Kuluçkanın son periyodunda farklı soğuk uygulamalarının, embriyo gelişimi, kan metabolitleri ve civciv kalitesine etkisi ile etlik piliçlerde soğuğa karşı termotoleransın iyileştirilmesi
Improvement of thermotolerance against cold in broiler chickens with different cold applications on embryo development, blood metabolites and chick quality effect in the last period of incubation
Yazar: HATİCE TİRYAKİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN CEM GÜLER
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında, kuluçkanın son periyodunda uygulanan farklı soğuk muamelelerinin (döngüsel ve sürekli soğuk), kuluçka performans ölçütleri, embriyonik ölümler, embriyo/civciv ağırlığı, organ ağırlıkları ve kan parametreleri üzerine etkilerinin belirlenmesi ve soğuğa karşı termotoleransın iyileştirilmesi amaçlanmıştır. 
	Bu amaçla, ticari bir kuluçkahaneden sağlanan, ROSS 308 etlik piliç genotipine ait 900 adet döllü yumurta ve bunlardan elde edilecek civcivler kullanılmıştır. Projeye ait tüm yumurtalar, kuluçka makinesine konulmadan önce numaralanmış ve bireysel yumurta ağırlıkları belirlenmiştir. Tartımları tamamlanan yumurtalar, her bir yumurta tepsisinde 150 adet yumurta olacak şekilde toplam 6 adet yumurta tepsisine rastgele yerleştirilmiş ve kuluçkahanede bulunan 3 ayrı kuluçka makinesinde kuluçkalandırılmıştır. Tüm kuluçka makinelerinde, ilk 16 gün standart kuluçka sıcaklığı (37.6 ºC) uygulanmıştır. Kuluçkanın 16. gününde, kuluçka makinalarından 1 tanesi kontrol grubu (KONT) olarak belirlenmiş ve civciv çıkışının sonuna kadar standart kuluçka sıcaklığı uygulanmaya devam edilmiştir. Diğer 2 kuluçka makinesinde, 3 gün süre ile (16-18. günler arasında), soğuk uygulaması yapılmıştır. Soğuk uygulaması yapılan makinalardan birincisi, sürekli soğuk grubu (SSOG) olarak belirlenmiş ve 3 gün süreyle (16-18 günler) kuluçka sıcaklığı 34.6 ºC' ye düşürülmüştür. Soğuk uygulanan ikinci grup makinede ise, 16. günde, 3 gün süre ile günlük 4 saat süreyle, kuluçka makinesi sıcaklığı 3 ºC düşürülerek döngüsel soğuk uygulaması (DSOG) (34.6 ºC) yapılmıştır. Çalışmanın kuluçka aşaması ve çıkış sonrasında; internal (IP)-external pipping (EP) zamanı, kuluçka süresi, döllülük oranı, çıkış gücü, kuluçka randımanı, embriyonik ölümler ve civciv çıkış ağırlıkları ile embriyo civciv organ ağırlıkları, embriyo/civciv gaga, incik uzunlukları, karaciğer glikojen düzeyi, kan metabolitleri, gazları ve hormonlar ayrıca karaciğer glikojen düzeyi ve embriyo/civciv vücut bileşimi belirlenmiştir. Sürekli ve döngüsel soğuk uygulaması IP, EP ve kuluçka süresini uzatmıştır. Toplam kuluçka süresi, soğuk uygulamasından önemli şekilde etkilenmiş, çıkış işlemi 503.95 saat ile en geç sürekli soğuk grubu yumurtalarda tamamlanmıştır. Embriyonik ölümler (%) ve civciv ağırlığı (g) kontrol grubu ile benzer bulunmuştur. En yüksek oransal sarı kese ağırlığı (% 17.87), sürekli soğuk grubunda saptanmıştır. Kuluçkada uygulanan ısı maniplasyonlarının, bir haftalık büyütme sonrası, civciv ağırlığı üzerine önemli bir etkisi oluşmazken, aynı yaştaki civciv uzunlukları etkilenmiş ve en yüksek civciv uzunluğu kontrol grubu civcivlerde (26.22 cm) belirlenmiştir. Karaciğer glikojen düzeyi döngüsel ve sürekli soğuk muamelesinden etkilenmezken, kan gazları ve metabolitleri üzerinde önemli farklılıklar saptanmıştır. Öte yandan plazma triiyodotironin (T3) hormon düzeyi kuluçka soğuk manipülasyonundan önemli şekilde etkilenmiş ve çıkışta en yüksek sürekli soğuk grubunda (8.38 pg/ml) belirlenirken, bir haftalık büyütme sonrası en yüksek düzey 3.48 pg/ml ile döngüsel soğuk grubu civcivlerde saptanmıştır. Embriyo/civciv yaşı vücut bileşimini önemli şekilde etkilemiştir.
