Plazmada kemik morfojen protein (BMP) ailesinin artrit ile ilişkili alt grupları olan 2, 3 (osteogenin), 4, 5, 6, 7 (OP-1), 9 (GDF2), 14 (GDF5)'ün ve bu alt grup inhibitör (NOGGİN, sklerostin) düzeylerinin romatoid artrit hastalık aktivitesi, klinik ve radyolojik progresyonuyla ilişkilendirilmesi
Plasma levels of bone morphogenetic protein (BMP) subgroups 2, 3 (osteogenin), 4, 5, 6, 7 (OP-1), 9 (GDF2), 14 (GDF5) which are related with arthritis and their inhibitors (NOGGİN, sclerostin) in rheumatoid arthritis patients and correlation with disease activity, clinical and radiographic progression
Yazar: ÖZGE KOÇKARA
Danışman: PROF. DR. RECEP BÜLENT SEÇKİN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Artrit = Arthritis ; Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Kemik morfojenik proteinleri = Bone morphogenic proteins ; Osteogenez = Osteogenesis ; Radyografi = Radiography ; Sklerostin = Sclerostin

Özet:
Giriş/Amaç: Romatoid artritte (RA) ilerleyici kemik destrüksiyonu osteoblast ve osteoklast aktivitesindeki dengesizliğe bağlıdır. Kemik morfojen proteinler (BMP) osteoblastların farklanmasını uyararak kemik hasarını iyileştirir. BMPlerin ve inhibitörlerinin kemik destrüksiyon mekanizmasındaki rolü tam olarak açıklığa kavuşmamıştır. Bu prospektif çalışmanın amacı plazma BMP2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 14, noggin, sklerostin düzeylerini RA hastaları ile sağlıklı gönüllüler arasında karşılaştırmak ve bu proteinler ile hastalık aktivitesi, klinik ve radyolojik progresyon arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.
Metod: 1987 ACR RA Sınıflandırma Kriterlerini karşılayan 138 RA hastası (Grup1=DMARD kullanan 85, Grup 2= anti-TNFα kullanan 53) ve 80 sağlıklı gönüllü çalışmaya dahil edildi. Tüm gruplar yaş ve cinsiyet olarak benzerdi. 125 RA hastası (Grup1=77, Grup2=48) çalışmayı tamamladı. Hassas/şiş eklem, ESH, CRP, DAS28-ESH, DAS28-CRP, ağrı ve HAQ değerlendirildi. Yapısal hasar van der Heijde Modifiye Sharp Skorlama Yöntemi (mTSS) ile değerlendirildi. BMPlerin, noggin ve sklerostinin plazma düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçüldü. BMP ve inhibitörlerinin ölçümü, HAQ, mTSS ve klinik değerlendirme 1 yıl sonra hasta gruplarında tekrarlandı. Grup 1 ve grup 2 arasındaki farklılıklar Mann-Whitney U testi ile karşılaştırıldı. Bazal ve 1. yıl ölçümler Wilcoxon testi ile karşılaştırıldı. P değeri 0.05'in altı istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Hastalık süresi anti-TNFα grubunda istatistiksel anlamlı olarak daha uzundu (p=0.005). RA hastalarında plazma BMP 2, 4, 5, 6, 7, 9, 14 düzeyleri daha düşük; BMP alt grup inhibitörlerinden BMP3, noggin ve sklerostin daha yüksekti. Başlangıç değerlendirmesinde DMARD grubunda hastalık aktivite skorları ile BMP2, 5, 14, sklerostin arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki vardı. 1. yıl takip sonuçlarında sağlıklı gönüllülere göre DMARD grubunda BMP2, 3, 4, 5, 7, 9, 14, noggin ve sklerostin istatistiksel anlamlı olarak farklı iken anti-TNFα grubunda BMP2, 3, 7, 9, noggin ve sklerostin düzeyleri istatistiksel anlamlı olarak farklıydı. 1. yıl takip verilerinde BMP alt grupları ile HAQ, DAS28-ESH, DAS28-CRP ve radyografik skorlar arasında ilişki yoktu. 
Sonuç: Bu çalışmaya göre, BMP alt grup ve inhibitörleri takip ve prognoz yerine hastalığın erken tanısının konulması ile ilişkili olabilir.

Abstract:
Background/Purpose: Progressive bone destruction occurs in rheumatoid arthritis (RA) due to imbalance of osteoblast/osteoclast activity. Bone morphogenetic proteins (BMPs) regenerate bone damage by stimulating the differentiation of osteoblasts. Effects of BMPs and their inhibitors in the mechanism of bone destruction have not been identified yet. The aim of this prospective study is to compare plasma levels of BMP 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 14, noggin, sclerostin in RA patients and healthy volunteers and to assess correlations of these proteins with disease activity, clinical and radiographic progression in RA.
Methods: 138 RA patients (Group 1=85 using DMARDs, Group 2=53 using anti-TNFα) fulfilling the 1987 ACR RA Classification Criteria and 80 healthy volunteers aged 18-65 years were recruited. All groups were matched by age and sex. 125 RA patients (Group1=77, Group2=48) reached to the end of study. Tender/swollen joint, ESR, CRP, DAS28-ESR, DAS28-CRP, pain and HAQ were evaluated. Structural damage was measured by van der Heijde Modified Sharp Scoring Method (mTSS). Plasma levels of BMPs, noggin and sclerostin were measured by ELISA method. Measurement of BMPs and their inhibitors, HAQ, mTSS and clinical assessment were repeated 1 year later in patient groups. Differences between group 1 and 2 were compared by Mann-Whitney U test. Baseline and 1-year datas were compared by Wilcoxon test. P value of 0.05 was considered statistically significant.
Results: Disease duration was statistically longer in anti-TNFα group (p=0.005). Plasma levels of BMP 2, 4, 5, 6, 7, 9, 14 were decreased; however BMP subgroup inhibitors which are BMP 3, noggin and sclerostin were increased in RA patients. Also, the correlation between BMP2, 5, 14, sclerostin and disease activity scores were statistically significant in DMARD group at baseline evaluation. In 1 year follow-up datas BMP 2, 3, 4, 5, 7, 9, 14, noggin, sclerostin were statistically significant in DMARD group and BMP2, 3, 7 and 9 were statistically significant also in anti-TNFα group when compared with the plasma levels of healthy volunteers. There was no correlation between BMP subgroups and HAQ, radiographic scores, DAS28-ESR, DAS28-CRP in both of the patient groups in 1 year follow-up datas.
Conclusion: These results imply the relevance of BMPs and their inhibitors mainly with early diagnosis of RA rather than follow-up and prognosis.