İnorganik fosfat çözücü ve bitki büyümesini teşvik edici bazı mikrofungusların Mazıdağı kaya fosfatı eşliğinde salatalık bitkisinin (Cucumis sativus L.) büyüme ve gelişimi üzerine etkisi
The effect of inorganic phosphate solubulizing and plant growth promoter microfungi on the growth and development of cucumber plant (Cucumis sativus L.) in the presence of Mazidagi rock phosphate
Yazar: KAĞAN VERYER
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET NURİ AYDOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Fosfatlı gübreler = Phosphate fertilizers ; Organik gübreler = Organic fertilizers

Özet:
Amaç: Toprakta ve özellikle bitki köklerinin yayıldığı rizosfer bölgesinde doğal olarak birçok mikroorganizma bulunmaktadır. Bunların çoğu patojen olmayıp, azot fiksasyonu, inorganik fosfat çözünürlüğü, siderofor üretimi, şelatlama, hormon üretimi, adsorpsiyon yüzeyini artırma, patojenlere engel olma gibi özellikleriyle bitkilere faydalı olmaktadırlar. Bu mikroorganizmalar arasında üzerinde en çok çalışılan ve en iyi bilinenler; bakteriler ve mikrofunguslardır. Literatüre baktığımızda bu mikroorganizmaların tek tek veya ko-kültür şeklinde çeşitli kültür bitkileri köklerine aşılandığı çok sayıda deneme görmekteyiz. Bu çalışmada kaya fosfatını çözebilen iki farklı mantar türünün Aspergillus niger MT-4 (F1), Penicillium canescens PSF77 (F2) sporları, ülkemizin tek fosfat cevheri olan Mazıdağı fosfat kayası eşliğinde salatalık bitkisinin (Cucumis sativus L.) köklerine aşılanmış ve bitkinin büyüme ve gelişimi üzerine etkileri belirlenmeye çalışılmıştır.
Yöntem: Aspergillus niger MT-4 (F1) ve Penicillium canescens PSF77 (F2) türlerinin sporları yeni çimlendirilmiş salatalık (Cucumis sativus L.) fidelerinin köklerine aşılanmış ve Mazıdağı fosfat kayası ilaveli kum ihtiva eden saksılarda bitkiler 21 gün süreyle iklim odasında büyütülmüştür. Süre sonunda bitkilerin kök, gövde uzunlukları, yaş ve kuru ağırlıkları, klorofil miktarı gibi parametreleri ölçülmüş ve elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Büyüme parametrelerine göre en iyi sonuçlar Aspergillus niger MT-4 (F1) ile yapılan uygulamadan elde edilmiş, bunu Penicillium canescens PSF77 (F2) takip etmiştir. Her iki tür ile yapılan uygulamalardan elde edilen sonuçlar, pozitif kontrol olarak kullanılan Hoagland çözeltisinden daha yüksek olmuştur. Doğal olarak negatif kontrol örneklerinin büyüme parametrelerine ilişkin sonuçları; F1, F2 ve Hoagland çözeltisi uygulamalarının altında kalmıştır.   
Sonuç: Bu tür biyogübre araştırma ve uygulamalarının, tarım topraklarının ıslahı ve organik gıda üretimi için çok yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Purpose: There are naturally many microorganisms in the soil and especially in the rhizosphere where plant roots spread. Most of them are not pathogens, and they are beneficial to plants with their properties such as nitrogen fixation, inorganic phosphate solubility, siderophore production, chelating, hormone production, increasing the adsorption surface, and preventing pathogens. Among these microorganisms, the most studied and well-known ones are; bacteria and microfungi. When we look at the literature, we see many research in which these microorganisms were inoculated into roots of various cultivated plants either individually or as co-culture. In these applications, significant positive changes were recorded in the growth and development parameters of the target plant. In this study spores of the F1, F2 species were inoculated into the roots of the Cucumber plant (Cucumis sativus L.) with Mazıdagı rock phosphate, is the only phosphate mine of our country, was used as a phosphate source. After these the under the explanied conditions effects of F1, F2 species on the growth and development of cucumber plant were determined.  
Method: Spores of Aspergillus niger MT-4 (F1) and Penicillium canescens PSF77 (F2) species were inoculated into the roots of newly germinated Cucumis sativus L. and the plants were grown in the climate chamber for 21 days in pots containing sand with the addition of Mazıdagı rock phosphate. At the end of the period, parameters such as root, stem length, wet and dry weight, chlorophyll content of the plants were measured and the results obtained were evaluated statistically.
Findings: According to growth parameters, the best results were obtained from the application with Aspergillus niger MT-4 (F1), followed by Penicillium canescens PSF77 (F2). The measurement results obtained from the applications with both species were higher than the Hoagland solution used as positive control. Naturally, the results of negative control samples for growth parameters; F1, F2 and Hoagland solution fell under their applications.
Results: It is thought that such bio-fertilizer research and applications will be very beneficial for agricultural land improvement and organic food production.