Radyoterapinin farklı dozlarının keser dişlerin kuronal kırık ve restorasyon direnci üzerine etkisi
The effect of different dose of radiation on the crown fracture and restoration resistance of incisive teeth
Yazar: PELİN ÇELİK DURSUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATİH ŞENGÜL
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental stres analizi = Dental stress analysis ; Diş kırıkları = Tooth fractures ; Dişler = Teeth ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Radyoterapi = Radiotherapy

Özet:
Amaç: Bu çalışmada farklı dozlardaki radyasyon uygulamalarının keser dişlerin komplike ve komplike olmayan kuron kırığı oluşumundaki kırılma direnç değerlerine, restore edildikten sonraki ikinci kırılma direnç değerlerine, mikrosızıntı ve başarısızlık şekline etkisi değerlendirilmiştir.
Materyal ve Metot: Bu çalışmada toplam 140 adet daimi keser diş kullanılmıştır. Dişler her bir grupta 2 alt grup olacak şekilde 7 gruba ayrılmıştır. Kontrol grubu dışındaki gruplara ait dişlere 10 Gy'den 60 Gy'e kadar radyasyon uygulanmıştır. Tüm gruplardaki dişlerde komplike ve komplike olmayan kuron kırığı oluşturma anındaki birinci kırılma direnç değerleri, restore edildikten sonraki ikinci kırılma direnç değerleri elde edilmiştir. Mikrosızıntı varlığı ve başarısızlık şekilleri stereomikroskop altında değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Komplike kuron kırıklarına ait birinci kırılma direnç değerleri MDP_60 grubunda MDP_0, MDP_10, MDP_20 ve MDP_40 gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı seviyede bir düşüş göstermiştir. İkinci kırılma direnç değerleri ise istatistiksel olarak anlamlı farklılık sergilememiştir. Komplike olmayan kuron kırıklarına ait birinci kırılma direnç değerleri MD_50 ve MD_60 grubunda MD_0, MD_10 ve MD_20 gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı seviyede düşüş göstermiştir (sırasıyla p<0.01,  p<0.01). İkinci kırılma direnç değerleri ise, MD_50 ve MD_60 grubunda MD_0 grubuna göre iştatistiksel olarak anlamlı seviyede düşüş göstermiştir (sırasıyla p=0.016, p<0.0001). Kontrol ve çalışma gruplarında restore edilmiş dişlerin başarısızlık şekilleri ve mikrosızıntı varlığı açısından gruplar arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur.
Sonuç: Bu çalışmada artan radyasyon dozlarının keser dişlerin birinci kırılma direnç değerlerinde anlamlı azalmaya neden olduğu bulunmuştur. Restore edilen dişlerin başarısızlık şekilleri ve mikrosızıntıları arasında farklılık gözlenmemiştir.

Anahtar Kelimeler: Daimi diş, dental travmalar, kırılma direnç değeri, radyoterapi.

Abstract:
Aim: The main purpose of present study was to evaluate the impact of different radiation doses on the fracture resistance in the formation of uncomplicated and complicated crown fractures of incisive teeth, the second fracture resistance after teeth restoration and type of failure and microleakage. 
Material and Method: Total of 140 permanent incisors was used in this study. Teeth was divided into seven groups that each group includes two subgroup. Except control group, radiation from 10 to 60 Gy was applied to all teeth. First fracture resistance values  were obtained during creating complicated and uncomplicated crown fractures in teeth and second fracture resistance values were obtained of all groups after restoration. Microleakage presence and failure modes were evaluated by stereomicroscope.
Result: In teeth with complicated crown fractures, the first fracture resistance values showed a statistically significant decrease in MDP_60 group compared to the MDP_10, MDP_20 and MDP_40 group (p<0.05 for all group). The second fracture resistance values showed no statistically significant difference (p>0.05). In teeth with uncomplicated crown fractures, the first fracture resistance values showed a statistically significant decrease in MD_50 and MD_60 groups compared to the MD_0, MD_10 and MD_20 (respectively p<0.01,  p<0.01). The second fracture resistance values were statistically significantly decreased  in MD_50 and MD_60 groups compared to the MD_0 group (respectively p=0.016, p<0.0001). The differences between the control and study groups were not statistically significant in terms of the failure shapes and microleakage presence in the restored tooth.
Conclusion: The main finding of present study is that rising radiation dose caused a significant decrease in the first fracture resistance values of the incisive teeth. No differences between the groups in terms of the failure shapes and microleakage presence in the restored tooth.

Key Words: Dental trauma, permanent teeth, radiotherapy, values of fracture resistance.