İnşaat sektöründe iş kazası araştırmalarında kusur dağılımı
Defect distribution in occupational accidents in construction sector
Yazar: SEBAHİTTİN KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. RIFAT AKBIYIKLI
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Görev kusuru = Duty fault ; İş güvenliği = Work safety

Özet:
Bu çalışma ile maddi ve manevi büyük kayıplara neden olan ve ağırlıklı olarak inşaat ve maden iş kollarında meydana gelen kazalarının sebeplerinin doğru olarak tespiti ile ilgili yöntemler ve önleme faaliyetleri ile bu yöntemler arasındaki sistematik ilişkinin ortaya konulması ve kazaların kusur dağılımının yapılmasında bir modele ihtiyaç olup olmadığının değerlendirmesini amaçlanmaktadır. Önleme faaliyetlerinin başarısız olması kazaları doğurmaktadır. Kazalar sonucu çalışanın sağlığının bozulması, hayatını ya da uzvunu kaybetmesi gibi onarılması mümkün olmayan zararlar ile hasarlar ortaya çıkmaktadır. Kazalar, sistem güvenliği üzerine bina edilen sürekli gelişmeye dayalı İSG yönetim sisteminin kurulmayışından kaynaklandığı değerlendirilmektedir. İncelenen yönetim sistemlerinde iş kolları ile ilişkili ayrı yönetim sistemleri bulunmadığı, bütün yönetim sistemlerinin her iş koluna uygulanabildiği görülmüştür. Bu çalışmada öncelikle kazanın tanımı yapılmış daha sonra kaza önleme aracı olarak bilinen iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri araştırılmıştır. Bu yönetim sistemlerinde görev yetki ve sorumlulukların nasıl tanımlandığı ve hesap verilebilirlik incelenmiştir. İş kazası türleri, modelleri, kaza olay ilişkisi de bu çalışmada incelenmiştir. Diğer taraftan kaza sebeplerinin bulunabilmesi için kullanılabilecek yöntemler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Eğer kazaların sonuçları ile ortaya çıkan zararların telafisi için ya da cezalandırılması için bir sorumlu aranıyorsa, kaza sebebiyle, bu sebebin kimin sorumluluk alanına girdiği ilişkisinin, diğer bir değişle illiyet bağının kurulması gerekir. Mahkemelerin kusur dağılımın ortaya konulması için görev verdiği bilirkişilerin muhakeme faaliyetlerindeki yeri araştırılmış ve düzenlenen bilirkişi kaza raporları incelenmiştir. İnşaat iş kolundaki kazaların incelenmesiyle diğer iş kollarındaki kaza incelemeleri arasında fark olmadığı tespit edilmiştir. İnceleme sonucunda mevcut iş kazası inceleme raporlarında sorumluluklar ve kaza kusur dağılımlarının herhangi bir model kullanılmadan ve sadece mevzuat bilgisi ile yazıldığı ortaya konulmuştur.

Abstract:
In the current study, we aimed to reveal any necessity of such model for analysis of the root cause of work-related accidents in the study methods and investigate the systematic relation and correlation in between the correct interpretation of the causes of occupational accidents majorly in construction and mine industries causing huge losses in terms of moral and financial and their prevention activities. Any failure in prevention activities may lead to several accidents. These accidents result in health problems, work-related fatalities and amputations which are highly impossible to be recovered. In the current study, causes and sources of any accidents are interpreted due to lack of occupational health and safety management system approach based on a novel system safety approach which is continuously open to development. For all investigated management system, we have found out that all management systems are applied and used for every field of operation rather than a field-specific management system for every single profession. Here in this assay, 'accident' was initially identified and occupational health and safety management systems known as accident prevention tools were subsequently investigated. Moreover, in this management system, we examined the meaning of task and authorization together with responsibility and liability. In addition, type of work-related accidents and models and accident-case relations were analyzed. Besides, we tried to examine the methodologies in order to find out the root causes of work-related accidents. If the current system is seeking for individual responsible for punishment and/or compensations of damage/loss, a proper and causal connection is needed to set in between causes and responsible. Next, all possible legal liabilities in case of work-related accidents were schematically illustrated. Finally, work-related accident reports and capabilities of investigators commissioned by courts for the examination of defect distribution were systematically investigated. These investigations then lead us to conclude that there are no any district differences between accident report in construction sector and all others. More importantly, in current work-related accident report investigations, responsibilities and defect distribution were established without referencing any system safety approach.