Gastronomi öğrencilerinin sağlıklı beslenme bilgi düzeylerinin araştırılması
Investigation of healthy nutrition knowledge levels of gastronomy students
Yazar: MEHMET CEM BEYHAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM GÖNEN
Nişantaşı Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bilgisi = Nutrition knowledge ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Gastronomi = Gastronomy ; Gastronomi eğitimi = Gastronomy education ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışma Gastronomi Bölümü Öğrencilerinin sağlıklı beslenme bilgi düzeylerini saptamak ve Gastronomi eğitimi açısından bu konuda öneriler getirmek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. 

Araştırmaya Üniversitelerin Gastronomi Bölümlerinin her sınıfından toplam 196 öğrenci Google Form ile katılmıştır. Araştırmada kullanılan soru formu katılımcıların demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, beyana dayalı ağırlık ve boy ölçümlerinin yanı sıra, yetişkinler için geliştirilmiş sağlıklı beslenme bilgi düzeyi ölçeği olan "YETBİD" ölçeği uygulanmıştır. Araştırma sırasında toplanan veriler IBM SPSS Statistics 22 programına analizi yapılması için kaydedilmiş, uygun istatistiksel analizleri yapılmıştır. 

Araştırmada katılımcıların %38,8'inin erkek, %61,1'inin kadındır. Bunların %86,7 gibi bir çoğunluğu sağlıklı beslenme eğitimi aldığını belirtmiş, bunların da %42,3 kadarının bu eğitimi bölüm müfredatında bulunan ders kapsamında aldıkları saptanmıştır. Katılımcıların beyana dayalı olarak belirttikleri boy ve ağırlık değerlerinden hesaplanan Beden Kütle İndeksleri erkek ve kadınlarda sırasıyla 25,3±4,74 ve 23,1±4,35 kg/m2 olarak belirlenmiştir (p=0,000). Erkek ve kadın bireylerin, YETBİD ölçeği Temel Beslenme Puanı olan 80 tam puan üzerinden 52,2±7,00 ve 53,6±7,18 puan aldıkları (p>0,05) tespit edilmiş olup, YETBİD ölçeği Besin Tercihi Puanı olan 48 tam puan üzerinden de ortalama 38,5±6,23 puan aldıkları bulunmuştur. Bu puanlar puan değerlendirme sınıflamasına göre çoğunlukla orta düzeyde bulunmuştur. Temel Beslenme ve Besin Tercihi puan ortalamaları ile, medeni durum, öğrenim görülen sınıf ve yaşanılan yere göre anlamlı bir farklılık yoktur (p>0,05). Sağlıklı beslenme eğitimi alan bireylerin besin tercihi puan ortalaması, beslenme eğitimi almayan bireylerin puan ortalamasına göre daha yüksektir (p=0,009). 

Bu araştırmadan elde edilen veriler doğrultusunda eğitim görülen sınıf da dahil, Gastronomi bölümlerinde eğitim gören öğrencilerin çoğunlukla orta düzeyde bir sağlıklı beslenme bilgisine sahip olduğu, sağlıklı beslenme bilinci ve uygulamasının, ileride bu mesleği sürdürecek mezunlar için ne denli önemli olduğu düşünüldüğünde, Gastronomi Bölümlerinin müfredatlarında "Sağlıklı Beslenme, Beslenme İlkeleri ve Uygulamaları" gibi teorik ve pratik derslerin yer almasının son derece önemli olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
This study was planned and carried out in order to determine the extent of healthy nutrition knowledge of the students of the Gastronomy Department and to make suggestions in terms of Gastronomy education A total of 196 students from each class of Gastronomy Departments of Universities in Istanbul participated in the research using the Google Form. In addition to the demographic characteristics, nutritional habits, weight and height measurements which has been stated by participants and "YETBİD scale, which is a healthy nutrition knowledge level scale developed for adults has been included in the questionnaire. The data collected during the research were recorded in the IBM SPSS Statistics 25.0 program for analysis, and appropriate statistical analyzes were made accordingly. 

In the research, 38.8% of the participants were male, and 61.1% were female. 86.7% of the participants stated that they had received education in healthy nutrition, and it was detected that 42,3 % of them received this education within the scope of the course in the curriculum of the department. Body Mass Indexes calculated from the height and weight values stated by the participants  were determined as 25.3±4.74 and 23.1±4.35 kg/m2 for men and women, respectively (p=0.000). Male and female individuals got 52.2±7.00 and 53.6±7.18 points out of 80 full points, which is the YETBİD scale Basic Nutrition Score (p>0.05), It was also found that they scored an average of 38.5±6.23 points out of 48 full points on YETBID scale of Food Preference score. There is no significant difference between the mean scores of Basic Nutrition and Food Preferences and  their marital status, class of education, place of residence (p>0.05). The average food preference score of individuals who received healthy nutrition education was higher than the average score of individuals who did not receive nutrition education (p=0.009). 

In line with the data obtained from this research, it has been determined that the students studying in the Gastronomy departments, including the grades when they have the education, mostly have a moderate level of healthy nutrition knowledge. Considering how the awareness and practice of healthy nutrition marks the significance for the graduates who will continue this profession in the future, it has been understood that it is extremely important to include both theoretical and practical courses such as "Healthy Nutrition, Nutrition Principles and Applications" in the curricula of Gastronomy Departments.