Güneydoğu Anadolu Bölgesi çayır-mera ve doğal vejetasyonlarında yetişen bazı trifolium taksonlarında kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of quality characteristics of some trifolium taxa growing in meadow-pastures and natural vegetations in the Southeastern Anatolia Region of Turkey
Yazar: ÖZGÜR ÇAKIŞTIR
Danışman: PROF. MEHMET BAŞBAĞ
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Trifolium = Trifolium

Özet:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi doğal meralarından toplanan bazı Trifolium taksonlarının ot kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yürütülen bu çalışmada; ham protein oranları  %13.82-23.41, kuru madde oranları %90.93-92.44, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF) oranları % 17.66-35.49, asit deterjanda çözünmeyen protein (ADP) oranları % 0.7-1.12, nötral deterjanda çözünmeyen lif (NDF) oranları %33.68-51.23, sindirilebilir kuru madde (SKM) oranları %61.26-75.14, kuru madde tüketimi (KMT) oranları %2.34–3.56, nispi yem değerleri (NYD) 112.8-207.6 arasında değişmiştir. Kalite değerlerinden ADF, NDF, SKM, KMT, NYD bakımından Trifolium nigrescens subsp. petrisavii; ham protein bakımından Trifolium pauciflorum ve ADP bakımından Trifolium echinatum taksonları en iyi değerleri vermişlerdir. 
Mineral maddelerden ise fosfor (P) %0.25-0.47, potasyum (K) %1.23-3.74, kalsiyum (Ca) %1.33-2.14 ve magnezyum (Mg) %0.27-0.37 arasında değişmiştir. Mineral maddelerden Mg bakımından Trifolium spumosum, T. pilulare, T. pauciflorum, T. hirtum,  T. diffusum, T. speciosum, T. cherleri, T. tomentosum, T. nigrescens subsp. petrisavii, T. scutatum, T. tenuifolium, T. bocconei ve T. globosum; P bakımından T. aintabense, T. nigrescens subsp. petrisavii ve T. pauciflorum; K bakımından T. aintabense; Ca bakımından ise T. sylvaticum en yüksek değerleri vermişlerdir.
Trifolium taksonları kalite standartları bakımından incelendiğinde, T. aintabense, T. globosum, T. nigrescens subsp. petrisavii ve T. pauciflorum incelenen tüm özellikler bakımından en yüksek değer olan Prime grupta yer almışlardır.
Sonuç olarak, tüm taksonlar kalite değerleri bakımından kıyaslandığında; ADF, NDF, SKM, KMT, NYD, Mg ve P bakımından T. nigrescens subsp. petrisavii; Ham protein, Mg ve P bakımından T. pauciflorum en iyi değerleri vermişlerdir. Ayrıca, her iki takson incelenen özelliklerin kalite standartları bakımından en yüksek değer olan Prime grupta yer almışlardır.

Abstract:
The aim of this study is to determine quality characters of some Trifolium taxa collected in natural lands of Southeastern Anatolia Region of Turkey. Obtained results were ranged from lowest to highest for crude protein values %13.82-23.41, dry matter values %90.93-92.44, acid detergent fiber (ADF) values %17.66-35.49, acid detergent protein (ADP) values 0.7-1.12, neutral detergent fiber (NDF) values %33.68-51.23,  digestible dry matter (DDM) values %61.26-75.14, dry matter ıntake (DMI) values %2.34-3.56, relative feed values (RFV) 112.8-207.6. The best values were found in T. nigrescens subsp. petrisavii for ADF, NDF, SKM, KMT, NYD; in T. pauciflorum for crude protein and in T. echinatum for ADP.
In terms of the mineral materials, phosphor (P) ranged from 0.25-0.47%, potassium (K) 1.23-3.74%; calcium (Ca) 1.33-2.14% and magnesium (Mg) 0.27-0.37%. The higher value for Mg in Trifolium spumosum, T. pilulare, T. pauciflorum, T. hirtum, T. diffusum, T. speciosum, T. cherleri, T. tomentosum, T. nigrescens subsp. petrisavii, T. scutatum, T. tenuifolium, T. bocconei and T. globosum, for P in T. aintabense, T. nigrescens subsp. petrisavii and T. pauciflorum, for K in  T. aintabense; for Ca in T. sylvaticum were determined.
When the Trifolium taxa are examined for quality standards, T. aintabense,                   T. globosum, T. nigrescens subsp. petrisavii and T. pauciflorum was in the Prime group, which is the highest value for all investigated properties.
In conclusion, when we compare all taxa for quality characters; the highest values for ADF, NDF, DDM, DMI, RFV, Mg and P were obtained from T. nigrescens subsp. petrisavii; the highest crude protein, Mg and P values from T. pauciflorum. In addition, each taxa take place in Prime group all examined parameters considering quality standards.