Tarihi yapıların müze olarak işlevlendirilmesi: İzmir özelinde örneklerinin incelenmesi
Functioning of historic buildings as museums: Examination of examples special of Izmir
Yazar: EZGİ KIRAN
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP ÇAKMAKÇI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzecilik Ana Bilim Dalı / Müzecilik Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzecilik = Museology

Özet:
ÖZET
Yüksek Lisans Tezi
Tarihi Yapıların Müze Olarak İşlevlendirilmesi:
İzmir Özelinde Örneklerinin İncelenmesi
Ezgi KIRAN
Dokuz Eylül Üniversitesi
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Müzecilik Anabilim Dalı
Müzecilik Programı


Tarihi yapılar, kültür varlıkları ele alındığında kültürel, sosyal ve ekonomik kapsamı içine alan toplumsal kimlik ve belleğimizin ayrılamaz bir parçasıdır. Bu bağlamda tarihi yapıların kaderine terk edilmesi toplumsal kimlik ve belleğine zarar verici unsurların ortaya çıkmasına neden olacağından yeniden işlevlendirilmesi hususu çok önemlidir. Ayrıca müze yapılarına da bakıldığında benzer bir konu olan kültür mirasının korunması konusu gündeme gelmektedir ve bireylerin bu konuda bilinçli davranmaları gerekmektedir. Ayrıca müzeler toplumun kimliğini, belleğini, mirasını koruyan ve gelecek kuşaklara aktarırken aynı zamanda çağdaş müzeciliğin getirileriyle birlikte hafıza ve deneyim mekânlarıdır. Tarihi yapılar müze olarak işlevlendirilirken ki en önemli odak nokta yapının korunmasındır. Daha sonrasında doğru bakım, onarım, restorasyon çalışmalarına dair kararların alınmasıdır. Yapıların dokusunu ve vereceği hissiyatı bozmadan geçmiş ile gelecek arasında ki ilişki sürekli tutularak toplumun kimliğini ve belleğinin canlı tutulması adına önemlidir.
Bu noktada çalışmayla, öncesinde farklı işlevde kullanılan tarihi yapıların müze olarak işlevlendirilmesi, İzmir il sınırları içerinde bulunan örnekler üzerinden genel bir bakış açısı ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Tezin kapsamı dâhilinde; ilk bölümde kavramsal-kurumsal çerçeve ve yöntemine yer verilerek konu, sorun ve temel kavramlarına yer verilmiştir. İkinci bölümde araştırma teknikleri kapsamında çalışma alanı, evreni, örneklemi verilmiş, tezin üçüncü bölümünde tarihi yapıların işlev değişikliğine dair genel bilgiler verilmiş  
ve araştırmacı tarafından incelenen Ziraat Bankası İzmir Sanat Müzesi ve Göç ve Mübadele Anı evi örnekleri detaylı bir şekilde değerlendirilmiştir. Tez konusu incelendiğinde tarihi yapıların müze olarak işlevlendirilmesi tercih edilen bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Ortaya çıkan duruma bakıldığında bu işlev değişikliklerinin olumlu ve olumsuz sonuçlar doğurabileceği kanısına varılmıştır. Bu tez çalışma ile tarihi yapıların müze işlevine adaptasyonu konusu ve prensiplerine ilişkin aktarılmış bilgilerin literatüre katkısı sunacağı düşünülmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Tarihi Yapı, İşlev Değişikliği, Tarihi Yapıların Müze İşlevine Adaptasyonu

Abstract:
ABSTRACT
Functioning of Historic Buildings as Museums:
Examination of Examples Special of Izmir
Ezgi Kıran
Dokuz Eylul University
Graduate School of Social Sciences
Department of Museology
Museology Program


When cultural assets are considered, historical buildings are an inseparable part of our social identity and memory, which includes cultural, social and economic scope. In this context, abandoning historical buildings to their fate will lead to the emergence of elements damaging social identity and memory, their re-functioning is very important. In addition, when museum buildings are examined, the protection of cultural heritage which is a similar issue, comes up and individuals need to act consciously on this issue. Besides, while museums preserve the identity, memory and heritage of the society and transfer them to future generations, they are also places of memory and experience with the benefits of contemporary museology. The most important focus when using historical buildings as museums is the preservation of the building. It is important to keep the identity and memory of the society alive by keeping the relationship between the past and the future without damaging the texture and feeling of the buildings. At this point, with studying, it is aimed to use historical buildings, which were previously used for different functions, as museums and to evaluate them from a general perspective through the examples found within the borders of Izmir province. Within the scope of the thesis; In the first part, the subject, problem and basic concepts are included by including the conceptual-institutional framework and method. In the second part, the study area, universe and sample are included within the scope of research techniques. In the third part of the thesis, general information about the change in function of historical buildings is given Two museum examples which are Ziraat Bank Izmir Art Museum and Migration and Exchange Memorial House examined by the researcher are evaluated in detail. When the thesis topic is examined, it appears that it is a preferred situation to use historical buildings as museums. Considering the appearing situation, it is concluded that these functional changes may have positive and negative consequences. It is thought that this thesis study will contribute to the literature by providing information on the subject and principles of adaptation of historical buildings to museum functions.

Key words: Historical building, Function Change, The Adaptation of Historical Buildings to Museum Function