KOAH hastalarının sağlık okuryazarlığı ile özbakım yönetimi arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the Relationship Between Health Literacy and Self-Care Management of  COPD Patients
Yazar: GAMZE KOÇ
Danışman: PROF. DR. MAĞFİRET KAŞIKÇI
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Çalışma KOAH hastalarının sağlık okuryazarlığı ile özbakım yönetimi arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Araştırma, Ocak 2023- Mayıs 2023 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde Göğüs Hastalıkları servisi ve polikliniğine başvuran KOAH tanısı bulunan araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 150 KOAH'lı birey ile yürütüldü. Çalışmanın verileri; Birey Tanımlama Formu, Kronik Hastalıklarda Öz-Bakım Yönetimi Ölçeği, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği formu kullanılarak araştırmacı tarafından yüz yüze toplanmıştır. Çalışma verileri IBM SPSS Statistics 26 programına aktarılarak analizleri tamamlandı.
Bulgular: Hastaların "Öz koruma" puanının 74.27±5.22, "Sosyal Koruma" puanının 44.76±7.37 olduğu belirlendi. Hastaların "Kronik Hastalıklarda Özbakım Yönetimi Ölçeği" puanının 119.00±6.49 olduğu belirlendi. Hastaların "Fonksiyonel Sağlık Okuryazarlığı" puanlarının 11.34±4.83, "İnteraktif Sağlık Okuryazarlığı" puanlarının 18.41±4.25, "Eleştirel Sağlık Okuryazarlığı" puanlarının 16.25±4.35 olduğu belirlendi. Hastaların "Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği" puanlarının 45.99±11.10 olduğu belirlendi.
Sonuç: KOAH hastalarının sağlık okuryazarlığı düzeyleri ve özbakım yönetimi arasında, sağlık okuryazarlığı ölçeği toplam puan ortalaması ile öz koruma arasında pozitif yönde orta düzeyde; sosyal koruma ile arasında negatif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, KOAH, özbakım yönetimi, sağlık okuryazarlığı

Abstract:
Aim: The study was conducted to determine the relationship between health literacy and self-care management of COPD patients.
Material and method: The research was conducted with 150 individuals with COPD who voluntarily accepted to participate in the research with a diagnosis of COPD who applied to the Chest Diseases service and outpatient clinic at Atatürk University Health Research and Application Center between January 2023 and May 2023. Data of the study; It was collected face to face by the researcher using the Individual Identification Form, Self-Care Management Scale in Chronic Diseases, and Health Literacy Scale form. The study data were transferred to IBM SPSS Statistics 26 program and their analyzes were completed.
Results:  It was determined that the "Self-protection" score of the patients was 74.27±5.22 and the "Social Protection" score was 44.76±7.37. It was determined that the patients' "Self-Care Management Scale in Chronic Diseases" score was 119.00±6.49. It was determined that the patients' "Functional Health Literacy" scores were 11.34±4.83, their "Interactive Health Literacy" scores were 18.41±4.25, and their "Critical Health Literacy" scores were 16.25±4.35. It was determined that the patients' "Health Literacy Scale" scores were 45.99±11.10.
Conclusion: Between the health literacy levels and self-care management of COPD patients, there was a positive moderate difference between the health literacy scale total score average and self-protection; A moderately negative, statistically significant relationship was found between social protection and social protection.
Key Words: COPD, health literacy, nursing, self-care management