Doğum sonrası depresyonun maternal bağlanmaya etkisinin incelenmesi
The assesment of the effect of postpartum depression on maternal attachment
Yazar: SEMA ÜSTGÖRÜL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YRD. DOÇ.DR. EMRE YANIKKEREM
Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma postpartum depresyonun maternal bağlanmaya etkisinin incelenmesi amacıyla longitudinal analitik bir çalışma olarak planlanmıştır. Araştırma kapsamına 01 Ocak-28 Şubat 2011 tarihleri arasında T.C. Manisa Merkez Efendi Devlet Hastanesi Doğum ve Çocuk Kliniği'nde doğum yapan, araştırma kriterlere uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 100 kadın alınmıştır. Veriler üç aşamada toplanmıştır. Kadınlara birinci aşamada doğum sonrası Kadınların Sosyo-demografik ve Doğurganlık Özellikleri Soru Formu uygulanmıştır. Doğum sonu birinci ve üçüncü ay kadınlara ev ziyareti yapılmış, Doğum Sonrası Depresyon Tarama Ölçeği (DDTÖ) Formu ve Maternal Bağlanma Ölçeği (MBÖ) Formu uygulanmıştır. Araştırmada kadınlara yapılan ev ziyaretleri 01 Haziran 2011 tarihinde tamamlanmıştır. Verilerin analizlerinde SPSS 17.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Kruskal Wallis, Mann Whitney U, bağımsız ve bağımlı gruplarda t-test ve pearson korelasyon testleri istatistiksel analizlerde kullanılmıştır. Araştırmaya katılan kadınların MBÖ'den aldıkları toplam puan ortalaması doğum sonrası birinci ayda 95.1±13.3, üçüncü ayda 96.6±13.0 bulunmuştur. Postpartum birinci ve üçüncü ay MBÖ toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır (p<0.05). Bu çalışmada doğum sonu depresyon birinci ayda %19.0, üçüncü ayda %10.0 olarak bulunmuştur. Anne yaşının küçük olması DSD riskini arttırmaktadır. Kadınların DDTÖ toplam puan ortalaması postpartum birinci ay 62.1±25.3, postpartum üçüncü ay 51.9±20.7 olup, iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.05). Postpartum birinci ve üçüncü ayda MBÖ toplam puanı ile DDTÖ toplam puanı arasında iyi derecede negatif yönde bir korelasyon bulunmuştur. Doğum sonu depresyon puanı yüksek olan annelerde maternal bağlanma puanı düşük belirlenmiştir. DSD, anne-bebek etkileşimini olumsuz yönde etkilemektedir. Sağlık çalışanları annelerin postpartum dönemde psikolojik durumunu ve maternal bağlanmaya etkisini değerlendirmelidir.

Anahtar Kelimeler: Maternal Bağlanma, Doğum Sonu Depresyon, Depresyon, Doğum Sonu Bakım

Abstract:
This study was planned as a longitudinal analytic study to assess postpartum depression on maternal attachment. The study included 100 women who gave birth at T.C Manisa Merkez Efendi State Hospital Clinic of Obstetrics and Pediatrics between January 1 and February 28 2011, were suitable for study criteria, and agreed to participate to the study. The data were collected in three stages. At the first stage Women's Socio-Demographic and Fertility Features Question Form was applied. At 1st and 3rd months after birth home visits were performed, Postpartum Depression Screening Scale (PDSS) and Maternal Attachment Inventory (MAI) were applied. Women's home visits were completed on 01 June 2011. Study data were analyzed with SPSS Windows 17.0 statistical package. Kruskal Wallis, Mann Whitney U, student's t-test, paired sample t-test and Pearson correlation tests were used in statistical analysis. The MAI total mean score of the women was found 95.1 ± 13.3 at one month after delivery, 96.6 ± 13.0 at three month after delivery. There was a statistically significant difference was between total mean scores of the MAI the first and third months of postpartum (p<0.05). In the study, postpartum depression was found 19.0% and 10.0% at first and third months, respectively. PPD negatively affects mother- baby interaction. The total mean score of PDSS was found 62.1 ± 25.3 at one month after delivery, 51.9 ± 20.7 at three month after delivery and a statistically significant difference was found between total mean scores of the PDSS in the first and third months of postpartum (p<0.05). There was a good and negative correlation between PDSS and MAI total points both first and third month of postpartum. Lower maternal attachment points were determined in women who had higher postpartum depression points. Postpartum depression negatively affects on maternal attachment. Health professionals should evaluate mother's psychological status in the postnatal period for effect on maternal attachment.

Keywords: Maternal Attachment, Postpartum Depression, Depression, Maternal Attachment Inventory