Hemşirelerin vicdan streslerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of conscience stress of nurses in terms of some variables
Yazar: MEHMET ŞEFİK KAYMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAİM KARAGÖZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Grup yönetimi = Group management ; Hastane yönetimi = Hospital administration ; Sağlık araştırmaları = Health surveys ; Yönetici hemşireler = Nurse administrators

Özet:
Vicdan, kişinin ahlaki değerleri üzerine bir yargılama gücüne sahip etik kavramdır ve her insanda bulunur. Bilgiye ve akla dayalı bir ahlaki pusula gibi hareket eden vicdan, kişinin ne yapması ya da yapmaması gerektiği konusunda rehberlik eden davranış standartlarını içerir. Vicdan, ahlaki davranışların temelini oluşturduğu için, davranışları meşrulaştırmada referans alınması yaygın olarak kabul görmektedir. Buradan hareketle çalışmanın amacı, Hemşirelerin çeşitli değişkenler açısından vicdan stresinin incelenmesidir. Bu araştırmaya Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesi'nde görev yapan 252 hemşire katılmıştır. Araştırma da veri toplama aracı olarak geçerlilik ve güvenirliği yapılmış olan "Vicdan Stresi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada ki verilerin çözümlenmesinde SPSS 25 versiyonu kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara bakıldığında cinsiyet, eğitim durumu ve hemşirelerin doğum yeri değişkenleri açısından kullanılan ölçeğin hem dış faktör hem de iç faktörler yönünden anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Ancak, kullanılan ölçekte yaş değişkeninde hem iç hem de dış faktörler açısından anlamlı farklılık olduğu görülmüştür (p<0,05). Elde edilen sonuçlara bakıldığında 24 yaş ve altındaki hemşirelerin vicdan stresi algılarının 25-28 ile 29 yaş ve üzeri yaşa sahip olan hemşirelerden daha düşük olduğu anlaşılmıştır. Yine medeni durum değişkeni açısından kullanılan ölçeğin dış faktörler boyutunda anlamlı farklılık bulunmuştur. Bu bulguya göre evli hemşirelerin vicdan stres algılarının bekarlara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, bu araştırmaya katılan hemşirelerin vicdan stresi düzeylerinin düşük olduğu görülmüştür. Hemşirelerin mesleki tatminsizlik yaşamalarına neden olan vicdani değerler ile çatışmaları ve tükenmişlik sendromu riski üzerinde durulmaktadır. Hemşirelerin kendilerini iyi hissetmeleri için istedikleri birimlerde çalışmaları, ödül mekanizmalarının uygulanması ve zorlu birimlerde çalışan hemşirelerin rotasyon yapılarak dinlenmeleri önerilmektedir. Bu şekilde, yoğun çalışma koşulları altında hizmet veren hemşirelerin olumlu etkilenebileceği belirtilmektedir.

Abstract:
Conscience is an ethical concept that has the power to judge one's own moral values and is present in every human being. As a moral compass based on knowledge and reason, conscience contains norms of behavior that guide us as to what we should or should not do. Since conscience is the basis for moral behavior, it is widely accepted as a reference for legitimizing behavior. From this point of view, the aim of the study is to investigate the burden of conscience of nurses with regard to different variables. In this study, 252 nurses working in Sivas Cumhuriyet University Hospital participated. In the study, the "Stress of Conscience Scale", which is validated and reliable, was used as a data collection tool. SPSS 25 version was used to analyze the data in the study. Considering the results, no significant difference was found between the external and internal factors of the scale used in relation to the nurses' gender, educational status and place of birth. However, a significant difference was found in the scale used in relation to the internal and external factors in the age variable (p < 0.05). Considering the results obtained, it was clear that the perception of stress of conscience was lower in nurses aged 24 years and younger than in nurses aged 25-28 and 29 years and older. A significant difference was also found in the external factors dimension of the scale used in relation to the marital status variable. Accordingly, the stress perception of married nurses was found to be higher than that of single nurses. As a result, it was found that the stress of conscience of the nurses participating in this study was low. Conflicts with conscience values that lead to job dissatisfaction and the risk of burnout syndrome in nurses are highlighted. In order for nurses to feel comfortable, it is recommended that they work in the departments they want, that reward mechanisms are introduced and that nurses working in demanding departments should rotate and rest. In this way, nurses working in intensive working conditions can be positively influenced.