Kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı açısından internetin üstün zekâlı çocuklar tarafından kullanıma yönelik bir araştırma
A study on the use of the internet by gifted children in terms of uses and gratifications approach
Yazar: GÖKSU SAĞLIK
Danışman: PROF. DR. YILDIZ DİLEK ERTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Kullanımlar ve doyumlar = Uses and gratifications ; Sayısal yerliler = Digital natives ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırma, üstün zekâlı ve yetenekli dijital yerli çocukların genel internet kullanım amaçlarını ve tutumlarını ortaya koymak, onları internet kullanmaya yönelten motivasyonları kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı çerçevesinde incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda, 2017-2018 öğretim yılında özel bir okulda öğrenim gören ilkokul 2. 3. ve 4. sınıf seviyesindeki üstün zekâlı ve yetenekli 98 tane öğrenciye anket ve tutum ölçeği uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 24.0 istatistik programı kullanılmıştır. Öğrencilerin genel internet kullanım profilini ortaya koymak amacıyla betimleyici tablolardan, frekans ve yüzdelerden yararlanılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin internet kullanım motivasyonlarını belirlemek amacıyla keşfedici faktör analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda eğlence/rahatlama, boş zaman aktivitesi, sosyalleşme ve bilgilenme olarak 4 faktör belirlenmiştir. Bu faktörler cinsiyet, internet kullanım sıklığı ve diğer değişkenler açısından incelenmiş ve analizler yapılırken T testi ve tek yönlü Anova testlerinden yararlanılmıştır. Farklılıkların yönünü belirlemek için ise Post hoc analizi olarak Tukey testi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda, üstün zekâlı ve yetenekli ilkokul 2. 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin internet kullanma amaçlarının başında video izlemek ve oyun oynamak geldiği, öğrencilerin günde ortama 1 saatten 3 saate kadar internet kullandıkları, çoğunlukla zeka oyunları oynamayı ve oyun videosu izlemeyi tercih ettikleri, sosyal ağ sitelerinden en çok Youtube'u ve Facebook'u kullandıkları ve çoğunlukla tablet üzerinden internete girdikleri belirlenmiştir. Ayrıca internetten elde ettikleri doyumların başında eğlence ve rahatlama ikinci olarak boş zamanlarını değerlendirme, üçüncü olarak sosyalleşme ve son olarak da bilgilenme geldiği ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler: Üstün Zekâlı, Üstün Yetenekli, İnternet, Kullanımlar ve Doyumlar yaklaşımı, Dijital Yerliler

Abstract:
This study was carried out to reveal general internet usage goals and attitudes of gifted and talented digital native children and investigate their motivations for using the Internet in terms of uses and gratifications approach. İn accordance with this purpose, 98 gifted and talented elementary school students in the 2rd, 3th and 4th grade attending a private school in the 2017-2018 academic year were administered a questionnaire and the attitude scale. SPSS 24.0 statistical software was used for the analysis of the data. Descriptive tables, frequencies, and percentages were employed to reveal the general internet usage profile of the students. Exploratory factor analysis was used to determine the Internet usage motivations of the students who participated in the study. As a result of the analysis, four factors, entertainment-relaxation, leisure activity, socialization, and gaining knowledge, were determined. These factors were examined in terms of gender, Internet usage frequency, and other variables. T-test and one-way ANOVA tests were used for the analyses. The Tukey test was used as a post hoc analysis to determine the aspect of the differences.
As a result of the research, it was determined that watching videos and playing games were the primary purposes of the gifted and talented elementary school students in the 2rd, 3th and 4th grade in using the Internet. On average, they used the Internet 1 hour to 3 hours a day. They often preferred playing mind games and watching game videos. They used mainly YouTube and Facebook and they connected to the Internet mainly via their tablets. In addition, it was revealed that entertainment-relaxation was the leading satisfaction gifted and talented students get from the Internet, and that leisure activity, socialization, and gaining knowledge followed it respectively.

Key words: Gifted, Highly Talented, the Internet, Uses and Gratifications Approach, Digital Natives