Cinsiyetsiz çizgi film karakterleri bağlamında toplumsal cinsiyet algısı
Gender perception in the context of gender-neutral cartoon characters
Yazar: NERİMAN CANAY TOROSOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATMA BUDAK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cinsiyetsizleştirme = De-sexization ; Karakter = Character ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Çizgi film = Animated film ; Çizgi karakter = Cartoon characte ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmanın amacı ilköğretim grubu çocuklarının cinsiyetsiz çizgi film karakterlerinden hareketle sahip oldukları toplumsal cinsiyet algılarını ve bu algılara bağlı yorumlarını incelemektir. Araştırma nitel araştırma tekniğinin kullanıldığı betimsel bir çalışmadır. Araştırma belli bir duruma ilişkin sonuçlar ortaya koymayı amaçladığından durum çalışması deseniyle örülmüş, var olan bir durumun tek başına analiz edilip bütüncül bir şekilde betimlenmesi yapılacağından tek durum çalışması biçiminde desenlemiştir. Çalışma grubunu Tokat; merkez, ilçe ve köylerinde bulunan resmi ve özel ilköğretim okullarında eğitim gören 40 öğrenci oluşturmaktadır. 40 öğrencinin 25'i kadın 15'i ise erkektir. Öğrencilerin yaş aralığı ise 6 ile 10 yaş arasıdır. Çalışmaya katılan öğrencileri, farklı sosyo-ekonomik düzeylere sahip olması amacı ile ilk 20 katılımcı sosyo-ekonomik durumu düşük, son 20 katılımcı sosyo-ekonomik durumu yüksek olan okullarda eğitim görmekte olan öğrencilerden seçilmiş olup her iki okuldan da eşit sayıda olmak üzere her kademeden 10'ar kişi olacak şekilde seçilmiştir. Verilerin toplanmasında yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına göre 6-10 yaş grubu çocuklarının cinsiyet algıları, çoğunlukla parçadan bütüne ilkesini kullanarak oluşturulmuş cinsiyet tanımlamalarından oluşmaktadır. Araştırmada fiziksel özelliklere göre cinsiyet tanımlamalarında kadınların dış görünüş bağlamında erkeklerden daha fazla esnekliğe sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın davranış boyutu incelendiğinde ise erkek cinsiyetinin şiddet ile eşleştirildiği ve daha belirgin kısıtlamalara maruz kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. İlköğretim grubu öğrenciler için ilk izlenimin oldukça önem arz ettiği, dış görünüşün çocuklarda cinsiyeti belirleyici bir unsur olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This research aims to examine the gender perceptions among primary school children based on genderless cartoon characters and their interpretations developed from these perceptions. This research is a descriptive study in which qualitative research technique is used. Since the research aimed to reveal results related to a certain situation, it was conducted with a case study pattern, and it was designed as a single case study since an existing situation was analyzed alone and described in a holistic way. The selected target group consists of 40 students studying in public and private primary schools in the center, districts, and villages of Tokat. Out of the 40 students, 25 are females and 15 are males. The age range of the students is between 6 and 10 years old. In order to have different socio-economic levels, the first 20 participants were selected from the students studying in schools with low socio-economic status and the rest 20 participants were students from schools with high socio-economic status; 10 students from each grade were selected from both types of schools in equal numbers. A semi-structured interview method was used to collect data.
According to the results of the research, the gender perceptions of children aged 6-10 mostly consist of gender definitions created using the principle of part-to-whole. In the study, it was concluded that women have more variety than men in terms of appearance and gender definitions according to their physical characteristics. When the behavioral dimension of the study was examined, it was concluded that the male gender was matched with violence and exposed to more specific restrictions. It has been concluded that the first impression is very crucial for primary school students. Appearance has been an important factor in determining the gender of cartoon characters in children.