Çok kriterli bulanık yöntemlerin entegrasyonuyla 3. parti lojistikte tedarikçi seçimi: Gıda sektöründe bir uygulama
Third party logistics supplier selection through multi-criteria fuzzy methods: An application in the food industry
Yazar: MEHRİ BANU ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. NUSRET GÖKSU ; DOÇ. DR. NURİ ÖZGÜR DOĞAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bulanık ANP = Fuzzy ANP ; Bulanık DEMATEL = Fuzzy DEMATEL ; Bulanık TOPSIS = Fuzzy TOPSIS ; Gıda sektörü = Food sector ; Tedarikçi seçim = Supplier selection ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; Üçüncü parti lojistik = Third party logistic

Özet:
Çalışmanın amacı, gıda sektöründe üçüncü parti lojistik firma değerlendirme kriterlerini belirlemek ve alternatifler arasından en uygun olan seçimi yapmaktır. Diğer bir amacı ise üçüncü parti lojistik firma seçiminde bulanık çok kriterli karar verme yöntemlerini entegre ederek karma bir model sunmaktır. Araştırmada yöntem olarak Bulanık DEMATEL, Bulanık ANP ve Bulanık TOPSIS teknikleri entegre edilerek kullanılmıştır. Karar hedefine bağlı olarak 6 adet ana kriter ve her bir ana kriterin altında üçer adet olmak üzere toplamda 18 adet alt kriter ve üç adet alternatif belirlenmiştir. Daha sonra bu kriterler arasındaki etkileşimler değerlendirilmiş ve karar ağı oluşturulmuştur. Çalışmada ilk olarak Bulanık DEMATEL yöntemiyle kriterlerin iç bağımlılıkları elde edilmiştir. Daha sonra Bulanık ANP ile dış bağımlıklar belirlenmiştir. Belirlenen bu iç ve dış bağımlılıklar süper matriste entegre edilerek çözümlenmiş ve her bir kriter için ağırlıklar hesaplanmıştır. Son olarak da elde edilen bu ağırlıklar Bulanık TOPSIS'te kullanılarak alternatifler arasından seçim yapılmıştır. Çalışma Kahramanmaraş ilinde gıda sektöründe süt ve süt ürünleri üreten büyük ölçekli bir firmada yapılmıştır.
Yapılan analizler ve elde edilen bulgular neticesinde, en yüksek etkiye sahip kriterlerin sırasıyla teknoloji, teslimat performansı ve kalitenin olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, genel olarak kriterler arasında en çok etkilenen kriterin ise firma imajı olduğu belirlenmiştir. Alternatifler arasından yapılan değerlendirmede en iyi üçüncü parti lojistik firması olarak S2 firması seçilmiştir. Ayrıca bu çalışmada literatürde rastlanmamış üç adet yeni kriter tespit edilmiş ve ilgili literatüre ufak da olsa katkıda bulunulmaya çalışılmıştır. Bu kriterler; hamaliye bedeli, hijyen ve araç tedarik yeteneğidir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the third party logistics company evaluation criteria in the food sector and to choose the optimum one between the alternatives. Another goal is to integrate fuzzy multi-criteria decision-making methods in the selection of third-party logistics firms and to present a mixed model. In this study, the intagration of Fuzzy DEMATEL, Fuzzy ANP and Fuzzy TOPSIS techniques were used. Depending on the decision target, three alternatives; six main criteria, each of them having three and 18 sub-criteria, have been identified. Based on the decision target, 6 main criteria, 18 sub criteria (three of which are below each main criterion), and three alternatives were identified. Then the interactions between these criteria were evaluated and a decision network was established. In the study, firstly the interdependencies of the criteria were obtained by using Fuzzy DEMATEL method. Later, external dependencies were determined with Fuzzy ANP. These internal and external dependencies were solved by integrating in the super matrix and weights were calculated for each criterion. Finally, these weights were used in Fuzzy TOPSIS to select the optimum one between the alternatives. The study was carried out in a large-scale firm producing milk and dairy products in the food industry in Kahramanmaras province. 
	As a result of the analyses made and the findings obtained, it was found that technology, delivery performance and quality respectively had the the highest effect within the all criteria. However, in general, the firm image has been identified as the most affected criterion. The best third-party logistics company has been S2 among the alternatives. In addition, three new criteria were found in this study and it was tried to make a small contribution to the literature. These criteria are; porterage, hygiene and vehicle supply capability.