Mevcut bir organize sanayi bölgesi için sera gazı envanteri hazırlanması ve düşük-karbonlu üretim stratejilerinin geliştirilmesi
Preparing greenhouse gas inventory and development of low-carbon production strategies for an existing organized industrial zone
Yazar: MERVE ÇAKMAK ARI
Danışman: PROF. DR. SİBEL BAŞAKÇILARDAN KABAKCI
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Enerji Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Türkiye'de 2023 yılı itibariyle toplam 354 Organize Sanayi Bölgesi (OSB) vardır. Türkiye'nin sanayi üretiminin %45'ini gerçekleştiren OSB'lerin büyük bir kısmı enerji-yoğun çalışmaktadır. Bu enerjinin hemen hemen tamamı fosil kaynakların kullanımıyla elde edilen merkezi elektrik üretiminden karşılanmaktadır. Bu yoğun enerji kullanımından kaynaklı olarak sera gazı emisyonu oluşmaktadır. Dünya genelinde sera gazı emisyonları bakımından büyük bir paya sahip olan sanayi sektöründeki sera gazı emisyonları gerek enerji kullanımı için yakılan fosil yakıtlardan gerekse kimyasal reaksiyonlardan meydana gelmektedir.
Bu tez çalışmasında önce yeşil organize sanayi bölgelerinin önemine değinilmiş, daha sonra örnek bir çalışma olarak Kütahya 30 Ağustos Organize Sanayi Bölgesinin sınırları içinde tüketilen doğalgaz, elektrik ve motorin nedeniyle oluşan sera gazı emisyonu hesaplanmış ve azaltım faaliyetlerine yönelik çalışmalar yapılmıştır. Baz yılı olarak 2019, 2020 ve 2021 yılları alınmıştır. "ISO 14064-1 Sera Gazı Emisyonlarının ve Uzaklaştırmalarının Kuruluş Seviyesinde Hesaplanmasına ve Rapor Edilmesine Dair Kılavuz ve Özellikler Standardı" ve "ISO 14067 Ürün Karbon Ayak İzi Hesaplama Standardı" kapsamında işletmelerin yıl bazında kayıt altında tuttukları veriler kullanılarak atmosfere salınan sera gazları miktarları hesaplanmıştır.
Doğalgaz kaynaklı doğrudan emisyon 2019 yılında 105394,84 tCO2e olarak hesaplanmışken 2020'de bu emisyon azalmış, 2021'de tekrar 2019'u yakalamıştır. İthal elektrik kaynaklı dolaylı emisyon ise 2019 yılında 64269,12 tCO2e olurken, 2020 ve 2021'de elektrik kaynaklı emisyon miktarı artmıştır. Motorin kaynaklı doğrudan emisyon, miktar açısından doğalgaz ve elektrik kaynaklı emisyonlardan oldukça düşüktür. Fakat motorin kaynaklı emisyon da 2019 yılında 74,11 tCO2e olurken, 2020'de %75,5 oranında azalmış ve 2021'de 29,49 tCO2e değerine ulaşmıştır. Gerek elektrik gerekse doğalgaz tüketimi nedeniyle oluşan sera gazının büyük bir kısmı karo-seramik imalatı faaliyet alanında çalışan bir kuruluştan ve kağıt-oluklu mukavva imalatı faaliyet alanında çalışan bir kuruluştan kaynaklanmaktadır.
Organize sanayi bölgelerinde farklı faaliyet alanına giren çok sayıda kuruluş bulunur. Yapılan çalışma, bu bölgelerde mutlaka sera gazı emisyonlarının izlenmesi gerektiğini ve hangi kaynak nedeniyle sera gazı emisyonlarının oluştuğunun tespit edilmesi gerektiğini, aksi halde önerilecek azaltım metotlarının çok etkin olamayacağını göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: İklim Değişikliği, Karbon Salınımı, Emisyon Azaltma, Sera Gazı Envanteri, Yeşil OSB

Abstract:
As of 2023, there are a total of 354 Organized Industrial Zones (OIZs) in Turkey. Most of the OIZs, which account for 45% of Turkey's industrial production, are energy-intensive. Almost all of this energy is met from the central electricity production obtained by the use of fossil resources. Greenhouse gas emissions occur due to this intensive use of energy. Greenhouse gas emissions in the industrial sector, which has a large share in terms of greenhouse gas emissions worldwide, occur both from fossil fuels burned for energy use and from chemical reactions.
In this thesis, firstly, the importance of green organized industrial zones was mentioned, and then, as an exemplary study, greenhouse gas emissions caused by natural gas, electricity and diesel fuel consumed within the borders of Kütahya 30 August Organized Industrial Zone were calculated and studies were carried out for mitigation activities. The base years are 2019, 2020 and 2021. Within the scope of "ISO 14064-1 Guideline and Specifications Standard for Calculation and Reporting of Greenhouse Gas Emissions and Removal at the Establishment Level" and "ISO 14067 Product Carbon Footprint Calculation Standard", the amount of greenhouse gases released to the atmosphere was calculated by using the data recorded by the enterprises on a yearly basis.
While the direct emission from natural gas was calculated as 105394.84 tCO2e in 2019, this emission decreased in 2020 and reached its 2019 value again in 2021. Indirect emissions from imported electricity were 64269.12 tCO2e in 2019, while electricity-related emissions increased in 2020 and 2021. Direct emissions from diesel are considerably lower than those from natural gas and electricity in terms of quantity. However, while the emission from diesel fuel was 74.11 tCO2e in 2019, it decreased by 75.5% in 2020 and reached 29.49 tCO2e in 2021. A large part of the greenhouse gas generated due to both electricity and natural gas consumption originates from an organization operating in the field of tile-ceramic manufacturing and an organization operating in the field of paper-corrugated cardboard manufacturing.
There are many organizations in different fields of activity in organized industrial zones. The study has shown that greenhouse gas emissions must be monitored in these regions and it is necessary to determine the source of greenhouse gas emissions, otherwise the proposed reduction methods will not be very effective.

Keywords: Climate Change, Carbon Emission, Emission Reduction, Greenhouse Gas Inventory, Green OIZ