Örümceklerin tozlaşmadaki rolü ve aerobiyolojik tuzak olarak örümcek ağları
The role of spiders in pollination and spider webs as an aerobiological trap
Yazar: SELEN GÜLSER KARAHİSAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAFER SANCAK
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany ; Zooloji = Zoology

Özet:
Tozlaşma, bitkilerin yaşam döngüsünün en önemli bölümünü oluşturmaktadır. Erkek bireylerde oluşan polenin dişi bireye ulaşması sonucu gerçekleşen bu olayda birçok faktör yer almaktadır. Bunların en bilindik ve en önemli olanı polinatörler tarafından gerçekleştirilendir. Tozlaşma faktöründe verimli bireylerin oluşmasına katkı sağlayan canlılardan biri de örümceklerdir. Örümcekler çiçek üzerinde kamufle olarak tozlayıcıları avladığı gibi bitki üzerinde bulunan zararlılarla beslenerek bitkinin zinde kalmasını da sağlamaktadır. Bu esnada vücutlarına yapışan polenleri de farklı bitkilere taşıma işlevini üstlenmektedir. Örümceklerin polinatörler tarafından fark edilmesi durumunda ise bitkiden kaçınma gibi refleksler oluşmaktadır. Bu durum polinatör bireyin farklı bitkilere yönelmesini ve uzak mesafeler kat etmesine neden olarak bitki popülasyonların da artışa ve değişmelere neden olmaktadır. Mimari açıdan ve içerik olarak eşi benzeri olmayan ağları ise aerobiyolojiye yeni bir ışık tutmaktadır. Ağların yapı ve içerik açısından yapışkan olması polen ve spor tutmada etkili bir materyal haline getirmektedir. Bu çalışmanın amacı örümceklerin üzerlerinde taşıdıkları polen ve sporları tespit ederek tozlaşmada üstlendikleri rolleri tanımak ve örümcek ağlarının polen ve spor bakımından inceleyerek aerobiyolojik tuzak olarak ele alınabileceğini bildirmektir. Bu çalışmada, Kastamonu Üniversitesi kampüs alanı içerisinde 2018 Nisan, Mayıs, Haziran ve 2019 Nisan, Mayıs aylarında toplanan 39 örümcek ve 30 örümcek ağı incelenmiştir. İnceleme sonucunda örümcekler üzerinden toplamda 13 taksona ait 259 polen ve 1 taksona ait 3 spor tespit edilmiştir. Örümcek ağlarında ise 18 taksona ait 3056 polen ve 15 taksona ait 6668 spor tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda örümceklerin polinatörler gibi üzerlerinde polen barındırabildiklerini ve örümcek ağlarının da doğal bir aerobiyolojik tuzak potansiyeli olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Pollination constitutes the most important part of the life cycle of plants. There are many factors involved in this event, which occurs as a result of the pollen formed in male individuals reaching the female individual. The most known and most important of these was carried out by pollinators. Spiders are the biggest contributors to the formation of fertile individuals in pollination factor. Spiders camouflage the flower and hunt pollinators, as well as feed the pests on the plant, keeping the plant fit. In the meantime, it undertakes the function of carrying the pollen stuck to their bodies to different plants. If spiders are noticed by pollinators, reflexes such as avoiding the plant occur. This situation causes the pollinator individual to turn to different plants and travel long distances, causing an increase and change in plant populations. Networks, which are unique in terms of architecture and content, shed a new light on aerobiology. The fact that the nets are sticky in terms of structure and content makes it an effective material for pollen and spore retention. The aim of this study is to identify the pollen and spores that spiders carry on them, to recognize their roles in pollination and to report that spider webs can be treated as aerobiological traps by examining them in terms of pollen and spores. In this study, 39 spiders and 30 spider webs collected in the Kastamonu University campus area in April, May, June and April and May 2019 were examined. As a result of the analysis, a total of 259 pollens belonging to 13 taxa and 3 spores belonging to 1 taxon were determined from spiders. In spider webs, 3056 pollens belonging to 18 taxa and 6668 spores belonging to 15 taxa were detected. As a result of the study, it shows that spiders can contain pollen on them like pollinators and spider webs have a natural aerobiological trap potential.