Sitratlı ve asetatlı hemodiyaliz solüsyonlarının etkinliğinin retrospektif karşılaştırılması
Retrospective comparison of efficacy of citrated and acetate hemodialysis solutions
Yazar: KERİM ERER
Danışman: PROF. DR. OKTAY OYMAK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Asetatlar = Acetates ; Hemodiyaliz solüsyonları = Hemodialysis solutions ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sitratlar = Citrates

Özet:
Amaç: Kronik böbrek yetmezliği olan hastaların tedavisinde kullanılan hemodiyaliz metodunda başarılı olabilmek için pıhtılaşmanın önlenmesi gereklidir, Hemodiyalizde kullanılan diyalizör liflerinin ve gözeneklerinin kan pıhtıları tarafından tıkanması, diyalizörlerin verimliliğini azaltır ve kullanım sayısını sınırlar. Bu ince pıhtılaşma, tedavinin tamamlanmasını engellemez, ancak diyalitik çözünen hareketlerinin etkinliğini azaltır, böylece tedavinin etkinliğini düşürür. Tedavi sırasında pıhtılaşma, diyalizin etkinliğini ve bunun göstergesi olan Kt/V'yi de azaltabilir. Bu çalışmadaki amaç sitratlı ve asetatlı hemodiyaliz solüsyonlarının etkinliğinin retrospektif olarak, diyaliz kalitesi ve pıhtılaşma olayı üzerine etkilerinin araştırılmasıdır.
Materyal ve Metod: Kayseri ilinde haftada üç gün arteriovenöz fistülden düzenli olarak hemodiyalize giren, asetatlı hemodiyaliz solüsyonu ile hemodiyalize girerken, hemodiyaliz solüsyonu Kasım 2020 tarihi itibariyle sitratlı hemodiyaliz solüsyonu ile değişen Ağustos-Eylül-Ekim 2020 ve Kasım-Aralık 2020, Ocak 2021 tarihlerinde aylık  kan tetkiki veren, 18-75 yaş arası olan 80 hasta çalışmaya alındı. Hastaların yaş, cinsiyet, hipertansiyon, koroner arter hastalığı, diyabet varlığı, kanser varlığı kaydedildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların asetatlı ve sitratlı hemodiyaliz solüsyonuyla hemodiyalize girerken verilmiş olan aylık kan tetkikleri (kan Kalsiyum (Ca), Fosfor (P), intakt Parathormon, Kt/V, Üre, Kreatinin, Bikarbonat)  ve diyaliz merkezindeki vasküler pıhtılaşma gelişme durumları üç aylık olarak karşılaştırıldı. 
Bulgular: Hastaların asetatlı diyalizatla ilk 3 ay, sitratlı diyalizatla son 3 ay hemodiyalize girdiğinde incelenen laboratuar tetkiklerinde Kt/V ortalamaları 1,47 (1,35-1,80)'den 1,57 (1,38-1,80)'ye artmasının istatistiki olarak anlamlı olduğu görüldü (p= 0.003). Aynı hemodiyaliz merkezinde asetatlı diyalizatla hemodiyalize girilen; Ağustos 2020 ayında 267 tane hemodiyalize giren hastada 17 tane pıhtılaşma olayı (%6,3), Eylül 2020 ayında 265 tane hemodiyalize giren hastada 15 tane pıhtılaşma olayı (%5,6), Ekim 2020 ayında 257 tane hemodiyalize giren hastada 15 tane pıhtılaşma olayı (%5,8) izlenmiştir. Sitratlı diyalizatla hemodiyalize girilen; Kasım 2020 ayında 261 tane hemodiyalize giren hastada 10 tane pıhtılaşma olayı (%3,8), Aralık 2020 ayında 257 tane hemodiyalize giren hastada 11 tane pıhtılaşma olayı (%4,2), Ocak 2021 ayında 251 tane hemodiyalize giren hastada 9 tane pıhtılaşma olayı (%3,5) izlenmiştir. Bu azalma istatistiki olarak anlamlı kabul edilmedi (p=1,0). 
Sonuç: Bu çalışmada sitratlı diyalizat ile yapılan hemodiyaliz tedavisinde, asetatlı hemodiyaliz tedavisine göre Kt/V değerinin arttığı gözlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Asetatlı diyalizat, hemodiyaliz, hemodiyaliz solüsyonu, hemodiyaliz verimliliği, sitratlı diyalizat,

Abstract:
Introduction - Objective: In order to be successful in the hemodialysis method used in the treatment of patients with chronic renal failure, it is necessary to prevent blood coagulation. Clogging of the dialyzer fibers and pores used in hemodialysis by blood clots reduces the efficiency of the dialyzers and limits the number of use. This fine coagulation does not prevent the completion of the treatment, but reduces the effectiveness of the action of the dialytic solute, thereby reducing the effectiveness of the treatment. Coagulation during treatment may also reduce the effectiveness of dialysis and its indicator Kt/V. The aim of this retrospectively study is to investigate the effects of citrate and acetate hemodialysis solutions on dialysis efficiency and coagulation.
Material and Method: Patients aged between 18-75 years were included in the study. Age, gender, hypertension, coronary artery disease, presence of diabetes, presence of cancer were recorded. The monthly blood tests (blood calcium, phosphorus, intact parathormone, Kt/V, urea, creatinine, bicarbonate) given while entering hemodialysis with acetate and citrated hemodialysis solution of the patients included in the study and the dialyzer coagulation development status in the dialysis center were compared on a quarterly basis.
Findings: When the patients were on hemodialysis with acetate dialysate for the first 3 months and with citrated dialysate for the last 3 months, it was found that the mean Kt/V increased from 1.47 (1,35-1,80) to 1.57 (1,38-1,80) in laboratory tests, which was statistically significant (p= 0.003). During hemodialysis with acetate dialysate in the same hemodialysis center; 17 coagulation events (6.3%) in 267 hemodialysis patients in August 2020, 15 coagulation events (5.6%) in 265 hemodialysis patients in September 2020, 15 coagulation events in 257 hemodialysis patients in October 2020 (5.8%) were observed. Hemodialysis with citrated dialysate; 10 coagulation events (3.8%) in 261 hemodialysis patients in November 2020, 11 coagulation events (4.2%) in 257 hemodialysis patients in December 2020, 9 coagulation events in 251 hemodialysis patients in January 2021 (3.5%) were observed. This decrease was not found to be statistically significant (p=1,0).
Conclusion: In this study, it was observed that the Kt/V value increased in the hemodialysis treatment with citrated dialysate compared to the acetate hemodialysis treatment.
Keywords: Dialysis with acetate, hemodialysis, hemodialysis solution, hemodialysis efficiency, citrated dialysate,