Dokuma kumaşlarda su iticilik ve buruşmazlık özelliklerinin tek adımda iyileştirilmesi
Improving the water repellency and wrinkle recovery properties of the woven fabrics with one step
Yazar: GÖKTÜRK OĞULTÜRK
Danışman: DOÇ. NEVİN ÇİĞDEM GÜRSOY ; YRD. DOÇ. GÜLAY ÖZCAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Bu çalışmada, pratikte ayrı ayrı banyolarda uygulanan formaldehitsiz buruşmazlık ve floro karbon esaslı su iticilik bitim işlemleri tek banyoda birleştirilerek, farklı liflerden mamul (%100 Pamuk, %100 Polyester) dokuma kumaşların fiziksel performans özellikleri iyileştirilmeye çalışılmıştır. Tek başına uygulanan formaldehitli ya da formaldehitsiz buruşmazlık bitim işleminde asit katalizinin sebep olduğu selüloz moleküllerinin depolimerizasyonu ve selüloz moleküllerinin çapraz bağlanması sonucunda pamuklu kumaşlarda yüksek mukavemet kayıplarına(kopma, yırtılma, aşınma gibi) rastlanmaktadır. Floro karbon esaslı su iticilik bitim işlemlerinin yıkamaya karşı olan dayanımının düşük olduğu bilinmektedir. Su iticilik özelliğinin tekrar geri kazanılması için kumaşın yüksek sıcaklıklarda tekrar kurutulması gerekmektedir. Her iki bitim işleminin tek adımda uygulandığı çalışmamızda buruşmazlık işleminin sebep olduğu mukavemet kayıpları azaltılmış ve su iticilik işleminin de yıkamaya karşı olan direnci kayda değer bir şekilde iyileşmiştir. Yıkama sonrası su iticilik dayanımındaki düşüş, yıkama sırasında mekanik etkilerden elyaf yüzeyindeki film tabakasının formunu kaybetmesi ve hidrofobluğunu sağlayan flor atomunun lifin dış yüzeyinden iç kısımlara geçmesidir. Sonuç olarak, buruşmazlık bitim işlemi ile meydana gelen çapraz bağlar, hem selüloz molekülleriyle hem de lif yüzeyindeki film tabakası ile bağ yaptığı için flor atomunun hareketi engellenmektedir. Böylece çalışma sonucun olarak ayrı ayrı uygulandığında karşılaşılan mukavemet kayıpları azaltılmış ve su iticiliğinin yıkamaya karşı dayanımı arttırılmıştır.

Abstract:
In this study non-formaldehyde wrinkle recovery and fluorocarbon based water repellency finishings are applied in one step, which are applied seperately, to the 100% Cotton and 100% PET woven fabrics. Physical performance characteristics are investigated after finishing process. In formaldehyde or non-formaldehyde wrinkle recovery finishing of cotton fabrics; high strength losses occur due to the depolimerisation of the cellulose molecules which is caused by acid catalyze and crosslinking of the cellulose molecules. Furthermore, it is known that the resistance of fluorocarbon based water repellency finishes against washing is low. The recovery of the hydrophobic character is getting back after redrying of the fabric. In this research, applying both of the finishing in one step, the strength losses are reduced and the resistance of the water repellency against washing is increased. Main cause of decreasing of water repellency after washing is lossing the form of hydrphob layer on fabric surface due to the mechanical effect and moving the hydrophobic flor atoms to the inner parts of the fibre. In conclusion, the strength losses in the fabric are decreased and form of hydrphob layer on the surface and movement of the flor atoms are limited by means of the addition of crosslinking bonds to the structure. Thus, high strength losses and low resistance of water reppelency against washing occured in separately applied methods but in one step method strength losses are reduced and resistance of water reppelency against washing is increased.