Migren hastalarında vitamin D düzeyiile elektroensefalogram (EEG) değişiklikleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Project title: an assessment of the relation between vitamin D levels and electroencephalogram (EEG) changes in migraine patients
Yazar: ADEM TOPCU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET CANPOLAT
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
Amaç: Bu çalışmada vitamin D eksikliği veya yetersizliği ve elektroensefalogram (EEG) bozukluğu saptanan migren hastalarında vitamin D tedavisinin etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç (hastalar) ve Yöntem: Bu amaçla 140 hasta vitamin D düzeyi ve EEG bulgularına göre 4 gruba ayrıldı; Grup A (n=43, %30.7); vitamin D düzeyi ve EEG bulguları normal, Grup B (n=56, %40); vitamin D düzeyi düşük ve EEG bulguları normal, Grup C (n=15, %10.7); vitamin D düzeyi normal ve EEG bulguları patolojik, Grup D (n=26, %18.6); vitamin D düzeyi düşük ve EEG bulguları patolojik olan hastalar. Vitamin D düzeyi düşük olan hastalara başlangıçta vitamin D tedavisi verildi. Grup C ve D'deki hastaların EEG bulguları, grup A ve B'deki hastaların atak sıklığı ve PedMIDAS (Pediatrik Migrene Bağlı Kayıp Değerlendirme Ölçeği) puanları çalışma başlangıcında, izlemin 1, 3, 6 ve 12. aylarında değerlendirildi. 
Bulgular: Başlangıçta A grubunda migren profilaksi tedavisi almayan, B grubunda vitamin D tedavisi alan hastaların PedMIDAS puanları ve atak sıklıklarının ortanca değerleri sırasıyla A grubunda 5.0(3.0-10.5), 3.0(2.0-4.0), B grubunda 14.5(6.0-33.8), 6.5(4.0-12.0) idi (p<0.05). B grubunda bu değerlerin zamansal değişimi istatistiksel olarak anlamlı (p<0.05) iken, A grubunda anlamlı değildi (p>0.05). Başlangıçta A grubunda migren profilaksi tedavisi alan hastalar ile B grubunda vitamin D alan hastaların PedMIDAS puanları ve atak sıklıklarının grup içinde zamansal değişimleri istatistiksel olarak anlamlı (p<0.05) iken, gruplar arasında bu değişim benzerdi (p>0.05). 41(%29.3) hastada interiktal-EEG patolojikti. En sık EEG bulguları %9.3 fokal/hemisferik diken/keskin dalga aktivitesi, %8.6 bilateral/jeneralize diken/keskin dalga aktivitesi, %5.8 fokal yavaşlama, %3.6 bilateral yavaş dalga aktivitesi/zemin ritmi düzensizliği idi. EEG bulgularının C ve D grupları arasında ve grup içinde zamansal değişimi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). D grubunda vitamin D düzeyinin <20 ng/mL veya ≥20 ng/mL olması ile EEG bulguları arasında istatistiki bir ilişki yoktu (p>0.05).
Sonuç: Vitamin D eksikliği veya yetersizliği olan migren hastalarında vitamin D tedavisi atak sıklığı ve PedMIDAS puanları üzerine olumlu etkiye sahiptir. EEG bulgularıyla vitamin D düzeyi ve vitamin D tedavisi arasında ise istatistiki bir ilişki saptanmamıştır.
Anahtar Kelimeler: Vitamin D, Migren, Elektroensefalogram

Abstract:
Aim: This study evaluated vitamin D therapy in migraine patients with vitamin D deficiency and electroencephalogram (EEG) abnormality.
Materials (patients) and Methods: One hundred forty patients were divided into Group A (n=43, 30.7%) with normal vitamin D and EEG, Group B (n=56, 40%) with low vitamin D and normal EEG, Group C (n=15, 10.7%) with normal vitamin D and pathological EEG, or Group D (n=26, 18.6%) with low vitamin D and pathological EEG. Patients with low vitamin D received vitamin D therapy. EEG findings in groups C and D and attack frequencies and PedMIDAS (Pediatric Migraine Disability Assessment Score) scores in groups A and B were assessed initially and at months 1, 3, 6 of 12 follow-up. 
Results: Initial PedMIDAS scores and median attack frequencies in untreated patients for migraine prophylaxis in Group A and patients receiving vitamin D therapy in Group B, were 5.0 (3.0-10.5) and 3.0(2.0-4.0) in Group A and 14.5 (6.0-33.8) and 6.5(4.0-12.0) in Group B (p<0.05). Time-dependent changes were significant in Group B (p<0.05), but not in Group A (p>0.05). Intragroup changes in baseline PedMIDAS and attack frequencies in treated patients for migraine prophylaxis in Group A and patients receiving vitamin D in Group B were significant (p<0.05), but this change was similar between the groups (p>0.05). Interictal EEG was pathological in 41 (29.3%) patients. The main EEG findings were focal/hemispheric spike/sharp wave activity at 9.3%, bilateral/jeneralized spike/sharp wave activity at 8.6%, focal slowing at 5.8%, and bilateral slow wave activity/background rhythm irregularity at 3.6%. Changes in EEG findings in and between groups C and D were not significant (p>0.05). There was no significant association between vitamin D levels <20 ng/mL or ≥20 ng/mL and EEG findings in Group D (p>0.05).
Conclusion: Vitamin D therapy positively affects attack frequency and PedMIDAS scores in migraine patients with vitamin D deficiency/insufficiency. No association was determined between EEG findings and vitamin D levels or therapy.
Key words: Vitamin D, Migraine, Electroencephalogram.