Kişilerarası zayıflık beklentilerinin, ortoreksiya nervoza ve yeme tutumlarına etkisi: Y ve Z kuşaklarının karşılaştırılması
The effect of interpersonal weakness expectation on orthorexia nervosa and eating attitudes: Comparison of generations Y and Z
Yazar: RANA ALKANALKA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA ÖRENLİLİ YAYLAGÜL
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Y kuşağı = Generation Y ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Z kuşağı = Generation Z ; Zayıflık = Thinness

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile Y ve Z kuşakları arasında, kişilerarası zayıflık beklentilerinin, yeme bozukluğu ve yeme tutumuna etkisinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, analitik kesitsel olarak Eylül 2020 –Temmuz 2021 tarihleri arasında e-anket ile sosyal medya hesaplarından ulaşılan 18-38 yaş aralığındaki 462 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Kişilerarası Zayıflık Beklentileri Ölçeği (IOET-TR), ORTO-15 Ölçeği ve Yeme Tutum Testi Kısa Formu (YTT-26) kullanılarak toplanmıştır. 
Bulgular: Kadınların IOET-TR puanı (23,25±12,21), erkeklerin puanından (22,05±10,99) daha yüksek bulunmuş ancak anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Z kuşağının IOET-TR puanı (23,63±10,13), Y kuşağının puanından (22,91±12,30) fazla bulunmuş ancak istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. Erkeklerin ORTO-15 puanı (39,2065±6,16), kadınların puanından (37,6000±5,86) daha fazla olmasına karşın istatiksel olarak farklılık tespit edilmemiştir. ORTO-15 ölçeğinden Y (37,95±6,05) ve Z (37,76±5,43) kuşakları benzer puanlar almıştır ve istatiksel açıdan anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Kadınların YTT26 puanı (11,18±7,72), erkeklerin puanından (9,69±7,27) daha fazladır. Fakat istatiksel açıdan anlamlı bir farklılık oluşturmamaktadır. Pearson KiKare istatistiksel verilerine göre Y ve Z kuşakları arasında yeme tutumu bakımından anlamlı bir farklılık yoktur. Ortoreksiya eğilimi olanlar ile olmayanların arasında IOET-TR puanı açısından anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,001). Katılımcıların kişilerarası zayıflık beklentileri ile ortoreksiya nervoza eğilimleri arasında negatif zayıf korelasyon olduğu tespit edilmiştir (r=-0,280, p <0,001). Yeme tutumu normal ve anormal olanlar arasında kişilerarası zayıflık beklenti açısından anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,001). Yeme tutumu bozukluğu olanlar (32,00±15,47), olmayanlara göre (22,03±11,12) daha fazla IOET-TR puanına sahiptir. Katılımcıların kişilerarası zayıflık beklentileri ile yeme tutumları arasında pozitif yönlü zayıf bir korelasyon olduğu tespit edilmiştir (r= 0,273, p <0,001). Pearson KiKare istatistiksel verilerine göre ortoreksiya eğilimi olan ve olmayan katılımcılar arasında yeme tutumu açısından anlamlı farklılık bulunmaktadır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre katılımcıların ortoreksiya nervoza eğilimleri ile yeme tutumları arasında negatif yönlü orta düzeyde bir korelasyon olduğu tespit edilmiştir (r=-0,596; p<0,001).
