Okul öncesi öğretmenlerinin menü kararlarının sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları açısından incelenmesi
Investigation of preschool teachers' menu decisions in terms of their attitudes towards healty nutrition
Yazar: KÜBRA NUR ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. ALİ YİĞİT KUTLUCA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı; okul öncesi öğretmenlerinin menü kararlarının beslenmeye ilişkin tutumları arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Araştırmanın ikincil amacı ise okul öncesi öğretmenlerinin beslenmeye ilişkin tutumlarının çeşitli değişkenler ele alınarak incelenmesidir. Belirtilen amaçlara ulaşabilmek için nitel ve nicel yöntemleri bir arada bulunduran karma yöntem araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel kurumda görev yapmakta olan, lisans veya lisansüstü eğitim derecesine sahip 60 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. İlk olarak nicel veriler çalışma grubundaki öğretmenlerden toplanmış, bu verilerin analiziyle belirlenen 10 öğretmen alt örneklem olarak seçilerek nitel verilerin toplanmasına geçilmiştir. Araştırmanın nicel verilerini toplamak amacıyla Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ) 60 öğretmene uygulanmıştır. Öğretmenlerden toplanan nicel veriler analiz edilerek öğretmenlerin sağlıklı beslenme tutum düzeyleri belirlenmiş ve alt örneklem oluşturulmuştur. Alt örneklemde olan alt ve üst beslenme tutumuna sahip 10 okul öncesi öğretmeniyle nitel verilerin toplanmasına geçilmiştir. Bu aşamada öğretmenlerle Sağlıklı Beslenme Ve Menü Kararlarına İlişkin Görüşme Soruları ve Yıldırım-Süt ve Kutluca (2021) tarafından oluşturulan Beslenme Menüleri aracılığıyla araştırmacı tarafından görüşmeler gerçekleştirilmiş, görüşmeler sırasında ses kaydı alınmıştır. Araştırmada ölçek aracılığıyla toplanan nicel veriler betimsel istatistik analizi aracılığıyla çözümlenmiştir. Daha sonra ikinci alt problemin yanıtlanması için alt örneklemden elde edilen nitel veriler sürekli karşılaştırma yöntemi aracılığıyla tümevarımsal içerik analizi yapılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre okul öncesi öğretmenlerinin sağlıklı beslenmeyle ilgili tutumlarının yüksek olduğu saptanmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin sağlıklı beslenme tutumları yaş faktörüne ve mesleki kıdeme göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin dışsal faktörler ve besin içeriği kavramlarına daha fazla atıf yaptığı ve aynı kavramlardan bahsettikleri tespit edilmiştir. Araştırmada son olarak okul öncesi öğretmenlerinin kahvaltı menü seçimlerinde sağlıklı olanı tercih etmede aynı oldukları fakat öğle ve akşam menü seçiminde sağlıklı olanı tercih etmede alt grup öğretmenlerinin daha iyi bir başarı sergilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
The overall aim of this research is to determine the relationship between preschool teachers' menu decisions and their attitudes towards nutrition. The secondary aim of the study is to examine preschool teachers' attitudes towards nutrition by considering various variables. In order to achieve these aims, a mixed-method research design incorporating both qualitative and quantitative methods was used. The study group of the research consists of 60 preschool teachers who are working in private institutions affiliated with the Ministry of National Education and hold a bachelor's or postgraduate degree in education. Initially, quantitative data were collected from the teachers in the study group, and then 10 teachers were selected as a sub-sample based on the analysis of these data to proceed with the collection of qualitative data. For collecting the quantitative data of the research, the Sağlıklı Beslenmeye Ilişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ) was administered to 60 teachers. After analyzing the quantitative data collected from the teachers, their levels of healthy eating attitudes were determined, and a sub-sample was formed. Subsequently, qualitative data collection commenced with 10 preschool teachers from the sub-sample who exhibited both lower and higher levels of healthy eating attitudes. During this phase, the researcher conducted interviews with the teachers using interview questions related to Healthy Eating and Menu Decisions, as well as Dietary Menus developed by Yıldırım-Süt and Kutluca (2021). Audio recordings were made during these interviews. The quantitative data collected through the scale in the research were analyzed using descriptive statistical analysis. Subsequently, qualitative data obtained from the sub-sample were analyzed using the constant comparative method for inductive content analysis to address the second sub-problem. According to the research findings, it was determined that preschool teachers have a high level of attitude towards healthy eating. There was no significant difference in the healthy eating attitudes of preschool teachers based on age and professional tenure. However, it was found that preschool teachers make more references to external factors and concepts of nutrient content, and they mention the same concepts repeatedly. Lastly, in the research, it was found that preschool teachers exhibit similar preferences for healthy choices in breakfast menu selections, but in lunch and dinner menu selections, sub-group teachers demonstrate better performance in opting for healthier choices.