Hukuk devletinde idarî davaya konu olabilecek işlem kavramı
The concept of act that can be subject to administrative lawsuit in the state under rule of law
Yazar: OĞUZHAN GÜZEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. K.BURAK ÖZTÜRK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İdare Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Davalar = Cases ; Hak arama hürriyeti = Right to legal remedies ; Hukuk devleti = State of law ; Hukuki işlemler = Legal processes ; İdari işlemler = Administrative processes ; İdari yargı = Administrative justice

Özet:
İdarî işlem idarî makamlarca kamu gücü kullanılarak idare işlevine yönelik yapılan tek yanlı irade açıklamalarıdır. İdarî makamlar tarafından yapılmasa bile yasama ve yargı organının idarî nitelikteki işlemleri de idarî davaya konu olacaktır.
İdarî davalar idarenin eylem ve işlemleri karşısında güçsüz olan bireyin başvurabileceği en önemli yoldur. 2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanunu'na 1990 yılında yapılan değişiklikle getirilen "idarî davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken işlem" kavramı idarenin yargı denetimini sınırlaması sebebiyle önem arz etmektedir. 
İdarî işlemin kesinliği, idarî işlemin hukuk düzeninde varlık kazanması için öngörülen idarî karar alma sürecinin tamamlanarak başka bir idarî merciin onayına gerek kalmadan uygulanabilir duruma gelmiş olmasıdır. İdarî işlemin yürütülebilir olması ise idarî işlemin özelliklerinden biri olan "icraîlik" kavramıyla aynıdır. İdarî işlemin yürütülebilirliği (icraîliği),  onun  bir başka işlemin varlığına gerek olmaksızın doğrudan doğruya hukukî sonuçlar meydana getirmesidir.	
Ayrılabilir işlem kuramı ile idarî süreç içerisinde tesis edilen işlemler, nihaî işlemden bağımsız olarak hukukî bir etki doğururlarsa "nihaî işlem" gibi dava konusu edilebilmektedir.
Yargı ve yasama organının iradesiyle konulan kısıntılar idarenin yargı denetimini engellemektedir.  İdarî yargı denetimini engelleyen kanunî düzenlemeler hukuk devleti ilkesi ve hak arama hürriyetine aykırıdır.

Abstract:
Administrative acts are unilateral declarations of intent carried out by administrative authorities through public power against administrative function. Even not executed by administrative authorities, acts with administrative nature of the legislative and judiciary bodies shall also be subject to administrative proceedings.
Administrative cases are the most important way of application for the individual who is weak before administration's acts and actions. The concept of "final administrative act that must be executed, which can be a subject of administrative suit" which is included in Law No.2577 on Turkish Procedure of Administrative Justice Act by an amendment in 1990, is important due to the limitations of the judicial administration.
The accuracy of the administrative act is the completion of the administrative decision-making process that is envisaged for the administrative act to acquire existence in the legal order and its becoming applicable without the need for the authorization of another administrative authority. Executability of the administrative act is same as the concept of "enforceability" which is one of the features of administrative act. Enforceability of the administrative act, is its causing direct legal consequences without the need for another act.
If the acts constituted within the administrative process by the theory of separable act generate a legal affect independent of the final act, they can be a matter in dispute similar to the "final act".
The restrictions imposed by the judicial and legislative bodies hinder the judicial control of the administration. Legal regulations that prevent the administration's judicial control are contrary to the principle of the state under rule of law and right to legal remedies.