Konya ilinde bitkisel yağ tüketim tercihlerinin belirlenmesi
Determining vegetable oil consumption preferences in Konya
Yazar: PELİN AVCI
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT GÜL
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında Konya ilindeki tüketicilerin bitkisel yağlar ile ilgili sağlık açısından bilgi düzeylerinin belirlenmesi, gelir düzeylerinin artmasıyla yağ tüketimi arasındaki ilişkinin tespit edilmesi, sosyo-demografik faktörlerin tüketicilerin bitkisel yağ tercihlerinde etkililik durumu, bitkisel yağların tüketimi, kullanımı hakkında düşünceleri incelenmiştir. Ayrıca hanehalklarının bitkisel yağ tüketim miktarları, satın alma şekli, tüketim yapıları ve bitkisel yağ algıları gibi tüketici davranışları analiz edilmiştir. Çalışmanın ana materyalini, Konya ili merkez ilçelerinde yaşayan 384 tüketici ile yüz yüze görüşülerek anket yöntemi ile elde edilen veriler oluşturmuştur. Araştırmada hanehalklarının gelirleri 3 gruba (1000-3500 TL, 3501-7500 TL, 7501 TL ve üzeri) ayrılmıştır. Elde edilen veriler istatistik paket programıyla Ki-kare, Lojistik Regresyon ve Faktör analizi yöntemleri kullanılarak irdelenmiştir. 
Araştırma sonuçlarına göre ortalama hanehalkı geliri 4906 TL olarak belirlenmiştir. Tüketicilerin en fazla tereyağını tükettiği, soya ve fındık yağı tercihlerinin düşük, kanola yağının ise tüketiciler tarafından tercih edilmediği saptanmıştır. Tüketiciler için tükettikleri yağların lezzeti, doğallığı, katkı maddesi içermemesi önem arz etmektedir. Bitkisel yağ tüketim tercihlerinde besleyicilik faktörü önemli bulunmuştur. Tereyağı, zeytinyağı tercihinde sağlık faktörü ön plandadır. Bitkisel yağ alım yerlerinde çoğunlukla market, süper-hipermarket tercih edilmektedir. Yapılan Ki-Kare analizine göre tüketicilerin margarin tüketimi ile cinsiyet ve eğitim düzeyi arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Zeytinyağı tüketim durumu ile yaş arasında Ki-Kare analizine göre anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Margarin tüketimini etkileyen değişkenleri belirlemek için yapılan Lojistik analizi sonucunda, tüketicilerin doğum yeri, geliri, hane büyüklüğü ve hane harcaması ile margarin tüketimi arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this thesis, determining the health knowledge level of consumers in Konya about vegetable oils, determining the relationship between the increase in income levels and oil consumption, the effectiveness of socio-demographic factors in vegetable oil preferences, consumption and use of vegetable oils were examined. In addition, consumer behaviours of households such as vegetable oil consumption amounts, purchasing patterns, consumption patterns and vegetable oil perceptions were analysed. The main material of the study was the data obtained by the survey method by interviewing face to face with 384 consumers living in the central districts of Konya. In the research, household incomes were divided into 3 groups (>3500 TRL, 3501-7500 TRL, 7501 TRL>). The data obtained were analysed by using Chi-square, Logistic Regression and Factor analysis methods with statistical package program. 
According to the research results, the average household income was determined as 4906 TRL. It was found that consumers consume the most butter, soy and hazelnut oil preferences were low, and canola oil was not preferred by consumers. It was important for the consumers that the oils they consume were a taste, natural and do not contain additives. The nutritional factor was found important in vegetable oil consumption preferences. The health factor was at the forefront in the choice of butter and olive oil. Mostly, market, supermarket was preferred in vegetable oil purchasing places. According to the Chi-Square analysis, a statistically significant relationship was found between the consumption of margarine and the gender and education level of the consumers. A significant relationship was found between olive oil consumption status and age. As a result of the logistic analysis, there was a positive and significant relationship between the place of birth, income, household size and household expenditure of the consumers and margarine consumption.