Kaymalı yatakların tribolojik özelliklerinin incelenmesi
investigation of tribolocigal proporties of journal bearings
Yazar: YAKUP ARTUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CUMHUR OKTAY AZELOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Konstrüksiyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Kaymalı yatak = Slide bearing ; Politetraflüoroetilen = Polytetrafluoroethylene ; Tribolojik özellikler = Tribological properties

Özet:
Kaymalı yataklar, dönen ve salınan elemanların yataklanmasında yaygın olarak kullanılan makine elemanlarıdır. Günümüzde teknolojinin ilerlemesiyle birlikte kaymalı yatakların tribolojik performansını artırmaya yönelik çalışmalar hız kazanmıştır. Bu çalışmalardan bazıları polimer bazlı kaymalı yataklarla ilgilidir. Bu malzemeler iyi tribolojik davranış sergiledikleri için doğrudan yatak veya kaplama malzemesi olarak uygulanabilmekte ve kuru çalışma koşullarında iyi performans gösterdikleri için sıklıkla tercih edilmektedirler. Son yıllarda araştırmacılar, gelişen polimer malzeme teknolojisinden yararlanarak iyi tribolojik özelliklere sahip olduğu bilinen malzemelerle doğrudan kaymalı yatak tasarımları yapmaktadırlar. Bu çalışmada, farklı katkı oranlarına sahip PTFE esaslı kaymalı yatakların tasarlanması hedeflenmiştir. Çalışmanın amacı, sürtünme katsayısı düşük ancak aşınma dayanımı zayıf olan saf PTFE kaymalı yatakların aşınma ve sıcaklık dayanımı gibi mekanik özelliklerini yükselterek daha uzun ömürlü yataklar geliştirebilmektir. Bu amaçla, sırasıyla saf PTFE, PTFE+%25Karbon, PTFE+%25Karbon+%5MoS2 malzemeler ile yatak numuneleri hazırlanmış, bunların tribolojik özellikleri farklı yük ve hız senaryolarına göre test edilmiş ve tribolojik performansları sürtünme katsayısı, ağırlık kaybı, yüzey pürüzlülüğü bakımından değerlendirilmiş ayrıca taramalı elektron mikroskobu (SEM) kullanılarak aşınmalar analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kaymalı yataklar, PTFE esaslı kaymalı yataklar, tribolojik özellikler

Abstract:
Journal bearings are machine elements that are widely used for bearing rotating and oscillating elements. Today, with the advancement of technology, studies to increase the tribological performance of plain bearings have gained momentum. Some of these studies are related to polymer-based journal bearings. Since these materials exhibit good tribological behavior, they can be applied directly as bedding or coating materials and are often preferred because they perform well in dry operating conditions. In recent years, researchers have been making direct journal bearing designs with materials known to have good tribological properties by taking advantage of the developing polymer material technology. In this study, it is aimed to design PTFE-based journal bearings with different additive ratios. The aim of the study is to develop longer-lasting bearings by increasing the wear and temperature resistance properties of pure PTFE journal bearings with low friction coefficient but poor wear resistance. 
For this purpose, bearing samples were prepared with pure PTFE, PTFE+25%Carbon, PTFE+25%Carbon+%5MoS2 materials, respectively, their tribological properties were tested according to different load and speed scenarios, and their tribological performances were evaluated in terms of friction coefficient, weight loss, surface roughness, and scanning electron microscopy. Wear was analyzed using (SEM).

Keywords: Journal bearings, PTFE based journal bearings, tribological properties