Asghar Farhadi sinemasının self oryantalizm kavramı çerçevesinde incelenmesi
Examination of Asghar Farhadi's cinema trough the framework of the concept of self-orientalism
Yazar: HAYRİ GÜNTEK
Danışman: DOÇ. DR. CAN DİKER
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı / Medya ve Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kültürel emperyalizm = Cultural imperialism ; Sanat sineması = Art cinema ; Siyasal sinema = Political cinema ; İran sineması = Iran cinema ; İçselleştirilmiş oryantalizm = Internalized Orientalism

Özet:
Bu çalışmada, İranlı yönetmen Asghar Farhadi'nin filmleri üzerinden oryantalizm ve self oryantalizm kavramları ele alınmaktadır. Edward Said'in oryantalizm kavramını temel alınarak, self oryantalizm ve film festivallerine odaklanılır, Farhadi'nin Elly Hakkında (2009), Bir Ayrılık (2011) ve Satıcı (2016) eserlerinin nasıl bir "uygunlaştırılmış öteki" eseri olarak Batı'da kabul gördüğü ve bu sürecin İran toplumuna nasıl bir bakış açısı sunduğunu inceler. Farhadi'nin sineması, Batı için hazırlanmış bir Doğu imajı sunarken, İran toplumunun karmaşık sosyal ve kültürel yapısını yansıtır. Bu bağlamda Farhadi'nin yönetmenlik yaklaşımı bir yandan Batı'nın İran ve Doğu'ya dair stereotiplerini pekiştirebilirken, diğer yandan bu stereotiplere meydan okuyarak İran toplumunun çeşitliliği ve zenginliğini gösteren unsurları barındırmaktadır. Farhadi sineması, uluslararası alanda İran'ın daha karmaşık ve nüanslı bir şekilde anlaşılmasına katkı sağlayarak, kültürel temsillerin gücü ve etkisi hakkında incelenmesi gereken bir konu olarak örnek teşkil eder. Film festivallerinin İran sinemasına olan ilgisi, bu çift yönlü temsili daha da karmaşık hale getirmektedir. Farhadi'nin eserlerinin uluslararası alanda tanınması, eserlerin kendi kültürel bağlamından soyutlanarak değerlendirilmesi sonucunu doğurur ve bu sonuç yönetmen Farhadi'de anlaşılma kaygısı yaratır. Bu çalışma Farhadi sinemasının çift yönlü doğasını detaylı şekilde inceleyerek kültürel hegemonya ve self oryantalist paradigma üzerine derinlemesine bir tartışma sunmayı amaçlamaktadır. Farhadi'nin sinematografik yaklaşımı farklı kültürel arka planlardan gelen izleyiciler ile karakterler arasında empati köprüleri kurulmasına olanak tanır. Bu bağlamda çalışmanın sonuçları küresel sinema ve kültürlerarası iletişim bağlamında önem arz eder. 

Anahtar Kelimeler: Asghar Farhadi, oryantalizm, hegemonya, sinema, kültür emperyalizmi

Abstract:
This study explores the concepts of orientalism and self-orientalism through the films of Iranian director Asghar Farhadi. Grounding the analysis in Edward Said's concept of orientalism, it delves into self-orientalism and film festivals, examining how Farhadi's works such as About Elly (2009), A Separation (2011), and The Salesman (2016) have been received in the West as an "appropriated other" and how this process presents a perspective on Iranian society. Farhadi's cinema offers an image of the East tailored for the Western audience while reflecting the complex social and cultural structure of Iranian society. In this context, Farhadi's directorial approach can simultaneously reinforce the West's stereotypes of Iran and the East and challenge these stereotypes contributes to a more complex and nuanced understanding of Iran on the international stage, serving as a case study for the power and impact of cultural representations. The interest of film festivals in Iranian cinema adds complexity to this dual representation. The international recognition of Farhadi's works results in their evaluation abstracted from their cultural context, creating concerns of comprehension for director Farhadi. This study aims to provide an in-depth discussion on cultural hegemony and the self-orientalist paradigm by thoroughly examining the dual nature of Farhadi's cinema. Farhadi's cinematographic approach facilitates the creation of empathy bridges between viewers from diverse cultural backgrounds and the characters. In this regard, the findings of this study hold significance within the context of global cinema and intercultural communication.

Keywords: Asghar Farhadi, orientalism, hegemony, cinema, cultural imperialism