Adli vakalarının çözümünde medyanın etkin bir enstrüman olarak kullanılması
Using media as an effective instrument in criminal judicial cases
Yazar: NİYAZİ UMUT AKINCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. YEŞİM DOĞAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Kriminalistik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Medyanın günümüzde insanların büyük bir çoğunluğu için en etkin haber kaynağı olarak ele alınıyor olması ve medyanın kişiler üzerindeki etkisinin gelişen teknolojinin de etkisiyle gün geçtikçe artması medya organlarının adli vakalar açısından da önemli bir kaynak olarak değerlendirilmesini sağlamıştır. Literatüre bakıldığında dünyanın birçok ülkesinde medya ve adli vakalar arasında bir ilişki olduğu ve adli vakaların ele alındığı televizyon programlarının büyük bir izleyici kitlesi tarafından takip edildiği görülmektedir. Dünya genelinde televizyon programları çok sayıda vakanın çözümünde doğrudan ya da dolaylı bir rol oynamaktadır. Ülkemizdeki örneklere bakıldığında ise özellikle cinayet, kayıp kişilerin bulunması ve eşler arasındaki şiddetli anlaşmazlıkların ele alındığı televizyon programlarının geniş bir izleyici kitlesi tarafından takip edildiği ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda cinayet ve kayıp kişilerin bulunması gibi birçok vakanın ele alındığı ve uzun yıllardır yayın hayatına devam eden "Müge Anlı ile Tatlı Sert" programı ele alınarak medyada en çok ses getiren vakalar incelenmiş, vakalar arasındaki benzerliklerin tespit edilmesi ve programın vakaların çözümündeki etkisinin nedenleri araştırılmıştır. İncelenen vakalar sonucu gözlemlenen örüntüler neticesinde oluşturulan yarı yapılandırılmış mülakat soruları, adli vakaların çözümü esnasında görev alan farklı meslek gruplarından katılımcılara ve adli vakaların ele alındığı televizyon programı çalışanlarına uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara bakıldığında katılımcıların verdikleri cevapların büyük bir bölümünün birbiri ile tutarlı olduğu ve televizyon programlarının adli vakaların çözümündeki rolünün tanık ifadelerinin TV ortamında daha etkili bir şekilde alınması üzerine odaklandığı görülmektedir.

Abstract:
The fact that the media is considered the most effective source of news for the majority of people today and that the influence of the media on people is increasing day by day with the influence of developing technology, has led to the media organs being considered as an important source in terms of judicial cases. When we look at the literature, it is seen that there is a relationship between the media and judicial cases in many countries of the world and that television programs dealing with judicial cases are followed by a large audience. Television programs around the world play a direct or indirect role in solving many cases. When we look at the examples in our country, it becomes clear that television programs that deal with murder, finding missing persons and violent disagreements between spouses are followed by a wide audience. In this context, the program "Müge Anlı ile Tatlı Sert", which has been broadcasting for many years and where many cases such as murder and finding missing persons, are discussed and the cases that make the most noise in the media are examined, the similarities between the cases are identified and the reasons for the program's success in solving the cases are investigated. Semi-structured interview questions, which were created as a result of the patterns observed as a result of the cases examined, were applied to participants from different professional groups who took part in the solution of forensic cases and to the employees of the TV program where forensic cases were discussed. Considering the results obtained, it can be seen that most of the responses given by the participants are consistent with each other and that the role of television programs in solving judicial cases focuses on taking witness statements more effectively in the TV.