Jeneratörlerin yaygın olarak kullanıldığı bir işletmede iyonize olmayan radyasyon ölçümlerinin yapılması ve korunma yöntemlerinin geliştirilmesi
Making of non ionizing radiation measurements and developmentof prevention methods in a widely generators used workplace
Yazar: MEHMET SARIKAHYA
Danışman: PROF. DR. EROL KURT
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering ; Kazalar = Accidents

Özet:
Günümüz teknolojilerinde kullanılan elektronikteki gelişmeler sonucunda ortaya çıkan elektromanyetik radyasyon, elektromanyetik girişim (EMG) sorununu gündeme getirmiştir. Elektromanyetik girişimin kontrol edilmesi amacıyla iletken veya manyetik malzemelerden yapılmış bariyerlerle radyasyonunu bloke etmek için kullanılan EMG kalkanlama yöntemleri büyük önem kazanmıştır. Bu kapsamda bu tez çalışmasında yeni tasarlanmış ve üretilmiş bir eksenel/radyal akılı sabit mıknatıslı senkron jeneratörün elektromanyetik girişim (EMG) sorunları üzerine öneriler sunulmuştur. Eksenel/radyal akılı sabit mıknatıslı senkron jeneratörler daha düşük vuruntu torku, ürettikleri faz gerilimleri doğrudan sinüzoidal olmaları ve yüksek mekanik tork üretebilme kabiliyetleri nedeniyle günümüz uygulamalarında yoğun olarak kullanılmaya başlanmıştır. Tez kapsamında ilk olarak EMG ölçümleri jeneratörün farklı mesafeleri ve yönleri için boş durumda gerçekleştirilmiştir. Ölçümler incelenmiş ve frekans etkileri değerlendirilmiştir. Ayrıca ölçülen değerlerin yüksek değerler olduğu ortaya koyulmuştur. Bu tez çalışmasında ikinci olarak, farklı materyallerden yapılmış üç çeşit kalkanlama malzemesi için mesafe, yön ve frekans bazında ölçümler gerçekleştirilmiştir. Kalkanlama yöntemlerinin her biri incelenmiş ve sonuçları değerlendirilmiştir. Son olarak üç kalkanlama yöntemi için kalkanlama etkinliği (SE) değerleri hesaplanmıştır. Sonuçlar değerlendirilerek en iyi yöntem önerilmiştir. Optimum kalkanlama sonuçları için kalkanlama malzemesi şeklinin çok önemli olduğu sonucu ortaya koyulmuştur.

Abstract:
Electromagnetic radiation emerging as a result of developments in electronics used in today's technologies has brought the problem of electromagnetic interference (EMI) to the agenda. In order to control electromagnetic interference, EMI shielding methods used to block its radiation with barriers made of conductive or magnetic materials have gained great importance. In this context, suggestions on EMI problems of a newly designed and manufactured axial/radial flux permanent magnet synchronous generator are presented in this thesis. Axial/radial flux permanent magnet synchronous generators are used intensively in today's applications due to their low cogging torque, generation of ideal sinusoidal voltage and high mechanical torque. Within the scope of the thesis, EMI measurements were first carried out for different distances and directions of the generator. The measurements were analyzed and the frequency effects were evaluated. In addition, it has been revealed that the measured values are high values. In this thesis, secondly, measurements were made on the basis of distance, direction and frequency for three types of shielding materials made from different materials. Each of the shielding methods was examined and the results were evaluated. Finally, shielding efficiency (SE) values were calculated for three shielding methods in this thesis. The results were evaluated and the best method was suggested. It has been concluded that the shape of the shielding material is very important for optimum shielding results.