Akrilik ortodontik apareylerin oral mukoza hücreleri üzerine sitotoksik etkisinin ve rezidüel monomer salınımı ile ilişkisinin in vivo değerlendirilmesi
Evaluation of the cytotoxic effect of orthodonthic acrylic appliances on oral mucosal cells and the relationship wi̇th residual monomer released: An in vivo study
Yazar: AYŞE MENZEK YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA İLERİ
Selçuk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2016
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız mukozası = Mouth mucosa ; Epitel hücreleri = Epithelial cells ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Metilmetakrilatlar = Methylmethacrylates ; Mikroçekirdek = Micronucleus ; Monomerler = Monomers ; Mukozalar = Mucous membrane ; Ortodontik aygıtlar = Orthodontic appliances ; Sitotoksisite testleri-immünolojik = Cytotoxicity tests-immunologic ; İn vivo = In vivo

Özet:
Bu çalışmanın amacı akrilik ortodontik apareylerle tedavi edilen hastalarda, apareyin oral mukoza hücrelerine sitotoksik etikisinin ve salınan rezidüel monomer miktarıyla ilişkisinin değerlendirilmesidir.
Çalışmamıza 40 birey dahil edilmiş olup, bireyler randomize olarak 2 gruba ayrılmıştır ve iki farklı otopolimerizan ortodontik akrilik (Orthoplast (Vertex Dental, Zeist, The Netherlands)), (Forestacryl (Forestadent, Pforzheim, FrGermany)) kullanılarak yapılan hızlı üst çene genişletmesi apareyi ile tedavi edilmiştir. Herbir gruptaki hastaların yarısına hızlı üst çene genişletmesi apareyi direk uygulanmış, diğer yarsına da ilgili aperey 24 saat suda bekletildikten sonra uygulanmıştır (10'ar hasta). Tüm hastalardan 5 farklı zamanda tükürük ve bukkal mukozadan smear örnekleri alınmıştır: tedaviye başlanmadan önce (T0), aparey simante edildikten 24 saat sonra (T1), aparey simante edildikten 1 hafta sonra (T2), genişletme işlemi bitip, 6 hafta retansiyon için beklendikten sonra aparey çıkartıldığında (T3) ve aparey çıkartıldıktan 1 ay sonra olmak üzere (T4). Tükrük örneklerinde, Yüksek Performanslı Likit Kromatografi (HPLC) ile rezidüel metilmetakrilat (MMA) miktarı ölçülmüştür. Bukkal mukozadan alınan smear örneklerinde ise ışık mikroskobu altında mikronükleus sayısı tespit edilmiştir. Çalışmamızda yaş ve cinsiyet kıyaslaması için student-t testinden yararlanılmıştır. Karşılaştırma yapılacak grupların rezidüel monomer miktarları tespit edilemediğinden, çalışmanın bu aşamasında herhangi bir istatistiksel analiz uygulanamamıştır. Mikronükleus sayılarının istatistiksel değerlendirilmesinde Shapiro Wilks normallik testi, Friedman testi, Wilcoxon testi, Mann Whitney-U testi kullanılmıştır.
Çalışmamız sonucunda, incelenen tükürük örneklerinde MMA saptanmamıştır. Mikronükleus testi bulguları ise şöyledir: Orthoplast markalı akrilik kullanılan grupta, apareyin aynı gün ve 24 saat suda bekletilmesi sonucu zamana bağlı mikronükleus sayısında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Forestacryl kullanılan grupta, aparey aynı gün tatbik edildiğinde T0 ve T1' e göre T3'de mikronükleus sayısı istatistiksel olarak artmıştır. Aparey 24 saat suda bekletildikten sonra tatbik edildiğinde, T0 ve T1'e göre T2'de mikronükleus sayısı anlamlı bir şekilde artmıştır. İki akrilik grubu karşılaştrıldığında, aparey aynı gün tatbik edildiğinde, Forestacryl grubunda mikronükleus sayıları Orthoplast'a göre T3 ve T4'de  anlamlı bir şekilde fazladır. Aparey 24 saat suda bekletildiğinde ise iki akrilik grubunun mikronükleus sayıları arasında anlamlı bir farklılık yoktur.
Sonuç olarak apareyler polimerizasyon sonrası aynı gün uygulandığında Forastacryl markalı ortodontik akrilik, Orthoplast'a göre daha sitotoksik bulunmuştur. Apareylerin suda bekletilmelerinden bağımsız olarak, mikronükleus sayıları üzerinde bireysel faktörlerin etkili olabileceği düşülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Epitelyal hücreler, Metilmetakrilat, Mikronükleus, Ortodontik apareyler, Yüksek performanslı sıvı kromatografisi

Abstract:
The aim of our study is to evaluate cytotoxic effects of acrylic orthodontic appliances on oral mucosal cells and the relation of these appliances with residual monomer release, in patients treated with these acrylic orthodontic appliances.
40 patients were included to our study and they were randomly divided into 2 groups. Patients in both groups were treated with full bonded rapid maxillary expansion appliance made from two kind of autopolymerizing orthodontic acrylic resins (Orthoplast (Vertex Dental, Zeist, The Netherlands)), (Forestacryl (Forestadent, Pforzheim, FrGermany)). Half of the patients used RME directly , half of the patients used RME after the appliances had been soaked in water for 24 hours (as ten patients). Saliva samples and smear samples were taken at 5 different times: before starting treatment (T0), 24 hours after the cementing of the appliance (T1), 1 week after the cementing of the appliance (T2), after 6 weeks of retention of RME (T3), 1 month after the appliance removal (T4). In saliva samples, the amount of residual methyl methacrylate was measured with high-performance liquid chromatography (HPLC). Smear samples that were received from the buccal mucosa were analyzed under a light microscope to assess the incidance of micronucleus. In our study, student-t test was used in order to compare age and gender of the patients. In the group comparison, no statistical analysis was performed because the amount of residual monomer couldn't be measured. In the statistical evaluation of the number of micronuclei, Shapiro Wilks normality test, Friedman test, Wilcoxon test, Mann-Whitney U test were used.
In our study results, MMA was not observed in examined saliva samples. Micronucleus test findings were as follows: In the group who used Orthoplast branded acrylic, there was no significantly difference in time dependent micronuclei number between the apparatus which were applied the same day and which were applied after 24 hours of soaking. In the group who used Forestacryl branded acrylic, when the appliance was applied the same day, the number of micronuclei significantly increased in T3 comparing to T0 and T1. Again in the same group, when the appliance was carried out after 24 hours soaking, the number of micronuclei significantly increased in T2 comparing to T0 and T1. When two acrylic groups were compared in direct appliance groups, the number of micronuclei  increased significantly in T3 and T4 in Forestacryl group compared to Orthoplast group. However, when these two trademarks were compared in soaking groups there was no significantly difference between the number of micronuclei.
As a result, when the appliances are applied at the same day after polymerization, Forastacryl branded orthodontic acrylic was found more cytotoxic than Orthoplast. It was thought that individual factors may be effective on micronucleus numbers independent from soaking of appliances in water.
Key Words: Epithelial cells, High pressure liquid chromatography, Micronucleus, Methylmethacrylate, Orthodontic appliances.