Kılıçözü Çayı havzasının fiziki coğrafyası
Physical geography of Kılıçözü Stream basin
Yazar: TAVUS BİN KEYSAN GÜLEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM KOPAR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Bitki örtüsü = Vegetation ; Doğal çevre = Natural environment ; Fiziki coğrafya = Physical geography ; Hidrografik özellikler = Hydrographic features ; Jeomorfolojik özellikler = Geomorphological properties ; Kılıçözü Çayı havzası = Kılıçözü Stream basin ; Kızılırmak havzası = Kızılırmak basin ; Toprak = Soil ; İklim = Climate ; İklim özellikleri = Climate properties

Özet:
Kılıçözü Çayı Havzası, İç Anadolu Bölgesi'nin Orta Kızılırmak Bölümü'nün batısında yer almaktadır. Kırşehir ve Kırıkkale il sınırları içerisinde kalan saha, hidrografik havza özelliği göstermektedir. Su bölümü çizgisine göre sınırlandırılan havzanın toplam yüzölçümü yaklaşık olarak 2314 km2 'dir.Bu tezle Kılıçözü Çayı Havzası'nın Fiziki Coğrafya özelliklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır.Araştırma sahasında Paleozoik, Mesozoik, Tersiyer ve Kuvaterner'e ait formasyonlar yüzeylenmektedir. Buna göre, Paleozoik birimler temele ait formasyonlardır. Paleozoik birimler üzerine diskordansla Mesozoik, Tersiyer ve Kuvaterner Alpin ve Post Alpin örtü formasyonları gelmiştir.Kılıçözü Çayı Havzası'nın iklimi, yazları orta derecede sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlıdır. Sıcaklık ve yağış bakımından karasal özelliklerin egemen olduğu sahada yağış potansiyeli ilkbaharda maksimuma ulaşır. Havzanın yıllık ortalama sıcaklığı 10 oC iken, yıllık ortalama yağış miktarı ise 422,3 mm.dir.Kızılırmak Nehri Havzası içerisinde yer alan havzanın sularını Kılıçözü ve kolları (Darıözü, Değirmenözü, Hafızözü, Manahözü, Karalık, Gölyeri ve Çongarözü) drene etmektedir. Sözü edilen akarsular sürekli akarsu olmalarına karşın, rejimleri düzensizdir. Havzanın diğer akarsuları geçici akışlıdır. Havza yeraltı suları bakımından zengin değildir.Havzada, iklim ve doğal bitki örtüsüne göre şekillenmiş zonal toprakların yanında, intrazonal ve azonal topraklar yer almaktadır. Zonal toprak kategorisi içindeki kahverengi orman toprakları en yaygın toprak tipini oluşturmaktadır.Havzada antropojen etkiler yüzünden bitki örtüsü oldukça fakirleşmiştir. Bu yüzden sahaya antropojen stepler egemen olmuştur. Tahripten kurtulmuş kesimlerde yer yer meşe toplulukları yer almaktadır.Havza ilk çağlardan beri önemli bir yerleşim sahasıdır. Yerleşmeler toplu dokulu yerleşme özelliği göstermektedir. 2009 yılı genel nüfus sayım sonuçlarına göre havzanın nüfusu 59377 kişidir. Ekonomik nedenlerle büyük merkezlere göçler kırsal nüfusta azalmaya yol açmaktadır.Bölgenin geçim kaynakları tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Su problemi ve tarımın geleneksel yöntemlerle yapılması zirai faaliyetlerin başta gelen problemleridir.

Abstract:
The Kılıçözü Stream Basin is located in the west of the middle Kızılırmak Part of the Central Anatolia Region. The area which remains between city borders of Kırşehir and Kırıkkale displays peculiarities of a hydrographic basin. According to watershed classification the total area of the basin is about 2314 squares kilometers.Aim of this thesis is to investigate the physical geographical features of the Kılıçözü Stream Basin.Paleozoic, Mesozoic, Tertiary and Quaternary formations are seen on the lands at the research area. Accordingly, Paleozoic units are Base-related formations. Mesozoic and Alpine Orogenic formations and Quaternary Post Alpine cover formations has come over Paleozoic units.Climate of Kılıçözü Stream Basin is moderately hot and dry in summers, while cold and snowy in winters. The rain potential increases the maximum level in spring on the area in which specifications of continental climate is dominant in terms of heat and rain. Average temperature in the Basin is 10 oC while average rainfall is 422.3 mm per year.The Kılıçözü Basin is drained by Kılıçözü river and its tributaries (Darıözü, Değirmenözü, Hafızözü, Manahözü, Karalık, Gölyeri, Çongarözü Streams etc.). Although those mentioned streams are continuous their regimes are not irregular. The basin is not reach in terms of underground spring.Intrazonal and azonal soil take place in the basin beside zonal soil shaped according to climate and the natural flora effects. Brown forest soil is the most common soil type among zonal soil category.The vegetation has got quite poor due to the anthropogenic influences in the basin. So that antropogene steps have been dominant in the area. Oaks are seldomly seen in the not damaged area of the basin.The basin has been an important settlement area since the first ages. The settlement at the research area generally shows collective settlement features. The basin has a population of 59377 people according to results of the census in 2009. Immigration to big cities due to economic reasons caused decrease in the population living in rural.Means of livelihood of the area is based on agricultural and animal husbandry. Water problem and agriculture being made by traditional methods are the main problems of the agricultural activities.