Kahvehane müdavimi erkeklerin erkeklik deneyimleri ve toplumsal cinsiyet temelli şiddete bakış açıları üzerine niteliksel bir araştırma
A qualitative research on coffee house regular men's masculinity experiences and perspecti̇ves on gender-based violence
Yazar: SEDAT ATAK
Danışman: DOÇ. DR. EMİR ÖZEREN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Kadın Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Erkekler = Men ; Erkeklik = Masculinity ; Hegemonik erkeklik = Hegemonic masculinity ; Kahvehaneler = Coffehouses ; Mekan = Space ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Şiddet = Violence

Özet:
Özellikle feminist hareketin alanda elde etmiş olduğu kazanımlara ek olarak erkeklik çalışmalarının arttırılmasının da toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanabilmesi açısından elzem bir öneme sahip olduğu görülmektedir. Günümüzün değişen şartlarına paralel olarak ataerkil sistemin idealize kalıplar içerisine oturtmuş olduğu hegemonik erkeklik kategorisinden farklı olarak, ataerkil toplumda ikincil konuma itilmiş, marjinalleştirilmiş ve madunlaştırılmış farklı erkeklik kategorileri ortaya çıkmıştır. Bu farklı erkeklerin kendilerini kabul ettirdikleri ve iktidara müdahil oldukları bir toplumda ideal erkeklik tanımı ve toplumsal cinsiyet rollerine olan bakış açısı da değişime uğramakta ve hegemonik erkeklik adeta bir yapı bozumuna uğratılmaktadır.
Bu çalışma kapsamında kahvehane kültürü ile tanışmış ve hayatlarının belli bir bölümünde kahvehaneye gitme pratiğine sahip olmuş 18 erkek katılımcı ile derinlemesine görüşmeler yapılarak, nitel bir saha çalışması yürütülmüştür. Connell'ın Yapılandırmacı Erkeklik Kuramındaki hegemonik erkeklik kategorisi dışında kalan; işbirlikçi, marjinal ve madun erkeklikler olarak sınıflandırılan farklı erkekliklerin toplumsal cinsiyet rolleri çerçevesinde erkekliği nasıl inşa ettikleri ve inşa edilen bu erkeklik algılarının toplumsal cinsiyete dayalı şiddete nasıl yansıdığı; kendi öznel deneyimleri, düşünceleri ve anlatımları üzerinden değerlendirilerek hegemonik erkekliğin baskın söylemleri alt üst edilmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda toplum içerisindeki farklı erkeklerin tek bir erkeklik kategorisinde olmadığı; zamana, mekâna, kültüre
 
ve kişiye göre değişen bir toplumsal cinsiyet bakış açısı ile farklı erkeklik maskeleri ardında hayatlarını idame ettirdikleri görülmektedir. Tıpkı kahvehanelerdeki yancı erkekler ve diğer aktörlerin oyuna müdahil olduklarında, oyundaki erkeklerin hamlelerini değiştirerek oyuna yönünü değiştirdikleri gibi, toplum içerisindeki farklı erkeklerin de hegemonik düzene müdahil olduklarında ataerkil sistemin egemen söylemlerini altüst edebilecekleri görülmüştür.

Abstract:
In addition to the rise of the feminist movement has achieved in the field, it is seen that increasing masculinity studies is of essential importance in terms of ensuring gender equality. In parallel with today's changing conditions, different from the hegemonic masculinity that the patriarchal system has placed in idealized patterns, different masculinity categories have emerged that have been pushed to a secondary position, marginalized and subordinated in the patriarchal society. In a society where these different men make themselves accepted and intervene in power, the definition of ideal masculinity and the perspective on gender roles also change and hegemonic masculinity is almost resolved.
Within the scope of this study, a qualitative field study was conducted by carrying out in-depth interviews with 18 male participants who were acquainted with the coffeehouse culture and had the practice of going to the coffeehouse in a certain part of their lives. Along with the questions of how these men in different masculinity categories construct masculinity within the framework of their gender roles, how these constructed masculinity perceptions are reflected in gender-based violence, also the dominant discourses of hegemonic masculinity were intended to be overturned by evaluating participants' own subjective experiences, thoughts and expressions. As a result of the study, it is observed that different men in the society are not in a single masculinity category, rather they maintain their lives behind different masks of masculinity with a gender perspective that changes according to time, place, culture and
 
person. It was seen that similar to how sidekick men and other actors in coffeehouses lead the course of a game by changing the moves of hegemonic men, different men in society who take part in hegemonic order, too, can overthrow the dominant discourses of the patriarchal system.