Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı erişkinlerde obsesif inanışlar ve yaşam kalitesi
Obsessive beliefs and quality of life in adults with attention deficit hyperactivity disorder
Yazar: KIYMET ÇAĞLAR MENGİ
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN AYDIN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanılı hastalarda obsesif kompülsif bozukluk etiyolojisinde önemli  yeri olan obsesif inanç alanlarının değerlendirilmesi, anksiyete grubu ve kontrol grubu ile karşılaştırılması; DEHB alt tipleri arasında, obsesif inanç alanları yönünden anlamlı bir fark olup olmadığının saptanması;  DEHB tanılı hastalarda obsesif inançların yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin araştırılması; her üç çalışma grubu  arasında yaşam kalitesinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem:  İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde ayaktan tedavi kliniğinde takip edilen, DSM-5 tanı kriterlerine göre dışlama ve dahil etme kriterlerini karşılayan 67 DEHB hastası, 56 anksiyete hastası ve 51 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edildi. Sosyodemografik veri formu, Yale Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği, Hamilton Depresyon Ölçeği, Hamilton Anksiyete Ölçeği klinisyenle birlikte dolduruldu. Obsesif İnanışlar Ölçeği, Erişkin Dikkat Eksikliği-Hiperaktivite Ölçeği, Wender–Utah Derecelendirme Ölçeği, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formunun katılımcılar tarafından doldurulması istendi. 
Bulgular:  DEHB ve Anksiyete Bozukluğu grubu, obsesif inanç alt ölçek ve total puanları açısından kontrol grubundan anlamlı yüksek saptanırken;  her iki klinik grup arasında obsesif inanç alt ölçek ve total puanları açısından anlamlı fark saptanmadı. Depresyon ve anksiyete düzeyleri birlikte kontrol edilip gruplar obsesif inanç puanları açısından yeniden karşılaştırıldığında, DEHB grubundaki mükemmeliyetçilik/belirsizliğe tahammülsüzlük alt ölçek puanları kontrol grubundan yine anlamlı yüksek saptandı. DEHB alt türleri arasında obsesif inanç alanları açısından anlamlı fark saptanmadı. DEHB grubu, yaşam kalitesi puanları açısından anksiyete grubuyla benzer, kontrol grubundan anlamlı olarak düşük bulundu. Depresyon ve anksiyete düzeyleri birlikte kontrol edilip gruplar yaşam kalitesi puanları açısından yeniden karşılaştırıldığında, gruplar arasında fark yoktu.  DEHB grubunda yaşam kalitesini yordayan etmenlerin; dikkat eksikliği, depresyon ve mükemmeliyetçilik puanları olduğu saptandı. 
Sonuç: Kaygı ve depresyon düzeylerinin yüksek saptandığı ek psikiyatrik hastalıklar olmadığında bile, mükemmeliyetçilik/belirsizliğe tahammülsüzlük inanç alanı DEHB'de sağlıklı kontrollerden yüksektir. Anksiyete ve depresyonun gelişiminde öncül olan obsesif inançların DEHB'nin bilişsel davranışçı terapisinde ele alınması gerekmektedir. DEHB'li olgularda anksiyete, depresyon, dikkat eksikliği belirtilerinin klinisyen tarafından ele alınması ve etkili terapötik tedavilerin planlanması, yaşam kalitesinin yükseltilmesi açısından oldukça önemlidir.

Anahtar kelimeler: DEHB, Obsesif Ġnanç, YaĢam Kalitesi, Mükemmeliyetçilik,
BiliĢ

Abstract:
Objective: The present study assessed the presence of obsessive beliefs, which play an important role in the aetiology of obsessive–compulsive disorder (OCD), in patients with attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD) and to compare it with an anxiety group and a control group, to determine whether there were significant differences among ADHD subtypes in terms of obsessive beliefs, to investigate the effects of obsessive beliefs on quality of life in patients with ADHD, and to compare quality of life among the ADHD, anxiety, and control groups.
 Method: This study included 67 ADHD patients and 56 patients with anxiety who fulfilled the respective inclusion and exclusion criteria based on DSM-5 criteria and who were followed up at the outpatient clinic at Istanbul Bakirkoy Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Nerve Diseases Training and Research Hospital. Additionally, 51 healthy control subjects were included. Both patient groups and the control group completed a sociodemographic data form, the Yale–Brown Obsessive–Compulsive Scale, Hamilton Depression Rating Scale, and Hamilton Anxiety Rating Scale under the supervision of a clinician. Additionally, participants completed the Obsessive Beliefs Questionnaire, Adult Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder Scale, Wender Utah Rating Scale, and World Health Organisation Quality of Life Scale-Short Form.
 Results: The ADHD and Anxiety groups had significantly higher total and subscale scores on the Obsessive Beliefs Questionnaire than the control group, but the two clinical groups (ADHD and Anxiety) did not significantly differ on these scales. When both depression and anxiety levels were controlled as a covariate and the groups were compared in terms of Obsessive Beliefs scores, the ADHD group continued to exhibit significantly higher scores on the perfectionism/certainty subscale than the control group did; there were no significant differences among the ADHD subtypes in terms of obsessive beliefs. The quality of life scores of the ADHD group were similar to those of the Anxiety group, but both clinical groups had significantly lower scores than the control group. When both depression and anxiety levels were controlled as a covariate and the groups were compared in terms of quality of life scores, there were no differences among the groups. However, the attention deficit, depression, and perfectionism scores were found to be predictors of quality of life in the ADHD group.
Conclusion: The perfectionism/certainty belief scores for ADHD subjects without additional psychiatric disorders having high levels of anxiety  were higher than those in healthy controls.Thus,obsessive beliefs leading to the development of anxiety and depression should be considered during cognitive behavioural therapy for patients with ADHD. Additionally, evaluations of anxiety, depression, and attention-deficit symptoms in patients with ADHD and effective planning of therapeutic treatments are very important for this population in terms of improving quality of life.

Key words: ADHD, Obsessive belief, Quality of Life, Perfectionism, Cognition