Azerbaycan'da yenilenebilir enerji kaynaklarının kapasite ve kullanılabilirlik analizi
Capacity and availability analysis of renewable energy resources in Azerbaijan
Yazar: SADIG HAMİDOV
Danışman: PROF. DR. MEHMET SAVSAR
Üsküdar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mühendislik Yönetimi Ana Bilim Dalı / Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Enerji = Energy ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Enerji, bir ülkenin sosyo-ekonomik kalkınması ve gelişimi için vazgeçilmezdir.
Yenilenebilir kaynaklardan enerji üretiminin uygulanması oldukça sıcak bir konu
olmuştur. Yenilenebilir enerji tesislerinin artan trendi ve önümüzdeki yıllarda geleneksel
enerji taşıyıcılarının kullanımının geride kalma ihtimali nedeniyle devletler ve özel
yatırımcılar önemli yatırımlar yaptılar. Bu tezde Azerbaycan'ın enerji sektörü ve
yenilenebilir enerji kullanımına geçiş potansiyeli tartışılmıştır. Yenilenebilir enerjinin
dünya çapındaki kullanımını ve toplam enerji taşıyıcıları içindeki payını incelenmiştir.
Sürdürülebilir enerjiye geçiş, güneş paneli teknolojisinin ilerlemesinde önemli bir etken
olmuştur. Güneş panellerinin geliştirilmesi yalnızca enerji üretimini iyileştirmeye değil
aynı zamanda temizlik, bakım ve verimlilik optimizasyonu gibi çeşitli zorlukların
üstesinden gelmeye de odaklanmıştır. Eğimli çatılı evler için güneş enerjisinin
optimizasyonu üzerine araştırmalar yürütülmekte ve bu tür kurulumlardan enerji
üretiminin iyileştirilmesi amaçlanmaktadır. Azerbaycan'ın güneşli iklimi, önemli güneş
enerjisi kaynağı potansiyeline katkıda bulunarak ülkeyi elektrik üretimi için uygun bir
seçenek haline getirmektedir. Bu nedenle, önemli güneş ve rüzgar potansiyelleri, uygun
çevre koşulları ve güneş paneli optimizasyonundaki teknolojik gelişmeler göz önüne
alındığında, Azerbaycan'ın güneş enerjisinin geliştirilmesi ve kullanılması umut vericidir.
Azerbaycan'da güneş paneli kapasitesi, ülkenin yenilenebilir enerji geliştirme potansiyeli
nedeniyle büyük önem taşıyor. Azerbaycan, güneş radyasyonu, rüzgar ve hidroelektrik
de dahil olmak üzere, kullanılmamış çok sayıda yenilenebilir enerji kaynağına sahiptir ve
bu da onu yenilenebilir enerji kaynaklarının büyük ölçekli gelişimi için önemli bir konum
haline getirmektedir. Azerbaycan'da alınan güneş radyasyonu miktarı, çevrenin
korunmasına katkıda bulunabilecek ve sosyal fayda sağlayabilecek güneş fotovoltaik
sistemlerinin geliştirilmesi için önemli bir teşvik görevi görmektedir. Ek olarak, güneş
takip sistemlerinin kullanımının yıllık toplanabilir güneş ışınımını önemli ölçüde
arttırdığı gösterilmiştir, bu da Azerbaycan'daki güneş panellerinin kapasitesinin
maksimuma çıkarılmasının önemini daha da vurgulamaktadır. Ayrıca Azerbaycan'da
yenilenebilir enerji kaynaklarının potansiyel kullanımı fizibilite kapsamında incelenerek
güneş panellerinin ülkenin enerji altyapısına entegre edilmesinin önemi vurgulanmıştır.
Azerbaycan'ın enerji sektörünün verimliliği yeniden değerlendirilerek ülkenin küresel
enerji verimliliği sıralamasında iyileşme sağlanmıştır. Ek olarak, çöl ortamlarında toz
birikiminin güneş paneli performansı üzerindeki etkisi, optimum kapasiteyi sağlamak için
bakım ve temizliğin önemini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, Azerbaycan'daki güneş
panellerinin kapasitesi, ülkenin bol miktardaki yenilenebilir enerji kaynaklarından
faydalanılması açısından hayati öneme sahiptir. Güneş panellerinin entegrasyonu elektrik
üretimine katkı sağlamanın yanı sıra çevresel, sosyal ve ekonomik faydalar da sağlıyor.
Bu nedenle Azerbaycan'daki güneş panellerinin kapasitesinin en üst düzeye çıkarılması,
sürdürülebilir enerji gelişimi ve çevrenin korunması için şarttır.
Anahtar Kelimeler: Enerji, Yenilenebilir Enerji, Elektrik Üretimi, Azerbaycan'da
Elektrik, Enerjinin Tahmini.

Abstract:
Energy is indispensable for the socio-economic growth and development of a country. The implementation of energy production from renewable sources has been a very hot topic. Due to the increasing trend of renewable energy installations and the possibility of leaving behind the use of traditional energy carriers in the coming years, governments and private investors have made significant investments. In this thesis, Azerbaijan's energy sector and its potential transition to renewable energy use are discussed. The worldwide use of renewable energy and its share in total energy carriers were examined. The transition to sustainable energy has been an important factor in the advancement of solar panel technology. The development of solar panels is focused on improving energy production and addressing various challenges such as cleaning, maintenance, and efficiency optimization. Research is being conducted on the optimization of solar energy for homes with pitched roofs, aiming to improve energy production from such installations. The sunny climate of Azerbaijan contributes to its significant solar energy resource potential, making the country a suitable option for electricity generation. Therefore, given the significant solar and wind potentials, favorable environmental conditions, and technological advances in solar panel optimization, the development of Azerbaijan and the use of solar energy are promising. The solar panel capacity in Azerbaijan is of great importance due to the country's renewable energy development potential. Azerbaijan has a large number of untapped renewable energy resources, including solar radiation, wind, and hydropower, making it an important location for large-scale development of renewable energy sources. The amount of solar radiation received in Azerbaijan serves as an important incentive for the development of solar photovoltaic systems that can contribute to environmental protection and provide social benefits. Additionally, the use of solar tracking systems has been shown to significantly increase annual collectible solar radiation, further highlighting the importance of maximizing the capacity of solar panels in Azerbaijan. At the same time, the potential use of renewable energy resources in Azerbaijan was examined within the scope of feasibility, and the importance of integrating solar panels into the country's energy infrastructure was emphasized. The efficiency of Azerbaijan's energy sector was re-evaluated, resulting in an improvement in the country's global energy efficiency ranking.
Additionally, the impact of dust accumulation on solar panel performance in desert environments highlights the importance of maintenance and cleaning to ensure optimum capacity. As a result, the capacity of solar panels in Azerbaijan is vital to taking advantage of the country's abundant renewable energy resources. Integration of solar panels not only contributes to electricity production but also provides environmental, social, and economic benefits. Therefore, maximizing the capacity of solar panels in Azerbaijan is essential for sustainable energy development and environmental protection.