Migren atağı esnasında frovatriptan ve rizatriptanın serebral hemodinami üzerine etkileri
Cerebral hemodynamic effects of rizatriptan and frovatriptan during migraine attack
Yazar: BİLGİN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT HIDIR ULAŞ
GATA / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Frovatriptan = Frovatriptan ; Hemodinamikler = Hemodynamics ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Rizatriptan = Rizatriptan ; Serebrovasküler dolaşım = Cerebrovascular circulation ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler ; Vazomotor sistem = Vasomotor system

Özet:
Migren uzun yıllardan beri bilinen ama sebebi ve mekanizması halen tam olarak açıklanamayan kompleks bir hastalıktır. Migren atağının farklı dönemlerinde farklı hemodinamik değişiklikler gözlenmektedir. Kortikal yayılan depresyon (KYD) ile birlikte görülen oligemiden sonra KYD'nin sonlanması ile birlikte vazodilatasyon gelişmektedir. Serebral hemodinami üzerine yapılan çalışma sonuçları karışıktır. Bu sebepten, migren tedavisinde kullanılan frovatriptan ve rizatriptanın migren atağında serebral hemodinami üzerine etkilerini araştırmak istedik. Çalışmaya frovatriptan ve rizatriptan kullanan 20'şer auralı migren hastası ve sağlıklı 20 birey alındı. Transkraniyal doppler ile bilateral MCA ve PCA kayıtları ve nefes tutma indeksleri hesaplandı. Tedaviden 1 saat ve ataktan 1 hafta sonra işlemler tekrarlandı. Çalışma sonucunda migrenli hastaların tamamında ataksız dönemde kontrol grubu ile benzer serebral kan akım hızları ve VMR oranları saptadık. Atak esnasında migrenli hastalarda incelenen bütün serebral vasküler yapılarda serebral kan akım hızları anlamlı derecede düşük, VMR ise anlamlı derecede artmış olarak saptandı. Kullanılan frovatriptan ve rizatriptan sonrasında atak esnasında saptanan bu değişikliğin ortadan kaybolduğu saptandı. Sonuç olarak auralı migrenlilerde atak esnasında bir vazodilatasyon gelişmektedir. Ayrıca atak esnasında vazomotor reaktivitenin sağlıklı bireylere göre daha yüksek saptanması da migrenlilerde bir hipersensitiviteyi desteklemektedir. Vazokonstriktör etki gösteren triptanların atak esnasında ortaya çıkan aşırı vazodilatasyonu yok ettikleri gösterildi. Bir başka deyişle: Triptanların etkilerini akut atak esnasında vasküler etkilenme ile gelişen hipersensitiviteyi ortadan kaldırarak gösterdiğini söylemek mümkündür.

Abstract:
Migraine is a complex disease and has been known for many years, but its mechanism and reason are still unclear. Different cerebral hemodynamic changes were observed at different stages of a migraine attack. After oligemia that appears with Cortical Spreading Depression (CSD) vasodilatation is observed with the termination of CSD. The study results about cerebral hemodynamics are contradictory. For this reason, we aimed to investigate cerebral hemodynamic effects of frovatriptan and rizatriptan, which are often used in the treatment of acute migraine attack. 40 patients migraine with aura using rizatriptan (n=20) and frovatriptan (n=20) and 20 healthy individuals were included to our study. Cerebral blood flow velocities and Breath-Holding Indexes (BHI) were recorded bilaterally from MCA and PCA. 1 hour after treatment and 1 week after attack all procedures were repeated. We observed similar values of cerebral blood flow velocities and BHI in all patients with migraine during attack free period compared to control group. All cerebral vascular structures investigated in the study in migraine patients had significantly lower cerebral blood flow velocities and higher values in BHI's during attack. After the use of rizatriptan and frovatriptan for attack the changes in hemodynamics were disappeared. As a result, during the attack in migraineurs with aura, vasodilatation is developing. In addition, higher vasomotor reactivity in migraineurs during attacks support the hypersensitivity in migraine pathophysiology. Triptans, acting as vasoconstrictor agents were able to stop the over- vasodilatation during attack. In other words: it is possible to say that triptans show their effects by eliminating the vascular hypersensitivity during the acute attack.