AHP'ye dayalı bulanık UTASTAR yaklaşımı: Malzeme taşıma ekipmanı uygulaması
AHP based fuzzy UTASTAR approach: Application of material handling equipment selection
Yazar: ZEYNEP DUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLDAL GÜLERYÜZ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Malzeme Taşıma Sistemi doğru miktardaki malzemenin doğru zamanda ve minimum maliyet ile istenilen lokasyona teslim edilmesi amacıyla oluşturulan; malzemelerin bir yerden başka bir yere taşınması, depolanması gibi süreçleri içeren bir sistemdir. Malzeme taşıma sistemlerinin en önemli ve ana ögesi malzeme taşıma ekipmanlarıdır. Malzeme taşıma sisteminin yeniden düzenlenmesinin ana problem olduğu bir firmada doğru ekipman seçimi de en önemli alt problemlerden biridir.
Birçok firma malzeme taşıma ekipmanı seçimine önem vermekte ve süreçleri için en uygun ekipmanları kullanmayı hedeflemektedir. Uygun taşıma ekipmanı, malzemelerin üretim hatlarına taşınması sırasındaki verimliliği artırır. Uygun olmayan ekipman kullanıldığında ise, üretimdeki bekleme zamanları, hata oranları artar.
Bu çalışmada, proje bazlı çalışan bir firmanın malzeme taşıma sistemi yeniden değerlendirilerek, malzeme taşıma ekipmanı seçimi yapılacaktır. Çalışmada malzeme taşıma ekipmanı olarak, firma tarafından belirlenmiş bir iş sahasında kullanılacak olan mobil vinç ele alınmaktadır.
Literatüre bakıldığında malzeme taşıma ekipmanı seçiminde çok kriterli karar verme metotları, bilgi destekli sistemler, analitik metotlar veya bunların kombinasyonlarının kullanıldığı görülür. Bu çalışmada ekipman seçiminde çok kriterli karar verme problemi yöntemlerinden olan ve puanlama modeli olarak bilenen AHP yönteminden ve toplanabilir fayda fonksiyonlarının kullanıldığı UTASTAR yönteminden yararlanılmaktadır. Potansiyel alternatifler ve seçim kriterleri karar vericiler ile görüşülerek, karar vericilerin düşüncelerine ve önceliklerine göre belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan metotlar bulanık mantık ile desteklenerek ayrıca değerlendirilmiştir.

Abstract:
Material handling system is a system which transfer material from one location to another location or store material in a storage. Correct quantity, right time and minimum cost are the main aim of the material handling system. Material handling equipment is a major part in material handling system. If designing the whole material handling system is the main problem, then choosing the right equipment is one of the biggest sub problems.
Companies pay special attention to choose material handling equipment and aim to select material handling equipment which is proper with processes. Choosing the appropriate material handling equipment positively affects the efficiency of handling the materials in production facilities. Delays in production, high lead times, defects and high production costs might be associated with unsuitable material handling systems.
In this study, a project-based company's material handling system revaluated and selected material handling equipment. According to company's need and requests, mobile crane is used as material handling equipment.
Many of the approaches to equipment selection problem focuses on multi criteria decision making methods, knowledge-based systems or analytic methods or the combination of these approaches. This study applies scoring type (AHP) method and a utility additive type (UTASTAR) method to crane selection problem for a project-based firm. Potential alternatives and the criteria are determined using decision maker's opinions and preferences are obtained. Fuzzy logic is also added to methods.