Metalaşma bağlamında hukukta yapısal dönüşüm ve uzlaştırma
Structural transformation in law and the conciliation in the context of commodification
Yazar: HAZAL SÜRMELİ KALE
Danışman: PROF. DR. ALİ MURAT ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Genel Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Alternatif uyuşmazlık = Alternate dispute ; Düzenleme = Regulatory ; Metalaşma = Commodization ; Onarıcı adalet = Restorative justice ; Uzlaştırma = Conciliative

Özet:
Çalışmanın amacı, hukuki bir biçim olan uzlaştırmayı, ana akım literatürden bakıldığında, iktisadi alana ait metalaşma olgusu üzerinden araştırmaktır. Belirlenen amaca ulaşmanın yöntemi ise Marksist teorinin ve Düzenleme Okulu'nun kavramsal çerçevesinden yararlanmak suretiyle salt normların değil, normların düzenlediği ilişkilerin bilgisinin incelenmesi; yani hukukun ekonomi politiği olarak tercih edilmiştir. Uzlaştırma, 1970'lerden sonra yaygınlaşan alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının ceza hukuku alanındaki görünümü olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak çalışmanın amacıyla ve çalışmada benimsenen yöntemle bağlı olarak, uzlaştırma kurumu salt normatif bir düzenlemeden ibaret değildir. Uzlaştırma, ne her şeyin piyasa terimleri içerisinden ifadesini bulduğu bir toplumun ideolojik, iktisadi, siyasi/hukuki kuruluşuna tekabül eden neoliberal yapılanmanın ne de bir şeyin piyasa normlarının konusu haline gelmesi anlamına gelen metalaşmanın etkilerinden bağımsızdır. Tezde, değerin tahakkümündeki meta biçimin gereklilikleri olan beliren özel mülkiyet, sözleşme özgürlüğü, girişim özgürlüğü, rekabet, verimlilik gibi piyasa düzenine hâkim ilke ve biçimlerin ceza hukuku alanında da egemen hale gelmesinin; yani ceza yargısının metalaşmasının uygun adı uzlaştırma olarak ele alınmıştır. 

Anahtar Sözcükler
Düzenleme, Metalaşma, Alternatif Uyuşmazlık Çözümü, Onarıcı Adalet, Uzlaştırma.

Abstract:
The aim of the study is to investigate conciliation, which is a legal form, through the commodification phenomenon of the economic field when viewed from the mainstream literature. The method of achieving the determined goal is to examine the knowledge of the relations regulated by the norms, not just the norms, by making use of the conceptual framework of the Marxist theory and the Regulation School; in other words, it was preferred as the political economy of law. Conciliation emerges as the view of alternative dispute resolution methods in the field of criminal law, which became widespread after the 1970s. However, depending on the purpose of the study and the method adopted in the study, the conciliation is not merely a normative regulation. Conciliation is not independent of the effects of neoliberal structuring, which corresponds to the ideological, economic, political/legal establishment of a society in which everything is expressed in terms of the market, or of commodification, which means that something becomes the subject of market norms. In the thesis, the principles and forms that dominate the market order, such as emerging private property, freedom of contract, freedom of enterprise, competition, productivity, which are the requirements of the commodity form in the domination of value, become dominant in the field of criminal law; that is, the proper name of the commodification of the criminal justice system has been taken as conciliation.

Keywords
Regulation, Commodification, Alternative Dispute Resolution (ADR), Restorative Justice, Conciliation