Ekolojik ayak izi ve enerji çeşitliliği açısından Çevresel Kuznets Eğrisinin geçerliliği: Türkiye örneği
The validity of the Environmental Kuznets Curve in terms of ecological footprint and energy diversity: The case of Turkey
Yazar: HATİCE MELİSSA KARTAL
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN ACAROĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Ekolojik ayak izi = Ecological footprint ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Enerji = Energy ; Enerji çeşitlendirmesi = Energy diversification ; Karbon emisyonu = Carbon emission ; Karbondioksit salınımı = Carbondioxide emission ; Türkiye = Türkiye ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources ; Çevresel Kuznets Eğrisi = Environmental Kuznets Curve

Özet:
Bu çalışma, 1971-2015 yılları arasında Türkiye için ekonomik büyüme, ticari açıklık, birincil enerji tüketimi, kömür tüketimi, alternatif ve nükleer enerji tüketimi ve hidroelektrik tüketimi ile çevresel bozulma arasındaki ilişkiyi Çevresel Kuznets Eğrisi (EKC) hipotezi çerçevesinde ARDL zaman serisi yaklaşımıyla incelemektedir. Çevresel bozulma göstergesi olarak hem kişi başı CO2 emisyonu hem de kişi başı ekolojik ayak izi kullanılmıştır ve çalışmanın amacı doğrultusunda 8 ayrı model oluşturulmuştur. 
Bulgular, Türkiye'de hem CO2 emisyonu hem de ekolojik ayak izi için EKC hipotezinin geçerli olduğunu ortaya koymaktadır. CO2 emisyonunun bağımlı değişken olduğu modellerde dönüm noktaları 18.704$, 16.361$, 14.021$ ve 13.571$ olarak hesaplanmıştır. Ekolojik ayak izinin bağımlı değişken olduğu modellerde dönüm noktaları 11.824$, 11.821$, 11.397$ ve 15.476$ olarak hesaplanmıştır. Analiz sonuçlarına göre uzun dönemde ticari açıklık CO2 emisyonunu artırırken ekolojik ayak izini azaltmaktadır. Kömür tüketimi hem CO2 emisyonunu hem de ekolojik ayak izini artırmaktadır. Alternatif ve nükleer enerji tüketimi ve hidroelektrik tüketimi CO2 emisyonunu azaltırken, ekolojik ayak izi üzerinde bir etkisi yoktur. Bulgulara göre yenilenebilir enerji tüketimini artırmak çevresel bozulmaları azaltmak açısından önemlidir.

Abstract:
This study investigates the relationship between economic growth, trade openness, primary energy consumption, coal consumption, alternative and nuclear energy consumption, hydroelectric consumption, and environmental degradation for Turkey from 1971 to 2015, with the ARDL time series approach within the concept of the EKC hypothesis. An indicator of environmental degradation, both CO2 emission and ecological footprint per capita values were used and 8 different models were created in line with the purpose of the study. 
The findings reveal that the EKC hypothesis is valid for both CO2 emission and ecological footprint in Turkey. In models where CO2 emission is the dependent variable, the turning points are calculated as $18.704, $16.361, $14.021 and $13.571. In the models where the ecological footprint is the dependent variable, the turning points are calculated as $11.824, $11.821, $11.397 and $15.476. According to the results of the analysis, in the long run, while trade openness increases CO2 emissions, it reduces the ecological footprint. Coal consumption increases both CO2 emissions and ecological footprint. Alternative and nuclear energy consumption, and hydroelectric consumption reduce CO2 emissions, but they have no impact on the ecological footprint. According to the findings, increasing renewable energy consumption is important in terms of reducing environmental degradation.