Büyük ölçekli bir döküm tesisinde ergonomik risklerinreba, rula analizi ile tespit edilmesi ve robotlarla çalışmanın bu alandaki etkileri
Detecting ergonomic risks by reba, rula analysis in Alarge scale casting facility and the effects of working with robots in this AREA
Yazar: GÜLŞAH KÜÇÜKSAVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RÜŞTÜ UÇAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Döküm sektörü ülkemizde çok tehlikeli alanlar arasında önde gelmektedir. Bu
tehlikeli işyerlerinde iş kazalarını azaltmak için çeşitli yollara başvurulmaktadır. Robot
kullanımının yaygınlaşması ise bu yeniliklerin en güncel örneklerinden biridir. Döküm
sektöründe ise robot kullanımının hız kazandığı görülmektedir. Tehlikeli iş kollarında
bulunan döküm sektöründe daha önce insanlar tarafından yürütülen çoğu iş artık
endüstriyel ve collaboratif robotlar tarafından yürütülmektedir. Ergonomik açıdan
robotların dökümhanelerde kullanılmasının pozitif etkisi ise zor çalışma koşullarında
robotların insanlara yardımcı olmalarıdır.
Bu çalışmanın amacı ülkemizde yeni gelişmekte olan robot endüstrisinin iş sağlığı
ve güvenliği alanına ne gibi katkıları olabileceğini gösterebilmektedir. Bu çalışmada
döküm sektöründe var olan ergonomik riskler REBA ve RULA analizi ile irdelenmiştir.
Belirlenen bölgelerde endüstriyel robotlu çalışma alanı, collaboratif çalışma alanı ve
sadece insan gücü ile devam ettirilen çalışma biçimleri karşılaştırılıp bu alanlarda robot
kullanımının ergonomik tehlike ve risklerdeki etkileri incelenmiştir.
Bu araştırmanın örneklemi; yaklaşık bir yıl için 150,000 ton üretim kapasitesine
sahip bir dökümhanede bulunan çalışanlardır. Bu tesiste yaklaşık olarak 5000 kişi
çalışmaktadır. Bu araştırmada insanların çalışması için elverişli olmayan koşullarda
robotların kullanımı incelenmiştir. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemi
benimsenmektedir. Ayrıca risklerin tanımlaması yapıldığından dolayı araştırma,
betimleyici araştırma tipine sahiptir.
Bulgular kısmında 9 bölge ve 10 adet çalışan için REBA ve RULA analizleri
yapılmıştır. Sonuç olarak bu ortamlarda ergonomik risk seviyesinin genel olarak yüksek
olduğu görülmektedir.

Abstract:
The metal casting industry is one of the most dangerous areas in our country.
There are various methods used to reduce occupational accidents in these dangerous
workplaces. However, as it is seen that the use of robots in the casting industry is
gaining momentum. In the foundry industry, which is in dangerous business lines, most
of the work used to be done by humans, but now industrial and collaborative robots do
that for us. If we look ergonomic point of view, the positive effect of using robots in
foundries is that robots help people in difficult working conditions.
This study aims to show how the newly developing robot industry in our country
can contribute to the field of occupational health and safety. In this study, the
ergonomic risks in the casting industry were analyzed with REBA and RULA methods.
Three fields have been examined in this study. The industrial robotic workspace,
collabotated workspace, and workspaces that work only with human power were
compared. In addition, the effects of robot use on ergonomic hazards and risks were
examined in these areas.
Within this study, the employees of a casting factory in the Marmara region were
taken as an example. The sample of this research; are employees in a foundry with a
production capacity of 150,000 tons for approximately one year. Generally, 5000 people
work in this facility. In this study, the use of robots in conditions that are not suitable for
human work has been examined. In this study, the quantitative research method is in
use. In addition, since the risks are defined, the research is a descriptive research type.
In the findings section, REBA and RULA analyzes were performed for 9 regions
and 10 employees. As a result, the ergonomic risk level was generally high in these
environments.