Mimar ve mimar olmayanların algısal birlikteliklerinin feng shui ile tasarlanmış restoran mekânları üzerinden okumak
Reading the perceptual association of architects and non-architects over the restaurant spaces designed with feng shui principles
Yazar: GÜLSÜM YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. EBRU ERDOĞAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Benzerlik = Similarity ; Beş element ilkesi = Five element principle ; Feng Shui = Feng Shui ; Mimarlar = Architects ; Restoranlar = Restaurants

Özet:
Ortaya çıkışı Doğu'dan başlayan ve 3000 yılı aşkın zamandır süregelen feng shui felsefesi son yıllarda Batı'nın ilgisini çekmiş, felsefenin kendisi ile birlikte iç mekândaki uygulamaları ve tasarım öğeleri incelenmeye değer görülmüştür. Feng shui'nin iç mekândaki tasarım öğelerini oluşturan "beş element ilkesi" doğada var olan metal, su, ağaç, ateş ve toprak elementlerinden oluşmaktadır. Doğanın temsili olan beş elementin iç mekânlara taşınması renk, şekil, ışık, doku, ses ve malzeme ile mümkündür. Bilim ve sanat arasında yer alan feng shui tasarım ilkeleri ile birlikte insana parçası olduğu doğa ile bütünleşme; psikolojik ve fizyolojik etkiler bakımından pozitif etki; başarı, şans ve maddi kazanç konularında destek sağlamaktadır. Bu bağlamda yapılan çalışmada amaç feng shui aracılığı ile iç mekân tasarımlarını iyileştirmeye yönelik bir tasarım kılavuz oluşturmaktır.  Feng shui'nin yaşama alanları ve ticari mekânlara etkisi üzerine yapılan incelemeler ışığında çalışmanın ana hipotezi doğanın temsili olan feng shui'nin kamusal alanlarda tasarlanan ve beş elementi bünyesinde barındıran mekânlarda mimar ve mimar olmayan kullanıcılar arasında algısal bir benzerlik ve beğeni oluşturacağı üzerine oluşturulmuştur. Restoranlar kapsamında yürütülen çalışmada dünya çapında var olan restoran mekânları arasından stilini temsil eden modern ve klasik dört mekân belirlenmiştir. Dört mekânın her birine beş elementin temsilleri kademeli biçimde eklenerek toplamda 20 imaj sunulmuştur. Mimar ve mimar olmayan 120 kişi ile yürütülen çalışma katılımcıların meslek, yaş ve cinsiyetlerine göre değerlendirilmiştir. Mimar-mimar olmayanların imaj değerlendirmelerinde anlamlı farklılık görülse de beş elementi bünyesinde bulunduran imajlarda hemfikir olmaları önem taşımaktadır. Katılımcıların yaş ve eğitim durumları bulguları etkilemiştir. Modern ve klasik imajlardaki stil ayrımları ileride yapılacak çalışmalar için dikkate değer görülmüştür.

Abstract:
The Feng Shui philosophy, which emerged from the East and has been existing for more than 3000 years, has attracted the attention of the West in recent years, and its applications and design elements in the interior together with the philosophy itself have been deemed worthy of examination. The "five element principle", which forms the interior design elements of Feng Shui, consists of the elements metal, water, wood, fire and earth that exist in nature. Carrying the five elements, which are the representations of nature, into interior spaces is possible through color, shape, light, texture, sound and material. Along with the Feng Shui design principles, which lie between science and art, it helps people integrate with the nature of which they are a part of, and has positive effects in terms of psychological and physiological effects, success, happiness and financial gain. In this context, the aim of the study is to create a design guide for improving interior designs through Feng Shui. In the light of the studies on the effect of Feng Shui on living spaces and commercial spaces, the main hypothesis of the study is that Feng Shui, which is the representation of nature, will create a perceptual similarity and appreciation among architects and non-architect users in spaces designed in public spaces and incorporating five elements. In the study carried out in the context of restaurants, four modern and classic venues that represent the style of restaurant spaces that exist worldwide were identified. Representations of the five elements were gradually added to each of the four spaces and a total of 20 images were presented. The study, conducted with 120 architects and non-architects, was evaluated by profession, age and gender of the participants. Although the image ratings of architects and non-architects differ significantly, it is important that they agree on the images that contain the five elements. The age and educational level of the participants influenced the results. Style differences in modern and classical images were considered noteworthy for future studies.