Seçim sistemleri ve Türkiye için yeni bir model önerisi
A proposal of a new model of electoral system for Turkish republic
Yazar: HAYDAR ÇAĞRI KAYAALP
Danışman: PROF. DR. HALİL İBRAHİM ÜLKER
Atılım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Seçim barajı = Threshold ; Seçim sistemleri = Election systems ; Seçimler = Elections

Özet:
Demokrasi kavramı denilince egemenliğin halka ait olduğu, yönetme yetkisinin ise
halk tarafından doğrudan ya da halk tarafından seçilmiş temsilciler eliyle kullanıldığı
siyasi rejim aklımıza gelmektedir. Bu açıdan bakıldığında tarihsel süreç içerisinde
gelişim gösteren demokrasi kavramı günümüz için en ideal yönetim biçimi olarak
karşımıza çıkmaktadır. Günümüzde halkın kendisini doğrudan yönetmesi pek
mümkün görünmemektedir. Ancak seçtikleri temsilciler aracılığıyla yönetmesi çok
daha makul görünmektedir. Bu anlayış temsili demokrasi kavramının da kaynağını
oluşturmaktadır. Seçimlerin yapılması o ülkenin demokratik olduğu anlamına da
gelmemelidir. Seçimler düzenli aralıklarla, adil, hür ve eşit şekilde demokratik
ölçütlere uygun bir şekilde gerçekleştirilmelidir. Seçim sistemleri, seçimde halkın
kullandığı oyların parlamentolarda temsilcilerin sandalye dağılımlarına
dönüştürülmesi için kullanılmaktadır. Seçim sistemlerine bakıldığında "temsilde
adalet" ve "yönetimde istikrar" ilkelerinden birisi daha ağır basmaktadır. Temsilde
adalet sisteminin baskın unsur olarak yer aldığı sistemlere nispi temsil; yönetimde
istikrar ilkesinin baskın unsur olarak yer aldığı sistemlere ise çoğunluk sistemi
denilmektedir. Bu iki ilkeyi de eşit olarak uygulamak isteyen ülkeler ise karma seçim
sistemleri geliştirmişlerdir. Türkiye'de geçmişten bugüne birçok seçim sistemi
uygulanmış ancak üzerinde tam bir uzlaşının sağlandığı bir seçim modelinin
uygulandığı söylenemez. Çalışma sonucunda Türkiye için halen tartışmalı olan seçim
sistemine çözüm olabilecek öneriler sunulacaktır.

Abstract:
It could be understood that it is a political regime which the people have absolute
sovereignty and the governing authority held directly by public itself or through
elected representatives, when the democracy term is told. The progressed democracy
through history appears like the most ideal governing system among others when we
viewed form this aspect. It is not so possible that the people govern themselves in
modern conditions. Otherwise it is more plausible to govern the public by elected
representatives. As attachment this perspective underlies the principles of
representative democracy. On the other hand it is not meant to be democratic that a
country holds elections. Elections have to be held regularly, fair, free, and in
accordance with democratic standarts. Electoral Systems are used for transforming
the votes of the public into the proper seat distribution of representatives in the
parliament. One of the following principles overbalances "Equilibrium in
Representation" and "Stability in Governing" when we consider with electoral
systems. The systems which the equilibrium in representation is dominant factor is
called as proportional representation, otherwise the system which the stability in
governing is dominant factor is called as majority system. The countries that want to
implement those two principle equally has developped hybrid systems. We can not
claim that is has been implemented an absolutely conclusive electoral system though
so many diffferent electoral system had been tried in Turkish Republic. Some
proposals which could be an alternative solution fort he controversial electoral
system of Turkish Republic will be presented at the end of article.