COVİD-19 sürecinde hemşirelerin manevi bakım algılarının ve yeterliliklerinin incelenmesi
Examining the spiritual care perceptions and competencies of nurses in the COVİD-19 process
Yazar: EBRU ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SERAP ÖZER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Manevi terapiler = Spiritual therapies

Özet:
Amaç: Bu tez çalışması, COVİD-19 sürecinde hemşirelerin manevi bakım algılarının
ve yeterliliklerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Gereç-Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişkisel tipteki araştırma; Eylül 2021-Mart 2022
tarihleri arasında İzmir Bakırçay Üniversitesi Çiğli Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde
yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini; Eylül 2021-Mart 2022 tarihleri arasında İzmir
Bakırçay Üniversitesi Çiğli Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde COVİD ünitelerinde
çalışan 418 hemşire oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini; belirtilen evren
içerisinden basit rastgele örnekleme tekniği ile seçilen, araştırmaya dahil edilme
ölçütlerine uygun olan, COVİD servislerinde ve yoğun bakımlarında çalışan 305
hemşire oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak; hemşirelerin sosyodemografik
özelliklerine ilişkin form ("Hemşire Tanıtım Formu"), "Manevi Destek Algısı Ölçeği"
ve "Manevi Bakım Yeterlilik Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde
IBM SPSS (Statistical PackageFor Social Sciences for Windows, Release ver. 20.0)
paket programından yararlanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak
alınmıştır.
Bulgular: Hemşirelerin yaş ortalaması 35,70±8,01 (minimum 23, maksimum 57)
olup, %12,8'i erkek ve %87,2'si kadın, %74,4'ü lisans mezunudur. Araştırmada yer
alan hemşirelerin Manevi Destek Algısı Ölçeği (MDAÖ)'den aldıkları puanlar 15 ile
60 arasında değişmekle birlikte ortalama puan 49,48 ± 7,68 olarak bulunmuştur.
Hemşirelerin eğitim düzeyi, çalıştığı birim, çalışma statüsü, haftalık çalışma saati,
mesleği seçme durumu gibi çok sayıda faktör manevi bakım algısını etkileyen faktörler
olarak belirlenmiştir. Hemşirelerin Manevi Bakım Yeterlilik Ölçeği (MBYÖ)'nin
toplamından aldıkları puanlar 27 ile 135 arasında değişmekle birlikte ortalama puan
75,59 ± 17,56 olarak tespit edilmiştir. Hemşirelerin işe karşı memnuniyet düzeyi,
maneviyat ve manevi bakım ile ilgili bilgi sahibi olma durumu, manevi bakım vermeye
verdikleri önem gibi değişkenlerin manevi bakım yeterliliklerini etkilediği
saptanmıştır. Manevi Destek Algısı Ölçeği puan ortalamaları ile Manevi Bakım
Yeterlilik Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında ise pozitif yönlü orta düzeyde
istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,484, p<0,05).
Sonuç: Hemşirelerin MDAÖ'den aldıkları ortalama puanlar doğrultusunda manevi
destek algı düzeylerinin yüksek, bazı faktörlerin manevi bakım algısı üzerinde etkili
olduğu saptanmıştır. Hemşirelerin MBYÖ'nin toplamından aldıkları ortalama puanlar
manevi bakım yeterlilik düzeylerinin orta düzey olduğunu göstermiştir. Birtakım
değişkenlerin manevi bakım yeterliliğini etkilediği bulunmuştur. Bu çalışmanın
sonucunda hemşirelerin manevi bakım algısı arttıkça manevi bakım yeterliliğinin
arttığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: COVİD-19; Hemşire; Manevi Bakım; Manevi Destek Algısı;
Manevi Bakım Yeterliliği

Abstract:
Aim: This thesis study is a descriptive and relational type of research in which the
spiritual care perceptions and competencies of nurses in the COVİD-19 process will
be examined.
Material-Method: The research was carried out at İzmir Bakırçay University Çiğli
Training and Research Hospital between September 2021 and March 2022. The
population of the study consisted of 418 nurses working in the COVİD units at İzmir
Bakırçay University Çiğli Training and Research Hospital between September 2021
and March 2022. The sample of the research will consist of approximately 305 nurses
who are selected from the specified population by simple random sampling technique,
who meet the inclusion criteria and who work in COVİD services and intensive care
units. As a data collection tool; the form regarding the sociodemographic
characteristics of the nurses ( Nurse İntroduction Form), the Perception of Spiritual
Support Scale and Spiritual Care Competence Scale were used. IBM SPSS (Statistical
Package for Social Science for Windows, Release, ver 20.0) package program was
used in the statistical analysis of the data. Statistical significance level was taken as
p<0.05.
Results: The average age of the nurses is 35.70 ± 8.01 (minimum 23, maximum 57)
and 12.8% male and 87.2% female, 74.4% undergraduate. The scores of the nurses
included in the study on the Spiritual Support Perception Scale (MDAO) ranged
between 15 and 60, the avarage score was found to be 49.48 ± 7,68. Many factors such
as the education level of nurses, the unit they work in, their working status, weekly
working hours and choosing a profession have been identified as factors affecting the
perception of spiritual care. While the total scores of the nurses on the Spiritual Care
Competence Scale ranged from 27 to 135, the average score was found to be 75,59 ±
17,56. It has been determined that variables such as the level of job satisfaction of
nurses, their knowledge about spirituality and spiritual care and the importance they
attach to providing spiritual care affect their spiritual care competence. A statistically
significant positive correlation was found between the mean scores of the Nurses'
Spiritual Support Perception Scale and the Spiritual Care Competency Scale total score
averages (r=0,484, p<0,05).
Conclusion: In line with the average scores of the nurses in MDAO, it was determined
that the perception of moral support was high and some factors were effective on the
perception of spiritual care. The average scores of the nurses from the total of MBYO
showed that their spiritual care proficiency level was moderate. A number of variables
have been found to affect spiritual care efficacy. As a result of this study, it was
observed that as the nurses' perception of spiritual care increased, their spiritual care
competence increased.
Keywords: COVİD-19; Nurse; Spiritual Care; Perception of Moral Support; Spiritual
Care Competence