Hıv tanısı olan hastaların CD4/CD8 oranının değerlendirilmesi, oranın normalleşmesini belirleyici faktörler
Evaluati̇on of CD4/CD8 ratio in hiv-positive patients and   determi̇ni̇ng factors for normalization of the ratio
Yazar: SEDA KUL
Danışman: DOÇ. DR. NAZAN TUNA
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology
Dizin: HIV enfeksiyonları = HIV infections

Özet:
HIV (Human Immunodeficiency Virus / İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü) enfeksiyonu, dünya genelinde halk sağlığını tehdit eden ciddi bir hastalıktır. HIV enfeksiyonu, bağışıklık sistemi üzerinde özellikle CD4+ ve CD8+ T hücreleri arasındaki dengeyi bozarak etkisini gösterir.HIV enfeksiyonu sırasında CD4+ hücrelerinin sayısında belirgin bir azalma olurken, CD8+ hücreleri genellikle artış gösterir. Bu durum, CD4+/CD8+ oranının bozulmasına neden olur. Sağlıklı bireylerde CD4+/CD8+ oranı genellikle 1,5 ile 2,5 arasında kabul edilirken, HIV pozitif bireylerde bu oran ciddi şekilde düşebilir. CD4+/CD8+ oranı, HIV enfeksiyonunun ilerleyişi ve bağışıklık sisteminin durumu hakkında kritik bilgiler sağlar.
        Bu çalışmada HIV tanısı olan hastaların CD4/CD8 oranının değerlendirilmesi, oranın normalleşmesini belirleyici faktörlerin değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmaya Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi 27.02.2024 tarih ve 2024.28.02.13 protokol numaralı etik kurul onayı alındıktan sonra başlanmıştır. Çalışma retrospektif bir çalışmadır.
        Çalışmamızda 100 hasta değerlendirilmiştir, HIV tanılı hastaların %15'i kadın, %85'i erkek olup yaş ortalaması 40,31±12,61 yıl olarak saptanmıştır. Hastaların %71'i 2020 sonrası tanı almıştır ve bu grupta CD4/CD8 oranı daha hızlı normalleşmiştir (p=0.001). CD4+ sayısı 500'ün üzerinde olan hastaların oranı %56'dır ve daha yüksek CD4+ sayıları normalleşme süresini kısaltmıştır (r =-0,257; p=0.011). CD4+/CD8+ oranı arttıkça normalleşme süresi kısalmakta olup (r =-0,300; p=0.003), CD8+ hücre sayısı ve viral yük ile normalleşme süresi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Kadınlar erkeklere göre normalleşme süresi daha kısa saptanmıştır ve bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p = 0.001). Tedavi protokollerinde INSTI ve NRTI+PI oranları benzer olup, tedaviye göre normalleşme süresi farklılık göstermemektedir. 
     Kadınların erkeklere göre daha hızlı normalleşme sağladığını ve tedaviye başlama zamanı ile başlangıç CD4 seviyelerinin normalleşme sürecinde kritik olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler; HIV Tedavisi, CD4/CD8 Oranı, Normalleşme Süresi

Abstract:
HIV (Human Immunodeficiency Virus) infection is a serious disease that threatens public health worldwide. HIV infection has an effect on the immune system, especially by disrupting the balance between CD4+ and CD8+ T cells. During HIV infection, there is a significant decrease in the number of CD4+ cells, while CD8+ cells generally increase. This causes the CD4+/CD8+ ratio to deteriorate. While the CD4+/CD8+ ratio is generally accepted to be between 1.5 and 2.5 in healthy individuals, this ratio can drop significantly in HIV-positive individuals. The CD4+/CD8+ ratio provides critical information about the progression of HIV infection and the status of the immune system.
 This study aimed to evaluate the CD4/CD8 ratio in HIV-positive patients and to identify factors influencing the normalization of this ratio.The study began after obtaining ethical approval from the Ethics Committee of Tekirdağ Namık Kemal University Faculty of Medicine. It is a retrospective study.
A total of 100 patients were evaluated. Among HIV-positive patients, 15% were female and 85% were male, with a mean age of 40.31±12.61 years. Seventy-one percent of patients were diagnosed after 2020, with a faster normalization of the CD4/CD8 ratio observed in this group (p=0.001). Among the patients, 56% had CD4+ counts above 500, and higher CD4+ counts were associated with shorter normalization time (r = -0.257; p=0.011). As the CD4/CD8 ratio increased, the normalization period shortened (r = -0.300; p=0.003); however, no significant relationship was found between normalization time and CD8+ cell count or viral load. Women had a significantly shorter normalization period compared to men (p = 0.001). INSTI and NRTI+PI treatment protocols were used at similar rates, with no significant differences in normalization time between treatment types.
 The study demonstrates that women achieve normalization more quickly than men, with the timing of treatment initiation and baseline CD4 levels playing a critical role in the normalization process.
Keywords: HIV Treatment, CD4/CD8 Ratio, Normalization Time