Arap baharı sonrası müdahaleden güvenliğe doğru  Suudi Arabistan ve Katar'ın değişen dış politikaları  Mısır ve Libya örnekleri
The changing foreign policies of Saudi Arabia and Qatar from intervention to security after the Arab spring 'Egypt and Libya' cases
Yazar: EMRAH USTA
Danışman: PROF. DR. GÜLNUR AYBET
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Küresel Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arap Baharı = The Arab Spring ; Katar = Qatar ; Libya = Libya ; Mısır = Egypt ; Suudi Arabistan = Saudi Arabia ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası müdahaleler = International interventions ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Arap Baharı adı verilen isyan hareketlerinden yola çıkılarak Suudi Arabistan ve Katar'ın dış politikalarını ele alınan araştırma yapılacaktır. Mısır'daki Tahrir Devrimi, Libya'da ise Kaddafi'nin düşüsü ve iç çatışmanın sorunsalları ele alınacaktır. Mısır ve Libya'daki ekonomik, sosyal, siyasi tabanlı müdahalelerde Suudi Arabistan ve Katar'ın rolünün ne olduğu sorusu üzerinden durulacak, gelişen olayların sonuçları irdelenecektir. Araştırma da, Suudi Arabistan ve Katar dış politikalarının Arap Baharı sonrası ve öncesindeki değişikliklerini görmek amaçlanmıştır. Bu bağlamda Suudi Arabistan ve Katar'ın öncelikli olarak dış politika refleksleri ve dış politika yapım sürecindeki argümanları incelenmeye çalışılacaktır. Mısır–Suudi Arabistan ilişkisi, sonrasında Kral Selman döneminde Mısır-Suudi Arabistan ilişkisi, Libya özelinde ise, Katar'ın Kaddafi'nin düşüsündeki sosyo-eko dinamik etkisi süreçleri incelenecek. Katar ve Suudi Arabistan'ın müdahalede neden bulunduğu ve nasıl müdahaleden güvenliğe doğru geçildiği sorunsalları teze yansıtılmaya çalışılacaktır. Her iki ülkede Wahabilik ve Sunni din temelli din anlayışının dış politika yapılmındaki gücünün etkileri incelenerek, müşterek bir güvenlik kimliği oluşturması çabaları ve güvenlik algılamalarının sonuçları sorgulanacak. Bu çerçevede Copenhagen School teorilerinden birisi olan Bölgesel Güvenlik Kompleks Teorisi (Regional Security Complex Theory) tez için baz alınmıştır. Müdahalecilikten güvenliğe doğru geçişte bu teorinin, konuları olaylarla açıklanması, geçiş dönemleri, bölgesel güvenlik yaklaşımlarıyla her iki ülkenin gelecek dış politikalarına katkı sunması beklenmektedir. Metodoloji olarak, Karşılaştırma Çalışmaları (Comparative Studies) ışığında 1990 sonrası, 2010 Arap Baharı güvenlik algılamaları incelenmeye çalışılacaktır. Literatür taramasında Türkçe kaynak azlığı nedeniyle İngilizce ve Arapça yapılacaktır. Araştırmayı diğer örneklerinden ayıran husus ise alanında Türkçe yazılmış ilk eser oluşudur. Bu konuda Türkçe kaynak yetersizliği nedeniyle akademik alanda katkısının ilklerden olacağı düşünülmektedir.  

Anahtar Kelimeler: Suudi Arabistan Dış Politikası, Katar Dış Politikası, Arap Baharı, Bölgesel Güvenlik Teorisi

Abstract:
There will be a research made regarding foreign politics of Saudi Arabia and Qatar commencing by revolt moves named as Arab Spring. Tahrir Revolution in Egypt, fall of government of Qaddafi regime in Libya and causes of internal conflicts will be examined. Results of questions as what is the role of Saudi Arabia and Qatar on interventions in Egypt and Libya with economical, social and political basis, what are the developments afterward, will be investigated. In the investigation, it was aimed to see modifications the foreign politics of Saudi Arabia and Qatar before and after Arab Spring. In this regard, arguments of Saudi Arabia and Qatar on foreign politics reactions and foreign politics making process will be questioned. The relationship of Egypt and Saudi Arabia, in King Selman term, from the side of Libya, socio-economic dynamic effect of Qatar in fall of government of Qaddafi will be investigated. Answers of why Qatar and Saudi Arabia involved in the situation and how they transformed from intervention position to security position will be highlighted in thesis. In both countries, effect of power on foreign policy on Wahhabism and Sunni religion basis, religious understanding based on the results of joint efforts to create a safety and security perceptions of identity will be questioned. In this frame, one of Copenhagen School Theories as Regional Security Complex Theory will be the basis of thesis. In the phase of transforming from intervention status to security status, it is expected that this theory will provide support to future foreign politics of both countries regarding explanation of subjects with developments, transition period and regional security approaches. As methodology, under the light of Comparative Studies after 1990, 2010 Arab Spring safety perceptions will be examined. Due to lack of resources in literature in Turkish, it will be held in English and Arabic. The different part of this investigation that is separated from the others is this is the first Turkish work in this field. Due to lack of resources in Turkish language in this field, it is believed that this work will provide an important effect in academic field.

Keywords: Saudi Arabia Foreign Policy, Qatar Foreign Policy, Arab Spring, Regional Security Complex Theory