Matematik öğretmen adaylarının görsel akıl yürütme durumlarının incelenmesi
Investigation of the visual reasoning process of the pre-service mathematics teachers
Yazar: İLKNUR GÜLŞEN
Danışman: PROF. DR. AHMET ARIKAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Akıl yürütme = Reasoning ; Gömülü teori = Grounded theory ; Görsel ispat = Visual proof ; Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson

Özet:
Görsel akıl yürütmenin matematik kavramlarını anlamada yardımcı olduğu pek çok araştırmacı tarafından vurgulanmıştır. Eğitimde bu özellikten yararlanabilmek için öğretmenlerin öğrencilerin görsel akıl yürütme ile ilgili becerilerini geliştirmeleri, öncesinde ise görsel akıl yürütmenin öneminin farkında olmaları gerektiği düşünülebilir. Sonuç olarak bu amaca katkıda bulunabilmek için, bu araştırma matematik öğretmen adaylarının görsel akıl yürütme durumlarını incelemektedir.Araştırma üç gönüllü matematik öğretmen adayı ile yapılmıştır. Veriler, üçü görsel ispatı ispatlama ve biri görsel ispatı yorumlama olmak üzere öğretmen adaylarına dört görsel ispatın sorulduğu iki oturumdan elde edilmiştir. Öğretmen adaylarının görsel akıl yürütme durumlarının belirlenebilmesi amacıyla veri analizinde gömülü (grounded) teorinin teknikleri kullanılmıştır.Araştırmanın sonuçları öğretmen adaylarının görsel ispatları algılama, takip ettikleri süreç ve ulaştıkları sonuçların farkında olma ile ilgili birtakım zorluklarla karşılaştıklarını göstermiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının ispata görsel ispat üzerinden ulaşmak yerine cebire eğilim gösterdikleri, çözüm süreçlerinde ispata odaklandıkları veya ispattan uzaklaştıkları tespit edilmiştir. Bununla birlikte görsel ispat üzerindeki çözümlerinin rastgele olmadığı, görsel ispattaki şekil ve çözümleri üzerinden stratejiler uyguladıkları ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In recent years, the idea that visual reasoning provides a nourishing environment for the learner to understand mathematical concepts has been emphasized by many researchers. To utilize this notion in the field of education, it is expected that teachers should be aware of the importance of visual reasoning as they help students to develop skills regarding it. Therefore, this presented research aims to explore the visual reasoning process of pre-service mathematics teachers to contribute this goal.The research was carried out with three pre-service mathematics teachers. Data were collected in two sessions where teachers were ask to tackle four visual proofs three of which required operative mathematical explanations while the remaining one required pre-service teachers to explain their proofs verbally. To determine the visual reasoning process of these pre-service teachers, the data acquired in this research were analyzed by using grounded theory techniques.The results of the research show that pre-service mathematics teachers encounter several challenges related to perceiving visual proofs and following procedures that they developed and gaining awareness regarding the reached conclusions. In addition, the results revealed that pre-service mathematics teachers have a tendency to prefer algebraic proofs over visual proofs and in some cases they switch between focusing the visual proofs and straying away from them during the solution processes. Nevertheless research results suggest that their solutions on visual proofs are not spontaneous and they create strategies on figures and their solutions.