Üniversite öğrencilerinde beden imajı ile bozulmuş yeme davranışı arasındaki ilişkinin cinsiyet ve spor katılımı düzeyi faktörlerine göre incelenmesi
The examination of the relationship between body image and disordered eating in college students considering sex and athletic status
Yazar: BÜŞRA TOPÇU
Danışman: DOÇ. DR. MÜJGAN İNÖZÜ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Beden imajı = Body image ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Cinsiyet = Gender ; Patolojik yeme tutumu = Pathological eating attitudes ; Spor = Sports ; Spor faaliyetleri = Sport activities ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Üniversite öğrencileri = University students ; İmaj = Image

Özet:
Bu araştırmada, cinsiyet ve spor katılımı düzeyi faktörleri göz önünde bulundurularak bozulmuş yeme davranışı ve beden algısı arasındaki ilişki incelenmiş; aktif spor yılı, şuan ki kilo – ideal kilo farkı, tartılma sıklığı gibi çeşitli sosyo-demografik değişkenlerin yeme tutumunu ve beden algısını hangi düzeyde yordadığı incelenmiştir. Araştırma örneklemini üniversite öğrencisi 189 (% 49.9) kadın ve 190 (% 50.1) erkek katılımcı oluşturmuştur. Katılımcıların yaş aralığı 18 – 36 arasında değişmiştir ve örneklemin yaş ortalaması 22.35 (SS = 3.16) olarak bulunmuştur. Katılımcılara sırasıyla Demografik Bilgi Formu, "Yeme Tutumu Testi (YTT)" ve "Vücut Algısı Ölçeği (VAÖ)" uygulanmıştır. 
Araştırma sorularına cevap aramak için Korelasyon Analizleri, Tek Yönlü Varyans Analizleri, Çok Değişkenli Varyans Analizleri ve Aşamalı Regresyon Analizleri yürütülmüştür. İlk olarak ana değişkenler arasındaki ilişki incelenmiş; yeme tutumunu ölçen YTT alt boyutları şişmanlama kaygısı, zayıflık ile aşırı uğraş, yemeye yönelik sosyal baskı ile bedene yönelik memnuniyeti ölçen VAÖ puanı arasında anlamlı düzeyde negatif yönlü ilişkiler bulunmuştur. YTT şişmanlama kaygısı ve diyet alt boyutlarının, sırasıyla cinsiyet ve spor katılım düzeyine göre farklılaştığı bulunmuştur. VAÖ puanında erkeklerin kadınlara göre anlamlı düzeyde bedenlerinden daha hoşnut oldukları bulunmuştur. Rekabet düzeyi yüksek sporcuların ve rekreasyon amaçlı egzersiz katılımcılarının, fiziksel olarak inaktif bireylere göre bedenlerinden daha hoşnut oldukları bulunmuştur. Tartılma sıklığının ve haftalık antrenman saatinin bozulmuş yeme tutumlarını anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur. Beden algısının yordayıcı değişkenleri incelendiğinde ise şişmanlama kaygısının, sporda geçirilen aktif yılın ve haftalık antrenman saatinin beden algısını anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur. Araştırma bulguları ilgili literatür ışığında tartışılmıştır. 

Anahtar Sözcükler 
Bozulmuş yeme davranışı, beden algısı, cinsiyet, spor katılımı düzeyi, yeme tutumu alt boyutları

Abstract:
In this study, the relationship between disordered eating and body satisfaction was examined considering sex and athletic status; the predictive values of some socio-demographic variables like active years of sport, difference between current weight – ideal weight, frequency of being weighed on disordered eating and body image were studied. Study sample consisted of 189 (49.9 %) women and 190 (50.1 %) men university students. Participants' ages were ranged 18 – 36 and the mean age was 22.35 (SD = 3.16). Demographic Information Form, "Eating Attitude Test (EAT)" and "Body Cathexis Scale (BCS)" were adminestered respectively.
Correlational analyses, Analysis of Varience (ANOVA), Multivarience Analysis of Varience (MANOVA) and Stepwise Regression Analyses were applied for answering the research questions. Firstly, the relationship between the main variables were examined and significant negative relationships were found between EAT scores and BCS score. EAT factor scores of fatness anxiety and dieting showed significant differences between sex and athletic status groups. Considering BCS total score, it was found that men were more satisfied with their bodies compared with women. Additionally, competitive athletes and recreational exercisers were more satisfied with their bodies compared to physically inactive people. 
In regression, they were found that frequency of being weighed and weekly training hours predict disordered eating. Additionally, fatness anxiety, active yeras of sport, and weekly training hours predicted body image. Study findings were discussed in the light of relevant literature. 


Keywords
Disordered eating, body image, sex, athletic status, eating attitude factors