Ereğli demir ve çelik fabrikaları sürekli tavlama hatlarında çift-fazlı çelik üretilebilirliğinin incelenmesi
An Investigation of producability of dual-phase steel at the continuous annealing line of Ereğli Iron and Steel Plant
Yazar: BİLGE DEMİR
Danışman: DOÇ.DR. MEHMET ERDOĞAN ; Y.DOÇ.DR. ELMAS SALAMCI
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metal Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering
Dizin: Mekanik özellikler = Mechanical properties ; Mikroyapı = Microstructure ; Soğutma = Cooling ; Tavlama = Annealing ; Çelik-metal = Steel-metal ; Çift fazlı çelik = Dual phase steel

Özet:
EREĞLİ DEMİR VE ÇELİK FABRİKALARI SÜREKLİ TAVLAMA HATLARINDA ÇİFT-FAZLI ÇELİK ÜRETİLEBİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ (Doktora Tezi) BİLGE DEMİR GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Mayıs 2003 ÖZET Bu çalışmada, %0,064xC, %l,72Mn, %0,46Si, %0,67Ni ve %0,0617C, %l,89Mn, %0,363Si, %0.85Ni olmak üzere iki farklı kimyasal kompozisyona sahip çelik tipleri kullanılmıştır. İnce ve kaba olmak üzere iki farklı östenit dağılımı oluşturularak ve üç farlı kritik tavlama sıcaklıklarından (KTS) (ferrit+östenit bölgesi, A1-A3 arası) farklı soğutma hızlarında östenitten dönüşen fazların hacim oranları belirlenmiştir. Sonuçlar KTS'dan soğutulan bütün numunelerde, 0.01°C/sn soğuma hızında (fırmda soğutma) dahi beynit veya perlit oluşmadığını göstermiştir. Aı sıcaklığına yaklaşan KTS'dan soğutulan, kritik tavlama sırasnda mevcut olan östenitin, martensite dönüşüm miktarının arttığı tespit edilmiştir. Bu artış, kritik tavlama sırasında ince östenit dağılımına sahip numunelerde daha fazla olmuştur. Martensit hacim oranının (MHO) artması ile akma ve çekme dayanımları artarken düzgün ve toplam uzama azalmıştır. Sabit MHO'larında (% 15-25) ince yapıya sahip numuneler kaba yapıya sahip numunelerden daha yüksek akma ve çekme dayanımı sergilemişlerdir. Numunelerin genelinde yeni ferrit hacim oranının artması ile uzama değerleri artmıştır. İnce yapı daha yüksek akma ve çekme dayanımı gösterirken kaba yapı az da olsa daha yüksek süneklik göstermiştir. Mikroboşluklar boyun bölgesi içerisinde martensit, inklüzyon ve martensit- ferrit arayüzeyinde çekirdeklenmiştir. Kırılma yüzeyine yaklaştıkça11 mikroboşluk yoğunluğu artmıştır. Mikroboşluklar, ince yapıda daha küçük boyutlarda ve çok sayıda oluşmuş ve mikroboşlukların artması ile kırılmayı gerçekleşmiştir. Bilim Kodu Anahtar Kelimeler Sayfa Adedi Tez yöneticisi 710 Çift-Fazlı Çelik, Östenit Dağılımı, Sertleşebilirlik, Martensit Hacim Oranı, Yeni Ferrit 159 Doç. Dr. Mehmet ERDOĞAN Yrd. Doç. Dr. Elmas SALAMCI

Abstract:
Ill AN INVESTIGETION OF PRODUCABILITY OF DUAL-PHASE STEEL AT THE CONTINUOUS ANNEALING LINE OF EREGLI IRON AND STEEL PLANT (Ph. D. Thesis) BİLGE DEMİR GAZI UNIVERSITY INSTUTE OF SCIENCE AND TECNOLOGY May 2003 ABSTRACT In this study, two different chemical composition of steels having 0,0640 C%, 1,72 Mn%, 0,46Si%, 0,67 Ni%, and 0,0617C%, l,89Mn%, 0,363Si%, 0.85Ni% were used. The volume fraction of transformed phases from austenite were determined by intercritical annealing of steels having fine and coarse austenite dispersions at three different intercritical annealing temperatures (ICAT) and then cooling at various rates. The results showed that pearlite or bainite were absent in all samples cooled from ICAT even at 0,01°C/s (furnace cooling) cooling rate. It was found out that martensite volume fraction (MVF) transformed from austenite present during ICAT increased on approaching Ai temperature. This increment was higher in samples with fine austenite dispersion during ICAT. By increasing MVF yield and tensile strength increased while uniform and total elongation decreased. At constant MVF (15- 25%) specimen with fine structure exhibited higher yield and tensile strength than coarse ones. Generally, strain values increased with increasing volume friction epitaxial (new) ferrite. Fine structures showed higher yield and tensile strength than coarse ones which exhibited slightly higher ductility. Microvoids were found to be nucleated on the martensite particles, inclusions or martesnsite-ferrite interface in the neck. The density of microvoids increased near to fracture surface. They were smaller in fine structure than that of coarseIV ones The coalescence of microvoids were dominant form of fracture in both structure. Science Code Key word Page number Adviser 710 : Dual-Phase Steels, Ostenite Dispersion, Hardenability, Martensite Volume Fraction, New Ferrit 159 : Assoc. Prof. Mehmet ERDO?AN Assist. Prof. Elmas SALAMCI