Covid-19 hastalarında tedavi yaklaşımları, kullanılan ilaçlar ve yan etkileri
Treatment approaches, medications used and side effects in Covid-19 patients
Yazar: EMİNE TAT
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN PINAR
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Farmasötik Toksikoloji = Pharmaceutical Toxicology

Özet:
Günümüzde pandemiye neden olan enfeksiyon hastalığı "Yeni Tip Koronavirüs Hastalığı-2019" (COVID-19) olarak tanımlanmış ve sorumlu virüs Ciddi Akut Solunum Sıkıntısı Sendromuna neden olduğu için (Severe Acute Respiratory Syndrome, SARS) 'SARS-CoV-2' olarak adlandırılmıştır. Bu çalışma ile Covid-19 hastalarının tedavi yaklaşımında kullanılan ilaçların etki mekanizmalarını, olası yan etkileri ve görülme sıklığını gözler önüne sererek farkındalık oluşturma amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Adana Seyhan Devlet Hastanesine başvuran 249 Covid-19 hastasına yüz yüze görüşülerek hazırlamış olduğumuz anket uygulanmıştır.
Katılımcıların 139'u kadın iken, 110'u erkek bulunmuştur. Görüşülen kişilerin 98'i ilkokul, 68'i lise, 24'ü ön lisans ve 64'ü lisans ve üzeri eğitime sahipti. Covid-19 izolasyonunu çoğunluk evinde geçirmiştir. Görüşülen kişilerde Covid-19'un en fazla görülen belirti bulgusu öksürük olmuştur ve tat / koku kaybı olduğu görülmüştür. Kronik hastalığa sahip 52 kişi bulunurken, 197 kişinin kronik herhangi bir hastalığı yoktur. Bireylerin 184'ü Covid-19 tedavisine yönelik ilaç kullanırken, 65'i herhangi bir ilaç kullanmamıştır. Favipiravir ve plaquenile ek olarak en fazla kullanılan tedavi yöntemleri kan sulandırıcı, ağrı kesici / ateş düşürücü ve antibiyotikler bulunmuştur. 	   
Kullanılan tedavi yöntemleriyle yan etki gördüğünü söyleyen 107 kişi olurken, yan etki görmeyen 77 kişi bulunmuştur. En sık görülen yan etki (%26.3) bulantı / kusma olmuştur. Yan etki gördüğünü söyleyenlerin çoğunluğu kullanmaya devam etmiştir. Araştırmamıza katılan 97 kişi bitkisel tedavi yöntemi kullanmış en çok tercih edilen nane-limon olmuştur. Araştırmamız kesitsel bir araştırma olduğu için tüm topluma genellenmesi doğru olmayacaktır. Her geçen gün Covid-19 tedavi yöntemleri ile ilgili daha çok araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Covid-19, Covid-19 tedavisi, Yan etkiler

Abstract:
Today, the infectious disease that causes the pandemic has been defined as "Novel Coronavirus Disease-2019" (COVID-19), and the responsible virus has been named 'SARS-CoV-2' because it causes Severe Acute Respiratory Distress Syndrome (Severe Acute Respiratory Syndrome, SARS). With this study, it is aimed to raise awareness by revealing the mechanism of action, possible side effects and incidence of drugs used in the treatment approach of Covid-19 patients. For this purpose, a face-to-face interview was applied to 249 Covid-19 patients who applied to Adana Seyhan State Hospital.
While 139 of the participants were female, 110 were male. Of the interviewees, 98 had primary school, 68 had high school, 24 had associate degree and 64 had undergraduate or higher education. Most of them spent their covid-19 isolation at home. The most common symptom of Covid-19 in the interviewees was cough and it was seen that there was a loss of taste / smell. While there are 52 people with chronic diseases, 197 people do not have any chronic disease. While 184 of the individuals used drugs for the treatment of Covid-19, 65 did not use any drug. In addition to favipiravir and plaque, the most commonly used treatment methods were blood thinners, painkillers / antipyretics and antibiotics.
While there were 107 people who stated that they had side effects with the treatment methods used, 77 people who did not experience any side effects were found. The most common side effect (26.3%) was nausea/vomiting. The majority of those who said they experienced side effects continued to use it. 97 people who participated in our research used the herbal treatment method and the most preferred was mint-lemon. Since our research is a cross-sectional study, it would not be correct to generalize it to the whole population. There is a need for more research on Covid-19 treatment methods every day.

Keywords: Covid-19, Covid-19 treatment, Side effects