Hemşirelerde nöbet tutma durumunun stres, uyku ve beslenme davranışları üzerine etkisi
Nurses night shift holder stress status, sleep, nutrition and effect on behavior
Yazar: ASİA RADONCİC
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDEF DURAN
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Stres = Stress ; Uyku = Sleep ; Vardiya sistemi = Shiftwork system ; İş stresi = Job stress

Özet:
Bu çalışma Mart 2022, Şubat 2022 tarihlerinde Edirne'de, Trakya Üniversitesi
Araştırma Hastanesinde nöbetçi ve gündüz çalışmakta olan hemşirelerin beslenme ve uyku
durumları ile iş stres yükünü değerlendirmek için yapılmıştır. Çalışmaya 87 kadın, 25 erkek
olmak üzere 112 nöbetçi ve gündüz vardiya çalışan hemşire katılmıştır. Bireylerden
sosyodemografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, diyet kalitesi ''Akdeniz Diyet Kalite
İndeksi-KIDMED'', uyku kalitesinin ''Pittsburgh Uyku Kalitesi indeksi-PUKİ''ve iş stres
düzeyinin ''İş stres ölçeği'' durumları ile yaşam kalitelerini belirlemek için temin edilen
bilgiler, anket vasıtasıyla birebir toplanmıştır. Nöbetçi çalışan erkeklerin BKİ değeri
25,47±4,55 hafif şişman değerlendirilirken, kadınların ise 23,93±4,81 BKI değeri normal
olduğu saptanmıştır. Vardiya gündüz erkeklerin BKİ değeri 26,46±3,75 hafif şişman
değerlendirilirken, kadınların ise 24,05±4,21 BKI değeri normal olduğu saptanmıştır. Nöbet
tutan çalışanlarda PUKİ daha yüksek, KIDMED daha düşük görülürken iş stres ölçeği
puanlarında anlamlı farklılık görülmemiştir. Variyalı çalışanların iş stresinde anlamlı farklılık
bulunmazken diyet ve uyku kalitelerinin daha kötü olduğu saptanmıştır.
Sonuç olarak; hemşirelerin vardiyaları nöbetçi veya gündüz farketmeksizin yeterli ve
dengeli beslenmenin öneminin vurgulanması için eğitimler yapılmalı ve çalışanların daha
sağlıklı beslenmesi, daha kaliteli uyuması ve daha az stres altında bulunması için hayat şartları
iyileştirilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Beslenme durumu, Uyku durumu, İş stresi.

Abstract:
This study was held in Edirne between March 2022 and February 2022, it was conducted
to evaluate the nutrition and sleep status and work stress load of nurses working on duty and
daytime at Trakya University Research Hospital. A total of 112 nurses, 87 women and 25 men,
working on duty and day shifts participated in the study. Sociodemographic characteristics,
anthropometric measurements, diet quality of individuals, "Mediterranean Diet Quality IndexKIDMED", the information provided to determine sleep quality's "Pittsburgh Sleep Quality
index-PUKI" and work stress level's "Work stress scale" and quality of life, collected by means
of a questionnaire. While the BMI value of men working on duty was 25.47±4.55 slightly
overweight, BMI values of 23.93±4.81 for women were found to be normal. While the BMI
value of the shift-day men was 26.46±3.75 slightly obese, it was found that women had normal
BMI of 24.05±4.21. PUKI is higher in employees who keep watch, while KIDMED was lower,
there was no significant difference in job stress scale scores. While there was no significant
difference in job stress of variance workers, it was determined that their diet and sleep quality
were worse.
As a result ; Nurses should be trained to emphasize the importance of adequate and
balanced nutrition regardless of their shifts on duty or during the day, and their living conditions
should be improved so that employees an eat healthier, sleep better and be under less stress.
Keywords: Nutritional status, Sleeping status, Occupational Stress.