duyarlılık testleri, 640'ı (%89) solunum sistemi ve 77'si (%11) solunum sistemi dışı örneklerden MTBC izole edilen toplam 717 örnekte çalışılmıştır. Toplam 717 örneğin 525'i (%73,2) her dört antitüberküloz ilaca duyarlı bulunmuşken, 192'si (26,8) ise bir veya birden çok ilaca dirençli bulunmuştur. Streptomisin, izoniazid, rifampisin ve etambutol için direnç oranları sırasıyla %5,6, %6,3, %1, %2 olarak ve çoklu ilaç direnci oranı %4 olarak bulunmuştur.

Bu çalışmada saptanan tekli ve çoklu ilaç direnci oranlarının daha önce bölgemizde yapılan çalışmalarda elde edilen oranlara göre daha düşük, Sağlık Bakanlığı verilerinde belirtilen ülkemiz ortalamaları ile benzer olduğu görülmüştür. Bölgesel düzeyde ilaç duyarlılık testi takiplerinin ülkemizde başarılı bir şekilde tüberküloz sürveyans programının uygulanmasına katkı sağlayacağı görüşüne varılmıştır.

Abstract:
Besides tuberculosis is an important infectious disease reported by World Health Organization yearly and preserving its importance from past to present, developement of primary antituberculosis drugs resistance in recent years prevents the disease from being taken under control. Tuberculosis caused by Mycobacterium tuberculosis complex (MTBC). TB is considered the most onerous of infectious disease according to recent reports from the World Health Organization. Tuberculosis is one of the top 10 causes of death worldwide and the leading cause of death from a single infectious agent (ranking above HIV/AIDS). About a quarter of the world's population is infected with M. tuberculosis and thus at risk of developing TB disease.
Screening of antitüberculosis drug resistance is important that; identification of resistant strains in the population, selection of appropriate treatment protocols and contribute to tuberculosis control programs.
The aim of this retrospective study is to determine primer antituberculosis resistance of isolated MTBC strains in Diyarbakır city, Dicle University Medical Microbiology Department, Mycobacteriology Laboratory between 2014-2019 years. Drug sensitivity tests were evaluated by BACTEC MGIT 960 (BD Diagnostic, USA) system.

Drug sensitivity tests was performed for a total of 717 samples.  which 640 (89%) isolated from respiratory system specimens and 77 (11%) isolated from non-respiratory system specimens. Of the 717 samples, 525 (73,2%) were susceptible to all of four antimycobacterial agents while 192 (26,8%) were found resistant to one or more drugs. The rates of resistance for streptomycin, isoniazid, rifampicin and ethambutol were found 5,6%, 6,3%, 1%, 2% and the rate of multidrug resistance was found 4%. 
Findings in this study indicated that the rates of mono and multidrug resistant were significantly lower than the rates previously reported from our region and similar to the average country base resistance reported by the Ministry of Health. Monitoring of drug sensitivity test at regional level would aid to the success of the tuberculosis surveillance program in Turkey.