Kadın voleybolcu performanslarının çok kriterli karar verme yöntemleri ile değerlendirilmesi: 2023 Milletler Ligi uygulaması
Evaluation of women volleyball player performances using multi criteria decision making methods: 2023 Nations League application
Yazar: AYLİN KARAMAN
Danışman: DOÇ. DR. SERPİL KILIÇ DEPREN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı / İstatistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İstatistik = Statistics
Dizin: COPRAS yöntemleri = COPRAS methods ; Kadın voleybolcular = Female volleyball players ; PROMETHEE yöntemi = PROMETHEE yöntemi ; WASPAS yöntemi = WASPAS method ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Spor müsabakaları izleyenler açısından her ne kadar eğlence sektöründe yer alsa da oyuncular ve camia içinde bulunan çeşitli pozisyonlar için eğlenceden ibaret değildir. Maddi ve manevi birçok faktör bulunduğu için sporcu performanslarının ölçülebilmesi ve analiz edilip yorumlanması bir hayli değerlidir. Analiz için öncelikle müsabaka verilerine ihtiyaç duyulmaktadır. Sporcular ve oyun hakkında veri tutulması teknolojinin gelişmesiyle birlikte yaygınlaşmış ve kolaylaşmıştır. Tutulan bu verilerin sporcuların bireysel veya takım olarak gelişmelerine katkı sağlayacak şekilde değerlendirilmesi oldukça önemlidir. Literatür incelendiğinde özellikle futbol üzerine yapılan birçok farklı çalışma mevcutken, voleybol üzerine yapılan istatistiksel çalışmaların genel olarak müsabaka analizi ile kısıtlı kaldığı gözlenmiştir. Voleybol branşında çok kriterli karar verme yöntemleri üzerine yapılan bir araştırmaya rastlanmamış olması ve Türkiye'nin 2023 yılında voleybolda gösterdiği üstün başarılar bu çalışmayı ilginç kılmaktadır. Bu çalışmada, 2023 Milletler Liginde finale kalan Türkiye ve Çin kadın takım oyuncularından toplam 23 kişi alternatif olarak seçilmiş olup 7 kriter belirlenmiştir. Çalışmada çok kriterli karar verme yöntemlerinden CRITIC yöntemi ile kriterlerin ağırlıkları belirlenmiştir. Elde edilen kriter ağırlıkları ile TOPSIS, VIKOR, PROMETHEE, COPRAS ve WASPAS yöntemleri kullanılarak voleybolcuların performansları değerlendirilmiş ve analiz sonuçlarına göre bir sıralama yapılmıştır. Sonuç olarak, TOPSIS ve VIKOR ile PROMETHEE, COPRAS ve WASPAS analizleri kendi aralarında benzer sonuçlar vermişlerdir. Analiz sonuçları ile en skorer voleybolcular karşılaştırıldığında performans sıralamasının değişkenlik gösterdiği gözlemlenmiştir.

Abstract:
Although sports events are in the entertainment industry for those who watch them, they are not just entertainment for the players and various positions in the community. Since there are many material and spiritual factors, it is very valuable to be able to measure, analyze and interpret athlete performances. First of all, competition data is needed for analysis. Keeping data about athletes and the game has become widespread and easier with the development of technology. It is very important to evaluate these data in a way that will contribute to the development of athletes individually or as a team. When the literature is examined, it is observed that while there are many different studies especially on football, statistical studies on volleyball are generally limited to competition analysis. The fact that no research has been found on multi-criteria decision-making methods in the volleyball branch and Turkey's outstanding achievements in volleyball in 2023 make this study interesting. In this study, a total of 23 players from the Turkish and Chinese women's teams who made it to the finals in the 2023 Nations League were selected as alternatives and 7 criteria were determined. In the study, the weights of the criteria were determined with the CRITIC method, one of the multi-criteria decision-making methods. The performances of volleyball players were evaluated using the obtained criterion weights and TOPSIS, VIKOR, PROMETHEE, COPRAS and WASPAS methods and a ranking was made according to the analysis results. As a result, TOPSIS and VIKOR and PROMETHEE, COPRAS and WASPAS analyzes gave similar results among themselves. When the analysis results were compared with the top scorer volleyball players, it was observed that the performance rankings varied.