Koroner arter hastalığı belirteci olarak Epikardiyal yağ dokusu kalınlığı ve Non alkolik yağlı karaciğer hastalığının birlikte değerlendirilmesi
Evaluation of epicardial fat thickness and Non-alcoholic fatty liver disease as a predictör of coronary artery diseases
Yazar: MUSTAFA TOPUZ
Danışman: PROF. DR. ALİ ERGİN
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Koroner damarlar = Coronary vessels

Özet:
Amaç: Epikardiyal yağ dokusu (EYD) viseral yağ dokularından biridir ve koroner arter hastalığı (KAH) oluşumu için risk artışı ile ilişkili olduğu çalışmalar ile vurgulanmaya çalışılmıştır. Farklı zamanlarada yapılan çeşitli çalışmalar ile koroner arter hastalığı (KAH) ile epikardiyal yağ dokusu (EYD) kalınlığı arasında ve EYD doku ile Non alkolik karaciğer yağlanması arasında ilişkiler değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın amacı; EYD kalınlığı ve nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH) varlığının koroner anjiografi ile belirlenen KAH ciddiyeti ve yaygınlığı ile arasındaki ilişkiyi incelemek, EYD'nin NAYKH aracılığı ile visseral obeziteyi göstermedeki etkisini ortaya koymak, antropometrik diyastoloji üzerine parametreler ile ilişkisini ve kardiyak etkilerini incelemekti.Materyal ve metod: Çalışmaya göğüs ağrısı nedeniyle yatırılan ve koroner anjiyografi uygulanan 250 hasta (59±12 yaş, 190 erkek) alındı. Tüm hastalara Transtorasik Ekokardiyografi uygulanarak EYD kalınlığı ölçümleri ve 105 hastada ise ek olarak Ultrasonografik görüntüleme ile NAYKH varlığı araştırıldı. KAH ciddiyeti Gensini skorlaması ile değerlendirildi. EYD kalınlığı sağ ventrikül serbest duvar komşuluğundan parasternal uzun ve kısa eksen görüntüler ile ölçüldü ve sağ ve sol ventrikül diyastolojisi değerlendirildi. NCEP ATP III kriterleri doğrultusunda 127 hastada metabolik sendrom tanımlandı. Hastaların demografik, antropometrik, laboratuar ve ekokardiyografik bulguları kaydedildi.Bulgular: Ciddi koroner arter hastalığı saptanan hastalarda sağ ventrikül serbest duvar parasternal uzun ve kısa eksen ortalama epikardiyal yağ doku kalınlığı ciddi koroner darlığa sahip olmayan hastalara göre daha inceydi (0.78± 0.22 cm vs 0,58 ±0.23 cm p<0.001). Yine Sağ ventrikül serbest duvar parasternal kısa ve uzun eksen ortalama EYD kalınlığı NAYKH olan hastalarda yağlanma derecesi ile paralel olarak yağlanma saptanmayan hastalara göre daha kalındı (Grade 0: 0.58 ± 0.18 cm; Grade I: 0.81 ± 0.21 cm; Grade II: 1.00 ± 0.12 cm; Grade III: 0,95 cm p<0.001). Sağ ventrikül ortalama EYD kalınlığı için ROC (Receiver Operating Characteristic) eğrisinde eğri altında kalan alan 0.60 olarak bulundu (50,2-74,7, %95 Güven Aralığı). EYD kalınlığının ventrikül diyastolojisi üzerine etkisi incelendiğinde 0,6 cm ortalamanın üzerinde EYD kalınlığa sahip hastaların sağ ventrikül lateral anulus Triküspit ve sol ventrikül lateral anulus Mitral E dalga velositelerinin EYD ortalama kalınlığı 0,6 cm altında olan gruba göre istatiksel olarak belirgin düşük olduğu saptandı (p=0,002; p=0,001). Ciddi myokardiyal iskeminin sonuçlara etkisini araştırmak için yapılan istatistiksel analiz sonucu ciddi koroner lezyon bulunmayan EYD kalınlığı cut off değerin üzerindeki hastalarda sadece sağ ventrikül lateral anulus triküspit E dalga velositesinin düşük olduğu saptandı (P=0,043)Sonuç: Ortalama EYD kalınlığı fazla ve Karaciğerde nonalkolik yağlanma saptanan hastalarda karaciğer yağlanma derecesi ve EYD kalınlığı ile ilişkili olarak KAH ciddiyeti daha fazla saptanmıştır. Çalışmada bu iki yağlanma modeli arasında belirgin ilişki bulundu. EYD kalınlığı ölçümünün KAH risk artışı ile birlikteliği ve visseral yağlanmayı göstermede bir belirteç olabileceği gösterildi. Ayrıca elde ettiğimiz NAYKH ile gensini değerleri arasındaki ilişkiye ait bulgu daha önceki çalışmalarda bahsedilen sadece koroner arterleri ve kalbi saran yağ dokusunun değil diğer visseral organlardaki yağlanmanında koroner aterosklerotik süreçte etkisinin olabileceğini düşündürmektedir. Ek olarak çalışmada artmış epikardiyal yağ dokusu kalınlığının ciddi iskemi bulunmaksızın sağ ventrikül diyastolojisini etkileyebileceği saptandı.

