Proton MR spektroskopi ile lökaryozis etyopatogenezinin değerlendirilmesi
The evaluation of leukoaraiosis etiopathogenesis with proton MR spectrosopy
Yazar: İLKNUR AYDIN CANTÜRK
Danışman: DR. NİHAL IŞIK
Sağlık Bakanlığı / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Lökaryozis (LA) 'in proton Manyetik Rezonans Spektroskopi (MRS) bulgularının, iskemik dokuya mı, yoksa normal dokuya mı benzerlik gösterdiğini saptayabilmek ve bu bulgular ile LA'de görülen kognitif yıkım arasında bir ilişki olup olmadığını değerlendirmek amacıyla 44 vakadan oluşan bir çalışma yaptık. Vakaların 25'ini LA'li bireyler, 10'unu iskemik serebrovasküler olay (SVO)'lı bireyler, 9'u ise LA için risk faktörlerine sahip olup, LA'i bulunmayan bireyler oluşturuyordu. Vakaların hepsine rutin kan tetkikleri, nörolojik muayene ve 'Mini Mental Status Examination' (MMS) yapıldı. Lökaryotik periventriküler bölgeye, kronik dönem infarkt alanına ve normal görünümlü beyaz maddeye proton MRS uygulandı. Tüm vakaların N-asetil aspartat (NAA), myoinositol (MI) ve Kreatin (Cr) değerleri ölçülerek: NAA/Cr ve MI/Cr parametreleri elde edildi. Elde edilen veriler, 'Kruskal Wallis testi', 'Dunn's çoklu karşılaştırma testi', 'Wilcoxon testi', 'ki-kare testi' ve 'Spearman korelasyon testi' ile değerlendirildi. 
Analiz sonuçlarına göre, LA'e en sık eşlik eden risk faktörünün HT olduğu görüldü. LA grubunun MMS skorları, kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük bulundu (p<0.01). Lökaryotik bölgeden alınan NAA/Cr değeri ile normal görünümlü beyaz maddeden alınan NAA/Cr değeri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). Kronik dönem infarkt alanından alınan NAA/Cr değeri ile, normal görünümlü beyaz madde ve lökaryotik alandan alınan NAA/Cr değerine göre istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0.001 ve p<0.01). Lökaryotik bölgeden alınan MI/Cr değeri ile normal görünümlü beyaz maddeden alınan MI/Cr değeri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark mevcuttu (p<0.0001). Kronik dönem infarkt alanından alınan MI/Cr değeri ile normal görünümlü beyaz madde arasında, lökaryotik bölgedeki kadar olmasa da istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0.05). 
LA'li alanda NAA konsantrasyonunda belirgin bir değişiklik olmamasına karşılık, MI artışının belirgin olduğu saptandı. Alzheimer Hastalığı'nda Proton MRS ile yapılan çalışmalarda erken dönemde öncelikle MI artışı meydana gelirken, daha geç dönemlerde buna NAA kaybının eşlik ettiği göz önünde bulundurularak LA'in MRS bulgularının, erken dönem Alzheimer demansı ile benzerlik gösterdiği görüldü. Lökaryotik hastalarda kognitif yıkımın belirgin olması, bu benzerliği desteklemekteydi. Lökaryozisin demans gelişimi açısından erken evre bir belirteç olabileceği ve bu konuya yönelik yapılacak olan çalışmalara gereksinim olduğu düşünüldü.

Abstract:
We conducted a study consisting of 44 cases in order to determine whether the proton Magnetic Resonance Spectroscopy (MRS) findings of leukaryosis (LA) are similar to ischemic tissue or normal tissue and to evaluate whether there is a relationship between these findings and the cognitive deterioration seen in LA. Twenty-five of the cases were individuals with LA, 10 were individuals with ischemic cerebrovascular accident (SVO), and 9 were individuals with risk factors for LA and without LA. Routine blood tests, neurological examination and 'Mini Mental Status Examination' (MMS) were performed in all cases. Proton MRS was applied to the leukaryotic periventricular region, chronic infarct area and normal-appearing white matter. N-acetyl aspartate (NAA), myoinositol (MI) and creatine (Cr) values of all cases were measured: NAA/Cr and MI/Cr parameters were obtained. The data obtained were evaluated with the "Kruskal Wallis test", "Dunn's multiple comparison test", "Wilcoxon test", "chi-square test" and "Spearman correlation test".
According to the results of the analysis, the most common risk factor accompanying LA was found to be HT. The MMS scores of the LA group were significantly lower than the control group (p<0.01). No statistically significant difference was found between the NAA/Cr value obtained from the leukaryotic region and the NAA/Cr value obtained from the normal-appearing white matter (p>0.05). A statistically significant difference was found between the NAA/Cr values obtained from the chronic infarct area and the normal-appearing white matter and NAA/Cr values obtained from the leukaryotic area (p<0.001 and p<0.01). There was a statistically significant difference between the MI/Cr value obtained from the leukaryotic region and the MI/Cr value obtained from the normal-appearing white matter (p<0.0001). A statistically significant difference was found between the MI/Cr value obtained from the chronic infarct area and the normal-appearing white matter, although not as much as in the leukaryotic region (p<0.05).
Although there was no significant change in NAA concentration in the area with LA, the increase in MI was significant. In the studies performed with Proton MRS in Alzheimer's Disease, it was observed that while MI increased primarily in the early period, the MRS findings of LA were similar to those of early Alzheimer's dementia, considering that the loss of NAA accompanies this in the later stages. The fact that cognitive impairment was evident in leukaryotic patients supported this similarity. It was thought that leukaryosis might be an early stage marker for the development of dementia and further studies are needed on this subject.