Genel eğitim sınıflarındaki zihin yetersizliği olan öğrencilerin kendini yönetme stratejilerini kullanmalarının dersle ilgilenme davranışı üzerindeki etkililiği
The effectiveness on on task behaviour the usage of the self management strategies by the students with intellectual disabilities in general education classes
Yazar: DERYA KOCABIYIK
Danışman: DOÇ. DR. ELİF SAZAK PINAR
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dersle ilgilenme davranışı = On task behaviour ; Kendini yönetme = Self management ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Bu araştırmada genel eğitim sınıflarındaki zihin yetersizliği olan öğrencilerin kendini yönetme stratejilerini kullanmalarının dersle ilgilenme davranışları üzerindeki etkililiği incelenmiştir. Araştırmada a) zihin yetersizliği olan öğrenciler kendini yönetme stratejilerinin kullanımını kazanabilir, bu stratejilerin kullanımını beş ve yedi gün sonrasında sürdürebilirler mi? (b) zihin yetersizliği olan öğrencilerin kendini yönetme stratejilerini kullanmaları, onların dersle ilgilenme davranışları üzerinde etkili midir? (c) zihin yetersizliği olan öğrenciler kendini yönetme stratejilerini başka derste (Türkçe) kullandıklarında dersle ilgilenme davranışlarını genelleyebilmekte midirler? sorularına cevap aranmıştır.
Araştırmada tek denekli araştırma modellerinden denekler arası yoklama denemeli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya 10 ve 11 yaşlarında hafif düzeyde zihin yetersizliği olan üç öğrenci katılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni özel gereksinimli öğrencilerin dersle ilgilenme davranışı, bağımsız değişkeni ise kendine ön uyaran verme, kendini izleme, kendini değerlendirme, kendine yönerge verme ve kendini pekiştirme stratejilerinden oluşan kendini yönetme stratejileri öğretim programıdır.
Araştırmanın sonucunda zihin yetersizliği olan öğrencilerin kendini yönetme stratejilerini kullanabildikleri, bu kazanımı öğretim tamamlandıktan beş ve yedi gün sonrasında sürdürebildikleri, zihin yetersizliği olan öğrencilerin kendini yönetme stratejilerinin kullanımının onların dersle ilgilenme davranışı üzerinde etkili olduğu, öğrencilerin dersle ilgilenme davranışlarında artma meydana geldiği ve zihin yetersizliği olan öğrenciler kendini yönetme stratejilerinin kullanımını başka bir derse genelleyebildikleri ve bu derste de dersle ilgilenme davranışlarında artma meydana geldiği bulunmuştur. Araştırmanın sosyal geçerlik bulgularında, sınıf öğretmenlerinin tamamı araştırmaya yönelik olumlu görüş bildirmiştir. Araştırmadan elde edilen bu bulgular, alanyazın ve uygulamalar çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
In this research, the effectiveness of the students' using the self management strategies on the behaviour of the student's interest to the lesson was studied. The students mentioned were with intellectual disabilities in general classes. In the research a) can the students with intellectual disabilities acquire the usage of the self management strategies and maintain the usege of these strategies after five and seven days? b) is the students with intellectual disabilities using the self management strategies effective on their interest to the lesson? c) when the students with intellectual disabilities use the self management strategies in another lesson (Turkish), can they generalize on task behaviour? answer to these questions are sought.
In the research a multipleprobe design across subjects single-subject research methodology was used in this study. Three students 10-11 years old with mild intellectual disabilities participated in the research. The dependent variable of the research is on task behaviour of the students with intellectual disabilities, in independent varible is an instruction program based on self management strategies consist of the strategy of self-prompting, self-instruction, self-monitoring, self-evaluation and selfreinforcement.
At the end of the research students with intellectual disabilities can use the self-management strategies, can maintain this acquirement after five and seven days, when
the students use the self-management strategies, this effected the interest of the student's to the lesson. The increase on on task behaviour occurred and students with intellectual disabilities can generalized the usage of the self- management strategies to another lesson and an increase on task behavior was found too.
Moreover, at the social validity findings, all of the classroom teachers reported positive view about the research. These findings obtained from this research were discussed within the framework of literature and applications.