hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İslâm ve Türk ceza hukukunda yaralama suçları ve cezaları
Crimes of injury and punishments in Islamic and Türkish law
Yazar: AYŞE GÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÖZGÜR
Amasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law

Özet:
Adalet ve rahmet dini İslâm, insanlar arasındaki ilişkileri ve hayatı düzenleyen, fertlerin ve toplumun haklarını koruyan, eşitlik ilkesine dayanan bir dindir. Dinin tüm hususlarının nizama dayalı bir şekilde tatbik edilmesi ancak birtakım yasalar ve yaptırımlar ile mümkündür. İslâm'da cezalar dinin bir parçasını oluşturmakta, dini nizamı sağlamakta ve İslâm dini ile aynı gayeleri benimsemektedir. Zira İslâm ceza hukukunun amacı din, can, akıl, nesil ve malın korunması olarak karşımıza çıkmaktadır. Canın korunması ise ceza normlarının tatbiki ile mümkün olmaktadır. Bu çalışmamızda İslâm ve Türk ceza hukukundaki cana yönelik yapılan müessir fiiller ve yaptırımlarına değinilmiştir. Ayrıca Yargıtay kararlarından ve kadı sicillerinden örnekler verilerek hem teorik hem pratik anlamda iki hukuk sistemi mukayese edilmiştir.

Abstract:
Islam, the religion of justice and mercy, is a religion that regulates the human relationships and life, protects the rights of individuals and society, and is based on principles of equality. Applying all aspects of the religion in an orderly manner requires certain laws and sanctions. In Islam, punishments are a part of the religion and ensure this order and have the same purposes as the Islamic religion. Because the purpose of Islamic criminal law is to protect religion, life, mind, lineage and property. Protection of life is possible through the application of criminal norms. This study examines effective acts concerning life and corresponding sanctions in Islamic and Turkish criminal law. In addition, examples from Supreme Court decisions and kadi records are provided to compare these two legal systems theoretically and practically.
Sosyal bilgiler öğretim programı ve ders kitaplarındaki coğrafya konularının milli kimlik bağlamında incelenmesi
An investigation of geography topics in social studies curriculum and textbooks in the context of national identity
Yazar: GÖKHAN YAMAN
Danışman: DOÇ. DR. ERSİN TOPÇU
Amasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Yapılan bu çalışmada Sosyal Bilgiler Öğretim Programı ve ders kitaplarındaki coğrafya konularını milli kimlik bağlamında değerlendirmek amaçlanmıştır. Çalışma yapılırken nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma verileri birincil kaynaklardan olan Sosyal Bilgiler Öğretim Programı ve ders kitaplarından elde edilmiştir. Bu amaçla doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışmanın, coğrafya ve milli kimlik ilişkisi bakımından sosyal bilgiler öğretimine farklı bir bakış açısı getireceği öngörülmektedir. Burada yapılan araştırmaların sosyal bilgiler öğretmenlerine yol göstermesi hedeflenmektedir. Ayrıca, sosyal bilgiler dersinde coğrafya konularındaki Türk kimliğine ilişkin yapılan çalışmaların daha iyi anlaşılmasını sağlayacağı düşünülmektedir. Milli kimlikle ilgili kavramlara sosyal bilgiler öğretim programı ve ders kitaplarındaki coğrafya konularında ne düzeyde yer verildiğinin ölçütü de sayılacağı beklenmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to evaluate the geography topics in social studies curriculum and textbooks in the context of national identity and to reach findings regarding this issue in the textbooks. Qualitative research method was preferred while conducting the study. Research data were obtained from social studies curriculum and textbooks, which are primary sources. For this purpose, the document review method was used. It is anticipated that this study will bring a different perspective to social studies teaching in terms of the relationship between geography and national identity. It is aimed that all of the research conducted here will guide social studies teachers. In addition, it is thought that the studies on Turkish identity in geography subjects in the social studies course will provide a better understanding. It is expected that it will be considered as a criterion to what extent concepts related to national identity are included in geography subjects in social studies curriculum and textbooks.
1-3 numaralı Sivas Ahkâm defterlerinde Amasya kazâsı ile ilgili hükümlerin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
Transcription and evaluation of the provisions regarding Amasya district in Sivas Ahkâm books number 1-3
Yazar: FURKAN AKBULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜRKAN CEVGER
Amasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Ahkâm-ı Şikâyet Defterleri, halkın günlük şikâyet ve sıkıntılarını çözüme kavuşturmak ve adaletin er ya da geç tesis edilmesini sağlamak amacıyla düzenlenmiştir. Önceden tüm bu şikâyetler, bir başka defter serisi olan Mühimme Defterlerine kaydolunurken gerek şikâyetlerin artması, gerekse bürokrasinin uzmanlaşma ihtiyacı neticesinde ayrı defter serileri geliştirilerek, Ahkâm-ı Şikâyet Defterleri ortaya çıkarılmış ve şikâyetler bu defterlere kaydedilmiştir. Bu çalışmada Sivas Eyâleti Ahkâm-ı Şikâyet Defterleri kaynak olarak kullanılmıştır. Eyâlete ait 36 adet defter mevcut olup bu defterlerden 1742-1749 yılları arasını ihtiva eden 1-3 numaralı defterlerdeki Amasya Kazâsı'na dair şikâyetler incelenmiştir. Toplam dört yüz on bir şikâyet tespit edilmiş olup, bunların günümüz harflerine çevrimi yapılmış, çevirilerin yanı sıra şikâyetlerin özet tabloları oluşturulmuş ve şikâyetler konularına göre tasnif edilmiştir. Bu şikâyetler; vakıflarda yaşanan sorunlar, eşkıyalık, darp-gasp, alacak-verecek ilişkileri, miras taksimi vb. konulardan oluşmakta olup, yedi yıllık bir dönemde Amasya sakinlerinin şikâyetleri değerlendirilmiştir.

