Radyasyona maruz bırakılan minenin remineralizasyon ajanları uygulaması sonrası fiziksel özellikleri ve mineral içeriğindeki değişiminin değerlendirilmesi
Evaluation of the changes in physical properties and mineral content of enamel exposed to radiation after treating with remineralization agent
Yazar: MERVE PELİN DUR
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN SEVEN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİHAN ÇELİK
Atatürk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Restoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş remineralizasyonu = Tooth remineralization ; Kitosan = Chitosan ; Mikrosertlik = Microhardness ; Mine = Enamel ; Radyasyon = Radiation ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Yüzey pürüzlülüğü = Surface roughness

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı radyasyon uygulanan minede kullanılan farklı remineralize edici ajanların minenin fiziksel özelliklerine ve elementer içeriğine olan etkisini incelemektir.
Materyal ve Metot: Bu çalışmada çekilmiş gömülü yirmi yaş dişleri kullanılmıştır. Dişlerin mine yüzeyleri ayrılmış ve altı çalışma grubu oluşturulmuştur (n=6). Tüm gruplara 60 Gy radyasyon uygulanmıştır. Uygulama seansları arasında kontrol grubu hariç her gruba farklı remineralize edici ajanlar (Sodyum Florür, CPP-ACP , CPP-ACFP, biyoaktif cam, kitosan) uygulanmıştır. Radyasyon uygulaması öncesi ve sonrası örneklerin mikrosertlik, pürüzlülük ve elementer içerik analizleri yapılmıştır. Ulaşılan veriler radyasyon öncesi, sonrası ve iki değer arasındaki fark olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde radyasyon öncesi ve sonrası değerlendirmelerde Paired Samples T testi, gruplar arası değerlendirmede One-way ANOVA, post hoc Tukey, Kruskal Wallis ve Mann-Whitney U testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Yapılan mikrosertlik ölçümlerinde tüm gruplarda istatistiksel olarak anlamlı seviyede bir düşüş görülmüştür. Gruplar arası değerlendirmede sodyum florür ve biyoaktif cam uygulanan grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmüştür (p<0,05). Uygulama sonrası CPP -ACFP ve kitosan uygulanan gruplar pürüzlülük değerinde anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,05). Pürüzlülük ölçümlerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir (p>0,05). Elementer içerik karşılaştırmasında Ca/P oranı, O2, K ve Mg elementi ışınlama öncesi sonrası anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,05).
Sonuç: Radyasyonun minede mikrosertlik değerleri ve element içeriğinde anlamlı değişiklikler gösterdiği ancak pürüzlülük değerleri üzerinde anlamlı farklılık göstermediği görülmüştür. Uygulanan remineralize edici ajanların radyasyonun negatif etkileri üzerine kısmi etki gösterdiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Radyoterapi, remineralizasyon, pürüzlülük, mikrosertlik, SEM-EDX, kitosan.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to investigate the effect of different remineralization agents on the physical properties and elementary content of enamel which was exposed to radiation.
Material and method: İmpacted third molar teeth were used in this study. Enamel surfaces of teeth were taken and six study groups were created (n=6). 60 Gy radiation was applied to each group. Between the applications, each group except the control group was treated with different remineralization agent (Sodium flouride, CPP-ACP, CPP-ACFP, bioactive glass, chitosan). The results were evaluated as before and after radiation and the difference between two values. Paired Sample T test was used to evaluate before and after radiation analysis, One-way ANOVA, Tukey's post-hoc test, Kruskal Wallis ve Mann-Whitney U tests were used for inter-group evaluation.
Results: A statistically significant decrease was observed in all groups in microhardness measurements. In intra-groups evaluation, statistically significant difference was observed between NaF and bioactive glass groups (p<0,05). There was no statistically significant difference between groups in roughness measurements (p<0,05). In inter-group evaluation of surface roughness, there was statistically significant difference in CPP-ACFP and chitosan groups (p<0,05). In elementary comparison before and after radiation levels of oxygen, magnesium, potassium elements and Ca/P rates were statistically different (p<0,05).
Conclusion: It was observed that radiation caused statistically significant difference in microhardness and elementary content of enamel however; there wasn't statistically significant difference in roughness of enamel. It has been observed that the applied remineralizing agents have a partial effect on the negative effects of radiation.

Keywords: Radiotheraphy, remineralization, surface roughness, microhardness, SEM-EDX, chitosan