Adalet ve Kalkınma Partisi dönemi Türkiye-Sırbistan ilişkileri
Turkey-Serbia relations during Justice and Development Party era
Yazar: AHMET RAŞİT YÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÖZTÜRK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Adalet ve Kalkınma Partisi = Adalet ve Kalkınma Party ; Sırbistan = Serbia ; Türk-Sırp ilişkileri = Turkish-Serbian relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Adalet ve Kalkınma Partisi dönemi dış politikası inşa edilirken, Balkanların istikrarı ve güvenliğinin sağlanmasında Türkiye'ye önemli sorumluluğun düştüğü belirtilmiştir. Bu amacın gerçekleştirilmesi ise Türkiye'nin Sırbistan ile kuracağı ilişkilerle doğrudan etkili olmuştur. Sırbistan'ın bu doğrultuda önemi dış politika uygulayıcıları tarafından sürekli olarak vurgulanmıştır. Sırbistan da bölgesel güç unsuru olarak Türkiye ile ilişkilere özel önem atfetmektedir. 2000'li yıllardan sonra karşılıklı olarak iki ülke ilişkilerin geliştirilmesi ve derinleştirilmesinden yana bir tutum izlemişlerdir. Türkiye ve Sırbistan siyasi ilişkileri belli bir zemine kavuşturduktan sonra stratejik ortaklık hedefi fikrini ortaya atmıştır. Bu hedefin sağlanması ve sürdürülmesi için de siyasi ilişkilerin yanı sıra ekonomik ve askeri ilişkilerin geliştirilmesi de gündeme gelmiştir. Ak Parti dönemi boyunca stratejik ortak olarak iki ülkenin ilişkilerde belli bir seviyeye geldiği, hatta zamanla bu hedeflerin sağlanarak yeni hedeflerin belirlendiği görülmüştür.
Tez çalışmasının esas kapsamı Ak Parti döneminde ikili ilişkilerin seyri ve gelişimi üzerine olmuştur. Stratejik ortak olarak iki ülkenin zaman içerisinde elde ettiği kazanımlar sadece ikili düzeyde kalmamış, aynı zamanda da Balkanlara yansımıştır. Bu etkiyi siyasi, ekonomik ve askeri ilişkiler çerçevesinde hem ülke hem de bölge bazlı görmek mümkün olmuştur. İki ülkenin bu bağlamda elde ettiği başarılardan en önemlisi ise tez çalışmasında da cevabı aranmış olan Türkiye, Sırbistan ve Bosna-Hersek arasında oluşturulan üçlü danışma mekanizmaları ve bu mekanizmaların getirileridir.
Çalışmada ikili ilişkilerin tarihi seyri geçmişten günümüze kronolojik bir sıralama ile aktarılırken, özellikle iki ülkenin dış politika anlayışları ve yöntemleri üzerinde durulmuştur. 2000'li yıllar sonrası iki ülkenin de dış politikada yaşadığı değişimin, Türkiye-Sırbistan ilişkilerine etkileri, iki ülkenin belirlemiş olduğu hedefler ve elde edilen çıktılar birlikte değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Türkiye-Sırbistan İkili İlişkileri, Stratejik Ortaklık, Üçlü Danışma Mekanizmaları, Yumuşak Güç, Kamu Diplomasisi.

Abstract:
It was stated that Turkey had a significant responsibility on providing stability and security of the Balkans while the Justice and Development Party period foreign policy was being built. The realization of this objective was directly through the relations between Turkey and Serbia. The importance of Serbia in this direction is highlighted many times by foreign policy implementers. Serbia gives relations with Turkey particular importance as a regional power factor as well. After 2000s, the two countries maintained an attitude towards improving and deepening the relationship. After the political relations between Turkey and Serbia have reached a certain point, the idea of strategic partnership has been introduced. In order to realize and maintain this objective, improving economic and military relations as well as the politic relations is also brought to the agenda. During the Justice and Development Party period, it was seen that the two countries have achieved a certain level on strategic relations; moreover, these objectives have been accomplished and new ones are determined.
The main scope of the dissertation study is the process and development of the bilateral relations during the Justice and Development Party period. Strategically, the accomplishments of both countries are not only on bilateral level but they also reflected on the Balkans. This effect can be seen both on country and region basis as part of political, economic and military relations. The most important one of these accomplishments in this regard are the trilateral consultation mechanisms between Turkey, Serbia and Bosnia-Herzegovina and the gaining of these mechanisms, which are examined in the dissertation study.
In the study, focus was especially on the foreign policy understandings and methods of two countries while the process of the bilateral relations is conveyed chronologically. The effect of the change that both countries have experienced in their foreign policies after 2000s to the relations between Turkey and Serbia, has been evaluated together with the objectives and outcomes.
Keywords: Turkey - Serbia Bilateral Relations, Strategic Partnership, Trilateral Consultation Mechanisms, Soft Power, Public Diplomacy.