Kanserli 15-19 yaş grubu adölesanların umutsuzluk, depresyon ve anksiyete düzeylerinin incelenmesi
Evaluation of hopelessness, depression and anxiety levels of 15-19 age adolescents
Yazar: AYŞE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HİCRAN ÇAVUŞOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bölümü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Ergenler = Adolescents ; Hemşirelik = Nursing ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Ölçekler = Scales

Özet:
Yılmaz, A., Kanserli 15-19 yaş grubu adölesanların umutsuzluk, depresyon ve anksiyete düzeylerinin incelenmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2014. Araştırma, solid tümör tanısı alan 15-19 yaş grubundaki adölesanların ilk tanı alıp, tedaviye başlamadan önce ve tedavi başladıktan altı ay sonra umutsuzluk, depresyon ve anksiyete düzeylerinin bireysel özellikler, hastalığın ve tedavinin etkilerine göre farklılık gösterip göstermediğini incelemek amacıyla tanımlayıcı ve karşılaştırmalı olarak yapılmıştır. Araştırma örneklemini iki üniversite hastanesi ve Sağlık Bakanlığı'na bağlı bir eğitim ve araştırma hastanesinin çocuk onkoloji servisi ve polikliniklerinde izlenen 15-19 yaş grubundaki toplam 41 solid tümörlü adölesan oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formu ve hastalığın adölesan üzerindeki etkilerine ilişkin veri formu, adölesanların umutsuzluk, depresyon ve anksiyete düzeylerini incelemek amacıyla Beck Umutsuzluk, Depresyon Ölçeği ve Anksiyete Envanteri kullanılmıştır. Veri formları, umutsuzluk, depresyon ve anksiyete düzeylerini etkileyebileceği düşünülen tanıtıcı özellikler ile hastalığın adölesanların arkadaş, aile ve okul ilişkilerine, günlük yaşam üzerine etkilerine yönelik soruları içermektedir.  Verilerin değerlendirilmesinde, Kolmogorov-Smirnov normallik testi, iki eş arasındaki farkın önemlilik testi, iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon testi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre kanserli adölesanların altıncı aydaki umutsuzluk, depresyon ve anksiyete düzeylerinin ilk tanı anına göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bulunan bu farkın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu görülmüştür (p<0.05). Temel olarak tanı sonrası süreçte tedaviye bağlı semptomlar ve beden imajında bozulma, okula devam edememe, arkadaş ilişkilerinde ve sosyal aktivitelerde azalma, ebeveynlere bağımlılığın artması ve bağımsızlık kaybı yaşayan adölesanların altıncı aydaki umutsuzluk, depresyon ve anksiyete düzeylerinin ilk tanı anına göre daha yüksek olduğu ve bu artışın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, kanserli adölesanların tedavi sürecinde artan umutsuzluk, depresyon ve anksiyete düzeyinin azaltılması için, bu adölesanların hemşireler tarafından psikososyal yönden değerlendirilmesi, belirlenen sorunlara yönelik aile, okul ve arkadaş iş birliği içerisinde psikososyal destek sağlanması ve bağımsızlıklarının desteklenmesi önerilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Kanser, adölesan, umutsuzluk, depresyon, anksiyete, hemşirelik

Abstract:
Yılmaz, A., Evaluation of hopelessness, depression and anxiety levels of 15-19 age adolescents, Hacettepe University Health Sciences Institute, Child Health and Diseases Program Master Thesis Ankara, 2014.  This study was aimed to evaluate hopelessness, depression and anxiety levels of 15-19 age adolescents on the first diagnosis time that before starting treatment and six months later for whom a solid tumor diagnosed. The samples were comprised of 41 solid tumor diagnosed child patient from child oncology clinics of two university hospitals and one hospital attached to the Ministry of Health. As a data collection tool, socio demographic data form that is prepared by researcher, data form for impact of disease on adolescent patient, for assessment of levels of depression and anxiety Beck Hopelessness, Depression Scale and Anxiety Inventory were used. The data forms includes questions related to introductory properties about  hopelessness, depression, anxiety levels and questions regarding the impacts of disease on patients' friend, family and school relationships. During the evaluation of data, Kolmogorov-Smirnov Normalizing Test, Importance Test of Two Pairs, Importance Test of Two Means, one-way ANOVA and Pearson Correlation Tests were applied. According to the results of the evaluation the hopelessness, depression and anxiety levels is rather higher on the sixth month after the first day of diagnosis compared to the first day. This difference is a meaningful difference statistically (p<0.05). Moreover it is detected that due to the treatment related symptoms, distortion in the body image, absence in school, low level of relationships with friends and social activities, dependency to the parents and loss of independency is rather higher on the sixth month after the first day of diagnosis compared to the first day and it is also detected that this rise of levels is a meaningful difference (p<0.05). According to the findings of the evaluation, it is suggested that during the cancer adolescent treatment the for lowering rising the hopelessness, depression and anxiety levels, this adolescents must be treated from psychosocial side by nurses in collaboration with the family, friends and school, and supported in terms of dependency.   

Keywords: Cancer, adolescents, hopelessness, depression, anxiety, nursing