MEB okullarında kalite yönetimi ve uygulamanın değerlendirilmesi üzerine bir alan araştırması
MEB okullarinda kalite yönetimi ve uygulamanin değerlendirilmesi üzerine bir alan araştirmasi
Yazar: KADİR ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET KAVRUK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Eğitim kalitesi = Education quality ; Eğitim yönetim sistemleri = Education management systems ; Kalitatif yönetim = Qualitative management ; Kalite geliştirme = Quality improvement ; Kalite modelleri = Quality models ; Kalite yönetim sistemi = Quality management system ; Kamu hizmetleri = Public services

Özet:
Eğitim Kurumlarında Toplam Kalite Yönetimi Uygulaması ve Uygulamanın Mükemmellik Modeli ile Değerlendirilmesi Üzerine Bir Alan Araştırması konulu bu çalışmada; 21. yüzyılın şafağında değişik ülkelerde, kamu ve özel sektörde, farklı iş kollarında uygulanan ve yönetim sistemi adına çok önemli kazanımlar sağlanan Toplam Kalite Yönetimi (TKY) ve onun ölçüm aracı olan Mükemmellik Modelinin eğitim yönetiminde uygulaması ele alınmıştır.Çalışmada öncelikle kalite kavramına açıklık getirilmiş, kalitenin öncüleri ve öğretileri konusunda teorik bilgilere yer verilmiştir. Kalite göstergeleri imalat ve hizmet sektöründe ayrı ayrı ele alınmıştır. 90 `lı yıllarda kristalleşen Çağdaş Yönetim Yaklaşımlarından Toplam Kalite Yönetiminin gelişimi, tanımı, felsefesi ve kalite organizasyonu, özdeğerlendirme konusu I. Bölüm'de ele alınan diğer konular olmuştur.Çalışmanın II. Bölüm'ünde TKY'nin başta Üniversite olmak üzere Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okulöncesi, ilk ve orta öğretim kurumlarında uygulama adımları ve uygulama örneklerine yer verilmiştir. Ayrıca, bir kurumun kurumsal performansının değerlendirilmesinde dünyada kullanılan başlıca modeller hakkında bilgi verilerek, eğitim kurumlarında TKY uygulamasının kurumsal performansının bu modellerden Mükemmellik Modeli ile ölçülmesi konularına açıklık getirilmiştir.Milli Eğitime Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarında TKY uygulamasının Mükemmellik Modeli ile değerlendirilmesi üzerine alan araştırması başlığını taşıyan III. Bölüm'de alan araştırmasının amacı, önemi, evreni, örneklemi ve yöntemi açıklanmıştır. Yine bu bölümde araştırmanın bulguları ve araştırma sonuçlarının değerlendirilmesi yapılmıştır.Sonuçta yapılan alan araştırmasında eğitim kurumlarının kurumsal performansının ölçümünde kullanılan Mükemmellik Modeli kriterlerinin, okul müdürleri ve yılın kaliteli okulu yarışmasında değerlendirici olarak görev yapan TKY İl formatörleri okulun/kurumun genel olarak işleyişi, kaynaklarının kullanımı ve sonuçta okul paydaşlarının memnuniyeti bağlamında yöneltilen soruları değerlendirerek modelin eğitim kurumlarının kurumsal performansını ölçme kabiliyeti hakkında görüşlerini belirtmişlerdir.Çalışmanın eğitim camiasına faydalı olmasını diliyorum.

Abstract:
This study, which is on Total Quality Management Implementations in Education Institutions and Assessment of the Model through the Excellence Model; Total Quality Management (TQM) and Excellence Model which is its assessment tool that is implemented in different countries, in public and private institutions in the dawn of the 21st Century, and through which important achievements are gained in terms of management have been addressed.The term ?Quality? has primarily been clarified in this study, and theoretical information about the pioneers of quality and their doctrines has been given. Quality indicators have been addressed separately in manufacturing and service sectors. Other issues that are addressed in the first chapter are: (crystallized) Contemporary Management Approaches, the development, definition, and philosophy of Total Quality Management Systems and also quality organization and self-evaluation issues.In the second chapter of the study, implementation steps and examples of TQM in pre-schools, primary and secondary education institutions under Ministry of National Education as well as in the universities have been given. Moreover, information on other models being used in the assessment of the performance of the institutions has been given and assessing the institutional performance of education institutions implementing TQM through excellence model, which is one of these models, have been explained.Section 3, bearing the heading ?the field study on assessment of education institutions implementing TQM under Ministry of National Education through ?excellence model?, covers the objective, importance of this study as well as its total field under survey, its sample and research method. The findings and the evaluation of the research outputs have been addressed here.In the field study realized at the end, school principals and TQM provincial formattors (trainer.trainers) taking part in the ?best quality school of the year? competition have pointed out their opinions on ?excellence model? criteria used in the measuring the institutional performance of the education institutions in terms of the functioning of the school in general and its using the resources effectively by evaluating the questions used to measure the satisfaction of the stakeholders of the school.I hope this study would be beneficial for the education environment.