Endemik campanula baskılensıs behçet (campanulaceae) bitkisinin fitokimyasal ve biyoaktivite çalışmaları
Phytochemical profiles and biochemical activities ofendemic campanula baskilensis behçet(campanulaceae)
Yazar: SARMAD HUSSEIN MARAH MARAH
Danışman: PROF. DR. TEVFİK ÖZEN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Campanula türlerinin fenolik ve flavonoid türevleri gibi bileşenleri ve geniş biyolojik potansiyeli olduğu bilinmektedir. C. baskilensis Behçet (Campanulaceae) Türkiye' nin doğusunda Elazığ İli Baskil İlçesinde yetişen endemik bir türdür. C. baskilensis' in (CB) yaprak (Y), kök (K) ve gövde (G) kısımlarının kloroform-metanol ekstraktlarının kimyasal içerikleri (kimyasal bileşenleri, toplam fenol ve flavonoid içerikleri) ve biyoaktivitesi (antioksidan, antibakteriyel, inhibisyon aktivite potansiyeli ve DNA ile ilgili aktiviteler) spektroskopik olarak incelendi. 
Ekstraktların kimyasal analizleri ve biyoaktivite sonuçlarına göre, CBY ekstraktının en yüksek biyoaktiviteye sahip olduğu belirlendi ve fraksiyonlandırma uygulamaları yapıldı. En biyoaktif fraksiyon üzerinden izolasyon ve saflaştırma yapılarak iki aktif molekül elde edildi. Ekstraktların ve fraksiyonların biyoaktivite sonuçlarına istatiksel analizler uygulandı.
CBG (118506.91 µg rutin/kg kuru bitki) ve CBY (81594.91 µg rutin/kg kuru bitki) ekstraktlarının en yüksek rutin içerdiği belirlendi. CBG ekstraktının toplam fenolik içeriğinin 3.12±0.05 mg GAE/g kuru bitki ve toplam flavonoid içeriğinin 1.11±0.11 mg KE/g kuru bitki olarak bulundu. 
CBY ekstraktının serbest radikal giderme aktivitesi (IC50=50.20±3.14 μg/mL), H2O2 giderme aktivitesi (A0.5=41.92±3.29 μg/mL) ve karbonik anhidraz inhibisyon aktivitesi (IC50=0.16±0.00 μg/mL) etkili bulundu. CBG ekstraktının süperoksit anyonu giderme aktivitesi IC50=74,04±6,81 olarak bulundu. CBK ekstraktının indirgenme gücü kapasitesi (A0.5=131.22±4.51 μg/mL) ve üreaz inhibisyon aktivitesinin (IC50=28.54±2.02 μg/mL) en etkili olduğu belirlendi. 
CBG' nin antibakteriyel aktivitesi Pseudomonas aeruginosa (12.3±2.4 mm), Klebsiella pneumoniae (10.0±0.0 mm) ve Staphylococcus aureus bakterine karşı (12.1±2.1 mm) en etkili ekstrak olduğu belirlendi. CBY ekstraktı Escherichia coli için 12.0±2.5 mm) ve Enterococcus faecalis için 18.1±0.6 mm olarak bulundu. CBK ise Bacillus cereus için 10.7±0.9 mm olarak ölçüldü. 
CBY ekstraktından elde edilen 14 fraksiyonun bioaktivite analizinde, 2-Y, 5-Y, 6-Y, 8-Y, 12-Y ve 14-Y fraksiyonları daha yüksek etkiye sahip olduğu belirlendi. 6-Y ve 12-Y fraksiyonlarından inositol ve steroid molekülleri izole edilerek yapıları spektroskopik olarak tespit edildi.
Sonuç olarak, C. baskilensis ekstraktlarının çeşitli aktif sekonder metabolitlere ve biyoaktivitelere sahip olduğunu belirlendi. CBY ekstraktı üzerinden fraksiyonlama uygulamaları gerçekleştirildi. Elde edilen fraksiyonlar üzerinden biyoaktivite- yönlendirmeli sonuçlara göre inositol ve steroid yapıları izole edildi. Elde edilen izolatlar tamamlayıcı tıpta ilaç olma potansiyeli veya in vivo çalışmalar için umut verici model olabilir.

Abstract:
Campanula species are known to have components such as phenolic and flavonoid derivatives and have broad biological potential. C. baskilensis Behçet (Campanulaceae) is an endemic specie localized at Elazığ province, Baskil town, eastern of Turkey. The aim of the thesis was about the investigation of chemical contents (chemical components, total content of phenolics and flavonoids) and the bioactivity (antioxidant, antibacterial activities, inhibition potential and DNA related activities) for the C. baskilensis (CB) leaf (Y), root (K) and stem (G) chloroform-methanol extracts, spectroscopically. 
According to the chemical analyses and bioactivity test results the CBY had the highest bioactivity and therefore it was fractionated. Two active molecules were obtained by isolation and purification from the most bioactive fraction. Statistical analysis was applied to the bioactivity results of the extracts and fractions..
It was determined that CBG (118506.91 µg rutin/kg dry herb) and CBY (81594.91 µg rutin/kg dry herb) extracts had the highest rutin content. The total phenolic content of the CBG extract was found to be 3.12 ± 0.05 mg GAE/g dry herb and 1.11 ± 0.11 mg KE/g dry herb for the total flavonoid content.
Free radical scavenging (IC50=50.20±3.14 μg / mL), H2O2 scavenging (A0.5 = 41.92±3.29 μg / mL) and carbonic anhydrase inhibition activity (IC50=0.16±0.00 μg / mL) of the CBY extract were found to be effective. The superoxide anion removal activity of the CBG extract was found to be IC50=74.04±6.81. It was determined that the reduction power capacity (A0.5=131.22±4.51 μg / mL) and urease inhibition activity (IC50=28.54±2.02 μg / mL) of the CBK extract were the most effective. Antibacterial activity of CBG was determined to be the most effective extract against Pseudomonas aeruginosa (12.3±2.4 mm), Klebsiella pneumoniae (10.0 ± 0.0 mm) and Staphylococcus aureus bacteria (12.1±2.1 mm).CBY extract was found to be 12.0±2.5 mm for Escherichia coli and 18.1±0.6 mm for Enterococcus faecalis. CBK was measured as 10.7±0.9 mm for Bacillus cereus. 
In the bioactivity analysis of 14 fractions obtained from the CBY extract, the 2-Y, 5-Y, 6-Y, 8-Y, 12-Y and 14-Y fractions were found to have a higher effect. Inositol and steroid molecules were isolated from the 6-Y and 12-Y fractions. The structures of isolated molecules were determined spectroscopically.
As a result, it was determined that C. basilensis extracts have various active secondary metabolites and bioactivities. Fractionation applications were carried out over the CBY extract. Inositol and steroid structures were isolated according to bioactivity-guided results from the obtained fractions. The obtained isolates can be a promising model for in vivo studies or potential as a drug in complementary medicine.