Hiperbarik oksijen tedavisinin açlık kan şekeri ve periferik insülin direnci üzerine etkisi /
Yazar: LEVENT DEMİR
Danışman: PROF. DR. ŞAMİL AKTAŞ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Deniz ve Sualtı Hekimliği = Marine and Underwater Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hiperbarik oksijenasyon = Hyperbaric oxygenation ; Homeostaz = Homeostasis ; Kan glükozu = Blood glucose ; İnsülin = Insulin ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Amaçlar: Hiperbarik oksijen (HBO) diyabetik hastalarda iyileşmeyen yaraların tedavisinde yaygın olarak kullanılır. Diyabetik hastalarda HBO maruziyetinin kan şekerinde düşüşe neden olduğu bilinmektedir. Ancak bu düşüşün hangi mekanizma ile gerçekleştiği net değildir. Çalışmamızın amacı HBO tedavisinin kan şekeri düzeyine, insülin direncine, kan şekeri kontrolüne etkilerini ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntem: İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi, Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Anabilim Dalı?nda Ekim 2012 ? Ocak 2013 tarihleri arasında herhangi bir endikasyonla yatarak veya ayaktan 2,4 atmosfe absolut (ATA)?da, 120 dk, günde bir seans ve haftada beş gün olmak üzere HBO tedavisine alınan 15 non-diyabetik, 12 diyabetik hasta çalışmamıza dahil edildi. Hastalardan HBO tedavisine başlamadan önce,  10. seans sonrasında ve 20. seans sonrasında en az 8 saat açlık sonrası alınan kanlarda glikoz, insülin veya c-peptid, CRP, HBA1C, 1.saat tokluk kan şekeri, 2.saat tokluk kan şekeri ölçüldü. İnsülin direnci, Homeostasis Model Assessment (HOMA) yöntemi ile hesaplandı.
Bulgular: İnsülin, c-peptid ve HOMA değerlerinde her iki grupta da anlamlı düşüş saptandı (p<0,05). Açlık kan şekeri, HBA1C ve CRP ortalamalarında diyabetik grupta anlamlı düşüş saptanırken non-diyabetiklerde bu parametrelerde anlamlı düşüş saptanmadı.
Sonuç: Çalışmamız HBO tedavisi ile diyabetiklerin yanı sıra non-diyabetiklerde de insülin direncini anlamlı bir şekilde düştüğünü göstermesi bakımından bir ilktir. Çalışmanın bu yönü düşüşün HBO tedavisine bağlı olduğu kanaatini de güçlendirmektedir. Diyabetiklerde, ilk iki ölçüm arasındaki anlamlı farklılık dışında, her iki grupta da CRP değerlerinde belirgin farklılık görülmedi, oysa insülin direncinde her iki grupta da anlamlı düşüşün gösterilmesi düzelmenin infeksiyon varlığına değil HBO tedavisine bağlı olduğunu düşündürmektedir.

Anahtar kelimeler: Hiperbarik Oksijen, Homeostasis Model Assessment

Abstract:
Objectives: The use of hyperbaric oxygen is common in the treatment of diabetic wounds to heal. Hyperbaric Oxygen (HBO) is known to cause a reduction in blood glucose levels in diabetic patients. But the mechanism of this decrease is not clear. The aim of this study was to determine the effects of HBO on blood glucose levels, insulin resistance and blood sugar control.
Materials and Methods: 15 non-diabetic, 12 diabetic patients were included who cared for any indication of HBO, inpatient or outpatient, in our department between october 2012 - january 2013. HBO protocol was 100% oxygen at 2.4 absolute atmospheres (ATA) for 2 h, five sessions per week. Patients were at least 8 hours after fasting blood samples were taken starting on HBO, after 10 sessions and after 20 sessions. Glucose, insulin and c-peptide, CRP, HbA1C, 1 hr post-prandial blood glucose and 2 hr post-prandial blood glucose was measured. Insulin resistance was calculated by the Homeostasis Model Assesment (HOMA).
Results: Insulin, c-peptide, and HOMA values were significantly decreased in both groups (p <0,05). Fasting blood glucose, HbA1c, and CRP was significantly decreased in the diabetic group.
Conclusion: This is the preliminary study that shows the HBO therpy significatly decreased insulin resistance in diabetics as well as non-diabetics. This aspect of the study supports the opinion of HBO therapy decreased insulin resistance. CRP levels in both groups did not differ significantly except of the first two measuring in diabetics. The significant decrease of insulin resistance in both groups showing improvement in insulin resistance due to HBO therapy, not the presence of infection.

Key words: Hyperbaric Oxygen, Homeostasis Model Assessment