Gordion çakıl taşı mozaiklerinin yeni taşıyıcı panellere aktarılmasında yöntem uygulaması
Method application in transferring pebble mosaics to new carrier panels exhibited in ankara gordion museum
Yazar: HALİL İBRAHİM DURAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT CURA
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kültür Varlıklarını Koruma Ana Bilim Dalı / Kültür Varlıklarını Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Arkeolojik miras = Archaeological heritage ; Gordion = Gordion ; Koruma tedbirleri = Protection measures ; Mozaikler = Mosaics ; Taşıyıcı sistemler = Supporting systems ; Ören yerleri = Ruins

Özet:
Gordion Ören Yeri'nde 1956 yılında yapılan 5. Kazı sezonunda ortaya çıkarılan Megaron II yapısının tabanında döşeli olan çakıl taşı mozaik MÖ.850-800 yıllarına tarihlenmektedir ve dünyanın bilinen en eski mozaiklerindendir. Bu mozaik 1963 yılında Antika Eserler Müdürlüğü'nce görevlendirilen Muzaffer Ertoran tarafından 33 parça halinde kaldırılmış ve beton panellere aktarılmıştır. Mozaik panelleri bahçesinde 1983 yılına kadar açık havada bekletilmiş, iklim ve hava koşullarından etkilenmiştir. Bu dönemde, mozaiklerde bozulma, çatlak ve kayıplar gelişmiş, uygun olmayan müdahaleler yapılmıştır. 1983 yılından beri müze bahçesinde, sundurma altında ve zemin seviyesinin altında, yine açık havada uygun olmayan şartlarda sergilenmektedir. Mozaik panellerinde kayıp ve bozulmalar, yapılan bakımlara rağmen devam etmektedir. Mozaiklerin sağlığı, bakım, onarım ve sergilenme kolaylığı açısından beton taşıyıcılardan arındırılması, mozaiklerin yapıldığı malzeme ile uyumlu hafif taşıyıcılara aktarılması ve bu işlemin sırasında çakıl taşı tesseraların zarar görmemesi gerekmektedir. Mozaiklerde, tanımlanmış ve güvenle uygulanan yöntemler olmakla birlikte çakıl taşı teseralardan yapılan mozaikler için güvenli bir yöntem henüz tarif edilmemiştir.
Bu çalışmada Gordion mozaikleri ile benzer özellikteki çakıl beton taşıyıcı üzerindeki çakıl taşı mozaik panel üzerinde silikonla yapılan bir facing ve fiber glass zarf modeli denenmiştir.

Abstract:
The pebble stone mosaic paving the floor of the Megaron 2 structure, which was unearthed in the 5th excavation season at Gordion in 1956, is dated to 850-800 BC. It is one of the oldest known mosaics in the world. The mosaics were removed and moved to concrete panels in 1963 by Muzaffer Ertoran, who was appointed by the Antiques Directorate. The mosaic panels were kept outdoors in the excavation house until 1983, open to climate and weather conditions. During this period, deterioration, cracks, and losses developed in the mosaics, unsuitable repair was made in the exhibition area, causing the mosaic patterns to disappear. Despite the maintenance, the loss and deterioration of the mosaic, which has been exhibited in the museum garden, under the porch, below the ground level, and in the open air in unsuitable conditions since 1983, continues. In terms of the care of the mosaics, ease of maintenance, repair and display, it is necessary to transfer them to light carriers compatible with the material from which the mosaics are made.
This should be done without damaging the pebbles. Although there are methods that are defined and applied safely in mosaics from tesserae, a safe method has not yet been described for mosaics made of pebbles.
	In this study, a facing model made with silicon on a pebble mosaic panel on a pebble concrete carrier with similar characteristics to Gordion mosaics was tested.