Emirler-Çavuşlu (Mersin) dolayının jeolojisi ve arazi kullanım potansiyeli /
Yazar: HİDAYET TAĞA
Danışman: PROF. DR. CAVİT DEMİRKOL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1995
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Arazi kullanımı = Land use ; Mersin-Emirler-Çavuşlu = Mersin-Emirler-Çavuşlu

Özet:
77 ÖZET Yüksek Lisans (Master) tezi olarak hazırlanan bu çalışma ile Mersin'in kuzeyinde Emirler-Çavuşlu (Mersin) dolaylarında yaklaşık 210 km-2lık bir alanın ayrıntılı jeoloji incelemesi yapılarak, şehir alanlarının planlamasında etken olabilecek morfolojik ve jeolojik unsurlar, yerleşme ve tarım alanlarına elverişliliği bakımından toprak cinsleri, kayaların fiziksel ve kimyasal özellikleri, yapı malzemesi kaynaklan, eğim haritası, birimlerin mühendislik özellikleri ve Landsat TM uydu görüntülen GIS ortamında değerlendirilerek şehirleşmeye uygun alanlar belirlenmiştir İnceleme saha çalışmaları ile başlamış, laboratuvar çalışmalarıyla devam etmiş ve büro çalışmalarıyla sona ermiştir. Saha çalışmalarında, jeolojik haritalama, heyelan haritalaması ve numune derlenmesi yapılmışta". Laboratuvar çalışmalarında, şehirleşmeye yönelik arazı kullanım potansiyel haritalarının hazırlanması için, hazırlanan ve derlenen haritalar ile topografik haritalar ARCMNFO'da sayısallaştırıldıktan sonra Erdas Raster GIS ortamına aktarılarak bir veri tabam oluşturulmuştur. Ayrıca derlenen örnekler üzeninde paleontolojık çalışmalar yapılmıştır. Büro çalışmasıyla, arazi ve laboratuvar incelemeleri sonucunda elde edilen verilerin ışığı altında tez yazım, çizim ve düzenleme işlemleri yapılmıştır. Çalışma alanında Mesozoyik ve Senozoyik yaşlı yedi litostratigrafi birimi ayırtlanarak haritalanmıştır. Temeli Geç Kretase yaşlı, radyolarit, serpantin, kireçtaşı blokları, amfibolit ve flış karekterlı birimlerden oluşan Fındık melanjı oluşturur Bunun üzerinde diskordan olarak Tersiyer yaşlı (Burdigalıyen-Langhiyen), boz-gn renkli çakıllı kumtaşı, kumtaşı, kumlu- çakıllı orta kalın tabakalı kireçtaşı yapılışlı Kaplankaya formasyonu yer almaktadır. Kaplankaya formasyonu ile yanal ve düşey geçiş sunan Burdigaliyen-Langhiyen yaşlı Karaisalı formasyonu ise, başlıca resifal nitelikli, algH, mercanh, akı dokulu, kireçtaşlarından oluşmuş olup karstik yapıdadır Langhiyen-Serravaliyen yaşh, sılttaşı-kumtaşı aratabakalı, şeyl yapılışlı Güvenç formasyonu, bunun üzerine ise dıskordan olarak Üst Miyosenin Tortoniyen katını temsil eden, başlıca san renkli, orta-kalın tabakalı, iyi boylanmış, kumtaşı, siltli-killi kumtaşı yapılışlı Kuzgun formasyonu yer almaktadır Tersiyer birimleri üzerine diskordan olarak geniş alanlar kaplayan kalıcı ve alüvyon gelmektedir.78 Çalışma alanında, Tersiyer birimlerinden ölçülmüş doğrultu ve eğimler ile gül diyagramları ve nokta kontur diyagramları oluşturulmuştur Bu diyagramlar ile bölgeyi etkileyen kuvvetlerin konumlan ve sonuçlan araştırılmıştır. Buna göre Tersiyer birimleri kuzeybatı-güneydoğu yönlü kuvvetlerden etkilenmişdir Yapılan çalışmalardan birisini de çalışma alanındaki heyelanların arazi gözlemleri ve hava fotoğraflarından yararlanılarak haritalanması oluşturmuştur Ayrıca çalışma alanındaki kayaçların ve zeminlerin jeoteknik özelliklen araştırılmış, yapı malzemesi alanları belirlenmiş, inceleme alanına ait zemin sınıflama haritası oluşturulmuştur. Sayısallaştırılan topografik haritadan Erdas Raster GIS ortamında eğim haritası oluşturularak, inceleme alam eğim guruplanna göre sımflandınlmış ve arazinin kullanım şekli belirlenmiştir. Çalışma alanına ait Köy Hizmetlerinden sağlanan toprak haritasında I, II., III., ve IV. yetenek sınıfına ait toprak gurupları, şehirleşmeye uygun olmayan alanlar olarak değerlendirilmiştir Bu çalışma ile kentsel gelişmeye uygun alanların seçiminde jeolojik ve jeomorfolojik bilgilerden objektif olarak yararlanıldığında, yanlış seçimlerden kaynaklanan çevre sorunlarının önlenebileceği görülmüştür.

Abstract:
79 SUMMARY This thesis based on the geological and geomorphological research earned out within an area of 210 km- around the Emırler-Çavuşlu villages (Mersm) area The studied area includies 1/25.000 scaled Mersm O 33 al, a4 and Silifke O 32 b2, b3 topographical sheets and exhibits an highs are north to south The most important inhibited areas are Emirler, Çavuşlu, Kaşhköy, Işıktepe, Çukurkeşli, Değirmençayı, Bozan, Karaisalı, Kocahamzah, Kuyuhık district The research carried out field, laboratory and office studies Field studies includs geological mapping, landslide mapping, soil mapping and sample collection Laboratory studies comprise tevhnical drawing with dicrtazing of selection maps, staining processes and washing and definations of fossils. A database has beeen prepared on the basis of combination of geological and geomorphological factors as well as Landsat TM data in order to make the ground data available for planners Remote sensing and GIS techniques has been used for the new building construction sites to help apply earth-science information to land use planning in the nort of Mersin. The seven lithostratigraphic umrits have been described from Upper Cretaceous to Quaternary. Fındık ophiohtic melange unit consbtues the basal part of the succession. Lower Miocene aged Kaplankaya and Karaisalı formations located in the middle part of the succesion which is consist of reefal limestone, sandy limestone. Upper part of the succession has been characterical by Middle-Upper Miocene aged Güvenç and Kuzgun formations elastics Quaternary formations are mainly covered the southern part of the study area which are charecterical by caliche and alluviums