Orta Asya ve Orta Doğu'daki yeni oluşumlar bağlamında; Türkiye'nin enerji potansiyelinin, Avrupa Birliği'nin jeopolitik dinamiğine ve Türkiye'nin muhtemel Avrupa Birliği üyeliğine etkisi
In the context of the new formations of the Middle East and Middle Asia, the effect of the Turkey's energy potential to the geopolitic dynamic of the EU and to the probable Turkey's membership
Yazar: HAKAN KESKİN
Danışman: PROF. DR. ASIM YÜCEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji politikaları = Energy policies ; Jeopolitik konum = Geopolitic position ; Orta Asya politikası = Central Asia policy ; Orta Doğu = Middle East ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Türkiye = Türkiye ; Üyelik = Membership

Özet:
ÖZET Bu çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, enerji kavramı ve enerjinin küresel boyutu başlığı altında enerjinin tanımı, önemi, tarihsel gelişimi ve geleceği, enerji ve enerji kaynaklarının türleri ve coğrafi dağılımı, enerji yönetimi ve enerji ile ilgili uluslararası kurum ve kuruluşlar ve enerjinin çevre ile etkileşimi ele alınmıştır. İkinci bölümde AB'nde enerji potansiyeli değerlendirilmiştir. Bu bağlamda AB'nde enerjinin tarihçesi, AB enerji politikasının amaçları, AB'nde enerji ile ilgili hukuki dayanaklar, kurucu anlaşmalarda enerji, zirvelerde enerji, AB'nde enerji projeleri, Avrupa Enerji Şartı, Trans-Avrupa enerji şebekeleri, stok tutma sistemleri, AB'nde enerji rezervleri, üretimi ve tüketimi, AB'nde enerji üzerine araştırmalar ve enerjinin geleceği incelenmiştir Türkiye'de enerji potansiyelinin analizi ve stratejik değerlendirilmesinin yapıldığı üçüncü bölümde, Türkiye'nin enerji tüketim ve üretim potansiyeli, Türkiye'de enerji ile ilgili kurum ve kuruluşlar, enerji terminali olarak Türkiye'deki ve çevresindeki boru hatları ve projeleri, Türkiye'nin enerji politikası, enerjinin Türk ekonomisine ve Türk dış siyasetine etkisi, Cumhuriyet'in 100. yılma kadar Türkiye'nin enerji durumunda beklenen gelişmeler verilmiştir. Enerjinin stratejik boyutunun etkileri ve enerji savaşlarının incelendiği dördüncü ve son bölümde önce uluslararası ilişkilerin analizinde önemli kavramlar sonra sırası ile Orta Asya'daki enerji politikalarının jeostratejik ve jeopolitik analizi, Orta Asya'daki enerji bölgesi "Hazar Denizi"nin paylaşım sorunu, soğuk savaş döneminde ve sonrasında Orta Asya'daki enerji politikalarının analizi, 1 1 Eylül saldırıları ile güncellenen AB ve ABD'nin enerji politikaları, Körfez savaşlarının enerji boyutu, Türkiye'nin Orta Asya ve Orta Doğu ülkeleri ile ilişkileri, Türkiye'nin AB ile ilişkilerinin kısa tarihçesi, Türkiye'nin AB üyeliğine engel teşkil edebilecek hususlar ve Türkiye'nin AB üyeliğinde enerjinin etkisi incelenmiştir.

Abstract:
VI ABSTRACT This study is composed of four main parts. The first part includes, definition of energy, importance, historical development and future of energy, kinds of energy sources, energy management, international energy institutions and energy term and relationship between environment and energy. Second part concerns the energy potential of EU. In this context energy history of EU, aims of EU energy policies, legal energy pillars in EU, energy in EU summits, Europa energy projects, Trans-Europan Network, Energy Charter Treaty, EU energy reservs, EU energy production and consumption, EU energy researchs and future of energy in EU are envisaged. Turkeys energy production and consumption, energy institutions in Turkey, pipelines and pipelines projects in Turkey and around, Turkey's energy policies, the effects of energy to the Turkish foreign policies and the Turkish economy, foreseeing of the developments Turkey's energy positions till 2023, the 100th anniversary of modern Turkish Republic, are to be given in the third part, in which analysis of Turkeys energy potential and strategical discussion of energy are made. In the fourth and the last part of this study, firstly, definitions of important terms for analysing the international relationships are given, after, with in order, geopolitic and geostrategic analysis of energy policies in Middle East and Middle Asia, energy policies before and after cold war in these regions, problems of sharing riches of the Caspian Sea, updated energy policies of EU and USA after the September 11th terrorist attacts, energy dimension of Gulf Wars, relationships between Turkey and the countries in the Middle East and Middle Asia, history of Turkey on the way of Eu in short, barriers of Turkeys membership to EU and lastly, effects of energy to Turkey on the way of EU.