F.M. Dostoyevski'nin "delikanlı" eserinde  karakter incelemesi
Character analysis in F.M. Dostoevsky's "the lad
Yazar: HİLAL AKHUNDLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YALÇIN YUNUS
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Dostoyevski'nin sanatsal sisteminin özgünlüğü, kahramanların kişiliklerinin olaylara ve koşullara kıyasla çok daha ön planda olmasıdır. Bu nedenle, yazar tarafından yaratılan karakterlerin kapsamlı bir incelemesi olmadan, eserlerinin ideolojik ve sanatsal içeriğini anlamak zor olacaktır. Dostoyevski'nin eserleri her zaman edebiyat eleştirmenlerinin ve araştırmacılarının ilgi odağı olmuştur. Yazarın " Delikanlı" adlı romanı da bir istisna değildir. " Delikanlı ", F.M.Dostoyevski'nin eserlerindeki en büyük gizemlerden biridir ve bu gizemin çözülmesi bir asırdan fazla bir süredir edebiyat eleştirmenlerini, tarih ve edebiyat bilimini meşgul etmektedir. Bununla birlikte, " Delikanlı" romanı araştırmacılarının çoğunun bu çalışmaya, sosyo-tarihsel ve politik sorunların ön plana çıkarıldığı eski metodolojinin konumundan yaklaştıklarını belirtmek gerekir. .  Bununla birlikte " Delikanlı ' uzun bir süre eleştirmenlerin görüş alanının dışında  da kaldı, çünkü Dostoyevski'nin ' Karamazov Kardeşler ' adlı daha önemli bir son eseri bulunmaktadır. Romanımız yazarın diğer romanlarından hem biçim hem de içerik olarak farklıdır. Dostoyevski'nin önemli romanları arasında anlatının birinci tekil şahıs ağzından yapıldığı ve aynı zamanda anlatıcının da romanın ana karakteri olduğu tek romandır.  
Çalışmanın amacı, romanın baş kahramanlarının kişilik özelliklerini analiz etmek ve bu temelde Dostoyevski'nin yaratıcı gelişiminde bu eserin ideolojik ve sanatsal imzasını belirlemektir.  İnsan bilişinin ve eyleminin sonsuz ufku, insanın kendisinin tükenmezliği her zaman Dostoyevski'nin dikkatinin merkezinde olmuştur. " Delikanlı " romanı da dahil olmak üzere tüm eserlerinin merkezinde, hayat ve insan hakkındaki değişmez gerçeği arayan bir adam vardır.   Belirtmek gerekir ki, gerçekliğin doğru tasviri, bir realist olarak F.M.Dostoyevski için hiçbir zaman kendi başına bir amaç olmamıştır; Dostoyevski gerçekliğin olgularıyla değil, onların derin felsefi anlamı ve psikolojik kökeniyle ilgilenmiştir. Bu nedenle yazarın gerçekçiliği natüralizm ile karıştırılmamalıdır. Dostoyevski'nin insan kavramı, bir yandan yazarın insana, onun ahlaki ve manevi olanaklarına duyduğu büyük inancın ifadesiyle, diğer yandan da halktan uzaklaşmış, halkın inancını ve ahlaki ideallerini yitirmiş gururlu bir bireyin trajedisinin nedenini ortaya koymasıyla karakterize edilir. 
Dostoyevski'nin 70-80'lerdeki eserlerinin poetikasının bir özelliği olarak gerçekliğe felsefi ve dini bakışın, yalnızca yazarın sanatsal vizyonunun özellikleri tarafından değil, aynı zamanda Rusya'da meydana gelen kültürel, manevi ve ideolojik süreçlerin doğası ve içeriği tarafından da belirlendiğini ve koşullandırıldığını belirtmek gerekir. Bir yandan devrimci hareket yoğunlaşırken, diğer yandan ulusal ruhun derinliklerinde Rusya'nın kendi özgün manevi temellerine dönüşü ve kendi özgün kültür ve tarihini yaratma süreçleri yaşanmaktadır. Dostoyevski tüm bu benzer süreçleri Arkady, Versilov, Makar Dolgoruky, Sofya Andreyevna, Katerina Nikolayevna ve diğerleri gibi orijinal ulusal karakterlerin tasviriyle ortaya koymaya çalışır. Bunlar, Rusya'nın manevi ve sosyal tarihinin ana eğilimlerini yansıtan gerçekten derin ulusal karakterlerdir. Romanın kahramanı Arkady Dolgoruky'nin karakterini analiz ederken, onun hala dini bir dünya görüşünden uzak olduğunu, dahası modern fikirlere takıntılı olduğunu, ancak arayışının ve gelişiminin açıkça dine yöneldiğini belirtmek gerekir. 
Kadın karakterler, özellikle Katerina Nikolayevna ve Sofya Andreyevna  " Delikanlı" romanında önemlidir. Onların karakterlerini analiz etmeden Arkady ve Versilov'un temsili eksik kalacaktır. . Dostoyevski'ye göre Rusya kendi Sophia'sını arıyor ve bulacaktır.  Ayrıca Versilov'un sonunda Katerina Nikolayevna'dan ayrılması ve Sofya Andereyevna'ya dönmesi sembolik ve simgeseldir. Bu, Rus soyluluğunun yüzyıllar süren yanılsamadan sonra manevi ve ulusal köklerine dönüşünün özüdür. 
