Kuramdan romana Recaizade Mahmut Ekrem: Doğu - Batı ve romantizm - realizm eksenlerinde Talim-i Edebiyat ve Araba Sevdası
Recaizade Mahmut Ekrem as a theorist and as a novelist: Talim-i Edebiyat and Araba Sevdası with respect to the oppositions of East - West and romanticism - realism
Yazar: OLCAY AKYILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NÜKET ESEN
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1996
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Araba Sevdası = Araba Sevdası ; Recaizade Mahmut Ekrem = Recaizade Mahmut Ekrem ; Roman = Novel ; Talim-i Edebiyat = Talim-i Edebiyat

Özet:
Kuramdan Romana Recaizade Mahmut Ekrem: Doğu-Batı ve Romantizm-Realizm Eksenlerinde Talim-i Edebiyat ve Araba Sevdası Olcay Akyıküz Bu çalışmada Recaizade Mahmut Ekrem'in Tanzimatla birlikte girişilen Batılılaşma hareketinin biri parçası olan diğeriyse onu konu edinen iki eseri dönemin felsefesi, toplumsal yapısı ve Recaizade'nin diğer eserleri de gözönünde bulundurularak incelenecektir. İki farklı eksende önce ayrı ayrı daha sonra birlikte ele alman eserler bize bir dönemin panoromasını sunar. İnceleme sırasında öncelikle belki bir anlamda yeniden anlamlandırmaya da yol açacak bir biçimde Talim-i Edebiyat defalarca yeniden okunmuş, ardından bir edebiyat kuramı olarak ele alınmıştır. Kitap daha sonra edebi akımlar ve bir batı-doğu sentezinden sözeden batılılaşma projesi bağlamında tekrar incelenmiştir. Bu tez bağlamında sakat bir batılılaşma mantığını simgeleyen ana karakteri ve iki farklı dünyanın bilgi kuramlarının örtüşmezliğini ortaya koymasıyla anlamlı olan Araba Sevdası'nın paralel bir yaklaşımla incelendiği ikinci bölümün ardından bu iki kitap birlikte ele alınmıştır. Sonuç bölümünde Talim-i Edebiyat'ta ifadesini bulan Tanzimat edebiyatının Araba Sevdası 'nda eleştirildiği ve yine Tanzimat sonrası yaklaşımının bir ürünü olan Talim-i Edebiyat'ın yazılışında izlenen tutumun Araba Sevdası'nda yadsındığı sonucuna varılır. vıı

Abstract:
Recaizade Mahmut Ekrem as a Theorist and as a Novelist: Talim-i Edebiyat and Araba Sevdası with Respect to the Oppositions of East-West and Romanticism-Realism by Olcay Akyildiz In this study, Recaizade Mahmut Ekrem 's two works one of which is a part of and the other fictionalizes the Westernization movement launched in Tanzimat period, are analyzed with respect to the philosophical trends and the social structure of the period and Ekrem's other works. These two works are a book on literary criticism, Talim-i Edebiyat, and a novel, Araba Sevdası. They, being examined first one by one and then together on two different axes, present us a panorama of the period. In this examination Talim-i Edebiyat is read again and again in order to make a new sense out of it, then it is reviewed within the context of literary schools and the westernization project which aims at a synthesis of western and eastern cultures. In the second part Araba Sevdası is studied with a parallel view as a novel with its main character symbolizing pseudo-westernization and which reveals the incommensurability of eastern and western epistemological approaches. In what follows comes the conclusion and here it has been shown that Tanzimat literature which was articulated in Talim-i Edebiyat is criticized in Araba Sevdası and that the mentality which has been held in the former is rejected in the latter.