Sanayi sitesinde çalışan çocuk işçilerin çalışma koşulları ve istismara bakışı
Analysis of children working conditions and abuse outlook in the industrial area
Yazar: GÜLCİHAN ARKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RABİA SOHBET
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Endüstri bölgesi = Industrial area ; Çalışan çocuklar = Working children ; Çalışma koşulları = Working conditions ; Çocuk istismarı = Child abuse ; İstismar = Abuse ; İş ortamı = Work environment ; İşçi sağlığı = Worker health

Özet:
Bu çalışma, sanayi sitesinde çalışan çocuk işçilerin çalışma koşulları ve istismara uğrama durumlarını incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak 72 sorudan oluşan anket formu kullanılmıştır. Veriler SPSS paket programında değerlendirilmiş, istatistiksel analizler kullanılmıştır. Araştırmaya kapsamına alınan bireylerin %33.3'ü 18 yaşında, %98.4'ünün erkek, %78.7'sinin ilköğretim mezunu, %59.8'inin çekirdek aileye mensup olduğu ve %39.8'inin 4-5 kardeşi olduğu bunların %49.4'ünün çalıştığı belirlenmiştir. Araştırma katılanların annelerinin %44.2'sinin 45 yaş üzerinde olduğu, ailelerinin %77.5'inin, katılanın %74.3'ünün kötü alışkanlığı olmadığı tespit edilmiştir. Katılanların %10.4'ü kötü alışkanlığını arkadaş ortamı-sokakta edindiğini söylemiştir. Araştırmaya katılanların %32.9'unun oto-tamirinde çalıştığı, %87.6'sının çıraklık okuluna gittiği, gidenlerden %78.7'sinin haftada 10 saat ders aldığı; Katılanların %58.6'sının çalışmanın okul eğitimini engellediğini söylediği belirlenmiştir. Araştırmaya katılanların %82.3'ünün 9-12 saat çalıştığı, %77.5'inin yıllık izin kullanmadığı, %74.7'sinin işte bir öğün yemek yediğini, %66.7'si işi öğrenmek için çalıştığını söylemiştir. Araştırma katılanların %68.7'si haftalık 55-100 TL kazandığı, %57'sinin fazla mesai yaptığı, %78.3'ünün işyerinde sağlık güvencesi olmadığı belirlenmiştir. Katılanların %86.7'sinin işyerinde istismara uğramadığı, %85.5'inin ilgisiz bırakılıp ihmal edilmediği belirlenmiştir. Yapılan analizlerde, yaş ile çıraklık sözleşmesi imzalama, eğitim durumu ile günlük çalışma saatleri arasında istatistiksel tam ilişki (p=0.00) tespit edilmiştir. Aile tipi ile ailenin çocukların sorunlarına destek olma, annelerin eğitimleri ile çocukların günlük çalışma saatleri arasında istatistiksel anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak çocuk işçilerin yasalarla belirlenmiş yaşın altında çalışmaya başladıkları, zorunlu eğitimlerini tamamladıktan sonra iş hayatına girip eğitimi terk ettiği, çalışma koşullarının kötü olduğu ve çoğu iş yerinde denetimin yapılmadığı görülmektedir. Bu nedenle, gerekli merci ve ailelerin bu duruma dikkatlerinin çekilmesi gerekmektedir.

Abstract:
This study has been realised as definitive to analyse the working conditions and abuse status of children in the industrial area. In the study, a questionnaire consisting of 72 questions has been utilised to gather data. The data have been evaluated with the package program SPSS and statistical analysis has been used. Among the individuals included in the scope of the study, 33.3% are 18 years old, 98.4% male, 78.7% graduates of elementary school, 59.8% members of nuclear family and 39.8% have 4-5 siblings of whom 49.4% work. Among the participants it has been determined that 44.2% of their mothers are over 45 years old, 77.5% of the families and 74.3% of the participants do not have any bad habits. 10.4% of the participants stated that they acquired bad habits from friends and street environment. It has been determined that 32.9% of individuals work in mechanics?, 87.6% attended apprenticeship school, 78.7% of whom took 10 hours of course; 58.6% stated that working was an obstacle for education.82.3% of the participants said that they worked 9-12 hours a day, 77.5% did not use their leaves, 74.7% ate one meal and 66.7% were working to learn the profession. It has been established that 68.7% of the participants earn 55-100 TL a week, 57% work overtime, 78.3% do not have health insurance.86.7% of the participants have been determined to be not abused and 85.5% have not been neglected. It has been found out that between age and signing of apprenticeship contract and between education level and daily work hours, there is a complete statistical relationship (p=0.00). Family type and the support of families to the problems of their children, training level of mothers and children?s daily workload reveal a significant statistical relationship (p<0.05). Consequentially, it has been observed that child workers start working under the age defined by law, they leave after the compulsory education to work, working conditions are bad and in most workplaces there is no control. Hence, attention of families and concerned authorities should be drawn.