Hafif düzey zihin yetersizliği olan öğrencilerin okul içi ve okul dışı mesleki eğitim sırasındaki görev dışı davranışlarına olumlu davranışsal desteğin etkisi
The effect of positive behavioral support on off-task behaviors of students with mild intellectual disability during in-school and out-of-school vocational education
Yazar: ARZU SARI
Danışman: DOÇ. DR. RUKİYE KONUK ER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Check-in/Check-up/Check-out, Olumlu Davranış Müdahaleleri ve Destekleri çerçevesinde, geleneksel Check-in/Check-out yönteminin daha sık geri bildirime ihtiyaç duyan öğrenciler için gün ortası kontrolünü (Check-up) içerecek şekilde yapılandırılmış bir ikincil düzey müdahaledir. Bu yöntem, öğrencilerin davranışlarını yönetmek ve olumlu davranışları pekiştirmek için kullanılır. Bu araştırmanın amacı, özel eğitim mesleki eğitim okulunda öğrenim gören, hafif düzey zihin yetersizliği olan öğrencilerin okul içinde ve okul dışında mesleki eğitim sırasındaki görev dışı davranışları üzerinde Check-in/Check-up/Check-out'un etkisini ortaya koymaktır. Araştırmada tek denekli deneysel desenlerden yoklama evreli ortamlar arası çoklu yoklama desenine yer verilmiştir. Başlama düzeyi, uygulama, toplu yoklama ve izleme verileri gözlem kayıtları oluşturularak bulgulanmıştır. Araştırmada mesleki eğitim veren öğretmen, sınıf öğretmeni ve ebeveynlerden yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla sosyal geçerlilik verileri toplanmıştır. Çalışmaya özel eğitim meslek okuluna devam eden iki öğrenci katılmıştır. Çalışma, mesleki eğitim okulunda haftanın iki günü eğitim öğretimin devam ettiği günlerde sınıf ve atölye ortamında, öğrencilerin haftada üç gün staj için gittikleri iş yerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular, öğrencilerin üç ortamda da görev dışı davranışlarında anlamlı bir azalma meydana geldiğini göstermiştir. Ayrıca, sosyal geçerlilik bulguları, öğretmenler ve ebeveynlerin müdahale programını etkili ve verimli bulduklarını ortaya koymuştur. Bu araştırma, Türkiye'de yapılandırılmış Check-in/Check-up/Check-out'un ilk örneğidir. Çalışmanın sınırlılıkları, uygulama sırasında karşılaşılan zorluklar ve ileriki araştırmalar için öneriler detaylı olarak tartışılmıştır. Bu araştırma, hafif düzey zihin yetersizliği olan öğrencilerin mesleki eğitim sürecinde davranış yönetimine yönelik yapılandırılmış Check-in/Check-up/Check-out'un etkinliğini vurgulamakta ve bu alanda yapılacak çalışmalara katkı sağlamaktadır.

Abstract:
Check-in/Check-up/Check-out is a secondary level intervention within the framework of Positive Behavioral Interventions and Supports, designed to include mid-day checks (Check-up) for students requiring more frequent feedback compared to the traditional Check-in/Check-out method. This approach is used to manage student behavior and reinforce positive behaviors. The aim of this research is to reveal the impact of Check-in/Check-up/Check-out on the off-task behaviors of students with mild intellectual disabilities during vocational training both inside and outside of school in a special education vocational school. A multiple baseline design across settings, one of the single-subject experimental designs, was used in the study. Baseline, intervention, generalization, and follow-up data were collected through observational records. Social validity data were gathered from vocational training teachers, classroom teachers, and parents using a semi-structured interview form. Two students attending a special education vocational school participated in the study. The study was conducted in the classroom and workshop environments at the vocational education school on days when education continued, and at the workplace where students went for internships three days a week. The findings obtained from the study indicated a significant decrease in the students' off-task behaviors in all three environments. Additionally, the social validity findings revealed that teachers and parents found the intervention program effective and efficient. This research is the first example of a structured Check-in/Check-up/Check-out in Turkey. The limitations of the study, challenges encountered during implementation, and suggestions for future research were discussed in detail. This study emphasizes the effectiveness of structured Check-in/Check-up/Check-out in managing the behavior of students with mild intellectual disabilities during the vocational education process and contributes to further studies in this field.