Burkina Faso'da iklim değişikliğine yönelik tarımsal adaptasyon stratejilerinin gıda güvencesine etkisinin analizi
Analysis of the impact of agricultural adaptation strategies to climate change on food security in Burkina Faso
Yazar: SITA KONE
Danışman: PROF. DR. AYŞE UZMAY
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Tarım Politikası ve Yayım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
İklim değişikliğinin tarım sektörüne mevcut ve gelecekteki sonuçları konusunda, uzmanların raporları endişe vericidir.  İklim değişikliğinin etkisiyle tarımsal verimdeki düşüşün yüksek düzeyde gıda güvencesizliğine yol açması ise çeşitli adaptasyon/uyum stratejilerinin uygulamaya konmasına neden olmuştur. Bu çalışmanın dört önemli amacı bulunmaktadır; ilki çiftçilerin iklim değişikliği ve gıda güvencesine yönelik algılarının belirlenmesi, ikincisi çiftçiler tarafından uygulanan tarımsal uyum stratejilerinin değerlendirilmesi, üçüncüsü uyum stratejilerinin gıda güvencesine etkisinin tespit edilmesi ve son olarak tarım sektörünün iklim değişikliğine etkili bir şekilde uyum sağlaması için öneriler ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, araştırma Burkina Faso'nun Hauts-Bassins bölgesinde Houet, Kénédougou ve Tuy illerinde toplam 16 köyde 384 çiftçi ile yüz yüze görüşmeler yoluyla elde edilen verilerden oluşmaktadır. Araştırma kapsamında temel bileşenler faktör analizi ve kümeleme analizi yapılarak çiftçilerin iklim değişikliği algılarına yönelik belirleyicileri tespit edilmiştir. Ayrıca, Çok Kriterli Karar Verme Modeli'nin (MCDM) En İyi-En Kötü Yöntemi (BWM) kullanılarak çiftçilere göre en etkili/en önemli ve en az etkili/en önemsiz başa çıkma stratejilerinin neler olduğu saptanmıştır. İklim değişikliğine uyum stratejilerinin gıda güvencesine etkisi analiz edilirken de iki etki değerlendirme analiz modeli kullanılmıştır; Multinomial Endogenous Switching Regression Model ve Multinomial Endogenous Treatment Effect Model. Araştırma sonuçları, çiftçiler tarafından algılanan iklim değişikliği göstergeleri dikkate alındığında, iklim değişikliğini farkında oldukları ve algıladıklarını göstermektedir. Çiftçiler tarafından uygulanan uyum stratejileri illere göre farklılık göstermekte olup, Houet ve Tuy'da benzer iken, Kénédougou'da farklıdır. Yağışların azalması ve kuraklığın artması çiftçilere göre, en olası iklim tehlikesiyken, en etkili uyum stratejisi ise Toprak ve Su Koruma Teknikleri (SWC)'dir. Hauts-Bassins bölgesinde eğitim düzeyi, tarımsal kooperatif üyeliği, pestisit/herbisit kullanımı, arazi genişliği, sahip olunan büyükbaş hayvan sayısı, iklim bilgisine erişim ve tarımsal teknolojiler hakkında bilgiye erişim, çiftçiler tarafından bir tarımsal adaptasyon stratejisinin benimsenmesinde önemli belirleyici değişkenlerdir. Ayrıca, içsel regresyon modellerinin sonuçları, tarımsal uygulamaların (Toprak ve Su Koruma Teknikleri ve Geliştirilmiş Tohum Teknikleri) yalnız ve birlikte uygulanmasının çiftlik hanelerinin gıda güvencesi düzeyi üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Çiftçiler tarafından, bilgiye erişim ile ilgili olarak, iklim değişikliğine dayanıklı yeni ürün çeşitlerine ilişkin bilgilerin yaygınlaştırılması en öncelikliyken, bunu tarımsal girdilerin etkin kullanımı ve iklim değişikliğinin gerçek etkilerine ilişkin konular takip etmektedir. Sonuç olarak, iklim değişikliğine yönelik uygulanacak adaptasyon stratejilerinin gıda güvencesinde etkili olabilmesi ve çiftçilerin benimseyebilmesi için özellikle araştırma kapsamında belirlenen çiftçi segmentlerine ve illere göre karar alıcılar tarafından farklı tarımsal politika araçlarının kullanma gereği ortaya çıkmaktadır. Ayrıca bölgede sadece çiftçilerin beşte birinin tarım hizmetlerinden yararlanıyor olması nedeniyle yayım hizmetlerinin artırılması, yeni tarım teknolojilerine kolay erişim konularında kaliteli ve gerçek zamanlı bilgiye erişimin iyileştirilmesine ve uyum faaliyetlerinin izlenmesi ve değerlendirilmesine daha fazla yatırım yapılmasının yanında çiftçi örgütlenmesinin sağlanması için de gerekli önlemlerin alınması son derece önem taşımaktadır.

Abstract:
Experts' reports on the current and future consequences of climate change for the agricultural sector are worrying. The fact that the decline in agricultural yields due to   the impact of climate change has led to a high level of food insecurity, has led to the implementation of various adaptation strategies. There are four important objectives of this study; the first is to determine farmers' perceptions of climate change and food security, the second is to evaluate the agricultural adaptation strategies implemented by farmers, the third is to determine the impact of adaptation strategies on food security, and finally to put forward recommendations for the agricultural sector to adapt effectively to climate change.  To this end, the research consists of data obtained through face-to-face interviews with 384 farmers in a total of 16 villages in the provinces of Houet, Kénédougou and Tuy in the Hauts-Bassins region of Burkina Faso. Within the scope of the research, the main components factor analysis and clustering analysis were performed to determine the determinants of farmers' climate change perceptions. In addition, using the Best-Worst Method (BWM) of the Multi-Criteria Decision Making Model (MCDM), it was determined what were the most effective/most important and least effective/least important adaptation strategies according to farmers.  When analyzing the effect of climate change adaptation strategies on food security, two impact assessment analysis models were used; Multinomial Endogenous Switching Regression Model and Multinomial Endogenous Treatment Effect Model. The research results show that when a rang of climate change indicators perceived by farmers are taken into account, they are aware of and perceive climate change. The adaptation strategies implemented by farmers differ by province, and while they are similar in Houet and Tuy, they are different in Kénédougou. While declining crops and increasing drought are the most likely climate hazards, according to farmers, the   most effective adaptation strategy is Soil and Water Conservation Techniques (SWC). In the Hauts-Bassins region, level of education, membership of agricultural cooperatives, use of pesticides/herbicides, land area, number of cattle owned, access to climate information and access to information on agricultural technologies are also important determinants of the adoption of an agricultural adaptation strategy by farmers. Furthermore, the results of internal regression models show that the application of agricultural practices (Soil and Water Conservation Techniques and Improved Seed Varieties Techniques) alone and together has a positive effect on the level of food security of farm households. With regard to access to information by farmers, dissemination of information on new crop varieties that are resilient to climate change is a top priority, followed by issues   related to the effective use of agricultural inputs and the real impacts of climate change.   As a result, in order for the adaptation strategies applied to adapt to climate change to be effective for food security and for farmers to effectively adopt them, it is necessary to use different agricultural policy tools by decision makers, especially according to the farmer segments and provinces determined within the scope of the research. In addition, with only one-fifth of farmers in the region benefiting from agricultural services, it is of the most importance to increase extension services, to improve access to quality and real-time information on easy access to new agricultural technologies, and to take the necessary measures to ensure farmer organization as well as to invest   more in result-based monitoring and evaluating of adaptation projects and activities.