Mısır'ın sosyo-politik dönüşümü ve "demokratikleşme" sorunu
Socio-political transformation of egypt and question of democratization
Yazar: GÖKHAN BOZBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ERTAN ÖZENSEL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Arap Baharı = The Arab Spring ; Demokratikleşme = Democratization ; Dönüşüm = Transformation ; Mısır = Egypt ; Sosyopolitik = Socio-political

Özet:
Bu tez Arap Baharı olarak başlayan ve Ortadoğu ülkelerinde büyük bir demokratikleşme dalgasının oluşmasına sebep olan sürecin, neden Mısır'da başarısızlığa uğradığını Mehmet Ali Paşa döneminden itibaren yaşanan siyasal ve toplumsal dönüşümün ışığında analiz edecektir. Bu geniş kapsamlı analiz yapılırken öncelikle otoriter sistemden demokratik sisteme geçişi açıklatan demokratikleşme teorileri makro, mezo ve mikro olarak sınıflandırılarak özetlenecektir. Akabinde Mısır'ın Mehmet Ali Paşa'dan günümüze geçirdiği iki asırlık modernleşme süreci genel hatları ile izah edilecektir. Bu süreç içerisinde sivrilen ve toplumsal ve siyasal yapı içerisinde etkin olan politik ve sosyal aktörler belirlenerek iktidar seçkinleri, baskı ve ideolojik aygıtlar olarak sınıflandırılarak tek tek son iki asırlık gelişimleri incelenecektir. Bu yapısal analizlerin ardından Mısır toplumunun kimlik haritası çıkarılarak bu siyasal aktörlerin faaliyet gösterdikleri toplum ile olan ilişkileri anlamlandırılmaya çalışılacaktır. Son olarak ise yapılan tüm bu analizlerin ışığında Mısır toplumunun ve siyasetinin 21. yüzyıl içerisinde yaşadığı gelişmeler, ortaya konan bu tarihsel deneyimlerin sunacağı ışık ile anlamlandırılmaya çalışılacaktır. Tüm bu araştırmalar aslında bu çalışmanın en önemli araştırma sorusunu "Mısır 2011 yılında yaşadığı devrim sonrasında içinde girdiği demokratik geçiş sürecinde neden başarısız olmuştur ve mevcut demokratikleşme teorileri bu başarısızlığı ne kadar açıklayabilmektedir"  açıklamak için önemli argümanlar verecektir.

Abstract:
The purpose of this thesis is to analyse and understand failed democratic transition in Egypt, as a case study, in light of socio-political transformation experienced from Muhammed Ali Pasha. Through examining this topic, It will be attempted to answer the question of whether the theories of democratization are universal and can explain the Egyptian experience. At first it will be summarized the whole theories of democratization and changing political systems from authoritarian to the democratic system within the frame of macro, mezzo and micro level. Taking Egypt as a case study, it will be examined the general process of modernization in order to understand Egyptian social and political structure which have an historic impact on the recent failed transition. Afterwards it will be examined all possible actors which shape Egyptian social and political structure. They will be categorized under the power elites, repressive and ideological apparatus in order to clarify the idea of this thesis. Then this paper will make the map of social identities of Egyptian Society clear. This summarize will provide opportunity to understand interaction between the social and political actors in Egypt and their historical roots. In the last chapter it will be examined the last developments, experienced  by Egyptian political and social players. To that end, the major research question of this thesis paper is the following: "what are the reasons behind the failure of democratic transition in Egypt and can we explain this failure throughout the present theories of democratization".