	Bu sonuçlar, kuluçkanın son periyodunda uygulanan döngüsel ya da sürekli soğuk uygulamasının, kuluçka süresinde bir miktar gecikmeye neden olmakla birlikte embriyonik ölümler ve civciv ağırlığı üzerinde olumsuz bir etki oluşturmadığını, oluşturulan soğuk manipülasyonlarına bağlı olarak embriyo/civcivlerde morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal etkilerin meydana geldiği ve etlik piliç embriyo/civcivlerinde soğuğa karşı termotoleransın iyileştirilmesinde ısı maniplasyonlarının kullanılabileceğini göstermektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the effects of different cold treatments (cyclic and continuous cold), incubation performance measures, embryonic deaths, embryo / chick weight, organ weights and blood parameters applied in the last period of incubation and to improve thermotolerance against cold.
	For this purpose, a total of 900 fertilized eggs were obtained from Ross 308 broiler breeders flock. All eggs were numbered and individual egg weights were determined before being placed in the incubators. The weighed eggs were randomly placed in a total of 6 egg trays, which would be 150 eggs in each egg tray, and were incubated in 3 different incubators. For all incubators, standard incubation temperature (37.6 ° C) was applied for the first 16 days. On the 16th day of the incubation, 1 of the incubation machines was designated as control group (CONT) and standard incubation temperature was continued to be applied until the end of incubation. The other 2 incubators were cold applied for 3 days (between 16th and 18th days). The first of the machines with cold application was designated as continuous cold group (CCOG) and the incubation temperature was decreased to 34.6 ºC for 3 days (16-18 days). In the second group of machines that are applied cold, on day 16, cyclic cold application (CCG) (34.6 ºC) was carried out for 3 hours daily for 4 hours, reducing incubation temperature by 3ºC. During incubation phase and after hatch; embryo/chick organ weights, embryo/chick beak, shank lengths, liver glycogen levels, blood metabolites, internal (IP) -external pipping (EP) time, incubation period, fertility rate, hatchability, embryonic deaths and newly hatching chick weights, blood gases and hormones as well as liver glycogen level and embryo/chick body composition were determined. Continuous and cyclic cold application extended IP, EP and incubation period. The total incubation period was significantly affected by the cold application, and hatching was completed at 503.95 hours at the latest in the continuous cold group eggs. Embryonic mortality (%) and chick weight (g) were found to be similar to control group. The highest relative yolk sac weight (17.87 %) was determined in the continuous cold group. Heat manipulations applied to the incubator were affected by chick lengths at the same age, and the highest chick length was determined in control chickens (26.22 cm), without significant effect on chick weight. While liver glycogen levels are not affected by cyclic and continuous cold treatment, significant differences have been found on blood gases and metabolites. On the other hand, the plasma triiodothyronine (T3) hormone level was significantly affected by the incubation cold manipulation and highest hormone level (T3) was detected continuous cold group (8.38 pg / ml) at the hatch. At hatching, highest level of T3 (3.48 pg/ml) was determined in the cyclic cold group chicks. The embryo/chick age significantly affected the body composition. 
	These results suggest that cyclic or continuous cold application in the last period of incubation does not have a negative effect on embryonic mortality and chick weight, causing some delay in incubation period, morphological, physiological and biochemical effects on embryo/chick depending on cold manipulation demonstrates that temperature manipulations can be used to improve thermotolerance against cold in broiler chick embryos/chicks.