İnek sütü protein alejisi tanılı hastaların epidemiyolojik, laboratuvar ve klinik özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of epidemiological, laboratory and clinical features of patients with cow's milk protein allergy
Yazar: GÜLSÜM BUSE TÜRKMEN
Danışman: PROF. DR. GONCA HANDAN ÜSTÜNDAĞ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Besin alerjisi = Food hypersensitivity ; Besin alerjisi = Food hypersensitivity ; Eozinofilia = Eosinophilia ; Epidemiyoloji = Epidemiology ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; İnek sütü = Cow milk

Özet:
Giriş ve Amaç: Besin alerjilerinin gün geçtikçe arttığı bilinmesine karşın ülkemizde tam olarak prevelansı belirlenmiş değildir. Çocukluk yaş grubunda erişkinlere oranla besin alerjilerinin daha sık görüldüğü bilinmekle birlikte ilerleyen yaşlarda tolerans gelişebildiğini de bilmekteyiz. Bunun ile birlikte inek sütü protein alerjisinin de son yıllarda önemi anlaşılmış ve hekimlerin bu konuda farkındalığı artmıştır. İnek sütü protein alerjisinin hastada birçok şekilde karşımıza çıktığını bilmekteyiz. Çalışmamızda İSPA ile takip ettiğimiz hastalarımızın epidemiyolojik, laboratuvar ve klinik durumlarının değerlendirilmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda; polikliniklerimize başvuran inek sütü protein alerjisi tanısı olan hastalarımızın klinik özellikleri, doğum öncesi ve sonrasında etkileyen faktörlerin varlığı ve laboratuvar sonuçlarının karşılaştırılması hedeflenmiştir. Ocak 2014 – Temmuz 2019 tarihleri arasında polikliniklerimizde inek sütü protein alerjisi tanısı almış olan hastalarımız retrospektif olarak incelendi. Hastaların cinsiyetleri, ilk semptom yaşı, tanı anındaki yaşları, anne sütü alma süresi, çoklu besin alerjisi, ailede alerji öyküsü, hastanın gestasyonel yaşı, yenidoğan döneminde hastanede yatarak antibiyoterapi alıp almadığı, gebelik döneminde annenin sigara içimi, gebelik döneminde annenin antibiyotik kullanımı, hastaların alerjik bulgularının tuttuğu sistemler ve klinik bulguları değerlendirildi. Hastaların deri prick test sonuçları, eozinofil, total IgE, spesifik IgE düzeyleri değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamıza alınan 104 hastanın 52'si (%50) erkek, 52'si (%50) kız olarak bulunmuştur. Semptomların ilk başladığı yaş ortalama 2 ay olarak saptanmıştır. Tanının koyulduğu anda ise ortalama yaş 8,25 ay olarak hesaplanmıştır. Anne sütü alma süresi ortalama 6 ay iken, hastaların ailelerinin %23,1'inde alerji öyküsü saptanmıştır (n=24). Hastaların 12'sinde (%11,53) solunumsal bulgular, 79'unda (%75,96) dermatit, 69'unda (%66,34) ise GİS bulguları kliniğinde gözlenmiştir. Hastaların 19'unda (%18,26) çoklu gıda alerjisi saptanmış olup; çoklu gıda alerjisi olan hastaların 1'inde (%5) patates alerjisi, 2'sinde (%10,52) kuruyemiş, 16'sında (%84,2) ise yumurta alerjisi saptanmıştır. İSPA tanısı olan hastamızın 44' ünde (%42,3) kan eozinofil düzeyleri normalden yüksek kabul edilen %4 ya da 400 /μL' nin üzerinde olduğu saptanmıştır. Çoklu gıda alerjisi olan 19 hastamızın 14'ünde (%73,7) kan eozinofil düzeyinin yüksek olduğu saptanmıştır. Hastalar bu açıdan incelendiği zaman, çoklu gıda alerjisi olan hastaların kan eozinofil düzeylerinin yüksek olması istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır. (p=0,02)
Tartışma-Sonuç: İnek sütü protein alerjisi infant dönemde en sık görülen gıda alerjisidir. Vücudun birçok sistemini etkileyen bu hastalıkta erken tanı ile semptomların durdurulması ve büyüme-gelişme geriliği gibi bulguların geriye döndürüleceği bilinmektedir. Özellikle gastrointestinal tutulum ile giden İSPA' ların kan tahlili ya da deri prick testi gibi bir veri olmaması halinde de görülebileceği, tanının iyi alınmış bir anamnez, muayene ve klinik semptomlarda yapılan süt eliminasyon diyeti ile gerileme saptanması ile tanı koyulacağı akılda tutulmalıdır. İSPA yanında başka gıdalara da alerjisi olan hastalarda kan eozinofil düzeyinde anlamlı bir yükseklik saptanmıştır. Bu nedenle özellikle eozinofilisi olan hastalarda inek sütü protein alerjisinden sonra görülen sıklık sırasına göre öncelikle yumurta olmak üzere diğer gıdaları da diyetten çıkararak eliminasyon diyetini düzenleyebileceğimiz düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler: İnek sütü protein alerjisi, alerjik reaksiyon, besin alerjisi, eozinofili, çoklu gıda alerjisi

