Bazı yeni tiyazolo[3,2-b]-1,2,4-triazol-6(5h)-on türevlerinin sentezi ve sitotoksik etkilerinin araştırılması
Synthesis and investigation of cytotoxic effects of some novel thiazolo [3,2-b] -1,2,4-triazole-6 (5h) -one derivatives
Yazar: AHMET AVCI
Danışman: PROF. DR. BİRSEN TOZKOPARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Bu çalışmada sitotoksik aktivite göstermesi beklenen 2-sübstitüe-5-benzilidentiyazolo[3,2-b]-1,2,4-triazol-6(5H)-on (4a-6j) yapısında otuz adet yeni şalkon türevi hibrit bileşik sentezlenmiştir. Tasarlanan bileşikler 3,4,5-trimetoksi benzoik asit, 3,4,5-trimetoksifenil asetik asit ve 3-(3,4,5-trimetoksifenil)propiyonik asitten hareketle elde edilen 3-sübstitüe-1,2,4-triazol-5-tiyon bileşiklerinin  (4-6) asidik ortamda kloroasetik asit ve çeşitli benzaldehitlerle (a-j) Claisen Schmitdh kondenzasyon reaksiyonu sonucu elde edilmiştir. Sentezlenen bileşiklerin erime dereceleri saptanmış ve yapıları IR, 1H- ve 13C-NMR, kütle spektroskopisi ve elementel analiz verileri ile kanıtlanmıştır. Bileşiklerin hücre canlılığı üzerine etkileri A549, P3, HCT116, MDA231 ve Beas2B hücre hatlarında 10 µM konsantrasyonda Sülforodamin-B testi ile değerlendirilmiştir. Söz konusu bileşikler içinde en iyi IC50 değerine sahip olan 6e bileşiği (IC50: 30,4 µM; 72 saat) A549 ve Beas2B hücre hatlarında ATP canlılık testi, M30 testi, Annexin V testi, mitokondri membran potansiyeli testi ve Kaspaz 3/7 testi yapılmak üzere seçilmiştir. Yapılan testlerin sonucunda 6e bileşiğinin apoptotik hücre ölümünü tetiklediği ve zayıf sitotoksik aktivite sergilediği bulunmuştur. Sentezlenen bileşiklerde zayıf sitotoksik aktivite gözlenmesi üzerine; sitostatik etkili olabilecekleri düşünülmüş ve bu etki ile ilgili biyokimyasal yolaklar in siliko yöntemler ile taranmıştır. Bunun sonucunda bileşiklerin EGFR inhibisyonu aktivitesine sahip olabileceği düşünülmüş ve bu teori, 6i ve 6j bileşikleri kullanılarak A549 hücre hattında Western Blot testi ile test edilmiştir. Deney sonunda 6i ve 6j bileşiklerinin potansiyel EGFR inhibitörü oldukları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, thirty new hybrid chalcone derivatives, namely 2-substituted-5-benzylidentiazolo[3,2-b]-1,2,4-triazol-6(5H)-one (4a-6j) which is expected to show cytotoxic activity were synthesized. Titled compounds were synthesized by the reaction of 3-substituted-1,2,4-triazole-5-thione derivatives (4-6), which were obtained from  3,4,5-trimethoxy benzoic acid, 3,4,5-trimethoxyphenyl acetic acid and 3-(3,4,5-trimethoxyphenyl)propionic acid, chloroacetic acid and various benzaldehydes (a-j) in acidic medium as a result of Claisen Schmitdh condensation reaction. The melting points of the synthesized compounds were determined and their structures were proved by IR, 1H- and 13C-NMR, mass spectroscopy and elemental analysis data. The effects of compounds on cell viability were evaluated by Sulforhodamine-B assay at 10 µM concentration in A549, P3, HCT116, MDA231 and Beas2B cell lines. Then the compound 6e (IC50: 30,4 µM; 72 hours) which has the best IC50 value among the others, has been further examined for its ATP viability test, M30 test, Annexin V test, mitochondrial membrane potential test and Caspase 3/7 test on A549 and Beas2B cell lines. As a result of these tests, it was found that compound 6e triggered apoptotic cell death and exhibited weak cytotoxic activity. Due to the weak cytotoxic activity of the compounds; the biochemical pathways that could show anticancer activity with cytostatic effect were screened by in silico methods and it was thought that the compounds might have EGFR inhibition activity. This theory was tested by Western blot test on A549 cell line with 50 µM and 100 µM concentrations of 6i and 6j compounds, and it was concluded that 6i and 6j compounds were potential EGFR inhibitors.