Bölgesel ve küresel gelir eşitsizliği analizi
Analysis of regional and global income inequality
Yazar: MARAL HAÇİKOĞLU
Danışman: PROF. DR. ERCAN EREN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Eşitsizlik = Inequality ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Küreselleşme = Globalization

Özet:
Bu çalışmanın amacı 1980?2009 döneminde 107 ülke temel alınarak yapılan küresel ve bölgesel gelir eşitsizliği analizi ile küreselleşme sürecinde bölgesel ve küresel gelir dağılımı eşitsizliğinin artmakta olduğunu belirleyebilmektir.Bu amaçla çalışmada Herfindahl, varyasyon Katsayısı, Theil ve Gini endeksi olmak üzere dört ayrı eşitsizlik endeksi kullanılmıştır. Bölgesel analiz amacıyla ülkeler Asya, Avrupa, Orta Doğu, Amerika ve Afrika olmak üzere beş ayrı bölgeye ayrılmış ve her bir bölge için ayrı ayrı gelir eşitsizliği endeksleri hesaplanarak bu bölgelerin 1980?2009 döneminde gelir dağılımında izledikleri trend belirlenmiştir. Daha sonra ise bölgelerden bağımsız olmak üzere, aynı eşitsizlik endeksleriyle aynı zaman periyodu esas alınarak küresel gelir eşitsizliğinin izlediği eğilim belirlenmiştir.Elde edilen sonuçlar 1980?2009 döneminde küresel gelir eşitsizliğinin azaldığına işaret etmektedir. Bölgesel analizde ise Amerika, Avrupa bölgesinde tüm endekslerde ve Asya bölgesinde ise Herfindahl endeksi hariç tüm endekslerde son yıllarda eşitsizlik azalma eğilimindedir. Fakat Afrika bölgesinde Theil endeksi 1992?2007 döneminde hafif bir artış eğilimi sergilemiş ve Gini endeksi 1991 yılından itibaren belirgin bir biçimde artmıştır. Orta Doğu bölgesinde ise Theil, Gini ve varyasyon katsayısı endekslerinde 1988?2009 döneminde hafif bir artış eğilimi gözlemlenmesi bölgesel analizde endekslerdeki düşüş trendinin küresel eşitsizlik analizindeki kadar belirgin olmadığını göstermektedir. Özellikle Afrika ve Orta Doğu Bölgesinde bazı endekslerde gözlemlenen farklı trendler gözleri bu bölgelere çevirmektedir.Anahtar Kelimeler: Küreselleşme, Gelir Eşitsizliği, Herfindahl, varyasyon katsayısı, Theil ve Gini EndeksiBu çalışmanın amacı 1980?2009 döneminde 107 ülke temel alınarak yapılan küresel ve bölgesel gelir eşitsizliği analizi ile küreselleşme sürecinde bölgesel ve küresel gelir dağılımı eşitsizliğinin artmakta olduğunu belirleyebilmektir.Bu amaçla çalışmada Herfindahl, varyasyon Katsayısı, Theil ve Gini endeksi olmak üzere dört ayrı eşitsizlik endeksi kullanılmıştır. Bölgesel analiz amacıyla ülkeler Asya, Avrupa, Orta Doğu, Amerika ve Afrika olmak üzere beş ayrı bölgeye ayrılmış ve her bir bölge için ayrı ayrı gelir eşitsizliği endeksleri hesaplanarak bu bölgelerin 1980?2009 döneminde gelir dağılımında izledikleri trend belirlenmiştir. Daha sonra ise bölgelerden bağımsız olmak üzere, aynı eşitsizlik endeksleriyle aynı zaman periyodu esas alınarak küresel gelir eşitsizliğinin izlediği eğilim belirlenmiştir.Elde edilen sonuçlar 1980?2009 döneminde küresel gelir eşitsizliğinin azaldığına işaret etmektedir. Bölgesel analizde ise Amerika, Avrupa bölgesinde tüm endekslerde ve Asya bölgesinde ise Herfindahl endeksi hariç tüm endekslerde son yıllarda eşitsizlik azalma eğilimindedir. Fakat Afrika bölgesinde Theil endeksi 1992?2007 döneminde hafif bir artış eğilimi sergilemiş ve Gini endeksi 1991 yılından itibaren belirgin bir biçimde artmıştır. Orta Doğu bölgesinde ise Theil, Gini ve varyasyon katsayısı endekslerinde 1988?2009 döneminde hafif bir artış eğilimi gözlemlenmesi bölgesel analizde endekslerdeki düşüş trendinin küresel eşitsizlik analizindeki kadar belirgin olmadığını göstermektedir. Özellikle Afrika ve Orta Doğu Bölgesinde bazı endekslerde gözlemlenen farklı trendler gözleri bu bölgelere çevirmektedir.Anahtar Kelimeler: Küreselleşme, Gelir Eşitsizliği, Herfindahl, varyasyon katsayısı, Theil ve Gini Endeksi

Abstract:
The aim of this study is analyzing the increasing income inequality trend of global and regional income inequality between 1980?2009 period. In this period, globalization diffused all over the world and it showed the different impact between developed, developing and under-developed countries.In order to establish this model 107 countries were selected from different regions and Herfindahl, coefficient of variation, Theil and Gini indexes were used. The results of this study showed that global income inequality decreased between the globalization period but in the regional analysis the results were not very clear.In the regions of America and Europe all indexes showed the decreasing income inequality tendency. In Asia except from the Herfindahl index, the other index results also showed the clear decreasing trend.In African side coefficient of variation and Herfindahl indices showed a trend of decline. The striking point of this region is sharp increasing tendency of Gini index and slight increase of the Theil index between the period of 1992?2007.The increasing inequality trend of Gini index in Africa and slight increasing aptitude of the Theil, Gini and coefficient of variation indexes in Middle East countries after 1988, displayed the suspicious situation in these regions.Keywords: Globalization, Income Inequality, Herfindahl, coefficient of variation, Theil and Gini index.