Ortaöğretim öğrencileri (I. ve II. sınıf) ve üniversite öğrencilerinde (I. ve IV. sınıf) gıda hijyeni konusuna ilişkin, bilgi ve davranışlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi
The analysis of the knowledge level and behaviour related to food hygene of secondary school (1st and 2nd years) and university (freshman and senior) students with respect to different characteristics
Yazar: GAMZE ALPUĞUZ
Danışman: PROF.DR. FİGEN ERKOÇ ; Y.DOÇ.DR. HÜSEYİN ÖNCÜ ; Y.DOÇ.DR. HİKMET KATIRCIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalısma ortaögretim ögrencileri ve üniversite ögrencilerinin cinsiyet veögrenim düzeylerine göre mevcut gıda hijyeni egitiminin gıda satın alma ve tüketmedavranıs ve tutumlarına etkilerini ortaya koymak amacıyla yapılmıstır.Arastırma, Ankara ili Yenimahalle ve Keçiören ilçelerinde okuyan 387 lisebirinci ve ikinci sınıf ögrencisi ile Gazi Üniversitesi Gazi Egitim Fakültesi Biyolojive Kimya Egitimi Anabilim Dalında okuyan 91 ögrenciye hazırlanan anketinuygulanmasından olusmaktadır.Arastırma sonucunda; ögrencilerin okulda, ögle yemeklerinde çogunluklakantinden aldıkları gıdalar ile beslendikleri bulunmustur. Ögrencilerin ev dısındafast-food, simit ve pogaça gibi ambalajsız gıdaları tercih ettikleri ve fast-food tarzıyiyecekleri daha fazla sevdikleri görülmüstür.Ögrencilerin %89,7'sinin okul kantininde açıkta satılan yiyecekleriniçeriklerini ve hangi firma tarafından yapıldıgını bilmedikleri görülmüstür. Erkekögrencilerin kız ögrencilere göre okul kantininden ambalajsız gıdaları daha fazlatercih ettikleri tespit edilmistir (p<0,05). Ögrencilerin 1/3'ünün (%33,3) okulda ya dadısarıda aldıkları gıdaların devlet ya da okul idaresi tarafından denetlenmediginidüsündükleri görülmüstür.Ögrencilerin yarıdan fazlasının (%56,9) gıda tercihlerini tamamenkendilerinin belirledikleri bulunmustur. Cinsiyet degiskeni ile beslenme seklindenmemnun olma durumları kay-kare analizi ile test edildiginde gruplar arasında farkoldugu görülmüstür (p<0,05). Kız ögrencilerin erkek ögrencilere göre memnunolmama durumunun daha fazla oldugu bulunmustur.Ögrenciler gıda maddelerinden kaynaklanan en önemli saglık sorunu olarakgıda zehirlenmelerini (%23,6) ve kanseri (%19,9) görmekte oldukları bulunmustur.ivBu konuda fikri olmayan lise birinci sınıf (%16,7) ve ikinci sınıf (%17,7)ögrencilerinin oldugu tespit edilmistir.Okul yemekhanesinden beslenen üniversite ögrencilerinin %71,5'ininyemekhanede temizlik ve hijyene yönelik hususlara dikkat ettikleri görülmüstür.Ögrencilerin ambalajlı gıdaları satın alırken en çok dikkat ettikleri hususlarınbasında; son kullanma tarihi, ambalajın açık olup olmaması ve marka geldigigörülmüstür. Ögrencilerin açıkta satılan gıda maddelerini hijyenik bulmadıkları(%25,7), güvenmedikleri (%12,6) ve neden yapıldıgını bilmedikleri (%12,3) içinalmadıkları görülmüstür. Ögrencilerin gıdaları tüketmeden atma nedenleri arasındaçogunlukla gıdanın bozulması (%22,1) ve son kullanım tarihinin geçmesinin (%20,2)bulundugu görülmüstür.Kız ögrencilerin erkek ögrencilere ve üniversite ögrencilerinin liseögrencilerine göre daha çok etiket bilgilerini okudukları bulunmustur (p<0,05).Ögrencilerin ambalajlı gıdalarda özellikle son kullanma tarihi ve içindekilerbölümünü okudugu bulunmustur.Gıda kaynaklı hastalıkların azaltılması için ortaögretim ve özellikle ögretmenyetistiren kurumlarda ögrenim gören ögrencilere gıda hijyeni egitimi verilmesigerektigi düsünülmektedir.

Abstract:
This study was undertaken to show the effects of current food hygieneeducation to food shopping and consuming behaviours, with respect to the genderand education levels of secondary school/education students and university students.In the present research, a questionnaire was applied to 387 high schoolfreshman and sophomore students in Yenimahalle and Keçiören counties of Ankaraand 91 college students in the Biology and Chemistry Education Departments ofGazi Education Faculty, Gazi University.The research results showed that, students mostly consumed food productssold in the school canteen for lunch. Students also preferred unpacked foods such asfast foods, bagels, rich pastry and preferred fast food more than other products.It was also found that %89.7 of the students did not have any information onthe ingredients and the producers of food sold at the canteen. Male students,preferred unpaced food more than the females (p<.05). One third (%33.3) of thestudents thought that government or school administration did not performsatisfactory control on food sold in or out of the schools.More than the half of students (%56.9) said they decided about their ownfood preferences. There were differences in gender in terms of type of nutritionpreferences between male and female students; the female students were not pleasedwith their way of nutrition (p<.05).The students thought food poisoning (%23.6) and cancer (%19.9), as the mostimportant health problems. Resulting from food consumption, 16.7 percent of firstyear high school and 17.7 percent of second year high school students said they hadno idea in this matter.%71.5 percent of the university students, who had lunch at the cafeteria, saidthey were careful about food hygiene. The first and the most important thing thatstudents cared, when preferring paced food were; expiry date, whether the package isopened or not and the brand. Students did not buy unpacked food, because they didnot consider them hygienic (%25.7); did not have confidence (%12.6) and becausethey did not know what the ingredients were(%12.3). Food they disposed of weremostly when it was spoiled (%22.1) or the date expired (%20.2).When comparisons were made between male and female students anduniversity and high school students, it was found that female students and universitystudents read the label instructions more (p<.05). These students, especially read theexpiry date and ingredients sections.To reduce foodborne disease incidence; it is thought that food hygieneeducation must be given to students during secondary education and especially toteacher trainees.