Acil serviste idrar sondası takılma nedenlerinin analizi
The analysis of urinary catheterization reasons in the emergency department
Yazar: MEHMET MURAT DİYAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ÇAKMAK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Bakteriüri = Bacteriuria ; Üriner kateterizasyon = Urinary catheterization ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections

Özet:
Amaç: Acil serviste hastalara uygulanan idrar sondası işleminin nedenlerinin analizi
yapılmıştır. Bu şekilde uygunsuz endikasyonla takılan idrar sondalarının ve sondaya bağlı
komplikasyonların oranlarını göstererek bu tıbbi uygulamanın gözden geçirilmesi
hedeflenmiştir.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 01/05/2022-01/11/2022 tarihleri arasında İstanbul
Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi yetişkin acil servisinde idrar sondası takılan
hastaların dosyaları ve hastane sistemindeki bilgileri incelenerek retrospektif olarak yapılmıştır.
Hastaların yaşı, cinsiyeti, kullandığı ilaçlar, bilinen hastalıklar, geçirilmiş operasyon
öyküsü, idrar sondası takılma nedenleri, komplikasyonlar ile ilişkili olabilecek laboratuvar
verileri, gelişen komplikasyonlar, acil servisten çıkış durumları kaydedilmiştir.

Bulgular: Çalışmaya alınan olgu sayısı 525'tir. Olguların %55.4'ü erkek olarak
bulunmuştur. Olguların yaş ortalaması 65,04±19,85 yıl olarak hesaplanmıştır. Olguların ek
hastalıkları arasında %,50,3 (n=264) ile hipertansiyon en sık görülen hastalıktır. Olguların idrar
sondası takılma nedenleri arasında en sık %38,3 (n=201) ile günlük aldığı çıkardığı takibi ile
tanı ve tedavi için günlük diürez ölçümü bulunmuştur. Uygunsuz endikasyonla takılan sonda
oranı %14,7 olarak bulunmuştur. Olgular incelendiğinde tespit edilen komplikasyon gelişimi
%8,6 olarak tespit edilmiştir. Uygunsuz endikasyonla sonda takılması ile hasta sonlanımı
ilişkisinde taburculukta daha çok uygunsuz endikasyonla sonda takıldığı lehine anlamlı sonuç
bulunmuştur (p<0,001).

Sonuç: Bu veriler sonda takma nedenlerini acil servise yönelik özelleşmesine ve
analizine yardımcı olmuştur. Acil servis için daha gerçekçi bir veri oluşturmuş, uygunsuz
endikasyonla sonda takılmasının ve komplikasyonlarının belirlenmesini sağlamıştır.

Anahtar Sözcükler: Acil servis, Bakteriüri, İdrar sondası, İdrar sondası takılması, İdrar
yolu enfeksiyonu.

Abstract:
Objective: The aim of the study is to determine the rate of urinary catheter insertions
with inappropriate indication in emergency room, to analyse justifications of this insertions,
and to revise these justifications revealing catheter related complication rates.

Material and Method: This study has been retrospectively conducted by analyzing
records of patients having urinary catheterization at the emergency department of Cerrahpasa
Medical Faculty of Istanbul University-Cerrahpasa, between 01/05/2022-01/11/2022.
The age, gender, medications, comorbidities, operation history, urinary catheterization
reason, catheterization complications, laboratory data that might be related to the
complications, and final disposition of the patient.

Results: In this study the number of the patients was 525. 55.4% of the cases were male.
The mean age of the cases was 65.04±19.85 years. Among the comorbidities of the cases,
hipertension was the most common one with a percentage of 50.3 (n=264). Daily diuresis
measurement for diagnosis and treatment, and daily hidration and diuresis follow-up were the
most common reason of urinary catheter insertion with a rate of 38.3% (n=201). The rate of
insertions with inappropriate indication was 14.7%. The complication percentage was 8.6%.
There was a statistically significant relation between catheterizations with inappropriate
indication and discharged patients (p <0.001).

Conclusion: These data enabled the analysis of urinary catheter insertions in the
emergency department. It provided a more accurate data for emergency rooms, and assisted the
identification of catheterizations with inappropriate indication, and catheterizations' rates and
complications.

Key Words: Bacteriuria, Emergency department, Urinary catheter, Urinary
catheterization, Urinary tract infection.