ABD dış politika kararlarının oluşumunda enerji kaynaklarının rolü: Orta Doğu örneği
The role of energy resources in the formation of us foreign policy decisions: The case of The Middle East
Yazar: HAYRİ SİNAN UZUN
Danışman: PROF. DR. ZAFER AKBAŞ
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Toplam Kalite Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji politikaları = Energy policies ; Orta Doğu = Middle East ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Petrol = Petroleum ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Dünyanın yaşam kaynağının temel taşlarından biri enerji kaynaklarıdır. İnsanoğlu varoluşundan günümüze kadar enerji kaynaklarından yararlanmıştır. Bu nedenle geçmişten günümüze kadar geçen süreçte insanların bitmek bilmeyen ve sürekli daha da artan ilgisini üzerinde toplamıştır. Hatta tarihte yaşanan birçok savaşın ve katliamların asıl nedeni olmuştur. Çünkü enerjiye sadece tarım ve sanayide değil, kültürel ve sosyal ihtiyaçların karşılanabilmesi için de gereksinim duyulmuştur. Bu nedenle de her daim bağımlılığın yanı sıra elde edilmesinin zorunluluğunu da beraberinde getirmiştir. 
Sanayi devrimiyle birlikte enerji öncelikle askeri ve sanayi alanında olmak üzere birçok alanda önemini arttırarak hissettirmiştir. Günümüzde ise ülkeler toplumsal refahını, ekonomisini ve sürdürülebilir kalkınmalarını olumlu yönde gerçekleştirebilme hedeflerini enerji ihtiyaçlarını karşılama yoluyla ulaşabilmekte ve dış politikalarını bu yönde şekillendirip, uygulamaktadırlar. Bundan dolayı dünya siyaseti enerji üzerine şekillenmekte ve yaşadığımız yüzyılda ülkeler arasında enerji kaynaklarına sahip olabilmek için büyük bir rekabet yaşanmaktadır.
Bu çalışmada enerjinin ve enerji kaynaklarının ülke çıkarları açısından önemi vurgulanmış, enerji politikaları kavramı tanımlanarak uluslararası ilişkilerde enerjinin rolü ortaya konulmuş, ABD'nin dış politika stratejilerinin oluşumu ve bu dış politika stratejilerini belirleyen temel unsurlar ele alınarak bu politikaları şekillendiren enerji kaynaklarından petrol ve doğal gaz incelenmiştir. Bu bağlamda Orta Doğu bölgesinin zengin petrol yataklarının ABD çıkarları açısından önemine değinilmiştir. 
Çalışmada enerji kaynaklarının uluslararası arenada gerek gelişmiş gerekse de gelişmekte olan ülkeler açısından sosyal ve ekonomik refah düzeyinin yükseltilmesinde ve bu arenada söz sahibi olabilmek adına bu kaynağı vazgeçilemez bir nimet olarak gören ülkelerin başında ABD'nin geldiği savunulmaktadır. Orta Doğu'daki mücadelelere katılmak ve bu mücadeleleri kendi lehine çevirmek için çeşitli bahaneler üreterek binlerce kilometre uzakta bile olsa yine de bölge üzerinde söz sahibi olmaya çalıştığı, bölgenin yer altı zenginliklerinde hakimiyet kurmak, bölge üzerindeki sözde müttefiklerine yardım etmek ya da insan haklarının çiğnendiği, soykırımın yapıldığı gibi bahanelerin arkasına sığınarak kendi çıkarları doğrulusunda bölge üzerinde faaliyetlerini sürdürmekte olduğu ve bölgedeki tek büyük gücün sadece kendisi olması için adımlar attığı savunulmuştur. ABD'nin bölgedeki asıl amacının, koltuğa hangi başkan geçerse geçsin hiç fark etmeksizin hedeflerine ulaşmak ve enerji mücadelesinde rakip devletler karşısında kazanacağı kâr paylarını ve menfaatlerini en üst seviyeye taşımak olduğu ve bunu da Amerikan ulusunun çıkarları doğrultusunda yaptığı ve ilerisi içinde yapacağı değerlendirilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Enerji, Enerji Kaynakları, Dış Politika, ABD, Orta Doğu, Petrol.

Abstract:
One of the cornerstones of the world's life source is energy resources. Mankind has benefited from energy sources since its existence. For this reason, it has attracted the endless and ever-increasing interest of people in the process from the past to the present. In fact, it has been the main cause of many wars and massacres in history. Because energy is needed not only in agriculture and industry, but also in order to meet cultural and social needs. For this reason, it has always brought with it the necessity of obtaining as well as addiction.
With the industrial revolution, energy has increased its importance in many fields, primarily in the military and industrial fields. Today, countries can achieve their goals of realizing their social welfare, economy and sustainable development in a positive way by meeting their energy needs, and they shape and implement their foreign policies in this direction. Therefore, world politics is shaped on energy and in the century we live in, there is a great competition between countries to have energy resources.
In this study, the importance of energy and energy resources for the interests of the country is emphasized, the concept of energy policies is defined and the role of energy in international relations is revealed, the formation of the foreign policy strategies of the USA and the basic elements that determine these foreign policy strategies are discussed, and oil and natural gas are examined from the energy sources that shape these policies. In this context, the importance of the rich oil fields of the Middle East region in terms of US interests has been mentioned.
In the study, it is argued that the USA comes first among the countries that see energy resources as an indispensable blessing in order to increase the level of social and economic welfare in terms of both developed and developing countries in the international arena and in order to have a say in this arena. Even thousands of kilometers away, he tries to have a say in the region, to dominate the underground riches of the region, to help his so-called allies in the region, or to have a It was argued that he was continuing his activities in the region in line with his own interests by hiding behind excuses as was done and taking steps to make himself the only great power in the region. It has been evaluated that the main purpose of the USA in the region is to achieve its goals, regardless of which president takes the seat, and to maximize the profits and interests it will win against rival states in the energy struggle, and that it does this in line with the interests of the American nation and will do so in the future.
Key words: Energy, Energy Resources, Foreign Policy, USA, Middle East, Oil.