Metamfetamin kullanan hastalarda klinik ve sosyodemografik özellikler
Clinical and sociodemographic characteristics in patients using methamphetamine
Yazar: ILGAR FATALIYEV
Danışman: DOÇ. DR. BURAK KULAKSIZOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Giriş ve Amaç: Metamfetamin(MA)'in yasadışı kullanımı, küresel olarak büyüyen bir halk sağlığı sorunudur ve bir sıra olumsuz etkilere neden olur. MA kötüye kullanımı dünya çapında büyüyen bir salgındır. Dünyada 15 milyondan fazla insan kokain kullanıcısı,  ∼ 10 milyon insan eroin kullanıcısı, 35 milyondan fazla insan düzenli olarak MA dahil amfetamin kullanmaktadır. MA bağımlılık yapan bir santral sinir sistemi (SS) uyarıcısıdır ve MA'nın tekrar tekrar kullanılması beyindeki dopaminerjik ve serotonerjik yollarda uzun süreli hasara neden olmaktadır.
MA kullanıcılarının klinik ve sosyo-demografik özelliklerinin araştırılması, bu bağımlılığın ciddiyetinin anlaşılması ve etkili önleme ve tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi için önemlidir. Elde edilen sonuçlar, bu bağımlılıkla mücadelede daha etkili stratejiler ve rehabilitasyon programları geliştirilmesine katkı sağlayabilir. 
MA kullanımı, toplumun sağlığını ve sosyal uyumunu etkileyen önemli bir konudur. Bu nedenle, politika yapıcılar, sağlık uzmanları ve toplum liderleri, bu sorunla etkin bir şekilde mücadele edebilmek için araştırmalara dayalı önlemler geliştirmeye odaklanmalıdır. 

Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Alkol ve Madde Bağımlığı Uygulama ve Araştıma Merkezine başvuran Temmuz 2018-Temmuz 2023 tarihleri arasında MA kullanan hastaların bilgileri retrospektif olarak incelendi. Veriler Kişisel bilgi formu ile toplandı. 
Çalışmaya eksiksiz verileri olan, DSM-V'e göre uyarıcı kullanım bozukluğu tanı kriterlerini karşılayanlar, 18-65 yaş aralığında olan, okur-yazar olan 500 hasta dahil edildi. 18 yaş altı, 65 yaş üstü olgular, psikiyatrik hastalık öyküsü olan hastalar, nörolojik hastalık öyküsü olan hastalar, zeka geriliği varlığı olan olgular araştırma dışı bırakıldı. Hastaların arşiv ve bilgi yönetim sistem taraması yapıldı. 

Bulgular: Yapılan analiz sonuçlarına göre, yaştaki 1 birimlik artış psikotik semptom görülme ihtimalini %5,6 (1-OR; OR: 0,946; %95 CI: (0,909-0,985); p=0,007) düşürmektedir. Aynı şekilde, semptom varlığı üzerinde çalışma durumunun da anlamı bir etki gösterdiği anlaşılmaktadır (OR: 2,103; %95 CI: (1,221-3,625); p=0,007). Çalışmayan kişilerde Psikotik semptom görülme ihtimali, çalışan kişilere göre 2,103 kat daha yüksektir. Kendine zarar verme öyküsü olan hastalarda ise, psikotik semptom görülme ihtimali, bu davranışın görülmediği kişilere göre 1,778 kat daha fazladır (OR: 1,778; %95 CI: (1,026-3,083); p=0,040). Çalışmada yer alan diğer parametrelerin, MA kullanımına bağlı Psikotik semptom varlığı üzerinde herhangi anlamlı bir etkisi görülmemiştir (p>0,05). Sonuç: Bir halk sağlığı problemi olarak görülen madde kullanım sorunundan bireylerin kendini korumada dikkat etmesi gerekli hususlar hem tedavisi sonlanıp uyum sürecinde olanlar hem de hiç kullanmayanlar için ifade edilmektedir. Özellikle genç bireylerin sigara kullanmamaları, sportif faaliyetlere yönelmeleri, hobilerle ilgilenmeleri, alkollü ortamlardan uzak kalmaları tavsiye edilmektedir. Madde kullanımı olup uyum sürecinde olanlar için ise psikolojik ve sosyal destek alarak bu sürecin olumsuz etkilerinden kendilerini korumaları ve bozulan ilişki yapılarını sağlıklı olarak yeniden kurmak için girişimlerde bulunmaları önerilmektedir.

Abstract:
Objective: The illicit use of methamphetamine (MA) is a growing public health problem globally and causes a range of adverse effects. MA abuse is a growing epidemic worldwide. More than 15 million people in the world are cocaine users, ∼10 million people are heroin users, and more than 35 million people regularly use amphetamines, including MA. MA is an addictive central nervous system (CNS) stimulant and repeated use of MA causes long-term damage to dopaminergic and serotonergic pathways in the brain.
Investigating the clinical and socio-demographic characteristics of MA  users is important for understanding the severity of this addiction and developing effective prevention and treatment methods. The results obtained may contribute to the development of more effective strategies and rehabilitation programs in the fight against this addiction.
MA use is an important issue affecting the health and social cohesion of society. Therefore, policy makers, health professionals and community leaders should focus on developing research-based measures to effectively combat this problem.
Materials and Method : In our study, patients who used MA between July 2018 and July 2023 who applied to Akdeniz University Faculty of Medicine Hospital Alcohol and Drug Addiction Application and Research Center were retrospectively examined. Data were collected with a personal information form. 
The study included 500 patients who had completed data, met the diagnostic criteria for stimulant use disorder according to DSM-V, were between the ages of 18-65, and were literate. Patients under 18 years of age, over 65 years of age, patients with a history of psychiatric illness, patients with a history of neurologic disease, and patients with mental retardation were excluded from the study. Patients were screened through archives and information management systems.
Results: According to the results of the analysis, a 1-unit increase in age decreases the odds of having symptoms by 5.6% (1-OR; OR: 0.946; 95% CI: (0.909-0.985); p=0.007). Likewise, employment status had a significant effect on the presence of symptoms (OR: 2.103; 95% CI: (1.221-3.625); p=0.007). The likelihood of psychotic symptoms was 2.103 times higher in unemployed people than in employed people. In patients with a history of self-harm, the likelihood of psychotic symptoms was 1.778 times higher than in patients without a history of this behavior (OR: 1.778; 95% CI: (1.026-3.083); p=0.040). Other parameters in the study did not have any significant effect on the presence of psychotic symptoms due to MA use (p>0.05).
Conclusion: The issues that individuals should pay attention to in protecting themselves from substance use, which is seen as a public health problem, are expressed both for those who have completed treatment and are in the process of adaptation and for those who have never used. In particular, young individuals are advised not to smoke, to engage in sportive activities, to be interested in hobbies, and to stay away from alcoholic environments. For those who have substance use and are in the adaptation process, it is recommended that they protect themselves from the negative effects of this process by receiving psychological and social support and take initiatives to re-establish healthy relationship structures.