Ergenlerin siber mağduriyet ve siber zorbalık davranışları arasında duygu düzenlemenin aracılık etkisinin incelenmesi
Examining the mediating effect of emotion regulation between adolescents' cyber victimization and cyberbullying behaviors
Yazar: SİBEL YEŞİLYURT KARAKUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞENUR YAZAR
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, Süreç Modeli temel alınarak, ergenlerde siber mağduriyet ile siber zorbalık davranışına aracılık eden duygu düzenleme stratejilerinin bir model çerçevesinde incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Malatya ili merkez ilçelerinde tüm sınıf derecelerinde öğrenim gören, 495 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri 'Kişisel Bilgi Formu', 'Siber Mağduriyet ve Zorbalık Ölçeği (SMZÖ) ve 'Ergenler İçin Duygu Düzenleme Ölçeği' ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler için SPSS 23.0 programı aracılığı ile; betimsel analizler, t-testi, tek yönlü varyans analizi, Kruskal Wallis testi ve tekli aracılık etkisi PROCESS v.4.2 beta makrosu model 4 üzerinden incelenmiştir
Bulgular: Bu araştırmada ergenlerde siber zorbalık puanlarının; cinsiyete, sınıf düzeyine ve okul türüne göre farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Öte yandan; ergenlerin siber mağduriyet davranışının siber zorbalık davranışını yordadığı ve internet kullanım süresi arttıkça siber zorbalık davranışının da arttığı bulunmuştur. Araştırmada elde edilen tekli aracılık testi bulgularına göre; ergenlerin siber mağduriyet ile siber zorbalık davranışları arasındaki ilişkide duygu düzenlemenin içsel işlevsel olmayan duygu düzenleme alt boyutunun aracılık etkisi istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur. Bunun dışında kalan duygu düzenlemenin; içsel işlevsel duygu düzenleme, dışsal işlevsel olmayan duygu düzenleme ve dışsal işlevsel duygu düzenleme alt boyutunun ise istatistiksel açıdan önemli bir aracılık etkisi bulunmamıştır.
Sonuçlar: Araştırmada; siber mağduriyetin siber zorbalığı yordadığı, internet kullanım süresi arttıkça siber zorbalık davranışının arttığı ve içsel işlevsel olmayan duygu düzenleme alt boyutunun ergenlerde siber mağduriyet ile siber zorbalık davranışı arasındaki ilişkide aracılık rolünün olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Purpose: In this study, based on the Process Model, emotion regulation strategies mediating cyber victimisation and cyberbullying behaviours in adolescents were examined within the framework of a model. 
Method: Relational survey model was used in this study. In the study, 495 high school students studying in Malatya province in 2023-2024 participated. The data of the study were collected with 'Personal Information Form', 'Cyber Victimization and Bullying Scale', and 'Emotion Regulation Scale for Adolescents'. The datas were analized with independent samples t-test, one-way ANOVA, Kruskal Wallis testand single mediation effect were examined through PROCESS v.4.2 beta macro model 4.
Findings: In this study, it was found that cyberbullying scores of adolescents did not differ according to gender, grade level and school type. On the other hand, it was found that adolescents' cyber victimisation behaviour predicted cyberbullying behaviour and cyberbullying behaviour increased as the duration of internet use increased. According to the findings of the single mediation test, the mediating effect of the internal dysfunctional emotion regulation sub-dimension of emotion regulation in the relationship between adolescents' cyber victimisation and cyberbullying behaviours was found to be statistically significant. The remaining emotion regulation; internal functional emotion regulation, external dysfunctional emotion regulation and external functional emotion regulation sub-dimension of emotion regulation did not have a statistically significant mediating effect. 
Results: In the study, it was determined that cyber victimisation predicted cyber bullying, cyber bullying behaviour increased as the duration of internet use increased, and internal dysfunctional emotion regulation sub-dimension had a mediating role in the relationship between cyber victimisation and cyber bullying behaviour in adolescents.