Perioperatif dönemde müzik dinletme ve ayak refleksolojisinin çocuklarda bulantı, ağrı ve anksiyeteye etkisi
The effect of listening to music and foot reflexology on nausea, pain and anxiety in children during perioperative period
Yazar: ŞEBNEM YÜCEL
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK KÜÇÜK ALEMDAR
Ordu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma 7-12 yaş çocuklarda perioperatif dönemde müzik dinletme ve ayak refleksolojisi uygulamanın bulantı, ağrı ve anksiyete üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Randomize kontrollü tek kör deneysel tipteki araştırmanın örneklemini, Ordu Üniversitesi EAH Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi'nin Çocuk Cerrahisi Kliniği'nde günübirlik cerrahi uygulanan çocuklar oluşturmaktadır. Araştırma verileri 10 Aralık 2021- 1 Aralık 2022 arasında toplandı. Müzik dinletme grubunda 33, ayak refleksolojisi grubunda 33, kontrol grubunda 33 toplamda 99 çocuk çalışmaya dahil edildi. Araştırma verileri; Çocuk ve Ebeveyn Tanıtıcı Bilgi Formu, Çocuk Perioperatif İzlem Formu, Baxter Bulantı Ölçeği (BARF), Doğu Ontario Çocuk Hastanesi Ağrı Ölçeği (DOÇHAÖ), Çocuklarda Çok Boyutlu Perioperatif Anksiyete Ölçeği (ÇÇBPAÖ) ve Çocukların Duygusal Göstergesi Ölçeği (ÇDGÖ) ile toplandı. Araştırma verileri, tanımlayıcı istatistikler, ki-kare, normal dağılıma uygun parametrik değerler için Paired Sample, ANOVA ve post-hoc Tukey testleri, normal dağılım göstermeyen nonparametrik değerler için Wilcoxon, Kruskal-Wallis H ve post-hoc Bonferroni testleri ile analiz edildi. Sonuçların yorumlanmasında istatistik önem düzeyi p<0.05 alındı.
Bulgular: Araştırmada yer alan çocuklar cinsiyet, tanı, yapılan ameliyat türü, hastanede yatma nedeni, ameliyat öyküsü, kusma öyküsü ve antiemetik alma özellikleri açısından benzerdi (p>0.05). Preoperatif ve postoperatif dönemde müzk dinletme ve refleksoloji gruplarının ÇÇBPAÖ puanları kontrol grubundan anlamlı düzeyde daha düşüktü (p<0.05). Araştırmada preoperatif dönemde uygulama sonrası refleksoloji grubunun ÇDGÖ puanları müzik dinletme ve kontrol grubundan, postoperatif dönemde ise uygulama sonrası refleksoloji ve müzik dinletme grubunun ÇDGÖ puanları kontrol grubundan anlamlı düzeyde daha düşük saptandı (p<0.001).  Postoperatif dönemde müzik dinletilen çocuklarda uygulama sonrası BARF puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu belirlendi (p=0.002). Postoperatif dönemde müzik dinletme ve refleksoloji grubunda bulunan çocukların DOÇHAÖ puanları uygulama sonrasında kontrol grubundan anlamlı düzeyde daha düşük bulundu (p<0.001). 
Sonuç: Çalışma sonucunda çocuklarda perioperatif dönemde müzik dinletme ve ayak refleksolojinin anksiyete, ağrı ve bulantının azaltılmasında etkili olduğu görüldü. Perioperatif dönemde çocuklarda müzik dinletme ve refleksoloji uygulaması maliyeti düşük ve kolay uygulanabilir olması açısından farmakolojik olmayan hemşirelik girişimleri olarak önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Çocuk, Perioperatif Dönem, Müzik Dinletme, Ayak Refleksoloji, Bulantı, Ağrı, Anksiyete, Çocuk Hemşireliği

Abstract:
Aim: The purpose of this research was to examine the effects of listening to music and foot reflexology during the perioperative period on nausea, pain and anxiety in children aged 7-12 years.
Material and Method: The sample for the randomized controlled experimental study included children who underwent outpatient surgery in the Pediatric Surgery Clinic of Ordu University Training and Research Maternity and Children's Hospital. Research data were collected between 10 December 2021 and 1 December 2022. A total of 99 children were included in the study with 33 in the music group, 33 in the foot reflexology group, and 33 in the control group. Research data were collected with the Child and Parent Descriptive Information Form, Child Perioperative Follow-up Form, Baxter Nausea Scale (BARF), Children's Hospital of Eastern Ontario Pain Scale (CHEOPS), Children's Perioperative Multidimensional Anxiety Scale (CPMAS), and Children's Emotional Manifestation Scale (CEMS). Research analyses included paired sample test, ANOVA, and Tukey test for parametric values with normal distribution, and Wilcoxon, Kruskal-Wallis H, and Bonferroni tests for nonparametric values without normal distribution.
Results: The groups were similar in terms of gender, diagnosis, type of surgery performed, reason for hospitalization, history of surgery, history of vomiting and taking antiemetics (p>0.05). In the preoperative and postoperative periods, CPMAS scores for the music listening and reflexology groups were significantly lower than the control group (p<0.05). In the study, the CEMS scores for the reflexology group after the application in the preoperative period were significantly lower than those of the control group. In the postoperative period, the CEMS scores for the reflexology and music listening groups after the application were significantly lower than the control group (p<0.001). Postoperative BARF scores were found to be significantly lower in children who listened to music compared to the control group (p=0.002). The CHEOPS scores for children in the control group were found to be significantly higher in the postoperative period than for children in the music and reflexology groups (p<0.001).
Conclusions: As a result, listening to music and reflexology during the perioperative period were effective in reducing anxiety, pain and nausea in children. In the perioperative period, listening to music and reflexology for children can be recommended as non-pharmacological nursing interventions with low cost and easy implementation.
Key words: Child, Perioperative Period, Listening to Music, Foot Reflexology, Nausea, Pain, Anxiety, Child Nursing