Su ürünleri üretimine yönelik sanal gerçeklik ortamının etkileşimli öğretim materyali olarak geliştirilmes
Development of virtual reality environment for aquaculture as interactive teaching material
Yazar: ERDİNÇ VESKE
Danışman: PROF. DR. HİJRAN YAVUZCAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı / Su Ürünleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Sanal gerçeklik = Virtual reality ; Su ürünleri = Aquatic products ; Teknoloji = Technology ; Öğrenme teknikleri = Learning techniques

Özet:
Bu çalışma, su ürünleri mühendisliği alanında eğitim alan öğrencilerin öğrenme sürecini geliştirmek için sanal gerçeklik ortamının kullanılabilirliğini ele almaktadır. Bu bağlamda, su ürünleri yetiştiriciliği konusunda sanal gerçeklik öğrenme ortamının tasarımı, geliştirilmesi ve etkililiği incelenmiştir. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Mühendisliği (SÜM) bölümünde gerçekleştirilen bu tez çalışması kapsamında, sanal gerçeklik teknolojisi ile üretilen su ürünleri yetiştiriciliği ders uygulaması iki farklı grup (Grup I-SÜM 3. sınıf ve Grup II- SÜM 4.sınıf) öğrenci tarafından Aralık 2022 ve Ocak 2023 tarihleri arasında deneyimlenmiştir. Alabalık üretimi ders müfredatına uygun olarak kuluçkahane, büyütme havuzları ve deniz kafeslerinde stokla şeklinde tasarımlanan VR'a aktarılmıştır. Öğrenciler sanal gerçeklik (VR) ve yüz yüze eğitim uygulamasına tabi tutulmuş ve öğrenme performansları değerlendirilmiştir. VR ile öğrenme performansı değerlendirmesinde sınav puanlarının gruplar arası farklılık gösterdiği saptanmıştır (p<0.05). Grup I'in VR performansı yüksek bulunmuştur cinsiyetin ve görme problemlerinin VR performansına etki etmediği belirlenmiştir (p>0.05). Likert analiz sonuçlarına göre klasik eğitim etkililiği 3.51, VR etkililiği ise 3.94 olarak bulunmuştur (p<0.05). Sınav, anket ve görüşmeler sonucunda elde edilen bulgular, VR teknolojisinin su ürünleri mühendisliği eğitiminde kullanımının öğrencilerin eğitimlerini daha etkili hale getirdiğini göstermektedir. Öğrencilerin sanal gerçeklik uygulamalarına yönelik genel olarak olumlu görüş bildirdiği ve uygulamaların eğitimlerine yönelik fayda sağladığı, ilgi uyandırdığı ve gerçeklik algısını etkilediği ortaya konulmuştur. Sanal gerçeklik uygulamalarının sınıf ortamında etkili bir ders materyali olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, su ürünleri mühendisliği eğitiminde sanal gerçeklik teknolojisinin yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Abstract:
This study examines the usability of virtual reality environments for enhancing the learning process of students studying in the field of fisheries and aquaculture engineering. In this context, the design, development, and effectiveness of a virtual reality learning environment for aquaculture production were investigated. The VR application, which was produced with virtual reality technology, was tested by two different groups of students (Group I - 3rd year and Group II - 4th year) in the Department of Fisheries and Aquaculture Engineering at Ankara University Faculty of Agriculture between December 2022 and January 2023. The VR application was designed to simulate the hatchery, nursery ponds, and sea cages in accordance with the curriculum for trout production. Students were subjected to both VR and face-to-face education, and their learning performances were evaluated. In the assessment of learning performance with VR, it was determined that there was a difference in exam scores between the groups (p<0.05). Group I was found to have higher VR performance, and it was determined that gender and visual impairments did not affect VR performance (p>0.05). According to the Likert analysis results, the effectiveness of traditional education was found to be 3.51, while the effectiveness of VR was 3.94 (p<0.05). The findings obtained from the exam, survey, and interviews show that the use of VR technology in fisheries and aquaculture engineering education makes students' education more effective. It was revealed that students generally had a positive view of VR applications and that the applications provided benefits to their education, aroused interest, and affected their sense of reality. It was concluded that VR applications can be used as effective instructional material in the classroom. Therefore, it is recommended to promote the use of virtual reality technology in fisheries and aquaculture engineering education.