Abstract:
Ahkâm-ı Şikâyet Books were prepared to resolve the daily complaints and troubles of the people and to ensure that justice is established sooner or later. While all these yearly complaints were recorded in Mühimme Books, which is another book series, as the complaints grew, separate book series were developed for the specialization sections of the detailed bureaucracy, Ahkâm-ı Şikâyet Books were created and the complaints were added to these books. These influential Sivas Province Ahkâm-ı Şikâyet Registers were used as a source. There are 36 notebooks belonging to the province, and there are daily complaints to the Amasya District in 1-3 registered notebooks of these notebooks, covering the years 1742-1749. A total of four hundred complaints were identified, and today's consolidated list has been published, along with translations, summary tables of the complaints have been created and the complaints have been classified according to their subjects. These complaints; Problems experienced in foundations, banditry, assault-extortion, debt-credit relations, inheritance division, etc. Whether registered or not, the complaints of Amasya residents were evaluated over a seven-year period.
Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde çalışanların yaşamsal bulgularına ait parametrelerin gerçek zamanlı izlenmesi
Real-time monitoring of vital parameters of employees working in hazardous classified businesses
Yazar: EYÜP KÖKREK
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL CANIMKURBEY ; YRD. DOÇ. DR. BİLGE HAN TOZLU
Amasya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Günümüzde hızlı teknolojik gelişme, hayatın her alanında büyük değişikliklere neden olmaktadır. Bu değişimlerin bir sonucu olarak iş yerlerinde insan sağlığını olumsuz yönde etkileyebilecek bazı problemler meydana gelebilmektedir. Bu çalışmada özellikle tehlikeli iş yerlerindeki çalışanların yaşamsal bulgularına ait parametrelerin anlık olarak izlenebileceği bir iş donanım kiti geliştirilmiştir. Bu donanım sayesinde çalışanın sağlık durumunun gerçek zamanlı takip edilebilmesi ve olası bir risk durumunda iş yerinin durumdan haberdar olması amaçlanmıştır. Kullanımı son derece kolay olan bu teknoloji sayesinde iş kazalarını önlemek adına katkı sağlanması hedeflenmektedir.
İşverenin bilgisayar, IOS veya Android işletim sistemleri ile çalışan akıllı telefonlarında da rahatlıkla kullanabilecekleri web tabanlı uygulama ile çalışanın bileğine uyumlu elektronik cihaz sayesinde cihazdan alınan parametreler ile çalışanın vücut sıcaklığı, nabzı, ortam nemi ve hava kalitesi tespit edilmektedir. Tasarlanan bu donanımda veriler bluetooth aracılığıyla bilgisayara aktarılmıştır. Bilekteki donanım üzerinde bulunan algılayıcılardan elde edilen verilerin daha önce belirlenen sınırlar dışına çıkması halinde hem çalışan hem de işveren sesli uyarı ile ikaz edilmektedir.

