İnmeli hastalarda hemşire takip programının psikososyal sorunlara ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of a nurse-led program on psychosocial problems and quality of life in stroke patients
Yazar: HİLALNUR KÜÇÜKAKGÜN
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA TÜLEK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Nöroloji = Neurology

Özet:
Giriş: İnme hastalarında depresyon, anksiyete, bilişsel bozukluk ve yorgunluk gibi psikososyal sorunlar sık görülür. Psikososyal sorunlar inme sonrası süreçte fiziksel iyileşme, sosyal hayata dönüş gibi sonuçları  etkilemektedir. Ayrıca yaşam kalitesinin düşmesine de yol açabilir.
Amaç: Bu çalışmada inme hastalarında hemşire takip programının psikososyal sorunlar ve yaşam kalitesi üzerine etkisini incelemek amaçlanmıştır.
Yöntem: Ön test - son test randomize kontrol gruplu deneysel araştırma olarak planlanan bu çalışmaya 55 deney, 49 kontrol grubunda yer almak üzere toplam 104 hasta katıldı. Tüm hastaların inme ağırlığı ve fonksiyonel durumları değerlendirildi. Ayrıca hastalara Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, Yorgunluk Şiddet Ölçeği, Normal Yaşama Yeniden Katılım İndeksi ve İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği uygulandı. Deney grubundaki hastalara hemşire takip programı uygulandı ve hastalar üç ay boyunca takibe alındı. Kontrol grubu kliniğin rutin protokolü ile taburcu oldu. Üçüncü ayda bağımsız değerlendiriciler aracılığıyla iki grubun değerlendirmesi yapıldı. 
Bulgular: Çalışmayı tamamlayan hastalarda iki grupta da erkeklerin daha fazla olduğu bulundu. Deney grubu hastaları yaş olarak kontrol grubuna göre biraz daha gençti (deney: 55,33±15,50, kontrol: 62,82±14,34, p=0,013), bilişsel test puanları daha iyiydi (p=0,050). Gelir düzeyini iyi olarak belirten bireyler deney grubunda daha ağırlıklıydı (p=0,071). Gruplarda minör inme ve bağımsız hastaların ağırlıklı olduğu bulundu. Takip programı sonrası hastaların üçüncü ay primer sonlanım ölçütleri değerlendirildiğinde, taburculuğa kıyasla üçüncü ayda elde edilen iyileşme açısından iki grup arasında fark bulunmadı. Grup içinde başlangıca göre elde edilen fark değerlendirildiğinde, deney grubunda uyku kalitesinin arttığı (p=0,001); anksiyete (p=0,084), nomal yaşama uyum (p=0,076) ve yaşam kalitesi (p=0,059) puanlarında iyileşme eğilimi olduğu bulundu.
Sonuç: İnme yönetimine ilişkin uygulanan hemşire takip programının hastaların psikososyal sonuçlarının ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesinde yararlı sonuçları olabileceği bulundu.
Anahtar kelimeler:  İnme, Psikososyal, Yaşam Kalitesi, Hemşirelik

Abstract:
Introduction: Psychosocial problems such as depression, anxiety, cognitive impairment and fatigue are common in stroke patients. They affect patients' outcomes such as physical recovery and return to normal life in the post-stroke period. They can also lead to a decrease in quality of life.
Objective: The aim of this study was to investigate the effect of a nurse-led follow-up program on psychosocial problems and quality of life in stroke patients.
Methods: A total of 104 patients, 55 in the intervention group and 49 in the control group, participated in this study. The study was designed as a pretest- posttest randomized controlled study. 
Stroke severity and functional status of all patients were evaluated. In addition, Montreal Cognitive Assessment, Hospital Anxiety and Depression Scale, Pittsburgh Sleep Quality Index, Fatigue Severity Scale, Reintegration to Normal Living Index, and the Stroke-Specific Quality of Life Scale were administered to the patients. A nurse follow-up program was applied to the patients in the experimental group and the patients were followed up for three months. The control group was discharged with the routine protocol of the clinic. At the third month, two groups were evaluated by independent evaluators.
Results: In patients who completed the study, it was found that males were more common in both groups. Patients in experimental group were younger than the control group (55.33±15.50 vs. 62.82±14.34, p=0.013), they also had better cognitive test scores (p=0,50) . Number of patients who reported a good income level were higher in the experimental group (p=0.071). Minor stroke and independent patients were found to be predominant in both groups.When the primary outcome measures of the patients at the third month after the program were evaluated, there was no difference between the two groups in terms of improvement achieved at the third month compared to baseline (discharge). When the difference obtained from the baseline was evaluated in the within-group comparison, it was found that sleep quality increased in the experimental group (p=0.001); an improvement tendency was found in anxiety (p=0.084), reintegration to normal life (p=0.076) and quality of life (p=0.059) scores.
Conclusion: It was found that the nurse follow-up program applied to stroke patients may be beneficial in improving the psychosocial outcomes and quality of life of the patients.
Keywords:  Stroke, Psychosocial, Quality of Life,  Nursing