Fen eğitim programının beş yaş çocuklarının fen öğrenimi ve bakış açısı alma becerilerine etkisinin incelenmesi
Examination of effect of science training program on five-year-old children's skills in science learning and perspective-taking
Yazar: SEVİNÇ ÖLÇER
Danışman: PROF. DR. FATMA ABİDE GÜNGÖR AYTAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bakış açısı alma becerisi = Perspective taking skill ; Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çocuk gelişimi = Child development

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Fen Eğitim Programının beş yaş çocukların fen öğrenimi ve bakış açısı alma becerileri üzerine etkisini incelemektir. Araştırma, ön test son test kontrol gruplu deneme modeline dayalı deneysel bir çalışma olarak yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Burdur İl merkezindeki okul öncesi eğitim kurumları oluşturmaktadır. 2013-2014 eğitim-öğretim yılında Burdur merkezinde okul öncesi eğitiminden yararlanan beş yaş grubundaki 683 çocuktan yansız örnekleme yoluyla seçilen 240 çocuk geçerlik güvenirlik çalışmasının örneklemini, benzer özelliklere sahip iki okul öncesi eğitim kurumundan yine yansız örnekleme yolu ile seçilen 30 deney, 30 kontrol grubu olmak üzere 60 çocuk deneysel çalışma grubunu oluşturmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak, Kişisel Bilgi Formu, Fen Öğreniminin Değerlendirilmesi (Science Learning Assessment-SLA) ve Bakış Açısı Alma Testleri kullanılmıştır. Hedef dil Türkçe'ye uyarlanan Science Learning Assessment Testi'nin kapsam ve yapı geçerliği için uzman görüşüne başvurulmuş ve faktör analizi yapılmıştır. Testin güvenirlik çalışmasında KR-20 güvenirlik katsayısı, madde toplam korelasyonları, alt-üst grup karşılaştırmaları ve test-tekrar test korelasyonuna bakılmıştır. Testin zamana karşı duyarlılığı tespit etmek amacıyla yansız olarak belirlenen 48 çocuğa dört hafta sonra test, test-tekrar test olarak uygulanmış ve iki ölçüm arasındaki korelasyona bakılmıştır. Test maddelerinin ayırt edicilik gücü için alt-üst gruplar ilişkisiz gruplarda t testi sonuçları değerlendirilmiştir. Deneysel çalışmanın uygulama sürecinde ilk aşamada deney ve kontrol gruplarına Fen Öğreniminin Değerlendirilmesi ve Bakış Açısı Alma Testleri ön test olarak uygulanmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan fen eğitim programı on hafta süreyle ve haftada iki gün deney grubundaki çocuklara uygulanmıştır. Bu süreçte kontrol grubundaki çocuklar sadece sınıf öğretmenlerinin günlük etkinlik programına katılmışlardır. Deney grubuna araştırmacı tarafından uygulanan fen eğitim programından sonra Fen Öğreniminin Değerlendirilmesi ve Bakış Açısı Alma testleri deney ve kontrol grubundaki çocuklara son test olarak uygulanmıştır. Son testlerden dört hafta sonra fen eğitim programının kalıcılığını değerlendirmek amacıyla Fen Öğreniminin Değerlendirilmesi ve Bakış Açısı Alma Testleri deney grubuna tekrar uygulanmıştır. Yapılan analizlerde grup içi karşılaştırmalarda bağımlı gruplarda t testi, gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız gruplarda t testi ve gruplar arasında ön test son test karşılaştırmalarda İki Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) tekniği kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının Fen Öğreniminin Değerlendirilmesi Testi alt boyutlar ve toplam ön test-son test puanlarında deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Deney ve kontrol gruplarının bakış açısı alma ön test-son test puanları karşılaştırıldığında, Bakış Açısı Alma Testi alt boyutlar ve toplam ön test-son test puanlarında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark elde edilmiştir.
Bu bulgular ışığında okul öncesi çocuklarının fen öğrenimi ve bakış açısı alma becerilerini geliştirmek amacıyla uygulamalara, eğitimcilere ve araştırmacılara ileriye dönük araştırmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The objective of this research is to analyze the effect of Science Training Program on five-year-old children's skills of science learning and perspective-taking. The study was conducted as an experimental study based on pretest-posttest experimental model with control group. The research population constitutes of pre-school educational institutions located in Burdur city center. Sample of the reliability and validity study constituted of 240 children selected by means of unbiased sampling method among 683 children in five-year-old group attending preschool education in Burdur city center as of 2013-2014 academic year; experimental group constituted of 30 students again selected by means of unbiased sampling method from two preschool education institution with similar characteristics, and control group constituted of 30 children, experimental study group constituted of 60 children. As the data collection tool in the study, Personal Information Form, Science Learning Assessment-SLA and Perspective-Taking Tests were employed. Expert opinion was taken regarding aim and scope and structure validity of Science Learning Assessment Test adopted into children of Turk, and factory analysis was conducted. KR-20 reliability coefficient, item-total correlations upper lower group comparisons and test-retest correlations were applied in reliability study of the test. In order to determine sensitivity of the test against time, 48 children selected as random was applied with the test as test-retest process four weeks later and correlations between two measurements were considered. For discrimination power of the test items, t-test results were assessed in non-relational groups of lower-upper groups. In application process of the experimental study, in the first step, Science Learning Assessment and Perspective-Taking Tests were applied in experimental and control groups as the pretest. Science education program developed by the researcher was administered to children in the experimental group two days a week for a period of ten weeks. In this process, children in control group only participated in the daily activity program of their teachers. Following the science education program implemented by the researcher to the experimental group, Science Learning Assessment and Perspective-Taking tests were applied on children in experimental and control group as the post-test. Four weeks after post-test, Science Learning Assessment and Perspective-Taking Tests were applied to the experimental group again to evaluate durability of science program. In analyses, Two-Way Analysis of Variance (ANOVA) technique was employed based on difference scores of t-test in independent groups and of pre-test and post-test comparisons among groups and of t-test scores in dependent groups as for in-group comparisons. Significant level of difference was found in favor of the experimental group in Science Learning Assessment subscales and total post-test scores. Significant level of difference was found in favor of the post-test in all subscales and test total score among Science Learning Assessment and Perspective-Taking pre-test, post-test scores. Comparing pre-test scores of experiment and control groups, significant level of difference was found in favor of the experimental group in Science Learning Assessment test subscale scores and total scoreand. Comparing post-test scores of perspective-taking in experimental and control groups, significant level of statistical difference was found in favor of experimental group in perspective-taking subscale scores and total score.
In the light of these findings, suggestions are presented to researchers, educators and applications towards expectative researches with a view to develop preschool children's science learning and perspective-taking skills.