Marlen Haushofer'in Wır töten Stella adlı uzun öyküsünde ve filme uyarlanmasında annelik, sorumluluk ve özgürleşme
Maternity, responsibility and emancipation. Example of Marlen Haushofers novelle we kill Stella and its filming
Yazar: ŞEYDA ALDIRAKLI
Danışman: PROF. DR. ERSEL KAYAOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Alman Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı edebiyat eseri ve film arasında annelik konusunu derinlemesine incelemektir. Bu amaçla Marlen Haushofer'in uzun öyküsü Wir töten Stella ile Julian Pölsler'in aynı adı taşıyan film uyarlamasındaki annelik, sorumluluk ve özgürleşme motifleri araştırılmaktadır. Çalışmanın odak noktasını belirtilen temaların iki farklı medya olan edebi öykü ve film uyarlamasında nasıl tasvir edildiğinin ve yorumlandığının incelenmesi ve karşılaştırılması oluşturmaktadır. Bu nedenle araştırma yöntemi olarak, edebi öykü ile film arasında karşılaştırmalı bir analiz yapılarak, metinsel ve görsel unsurları içeren benzerlikler ve farklar ortaya çıkarılmıştır. Bu inceleme için belirlenen araştırma soruları şunlardır: Film ve uzun öykü arasında Haushofer'in biyografisi ve ev kadını olarak varoluşuna dair bir bağlantı kurulabilir mi? Kadın karakterin iç dünyası, duyguları ve korkuları, annelik, sorumluluk ve özgürlük temaları aracılığıyla ne ölçüde öne çıkartılabilir?
Uzun öykünün ana karakterinin bu motiflere dayanan iç monoloğu film uyarlamasında nasıl ifade edilmiş veya gerçekleştirilmiştir? Uzun öykünün anlatım tarzı ile film uyarlaması arasında bu açıdan benzerlikler ya da farklılıklar var mı? Film uyarlaması, edebi anlatıların sinemasal olarak gerçekleştirilmesine dair ne gibi yeni bilgiler sağlıyor? Wir töten Stella uzun öyküsü ile filmi arasında oluşan farklılıklar ve benzerlikler filmin kendi anlatım yöntemleri ve yönetmen Julian Pölsler'in yorumu bağlamında nasıl şekilleniyor?
Bu çalışmada elde edilen araştırma sonucunda, yazar Marlen Haushofer'in hayatı ve eserleri arasında sıkı bir bağ olduğu görülmüştür. Eserlerindeki karakterlerin çoğunlukla kendisinden ve geçmişinden izler taşıdıklarını sıkça vurgulayan yazarın eserlerindeki anne figürlerinin nasıl ele alındığından yola çıkılıp, özellikle yetersiz ve problemli annelik, pasif annelik, dayatılmış annelik, kötü anne-kız ilişkisi kavramları üzerinde durulmuştur. İki farklı medya olan edebi öykü ve filmde bu konuların nasıl ve hangi anlatım teknikleri kullanılarak aktarıldığı gösterilmiştir.
Haushofer'in diğer eserlerinde olduğu gibi, Wir töten Stella eserinde de problemli annelik ve kötü anne-kız ilişkisinden kaynaklanan trajik son, esere ismini veren Stella karakterine karşı sergilenen annelik davranışları üzerinden gösterilmiştir. Çalışmada filmin kendine özgü anlatım tekniklerinin olduğu vurgulanarak, yönetmen Pölsler'in film uyarlamasında uzun öyküdeki anlam içeriklerini aktarabilmek amacıyla filmin kendine özgü anlatım tekniklerini yaratıcı bir şekilde uyguladığı ve aynı zamanda serbest bir yaklaşım sergileyerek kendi yorumuyla harmanladığı sonucuna varılmıştır. Böylelikle bu bağlamda Wir töten Stella uzun öyküsü ve film uyarlaması annelik, sorumluluk ve özgürleşme açısından karşılaştırılarak, bu alandaki araştırma boşluğu doldurulmuştur.
Bu çalışmanın başında ileri sürülen yetersiz anneliğin, çocuklar üzerinde olumsuz veya kötü sonuçlar doğurabileceği savı yine bu çalışmada incelenen uzun öykü ve onun film uyarlaması ile kanıtlanmıştır. Annelik konusunda yapılan incelemede, Haushofer'in okuyucuyu, anneliğin ve sorumluluğun nasıl olması gerektiği konusunda çeşitli düşüncelere sevk ettiği ve yıkıcı bir sonun nasıl önlenebileceği üzerinde durulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Wir töten Stella, Marlen Haushofer, annelik, film uyarlaması, özgürleşme.

Abstract:
The main aim of this study is to examine the issue of motherhood between literature and film in depth. For this purpose, the motifs of motherhood, responsibility and emancipation in Marlen Haushofer's long story Wir töten Stella and Julian Pölsler's film adaptation of the same name are explored. The focus of the study is on examining and comparing how these themes are portrayed and interpreted in two different media: the literary story and the film adaptation. Therefore, as a research method, a comparative analysis was conducted between the literary story and the film, revealing similarities and differences involving textual and visual elements. The research questions identified for this analysis are as follows: Can a connection be found between the movie and the short story regarding Haushofer's biography and her existence as a housewife? To what extent can the inner world, emotions and fears of the female character be emphasized through the themes of motherhood, responsibility and freedom?
How is the main character's inner monologue based on these motifs expressed or realized in the film adaptation? Are there similarities or differences between the narrative style of the long story and the film adaptation in this respect? What new openings does the film adaptation open up for the cinematic realization of literary narratives? How are the differences and similarities between the long story Wir töten Stella and the film shaped by the film's own narrative methods and director Julian Pölsler's interpretation?
As a result of the research obtained in this study, it has been seen that there is a close connection between the life and works of the author Marlen Haushofer. Emphasizing that the characters in her works often bear traces of herself and her past, the study focuses on how the mother figures in the author's works are handled, especially the concepts of inadequate and problematic motherhood, passive motherhood, imposed motherhood, bad mother-daughter relationship. It is shown how and by which narrative techniques these issues are conveyed in two different media, the literary story and the movie.
As seen in Haushofer's other works, in Wir töten Stella, the tragic ending resulting from problematic motherhood and bad mother-daughter relationship is shown through the motherly behaviors exhibited towards the character Stella, who gives the work its name. In the study, it was emphasized that the film has its own unique narrative techniques and it was concluded that director Pölsler creatively applied the unique narrative techniques of the film media in order to reflect the meaning content in the novel in the film adaptation and at the same time blended it with his own interpretation by exhibiting a free approach. In this way, the long story Wir töten Stella and its film adaptation, which can be considered in this context, have been compared and analyzed in terms of motherhood, responsibility and emancipation, and the research gap in this field has been filled.
The assertion made at the beginning of this study that inadequate motherhood can have negative or bad consequences for the child has been proven by the long story and its film adaptation, also analyzed in this study. In the analysis of motherhood, Haushofer leads the reader to think about how motherhood and responsibility should be and how to avoid a devastating ending.
Key Words: Wir töten Stella, Marlen Haushofer, maternity, emancipation, filming.