Doğu karadeniz yöresinde üretilenbazı çayların alüminyum akümülasyon dağılımının belirlenmesi
Assessment of aluminium acumulation distrubition of some tea plants grown in west blacksea region
Yazar: MEHMET ALKAYIN
Danışman: PROF. DR. NESRİN YILDIZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı / Bitki Besleme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çay (Camellia sinensis) ülkemizde ve dünyada en popüler içeceklerden biridir. Çay gibi doğal gıda materyalleri ve özellikle gıda katkı maddesi olarak alüminyum (Al) bileşiklerini içeren gıdalar halk için alüminyum maruziyetinin ana yolunu temsil eder. 
Bu araştırma çalışmasının amacı; Doğu Karadeniz bölgesinde yaygın olarak tüketilen ve tüm ülkemize pazarlanan farklı çay markalarına ait çay çeşitlerinin, makro-mikro besin maddelerinin (özellikle toplam Al birikimi ve infüze Al) içeriğinin belirlenmesidir. Bu amaçla, Doğu Karadeniz bölgesinde yaygın olarak üretilen 54 farklı siyah çay örneği toplanmıştır. Çay örneklerinin Toplam besin elementi içerikleri (azot hariç) ve alüminyum içerikleri nitrik-perklorik asit ile yaş yakma yöntemiyle elde edilen çözeltide belirlenmiştir.
Infüze olan Alüminyum; 1 g öğütülmüş siyah çay parçacıklarına 40 ml destile sıcak su eklenmiş (20 dak) ve daha sonra analiz için süzülen berrak bir çözeltide Al konsantrasyonu belirlenmiştir.
Sonuç olarak, siyah çay örneklerinin toplam alüminyum içeriği referans aralıkta bulunmuştur.. Ancak, alüminyumun infüzyon ekstraktındaki çözünürlüğü WHO / UE referans değerlerine göre çok yüksek yani toksik düzeyde ( > 0,2 ppm) bulunmuştur. Toplam Alüminyumdan, deme geçen ( infüze olan) Al oranı, % 1.56- 1.16 arasında değişmiştir. Sıcak suda demlenen çay örneklerinin ince öğütülmüş olmasının (süzme poşet çaylar gibi) hızlı ve fazla miktarda infüzyon etkeni olabileceğinin de muhtemel olduğuna dikkat çekilmiştir. Diğer taraftan yaşlı çay yapraklarının genç yapraklardan daha fazla miktarda Al akümüle etmesi nedeniyle, araştırmada kullanılan çay örneklerinin yaşlı yaprakların hasat ürünü olduğu da diğer bir olasılıktır.
Çay tüketiminde insan bünyesine geçen yüksek Alüminyum düzeyinin sağlık açısından uzun metrajlı çalışmalarla insanlar üzerindeki olası etkisinin sağlık otoriteleri tarafından değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Tea (Camellia sinensis) is one of the most popular beverages all over the World. Aluminum (Al) intake from natural foods like tea and those containing aluminum compound used as food additives represents the major route of aluminum exposure for the general public. The aim of this research was to determine content of macro-micro nutrients (especially total Al accumulation and infusion Al) of tea varieties belonging to different tea brands consumed widely in the Eastern Black Sea region and marketed to our country. For this purpose, 54 different marked of black tea which commonly consumed in Eastern Black Sea region were collected from local markets . Total contents of nutrients (except N) and Aluminum were digest with nitric-percloric acid mix and concentrations of mineral contents and total were determined in the obtained clear solutions using ICP-MS. Infusion; 40 ml of hot distilled water  was added  to 1 g ground black tea particles (20 min) and then filtered to obtain the clear solution for further processing. 
As a result: total aluminum contents in the black tea samples were between normal level. But unfortunately the solubility of aluminum in both infusion extracts very high value or toxic level (> 0.2 ppm) according to WHO/EU references values. It was noted that tea samples brewed in hot water may be finely ground (such as teabag teas), which may also be rapid and large amounts of infusion agents. The ratio of Al in total aluminum to infusions ranged from 1.56 to 1.16%. On the other hand, it is another possibility that the tea samples used in the research are harvest products of the old leaves because the old tea leaves accumulate more amount of Al than the young leaves.  
It was concluded that health authorities should evaluate the possible effect of high aluminum level on human consumption in tea consumption through long-term studies in terms of health.