Anevrizmal subaraknoid kanamalı olgularda uzun dönem sağ kalım ve yaşam kalitesini belirleyen etkenler
Factors determing long-term survival and quality of life in cases of aneurysmal subarachnoid hemorrhage
Yazar: HACI MEHMET SAYGI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BANU TÜTÜNCÜLER
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Anevrizma = Aneurysm ; Sağkalım = Survival ; Subaraknoid kanama = Subarachnoid hemorrhage ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Subaraknoid kanama (SAK), serebral damarlar içindeki kanın; travmaya, spontan anevrizma rüptürüne veya venöz kısmi spontan yırtıklara bağlı olarak, beyin-omurilik sıvısının dolaştığı subaraknoid aralığa çıkması olarak tanımlanmaktadır. Travma dışı SAK nedenleri arasında en sık (%50-75) anevrizmalar gelmektedir. Anevrizmaları vasküler malformasyonlar, hipertansiyon, ateroskleroz gibi nedenler takip etmektedir.
Ülkemizde düzenli sağlık sigorta kayıtlarının ve ölüm verilerinin bulunmaması nedeniyle epidemiyoloji alanındaki genel çalışma eksikliğinin bir sonucu olarak sakatlık, ölüm oranları, risk faktörü dağılımı ve bunların klinik ile olan ilişkisi hakkındaki bilgiler yetersizdir. Geniş epidemiyolojik çalışmalar yapılarak sık görülen risk faktörlerinin belirlenmesi, özellikle değiştirilebilir, azaltılabilir veya henüz bilinmeyen risk faktörlerinin ortaya konması, o toplumda alınacak koruyucu sağlık önlemleri açısından son derece önemlidir. 
Bu çalışmada anevrizma nedeni ile SAK geçirerek opere edilen olguların takiplerinde yaşam kalitesini belirleyen faktörleri araştırmayı planladık. Tüm faktörler incelendiğinde ileri yaş, bilinç kaybı şikayeti ile başvurma, hipertansiyon öyküsü, başvuruda WFNS skalasında 4. veya 5. grupta bulunma, başvuruda GKS skorunun düşük oluşu ve yoğun bakımda yatış süresinin uzun oluşu mortalite ile ilişkili bulundu.
Sonuç olarak, uzun süredir var olan baş ağrısı öyküsü veya 10 yıldan uzun süredir hipertansiyon tanısı olan kişilerde, anevrizma varlığının kanamadan saptanabilmesi amacı ile, bir tarama testi olarak MRG anjiografi tetkikinin yaptırılması tarafımızca önerilmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Subaraknoid kanama, sağ kalım, yaşam kalitesi

Abstract:
Subarachnoid haemorrhage is defined as the emergence of cerebral blood from veins into the cerebrospinal fluid that circulates in the subarachnoid space by means of trauma, spontaneous aneurysm rupture or by spontaneous partial venous rupture. Except trauma, the most common cause of subarachnoid haemorrhage is aneurysm which constitutes 50 - 75% of the cases. Aneurysms are followed by other causes such as vascular malformations, hypertension and atherosclerosis.
In our country improper health insurance records and mortality data and overall work deficiency in the field of epidemiology, results in the insufficient information on the mortality, morbidity and the risk factors. Large epidemiological studies are extremely important for preventive health measures in the community, which can help to determine information on common and especially changeable, reducible and preventable risk factors taking.
The purpose of this study is to investigate the factors affecting the quality of life of patients operated for subarachnoid haemorrhage. When all factors were examined, we found that elder age, admission with unconsciousness, history of hypertension, presence of WFNS score in the 4th or 5th group at admission, low Glaskow Coma Score at admission and long duration of intensive care unit stay were related to mortality.
As a result, it is recommended that people with long-standing headache story or 10-year-old hypertension diagnosisshould undergo an MRI angiography examination as a screening test for detection of the presence of an aneurysm prior to bleeding.

Key Words: subarachnoid haemorrhage, survival, quality of life