Uyku sorunu olan yaşlı bireylerde ayakları ılık suda bekletmenin uyku kalitesine ve konfor düzeyine etkisi
The effect of keeping the feet in warm water on sleep quality and comfort level of the elderly with sleep problems
Yazar: HANİFE DURGUN
Danışman: PROF. DR. HATİCE KAYA
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ayak banyosu = Footbath ; Konfor = Comfort ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Durgun, H. (2018). Uyku Sorunu Olan Yaşlı Bireylerde Ayakları Ilık Suda Bekletmenin Uyku Kalitesine ve Konfor Düzeyine Etkisi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Esasları ABD. Doktora Tezi. İstanbul.
Bu araştırma, uyku sorunu olan yaşlı bireylerin uyku kalitesini ve konfor durumlarını arttırmada ayakları ılık suda bekletme uygulamasının etkinliğini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel çalışma olarak planlandı.  Araştırmanın evrenini, Aralık 2016-Mayıs 2017 tarihleri arasında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'na bağlı iki huzur evinde kalan 217 birey, örneklemini evren içerisinden araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 60 birey oluşturdu. Deney grubundaki bireylere 6 haftalık süre ile akşam yatmadan bir saat öncesinde ayakları ılık suda bekletme uygulaması gerçekleştirildi. Kontrol grubuna ise herhangi bir girişim uygulanmadı. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Sayısal Değerlendirme Skalası(SDS)", "Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi(PUKİ)" ve "Genel Konfor Ölçeği(GKÖ)" kullanıldı. Verilerin analizi SPSS 22 paket  programıyla yapıldı. 
PUKİ puan ortalamasının uygulama öncesi deney grubunda 8,10±1,58, kontrol grubunda 9,53±1,72, uygulama sonrası deney grubunda 4,37±2,06, kontrol grubunda 9,73±1,46 olduğu ve deney grubundaki bireylerin uygulama öncesine göre uygulama sonrası puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu (2Z=-4,751; p=0,001), kontrol grubunda ise uygulama öncesi ve sonrası puan ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı farklılığın olmadığı (2Z=-0,964; p=0,335) belirlendi. 
GKÖ puan ortalamasının deney grubunda 3,03±0,28, kontrol grubunda 3,01±0,25, uygulama sonrası deney grubunda 3,09±0,28, kontrol grubunda 2,99±0,25 olduğu deney grubundaki bireylerin uygulama öncesine göre uygulama sonrası puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu (2t=-3,988; p=0,001), kontrol grubunda ise uygulama öncesi ve sonrası puan ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı farklılığın olmadığı (2t=1,356; p=0,185) saptandı. 
Sonuç olarak, ayakları ılık suda bekletme uygulaması, uyku sorunu olan yaşlı bireylerin uyku kalitesini ve konforun fiziksel boyut ve ferahlama düzeyini arttırmada etkilidir. Bu nedenle uyku sorunu olan yaşlı bireylerde ayakları ılık suda bekletme uygulamasının kullanılması önerilebilir.

Abstract:
Durgun, H. (2018). The Effect of Keeping the Feet in Warm Water on Sleep Quality and Comfort Level of the Elderly with Sleep Problems. Istanbul University Institute of Medical Sciences, Department of Nursing Principles. PhD Thesis. Istanbul.
This study was designed as a randomized controlled experimental study for the purpose of determining the effectiveness of keeping the feet in warm water in increasing sleep quality and comfort level of the elderly with sleep problems. The population of the study consisted of 217 individuals who were staying at two nursing homes affiliated with the Ministry of Family and Social Policies between December 2016 and May 2017, whereas the sample consisted of 60 individuals, who met the inclusion criteria, among the population. The application of keeping the feet in warm water one hour before going to bed at night was performed to the individuals in the experimental group for 6 weeks. On the other hand, no intervention was applied to the control group. The data were collected using "Personal Information Form", "Numeric Raiting Scale (NRS)", "Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI)", and "General Comfort Questionnaire (GCQ)". The data were analyzed in the SPSS 22 packaged software. 
It was determined that the mean score of PSQI was 8,10±1,58 in the experimental group and 9,53±1,72 in the control group before the application; 4.37±2.06 in the experimental group and 9,73±1,46 in the control group after the application and there was a statistically significant difference between the post-application mean scores of the individuals in the experimental group compared to the post-application mean scores (2Z=-4,751; p=0,001); whereas, there was no statistically significant difference between the pre-application and post-application mean scores of the individuals in the control group (2Z=-0,964; p=0,335).    
It was determined that the mean score of GCQ was 3,03±0,28 in the experimental group and 3,01±0,25 in the control group before the application; 3,09±0,28 in the experimental group and 2,99±0,25 in the control group after the application and there was a statistically significant difference between the post-application mean scores of the individuals in the experimental group compared to the pre-application mean scores (2t=-3,988; p=0,001), whereas there was no statistically significant difference between the pre-application and post-application mean scores of the individuals in the control group (2t=1,356; p=0,185).  
As a consequence, the application of keeping the feet in warm water is effective on increasing the sleep quality and comfort level of the elderly with sleep problems. Thus, it is recommended to use this application in solving the sleep problems of the elderly.