Articulatio Glenohumeralis ve Articulatio Acromioclavicularis'in bilgisayarlı tomografi ile morfometrik olarak değerlendirilmesi
Morphological Determination of Glenohumeral Joint and acromioclavicular joint with computed tomography
Yazar: ABDULLAH ÖRS
Danışman: PROF. DR. BELGİN BAMAÇ
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı / Anatomi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Akromiyoklaviküler eklem = Acromioclavicular joint ; Anatomi = Anatomy ; Bilgisayarlı tomografi = Computed tomography ; Morfolojik özellikler = Morphological properties ; Morfometri = Morphometry ; Omuz eklemi = Shoulder joint

Özet:
Amaç: Articulatio glenohumeralis ve art. acromioclavicularis eklemlerinin akut ve kronik patolojilerine toplumda sıklıkla rastlanmasına rağmen anatomisi ve morfometrisi tam olarak bilinmemektedir. Çalışmamızın amacı geniş bir seride bu eklemleri yaş grupları ve cinsiyet parametreleri ile değerlendirerek literatüre katkı sağlamaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 941 omuz BT'si incelenmiş, sağlıklı anatomik yapıya sahip 223 hastanın (118 erkek, 105 kadın) görüntüleri çalışmaya dahil edilmiştir. BT görüntülerinde,  caput humeri genişliği (HW); caput humeri'nin acromion (H-A) ve cavitas glenoidalis (H-G) ile arasındaki mesafesi;  acromion ile clavicula arasındaki mesafe (A-C); cavitas glenoidalis'in eğimi (GE) ve versiyonu (GV); kritik omuz açısı (KOA) ve lateral akromial açı (LAA) ölçülmüştür. 3D-BT görüntülerinde ise cavitas glenoidalis'in yüksekliği (GH), genişliği (GW) ve yüzey alanı (GA); distal clavicula uzunluğu (dCL) ve genişliği (dCW); distal clavicula eklem yüzünün genişliği (CEYW) ve yüksekliği (CEYH); acromion uzunluğu (AL) ve genişliği (AW); acromion eklem yüzünün genişliği (AEYW) ve yüksekliği (AEYH); acromion (A), tuberc. infraglenoidale (TIG), tuberc. supraglenoidale (TSG) ve proc. coracoideus (PC) 'un aralarındaki mesafeler ölçülmüştür. Elde edilen verilerin değerlendirmeleri yaşa ve cinsiyete bağlı olarak karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda HW, GH, GW, GA, GE, GV, KOA, H-A, H-G, A-TSG, A-TIG, A-PC, PC-TSG, PC-TIG, dCL, dCW, CEYW, CEYH, AEYW, AEYH, AL ve AW parametrelerinin cinsiyetler arası değerlendirilmesinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır ve ortalamaları erkeklerde daha yüksektir (p<0,05). Yaş grupları arasındaki değerlendirmede ise GH, GE, GV, H-A, H-G, A-C, A-TSG, PC-TIG, dCW, CEYW, AEYW, AEYH parametreleri için istatistiksel anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). 
Sonuç: Her iki eklemin morfometrisi cinsiyet ve yaşa göre değişiklikler göstermektedir. Geniş serilerde yapılacak olan morfometrik çalışmaların literatüre katkı sağlayacağını, klinisyenlere tanı ve tedavi planlanması için yardımcı olacağını düşünmekteyiz.

Anahtar kelimeler: Omuz Eklemi, Acromioclavicular Eklem, Bilgisayarlı Tomografi

Abstract:
Aim: Although acute and chronic pathologies of the glenohumeral and acromioclavicular joints are frequently encountered in the society, its anatomy and morphometry are not fully known. The aim of our study is to contribute to the literature by evaluating these joints with age groups and gender parameters in a wide series. 
Materials and Methods: In our study, 941 shoulder CT, was analyzed and images of 223 patients (118 men, 105 women) with healthy anatomical structure were included in the study. In CT images, Humerus head width (HW); the distance between the head of humerus and the acromion (H-A) and glenoid cavity (H-G); distance between acromion and clavicula (A-C); inclination (GE) and version (GV) of glenoid cavity; critical shoulder angle (KOA) and lateral acromial angle (LAA) were measured. In 3D-CT images, the height (GH), width (GW) and surface area (GA) of glenoid cavity;  length (dCL) and width (dCW) of distal clavicula; width (CEYW) and height (CEYH) of the distal clavicular joint surface; length (AL) and width of acromion (AW); width (AEYW) and height (AEYH) of the acromial joint surface; The distances between acromion (A), infraglenoid tubercle (TIG), supraglenoid tubercle (TSG) and coracoid process (PC) were measured. Statistical evaluations of the data obtained were compared depending on age and gender.
Results: In our study, HW, GH, GW, GA, GE, GV, KOA, H-A, H-G, A-C, A-TSG, A-TIG, A-PC, PC-TSG, PC-TIG, dCL, dCW, CEYW, CEYH, AEYW, AEYH, AL and AW parameters were statistically significant in the evaluation between the genders and their averages were higher in men (p <0.05). In the evaluation between age groups, statistically significant difference for GH, GE, GV, H-A, H-G, A-C, A-TSG, PC-TIG, dCW, CEYW, AEYW, AEYH parameters was determined (p <0.05).
Conclusion: Morphometry of glenohumeral and acromioclavicular joints varies according to gender and age. We think that morphometric studies in large series will contribute to the literature and will help clinicians to plan diagnosis and treatment.

Keywords: Shoulder Joint, Acromioclaviculer Joint, Computed Tomography