Amid köprüsü taşıyan benzazol türevlerinin sentezi veantitüberküloz aktivitelerinin araştırılması
Synthesis of benzimidazole derivatives bearing amide bridgeand investigation of their anti-tuberculosis activities
Yazar: ELİF ŞEVVAL ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ÖZTEKİN ALGÜL
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Kimya Ana Bilim Dalı / Farmasötik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antitüberküloz ajanlar = Antitubercular agents ; Mycobacterium tuberculosis = Mycobacterium tuberculosis

Özet:
Amaç: Günümüzde, toplum sağlığını ciddi şekilde etkileyen başlıca hastalıklardan biri
tüberküloz olarak kabul edilmektedir. Tüberküloz özellikle enfektif ajanların neden olduğu en sık
görülen ve mortalite oranı en yüksek hastalıklardandır. Tedavisinde etkin ilaçlar bulunmakla
birlikte özellikle dirençli suşların gelişiminin ciddi sorunlar oluşturduğu görülmektedir. Bu
nedenle yeni ve etkin ilaç moleküllerin geliştirilmesinin önemi artmaktadır.
Materyal ve Metot: Benzimidazol ve izoster yapıları taşıyan bileşiklerin antimikobakteriyel
etkilere sahip olduğu literatür bilgisinden hareketle tasarlanan 6 adet benzazol türevi bileşik
polifosforik asit (PPA) ve kondenzasyon yöntemleri ile iki basamaklı reaksiyonla sentezlenmiştir.
Ardından sentezlenen bileşiklerin yapısal karakterizasyonları 1H-NMR, 13C-NMR ve IR
spektrumları ile gerçekleştirilmiştir. Son aşamada bileşiklerin antitüberküloz aktivitleri M.
tuberculosis H37Rv (ATCC 27294) standart suşu üzerinde agar proporsiyon yöntemi ile
belirlenmiştir.
Bulgular: Uygun verimle (%38-62) sentezlenmiş olan benzazol türevi bileşiklerin antitüberküloz
aktivite çalışmaları sonucunda 10-2
dilüsyonda bileşiklerin 0,97- 15,62 µg/ml MİK değeri ile M.
tuberculosis H37Rv standart suşuna karşı etkili oldukları tespit edilmiştir.
Sonuç: Çalışmada elde edilen sonuçlara göre özellikle 4-metoksifenil (Bileşik 5) ve
nonsübstitüefenil taşıyan benzotiyazol (Bileşik 4) türevlerinin en aktif bileşikler olduğu ve bu
özelliklere sahip bileşiklerin yeni geliştirilecek antitüberküloz ilaçlara temel oluşturulabileceği
sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Aim: Tuberculosis is considered one of the major diseases severely impacting public health today.
It is notably the most prevalent disease caused by infectious agents with high mortality rates.
While effective drugs for its treatment exist, the emergence of drug-resistant strains poses
significant challenges. Therefore, the importance of developing new and effective drug molecules
has increased.
Material and Method: Six benzazole derivative compounds designed based on literature
information indicating that compounds carrying benzimidazole and isoster structures have
antimycobacterial effects were synthesized using polyphosphoric acid (PPA) and condensation
methods in a two-step reaction. the synthesized compounds were structurally characterized using
1H-NMR, 13C-NMR, and IR spectra. Subsequently, the antitubercular activities of the
compounds were determined against the M. tuberculosis H37Rv (ATCC 27294) standard strain
using the agar proportion method.
Results: Benzazole derivative compounds synthesized with reasonable yields (38-62%)
exhibited antitubercular activity. the compounds were found effective against the M.
tuberculosis H37Rv standard strain with MIC values ranging from 0.97 to 15.62 µg/ml at a 10-2
dilution.
Conclusion: According to the results obtained from the study, especially the 4-methoxyphenyl
(Compound 5) and non-substituted phenyl benzothiazole (Compound 4) derivatives were
identified as the most active compounds. Compounds with these characteristics could serve as a
basis for the development of new antituberculosis drugs.