Bezmialem Vakıf Üniversitesi hastanelerinde çalışan hemşirelerin afetlere hazır oluşluluk durumları
Preparedness to disasters of nurses who works at Bezmialem Foundation University hospitals
Yazar: HASRET ZEREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZCAN ERDOĞAN
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Eğitimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Afet tıbbı = Disaster medicine ; Afetler = Disasters ; Hastaneler = Hospitals ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Bu araştırma Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanelerinde çalışan hemşirelerin
afetlere hazır oluşluluk durumlarını tespit etmek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel
olarak gerçekleştirildi.
Araştırma, 01.11.2018 - 01.02.2019 tarihleri arasında Bezmialem Vakıf Üniversitesi
Tıp Fakültesi Hastanesi (Vatan Kampüsü)'nde çalışan 360 hemşire ve Bezmialem
Vakıf Üniversitesi Dragos Hastanesi'nde çalışan 70 hemşire olmak üzere toplam 430
hemşire ile gerçekleştirildi. Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu ve Hemşirelerin Afetlere
Hazır Oluşluluklarında Temel Yeterlilikler Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin
değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler kullanıldı.
Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 26,06±6,05 olarak, çalışma süresi
ortalaması ise 6,24±5,86 olarak saptandı. Hemşirelerin %76,8'inin kadın, %64,8'inin
bekar, %38'inin lise, %31,7'sinin önlisans, %28,2'sinin lisans mezunu olduğu
saptandı. Hemşirelerin %53,5'inin servis hemşiresi olarak çalışmakta olduğu;
%60,6'sının afetler ile ilgili herhangi bir eğitim almadığı tespit edildi. Hemşirelerin
%69'u afet öncesinde, %90,1'i afet sırasında, %93,7'si afet sonrasında hemşirelerin
rolünün olduğunu belirtti. Hemşirelerin afetlere hazır oluşluluk algı puan ortalaması
5,03±2,38 (min-max:0-10) olarak bulundu. Hastane afet planı bilgi durumu algı puan
ortalaması 4,27±2,53 (min-max:0-10) olarak bulundu. Hemşirelerin çok olası olarak
gördükleri afetler %63,4 ile deprem ve trafik kazaları; afet hazırlığı için en gerekli
gördüğü kurs %47,9 ile afet yönetimi kursu olarak tespit edildi. Hemşirelerin
Afetlere Hazır Oluşluluklarında Temel Yeterlilikler Ölçeği'nden aldıkları toplam
puan ortalaması 141,46±32,48 olup, en düşük alt boyut puan ortalaması 11,49±3,42
ile kritik düşünme becerileri, en yüksek alt boyut puan ortalaması ise 48,23±12,21 ile
teknik beceriler olarak bulundu. Kritik düşünme becerileri ile afetlere hazırlıklı olma
durumunu değerlendirme arasında pozitif zayıf anlamlı bir ilişki saptandı (r=0,170).
Özel tanılama becerileri ile de afetlere hazırlıklı olma durumu arasında pozitif zayıf
anlamlı bir ilişki saptandı (r=0,197). Meslek grupları ortanca değerleri kritik
düşünme becerileri alt boyutuna göre lisans mezunu hemşirelerden kaynaklı farklılık
gösterdiği bulundu (p=0,027).
Çalışmada hemşirelerin afetlere hazırlık düzeyleri "orta" olarak saptandı.

Abstract:
This study was accomplished descriptively and cross-sectionally to determine the
preparedness of the nurses working in Bezmialem Vakif University Hospitals.
The study was carried out with a total of 430 nurses including 360 nurses working at
Bezmialem Vakif University Medical Faculty Hospital (Vatan Campus) and 70
nurses working at Bezmialem Vakif University Dragos Hospital between the dates of
01.11.2018 - 01.02.2019. Data were collected using the Descriptive Information
Form and the Basic Competence Scale of Nurses in Preparedness to Disasters.
Descriptive statistics were used to evaluate the data.
The average age of the nurses participating in the study was found to be 26,06±6,05
and the average duration of the study was 6,24±5,86. It was found that 76.8% of the
nurses were female, 64.8% of them were single, 38% of them were high school
graduates, 31.7% were associate degree graduates and 28.2% were bachelor
graduates. It was determined that 53.5% of the nurses were working as service nurses
and 60.6% of them did not receive any training on disasters. 69% of nurses before
the disaster, 90.1% of them during the disaster, 93.7% of them after the disaster
stated that nurses have a role after disaster. The average point of the nurses'
preparedness for disasters was 5,03±2,38 (min-max: 0-10). Hospital disaster plan
knowledge status perception point average was found to be 4,27±2,53 (. (Min-max:
0-10). It is determined that disasters which the nurses see as highly probable as
earthquakes and traffic accidents with 63.4% and disaster preparedness course is the
most necessary course with 47.9% as disaster management course. It is found that the
average point of Basic Competence Scale of Nurses in Preparedness to Disasters was
141.46 ± 32.48, the lowest subscale point was 11.49 ± 3.42 with critical thinking
skills and the highest subscale point was 48.23 ± 12.21 with technical skills. It is
found a positive and weak correlation between critical thinking skills and disaster
preparedness (r = 0.170). A positive and weak correlation was found between special
diagnostic skills and disaster preparedness (r = 0.197). The median values of
occupational groups were found to differ from the bachelor graduate nurses
according to the critical thinking skills sub-dimension (p = 0.027).
In the study, the preparedness level of the nurses for disasters was found to be
"moderate".