7-12 yaş aralığındaki çocuklar ve annelerinin boşanma sonrası ebeveyn-çocuk ilişkilerine yönelik görüşler
Children between 7-12 years and their mothers divorce opinions on partner-child relations
Yazar: ASLI SAĞLIK
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE YALÇIN
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Anneler = Mothers ; Boşanma = Divorce ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Güvenli bağlanma = Attachment security ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems ; Çocuklar = Children

Özet:
Aile birliğinin yapısal, duygusal ve ruhsal açıdan bölünmesine neden olan boşanma, 
ailedeki tüm bireyler için özellikle de çocuklar için karmaşık olan yeni bir durumun 
başlangıcıdır. Boşanma sonrası çocuk ve ebeveynlerde çeşitli psiko-sosyal sorunlar 
görülebilmektedir. Tüm bu davranış problemleri, sistemdeki sorunlar aile danışmanlığı 
alanında hizmet veren profesyonelleri yakından ilgilendirmektedir. Bu çalışmada 7-12 
yaş aralığındaki çocuklar ve annelerinin boşanma sonrası ebeveyn – çocuk ilişkilerine 
yönelik görüşleri incelenmiştir. Araştırmaya; 7-12 yaş aralığında çocuğu olan resmi 
olarak boşanmış 20 anne ve 20 çocuk katılım sağlamıştır. Araştırmadaki kişilere kartopu 
örneklemi yoluyla ulaşılmıştır. Araştırma görüşmelerden elde edilen verilerin 
yorumlanmasını kapsayan nitel bir çalışma olmakla beraber probleme ilişkin 
araştırmacının öznel görüşleri sunulmuştur. Bu bakımdan "yorumlayıcı araştırma" olarak 
yorumlayabiliriz. Veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", yarı yapılandırılmış 
"Görüşme Formu" ve ''Aydınlatılmış Onam Formu'' hazırlanıp kullanılmıştır.
Katılımcılarla görüşmeler önce telefon ile sonra da yüz yüze şeklinde katılımcıların kendi 
yaşam alanlarında yapılmıştır. Kimi zaman da online olarak gerçekleştirilmiştir. 
Görüşmeler anneler ile ortalama 40 dakika, çocuklar ile 30 dakika kadar sürmüştür. 
Araştırmadaki nitel verilerin çözümlenmesinde yarı yapılandırılmış görüşmelerin 
temaları ve alt temaları tümdengelimsel analiz uygulanarak değerlendirilmiştir. Araştırma 
bulguları genel olarak değerlendirildiğinde, katılımcı çocukların çoğunluğunun 
ebeveynlerin boşanmasından memnun oldukları, boşanmadan sonra onlarla daha iyi 
geçindikleri, boşanma sonrası ailenin geleceği ile ilgili yaşanabilecek endişelerin büyük 
bir oranda ebeveynler tarafından giderildiği, çocukların her iki ebeveynin ailesi ile 
beraber vakit geçirdiği, boşanma sonrası sosyal çevre ile çatışmaların azaldığı, 
ebeveynlerinin bir araya gelmelerini büyük oranda istemedikleri, annelerin çocukla 
yakından ilgilendikleri ancak bu yakınlığın babayla aynı olmadığı, ebeveynleri tarafından 
büyük oranda sevildiğini hissettikleri, boşanma süreci ve sonrasında ebeveynleri arasında 
taraf tutma zorunluluğu hissetmedikleri, boşanma sonrası sosyal çevreleriyle olan 
ilişkilerinde değişiklik yaşanmadığı, boşanma sonrası aile ile ilgili üzücü bir durum 
yaşayanların ve yaşamayanların oranlarının neredeyse eşit olduğu, çocukların boşanma 
sonrası eskisine göre daha az eleştirildiği, boşanma sonrası ebeveynler ile olumlu 
iletişimin arttığı, aile bireylerinden annelerin kendi sorunlarını anlayabildiği ancak 
babaların büyük oranda anlayamadığı, yakın olmak ve sarılma konusunda anneleri ile 
rahat oldukları sonuçları çıkmıştır. Son olarak araştırma bulguları alanyazın kapsamında 
tartışılmış olup araştırmacılara ve alanda çalışanlara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Divorce, which causes the structural, emotional and spiritual division of the family unity, 
is the beginning of a new situation that is complex for all members of the family, 
especially for children. Various psycho-social problems can be seen in children and 
parents after divorce. All these behavioral problems and problems in the system are 
closely related to professionals working in the field of family counseling. In this study, 
the views of children aged 7-12 and their mothers on post-divorce parent-child
relationships were examined. To research; 20 officially divorced mothers and 20 children 
with children between the ages of 7 and 12 participated. The people in the research were 
reached through snowball sampling. Although the research is a qualitative study covering 
the interpretation of the data obtained from the interviews, the subjective views of the 
researcher on the problem are presented. In this respect, we can interpret it as "interpretive 
research". "Personal Information Form", semi-structured "Interview Form" and 
"Informed Consent Form" were prepared and used as data collection tools. Interviews 
with the participants were made first by telephone and then face-to-face in the 
participants' own living spaces. Interviews lasted an average of 40 minutes with mothers 
and 30 minutes with children. In the analysis of the qualitative data in the research, the 
themes and sub-themes of the semi-structured interviews were evaluated by applying 
deductive analysis. When the research findings are evaluated in general, it can be seen 
that the majority of the participating children are satisfied with the divorce of their 
parents, they get along better with them after the divorce, the worries about the future of 
the family after the divorce are largely resolved by the parents, the children spend time 
with the families of both parents, the social environment after the divorce Conflicts with 
parents have decreased, their parents do not want to get together to a large extent, mothers 
are closely interested in the child, but this closeness is not the same with the father, they 
feel that they are loved by their parents to a large extent, they do not feel obliged to take 
sides between their parents during and after the divorce process, and there is no change 
in their relations with their social environment after the divorce, The ratio of those who 
experienced and did not experience a sad situation with the family after the divorce was 
almost equal, the children were criticized less after the divorce than before, after the 
divorce. It was concluded that positive communication with parents increased, mothers 
from family members could understand their own problems, but fathers could not 
understand them to a large extent, and they were comfortable with their mothers in being 
close and hugging. Finally, the research findings were discussed within the scope of the 
literature and suggestions for researchers and those working in the field were presented.