Statü tüketimine etki eden faktörler: Bir model denemesi /
Yazar: ÖZLEM ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET İSMAİL YAĞCI
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Fiyatlandırma = Pricing ; Kalite = Quality ; Prestij = Prestige ; Statü = Status ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketim = Consumption

Özet:
Günümüzde artık tüketilen, ürün ve hizmetlerden çok onların taşıdığı anlamlardır.
İnsanlar tükettikleri ürünlerle bir kimlik ilişkisi kurmakta ve bu ilişkiyi topluma da göstermeye
çalışmaktadır. Statü tüketimi olarak adlandırılan bu tüketim şekli, insanların toplumdaki
konumlarını, ait oldukları grupları diğer insanlara göstermek amacıyla yapmış oldukları tüketim
olarak tanımlanabilir. Statü tüketimi eğilimi yüksek olan tüketicilerin hangi motivasyonlarla
alışveriş yaptıklarını anlamak günümüzde pazar payı hızla artan yüksek marka değeri olan
ürünlerin pazarlama stratejilerinin oluşturulmasında oldukça önemlidir. Bu araştırmanın amacı,
fiyat bilinci, fiyat-kalite ilişkisi, prestij duyarlılığı, değer bilinci ve statü tüketimi arasındaki
nedensel ilişkileri yapısal eşitlik modeli ile incelemektir. Araştırmanın örneklemini, evrenden
kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 18 yaş üstü 400 kadın ve erkek tüketici oluşturmaktadır.
Veri toplama yöntemi olarak 6 bölümden oluşan bir anket formu kullanılmıştır. Birinci bölümde
fiyat bilinci, ikinci bölümde prestij hassasiyeti, üçüncü bölümde değer bilinci, dördüncü
bölümde fiyat-kalite ilişkisi, beşinci bölümde statü tüketimi eğilimi ve altıncı bölümde ise
katılımcıların demografik özelliklerini belirlemeye yönelik sorular bulunmaktadır. Ölçekteki
ifadelerin değerlendirilmesinde, beş puanlı Likert tipi aralıklı (1= hiç katılmıyorum – 5 =
tamamen katılıyorum) bir ölçekten faydalanılmıştır. Araştırmanın hipotezlerini test etmek
amacıyla, verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma ve frekans/yüzde gibi
betimsel istatistiklerin yanında, güvenirlik analizi, doğrulayıcı faktör analizi ve path analizi
yapılmıştır. Yapılan analizler neticesinde, tüketicilerin fiyat bilinci ile prestij hassasiyeti
arasında istatistiksel olarak doğrudan negatif anlamlı ilişki, prestij hassasiyeti ile statü tüketimi
arasında ise doğrudan pozitif anlamlı ilişki tespit edilirken, değer bilinci ile statü tüketimi
arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilememiştir.

Abstract:
Nowadays, they are consumed more than their products and services. People establish
an identity relationship with the products they consume and try to show this relationship to the
society. This type of consumption, which is called status consumption, can be defined as the
consumption of people in order to show their position in society and the groups to which they
belong. It is very important to understand the motivations of consumers with high status
consumption tendencies in the marketing strategies of products with high brand value, whose
market share is increasing rapidly. The purpose of this study was to determine the casual
relations among price consciousness, price-quality shema, value consciousness, prestige
sensitivity and status consumption by structural equation model. The sample of the study
consists of 400 female and male consumers over the age of 18 who were selected by the
sampling method convenience from the universe. As a data collection method, a questionnaire
consisting of 6 sections was used. In the first part, price consciousness, in the second part
prestige sensitivity, in the third part value consciousness, in the fourth part price-quality shema,
in the fifth part status consumption tendency, in the sixth part there are questions to determine
the demographic characteristics of the participants. A five-point Likert-type interval (1 =
disagree - 5 = fully agree) was used to evaluate the expressions in the scale. In the data analysis
section, to test the hypothesis of the study, reliability analysis, confirmatory factor analysis and
path analysis was conducted besides descriptive statistics such as mean, standard deviation and
frequency/percentage. As a result of the analyzes, statistically significant negative significant
relationship was found between price consciousness and prestige sensitivity of consumers,
while statistically significant positive significant relationship was detected between prestige
sensitivity and status consumption. Also findings pointed there was no statistically significant
relationship their between value consciousness and status consumption.