Görme engelli okullarında görev yapan fen bilimleri öğretmenlerinin ve okul yöneticilerinin görme yetersizliği olanöğrencilerin fen eğitimine yönelik görüşlerinin incelenmesi
Examination of the opinions of science teachers and schooladministrators working at secondary schools on scienceeducation of students with visually disability
Yazar: AYDIN SELLİOĞ
Danışman: PROF. DR. HİKMET SÜRMELİ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bireylerin içinde yaşadığı toplumda kendilerine bir yer bulmaları, ihtiyaç duyduğu bilgi, beceri ve
anlayışları kazanmaları ve kişiliklerinin oluşturulmasında fen bilimleri öğretmenlerinin önemli bir rolü
bulunmaktadır. Fen eğitimi de öğrencilere doğal dünyayı anlama, bilimsel düşünme becerilerini
geliştirme ve teknoloji ilerlemelerine uyum sağlama fırsatı sunar. Ancak görme yetersizliğine sahip
öğrencilerin fen eğitimi sürecinde karşılaştıkları güçlükler, öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin
dikkatini çeken önemli bir konudur. Bu bağlamda görme engelliler ortaokullarında görevli fen bilimleri
öğretmenleri ile okul yöneticilerinin, görme yetersizliğine sahip öğrencilerin fen eğitimine yönelik
görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla görme engelliler ortaokullarında görevli toplam 14
fen bilimleri öğretmeni ile 10 okul yöneticisine ulaşılarak fen eğitim sürecinde görme yetersizliğine
sahip öğrencilerin karşılaştığı problemler ve çözüm önerilerine yönelik yaptıkları görüşler
değerlendirilmiştir. Araştırma durum çalışmasına göre desenlenmiştir. Bu bağlamda veriler yarı
yapılandırılmış görüşme toplanarak, içerik analizi ile analiz yapılmıştır. Sonuç olarak, görme
yetersizliğine sahip öğrencilerin soyut ve görsel konularda güçlük yaşadığı, ders süresinin yeterli
olmadığı ve öğretim materyallerinin yetersiz olduğu belirlenmiştir. Ayrıca merkezi sınavlarda
okuyucudan kaynaklanan betimleme sorunu yaşadıkları, okul dışı eğitimlerle öğrencilerin sosyalleştiği,
görme engelliler ortaokuluna yeni atanan öğretmenlerin eğitiminin yetersiz olduğu ve laboratuvarda
deney malzemelerinin öğrencilerin yetersizlik durumuna uygun olmadığı sonuçları elde edilmiştir. Bu
nedenle fen bilimleri ders içeriğinin sadeleştirilmesi, sınavlarda görevlendirilen okuyuculara eğitim
verilmesi, birçok duyuya yönelik öğretim materyallerinin geliştirilmesi ve öğrencilerin yetersizlik
düzeyi dikkate alınarak öğretim ortamının oluşturulması gerektiği önerilmiştir.

Abstract:
Science teachers have an important role in finding a place for themselves in the society they live in,
gaining the knowledge, skills and understanding they need, and forming their personalities. Science
education also offers students the opportunity to understand the natural world, develop scientific
thinking skills, and adapt to technology advances. However, the difficulties faced by visually impaired
students in the science education process is an important issue that attracts the attention of teachers and
school administrators. In this context, it is aimed to examine the views of science teachers and school
administrators working in secondary schools for the visually impaired on science education of students
with visual impairment. For this purpose, a total of 14 science teachers and 10 school administrators
working in secondary schools for the visually impaired were reached and their views on the problems
faced by students with visual impairments during the science education process and their solutions were
evaluated. The research was designed according to the case study. In this context, data were collected
through semi-structured interviews and analyzed with content analysis. As a result, it has been
determined that students with visual impairment have difficulties in abstract and visual subjects, the
duration of the course is not enough and the teaching materials are insufficient. In addition, it was
concluded that in the central exams, they had descriptive problems caused by the reader, the students
were socialized with out-of-school education, the education of newly appointed teachers to the visually
impaired secondary school was insufficient, and the experimental materials in the laboratory were not
suitable for the inadequacy of the students. For this reason, it has been suggested that the content of the
science courses should be simplified, the readers assigned in the exams should be trained, teaching
materials for many senses should be developed, and the teaching environment should be created by
taking into account the inadequacy level of the students.