Charcot-marie-tooth hastalarının klinik ve genetik olarak değerlendirilmesi
Clinical and genetic evaluation of patients with Charcot-Marie-Tooth
Yazar: ZEYNEP BİLİMLİ CİNGÖZ
Danışman: PROF. DR. FARUK İNCECİK
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Pediatrik Nöroloji Bilm Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Charcot- Marie- Tooth (CMT) hastalığı, Herediter Motor Duysal Nöropati (HMSN) olarak da bilinen, periferik sinir sisteminin en sık görülen kalıtsal hastalıklarındandır. Son yirmi yılda, saptanan 100'den fazla nedensel gen ile CMT'nin moleküler temelini anlamada hızlı ilerlemeler olmuştur. Genotipik ve fenotipik heterojenite nedeniyle hastalık seyri değişkendir. Henüz ilaç tedavisi yoktur, rehabilitasyon tedavisi ve iskelet deformiteleri için cerrahi tedavi yapılmaktadır. Bu çalışma ile CMT hastalarının klinik ve genetik olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
	Yöntem: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Çocuk Nöroloji polikliniğinde CMT tanısı alan ve takip edilen olguların dosyaları tarandı. Çalışmaya dahil edilen hastaların klinik ve genetik bilgileri, çalışma kapsamınca hazırlanan formlara kaydedildi. Hastaların klinik ve genetik bilgileri değerlendirildi.
	Bulgular: Charcot-Marie-Tooth tanısı konulan ve çalışma kriterlerimize uyan 19 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalarımızın 10'u (%52,6) kız ve 9'u (%47,4) erkek idi. Hastalarımızın yaşı 108 ay ile 216 ay arasındaydı, ortalama 160 ay olarak görüldü. Şikayetlerinin başlangıç yaşı 4 ay ile 168 ay arasında değişmekte olup, ortalama 56 aydı. Tanı alma yaşı ise 28 ay ile 192 ay aralığındaydı, ortalama 116 ay civarıydı. Hastaların başlangıç şikayetleri 19 hastadan 16'sında (%84,2) yürüme bozukluğu olup, en sık görülen şikayetti. İki hastada (%10,5) başını tutamama, 1 hastada (%5,3) solunum sıkıntısı, bir hastada (%5,3) düşük ayak, bir hastada (%5,3) bel ağrısı mevcuttu. 19 hastanın 8'inde (%42,1) saptanan PMP22 geninde mutasyon, en sık görülen mutasyondu. SH3TC2 geninde mutasyon hastaların 3'ünde (%15,8), GDAP1 geninde mutasyon hastaların 2'sinde (%10,5) saptandı. 
Sonuç: CMT hastalığı gibi sosyoekonomik mağduriyet yaratan hastalıkların erken tanı alması oldukça önemlidir. Akraba evliliklerini azaltmaya yönelik yapılacak öneriler ve faaliyetler, bu hastalık ve benzerlerinin prevalansının azalması için ülkemiz açısından oldukça değerlidir. Ülkemizde CMT hastalığı ile ilgili çalışmanın oldukça az olması çalışmamızın anlamlılığını ve değerini arttırdığını düşündürmektedir.
Anahtar kelimeler:  Charcot-Marie-Tooth, nöropati, herediter, genetik.

Abstract:
Objective: Charcot-Marie-Tooth (CMT) disease is one of the most common inherited diseases of the peripheral nervous system, also known as Hereditary Motor Sensory Neuropathy (HMSN). Over the past two decades, there have been rapid advances in understanding the molecular basis of CMT with more than 100 causal genes detected. Due to genotypic and phenotypic heterogeneity, disease course is variable. There is no drug treatment yet, rehabilitation therapy and surgical treatment for skeletal deformities are performed. This study aims to evaluate CMT patients clinically and genetically.  
	Method: The files of the cases diagnosed with CMT and followed up in the Child Neurology clinic of Cukurova University Faculty of Medicine, Department of Child Health and Diseases were scanned. The clinical and genetic information of the patients included in the study was recorded in the forms prepared within the scope of the study. Clinical and genetic information of patients were evaluated.
	Results: 19 patients diagnosed with Charcot-Marie-Tooth who met our study criteria were included in the study. Of our patients, 10 (52.6%) were girls and 9 (47.4%) were boys. The age of our patients was between 108 and 216 months, average 160 months. The onset of their complaints ranged from 4 months to 168 months of age and averaged 56 months. The age of diagnosis was between 28 and 192 months, with an average of around 116 months. The initial complaint in 16 (%84,2) patients was walking disorder and it was the most common complaint. Two patients (10.5%) had poor head retention, 1 patient (5.3%) had respiratory distress, one patient (5.3%) had dropped foot, and one patient (5.3%) had low back pain. The mutation in the PMP22 gene detected in 8' (42.1%) of 19 patients. SH3TC2 gene, mutation was found in 3 (15.8%)  of the patients and GDAP1 gene was found in 2 (%10.5) of the patients.
	Conclusion: It is very important to diagnose diseases that cause socioeconomic disadvantage, such as CMT disease, early. Suggestions and activities to reduce consanguineous marriages are very valuable for our country in reducing the prevalence of this disease and similar diseases. The fact that there are very few studies on CMT disease in our country suggests that the significance and value of our study increases.
	Keywords: Charcot-Marie-Tooth, neuropathy, hereditary, genetics.