Beyin omurilik sıvısında prokalsitonin, C-reaktif protein ve diğer biyobelirteçlerin santral sinir sistemi enfeksiyonu tanısındaki karşılaştırılmalı yeri
Comparative role of procalcitonin, C-reactive protein and other biomarkers in cerebrospinal fluid in diagnosis of central nervous system infection
Yazar: İLKAY AKBULUT
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN KÖSE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Enfeksiyon ve Klinik Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; C reaktif protein = C reactive protein ; Kalsitonin = Calcitonin ; Menenjitler = Meningitis ; Merkez sinir sistemi enfeksiyonları = Central nervous system infections ; Serebrospinal sıvı = Cerebrospinal fluid ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Giriş ve Amaç: Santral sinir sistemi enfeksiyonları farklı birçok klinik tabloyu içerir tüm dünyada önemli bir sağlık problemi oluşturur. Menenjit de bu klinik tablolar arasında en sık ve en mortal olanlardan biridir. Bu nedenle acil tanı ve tedavi gereklidir. Menenjit tanısı, alınan beyin omurilik sıvısının (BOS) incelenmesi ile konulur. Kanda bakılan akut faz reaktanları enfeksiyon acillerinde rutinde kullanılan bir durum olmasına karşın, BOS'ta bakılan belirteçlerin rutin tanıdaki yeri ve kesim değerleri halen tartışmalı durumdadır. BOS'ta prokalsitonin ve c-reaktif protein (CRP) ölçümünün tanı ve ayırıcı tanıda yararlı olabileceğini gösteren işaretler mevcuttur. Çalışmamızda menenjit hastalarında BOS'taki bu yeni tanı biyobelirteçlerin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Materyal ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi (S.B.Ü.) İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 2015 Ocak – 2018 Eylül tarihleri arasında aseptik koşullara uygun BOS örneği alınan hastalar dahil edilmiştir. Hastalar önce menenjit ve kontrol grubu olarak 2 gruba, menenjit hastaları da viral ve bakteriyel olarak 2 alt gruba ayrıldı. Alınan beyin omurilik sıvısından rutin bakılan biyokimya değerleri, hücre sayımı, gram boyaması, viral panel ve bakteriyel kültürü lomber ponksiyonla alındığı anda bakıldı. BOS CRP ve BOS prokalsitonin ise ya 3 saat içinde bakıldı ya da bakılamıyorsa örnek ayrılarak -800 C'de muhafaza edildi. Verilerin analizinde SPSS 18.0 programı kullanıldı ve p değeri 0,05 ten küçük ise istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular ve Sonuç: Çalışmamıza kriterlere uygun alınan toplam 96 hastanın analizinde; BOS prokalsitonin değerinin hem kontrol ile menenjit grubu arasında hem de menenjit grubunun alt grup ayırıcı tanısında anlamlı farklılıkta olduğu, yüksek duyarlılık ve özgüllükte eşik değeri oluşturulabildiği sonucuna varıldı. Ayrıca çalışmamızda BOS CRP değeri için kontrol grubuyla karşılaştırma yapılamasa da menenjit alt grup ayırıcı tanısında kesim değeri oluşturulabileceği fakat prokalsitonin kadar yüksek duyarlılık ve özgüllükte olmadığı sonucuna ulaşıldı. Bu yeni biyobelirteçlerin rutinde kullanılan BOS belirteçleri ve kendi serum düzeyleri ile korelasyon içinde olduğunu gözlemlendi. 
Anahtar kelimeler: ayırıcı tanı, beyin omurilik sıvısı, biyobelirteç, c-reaktif protein, prokalsitonin, menenjit

Abstract:
Objective: Central nervous system infections involve many different clinical manifestations and constitute a major health problem worldwide. Meningitis is also one of the most common and most mortal cases. Therefore, urgent diagnosis and treatment is necessary. The diagnosis of meningitis is made by examining the CSF. Although acute phase reactants in blood are routinely used in infection emergencies, the place of CSF markers in routine diagnosis and cut-off values are still controversial.  There are signs that procalcitonin and c-reactive protein (CRP) measurement in CSF may be useful in diagnosis and differential diagnosis. In this study, we aimed to investigate these new diagnostic biomarkers in CSF in meningitis patients.
Materials and Methods: Patients who received CSF samples suitable for aseptic conditions between January 2015- September 2018 in Izmir Tepecik Training and Research Hospital of Health Sciences University (H.S.U.) were included. The patients were divided into two groups as meningitis and control groups, and the meningitis patients were divided into two subgroups as viral and bacterial. Routine biochemistry values, cell counts, gram staining, viral panel and bacterial culture of the cerebrospinal fluid were measured at the time of lumbar puncture. CSF CRP and CSF procalcitonin were examined within 3 hours, if not, the sample was separated and stored at -80° C. SPSS 22.0 program was used for the analysis of the data and if the p value was less than 0.05, it was considered statistically significant. 
Results and Conclusion: In the analysis of a total of 96 patients who were included in our study; Our study showed that the significant difference in the differential diagnosis of subgroup meningitis and meningitis group and the control group in the CSF procalcitonin, we also concluded cutoff value can be formed in high sensitivity and specificity. Also, although CSF CRP value could not be compared with the control group, we concluded that cut-off value could be established in the differential diagnosis of meningitis subgroup but not as high sensitivity and specificity as procalcitonin. We observed that these new biomarkers correlated with CSF markers routinely used and their serum levels.
Keywords: biomarker, c-reactive protein, cerebrospinal fluid, differential diagnosis, procalcitonin, meningitis