Ortaokul matematik dersi kazanımlarının yenilenmiş Bloom Taksonomisi, TIMMS Bilişsel Alan Sınıflaması ve Marzano Taksonomisine göre karşılıklı incelenmesi
Reciprocal examination of secondary school mathematics course outcomes according to the Revised Bloom Taxonomy, TIMMS Cognitive Domain Classification and Marzano Taxonomy
Yazar: AFİFE BÜŞRA YEŞİLPINAR
Danışman: DOÇ. DR. KENAN DEMİR
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Nitel araştırma desenlerinden doküman inceleme basamakları izlenerek yürütülen bu çalışmada 8. Sınıf matematik dersi kazanımlarının Yenilenmiş Bloom taksonomisi, TIMSS bilişsel alan sınıflaması ve Marzano Taksonomisine göre hangi basamakta yer aldığı belirlenmiştir. Taksonomilerin alanyazındaki özellikleri ve uzman görüşleri doğrultusunda oluşturulan ölçütler ve kazanımlarda öğrencilerden beklenen eylemsel davranışlar karşılaştırılarak kazanımların hangi basamakta yer aldığı tespit edilmiştir. 
Bloom taksonomisine göre çalışma sonunda kazanımların %2'sinin olgusal, %58'inin kavramsal, %38'inin işlemsel ve %2'sinin ise üstbilişsel bilgiye uygun yazıldığı ortaya çıkmıştır. Kazanımların bilişsel süreç boyutundaki yerlerine bakıldığında %2'sinin hatırlamak, %21'inin anlamak, %52'sinin uygulamak, %17'sinin analiz etmek, %6'sının değerlendirmek ve %2'sinin sentez yapmak düzeyinde yer aldığı belirlenmiştir. TIMMS bilişsel sınıflamasına göre kazanımların düzeylerine bakıldığında %42'sinin bilme, %36'sının uygulama ve %22'sinin ise akıl yürütme basamağında yer aldığı tespit edilmiştir. Kazanımların Marzano taksonomisindeki yeri incelendiğinde bilgi boyutunun bilgi alt basamağında kazanımların %23'ü ve zihinsel işlemler alt basamağında ise %77'si yer almıştır. Kazanımların bilişsel süreç boyutundaki yeri incelendiğinde ise %42'sinin geri getirme, %38'sinin anlamak ve %20'sinin ise analiz etmek boyutunda yer aldığı belirlenmiştir. Bilgi kullanımı, üstbiliş ve öz sistem basamaklarında kazanımın bulunmadığı ortaya çıkmıştır. Bloom taksonomisinde kazanımların %96'sınının bilgi boyutunun kavramsal ve işlemsel boyutta yer aldığı ortaya çıkmıştır. Kazanımların %90'nın ise bilişsel süreç boyutunun anlamak, uygulamak ve analiz etmek alt boyutlarında olduğu belirlenmiştir. Kazanımların TIMMS bilişsel alan sınıflamasının ağırlıklı olarak bilme ve uygulama basamağında yer aldığı tespit edilmiştir. Marzano taksonomisinde ise kazanımların tamamının geri getirme, anlamak ve analiz etmek basamaklarında yer aldığı, üst basamaklarda herhangi bir kazanımın bulunmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, which was carried out by following the document review steps of qualitative research designs, it was determined at which stage the 8th grade mathematics course achievements were placed according to the Revised Bloom taxonomy, TIMSS cognitive domain classification and Marzano Taxonomy. By comparing the operational behaviors expected from students in the achievements and criteria created in line with the characteristics of the taxonomies in the literature and expert opinions, it was determined at which stage the achievements were located. According to Bloom's taxonomy, at the end of the study, it was revealed that 2% of the learning outcomes were factual, 58% were conceptual, 38% were procedural, and 2% were written in accordance with metacognitive knowledge. When looking at the place of the achievements in the cognitive process dimension, it was determined that 2% was at the level of remembering, 21% at the level of understanding, 52% at the level of applying, 17% at the level of analysis, 6% at the level of evaluation and 2% at the level of synthesis. When we look at the levels of achievements according to the TIMMS cognitive classification, it was determined that 42% were in the knowing level, 36% were in the application level and 22% were in the reasoning level. When the place of the achievements in Marzano taxonomy is examined, 23% of the achievements are in the knowledge sub-level of the knowledge dimension and 77% are in the mental operations sub-level. When the place of the acquisitions in the cognitive process dimension was examined, it was determined that 42% were in the retrieval dimension, 38% in the understanding dimension and 20% in the analysis dimension. It was revealed that there was no gain in the information use, metacognition and self-system levels. It has been revealed that 96% of the achievements in Bloom's taxonomy are located in the conceptual and operational dimensions of the knowledge dimension. It was determined that 90% of the gains were in the understanding, applying and analyzing sub-dimensions of the cognitive process dimension. It has been determined that the achievements are mainly located in the knowing and application level of the TIMMS cognitive domain classification. In Marzano's taxonomy, when their places were examined mutually, it was determined that all the achievements were in the retrieval, understanding and analysis steps, and there were no achievements in the upper levels.