Fen bilgisi öğretmenlerinin özel alan yeterlikleri üzerine bir durum çalışması
A case study on special field qualifications of science teachers
Yazar: REYHAN BİLGİN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MEHMET KÜÇÜK
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen okuryazarlığı = Scientific literacy ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Özel alan = Private sphere ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
21. yy becerilerini çocuklara kazandırmaya yönelik yapılan tartışmaların odağını öğretmen yeterlikleri konusu oluşturmaktadır. Bu bağlamda söz konusu yeterliklerin belirlenmesi ve öğretmenlere kazandırılması ile dolaylı olarak ölçülmesine yönelik bazı çalışmalar yapılmaktadır. Bu noktada öğretmenlik yeterliklerinin kanıt temelli olarak ve doğrudan ölçülmesine yönelik sınırlı çalışmanın bulunması önemli problem durumu olarak ortaya çıkmaktadır. Bu araştırma, fen bilgisi öğretmenliği lisans programından yeni mezun öğretmen adaylarının fen bilgisi öğretimine yönelik özel alan yeterlikleri ile bunları kazandırma deneyimlerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Nitel yaklaşım ve durum çalışması deseniyle yürütülen araştırmanın çalışma grubu, 2019-2020 akademik yılında ve 5 farklı üniversitenin fen bilgisi öğretmenliği lisans programından yeni mezun ve gönüllü olarak araştırmaya katılan 20 öğretmenden oluşmaktadır. MEB tarafından yayımlanan özel alan yeterlik kılavuzu kullanılarak hazırlanan yarı yapılandırılmış mülakat formuyla ve çevrimiçi ortamda toplanan veriler, betimsel analize tabi tutulmuştur. Kılavuzda belirlenen A1, A2 ve A3 performans göstergelerinden biriyle eşleştirilen katılımcı cevapları, cinsiyet, mezuniyet notu ve informal faaliyetlere katılım durumlarını içeren gruplarda tablolaştırılarak sunulmuştur. Bunun sonucunda katılımcıların özel alan yeterliklerinin büyük ölçüde A1 ve A2 performans düzeyi ile sınırlı kaldığı, cinsiyetin özel alan yeterliklerini yeterince yordamadığı ve informal faaliyetlere katılanların özel alan yeterliklerini daha fazla kazandığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The focus of the discussions on helping children acquire 21st century skills is the subject of teacher competencies. In this context, some studies were carried out to determine these competencies, to gain them to teachers and to measure them indirectly. At this point, the existence of limited studies on evidence-based and direct measurement of teaching competencies emerged as an important problem. This research was carried out to evaluate the special field competencies of new graduate teacher candidates from the science teacher undergraduate program and their experiences of gaining them. The study group consisted of twenty teachers who voluntarily participated in the research and newly graduated from the science teacher undergraduate program of five different universities in the 2019-2020 academic year. The research used a qualitative approach and case study design. Data collected online and with a semi-structured interview form prepared using the special field competencies guide published by the Turkish Ministry of National Education and subjected to descriptive analysis. Participant answers matched with one of the A1, A2 and A3 performance indicators in the guide and presented in tables, including gender, graduation grade and participation in informal activities. As a result, it was concluded that the participants' special field competencies were mostly limited to A1 and A2 performance levels, gender did not predict them sufficiently, and those who participated in informal activities gained more competencies.