Etlik piliçlerin korku yanıtları üzerine genotip ve eşeyin etkisi
The effect of genotype and sex on fear responses of broilers
Yazar: ENES HOŞ
Danışman: PROF. DR. SEZEN ÖZKAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Hayvan Yetiştirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Kanatlı hayvanlarda korku duygusu önemli bir stres etmeni olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmada yavaş gelişen Anadolu-T etlik piliç genotipinin ana hattı ile hızlı gelişen Cobb-500 etlik piliçlerinin gelişim süreçleri boyunca farklı korku testlerine olan yanıtlarının ve korku yanıtları üzerine cinsiyet etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla piliçlerin sosyal izolasyon, yeni obje ve tonik immobilite (TI) testlerine olan yanıtları sırasıyla 1 ve 8 günlük yaşta, 16 ve 23 günlük yaşta, 34 günlük yaşta ve kesim yaşında (yavaş gelişen:40. gün, hızlı gelişen:49. gün); ters çevirme testine olan yanıtları ise yalnızca kesim yaşında incelenmiştir. Korku testleri aynı piliçler üzerinde gerçekleştirilmiş (n=24/genotip) ve testlerde ölçülen özellikler arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Canlı ağırlık ölçümleri 1, 8, 34 ve kesim yaşında gerçekleştirilmiştir. Yem tüketim ve yem dönüşüm oranları 34. gün ve kesim gününde bölme düzeyinde belirlenmiştir. 
Sosyal izolasyon testinde dışkılama ve kaçma girişimi davranışlarını sergileyen civcivlerin oranı ile civciv başına kaçma girişimi sayısı hızlı gelişen genotipte daha yüksek bulunmuştur. Dişi civcivler sosyal izolasyon testinde daha erken ötmüş ve daha erken kaçma girişimi sergilemiştir. Civcivler 8.gün gerçekleştirilen sosyal izolasyon testinde 1. güne göre daha az ötme davranışı göstermiştir. Öte yandan civcivler 8.günde daha erken kaçma girişimi ve daha fazla kaçma girişimi göstermiştir. Yeni obje testi genotiplerde benzer yanıtlar açığa çıkarmış ancak 23 günlük yaşta gerçekleştirilen yeni obje testinde 16. güne göre daha fazla sayıda piliç yeni objeye yaklaşmıştır. TI testinde hızlı gelişen genotipte daha kolay TI davranışı oluşmuş ve daha uzun TI süreleri gözlemlenmiştir. Her iki cinsiyet de TI testine benzer yanıtlar oluşturmuştur. Kesim yaşında gerçekleştirilen TI testinde 34.güne göre TI oluşturmak için daha fazla girişim gerekmiştir. Ters çevirme testinde hızlı gelişen genotip daha yüksek kanat çırpma yoğunluğu göstermiş, cinsiyetler arasında farklılık tespit edilmemiştir. Sosyal izolasyon testi ile TI ve ters çevirme testi arasındaki anlamlı korelasyonların çoğunluğu yavaş gelişen genotipte gerçekleşmiştir. Sosyal izolasyon testinde daha geç ötme ve daha geç kaçma girişimi davranışı sergileyen yavaş gelişen piliçler TI testinde daha uzun TI süresi, ters çevirme testinde ise daha yüksek kanat çırpma yoğunluğu göstermiştir. Hızlı gelişen genotipte ve erkek piliçlerde ters çevirme testinde kanat çırpma yoğunluğu her iki yaşta gerçekleştirilen TI testinde ölçülen TI süresi ile aynı yönde fakat TI oluşturma girişim sayısı ile zıt yönde ilişki göstermiştir. Hızlı gelişen genotipin daha uzun TI süresi göstermesi ve daha yüksek kanat çırpma yoğunluğuna sahip olması bu genotipte korku duyarlılığının yavaş gelişen Anadolu-T hibrit ebeveyn hattına göre daha yüksek olması ile ilişkilendirilebilir. Öte yandan testler arasındaki ilişkilerin ve farklı korku testlerine olan yanıtların genotipe ve cinsiyete bağlı olarak değişim göstermesi nedeniyle korku testlerine yönelik yanıtlar uygulanan test koşulları dahilinde değerlendirilebilir. Bu doğrultuda piliçlerin normal yaşam koşullarında deneyimleyebileceği stres ve korku uyaranlarının taklit edildiği korku testlerinin uygulanması önem taşımaktadır.

Abstract:
Fear is considered as an important stress factor in poultry.  In this study, it was aimed to determine the responses of slow-growing Anadolu-T dam-line broilers and fast-growing Cobb-500 broilers to different fear tests during their growth period and to determine the effect of sex on fear responses. For this purpose, the responses of broilers to social isolation, novel object, and tonic immobility (TI) tests were investigated  at 1 and 8 days of age, 16 and 23 days of age, 34 days of age and slaughter age (slow growing: 40th day, fast growing: 49th day), respectively. Inversion test was applied only at slaughter age. Fear tests were performed on the same birds (n=24 birds/genotype) and the correlations between the traits measured in fear tests were analyzed. Body weight of birds were recorded at day 1, day 8, day 34 and slaughtering age. Feed consumption and feed conversion ratios were evaluated at pens level on day 34 and slaughtering age. In the social isolation test, chicks from the fast growing genotype showed more escape attempts per bird and the percentage of chicks performing escape attempts and defecating was higher in the fast growing genotype. Female chicks vocalized earlier and showed earlier escape attempts in the social isolation test. On the 8th day, chicks vocalized less than they did on the 1st day. However, chicks showed earlier and more escape attempts on day 8 compared to day 1. The novel object test revealed similar responses between genotypes. However, on the 23rd day, more birds approached the novel object compared to the 16th day. In the TI test, fast growing genotype birds were more easily induced TI and showed longer TI durations. Both sexes responded similarly to the TI test. On the day of slaughter, the birds required more attempts to induce TI. In the inversion test, the fast-growing genotype showed higher wing flapping intensity and no difference was detected between the sexes. Significant correlations were observed between the traits measured in social isolation test,  and tonic immobility and inversion test which was prominent in the slow growing genotype. Slow-growing broilers that vocalised and escaped later in the social isolation test remained immobile longer in the tonic immobility test and showed greater wing flapping intensity in the inversion test. In the fast growing genotype and male birds, wing flapping intensity in the inversion test was positively correlated with TI duration and negatively correlated with the number of TI induction attempts measured in the TI test performed at both ages. Since the fast-growing genotype shows longer TI duration and higher wing-flapping intensity, this genotype may have higher fear sensitivity compared to the slow-growing Anadolu-T dam line. However, the fact that the relationships between the fear tests varied depending on genotype and sex and that the responses to different fear tests were not similar suggest that fear responses can be evaluated within the test conditions. For this purpose, it is important to apply fear tests that simulate the stress and fear stimuli that broilers can experience under daily living conditions.