Sanal gerçeklik gözlüğü ve akıllı telefon oyun uygulamasının 7-13 yaş grubu çocuklarda preoperatif anksiyete üzerine etkisi
The effect of virtual reality glass and smartphone game application on preoperative anxiety in 7-13 years children
Yazar: NURAY CANER
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE ERDEM
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Anksiyete = Anxiety ; Ayaktan cerrahi işlemler = Ambulatory surgical procedures ; Cep telefonu = Mobile phone ; Sanal gerçeklik = Virtual reality ; Çocuk hemşireliği = Pediatric nursing

Özet:
Bu araştırma iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşama; Çocuklarda Çok Boyutlu Perioperatif Anksiyete Ölçeği'nin (ÇÇBPAÖ) Türkçe geçerlik güvenirlik çalışması amacı ile metadolojik olarak yapılmıştır. İkinci aşama ise; sanal gerçeklik gözlüğü ve akıllı telefon oyun uygulamasının 7-13 yaş grubu çocuklarda preoperatif anksiyete üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü deneysel çalışma olarak yapılmıştır.
Araştırma, bir üniversite hastanesinin Kulak Burun Boğaz ve Çocuk Cerrahi bölümlerinde günübirlik cerrahi operasyon uygulanan çocuklar ile Ağustos 2018-Mart 2020 tarihinde yapılmıştır. Bu çalışmada etik kurul onayı, kurum izni, çocuk ve ebeveyn onamı alınmıştır. Araştırmanın birinci aşamasında, günübirlik cerrahi operasyon uygulanan çocuklara (COÖ= cerrahi operasyonun planlandığı gün 100 çocuğa, COG= cerrahi operasyon günü 73 çocuğa, COS= cerrahi operasondan 1 ay sonra 43 çocuğa) ÇÇBPAÖ uygulanmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında; akıllı telefon (n=20), sanal gerçeklik gözlüğü (n=20) oyun uygulaması ve kontrol grubundaki (n=20) çocukların yaş, cinsiyet, cerrahi operasyon türü, daha önce hastaneye yatma deneyimi ve kronik hastalığa sahip olma kriterleri benzer seçilmiştir (p>0.05). Veriler, Çocuklar ve Aileleri için Tanıtıcı Özellikler Formu, ÇÇBPAÖ ve Çocuklar için Durumluk Kaygı Envanteri ile toplanmıştır. Cerrahi operasyondan önce, girişim/oyun gruplarına 15 dakika akıllı telefon ve sanal gerçeklik gözlüğü ile oyun oynatılmıştır. Oyun uygulaması öncesi, sonrası ve postoperatif 90. dakikada çocukların fizyolojik parametreleri ölçülmüştür. Ayrıca çocuklara COÖ, COG ve COS'de ÇÇBPAÖ uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, faktör analizi, korelasyon analizi, post-power analizi, Kruskal Wallis Varyans Analizi, tekrarlı ölçümlerde Friedman Testi kullanılmıştır.
Araştırmanın Türkçe geçerlik ve güvenirlik aşamasında ÇÇBPAÖ'nin Türk çocuklarının perioperatif asnksiyetelerini değerlendirmede kullanılabilir, geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu saptanmıştır (Cronbach alfa= 0.78-0.81). Araştırmanın ikinci aşamasında; oyun uygulaması sonrası sanal gerçeklik gözlüğü oyun grubundaki çocukların preoperatif anksiyetelerinin ve kalp atım hızı değerlerinin daha az olduğu bulunmuştur (p<0.05). 
Bu sonuçlara göre; cerrahi operasyon uygulanan çocuklarla çalışan sağlık profesyonellerinin çocuklarda preoperatif anksiyeteyi tanılamak için ÇÇBPAÖ'ni kullanmaları ve preoperatif anksiyeteyi azaltmak için sanal gerçeklik gözlüğü gibi dikkat dağıtma tekniklerini kullanmaları önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: çocuk hemşireliği, günübirlik cerrahi, preoperatif anksiyete, sanal gerçeklik gözlüğü oyunu, akıllı telefon oyunu

Abstract:
The present study consists of two phases. The first phase was conducted methodologically with the aim of Turkish validity and reliability study of Children's Perioperative Multidimensional Anxiety Scale (CPMAS). In the second phase, this randomized controlled experimental study was conducted to determine the effect of virtual reality glass and smartphone game application on preoperative anxiety in 7-13 years children. 
The research was carried out between the ages of 7-13 years children undergoing day surgery and August 2018-March 2020 otolaryngology and pediatric surgery clinics of a university hospital. Ethics committee, institutional consent and parental consent were obtained. In the first phase, the CPMAS was applied to children undergoing day surgery (COÖ= preoperative assessment on 100 children, COG= on the day of the operation on 73 children, COS= one month postoperatively on 43 children). In the second phase, age, sex, surgery type, previous hospitalization experience and having chronic disease criteria of the children in control group (n=20), smatphone game aplication (n=20) and virtual reality glass game aplication (n=20) groups. Data were collected with Descriptive Characteristics Form for Children and Families, CPMAS and The State-Trait Anxiety Inventory for Children. Before the surgical operation, the game with a smartphone and virtual reality glass was played to the intervention/game groups for 15 minutes. Physiological parameters of children were measured before, after and 90 minutes after the operation. In addition, CPMAS was applied to children in COÖ, COG and COS. Data were analyzed with factor analysis, correlation analysis, post-power analysis, descriptive statistics, one way analysis of Kruskall-Wallis and Friedman Tests for the repeated measurements. 
In the Turkish validity and reliability phase of the study, it was determined that CPMAS is a valid and reliable scale that can be used to evaluate the perioperative anxiety of Turkish children (Cronbach alpha = 0.78-0.81). In the second phase of the research; preoperative anxiety and heart rate values of children playing game with virtual reality glass after intervention were low (p <0.05).
According to these results; it may be recommended that healthcare professionals working with children undergoing surgical operations should use CPMAS to diagnose preoperative anxiety in children and use distraction techniques such as virtual reality glass to reduce preoperative anxiety.

Keywords: day surgery, pediatric nursing, preoperative anxiety, smartphone game, virtual reality glass game