Otizm spektrum bozukluğu tanısı alan çocukların duyusal işlemlemeye bağlı beslenme bozukluğunun okupasyonel performansa etkisi: Kesitsel bir çalışma
The effect of feeding disorder due to sensory processing on the occupational performance of children diagnosed with autism spectrum disorder: A cross-sectional study
Yazar: NİLGÜN YALÇIN
Danışman: PROF. DR. UĞUR CAVLAK
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy

Özet:
Otizm Spektrum Bozukluğu Tanısı Alan Çocukların Duyusal İşlemlemeye Bağlı
Beslenme Bozukluğunun Okupasyonel Performansa Etkisi: Kesitsel Bir Çalışma,
Yüksek Lisans Tezi, Biruni Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
Çalışmanın amacı OSB'li çocukların duyusal işlemlemeye bağlı beslenme
bozukluğunun okupasyonel performansa (OP) etkisini incelemektir. Çalışmaya
OSB'li 36 çocuk (5.89 ± 2.36 yıl) katılmıştır. Çocuklardaki beslenme bozukluğunu
belirlemek için DUNN Duyu Profili (DDP) kullanılmıştır. Öğün zamanı davranışlarını
değerlendirmek için BAMBI kullanılmıştır. Çocukların OP'larını belirlemek için
SCOPE kullanılmıştır. Çocukların DDP (oral hassasiyet) ortalama puanı 23.53 ±
4.96'dır. Çocukların SCOPE ortalamaları 66.56 ±16.07'dir. Çocukların BAMBI
ortalamaları 55.11±10.64'tür. DDP'deki Endurans alt boyut puanı ile SCOPE irade ve
alışkanlık alt boyutu arasında negatif ve düşük düzeyde ilişki bulunmuştur DDP
dikkatsizlik alt boyut puanı ile SCOPE ölçeği iletişim puanı arasında pozitif ve düşük
dereceli ilişki saptanmıştır. DDP duyu hassasiyeti puanı ile SCOPE motor alt boyutu
arasında pozitif ve düşük dereceli ilişki vardır. DDP hareketsiz alt boyutu ile SCOPE
irade alt boyutu arasında negatif ve düşük dereceli ilişki bulunmuştur. DDP girdi
arama alt boyut puanı ile BAMBİ gıda reddi alt boyut puanı arasında negatif ve düşük
dereceli ilişki gözlenmiştir. DDP Vestibüler İşlem alt boyut puanı ile BAMBİ gıda
reddi alt boyut puanı arasında negatif ve düşük dereceli ilişki belirlenmiştir. BAMBİ
yemek çeşitliliği kısıtlılığı alt boyut puanı ile SCOPE ölçeği alışkanlık, iletişim,
işlemleme, motor ve ölçek toplam puanı arasında negatif ve düşük dereceli ilişki
saptanmıştır. BAMBİ toplam puanı ile SCOPE ölçeği iletişim, işlemleme, motor ve
toplam puan arasında düşük dereceli ilişki bulunmuştur. Oral duyusal işlemleme ve
öğün zamanında verilen davranışsal duygusal tepkilerin oral hassasiyet üzerine etki
eden en önemli faktörlerden olduğu bulunmuştur. BAMBİ üzerine etki eden en önemli
faktörlerin OP ve cinsiyet olduğu bulunmuştur. Çocukların beslenme problemleri
OP'larını olumsuz etkilemiştir.
Anahtar Kelimeler: Otizm Spektrum Bozukluğu, Beslenme Problemi, Yeme
Bozukluğu, DUNN Duyu Profili, SCOPE

Abstract:
The aim of the study is to examine the effect of sensory processing-related feeding
disorder on the ocupational performance (OP) of children with ASD. 36 children with
ASD (5.89 ± 2.36 years) participated. DUNN Sensory Profile (DDP) was used to
identify malnutrition in children. BAMBI was used to assess mealtime behaviors.
SCOPE was used to determine children's OPs. The children's mean score of DDP (oral
sensitivity) is 23.53 ± 4.96. The SCOPE's average is 66.56 ±16.07. The children's
BAMBI average is 55.11±10.64. A negative low level relationship was found between
the Endurance subscale score in DDP and the SCOPE willpower and habit subscale.
A positive low level relationship was found between the DDP inattention subscale
score and the SCOPE scale communication score. There is a positive low level
relationship between the DDP sensory sensitivity score and the SCOPE motor
subscale. A negative low level relationship was found between the DDP immobility
subscale and the SCOPE volition subscale. A negative low level relationship was
observed between the DDP input seeking subscale score and the BAMBI food
rejection subscale score. A negative low level relationship was determined between
the DDP Vestibular Processing subscale score and the BAMBI food rejection subscale
score. A negative low level relationship was found between the BAMBI food variety
limitation subscale score and the SCOPE scale habit, communication, processing,
motor and scale total score. A low level relationship was found between the BAMBI
total score and the SCOPE scale communication, processing, motor and total score. It
has been found that oral sensory processing and behavioral emotional responses at
mealtime are the most important factors affecting oral sensitivity. It was also found
that the most important factors affecting BAMBI are OP and gender. The children's
feeding problems negatively affected their OP.
Key Words: Autism Spectrum Disorder, Feeding Problem, Eating Disorder, DUNN
Sensory Profile, SCOPE