Abstract:
Introduction and Purpose: Although food allergies are known to increase day by day, the exact prevalence in our country has not been determined. Although food allergies are known to be more common in childhood than adults, we also know that tolerance may develop at a later age. In addition, the importance of cow's milk protein allergy has been understood in recent years and physicians' awareness of this issue has increased.
We know that cow's milk protein allergy can present in many ways in a patient.
In our study, it was aimed to evaluate and compare the epidemiological, laboratory and clinical conditions of our patients who were followed up with Cow's Milk Protein Allergy
Materials and Methods: In our study; It is aimed to compare the clinical features, presence of factors affecting prenatal and postnatal factors and laboratory results of our patients diagnosed with cow's milk protein allergy, who applied to our outpatient clinics. Patients diagnosed with cow's milk protein allergy in our outpatient clinics between January 2014 and July 2019 were retrospectively reviewed. Gender of patients, age at which first symptoms occurred, age at diagnosis, amount of time patients were breastfed, multiple food allergy, family history of allergy, gestation age, whether the patient received antibiotherapy in hospital during the neonatal period, whether the mother smoked during pregnancy, whether the mother used antibiotics during pregnancy and the systems and clinical findings of the patients' allergic findings were evaluated and noted.
Findings: Of the 104 patients included in our study, 52 (50%) were found to be male 52 (50%) as female. The age at which the symptoms first started was found to be 2 months on average.
At the time of diagnosis, the average age was calculated as 8.25 months. While the duration of breastfeeding was 6 months on average, an allergy history was found in 23.1% of the families of the patients (n = 24). Respiratory findings were observed in 12 (11.53%) patients, dermatitis in 79 (75.96%), and GIS findings in 69 (66.34%). Multiple food allergies were detected in 19 (18.26%) of the patients. Potato allergy was found in 1 (5%), dried nuts in 2 (10.52%), and egg allergy in 16 (84.2%) of patients with multiple food allergies. In 44 (42.3%) of our patients with a diagnosis of Cow's Milk Protein Allergy (CMPA), blood eosinophil levels were found to be higher than normal, above 4% or 400 / μL. In 14 (73.7%) of our 19 patients with multiple food allergies, the blood eosinophil level was found to be high. When patients were evaluated statistically, patients with multiple food allergies had higher eosinophil levels with statistical significance (P = 0.02).
Discussion and Results: Cow milk protein allergy is the most common food allergy in the infant period. In this disease which affects many systems of the body, it is known that symptoms and growth-development retardation could be reversed by early diagnosis. It should be kept in mind that Cow's Milk Protein Allergies that present with gastrointestinal involvement can also be seen without evidence of blood test or skin prick test, so the diagnosis should be made with a well-established anamnesis, thorough examination and the food elimination diet. A significant elevation in blood eosinophil level was found in patients with CMPA who also had multiple food allergy. Therefore, especially in patients with eosinophilia and CMPA, it is thought that we can use food elimination diet by removing other foods, primarily eggs, according to the allergy frequency these foods have.
Keywords: Cow's milk protein allergy, allergic reaction, food allergy, eosinophilia, multiple food allergy