Keçiören Eğitim Araştırma Hastanesi Sigara Bırakma Polikliniğine başvuran hastalarda sigara bırakma başarısını etkileyen faktörler
Factors affecting smoking cessation success in patients who attended to Keçiören Education and Research Hospital Smoking Cessation Polyclinic
Yazar: SADETTİN MELİH ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. TİJEN ŞENGEZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Nikotin = Nicotine ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation

Özet:
Amaç: Sigara bırakma polikliniğine (SBP) başvuran hastalarda sigara bırakma oranları ve sigara bırakma başarısına etkisi olabilecek faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla kliniğimize Eylül 2019 ile Mart 2021 tarihleri arasında başvuran hastaların sigara bırakma başarısını etkileyen faktörler değerlendirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği SBP'ne Eylül 2019- Mart 2021 tarihleri arasında başvurmuş 362 hasta ile gerçekleştirildi. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, sigara öyküsü, kişisel sosyal öykü, nikotin bağımlılık düzeyini saptamak için Fagerstrom Nikotin Bağımlılığı Testi (FNBT), anksiyete ve depresyon düzeyinin belirlenmesi için Beck Anksiyete ve Depresyon Ölçekleri ile ilgili bilgilerini içeren sigara bırakma polikliniği hasta takip formu verileri kullanıldı. Hastalara sigara bırakma durumları, hangi tedavi yöntemini ne kadar süreyle kullandıkları ve sigarayı bıraktıktan sonra kaçamak sigara içimi olup olmadığı gibi soruları içeren hasta anket formu uygulandı.
Bulgular: Çalışmamıza 109'u kadın 253'ü erkek toplam 362 kişi katıldı. Sigarayı 3 ay ve üzerinde bir süre bırakanlar sigara bırakmış kabul edilmiştir. Çalışmamızda SBP'ne başvuran hastaların %34,8'i sigarayı bıraktığı izlendi. Sigarayı bırakanlarda başvuru nedeni olarak doktor önerisi bırakamayanlardan daha yüksek olarak bulundu. Sigarayı bırakmayı isteme nedenlerinden içerisinden "kokusundan dolayı" bırakanlarda daha sık izlenen bir bırakma nedeniydi. Ancak diğer sigara bırakma nedenleri açısından anlamlı farklılık izlenmedi. Sigarayı bırakanların FNBT skoru bırakamayanlardan anlamlı derecede daha düşüktü. Sigarayı bırakanların bırakma sürecinde sigara bırakma polikliniklerine başvuru sayısı bırakamayanlardan anlamlı derecede daha yüksekti. Farmakolojik tedavi süresi sigarayı bırakanlarda bırakamayanlardan daha uzundu. Bırakma sürecinde sigarayı bırakanların davranış değişikliklerine uyumu daha fazlaydı. Kaçamak sigara içme sigarayı bırakamayanlarda anlamlı derecede daha sık izlenmişti. Sigarayı bırakanlar bırakma sürecinde telefonla daha sık aranmıştı. Sigarayı bırakan ve bırakamayan hastalar arasında yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, meslek ve komorbid hastalık varlığı açısından anlamlı farklılık izlenmedi.
Sonuç: Sigara bırakma oranlarıyla ilişkili faktörler analiz edildiğinde, doktor önerisiyle başvuranlarda, kokusundan dolayı bırakmak isteyenlerde, nikotin bağımlılık düzeyi düşük olanlarda, SBP'ne kontrol muayenesine daha sık gelenlerde, farmakolojik tedavi süresi daha uzun olanlarda, bırakma sürecinde telefonla daha sık arananlarda sıgara bırakma oranı daha yüksekti. Kaçamak sigara içenlerde sigara bırakma oranlarının daha düşük olduğu görüldü.
Anahtar kelimeler: sigara, sigara bırakma, sigara bırakma polikliniği, sigara bırakma başarısı

Abstract:
ABSTRACT
Factors Affecting Smoking Cessation Success ın Patients Who Attended to Keçiören Education and Research Hospital Smoking Cessation Polyclinic

Objective: It was aimed to evaluate the smoking cessation rates and the factors that may affect the success of smoking cessation in patients who applied to the smoking cessation outpatient clinic (SBP). For this purpose, the factors affecting the success of smoking cessation of patients who applied to our clinic between September 2019 and March 2021 were evaluated.
Materials and Methods: This study was carried out with 362 patients who applied to Keçiören Training and Research Hospital Family Medicine SBP between September 2019 and March 2021. The data of the smoking cessation outpatient clinic patient follow-up form, which includes information about the sociodemographic characteristics of the participants, smoking history, personal social history, and the Fagerstrom Nicotine Dependence Test (FNBT) to determine the level of nicotine addiction, and the Beck Anxiety and Depression Scales to determine the level of anxiety and depression, were used. A patient questionnaire was applied to the patients, including questions such as their smoking cessation status, which treatment method they used for how long, and whether there was any evasive smoking after quitting smoking.
Results: A total of 362 people, 109 women and 253 men, participated in our study. Those who quit smoking for 3 months or longer were considered to have quit smoking. In our study, it was observed that 34.8% of the patients who applied to SBP quit smoking. It was found to be higher in those who quit smoking than those who could not quit with a doctor's recommendation as the reason for admission. Among the reasons for wanting to quit smoking, it was a more common reason for quitting among those who quit "because of its smell". However, no significant difference was observed in terms of other reasons for quitting smoking. Those who quit smoking had a significantly lower FNBT score than those who did not. The number of applications to smoking cessation outpatient clinics during the quitting process of smokers was significantly higher than those who did not quit. The duration of pharmacological treatment was longer in smokers than in non-smokers. Those who quit smoking were more likely to adapt to behavioral changes during the cessation process. Evasive smoking was observed significantly more frequently in those who could not quit smoking. Those who quit smoking were called more frequently during the quitting process. There was no significant difference between the patients who quit smoking and those who could not, in terms of age, gender, marital status, educational status, occupation and presence of comorbid disease.
Conclusion: When the factors associated with smoking cessation rates were analyzed, the rate of quitting smoking in those who applied with a doctor's recommendation, those who wanted to quit because of their smell, those who had a low level of nicotine addiction, those who visited SBP more frequently, those who had longer pharmacological treatment periods, and those who called more frequently during the quitting process. was higher. Smoking cessation rates were found to be lower in evasive smokers.
Key words: smoking, smoking cessation, smoking cessation outpatient clinic, smoking cessation success