Ortaokul öğrencilerinin öğretmen etkililiği algısı ile okula bağlılıkları arasındaki ilişkide öğrenci mutluluğunun etkisi
The effect of student happiness on the relationship between secondary school students' perception of teacher effectiveness and school engagement
Yazar: VEYSEL BORA
Danışman: DOÇ. DR. VİCDAN ALTINOK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mutlu okul = Happy school ; Mutluluk = Happiness ; Okul bağlılığı = School attachment ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Öğretmen etkililiği = Teacher effectiveness ; Öğretmen-öğrenci etkileşimi = Teacher-student interaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokullarda eğitim ve öğretime devam eden öğrencilerin öğretmen
etkililiği algısı ile okula bağlılıkları arasındaki ilişkide öğrenci mutluluğunun etkisini
saptamak ve bazı değişkenlere göre incelemektir. Araştırma, betimsel nitelikte ilişkisel
tarama modelindedir. Araştırmada, araştırma evrenini oluşturan farklı sosyo-ekonomik
düzeylerde bulunan illerin toplam sayısı ve genel toplam içerisindeki oranlar hesaplanmıştır.
Her düzeyde kaç ilin örnekleme dahil edileceği farklı sosyo-ekonomik düzeylerdeki il
sayısının, toplam il sayısı oranına göre hesaplanmıştır. Örnekleme sosyo-ekonomik
gelişmişlik düzeyi yüksek olan illerden Antalya, sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyi orta
olan illerden Burdur, Isparta, Afyonkarahisar, Hatay, Gaziantep, Düzce, Konya ve sosyoekonomik gelişmişlik düzeyi düşük olan illerden Siirt ve Van illeri alınmıştır. Araştırmanın
örneklemini her sosyo-ekonomik düzeyden 200'er olmak üzere toplam 600 öğrenci
oluşturmaktadır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak, Öğretmen Etkililiği Değerlendirme
Ölçeği, Oxford Mutluluk Ölçeği- Kısa Formu ve Okul Bağlılığı Ölçeğikullanılmıştır.
Araştırmada veri toplama aracı olarak kullanılan ölçeklerde yer alan madde sayılarısırasıyla
32, 7 ve 27'dir. Araştırmada kullanılan veri toplama aracında ölçeklerin yanı sıra
öğrencilerin demografik değişkenlerine de yer verilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara
göre; öğrencilerimizin okula bağlılık, mutluluk ve öğretmen etkililiği algılarının iyi düzeyde
olduğu belirlenmiştir. Ayrıca araştırmanınbulgularına göre öğrencilerin mutluluk algısı,
öğretmen etkililik algısı ve öğrenci bağlılığı arasındapozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Buna göre öğrencilerin öğretmen etkililikalgısı ile öğrencilerin
mutluluk düzeyleri arasında ve öğrenci mutluluk algısı ile öğrencilerin okulabağlılığı
arasında orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Araştırmanın bir diğer
bulgusunagöre öğrencilerin yaşadıkları illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyine,
babalarının mesleklerine, sınıf seviyelerine, yaşlarına ve öğrencilerin cinsiyetlerine göre
okula bağlılık, öğretmenetkililiği ve mutluluk algı düzeylerinin anlamlı farklılık gösterdiği,
annelerinin mesleklerine göre ise anlamlı farklılığın olmadığı belirlenmiştir. Araştırmada
öğretmenetkililik algısının öğrenci mutluluğunun ve öğrencilerin okula bağlılığının
doğrudan pozitif yönlü veanlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte
öğrencilerin öğretmen etkililik algısının öğrencilerin okula bağlılığını öğrenci mutluluğu
üzerinden dolaylı olarak yordadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the effect of student happiness on the relationship
between the perception of teacher effectiveness and school commitment of students who
continue education and training in secondary schools and to examine them according to some
variables. The research is in the descriptive relational survey model. In the research, the total
number of provinces with different socio-economic levels that make up the research
population and the ratios within the general total were calculated. The number of provinces
to be included in the sample at each level was calculated according to the ratio of the number
of provinces at different socio-economic levels to the total number of provinces. The
sampling was taken from provinces with high socio-economic development level of Antalya,
from provinces with medium socio-economic development level to Burdur, Isparta,
Afyonkarahisar, Hatay, Gaziantep, Düzce, Konya, and from provinces with low socioeconomic development level to Siirt and Van. The sample of the research consists of 600
students, 200 from each socio-economic level. In the research, Teacher Effectiveness
Assessment Scale, Oxford Happiness Scale-Short Form and School Engagement Scale were
used as data collection tools. The number of items in the scales used as a data collection tool
in the study are 32, 7 and 27, respectively. In addition to the scales, the demographic
variables of the students were included in the questionnaire used in the research. According
to the findings obtained in the research; It was determined that our students' perceptions of school engagement, happiness and teacher effectiveness were at a good level. In addition,
according to the findings of the research, it was determined that there is a positive and
significant relationship between students' perception of happiness, teacher effectiveness, and
student engagement. Accordingly, there is a moderately positive relationship between
students' perception of teacher effectiveness and students' happiness levels, and between
students' perceptions of student happiness and students' school engagement. According to
another finding of the study, it was determined that the students' levels of school
engagement, teacher effectiveness and happiness perception differed significantly according
to the socio-economic development level of the provinces they lived in, their fathers'
occupations, class levels, ages and genders of the students, while there was no significant
difference according to their mothers' occupations. In the study, it was determined that the
perception of teacher effectiveness is a direct positive and significant predictor of student
happiness and students' school engagement. In addition, it has been determined that students'
perception of teacher effectiveness indirectly predicts students' school engagement through
student happiness.