Marmara üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne başvuran yetişkin ve çocuk hastalarda konik ışınlı bilgisayarlı tomografi endikasyonları ve bulgularının retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of cone BEAM computed tomography referral profile and findings in adult and paediatric patients referring to Marmara University Faculty of dentistry
Yazar: SEVİLAY DEVECİ
Danışman: PROF. DR. BİRSAY GÜMRÜ TARÇIN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tedavi kılavuzları = Practice guideline ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Marmara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne Başvuran Yetişkin ve Çocuk Hastalarda Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi Endikasyonları ve Bulgularının Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi
Amaç: Çocuk ve yetişkin hastalarda konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) endikasyonlarının değerlendirilerek DIMITRA ve SEDENTEXCT projeleri ile ortaya konan kılavuzlara uygunluğunun araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Marmara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne başvuran hastaların KIBT görüntüleri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Yaş, cinsiyet, istek yapan bölüm, FOV ve endikasyon verileri kaydedilmiştir. Endikasyonlar; DIMITRA, ve SEDENTEXCT projeleri ile ortaya konan kılavuzların modifikasyonuna dayanarak sınıflandırılmıştır. Takip KIBT incelemeleri ve tesadüfi bulgular kaydedilmiştir. Elde edilen veriler p<0,05 anlamlılık düzeyinde istatistiksel olarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Çocuk hastalardan alınan 1 686 KIBT görüntüsünün çoğu Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı'ndan (%31,2) istenmiştir. En sık istenen FOV maksilla (%35,1), en sık istenen bölge maksiller kanin-keser bölge (%83,1) olarak saptanmıştır. En sık KIBT endikasyonu gömülü dişler (%33,5) olup, takip KIBT incelemeleri çoğunlukla sendromlar (%33,3) için istenmiştir. Yetişkin hastalardan alınan toplam 10 808 KIBT görüntüsünün çoğu Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı'ndan (%57,4) istenmiştir. En sık istenen FOV maksilla+mandibula (%45,5) olup, en sık istenen bölge maksiller kanin-keser bölge (%37,8) olarak bulunmuştur. En sık rastlanan KIBT endikasyonu kemik patolojisi (%40,5) olup takip KIBT incelemeleri çoğunlukla kemik patolojileri (%43,2) için istenmiştir.
Sonuç: Farklı branşlardan diş hekimleri hastalarını KIBT incelemeleri için çeşitli nedenlerle, farklı sıklıkta yönlendirmektedir. DIMITRA ve SEDENTEXCT projeleri tavsiyeleri diş hekimlerine KIBT endikasyonları konusunda rehberlik edebilir.
Anahtar Sözcükler: Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, endikasyon, FOV, DIMITRA, SEDENTEXCT

Abstract:
Retrospective Evaluation of Cone Beam Computed Tomography Referral Profile and Findings in Adult and Paediatric Patients Referring to Marmara University Faculty of Dentistry
Objective: To evaluate cone beam computed tomography (CBCT) indications in paediatric and adult patients and to investigate their compliance with the guidelines of the DIMITRA and SEDENTEXCT projects.
Material and Methods: CBCT images of patients, who referred to Marmara University Faculty of Dentistry, were evaluated retrospectively. Age, gender, referring department, FOV, and indications were recorded. Indications were classified based on DIMITRA and SEDENTEXCT project recommendations. Follow-up CBCT examinations and incidental findings were recorded. Data were statistically analyzed at a significance level of p<0.05.
Results: Most of the 1 686 CBCT scans obtained from paediatric patients were referred from Department of Oral and Maxillofacial Radiology (31.2%). The most frequent FOV was maxilla (35.1%), and region was maxillary canine-incisor region (83.1%). The most common CBCT indication was impacted teeth (33.5%) and follow-up CBCT examinations were recorded mostly for syndromes (33.3%). Most of the     10 808 CBCT scans obtained from adult patients were requested from Department of Oral and Maxillofacial Radiology (57.4%). The most frequent FOV was maxilla+mandible (45.5%), and region was maxillary canine-incisor region (37.8%). The most common CBCT indication was bone pathology (40.5%) and follow-up CBCT examinations were mostly requested for bone pathologies (43.2%).
Conclusion: Dentists from different specialities refer patients for CBCT examinations with different frequencies and reasons. The DIMITRA and SEDENTEXCT project recommendations can guide in referring CBCT in the paediatric and adult populations.
Keywords: Cone beam computed tomography, indication, FOV, DIMITRA, SEDENTEXCT