Yeni tanı almış premenopozal meme kanserli kadınların beslenme durumları ve serum D vitamini düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the nutritional status and serum vitamin D levels of premenopausal women with newly diagnosed breast cancer
Yazar: AYLİN AÇIKGÖZ
Danışman: DOÇ. EMİNE YILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme durumu = Nutritional status ; Fitokimya = Phytochemical ; Glisemik indeks = Glycemic index ; Kadınlar = Women ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Menopoz = Menopause ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Meme kanseri, dünya genelinde en sık görülen ikinci kanser iken, kadınlar arasında en sık görülen kanser türüdür. bu araştırma, yeni tanı almış premenopozal meme kanserli hastaların beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıkları ile serum 25OHD vitamini düzeylerinin meme kanseri riski üzerine etkilerini değerlendirmek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Bu araştırma, Kasım 2013-Temmuz 2014 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi'ne başvuran, premenopozal, opere olmuş veya olmamış, meme kanseri tanısını yeni almış 70 kadın birey ile yaş, cinsiyet, menopozal durumları ve D vitamini düzeylerindeki standardizasyonu sağlamak amacıyla çalışmaya dahil edildikleri mevsim eşleştirilmiş, eşit sayıda yetişkin sağlıklı kadın birey üzerinde yapılmıştır. Bireylere genel özellikleri, yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıkları, besin tüketim kayıtları ve besin tüketim sıklıkları hakkında bilgi verecek nitelikte bir anket formu uygulanmıştır. Meme kanseri riskine etkisi olan değişkenler ve besinler için iki durumlu lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Gerekli düzeltmeler yapılarak OR ve %95 güven aralıkları hesaplanmıştır. Kontrol grubundaki bireylerin (16.1±7.65 ng/dL) hasta grubundaki bireylerle (13.2±8.49 ng/L) karşılaştırıldığında serum 25OHD vitamini düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek olduğu saptanmış (p=0.004) ve her 1 birimlik azalmanın meme kanseri riskini yaklaşık olarak %7 artırdığı görülmüştür (OR: 1.069, 1.018-1.122, p=0.007). Balık tüketimi haftada 3'den fazla olan bireyler, ayda 1'den az tüketimi olan veya hiç balık tüketimi olmayan bireylerle karşılaştırıldığında meme kanseri riskinin %72 daha düşük olduğu belirlenmiştir (OR:0.278, 0.094-0.822). Zeytinyağının 1. çeyreklik miktarında alımı (<2.5 g/gün) 4. çeyreklikteki alımla (≥10.0 g/gün) karşılaştırıldığında, meme kanseri riskini 6.6 kat artırdığı görülmüştür (OR: 6.648, 2.072-21.323, p=0.001). Enerji (kkal/gün ve kkal/kg), karbonhidrat (g), protein (g/gün ve %), toplam yağ (g/gün), doymuş (g/gün), tekli (g/gün) ve çoklu doymamış yağ asitleri (g/gün), n-3 (g/gün) ve n-6 (g/gün) yağ asitleri ile kolesterol (mg/gün) değerleri arasında gruplar arasında istatistiksel açıdan fark saptanmıştır (p<0.05). Hasta grubundaki bireylerin diyetlerinin hem glisemik indeks hem de glisemik yük değerlerinin kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir (sırasıyla glisemik indeks için: 81.6±11.74/76.7±11.58, p=0.013; glisemik yük için: 188.3±67.22, 151.3±56.5, p=0.001). Hasta grubundaki bireylerin kontrol grubundaki bireylere kıyasla diyetlerinin fitokimyasal indekslerinin istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük olduğu saptanmıştır (H:19.9±9.52, K:23.0±8.95, p=0.046). Serum 25OHD vitamini düzeylerinin meme kanserinden koruyucu olduğu belirtilen 30-50 ng/mL düzeylerinde tutulmasının sağlanması, doğru pişirme yöntemlerinin ve yağ seçiminin bireylere anlatılması, bireylerin diyetlerinin glisemik indeks, glisemik yük ve fitokimyasal indeks içeriklerinin öneriler doğrultusunda şekillendirilmesinin meme kanseri riskinin azaltılmasında etkili ve pratik yöntemler olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Breast cancer is the second most common type of cancer around the world and also the most common cancer among women.this study has been planned and carried out in order to evaluate the effect of the nutrition and lifestyle habits and serum 25OHD levels of premenopausal patients with newly diagnosed breast cancer on breast cancer risk. This study was carried out on 70 premenopausal female individuals with newly diagnosed breast cancer who had been operated or not and applied to Hacettepe University Oncology Hospital between November 2013-July 2014, and on equal number of adult healty female individuals whose seasons of being included in the study were paired in order to ensure the standardization in age, gender, menopausal status and vitamin D levels. A questionnaire form that would give information about general characteristics, lifestyle and nutritional habits, food consumption records, and frequency of food consumption was applied to individuals. The bivariate logistic regression analysis was used for the variables and nutrients which have effects on the risk of breast cancer. OR and 95% confidence intervals were calculated by making the necessary adjustments. In our study, when individuals in the control group (16.1±7.65 ng/dL) were compared with the individuals in the patient group (13.2±8.49 ng/L) (p=0.004), it was determined that serum 25OHD levels were statistically high and it was seen that each 1-unit decrease increased the breast cancer risk by about 7% (OR: 1.069, 1.018-1.122, p=0.007). When individuals with fish consumption of more than 3 in a week were compared with the individuals with fish consumption of less than 1 in a month or without fish consumption, their breast cancer risk was determined to be lower by 72% (OR:0.278, 0.094-0.822). When the amount of olive oil taken from the 1st quarter (<2.5 g/day) was compared with the amount taken from the 4th quarter (≥10.0 g/gün), it was observed that it increased the breast cancer risk by 6.6-fold (OR: 6.648, 2.072-21.323, p=0.001). Statistical differences were determined between the groups between energy (kkal/day and kkal/kg), carbohydrate (g/day), protein (g/day), total fat (g/day), saturated fatty acids (g/day), monounsaturated (g/day), polyunsaturated (g/day) fatty acids, n-3 (g/day), n-6 (g/day) fatty acids and cholesterol (mg/day) values (p<0.05). Both glycemic index and glycemic load values of the diets of individuals in the patient group were determined to be higher compared to the control group (for glycemic index: 81.6±11.74/76.7±11.58, for glycemic load: 188.3±67.22, 151.3±56.5 respectively, p=0.001). The phytochemical indixes of the diets of individuals in the patient group were found to be statistically significantly lower compared to the individuals in the control group (P: 19.9±9.52, C:23.0±8.95, p=0.046). It is considered that ensuring that serum 25OHD levels are kept at 30-50 ng/mL levels which are indicated to be protective from breast cancer, the fact that correct cooking methods and fat selection are explained to individuals, and forming the glycemic index, glycemic load and phytochemical index contents of individuals' diets in accordance with the recommendations can be effective and practical methods for decreasing the risk of breast cancer.