Resmi liselerde çalışan öğretmenlerin kişilik özellikleri ile kullandıkları disiplin stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
A study on the relationship between public high school teachers? personality traits and their discpline styles
Yazar: BARAN UĞURLU
Danışman: DOÇ. DR. NURHAYAT ÇELEBİ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Disiplin = Discipline ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada, resmi liselerde çalışan öğretmenlerin kişilik özellikleri ile disiplin stilleri arasındaki ilişki araştırılmıştır.İlişkisel tarama modeline uygun olarak yapılan bu araştırmanın evreni, 2010?2011 eğitim öğretim yılında İstanbul'da çalışan resmi lise öğretmenleridir. Örneklemi ise Ataşehir, Beşiktaş, Güngören ve Ümraniye ilçelerindeki 22 okuldan yansız olarak seçilen 407 öğretmenden oluşmaktadır.Araştırmada ölçme aracı olarak kişisel bilgi formu, öğretmenlerin kişilik özelliklerini belirlemek için Beş faktör Envanteri ve disiplin stillerini belirlemek için de Öğretmen Disiplin Stilleri Envanteri kullanılmıştır.Araştırma sonucunda, öğretmenlerin kişilik özelliklerinin cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, medeni durum ve branş değişkenlerine göre; disiplin stillerinin de cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, medeni durum, mezun olunan okul, branş ve çalıştıkları okul türü değişkenlerine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.Öğretmenlerin kişilik özelliklerinin, tercih ettikleri disiplin stilleriyle ilişkili olduğu ortaya çıkmıştır. Buna göre kişilik özellikleri alt boyutlarından gelişime açıklık ile öğretmen disiplin stillerinden destekleyici, uzlaşmacı ve görüşmeci alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Kişilik özellikleri alt boyutlarından özdisiplin ve dışadönüklük ile öğretmen disiplin stillerinden zorlayıcı, destekleyici, uzlaşmacı ve görüşmeci alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Yine kişilik özellikleri alt boyutlarından uyumluluk ile öğretmen disiplin stillerinden destekleyici ve görüşmeci alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Ancak kişilik özelliklerinden duygusal denge (nevrotiklik) alt boyutu ile destekleyici disiplin stili arasındaki ilişki, negatif yönde anlamlı çıkmıştır.

Abstract:
This study investigates the relations between personality traits and discipline styles of teachers working in public high schools.This research, which is designed in a relational survey model, focuses on public high school teachers working in Istanbul during the 2010-2011 academic year. 407 teachers are chosen randomly as the samples of the study from 22 public high schools in Ataşehir, Beşiktaş, Güngören and Ümraniye districts of Istanbul.The data collection tool the study is ?personal information form?, the study use of ?Five Factor Inventory? to elevate personality traits and ?The Teacher Discipline Styles Inventory? in order to asses the discipline styles.The study demonstrates that personality traits of teachers differs according to gender, age, professional status, marital status, branch, the type of schools in which they work.The research indicates that personality traits of teachers are related to their preferred discipline styles and there is a significantly meaningful positive relation between ?openness to experience? factor of personality traits and ?compromiser?, ?negotiator?, ?supporter? factors of teacher discipline styles. There is also positively meaningful relation between ?conscientiousness? and ?extraversion? and ?enforcer?, ?supporter?, ?compromiser?, ?negotiator? factors of teacher discipline styles. The same meaningful positive relation also exists between ?agreeableness? and ?supporter, ?negotiator? factors of discipline styles. In contrast to these the relation between ?neuroticism? and ?supporter? is found to be negatively meaningful.