Atopik dermatitli hastalarda hipogamaglobulinemi eşlik etmesinin klinik şiddete etkisi
The effect of accompanying hypogamaglobulinemia on clinical severity in patients with atopic dermatitis
Yazar: SELİN DENİZ ULU
Danışman: PROF. DR. EMİNE VEZİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Dermatit-atopik = Dermatitis-atopic

Özet:
Amaç: Atopik dermatit, çocukluk çağında sık görülen kronik seyirli,enflamatuvar bir deri hastalığıdır. Patogenezinde immün mekanizmalar önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmada kliniğimizde sağlıklı kontroller ile atopik dermatitli hastalardaki hipogamaglobulinemi sıklığının karşılaştırılması, atopik dermatitli çocuklarda eşlik eden hipogamaglobulineminin atopik dermatitin klinik şiddetine etkisinin gösterilmesi ve ağır atopik dermatit için risk faktörlerinin belirlenmesi
amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 2016-2022 yılları arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk İmmünolojisi ve Alerjik Hastalıklar Kliniği'ne başvuran 3 yaş altı, atopik dermatit tanısı alan hastalarla (n=105) yaş ve cinsiyet yönünden eşleştirilmiş sağlıklı kontrol grubu (n=84) retrospektif olarak taranıp karşılaştırmalar yapılmıştır. Hastalardan ve kontrol grubundan tam kan sayımı ile
immünoglobulinler çalışılmıştır. Ayrıca atopik dermatit hasta grubu içinde immünoglobulin düzeyleri ile birlikte diğer ek analizler yapılarak klinik şiddete etki eden faktörler değerlendirilmiştir.
Bulgular: Atopik dermatitli 105 hastanın 18'inde (%17,1), 84 sağlıklı kontrol hastasının 6'sında (%7,1) her üç immünoglobulin değerinde düşüklük vardı (p=0,040). Atopik dermatit şiddeti ağır olanlarda, hafif-orta olanlara göre erkek cinsiyet sıklığı (p=0,027), evde sigara içilme sıklığı (p=0,020), eozinofil sayısı ve yüzdesi (sırasıyla p=0,021; 0,015), süt ve fındık atopisi varlığı (sırasıyla p=0,008; 0,008), immünoglobulin G'de düşüklük sıklığı (p=0,014) daha yüksekti. IgG düzeyi
ile SCORAD arasında ters korelasyon vardı (r2=-0,222, p=0,023). Besin alerjisi (Odds Ratio [OR] 4,954; %95 Güven Aralığı [GA] 1,114-12,026; p=0,036), evde sigara içilmesi (OR 11,601; %95 GA 2,183-61,665; p=0,004), immünoglobulin G düşüklüğü (OR 11,668; %95 GA 2,019-67,423; p=0,006) ağır atopik dermatit için risk faktörü olarak bulundu.
Sonuç: Hipogamaglobulinemi ve atopik dermatit, çocuk immünoloji ve alerjik hastalıklar kliniklerinde sık karşılaşılan iki tablodur. Çalışmamızda immünoglobulin G düşüklüğünün atopik dermatit şiddetine etkisinin gösterilmesi, bu hastaların takibinde klinisyene yol gösterici olması açısından önem arz etmektedir. Ancak hipogamaglobulineminin atopik dermatit şiddeti üzerindeki rolünün daha iyi anlaşılabilmesi için prospektif uzun süreli çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Atopik dermatit şiddeti, hipogamaglobulinemi, immünoglobulin, SCORAD

Abstract:
Aim: Atopic dermatitis that frequently seen in childhood, is a chronic, inflammatory skin disease. Immune mechanisms play a major role in the pathogenesis of the disease. The objective of our study is to assess the prevalence of hypogammaglobulinemia in healthy controls versus patients diagnosed with atopic dermatitis, investigate the impact of concurrent hypogammaglobulinemia on the clinical severity of atopic dermatitis in pediatric patients, and identify potential risk factors associated with severe forms of atopic dermatitis. Materials and methods: In our study, patients under 3 years of age who were diagnosed with atopic dermatitis (n=105) at Ankara Training and Research
Hospital Pediatric Immunology and Allergic Diseases Clinic between 2016 and 2022, and a healthy control group (n=84) that is compatible with atopic dermatitis patients in terms of age and gender, were retrospectively collected from patients records and compared. Complete blood count and serum immunoglobulin levels were performed from patients and healthy control group. Also various factors
affecting clinical severity were evaluated by additional analyzes along with immunoglobulin levels in the atopic dermatitis patient group.
Results: 18 of 105 patients with AD (%17,1) and 6 of 84 healthy control patients (%7,1) had low levels of all three immunoglobulins (p=0,040). In patients with severe atopic dermatitis compared to mild-moderate atopic dermatitis, male gender rate (p=0,027), the frequency of smoking at home (p=0,020), eosinophil count and percentage (p=0,021; 0,015 respectively), presence of milk and hazelnut atopy (p=0,008; 0,008 respectively), the frequency of low immunoglobulin G levels (p=0,014) was higher. There was an inverse correlation between IgG level and SCORAD (r2=-0,222, p=0,023). Food allergy (Odds Ratio [OR] 4,954; %95 Confident Interval [CI] 1,114-12,026; p=0,036), smoking at home (OR 11,601; %95 CI 2,183-61,665; p=0,004), low immunoglobulin G levels (OR 11,668; %95 CI 2,019-67,423; p=0,006) suggested to be a risk factor for severe atopic dermatitis.
Conclusion: Hypogammaglobulinemia of infancy and atopic dermatitis are commonly seen in pediatric immunology and allergy clinics. Our results that demonstrate the effect of low levels immunoglobulin G on clinical severity of atopic dermatitis, are valuable to guide clinician in the follow-up of these patients. However, prospective long-term studies are needed to clarify the role of
hypogammaglobulinemia on atopic dermatitis clinical severity.
Key words: Atopic dermatitis severity, hypogammaglobulinemia, immunoglobulin, SCORAD