Kıyı ve deniz koruma alanlarının sürdürülebilir yönetimi için multidisipliner lisansüstü ve sertifika programlarının geliştirilmesi
Development of Certificate and Master's and PhD's programmes for the Sustainable Management of Coastal and Marine Protected Areas
Yazar: AYHAN TOPRAK
Danışman: PROF. DR. FİGEN ERKOÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Deniz koruma alanları = Marine protected areas ; Eğitim = Education ; Hizmet içi eğitim programları = In service training programs ; Koruma alanları = Conservation areas ; Koruma politikaları = Protection policies ; Koruma tedbirleri = Protection measures ; Kıyı koruması = Shore protection ; Lisansüstü programlar = Postgraduation programs ; Sertifika = Certificate ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Bu araştırmanın amacı, kıyısal koruma alanlarında çalışan uzman ve idarecilerin kapasitelerinin geliştirilmesi suretiyle kıyısal koruma alanlarının yönetim etkinliğini artırmaktır. Bu çerçevede ülkemizin Akdeniz bölgesindeki Özel Çevre Koruma Bölgelerinin yönetimi ile ilgili birimlerde çalışan teknik ve idari personele kapasite ihtiyaç değerlendirme anketi uygulanmıştır.Anket sonuçlarına göre ulusal standardların, bilimsel verinin, kurumlar arası koordinasyonun ve altyapı imkânlarının yetersizliği ile hatalı arazi kullanımı temel sorunlar olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, kıyısal koruma alanları çalışanları için bütünleşik kıyı alanı yönetimi, stratejik planlama, hibe desteği, mali yardım bulma, çatışma çözümleme, kolaylaştırıcı, iş planlama, bütçe yapabilme, denetleme/kontrol, toplantı yönetimi, organizasyon ve liderlik konularında kapasite geliştirme ihtiyacı belirlenmiştir. Ayrıca, üniversitelerin, araştırma merkezlerinin, bölgesel ve uluslararası girişimlerin ve organizasyonların kıyı koruma alanı çalışanları sertifika programlarının yapısı, tipleri ve düzeyleri incelenmiştir. Ayrıca bütünleşik kıyı alanı yönetimi konusunda çalışan araştırmacılar, uzmanlar ve akademisyenlerle görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerde yarı yapısal mülak?t tekniği kullanılmıştır. Yürütülen araştırmaların sonunda elde bulgular ışığında kıyısal koruma alanı çalışanların koruma alanı yönetiminde bilgi, beceri ve tecrübelerinin geliştirilmesi amacıyla lisansüstü sertifika programları, derece programları ve arazi uygulamalarına yönelik modüller ve eğitim metodları geliştirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Bütünleşik kıyı alanı yönetimi, koruma alanı yönetim etkinliğinin arttırılması, Türkiye'deki kıyı ve deniz koruma alanları, kıyı ve deniz koruma alanları yönetiminde bireysel kapasite değerlendirmesi.

Abstract:
The aim of this research is to enhance the coastal protected area management effectiveness by improving capacity of managers and experts working on coastal protected areas. Capacity needs assessment questionnaire was performed for the experts and managers working in specially protected areas in the Mediterranean region of Turkey and some of the personnel of the former Environmental Protection Agency for Specially Areas. According to the findings of the questionnaire, insufficient of national standards, scientific knowledge, coordination between the state agencies, and under-structures and wrong land-use decisions were listed as integrated coastal area management problems. Additionally, training needs of coastal protected area personnel became visible after the questionnaire. Especially requirement of training programs on strategic planning, conflict resolution, work planning, budged preparing, inspection, controlling, investigation, facilitating, meeting management and performing, organization and leadership were recognized.Moreover, universities, research centers, regional and international initiatives and organizations were widely analyzed in terms of the structures, types and level of certificate programs for the coastal protected area personnel. Besides, the interviews and the exchange views were conducted with the researchers, experts and academicians by using semi structured interview techniques.In the light of those findings, graduate certificate programs, degree programs, and their program structures and manuals, field practices and methods were developed for the individuals having responsibilities and authorities on the management of coastal protected area in order to develop their skills, knowledge and experiences.Key words: Integrated coastal area management, protected areas management capacity improvement, protected area management effectiveness improvement, coastal and marine protected areas in Turkey, the assessment of individual capacity on the coastal and marine protected areas.