Birinci Dünya Savaşı'nda İngiltere ve ABD'nin Osmanlı Devleti'ne karşı yürüttüğü propaganda faaliyetlerinin Amerikan ve İngiliz basını bağlamında incelenmesi
Analyzing the propaganda activities of United Kingdom and USA against the Ottoman State in the context of British and American press during the First World War
Yazar: AYTÜL TAMER
Danışman: PROF. DR. ÇAĞRI ERHAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Basın = Press ; Dünya Savaşı I = World War I ; Ermeni sorunu = Armenian question ; Kitle iletişim araçları = Mass media ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Propaganda = Propaganda ; Türk-Amerikan ilişkileri = Turkish-American relations ; Türk-İngiliz ilişkileri = Turkish English relations ; İngiltere = England

Özet:
Propaganda çağı olarak adlandırılan 20. yüzyılın başlangıç noktası Birinci Dünya Savaşı'dır. Endüstri devrimi sonrasında sömürgecilikten emperyalizme geçiş yapan devletlerin dış politikaları egemenlik ve paylaşım mücadelesi çerçevesinde şekillenmiştir. İlk kitlesel savaş olan Birinci Dünya Savaşı kitle iletişim araçları ile tüm insanlığın gözleri önünde yaşanan bir süreç olmuştur. Ancak kitle iletişim araçlarının aktardığı ?bilgiler?, siyasal-ekonomik iktidarların çıkarları çerçevesinde yönlendirilmiş ve ?yeniden üretilerek? tamamen değiştirilmiştir. Bu yönlendirme ve yanılsama, mit ve yanlış bilinç oluşturma ?propaganda? kisvesi altında meşru kılınmıştır.Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı dahilindeki dini ve etnik azınlıklar üzerinden propaganda faaliyetleri yürütülmesi imparatorluğun parçalanmasında etkili bir rol oynamıştır. Osmanlı Devleti'ne karşı yürütülen propaganda faaliyetlerinin temel nedeni, İtilaf devletlerinin bütün dünya üzerindeki paylaşım mücadeleleridir. Birinci Dünya Savaşı yıllarında Osmanlı Devleti'ne karşı yürütülen propaganda faaliyetlerinde Osmanlı Devleti'nin Ermeni tebaasına yönelik aldığı Tehcir Kararı ve uygulanma biçimindeki problemler temel unsur olagelmiştir.Birinci Dünya Savaşı yıllarında en önemli propaganda aracı basındır. Propaganda çalışmalarında uzman gazeteciler, tanınmış yazarlar, bilim insanları, istihbarat elemanları ve siyasetçilerden yararlanılmıştır. Ortadoğu ve Kafkasya bölgesine yönelik emperyalist politikalarıyla Birinci Dünya Savaşı'nda öncelikle İngiltere ve ardından Amerika savaş yıllarında kendi amaçları doğrultusunda propaganda yaparak ?enformasyon? üretmişlerdir. Savaş yıllarında yürütülen kışkırtıcı ve ?şeytanlaştırıcı? nefret propagandası faaliyetleri ile İngiltere ve Amerika hem kendi kamuoyunu savaşa ikna etmiş hem de Osmanlı sınırları dahilindeki farklı etnik kökenden halkı kışkırtarak çıkarları doğrultusunda kullanmayı hedeflemiştir. Bu bağlamda, savaş sürecinde yayınlanan İngiliz ve Amerikan gazetelerinden siyasal iktidara destek verenlerin, Ermeni olayları ile ilgili haberlerde, yüzyıllardır Batı'da hakim olan önyargıları kullanarak ?barbar Türk? imgesini daha da baskın olarak sunduğu görülmüştür. ?Hıristiyanları katleden Müslüman-Türk? imgesiyle İngiltere ve Amerika kendi kamuoyuna ve tüm dünyaya ?Hıristiyanlık, özgürlük ve insan hakları? adına savaşın gerekliliği propagandasını yapmıştır.Bu tezde Osmanlı Devleti'ne karşı Ermeni olayları bağlamında yürütülen propaganda faaliyetleri değerlendirilirken, Birinci Dünya Savaşı'nın emperyalizmin paylaşım mücadelesi olduğu noktasından hareketle Amerika ve İngiltere'nin propaganda faaliyetlerinin ?kimin yararına?? işlediği sorusu ekseninde sonuca ulaşılmıştır. Birinci Dünya Savaşı'nda basın-yayın aracılığıyla kitlelere ulaştırılan propaganda faaliyetleri iktidarların yaşam destek ünitesi olarak hizmet etmiştir. Bilinçli ve örgütlü bir şekilde ulusal ya da uluslararası çıkarları doğrultusunda kitleleri kontrol etme, ikna etme ve yönlendirme amacıyla savaş yıllarında Ermeni olayları bağlamında yürüttükleri propaganda faaliyetleri İngiltere ve ABD'nin iktidarlarının çıkarlarına hizmet etmiştir.

Abstract:
Named as the age of propaganda the 20th century starts with the First World War. After the Industrial revolution, foreign policies of the states that transited from colonialism to imperialism were shaped by the struggles over domination and partition. During the whole process, World War I, the first total war, was closely watched by the whole humanity through mass media. However, the ?information? communicated by the mass media was manipulated for the political-economic power centers and totally distorted through ?reproduction?. This manipulation and delusion, myth and false consciousness creation was legitimated in the name of ?propaganda?.During the World War I, the propaganda carried out over the ethnic and religious minorities within the borders of the Ottoman Empire was very effective in the collapse of the Empire. The main reason behind the propaganda work against the Ottoman Empire was the struggles of the Allies over sharing every piece of the world. In the First World War years the main elements of the propaganda work of the Allies against the Ottoman State were the Law of Deportation that the Ottoman took for its Armenian subjects and the problems resulting from its implementation.During these years the most important propaganda tool was the press. Expert journalists, well-known authors, scientists, intelligence officers and politicians constituted the main group that was benefited from in the propaganda activities. For their imperialist policies towards the Middle East and Caucasia, first the Great Britain and then the USA produced ?information? in line with their goals during the war years. The Great Britain and the USA, during the war years, on the one hand, convinced their own people into war through provocative and ?demonisation? propaganda activities, on the other hand, agitated and aimed to use various ethnic communities within the Ottoman borders for their own interests. In this context, it has been seen that of the British and American newspapers published during the war years, those that were pro-regime presented the ?Barbarian Turk? image more strongly in the news about the Armenian incidents by using the dominant centuries-long bias in the West. By re-constructing image of ?Christian massacring Muslim-Turk?, the Great Britain and the USA propagated the rightness of the war in the name of ?Christianity, freedom and human rights? to their own people and the rest of the world.In this thesis, while the propaganda activities conducted against the Ottoman State have been evaluated within the context of Armenian incidents, starting from the point of view that First World War was a war of partition, the conclusion has been reached based on the question exploring ?whose benefits? the propaganda activities of the Great Britain and the USA served for. By the First World War, the propaganda activities, which were communicated to the masses through press, served as the great powers? life-support unit. The propaganda activities based on the Armenian incidents during the war years, which they carried out consciously and in an organized manner, served the interests of the Great Britain and the USA for their goal of controlling, convincing and manipulating the masses in line with their national or international interests.