Uyku süresi ile enerji harcaması ve besin alımı arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship of sleep duration between energy expenditure and food intake
Yazar: MELİKE ŞEYMA DENİZ
Danışman: DOÇ. DR. MENDANE SAKA
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besinler = Foods ; Beslenme = Nutrition ; Enerji = Energy ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Obezite = Obesity ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Bu çalışma bireylerin uyku süresi ile enerji harcaması ve besin alımı arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu araştırma, Eylül 2013-Aralık 2013 tarihleri arasında İstanbul'da bulunan özel bir obezite kliniğe başvuran bireyler arasından rastgele seçilen yaşları 18-67 yıl arasında değişen 7'si erkek 87'si kadın olmak üzere toplam 94 birey üzerinde yürütülmüştür. Bireylerin demografik özellikleri, genel ve beslenme alışkanlıkları, uyku düzeni ve süresi anket formu ile sorgulanmıştır. Uyku süresi kişilerin kendi beyanına dayalıdır. Bireylerin beslenme durumları 3 günlük besin tüketim kaydı ile alınmıştır. Enerji harcaması 24 saatlik fiziksel aktivite kayıt formu kullanılarak hesaplanmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 39.2±11.3 yıl, beden kütle indeksi ortalaması 34.3±6.68 kg/m2 ve ortalama uyku süresi 7.9±0.99 saat olarak belirlenmiştir. Bireylerin %20.1'i hafta içi gecede 6 ve 6 saatten az, %75.6'sı 7-8 saat ve %4.3'ü 8 saatten fazla uyuduğunu belirtirken, hafta sonu uyku süresi incelendiğinde, bireylerin %13.8'inin gecede 6 ve 6 saatten az, %61.7'sinin 7-8 saat ve %24.5'inin 8 saatten fazla uyuduğu görülmüştür. Uyku süresi ile enerji ve besin öğeleri alımı değerlendirildiğinde, bireylerin hafta içi ve hafta sonu uyku süresi ile enerji ve besin öğeleri arasında anlamlı bir farlılık bulunmamıştır (p>0.05). Ortalama uyku süresine göre değerlendirme yapıldığında, hafta içi ve hafta sonu uyku süresi ile enerji ve yağ alımı arasında negatif ilişki eğilimi saptanmış ancak farklılık anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Bireylerin hafta içi ve hafta sonu uyku sürelerine göre bazal metabolizma hızı (BMH), toplam enerji harcaması (TEH) ve fiziksel aktivite düzeyi (PAL) değerlendirilmiş ancak istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0.05).Ortalama uyku sürelerine göre incelendiğinde, hafta sonu uyku süresi ile BMH ve PAL arasında anlamlı pozitif korelasyon bulunmuştur (Sırasıyla; r=0.225, r=0.223, p<0.05). Sonuç olarak, uyku sağlıklı yaşamın vazgeçilmez bir parçasıdır ve son yıllarda uyku süresinin kısalmasına paralel olarak artan obezite ve diyabet prevalansı dikkat çekici olmuştur. Bir çok çalışma optimum uyku süresi ile sağlık arasındaki ilişkiye işaret etmektedir.

Abstract:
The current study aimed to determine the relationship of individuals' sleep duration between energy expenditure and food intake. The sample of this study composed of randomly selected individuals who applied to a private obesity clinic in İstanbul, between September and December 2013. Aged between 18-67 years old  7 male and 87 female  were participated in the current study. The information about demographic characteristics, nutritional status and sleeping habits were taken via questionnaires. Sleep duration and 3 days food consumptions were recorded by the individuals themselves. Energy expenditure was calculated by using 24-hours physical activity record form. Life satisfaction was determined by a questionnaire. The average age of participants was 39.2±11.3 years, body mass index was 34.3±6.68 kg/m2 and sleep duration was 7.9±0.99 hours.  When the sleep duration was questioned, it was seen that 20% of the  participants had 6 hours or less, 75.6% had 7 or 8 hours, and 4.3% had more than 8 hours of sleep on weekdays. On the other hand, 13.8% of the participants had 6 hours or less, 61.7% had 7 or 8 hours, and 24.5% had more than 8 hours of sleep during weekends. When the mean sleep duration of individuals compared with energy and fat intake according to week and weekend days, the negative relationship was not found statistically significant (p> 0.05). 
The difference in basal metabolic rate (BMR), total energy expenditure (TEE), and physical activity levels (PAL) of individuals' according to weekend and weekdays mean sleep duration, there was not any statistically significant differences (p> 0.05). Average sleep duration evaluations showed that, there were significant positive correlations between weekend sleep time and BMR and PAL (r= 0.225, r= 0.223 respectively; p< 0.05). Consequently, sleep is an indispensable part of healthy life. In recent years, the effect of inadequate sleep duration on increasing rates of obesity and diabetes is being remarkable. Many studies indicate the relationship between optimum sleep duration and health.