Savaş sonrası yer kimliğini ve yer hafızasını keşfetmek: Antik Halep, Suriye örneği
Exploring post-war place identity and memory of place: The case of ancient aleppo, Syria.
Yazar: JOUDY OLABI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM GÜNEŞ YILMAZ
Bursa Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Bellek mekanları = Place of memory ; Dini semboller = Religious symbols ; Kent mimarisi = Urban architecture ; Kentsel bellek = Urban memory ; Kurumsal duygusal hafıza = Organizational emotional memory ; Suriye-Halep = Syria-Aleppo ; Yere bağlılık = Place attachment

Özet:
Bu tez, Suriye'nin Eski Halep kentinde yer kimliği ve yer hafızasını nitel bir vaka çalışması olarak incelemektedir. Suriye'deki uzun süredir devam eden çatışmanın, insanların bu tarihi şehre olan duygusal ve sembolik bağlarını nasıl etkilediğini araştırmaktadır. Tez, karma yöntem tasarımını takip eder ve anketin yanı sıra derinlemesine mülakat oturumunu da içeren bir yaklaşımı benimser. Anket, Eski Halep'te yaşayan veya orayı ziyaret eden 60 katılımcının yanıtlarını toplamak amacıyla oluşturulmuştur. Mülakat oturumu ise 20 katılımcıdan oluşmuş ve ayrıntılı analiz sağlamak amacıyla ses kaydı altına alınmıştır. Katılımcılar, çoklu ideolojileri sağlamak amacıyla rastgele örnekleme yöntemiyle seçilmiştir.
Temel bulgular, katılımcıların Eski Halep ile derin duygusal ve sembolik bağlara sahip olduğunu ve şehrin mimarisine verilen zararın, katılımcıların kişisel ve kolektif hafızasında önemli değişikliklere yol açtığını göstermektedir. Çatışma öncesinde, özellikle Halep Kalesi gibi Halep'teki simge yapılar, şehrin ve sakinlerinin kimliğinde önemli bir rol oynamaktaydı. Yıkım ve çatışma, bu simge yapılarla ilgili hafızanın değişmesine ve kayıp ve kopukluk duygularının oluşmasına neden olmuştur.
Çalışmada ayrıca Bosna-Hersek'teki Mostar Köprüsü ve İrlanda'daki Belfast'ta yer alan St. Anne Katedrali üzerine karşılaştırmalı bir analiz de yapılmıştır. Bu simge yapılar, Halep Kalesi gibi, büyük yıkım ve yeniden inşa süreçleri yaşamış ve ilgili toplulukların yer bağlanımı ve yer kimliğinde önemli bir rol oynamıştır. Karşılaştırmalı analiz, bu savaş mağduru simge yapıların direnç ve iyileşme süreçlerinde benzerlikler ve farklılıklar olduğunu ortaya koymaktadır.
Çalışmadan elde edilen bulgular ve sonuçlar, mimari simge yapıların yer kimliği ve hafızasını, çatışma ve yıkım dönemlerinde bile korumadaki önemli rolünü vurgulamaktadır. Bu araştırma, hafıza çalışmaları ve yer bağlanımı alanında, toplulukların kimliklerini nasıl müzakere ettiğini ve yeniden inşa ettiğini anlamak için bir bakış açısı sunmaktadır. Çevrimiçi veri toplama prosedürleri nedeniyle girmiş olabilecek önyargılar ve yansıtıcı bir örneklem oluşturma zorlukları ile sınırlı olmasına rağmen, daha fazla araştırmayı hak eden önemli içgörüler sağlamaktadır. Bu çalışmanın daha ileri geliştirilmesi, benzer temaların farklı bir çatışma bölgesinde incelenmesini ve daha geniş veri toplama tekniklerinin kullanılmasını içerebilir.
Anahtar Kelimeler: Eski Halep, Nitel Araştırma, Yer Bağlanımı, Hafıza Çalışmaları, Çatışma Etkisi, Mimari Simge Yapılar.

Abstract:
This thesis explores place identity and place memory in a qualitative case study of Ancient Aleppo, Syria. It explores how the protracted conflict in Syria has affected the emotional and symbolic attachments of people to this historical city. The thesis follows a mixed-methods design and incorporates the use of a questionnaire along with an in- depth interview session. The questionnaire was filled out in order to gather responses from a sample of 60 participants who had lived in or visited Ancient Aleppo. The interview session was composed of 20 participants and was voice recorded to ensure detailed analysis. Participants were selected through random sampling to ensure multiple ideologies.
Major findings indicate deep emotional and symbolic attachments with Ancient Aleppo, and the destruction caused to the architecture of the city has led to important changes in the personal and collective memory of the participants. Prior to the conflict, landmarks in Aleppo, especially the Aleppo Citadel, played an important role in the identity of the city and its residents. Destruction and conflict have led to the alteration of memory associated with these landmarks to create sentiments of loss and disconnection.
Comparative analysis was also carried out in the study on the Mostar Bridge of Bosnia and Herzegovina and St. Anne's Cathedral of Belfast, Ireland. Both landmarks, like Aleppo Castle, have suffered major destruction and reconstruction and have played an important role in the place attachment and place identity of the respective communities. The comparative analysis indicates similarities as well as differences in the resilience and recovery process of these war-affected landmarks.
The findings and conclusions drawn from this study highlight the important role of architectural landmarks in preserving place identity and memory even during times of conflict and destruction. This research, within the wider field of memory studies and place attachment, provides an understanding of how communities negotiate their identities, and reconstruct them, in the wake of conflict. Limited by prejudices which may have been entered because of the online procedures of data gathering and also the challenges in creating a sample which is reflective, it does, however, provide important insights that are deserving of further research. Further development of this study could involve the same themes being examined within a different conflict-affected area and using a wider range of data collection techniques.
Keywords: Ancient Aleppo, Qualitative Research, Place Attachment, Memory Studies, Conflict Impact, Architectural Landmarks.