Bulantı-kusması olan gebelerde progresif gevşeme egzersizlerinin bulantı-kusma şiddetine ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of progressive relaxation exercises on nausea vomiting severity and quality of life in pregnant women with nausea and vomiting
Yazar: ROZERİN KAŞAN
Danışman: DR. MERAL KILIÇ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bulantı = Nausea ; Egzersiz = Exercise ; Gebelik = Pregnancy ; Gevşeme tedavisi = Relaxation therapy ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kusma = Vomiting ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Çalışma bulantı kusması olan gebelerde progresif gevşeme egzersizlerinin bulantı kusma şiddetine ve yaşam kalitesine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma deneysel ön test, ara test ve son test kontrol gruplu bir çalışmadır. Çalışma 2 farklı gruptan deney grubu (n:35) progresif gevşeme yapan kadınlardan, kontrol grubu (n:35) rutin bakım alan gebelerden oluşmuştur. Veriler 01.12.2020-01.06.2021 tarihlerinde kişisel bilgi formu, PUQE testi ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36 YKÖ) kullanılarak toplanmıştır. Deney grubundaki gebelere araştırmacı tarafından progresif gevşeme eğitimi verilerek 8 hafta boyunca (günde en az bir defa) yapmaları istenmiş, kontrol grubundaki gebelere ise herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Tüm gebelerden 4 hafta ve 8 hafta sonrasında PUQE testi ile SF-36 YKÖ tekrarlanmıştır. Verilerin analizinde; frekans, yüzdelik dağılım, ki-kare analizi, bağımsız gruplarda t testi, bağımlı gruplarda t testi, bağımlı gruplar için Wilcoxon testi ve Mann Whitney U testi, Bonferroni düzeltmeli post-hoc testi ve tekrarlı ölçümler için küresellik varsayımı sağlanamadığından Greenhouse-Gesisser kullanılmıştır. Progresif gevşeme öncesi deney ve kontrol grubundaki gebelerin PUQE toplam, SF-36 YKÖ tüm alt boyutlarından aldıkları ön test puan ortalamalarının benzer olduğu bulundu. (p>0.05). Progresif gevşeme sonrası deney grubunda kontrol grubuna oranla PUQE şiddetinin önemli oranda düşük olduğu bulundu. Deney grubundaki gebelerin SF-36 YKÖ alt boyutları puan ortalamalarının kontrol grubuna kıyasla daha yüksek olduğu ve gruplar arasında farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0.05).Deney grubundaki gebelerin ön test, ara test ve son test PUQE ve SF-36 YKÖ'den aldıkları puanlar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir. Kontrol grubundaki gebelerin ön test, ara test ve son test PUQE'den aldıkları puanlar açısından anlamlı bulunurken, SF-36 YKÖ'den aldıkları puanlar açısından önemli bulunmamıştır. Progresif gevşeme egzersizleri bulantı kusma şiddetini azaltmada ve yaşam kalitesini iyileştirmede etkili olmuştur. Anahtar Kelimeler: bulantı kusma, ebe, gebelik, progresif gevşeme, yaşam kalitesi.

Abstract:
The study was conducted to examine the effect of progressive relaxation exercises on the severity of nausea and vomiting and quality of life in pregnant women with nausea and vomiting. The research is a study with experimental pre-test, mid-test and post-test control group. The study consisted of 2 different groups, the experimental group (n:35) of women who did progressive relaxation and the control group (n:35) of pregnant women who received routine care. Data were collected on 01.12.2020-01.06.2021 using personal information form, PUQE test and SF-36 Quality of Life Scale. The pregnant women in the experimental group were given progressive relaxation training by the researcher and asked to do it for 8 weeks (at least once a day), while no intervention was applied to the pregnant women in the control group. SF-36 quality of life scale was repeated with PUQE test weeks and 8 weeks after all pregnant women. In the analysis of data; frequency, percentile distribution, chi-square analysis, t test for independent groups, t test for dependent groups, Wilcoxon test and Mann Whitney U test for dependent groups, Greenhouse-Gesisser test, Bonferroni corrected post-hoc test were used. It was found that the pretest meaan scores of the pregnant women in the experimental and control groups before progressive relaxation were similar in all sub-dimensions of PUQE total and SF-36 quality of life scale (p>0.05). After progressive relaxation, PUQE severity was found to be significantly lower in the experimental group compared to the control group. It was determined that the mean scores of SF-36 quality of life scale sub-dimensions of the pregnants in the experimental group were higher than those of the control group and the difference between the groups was statistically significant (p<0.05).
It was determined that the difference between the pre-test, mid-test and post-test PUQE and SF-36 quality of life scale scores of the pregnant women in the experimental group was significant. While the pre-test, mid-test and post-test PUQE scores of the pregnant women in the control group were found to be significant, it was not significant in terms of the SF-36 quality of life scale scores.
Progressive relaxation exercises were effective in reducing the severity of nausea and vomiting and improving quality of life. Keywords: quality of life, midwife, nausea vomiting, pregnancy, progressive relaxation.