Yonca (Medicago sativa L.)'da doku kültürü çalışmaları ve Agrobacterium tumefaciens aracılığıyla gen aktarımı
Tissue culture and gene transfer by Agrobacterium tumefaciens in alfalfa
Yazar: SEMİHA ERİŞEN
Danışman: PROF. DR. ORHAN ARSLAN ; YRD. DOÇ. DR. SEMRA MİRİCİ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Agrobacterium tumefaciens = Agrobacterium tumefaciens ; Doku kültürü = Tissue culture ; Gen aktarımı = Gene transfer ; Somatik embriyogenez = Somatic embryogenesis ; Yonca = Alfalfa

Özet:
Bu araştırmada bazı ticari yonca ( Medicago sativa L.) çeşitlerinde ve hatlarında adventif sürgün rejenerasyonu ve Agrobacterium tumefaciens ile gen aktarımına yönelik çalışmalar yürütülmüştür. Adventif sürgün rejenerasy onunda farklı besin ortamlarında (MS, B5h, SH) değişik bitki büyümesini düzenleyiciler (BAP, NAA, kinetin, adenin, 2,4-D ve TDZ) ve onların farklı konsantransyonları değişik eksplant kaynaklarında denenmiştir. Yapılan denemelerde yaprak eksplantının en yüksek sıklıkla adventif sürgün rejenerasyonu oluşturan eksplant olduğu belirlenmiştir. Ayrıca çeşitler arasında en yüksek sıklıkla adventif sürgün rejenerasyonu oluşturan çeşidin % 33,33 ile Verco çeşidi olduğu ve en uygun besin ortamının B5h olduğu tespit edilmiştir. Denenen bitki büyümesini düzenleyicilerinden ise somatik embriyo oluşumunda 2,4-D ve kinetinin, embriyolardan sürgün gelişiminde ise hormon içermeyen ortamların etkili olduğu ve en uygun ortamın 4 mg/1 2,4-D ve 1 mg/1 kinetin içeren ortam olduğu belirlenmiştir. Adventif sürgün rejenerasyonu çalışmalarında test edilen çeşitler arasında en başarılı sonuçların alındığı Verco çeşidinin yaprak ve yaprak sapı eksplantlarına 3 farklı A. tumefaciens hattı (EHA 105, LBA4404, GV 2260) ile gen aktarım çalışması yapılmıştır. Çalışmalarda katı ve sıvı ko-kültüvasyon ortamları kullanılarak yapılan farklı sürelerde ko-kültüvasyon uygulamaları sonucunda sadece yaprak eksplantında11 GV2260 hattında katı ko-kültüvasyon ortamında ve 2 günlük ko-kültüvasyon uygulamasından GUS pozitif embriyo veren eksplant elde edilmiştir. Transformasyon sıklığı %2,68 olarak tespit edilmiştir. Bilim Kodu : 5001018 Anahtar Kelimeler : Medicago sativa L., yonca, somatik embriyogenesis, gen aktarımı, A. tumefaciens Sayfa Adedi : 113 Tez Yöneticisi : Prof.Dr. Orhan ARSLAN Yrd.Doç.Dr. Semra MİRİCİ

Abstract:
The study was carried out using commercial cultivars of alfalfa {Medicago sativa L.) aiming at shoot regeneration and transformation using Agrobacterium tumefaciens under in vitro conditions. MS, Bsh and SH media containing various concentrations and combinations of BAP, NAA, kinetin, adenine, 2,4-D and TDZ were used to achieve the purpose. Leaf explant was found most favorable for shoot regeneration. Highest shoot regeneration frequency of 33,33% was achieved with cultivar Verco on Bsh media. The best somatic embryo formation was recorded on media containing 4 mg/1 2,4-D and 1 mg/1 kinetin with best development of embryos on media containing no plant growth regulators. Leaf and petiole explant of cultivar Verco were treated with EHA105, LBA4404 and GV2260 strains of A. tumefaciens both on liquid and solid co-cultivation media. GUS positive embryos with frequency of 2,68% were observed from leaf explant of cultivar Verco when co cultivated on solid media using GV2260 strain of A. tumefaciens. Science Code : 5001018 Key Words : Medicago sativa L., alfalfa, somatic embriyogenesis, gene transfer, A. tumefaciens Page Number : 113 Adviser : Prof.Dr. Orhan ARSLAN Yrd.Doc.Dr. Semra MİRİCİ