Hâfız Hüseyin Ayvansarâyî'nin Naat Mecmuası'nın transkripsiyonlu metni ve MESTAP'a göre tasnifi
Transcripted text of the Hâfız Hüseyin Ayvansarâyî's Naat Mecmua and its classification according to the MESTAP
Yazar: AYBALA SENA KÜTÜK
Danışman: DOÇ. DR. SEVDA ÖNAL KILIÇ
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Hafız Hüseyin Ayvansaray = Hafız Hüseyin Ayvansaray

Özet:
Mecmualar, Türk edebiyatının önemli kaynakları arasında yer alırlar. Çeşitli türlerde
tertip edilebilen, bir ya da birden fazla kişi tarafından derlenebilen mecmualar manzum veya
mensur örneklerin bir araya getirilmesiyle oluşurlar. Mecmualar sadece herkes tarafından
bilinen ve beğenilen örnekleri değil geniş kesimlere ulaşma imkânı bulamamış şahıs ve
eserleri de günümüze taşımaları bakımından ayrı bir öneme sahiptirler. Bu bağlamda naat
mecmuaları da Hz. Peygamber için yazılmış şiirleri bir araya getiren derlemelerdir.
Çalışmamıza konu olan Naat Mecmuası ise Hâfız Hüseyin Ayvansarâyî tarafından
tertip edilmiştir. Mecmuada 209 farklı şairin tamamı "yâ Resûlallâh" redifli 527 şiiri
bulunmaktadır. Naat Mecmuası'nın şimdilik bilinen yegâne nüshası mürettip nüshası hâlinde
aile kütüphanemizdedir.
MESTAP kapsamında hazırlanan bu çalışmada ilk olarak "mecmua" kavramı
tanımlanmış ve mecmuaların tarihî gelişimine kısaca temas edilmiştir. Bu bölümde zaman
içerisinde ele aldığı konular bakımından çeşitlenen mecmuaların türleri hakkında da genel
bilgiler verilmiş ve araştırmacılar tarafından yapılan mecmua tasnif denemelerine
değinilmiştir. Akabinde çalışmamıza konu olan mecmuanın mürettibi ve eserleri hakkında
bilgiler aktarılmış, mecmuanın sistematik fihristi kabul edilebilecek MESTAP Tabloları
verilmiştir. Bu bölümü mecmuada şiirleri bulanan şairler hakkında kaynaklardan derlenen kısa bilgiler takip etmiştir. Çalışma, Naat Mecmuası'nın transkripsiyonlu metninin verildiği
bölümle nihayetlenmektedir.
Ayvansarâyî'nin bu mecmuası sadece belirli bir konu ve redif etrafında oluşturulmuş
olması bakımından değil, divanı olmayan ya da divanı günümüze ulaşamayan bazı şairlerin
şiirlerini ihtiva etmesi açısından da değerli bir derleme olarak kabul edilebilir.

Anahtar Kelimeler: Mecmua, Naat Mecmuası, Hâfız Hüseyin Ayvansarâyî, MESTAP

Abstract:
Mecmuas are among the important sources of Turkish literature. Mecmuas, which
can be arranged in various literary genres and compiled by one or more people, are
composed of verse or prose examples. Mecmuas have a special importance in terms of
bringing not only examples that are known and appreciated by everyone, but also writers,
poets and works that have not had the opportunity to reach large audiences. In this context,
naat mecmuas are also compilations that bring together poems written for the Prophet.
Naat Mecmua, which is the subject of our study, was compiled by Hâfız Hüseyin
Ayvansarâyî. In this literary work, there are 527 poems belongs to 209 different poets, all
of which have "Yâ Resûlallâh" redifs. The unique exemplar of Naat Mecmua is in our
family library as a duplicated copy.
In this study, which was prepared within the scope of MESTAP, the term of
"mecmua" was first defined and the historical development of mecmuas was touched on
briefly. In this section, general informations were given about the types of journals that
have diversified in terms of the topics they deal with over time, and the journal
classification studies made by the researchers were discussed. Afterwards, information
about the compiler and his literary works were represented. And then we explained the
work according to MESTAP Tables which can be accepted as the systematic index of the
mecmua. This section was followed by brief informations about the poets whose poems were found in the mecmua. The study concludes with the section where the transcripted text of Naat Mecmua is presented.
Ayvansarâyî's mecmua can be considered as a valuable compilation not only in
terms of being created around a specific subject and redif, but also in that it contains the
poems of some poets who do not have a divan or whose divan has not survived to the present day.

Key Words: Mecmua, Naat Mecmuası, Hâfız Hüseyin Ayvansarâyî, MESTAP.