A. S. Puşkin'in eserlerinde 1773-1775 Pugaçev İsyanı
1773-1775 Pugachev Rebellion in the works of A. S. Pushkin
Yazar: İSMAİL SERDAR
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN OLCAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Slav Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Puşkin, Aleksandar Sergeyeviç = Puşkin, Aleksandar Sergeyeviç ; Roman = Novel ; Rus edebiyatı = Russian literature ; İsyanlar = Rebellions

Özet:
Bu çalışmada Rusya'nın önemli tarihsel olaylarından biri olan 1773-1775 Pugaçev isyanının Aleksandr Sergeyeviç Puşkin'in eserlerinde yansımasının irdelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda ilk önce XVIII. yüzyıl Rusyası'nın genel sosyo-tarihsel panoraması verilerek ülkede sık sık patlak veren köylü isyanlarının nedenlerine ışık tutmaya çalışılmıştır. Devamında 1600-1800 arası Rusya'da gerçekleşen köylü isyanları sırasıyla incelenmiş, ele alınan dört isyanın kendine has özellikleriyle birlikte ortak özellikler belirlenmiştir. Buna koşut olarak söz edilen iki yüzyıl içinde Rusya'daki köylülük ve köylülerin yasal durumları aşamalı olarak analiz edilmiş, bu isyanların sosyo-tarihsel etki ve sonuçları özetlenmiştir. Böylelikle dört büyük isyanın sonuncusu olan Pugaçev isyanını hazırlayan durum ve koşullar süreç olarak ele alınmıştır.
Çalışmanın konusunu oluşturan Pugaçev isyanının Puşkin'in eserlerinde yansımasının ortaya çıkarılabilmesi amacıyla bir deha olarak nitelendirilen  sanatçının yaratıcılığı ve tarihselliği genel hatlarıyla tanıtılmış, tarihselliğine etki eden ögeler ve tarih konulu eserleri üzerinde durulmuştur. Böylelikle Puşkin'in gerçekçilikle birlikte tarihsellikte nasıl adım adım uzmanlaştığı açığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. Sanatçının özellikle Pugaçev isyanına ilgisi ve üzerine gerçekleştirdiği arşiv çalışmalarına değinildikten sonra Pugaçev isyanını konu alan Pugaçev İsyanının Tarihi ve Yüzbaşının Kızı eserleri derinlemesine araştırma yoluna gidilmiştir. Söz konusu eserlerin oluşum süreçleri, süje ve kompozisyonları, sanatsal özellikleri sırayla analiz edilerek ele alınmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda tarihselliğin ve halkçılığın Puşkin'in sanatında başlıca ögeler olduğu sonucuna ulaşılmıştır.



Anahtar Kelimeler: A.S. Puşkin, Pugaçev, Yüzbaşının Kızı, Köylü İsyanı

Abstract:
In this study it's aimed to analyse one of the important historical events in Russia, Pugachev rebellion's reflection on the works of Aleksandr Sergeyevich Pushkin's works. (1799-1837). In this direction firstly it's tried to shed light on the cause of the peasant revolts, which erupted frequently in the country, by giving Russia's overall socio-historical panorama of the XVIII. century. Continuing peasant revolts taking place between 1600-1800 in Russia are examined in order; in these four rebellion the common and different features are identified. In this parallel peasants and legal status of peasantary in Russia within this two centuries are analyzed in stages, socio-historical impact and the results of these rebellions are summarized. Thus the cases and circumstances, that preparing the last of the four major uprising Pugachev rebellion, are discussed in the process.
In order to reveal the reflection of the Pugachev rebellion in the Pushkin's Works, which is subject of this study, described as a genius this author's creativity and historicism is introduced in general line, it is focused on the works on elements affecting the historicism and historical works. In this way, tried to clarify how Pushkin's realism specialized step by step along with historicism. After referring author's particular interest in the Pugachev rebellion and archives searchings, it's tried to examine the works, Captain's Daughter and History of Pugachev Rebellion, which take Pugachev rebellion as subject, in depth.



Keywords: A. S. Pushkin, Pugachev, Captain's Daughter, Peasant Rebellion