Hayat bilgisi öğretiminde çizgi film ve animasyon kullanımına ilişkin öğretmen görüşleri
Teacher opinions on using cartoons and animation in life studies teaching
Yazar: ŞULE ASLAN
Danışman: PROF. DR. BAYRAM TAY ; DOÇ. DR. ŞÜKRAN UÇUŞ GÜLDALI
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Canlandırma = Animation ; Hayat bilgisi = Life science ; Hayat bilgisi dersi = Life science lesson ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Çizgi film = Animated film ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu çalışma Hayat Bilgisi dersinde çizgi film ve animasyon kullanımına ilişkin öğretmen görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.  Bu amaç çerçevesinde çalışmada nitel araştırma modellerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verileri beş oturumdan oluşan odak grup görüşmeleri yoluyla elde edilmiştir. Amaçsal örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yönteminin kullanıldığı bu çalışmada Hayat Bilgisi dersini yürütmekte olan toplam 29 sınıf öğretmeninden veriler toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Verilerin analizi için MAXQDA programından faydalanılmıştır. Elde edilen verilerden aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır:

Hayat Bilgisi dersinde 29 sınıf öğretmeninden 24'ünün çizgi film ve animasyonları kullandığı, yine bu öğretmenlerden 14'ünün çizgi film ve animasyon izledikleri belirlenmiştir. Sınıf öğretmenlerinin 16'sının izledikleri çizgi film ve animasyonları Hayat Bilgisi dersi ile ilgili bulduğu, 10'unun bazılarını ilgili bazılarını ilgisiz bulduğu, 3'ünün ise ilgili bulmadığı tespit edilmiştir. Odak grup görüşmelerine katılan 29 sınıf öğretmeninden 24'ü, Hayat Bilgisi dersinde daha çok dersin giriş ve geliştirme aşamasında çizgi film ve animasyonları kullanmaktadırlar.

Sınıf öğretmenlerinin Hayat Bilgisi dersinde çizgi film ve animasyonları; konuyu görselleştirmek, kalıcılığı sağlamak, konuyu somutlaştırmak, dikkat çekmek, dikkat sürelerini artırmak, bilginin transferini sağlamak, anlatımı güncel kılmak, anlatımı desteklemek, yöntem ve teknik olarak kullanmak, model oluşturmak gibi amaçlarla kullandıkları belirlenmiştir. Sınıf öğretmenleri Hayat Bilgisi dersinde kullanılacak çizgi film ve animasyonların; dikkat çekici, özel kahramanları içeren, temalı, ilgi çekici, merak uyandırıcı, öğrenci seviyesine, bireysel farklılıklara, çoklu zekâya, kazanımlara, kültüre ve gerçeğe uygun ve de milli olmalı gibi özellikleri olması gerektiğini belirtmişlerdir.

Sınıf öğretmenleri Hayat Bilgisi dersinde çizgi film ve animasyon kullanımının faydalarını ve sınırlılıklarını; öğretmen, öğrenci ve kazanımlar açısından belirtmişlerdir. En önemli faydaları; kalıcılığı artırma, rol model olma, dersi eğlenceli kılma, öğretime yardımcı olma, kazanımların kalıcı izli olmasını sağlama ve kazanımların pekiştirilmesi olarak belirtmişlerdir. En önemli sınırlılıkları ise; sürekli kullanım sonucu yaşanan olumsuzluklar, olumsuz rol model oluşturabilmeleri, her kazanım için uygun olmayabilmesi ve yanlış mesajlar içermesidir. Sınıf öğretmenleri Hayat Bilgisi dersinde çizgi film ve animasyonları; öğretimsel amaçlarla kullanmaktadırlar. Bununla birlikte Sosyal Bilgiler ve Fen Bilgisi konularının öğretiminde de kullanmaktadırlar. Yine sınıf öğretmenleri Hayat Bilgisi dersinde çizgi film ve animasyonları bir öğretim aracı olarak beş şekilde kullanmaktadır. Bunlar; yöntem ve teknik olarak, değerlendirmede, konu tekrarında, konu anlatımında ve bilgilendirmededir. Sınıf öğretmenlerinin Hayat Bilgisi dersinde çizgi film ve animasyon kullanımında dikkat edilmesi gereken hususları; verilen mesajların açık, içeriğin dersin hedefine ve amacına uygun, milli ve manevi değerleri kazandıracak şekilde olması gerektiğini belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler: Animasyon, Çizgi film, Hayat Bilgisi, Sınıf öğretmenleri

Abstract:
This study was carried out to determine the views of teachers about the use of cartoons and animations in life science course. In that respect, the case study design as one of the qualitative research models was used in this study. The data of the research was obtained through focus group discussions consisting of five sessions. The criterion sampling method as one of the purposeful sampling methods was used. The relevant data was collected from a total of 29 classroom teachers who were conducting life science courses. The data obtained in the study were subjected to content analysis. MAXQDA program was used for data analysis. The following results were obtained from the data:

It was determined that 24 out of 29 classroom teachers used cartoons and animations and also14 of these teachers watched cartoons and animations in life science course. It was found that 16 of the classroom teachers found cartoons and animations related to life science lesson, 10 of them found some of them to be related and some unrelated and 3 of them did neither. 24 of the 29 classroom teachers who participated in the focus group interviews mostly use cartoons and animations during the introduction and development phase of the life science course.

It was determined that classroom teachers used cartoons and animations in life science course to visualize the subject, ensure persistence, concretize the subject, draw attention, increase the duration of attention, ensure the transfer of information, update the narrative,  support the narrative, use the method and technique, form a model etc. The classroom teachers stated that the cartoons and animations to be used in the life science course should have features like being interesting, having special heroes, themed, intriguing, appropriate to student level, individual differences, multiple intelligence, achievements, culture and reality and they should also be national.

Classroom teachers discussed the benefits and limitations of using cartoons and animation in life science course in view of teachers, students and acquisitions. The most important benefits were reported as increasing permanence, being a role model, making the lesson funny, assisting teaching, ensuring that the achievements are permanent and reinforcing the learning outcomes. The most important limitations are the negative effects of continuous usage, possibility to form negative role models, possibility of not being suitable for every gain and containing wrong messages. Classroom teachers use cartoons and animations in life science course for educational purposes. However, they are also used in teaching social studies and science subjects. Again, classroom teachers use cartoons and animations as a teaching tool in life science course in five ways. These are: as methods and techniques, evaluation, subject repetition, lecture and information. Classroom teachers reported that cartoons and animation to be used in life science course should have a clear message and the content should be in accordance with the aim of the course and have a way to present them national and spiritual values.

Keywords: Animation, Cartoons, Life science, Classroom teachers