Bir mesleki teknik anadolu lisesi sağlık alanı öğrencilerinin mesleki riskler konusunda bilgi ve farkındalık düzeyleri
Knowledge and awareness levels of health area high school students about professional risks
Yazar: ÖZLEM BAKAROĞLU
Danışman: PROF. DR. BURCU TOKUÇ
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Anadolu teknik liseleri = Anatolia technical high schools ; Bilgi = Knowledge ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Farkındalık = Awareness ; Lise öğrencileri = High schools students ; Mesleki risk = Career risk ; Mesleki teknik eğitim = Vocational technical education ; Sağlık eğitimi = Health education

Özet:
Sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı daha verimli çalışmanın ön koşulu iken, toplumsal kalkınmanın da belirleyici unsurlarından biridir. Sağlık çalışanları için çok tehlikeli olan sektör, bu alanda çalışmaya aday olan,  yetersiz bilgi ve deneyime sahip meslek lisesi sağlık alanı öğrencileri için de büyük risk oluşturmaktadır. Bu çalışmada bir Mesleki Teknik Anadolu Lisesi Sağlık Alanı öğrencilerinin mesleki riskleri konusunda bilgi ve farkındalık düzeylerini belirlemek amaçlanmaktadır.
Çalışma Yalova-Çınarcık Gazi Mustafa Kemal Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde 01 –30 Nisan 2019 tarihlerinde yürütülmüş olan, kesitsel ve tanımlayıcı bir araştırmadır. Adı geçen okula devam eden ve araştırmaya katılmayı kabul eden tüm öğrenciler çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmacılar tarafından geliştirilmiş, öğrencilerin sosyo-demografik bilgilerinin yanı sıra mesleki sağlık ve güvenlik bilgilerini sorgulayan, 50 sorudan oluşan anket formu öğrencilere gözlem altında uygulanmıştır.
Araştırmaya toplam 345 öğrenci katılmıştır. Öğrencilerden %27.5'i daha önce mesleği ile ilgili staj yatığını belirtirken, %10.5'i daha önce iş kazası geçirdiğini, %9.5'i daha önce bir sağlık çalışanının geçirdiği bir iş kazasına şahit olduğunu belirtmiştir. Öğrencilerin mesleki sağlık ve güvenlik ile ilgili uygulanan 40 soruluk teste doğru yanıt verme ortancası 26 (min:1 – maks:37)'dir. Bu yanıtlara bağlı aldıkları puanların ortalaması ise 64.05±13.78 (min: 2.5 – maks:97.5)'tir. Öğrencilerin kimi özelliklerine göre mesleki sağlık ve güvenlik testinden aldıkları puanlar karşılaştırıldığında kız öğrencilerin erkek öğrencilerden daha yüksek puan aldığı, mesleği ile ilgili staj yapmış öğrencilerin puanlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu, iş kazası geçiren öğrencilerin puanlarının diğerlerinden düşük olduğu ve sınıflar büyüdükçe öğrencilerin aldıkları puan ortalamasının arttığı tespit edilmiştir.
Öğrencilerin, sağlık çalışanlarının kimyasal, fiziksel, ergonomik ve psikosoyal mesleki riskleri ile ilgili bilgi düzeyleri genel olarak iyi düzeyde olmasına karşın sağlık çalışanları için  en önemli tehlikeyi oluşturan biyolojik risklerle ilgili bilgi düzeylerinde sorun vardır. Öğrencilerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili bilgi eksikliğinin giderilebilmesi için eğitim programı içerisinde iş sağlığı ve güvenliği konularına daha geniş yer verilmesi ve öğrencilerin staj öncesinde iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitimlerinin yinelenmesi sağlanmalıdır.

Abstract:
A healthy and safe working environment is a prerequisite for more productive work and one of the determining factors of social development. The sector, which is very dangerous for health workers, constitutes a big risk for vocational school students with inadequate knowledge and experience who are candidates for this field.In this study, it is aimed to determine the knowledge and awareness levels of vocational vocational high school students in occupational risks.
The study was a cross-sectional and descriptive study conducted in Yalova-Çınarcık Gazi Mustafa Kemal Vocational and Technical Anatolian High School between 01 - 30 April 2019.All students attending the school and agreeing to participate in the study were included in the study. A questionnaire consisting of 50 questions that was developed by the researchers, which questioned the occupational health and safety information of the students, as well as the socio-demographic information of the students.
Three hundred forty five students participated in the study. 27.5% of the students stated that they had previously experienced occupational injury while 10.5% had experienced an accident at work and 9.5% had previously witnessed an occupational accident. The median of correct responding of the students to the 40-question test applied to the occupational health and safety is 26 (min: 1 - max: 37). The mean score of these responses was 64.05 ± 13.78 (min: 2.5 - max: 97.5). While the test scores compared according to some characteristics of the students, It was found that female students scored higher than male students did, the scores of the students who have done their internship related to their profession were significantly higher, the scores of the students who had work accident were lower than the others and as the classes grew, the average score of the students increased.
Although the level of knowledge of the health professionals about the occupational risks of chemical, physical, ergonomic and psychosocials is generally good, there is a problem in their level of knowledge about the biological risks that constitute the most important danger for health workers. In order to eliminate the lack of knowledge about occupational health and safety, it should be ensured that occupational health and safety issues are included in the training program and students should repeat their training on occupational health and safety before the internship.