Major karaciğer rezeksiyonlarında ERAS protokolünün uygulanması
Application of ERAS protocol on major liver resection
Yazar: ÖZLEM ÖNDEŞ
Danışman: PROF. DR. KAAN KARAYALÇIN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Hastanede yatış süresi = Length of stay ; Karaciğer = Liver

Özet:
Giriş ve Amaç: Cerrahi uygulamalar ve anestezi tekniklerindeki büyük ilerlemeler mortalitede azalmaya neden olmasına rağmen elektif şartlarda ameliyat olacak hastalarda uzamış hastanede kalış süresi ve postoperatif mobidite hala sorun olarak görülmektedir. Bu durum klinik bakım standartlarının ve postoperatif stratejilerin gözden geçirilmesine neden olmuştur ve cerrahi kliniklerinde perioperatif bakımın iyileştirilmesine bir yaklaşım olarak ERAS protokolü ya da diğer adı ile FTC programları geliştirilerek major cerrahiler de başarılı bir şekilde uygulanabileceği gösterilmiştir. ERAS protokolü uygulanan hastalarda organ disfonksiyonunun ve morbiditenin azaldığı, hastaneden erken taburcu oldukları daha önce yapılan çalışmalarla gösterildi. Biz çalışmamızda, major karaciğer rezeksiyonu yapılan beraberinde ERAS protokolü uygulanan hastaların hastanede kalış süresinin kısaldığını ortaya koymayı amaçladık.Materyal ve Metod: Çalışmamızda major karaciğer rezeksiyonu planlanan (n:40) hastanın, kontrol grubu (n:20) ve diğer gruba (n:20) ERAS protokolü uygulanarak hastanede kalış süreleri açısından karşılaştırıldı. Bunu yaparken idrar sondası çekme zamanları, sulu gıdaya başlama zamanları, katı gıdaya başlama zamanları, ameliyat sonrası erken mobilizasyon zamanı, ameliyat öncesi hareketliliğe ulaşılma zamanları gibi parametreler de karşılaştırıldı.Sonuçlar: Grup 1(kontrol grubu=klasik yöntemler uygulanan) ve Grup 2 (ERAS protokolü) deki hastalar hastanede kalış süreleri açısından karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı. Grup 1'deki hastaların ortalama hastanede kalış süresi 11,4±2,84 olarak hesaplandı. Grup 2'deki hastaların ortalama hastanede kalış süresi 5,5±1,4 olarak hesaplandı (p<0,001).Çalışmamızın sonucunda; Major karaciğer rezeksiyonu ile beraber ERAS protokolü uygulanan hastaların hastanede kalış sürelerinin kısaldığı görülmüştür. Çalışmamızın daha önce ERAS protokolü için yapılan çalışmaların sonucu ile de örtüştüğü görülmüştür.Anahtar Sözcükler: Major karaciğer rezeksiyonu, fast track cerrahi, enhanced recovery after surgery.

Abstract:
Introduction&Aim: Although advancement on surgical applications and anesthesia techniques cause reduction in mortality, there is stil trouble in hospitalisation time and postoperative morbidity in patients who underwent major liver resection. That?s why clinical care standarts and postoperative strategies are revised. An approach to recruitment of surgical clinics, perioperative care in ERAS protocol or in otherwords FTS programs are evolved and showed that they could be applied successfully. It was shown that organ dysfunction and morbidity were reduced in patients who were applied ERAS protocol and hospitalization time was also reduced. In this study, we aimed to show reduced hospitalisation time in patients who underwent major liver resection together with ERAS protocol.Material&Methods: Forty patients were included in this study. We divided them in two groups: Control group (n=20) and ERAS protocol group (n=20). Two groups are compared according to hospitalisation time. Beside this, removal of urine catheter time, beginning time of liquid and solid diet, postoperative early mobilization time, time to reach to daily work are also studied.Results: Group 1 (control=classical methods were used) and Group 2 (ERAS protocol) were found to be statistically different according to hospitalisation time. Mean hospitalisation time was 11,4±2,84 in group 1 and 5,5±1,4 in group 2 (p<0,001). According to this study it was shown that hospitalisation time is reduced when the ERAS protocol was used together with major liver resection. It was also observed that result of this study is compatible with the other studies about ERAS protocol in literature.Key words: Major liver resection, fast track surgery, enhanced recovery after surgery.