Kalite yönetim sistemi ve inşaat sektöründeki uygulama örnekleri
Quality management system and practical examples in the construction sector
Yazar: CEM ALABAY
Danışman: DR. AKIN ERİŞKON
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Kalite = Quality ; Kalite kontrol = Quality control ; Kalite yönetimi = Quality management ; İnşaat sektörü = Construction sector

Özet:
Araştırmada, beklenen kalite düzeyine ulaşabilmek ve işverene kalite güvencesi verebilmek için yüklenici firmaların kurmaları gereken "Kalite Yönetim Sistemi", sektördeki uygulama örnekleri ile ele alınmış, sistemin kurulmasında izlenen aşamalar ve yöntemler açıklanmıştır. Klasik yönetim modellerinin artık gerekli uyumu sağlamada yetersiz olduğu, 21. yüzyıla girdiğimiz bu dönemde, dünya piyasasında rekabet eden pek çok Türk inşaat firmasına uluslararası piyasalara gerekli uyumu sağlamada çeşitli görevler düştüğü belirtilmiştir. Bu görevlerin başında gelen; rekabet, sektör, teknoloji ve insanlarla ilgili olarak ortaya çıkan sorunlara cevap aramak, piyasada genişleme ve iyileştirici yolu bulmak kalite yönetim sistemi çerçevesinde ele alınmıştır. Araştırmada birden fazla firmayı karşılaştırma ve değerlendirme yapma fırsatı bulan araştırmacı, aynı malzemeyi kullanarak, aynı sürede ve aynı ekipmanla kalite açısından çok farklı noktalara gelindiğinden hareketle; imalat hatalarının çoğunun işçilik ve yönetim hatasından kaynaklandığını tespit etmiştir. Bu düşünceden hareketle, firmaların kaliteyi ancak yönetimin tam desteğini alarak sağlayabilecekleri belirtilmiştir. Firma yöneticileri kalite sistem stratejilerini ve politikalarını benimsemeli, uygulanmasını sağlamalıdır. Kalite güvencesi ancak firma organizasyonunda yer alan tüm birimlerin ve çalışanların katılımı ile sağlanabilir. Bu katılım "Toplam Kalite Yönetimi" uygulamaları ile mümkün olur. Toplam Kalite Yönetimi, araştırmada detaylı olarak incelenmiş ve firma üst yönetiminin en önemli sorumluluğunun; her seviyede ve her alanda kalite yönetimine ilişkin eğitim faaliyetlerini planlamak, kalite geliştirmenin sürekli olmasını sağlamak, kalite kontrol çemberleri içinde tüm iş gücünün kalite geliştirme faaliyetlerine katılımını temin etmek olduğu belirtilmiş ve bunu yapabilmek için uygulanması gereken yöntemler anlatılmıştır. Her geçen gün iş alma olasılığının azaldığı rekabetçi piyasa ortamında işverenler, süre ve maliyet kısıtlamalarıyla ters orantılı olarak artan kalite beklentileri ile yüklenici firmaların karşısına çıkmaktadırlar. Bu doğrultuda imalatın, işveren tarafından hazırlanan tasarım ve şartnamelere uygunluğunun sağlanması için yapılması gerekenlerin altı çizilerek, hataların nasıl düzeltilebileceği, uluslararası gelişmeler, yöntemler ve sistemler doğrultusunda örnek uygulamalar incelenerek belirtilmiştir. Kalite Yönetim Sistemi ile ilgili kavramlar, sisteme işlerlik ve etkinlik kazandırılabilmesi için gerekli unsurlar; insan faktörü, eğitim, kalite maliyeti, kalite planlaması yöntemleri, periyodik denetim ve değerlendirme yöntemleri ve dokümantasyon sistemi açıklanmıştır. Uluslararası ilişkilerin giderek artması ülkeler arası gümrük duvarlarının eski etkinliğini kaybetmesi, kalite yönetimi standartlarının küreselleşmesini zorunlu kılmış ve 1987'de ÎSO (International Standarts Organization) tarafından ISO 9000 serisi Kalite Güvence Standartlarının yayınlanması sonucunu getirmiştir. Aralarında I*Türkiye'nin de bulunduğu birçok ülke bu standardı ulusal standart olarak kabul etmiştir. Araştırmada, artık birçok gelişmiş ülke ve ülkemiz sözleşmelerinde yerini almaya başlayan bu standartlara sahip olmak için gereken şartlar ve uygulamak için gerekli araçlar detaylı olarak açıklanmıştır.

Abstract:
In this research, in order to reach toward the expected quality level and give quality guarantee to the employer is taken up with the practical examples in the construction sector. The stages and the methods which are observed during the establishment of the system is explained and that the firms are expected to establish the "Quality Management System". In the 21th century Turkish construction firms which are competing with the world market are told that classical management systems are incapable of providing the needed harmony from now on and there are various tasks they have to deal with the quality management system so as to provide the required harmony in the international marketing. Rivalry, sector, technology and looking for an answer to the problems which are appear about the people, growing in the market and finding the way for improvement are taken up with in the framework of quality management system. In this study, the researcher who found the opportunity to compare and evaluate more then one construction firms, using the same material, he determined that most of the non-conforming works are the results of poor workmanship and management faults, as reaching the different levels in terms of quality for the same time period with the same equipments. By this evaluation, it can be stated that firms can provide the quality required only if they take the top management's support. The top level managers should adapt the quality system strategies and politics and to have them put into practise. The quality assurance can only be obtained by participation of all employees and all units of the company. This participation is possible with the practices of "Total Quality Management". Total quality management is investigated in detail in this research and it is concluded that the most important responsibility of the top level managers is that to plan the education activities regarding quality management in every levels and areas, to provide the continuity of the quality development, to assure the participation in the quality development activities with all the manpower in the quality control process. As there is a decrease in getting a work possibility in the rivalry market situation and as there is an increase in quality expectation which is inversly propotional with the time period and cost limitation, employers come to the firms. In this direction, how to provide product's compliance with the design projects and with the specifications which are required by the Employer, are pointed out and how the mistakes can be corrected and the case studies are investigated through the international developments, methods and systems. The basic concepts about quality management systems which are human factor, education, cost of quality, methods of quality planning, periodic inspection and evaluation methods and documentation system are explained.Increases in the international relationships and lack of effectiveness of customs' wall among the countries, make the quality management standarts a compulsory process and that resulted to issue the ISO 9000 series quality assurance standarts by International Standarts Organization in 1987. Many of the developing countries including Turkey accept these standarts as national standarts. In many, developed countries and in our country's contracts, these standarts are required and conditions to be necessary and required equipments are explained in details, in the study.