Baş ve boyun kanseri hastalarında boyun enduransının yutma ve solunum koordinasyonuna etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of neck endurance on swallowing and respiratory coordination in head and neck cancer patients
Yazar: RABİA KUM
Danışman: PROF. DR. ZUHAL KUNDURACILAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Boyun = Neck ; Boyun kasları = Neck muscles ; Dayanıklılık = Endurance ; Fizyoterapistler = Physical therapists ; Kafa = Head ; Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Yutma bozuklukları = Deglutition disorders

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı baş-boyun kanser (BBK) hastalarında sözel yutma bataryasına göre iki gruba ayrılan olgular arasında; boyun kas enduransı, yutma performansı, solunum performansı arasındaki ilişkisini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 18-80  yaş arası 22'i erkek ve 6'sı kadın toplam 28 baş-boyun kanser tanısı almış hastalar dahil edilmiştir. Tüm olgular Eating Assessment Tool (EAT-10) skoruna göre; 0-3 puan arası alan disfaji olmayan ve 4-40 puan arası puan alan disfaji olan grup şeklinde iki gruba ayrılmıştır. Tüm olguların değerlendirmesi boyun değerlendirmesi, solunum değerlendirmesi ve yutmanın enstrümantal değerlendirmesini içermektedir. İstatistiksel değerlendirmede anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Tedavi öncesi her iki grubun demografik özellikleri benzerdi (p>0,05). Değerlendirme sonucunda EAT-10 anketi ile Penetrasyon- Aspirasyon Skalası (PAS) kıvamlı ve sıvı parametrelerinde gruplar arasında anlamlı fark bulunmuştur (p>0,05), tüm boyun açılarında disfaji olan grup aleyhine anlamlı fark  bulunmuştur (p>0,05), ancak gruplar arası Solunum Fonksiyon Testi (SFT) parametreleri ve ağız içi basınç ölçümleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p<0,05). Grup içi değerlendirmede grup içi farklılıklarda bazı solunum değerlendirme alt parametreleri, bazı boyun artrokinematik özellikler ve bazı yutma değerlendirme alt parametreleri arasında korelasyon bulunmuştur (p<0,05).  
Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları, EAT-10 skoruna göre gruplara ayırdığımız  BBK hastalarında boyun enduransı, boyun normal eklem hareket (NEH) açıları ve PAS skorunda anlamlı fark bulunurken; grup içi analizlerde solunum parametrelerinin boyun enduransı, bo-yun NEH açıları ve bazı yutmanın enstrümantal parametrelerinde ilişkili belirlenmiştir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the relationship between neck muscle endurance, swallowing performance, and respiratory performance among cases separated into two groups based on the results of the EAT-10 questionnaire, which is a swallowing screening battery in head and neck cancer patients.
Materials and Methods: A total of 28 patients diagnosed with head and neck cancer, 22 male and 6 female, between the ages of 18-80 were included in the study. According to the EAT-10 score, the patients first; The patients who scored between 0-3 points and the patients who scored between 4-40 points were divided into two groups. Evaluation of the cases included neck evaluation, respiratory evaluation and instrumental evaluation of swallowing. In statistical evaluation, significance was evaluated at p<0.05 level.
Results: Demographic characteristics of the pre-treatment, control group and administration group were similar (p>0.05). As a result of the evaluation, a significant difference was found between the EAT-10 questionnaire and the whey consistency and whey liquid (p>0.05). There was a significant difference between the groups against the group with dysphagia in all neck ROM (p>0.05), but PFT parameters and intra-oral ROM between the groups were significantly different. There was no significant difference between pressure measurements (p<0.05). In the within-group evaluation, there was a correlation between some respiratory evaluation sub-parameters, some neck arthrokinematic features and some swallowing evaluation sub-parameters in the within-group differences (p<0.05).
Conclusion: The results of this study showed that there was a significant difference in neck endurance, neck NEH ROM and PAS score in patients with HNC that we divided into groups according to the EAT-10 score; In intragroup analyzes, it was determined that respiratory parameters were related to neck endurance, neck NEH ROM and some instrumental parameters of swallowing.