Mülk Sûresi çerçevesinde itikadî konuların değerlendirilmesi
Evaluation of creedal issues in the context of Sura Mulk
Yazar: MEHMET KANHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULAZİZ ARTIŞ
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mülk suresi = Mulk sura ; Sure = Sura ; İnançlar = Beliefs ; İslamiyet = Islam

Özet:
İtikada ilişkin konular Kur'ân-ı Kerîm'de bir bütün olarak değil de farklı sûre ve âyetlerde geçmektedir. Bu bağlamda Mülk sûresinde geçen bazı âyetlerin birtakım itikadî konular hakkında bilgiler ihtiva ettiği görülmektedir. Çalışmamızda Mülk sûresinde bulunan âyetleri hem kelâmi açıdan hem de müfessirler gözünden ele alarak itikadî açıdan değerlendirmeye çalıştık. Mülk sûresindeki itikadî konular üzerinde dururken, erken dönem kelâm kaynakları başta olmak üzere yakın dönem müelliflerinden de istifade etmeye çalıştık. Yeri geldikçe itikadî mezheplerin yaklaşımlarına ve müfessirlerin görüşlerine yer verdik. Çalışmamız, bir giriş, iki bölüm ve sonuç kısmından meydana gelmektedir. Giriş kısmında, araştırmanın konusu, amacı ve yöntemi hakkında genel bilgi vererek sûrenin isimlendirilmesi, fazileti ve sebebi nüzulüne değindik. Birinci bölümde; Mülk sûresinde geçen esmâ-i hüsnâ kavramları ve Allah'a (c.c.) ait sıfatları ele aldık. İkinci bölümde; Mülk sûresinde geçen itikadî konulara İman başlığı altında değindik. Mülk sûresinde Kur'an'ın esas konularından olan tevhid inancı ve bu inançla bağlantılı olarak diğer iman esasları en veciz ve vazih bir şekilde sunulmaktadır. Sûrede esmâ-i hüsnâ olarak ifade edilen "Allah", "Rahmân", "Gafûr", "Latîf", "Habîr" gibi isimler Allah'ın insanlık âlemine ihsanını, lutfunu, ikramını ve merhametini ifade etmek için kullanılırken, "Kâdir", "Hâlik", "Alîm", "Râzik" ve "Basîr" gibi ilâhi sıfatları ifade eden kavramlar ise Allah'ın tevhidine, uluhiyyetine ve rububiyyetine vurgu yapmak için kullanıldığı görülmektedir. Yine sûrede, başta Allah, peygamber, kitap ve âhiret inancı akli deliller ile gözler önüne serilmiştir. Aynı zamanda, ecel ve rızık gibi itikadî konuların Allah inancı ile bağlantısına dikkat çekilmiştir.

Abstract:
The matters of faith are not mentioned in the Qur'an as a whole, but in different chapters and verses. In this context, it is seen that some verses in the chapter of al-Mulk contains information about some matters of faith. In our study, we tried to evaluate the verses in the chapter of Mulk from the point of view of islamic theology and the Qur'an commentators. While mentioning the matters of faith in the chapter of al-mulk, we tried to make use of the recent authors, but also of the early period authors of islamic thelogy. We have also included the opinions of theological sects and of some Qur'an commentators. Our study consists of an introduction, two chapters and a conclusion. In the introduction, we gave general information about the topic, purpose and method of research and also touched on the naming, aim and epiphany reason of the Surah. In the first part we have discussed the concepts of al-Asma'al-Husna and the attributes of Allah the mighty which are listed in the chapter of mulk. In the second part we touched upon the matters of faith which are also listed in the chapter of al-Mulk. In Surah al-Mulk, the belief of Allahs oneness, which is one of the main topics of the Qur'an, and other principles of faith in connection with this belief are presented in the most concise and clear way. Names such as "Allah", "ar-Rahmaan", "al-Ghafoor", "al-Lateef", "al-Khabeer", which are expressed as al-Asma'al-Husna in the surah, are used to express Allah's benevolence, favor, bounty and mercy to the world of humanity. Concepts expressing divine adjectives such as "al-Qadir", "al-Khaaliq", "al-Aleem", "er-Raazeq" and "al-Baseer" seem to be used to emphasize Allah's tawhid, divinity and rububiyyah in the same surah. At the same time, attention was drawn to the connection between the matters of faith such as death and sustenance with belief in Allah.