Diyaliz tedavisi gören hastaların hemodiyaliz ve periton diyalizi tedavisi almalarına bağlı olarak duygudurum profili ve yaşamda anlam bulma ile ilişkisi
The relationship between mood profile and finding meaning in life in patients receiving dialysis treatment, depending on whether they receive hemodialysis or peritoneal dialysis treatment
Yazar: FEYZA ACAR
Danışman: PROF. DR. NEZİHE BULUT UĞURLU
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma, diyaliz tedavisi gören hastaların hemodiyaliz ve periton diyalizi tedavisi almalarına bağlı olarak duygudurum profili ve yaşamda anlam bulma ile ilişkisini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Araştırma ilişki arayan tanımlayıcı nitelikte bir çalışmadır. 109 hemodiyaliz, 31 periton diyalizi tedavisi gören olmak üzere 140 hasta katılmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin sosyodemografik bilgileri, duygudurum profilleri ve yaşamda anlam bulma düzeylerini belirlemek amacı ile veri toplama formu uygulanmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin duygudurum profillerini sapmak için Duygudurum Profili, yaşamda anlam düzeylerini belirlemek için Yaşamda Anlam Ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel analiz IBM SPSS 25 programı ile yapılmıştır. Çalışmada, hemodiyaliz tedavisi gören erkek hastaların öfke-saldırganlık alt boyutunda kadın hastalara göre daha yüksek puan ortalamalarına sahip olduğu belirlenmiştir. Periton diyalizi tedavisi gören erkek hastalarda ise duygudurum profili alt boyutlarından gerginlik-sıkıntı, öfke-saldırganlık ve yorgunluk- durgunluk alt boyutlarında kadın hastalara kıyasla daha yüksek puan ortalamaları olduğu tespit edilmiştir. Hemodiyaliz tedavisi alan bekar hastaların evli hastalara göre gerginlik-sıkıntı ve yorgunluk-durgunluk profillerinin anlamlı derecede daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Duygudurum profilleri ölçeği alt boyutlarından yorgunluk-durgunluk profilleri, üniversite mezunu olan hemodiyaliz tedavisi gören hastalarda, okur-yazar olmayan hastalara kıyasla anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. Yaşamda anlam ölçeği ile duygudurum profili arasında ise bir korelasyon bulunmadığı belirlenmiştir. Çalışma sonuçları diyaliz hastalarında duygudurum profilleri ve yaşamda anlam ölçeklerinin diyaliz türlerine ve sosyodemografik özelliklere göre farklılık gösterdiği şeklinde yordanabilir.

Abstract:
This study was designed to determine the relationship between mood profiles and the sense of meaning in life for patients undergoing hemodialysis and peritoneal dialysis treatments. The research is a descriptive study seeking to explore the relationship. A total of 140 patients participated in the study, with 109 undergoing hemodialysis and 31 undergoing peritoneal dialysis. A data collection form was used to gather socio-demographic information, mood profiles, and the level of meaning in life for the individuals participating in the study. The Mood Profile was utilized to assess the mood profiles of the participants, while the Meaning in Life Scale was used to determine their level of meaning in life. The statistical analysis was conducted using IBM SPSS 25 software. The study found that male patients undergoing hemodialysis had higher average scores in the anger-aggression sub-dimension of mood profiles compared to female patients. For male patients undergoing peritoneal dialysis, it was observed that they had higher average scores in the sub-dimensions of tension-distress, anger-aggression, and fatigue-torpor compared to female patients. Furthermore, unmarried patients receiving hemodialysis had significantly higher tension-distress and fatigue-torpor profiles compared to married patients. Among the sub-dimensions of the mood profiles scale, fatigue-torpor profiles were significantly higher for hemodialysis patients who were university graduates compared to those who were illiterate. However, no correlation was found between the Meaning in Life Scale and mood profiles. In conclusion, the study results suggest that mood profiles and the sense of meaning in life may vary depending on the type of dialysis and socio-demographic characteristics of the patients.