Inflamatuvar barsak hastalarında Entamoeba histolytica enfeksiyonu ülkemizde bir sorun mu?
Is Entamoeba histolytica infection in inflammatory bowel diseases a problem in our country?
Yazar: MURAT BÜLENT KÜÇÜKAY
Danışman: PROF. DR. ALİ ÖZDEN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Bu çalışmada, İBH'da amebiyazisin sıklığının ve bu durumun ülkemizde sorun oluşturup oluşturmadığının anlaşılması amacı ile, Mart 2002 ile Mayıs 2003 tarihleri arasında inflamatuvar barsak hastalığı tanısı ile AÜTF Gastroenteroloji kliniğine başvuran ve diğer sağlık kuruluşlarından AÜTF Gastroenteroloji kliniğine yönlendirilen 137 hasta [UC'li 115 hasta; 58 kadın (% 50.4), 57 erkek (% 49.6), CH'lı 22 hasta; 15 kadın (% 68.1), 7 erkek (% 31.9)] amebiyazis açısından değerlendirildi. Kontrol grubu olarak 32 sağlıklı hasta; 17 kadın (% 53.1), 15 erkek (% 46.9) alındı. Olguların hepsinden kan ve dışkı örnekleri alınarak, dışkı örnekleri gözle görülür kanama varlığı açısından incelendi ve bekletilmeden serum fizyolojik ve lügol damlatma yöntemi ile ışık mikroskobunda Entamoeba histolytica kist ve trofozoitleri açısından değerlendirildi. Serumlar çalışma gününe dek -20 C de saklandı ve Behring firmasının Cellognost amebiasis kiti ile IHA testi yapılarak değerlendirildi. Test sonucunda 1/128'den düşük değerler negatif olarak kabul edildi. 137 hastadan 31 'inde (% 22.6) dışkıda Entamoeba histolytica kisti saptanırken, kontrol grubunda 4 olguda (% 12.5) kist saptandı. 137 hastanın 26'smda (% 19.0) 1/64 ve altı titrelerde pozitiflik saptanırken, üç kontrol hastasında (% 9.4) 1/32'den düşük titrede pozitiflik elde edildi. Bu çalışmanın sonuçlan göz önüne alındığında; ülkemizde ÎBH ile Entamoeba histolytica enfeksiyonu birlikteliğinin, nadir bir durum olduğu düşünüldü. Ayrıca mikroskopik değerlendirmenin Entamoeba histolytica enfeksiyonu düşünülen hastalarda yetersiz olduğu, amip kültürü, özel boyama teknikleri, yüksek derecede duyarlı ve özgül serolojik testler gibi laboratuvar yöntemlerine ihtiyaç olduğu, Entamoeba histolytica enfeksiyonunun saptanmasında İHA testinin, endemik olmayan bölgelerde kullanışlı olduğu ve İBH'da Entamoeba histolytica enfeksiyonunun sıklığının gösterilmesi için daha fazla sayıda hasta ile ve daha özgül testlerle yapılacak çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünüldü.Anahtar Kelimeler: İnflamatuvar barsak hastalıkları, Ülseratif kolit, Crohn Hastalığı, Entamoeba histolytica, İHA testi.

Abstract:
Is Entamoeba histolytica superinfection in inflammatory bowel diseases a problem in our country? In this study we aimed to evaluate the frequency of superinfection of amebiasis in IBD patients. We evaluated 137 patients with inflammatory bowel diseases (IBD) who admitted to AUTF Gastroenterology Department and who were admitted by four other health institutes between March 2002 and May 2003. Of those 137 patients, 115 had ulcerative colitis [58 females (50,4 %) and 57 males (49,6 %)], 22 had Crohn's disease [15 females (68,1 %) and 7 males (31,9 %)]. As control group, 32 healty volunteers [17 females (53,1 %) and 15 males (46,9 %)] were evaluated. From all subjects fresh stool samples and serum samples were obtained. Stool samples were evaluated by naked eye for bleeding and light microscopy for Entamoeba histolytica cysts and trophozoites with wet mount and lugol application methods. All serum samples were stored at -20 C untill evaluation, and were tested by Cellognost Amebiasis IHA Kit (Behring) according to manufacturer's directions. Titers less than 1/128 were accedted as negative. 31 (22,6 %) of 137 patients and four (12,5 %) of 32 healty volunteers had Entamoeba histolytica cysts in stools. In 137 patients, 26 (19,0 %) had anti-Entamoeba histolytica antibody titers less than 1/64. In 32 control cases three (9,4 %) had titers less than 1/32. On the basis of the results of this study, it can be concluded that; superinfection of amebiasis in IBD patients is a seldom event in our country. Also it can be suggested that microscopic evaluation is insufficient in these patients and there is a need for additional laboratory tests such as amebic culture, special staining procedures and highly sensitive and specific serologic tests. IHA test is suitable for diagnosis of Entamoeba histolytica infection in non endemic areas. Further studies with large number of patients with more specific tests are required to show frequency of Entamoeba histolytica infection in IBD patients.Keywords: inflammatory bowel diseases, ulcerative colitis, Crohn's disease, Entamoeba histolytica, IHA test.