Sonuç: Kadın ve erkek katılımcılar arasında kişilerarası ilişkilerde zayıflık beklentileri, yeme tutumları ve ortoreksiya nervoza eğilimi açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Y ve Z kuşakları arasında ortoreksiya nervoza eğilimi, kişilerarası zayıflık beklentileri ve yeme tutumu bakımından anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Ortoreksiya Nervoza'ya eğilimi olanların, olmayanlara göre daha fazla kişilerarası zayıflık beklentisine sahip olduğu belirlenmiştir. Kişilerarası ilişkilerde zayıflık beklentisi arttıkça ortoreksiya nervoza eğiliminin artış göstereceği tespit edilmiştir. Yeme tutumu bozukluğu olanların, olmayanlara göre daha fazla kişilerarası zayıflık beklentisine sahip olduğu bulunmuştur.  Kişilerarası ilişkilerde zayıflık beklentileri arttıkça yeme tutumunun bozulduğu saptanmıştır. Ortoreksiya eğilimi olan ve olmayan katılımcılar arasında yeme tutumu açısından farklılık bulunmaktadır. Ortoreksiya nervoza eğilimi arttıkça anormal yeme tutumu da artmaktadır. Zayıflık beklentisi artışının ortoreksiya nervoza eğiliminde ve yeme tutumu bozukluğunda artışa neden olduğu bu çalışma ile ortaya konmuştur.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to compare the effects of Interpersonal Outcome Expectancies for Thinness on eating disorders and eating attitudes between Y and Z generations. 
Materials and Methods: The study was carried out analytically and cross-sectionally, with 462 people aged between 18-38 years, who were reached via e-survey and social media accounts between September 2020 and July 2021. Data were collected using Interpersonal Outcome Expectancies for Thinness Scale (IOET-TR), ORTO-15 Scale, and Eating Attitude Test Short Form (YTT-26). IBM SPSS v25 (Statistical Package for the Social Sciences) program was used in data analysis and Independent Sample t-Test, Pearson Chi-Square test and Pearson correlation test were applied.
Results: The IOET-TR score of women (23.25±12.21) was higher than that of men (22.05±10.99), but no significant difference was found. The IOET-TR score of the Z generation (23.63±10.13) was found to be higher than the Y generation score (22.91±12.30), but no statistically significant difference was found. Although men's ORTO-15 score (39.2065±6.16) was higher than women's (37.6000±5.86), there is no statistical difference was found. Y (37.95±6.05) and Z (37.76±5.43) generations from the ORTO-15 scale had similar scores and no statistically significant difference was found. The EAT26 score of women (11.18±7.72) was higher than that of men (9.69±7.27). However, it does not create a statistically significant difference. According to Pearson Chi-Square statistical data, there is no significant difference between Y and Z generations in terms of eating attitudes (p>0.01). There is a significant difference was found between the participants with and without orthorexia tendency in terms of IOET-TR score. There is a negative correlation was found between the participants' expectations of interpersonal weakness and their tendency to orthorexia nervosa (r=-0.280, p <0.001). There is a significant difference was found between those with normal and abnormal eating attitudes in terms of interpersonal weakness expectation (p<0.001). Those with eating attitude disorders (32.00±15.47) have a higher IOET-TR score than those without eating disorder (22.03±11.12). There is a positive correlation was found between the participants' expectations of interpersonal weakness and their eating attitudes (r=0.273, p<0.001). According to Pearson Chi-Square statistical data, there is a significant difference in eating attitude between participants with and without orthorexia tendency (p<0.001). According to the results of the correlation analysis, it was determined that there was a negative correlation between the participants' orthorexia nervosa tendencies and their eating attitudes (r=-0.596; p<0.001).
Conclusion: There was no significant difference between male and female participants in terms of interpersonal weakness expectations, eating attitudes and orthorexia nervosa tendency. There is no significant difference was observed between Y and Z generations in terms of orthorexia nervosa tendency, interpersonal weakness expectations and eating attitudes. It has been determined that those with a tendency to orthorexia nervosa have a higher expectation of interpersonal weakness than those without a tendency to orthorexia nervosa. It has been determined that as the expectation of weakness in interpersonal relations increases, the tendency for orthorexia nervosa will increase. It has been found that those with eating attitude disorders have higher expectations of interpersonal weakness than those without eating disorders. It was determined that as the expectations of weakness in interpersonal relations increased, the eating attitude deteriorated. There is a difference in eating attitudes between participants with and without orthorexia tendency. As orthorexia nervosa tendency increases, abnormal eating attitude also increases. This study revealed that an increase in the expectation of weakness causes an increase in orthorexia nervosa tendency and eating attitude disorder.