Türkiye ve Kuşak Yol ülkeleri arasındaki uluslararası ticaret hacminin analizi: Panel Çekim Modeli yaklaşımı
The analysis of international trade between Turkey and Belt Road countries: The Panel Gravity Model approach
Yazar: MUZAFFER KOÇPINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYBERK ŞEKER
Bursa Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ekonomi Politikası Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ekonomi Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bir Kuşak Bir Yol Projesi = One Belt One Road Project ; Cazibe modelleri = Gravity models ; Kuşak ve Yol İnisiyatifi = Belt and Road Initiative ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Ticaret = Trade ; Ticaret hacmi = Trade volume ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ticaret = International trade ; Çin = China ; İhracat = Export

Özet:
Yüzyıllardır ticaretin devam ettiği, kültürlerin etkileşim halinde olduğu bir güzergâh olan tarihi ipek yolu, Çin lideri Xi Jinping'in 2013 yılında ilan ettiği üzere daha modernize edilerek Kuşak Yol Projesi'ne dönüştürülmüştür. Kuşak Yol Projesi, Çin'den Afrika kıtası da dahil olmak üzere Avrupa'ya kadar yoğun bir nüfusun yaşadığı güzergâh üzerinde yer almaktadır. Hem denizden hem de karadan belirlenmiş olan güzergahta ticaretin gelişmesi ve aksamadan devam etmesi için projede yer alan ülkelere Çin tarafından; ulaştırma ve iletişim altyapılarının kurulmasının yanı sıra finansman desteği de sağlanmaktadır. Kuşak Yol Projesi'ne, Çin'in özellikle enerji ve hammadde ihtiyacını karşılamaya yönelik oluşturduğu bir proje olarak görüp karşı çıkan ülkeler bulunmaktadır. Kuşak Yol Projesi, bazı ülkelerin ekonomik ve siyasi çıkarlarına ters düştüğünden ve bu ülkelerin sahip oldukları nüfuz alanlarını kaybetme endişesinden dolayı Çin'e karşı farklı oluşumlar kurmaya çalışmaktadır.  
Her ne kadar kazançları ve zorlukları olsa da Kuşak Yol Projesi ekonomik entegrasyon temelinde işleyen bir proje olarak görülmektedir. Kuşak Yol Projesi'nin ülkelerin kazan kazan mantığıyla, ekonomik kalkınmalarına yarar sağlaması beklenmektedir. Türkiye gelişen bir  ekonomiye sahip bir ülke konumundadır. Türkiye ekonomide sürekliliği sağlamak ve nüfusun artmasıyla beraber artan enerji ihtiyacını karşılamak için alternatiflere ihtiyacı bulunmaktadır. Bu noktada Kuşak Yol Projesi, Türkiye'ye hedeflerini gerçekleştirme noktasında önemli fırsatlar sunmaktadır. Türkiye'nin Kuşak Yol Projesi'nde yer alan ülkelerle ilişkilerini geliştirerek ihracatını artırarak cari açığını düşürebilme potansiyeli bulunmaktadır.
Türkiye'nin Kuşak Yol Projesi'nde yer alan ülkelere gerçekleştirdiği ihracat rakamları, Türkiye'nin GSYİH'sı, projede yer alan ülkelerin GSYİH'ları, Türkiye'nin nüfusu, projede yer alan ülkelerin nüfusu, Türkiye'nin projede yer alan ülkelere olan mesafesi ve bu ülkelerin uyguladığı gümrük tarifelerinin etkisi analiz edilmektedir. Bu doğrultuda, Türkiye'nin Kuşak Yol Projesi'nde yer alan  ihracat yaptığı  ülkeleri kapsayan ve 2000–2019 yılları arası dönemi içeren panel veri seti oluşturularak çekim modeli kurulmuştur. 
Analiz sonuçlarına göre, Türkiye ve Kuşak Yol Projesi ülkelerinin gayrisafi yurtiçi hasılaları ve nufüs hacimlerinin Türkiye'nin Kuşak Yol Projesi ülkelerine ihracatını pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Buna karşın, Türkiye ile Kuşak Yol Projesi ülkeleri arasındaki mesafenin, Kuşak Yol ülkelerinin uluslararası ticaretlerinde uyguladıkları ortalama gümrük tarife oranlarının ve Kuşak Yol ülkelerinin etrafının kara ile çevrili olmasının Türkiye'nin Kuşak Yol Projesi ülkelerine ihracatını negatif yönde etkilediği görülmüştür.

Abstract:
The historical silk road, a route where trade has continued for centuries and where cultures interact, has been transformed into the Belt Road Project by being more modernized as Chinese leader Xi Jinping announced in 2013. The Belt Road Project is located on the route where a dense population lives from China to Europe, including the African continent. In order for the trade to develop and continue uninterruptedly on the route determined both by sea and by land, the countries involved in the project; In addition to the establishment of transportation and communication infrastructures, financial support is also provided. There are countries that oppose the Belt and Road Project, seeing it as a project created by China specifically to meet its energy and raw material needs. The Belt and Road Project is trying to establish different formations against China because it is against the economic and political interests of some countries and because of the concern of losing the spheres of influence of these countries.
Although it has gains and difficulties, the Belt and Road Project is seen as a project that operates on the basis of economic integration. It is expected that the Belt and Road Project will benefit the economic development of the countries with a win-win logic. Turkey is a country with a developing economy. Turkey needs alternatives to ensure continuity in the economy and to meet the increasing energy needs with the increase in population. At this point, the Belt and Road Project offers important opportunities for Turkey to realize its goals. Turkey has the potential to decrease the current account deficit by improving its relations with the countries involved in the Belt and Road Project and increasing its exports.
The export figures of Turkey to the countries involved in the Belt and Road Project, Turkey's GDP, the GDP of the countries involved in the project, the population of Turkey, the population of the countries involved in the project, the distance of Turkey to the countries involved in the project, and The effect of the customs tariffs applied by the countries is analyzed. In this direction, a gravity model was established by creating a panel data set covering the countries that Turkey exports to in the belt road project and covering the period between 2000 and 2019. 
According to the results, it is determined that the gross domestic product and population of Turkey and the Belt Road Project countries positively affect Turkey's exports to the Belt Road Project countries. On the other hand, it is observed that the distance between Turkey and the Belt Road Project countries, the average customs tariff rates applied by the Belt and Road countries in their international trade, and landlocked of the Belt and Road countries have a negative effect on Turkey's exports to the Belt Road Project countries.