İlköğretim 7.sınıf sosyal bilgiler dersinde harita kullanımının derse karşı tutuma ,başarıya ve hatırda tutma düzeyine etkisi
The effectts of using maps on lesson behaviors,achievement and memorization level in social studies to the seventh grade primary students
Yazar: ASUMAN BALKAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. YÜKSEL GÜÇLÜ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bilgi patlamasının yasandığı, programlarda büyük ölçüde çesitlenmenin arttığı günümüz eğitiminde,öğretmenler uygun kaynak, araç-gereç ve yasantılara ihtiyaç duymakta ve öğretmenlerin tek basına herseyi bilmesi imkânsızlasmaktadır. Bu nedenle ilköğretim okullarında, sosyal bilgiler öğretimindeetkili, verimli öğretim gerçeklestirilmesi için eğitim ortamlarının materyal yönünden zenginlestirilmesigerekmektedir. Bu amaç doğrultusunda arastırmamızda 7. sınıf Sosyal Bilgiler dersi kalabalık sınıfmevcutlarına rağmen harita kullanılarak islenen derslerin geleneksel öğretim yöntemleriyle islenenderslere göre daha etkili olduğu tezi savunulmustur. Deneysel nitelikte olan bu çalısmada konuylailgili literatür taranmıs, ardından bu literatüre ve uzman görüslerine dayalı olarak veri toplamakamacıyla öğrencilerin denklestirilmesinde kullanılmak üzere kisisel bilgi anketi, öğrencilerinakademik basarılarını ve hatırda tutma düzeylerini ölçecek basarı testi, öğrencilerin derse karsıtutumlarını ölçmek için tutum testi, ayrıca öğretmenlerin derste kullanması için ders planlarıdüzenlenmistir. Arastırma 2006?2007 eğitim, öğretim yılında Sakarya ?li Adapazarı Ahmet Akkoç?lköğretim Okulunda deney ve kontrol grupları olarak belirlenen 7-C, 7-D, 7-E, 7-F sınıflarındatoplam 188 öğrenci üzerinde gerçeklestirilmistir. Çalısmada, ilköğretim 7. sınıf Sosyal Bilgiler dersimüfredatında yer alan ??stanbul'un Fethi ve Sonrası? ünitesinde harita kullanımının öğrencilerinakademik basarılarına, derse tutumuna ve hatırda tutma düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla,deneme modellerinden ?solomon dört gruplu model?e göre desenlenmis ve gerçeklestirilmistir. Buarastırma bes bölümden olusmaktadır: Birinci bölümde Sosyal Bilgiler Öğretiminin anlamı, önemi vegelisimi, Sosyal Bilgilerin dünyada ve Türkiye'deki gelisimi, Sosyal Bilgilerde kullanılan baslıcamateryaller, araç-gereçlerin eğitime sağladığı yararlar, öğretim materyallerinin öğretim ortamındakiislevleri, öğretim materyalleri hazırlama ilkeleri üzerinde durulmustur. ?kinci bölümde, Sosyal Bilgileröğretiminde harita kullanımının önemi ve ilkeleri, Sosyal Bilgiler derslerinde harita kullanmanınyararları, harita kullanılırken ve çizerken dikkat edilecek noktalar ve atlaslara yer verilmistir. Üçüncübölümde ilgili arastırmalar yer almaktadır. Dördüncü bölümde arastırmanın yöntemi, modeli, evreni,örneklemi, verilerin toplanması, veri toplama araçları, deneysel islemler ve verilerin analizine yerverilmistir. Besinci bölümde, arastırmanın bulgu ve yorumları ortaya konulmustur. Son olarak dabulgulara dayalı olarak elde edilen sonuçlara ve bu sonuçlar ısığında yapılan önerilere yer verilerek tezçalısması tamamlanmıstır. Grup içi ve Gruplar arası karsılastırmalarda SPSS programındaki t testindenyaralanılmıs ve anlamlılık düzeyi olarak .05 güven düzeyi benimsenmistir.Yapılan veri çözümlerindensonra su sonuçlara ulasılmıstır;1-Sosyal Bilgiler dersinde harita kullanılarak öğretim yapılan deney grupları ile harita kullanılmadanöğretim yapılan kontrol gruplarındaki öğrencilerin akademik basarıları arasında deney grubu lehineanlamlı bir fark vardır.2-Sosyal Bilgiler dersinde harita kullanılarak öğretim yapılan deney grupları ile harita kullanılmadanöğretim yapılan kontrol gruplarındaki öğrencilerin derse karsı tutumları arasında deney grubu lehineanlamlı bir fark vardır.3-Sosyal Bilgiler dersinde harita kullanılarak öğretim yapılan deney grupları ile harita kullanılmadanöğretim yapılan kontrol grubundaki öğrencilerin bilgileri hatırda tutma düzeyleri arasında deney grubulehine anlamlı bir fark vardır.Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Sosyal Bilimler, Harita, Geleneksel Öğretim, Eğitim Teknolojisi

Abstract:
In contemporary education system that has a break out of knowledge and a great amount ofaugmentation of variations in programmes,teachers need appropriate sources,materials,way of life andıt is impossible for teachers to know everything without any help.For that reason ,in order to create aneffective and productive learning ,teaching atmosphere should be fertilized with the materials inprimary schools.For this purpose,this thesis defends that using maps is more effective than using thetraditional methods in lessons in spite of crowded and large classrooms in the seventh grade SocialStudies lesson. In this experimental study ,firstly ,literature was scanned related to topic,then apersonal information questionnaire for balancing the students,an achievement test for students toevaluate the levels of their memorizing and academical achievement,a behavioral test for evaluatingtheir manners of conduct in the lesson and teacher plans for teachers were prepared based on literatureand experts opinions to collect data.Study was realized to 188 students who were choosen asexperimental and control groups at 7C,7D,7E,7F classrooms in 2006-2007 instruction year atAdapazarı Ahmet Akkoç Primary Education School in Sakarya.In this study ,one of the experimentalmodels ?Groups of Four Solomon Model?was used for determining the effects of using maps onstudents academical achievement ,manners of conduct and memorization in the presentation of the unitcalled ?The Conquest of ?stanbul and Its effects?which is existed in the curriculum of 7th gradeprimary classroom .This study has five sections.The meanıng, importance and development of SocialStudies,the development of social studies in Turkey and in the world, the main materials using insocial studies, the benefits of materials for instruction, the functions of the instructional materials inteaching atmosphere and the principles of preparing the instructional materials take place in sectionone.In the second sections ,the importance of using maps in Social Studies and its principles,thebenefits of using maps,the situations that we have to be careful while using and drawing maps andatlases take place..In the third section,related researches take place.In the fourth section,researchmethod,model,sample ,universe,collecting data ,experimental operations and analyzing data areused.In the fifth section,the findings and comments of the research were mentioned.Finally ,thesisstudy is completed by mentioning the results which based on findings and reccomendations accordingto the results.The t test of SPSS(Statistical Package fort he Social Sciences)was used for comparingthe groups as inside and among each other and .05 reliability level was accpted for mean level.Afteranalyzing data, these results were reached:1-In social study course,in favour of experimental group ,there is a meaningful difference about theacademical achievement of the students between the experimental groups learning with maps andcontrol groups learning without maps.2-In socials study course ,in favour of experimental group,there is a meaningful difference about themanners of conduct of the students in lessons between the experimental groups learning with mapsand control groups learning without maps.3-In social study course,in favour of experimental group,there is a meaningful difference about thememorization of the information between the experimental groups learning with maps and controlgroups learning without maps.Key Words: Social Studies, Social Science,Map,Traditional Teaching,Education Technology