Rauf Yektâ Bey'in 1932'de Kahire'de düzenlenen Arap Mûsikîsi Kongresindeki fikir, öneri ve izlenimleri
Rauf Yektâ Bey's ideas, suggestions and impressions at the Arab Music Congress held in Cairo in 1932
Yazar: YAMMEN JAZBEH
Danışman: DOÇ. DR. ÜNSAL DENİZ
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Müziği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
1930'lu yıllar Türkiye'de Türk müziğinin bulunduğu durum/konum ve geleceği ile ilgili tartışmaların yoğunlaştığı yıllardır. 1930'lu özellikle halk şarkılarını armonize etmek, Türk makam müziğini anakronik olarak sadece arşivlemek ve Batılı anlamda millî bir Türk müziği yaratmak fikirleri ekseninde polemiklerin yaşandığı dönemdir.  Ayrıca Türk mûsikî inkılâbının görünürlük kazandığı ve devlet politikalarının müzik konusunda belirleyici rol üstlendiği bir zaman dilimidir. Devlet politikalarına bu anlamda yön veren fikrî temel Ziya Gökalp'in Türk makam müziğinin Arap, Bizans ve Fars kaynaklı olduğu asıl millî Türk müziğinin Anadolu'da yaşayan halk şarkıları iddiasıdır. Hatta Anadolu'da yaşayan Türk halk müziğinin mevcut durumunun yeterli olmadığı ve armonize edilmesi gerektiğini savunur. Bu fikir ve devletin müzik politikaları uzun yıllar mûsikîşinâslar, politikacılar ve halk tarafından tartışıldı. Özellikle polemik konusunda sıklıkla gündeme gelen ve Türk müziğinin mevcut durumunu savunan en önemli aktör Rauf YEKTÂ Bey'di. Türkiye'de bu minvalde tartışma, çalışma ve polemikler yaşanırken, benzer bir durum Arap müziğinin öncüsü olarak görülen Mısır'da da gündeme geldi. 
Bu araştırmada, Arap müziğinin tarihini, gelişimini ve geleceğini tartışmak üzere 1932 yılında Kahire'de yapılan Arap Müziği Kongresi'ne Türk temsilci olarak katılan Rauf YEKTÂ Bey ve Mesut Cemil Bey'in, kongre hakkındaki görüşleri, kongrede aldıkları görev ve sundukları raporlar Arapçadan Türkçeye çevirisi yapılarak incelenmiştir. Rauf YEKTÂ Bey'in Arap Müziği kongresine katıldığı bilinmekte, akademik yayınlarda yüzeysel olarak değinilmekte ise de Kahire'deki kongre ile ilgili görüşlerinin tamamı bugüne kadar detaylı incelenmemiştir. YEKTÂ Bey'in bu kongredeki görüş, öneri ve izlenimlerinin araştırılarak betimlendiği bu araştırma büyük bir önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Rauf Yektâ Bey, Mesut Cemil Bey, Türk Müziği, Arap Müziği, Müzik.

Abstract:
The 1930s were years in Turkey when discussions about the state and future of Turkish music intensified. The 1930s were particularly a period of polemics centered around ideas such as harmonizing folk songs, archiving Turkish makam music anachronistically, and creating a national Turkish music in the Western sense. Additionally, it was a time when the Turkish music revolution gained visibility, and state policies played a decisive role in music. The intellectual foundation guiding these state policies was Ziya Gökalp's claim that Turkish makam music was derived from Arabic, Byzantine, and Persian sources, and that the true national Turkish music was the folk songs living in Anatolia. He even argued that the current state of Turkish folk music in Anatolia was insufficient and needed to be harmonized. These ideas and state music policies were debated for many years by musicians, politicians, and the public. The most prominent figure frequently appearing in these polemics and defending the current state of Turkish music was Rauf Yektâ Bey. While such discussions, works, and polemics were taking place in Turkey, a similar situation arose in Egypt, considered the pioneer of Arabic music.
In this research, the views of Rauf Yektâ Bey and Mesut Cemil Bey, who participated as Turkish representatives in the Arabic Music Congress held in Cairo in 1932 to discuss the history, development, and future of Arabic music, their duties at the congress, and the reports they presented were translated from Arabic to Turkish and examined. Although it is known that Rauf Yektâ Bey participated in the Arabic Music Congress and this is superficially mentioned in academic publications, his views on the Cairo congress have not been thoroughly examined until now. This research, which explores and describes Yektâ Bey's views, suggestions, and impressions at this congress, holds great importance.

Key Words: Rauf Yektâ Bey, Mesut Cemil Bey, Turkish Music, Arabic Music, Music.