Üniversite öğrencilerinde algılanan kariyer engelleri, kariyer stresi, kariyer iyimserliği ve demografik değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examination of the relationship between perceived career barriers, career stress, career optimism and demographic variables in university students
Yazar: YAREN NADİR
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT YAYCI
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Demografik değişkenler = Demographic variables ; Kariyer = Career ; Kariyer engelleri = Career barriers ; Kariyer iyimserliği = Career optimism ; Stres = Stress ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Kariyere yönelik duygu ve düşünceler algılanan kariyer engelleri ile ilişkilidir. Algılanan kariyer engellerinin kariyer stresi ve kariyer iyimserliği değişkenlerinin yordayıcısı olduğu düşünülmektedir. Bu doğrultuda araştırmanın temel amacı üniversite öğrencilerinde algılanan kariyer engelleri, kariyer stresi ve kariyer iyimserliği arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmada algılanan kariyer engelleri, kariyer stresi ve kariyer iyimserliğinin sosyo-demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir. Nicel araştırma deseninde olan çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Giresun Üniversitesi'nin çeşitli fakültelerinde eğitim gören 385 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Algılanan Kariyer Engelleri Ölçeği, Kariyer Stresi Ölçeği ve Kariyer İyimserliği Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde; Pearson Korelasyon analizi, Regresyon analizi, t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmada algılanan kariyer engellerinin kariyer stresini pozitif yönde anlamlı olarak yordadığı ve yaklaşık olarak %33 oranında açıkladığı, kariyer iyimserliğini ise negatif yönde anlamlı olarak yordadığı ve yaklaşık olarak %6 oranında açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre kariyer iyimserliği cinsiyete göre anlamlı farklılaşırken algılanan kariyer engelleri ve kariyer stresi cinsiyete göre anlamlı farklılaşmamaktadır. Algılanan kariyer engelleri, kariyer stresi ve kariyer iyimserliği öğrenim görülen bölüme göre farklılaşırken anne-baba eğitim düzeyine göre anlamlı farklılaşmamaktadır. Algılanan kariyer engelleri ve kariyer stresi ailenin gelir düzeyine göre anlamlı farklılaşmaktadır. Sınıf düzeyine göre anlamlı farklılaşma yalnızca kariyer stresi değişkeninde görülmektedir. Elde edilen sonuçlar literatüre dayalı olarak tartışılmış ve ileriki araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Kariyer, Algılanan Kariyer Engelleri, Kariyer Stresi, Kariyer İyimserliği

Abstract:
Thoughts and feelings about career are associated with perceived career barriers. Perceived career barriers are thought to be the predictors of career stress and career optimism variables. Based on this thought, the main purpose of the research is to examine the relationships between perceived career barriers, career stress and career optimism among university students. In the study, it was also examined whether perceived career barriers, career stress and career optimism differ significantly according to socio-demographic variables. The relational survey method was used in the study, which was in a quantitative research design. The sample group of the research consists of 385 students studying in various faculties of Giresun University in the 2021-2022 academic year. Data were collected with Personal Information Form, Perceived Career Barriers Scale, Career Stress Scale and Career Optimism Scale. Data analysis was performed with Pearson Correlation analysis, Regression analysis, , independent sample t-test and one-way analysis of variance (ANOVA). In the research, it was concluded that perceived career barriers predicted career stress positively and explained approximately 33% of it, while it predicted career optimism negatively and explained approximately 6%. According to the results of the research, while career optimism differs significantly by gender, perceived career barriers and career stress do not differ significantly by gender. While perceived career barriers, career stress and career optimism differ according to the department of education, they do not differ significantly according to the education level of the parents. Perceived career barriers and career stress differ significantly according to the income level of the family. In the analysis carried out according to the grade level, a significant difference was found only in career streess. The results obtained were discussed based on the literature and suggestions were made for further research.

Keywords: Career, Perceived Career Barriers, Career Streess, Career Optimism