Türk Boğazları'nda meydana gelen gemi kazalarınınkonumsal analizi ve değerlendirilmesi
Spatial analysis and evaluation of ship accidents occurred in Turkish Straits
Yazar: METİN ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ÖZKAN UĞURLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science

Özet:
Türk Boğazları alternatifi olmayan önemli bir dar geçit yoludur. Alınan tüm tedbirlere rağmen Türk Boğazları'nda gemi kazaları oluşmaya devam etmektedir. Türk Boğazları'nda seyir emniyetinin sağlanabilmesi için kazaların yoğunlaştığı yerlerin belirlenmesi ve muhtemel nedenlerinin ortaya konması gerekir.  Bu amaçla bu çalışmada 2003-2013 yıllarında Türk Boğazlar Sistemi'nde meydana gelen deniz kazalarının CBS metodu ile mekânsal yoğunluk analizi yapılmıştır. Bu çalışmada kazaların Türk Boğazlar Sistemi'nde boğaz içlerinde ve bekleme yerlerinde yoğunlaştığı görülmüştür. İstanbul Boğazı'nda çatma-çatışma kazaları Çanakkale Boğazı'na göre 9 kat daha fazla görünür. İstanbul Boğazı'nda hem çatma-çatışma hem de karaya oturma için kaza riski gece gündüze oranla yaklaşık 2 kat daha fazladır. Geceleyin kazalar özellikle Ahırkapı demir sahası bölgesinde yoğunlaşmaktadır. Yoğunlaşmanın nedenleri; demir yerlerindeki demirli teknelerin fazlalığı ve barındırdığı güverte ışıkları, bölgedeki çevre aydınlatmaları, güneyden seperasyonun karşı yönünden gelen demire inen tekneler, demirden kalkan kuzey yönünde boğaz girişi yapmak üzere ters istikamette seperesyona girecek tekneler, boğaz çıkışı yapıp demir yerine inecek tekneler, tek yönlü geçiş uygulamasından dolayı demir yerlerinde oluşan yığılma, drifte bekleyen tekneler olarak sıralanabilir.

Abstract:
Turkish Straits are important narrow passage ways without alternatives. Despite all the measures taken, ship accidents continue to occur in Turkish Straits. In order to ensure safety of navigation in Turkish Straits, it is necessary to determine the areas where the accidents are concentrated and the possible causes of these accidents should be identified. For this purpose, in this study, spatial density analysis of marine accidents that occurred in Turkish Straits System in 2003-2013 was performed by GIS method. In this study, it was observed that the accidents were concentrated inner parts of the straits and waiting areas in the Turkish Straits System. In the Istanbul Strait, collision-contact accidents appear 9 times more than in the Canakkale Strait. In the Istanbul Strait, the risk of collision-contact and grounding is 2 times higher at night than in the day. Accidents at night mainly concentrate in Ahırkapı anchorage area. Causes of this concentration can be listed as;  the abundance of anchored ships at anchorage areas and the deck lights housed in these ships, land based illuminations in the area, ships coming down from the opposite direction of separation for the anchorage, ships coming from anchorage area which will enter the seperation to enter the Istanbul Strait towards the north, ships leaving the Istanbul Strait which proceeding to anchorage, agglomeration occurring in anchorage area due to unidirectional transition, ships drifting for waiting the passage.