Oturarak voleybol sporcularının sanal gerçeklik ortamında yaptıkları antrenmanların çeşitli performans parametreleri üzerine etkisinin incelenmesi
The examination of the effects of virtual reality training on various performance parameters of sitting volleyball players
Yazar: SONAY SERPİL ALPDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ERDAL ZORBA ; PROF. DR. EKREM LEVENT İLHAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Servis ve kayma becerileri oturarak voleybolda hızlı bir şekilde puan kazanmak ve rakipten gelen topu savunabilmek için önemlidir. Bu beceriler müsabaka sonucuna doğrudan etki etmektedir. Bu özelliğinden dolayı antrenörler antrenmanlarda bu iki becerinin geliştirilmesine diğer becerilere kıyasla daha fazla odaklanmaktadır. Bu bağlamda yapılan araştırmanın amacı, oturarak voleybol sporcularına yönelik geliştirilmiş sanal gerçeklik temelli imgeleme antrenmanının oturarak voleybol sporcularının servis atma ve kayma becerileri üzerinde etkililiğinin incelenmesidir. Araştırmaya deney (n=10) ve kontrol grubu (n=9) olmak üzere toplam elit düzeyde 19 erkek oturarak voleybol sporcusu katılmıştır. Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden iç içe karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ön-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyutunda fenomenolojik yaklaşım deseni kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Bulunuşluk Ölçeği, Eğitsel Sanal Gerçeklik (EdVR) Tutum Ölçeği, Simülatör Hastalığı Ölçeği Servis ve Kayma Performans Testi ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Deney grubuna servis ve kayma becerilerini geliştirmek için geleneksel antrenmanın yanı sıra 8 haftalık sanal gerçeklik temelli imgeleme antrenman (SGTİ) programı uygulanmış olup kontrol grubu yalnızca geleneksel antrenmanlara devam etmiştir. Elde edilen sonuçlar SGTİ antrenmanı yapan deney grubunun servis performansında daha fazla gelişim göstermesine rağmen kayma performansında iki grup arasında anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür. Ayrıca yapılan analizler sonucunda deney grubundaki sporcularının bulunuşluk hissinin servis atışında aracı rolü olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, sporcuların sanal gerçeklikle yapılan antrenmanlarda pozitif duygusal deneyimler elde ettiği ve sanal gerçekliğin motor beceri gelişiminde etkili olduğu kaydedilmiştir. Sanal gerçeklik teknolojisinin oturarak voleybolda servis becerisinin gelişiminde etkili bir yöntem olarak kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Serving and sliding skills are crucial for quickly scoring points and defending against incoming balls in sitting volleyball. These skills directly impact the outcome of the competition. Because of this, coaches focus more on developing these two skills in training compared to other skills. The aim of this research is to examine the effectiveness of virtual reality-based imagery training on the serving and sliding skills of sitting volleyball players. A total of 19 elite male sitting volleyball players participated in the study, divided into an experimental group (n=10) and a control group (n=9). The study used a mixed-methods design, specifically an embedded mixed design. The quantitative aspect of the study employed a pre-test and post-test control group quasi-experimental design, while the qualitative aspect used a phenomenological approach. Data collection tools included the Presence Questionnarire, the Educational Virtual Reality (EdVR) Attitude Scale, the Simulator Sickness Questionnaire, Serving and Sliding Performance Tests, and SemiStructured Interview Forms. The experimental group underwent an 8-week virtual realitybased imagery training (VRBI) program in addition to traditional training to improve their serving and sliding skills, while the control group continued with only traditional training. The results indicated that although the experimental group showed more improvement in serving performance, there was no significant difference between the two groups in sliding performance. Furthermore, the analysis revealed that the sense of presence among the experimental group participants played a mediating role in serving performance. In conclusion, it was noted that athletes had positive emotional experiences during virtual reality training and that virtual reality was effective in the development of motor skills. The study concluded that virtual reality technology could be used as an effective method for improving serving skills in sitting volleyball.