Kahramanmaraş ve Hatay merkezli depremlerde görevli olan hemşirelerin duygusal deneyimleri ve psikolojik sağlamlılıkları için koruyucu faktörler
Emotional experiences and protective factors for psychological resilience of nurses working in Kahramanmaras and Hatay centered earthquakes
Yazar: FATİH UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. NİHAN ALTAN SARIKAYA
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu araştırmanın amacı, Kahramanmaraş ve Hatay merkezli depremlerde görevli olan hemşirelerin duygusal deneyim ve psikolojik sağlamlıkları için koruyucu faktör düzeyleri ile ilişkili olan faktörleri değerlendirmektir. 
Gereç ve Yöntemler: Kesitsel tanımlayıcı tipte olan bu araştırma, Edirne ilindeki Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi (N=47) ile Sağlık Bakanlığı Edirne Sultan 1. Murat Devlet Hastanesi'nde (N=41) çalışan Kahramanmaraş ve Hatay merkezli depremlere gönüllü olarak veya görevlendirilerek giden toplam 88 hemşire ile yürütüldü. Veriler 'Anket Formu', 'Kısa Duygusal Deneyim Ölçeği' ve 'Psikolojik Sağlamlık için Koruyucu Faktörler Ölçeği' kullanılarak toplandı. Araştırmada elde edilen veriler, tanımlayıcı istatistiksel yöntemler (ortalama, standart sapma, medyan, minimum, maksimum), Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi ve Spearman's Korelasyon katsayısı kullanılarak değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmaya katılan hemşirelerin Kısa Duygusal Deneyim Ölçeği puan ortalaması ve standart sapmasının -3,01±3,23, Psikolojik Sağlamlık İçin Koruyucu Faktörler Ölçeği puan ortalaması ve standart sapmasının ise 86,09±15,91 olduğu belirlendi. Hemşirelerin Negatif Duygu alt boyut puanları arttıkça psikolojik sağlamlık için koruyucu faktör olan akran desteği puanlarının arttığı belirlendi. Bekar hemşirelerin Kısa Duygusal Deneyim Ölçeği puanlarının evli hemşirelere göre daha fazla olduğu belirlenirken, hemşirelerin psikolojik sağlamlıkları için koruyucu faktör düzeyleri ile yaş, öğrenim durumu, çalışılan pozisyon ve mesleğe ilişkin duygu durumları arasında farklılık olduğu bulundu. 
Sonuç: Depremlerde görevli olan hemşirelerin negatif duyguları daha çok deneyimlediği, psikolojik sağlamlıkları için koruyucu faktörleri yüksek düzeyde kullandığı ve akranlarından aldıkları destek ile negatif duygularının azaldığı belirlenmiştir. Afet bölgelerinde hemşirelerin psikolojik durumlarını hafifletecek, psikolojik dayanıklılığını arttıracak destek grupların oluşturulması önerilmektedir. 
Anahtar kelimeler: Afetler, depremler, duygusal sıkıntı, hemşireler, psikolojik sağlamlık

Abstract:
Background and Aim: This study aimed to evaluate the factors associated with protective factor levels for the emotional experience and psychological resilience of nurses working in earthquakes centered in Kahramanmaras and Hatay.
Material and Methods: This cross-sectional descriptive study was conducted with 88 nurses who worked at the Trakya University Health Research and Application Center (N=47) in Edirne province and the Ministry of Health Edirne Sultan 1. Murat State Hospital (N=41) and those who went to the earthquakes centered in Kahramanmaras and Hatay voluntarily or on assignment. Data were collected using the 'Survey Form,' 'the Brief Emotional Experience Scale,' and the 'Protective Factors for Psychological Resilience Scale.' The data obtained in the study were evaluated using descriptive statistical methods (mean, standard deviation, median, minimum, and maximum), Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis H test, and Spearman's correlation coefficient.
Results: The mean score and standard deviation of the nurses participating in the study on the Brief Emotional Experience Scale were determined to be -3.01±3.23, and the mean score and standard deviation on the Protective Factors for Psychological Resilience Scale were determined to be 86.09±15.91. It was determined that as nurses' Negative Emotion sub-dimension scores increased, their peer support scores, which are protective factors for psychological resilience, increased. While it was determined that the Brief Emotional Experience Scale scores of single nurses were higher than those of married nurses, there was a difference between the protective factor levels for psychological resilience of nurses and their emotional states related to age, education status, position, and profession.
Conclusion: It has been determined that nurses working in earthquakes experience more negative emotions, use protective factors at a high level for their psychological resilience, and their negative emotions decrease with the support they receive from their peers. It is recommended that support groups be created that will alleviate the psychological state of nurses in disaster areas and increase their psychological resilience.
Keywords: Disasters, earthquakes, nurses, emotional distress, pyschological resiliences