Biyoloji öğretiminde akıllı  değerlendirme sisteminin tasarlanması ve uygulanması
Designing and implementing smart assessment system in biology instruction
Yazar: NACİ BAYRAK
Danışman: PROF. DR. SALİH DOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akıllı değerlendirme sistemi = Smart assessment system ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Biyoloji öğretimi = Biology teaching ; Biçimlendirmeci değerlendirme = Formative assesment ; Değerlendirme = Evaluation

Özet:
Öğrenme eksikliğinin giderilememesi yeni öğrenilecek konuyu ve derse yönelik tutumu olumsuz etkilemektedir. Öğretmenler genellikle öğrenci ön bilgilerini ders başlangıcında kontrol etmekte, ancak sistematik bir şekilde öğrencilerin öğrenme biçim ve ihtiyaçlarını tespit etmekte zorlanmaktadır. Öğrenme eksiklikleri konunun öğretiminden sonra yapılan yazılı sınavlarda ortaya çıkmakta, ancak öğretim programını yetiştirme ve sınav kaygısından dolayı gerekli konu tekrarı yapılamamaktadır. Dolayısıyla, öğrencilerin bireysel özelliklerini dikkate alan, ders öncesi ön bilgilerini ve ders sonrası öğrenme eksikliklerini tespit eden, öğrenciler hakkında toplu ve bireyselleştirilmiş raporlar hazırlayarak öğretmene öneriler sunabilen akıllı değerlendirme sistemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada, Biyoloji dersine yönelik web tabanlı çalışan biçimlendirici akıllı değerlendirme sisteminin tasarlanması, uygulanması ve öğrenci başarısına etkisi araştırılmıştır.
Tasarım temelli araştırma yöntemi kapsamında, ihtiyaç analizi yapmak için 27 biyoloji ve 1 fen bilimleri öğretmeni ile görüşme yapılmıştır. Böylece, öğretmenlerin ölçme değerlendirme konusunda yaşadıkları problemler ve olası çözüm önerileri tespit edilmiştir. Bu öneriler de göz önüne alınarak, "Akıllı Değerlendirme Sistemi" tasarlanmış ve altı hafta boyunca 63 onuncu sınıf öğrencisine uygulanmıştır.
Çalışma sonucunda; öğretmenlerin zaman, öğretim programı baskısı nedeni ile biçimlendirici ölçme değerlendirmeyi yeterince yapamadıkları, ölçme değerlendirme konusunda teknik problemler yaşadıkları, sınıfların kalabalık olması ve öğrencilerin bireysel özelliklerini tespit etmede yetersizlikler nedeni ile öğrenme stili, zekâ yapısı gibi öğrenmeyi etkiyen faktörleri derslerin planlamasında dikkate almadıkları tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, akıllı değerlendirme sisteminin; biçimlendirici ölçme değerlendirme, bireysel farklılıklara göre dersi planlama, öğrenme eksikliklerini giderme konularında fayda sağladığı ve öğrencilerin öğrenmelerini olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Akıllı değerlendirme sistemi farklı seviyelerde biyoloji konularında kullanılarak, uygulanabilirliği ve genellenebilirliği test edilmelidir.



Anahtar Sözcükler: Akıllı değerlendirme sistemi, Biçimlendirici ölçme değerlendirme,Biyoloji öğretimi

Abstract:
Inability to overcome learning deficiency adversely influence new learning and attitudes towards course (i.e. Biology). Teachers usually elicit students' prior knowledge at the beginning of the course, but they have difficulty systematically assessing students' learning styles and/or needs. Students' learning deficiencies appear at paper and pencil exams (as an official document); however, concerns on overcrowded curriculum and nationwide high staking exam restrict teachers to revise and review related subject(s). For this reason, there is a need for smart assessment system taking individual differences into account, identifying prior knowledge and learning difficulties after the course, preparing summative and individual reports of student learning and denoting recommendations for teachers. The current study aims to design and implement a formative smart assessment system via web-based biology education as well as its impact on student achievement.
Within design-based research methodology, 27 biology and 1 science teachers were interviewed in order for need analysis. Hence, their problems of measurement and assessment and possible solutions were drawn out. Given their suggestions, a smart assessment system was devised and implemented to 63 grade 10 students in a period of a six-week teaching session.
The results indicate that teachers have pitfalls in conducting formative assessment due to  biology curriculum pressure, dealing with technical problems through measurement and assessment, considering such factors affecting learning as learning style, intelligence scaffold in planning lesson because of overcrowded classes and inability to identify individual traits. It can be deduced that the smart assessment system is effective in achieving formative measurement and assessment, facilitating lesson planning in regard to individual traits, and remedying learning difficulties and enhancing positively student learning. Smart assessment system should be deployed in different grades and topics in order for investigating its feasibility and generalizability.



Key Words: Smart assessment system, Formative measurement and assessment, Biology instruction