Primer hiperparatiroidizm ön tanılı hastaların laboratuvar ve radyografik bulgularının değerlendirilmesi
The Evaluation of pre-diagnosed as primary hyperparathyroidism patients's laboratory and radiographic findings
Yazar: CEMİLE ÖZLEM ÜÇOK
Danışman: DOÇ. DR. KAMEL KARAKURUMER
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Oral Diagnoz ve Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Hiperparatiroidizm = Hyperparathyroidism ; Paratiroid bezleri = Parathyroid glands

Özet:
Primer hiperparatiroidizm, parathormonun bir veya birden fazla paratiroid gland tarafından, aşırı ve otonom salınımıdır. Erken tanındığında cerrahi ve bazı olgularda da cerrahi dışı yöntemlerle kolaylıkla tedavi edilebilen bir hastalıktır. Tanı ve tedavinin gecikmesi ise ciddi sakatlıklar, hatta ölümle sonuçlanabilmektedir. Halsizlik, kas güçsüzlüğü ve kemik ağrıları şikayetleriyle polikliniklere müracaat eden ve bu şikayetlerin yanısıra hipertansiyon, mide veya duodenum ülseri, antidepresan ilaç kullanımı, unutkanlık, spontan kırıklar, tekrarlayan veya koreliform böbrek taşlan hikayesi olan hastalar, bu tablonun altında yatan gerçek patolojinin Primer Hiperparatiroidizm olabileceği gözönünde bulundurularak çalışmaya dahil edildi. Klinik olarak bu semptom veya bulgulardan en az dört tanesi tespit edilen 1850 hastanın Biyokimya A.B.D.'ndan Serum Ca, Serum P, Serum İyonize Ca testleri istendi. Bu testler Serum Ca'u yüksek, Serum P'u düşük hastalarda iki kere tekrarlandı. Primer Hiperparatiroidizm ön tanısı konulan 23 hastadan Oral Diagnoz ve Radyoloji A.B.D.'nda panoramik ve full mouth periapikal radyograflar alınarak trabeküler yapı ve lamina duraların durumu incelendi. Radyograflar Brown tümörü açısından değerlendirildi. Panoramik radyograflar değerlendirildiğinde, % 10.71 oranında trabeküler yapı tamamen izlenememiş, %55.20 oranında ise ince düzensiz bir trabeküler yapı tespit edilmiştir. Dişli hastaların periapikal radyograflarının % 55.1 'inde parsiyel lamina dura kaybı, % 15.8'inde ise total lamina dura kaybı izlenmiştir. Dişhekimleri, rutin panoramik ve periapikal radyografları incelerken bu patolojik değişimleri belirleyerek, hastaların bilmediği veya bazı şikayetleri nedeniyle 59pekçok defa muayene edildikleri halde gözden kaçabilen önemli bir hastalık olan primer hiperparatiroidizmin erken teşhisinde önemli rol oynayabilirler.

Abstract:
Primary hyperparathyroidism is the autonomic oversecretion of parathormone from one or more paratiroid glands. When diagnosed early, operative treatment is available; in some cases, it can also be cured by non-operational methods easily. In case of delay in diagnosis and treatment, it can result in serious defects or even death. The patients who have applied with complaints of weakness, muscular weakness and bone pains; in addition the patients with the complaints of hypertension, stomach or duodenum ulcers, anti-depressive drug usage, abstractedness, spontaneous breaks and coreliform nephrolithiasis are included as subjects in this research with the assumption that the actual pathology of this situation is primary hyperparathyroidism. The tests for Serum Ca, Serum P, Serum ionized Ca of totaly 1850 patients, from whom at least four of such symptoms and signs had been designated, have been asked from Biochemistry Department. These tests have been repeated twice in patients who have hyper Serum Ca and hypo Serum P. From Oral Diagnosis and Radiology Department, the panoramic and full mouth periapical radiographs of 23 patients who have pre-diagnosed as primary hyperparathyroidism, have been taken and trabecular structure and the structure of lamina duras have been examined. Radiographs are observed to research Brown tumors. The evaluation of the panoramic radiographs showed that; trabecular structure could not be totaly analyzed for 10.71 % and for 55.20 % light trabecular structure has been observed. In the patients with their own teeth, the periapical radiography showed partial loss of lamina dura in 55.1 % and in 15.8 % total loss of lamina dura. 61Dentists can have an important role in the diagnosis of primary hyperparathyroidism which is an important disease, and can be missed although the patients are observed several times because of some unknown complains during the rutine examination of panoramic and periapical radiographs by determinine this pathological changes.