Hekimlerin karar verme algılarının defansif tıp tutumları üzerine etkisinin araştırılması
The study of the effect of decision-making perceptions of physicians on their attitudes about defensive medicine
Yazar: MAHFURE PİROL
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS EMRE ÖZTÜRK
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Algı = Perception ; Defansif tıp = Defensive medicine ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Karar verme = Decision making ; Yanlış teşhis ve tedavi = Malpractice

Özet:
Amaç: Bu çalışmada hekimlerin karar verirken nasıl bir karar verme stili ile hareket ettiklerinin, ne derece defansif tıp davranışı gösterme eğiliminde olduklarının araştırılması ve hekimlerin karar verme algıları ile defansif tıp tutumları arası ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada Konya Ilinde Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde görev yapmakta olan hekimlere uygulanmıştır.Araştırma nicel ve tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Araştırmada örneklem grubunun oluşturulmasında kolayda örneklem yöntemi kullanılmıştır ve verilerin toplanmasında anket tekniğinden faydalanılmıştır. Verilerin kişisel beyana dayalı olması araştırmanın sınırlılıklarını oluşturmaktadır. Kişilerin anket sorularına verdikleri cevaplarının doğru olduğu kabul edilir. Çalışma kapsamında demografik bilgileri içeren '' kişisel bilgi formu '' hazırlanmıştır. Hekimlerin Karar verme algılarını belirlemek amacıyla Bruce ve Scott (1995) tarafından geliştirilen Taşdelen (2002) tarafından türkçeye uyarlanan Karar Verme Stilleri Ölçeği ve hekimlerin defansif tıp tutumlarını ölçmek amacıyla Başer ve Ark. (2014) tarafından geliştirilen Defansif Tıp Tutum Ölçeği kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışma toplam 165 hekim ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların %53,3'ü 25-34 yaş arasındadır. Katılımcıların %55,2'si evlidir. Çalışma kapsamında değerlendirilen hekimlerin %61,8'i erkektir. Çalışmada yer alan katılımcıların %52,7' si dahili birimlerde görev yapmaktadır. Katılımcıların %59,4' ünün beş yıldan az hekimlik yaptığı ve %64,8' inin 1-5 yıl arası süre kurumda çalıştıkları tespit edilmiştir. Kurumda çalışmakta olan hekimlerin çocuk sayılarını incelediğinde %58,2' sinin çocuk sahibi olmadığı görülmüştür. Hekimlerin %49'u defansif tıp konusunda yeterli bilgiye sahip olmadıklarını belirtmişlerdir. Araştırma bulgularına göre yaş, hekim olarak çalışma süresi ve medeni durum değişkenlerinin defansif tıp ve karar verme stilleri ile ilişkili olduğu saptanmıştır Cinsiyet, çalışılan birim ve kurumda çalışma süresi ile karar verme stilleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Hekimlerin karar verme stilleri alt boyutlarının hekimlerin defansif tıp tutumları üzerinde anlamlı olduğu görülmüştür (p<0,05).
Sonuç: Çalışmada hekimlerin defansif tıp konusu ile ilgili yeterli bilgiye sahip olmadığı bu nedenle konu ile ilgili bilgilendirmeler ve eğitimler yapılması gerektiği, pozitif defansif tıp davranışına sebep olan unsurların israfı önlemek için bu unsurlar ile ilgili gerekli önlemlerin alınması gerektiği,  negatif defansif tıp davranışına sebep olan ve böylece hastalar aleyhinede sıkıntılara yol açabilen unsurların önlenmesi için detaylı bir şekilde belirlenip bu unsurlar ile ilgili gerekli önlemlerin alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.Uzun yıllar çalışmış ve ileri yaş grubu hekimlerin karar verirken daha kaçıngan davrandığı belirlenmiştir. Hekimlerin karar verirken daha sağlıklı kararlar verebileceği bir ortamın hem çalışılan kurumca hem de yasalarca sağlanması gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Defansif  Tıp, Karar Verme, Malpraktis

Abstract:
Objective: : In this study, the objective is to investigate how the physicians use decision-making style, how much they tend to show behavior of  defensive medicine and the objective is to examine the relationship between the sense of decision-making and the defensive behaviors of the physicians.
Materials and methods: The study was conducted in order to determine the relationship between the sense of decision-making and the defensive medicine behaviors of the physicians who were working at Selcuk University Hospital in Konya. This is a quantitative and descriptive study. In the study, convenience sampling method was used to build the sampling group, and questionnaire technique was used to collect the data. The fact that the data is based on the personal statements constitutes the limitedness of the study. The answers of the individuals to the questionnaires were accepted as correct. Within the study, a "personal information form" containing the demographic information was issued. In order to determine the sense of decision-making of the physicians, the Decision-Making Styles Scale, which was developed by Bruce and Scott (1995) and adapted into Turkish by Taşdelen (2002), as well as the Defensive Medicine Behavior Scale, which was developed by Başer, et al. (2014) to measure the defensive medicine behaviors of the physicians, were used.
Findings: The study was conducted with a total of 165 physicians. 53.3% of the participants are at 25-34 ages. 55.2% of the participants are married. 61.8% of the interviewed physicians within the study are male. 52.7% of the participants in the study work at internal departments. 59.4% of the participants have been working as a physician for less than five years, and 64.8% of the participants have been working at the institution for 1-5 years. When the number of the children of the physicians working at the institution was examined, it was seen that 58.2% of them did not have any children. 49% of the physicians stated that they did not have adequate information about defensive medicine. According to the research findings, it was observed that the variables of term of employment and marital status were related to the defensive medicine and decision-making styles. There is a statistically significant relationship between the decision-making styles and the gender, work department, and term of employment at the institution (p<0.05). It was observed that the sub-dimensions of the decision-making styles of the physicians were significant in terms of the defensive medicine behaviors of them (p<0.05).
Result: In this study, it was concluded that the physicians did not have adequate information about defensive medicine, therefore, briefings and trainings needed to be conducted regarding the subject, that necessary measures needed to be taken to prevent wastage regarding the elements leading to positive defensive medicine behavior, and that necessary measures needed to be taken to prevent the factors which resulted in negative defensive medicine behavior and might lead to problems to the detriment of the patients by determining these factors in detail. It was observed that the physicians at advanced age group who had been working for long years were more avoidant during the decision-making process. It was concluded that an environment where the physicians could make healthier decisions needed to be provided by the work institution as well as the laws.
Keywords: Defensive Medicine, Decision Making, Malpractice