Tedarik zinciri stratejisinin performans üzerine etkisinin analizi
Analysis of the effect of supply chain strategy on performance
Yazar: ELİF GİLANLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ONUR ÇETİN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Müşteri ilişkileri = Customer relationship ; Performans = Performance ; Performans analizi = Performance analysis ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management ; Tedarikçi ilişkiler = Supplier evaluation

Özet:
Artan globalleşme ile beraber işletmeler müşteri odaklı olmaktadır. Rekabet sadece işletmeler arasında değil, tedarik zincirleri arasında da görülmektedir. İşletmeler, rekabeti öne çıkaran en önemli tedarik zinciri stratejisini seçerler. Tüketiciye mal ve hizmetin teslim edilmesi ve geliştirilmesinde tedarik zincirleri arasında işbirliği önem kazanmaktadır. 
Araştırmanın amacı yalın tedarik zinciri stratejisinin tedarik zinciri uygulamaları (stratejik tedarikçi ilişkisi ve müşteri ilişkileri) ve tedarik zinciri entegrasyonu aracılığıyla tedarik zinciri performansına etkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda; öncelikle bu kavramlarla ile ilgili yerli ve yabancı literatür taraması yapılmıştır. Yabancı literatürde çalışmalar mevcut olmasına karşın yerli literatürde bu kavramlarla ilgili çalışmaların eksik olduğu tespit edilmiştir. Tüm bu kavramların birbiriyle ilişkisini inceleyen yerli ve yabancı literatür çalışması bulunmamaktadır. 
Uygulama bölümünde, yalın tedarik zinciri stratejisinin tedarik zinciri performansı üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla hazırlanan anket, Trakya Bölgesi'nde yer alan Edirne, Tekirdağ ve Kırklareli illerinde yer alan imalat firmalarına uygulanmış. Elde edilen veriler SPSS 23 ve AMOS 23 paket programı kullanılarak analiz edilmiş ve bulgular yorumlanmıştır. Öncelikle SPPS kullanılarak frekans analizi, açıklayıcı faktör analizi (AFA) ve Güvenilirlik Analizi yapılmıştır. Son olarak araştırma modelinin testi için AMOS Yapısal Eşitlik Testi ile faktörlerin doğrulayıcı faktör analizi ve Yol Analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda bağımlı (endojen) ve bağımsız (egzojen) değişkenler arasındaki etkiler belirlenmiştir. Yapısal Eşitlik Modeli kullanılarak analiz edilen hipotez testinin sonuçlarına göre ise, toplam dokuz hipotezin üç tanesinde etki olmadığı, geriye kalan altı tanesinde değişkeler arası etkinin anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır. Faktörler arası aracılık etkisi Sobel testi ile test edilmiştir. Aracılık etkilerinden biri anlamsız çıkmıştır. Bir tam aracılık, diğerlerinde kısmi aracılık etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yalın tedarik zinciri stratejisinin, tedarik zinciri performansı üzerindeki etkisinde; tedarik zinciri uygulamaları (stratejik tedarikçi ilişkileri, müşteri ilişkileri), lojistik entegrasyonun aracılık etkisinin önemli olduğu vurgulanmaktadır.

Abstract:
With increasing globalization, enterprises are customer oriented. Competition is seen not only between enterprises but also between supply chains. Businesses choose the most important supply chain strategy that promotes competition. Cooperation between supply chains becomes important in terms of delivery and development of goods and services to the consumer. 
The aim of the study is to examine the effect of supply chain strategy on supply chain performance through supply chain applications (strategic supplier partnership and customer relations) and supply chain integration. 
In accordance with this purpose; at first, domestic and foreign literature reviews on this concepts have been carried out. Although there are studies in foreign literature, it has been determined that studies on these concepts are lacking in domestic literature. There are no domestic and foreign literary studies examining the relationship between all these concepts.
In the application section, the questionnaire, which was prepared to determine of the effect of lean supply chain strategy on supply chain performance, was applied to manufacturing firms in Edirne, Tekirdağ and Kırklareli provincial centers and districts located in Thrace Region. The data obtained is analyzed using SPSS 23 and AMOS 23 package programmes and the findings were interpreted. First of all, frequency analysis, exploratory factor analysis (EFA) and Reliability Analysis were performed using SPPS.  Finally, confirmatory factor analysis of the factors and path analysis were performed with AMOS Structural Equation Test for test the research model. As a result of analyses, the effets between dependent (endogenous) and independent (exogenous) variables were determined. According to the results of the hypothesis test which was analyzed by using the structural equation model, it was concluded that while three of the total nine hypotheses had no effect, the effect between the variables was siginificant in the remaining six ones. The mediation effect between factors was tested by Sobel test. One of the mediation effects was meaningless. it was concluded that there was a full mediation effect  in one while in others there are partial mediation effects. As a result, in the effect of lean supply chain strategy on lean supply chain performance, it is emphasized that the median effect of  both supply chain practises (strategic supplier relationship, customer relationship) and logistics integration is important.