Genç yetişkinlerde nesneleştirilmiş beden bilincinin yordayıcıları: Anneden algılanan narsisistik özellikler, toplumsal cinsiyet rolleri ve görünümle ilişkili sosyal medya bilinci
Predictors of objectified body consciousness in young adults: Narcissistic traits perceived from mother, gender roles and social media consciousness in relation to appearance
Yazar: BATUHAN BİNGÖL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN EKER
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beden = Body ; Cinsiyet eşitsizliği = Gender inequalit ; Klinik psikoloji = Clinical psychology ; Nesnelleştirme = Objectivation

Özet:
Modern toplumlarda fiziksel görünüme odaklanma, toplumsal olarak önerilen 'ideal' bedene ulaşma çabası, aile, akranlar ve medya kanallarıyla bireylere aktarılmaktadır. Bu çalışma ile nesneleştirilmiş beden bilincinin, anneden algılanan narsisistik özellikler, toplumsal cinsiyet rolleri ve görünüşle ilgili sosyal medya bilinci ile yordayıcı etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemini 19 ile 40 yaş arasında Türkiye'de yaşayan ve aktif olarak sosyal medya kullanan 240 kadın ile 202 erkek olmak üzere toplam 442 katılımcı oluşturmaktadır. Verilerin toplanması için Kişisel Bilgi Formu, Nesneleştirilmiş Beden Bilinci Ölçeği, Anneden Algılanan Narsisistik Özellikler Ölçeği, Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği ve Görünümle İlişkili Sosyal Medya Bilinci Ölçeği katılımcılara çevrimiçi platformda uygulanmıştır. Çalışmada, SPSS 27 yazılımı kullanılarak istatistiksel analizler kullanılmıştır.. Araştırmadan elde edilen veriler doğrultusunda, anneden algılanan narsisistik özelliklerin ve görünümle ilişkili sosyal medya kullanımının nesneleştirilmiş beden bilinci üzerinde yordayıcı güce sahip olduğu saptanmıştır. Bireyin sahip olduğu cinsiyeti doğrultusunda toplum tarafından yüklenen rollere karşı sergiledikleri tutumların bedenlerine dair utanç duygularının azalttığı saptanmıştır. Bu bağlamda çalışmanın bulguları ve literatür ışığında nesneleştirilmiş beden bilincinin yordayıcıları olduğu saptanan değişkenler ile arasındaki ilişki açıklanarak oluşan bu olumsuz sonuçların nedenlerine dair literatüre katkı sağlama anlamında önemli görülmektedir.

Abstract:
In modern societies, the focus on physical appearance and the effort to achieve the socially recommended 'ideal' body are transmitted to individuals through family, peers and media channels. This study aims to examine the predictive effect of objectified body consciousness with narcissistic traits perceived from mother, gender roles and social media consciousness about appearance. The sample of the study consisted of a total of 442 participants, 240 women and 202 men, between the ages of 19 and 40, living in Turkey and actively using social media. In order to collect the data, Personal Information Form, Objectified Body Consciousness Scale, Narcissistic Traits Perceived from Mother Scale, Gender Roles Attitude Scale and Appearance-Related Social Media Consciousness Scale were applied to the participants on an online platform. Statistical analyses were performed using SPSS 27 software. In line with the data obtained from the study, it was determined that narcissistic traits perceived from the mother and appearance-related social media use had predictive power on objectified body consciousness. It was found that the attitudes towards the roles imposed by society in line with the gender of the individual decreased their feelings of shame about their bodies. In this context, in the light of the findings of the study and the literature, it is considered important to contribute to the literature on the causes of these negative results by explaining the relationship between the variables found to be predictors of objectified body consciousness