SUDEP riskini belirlemede otonom testlerin katkısı
Contribution of autonomous tests to determining the SUDEP risk
Yazar: HAZAL CEREN MANAZOĞLU
Danışman: PROF. DR. SERAP ÜÇLER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nörobilim Ana Bilim Dalı / Nöroendokrinşirurji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Epilepsi = Epilepsy ; Kalp hızı = Heart rate ; Otonom sinir sistemi = Autonomic nervous system ; Ölçekler = Scales ; Ölüm-ani = Death-sudden

Özet:
Amaç: Epilepsi nöbetleri ve nöbet baskılayıcı ilaçlar (NBİ) otonom disfonksiyona neden olabilir. Otonom disfonksiyon, ani beklenmedik ölüm (SUDEP) gelişiminde rol oynayabilir. Çalışmamızda, NBİ'nin otonom disfonksiyona etkisini ve SUDEP-7 puanları ile korelasyonunu saptamak ve bu testlerin SUDEP riskini belirlemek için biyobelirteç olarak kullanılabilirliğini belirlemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Epilepsi Polikliniği'nde en az 6 aydır takip edilen klinik, elektrofizyolojik ve ILAE sınıflamasına göre epilepsi tanısı almış monoterapi veya politerapi alan dahil edilme ve dışlanma kriterlerine uyan 85 hasta katıldı. 22 politerapi, 22 levetirasetam, 22 valproik asit, 14 karbamazepin ve 5 lamotrijin kullanan hasta alındı. Demografik özellikler ve kullanılan NBİ'lar kaydedildi. SUDEP-7 envanteri puanlandı, otonomik disfonksiyon anketi uygulandı. Sempatik deri yanıtı (SDY) ve R-R aralık değişkenliği (RRAD) testleri çalışıldı, 31 sağlıklı gönüllü kontrol grubuyla karşılaştırıldı.
Bulgular: Hasta grubunun elde (p=0,002) ve ayakta (p=0,000) SDY latans ortalamaları kontrolden anlamlı düzeyde uzundu. Hastaların valsalva oranı (p=0,002), hiperventilasyondaki (hv) RRAD (p=0,005), istirahatteki (i) RRAD (p=0,000), RMSSD-hv (root-mean square differences of successive R-R intervals) (p=0,016), RMSSD-i  (p=0,016), HRV TI-i (p=0,000) ortalamaları kontrollerden anlamlı düzeyde düşüktü. NBİ'ların arasında ve politerapiyle, politerapinin monoterapiyle SDY ve RRAD sonuçlarında istatiksel olarak anlamlı fark yoktu. Lamotrijin ve karbamazepinin RRAD analiz sonuçları kontrol grubundan anlamlı düzeyde düşüktü. SUDEP-7 envanter puanı ve otonomik disfonksiyon anket sonuçlarıyla SDY ve RRAD sonuçları arasında anlamlı korelasyon yoktu. SUDEP-7 envanter puanları hastalık süresiyle aynı yönde (pearson r: 0,545 p=0,000), hastalık başlangıç yaşıyla ters yönde korelasyon (pearson r:-0,356 p:0,001) göstermekteydi.
Sonuç: Epilepsi hastaları daha uzun SDY latanslarına ve daha düşük RRAD analiz sonuçlarına sahipti. NBİ birbirlerine karşı belirgin etkisi olmamakla beraber lamotrijin ve karbamazepinin daha düşük RRAD sonuçları mevcuttu. Uzamış SDY latansları ve düşük RRAD paramatreleri, SUDEP'e neden olan mekanizmaların bir bileşeni olup epilepsi hastalarında SUDEP'i ön görmede kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler:  epilepsi, SUDEP, SUDEP-7 envanteri, kalp hızı değişkenliği, sempatik cilt yanıtı, otonom disfonksiyon

Abstract:
Aim: Epileptic seizures and antiseizure drug therapy can cause autonomic dysfunction. Autonomic dysfunction may play a role in the development of sudden unexpected death (SUDEP). In our study, we aimed to determine the effect of antiseizure drugs on autonomic dysfunction and its correlation with SUDEP-7 scores and to determine the usability of these tests as biomarkers to determine SUDEP risk.
Materials and Methods: 85 patients who were followed up at the Epilepsy Outpatient Clinic for at least 6 months and who were diagnosed with epilepsy according to the clinical, electrophysiological and ILAE classification and who met the inclusion and exclusion criteria participated in monotherapy or polytherapy. The patients who used 22 polytherapy, 22 levetiracetam, 22 valproic acid, 14 carbamazepine and 5 lamotrigine participated. Demographic characteristics and ASD used were recorded. SUDEP-7 inventory was scored, autonomic dysfunction questionnaire was applied. Sympathetic skin response (SSR) and R-R interval variability (RRIV) tests were studied, 31 healthy volunteers were compared with a control group.
Results:  The mean SSR latencies of the patient group in the hand (p = 0.002) and foot (p = 0.000) were significantly longer than the control. Patients' valsalva ratio (p = 0.002), RRIV in hyperventilation (hv) (p = 0.005), RRIV at rest (i) (p = 0.000), RMSSD-hv (root-mean square differences of successive RR intervals) (p = 0.016) mean, RMSSD-i (p = 0.016), HRV TI-i (p = 0.000) were significantly lower than controls. There was no statistically significant difference in SDY and RRIV results between ASDs and with polytherapy, polytherapy with monotherapy. RRIV analysis results of lamotrigine and carbamazepine were significantly lower than the control group. There was no significant correlation between SDY and RRIV results with SUDEP-7 inventory score and autonomic dysfunction questionnaire results. SUDEP-7 inventory scores showed the same direction with the duration of the disease (pearson r: 0.545 p = 0.000) and inversely correlated with the age of onset (pearson r: -0.356 p: 0.001).
Conclusion: Epilepsy patients had longer SDY latencies and lower RRIV analysis results. Lamotrigine and carbamazepine had lower RRIV results, although AEDs had no significant effect against each other. Prolonged SDY latencies and low RRIV parameters are a component of the mechanisms that cause SUDEP and can be used to predict SUDEP in epilepsy patients.

Key words: epilepsy, SUDEP, SUDEP-7 scores, heart rate variability, sympathetic skin response, autonomic dysfunction.