Abstract:
In today's world, rapid technological advancements are causing significant changes in every aspect of life. As a result of these changes, some problems that could negatively affect human health may arise in workplaces. In this study, a workplace equipment kit has been developed to monitor the vital signs of employees in hazardous workplaces in real-time. This equipment aims to enable real-time tracking of the employee's health status and to inform the workplace in case of any potential risk. This technology, which is extremely easy to use, aims to contribute to preventing workplace accidents.
With the web-based application that can be easily used on the employer's computer, IOS, or Android operating system smartphones, the employee's body temperature, pulse, ambient humidity, and air quality are detected through an electronic device compatible with the employee's wrist. In the designed equipment, the data is transferred to the computer via bluetooth. If the data obtained from the sensors on the wrist device exceed predefined limits, both the employee and the employer are alerted with an audible warning.
2158 nolu 1843-1844 yılına ait Amasya Merkez Kazâsı Reâyâ Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi
The transcription and evaluation of the 2158 numbered 1843-1844 year Amasya Central District Reâyâ Register
Yazar: MUHİDDİN ABDULHAKİM AKSOY
Danışman: PROF. DR. SONGÜL KEÇECİ KURT
Amasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
19. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren yapılan nüfus sayımları, Osmanlı İmparatorluğu'nun askeri potansiyelini ve demografik özelliklerini anlamak için değerli bilgiler sunmaktadır. Bu sayımların, taşra yönetim yapısının organize bir şekilde reforme edilmesine katkı sağladığı görülmektedir. 19. yüzyılda Amasya'nın, Sivas vilayetine bağlı olduğu bilinmektedir. Çalışma konusu olan Amasya Merkez Kazâsı Reâyâ Nüfus Defteri, Devlet Arşivleri Başkanlığında, Osmanlı Arşivinde NFS d. Kodu ve 2158 numarası ile numaralandırılmıştır. 20x46 ebadında 68 sayfadan oluşan bir defterdir. Bu defter Amasya merkez kazâsındaki gayrimüslimlerin isimleri, aile isimleri, yaş grupları ve meslekleri ile onların demografik,  sosyal,  ekonomik durumları hakkında bilgiler içermektedir. Bu çalışmada yer alan bilgiler ışığında  Amasya merkez kazâsında  gayrimüslimlerin yaşadığı 35 mahallede kayıtlı olan kişiler incelenip bilgileri tespit edilmiş ve bölgenin sosyo-ekonomik tarihine katkı sağlanması hedeflenmiştir. Tez üç ana bölümden oluşmaktadır Birinci bölümde Osmanlı Devletinde nüfus sayımları ve Osmanlı nüfusu hakkında bilgi veren kaynaklardan bahsedilmektedir. İkinci bölümde çalışılan defterin değerlendirilmesi yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise transkripsiyon kısmı bulunmaktadır.

Abstract:
Since the first quarter of the 19th century, censuses have provided valuable information to understand the military potential and demographic characteristics of the Ottoman Empire. These censuses seem to have contributed to the reform of the provincial administrative structure in an organized manner. In the 19th century, it is known that Amasya was part of the Sivas province. The Amasya Central Reâyâ Population Book, which is the subject of this study, is numbered with the code NFS d. and the number 2158 in the Ottoman Archive at the Presidency of State Archives. It is a book consisting of 68 pages in 20x46 size. This book contains information about the names, family names, age groups and occupations of non-Muslims in the central district of Amasya and their demographic, social and economic status. In the light of the information contained in this study, the people registered in 35 neighborhoods where non-Muslims lived in the central district of Amasya were examined and their information was determined and it was aimed to contribute to the socio-economic history of the region. The thesis consists of 3 main chapters. In the first chapter, censuses in the Ottoman Empire and sources that provide information about the Ottoman population are mentioned. In the second chapter, the evaluation of the notebook was made. In the third part, the transcription part is
Câhiliye dönemi inanç ve adetlerinin hadisler bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of the beliefs and traditions of the jahiliyya period in the context of hadiths
Yazar: ALİ ÖZBEK
Danışman: DOÇ. DR. HASAN YERKAZAN
Amasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu tez, hadisler bağlamında Câhiliye dönemini ve bu dönemin inanç, ibadet, sosyal-kültürel ve ekonomik özelliklerini incelemektedir. İlk bölümde, Kur'ân-ı Kerim'de geçen Câhiliye kavramı ve bu döneme ait temel özellikler ele alınmış; Zanne'l-Câhiliyye (Câhiliye Kuruntusu), Teberruce'l-Câhiliyye (Câhiliye Modası), Hamiyyete'l-Câhiliyye (Câhiliye Taassubu) ve Hükme'l-Câhiliyye (Câhiliye Hükmü) gibi konular açıklanmıştır. İkinci bölümde ise, hadisler aracılığıyla Câhiliye döneminin özellikleri detaylı bir şekilde tetkik edilmiştir. İnanç, ibadet/hukuk, sosyal ve kültürel meseleler ile ekonomi/iktisat alanlarında Câhiliye dönemi hakkında bilgiler ihtiva eden hadisler incelenmiştir. Bu hadisler, Câhiliye döneminin çeşitli yönlerini ve bu döneme ait uygulamaları açıklamaktadır. Sonuç bölümünde ise, yapılan incelemelerin genel bir değerlendirmesi yapılmış, Câhiliye döneminin İslâm öncesi toplum yapısı üzerindeki etkileri ve İslâm'ın bu dönemde gerçekleştirdiği dönüşüm vurgulanmıştır. Bu araştırma, Câhiliye döneminin toplumsal, kültürel ve dinî yapısını tanımak ve İslâm'ın bu dönemdeki rolünü anlamak isteyenler için bir kaynak olarak istifadeye sunulmuştur.

