Planlı sezaryenin doğum sonrası erken süt salınımı ve emzirme başarısına etkisi
The effect of planned section caesarean on postpartum EARLY milk release and breastfeeding success
Yazar: YILDIZ UĞURER
Danışman: PROF. DR. ZEKİYE KARAÇAM
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Doğum = Delivery ; Emzirme = Breast feeding ; Gebelik = Pregnancy ; Laktasyon = Lactation ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section ; Vajinal doğum = Vaginal birth

Özet:
Amaç: Bu araştırmada planlı sezaryen doğumların doğum sonrası erken süt salınımı ve emzirme başarısına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Araştırma kohort çalışma olarak Şubat-Ekim 2022 tarihlerinde ve Aydın ilinde doğum sonrası dönemdeki 90 anne (planlı sezaryen: 30, acil sezaryen: 30, vajinal doğum: 30) ile yapılmıştır. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, LATCH Emzirme Tanılama Ölçeği ve Laktasyon Değerlendirme Formu ile toplanmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler, Ki-kare, ANOVA ve Kruskal Wallis testleri ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırmada planlı sezaryen olan kadınların doğum hafta ortalamalarının (38,30 ± 0,60; min-max: 37-39) istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde acil sezaryen (39,00 ± 1,23; min-max: 37-41) ve vajinal doğum (39,17 ± 1,18; min-max: 37-41) gruplarınkinden daha küçük olduğu belirlenmiştir (F: 11,109; p=  0,004). Vaginal doğum yapan annelerin bebeklerinin ten tene temas yapılma oranının (%63,3) planlı (%6,7) ve acil (%3,3) sezaryenlerinkinden daha yüksek olduğu ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (χ²= 36,939; p= 0,001). Doğum sonrası bebeğin ilk 30-60 dakika içerisinde anne sütü ile beslenme oranları bakımından üç grup arasındaki fark anlamlı idi (planlı sezaryen: %6,7; acil sezaryen: %36,7; vaginal doğum: %93,3) (χ²= 46,859; p= 0,001). Planlı sezaryen olan annelerde doğum sonrası bebeğin sadece anne sütü ile beslenme oranının (%6,7) istatisksel olarak anlamlı bir şekilde vaginal doğum (%93,3) ve acil sezaryen (%36,7) olanlarınkinden daha düşük olduğu saptanmıştır. Yine LATCH ölçek puan ortalamalarının anlamlı bir şekilde planlı sezaryen yapanlarda en düşük (5,33±2,02; min-max: 2-10), acil sezaryenlerde orta (8,16±1,41; min-max: 4-10) ve vajinal doğum yapanlarda daha yüksek (8,93 ± 1,04; min-max: 7-10) olduğu saptanmıştır (K-W: 41,128; p< 0,001). 
Sonuç: Bu araştırmada planlı sezaryenin, bebeklerin ten tene temas, ilk 30-60 dakika içerisinde emzirilme, sadece anne sütü ile beslenme ve emzirme başarısını olumsuz etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Planlı sezaryen oranlarının azaltılması yolu ile doğum sonrası erken dönemde bebek sağlığının geliştirilmesine katkı sağlanabilir.   
Anahtar kelimeler: Anne sütü, Emzirme, Emzirme sorunları, Sezaryen doğum, Vaginal doğum.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to investigate the effect of planned caesarean sections on early postpartum milk release and breastfeeding success.
Material and Methods: February-October 2022, the research was conducted as a cohort study in Aydın province with 90 mothers (planned caesarean section n:30, emergency caesarean section n:30, vaginal delivery n:30) in the postpartum period. The data were collected with the Introductory Information Form, LATCH Breastfeeding Diagnostic Scale and Lactation Evaluation Form. The data was analyzed by descriptive statistics, Chi-square, ANOVA and Kruskal Wallis tests.
Results: In the research, it was determined that the mean gestational week of women at delivery who had planned caesarean section (38.30±0.60; min-max: 37-39) were statistically significantly earlier than those of emergency caesarean section group (39.00±1.23; min-max: 37-41) and vaginal delivery groups (39.17±1.18; min-max: 37-41) (F:11.109; p= 0.004). It was found that the rate of skin-to-skin contact of babies of mothers who had vaginal delirvery (63.3%) was higher than that of planned (6.7%) and emergency (3.3%) caesarean sections, and this difference was statistically significant(χ²= 36.939; p= 0.001). The difference between the three groups was significant in terms of the breastfeeding rates within the first 30-60 minutes postpartum period (Planned caesarean section: 6.7%; emergency caesarean section: 36.7%; vaginal delivery: 93.3%) (χ²=46.859; p=0.001). It was found that the rate of feeding the baby with only breastmilk in mothers who had planned caesarean section (6.7%)  was statistically significantly lower than that of those who had vaginal delivery (93.3%) and emergency caesarean section (36.7%). Again, it was found that LATCH scale score means were significantly the lowest in planned caesarean section group (5.33±2.02; min-max: 2-10), medium in emergency caesarean section group (8.16±1.41; min-max: 4-10) and higher in vaginal delivery group (8.93±1.04; min-max: 7-10).
Conclusion: In this research, it was concluded that, planned caesarean section negatively effects the skin-to-skin contact times, initiation of breastfeeding within the first 30-60 minutes, feeding only with breastmilk and breastfeeding success rates. By reducing the planned caesarean section rates, it can contribute to the improvement of infant health in the early postpartum period.
Keywords: Breastfeeding, Breastfeeding problems, Breastmilk, Caesarean section, Vaginal delivery.