Ortaokul fen bilimleri ders kitaplarında yer alan faaliyetlerdeki 21. yüzyıl öğrenme ve yenilikçilik becerilerinin durumunun incelenmesi
Investigation of the status of 21st century learning and innovation skills in secondary school science lesson books
Yazar: AYŞEGÜL BAŞDUVAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜM GÖK
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı 2020–2021 eğitim-öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurumu tarafından onaylanıp, özel yayınevleri tarafından basılmış olan 5., 6., 7. ve 8. sınıf fen bilimleri ders kitaplarında yer alan etkinliklerde 21. yy. öğrenme ve yenilikçilik becerilerinin yerinin incelenmesidir. 21. yy öğrenme ve yenilikçilik becerileri; yaratıcı düşünme, eleştirel düşünme, iletişim becerileri ve işbirliği becerilerinden oluşmaktadır. Nitel yöntemlerden doküman incelemesi yapılan araştırmada toplanan veriler betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak 5., 6., 7. ve 8. sınıf fen bilimleri ders kitaplarında; yaratıcı düşünme, eleştirel düşünme, iletişim ve işbirliği becerilerinin düzeyini belirlemek için araştırmacı tarafından geliştirilen "21. Yüzyıl Öğrenme ve Yenilikçilik Beceri Temaları''" kullanılmıştır. Becerilere yönelik literatür taramasıyla belirlenen temalar alanında uzman iki öğretim görevlisi ve yüksek lisans mezunu ve deneyimli üç fen bilimleri öğretmeninin onayı alınmıştır. 21. yy öğrenme becerilerinin kitaplarda yer alma durumları frekanslar bazında tablolarda sunulmuş, ünitelerdeki ve etkinliklerdeki dağılımları gözlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, fen bilimleri ders kitaplarında yer alan etkinliklerin öğrenme becerilerini yeterince içermemektedir. Kitaplarda yer alan Fen Mühendislik Uygulamalarının (FMU) etkinliklere oranla 21. yy becerilerini daha çok içerdiği görülmüştür. Etkinliklerin yaratıcı düşünme becerileri, eleştirel düşünme becerileri ve iletişim becerilerini öğrencilerde geliştirecek süreçleri, işbirliği becerilerine oranla daha çok içerdiği, ayrıca genel olarak kitapların öğrenme becerilerini içerme ve geliştirme düzeylerinin yeterli seviyede olmadığı tespit edilmiştir. Hayat boyu öğrenme için öğrenme ve yenilikçilik becerilerinin öğrencilere kazandırılması gerekmektedir. Bu amaçla ulaşılan sonuçlar doğrultusunda çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the 21st century learning and innovation skills through the activities contained in 5th, 6th, 7th and 8th grade science textbooks, which are approved by Ministry of Education and Training Institution and published by private publishers in the 2020-2021 academic year. 21st century learning and innovation skills consists of creative thinking, critical thinking, communication, and collaboration skills. The research was conducted in accordance with document analysis as a qualitative method and the data was collected through descriptive analysis method. The data collection tool titled as "21st Century Learning and Innovation Skills Themes" was developed by researcher to investigate the creative and critical thinking, and communication and collaboration skills through the science textbooks. The themes of the skills were generated by related literature review and checked by two faculty members and three experienced science teachers who had master's degrees.  The status of the 21st century learning skills in the textbooks were presented in the tables on the basis of frequencies and their distribution over years, units and activities was investigated. The findings revealed that, the activities in the science textbooks do not sufficiently cover 21st century learning and innovation skills. The activities titled as Science and Engineering Applications in the textbooks contain more 21st century skills than the other activities. The activities in the textbooks appeared to include the processes that may support the creative thinking, critical thinking and communication skills of the students more than the collaboration skills. Development of student's learning and innovation skills is necessary for lifelong learning. In this purpose, various suggestions were generated in the light of the conclusions.