Amatör futbolcuların kişilik özellikleri ile sportmenlik yönelimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the personality traits of amateur football players and their sportsmanship orientation
Yazar: VEYSEL TURKAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN TOPUZ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sportmenlik = Sportsmanship ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, amatör futbolcuların kişilik özellikleri ile sportmenlik yönelimleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve demografik değişkenlere göre amatör futbolcuların kişilik özelikleri ve sportmenlik yönelimlerinin farklılaşıp farklılaşmadığını araştırmak amacıyla yapılmıştır.
Araştırmada, betimsel taramaya (survey) ve ilişkisel taramaya yönelik bir yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2019-2020 futbol sezonunda Konya ilindeki Süper Amatör küme ve Birici Amatör kümede mücadele eden takımlardan seçilen, 31 takımın 420 amatör futbolcusu oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Goldberg (1993) tarafından hazırlanan John ve Srivastava (1999) tarafından geliştirilen ayrıca Tomrukçu (2008) tarafından Türkçe sürümü yapılan Beş Faktörlü Kişilik Ölçeği, Vallerand ve ark (1997) tarafından geliştirilen ve Balçıkanlı (2010) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Çok Boyutlu Sportmenlik Yönelimi Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır.
Araştırmamızda verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmış ve verilerin dağılımları incelenmiştir. Yapılan testler sonucunda verilerin normal dağılım göstermediği tespit edilmiş ve non-parametrik testler ile verilerin analizi yapılmıştır. Verilerin analizinde, betimsel istatistik yöntemleri (yüzde/frekans), ikili karşılaştırmalarda Whitney-U Testi, üç ve daha fazla grup arasındaki farkı belirlemek için Kruskal Wallis-H Testi ve değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için Spearman Sıra Farkları Korelasyon analizi kullanılmıştır. Kruskal Wallis-H Testi sonucunda ortaya çıkan istatistiksel olarak anlamlı farklılığın hangi gruplar arasında meydana geldiğini tespit etmek için Whitney-U Testinden yararlanılmıştır. Analizlerden elde edilen bulguların anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Ayrıca ölçeklerin güvenirliğini test etmek için iç tutarlılık katsayıları (Cronbac‟h Alpha) hesaplanmış ve elde edilen bulgular tablolar halinde düzenlenmiştir.
Amatör futbolcuların beş faktörlü kişilik ölçeği tüm alt boyutlarının (dışadönüklük, geçimlilik, duygusal dengesizlik, sorumluluk, açıklılık) yaş, lisans süresi, eğitim seviyesi, oynadığı pozisyon ve kulüpteki yıl değişkenine göre farklılık gösterdiği saptanmıştır.
Amatör futbolcuların çok boyutlu sportmenlik yönelimi ölçeği tüm alt boyutlarının (sosyal normlara uyum, kurallara ve yönetime saygı, sporda sorumluluklara bağlılık, rakibe saygı) yaş, lisans süresi, eğitim seviyesi, oynadığı pozisyon ve kulüpteki yıl değişkenine göre farklılık gösterdiği saptanmıştır.

Abstract:
This study was conducted to examine the relationship between amateur football players' personality traits and their sportsmanship orientation and to investigate whether the personality traits and sportsmanship orientations of amateur football players differ according to demographic variables.
In the study, a method for descriptive survey (survey) and relational scanning was used. The sample of the study consisted of 420 amateur footballers of 31 teams selected from the teams competing in the Super Amateur cluster and the First Amateur cluster in Konya during the 2019-2020 football season. Five-Factor Personality Scale, which was developed by John and Srivastava (1999) as well as Turkish version by Tomrukçu (2008), was developed by Vallerand et al (1997) and developed by Balçıkanlı (2010). "Multidimensional Sportsmanship Orientation Scale" adapted to "and" Personal Information Form "developed by the researcher were used.
In our study, SPSS 22.0 package program was used to analyze the data and the distribution of the data was examined. As a result of the tests, it was determined that the data did not show a normal distribution and the data were analyzed with non-parametric tests. Descriptive statistical methods (percentage / frequency), Whitney-U Test for paired comparisons, Kruskal Wallis-H Test to determine the difference between three and more groups and Spearman Rank Differences Correlation analysis were used to determine the relationship between variables. Whitney-U Test was used to determine between which groups the statistically significant difference occurred as a result of the Kruskal Wallis-H Test. The significance level of the findings obtained from the analysis was accepted as p <0,05. In addition, in order to test the reliability of the scales, internal consistency coefficients (Cronbac'h Alpha) were calculated and the obtained findings were organized in tables.
It was determined that all sub-dimensions of the five-factor personality scale of amateur football players (extroversion, agreeableness, emotional instability, responsibility, openness) differ according to age, license duration, education level, position played and year in the club.
It has been determined that all sub-dimensions of the multidimensional sportsmanship orientation scale of amateur football players (compliance with social norms, respect for rules and management, commitment to responsibilities in sports, respect for the opponent) differ according to age, license duration, education level, position and year in the club.