0-3 yaş grubu çocuklarda ekranlı araçlar karşısında geçirilen zaman ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determining the time spent in front of screened devices and affecting factors in the 0-3 age group children
Yazar: DİDEM KURAP ÖCEBE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RABİYE GÜNEY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgisayarlar = Computers ; Cep telefonu = Mobile phone ; Ekran bağımlılığı = Screen addiction ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu araştırma 0-3 yaş grubundaki çocukların ekranlı araçlar karşısında geçirdikleri süreyi ve etkileyen faktörleri incelemek amacıyla bir Aile Sağlığı Merkezinde yapılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemi Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı ve 0-3 yaş arasında çocuğa sahip 900 anne arasından randomizasyonla seçilmiş 269 anneden oluşmaktadır. Bu tanımlayıcı çalışmada, veri toplama aracı olarak literatür bilgileri doğrultusunda hazırlanmış olan 0-3 yaş dönemi çocuğu olan ailelerin demografik özelliklerini ve 0-3 yaş döneminde olan çocukların ekranlı araçlarla geçirdiği zamanı ve etkileyen faktörleri sorgulayan 64 sorudan oluşan anket formu kullanılmıştır. Çalışma verilerinin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotlar (ortalama, standart sapma, medyan, frekans, yüzde, minimum, maksimum), Spearman Korelasyon Analizi, Pearson Ki-Kare, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis test ve Dunn-Bonferroni testlerinden yararlanılmıştır. 
Bulgular: Çocukların çoğunluğu (%75,1) ekranlı araçlarla zaman geçirmektedir. Ekranlı araçlar karşısında vakit geçiren 202 olgunun toplam geçirdiği süre 20 ile 270 dk./gün arasında değişmekte olup ortalaması 101,75±56,21 dk./gündür. Çocukların yarısından fazlası (%53,5) ekranlı araçları kendisi kullanabilmektedir. Çocuklar ortalama 71,86 dk./gün televizyon, 63,09 dk./gün tablet ve 36,85 dk./gün cep telefonu ile zaman geçirmektedir. Çocukların ekranlı araçlarla geçirdiği toplam süre ile annenin eğitim ve çalışma durumu, ailenin gelir durumu, çocuğun yaşı, çocuğun anneyle kitap okuma durumu, eve yakın oyun alanı bulunma durumu, çocuğun odasında televizyon bulunma durumu, annenin telefonunda ya da bilgisayarında oyun ya da uygulama bulunma durumu ve aile içinde ekranlı araç  
kullanımı ile ilgili kural bulunma durumu arasında anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). 
Sonuç: 0-3 yaş grubunda ekrana uzun süre maruz kalan çocukların sayısının sayılarının çok fazla olduğu ve ekran maruziyeti süresinin önerilerin üzerinde olduğu saptanmıştır. Bu yüzden ailelere konu ile ilgili eğitim verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Objective: This study was conducted in Kadıköy Family Health Center with children aged 0-3 to examine the time they spend in front of screened devices and the factors affecting this time.
Materials and Methods: The sample consisted of 269 mothers enrolled in Kadıköy Family Health Center and selected randomly among 900 mothers with children aged 0-3. As a data collection tool, a 64 question-survey was used and prepared in accordance with the literature, questioning the demographic characteristics of families with children aged 0-3, the time children spend in front of screened devices and the factors affecting this time. Descriptive statistical methods (mean, standard deviation, median, frequency, percentage, minimum, maximum) Spearman Correlation Analysis, Pearson Chi-Squared, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis and Dunn-Bonferroni tests were used in data evaluation.
Results: Majority of children (75.1%) spend time with screened devices. Total time spent by 202 cases in front of screened devices varies between 20 and 270 minutes, with an average of 101.75±56.21 minutes. More than half of them (53.5%) can use screened devices by themselves. Children, on average, spend 71.86 minutes watching TV, 63.09 minutes on tablets, and 36.85 minutes on phones. A significant difference was determined between total time children spend in front of screened devices and mothers' education/employment status, family income, child's age, whether the child and mother read together, availability of a playground nearby home, availability of TV in child's room, availability of games/ applications on mothers' phone/computer and availability of a rule about using screened devices within the family (p<0.05). 
 
Conclusion: Based on these results, since too much children aged 0-3 are exposed to screened devices more than recommended, factors affecting children's exposure to screened devices should be evaluated and relevant training should be given to families.