Kombine fako-trabekülektomi, trabekülektomi ve fakoemülsifikasyon cerrahilerinin, erken dönemde, kornea endoteline etkilerinin karşılaştırılması
The effects of combined phacotrabeculectomy, trabeculectomy and phacoemulsification surgeries on the corneal endothelium in the early stage
Yazar: ATİLA GÖKÇE DEMİR
Danışman: DR. ALİ OLGUN
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Amaç: Kombine fakotrabekülektomi, trabekülektomi ve fakoemülsifikasyon cerrahilerinin
kornea endoteline etkisini araştırarak, kornea endoteli sınırlı sayıda, glokomu ve kataraktı
birlikte olan hasta grubunda cerrahi karar aşamasında hangi yöntemin daha güvenilir olacağı
konusunda yol gösterici olmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Bu prospektif, nonrandomize çalışmada kombine fakotrabekülektomi
uygulanan 16 hastanın 20 gözü (Grup I), trabekületomi uygulanan 17 hastanın 20 gözü (Grup
II), fakoemülsifikasyon uygulanan 17 hastanın 20 gözü (Grup III) değerlendirmeye alındı.
Bütün hastalara, cerrahi öncesi ve sonrası 1. ayda, otorefraktometre ölçümü dikkate alınarak
Snellen eşeli ile en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EDGK), biyomikroskop ile ön segment
ve arka segment muayenesi yapıldı. Non-kontakt tonopakimetre ile (Nidek NT-530P, NIDEK
Co., LTD. Japan) ortalama göz içi basıncı (GİB), Topcon 3D spektral domain optik koherens
tomografi (SDOKT) -2000 (Topcon Corp., Tokyo, Japan) cihazı ile retina sinir lifi tabakası
(RSLT) ve ganglion hücre kompleksi (GHK) ölçümü yapıldı. Non-kontakt speküler
mikroskop ile (Nidek CEM-530, NIDEK Co., Ltd. Japan) kornea endotel hücre yoğunluğu
(KEHY), varyasyon (değişkenlik) katsayısı (VK), hekzagonalite (HKZ) ve santral kornea
kalınlığı (SKK) ölçümleri yapıldı. Her gruptan 15' er göze Nidek AL-Scan (NIDEK Co.,
LTD. Japan) cihazı ile ön kamara derinliği (ÖKD) ölçümü yapıldı.
Bulgular: Gruplar arası yaş ve cinsiyet dağılımında anlamlı bir fark saptanmadı.
Ortalama GİB, Grup I de cerrahi öncesi 16 mmHg, cerrahi sonrası 13, Grup II de cerrahi
öncesi 18.5 mmHg, cerrahi sonrası 12 mmHg, Grup III te cerrahi öncesi 15.5 mmHg, cerrahi
sonrası 13 mmHg olarak tespit edildi. Üç grupta da cerrahi sonrası 1. ayda göz içi basınç
değeri cerrahi öncesi döneme göre anlamlı düşüş gösterdi. Göz içi basınç düşüş miktarı üç
grup arasında anlamlı farklılık göstermedi. Ortalama ön kamara derinliği (ÖKD) değeri (±SD)
grup I'de cerrahi öncesi 3.1 ± 0.1, cerrahi sonrası 3.8 ± 0.2 mm; grup II de cerrahi öncesi 3.5
± 0.6, cerrahi sonrası 3.3 ± 0.6 mm; grup III'te ise cerrahi öncesi 3.2 ± 0.3, cerrahi sonrası 3.9
± 0.3 mm olarak tespit edildi. Grup I ve III te cerrahi sonrası ÖKD değeri cerrahi öncesi
döneme göre anlamlı artış gösterirken, grup II de anlamlı düşüş gösterdi. Ortalama kornea
endotel hücre yoğunluğu (KEHY) (±SD) grup I'de cerrahi öncesi 2326 ± 378, cerrahi
sonrası 2184 ± 385 hücre/mm2; grup II'de cerrahi öncesi 2111 ± 466, cerrahi sonrası 2007 ±
437 hücre/mm2; grup III'te cerrahi öncesi 2516 ± 276, cerrahi sonrası 2329 ± 318 hücre/mm2
olarak tespit edildi. Her üç grupta da KEHY değeri anlamlı düşüş gösterdi. Cerrahi öncesisonrası
KEHY değerindeki düşüş miktarı üç grup arasında anlamlı farklılık göstermedi. Her
üç grupta da cerrahi sonrası VK değeri cerrahi öncesi döneme göre anlamlı artış gösterdi. Her
üç grupta da cerrahi sonrası HKZ değeri cerrahi öncesi döneme göre anlamlı değişim
göstermedi.
Sonuç: Çalışmamızda, glokom ve katarakt birlikteliği olan hastalarda aynı seansta kombine
fakotrabekülektomi yapılmasının kornea endoteline diğer cerrahi yöntemlerden daha fazla
zarar vermedi. Bu nedenle muhtemel korneal dekompansasyon gelişebilecek kornea endotel
hücre yoğunluğu sınırda olan hasta grubunda, bu yöntem, blebte daha az fonksiyon
bozukluğuna neden olacak ve hastaya daha fazla cerrahi konfor sağlayacaktır.

Abstract:
.