Beta talasemi majörlü hasta ve ebeveyninde mutasyon analizi
The mutation analysis at the beta-thalassemia major patients and parents
Yazar: CEMAL POLAT
Danışman: PROF. DR. NURİYE METE
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Temel Tıp Bilimleri Bölümü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Hematoloji = Hematology ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: Ana-baba = Parents ; Hastalar = Patients ; Hücre dizisi = Cell line ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Mutasyon = Mutation ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Talasemi = Thalassemia

Özet:
Bu çalışmada, bölgemizde beta talasemi majör tanısı almış hasta ve ebeveynlerinde; tanıyı kesinleştirmek için, hematolojik analiz ve hemoglobin varyant analizi yapıldı. Altın standart DNA dizi analizi yöntemi ile de mutasyon çeşitliliği saptandı.
Hastanemizin Pediatrik Hematoloji Bölümünde takip ve tedavisi yapılan 30 beta talasemi majör hasta ve ebeveynlerden (30 anne ve 30 baba) olmak üzere toplam 90 kişi çalışmaya dahil edildi.  EDTA' lı tüplere kan örnekleri alındı. Hematolojik analiz flow sitometrik yöntemle, hemoglobin varyant düzeyi HPLC ile aynı gün çalışıldı. Mutasyon çeşitliğini saptamak için DNA dizi analizi yapıldı.
	Sıklık sırasına göre: IVS-I-110 (G->A) % 46.67, Kodon 8 (-AA) % 16.67, IVS-II-1 (G->A) % 11.67, Kodon 44 (-C) % 10.00, IVS-II-745 (C->G) % 5.00,    IVS-I-1 (G->A) % 3.33, IVS-I-5 (G->T) % 3.33 ve -30 (T->A) % 3.33 olmak üzere  8 çeşit mutasyon tespit edildi. Bunlara ek olarak önceden tanımlanmış dört sessiz nokta mutasyon görüldü. Hastalar düzenli olarak transfüzyon tedavisi aldıkları için hemoglobin konsantrasyonu 9.20±1.32 g/dL düzeyi ile beklenen düşüklükte değildi. HbA 86.32 ±12.09,  HbF 10.95±11.94 olarak saptandı. Ebeveynlerde ise taşıyıcılarda olması baklenen hemogram sayımı ve Hb varyant düzeyleri görüldü.
	Beta talasemi mutasyon çeşitliliği açısından Türkiye geneline benzer bir dağılım tespit edildi. 9.20±1.32 g/dL olarak saptanan Hb düzeyi ise hastaların takip-tedavilerinin etkin sürdürüldüğünü düşündürmektedir. Bu çalışma, DNA dizi analizi yönteminin kullanımına bağlı olarak Diyarbakır'da saptanamayan mutasyonların belirlenmesine imkan tanımıştır. Bundan sonra daha geniş çaplı taramaların yapılarak mutasyonların saptanması gerçek bölgesel verilerin elde edilmesini sağlayacaktır. Taşıyıcı sıklığının yaygın olduğu bölgemizde bilinmeyen mutasyonların saptanması, prenatal tanı ile hasta çocuk doğumunun önlenmesine önemli katkı sunacaktır.

Abstract:
In this study, patients diagnosed with beta thalassemia and their parents were subjected to hematological and hemoglobin variant analysis. Mutation diversity had been determined with the gold standart method DNA sequencing.
A total of 90 people, 30 of them beta thalassemia major patients that have been followed-up and treated in Hematology Clinics of Dicle Üniversity Medical School Hospital and 60 of them were their parents, included in the study. Blood samples of both of patients and their parents into two EDTA containing tubes for all analyses. Hematological analysis had been performed with flowcytometric method and mutations with DNA sequencing.
8 different mutations were determined. By frequency: IVS-I-110 (G->A) % 46.67, Codon 8 (-AA) % 16.67, IVS-II-1 (G->A) % 11.67, Codon 44 (-C) % 10.00, IVS-II-745 (C->G) % 5.00, IVS-I-1 (G->A) % 3.33, IVS-I-5 (G->T) % 3.33 ve -30 (T->A) % 3.33. In addition to these mutations, four missense single nucleotide polymorphisms were determined. Due to the transfusion therapy, diversity was noticed in hemoglobin concentration (9.20±1.32 g/dL) and Hb variants levels (HbA 86.32 ±12.09,  HbF 10.95±11.94). Typical carrier hemogram count and Hb variants levels were seen in parents.
In our study, a similar distribution was identified throughout Turkey in terms of mutations. Mutations were classified in all the studied people. Average Hb level of 9.20±1.32 g/dL shows a sufficient follow-up and treatment of the disease. This study increased the resolution of mutation detection in Diyarbakır due to the use of DNA sequencing. Thereafter large scale mutation detection studies will help to screen realistic regional data in terms of mutation diversity of beta thallasemia. Determination of unknown mutations in our region, where carier frequency is realtively high, will help to prevent birth of diseased children via prenatal diagnosis.