Lone paroksizmal atriyal fibrilasyonu olan hastalarda endotel fonksiyonları, intra-interatriyal ileti özellikleri ve diyastolik fonksiyonlar arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of relationship between endothelial functions, intra-interatrial conduction properties and diastolic functions in patients with lone paroxysmal atrial fibrillation
Yazar: AYŞEGÜL ÜLGEN KUNAK
Danışman: PROF. DR. KUDRET AYTEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Aritmi-kardiyak = Arrhythmia-cardiac ; Atriyal fibrilasyon = Atrial fibrillation ; Diastol = Diastole ; Endotelinler = Endothelins ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Endotel disfonksiyonu, diyastolik disfonksiyon, homojen olmayan atriyal ileti gibi risk faktörleri tek başlarına veya birbirleriyle ilişkili olarak atriyal yeniden şekillenmeye yol açarak yeni atriyal fibrilasyon (AF) oluşumunda ve AF?nin süreklilik kazanmasında rol oynayabilir. Bu çalışmanın amacı; lone paroksizmal AF (LPAF) hastalarında inflamasyon, endotel fonksiyonları, diyastolik fonksiyonlar ve intra-interatriyal ileti özelliklerini araştırmak, yaş ve cinsiyet benzer kontrol grubuyla karşılaştırmak, bu faktörlerin birbirleriyle ilişkili olup olmadığını ve LPAF?lı hastaların sinüs ritminde iken belirlenmesindeki rollerini araştırmaktır. Çalışmaya ilk defa LPAF tanısı alan 40 hasta (22?si kadın, ortalama yaş 47,68±8,47) ile 40 sağlıklı gönüllü (29?u kadın, ortalama yaş 48,95±7,09) alındı. Transtorasik ekokardiyografi ile diyastolik fonksiyonlar, brakiyal arter akım aracılı dilatasyon (FMD) yöntemiyle endotel fonksiyonları değerlendirildi ve yüksek duyarlılıklı CRP (hsCRP) düzeyleri ölçüldü. 12 derivasyonlu yüzey elektrokardiyografisi (EKG) çekilerek P dalga dispersiyonu (Pd) değeri, sinyal ortalamalı EKG (SOEKG) ile filtrelenmiş P dalga süresi hesaplandı. Sol atriyum boyutları LPAF grubunda kontrol grubuna göre daha geniş saptandı (p < 0,05). Erken transmitral akım tepe hızının (E) erken diyastolik mitral anüler(septal) hıza (E?) oranı LPAF grubunda 8,11±1,74, kontrol grubunda 6,38±1,85 olarak saptandı (p=0,001). % FMD değeri LPAF grubunda kontrol grubuna göre anlamlı oranda daha düşük saptandı (% 5,27?ye karşı % 6,65, p=0,001). Pd, LPAF grubunda ortalama 51,63±11,17 msn iken kontrol grubunda 35,13±6,15 msn olarak hesaplandı (p=0,001). SOEKG filtrelenmiş P dalga süresi LPAF grubunda 146,75±19,68 msn iken kontrol grubunda 124,4±9,05 msn idi (p=0,001). HsCRP düzeylerinin ortanca değeri LPAF grubunda 0,4 mg/dl, kontrol grubunda 0,24 mg/dl olarak ölçüldü (p=0,001). % FMD değeri ile hsCRP, sol atriyum hacim indeksi (LAVI), Pd ve SOEKG P dalga süresi arasında negatif yönlü ve anlamlı korelasyon saptandı. Pd ile hsCRP, SOEKG P dalga süresi ve E/E?(septal) arasında pozitif yönlü anlamlı korelasyon saptandı. Benzer şekilde SOEKG P dalga süresi ile hsCRP düzeyleri ve E/E?(septal) arasında da pozitif yönlü ve anlamlı korelasyon saptandı. Tek değişkenli lojistik regresyon analizinde LAVI, E/E?(septal), Pmax, SOEKG P dalga süresi, Pd, hsCRP, E, E/A Oranı, % FMD değerleri LPAF oluşumuyla ilişkili bulundu. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde ise LAVI, Pd, SOEKG P dalga süresi, E ve E/E?(septal) LPAF?ın bağımsız öngördürücüleri olarak saptandı. Sonuç olarak çalışmamızda LPAF hastalarında diyastolik disfonksiyon, inflamasyon, intra-interatriyal ileti anormallikleri ve endotel disfonksiyonu gibi faktörlerin birbirleriyle ilişkili oldukları ve LPAF hastalarının sinüs ritminde iken belirlenmesinde rol oynayabilecekleri gösterildi.

Abstract:
Risk factors such as endothelial dysfunction, diastolic dysfunction and non-homogeneous atrial conduction, alone or in association with each other may lead to atrial remodelling and play a role in development and maintenance of atrial fibrillation (AF). The aim of this study is to evaluate inflammation, endothelial function, intra-interatrial conduction properties and diastolic functions in lone paroxysmal AF (LPAF) patients, compare them with the control group similar in age and gender, show their role in LPAF determination in patients with normal sinus rhythm and reveal whether there is a relationship between them. 40 patients with newly diagnosed LPAF (22 women, mean age 47,68±8,47) and 40 healthy volunteers (29 women, mean age 48,95±7,09) were enrolled for this study. Diastolic functions evaluated by transthorasic echocardiography, brachial artery flow-mediated dilation (FMD) method was performed for endothelial function and high-sensitive CRP (hsCRP) levels were measured. 12-lead surface electrocardiogram (ECG) was performed for calculation of the P-wave dispersion (Pd) value and the signal-averaged ECG (SAECG) was used to measure filtered P-wave duration. Left atrial dimensions were significantly higher in LPAF group than control group (p <0.05). FMD % in LPAF group was significantly lower than the control group (5.27 % versus 6.65 %, p = 0.001). The mean Pd value was calculated 51.63 ± 11.17 ms in LPAF group and 35.13 ± 6.15 ms in control group (p = 0.001). Filtered P-wave duration was 146.75 ± 19.68 ms in LPAF group and 124,4±9.05 ms in the control group (p = 0.001). The median value of hsCRP levels in LPAF and control groups was 0.4 mg/dl and 0.24 mg/dl, respectively (p = 0.001). There was negative and significant correlation between FMD % and hsCRP, left atrial volume index (LAVI), Pd and SAECG P wave duration. Also there was positive correlation between Pd and hsCRP, LAVI, SAECG P wave duration and E/E?(septal). Lastly there was positive and significant correlation between SAECG P wave duration and hsCRP levels and E/E '(septal). In univariate logistic regression analysis; LAVI,E/E '(septal), Pmax, SAECG P-wave duration, Pd, hsCRP, E, E/A ratio and FMD % were found related with the development of LPAF. In multivariate logistic regression analysis, LAVI, Pd, SAECG P wave duration, E, and E/E'(septal) were found as independent predictors of LPAF. In conclusion, our study showed that diastolic dysfunction, inflammation, intra-interatrial conduction abnormalities and endothelial dysfunction are interrelated and may play an important role in determination of LPAF in patients with normal sinus rythm.