Ticari araç balatalarına ceviz ve fındık kabuğu tozu katkılarının aşınma ve sürtünme davranışına etkisinin incelenmesi
Investigation into the effects of walnut and hazelnut shell dust additives on wear and friction behavior in commercial vehicle brake pads
Yazar: GÜLŞAH AKINCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. İLYAS UYGUR ; DOÇ. DR. HASAN ÖKTEM
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering ; Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering
Dizin: Fren balatası = Brake lining

Özet:
Fren balataları genellikle beş farklı grup kompozisyon bileşeninden oluşmaktadır. Bu gruplar takviye edici, bağlayıcı, aşındırıcı madde, yağlayıcı madde ve dolgu maddesi olarak sınıflandırılabilir. Bu grupların her biri, sürtünme özelliğini, aşınma direncini artırmak, mukavemeti artırmak ve gözeneklilik ve gürültüyü azaltmak gibi birçok farklı işlevlera sahiptir. Bu malzemelerin seçimi için katkı maddelerinin fren balataların performasına, üretim maliyetine ve çevreye etkisi gibi özelliklerine bakılmaktadır. Bu çalışmada fındık kabuğu, ceviz kabuğu, bor oksit, boraks ve wollastonite tozu kullanılarak organik, sağlığa ve çevreye zararsız fren balataları üretilmiştir. Farklı kompozisyonlar denenerek en ideal karışım elde edilmek istenmiştir. Fren balatalarının performanslarını değerlendirmek için aşınma sürtünme, sertlik, yoğunluk, gözeneklilik, sıkıştırma, kesme, ısıl iletkenlik testleri ve mikro yapı analizleri yapılmıştır. Aşınma sürtüne testleri için Pin-on-disk, Chase tipi ve özel tasarım cihazlar kullanılmıştır. Cihazlardan elde edilen sürtünme katsayısı değerleri bütün numuneler için 0,30-0,55 µ arasındadır. Özel tasarım cihazda en ideal parametreleri belirlemek için Taguchi Methodu L18 deney dizilimi kullanılmıştır. Alternatif toz malzemelerle üretilen fren balatalarına uygulanan test sonuçlarının standartlara uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Sürtünme katsayısı ve aşınma oranı regresyon analizinde Taguchi Methoduyla yapılan tahmin değerlerinin %95 güven aralığında olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Brake pad components are usually classified into five different groups which include binders, abrasives, reinforcements, lubricants and fillers. These materials have many different functions such as increasing the frictional stability, wear resistance and strength and reducing the porosity and noise. When selecting the materials for brake pads, the cost of production and the impact of these materials on the environment must be taken into consideration. In this study, safe and environmentally friendly brake pads were produced using natural additives which included hazelnut shell dust, walnut shell dust, boron oxide, borax and wollastonite. The aim was to test different compositions in order to obtain the most ideal mixture. Tests for wear, friction, hardness, density, porosity, compression, shear, and thermal conductivity as well as microstructural analyses were performed in order to evaluate the performance of the brake pads. Pin-on-disk and Chase-type testers and a specially designed device were used for wear friction tests. The friction coefficient values obtained from the devices are between 0.30-0.55 µ for all samples. The Taguchi method L18 test sequence was applied to determine the ideal parameters for the specially designed device. It was concluded from the test results that the brake pads produced with alternative dust additives were in accordance with the standards. Regression analysis showed that the coefficient of friction and the rate of wear as estimated by the Taguchi method were at a 95% confidence interval.