COVID-19 geçiren olgularda geç dönem larengeal fonksiyon değerlendirmesi
Long-term laryngeal function assessment in case with COVID-19
Yazar: EZGİ GÜLŞEN
Danışman: PROF. DR. AHMET ATAŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Laringeal hastalıklar = Laryngeal diseases ; Larinks = Larynx ; Nörolojik belirtiler = Neurologic manifestations ; Ses analizi = Voice analysis ; Ses hastalıkları = Voice diseases

Özet:
COVID-19 ile ilgili literatür birçok açıdan akut dönem hakkında bilgi sağlamaktadır ancak hastalığın geç dönem etkileri yeterince anlaşılamamıştır. Özellikle akut dönemde larengeal tutuluma dair bulgular gösterilmiş olsa da, disfonksiyonel durumun prevalansı ve ne kadar süre boyunca devam ettiği konusunda net bir görüş yoktur.
Çalışmamızın amacı COVID-19 geçirmiş bireylerde geç dönemde yapılan objektif ölçümler ile, SARS-CoV-2'nin nörotropik özelliğinin vokal kordlarda ve konuşmanın motor kontrolünden sorumlu sinir ve kas yapılarında olası etkisinin bir sonucu olarak vokal kord hareketliliğine bağlı değişikliklerin saptanmasıdır. Çalışmamızda yaşları 18-65 arasında COVID-19 geçirmiş 35 birey çalışma grubuna ve COVID-19 geçirmemiş 35 birey ise kontrol grubuna dahil edilmiştir. Katılımcılara MDVP, MSP, EGG testleri uygulanmış ve MFS, S/Z oranları hesaplanmıştır. 
Yapılan analizlerin sonucunda, MDVP testinde FTRI değerinin ve MSP testinde DDKcvp, vF0, Mftr, Matr değerlerinin çalışma grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). MFS ise çalışma grubunda anlamlı olarak daha düşük elde edilmiştir (p<0.05). Çalışma grubunda yapılan grup içi değerlendirmelerde akut dönemde boğaz ağrısı bildiren bireylerde geç dönemde Jitt% değerinin anlamlı ölçüde daha yüksek bulunmuştur. Aynı zamanda hastaların COVID-19 tanısı aldıkları tarihten değerlendirmeye alındıkları tarihe kadar geçen süre arttıkça ortalama F0 değerinin arttığı, CQ değerinin ise azaldığı görülmüştür (p<0.05). 
Çalışmamızın sonucunda, çalışma grubunda elde edilen tremor ile ilişkili değerlerin nöromusküler bozukluklara ilişkin literatür ile benzerlik gösterdiği görülmüştür. COVID-19'un hastalarda geç dönem larengeal fonksiyonları etkilediği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Despite the extensive literature on COVID-19, the long-term effects of the disease are not yet well understood. Although laryngeal involvement have been shown in the acute period, there is no clear view on the prevalence of the dysfunctional condition and how long it lasts.
The aim of our study is to determine the long-term changes in vocal cord motility due to of the possible effect of the SARS-CoV-2 neurotropic feature on the nerves and muscles responsible for the motor speech, with objective measurements. In our study, between the ages of 18-65 35 people who have had COVID-19 were included in the study group, and 35 people who have not had COVID-19 were included in the control group. MDVP, MSP, EGG tests were applied to the participants, MPT, S/Z ratios were calculated. 
As a result of the analysis, in study group while the FTRI, DDKcvp, vF0, Mftr and Matr were found to be significantly higher; MPT was found to be significantly lower (p<0.05). İn the study group, the Jitt% value was found to be significantly higher in individuals who reported sore throat in the acute phase of COVID-19. Additionally, it was observed that the mean F0 value increased, while the CQ value decreased as the time from the date of diagnosis of COVID-19 to the date of evaluation increased (p<0.05).
As a result of our study, it was seen that the tremor-related values were similar to the literature on neuromuscular disorders. It was concluded that COVID-19 affects long-term laryngeal functions.