Kanser hastalarında iç-dış kontrol odağının depresyon üzerine etkisinin araştırılması.
Evulation of effects of internal-external locus of control on depression in cancer patients.
Yazar: NAGEHAN IŞIK AÇIKMEŞE
Danışman: PROF.DR. ARŞALUYS KAYIR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Onkoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Onkoloji = Oncology ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Sağlıklarının şans tarafından kontrol edildiğine inananlar (dış kontrollü) gelecekleri hakkındayüksek anksiyete ve belirsizlik duyarlar. Bu bireylerde hastalığın şiddeti ve depresyonarasında kuvvetli bir ilişki vardır.Araştırma hipotezi, dış kontrol odaklı kanser hastalarının depresyon düzeylerinin iç kontrolodaklı bireylere göre yüksek olduğu ve kontrol odağının depresyonu etkilediğidir. Buçalışmada, kanser hastalarında iç-dış kontrol odağının depresyon düzeyleri üzerine etkisininincelenmesi amaçlanmıştır.Araştırmaya, hasta grubunu oluşturan 30 kanser hastası ve kontrol grubunu oluşturan 30gönüllü birey olmak üzere toplam 60 kişi katılmıştır. Çalışma GATA Haydarpaşa Onkolojipolikliniğinde, Aralık 2006-Şubat 2007 tarihleri arasında yapılmıştır. Örneklemdeki bireylerinyaşları 20-70 arasında olup, grupların kadın-erkek sayıları eşittir. Her iki gruba da sırasıyla,Sosyo-demografik Bilgi Formu, Beck Depresyon Envanteri (BDE), Rotter'ın İç-Dış KontrolOdağı Ölçeği (RİDKOÖ) ve Olumsuz Duygudurumu Düzenleme Beklentileri Ölçeği (ODDB)uygulanmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen veriler, SPSS 13.0 ortamında, iki yönlüvaryans analizi (ANOVA) yöntemi kullanılarak ve 0.05 anlamlılık düzeyinde analizedilmiştir.Yapılan analizler sonucunda, hasta ve kontrol gruplarında, iç-dış kontrol odağının depresyonile etkileşiminin anlamlı olmadığı saptanmıştır, [F(2,54)=0,362; p>0,05]. Başka bir ifadeyleiç-dış kontrol odağı puanlarının kanser hastalarında, depresyon üzerinde anlamlı bir farklılıkgöstermediği görülmüştür. Ancak depresyon açısından gruplar arasındaki farklılık anlamlıbulunmuş, [F(1,54)= 10,559; p<0,05]; iç-dış kontrol odağına göre depresyon düzeylerinde iseanlamlı farklılık bulunmamıştır, [F(2,54)=2,300; p>0,05].

Abstract:
Individuals who believe their health conditions are controlled by uncontrolable chance relatedevents (external locus of control), high level of anxiety and uncertainety about their futurelives. In these individuals, there is strong relation between the severity of illness anddepression.The hypothesis of this study is the level of depression in cancer patient have external locus ofcontrol is higher than those patients have internal locus of control and the locus of controleffects the course of occurring depression.The aim of the study is to evaluate effects of locusof control on the level of depression.The study group is consisted of 30 healthy volunteers and 30 cancer patients. The study hadbeen performed in GATA hospital, Oncology clinic in between 2006 Dec. and 2007 Feb. Insample groups, ages of selected individuals were between 20-70, and number of male andfemale were equal. Each group were evaluated by Socio-demographic Informed Form, BeckDepression Inventory (BDI), Rotter?s Internel-External Locus of Control Scale (I-E Scale),Negative Mood Regulation Expectancies Scale (NMR) respectively. Two-way ANOVA wereused for data analysing by SPSS programme. The significancy of p value were taken <0,05.Result of the study showed that there were no significantly meaningfull interaction betweendepression and locus of control in both groups of cancer patients and healthy volunteers,[F(2,54)=0,362; p>0,05]. In other words, severity of depression were not effected by the locusof control in cancer patients. Besides, when compared according to depression, differenceswere significant among the groups, [F(1,54)= 10,559; p<0,05], but in groups, differencies oflocus of control and depression were not significant found, [F(2,54)=2,300; p>0,05].