Tabu arama algoritmasının kuyruk problemine uygulanması
Application of tabu search algorithm to queue problem
Yazar: ÖMÜR GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. HÜLYA ÇINGI
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İstatistik = Statistics

Özet:
Kuyruk problemi bilgisayar ağları ve telekomünikasyon gibi teknik konularda karşımıza çıktığı gibi, gündelik yaşamımızda da market kasaları, toplu taşıma, banka gişeleri, bilet gişeleri ya da trafik sıkışıklığı vb şeklinde karşımıza çıkmaktadır (Nafees, 2007). Ancak bu kuyruklar arasında en sık karşılaşılanı ve en çok zaman harcananlarından biri de market kasa kuyruklarıdır. Birçok insan gündelik yaşamını idame ettirebilmek için zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak maksadı ile marketlere gitmekte ve market kasalarında kuyrukta beklemek zorunda kalmaktadır.
Perakende sektöründe kasa kuyruklarını yönetmek, hem müşteri memnuniyeti sağlamak hem de bordro maliyetlerini yönetebilmek adına çok büyük önem arz etmektedir. Ancak günümüz teknolojisinde bile birçok işletmede kuyruk problemi ya yönetici tecrübeleriyle ya da personel bazında detaylandırılmamış programlar aracılığıyla yapılmaktadır. Kullanılan programlar ise personellerin bireysel performanslarına göre çalışmayıp, çıktı olarak sadece çalışacak personel sayılarını belirttikleri ve sonucunda da kuyruk uzunluğuna ilişkin detaylı bir çıktı verememeleri sebebi ile kriz anları ya da boş zamanları bu çıktıya bakarak tahmin etmek mümkün olmamaktadır. Bunun sonucunda da büyük ölçüde müşteri kaybı ya da atıl personel oluşmaktadır. Bu çalışmada personelin bireysel performansları göz önüne alınarak kasa hattının benzetimi oluşturulup, bu benzetim sonuçlarına göre personel vardiyası hazırlanmaktadır. Bu sayede personelin çalışma performansına göre hangi saatlerde daha verimli olabileceği ve buna bağlı olarak üretilen vardiya sonucunda ise hangi gün hangi saatte kuyruk uzunluğunun ne kadar olacağı tahmin edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Delays and queuing problems are most common features not only in our daily-life situations such as at a bank or postal office, at a ticketing office, in public transportation or in a traffic jam but also in more technical environments, such as in manufacturing, computer networking and telecommunications. (Nafees, 2007) However, supermarket checkout queue system is the most frequently used and one of the most time elapsed places. Many people buy their vital need for living from a supermarket and they wait in checkout queues.
In retail market, management of checkout queue lenght is very important for minimize payroll expences and maximize customer satisfaction. However , even today's technology, in many retail company checkout queue lenght is still tried to manage according by managers experiences or some programs which are not detailed about staffs' own performance. These programs are not detailed about staffs' own performans so the output of these programs  show only working staffs counts and could not show detailed checkout queue lenght forecasts. Because of insufficient detail of these programs' output, companies could not forecast neighter crisis moments of checkout queue nor idle time of staffs. As a result of this stuation, companies lost customer satisfaction and have got lots of idle staffs. In this study, simulated checkout queue line according to staffs' personal performance and according to simulation's result, trying to find the best shift. Thus, companies could forecast, which working time is more efficient for staffs according to its personal performance and what will be the checkout queue lenght during day.