Çevrimiçi öğrenme ortamlarında uyarlanmış sosyal etkileşim araçlarının öğrencilerin akademik başarılarına ve sosyal bulunuşluk algılarına etkisi
The effects of adaptable social interaction tools on students' academic achievements and perceptions of social presence in online learning environments
Yazar: MUTLU TAHSİN ÜSTÜNDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA GÜYER
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Başarı = Success ; Etkileşim = Interaction ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Sanal ortamlar = Virtual environments ; Sanal öğrenme ortamları = Virtual learning environments ; Sosyal bulunuşluk = Social presence ; Sosyal etki = Social affect ; Çevrimiçi = Online ; Çevrimiçi sistemler = Online systems

Özet:
Bu araştırmanın amacı, çevrimiçi öğrenme ortamlarında uyarlanmış sosyal etkileşim araçlarının öğrencilerin akademik başarıları ve sosyal bulunuşluk algılarına etkisini belirlemektir. Araştırmada 3X2 faktöriyel desen kullanılmıştır.Araştırmanın çalışma grubunu Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü 2010-2011 yılı Güz dönemi Proje Geliştirme ve Yönetimi I dersini seçen 87 kişi oluşturmaktadır. Öğrencilere 4 farklı çevrimiçi öğrenme ortamı sunulmuş, kendi tercihleri doğrultusunda 3 ortama atanmıştır. Ardından öğrenciler, araştırmanın deneysel sürecini, 13 hafta boyunca tercih etmiş oldukları çevrimiçi öğrenme ortamında öğretim elemanı eşliğinde ve grup arkadaşlarıyla çalışarak tamamlamışlardır.Araştırmanın bağımsız değişkeni olan çevrimiçi öğrenme ortamının üç boyutu vardır. Çevrimiçi öğrenme ortamlarının boyutları arasındaki farklılıklar öğrencilerin çalıştıkları sanal sınıf ortamındaki sosyal etkileşim araçlarının farklı birleşimleriyle oluşturulmuştur. Birinci deney grubundaki öğrencilerin çalıştığı çevrimiçi öğrenme ortamında (Ortam I) kullanılan sosyal etkileşim araçları; ?Görüntülü/Sesli Görüşme?, ?Metin Tabanlı Sohbet? ve ?Beyaz Tahta? iken, ikinci deney grubundaki öğrencilerin çalıştığı çevrimiçi öğrenme ortamındaki (Ortam III) sosyal etkileşim araçları ise; ?Görüntülü/Sesli Görüşme? ve ?Beyaz Tahta? araçlarından oluşmuştur. Son deney grubundaki öğrencilerin çalıştığı çevrimiçi öğrenme ortamında (Ortam IV) kullanılan sosyal etkileşim araçları ise ?Metin Tabanlı Sohbet? ve ?Beyaz Tahta? dır.Araştırmanın bağımlı değişkenleri ise öğrencilerin akademik başarıları ile sosyal bulunuşluk algılarıdır. Öğrencilerin akademik başarıları süreç ve sonuç olmak üzere iki şekilde değerlendirilmiştir. Öğrencilerin süreç değerlendirme sonucundaki akademik başarı puanlarında sadece iki farklı çevrimiçi öğrenme ortamına göre anlamlı farklılık bulunmuştur. Bu farklılık Ortam IV 'te çalışan ile Ortam I'de çalışan öğrenciler arasında, Ortam IV lehinedir. Öğrencilerin sonuç değerlendirmeye göre akademik başarı puanlarının çalıştıkları çevrimiçi öğrenme ortamına göre değişmediği ortaya çıkmıştır. Çalışma grubundaki tüm öğrencilerin akademik başarıları uygulama süreci sonunda anlamlı düzeylerde artmıştır. Bu nedenle, öğrencilere öğrenme sürecinin başlangıcında kullanmak istedikleri etkileşim araçlarını uyarlama fırsatının verilmesi tüm öğrencilerin öğrenmesi açısından faydalı olmuştur. Her 3 ortamdaki tüm öğrencilerin sosyal bulunuşluk algılarının yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte öğrencilerin sosyal bulunuşluk algılarının çalıştıkları çevrimiçi öğrenme ortamına göre değişmediği sonucuna varılmıştır. Öğrencilerin çalıştıkları çevrimiçi öğrenme ortamına ilişkin görüşleri sonucunda da memnuniyetlerinin yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of this research was to investigate the effects of adaptable social interaction tools on academic achievements and social presence perceptions of students. The design of the research was 3X2 factorial design.87 students, from Gazi University Faculty of Gazi Education Department of Computer Education and Instructional Technology, were in the sample of the research. These students were enrolled in ?Project Development and Management-I? course in 2010-2011 Fall Semester. Students were wanted to choose one of four different online learning environments. According to their choices, students were assigned to three groups for different learning environments. Students studied within groups with the help of an instructor in the online learning environment which they had chosen for 13 weeks.The independent variable of this research was online learning environment. Three different learning environments, which included different combinations of social interaction tools, were used. The online learning environment (OLE-1), which first group of students used, included video/voice chat, text based chat and whiteboard, OLE-3 for the second group included video/voice chat and whiteboard and finally OLE-4 for the third group included text based chat and whiteboard as social interaction tools. Dependent variables of this research were academic achievement and social presence perception.According to the findings, there was a significant difference between students? academic achievements in formative evaluation according to only two learning environments. Students who studied in OLE-4 were found to be more successful than the ones who studied in OLE-1. On the other hand, students? academic achievements in summative evaluation did not differ according to learning environments. The academic achievements of all students significantly increased from pretest to posttest. For this reason it can be concluded that it was beneficial in terms of achievements to give the students the opportunity to adapt the social interaction tools at the beginning of the course. The social presence perceptions of all students were found to be high. In addition no significant difference was found between social presence perceptions of the students according to the learning environment. Finally, it can be concluded that the satisfaction levels of students towards the learning environments they used were quite high.