Otoriteden otonomiye: Yasa ve özgürlük
From authority to autonomy: Law and freedom
Yazar: TOROS GÜNEŞ ESGÜN
Danışman: DOÇ. DR. ÇETİN TÜRKYILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Heteronomi = Heteronomy ; Hukuk = Law ; Kanunlar = Laws ; Otorite = Authority ; Özerklik = Autonomy ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Yasa ve özgürlük kavramları arasındaki ilişkinin dönüşümünü, otoritenin hukuksal temellendirilişi bağlamından, bir toplumsal otonomi ideali zemininde ele alınışına kadar takip etmeyi ve irdelemeyi amaçlayan bu çalışma "otorite olmaksızın yasayı düşünebilir miyiz?" ve "toplumsal otonomi mümkün müdür?" gibi soruları odağına almaktadır. Öncelikle Hobbes, Kant, Rousseau ve Hegel'de yasa ve özgürlük ilişkisinin otorite kavramı dolayımıyla nasıl kurulduğu gösterilmektedir. "Özgürlüğün hukuksallaştırılması" olarak adlandırılabilecek olan modern yasa-özgürlük bağının art alanındaki otoriter devlet anlayışına dikkat çekilmektedir. Çalışmanın ikinci bölümünde otonomi kavramını bireysel bağlamından çıkararak toplumsal bir ideale dönüştüren 19. yüzyıl toplumsal anarşizminin modern devlet eleştirisi ortaya konulmakta ve Proudhon, Bakunin ve Kropotkin'de yasa ve özgürlük bağının anti-otoriter kuruluşu gösterilmektedir. Toplumcu anarşizmin modern devlet kuramı ile ortaklaştığı ve ayrıştığı noktalar ayırt edildikten sonra, toplumcu anarşizmin Kant'ın otonomi kavramını siyasallaştırma denemesinin sonuçları ele alınmaktadır. Çalışmanın son bölümünde 20. yüzyıl totalitarizminin bir sonucu olan yasa ve özgürlük bağının kopuşuna karşı, otorite, yasa, ve özgürlük arasında kurulan eski ilişki yerine, özgürleşme, doğrudan demokrasi ve olumsal yasaların birliğini kuran heteronom otonomi kavramsallaştırması önerilmektedir. Buna göre, ancak özgürlüğün özgürleşmeyle, doğrudan demokrasinin otoriteyle ve yasaların olumsal yasalarla ikame edilmesiyle otonominin toplumsallığı mümkün olabilir. Zira, heteronom otonomi, özgürleşmenin her zaman heteronomi içerisinde gerçekleşebilir olduğu ve herkesin kendini belirleyen yasaları yapabileceği kabullerine dayanır. Özgürleşme ve doğrudan demokrasiden doğan otoritesiz yasalar, hukuksal yasalardan farklı olarak olumsal yasalar olarak adlandırılabilir ve bu yasaların zorlayıcı olmaksızın "tanınmış" ve "uygulanabilir" olması yeterlidir. Heteronom otonomi kavramsallaştırması, otonomi ortodoksisi ile heteronominin tahakkümü arasında kurulan yanlış ikiliğe düşmeksizin otoritesiz yasaların imkanını göstermeyi hedeflemektedir.

Abstract:
This study aims at following and examining the transformation of the relation between law and freedom from the contextual framework in which authority is juridically founded up to the contextual framework in which such relation is rethought in terms of a social autonomy ideal, and focuses on the questions such as "Can we think law without authority?" and "Is social autonomy possible?". Firstly, it is shown how the relation between law and freedom is constructed through the concept of authority by Hobbes, Rousseau, Kant and Hegel. Attention is drawn upon the point that an authoritarian comprehension of state underlies the background of the modern interconnectedness of law and freedom which can be defined as "juridicalization of freedom".  In the second chapter of the study, the critique of modern state by the 19th century social anarchism which transformed the concept of autonomy from being regarded within an individualistic framework to an ideal regarding society is handled and how the connection of law and freedom is founded within an anti-authoritarian perspective is shown through Proudhon, Bakunin and Kropotkin. After pointing out the common and distinctive features of the social anarchism and modern state theory, the consequences of the social anarchism's attempt to politicize Kant's concept of autonomy is discussed. In the last chapter of the study, in order to be able to counter the detachment of the bond between law and freedom as a consequence of 20th totalitarianism, a new conceptualization such as heteronomous autonomy is proposed to establish a new bond among emancipation, direct democracy and contingent laws instead of the former interconnection of authority, law and freedom. Accordingly, the sociality of autonomy could be possible only through the substitution of the freedom by emancipation, the authority by the direct democracy and the laws by the contingent laws. For, heteronomous autonomy bases on the assumption that emancipation could only be realized within heteronomy and everyone could make laws that determine his or her life. The laws which would arise through the process of emancipation and direct democracy could be defined as contingent laws in contradistinction to juridical laws, and without being coercive it is sufficient for them to be "recognizable" and "applicable". The conceptualization of the heteronomous autonomy aims at showing the possibility of laws without falling back upon a false alternative between the orthodoxy of autonomy and the domination of heteronomy.