Bütçe açıklarında enflasyon ve vergi gelirleri ilişkisinin Türkiye ekonomisi açısından analizi (2000-2018)
Analysis of relationship between inflation and tax revenues in budget deficits in terms of Turkish economy
Yazar: MUHAMMED ÇAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF TEMÜR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bütçe açıkları = Budget deficits ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik etki = Economic effect ; Enflasyon = Inflation ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Vergi gelirleri = Tax revenues

Özet:
Günümüzde  bütçe  açıkları  ve  enflasyon  olgusu  ülkeler  açısından  oldukça  önemli makroekonomik  sorunlar  arasındadır.  Gelişmiş  ve  gelişmekte  olan  ülkeler  açısından  bu  iki sorun  diğer  ekonomik  istikrarsızlıkları  da  beraberinde  getirmektedir.  Bu  sebeple  bütçe açıklarının  nedenleri,  finansman  yöntemleri  ve  enflasyon  olgusuyla  arasında  gerçekleşen ilişki  de  önemli  bir  araştırma  konusu  haline  gelmektedir.  Ülkeler  açısından  diğer  bir inceleme  konusu  ise  vergilerdir.  Vergiler,  hem  kamusal  finansman  hem  de  maliye politikası  aracı  olarak  kullanılan  önemli  bir  ekonomik  unsurdur.  Vergi  gelirlerinin  de çalışma  kapsamına  alınması  yararlı  görülmüştür.  Böylelikle  çalışmada  enflasyon,  bütçe açıkları  ve  vergi  gelirleri  arasındaki  ilişki  belirlenmeye  çalışılmıştır.  Bu  amaca  uygun olarak  VAR  modeline  dayalı,  etki  tepki  analizi  ve  varyans  ayrıştırma  hesaplamasından yararlanılmıştır.  Çalışma  2000-2018  dönemine  ait  aylık  zaman  serisi  analizine dayanmaktadır. Söz  konusu veri seti  Merkez  Bankası EVDS veri bankasından sağlanmıştır. Örtülü  bir  amaç  olarak  enflasyon  bağımlı  değişken,  bütçe  açığı  ve  vergi  gelirleri  bağımsız değişkenler  şeklinde  kabul  edilerek  söz  konusu  bağımsız  değişkenlerin  bağımlı  değişken üzerindeki  etkileri  analiz  edilmiştir.  Sonuç  olarak  enflasyon,  vergi  gelirleri  ve  bütçe açıkları arasında karşılıklı  bir etkileşim  olduğu belirlenmiştir. Anahtar  Kelimeler:  Bütçe  Açıkları,  Enflasyon, Vergi

Abstract:
Nowadays,  budget  deficits  and  inflation  are  among  the  most  important macroeconomic  problems  for  countries.  In  terms  of  developed  and  developing  countries, these  two  problems  bring  about  other  economic  instabilities.  For  this  reason,  the  reasons for  budget  deficits,  financing  methods  and  the  relationship  between  inflation  and  the phenomenon  of  inflation  are  becoming  an  important  research  subject.  The  other  subject matter  for  the  countries  is  the  taxes.  Taxes  are  an  important  economic  element  that  is  used both  as  a  public  finance  and  a  fiscal  policy  instrument.  It  is  considered  beneficial  to  take tax  revenues  as  part  of  the  study.  Thus,  the  relationship  between  inflation,  budget  deficits and  tax  revenues  was  tried  to  be  determined.  Based  on  the  VAR  model,  impact  response analysis  and  variance  decomposition  calculation  were  used.  The  study  is  based  on  the monthly  time  series  analysis  of  the  period  2000-2018.  The  data  set  was  obtained  from  the Central  Bank's  EVDS  database.  Inflation  dependent  variable,  budget  deficit  and  tax revenues  were  accepted  as  independent  variables  and  the  effects  of  these  independent variables on  the dependent variable  were  analyzed. As a  result, it  is determined that there  is a  mutual interaction between inflation, tax  revenues and  budget  deficits. Keywords:  Budget Deficit,  Inflation, Taxes