Bina cephelerinin yenilenmesine karar vermek için kullanılabilecek bir değerlendirme modeli
A method proposal to make decision on the rehabilitatin of building facades
Yazar: BANU ERTURAN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM EREN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
İnsan yaşamının büyük bir bölümünü geçirdiği binalar, çeşitli etkenlerle zamanla işlevsel özelliklerini kaybedebilir, kullanıcı istek ve ihtiyaçlarını tam olarak yerine getiremez duruma gelebilirler. Bina ve dış mekan arasında bariyer oluşturması dolayısıyla tüm fiziksel etkenlerden en çok etkilenen ve bir çok yapı elamanı ile bağlantılı olması dolayısıyla bu etkiyi iç mekana yansıtarak bina genelini en fazla etkileyen eleman cephelerdir. Bu nedenle, cephe sistemlerinin binanın toplam performansı üzerindeki etkisi tartışılmazdır.
Binanın toplam performansının artırılması veya mevcut performansın korunmasındaki, anahtar faktörlerden biri cephelerin yenilenmesidir. Cephede yapılacak kısmi veya kapsamlı yenilemeler, binanın her türlü performansına doğrudan yansıyacaktır. Bu durum, cephe yenilemenin, binaların sürdürülebilirliğini sağlama açısından yenileme stratejileri arasındaki önemini de açıkça ortaya koymaktadır.
Ancak,  bina performansının korunması ve artırılmasının sağlanmasında yenileme eyleminin gerçekleştirilmesi kadar yenileme kararının verilmesi ve doğru yenileme stratejilerinin belirlenmesi de etkilidir.  
Bu çalışmada, mevcut bir bina cephesini yenilemeye karar verme sürecinde ve sonrasında kullanılabilecek, cephenin mevcut durumunun değerlendirilmesi ve bu değerlendirme sonrasında yenilenme gerekli görülen cephenin hangi süreçte yenilenmesinin uygun olacağının tespit edilmesine yönelik bir yöntem geliştirilmeye çalışılmıştır. 
Yedi bölümden oluşan çalışmada izlenen adımlar aşağıda özetlenmektedir;
İlk bölümde, problemin tanımı yapılmış, çalışmanın amacı, kapsamı ve çalışmada izlenen yöntem açıklanmıştır.  İkinci bölümde, çalışmaya temel oluşturan ilgili kavramlar üzerinde durulmuştur.  Yenileme kavramının ulusal ve uluslar arası kaynaklardaki karşılıkları incelenmiştir ve bunlarla ilgili bilgiler aktarılmıştır. Sonrasında, yenilemeye karar verme sürecinde bir yön verici olarak yıkım yerine yenilemeyi destekleyen nedenler açıklanmış ve cephe yenilemenin bu noktadaki önemi vurgulanmıştır. Üçüncü bölümde; cepheleri oluşturan sistemlerin sınıflandırılması üzerine bilgiler verilmiştir.  Çalışmanın dördüncü bölümünde; bir cephenin karşılaması gerekli fonksiyonlar üzerinde durulmuş ve bu fonksiyonları yerine getirebilmesi için taşıması gerekli performans özelliklerinin belirlenmesi yoluna gidilmiştir. Ardından, bir cephenin kendisinden beklenen performansı sağlayamamasına, ve karşılaması gerekli fonksiyonları yerine getirememesine neden olan etkenler araştırılmıştır. Beşinci bölümde; değerlendirme, mimarlıkta değerlendirme ve durum değerlendirme kavramları tanımlanmıştır.  Bina durum değerlendirmesi yapılırken izlenmesi gerekli süreç analiz edilerek, durum değerlendirmenin temel adımları detaylarıyla açıklanmıştır. Sonraki adımda, Avrupa'da çeşitli ülkelerde kullanılmakta olan bina durum değerlendirme yöntemleri irdelenmiştir. Çalışmanın odak noktasını oluşturan altıncı bölümde; mevcut bir bina cephesinin yenilenme ihtiyacının belirlenmesi ve cephedeki problemlerin giderilmesi için yapılacak yenilemenin hangi süreçte gerçekleştirilmesi gerektiğinin tespit edilmesini amaçlayan bir model önerisi geliştirilmiştir. Çalışmada geliştirilen yönteme ilişkin ortaya çıkan sonuçlar ve sağlayacağı faydalar yedinci bölümde açıklanmıştır.

Abstract:
The buildings are a part of the people and with the different factors and time they may loose their functionality. They may not match the users' needs and wishes totally. Here, the facades are the first priority elemets of the building because of their functions to barrier the inner and outer parts of the buildings. Accordingly they are the first elements that are sensitive to the outer physical factors. And they are the one which are connected to many building' s other elements so on the outer factors also effect the inner part of the building. Here the facades becomes the most important and weighted element that effect the building' s total using performance.
To protect and increase the total performance of the buildings, the facades rahabilitation becomes one of the key factor. The partial and extensive rahabilitation on the facades which will be done in the facades are going to be directly proportional to every vired performance of the building. This condition also reveal the importance of facade rehabilitation in terms of in between the buildings sustainabilty and rehabilitation strategical approach.
But instead of just rehabilitation of the facades also the decision making of rehabilitation correct way of rehabilitation is strategical to protect and increase of the buildings' s performance.  
In this study, during the process of the making decision of the rehabilitation of a existing building facade and after the desicion of the appraisal of the current situation to find the accurate way of rehabilitation is the main purpose. 
The seven steps of making decision is summarized as below;
In the first chapter, the definition of the problem, purpose of the study, scope and the methods of the process are expounded. In the second chapter, the related basics concepts are emphasized. And the rehabilitation comparisons are also emphasized by focusing on the reliable authorities of different national and international studies and applications by transferring the knowledges of these studies. Hereafter, to be in support of the rehabilitation process, instead of deconstructing the building the renewation reasons are explained and facade rehabilitation's importance are exlained up to this point. In the third chapter, the informations about the formative units of facades are given by classifications. In the fourth chapter of this study, the necessarial functions that a facade must provide are studied and the identifying of the performance properties that must match, up to this issue is purposed. Than, the factors that cause the a facade can not the match the expectation performance needs and necessary functions are studied. In the fifth chapter, general evaluation, architectural assessment and condition assessment concepts are defined. During the condition assessment, the necessary process is analyzed and the basic steps are explained detailly. In the next stage, the other assessment methods are studied which are currently using in Europe countries. In the sixth chapter, the focus points of the study is to maintain and develop a method proposal which are the identification for the rehabilitation need of the existing building and the overcome method and process timing of the problems on the facade. In the seventh chapter, the outcome results and the benefits of the application is explained related to the developed process in the study.