Hemodiyaliz hastalarında serbest radikallerin organizmaya ve antioksidan savunma sistemleri üzerine etkileri
The effects of free radicals on organisms and antioxidant defence systems in hemodialysis patients
Yazar: MURAT BİLGE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA YÖNTEM
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoloji = Biology ; Nefroloji = Nephrology
Dizin: Antioksidan enzimler = Antioxidant enzymes ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Kronik böbrek yetmezliği, oksidan stres artışı ve/veya antioksidan aktivitenin azalması nedeniyle gelişebilen çeşitli komplikasyonlarla beraberdir. Son dönem böbrek yetmezliği, varılan en son nokta olarak kabul edilir. Bu noktada itibaren hastanın artık hayatını devam ettirebilmesi için renal replasman tedavilerinden hemodiyaliz, periton diyalizi veya transplantasyondan birinin kullanılması zorunlu hale gelmiştir. Hemodiyaliz, halen dünyada son dönem böbrek yetmezliği için kullanılan en yaygın yöntemdir. Bu çalışmada ileri kronik böbrek yetmezlikli hemodiyaliz hastalarında lipid peroksidasyonu artışı olup olmadığını araştırmak ve antioksidan enzim aktivitelerini değerlendirmek amaçlandı. Hemodiyaliz tedavisi gören 35 KBY hastası ve 27 sağlıklı kontrol grubunda; lipid peroksidasyonunun bir göstergesi olan malonaldehit (MDA) plazma düzeyleri, antioksidan savunma sisteminin göstergesi olan enzimlerden süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GSH-Px) plazma düzeyleri ve bunlara ek olarak serum total antioksidan seviye (TAS) `leri ölçüldü. KBY hasta grubunda MDA ve SOD seviyeleri kontrol grubuna göre önemli oranda arttığı (p<0,001), buna karşılık GSH-Px ve CAT düzeylerinin ise istatistiki açıdan kontrol grubuna göre anlamlı olarak azaldığı (p<0,001) tespit edildi. Yine TAS sonuçlarında diyaliz öncesine göre kontrol grubunda istatistiki açıdan önemli olmamakla birlikte bir artma görülürken, diyaliz sonrasına göre bir düşme olduğu gözlendi. Yaptığımız korelasyon hesaplamasında ise üre-kreatinin değerleri arasında hem diyaliz öncesi hem de diyaliz sonrası istatistiki açıdan pozitif bir korelasyonun olduğu görüldü. Üre ile diğer parametrelerimiz arasında istatistiki açıdan bir önemlilik tespit edilemedi.

Abstract:
Chronic renal failure accompanies with various complications which can be developed because of an increase in oxidant stress and/or a decrease in antioxidant activity. The final renal failure is recognized as the end point. From this point it on, becomes compulsory to use either replacement therapy, hemodialysis, peritoneo-dialysis or transplantation for patient?s survive. For the renal failure, hemodialysis is still the most commonly used method in the world. In this study, it was aimed to find out whether there is an increase in lipid peroxidation or not in hemodialysis patients with advanced chronic renal failure and to evaluate the antioxidant enzyme activities. In thirty-five CRF patients having hemodialysis therapy and in the control group of twenty-seven healthy people malondialdehyde (MDA) plasma level, which is an indicator of lipid peroxydation, the activity of superoxide dismutase (SOD; an indicator of the antioxidant defence system), catalase (CAT), glutathione peroxidase (GSH-Px) and serum total antioxidant status (TAS) was measured. It has been ascertained that in the CRF patient group, MDA and SOD levels was higher than that in the control group (p <0,001); in contrast, GSH-Px and CAT levels were statistically decreased when compared with the control group (p <0,001). Again, TAS was higher in the control group as compared to the pre-dialysis results; however the results were lower when compared to the post dialysis results. According to the correlation analysis, there has been a positive correlation between urea-creatinin values both before and after dialysis. However, no statistically significance was observed between urea and other parameters.