Dostoyevski'ye göre ulus, devlet ve kilise tek bir bütün halinde birleştiğinde, devlet kilise gibi, tek bir aile gibi olduğunda özgürlüğe ve mutluluğa ulaşır.  Dostoyevski " Delikanlı ' da 'sıradan bir ailenin" kaderini, mazide kalan  toplumun prototipi olarak köhnemiş  bir ailenin kaderini gösterir.  Çalışmamızda bu ailenin üyelerinin kişilik özellikleri ve yaşam tarzları baz alınarak detaylarıyla incelenmiştir. Araştırmalarımız, Büyük Yazar Dostoyevski'nin 'Delikanlı' eserinin, her ne kadar diğer eserleri kadar ses getirmemiş olsa da, gerek dini gerek dönemin toplumsal yapısı açısından önemini idrak etmemizi sağlamıştır.Bir diğer yandan Yazarımızı başarıya götüren en önemli eseri Karamazov Kardeşler'i yazma yolundaki serüveni ve düşünce yapısı hakkında bilgi edinmemizi sağlamıştır.

Abstract:
The originality of Dostoevsky's artistic system is that the personalities of the protagonists are much more prominent than the events and circumstances. Therefore, without a thorough study of the characters created by the author, it would be difficult to understand the ideological and artistic content of his works. Dostoevsky's works have always been the center of attention of literary critics and researchers. His novel "The Lad" is no exception. "The Lad" is one of the greatest mysteries in the works of F.M. Dostoevsky, the solution of which has occupied literary critics, history and literary science for more than a century. However, it should be noted that most researchers of the novel "The Lad" approach this work from the position of the old methodology, in which socio-historical and political problems are emphasized. .  For a long time, however, "The Lad" remained out of the critics' field of vision, because Dostoevsky had a more important final work, The Brothers Karamazov. Our novel differs from his other novels both in form and content. It is the only one of Dostoevsky's major novels in which the narration is in the first person and the narrator is also the main character of the novel.  
The aim of the study is to analyze the personality traits of the protagonists of the novel and on this basis to determine the ideological and artistic signature of this work in Dostoevsky's creative development.  The infinite horizon of human cognition and action, the inexhaustibility of man himself has always been at the center of Dostoevsky's attention. At the center of all his works, including the novel "The Young Man", is a man in search of the unchanging truth about life and man.   It should be noted that the accurate depiction of reality was never an end in itself for F.M. Dostoevsky as a realist; he was not interested in the facts of reality, but in their deep philosophical meaning and psychological origin. Therefore, the author's realism should not be confused with naturalism. Dostoevsky's concept of man is characterized, on the one hand, by the expression of the author's great faith in man, in his moral and spiritual possibilities, and, on the other hand, by the revelation of the cause of the tragedy of a proud individual who has alienated himself from the people, who has lost the people's faith and moral ideals. 
It is worth noting that the philosophical and religious view of reality as a feature of the poetics of Dostoevsky's works of the 70-80s was determined and conditioned not only by the peculiarities of the author's artistic vision, but also by the nature and content of the cultural, spiritual and ideological processes taking place in Russia. On the one hand, the revolutionary movement was intensifying, on the other hand, in the depths of the national psyche there were processes of Russia's return to its original spiritual foundations and the creation of its own unique culture and history. Dostoevsky tries to reveal all these similar processes through the portrayal of original national characters such as Arkady, Versilov, Makar Dolgoruky, Sofya Andreyevna, Katerina Nikolayevna and others. These are truly profound national characters, reflecting the main trends of the spiritual and social history of Russia. Analyzing the character of Arkady Dolgoruky, the protagonist of the novel, it is worth noting that he is still far from a religious worldview, moreover, he is obsessed with modern ideas, but his search and development is clearly directed towards religion. 
Female characters, especially Katerina Nikolayevna and Sofya Andreyevna, are important in the novel "The Lad". Without analyzing their characters, the representation of Arkady and Versilov would be incomplete. . According to Dostoevsky, Russia is looking for and will find its own Sophia.  It is also symbolic and emblematic that Versilov finally leaves Catherine Nikolayevna and returns to Sofia Andereyevna. This is the essence of the return of the Russian nobility to its spiritual and national roots after centuries of illusion. 
According to Dostoevsky, the nation achieves freedom and happiness when the nation, the state and the church are united into a single whole, when the state becomes like the church, like a single family.  In "The Young Man" Dostoevsky shows the fate of an "ordinary family", the fate of a decayed family as the prototype of a bygone society.  In our study, the personality traits and lifestyles of the members of this family are analyzed in detail. Our research has enabled us to realize the importance of the great writer Dostoevsky's 'The Young Man', although it did not make as much noise as his other works, both in terms of religion and the social structure of the period. On the other hand, it enabled us to learn about his adventure and thought structure on the way to writing his most important work, The Brothers Karamazov, which led our author to success.