Bazı standart nar (Punica granatum L.) çeşitlerinde ve belirlenen tiplerde meyvelerin fiziksel ve kimyasal özelliklerinin belirlenmesi
Detemination of physical and chemical fruit properties of some standard pomegranate (Punica granatum L.) cultivars and some determined genotypes
Yazar: MÜTTALİP GÜNDOĞDU
Danışman: PROF. DR. HÜDAİ YILMAZ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Besleyici maddeler = Nutrients ; Fenolik bileşikler = Phenolic compounds ; Nar = Pomegranate ; Organik madde bileşikleri = Organic matter compounds

Özet:
Bu çalışmada; Türkiye'de yetiştirilen standart nar çeşitleri (Hicaz narı, Silifke aşısı, Katırbaşı, 33N23-çevlik, 01N04-fellahyemez, 33N34, İzmir26, İzmir23, İzmir1513, 33N24, Kuş narı ) ile Gündoğdu (2006)'nun Pervari (Siirt) yöresinde daha önceden belirlemiş olduğu en iyi 5 nar tipinde(56PER021, 56PER022, 56PER020, 56PER019, 56PER003) meyvelerin pomolojik özellikleri, C vitamini içerikleri, meyve suyundaki organik asitler, fenolik bileşikler, şekerler, antioksidan aktivitesi, makro ve mikro besin elementleri içeriklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.Yapılan araştırmada incelenen çeşitlerin fiziksel özellikleri tespit edildikten daha sonra kimyasal özellikleri belirlenmiştir. Çalışmada nar çeşitleri ve tiplere ait meyve sularının azot içerikleri 111.57-1007.33 ppm, fosfor içerikleri 215.98-338.35 ppm, potasyum içerikleri 547.15-1651.30 ppm, kalsiyum içerikleri 21.91-69.81 ppm arasında değiştiği belirlenmiştir. Çeşit ve tiplerin demir içerikleri 2.52-5.38 ppm, mangan içerikleri 0.150-0.649 ppm, çinko içerikleri 0.413-1.201 ppm, bakır içerikleri 0.253-2.388 ppm ve magnezyum içerikleri 26.76-128.40 ppm arasında değiştiği saptanmıştır. İncelenen çeşitler ve tiplerin antioksidan kapasitelerinin 6.45-14.67 mmol TEAK/l ve C vitamini içeriklerinin 11.38-94.02 mg/l olduğu saptanmıştır. Şeker içeriklerine bakıldığında; fruktoz düzeyi 3.7200-9.8133 g/100 g, glikoz düzeyi 2.7267-7.2233 g/100g ve bazı çeşitlerde sakaroz düzeyi 0.0220-0.1346 g/100g olarak tespit edilirken bazı çeşitlerde sakaroz belirlenememiştir. Maltoz ise hiçbir çeşit ve tipde bulunmadığı tespit edilmiştir. Nar çeşitlerine ait meyve sularının okzalik asit içeriği 0.0313-1.0167 g/l, malik asit içeriği 0.1175-2.2302 g/l, sitrik asit içeriği 0.6130-2.1823 g/l, süksinik asit içeriği 0.0390-0.3293 g/l, laktik asit içeriği 4.516-33.115 mg/l, fumarik asit içeriği 0.0119-0.2990 g/l ve tartarik asit içeriği 0.0330-0.1266 g/l arasında değiştiği belirlenmiştir. Araştırmada incelenen çeşitlerde ve tiplerde asetik asit tespit edilememiştir. Nar çeşitleri ve tiplerinde meyve sularının fenolik bileşik içerikleri de belirlenmeye çalışılmıştır. Fenolik bileşiklerden gallik asit 0.190-6.361 g/l, kateşin 0.533-3.176 g/l, klorojenik asit 0.0375-0.5473 g/l, kafeik asit 0.0162-0.0960 g/l, siringik asit 0.0214-0.0609 g/l, p-kumarik asit 0.0200-0.2456 g/l, ferulik asit 0.0446-2326 g/l, o-kumarik asit 0.0325-0.5514 g/l, phlorodizin 0.0414-1.2155 g/l, protokateşuik asit 0.0169-0.4489 g/l, vanilik asit 0.0061-0.1708 g/l, rutin 0.1306-1.3283 g/l ve kuersetin 0.1928-1.2473 g/l arsında değiştiği tespit edilmiştir.Yapılan araştırmada nar çeşitleri ve tiplerinin içerikleri yönüyle önemli bir besin olabileceği anlaşılmaktadır. Enerji içeriğinden çok; mineraller, vitaminler, organik asitler ve fenolik bileşiklerce zengin olması meyve işleme endüstrisi için önemli bir kaynak olmasını sağlamaktadır. Yerel tiplerin verim düzeylerinin, fiziksel ve kimyasal özelliklerinin uygunluğu nedeniyle standart çeşit haline getirilmesi ilerisi için ümit vad etmektedir.Anahtar Kelimeler: Nar, Besin elementleri, Organik asitler, Antioksidan kapasitesi, Fenolik bileşikler.

