İlaç imalat sektöründe bulanık çok ölçütlü karar verme yöntemleriyle tedarikçi seçimi
Supplier selection in the pharmaceutical industry with fuzzy multi-criteria decision making methods
Yazar: KÜBRA KARACA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ESEN
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Günümüzde işletmelerin bir ürün veya hizmet ortaya koyması için diğer işletmelerle birlikte çalışması gerekmektedir. İşletmelerin birlikte çalışması Tedarik Zinciri kavramını ortaya çıkartmıştır. Her bir işletme tedarik sürecinin zincirini oluşturmaktadır. Bir zincirin içeriğinde satınalma, depolama, planlama ve lojistik gibi süreçler yer almaktadır. Üretim yapılan tesislerde üretim esnasında kullanılacak olan hammaddeler, tam zamanında, istenen miktarda, ihtiyacı karşılayacak kalitede planlandığı gibi üretim alanında olmak zorundadır. Bu açıdan çalışılacak olan tedarikçinin her konuda değerlendirilerek çalışmaya karar verilmelidir. Kriterlerin, alternatiflerin farklı olması ve kriterlerin farklı amaçlarla değerlendirilmesi tedarikçi seçme problemini Çok Kriterli Karar Verme Problemleri içerisinde değerlendirilmektedir.
Bu çalışmada ilaç sektöründe üretim yapan bir firmada tedarikçi seçme problemi ele alınmıştır. Reel yaşamın karmaşık ve kompleks olması sebebiyle bazı belirsiz ortamları ortadan kaldırabilmek amacıyla veri setindeki değerler bulanıklaştırılarak incelenmiştir.  Bulanık SWARA kriterlerin önem dereceleri belirlenmiştir. Bulunan önem dereceleri Bulanık TOPSIS ve Bulanık VIKOR yöntemleriyle alternatiflerin sıralaması için kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Bulanık SWARA yöntemi ile ağırlıklandırılmış Bulanık TOPSIS ve Bulanık VIKOR yöntemleriyle tedarikçi sıralama probleminde uygulanarak literatüre katkı sağlaması hedeflenmektedir.

Abstract:
Today, businesses need to work together with other businesses to produce a product or service. Businesses working together has created the concept of Supply Chain. Each business forms the chain of the supply process. A chain includes processes such as purchasing, storage, planning and logistics. The raw materials to be used during production in production facilities must be in the production area just in time, in the desired quantity, in the quality to meet the needs as planned. In this respect, the supplier to be worked with should be evaluated in every aspect and a working decision should be made. The fact that the criteria and alternatives are different and the criteria are evaluated for different purposes makes the supplier selection problem a Multi-Criteria Decision Making Problem.
In this study, a supplier selection problem in a pharmaceutical manufacturing company is considered. In order to eliminate some uncertain environments due to the complexity and complexity of real life, the values in the data set were fuzzified and analyzed.  The importance levels of the fuzzy SWARA criteria were determined. The found importance levels were used for ranking the alternatives with Fuzzy TOPSIS and Fuzzy VIKOR methods. The results obtained were compared with each other. It is aimed to contribute to the literature by applying Fuzzy TOPSIS and Fuzzy VIKOR methods weighted with Fuzzy SWARA method in supplier ranking problem.