Abstract:
İntroduction and Aim: Epicardial adipose tissue (EAT) is a component of visceral adiposity and might be associated with increased risk for coronary artery disease (CAD). Evaluations in previous studies has been made upon the relation of epicardial adipose tissue thickness with coronary artery disease. The aim of the present study was to evaluate the relationship between EAT thickness and nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD) presence and extent and severity of CAD detected by coronary angiography (CAG),Also ,we interrogated the relation of epicardial adipose tissue with NAFLD presence and effect of EAT thickness on metabolic and anthropometrics parameters and cardiac diastolic functions.Methods and Materials: A total of patients 250(59±12 years of age, 180 male) who underwent diagnostic and therapathic coronary angiography (CAG) for chest pain were studied. Epicardial fat thickness was measured with transthoracic echocardiography and presence of NAFLD by ultrasound in one hundred five patients. Severity of coronary atherosclerosis was assessed by the presence of any stenotic (>50%) coronary vessel. Extent of atherosclerosis was assessed by number of segments having atherosclerosis from total of 16 segments defined by American Heart Association. EAT thickness measurements were performed above from right myocardium with parasternal long axis and short axis imagings. Metabolic syndrome had diagnosed with NCEP ATP III criteries a total 127 patiens This data were compared with extent and severity of CAD. Demographic, anthropometric, labrotuary and echocardiographic measurements (releated with left and right ventricle?s diastolic parameters) were recorded.Data: Patients with significant coronary lesions had EAT thickness higher than patients who had not significant lesions in right ventricle free wall parsternal long and short axis imaging (0.78 ± 0.22 cm vs 0,58 ± 0.23 cm respectively, p<0.001). EAT thickness in right ventricle free wall median value was significantly higher in patients with significant steatosis in comparision to patients with no steatosis. The thickness also releated with degree of NAFLD (Grade 0: 0.58 ± 0.18 cm; Grade I: 0.81 ± 0.21 cm; Grade II 1.00 ± 0.12 cm ;Grade III: 0,95 cm; respectively, p<0.001). ROC curve showed that area under curve was 0.60 (50,2-74,7; 95% CI). Also we found that EAT thickness associated with cardiac diastolic functions. The patients with EAT thickness higher than cut off value had more decreased right and left ventricle lateral annulus E wave velocities (p:0,002; p:0,001). İt was demonstrated that both an increase in epicardial fat thickness and presence of NAFLD was a risk increasing factor for coronary artery disease. Patients with significant hepatic steatosis had Gensini?s score and higher than patients who had not (p<0,001). Further analyses was made to determine the effect of Myocardial ischemia. The patiens with no sgnificant coronary lesions, only right ventricle lateral annulus tricüspid E wave velocities had affected by EAT thickness (p=0,043).Results: An increase in epicardial adipose tissue thickness and presence of NAFLD and it?s degree are correlated with an increase in severty of coronary artery disease. Not only indicating fat surrounding heart and coronary arteries but also NAFLD play may have a role in the coronary atherosclerotic process. According to cut off value the statistics analyses showed that , epicardial fat thickness seems to be effect right ventricle diastolic functions without no sgnificant myocardial ischemia. Also present study discussed if EAT thickness is associated with NAFLD. EAT thickness can be use for diagnosis of visseral obesity.