Hastane öncesi acil sağlık hizmetleri başvurularının değerlendirilmesi: İzmir örneği
Evaluation of pre-hospital emergency health services applications: Izmir örneği
Yazar: NURGÜL KÖMÜRCÜ
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE ÇETİN
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: 112 Acil Çağrı Merkezi = 112 Emergency Call Center ; Acil tıp = Emergency medicine ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Acil çağrı sistemi = Emergency call system ; Hasta nakli = Patient transfer ; Sağlık araştırmaları = Health surveys ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research

Özet:
Çalışmada İzmir il genelinde hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinin hizmet sunum profilinin değerlendirilmesi ve dönemler arasında fark olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma geriye dönük (retrospektif), kesitsel ve tanımlayıcı bir kayıt araştırmasıdır. Araştırmanın verileri, İzmir 112 İl ambulans servisi başhekimliği, Acil Sağlık Otomasyon Sisteminden alınmıştır. Araştırma 01.01.2018 / 31.12.2022 tarihleri arasındaki verileri kapsamaktadır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerden ve karşılaştırmalı analizlerden yararlanılmıştır. Veriler SPSS 23.0 paket programı ve Microsoft Excel kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma döneminde hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde gerçekleşen toplam vaka sayısı 1.631.330 olarak bulunmuştur. Vaka sayıları her yıl artmış olup, en fazla vaka (343.531) 2022 yılında gerçekleşmiştir. Tüm yıllarda 12.797 (%0,78) vaka olay yerinde bekleme ve 109.070 (%6,69) vaka görev iptali ile sonuçlanmıştır. Bu vakalara yalnızca tanımlayıcı bulgularda yer verilmiş ve 1.509.463 vaka analizlere alınmıştır. Acil sağlık hizmetlerinin hizmetlerinden yararlanan hastaların en yüksek oranda; erkek (%50,45), 18-64 yaş aralığında (%49,24), Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı (%93,28) ve SGK sigortalısı (%90,15) olduğu bulunmuştur. Tüm yıllarda hastalar en sık (%26,23), "R00-R99 Semptomlar, Belirtiler ve Anormal Klinik ve Laboratuar Bulguları, Başka Yerde Sınıflandırılmamış" ön tanısını almış ve yeşil triaj (%44,73) grubunda sınıflanmışlardır. Çağrılar en sık medikal nedenler (%72,21) ile yapılmıştır. Çağrılar en sık (%58,74) hastaneye nakil ile sonuçlanmıştır. Vakaların %9,53'ü adli vakadır. Ambulansların önemli oranda nakil amacıyla kullanıldığı bulunmuştur. Nakillerin büyük oranda hastaneler arası nakil için kullanıldığı görülmüştür. Hastaneler arası nakillerde ileri özelleşmiş hekim ihtiyacının ilk (%8,27) sırada yer aldığı bulunmuştur. Tüm yıllarda kentsel vakalara ulaşma süresinin performans kriterini tam sağlayamadığı, kırsal vakalara ulaşma süresinin ise sağlanabildiği bulunmuştur. Kentsel vakalarda ve kırsal vakalarda hastaların hastaneye teslim sürelerinin performans kriterlerini karşıladığı görülmüştür. Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerine talebin her yıl artış gösterdiği ve faaliyetler içerisinde nakillerin önemli bir yer tuttuğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of the study was to evaluate the service delivery profile of pre-hospital emergency health services in Izmir province and to determine whether there is a difference between the periods. The study is a retrospective, cross-sectional and descriptive record research. The data of the study were obtained from the Emergency Health Automation System of Izmir 112 Provincial Ambulance Service. The study covers the data between 01.01.2018 and 31.12.2022. Descriptive statistics and comparative analysis were used to analyze the data. Data were analyzed using SPSS 23.0 package program and Microsoft Excel. The total number of cases in pre-hospital emergency health services during the research period was found to be 1,631,330. The number of cases increased every year, with the highest number of cases (343,531) in 2022. In all years, 12,797 (0.78%) incidents resulted in on-scene waiting and 109,070 (6.69%) incidents resulted in abortions. These cases were only included in the descriptive findings and 1,509,463 cases were included in the analysis. The highest proportion of patients utilizing emergency healthcare services were found to be male (50.45%), between the ages of 18-64 (49.24%), citizens of the Republic of Turkey (93.28%) and SSI insured (90.15%). In all years, the most common prediagnosis (26.23%) was "R00-R99 Symptoms, Signs and Abnormal Clinical and Laboratory Findings, Not Elsewhere Classified" and patients were classified in the green triage group (44.73%). Calls were most frequently made for medical reasons (72.21%). Calls most frequently resulted in hospitalization (58.74%). 9.53% of the cases were forensic cases. It was found that ambulances were significantly used for transportation. It was observed that transports were mostly used for inter-hospital transports. It was found that the need for highly specialized physicians ranked first (8.27%) in inter-hospital transfers. It was found that in all years, the time to reach urban cases did not fully meet the performance criterion, while the time to reach rural cases did. In both urban and rural cases, patient delivery time to hospital was found to meet the performance criteria. It was concluded that the demand for pre-hospital emergency health services has been increasing every year and transports have an important place in the activities.