Tercüman-ı Hakikat gazetesine göre Osmanlı Ermenileri (1914-1918)
Ottoman Armenians, according to Tercuman-ı Hakikat newspaper (1914-1918)
Yazar: BENGİ KÜMBÜL
Danışman: DOÇ.DR. ÖMER TURAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Tarih = History

Özet:
ÖZETTERCÜMAN-I HAKİKAT GAZETESİNE GÖRE OSMANLI ERMENİLERİ(1914-1918)KÜMBÜL, BENGİYüksek Lisans-2005Türkiye Cumhuriyeti TarihiDanışman: Doç. Dr. Ömer TURAN1878 tarihinde yayın hayatına başlayan Tercüman-ı Hakikat gazetesi, Türk basıntarihinin en uzun ömürlü gazetelerindendir. Ahmet Mithat Efendi tarafından çıkarılmış vezamanın en ciddi siyasi gazetelerinden olmuştur. Ele aldığımız dönemde (1914-1918)gazetenin başyazarı Ahmet Ağaoğlu'dur. 1912 yılından itibaren Ağaoğlu'nun fikirlerindekideğişimle beraber, Tercüman-ı Hakikat İttihatçıların yarı-resmi yayın organı haline gelmiştir.II. Meşrutiyet'e kadar olan dönemde, İttihat ve Terakki ve Ermeni komiteleri arasındabir işbirliği söz konusudur. İki tarafın ülkenin geleceğine ilişkin görüşleri birbirine zıt olsa da,II. Abdülhamit idaresinden kurtulmak ortak amaçları olmuştur. Fakat Meşrutiyet'in ilanıylagelen huzur ve sükÃ»net fazla sürmemiştir. Ermeni komiteleri yeniden teşkilatlanmayabaşlamış ve ülkenin pek çok yerinde isyanlar baş göstermiştir. Ermeniler hakkında tehcirkararının alınması 1915 Nisanı'nda ortaya çıkan Van isyanı üzerine olmuştur. Hükümetböylelikle savaş esnasında ülkenin güvenliğini sağlamayı amaçlamıştır. 1918'de ise, savaşınsonlarına yaklaşılırken Ermenilerin tekrar eski yerlerine dönmeleri konusunda çalışmalaryapılmıştır. Ermenilerin iaşe ve iskânlarının sağlanması ve emniyet içinde geri dönebilmeleriiçin gerekli tedbirler alınmıştır.Birinci Dünya Savaşı dolayısıyla konulan askeri sansür nedeniyle gazeteye haberolacak yazılar sıkı bir denetimden geçmiştir. 1914 yılı başlarında Tercüman-ı Hakikat'teErmeni ıslahatı, mebusan seçimleri ve Patrikhane hakkında pek çok haber olmasına rağmen,1915-1917 yılları arası, 1916'daki Ermeni Kilisesi hakkındaki yazı hariç, Ermenilerle ilgiliherhangi bir habere tesadüf edilememiştir. 1918 yılında savaşın sona ermesi ve İttihatçıliderlerin ülkeyi terk etmesiyle kısa bir süre sansür kaldırılmış ve bu dönemde Ermenilerinmemleketlerine geri dönmeleriyle ilgili haberlere ağırlık verilmiştir.

Abstract:
ABSTRACTOTTOMAN ARMENIANS, ACCORDING TO TERCÜMAN-I HAKİKATNEWSPAPER (1914 -1918)KÜMBÜL, BENGİMaster Thesis - 2005History of Turkey RepublicAdvisor: Ömer TURAN, Associate Professor DoctorTercüman-ı Hakikat, one of the long lasting newspapers of Turkish press history,began to be published by Ahmet Mithat Efendi in 1878. It was one of the most seriouspolitical newspapers of its era. In the period (1914-1918), we consider, Ahmet Ağaoğlu waseditor of the newspaper. As from 1912 alteration in Ağaoğlu?s ideas, the newspaper becamesemi-official press agency of the Unionists (İttihatçılar).In the era until the Constitutional Monarchy II, there was cooperation between Unionand Progress Party (İttihat ve Terakki) and Armenian Committees. They had common ideas tobe free from the reign of Abdülhamit II, although they had opposite opinions about the futureof the country. However, presence and serenity which came into being the by declaration ofthe constitutional monarchy did not continue very much. Armenian Committees were begunto organize again and lots of rebellions broke out. Van Rebellion of 1915 was one of the mostimportant reasons for the deportation of the Armenians. In this way Government aimed totake control of Nation?s security. Approaching to the end of war in 1918, there wereoperations about rotating Armenians to their homes. Precautions, for providing sustenance,housing and safety of rotation of Armenians, were taken.During the World War I, all the news of the newspapers were controlled because ofThe Military Censorship. Even though there were so many articles about ArmenianReformations, election of deputies and Patriarchate in the Tercüman-ı Hakikat at thebeginning of 1914, between 1915-1917, there were no news except for an article aboutArmenian Church in 1916. Censorship was removed after the end of the war and some newsand articles about Armenians reappeared.