Barış Eğitimi Programı'nın kültürlerarası yeterlilik ve çatışma çözme stratejilerine etkisi
The effect of the Peace Education Programme on intercultural competence and conflict resolution strategies
Yazar: BİHTER KAYA KAYA
Danışman: DOÇ. DR. SONER POLAT
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada Barış Eğitimi Programının ilköğretim dördüncü sınıf öğrencilerinin çatışma çözme stratejilerine ve kültürlerarası yeterliliğine etkisi incelenmiştir. Araştırma Kocaeli ili Körfez ilçesinde iki okuldan deney grubu için seçilen 82, kontrol grubu için seçilen 79 öğrenci olmak üzere toplam 161 öğrenciyle yürütülmüştür. Araştırmada ön test- son test gruplu yarı deneysel yöntem kullanılmıştır.BEP uygulaması öncesi ve sonrasında öğrencilerin kültürlerarası yeterlilik düzeyini belirlemek için Van der Zee & Van Oudenhoven (2002, 2003)  tarafından geliştirilen ve Polat (2009) tarafından Türkçeye uyarlanan "Çok Kültürlü Kişilik Ölçeği (Multicultural Personality Questionnaire-MPQ)", çatışma çözme stratejilerini ölçmek için, Van de Vliert, Euvema ve Huismans (1995) tarafından geliştirilen; Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik analizleri Polat ve Metin (2012) tarafından yapılan "Çatışma Çözme Stratejileri Ölçeği" kullanılmıştır. 2010-2011 eğitim öğretim yılı bahar yarıyılında araştırmacının öğretmen olarak görev yaptığı okuldaki deney grubuna 14 hafta boyunca haftada iki ders saati olmak üzere Barış Eğitimi Programı (BEP) uygulanmıştır. BEP araştırmacı tarafından bilgilendirilen Kocaeli Üniversitesi Sınıf Öğretmenliği bölümü 3. Sınıf öğrencilerinden oluşan özel bir grupla uygulanmıştır. Kontrol grubuna 14 hafta süresinde herhangi bir işlem yapılmamıştır. BEP uygulandıktan sonra BEP' in deney grubuna etkisini ölçmek ve iki grup arasındaki farkı belirlemek için ön testte uygulanan ölçekler tekrar uygulanmıştır.Araştırma bulguları; BEP? in deney grubunun kültürel empati, duygusal denge ve kültürlerarası yetenek düzeylerini arttırdığını göstermiştir. BEP alan deney grubunun kültürlerarası yeterliliğin; kültürel empati, duygusal denge, sosyal girişim ve açıklık boyutları düzeylerinin kontrol grubuna göre arttığı görülmüştür. Aynı zamanda deney grubu öğrencilerinin çatışma çözme stratejilerinden; uyum sağlama, kaçınma, zorlama boyutlarında olumlu değişiklik görülmüştür. Öğrencilerin çatışma çözmede uyum sağlama davranışı düzeyi artarken, kaçınma ve zorlama davranışı düzeylerinin azaldığı görülmüştür. Bununla birlikte deney grubunun uyum sağlama, uzlaşma, problem çözme becerileri kontrol grubuna göre artış göstermiştir.



Anahtar Kelimeler: Barış, Barış Eğitimi, Çatışma Çözme Stratejileri ve Kültürlerarası Yeterlilik

Abstract:
This study investigated, the effect of Peace Education Programme on intercultural competence and conflict solving strategies of the 4th grade students. The study was carried out in Korfez district in Kocaeli, Turkey. From two different schools, a total of 161 students, 82 of whom were in experimental group and 79 were in control group were participated in the study. A quasi-experimental design with pretest-posttest control group was used.Before and after implementing the Peace Education Program, Multicultural Personality Questionnaire was administered in order to measure fourth grade students' perception of multiculturalism. This questionairre was developed by Van der Zee & Van Oudenhoven (2002, 2003) and adapted into Turkish by Polat (2009). In order to determine conflict management strategies used by students, the Conflict Management Strategies Questionairre developed by Van de Vliert, Euvema ve Huismans (1995) and adapted by Polat and Metin (2012) was used.The Peace Education Programme was applied to the experimental group for 2 hours a week for 14 weeks by the researcher in 2010-2011 Spring semester. The Peace Education Programme was implemented with a group of college students who were trained by the researcher. The group was consisted of  3rd year students from the Elementary Education Program at Kocaeli University. The control group did not receive any special instruction during the 14 weeks. After the Peace Education Programme practice, the same instruments were administered as posttests to determine its effect on the experimental group and also to measure the difference between the two groups.
Research findings showed that compared to the control group, The Peace Education Programme has increased the intercultural competence, cultural empathy, emotional balance, social interference and the clarity levels of the experimental group. Orientation, avoidance, compelling aspects of the experimental group has changed positively. While the level of orientation in conflict resolution skill has been increased, avoidance and compelling attitute have been decreased. In addition, orientation, negotiation and problem solving skills of the experimental group have been increased compared to the control group.




Key Words: Peace, Peace Education, Conflict Resolution Strategies and Intercultural Competence