OSAS tanılı hastalarda serebrovasküler reaktivite ve stroke arasındaki ilişki
The  relationship between stroke and cerebrovascular reactivity in patients diagnosed with OSAS
Yazar: ÖZGE GÜNEL
Danışman: PROF. DR. NEVZAT UZUNER
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Hemodinamikler = Hemodynamics ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Serebrovasküler dolaşım = Cerebrovascular circulation ; Testler = Tests ; Teşhis = Diagnosis ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; İnme = Stroke

Özet:
Obstrüktif uyku apne sendromu (OSAS) uyku sırasında tekrarlayan üst solunum yolu obstrüksiyonu epizodları ve sıklıkla kan oksijen satürasyonunda azalma ile karakterize bir sendromdur. OSAS'da tekrarlayan apne ve hipopne atakları hipoksi, hiperkapni ve asidoza neden olur. Ortaya çıkan değişiklikler ise hemodinamik sistemde önemli değişikliklere yol açarak kardiyovasküler, nörovasküler, metabolik bozukluklara yol açabilir. Hipoksi sonucu oluşan endotelyal disfonksiyon, OSAS'ın vasküler komplikasyonlarında önemli rol oynar. Bu nedenle OSAS hastalarında diğer risk faktörlerinden bağımsız olarak serebrovasküler hastalık riski artmaktadır. Bu çalışmada, OSAS tanılı hastalarda TCD nefes tutma testi kullanarak azalmış serebral vasomotor reaktiviteyi göstermek ve stroke ile arasındaki ilişkiyi bulmak amaçlanmıştır. Çalışmaya 150 olgu alınmış olup, 110'una TCD ile nefes tutma testi yapıldı. 19 kontrol, 91 orta veya ağır OSAS hastası ile çalışma sonuçları incelendi. Serebrovasküler reaktivite, OSAS hastalarında kontrol grubuna göre düşük bulundu. Normale dönme zamanı, OSAS hastalarında kontrollere göre düşük bulundu. Çalışma grubunun 3.,6. ve 9. ay takiplerinde inme geçiren olgu saptanmadı. Bu veriler OSAS'lı hastalarda nefes tutma esnasındaki uyarana karşı vazodilatör yanıtın azaldığını göstermektedir. TCD tabanlı serebrovasküler reaktivite testiyle değerlendirilebilen bozuk endotelyal yanıt, OSAS hastalarında inme riskini gösteren bir prediktör olarak kullanılabilir. 


Anahtar Kelimeler: OSAS, stroke, TCD, nefes tutma testi, serebrovasküler reaktivite

Abstract:
Obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) is a syndrome characterized by a reduction frequently in blood oxygen saturation  and  recurrent upper airway obstruction episodes during sleep. The recurrent episodes of apnea and hypopnea attacks in OSAS cause hypoxia, hypercapnia, and  acidosis. The resulting changes may lead to significant changes in hemodynamic cardiovascular system, neurovascular, and metabolic disorders. Endothelial dysfunction caused by hypoxia plays an important role in the vascular complications of OSAS. Therefore, cerebrovascular disease risk in OSAS patients is increasing  independent of other risk factors. In this study, using TCD breath-holding test   it is aimed to find  the relationship between stroke  and the reduced cerebral vasomotor reactivity in patients diagnosed with OSAS. 150 patients participated in the study, 110 of whom were applied breath-holding test with TCD. The results of the study were based on 19 patients of control, and 91 patients with moderate or severe OSAS.  Cerebrovascular reactivity in patients with OSAS was significantly lower than the control group. It was found that the duration of returning to normal was significantly lower in OSAS patients compared to controls. There were no cases of stroke detected in the study group in the  monthly observations of third, sixth and ninth. The results   show that  vasodilator response to stimuli decreases during breath-holding test in the patients with OSAS. Damaged endothelial response, which can be assessed by TCD-based cerebrovascular reactivity test, can be used as a predictor indicating the risk of stroke in OSAS patients.


Key Words: OSAS, stroke, TCD, breath-holding test, cerebrovascular reactivity