Bazı gıdalarda ve farklı koenzim Q10 preparatlarıyla zenginleştirilmiş gıdalarda in vitro koenzim Q10 biyoyararlılığının saptanması
In vitro bioavailability of coenzyme Q10 in some foods and enriched foods with different coenzyme Q10 preparations
Yazar: PINAR ERCAN
Danışman: PROF. DR. SEDEF NEHİR EL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Biyokimya = Biochemistry ; Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Benzokinon = Benzoquinone ; Beslenme = Nutrition ; Emülsiyonlar = Emulsions ; Gıda kimyası = Food chemistry ; Nanopartiküller = Nanoparticles ; Siklodekstrinler = Cyclodextrins

Özet:
Koenzim Q10 (KoQ10, ubikinol-10 ve/veya ubikinon-10) yağda çözünebilen vitamin benzeri bir benzokinon bileşiğidir. Koenzim Q10 membran stabilitesinin sağlanmasında, enerji dönüşümünde ve ATP üretiminde rol oynar. Ayrıca önemli bir antioksidandır. Koenzim Q10 endojen ve eksojen olmak üzere iki kaynaktan sağlanır. İnsanlarda koenzim Q10 miktarı yaşa ve bazı hastalıklara bağlı olarak azalma gösterir. Bu yüzden, koenzim Q10'un eksojen kaynaklarının araştırılması önemlidir. Bu çalışmada, koenzim Q10'ca zengin bazı gıda kaynaklarındaki (dana eti, dana karaciğeri, dana kalbi) koenzim Q10 içeriklerini belirlemek, koenzim Q10 içeriğine ısısal işlemlerin etkisini saptamak, bu gıdalardaki koenzim Q10'un biyoyararlılığını belirlemek, ve farklı koenzim Q10 preparatları ile zenginleştirilmiş yağsız süt ile üretilen yoğurt örneklerindeki koenzim Q10'un biyoyararlılıklarını karşılaştırmak amaçlanmıştır.Çalışmanın birinci kısmında; dana kalbinin koenzim Q10 içeriği 109.97 ± 3.77 ?g/g bulunurken, dana karaciğerinin 33.34 ± 3.51 ?g/g ve dana etinin 23.47±2.59 ?g/g koenzim Q10 içerdiği bulunmuştur. Isısal işlemler sonrasında koenzim Q10 içeriğinde en fazla kayıp dana kalbinin kızartılması (%30.58±1.37) sırasında görülmüştür (p<0.01). Bunu dana karaciğerinin kızartılması (%23.62± 2.18) ve dana etinin haşlanması (%22.81±2.66) izlemiştir (p<0.01). Koenzim Q10 biyoyararlılığı dana karaciğerinde (%68.17±1.47) ve dana kalbinde (%65.84±2.06) dana etine (%60.16±1.30) göre farklı bulunmuştur (p<0.01).Çalışmanın ikinci kısmında, koenzim Q10'un biyoyararlılığını arttırmak amacıyla ticari formda satın alınan referans koenzim Q10 standardı ile emülsiye koenzim Q10, siklodekstrin koenzim Q10, nanopartikül koezim Q10 preparatları hazırlanmıştır. Hazırlanan preparatlar, yoğurda işlenecek sütlere katılarak zenginleştirilmiş yoğurt üretiminde kullanılmıştır. Hazırlanan nanopartikül koenzim Q10 preparatı ile küresel şekilde ve 176.00±50.62 nm boyutta koenzim Q10 nanopartikülleri elde edilmiştir. Üretilen yoğurtlardan en yüksek koenzim Q10 biyoyararlılığına (%73.81±1.61) nanopartikül koenzim Q10 içeren yoğurdun sahip olduğu görülmüştür (p<0.01). Ayrıca koenzim Q10 biyoyararlılığının emülsiye koenzim Q10 içeren yoğurtta %63.75±0.91, kontrol yoğurtta %50.59±1.88 ve siklodekstrin koenzim Q10 kompleksi içeren yoğurtta %46.83±1.27 olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Coenzyme Q10 (CoQ10, ubiquinol 10 and/or ubiquinone 10) is a fat soluble, vitamin like benzoquinone compound. Coenzyme Q10 plays roles in membrane stability, energy transformation and ATP production. It is also an important antioxidant. Coenzyme Q10 is supplied from two sources; endogen and exogen. Coenzyme Q10 amounts in human decrease with age and some diseases. Therefore, studying exogen sources of coenzyme Q10 is important. The aim of this study was to determine the amounts of coenzyme Q10 in some foods (beef meat, beef liver, beef heart) which are rich in coenzyme Q10, the effects of thermal processes on coenzyme Q10 contents and the bioavailabilities of coenzyme Q10 in these foods and compare the bioavailabilities of coenzyme Q10 in yoghurt samples which was produced by using enriched skim milks with different coenzyme Q10 preparations.In the first part of this study, coenzyme Q10 contents were found as 109.97 ± 3.77 ?g/g in beef heart, 33.34 ± 3.51 ?g/g in beef liver and 23.47±2.59 ?g/g in beef meat. The highest loss in coenzyme Q10 content after frying of beef heart was found as 30.58±1.37 % (p<0.01). Coenzyme Q10 losses were also found as 23.62± 2.18 % after frying of beef liver and 22.81±2.66 % after boiling of beef meat. Bioavailabilities of coenzyme Q10 in beef heart (65.84±2.06 %) and beef liver (68.17±1.47 %) were higher than the bioavailability of coenzyme Q10 in beef meat (60.16±1.30 %) (p<0.01).In the second part of this study, in order to increase the bioavailability of coenzyme Q10, emulsified coenzyme Q10, ?-cyclodextrin coenzyme Q10, nanoparticle coenzyme Q10 were prepared with the reference coenzyme Q10 standard which was purchased in the commercial form. These coenzyme Q10 preparations were added into milks and used in the production of enriched yoghurts. Nanoparticle coenzyme Q10 was obtained as in spherical shape with 176.00±50.62 nm diameter. The yoghurt containing nanoparticle coenzyme Q10 had the highest coenzyme Q10 bioavailability (73.81±1.61 %) among the produced yoghurts (p<0.01). Coenzyme Q10 bioavailabilities were also found as 63.75±0.91 % in yoghurt containing emulsified coenzyme Q10, 50.59±1.88 % in control yoghurt and 46.83±1.27 % in yoghurt containing ?-cyclodextrin coenzyme Q10 complex.