Türkiye'de doğal afetlerle ilgili yasal düzenlemelerin İzmir Bayraklı depremi kapsamında refah devleti ilkeleriyle ilişkili olarak değerlendirilmesi
Evaluation of legal regulations regarding natural disasters in Turkiye in relation to welfare state principles within the scope of İzmir Bayrakli earthquake
Yazar: BERNA GÖRGÜLÜ
Danışman: PROF. DR. ALİ TÜREL
Çankaya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım ve Dönüşüm Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Afetler sadece yaşamsal kayıplara neden olmakla, yapılı çevreye zarar vermekle kalmayıp, meydana geldiği toplumun tarihi, sosyal, kültürel, ekonomik yapılarına da zarar vermektedir. Her afet farklı sonuçlar doğurmuş, farklı çözümler beklemiştir. Buna paralel olarak uygulama ve yasal süreç de zamanla değişim göstermiştir.
Osmanlı'dan günümüze dek bakıldığında afetzedelerin sekteye uğrayan hayatları desteklenmiş, yeniden hayata devam edebilmeleri adına imkanlar sunulmuş, bir dizi çalışmalar devlet tarafından üstlenilmiştir. Yapılan tüm çalışmalar refah devleti anlayışından ziyade bir gereklilik olarak görülmüştür. Çünkü afetler aniden gelişmekte ve toplumda herhangi bir kesim üzerinde seçim yapmamaktadır. Öyleyse kişilerin iradesi dışında gelişen bu süreç tesadüfidir.
Refah devletinin, karma refah devlet yapısına evrilişi, mülkiyet yapısının, hak sahipliğinin değişimi gibi durumlar afetzedelere sunulan şartların da değişmesine neden olmuştur. Burada risk paylaşımı ön plana çıkmaktadır. Artık afetin oluşturduğu risk sadece devlet tarafından değil, sivil sektör, özel sektör, gönüllü sektör, dini kuruluşlar arasında paylaşılmaktadır ve devlet yine merkez konumundadır. 
Afet yönetiminde en maliyetli ve meşakkatli süreç iyileştirme aşaması olarak kabul edilmektedir. Bu kapsamda 30.10.2020 tarihinde yaşanan İzmir Depremi örneğinde 7269 sayılı Yasa kapsamında sürdürülen yeniden yapılanma faaliyetlerinde devlet yıkılmış, acil yıkılacak ya da ağır hasarlı yapılardaki hak sahipleri için inşa ettiği afet konutlarını tamamlamak üzere iken, üzerine üç sene geçmesine rağmen 6306 sayılı Yasa kapsamında orta hasarlı yapılardaki hak sahipleri için benzer bir durum söz konusu değildir.
Refah devleti sistemi, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, Avrupa Sosyal Şartı, Habitat Konferansları gibi uluslararası düzenlemeler ve yasal çerçevede yeniden yapılanma sürecinin farklı hasar gruplarında uygulanan anket çalışmaları neticesinde değerlendirildiğinde bir eşitsizliğin olduğu sonucuna ulaşılmış olup olası afetlerden sonra yeniden yapılanma süreci için ışık tutucu bir nitelik taşımaktadır.

Abstract:
Disasters not only cause vital losses and damage the built environment, but also damage the historical, social, cultural and economic structures of the society in which they occur. Each disaster had different consequences and expected different solutions. In parallel, the application and legal process have also changed over time.
From the Ottoman Empire to the present day, the disrupted lives of disaster victims have been supported, opportunities have been offered for them to resume life again, and a number of studies have been undertaken by the state. All the studies conducted were seen as a necessity rather than an understanding of the welfare state. Because disasters develop suddenly and do not make choices on any section of society. Therefore, this process, which develops outside the will of people, is accidental.
Situations such as the evolution of the welfare state into a mixed welfare state structure, the change of the ownership structure and the ownership of rights have also caused the conditions offered to disaster victims to change. Risk sharing comes to the fore here. Now the risk posed by the disaster is shared not only by the state, but also between the civil sector, the private sector, the voluntary sector, religious organizations, and the state is again in the Decenter position. 
It is considered to be the most costly and difficult process improvement stage in disaster management. In this context, in the case of the Izmir Earthquake on 30.10.2020, while the state is about to complete the disaster housing built for rights holders in destroyed, emergency or severely damaged structures in the reconstruction activities carried out under Law 7269, there is no similar situation for rights holders in moderately damaged structures under Law 6306, despite the passage of three years.
When the reconstruction process within the framework of international regulations such as the welfare state system, the Universal Declaration of Human Rights, the European Social Charter, Habitat Conferences and the legal framework is evaluated as a result of survey studies conducted in different damage groups, it has been concluded that there is an inequality and it has a enlightening quality for the reconstruction process after possible disasters.