Abstract:
This thesis examines the pre-Islamic era of Jahiliyyah within the context of Hadith literature, exploring its beliefs, rituals, socio-cultural dynamics, and economic characteristics. The first section delves into the concept of Jahiliyyah as depicted in the Quran, along with its fundamental attributes. Topics such as Zanne'l-Jahiliyyah, Teberruce'l- Jahiliyyah, Hamiyyete'l-Jahiliyyah, and Hükme'l-Jahiliyyah are scrutinized. The second section provides a more detailed examination of the Jahiliyyah period through the lens of Hadith literature. It explores Hadiths related to beliefs, rituals/legal matters, socio-cultural issues, and economic aspects prevalent during the Jahiliyyah era. These Hadiths elucidate various facets of the Jahiliyyah period and its corresponding practices. In the conclusion, an overarching assessment of the conducted inquiries is presented, emphasizing the impact of the Jahiliyyah period on pre-Islamic societal structures and the transformative role of Islam during this epoch. This research serves as a significant resource for those seeking to comprehend the societal, cultural, and religious framework of the Jahiliyyah period and the role of Islam during that era.
Şeyhzâde Abdürrahîm el-Amâsî el-Hanefî'nin kelâmî görüşleri
Theoretical opinions of Sheikhzâde Abdürrahîm el-Amâsî el-Hanefî
Yazar: FIRAT ŞAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ŞAŞA
Amasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Kelâm ilmi, günümüze dek İslam âlimleri tarafından özenle işlenen, eserler yazılan,
fikirler üretilen bir ilim dalı olmuştur. Bu çalışmada kelâm alanında eserler ve fikirler üreten âlimlerden biri olan Şeyhzâde Abdürrahîm el-Amâsî el-Hanefî'nin kelâmî görüşleri tespit edilmektedir. Özellikle de kendi fikirlerini beyan ettiği Nazmu'l-Ferâid ve Cem'u'l-Fevâid isimli eseri, bu bağlamda çalışmanın temel gayesini icra etmek için en önemli kaynak olmuştur. 
Bir müellifin kelâmî görüşlerinin incelenmesi mahiyetindeki bu çalışmanın ilk
bölümünde Şeyhzâde Abdürrahîm'in hayatı, ilmî kişiliği, eserleri ve yaşadığı dönemdeki toplumun sosyo-kültürel, eğitim ve ekonomik yapısı tanıtılmıştır. İkinci bölümde ise Şeyhzâde'nin Uluhiyet, İman, Fiiller ve Nübüvvet konuları hakkındaki kelâmî görüşleri açıklanmıştır. Bunlarla beraber Eş'arî , Mâtürîdî ve Mu'tezile mezheplerinin de ilgili konular hakkındaki görüşleri kısaca aktarılmıştır.

