Endüstriyel seramik üretiminde alçı ile modelleme ve kalıp yöntemleri
Plaster modeling and mold methods in industrial ceramic production
Yazar: ALİ YÜCEL ÖZKAYA
Danışman: DOÇ. FİRDEVS MÜJDE GÖKBEL YAVUZOĞLU
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Sanayi devrimi ile birlikte neredeyse her alanda üretim biçimlerinde endüstrileşme yoluna gidilmiştir. Böylelikle sadece zamandan değil, aynı zamanda iş gücünden de tasarruf edilerek piyasanın ihtiyacı olan ürün hacminin karşılanması sağlanmıştır. İşçi sınıfının doğarak uzun saatler düşük maliyetlerle çalıştırılması, biricik eserlerin yerini seri ve birbirinin aynı ürünlerin alması gibi olumsuz getirilerinin yanında büyük bir üretim kapasitesiyle arza cevap vermesi endüstrileşmeyi önemli kılmıştır. Seramik endüstrisi de bahsi geçen alanlardan bir tanesidir. Sanayi devrimi ile seramik alanında endüstrileşme 1950ler ile birlikte ülkemizde de varlığını göstermiş ve sürekli gelişerek günümüze kadar ulaşmıştır. Sektörün ülkemizdeki kuruluş ve gelişim öncülüğünü Kale Grubu kurucusu ve aynı zamanda onursal başkanı merhum İbrahim Bodur gerçekleştirerek 1956'da Kaleseramik'i kurmuştur. 1957'de ise Türkiye'deki ilk seramik karo üreticisi olarak Çanakkale Seramik Fabrikaları'nın temeli atılmıştır (URL-1, 2024). Alçı ise seramik endüstrisinin en önemli yardımcı malzemelerinden biridir. Üretim sürecinde başvurulan alçı; hem model yapımında hem de kalıp yapımında en sık kullanılan üründür. Bu tezin amacı; endüstriyel seramik üretiminde alçı modelleme ve kalıp yöntemlerinin tarihi gelişim sürecini incelerken aynı zamanda malzemenin kendisi ve kullanımına yönelik tüm teknik detayları araştırarak elde edilen veriler doğrultusunda modelleme ve kalıp uygulamaları gerçekleştirerek sonuçlarını gözlemlemektir. Alçı model ve kalıp yöntemlerine örnek teşkil eden kalıp uygulamaları el ile şekillendirme tekniğiyle sınırlandırılmıştır. İlgili çalışma kapsamında belirlenen söz konusu formların modellemesi ve kalıplarının alınmasının ardından döküm kabiliyetleri incelenmiştir. Yapılan detaylı literatür araştırması ve örnek uygulamalar ile alçı malzemenin seramik endüstrisindeki önemine vurgu yapılarak özellikle küçük ölçekli atölye/işletmelerde model ve kalıp üretim süreçlerinde karşılaşılabilecek problemlerin bertaraf edilmesi noktasında bahsi geçen çalışmanın kaynaklık edeceği düşünülmektedir.

Abstract:
With the industrial revolution, production methods in almost every field were industrialized. In this way, it was possible to meet the product volume required by the market by saving not only time but also labor. In addition to the negative benefits such as the birth of the working class and working long hours at low costs, the replacement of unique works with serial and identical products, the fact that it responds to the supply with a large production capacity has made industrialization important. The ceramic industry is one of the mentioned areas. With the industrial revolution, industrialization in the field of ceramics showed its presence in our country in the 1950s and has continuously developed until today. The founder and honorary president of Kale Group, the late İbrahim Bodur, pioneered the establishment and development of the sector in our country and founded Kaleseramik in 1956. In 1957, the foundations of Çanakkale Ceramic Factories were laid as the first ceramic tile manufacturer in Turkey (URL-1, 2024). Plaster is one of the most important auxiliary materials of the ceramic industry. Plaster used in the production process; It is the most frequently used product in both model making and mold making. The aim of this thesis is; While examining the historical development process of plaster modeling and mold methods in industrial ceramic production, it also investigates all the technical details regarding the material itself and its use, and observes the results by performing modeling and mold applications in line with the data obtained. Mold applications, which are examples of plaster model and mold methods, are limited to the manual shaping technique. After the modeling and molding of the forms determined within the scope of the relevant study, their casting capabilities were examined. It is thought that the mentioned study will be a resource in eliminating the problems that may be encountered in the model and mold production processes, especially in small-scale workshops/enterprises, by emphasizing the importance of plaster material in the ceramic industry with detailed literature research and sample applications.