Sağlık yöneticilerine verilen paternalist liderlik eğitiminin hemşirelerin motivasyon, örgütsel bağlılık ve performansı üzerine etkisi
The effect of paternalistic leadership training on health administrators on motivation, organizational commitment, and employee performance of nurses
Yazar: FİKRİYE CENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA NAL
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Savunma Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın birinci amacı sağlık yöneticilerine verilen paternalist liderlik
eğitiminin hemşirelerin motivasyon, örgütsel bağlılık ve performansı üzerine etkisini tespit
etmektir. Araştırmanın ikinci amacı ise paternalist liderliğin hemşirelerin motivasyonu,
örgütsel bağlılığı ve iş performansı üzerine etkisini belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma 01.08.2023-15.01.2024 tarihleri arasında
Kütahya'da bir kamu hastanesi üzerinde yürütüldü. Araştırmanın örneklemini 209 hemşire
ve 20 klinik sorumlusu hemşire oluşturmaktadır. Klinik sorumlu hemşirelerine paternalist
liderlik eğitimi verilmiştir. İki aylık süre sonunda ölçekler tekrar son test olarak yüz yüze
anket yöntemiyle uygulanmıştır. Örneklem randomize kontrollü bir araştırmadır.
Araştırmanın etik kurul ve kurum izni alınmıştır.
Bulgular: Bu çalışmada paternalist liderlik öntest puanı (ortalama=3,31) ile sontest
puanı (ortalama=3,34) arasında istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı bir fark olduğu
belirlenmiştir (t (101) =-4,209, p<0,05). Çalışan motivasyonu öntest puanı (ortalama=3,18) ile
sontest puanı (ortalama=3,20) arasında istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı bir fark
olduğu belirlenmiştir (t (101) =-2,524, p<0,05). Örgütsel bağlılık öntest puanı
(ortalama=2,9959) ile sontest puanı (ortalama=3,0769) arasında istatistiksel olarak pozitif
yönde anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (t (101) =-4,294, p<0,05). İş performansı öntest
puanı (ortalama=3,89) ile sontest puanı (ortalama=3,96) arasında istatistiksel olarak pozitif
yönde anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (t (101) =-3,369, p<0,05).
Çalışmamızda katılımcıların paternalist liderlik algısı ile çalışma motivasyonu
arasında ilişki tespit edilememiştir (r=0,108; p>0,01). Paternalist liderlik ile örgütsel bağlılık
arasında pozitif yönde zayıf düzeyde ilişki olduğu tespit edilmiştir (r=0,181; p<0,01).
Paternalist liderlik ile iş performansı arasında pozitif yönde zayıf düzeyde ilişki olduğu
belirlenmiştir (r=0,169; p<0,01). 
Sonuçlar: Araştırma sonuçları yöneticilere paternalist liderlik eğitimi verilerek
onların paternalist liderlik davranışını arttırabileceğini ve bunun sonucunda hemşirelerin
örgütsel bağlılık, motivasyon ve performansında artışa neden olabileceğini göstermektedir.
Sağlık yönetimi lisans programları müfredatına paternalist liderlik konusunun eklenmesi,
sağlık yöneticilerine paternalist liderlik eğitimi verilmesi önerilmektedir.
Anahtar Sözcükler: Motivasyon; Örgütsel Bağlılık; Paternalist Liderlik;
Performans; Sağlık Yöneticisi.

Abstract:
Aim: The first aim of this study is to determine the effect of paternalistic leadership
training given to health managers on nurses' motivation, organisational commitment and
performance. The second aim of the study is to determine the effect of paternalistic
leadership on nurses' motivation, organisational commitment and job performance.
Materials and Methods: This study was conducted in a public hospital in Kütahya
between 01.08.2023-15.01.2024. The sample of the study consisted of 209 nurses and 20
clinical charge nurses. Paternalistic leadership training was given to clinic charge nurses. At
the end of two months, the scales were applied again as a post-test by face-to-face survey
method. The sample is a randomised controlled trial. Ethics committee and institutional
permission were obtained.
Result: In this study, it was determined that there was a statistically significant
positive difference between paternalistic leadership pretest score (mean=3,31) and posttest
score (mean=3,34) (t (101) =-4,209, p<0,05). There is a statistically significant positive
difference between the employee motivation pretest score (mean=3,18) and posttest score
(mean=3,20) (t (101) =-2,524, p<0,05). There is a statistically significant positive difference
between the organisational commitment pretest score (mean=2,99) and posttest score
(mean=3,07) (t (101) =-4,294, p<0,05). It was determined that there was a statistically
significant positive difference between job performance pre-test score (mean=3,89) and
post-test score (mean=3,96) (t (101) =-3,369, p<0,05). As a result of the correlation analysis
conducted on the participants' PL perception and TM, LO, and IP levels, no relationship
could be detected between PL perception and TM (r=0.108; p>0.01). It was determined that
there was a weak positive relationship between PL and LD (r=0.181; p<0.01). It was
determined that there was a weak positive relationship between PL and IP (r=0.169; p<0.01).
Conclusion: The results of the study show that providing paternalistic leadership
training to managers can increase their paternalistic leadership behaviour and as a result, it
can lead to an increase in nurses' organisational commitment, motivation and performance.
It is recommended that the subject of paternalistic leadership should be added to the
curriculum of health management undergraduate programmes and paternalistic leadership
training should be given to health managers.
Key Words: Health Manager; Motivation; Organisational Commitment;
Paternalistic Leadership; Performance.