Lider-üye etkileşiminin sanal kaytarma üzerindeki etkisinde etkileşim adaletinin aracılık rolü
The effect of leader-member exchange on cyberloafing behaviours with the mediation role of interactional justice
Yazar: ADILA ABDALLA OSMAN
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM PAŞAOĞLU BAŞ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Etkileşimsel adalet = Interactional justice ; Lider-üye etkileşimi = Leader-member exchange ; Sanal kaytarma = Cyberloafing ; Somali-Hargeisa = Somalia-Hargeisa ; Telekomünikasyon sektörü = Telecommunication sector ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model

Özet:
Son yıllarda işletmeler lider ve liderlik kavramlarına oldukça önem vermişlerdir. Çalışanlarla sağlam bir ilişkinin kurulması üzerine geliştirilen bir yaklaşım olan lider-üye etkileşimi de liderlik bağlamında önem kazanan konuların başında gelmektedir. İşletmelerde yüksek kalitede lider-üye etkileşimi işletmelerin rekabet edilebilirliğini ve sürdürülebilirliğini arttırmaktadır. Ayrıca işletmelerde olumlu bir lider-üye etkileşimi, çalışanların işyerine yönelik davranışlarını da etkilemektedir.
Lider-üye etkileşiminin tam olarak sağlanamadığı işletmelerde, çalışanların işletmeye karşı adil olmayan tutumlar sergilediği düşüncesi güçlenmektedir. Bu durum, çalışanları işyerinde kaytarma ve sanal kaytarma gibi olumsuz davranışlara yöneltmektedir. İş dışında internet kullanımı olarak adlandırılan sanal kaytarma davranışı özellikle son yıllarda işletmeler ve çalışanlar üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.
Bu tezin amacı, lider -üye etkileşiminin sanal kaytarma davranışına etkisinde etkileşim adaletin aracılık rolünün olup olmadığını ortaya koymaktır.Bu çalışma, Somali/Hargeisa şehrinde bankacılık ve telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren özel işletmelerdeki beyaz yakalı çalışanlar üzerinde yürütülmüştür. Değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesine yönelik olarak değerlendirmeye alınan 260 anket IBM AMOS 26 istatistik programı kullanılarak yapısal eşitlik modellemesi (YEM) yöntemi ile analiz edilmiştir.Bulgular, lider-üye etkileşiminin sanal kaytarma davranışlarını olumsuz etkilediğini, lider- üye etkileşiminin sanal kaytarma davranışları üzerindeki etkisinin etkileşim adaleti ile açıklandığını ortaya koymuştur.

Abstract:
Recently, businesses have given great importance to the concepts of leader and leadership. Leader-member interactions, which is an approach developed on establishing a strong relationship with employees, is one of the most important issues in the context of leadership. High-quality leader-member interaction in businesses increases the competitiveness and sustainability of businesses. In addition, a positive leader-member interaction in businesses affects the behaviour of employees towards the workplace.
In enterprises where leader-member interaction cannot be fully achieved, employee's' perception of unfair attitudes towards the company is strengthened. This situation leads the employees to negative behaviours such as loafing and cyberloafing in the workplace. Cyberloafing, which is called internet usage outside of work, has a significant impact on businesses and employees.
The main purpose of this study is to determine whether the leader-member exchange has an effect on cyberloafing behaviours with the mediate role of interactional justice. This study was carried out on telekom and banking sectors white-coller employees located in Somalia/Hargeisa province. The data from 260 employees were analyzed via structural equation modeling techniques (SEM) at the AMOS 26 statistical program.
The findings showed that leader member exchange has a significant negative effect on employee's cyberloafing behaviors. Also, it was found that the effect of leader member exchange on employee's cyberloafing behaviors is explained through interactional justice.