Plaj destinasyonlarının sürdürülebilir yönetiminde ödül etkisi: Algarve örneği
Award effect in the sustainable management of beach destinations: The case of Algarve
Yazar: EMİNE YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÇEKEN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Destinasyon = Destination ; Kıyı turizmi = Coastal tourism ; Plajlar = Beach ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Ödül = Reward

Özet:
Yaşamın her alanının endişesi haline gelen sürdürülebilirlik olgusu, artık destinasyon yönetimi bağlamında da olmazsa olmazlardan biridir. Hiçbir şeyin sonsuz olmadığı göz önüne alındığında, destinasyonların da başarılı bir şekilde varlıklarını devam ettirebilmeleri ve rekabet ortamındaki pozisyonlarını koruma ve/veya ileri taşıyabilmeleri, başarılı bir destinasyon yönetim sürecine bağlıdır. Turizmin en yaygın kullanılan arz unsurlarından birisi olan plajların da özerk destinasyonlar olarak düşünülmesi, plajların kendine has özelliklerinden dolayı koordineli bir destinasyon yönetimiyle yönetilmesini gerektirmektedir. Ekonomik getirisinin çok yüksek olduğu bilinen; ancak kesin olmayan plaj destinasyonları, aynı zamanda çeşitli canlı türlerine de evsahipliği yapan ekosistemler ve gerek yerli halkın gerekse ziyaretçilerin rahatlayarak rekreasyonel faaliyetlere katıldığı doğal güzelliklerdir. Dolayısıyla plaj destinasyonlarının yönetiminde, sürdürülebilirlik bir beklentiden çok gereklilik olarak görülmelidir. Dünya genelinde, plajların kalitesini gösterebilecek kurumsal veya özel çeşitli ödül programları ve sertifikalar mevcuttur. Bu araştırmanın çalışma alanını oluşturan ödül programı, Dünya'da Turizmin Oskarları olarak bilinen Dünya Turizm ve Seyahat Ödülleri'dir. Bu ödül kapsamında, ödül verilen kriterlerden birisi olan en iyi plaj destinasyonu ödülünü son 10 yılda sekiz kez kazanmış olan Portekiz'in Algarve bölgesinin ödülü kazanma sıklığı, bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmuştur. Buradan hareketle çalışmanın amacı, Algarve'nin sürdürülebilir destinasyon yönetiminde, kazanmış olduğu ödüllerin etkisi olup olmadığının araştırılması ve bir sürdürülebilir destinasyon yönetimi modeli oluşturulmasıdır.  Bu bağlamda, fenomolojik bir desen ve nitel yöntemle yürütülmüş bu araştırma kapsamında; farklı amaçlı örnekleme yöntemleri kullanılarak, kamu kurumları, özel sektör, STK, akademisyen ve yerel halkı içeren farklı paydaş temsilcilerinden oluşan 27 katılımcıyla gerçekleştirilmiş yarı-yapılandırılmış derinlemesine mülakatlar ve gözlem kayıtları yoluyla veriler elde edilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre, Algarve'nin çevresel, sosyo-kültürel ve ekonomik anlamda destinasyon yönetimini sağladığı tespit edilmiştir. Bunda destinasyon yönetim örgütünün büyük rolü olduğu ortaya çıkmıştır. Bunun yanında, Algarve'de ödüllerin devamlılığı, sürdürülebilir destinasyon yönetimi sürecinde bir motivasyon unsuru olmuştur. Buradan hareketle bir destinasyon yönetim modeli önerisinde bulunulmuş, araştırma bulguları tartışılarak uygulamaya ve araştırmacılara yönelik öneriler sıralanmıştır.

Abstract:
The concept of sustainability, which has become a concern in all areas of life, is now one of the essentials in the context of destination management. Considering that nothing is eternal, destinations' ability to continue their existence successfully and to maintain and/or move forward their positions in the competitive environment depends on a successful destination management process. Considering the beaches, which are one of the most widely used supply elements of tourism, as autonomous destinations, requires the management of the beaches with a coordinated destination management due to their unique characteristics. It is known that the economic return of beach destinations is very high but not certain, it is also the ecosystems that host various living species and the natural beauties where both the local people and the visitors relax and participate in recreational activities. Therefore, in the management of beach destinations, sustainability should be seen as a necessity rather than an expectation. There are various corporate or private award programs and certificates that can demonstrate the quality of beaches around the world. The award program, which constitutes the study area of this research, is the World Travel Awards, known as the Oscars of Tourism in the World. The frequency of winning the award of the Algarve region of Portugal, which has won the best beach destination award eight times in the last 10 years, formed the starting point of this study. The aim of the study is to investigate whether the awards Algarve has won have an effect on the sustainable destination management of the Algarve and to create a sustainable destination management model for beach destinations. In this context, within the scope of this research, it was carried out with a phenomenological design and qualitative method. Data were obtained through semi-structured in-depth interviews and observation records. Semi-structured interviews were done with 27 participants from different stakeholder representatives, including public institutions, private sector, NGOs, academics and local people, using different purposive sampling methods. According to the findings of the study, it has been determined that the Algarve provides destination management in environmental, socio-cultural and economic terms. It has been revealed that the destination management organization has a major role in this. In addition, the continuity of the awards in the Algarve has been a motivation factor in the sustainable destination management process. Finally, research findings were discussed and suggestions for practice and researchers were listed.