Orak hücre hastalığı olan hastalarımızda nöropatik ağrı sıklığının ve klinik/laboratuvar bulgularla ilişkisinin araştırılması
Frequency of neuropathic pain in si̇ckle cell di̇sease patients and investigation of relationship with clinical / laboratory findings
Yazar: AYŞE GÖVCE
Danışman: PROF. DR. HASAN KAYA
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Anemi-orak hücreli = Anemia-sickle cell ; Ağrı = Pain ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Hemoglobin-orak hücre = Hemoglobin-sickle ; Nöropatiler = Neuropathies

Özet:
Amaç: Orak hücre hastalığı (OHH) dünyada en sık görülen herediter hemoglobin hastalığı olup bu hastalıkta vazooklüzyona bağlı ağrılar olmaktadır. Bu ağrıların etyolojisinde çoğunlukla vazooklüzyon olmakla birlikte bazılarında nöropatik ağrının (NPA) da eşlik ettiği düşünülmektedir. Nöropatik ağrı birçok ölçek kullanılarak tespit edilebilmektedir. LANSS (Leeds Assessment of Neuropathic Symptoms and Signs), DN-4(Douleur Neuropathique 4 questions) ve Pain Detect (PDQ) en sık kullanılan ölçeklerdir. Çalışmamızın amacı , bu 3 ölçeği kullanarak kliniğimizde takip edilen OHH olan hastalarımızda NPA sıklığını saptamak ve hastalarımızın klinik ve laboratuvar bulgularıyla ilişkisini değerlendirmektir.
Gereç ve yöntem: Orak hücreli hastalığı ile takip edilen 56 hasta ile 56 sağlıklı gönüllü çalışmaya alındı. Her iki gruba da LANSS, DN-4 ve Pain Detect ölçekleri uygulandı. Elde edilen veriler SPSS 21 paket programı kullanılarak analiz edildi.
Bulgular: Hasta ve kontrol grubu karşılaştırıldığında her 3 ölçek için de puansal ortalamalarda hastalarda daha yüksek olacak şekilde istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (her biri için; p=0,000). Ölçekler NPA'nın varlığına göre kıyaslandığında; aynı şekilde hastalarda kontrol grubuna göre anlamlı şekilde NPA varlığı tespit edildi (her biri için p=0,000). Nöropatik ağrısı olan orak hücre hastaları kendi içinde değerlendirildiğinde; kadınlar, ek hastalığı olanlar, hidroksiüre (HU) kullananlar , folik asit (FA) kulanmayanlar, yıllık kriz sayısı 3'ün altında olanlar ve CRP düzeyi 5'in altında olan hasta gruplarında daha sık nöropatik ağrı olduğu görüldü. Ancak bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05). Sonuç: Hasta ile kontrol grubu karşılaştırıldığında hastalarda NPA'nın daha yüksek oranda görüldüğü tespit edilmiştir. Ancak Orak hücre hastaları kendi aralarında klinik ve laboratuvar verileriyle kıyaslandığında NPA yönünden anlamlı fark gözlenmemiştir.

Anahtar kelimeler: Orak Hücre Hastalığı, Nöropatik Ağrı, LANSS, DN-4, Pain Detect

Abstract:
Aim : Sickle cell disease (SCD) is the most common hereditary hemoglobin disease in the world and this disease causes pain due to vasoocclusion. Although vasoocclusion is the etiology of these pains, it is thought that some of them are accompanied by neuropathic pain (NPA). Neuropathic pain can be detected using many scales. LANSS (Leeds Assessment of Neuropathic Symptoms and Signs), DN-4 (Douleur Neuropathique 4 questions) and Pain Detect (PDQ) are the most commonly used scales. The aim of our study is to determine the frequency of NPA in our patients with OHD followed up in our clinic using these 3 scales and to evaluate the relationship between our patients and clinical and laboratory findings.
Materials and Methods: 56 patients followed up with sickle cell disease and 56 healthy volunteers were included in the study. LANSS, DN-4 and Pain Detect scales were applied to both groups. The data obtained were analyzed using SPSS 21 package program. Results: When the patient and control groups were compared, a statistically significant difference was found for all 3 scales, with the mean scores being higher in the patients (p = 0,000 for each). When the scales are compared according to the presence of NPA; likewise, the presence of NPA was detected in patients significantly compared to the control group (p = 0,000 for each). When sickle cell patients with neuropathic pain are evaluated within themselves; it was observed that neuropathic pain was more common in women, patients with comorbidities, those using hydroxyurea (HU), those who did not use folic acid (FA), those with an annual crisis number below 3
and patients with a CRP level below 5. However, this difference was not statistically significant (p> 0,05). Conclusion: When the patient and the control group were compared, it was found that NPA was seen at a higher rate in patients. However, when sickle cell patients were compared with clinical and laboratory data, no significant difference was observed in terms of NPA.

Key words: Sickle Cell Disease, Neuropathic Pain, LANSS, DN-4, Pain Detect