Yoksulluk nafakasında süre sınırlaması
Time delimitation in alimony
Yazar: YAREN DİDEM ÖZŞENOL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PAKİZE EZGİ AKBULUT
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Boşanma = Divorce ; Nafaka = Alimony ; Süre = Duration ; Yoksulluk nafakası = Maintenance allowance

Özet:
Türk Medeni Hukuku'nda boşanma, evliliği sona erdiren hallerden biri olarak yer almaktadır. Boşanma ile sona eren evliliklerde kanun koyucu şahsi sonuçlar ve mali sonuçlar öngörür. Mali sonuçlardan biri de yoksulluk nafakasıdır. Yoksulluk, farklı alanlarda farkı kıstaslar ile tanımlanmaktadır. Aile Hukukunu ilgilendiren tanımda; barınma, beslenme, sağlık, ulaşım ve sosyal ihtiyaçlarını asgari düzeyde karşılayamayacak eş yoksul kabul edilmektedir. Boşanma sonucunda kıstas kabul edilen ihtiyaçları karşılayamayacak duruma düşecek eş lehine sosyal ve ahlaki düşünceler ile yoksulluk nafakasının kabulü gerekir.
Türk Medeni Kanunu m. 175, boşanma sebebiyle yoksul duruma düşeceği anlaşılan eşin nafaka talep edebileceğini belirtmektedir. Ancak talepte bulunan eş boşanmaya sebep olan olaylarda ağır kusurlu olmamalıdır. Bu halde geçinmeye yetecek miktar ve diğer eşin mali gücü oranında süresiz şekilde nafaka ödenmesine karar verilebilmektedir. Tam bu noktada kanun maddesinde yer alan "süresiz" ifadesi doktrinde görüş ayrılıklarına sebep olmaktadır. Bir kısım yazara göre nafakaya belirli bir süre olmaksızın karar verileceği mutlak bir düzenleme değildir. Yani hâkimin süresiz şekilde talep edilen nafaka hakkında belirli bir süre ile karar verme yetkisi bulunmaktadır. Madde düzenlemesi sadece nafaka talep eden eşe yönelik belirleme içermektedir. Baskın görüş ise tam aksini savunmaktadır. Buna göre kanun koyucunun madde metni ile anlatmak istediği nafakanın talep edilmesi halinde süresiz şekilde ödeneceğidir. Dolayısıyla hâkimin takdir hakkı bulunmamaktadır. Uygulama ve Yargıtay kararlarında da bu görüşe göre hareket edilmektedir. 
İlk görüş için mevcut kanun lafzının değiştirilmesi gerekmezken ikinci görüş bazı yazarlarca hakkaniyete aykırı bulunmaktadır. Buna göre süresiz şekilde hükmedilen nafaka, borçlusu için ömür boyu ödeyeceği yük mahiyetindedir. Adeta cezalandırma amacına hizmet eder ve tarafların arasında boşanma ile kopması gereken bağın devamı niteliğindedir. Bu haliyle kanunda acilen değişikliğe gidilmelidir. Gerçekleştirilmesi istenilen değişiklik ise iki farklı görünümde ortaya çıkmaktadır. Bir kısım yazar, yapılacak değişiklik ile yoksulluk nafakasının ödenme süresine dair kanunda belirli bir üst sınır öngörülmesini savunmaktadır. Diğer kısım ise yapılacak değişikliğin hâkimin takdir yetkisine dair belirleme içermesini çözüm olarak görür. Buna göre yoksulluk nafakası süresiz talep edilse dahi hâkim somut olayın koşulları ve hakkaniyet çerçevesinde süre ile hüküm kurabilmelidir.  
Çalışmamızda öncelikle genel anlamıyla yoksulluk ve yoksulluk nafakası kavramları anlatılmaktadır. Yargıtay'ın kişiyi yoksul kabul etmek için değerlendirdiği kriterler ile kararlar üzerinden nafaka şartları incelenmektedir. Şartların varlığı belirlendikten sonra nafakanın başlangıcından sona erme anına kadar geçen süreye konu edilebilecek hükümler ikinci bölümü oluşturmaktadır.  
