Selçuklu ve Beylikler Dönemi Kastamonu camileri
Seljuk and Principalities Period Kastamonu mosques
Yazar: NEZAHAT SERİN
Danışman: PROF. DR. BAHATTİN YAMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Beylikler Dönemi = Principality Period ; Camiler = Mosques ; Dini mimari = Religious architecture ; Kastamonu = Kastamonu ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Plan = Plan ; Selçuklular Dönemi = Seljuks Period ; Süslemeler = Ornamentations

Özet:
İslam'ın ilk günlerinden itibaren Müslümanlar cami yapımına önem vermişler ve yaptıkları hayrın ebedi olması için yarışmışlardır. Başlangıçta basit yapıda olan camiler zamanla önemini arttırmış, Osmanlı Döneminde ise en güzel örneklerini vermiştir.
Tarihimizi yansıtan yapılar arasında camiler hiç şüphesiz önemli bir yere sahiptir. Camiler bir milletin dini görüşünü yansıtır ve dine verilen önemin bir göstergesidir. Buradan yola çıkarak, bu çalışmada Kastamonu İlindeki Selçuklu ve Beylikler Döneminden kalan on beş adet cami incelenerek yapılarının tanıtılması ve gelecek nesillere aktarılması hedeflenmiştir. 
Yapılar günümüze gelinceye kadar birçok onarım ve yenileme çalışmaları nedeniyle çoğu inşa edildiği dönemin özelliklerini kaybetmiş, özgünlüğünü yitirmiştir. Bölge genelinde ahşabın yaygın kullanımı, malzemenin dayanıklılık derecesiyle birlikte yapıların zamanla, çeşitli afetlerle ve insan eliyle zarar görmesine, yok olmasına ya da yıkılıp yeniden inşa edilmesine yol açmıştır. Taş malzemenin kullanıldığı camilerde de aynı faktörlerin olumsuz etkileri görülmektedir. Hala günümüzde birçok yapıda yanlış uygulamalarla eserlerimize zarar verildiği görülmektedir.
Bu araştırmada tez konumuza dâhil olan camiler ilk yapılandan başlanarak kronolojik olarak sıralanmıştır. Camiler plan, malzeme ve süsleme özellikleri yönünden tanıtılarak yapıların günümüzdeki durumları belgelendirilmeye çalışılmıştır. 
Yapılan literatür ve alan araştırmaları sonunda konu üç bölüm halinde incelenmiştir. Birinci bölümde Kastamonu'nun tarihi ve coğrafi durumu belirtilmiş;  Selçuklu Dönemi ve Beylikler Dönemindeki önemi vurgulanmıştır. İkinci bölümde Katalog çalışması yapılarak ayrıntılı bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde Selçuklu ve Beylikler Dönemi Kastamonu Camilerinin genel özellikleri üzerinde durularak benzer ve farklı yönleri belirlenmiştir. Ayrıca mimari özellikleri ile plan ve süsleme özellikleri karşılaştırılmıştır. Çalışma elde edilen bulgular ışığında geliştirilen öneriler ve yararlanılan kaynaklar ilavesiyle sonlandırılmıştır.

Abstract:
From the very first days of Islam, Muslims have given importance to the construction of mosques and compete for eternal goodness. The glasses, which were simple at the beginning, increased in importance over time and gave the best examples in the Ottoman period.
There is no doubt that the mosque has an important place among the structures that reflect our history. Camels are a sign of a religion that reflects a nation. It is aimed to introduce the structures of the 15 mosques dated to the Seljuk period in Kastamonu and to transfer them to future generations.
Due to many repairs and renovations until the days when the constructions came to date, most of the buildings lost their features and lost their originality. The widespread use of wood throughout the region has led to the destruction or destruction and rebuilding of buildings with the degree of durability of the material over time, with various disasters and human hand. The negative effects of the same factors are also seen in the glass where the stone material is used. At present, it is seen that in many buildings, our works are damaged by wrong practices.
Mosques were introduced in terms of material-technical and decorative features, and the present conditions of structures were tried to be documented. The windows belonging to the thesis position are separated as the book with and without the book, chronologically ordered starting from the book.
At the end of literature and field studies, the subject has been presented in three parts. In the first part, the historical and geographical situation of Kastamonu is stated; The importance of the Seljuk and Principalities periods was emphasized. In the second part, a catalogue study was carried out and detailed information was given. In the third part, Kastamonu Seljuk mosques (general features) was emphasized and similar and different aspects were determined. The architectural features were compared to the plan and ornamentation features. The study ends with the recommendations drawn from the findings and the references.