Hediyelik ve turistik ürün geliştirme kapsamında inovatif bez bebek tasarımları
Innovative baby designs within the scope of gift and touristic product development
Yazar: NEVİN YALÇIN
Danışman: PROF. DR. FİLİZ NURHAN ÖLMEZ
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: El Sanatları = Crafts

Özet:
Geleneksel giysi kültürümüzü gelecek nesillere aktarmanın ve tanıtmanın en iyi yollarından biri bez bebeklerdir. Küreselleşen dünyada, turizm sektöründeki değişiklikler, hediyelik ve turistik eşya üretimine de yansımıştır. Bu değişikliklere uyum sağlamak için kültürel değerleri muhafaza ederek, yozlaştırmadan pazarlamak en önemli unsurdur.  Günümüze kadar bez bebeklerin hem oyuncak hem de koleksiyon ögesi olarak kullanıldığı gözlenmiştir. Bez bebeklerin kız çocuklarının oyuncağı olmasının dışında, turistik hediyelik eşya olarak pazarlanıp yöre ekonomisine, bölgelerin tanıtımına ve turizmine katkı sağlaması, farklı dolgu malzemeleri kullanılarak başka alternatif kullanım alanlarına da vurgu yapılması önemlidir. Doğal malzemelerle üretilmiş, sağlıklı, çevreci, turistlerin ilgisini çekebilecek inovatif bez bebeklerin talep göreceği tahmin edilmektedir. Bu çalışmanın amacı hediyelik ve turistik eşya olarak kullanılmak üzere inovatif bez bebekler tasarlayarak uygulamaktır. Bu çalışmanın hedefleri, Nevşehir yöresel giysi kültürünü yansıtan, yöre tanıtımına katkı sağlayan bez bebekler yapmak, unutulmaya yüz tutmuş kitre bebek sanatına dikkat çekmek, bez bebek tasarımlarında farklı dolgu malzemelerinin kullanılabilirliğini ortaya koymak ve artık materyallerden tasarımlar yaparak geri dönüşüme bez bebekler aracılığıyla yeni bir pencere açmaktır. Çalışma kapsamında öncelikle kalıpları hazırlanan bebeklerin beden iskeletleri hazırlanmıştır.  Tasarlanan bebekler farklı boyutlarda uygulanmıştır. Uygulama aşamasında tasarımda belirlenen ölçülerde ve belirlenen malzemelerle bebekler, kiraz çekirdeği, lavanta, pamuk, mısır kabuğu gibi dolgu malzemeleriyle doldurulmuştur.

Abstract:
One of the best ways to transfer and introduce our traditional clothing culture to future generations is rag dolls. In the globalizing world, changes in the tourism sector are also reflected in the production of souvenirs and tourist goods. In order to adapt to these changes, the most important element is to preserve cultural values and market them without corrupting them. It has been observed that rag dolls have been used both as toys and collection items until today. Apart from being girls' toys, it is important that rag dolls are marketed as tourist souvenirs and contribute to the local economy, the promotion of the regions and tourism, and that other alternative usage areas are emphasized by using different filling materials. It is estimated that innovative rag dolls, produced with natural materials, healthy, environmentally friendly and that can attract the attention of tourists, will be in demand. The aim of this study is to design and implement innovative rag dolls to be used as souvenirs and tourist items. The objectives of this study are to make rag dolls that reflect the local clothing culture of Nevşehir and contribute to the promotion of the region, to draw attention to the art of tragacanth dolls that are about to be forgotten, to reveal the usability of different filling materials in rag doll designs, and to open a new window to recycling through rag dolls by making designs from leftover materials. Within the scope of the study, firstly, the body skeletons of the babies were prepared. The designed dolls were implemented in different sizes. During the application phase, the dolls were filled with filling materials such as cherry seeds, lavender, cotton and corn husks, in the sizes and materials specified in the design. Rag dolls designed and turned into practice;