Tartışma haline gelen ve değişiklik talep edilen süre mevzusu ise yoksulluk nafakasına dair hükümler kavratıldıktan sonra incelenmektedir. Mevcut olan düzenlemeyi süre şartı yönünden ele alabilmek için Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları anlatılmaktadır. Var olan düzenlemeye uygulamadaki yaklaşım incelendikten sonra farklı hukuk düzenlerinin konuyu ele alışları değerlendirilmektedir.  Bu sayede madde metninin olumlu ve olumsuz yanları tespit edilecektir. Doktrinde madde metnine dair yapılan eleştiriler ve getirilen çözüm önerileri ile uygulamadan yükselen sesler detaylandırılarak bir kanaate varılmaktadır.
Son olarak çözüm önerilerinin değerlendirmesi yapılmakta ve kanaatimiz açıklanmaktadır. Buna göre yoksulluk nafakasına ait düzenleme hâkim için zorunluluk öngörmemektedir. Ancak uygulamadaki kabul, belirli bir süre ile nafakaya hükmedilmesinin mümkün olmayacağı şeklindedir. O halde yapılacak değişiklik, her olayın özelliğine uygun karar verilebilmesi amacıyla hâkime takdir yetkisi sağlamalıdır.

Abstract:
In Turkish Civil Law, divorce is one of the situations that end marriage. In marriages that end with divorce, the legislator foresees personal results and financial results. One of the financial consequences is alimony. Poverty is defined by different criteria in different areas. In the definition concerning Family Law, the spouse who cannot meet the minimum needs of shelter, nutrition, health, transportation and social needs is considered poverty. As a result of the divorce, alimony should be accepted in favor of the spouse who will not be able to meet the needs accepted as a criterion with social and moral thoughts.
Article 175 of the Turkish Civil Code states that the spouse, who is understood to be in poverty due to divorce, can request alimony. However, the spouse requesting alimony should not be seriously flawed in the events that cause divorce. In this case, it can be decided to pay alimony indefinitely in proportion to the sufficient amount to make a living and the financial power of the other spouse. At this point, the term "indefinite" in the article of law causes conflicting opinions in the doctrine. According to some authors, alimony is not an absolute regulation in which a decision will be made without a certain period. In other words, the judge has the authority to decide whether the requested alimony to be indefinite or to last for a certain period of time. The article arrangement only includes determination for the spouse requesting alimony. The dominant view advocates otherwise. Accordingly, what the lawmaker wants to tell with the article text is that the alimony will be paid indefinitely if requested. Therefore, the judge has no discretion. In the implementation and Supreme Court decisions, it is acted according to this view.
While existing law of text does not need to be changed for the first opinion, the second opinion is seen unfair by some authors. Accordingly, the alimony ruled indefinitely is the burden that the debtor will pay during a lifetime. It almost serves the purpose of punishment and is a continuation of the link between the parties that should be broken with divorce. As such, the law should be changed urgently. The change desired to be realized comes in as two different views. Some authors advocate for a certain upper limit in the law on the period of payment of poverty alimony with the amendment to be made. The other part sees as a solution that the change to be made includes the determination of the judge's discretion. According to this, even if the alimony is demanded indefinitely, the judge should be able to decide within the framework of the concrete event and fairness.
In this study, first of all, the concepts of poverty and alimony in general are explained. Alimony conditions are examined through the criteria and decisions that the Supreme Court evaluates to declare the person as poor. After deciding the existence of the conditions, the provisions that can be subject to the time from the beginning of alimony to the end of it constitute the second part. 
The issue of time, which has become controversial and for which changes are requested, is examined after the provisions on alimony are comprehended. The Supreme Court and the Constitutional Court decisions are described in order to deal with the existing regulation in terms of the time requirement. After examining the approach to the existing regulation in practice, various legal order's handling of the subject is evaluated. In this way, the positive and negative sides of the text will be determined. In the doctrine, critics about the text of the article and the suggestions of the solution, and the outcomes rising from the application are elaborated.
Finally, suggested solutions are investigated, and our opinion is explained. Regarding to this, we think an obligation for the judge is not required. However, the common acceptance in practice is that it will not be possible to rule alimony for a certain period. The amendment, then, should give the judge discretion so that each decision can be tailored to the nature of each event.