Türk sosyoloji tarihinde "Sosyal Bilim" ekolü
School of 'Science Sociale' in Turhish sociology history
Yazar: İLYAS SUCU
Danışman: PROF. DR. H. BAYRAM KAÇMAZOĞLU
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Sosyal Bilim ekolü = Social Science school ; Sosyoloji tarihi = Sociology history ; Türk sosyoloji tarihi = Turkish sociology history ; Türk sosyolojisi = Turkish sociology

Özet:
'Sosyal Bilim' Ekolü, Frédéric Le Play tarafından kurulan, Fransa'nın devrim sonrası yaşadığı toplumsal buhranlara ve devrim döngüsüne son vermek amacı güden bir sosyoloji anlayışıdır. Muhafazakâr bir düşün sistemiyle çerçevelenen bu anlayış, aynı zamanda pozitivist bilgi yaklaşımını benimsemiş ve sosyal fenomenleri bilimsel bir tarzda ele almıştır. Geliştirdiği monografi tekniğiyle aile araştırmaları yapmış ve mikro-ölçekli bu alana-dönük araştırmalardan yola çıkarak bir aile ve toplum sınıflandırması geliştirmiştir. Makro ölçekte tüm tarihi ve toplumu açıklama iddiasında olan ve coğrafyanın belirleyiciliğinin etkin olduğu bu sınıflamada, Anglo-Sakson toplum ve siyaset tipi övgüsü açıkça görülmektedir. Adem-i merkeziyetçi bir yönetim, bireylerin kişisel girişkenliklerinin desteklenmesi, özel mülkiyetin korunması gibi önceliklerinin yanı sıra ekol, toplumun evrimci tarzda dönüşümünü savunmakta, ortaya çıkardıkları bilimsel verilerin sosyal reforma kaynaklık etmesini önemsemektedir. Le Play sonrası birçok kuramcı ve uygulayıcı tarafından sürdürülen ekolün sosyoloji anlayış, yöntem ve tekniği; sosyoloji alt dallarının gelişmesinde ve alan araştırmalarının çeşitlenmesinde oldukça önemli bir yere sahiptir.   

Ülkemizde Prens Sabahaddin tarafından temsil edilen ekolün sosyoloji anlayışı, kendisine hem sosyoloji de hem de siyasette yer bulmuştur. Ekolün sosyoloji anlayışından bir siyasi program ortaya çıkaran Prens Sabahaddin, bu sayede ülkemizde hem Türk sosyolojisinin hem de Türk siyasetinin önemli bir kişiliği haline gelmiştir. Ekolün sosyolojik anlayış, yöntem ve tekniği, Prens Sabahaddin'den sonra Mehmet Ali Şevki Sevündük, Selahaddin Demirkan ve Tahsin Demiray gibi sosyologlarca sürdürülmüştür. Ayrıca akademiden birçok sosyolog tarafından da ekolün konu alanları ve tekniğine ilgi duyulmuştur. Ekol ayrıca alana-dönük uygulamalı sosyoloji konusunda da ülkemizde bir çığır açmıştır. Bu tezde de, 'Sosyal Bilim' Ekolü'nün Türk sosyoloji ve siyasetindeki yeri ve önemi bir bütün olarak ele alınmıştır. Ekolün düşünsel kaynaklarıyla olan irtibatı, Türk toplum gerçeğine ve sorunlarına yaklaşımları, getirdikleri öneriler, yaptıkları alan araştırmaları ve tüm bunların siyasetteki karşılığı incelenmiş ve tartışılmıştır.



Anahtar Sözcükler: Adem-i Merkeziyet, Teşebbüs-ü Şahsi, İlm-i İçtima, Uygulamalı Sosyoloji, Siyaset Sosyolojisi, Liberalizm.

Abstract:
'Social Science' school is a sociology approach; founded by Frédéric Le Play that aims to end the social upheavals and revolution cycle experienced after the revolution in France. The approach is framed with a conservative thought system, at the same time is adopted positivist information approach and handled social phenomena in a scientific manner. Le Play has done family research and starting from this micro-sized field oriented research he has developed a family and community classification. In this classification which is macro sized and aimed to explain all history and society with an effective determination of geography; a praise of Anglo-Saxon society and politics can be seen apparently. The school, besides the priorities such as decentralization of management, promotion of personal initiative of individuals and protection of private property; at the same time advocates transformation of society with an evolutionary manner and attach importance to the scientific data they presented to source for social reform. Schools sociological approach, method and technique maintained by many theorists and practitioners after Le Play and have a important place for the development of sub-branches of sociology. diversification of field research.
 
Sociology approach of the school is represented by Prens Sabahaddin and has found place both in politics and sociology. Prens Sabahaddin revealed a political program from the sociology approach of the school and thus became an important personality both in Turkish sociology and Turkish politics. Schools sociological understanding of the methods and techniques was carried out after Prens Sabahaddin by sociologists such as Mehmet Ali Şevki Sevündük, Selahaddin Demirkan and Tahsin Demiray. In addition, many sociologists from Academy has interested in the subject areas and techniques of the school. School also marked a turning point in our country about field-oriented in applied sociology. In this thesis the adventure of 'Social Sciences' School in Turkish sociology and politics were discussed as a whole. The contact of the school with its intellectual resources; appoach to reality and problems of Turkish society; recommendations; their field researches and provisions at politics of all has been investigated and discussed.




Key Words: Decentralization, Personal Entrepreneurship, Science Sociale, Applied
Sociology, Political Sociology, Liberalism.