Anti-TNF ya da immünmodülatörler ile tedavi edilen inflamatuvar bağırsak hastalarında depresyon ve anksiyete sıklığının karşılaştırılması
Comparison of depression and anxiety in inflammatory bowel patients treated with anti-tnf or immune modulators
Yazar: ESRA ÇATALTEPE
Danışman: PROF. DR. MEHMET CİNDORUK
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Crohn hastalığı = Crohn disease ; Depresyon = Depression ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Tümör nekroz faktörleri = Tumor necrosis factors ; İmmünomodülasyon = Immunomodulation ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
Anti-TNF ya da immünmodülatörler ile tedavi edilen inflamatuvar bağırsak hastalarında depresyon ve anksiyete sıklığının karşılaştırılması
Amaç: Bu çalışmanın amacı İBH tanısı ile takip altında olan olgularda hastalık tanısına ve aldıkları tedaviye göre; depresyon ve anksiyete seviyelerinin belirlenmesi ile tedavi seçeneklerinin depresyon ve anksiyete üzerindeki etkilerinin karşılaştırılmasıdır.
Method: Bu çalışma tek merkezli prospektif bir çalışmadır. Çalışmamıza yaşları 18 ile 65 arasında değişen 51 hasta ÜK, 43 hasta CH olacak şekilde toplam 94 hasta dâhil edildi. Sosyodemografik Veri Formu, Beck Depresyon Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği ile veriler elde edildi. Sırasıyla Crohn ve Ülseratif Kolit hastaları için Harwey-Bradshaw aktivite skoru ile Mayo Klinik aktivasyon skorları hesaplandı. Gruplar arası karşılaştırma non-parametrik Mann Whitney U testi aracılığıyla, bağımlı veri grupların karşılaştırılması non parametrik test olan Wilcoxon testi ile yapıldı. Değişkenler arasındaki ilişki korelasyon katsayısı ile araştırıldı, 0,05 den küçük p değerleri anlamlı kabul edildi.
Sonuç: ÜK grubunda yaş ortalaması 40,25±14; CH grubunda 38,9±13,8 olarak görüldü. Gruplar arasında yaş ve cinsiyet açısından anlamlı farklılık görülmedi. Crohn hastalığı için aktivasyon göstergesi olan Harvey-Bradshaw indeksine göre crohn hastalarının %46'sı hafif hastalığa, %53,5 orta şiddette hastalığa sahipti. Mayo Klinik Ülseratif kolit aktivite indeksine göre ÜK hastalarınınn %9,8'i hafif hastalık, % 86,3'ü orta şiddetli hastalık, %3,9'u şiddetli hastalığa sahipti. Tedavi öncesi hastaların %12,8'i normaldi, %63,8'i hafif depresyon, %22,3'ü orta şiddetli depresyon, %1,1'i ise ağır depresyona sahipti. Tedavi öncesi hastaların %23,4'ü minimal düzeyde anksiyeteye, %64,9'u hafif düzeyde anksiyeteye, %11,7'si orta düzeyde anksiyeteye sahipti. Hem ülseratif kolit hem de crohn hastalarında hastalık aktivasyonu ile depresyon ve anksiyete arasında pozitif korelasyon saptandı (p<0,05). Tüm hasta gruplarında tedavi öncesi ve sonrasında depresyon ve anksiyete düzeyleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak iyileşme yönünde anlamlı fark saptandı (p<0,001). Tüm hasta gruplarında tedavi seçenekler incelendiğinde sertolizumab başlanan hastalar hariç diğer tedavi gruplarında tedavi öncesi ve tedavi sonrası depresyon ve anksiyete düzeylerinde anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05).
Tartışma: Çalışmamızın sonuçlarına göre, anksiyete ve depresyon, İBH hastalarında göz önünde bulundurulması gereken klinik problemlerden biridir. İBH hastalarında, hastalık aktivasyon skoru ile depresyon ve anksiyete skoru arasında pozitif yönde korelasyon bulunmaktadır. İnflamatuvar bağırsak hastalığın remisyona girmesini hedefleyen immünsüpresif ve immünmodülatör ilaçlar ayrıca bu hastalıkla birlikte psikolojik parametreleri de iyileştirebilir.
Anahtar Kelimeler: İnflamatuvar bağırsak hastalığı, ülseratif kolit, crohn hastalığı, depresyon, anksiyete, hastalık aktivasyonu

Abstract:
Comparison of depression and anxiety in inflammatory bowel patients treated with anti-TNF or immune modulators
Objects: The aim of this study was to determine, patients diagnosed with IBD, the incidence of depression and anxiety and compare the effects of anti inflammatory treatment options on depression and anxiety.
Methods: This is a single-center prospective study. A total of 94 patients, 51 had ulcerative colitis and 43 had Crohn's disease, with ages ranging from 18 to 65 were included in our study. Data were obtained with Sociodemographic Data Form, Beck Depression Scale and Beck Anxiety Scale. For the patients with Crohn's and Ulcerative Colitis respectively, Harvey-Bradshaw activity scores and Mayo Clinical activation scores were calculated. Comparison between groups was performed by non-parametric Mann Whitney U test and comparison of dependent data groups was performed by Wilcoxon test which is non parametric. The correlation between the variables was investigated by correlation coefficient.  P values less than 0,05 were considered significant.
Results: The mean age in the UC group was 40,25 ± 14 years and in the CH group was 38,9 ± 13,8. No significant difference was observed between the groups in terms of age and gender. According to Harvey-Bradshaw index, which is an indicator of activation for Crohn's disease, 46% of Crohn's patients had mild disease and 53,5% had moderate disease. According to the ulcerative colitis activity index of the Mayo Clinic, 9,8% of UC patients had mild disease, 86,3% had moderate disease and 3,9% had severe disease. Before the treatment, 12,8% of the patients were normal, 63,8% had mild depression, 22,3% had moderate depression and 1,1% had severe depression. Before treatment, 23,4% of the patients had minimal anxiety, 64,9% had mild anxiety, 11,7% had moderate anxiety. There was a positive correlation between disease activation and depression and anxiety in both ulcerative colitis and crohn's patients (p<0,05). When the depression and anxiety levels were compared in all patient groups before and after treatment, a statistically significant difference was found in the direction of improvement (p<0,001). When the treatment options in all patient groups were examined, there was a significant difference in depression and anxiety levels before and after the treatment in all treatment groups except for those who were started with sertolizumab (p<0,05).
Discussion: According to the results of our study, anxiety and depression are one of the clinical problems that should be considered in patients with IBD. There is a positive correlation between disease activation score and depression-anxiety score in IBD patients. Immunosuppressive and immunomodulatory drugs aimed at remission of inflammatory bowel disease can also improve psychological parameters as well as this disease.
Keywords: Inflammatory bowel disease, ulceratives colitis, crohn disease, depression, anxiety, disease activation