Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun romanlarında kamusal alan
Public space in novels of Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Yazar: BURÇAK ANKUT BOZO
Danışman: PROF. DR. MURAT KACIROĞLU
Erzurum Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Kamusal alan, Antik Çağ'dan günümüze kadar olan tarihsel düzlemde sürekli
gelişim gösteren ve önemini hiç yitirmeyen bir kavramdır. Burayı kişilerin toplu hâlde yer
aldığı sıradan bir mekân olarak görmemek gerekir. Kamusal alanı sıradan bir mekândan
ayıran en önemli özellik, onun kişiler arasındaki ilişki ağlarını ve nihayetinde toplum
içindeki uyum ve dengeyi canlı bir biçimde sürdürmesidir. Bir gazetede yer alan haberin
evlerde ve sokaklarda yankı uyandırması, yıllar geçse de önemini sürdürecek olan tarihî
olayların günümüzdeki yaşam biçimini etkilemesi kamusal alandaki yaşantı ve paylaşımlar
sayesindedir. Buradaki denge ve uyum sürdükçe kişiler, hem kendi "ben"i ile hem de
kamusal alanda öne çıkan ve kamusal yararı gözeten "benlik"leri ile ön plana çıkmışlardır.
Kamusal alan, Antik ve Orta Çağ'da kişilerin fikirlerini ve siyasî görüşlerini temsil
etmiştir. Özellikle Antik Çağ'da özel alandaki denge ve düzen, kamusal alandaki
yetkinliğin ön koşulu olarak kabul edilmiştir. Orta Çağ'da da Antik Çağ kadar keskin
olmasa da kamusal alan – özel alan arasındaki sınır belirgindir. 17. yüzyıldan itibaren
sanayileşme ile birlikte değişen dengeler, sınırları da değiştirmiştir. Ev-kamusal alan
arasındaki keskin sınır silinmiş, kapitalist sistemin getirdiği şartlar evi üretim merkezi
olmaktan çıkarmıştır. Bu çalışmada Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun romanlarında
bulunan kamusal alanlar, kişiler arasındaki iletişim biçimleri de dikkate alınarak tek tek
tespit edilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kamusal alan, söylem, iletişim, roman.

Abstract:
Public space is a concept that has constantly developed on a historical level from
ancient times to the present day and has never lost its importance. This should not be seen
as an ordinary place where people gather together. The most important feature that
distinguishes the public space from an ordinary place is that it vividly maintains the
relationship networks between people and ultimately the harmony and balance within
society. It is thanks to the experiences and shares in the public sphere that the news in a
newspaper resonates in homes and streets, and that historical events that will continue to
be important over the years affect today's lifestyle. As the balance and harmony here
continues, people have come to the fore with both their own "I" and their "selves" that stand
out in the public sphere and look after the public good.
The public sphere represented people's ideas and political views in Antiquity and
the Middle Ages. Especially in ancient times, balance and order in the private sphere were
accepted as a prerequisite for competence in the public sphere.
In the Middle Ages, the border between public and private space was clear, although not
as sharp as in the Ancient Age. The balances that changed with industrialization since the
17th century also changed the borders. The sharp border between home and public space
has been erased, and the conditions brought by the capitalist system have made the home
no longer a center of production. In this study, the public spaces in Yakup Kadri
Karaosmanoğlu's novels were tried to be identified one by one, taking into account the
communication styles between people.

Keywords: Public sphere, discourse, communication, novel.