Türk operasının gelişim süreci
Development of Turkish opera
Yazar: SİBEL ERTEKİN
Danışman: DR. ERDOĞAN OKYAY
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bugün ülkemizde operada bulunulan noktanın sebeplerine göz atılacak olursa, yaniseyircisinin belli bir kitleden olustugu düsünülürse bunun bir problem oldugunu inkar etmekgüçtür. Dolayısıyla bu problemi yadsıyıp köklerine inmek yerinde olacaktır. Bu tezçalısmasının amacı, bu problemlerin saptanmasına katkıda bulunmaktır.Bu noktada yapılması gereken Türk Operasının dogusuna kadar dönmek ve günümüzekadarki süreci taramaktır. Bu çerçevede yapılacak olan arastırma Türk Operasına katkıdabulunabilecegi gibi, konunun sosyal boyutunu gözler önüne serecek ve yapılmıs olan buönemli eserlerin ve bu eserleri besteleyen müzik adamlarının tanınmasına yardımcı olacaktır.Bunun için öncelikle ?opera? nın dogum ve gelisim sürecini incelemek, aktarmakgerekmistir, paralelinde Batı Operası'na deginmek gerekmistir. Daha sonra Türkiye'yeoperanın nasıl girdigini, nasıl tanındıgını anlayabilmek açısından Osmanlı mparatorluguDönemi'ne deginilmis ancak, ?Türk Operası? nın dogusu Osmanlı'ya degil Cumhuriyet'etekabül ettiginden Cumhuriyet Dönemi opera ve dolayısıyla Cumhuriyet Dönemi müzikalanındaki çalısmalara deginilmistir.Opera sanatı, Avrupa'da dogusundan günümüze degin soyluların, entelektüellerin veklasik müzik ugrasıcılarının begeni ve kullanımı dısına çıkamamıs, ancak müzikte ve sahnesanatlarında bir takım yenilikler ve devrimler diye adlandırılabilecegimiz girisimlerle halkaulasabilmistir. Bu yenilikler, devrimler ve halka ulasabilme çabaları sürecinde opera sanatınaemek veren uluslardan ve bestecilerinden söz etmek gerekmistir.Bilindigi üzere Cumhuriyet Dönemi Atatürk Devrimleri ile Müzik devrimi atbasıgitmistir. Bu devrimlerden Atatürk'ce; milli kültür alanında en önemli deger tasıyan, müzikdevrimidir. Çünkü müzik Atatürk'e göre; bir ulusun, bir kültürün, degisimini ve gelisimini,II?kendini? ifade etmede en etkili ve seffaf yoldur. ?Eger bir ulus müzikte degisimisindirebiliyorsa, diger degisimleri de kolayca kavrayabilecektir??Çalısma sonucunda edinilen bulgular ısıgında; bugün hak ettigi ve gerektigi noktadaolmayan, Cumhuriyet dönemi olusturulmasında göz ardı edilmeyecek degerde ki sayısızgirisim, hayranlık uyandıran bir öngörü ve sanat tutkusuyla harcanan emekler sonucundayaratılan Türk Operası, ancak Cumhuriyet'te oldugu gibi istikrarlı, planlı, akılcı ve genis birvizyonla yola çıkılarak verilen emekler sonucunda tekrar dirilebilir, dirilmelidir?

Abstract:
The aim of this thesis is to analyze the roots of the problems that Turkish Opera faceswith. The main reason behind these problems emerges from the structure of the operaaudiences in TurkeyFirst thing to do is to summarize Turkish Opera From the start-point to date. Thissummery may help the reader see the social aspects of the subject and will also giveinformation about all the important works and composers. In this respect, the birth anddevelopment of Opera were analyzed. Following that, reader will have a wide look at theWestern Opera and finally, in order to see the entrance of the opera in Turkey, someindividual opera works in during the Ottoman age were summarized. But since the start ?pointof ?Turkish Opera? is generally accepted as the foundation of Turkish Republic, this workconcentrate on opera-music of republic era.Opera was an art that only nobles, intellectuals and classical musicians enjoyedwidely. But it reached to all the people after a set of transformations and revolutions. Fromthis point, it can be accepted that those revolutions and efforts of leading composers andnations to reach all the people is an important issue to deal with.As widely known, musical revolution advanced parallel with Atatürk?s revolutions inother aspects. According to Atatürk, of all those revolutions musical revolution has thehighest importance. For him, music is the most effective and transparent way for a nation toreflect its culture and development. ?If a nation can accept the transformation in music, it caneasily accept the transformation in all other aspects? says Atatürk.IIThis work indicates that Turkish Opera which received countless valuable Works,admirable foresight and lust for art is not in a situation it deserves. Turkish Opera is verylikely to re-emerge with only sustainable, systematic and realistic efforts.