Özel gereksinimli çocuğu olan annelerde intihar olasılığının yordayıcıları: Sosyal destek algısı ve ebeveyn öz yeterliği
Predictions of the possibility of suicide in mothers who has children with special needs: Perception of social support and parental self efficacy
Yazar: ASLI EYİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESTEREN GAZİOĞLU
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Anneler = Mothers ; Annelik = Motherhood ; Ebeveyn öz yeterliliği = Parental self-efficacy ; Sosyal destek = Social support ; Ölçekler = Scales ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs ; İntihar = Suicide

Özet:
Bu araştırmanın amacı, özel gereksinimli çocuğu olan annelerde sosyal destek algısı ve ebeveyn öz yeterliğinin intihar olasılığını yordama gücünü saptamaktır. Bu çalışmada annelerin intihar olasılığı, sosyal destek algısı ve ebeveyn öz yeterliği düzeyleri sosyodemografik değişkenler açısından da incelenmiştir. Araştırmaya 238 anne katılmıştır. Veri toplama sürecinde sosyodemografik bilgi formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Ebeveyn Öz Yeterliği Ölçeği ve İntihar Olasılığı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS 26.0 programıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizinde ikili karşılaştırmalar için bağımsız örneklemler t testi ve Mann Whitney U testi, üç ve üzeri karşılaştırmalar içinse tek yönlü varyans analizi ve Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Sürekli değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için Spearman korelasyonu ve özel gereksinimli çocuğu olan annelerde sosyal destek algısı ve ebeveyn öz yeterliğinin intihar olasılığını yordama gücünü saptamak için çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre, sosyal destek algısı ve ebeveyn öz yeterliği intihar olasılığının önemli yordayıcılarıdır. Buna ek olarak, intihar olasılığı puanları ile sosyal destek algısı ve ebeveyn öz yeterliği puanları arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Evli annelerin, ön lisans/lisans mezunu annelerin, genç annelerin ve özel gereksinimli çocuğunun yaşı daha küçük olan annelerin intihar olasılığıyla ilişkili ölçek puanlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, özel gereksinimli çocuğu olan annelerde sosyal destek ve ebeveyn öz yeterliğinin düşük olması intihar olasılığı için risk oluşturmaktadır. Bunun yanında, belirli sosyodemografik özelliklere sahip olmak da intihar olasılığının değerlendirilmesi açısından önemli görünmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to determine the predictive power of social support perception and parental self efficacy for the possibility of suicide in mothers who has children with special needs. In this study, mothers' probability of suicide, perception of social support, and parental self efficacy levels were also examined in terms of sociodemographic variables. A total of 238 mothers participated in the study. In the data collection process, sociodemographic information form, Multidimensional Scale of Perceived Social Support, Parental Self Efficacy Scale and Suicide Probability Scale were used. Research data were analyzed with SPSS 26.0 program. In the analysis of the data, independent samples t-test and Mann-Whitney U test was used for pairwise comparisons. For three or more comparisons, One-Way ANOVA analysis of variance and the Kruskal Wallis H test was used. The Spearman correlation coefficient was used to examine the relationships between continuous variables. Multiple linear analysis was used to determine the predictive power of social support perception and parental self efficacy in mothers who has children with special needs to predict suicide probability.
According to the research findings, the perception of social support and parental self efficacy are important predictors of suicide probability.  In addition, it was found that there is a negative significance between the suicide probability score with social support score and parental self efficacy score. It is observed that the scale scores associated with the probability of suicide are higher for married mothers, mothers with associate degree/bachelor's degree, young mothers and mothers whose special needs child is younger. In conclusion, low social support and parental self efficacy in mothers who has children with special needs pose a risk for suicide. In addition, having certain sociodemographic characteristics seems important in terms of evaluating the probability of suicide.