Abstract:
The science of Kalam has been carefully studied and written by Islamic scholars until
today. It has become a branch of science where ideas are produced. In this study, the theological views of Sheikhzade Abdürrahîm el-Amâsî el-Hanefi, one of the scholars who produced works and ideas in the field of theology, are determined. In particular, his work named Nazmu'l-Ferâid ve Cem'u'l-Fevâid, in which he expressed his own ideas, has become the most important source to realize the main purpose of the study in this context.
The first study of this study, which is an examination of the theological views of an
author, In this section, Sheikhzade Abdurrahîm's life, scientific personality, works and the socio-cultural, educational and economic structure of the society in his time are introduced. In the second part, Şeyhzade's theological views on the subjects of Divinity, Faith, Acts and Prophethood are explained. In addition, the views of the Ash'ari, Maturidi and Mu'tazila sects on the relevant issues are briefly explained.
C-tümleyen alt modüller
C-supplement submodules
Yazar: MUSTAFA MAHİR SAYICI
Danışman: PROF. DR. ERGÜL TÜRKMEN
Amasya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tez çalışmasında cr-tümlenmiş modüller tanımlandı. Ñ modül ve S,Y≤Ñ alt modüller olsun. Ñ=S+Y ve S∩Y parçalanan ise Y ye S nin Ñ de c-tümleyeni denir. Ñ 'nin her alt modülü c-tümleyene sahip olursa Ñ ye cr-tümlenmiş modül adı verilir. Bir Ñ modülünün cr-tümlenmiş olması için gerek ve yeter koşul Ñ⁄C(Ñ)  'in yarı basit olmasıdır. Modülleri cr-tümlenmiş olan halkalar karakterize edildi. Bununla birlikte cr-tümlenmiş modüllerin direkt toplamlar, alt modüller homomorfik görüntüler ve toplamlar altında kapalı olduğu gösterildi.

Abstract:
In this study, cr-supplemented modules are introduced. Let Ñ module and S,Y≤Ñ  be submodules. A module Ñ is cr-supplemented if, for each submodule S of Ñ, there is a submodule Y in Ñ such that  Ñ=S+Y and S∩Y is crumbling. If each submodule of Ñ has c-supplement then Ñ is called cr-supplemented. Ñ is cr-supplemented if and only if ( Ñ)⁄(C(Ñ)) is semisimple. We provide characterization of rings for which their modules are cr-supplemented. With this, we show that  cr-supplemented modules are closed under direct sums, submodules, homomorphic images and sums.
Kur'ân-ı Kerîm'de ashâb-ı Sebt kıssası
The narrative of the people of the Sabbath in the Quran
Yazar: HARUN AYDOĞDU
Danışman: PROF. DR. RECEP ORHAN ÖZEL
Amasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Kur'ân'ın belirttiğine göre dünya bir sınama ve deneme yurdudur. Sâyet böyle olmasaydı, dünyada hastalıklar ve kederler olmazdı. Bu itibarla dünyaya gelen her insanın birtakım sıkıntılarla karsı karsıya gelmesi kaçınılmazdır. Kur'ân kıssaları incelendiğinde insanların başına gelen dert ve felaketlerin, genellikle yaptıkları ve sergiledikleri kötü eylemlerin veya Allah'ın elçileri olan peygamberleri yalanlamalarının bir neticesi olduğunu anlamamız mümkündür. Çalışmamızda, öncelikle konumuza temel teşkil etmesi bakımından kıssa kavramı üzerinde durduk ve genel olarak Kur'ân Kıssaları hakkında bazı bilgiler verdik. Daha sonra Kur'ân'da farklı sûrelerde değinilen Sebt halkı (cumartesi halkı) kıssasına giriş yaptık. Sözkonusu âyetlerde geçen bazı kavramları açıklayarak bu âyetlerde geçen temel konuları işleyerek anlatılmak istenen ilahi mesajı kavramaya çalıştık. Son olarak ise, İsrâiloğullarından bir halk olan Sebt (cumartesi) halkının başına gelen gelenlerin Kur'ân'da zikredilmesinin müslüman topluma yansıyan hikmetleri üzerinde durarak konuyu neticelendirmeye çalıştık.

Abstract:
As it is pointed out in the Quran, the world is a place to be tested and examined. If it weren't for that, neither diseases nor griefs would exist.Therefore it is inevitable for any person alive to confront some difficulties. When the narratives in Quran are observed, it is possible to figure out that the reason of the disasters and griefs which humanity encounters is usually when they behave badly or refute the prophets, who are the messengers of Allah. In this study, first we emphasized the concept of narrative in order to create a basis for our subject and gave some general information about the narratives in Quran. Later on we enter upon the narrative of People of the Sabbath (the Saturday People) which is mentioned in several verses of Quran. We studied the divine message in detail by explaining some of the concepts in the verses in question and by covering the basic topics in these verses. Finally, we tried to conclude the subject by focusing on the wisdom and the reflection in the Muslim society by mentioning in the Quran what happened to the Sabbath (Saturday) people, the Israelites.