Kişilik, kültür, sağ kanat yetkeciliği, siyasal ideoloji ve adil dünya inancı arasındaki ilişkiler
The relationships between personality, culture, right-wing authoritarianism, political ideology and just world belief
Yazar: EMRE AYDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALP GİRAY KAYA
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Adil dünya inancı = Belief in a just world ; Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Kişilik = Personality ; Kültür = Culture ; Politik psikoloji = Political psychological ; Sağ kanat yetkeciliği = Right wing authoritarianism ; Siyasal yönelim = Political orientation ; Toplulukçuluk = Collectivism ; Yatay-dikey bireycilik = Horizontal and vertical dimensions of individualism ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Türkiye'nin farklı illerinde öğrenimlerini sürdüren üniversite öğrencilerinden oluşturulan bir örneklem kullanılarak; kişilik, kültür, sağ kanat yetkeciliği, siyasal ideoloji ve adil dünya inancı arasındaki ilişkiler incelenmiş ve söz konusu değişkenlerin cinsiyetlere ve siyasal ideolojilere göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Yöntem: Bu bağlamda; çalışmamıza, Türkiye'nin farklı illerinde öğrenim gören, yaşları 21 ile 42 arasında değişen; ön lisans, lisans ve lisansüstü programlardan birisine kayıtlı 116 (kadın: n = 75, erkek: n = 41) üniversite öğrencisi katılmıştır. Katılımcılardan; Demografik Bilgi Formu ve Siyasal İdeoloji/Politik Konum Soruları, Beş Faktör Kişilik Envanteri 44 Maddelik Formu, Genel ve Kişisel Adil Dünya İnancı Ölçeği, Sağ Kanat Yetkeciliği Ölçeği ve Bireycilik Toplulukçuluk (INDCOL) Ölçeği şeklindeki araçların kullanılması yardımıyla, gerekli veriler toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizi için IBM SPSS Statistics 26.0 adlı bilgisayar destekli istatistiksel veri analizi programı kullanılmıştır. Bulgular: Yapılan istatistiksel analizler sonucunda; kişilik, kültür, sağ kanat yetkeciliği, siyasal ideoloji ve adil dünya inancı değişkenlerine dair boyutlardan bazılarının, cinsiyetlere ve siyasal ideoloji gruplarına göre farklılaştığı sonucu elde edilmiştir. Adil dünya inancı ve sağ kanat yetkeciliği arasındaki ilişkide, kişilik değişkenlerinin düzenleyici rolü; adil dünya inancı ve kültür değişkenleri arasındaki ilişkide, kişilik değişkenlerinin aracı rolü ve adil dünya inancı ve kültür değişkenleri arasındaki ilişkide, sağ kanat yetkeciliği değişkenlerinin aracı rolü olduğu sonucu elde edilmiştir. Sonuç: Araştırma sonuçlarından elde edilen bulgular literatür doğrultusunda tartışılmıştır.

Abstract:
Pursope: In this study, using a sample formed from university students continuing their education in different provinces of Turkey, The Relationships Between Personality, Culture, Right-Wing Authoritarianism, Political Ideology and Just World Belief were examined and it was investigated whether these variables differed according to genders and political ideologies. Method: In this context, 116 (female: n = 75, male: n = 41) university students, aged between 21 and 42, studying in different provinces of Turkey, who were enrolled in associate, undergraduate, and graduate programs participated in our study. From the participants; necessary data were collected with the help of tools such as Demographic Information Form and Political Ideology/Political Position Questions, Five Factor Personality Inventory 44-item Form, Belief in a Just World Scale, Right Wing Authoritarianism Scale and Individualism Collectivism (INDCOL) Scale. Computer-aided statistical data analysis program called IBM SPSS Statistics 26.0 was used for the analysis of the obtained data. Results: As a result of the statistical analyzes, it was concluded that some of the dimensions of personality, culture, right-wing authoritarianism, political ideology and belief in a just world differ according to genders and political ideology groups. It was concluded that; personality variables have a moderator role in the relationship between belief in a just world and right-wing authoritarianism. Personality variables have a mediating role in the relationship between belief in a just world and culture variables. Right-wing authoritarianism variables have a mediating role in the relationship between belief in a just world and culture variables. Conclusion: The findings obtained from the research results were discussed in line with the literature.