Okuduğunu anlama becerisinin değerlendirilmesine yönelik ölçme  araçlarının duyuşsal boyut açısından incelenmesi
An examination of measurement tools for the evaluation of reading comprehension skills in terms of affective dimension
Yazar: ELİF UYSAL
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR DERMAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duyuşsal davranışlar = Affective behaviours ; Duyuşsal eğilim = Affective tendency ; Duyuşsal özellikler = Affective characteristics ; Okuma = Reading ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma eğitimi = Reading training ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı Türkçe eğitimi alanındaki lisansüstü tezlerde kullanılan okuduğunu anlama becerisinin değerlendirilmesine yönelik ölçeklerde duyuşsal boyuta ne kadar yer verildiğini tespit etmektir. Bu amaçla YÖK tez merkezinde yer alan lisansüstü tezler tarama modeliyle listelenmiştir. Araştırmanın verilerini Türkçe eğitimi alanındaki lisansüstü tezlerdeki okuma becerisini değerlendirmeye yönelik ölçekler oluşturduğundan nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Ölçek maddeleri olduğu gibi ele alınıp, Bloom'un yenilenmiş duyuşsal boyut taksonomisi kapsamında maddelerin içerik analizi yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak yenilenmiş Bloom taksonomisi duyuşsal boyut basamaklarına göre araştırmacı tarafından oluşturulan duyuşsal boyut formu kullanılmıştır. Ölçek maddelerinin bu forma uygunluğu belirlenerek ölçeklerde duyuşsal boyuta ne kadar yer verildiği tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu form aracılığı ile elde edilen veriler araştırmanın amacı ve alt amaçları bağlamında çözümlenmiştir.
Araştırma sonunda Türkçe eğitimi alanındaki lisansüstü tezlerde bulunan ölçeklerin duyuşsal boyuta yer verme ve üst basamakta duyuşsal durumları ölçme açısından yetersiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Maddelerin alt düzey basamaklarda ağırlıklı olarak çoktan seçmeli, üst düzey basamaklarda ağırlıklı olarak açık uçlu maddelerden oluştuğu, duyuşsal boyuta yer verme bakımından tez türüne göre doktora tezlerinin genel anlamda önde olduğu sonuçları tespit edilmiştir.

Abstract:
This study aims to determine the extent to which the affective dimension is involved in the scales for the evaluation of reading comprehension skills used in master's theses in the field of Turkish education. To this end, the master's theses in the Council of Higher Education Thesis Center were listed using descriptive survey model. Since the data of the study consisted of scales for evaluating reading skills in master's theses in Turkish education, the document analysis method, one of the qualitative research methods, was used. The scale items were analyzed using content analysis within the scope of Bloom's revised affective dimension taxonomy. The data collection tool was an affective dimension form created by the researcher according to the affective dimension steps of the revised Bloom's taxonomy. According to the appropriateness of the scale items to this form, it was aimed to determine to what extent the affective dimension was involved in the scales. The obtained data through the form were analyzed in the context of the purpose and sub-purposes of the study.
The results of the study revealed that the scales in the master's theses in Turkish education are insufficient in terms of including the affective dimension and measuring affective states at the upper level. It was determined that the items were predominantly multiple-choice in the lower-level steps and predominantly open-ended in the upper-level steps. Besides, doctoral theses were generally ahead in terms of involving the affective dimension according to the type of thesis.