Maktû hadis ve delil değeri
Maktu hadith and its authority
Yazar: MUSTAFA MACİT KARAGÖZOĞLU
Danışman: Y.DOÇ.DR. MUSTAFA KARATAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Din = Religion

Özet:
Hadis ilminde rivayetler, isnadın kendisinde son buldugu kisiye göre merfû,mevkuf ve maktû kısımlarına ayrılmaktadır. Tâbiûndan nakledilen söz ve fiillerseklinde tanımlanan maktû hadis, baslangıçtan itibaren rivayet literatürü içinde yeralmıs, merfû ve mevkuf haberlerle bir arada derlenmistir. Tâbiûn görüslerine verilendeger, bu tabakanın, dinî nasları sonraki nesillere göre daha dogru anladıgı,dolayısıyla onlara ait sahsî görüslerin gerçekte dinî naslara istinad ettigi veya uygunoldugu düsüncesinden kaynaklanmıstır. Bu düsünceye zemin hazırlayan tarihî olgu,tâbiûnun sahâbedeki ilmi sıkı bir hoca-talebe münasebetiyle tevarüs etmis olmasıdır.Hicrî ikinci asırda olusmaya baslayan fıkıh mezheplerinin, kendi ilim anlayıslarınınöncüleri olarak gördükleri belirli tâbiîlerin görüslerine özel önem atfetmesi, bugörüslerin merfû ve mevkuf haberler gibi rivayet formunda nakledilmesine yol açanbir diger sebeptir.Bu çalısma, maktû hadisin tanımı ve diger hadis kavramlarıyla iliskisi üzerindedurmanın yanı sıra, onun rivayet literatüründeki yeri ve kullanım özellikleri hakkındabazı tespitler içermektedir. Öte yandan maktû hadisin, yani tâbiûn görüslerinin delildegeri ile fıkıh usûlü literatüründe icmâ gibi meseleler çerçevesinde konu edildigitartısmalar ele alınmaktadır. Burada, tâbiûn görüsüne verilen degerin sınırlarınınbelirlenmesi hedeflenmektedir.

Abstract:
In the Hadith literature, narrations are classified as marfus, mawqufs andmaqtus, according to the last authority in their transmission chains (isnads). From thevery beginnings of the early hadith literature, maqtu hadith, which is defined as thesayings and deeds attributed to the Successors, is both recognized authoritative andcollected together with marfus and mawqufs. The value attributed to the opinions ofSuccessors is derived from the common recognition that the members of this layerwere better qualified in understanding religious texts than later generations. This inturn led to the idea that even personal opinions of the Successors were either simplybased on the religious texts or at least consistent with them. The historical basis ofthis widely accepted recognition is the existence of an intimate and close teacherstudentrelationship between the Companions and the Successors which made itpossible for the latter to inherit the knowledge of the former. On the other hand, earlymembers/founders of schools of thought in Islamic fiqh also attributed greatimportance to the opinions of Successors in their formative periods. Since thefounders of madhhabs regarded the Successors as forerunners of the circles theythemselves belonged, they transmitted maqtu hadiths in a similar form to those ofmarfus and mawqufs.In this study, the definition of maqtu and its relation to other types of narrationwill be discussed, with some remarks on its status and usages in the hadith literature.The significance of maqtu hadith in some contexts such as legal consensus of ummah,ijma, in the literature of usul al-fiqh is also discussed. Last but not least, the studyalso aims to define the borders of the status of maqtu hadith as a legal proof.