Tıp öğrencilerinde tükenmişlik ve etkileyen faktörler
Burnout and affecting factors in medical students
Yazar: ÖZER ÇELİK
Danışman: PROF. DR. AYFER GEMALMAZ
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Öğrenciler = Students ; Öğrenciler-tıp = Students-medical

Özet:
Giriş ve amaç: Son yıllarda tükenmişlik ile ilgili yapılan araştırmaların önemli bir grubunu tıp öğrencileri oluşturmaktadır. Bu çalışma ile Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin tükenmişlik durumlarını etkileyen faktörleri tespit etmeyi amaçladık. Ayrıca tespit edeceğimiz risk faktörlerinin, tükenmişliği önleyici müdahale programlarına rehberlik edeceğini düşünüyoruz.
Gereç ve yöntem: Kesitsel analitik bir araştırma olarak planlanan çalışmada, Adnan Menderes Tıp Fakültesinde 2014-2015 yılında eğitim görmekte olan 965 öğrencinin 861'i katıldı. Çalışmaya katılan öğrencilerden, araştırmacının gözetimi altında anket formlarını doldurmaları istendi. İki bölümden oluşan anket formunun ilk kısmında; sosyodemografik özellikler ile tükenmişlikle ilişkili olabilecek çeşitli faktörleri araştıran sorular yer alıyordu. Anket formunun ikinci kısımda ise, öğrenci tükenmişliğini değerlendiren Maslach Tükenmişlik Envanteri – Öğrenci Formu (MTE – ÖF) kullanıldı. Veriler SPSS 17.0 istatistik programıyla oluşturulan veri tabanına işlenerek istatistiksel değerlendirme yapıldı.
Bulgular: Çalışmamıza katılan erkek öğrencilerin kadınlara göre, daha fazla duyarsızlaşma gösterdikleri saptandı. Sınıf düzeyi bakımından; 1. ve 6. sınıf öğrencileri, 3. ve 4. sınıf öğrencileri göre daha fazla duyarsızlaşma gösteriyordu. Ayrıca 1. sınıf öğrencileri daha düşük yetkinlik puanlarına sahipti.
Öğrencilerin kardeş sayısı, aylık geliri, sosyal güvencesi, anne-babalarının eğitim ve çalışma durumları gibi çeşitli sosyodemografik özelliklerin tükenmişlik puanlarına etkisinin çok sınırlı olduğu veya hiç olmadığı saptandı. Öğrenim süresince aileleriyle yaşadıklarını belirten öğrenciler, diğer öğrencilere göre daha düşük tükenmişlik gösteriyordu.
Tıp öğrencisi olduğu için mutlu olduğunu ve hekimliğin kendine uygun meslek olduğunu düşünen öğrenciler daha az tükenmişti. Tıp fakültesini kendi isteği ile seçen ve hekimlik mesleği hakkında ön bilgiye sahip olan öğrenciler daha az tükenmişlik gösteriyordu. Yıl/staj kaybı olduğunu ve daha önce tıp fakültesini bırakmayı düşündüğünü belirten öğrenciler ise daha fazla tükenmişliğe sahipti. Fakültemizde verilen eğitimi yeterli bulmayan ve TUS'a hazırlanmadığını ifade eden öğrenciler daha fazla tükenmişlik gösteriyordu. Maddi güçlük çektiğini, uyku sorunu yaşadığını, kendine yeterince zaman ayıramadığını belirten öğrencilerin de daha fazla tükenmişlik gösterdikleri saptandı.
Sonuç: Çalışmamızda öğrencilerin tıp öğrencisi olma ve hekimlik mesleği ilgili görüş ve tutumları ile bazı diğer özelliklerin; tükenmişlik puanlarını yordalamada, sosyodemografik özelliklere göre daha etkili olduğu görülmüştür. Bu anlamda saptanan risk faktörlerine yönelik hazırlanacak eğitim ve müdahale programlarının, tükenmişliğin fark edilmesi ve önlenmesinde etkili olacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
Introduction and purpose: The medical students constitute a significant group of research on burnout in recent years. In this is the study at Adnan Menderes University Faculty of Medicine, we aimed to determine the factors affecting the students' burnout. In addition, we will identify risk factors. We believe that it will provide guidance to burnout preventive intervention programs.
Material and Methods: This study was planned as a cross-sectional analytical study. 861 of the 965 students who are present in the years 2014-2015 in the Faculty of Medicine have participated the study. Students who participated in the study were asked to complete the questionnaire under the supervision of a researcher. In the first part of the questions are investigating various factors that may be associated with The questionnaire consists of two parts. In the first part, there are questions investigating sociodemographic characteristics and several factors that can be associated with burnout. In the second part, Maslach Burnout Inventory - Student Survey (MTI - SS) was used, assessing the student burnout. The data has been entered into the database created by SPSS 17.0 statistical software and statistical evaluation has been done.
Results: According to our study, the male participants was found to show more depersonalization than the women participants. In terms of grade levels; 1st and 6th-graders showed more depersonalization than 3rd and 4th-graders. 1st-graders also have lower personal accomplishment scores.
The effects of various socio-demographic characteristics such as the number of siblings, monthly income, social security, education and the employment status of parents were found to be very limited or none. Students who said that they live with their parents throughout the education showed less burnout than the other students.
Students who think they are happy to be medical students and medicine is the right and suitable profession for them showed less burnout. Medical students who selected the profession by own choice and who had prior knowledge of the medical profession showed less burnout. Students whom lost a year and stated that they intended to leave the medical faculty had more burnout. The medical students who find the education in our faculty inadequate and state that they could not get prepared for TUS (Medical Specialization 
Examination) showed more exhaustion. Students who stated that they have financial difficulties, having trouble sleeping and couldn't spare enough personal time showed more burnout.
Conclusion: In our study, we observed that students' opinions and attitudes about being a medical student and the profession of medicine and several other factors are more meaningful than sociodemographic factors predicting the burnout scores. We think that education and intervention programs which would be prepared for the risk factors that are detected would be effective in recognition and prevention of burnout.