21. yüzyıl performans sanatları yapıları: Prof. Dr. Bülent Özer'in tasarlama yöntemleri ve iç-dış ilişkisi anlayışı üzerine bir değerlendirme
21st century performing arts buildings: An evaluation of design methods of professor Bülent Özer and understanding of inner – outer relationship
Yazar: ŞEYMA KOCADAĞİSTAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE GÜNDEM
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Bina tasarımı = Building design ; Tasarım yöntemleri = Design methods ; Çağdaş tasarım =

Özet:
21. yüzyılda inşa edilen performans sanatları binaları, temel tasarlama yöntemleri açısından değerlendirildiğinde yapıların birbirine benzer yaklaşımlarla çözüldüğü görülür. Performans sanatları mimarisine ait mekânsal hacimlerin dış cepheden okunabilirliği sayesinde mimari tasarımda iç-dış bütünlüğünü sağlayan bu tutum, aynı zamanda dışarıdan bakıldığında kütlenin sanatsal fonksiyonunu açıkça vurgular. Günümüz mimarlığında ekonomik, sosyal, çevresel, teknolojik vb. birçok etken dolayısıyla çoğulcu bir ortam görürüz. Bu noktada çokça veri ile karşı karşıya kalan mimarlar tasarım sürecinde karmaşaya sürüklenir. Tasarlama yöntemlerinin mimarlığın çizgisel diline uygun bir biçimde ele alınması ve bilimsel kurallar çerçevesinde tüm olasılıkların bir arada toplanarak sınıflandırılması, tasarlama sürecinde mimarlara yol gösterecektir. 21. yüzyılda tasarlanan performans sanatları yapıları, sanat-mimarlık ilişkisinin doğrudan gözlemlenmesi ve gelişen teknolojinin de etkisiyle artık daha zengin ve dinamik bir imgeyle akıllarda yer edinirler. Bu yapılar, sanat ve mimarlıkta ortak kullanılan kavramlar ve çizgisel tekniklerle ifade edilerek, mimari aracılığıyla sanatı deneyimlemenin mümkün olduğunu gösterirler ve bu sayede performans sanatlarına özel bir nitelikle karakterize edilirler. Günümüzde mimari tasarımda sıkça yararlanılan"dinamizm" ve "ritim" kavramlarının; yapıların biçimsel karakterini simgelediği açıkça görülmektedir. Araştırmada 21. yüzyılda tasarlanan performans sanatları yapılarındaki mimari öğeler; notalar, nüanslar ve dans hareketleriyle ilişkilendirilmiş olup, dinamizm ve ritim kavramlarının mimari kompozisyon üzerinden okunabilirliğinin mümkün olduğu gösterilmiştir.  Buna bağlı olarak dinamik ve ritmik etkinin, yapıların hem iç mekânında hem de dış cephesinde benzer bir görsel algı oluşturması da mimaride iç-dış birliğinin bu kavramlara bağlı olarak kurulabildiğini ortaya koymuştur.
Bu çalışma; Prof. Dr. Bülent Özer'in 1970'li yıllarda mimari tasarlama yöntemleri ve form anlayışlarını bir araya getirerek şematik bir dille önerdiği "Mimaride Planimetrik Dizaynlamaya Sistematik Bir Yaklaşım Önerisi" başlıklı çalışmasındaki "12 Yöntem" üzerinden mimaride iç-dış ilişkisini esas alarak; 21. yüzyılda dünyanın çeşitli yerlerinde inşa edilen dokuz farklı performans sanatları yapısında kullanılan temel tasarlama yöntemlerini farklı kavramlar üzerinden şekillendirip analiz ederek; Bülent Özer'in yöntemi ile zamane projelerindeki ortaklıkları / farklılıkları vurgulayarak, günümüz mimari tasarım ortamında 12 Yöntem'in hala etkin bir biçimde kullanıldığını göstermeyi amaçlamaktadır.

Abstract:
Performing arts buildings which have been constructed during the 21st century share similar architectural design approaches when evaluated by basic design methods. The attitude which ensure the interior and exterior integrity of the architectural design by the distinctive clarity of the structural facades of the performing arts architecture also emphasizes the art function of the building. Today, we see a pluralistic order on due to the circumstances and conditions such as economic, social, environmental, technological etc. The architects who have a lot to consider during design process may have been dragged into a confusion at this point. Handling the design methods in accordance with the correct language of architecture and classifying all the possibilities together within the framework of scientific rules might guide the architects during this design process. Performing arts buildings designed in the 21st century are now have an image which is more dynamic and productive because of the clearly seen relationship of art and architecture and developing technology. These structures show that it is possible to experience art through architecture by expressing the concepts and linear techniques used in art and architecture and get characterized by a unique attribution for performing arts. Today we see the concepts of "dynamism" and "rhythm" which are relatively used in architectural design also to highlight the structural character of the buildings. Architectural elements of performing arts buildings designed in the 21st century have been related with notes, nuances and dance movements in this research and it has been shown that the legibility of dynamism and rhythm concepts through architectural composition is possible. According to these effects the similar visual perception of both interior and exterior of the buildings have reveal the unity of architecture can be established depending on these concepts.
This study aims to show the alliance and differences of the todays architectural projects of performing arts buildings through the method of Professor Bülent Özer's study "A Systematic Approach Proposal to Planimetric Design in Architecture" which was invented during 1970's. Ozer's "12 Methods" named principle brought up a schematic language to the architectural design methods. This work is focused on analysing the inner-outer relationship of nine performing arts buildings around the world from 21st Century through Ozer's principles and show that the "12 Methods" is still used effectively by today's architectures.