Tip 2 diyabet hastalarında başlangıç düzey karbonhidrat sayımının HbA1c düzeyine etkisi
The effect of basic carbohydrate counting on HbA1c in Type 2 diabetic patients: A non-randomized controlled trial
Yazar: HAMİDE VURAL
Danışman: PROF. DR. ARZU UZUNER
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Karbonhidratlar = Carbohydrates

Özet:
Giriş: Diyabette beslenme ve öğün planlaması ile ilgili prensipler başarılı bir diyabet yönetiminin en önemli bileşenlerindendir. Tıbbi beslenme tedavisi yöntemlerinden biri olan karbonhidrat sayımı (KS) ile ilgili Tip 2 Diabetes Mellitus(T2DM) hastalarında yapılmış çalışmalar sınırlı olup, birkaç çalışmada KS'nin glisemik kontrolü iyileştirdiği bildirilmiştir. Başlangıç düzey KS, T2DM hastalarında beslenme eğitiminin bir bileşeni olarak sunulduğunda Hba1c düzeyi üzerine etkili olabilir. Çalışmanın amacı; başlangıç düzey karbonhidrat sayımının, birinci basamakta, oral antidiyabetik ilaç kullanan T2DM hastalarda HbAc1 düzeyine etkisini değerlendirmektir.
Yöntem: Non-randomize kontrollü klinik müdahale çalışmasıdır. Oral antidiyabetik ilaç kullanan, HbA1 değeri %6,5-%10,8 arasında ve 18-75 yaş aralığında T2DM tanılı hastalar, müdahale(s=33) ve kontrol(s=45) olmak üzere iki grup şeklinde üç ay süreyle takip edildi (%95 güven düzeyinde, %90 güçle). Müdahale ve kontrol grupları iki farklı Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı hastalardan oluştu. Her iki grupta genel diyabet izlem ilkeleri uygulanırken, müdahale grubunda ek olarak başlangıç düzey karbonhidrat sayımı eğitimi verildi. Eğitim, her biri 40 dakika süren üç oturumdan oluşmaktaydı. Her iki gruba KS ile ilgili bilgilendirici kitapçık dağıtıldı. Başlangıçta ve üçüncü ayda tüm katılımcılara, KS ve sağlıklı beslenme bilgi skalası uygulandı, HbA1c, diğer laboratuvar ve antropometrik ölçümler yapıldı.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 54,58±9,69 (min:28, max:73)'dur. Her iki grupta kadın katılımcılar daha fazladır (Müdahale: %57,6 Kontrol: %53,3). Üçüncü ayda müdahale grubunda, HbA1c değeri %7,7'den %7,2'ye (p:0,002) düşerken, kontrol grubunda görülen düşüş istatistiksel anlamlı değildir (%7,49'dan %7,46'ya, p:0,851). İki grup karşılaştırıldığında müdahale grubundaki HbA1c'deki düşüş, kontrol grubuna göre daha fazladır (M: -0,5 K: -0,02, p:0,018). Üçüncü ayda, KS bilgi skalası puanı, müdahale grubunda kontrol grubuna göre daha yüksektir (<0,001). 
Sonuç: T2DM hastalarına, birinci basamakta, aile hekimi tarafından verilen başlangıç düzey KS eğitimi, HbA1c'de düzelme sağlayarak ve KS bilgi düzeyini arttırarak glisemik kontrolü iyileştirir. 
Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diabetes Mellitus, Başlangıç Düzey Karbonhidrat Sayımı, Öz Yönetim, Birinci Basamak

Abstract:
Introduction: Carbohydrate counting (CC) is considered as a medical nutrition therapy method especially used in Type 1 DM (T1DM) patients in basic and advanced levels. Limited number of studies reported that basic CC improves glycemic control in T2DM patients, and there is need for further studies. How the basic CC effects HbA1c levels in T2DM patients using oral antidiabetic drugs, when presented as a component of nutrition education by primary care physicians. 

Method: The study hereby is a non-randomized controlled clinical trial. T2DM patients, aged between 18-75 years, HbA1c levels between 6.5%-10.8% using oral antidiabetic medication, were followed for three months in two groups; one intervention (n=33) and one control group (n=45), in two different Primary Care Centers (95% confidence level, 90% power). General diabetes monitoring principles were applied in both groups; basic CC training was given additionally to the IG. The training consisted of three sessions lasting 40 minutes each. An informative CC booklet was provided to both groups. Beside sociodemographic questionnaire, a healthy nutrition information scale was applied to all of the participants; HbA1c, other laboratory and anthropometric measurements were performed at the beginning and at the 3rd month of the study.

Results: The mean age value was 54.58±9.69 (28-73). Male/female distribution was intervention group: 57.6%/42,4%, control group: 53.3%/46,7%. At the third month, HbA1c value decreased within the intervention group from 7.7% to 7.2% (p:0.002), from 7.49% to 7.46%, in the control group (p:0.851). Comparing two groups, the decrease in HbA1c in the intervention group was higher than in the control group (-0.5, -0.02, p: 0.018). At the third month, the intervention group's score in knowledge was higher than the control group (<0.001).
Conclusion: Basic CC training provided to T2DM patients by primary care physician, improves glycemic control by increasing CC knowledge level and improving HbA1c.
Key Words: Type 2 Diabetes Mellitus, Basic Carbohydrate Counting, Self Manegement, Primary Care