Abstract:
This study aimed to determine the pomological properties of fruits, vitamin C content, organic acids, phenolic compounds, sugars, antioxidant activity and the macro and micro nutrients contents of fruit juice in the standard pomegranate varieties (Hicaz narı, Silifke aşısı, Katırbaşı, 33N23-Çevlik,- 01N04fellahyemez, 33N34, İzmir26, İzmir23, İzmir1513, 33N24, and Kuş narı) are grown in Turkey and previously identified the best 5 genotypes of pomegranate (56PER021, 56PER022, 56PER020, 56PER019, and 56PER003) by Gundogdu (2006).In the study, the physical characteristics of the studied varieties have been identified, then the chemical properties were determined. In the juices of studied pomegranate genotypes and varieties, nitrogen content ranged between111.57-1007.33 ppm; phosphorus content ranged between 215.98-338.35 ppm; potassium content ranged between 547.15-1651.30 ppm; and calcium content ranged between 21.91-69.81 ppm. It was also determined that iron content ranged between 2.52-5.38 ppm; manganese content ranged between 0.150-0.649 ppm; zinc content ranged between 0.413-1.201 ppm; copper content ranged between 0.253-2.388 ppm; and magnesium content ranged 26.76-128.40 ppm. It was determined that the antioxidant capacities and vitamin C contents of the investigated varieties and genotypes ranged between 6.45-14.67 mmol TEAK l-1 and between 11.38-94.02 mg l-1, respectively. The sugar contents of the studied pomegranates were as follows: the level of fructose varied between 3.7200-9.8133 g 100 g-1; the level of glucose varied between 2.7267-7.2233 g 100 g-1 and the level of sucrose in some cultivars varied between 0.0220-0.1346 g 100g-1, and in some cultivars no sucrose were detected. Moreover, maltose was intended to determine; however, none was detected in the genotypes and cultivars. Oxalic acid content of pomegranate varieties? juices ranged between 0.0313-1.0167 g l-1; malic acid content ranged between 0.1175-2.2302 g l-1; citric acid content ranged between 0.6130-2.1823 g l-1; succinic acid content ranged between 0.0390-0.3293 g l-1; lactic acid content ranged between 4.516 33.115 mg l-1; fumaric acid content ranged between 0.0119-0.2990 g l-1; and tartaric acid content ranged between 0.0330-0.1266 g l-1. Acetic acid has not been detected in the examined the genotypes and cultivars in the study. Phenolic compounds of pomegranate varieties? juices were also determined: Gallic acid ranged between 0190-6361 g l-1, catechin ranged between 0533-3176 g l-1; chlorogenic acid ranged between 0.0375-0.5473 g l-1; caffeic acid ranged between 0.0162-0.0960 g l-1; siringik acid ranged between 0.0214-0.0609 g l-1; p-coumaric acid ranged between 0.0200 -0.2456 g l-1; ferulic acid ranged between 0.0446-2326 g l-1; o-coumaric acid ranged between 0.0325-0.5514 g l-1; phlorodizin ranged between 0.0414-1.2155 g l-1; protocatechuic acid ranged between 0.0169-0.4489 g l-1; vanillic acid ranged between 0.0061-0.1708 g l-1; routine ranged between 0.1306-1.3283 g l-1; and quercetin ranged between 0.1928-1.2473 g l-1 .In this result, it was understood that pomegranate varieties and genotypes can be an important food based on the aspect of their contents. Apart from its energy content; being rich for minerals, vitamins, organic acids and phenolic compounds makes pomegranate an important source in fruit processing industry. Due to yield levels, physical and chemical properties of the local genotypes it is important to compile them as standard cultivars.Key words: Pomegranate, Nutrients, Organic acids, Antioxidant capacity, Phenolic compounds.