Ebeveyn tutumları ve sosyal medyada partneri gözetleme davranışı arasındaki ilişkide romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif belirtilerin aracı rolü
The mediator role of romantic relationship-focused obsessive compulsive symptoms in the relationship between parental attitudes and partner surveillance behavior on social media
Yazar: BÜŞRA AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ECE BEKAROĞLU
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu tez araştırmasının amaçlarından birincisi, orijinal adı "Interpersonal Electronic Surveillance (IES)" olan "Kişilerarası Elektronik Gözetleme Ölçeği"nin Türkçe'ye uyarlamasının gerçekleştirilmesi ve ölçeğin psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesidir. Çalışmanın ikinci amacı ise algılanan ebeveyn tutumları ile partner elektronik gözetleme davranışı arasındaki ilişkide romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif belirtilerin aracı rolünün incelenmesidir. Çalışmanın örneklemini araştırmaya katıldıkları sırada daha önce yaşanmış ya da devam eden bir romantik ilişkisi bulunan ve Türkiye'de yaşayan 18-30 yaş aralığındaki 475 kişi oluşturmaktadır. Katılımcılara sosyal medya aracılığıyla (mail grupları, sosyal medya siteleri vb.) ulaşılmış ve çevrim içi ortamda veri toplanmıştır. Çalışmada incelenen değişkenlere yönelik bilgi elde etmek için Demografik Bilgi Formu, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği Çocuk Formu (KAET-Ç), Romantik İlişki Obsesyon ve Kompulsiyonları Ölçeği (RİOKÖ), Kişilerarası Elektronik Gözetleme Ölçeği (KEGÖ) uygulanmıştır. Ölçek uyarlama aşamasında ölçek dış ölçüt geçerliğini sağlamak için Facebook Kıskançlık Ölçeği (FKÖ) kullanılmıştır. Geçerlik ve güvenirlik analiz sonuçlarına göre KEGÖ'nün orijinal ölçektekine benzer şekilde tek faktörlü bir yapıda olduğu, ölçeğin dış ölçüt geçerliliğe, yüksek iç tutarlılığa, test-tekrar test ve madde toplam güvenilirliğine sahip olduğu görülmüştür. Çalışmanın devamında veriler bağımsız örneklem t-Testi, Pearson korelasyon analizi, regresyon analizi ve aracılık analizleri ile incelenmiştir. Romantik ilişki odaklı OKB'nin anne-baba aşırı korumacılık ve reddedicilik alt boyutları ile partner elektronik gözetleme davranışı arasındaki ilişkiye kısmi aracılık ettiği görülmüştür.
 
Anahtar kelimeler: Algılanan ebeveyn tutumları, romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif belirtiler, partner elektronik gözetleme

Abstract:
The first aim of this thesis research is to adapt the "Kişilerarası Elektronik Gözetleme Ölçeği", whose original name is "Interpersonal Electronic Surveillance (IES)", into Turkish and to evaluate the psychometric properties of the scale. The second aim of the study is to examine the mediating role of romantic relationship-focused obsessive-compulsive symptoms in the relationship between perceived parental attitudes and partner electronic surveillance behavior. The sample of the study consists of 475 people aged 18-30 living in Turkey who were in an ongoing or previous romantic relationship at the time they participated in the research. Participants were reached through social media (mail groups, social media sites, etc.) and data were collected online. To obtain information about the variables examined in the study, the Demographic Information Form, the Abbreviated Perceived Parental Attitudes Scale- Child Form (EMBU-C), the Relationship Obsessive-Compulsive Inventory, and the Interpersonal Electronic Surveillance were applied. During the scale adaptation phase, Facebook Jealousy Scale was used to ensure external criterion validity of the scale. According to the validity and reliability analysis results, it was seen that Kişilerarası Elektronik Gözetleme Ölçeği has a single-factor structure similar to the original scale, and the scale has external criterion validity, high internal consistency, test-retest and item total reliability. In the continuation of the study, the data were examined through independent sample t-Test, Pearson correlation analysis, regression analysis and mediation analysis. It has been observed that romantic relationship-focused OCD partially mediates the relationship between parental overprotectiveness and rejectionism sub-dimensions and partner electronic surveillance behavior.

Keywords: Perceived parenting styles, romantic relationship-related obsessive-ompulsive symptoms, partner electronic surveillance