Meram (Konya) ilçesinde Solanaceae familyasına ait sebzelerde zararlı Cicadellıdae ve Cixiidae (Homoptera) türleri
The Cixiidae and Cicadellidae (Homoptera) species which harmful on vegetables from Solanaceae in Meram (Konya)
Yazar: ERTAN AHMED
Danışman: PROF. DR. MERYEM UYSAL
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Botanik = Botany

Özet:
2006 ve 2007 yıllarında Konya ilinde sebze üretiminin en yoğun olduğu Meram ilçesinde yürütülen bu çalışma, Solanaceae familyasına ait domates, biber, patlıcan ve patates bitkilerinde beslenen önemli vektör gruplarından olan Homoptera takımının Cicadellidae ve Cixiidae familyası türlerinin ve bunların populasyon gelişimlerinin belirlenmesi amacıyla ele alınmıştır. Her iki yılda da örnek toplanmasına rağmen populasyon gelişimi takibine yönelik düzenli sayımlar 2007 yılında yapılmıştır. Cicadellidae' den 1738 ve Cixiidae' den 30 adet ergin toplanmış ve bunların değerlendirilmesiyle Cicadellidae familyasının Deltocephalinae (9), Typhlocybinae (3), Agalliinae (1), Aphrodinae (1) ve Euscelinae (1) alt familyalarına ait 13 cinse bağlı 15 tür tespit edilmiştir. Cixiidae familyasından ise Hyalesthes obsoletus Signoret türü belirlenmiştir. Cicadellidae familyasından 6 tür Konya İli için yeni kayıt niteliğindedir. Bu türler: Neoaliturus fenestratus (Herrich - Schaffer), Selenocephalus ankarae Dlabola, Hardya anatolica Zachvatkin, Euscelis alsius Ribaut, Rhoananus hypochlorus (Fieber) ve Circulifer haematoceps (Mulsant et Rey) dir. 2007 yılı sonuçlarına göre en yaygın türler sırasıyla Zyginidia sohrab Zachvatkin (%53), Empoasca decipiens Paoli (%41) ve Psammotettix striatus (Linnaeus) (%3) olarak belirlenmiştir. Haziran, Temmuz ve Ağustos ayları boyunca bu türlere Solanaceae bitkileri üzerinde rastlanmakta, ancak Zyginidia sohrab en yüksek sayıya Haziran ortasında ulaşmaktadır. Temmuz ve Ağustos aylarında daha düşük bir populasyon görülürken Eylül başında yeniden ani bir yükseliş görülmektedir.Solanaceae bitkilerinden en çok böcek bulunduranlar sırasıyla patates (%50,6), biber (%16,8), patlıcan (%16,7) ve domates (%15,7) olmuştur. Patatesin bu denli tercih edilmesi erken filizlenip yeşermesi yanında yumuşak ve tüysüz yaprağa sahip oluşuna da bağlı olmalıdır. Ayrıca, bitkinin kimyasal yapısıyla ilgili başka faktörler de söz konusu olabilir. Diğer üç bitkideki baskın tür Zyginidia sohrab iken patatesteki hakim tür %50,4 ile Empoasca decipiens olarak belirlenmiştir. Bunu %43,4 ile Zyginidia sohrab izlemiştir.Meram ilçesinde yaygın Solanaceae yabancı ot türleri olarak Solanum nigrum, Datura stramonium ve Athropa belladona' ya rastlanmaktadır. Bu bitkiler üzerinden toplanan örneklerin %62' sini Empoasca decipiens, %10' unu Hyalesthes obsoletus ve %9,5' ini Zyginidia sohrab oluşturmuştur.Yaprakpire böceklerinin (Cicadellidae) avcıları olarak Chrysopidae (Neuroptera) ve Coccinellidae (Coleoptera) familyalarına ait türler dikkati çekmiştir. Parazitoid bir türe ise rastlanmamıştır.Anahtar Kelimeler: Cicadellidae, Cixiidae, Solanaceae Bitkileri, Populasyon gelişimi

Abstract:
This study was carried out in 2006-2007 to determine Cicadellidae and Cixiidae species, important vector groups from Homoptera, and their population development on tomato, pepper, eggplant and potato plants from Solanaceae in Meram district where the vegetable production is highest in Konya Province.Although the samples collected in both years, the regular observations for population development were conducted in 2007. As a result; 1738 samples from Cicadellidae and 30 samples from Cixiidae were collected. At the end of the identification of the species from 13 genera of Deltocephalinae (9), Typhlocybinae (3), Agalliinae (1), Aphrodinae (1) and Euscelinae (1) subfamilies were determined. Hyalesthes obsoletus Signoret from Cixiidae family was also identificated. Six species from Cicadellidae; Neoaliturus fenestratus (Herrich - Schaffer), Selenocephalus ankarae Dlabola, Hardya anatolica Zachvatkin, Euscelis alsius Ribaut, Rhoananus hypochlorus (Fieber) and Circulifer haematoceps (Mulsant et Rey) are new record for Konya.According to the 2007 results the most common species were Zyginidia sohrab Zachvatkin (53%), Empoasca decipiens Paoli (41%) and Psammotettix striatus (Linnaeus) (3%), respectively.These species were occurred on Solanaceae vegetable plants during June, July and August. Z. sohrab was peaked in mid-June. Whereas a drop population observed in July and August then it suddenly increased at the begining of September. The most numerous insects was observed on potato (50,6%), pepper (16,8%), eggplant (16,7%) and tomato (15,7%) from the tested Solanaceae plants, respectively.The high preference against the potatoes were probably due to it?s earlines and having soft and hairless leaves. In addition, different factors about chemical contents of the plants can be mentioned.While the dominant species was Ziginidia sohrab on other three plants, it was Empoasca decipiens on potato with the rate of 50.4% and then followed by Z. sohrab at level of 43,4%. Solanum nigrum, Datura stramonium and Athropa belladona were determined as common weed species from Solanaceae in Meram district. Empoasca decipiens (62%), Hyalesthes obsoletus (10%) and Zyginidia sohrab (9,5%) were collected from these weeds.The chrysopid (Neuroptera) and coccinellid (Coleoptera) species were determined as the predators of leafhoppers. No parasitoid species was found.Key words: Cicadellidae, Cixiidae, Solanaceae Plants, Population development