COVİD-19 salgın döneminde hijyen davranışları ve risk grubunda bulunmanın hijyen davranışlarına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of hygiene behaviours and the effect of being in the risk group upon hygiene behaviours in the COVID-19  pandemic period
Yazar: MUSTAFA İNCE
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Hijyen = Hygiene ; Pandemiler = Pandemics ; Risk grupları = Risk groups ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı, Covid-19 salgın döneminde hijyen davranışları ve risk grubunda bulunmanın hijyen davranışlarına etkisinin değerlendirilmesidir.
Yöntem: Bu çalışma tek merkezli, tanımlayıcı bir çalışma olarak planlanmış olup, Gaziosmanpaşa Eğitim araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 1 Nisan 2021 - 1 Temmuz 2021 tarihleri arasında başvuran 301 kişi ile yapıldı. Çalışma için Gaziosmanpaşa Eğitim Araştırma Hastanesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan 2021/230 sayılı etik kurul onayı alındı. Çalışmaya 18 yaş üzeri, çalışmaya katılmaya engel bilişsel ve görsel engeli olmayan ve çalışmaya katılmayı kabul edenler dahil edildi. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri ve sağlık durumları, tarafımızca hazırlanan Hasta Bilgi Formu kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile sorgulandı. Hijyen davranışlarının değerlendirilmesi için Covid-19 Hijyen Ölçeği kullanıldı. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmamızda kadın 166 (%55,15) erkek 135 (%44,85) olmak üzere anket formlarını eksiksiz doldurulmuş olan 301 katılımcının verileri analiz edilmiştir. Katılımcıların toplam skorları sosyo-demografik değişkenlere göre karşılaştırıldığında, katılımcıların cinsiyetlerine göre kadın (487,14±81,66) ve erkek (458,9±80,75) toplam skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p=0,003). Katılımcıların gelirlerinin giderlerine göre durumu toplam skorunda istatistiksel olarak anlamlı fark oluşturmaktadır (p=0,009). Geliri giderine denk (489,23±69,83) ve geliri giderinden fazla (455,2±88,45) olan gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir (pab=0,007). Salgın öncesi döneme göre temizlik ürünlerine harcanan bütçede artış olanların toplam puanları (485,19±73,66) ile değişmeyenlerin puanları (427,13±100,9) arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir (p<0,001). Sosyodemografik özelliklerinin her bir seçeneğinin riskli ve risksiz grupta olanların toplam hijyeni ölçek puanları kıyaslandığında, ailede 20 yaş altı ve 65 yaş üstü birey yaşamayanlardan risksiz grupta olanlar (449,87±89,71) ile riskli grupta olanlar (526,92±50,97) arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardır (p=0,005).
Sonuç: Çalışmamızda Covid-19 pandemi döneminde toplumda hijyen davranışlarında farklılıklar tespit edilmiştir. Risk grubunda olmanın ve/veya ailesinde risk grubunda olan kişilerin varlığının hijyen davranışları üzerinde etkilerinin olduğu görülmüştür. Sosyo-demografik değişkenlere göre hijyen davranışlarında farklılıklar tespit edilmiş olup bu değişkenler üzerine çalışmalar yapılması ve bu çalışmaların ışığında toplumun bilgilendirilmesinin faydalı olacağı görüşündeyiz.

Abstract:
Introduction and Objective: : The aim of this study is to evaluate the effect of hygiene behaviours and the effect of being in the risk group upon hygiene behaviours in the Covid-19 pandemic period.
Method: This study which was planned as a monocenter descriptive study, was performed with 301 people who has applied to Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Family Medicine Clinic between the dates 1st April 2021 – 1st July 2021. For this study, number 2021/230 ethics committee approval was received from Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Clinical Research Ethics Committee.
People who are not visually and mentally disabled over the age of 18, and who accepted to participate to the study were included in the study. Sociodemographic features and health conditions of the participants were questioned with face-to-face interview technique by using Patient Information Form prepared by us.
Covid-19 Hygiene Scale was used to evaluate hygiene behaviours. IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Turkey) program was used for statistical analysis of the obtained data.
Results: : In our study ,data of 301 participants whose forms were filled out completely, including 166 female (%55,15) 135 male (%44,85) has been analyzed.
When the total scores of the participants were compared to sociodemographic variables.
Statistically significant difference between total scores of participants according to the gender including female (487,14±81,66) male (458,9±80,75) was found.
Participants's revenues by expenses make a statistically significant difference in total score.
Statistically significant difference between the groups who are equal to income (489,23±69,83) and whose income is more than expenses (455,2±88,45) has been detected (pab=0,007).
Statistically significant difference between total points of the budget spent on cleaning products which has increased (485,19±73,66) and which has not changed(427,13±100,9) compared to pre-pandemic period, has been detected (p<0,001). There is a significant difference between groups who do not have family members under the age of 20 and over the age of 65, those in the risk-free group (449,87±89,71) and who are in the risk group (526,92±50,97) ,when the each options of sociodemographic features of scale scores of people who are in the risk and risk-free group are compared(p=0,005).
Conclusion: In our study, differences in hygiene behaviours in society in Covid-19 pandemic period has been detected. It has been found out that being in the risk group or whose family includes members who are in the risk group has effects on hygiene behaviours. It has been detected that differences in hygiene behaviours according to sociodemographic variables and we are in the opinion that it will be useful to study on these variables and to inform the society in the light of these studies.