Menopoz sonrası kadınlarda, Osteokalsin, Östrojen reseptör, Kollajen1-A1 ve Kalsitonin reseptör genlerindeki polimorfizmlerin osteoporoz ile ilişkisi
Association of Osteocalcin, Estrogen receptor1, Collagen1-A1 and Calcitonin receptor gene polimorphisms with osteoporosis in postmenopausal women
Yazar: ŞENGÜL TURAL
Danışman: DOÇ. DR. NURTEN KARA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Genotip = Genotype ; Kalsitonin = Calcitonin ; Kemik dansitesi = Bone density ; Kollajen = Collagen ; Menopoz = Menopause ; Nükleotid = Nucleotide ; Osteokalsin = Osteocalcin ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Reseptörler-östrojen = Receptors-estrogen

Özet:
Osteoporoz; kemik mineral yoğunluğunun azalması ve kemik dokunun mikro yapısının bozulması ile karakterize multifaktöriyel bir hastalıktır. Kemik kütlesini etkileyen bazı aday genlerin varlığı rapor edilmiştir. Bu çalışmada Osteokalsin (OS), Österojen Reseptör Alfa (ESR1), Kollajen Tip1 Alfa 1 (Col1A1) ve Kalsitonin Reseptör (CTR) gen varyantlarının osteoporoz ile ilişkisini incelemeyi amaçladık. Çoğunluğu Orta Karadeniz Bölgesi, Samsun ve çevresinden gelen, menopoz sonrası osteoporozlu 158 kadın hasta ve 108 menopoz sonrası sağlıklı kontrol üzerinde çalışıldı. Yoğun tuz çözeltisinde çöktürme yöntemiyle periferik kandan elde edilen hasta ve kontrol DNA'ları PCR-RFLP yöntemleri uygulanarak elde edilen sonuçlar Ki-kare analizi ile değerlendirildi.ESR1 geni CC genotipi TT+TC ile karşılaştırıldığında osteoporoz riskini iki kat arttırdığı saptandı [p=0.039 OR=2,156 %95CI (1,083-4,293)]. CALCR geni CC genotipi TT+TC ile karşılaştırıldığında osteoporoz için koruyucu olduğu saptandı [p=0,045 OR=0,471 %95CI (0,237?0,9372)]. OS -298 C>T ve Col1A1 2046 G>T polimorfizmi açısından hasta ve kontrollerin genotip dağılımı ve allel sıklıklarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (OS sırasıyla p=0,293 ve p=0,437, Col1A1 sırasıyla p=0,283, p=0,491). Yapılan kompozit genotip analizinde, ESR1/CALCR TCCC kompozit genotipinin osteoporoza karşı koruyucu etkisinin olduğu saptandı [p=0,0125 OR=0,323 %95 CI (0,1383-0,755)]. Ancak, OS/Col1A1 CCTT, ESR1/CALCR CCTT kompozit genotiplerinin ise osteoporoz için risk oluşturduğu tespit edildi (sırasıyla p=0,027, p=0,009).Sonuç olarak, çalıştığımız polimorfik genotiplerden ESR1 geni CC ve kompozit genotiplerden OS/COL1A1 CCTT ve ESR1/CALCR CCTT'nin osteoporoza yatkınlığa neden olduğu, buna karşın, CALCR geni CC genotipinin ve ESR1/CALCR TCCC genotinin osteporoz için koruyucu olduğu saptandı. Bu, Orta Karadeniz Bölgesinde yapılan ilk çalışmadır. Çalışma populasyonunun genişletilmesi ve sonuçların birleştirilmesiyle polimorfik bölgelerin osteoporoza yatkınlığı ile ilgili daha açıklayıcı sonuçlar elde edilebilir.

Abstract:
Osteoporosis is a common multifactorial disease characterized with reduced bone mass. The existence of many candidate genes which have effect on bone mass was reported. The purpose of this study was to investigate the relationship between osteoporosis and variants of osteocalcin (OS) -298 C>T, estrogen receptor 1 (ESR1) 397T>C, collagen type1 alpha 1 (Col1A1) 2046G>T and calcitonin receptor (CALCR) 1340T>C. The majority of the Central Black Sea Region, from Samsun and around, 158 postmenopausal women with postmenopausal osteoporosis in female patients and 108 healthy control subjects were studied. The DNA sample isolated from peripheral bloods of patients and controls by salting-out method and analyzed by the technics of PCR and RFLP.ESR1 CC genotype compared with TT + TC genotypes were found to increase two fold the risk of osteoporosis. [p= 0,039 OR=2,156 %95CI (1,083-4,293)]. CALCR CC genotype compared with TT+TC genotypes were found to be protective effect against osteoporosis [p=0,045 OR=0,471 %95CI (0,237-0,9372)]. There was no statistically significant difference in the genotype and allele frequencies of patients and controls for OS -298 C>T (p= 0,293, p= 0,437, respectively) and Col1A1 2046 G>T polymorphisms (p= 0,283, p= 0,491, respectively). In the composite genotype analysis, ESR1/CALCR TCCC composite genotype was found to be protective effect against osteoporosis [p= 0,0125 OR=0,323 %95 CI (0,1383-0,755)]. However, OS/Col1A1 CCTT and ESR1/CALCR CCTT composite genotypes were risk factors for osteoporosis (p=0,027, p=0,009).According to the results of our study, ESR1 CC genotype and OS/Col1A1 CCTT, ESR1/CALCR CCTT composite genotypes cause a predisposition to osteoporosis. However, CC genotype of CALCR gene and ESR1/CALCR TCCC composite genotype have a protective effect against osteoporosis. This is the first study carried out in Middle Black Sea region. By enlargeing the study population and combining these results, more explanatory results can be obtained about predisposition of these polimorphic sites to osteoporosis.