Kuyumculuk sektöründe çalışanlarda potasyum siyanür teması ve tiroid homeostazı üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects on potassium cyanide exposure and thyroid homeostasis in jewelery workers
Yazar: İSMAİL SAYĞILI
Danışman: PROF. DR. BELMA GÜMÜŞEL
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı / Farmasötik Toksikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Farmasötik Toksikoloji = Pharmaceutical Toxicology
Dizin: Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Homeostaz = Homeostasis ; Karaciğer fonksiyon testleri = Liver function tests ; Kişisel koruyucu donanım = Personal protective equipment ; Kuyumculuk işletmeleri = Jewellery enterprise ; Potasyum = Potassium ; Siyanür = Cyanide ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tiyosiyanat = Thiocyanate ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Siyanür ve tuzları sanayide ve imalatta yaygın olarak kullanılmaktadır. Düşük seviyelerde siyanüre kronik maruz kalmanın, insanlarda çeşitli nöropatik ve tirotoksik koşullardan sorumlu olduğuna işaret eden veriler bulunmaktadır. Siyanür, organizmada hızla iyodür taşınmasının güçlü bir inhibitörü olan tiyosiyanata metabolize edilir ve tiyosiyanat vücut sıvılarında kolayca ölçülebilir.  Kuyumculuk sektöründe potasyum siyanür kullanıldığı ve bu işyerlerinde çalışanların siyanür maruziyetinin olabileceğine ilişkin bilgiler bulunmaktadır. Bununla birlikte, bu sektörde çalışanlarda siyanür maruziyeti ile tiroid homeostazının ilişkisini değerlendiren çalışmalar sınırlıdır. Ülkemizde yapılan bir çalışmaya da rastlanmamıştır. Bu bilgiler ışığında planlanan tez çalışmasında, kuyumcu imalathanesinde çalışan işçilerde potasyum siyanür maruziyetinin tiroid hormon parametreleri (T3, T4 ve TSH) üzerindeki olası etkilerinin belirlenmesi, karaciğer, böbrek fonksiyonları ile kan tablosundaki değişimlerin incelenmesi ve bu etkilerin maruziyet süresi ile ilişkilendirilmesi amaçlanmıştır. 
Çalışma grubu (ÇT), Ankara'da bir kuyumcu imalathanesinde 2 yıldan daha uzun süredir çalışan sağlıklı 20-60 yaş aralığında erkek işçilerden oluşturulmuş, çalışma süresine bağlı olarak iki alt gruba ayrılmıştır. Herhangi bir endokrin bozukluğu olmayan, sağlıklı, 20-60 yaş ve cinsiyet yönünden çalışma grubu ile eşleştirilmiş un değirmeni çalışanlarından da bir kontrol grubu (K; n=40) oluşturulmuştur. Her iki grupta yer alan işçilerden alınan idrar örneklerinde tiyosiyanat düzeyleri, kan örneklerinde T3, T4, TSH düzeyleri ile karaciğer (alanin aminotransferaz-ALT, aspartat aminotransferaz-AST) ve böbrek (kreatinin, glomerüler filtrasyon hızı- GFR) fonksiyon parametreleri ile kan parametrelerinin ölçümü yapılmıştır. Ayrıca, serum nikel, tam kan kadmiyum ve krom düzeyleri de analiz edilmiştir.  Tüm çalışma gruplarında idrar tiyosiyanat düzeylerinin K grubuna oranla anlamlı düzeyde (p<0,05) arttığı belirlenmiştir.  Tiroid hormon parametrelerinde ÇT grubunda K grubuna oranla istatistiksel olarak anlamlı bir değişim gözlenmemekle birlikte idrar tiyosiyanat düzeyi ile TSH düzeyleri arasında saptanan anlamlı korelasyon (r=0,285; p<0,05) siyanür maruziyetinin tiroid hormonları üzerindeki istenmeyen etkisinin bir göstergesi olarak değerlendirilmiştir. Karaciğer fonksiyonlarında bozulmaya işaret eden anlamlı bir değişim gözlenmezken, GFR'de çalışma süresinin artışına bağlı olduğu gözlenen istatististiksel olarak anlamlı bir azalma saptanmıştır (p<0,05). ÇT grubunda kan parametrelerinde ve metal düzeylerinde ise K grubuna kıyasla önemli bir farkın olmadığı belirlenmiştir.  
Elde edilen bulgular kuyumculuk sektöründe çalışan imalat işçilerinin potasyum siyanüre düşük dozlarda maruz kaldığını ve bu maruziyete bağlı olarak tiroid homeostazında ve böbrek fonksiyonlarında bir değişim olabileceğini göstermektedir. Atölye ortamında uygun havalandırmanın olması, eldiven, maske ve koruyucu kıyafet gibi kişisel koruyucu donanımların kullanılması bu maruziyetin azalması için gerekli önlemlerdir. İşverenlerin atölyelerde kısa vadede kişisel koruyucu donanımların kullanılmasını teşvik etmeleri, orta vadede etkin havalandırmaların kurulması gibi çeşitli stratejiler geliştirmeleri yararlı olabilir.

Abstract:
Cyanide and its salts are widely used in industry and manufacturing. There are data indicating that chronic exposure to low levels of cyanide is responsible for a variety of neuropathic and thyrotoxic conditions in humans. Cyanide is rapidly metabolized to thiocyanate, a potent inhibitor of iodide transport by existing metabolic pathways and it can be easily measured in body fluids. Potassium cyanide is used in the jewelry industry and that workers in these workplaces may be exposed to cyanide. However, studies evaluating the relationship between cyanide exposure and thyroid homeostasis in workers are limited. No study was found in our country. In the thesis study, it was aimed to determine the possible effects of potassium cyanide exposure on thyroid hormone parameters (T3, T4 and TSH) in workers in a jewelry workshop to examine the changes in liver, kidney functions and blood parameters, and to correlate these effects with the exposure time. 
The working group (ÇT) consisted of healthy male workers between the ages of 20 and 60 who have been working in a jewelry workshop in Ankara for more than 2 years, and was divided into two subgroups depending on the working time A control group (K; n=40) was formed from flour mill workers who were healthy, 20-60 years old, and matched with the study group in terms of gender, without any endocrine disorders. Thiocyanate levels in urine samples taken from workers in both groups, T3, T4, TSH levels in blood samples, liver (alanine aminotransferase-ALT, aspartate aminotransferase-AST) and kidney (creatinine, glomerular filtration rate-GFR) function parameters and blood parameters were measured. In addition, serum nickel, total blood cadmium and chromium levels were also analyzed. It was determined that urinary thiocyanate levels increased significantly (p<0,05) in all study groups compared to the K group. Although there was no statistically significant change in thyroid hormone parameters in the ÇT group compared to the K group, a significant correlation (r=0,285; p<0,05) between urinary thiocyanate level and TSH levels was evaluated as an indicator of the undesirable effect of cyanide exposure on thyroid hormones. While no significant change indicative of deterioration in liver functions was observed, a statistically significant decrease in GFR was found (p<0.05) which was observed due to the increase in working time. It was determined that there was no significant difference in the blood parameters and metal levels measured in the ÇT group compared to the K group.
The findings show that manufacturing workers working in the jewelry industry are exposed to low doses of potassium cyanide and that there may be a change in thyroid homeostasis and kidney functions depending on this exposure. Appropriate ventilation in the workshop environment and the use of personal protective equipment such as gloves, masks and protective clothing are necessary measures to reduce this exposure. It may be beneficial for employers to encourage the use of personal protective equipment in the workshops in the short term, and to develop various strategies such as the establishment of effective ventilation in the medium term.