Türkiye'de 68 kuşağı ve din (din sosyolojisi açısından bir neslin analizi)
Generation 68 and religion in turkey (analysis of a generation in the context of religion)
Yazar: TAHİR PEKASİL
Danışman: PROF.DR. ZEKİ ARSLANTÜRK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Din = Religion ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu tez çalışmasında ?Türkiye'de 68 Kuşağı ve Din? ana başlığı altında ?68 Kuşağı? olarak nitelendirilen gençlik kategorisinin dünya görüşünün, sosyal ilişkiler sistemi ve toplumsal eylemler bağlamında nasıl oluştuğunu, hangi ideolojilere niçin sarıldıklarını, söylem ve hedeflerini, praksislerini, söz konusu dünya görüşlerinin laikliğe, dine, kültüre ne şekilde yansıdığını ortaya koymaya çalıştık.Merkez-Çevre ilişkileri bağlamında merkeze bağlı modernleştirici bir baskı grubu fonksiyonu gören 68 gençliği, sosyal süreçte anti-emperyalist, anti-feodal, sömürgeciliğe ve gericiliğe karşı olan, Kemalizm'le eklemlenmiş bir soldan sosyalizme evrilerek, Marksizm'in farklı yorumları olan Leninist, Maoist, Kastrocu, Şehir gerillacısı, Kır gerillacısı aşamalarından geçmiştir. Darbe eğilimlerinin ağır bastığı atmosferde gerek 68'e etkide bulunan gruplar, gerek 68'li gençler ?halk cephesi? anlayışı içerisinde güç birliğine gitmiştir.Sol Kemalist ve Sosyalist söylemlerin iç içe bulunduğu, iktidarı elde etmeye yönelik eylemlerin yoğunlaştığı dönemde 68 Kuşağı, ideoloji ve praksisi ile sol kolektif kimliğini inşa etmiştir. Sosyalist ideoloji, 68 gençliğine bir dünya görüşü kazandırdığı gibi dinin fonksiyonlarına benzer fonksiyonlar icra etmiştir. Pozitivist dünya görüşlerine eklemlenen Marksist yorumlar dine yaklaşımlarında etkili olmuştur.Tezimiz üç kısımdan oluşmaktadır: I. Bölüm'de ?Batı'da 68 Kuşağı ve Gençlik Hareketleri?ni; ?Türkiye'de 68 Kuşağı? başlığını taşıyan II. Bölüm'de ?68 Kuşağı?na kaynaklık eden grupları, ?Türkiye'de Sol ve Gençlik Hareketleri?ni, ?68 Kuşağı'nın Oluşumu?nu, İdeoloji, Praksis ve Kolektif Kimlik ilişkisini, 68 Kuşağı'nın iktidar söylemlerini ve devrimci pratiklerini, geçirdikleri değişimleri anlattık. III. Bölüm' de ise ?Türkiye'de 68 Kuşağı'nın Dine Yaklaşımları?nda söylem ve tavırlarıyla ilgili kavramları; yaklaşımlarının dayandığı temelleri vererek tasvir ve tasnif ettik.Anahtar Kelimeler:?68 Kuşağı ve İçindeki Kategorizasyon?, ?Devrim ( Sol Kemalizm, Sosyalist Devrim, Milli Demokratik Devrim)?, ?Pozitivist ve Marksist İdeoloji?, ?Praksis, Kolektif Kimlik?, ?Emperyalizm?, ?İlericilik-Gericilik?, ?Din İstismarı?, ?Laiklik?, ?Dinle İlgili Kültürel ve Yorumlayıcı Yaklaşımlar?.

Abstract:
In this thesis under the title of ?Generation 68 and Religion In Turkey? we study how the worldview of the youth categorization which is known ?Generation 68?, has been framed of in the context of the system of social relationships and social movements; which ideologies this generation has taken up seriously and why; its? discourses, aims and praxis; and what are the effects of the worldviews mentioned above to the laicity, religion and culture.In the context of centre-periphery relations the youth 68, which had a function as a modernizing pressure group which tied to the centre, and in the social process accepted a kind of socialism which was anti-imperialist, anti-feodal, anti-colonialist and anti-reactionary; reversed from a kind of socialism jointed with Kemalism to the Leninist, Maoist, Kastroist, urban geurilla, rural geurilla which are the distinct comments of Marxism. During the era of military coup tendencies both the groups having an effect on the 68, and the youth 68 became united under as a ?popular front?.In the era in which leftist Kemalist and socialist discourses became one within another, and the number of movements which aimed to obtain the political power increased, Generation 68 with its ideology and praxis built its own leftist collective identity. Socialist ideology, beyond being the ideological worldview to the 68 youth, had some functions like religion has. Marxist thought embedded with pozitivist one has shaped the 69 youth?s religious thoughts.There are 3 chapters in the thesis. We deal in the first chapter, ?Generation 68 and Youth Movements in the West?; in the second chapter under the title of ?Generation 68 in Turkey?, we analyse ?The leading groups for the Generation 68?, ?The foundation of the Generation 68?, relationships among ideology, praxis and collective identity?, the discourse of the Generation 68 and its revolutinary praxis and the change this generation has experienced. In the third chapter, we deal with ?The Approaches of this Generation to Religion? by analysing and classifying its sources.Key Words:?Generation 68 and Its? Categorization?, ?Revolution (leftist Kemalism, Socialist Revolution, National Democratic Revolution)?, ?Positivist and Marxist Ideology?, ?Praxis, Collective Identity?, ?Imperialism?, ?Progressionism-Reactionarism?, ?Exploitation of Religion?, ?Laicism? ?Cultural and Interpretive Approaches in Relation to Religion?.