Pamuk beyazsineği, Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera:Aleyrodidae)'nin entomopatojen florasının mikrobiyal mücadelede kullanımı
Using entomopathogenic flora of cotton whitefly Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera:Aleyrodidae) in microbial control
Yazar: ŞEBNEM TİRENG KARUT
Danışman: PROF. DR. YEŞİM AYSAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Pamuk beyazsineği, Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera: Aleyrodidae) dünyada olduğu gibi Türkiye'de de farklı konukçu bitkilerde önemli ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Zararlının biyolojik mücadelesinde parazitoit ve predatörlerin yanı sıra entomopatojen funguslar, bakteriler ve nematodlar da kullanılmaktadır. Bu çalışmada, B. tabaci'nin entomopatojen florasının mikrobiyal mücadelede kullanımını belirlemek amacıyla 2013-2014 yıllarında Adana ve Mersin illerinden farklı bitkilerden toplanan B. tabaci örneklerinden bakteri ve fungus izolasyonları yapılmıştır. Yapılan izolasyonlar sonucunda 89 adet bakteri ve 67 adet fungus izolatı elde edilmiştir. Seçilen 12 adet bakteri ve 15 adet fungus izolatı biyolojik etkinlik denemelerinde kullanılmıştır. Bakteri izolatlarının etkinliğinin belirlenmesi amacıyla laboratuvar koşullarında yapılan çalışmada Serratia marcescens izolatı ergin beyazsineğe karşı %72 oranında başarı göstermiştir. Diğer izolatların etki oranları ise %25'in altında kalmıştır. Denemeye alınan 15 fungus izolatının etkinliği %5-99 arasında değişmiştir. Kontrolle karşılaştırıldığında 8 izolatın etkinliği %66-99 arasında olmuş ve bu 8 izolat için deneme aynı şekilde tekrarlanmıştır. İkinci denemede fungus izolatlarının etkinliği %57-98 arasındayken en yüksek etkiyi gösteren 3 izolat saksı çalışmaları için seçilmiştir. Serratia marcescens izolatı saksı çalışmalarında beyazsineğin ergin öncesi dönemlerine karşı etkili bulunmamıştır. Saksı denemesinde en yüksek etkiyi %65 ile Penicillium oxalicum göstermiş ve bu izolat sera çalışmalarında kullanılmak üzere aday entomopatojen olarak belirlenmiştir. Laboratuvar ve saksı çalışmalarında etkili bulunan Penicillium oxalicum uygulaması sera koşullarında zararlının ergin ve nimf dönemlerine karşı etkisiz bulunmuştur. Bu çalışma Türkiye'de B. tabaci'nin entomopatojen florasının belirlenmesine yönelik yapılan ilk çalışma olma özelliği göstermektedir.

Abstract:
Cotton whitefly, Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera: Aleyrodidae), causes important economic losses on different host plants in the world including Turkey. Besides predator and parasitoids, entomopathogenic bacteria, fungi and nematodes are used in the biological control of the pest.  In this study, to determine, use of entomopathogen flora on microbial control of B. tabaci, bacteria and fungi isolated from B. tabaci samples collected from different plants in Adana and Mersin during 2013-2014. After isolation studies, putative 89 bacteria and 67 fungi were determined. Twelve bacterial and 15 fungal isolates were selected for biological effect bioassay. Among bacterial isolates, the efficacy of Serratia marcescens was 72% under laboratory conditions. The rates of other bacterial isolates were less than 25%. The efficacies of 15 fungal isolates ranged from 5 to 99%. The efficacies of eight isolates were among 66-99% when compared with control and the experiment was repeated. In the second experiment, the efficacies of fungal isolates were 57-98% and three isolates were selected for potted plants studies. Serratia marcescens were ineffective against immature stages of B. tabaci in the potted plants studies. In the potted plants studies, the highest efficacy rate with 65% was obtained from Penicillium oxalicum and this isolate was selected as a nominated entomopathogen for greenhouse studies. Although Penicillium oxalicum was effective in laboratory and potted plants studies, it was failt on adults and nymphs of B. tabaci in greenhouse studies. This study is the first study about determination of entomopathogen flora of B. tabaci in Turkey.