İlk ve ortaokul öğretmenlerinin idareye karşı hak arama durumlarına ve hesap verebilirlik düzeylerine ilişkin algıları
Perceptions of primary school teachers on the level of legal remedies and accountability
Yazar: SEVAL ARSLAN DURMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. ŞENAY SEZGİN NARTGÜN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hak arama = Legal remedies ; Hesap verebilirlik = Accountability ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı; Bolu ili merkez ilçe ilk ve ortaokullarında görevli öğretmenlerin hak arama durumlarına ve hesap verebilirlik düzeylerine ilişkin algılarını tespit etmektir.

Araştırmanın evrenini, 2012 – 2013 eğitim öğretim yılında Bolu ili merkez ilçesindeki ilk ve ortaokullarında görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Evren kapsamında 35  ilk ve ortaokul, toplam 1012 ilk ve ortaokul öğretmeni bulunmaktadır. Araştırma evrenini temsil edecek düzeyde 25 ilk ve ortaokul ve bu okullarda görev yapan 447 öğretmen tabakalı örneklem yöntemi ile belirlenmiştir.

Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın veri toplama aracı üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde öğretmenlerin kişisel bilgilerini elde etmek amacıyla kişisel bilgi formu kullanılmıştır. İkinci bölümde öğretmenlerin hesap verebilirlik düzeylerine ilişkin algılarını belirlemek için " Öğretmenlerin Hesap Verebilirlik Algıları", Görev ve Sorumluluk, İletişim, Beklentiler ve Engeller alt boyutlarını içerecek biçimde araştırmacı tarafından ölçek geliştirilmiştir. Üçüncü bölümde ise öğretmenlerin hak arama durumlarına ilişkin algılarını ölçmek için Şen (2006), tarafından geliştirilen "Öğretmenlerin İdareye Karşı Hak Arama Durumu" adlı anketi sınırlandırılarak "Haklarımız ve Sorumluluklarımız" ile "Hukuki Haklarımızı Kullanma Tutumlarımız" boyutları kullanılmıştır.
Araştırma verileri SPSS paket programından yararlanılarak çözümlenmiştir. Verilerin çözümlenmesinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, Mann Whitney U testi, Kruskal Walles analizi ve  Sperman rho korelasyon analizi kullanılmıştır.
		
Araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır:
İlk ve ortaokul öğretmenleri hak arama durumlarına ilişkin algıları genel toplamına yönelik "Katılıyorum" düzeyinde görüş belirtirken,  hesap verebilirlik düzeylerine ilişkin algıları genel toplamına yönelik "Çoğu Zaman" düzeyinde görüş bildirmişlerdir.

İlk ve ortaokul öğretmenlerinin hak arama algılarına ilişkin görüşleri; cinsiyet, medeni durum, yaş ve görev değişkenlerinde anlamlı fark ortaya çıkarmazken, hak arama ölçeğinin hakları kullanma boyutunda mesleki kıdem değişkeninde ve hakları bilme alt boyutunda sendikal durum değişkeninde anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.

İlk ve ortaokul öğretmenlerinin hesap verebilirlik algılarına ilişkin görüşleri; medeni durum, yaş ve sendikal durum değişkenlerinde anlamlı fark göstermezken, diğer değişkenlerde anlamlı fark tespit edilmiştir. Öğretmen görüşleri; cinsiyet değişkenine göre görev ve sorumluluk ile beklentiler boyutlarında, kıdem değişkenine göre görev ve sorumluluk boyutunda, görev değişkenine göre ise görev ve sorumluluk, beklentiler ve iletişim boyutlarında anlamlı fark ortaya çıkarmıştır.

İlk ve ortaokul öğretmenlerinin hak arama ve hesap verebilirlik algılarına ilişkin görüşleri arasında düşük düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir.


Anahtar Kelimeler: İlk okul öğretmeni, ortaokul öğretmeni, yönetim, hak, hak arama, hesap verebilirlik

Abstract:
The main objective of this research is; to test the perceptions of teachers on the level of legal remedies and accountability of Bolu province central district primary schools.

The core of the study is based on teachers working in primary and secondary schools in the central district of Bolu during the second term of the 2012 - 2013 academic year. The core of the study comprises 35 primary and secondary schools with a total of 1012 primary and secondary school teachers. The 25 primary and secondary schools and 447 primary and secondary school teachers representing the core of the study have been determined using the stratified sampling method.

Screening model has been used in this study. The research data collection tool consists of three phases. In phase one a personal information form has been used to obtain personal information about the teacher. In the second phase a scale comprising the sub dimensions of "Teachers' Perceptions of Accountability," Duties and Responsibilities, Communication, Prospects and Obstacles has been developed by the researcher to determine the teacher's perceptions of accountability. In the third phase the dimensions "Our Rights and Responsibilities" and "Our Attitudes of using our Legal Rights" were used by narrowing down the survey on "Legal Remedies situation of Teachers' Against Administration" developed by Şen in (2006).

The data were analyzed using the SPSS software package. Data analysis was conducted using percentage, frequency, arithmetic average, standard deviation, Mann-Whitney U test, Kruskal Walles analysis and Spearman's rho correlation analysis.

The findings of the research are as follows:

When compared to the grand total related to perception of primary and secondary school teachers related to legal remedies the level of the views is "I agree" and related to accountability is "most of the time".

The views on legal remedies perceptions of primary and secondary school teachers revealed no significant difference related to the variables; gender, marital status, age and profession, however, in terms of the variable of professional seniority on the dimension of using the rights on the scale of legal remedies and the variable of Union State of the lower level Knowing the Rights it has been observed that there are significant differences.

The views on accountability perceptions of primary and secondary school teachers revealed no significant difference related to the variables; marital status, age and union status, however, they did reveal significant differences in terms of other variables. The teacher views showed significant differences in the level of duty, responsibility and expectation with respect to the gender variable; in the levels of duty and responsibilities, expectations and communications with respect to the duty variable.

Low level of positive significant relationship has been observed between the views of the teachers related to perception on legal remedies and accountability.


Keywords: Primary school teacher, and secondary school teacher, management, rights, legal remedies, accountability