Malatya ve çevresi geleneksel konut mimarisinin plastik açıdan çözümlenmesi
The Analyse in point of plastic of the traditional building architecture of Malatya and its surroundings
Yazar: YÜKSEL GÖĞEBAKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EROL YILDIR
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim-İş Eğitimi Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Mimarlık = Architecture
Dizin: Geleneksel konut mimarisi = Traditional house architecture ; Konut mimarisi = Housing architecture ; Malatya = Malatya ; Resim sanatı = Painting art

Özet:
il ÖZET "Malatya ve Çevresi Geleneksel Konut Mimarisi", dönemin toplumsal ve kültürel yapışım açıklamak gibi sosyal bir görevi üstlenmesiyle birlikte, tarihe de tanıklık yapmaktadır. Bir yörenin kültürel zenginliğini yansıtan en önemli unsurlardan birisinin mimari yapılar olduğu dikkate alınırsa, Malatya Geleneksel Konut Mimarisi'de yörenin zengin kültürel yapısı hakkında bize bilgi vermektedir. Geleneksel mimari yapılarla günümüz mimarisi arasında teorik bir mukayeseye gidilmiş olup, günümüz mimari yapılarının oluşumu ve kültürel yapısı ile mimari arasındaki bağ ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Mimarinin temel amacı olan, insana uygun çevreler yaratmak ve bu yüzden de "doğru, sağlıklı ve kültürle örtüşen" yapılar yerine, bilinçsizce hiçbir dayanağı olmayan yapıların oluşturulmasına doğru bir mimari yapılanmanın hazin sürecini gözler önüne sermek gibi bir gayede çalışma kapsamında ele alınmıştır. Uyumlu çevre anlayışının kaybolduğu, yerini kopyelere bıraktığı bir mimari anlayış. Yine tez kapsamı içerisinde mimari konulardan yararlanan sanatçıların bazıları da (gerek yabancı gerekse yerli) ele alınmıştır. Bu sanatçıların bir çoğu yaşadığı döneme göre, mimari yapılanmaların gerek olumlu gerekse olumsuz yönlerini ele almışlardır. Bu sanatçıların resimlerinde mimari yapılan ele alış biçimleri, yorumlan ve farklılıkları değerlendirilmiştir. Bunların içerisinde özellikle 20.y.y. sanatçılan ön plana çıkartılmıştır. Modern yapılar içerisinde sıkışan sanatçının tepkisini yansıtan resimler, günümüz insanının psikolojik yapışım da su yüzüne çıkarması açısından da önemli mesajlar vermektedir. Hazırlanan bu araştırmanın birinci bölümünde; korunma içgüdüsünden kaynaklanan barınma ihtiyacıyla birlikte başlayan mimari yapılanmalar, süreçm açısından yüzeysel bir şekilde ele alınmış olup, bununla beraber, mimari yapıları konu olarak ele alan sanatçılar incelenmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde; Malatya ve Çevresi Geleneksel Konut Mimarisi'nin oluşumunu belirleyen etkenler, kullanılan yapı malzemeleri ve mimarinin bölümleri ele alınmıştır. Araştırmanın üçüncü bölümünde; mimari unsurların plastik bir öğe olarak ele almış süreçleri ve devamında, oluşturulan uygulamaların açıklamaları ve resimler yer almaktadır. Araştırma kapsamında oluşturulan resimlerde mimari yapılar bir imge olarak kullanılmıştn-. Oluşturulan özgün çalışmaların tümünde mimari unsurlar belirleyici olmuştur. Mimari içerisindeki yapısal elemanlar tuval düzlemi üzerine resimler unsurlar olarak yansıtılmışur. J, ! "-':3KF7I

Abstract:
IV SUMMARY "Traditional building achitecture ot Malatya and its surrounding" does not only explain the social and cultural structure of era, with untertaking the social duty, but gives evidences to the history as well. When architecteral constructions are considered as one of the most important factors that reflects cultural richness of a region, traditional building architecture of Malatya gives us information about rich cultural structure of the region. A theorical comparison has been made between traditional architecture constructions and today's architecture. The connection between the formation, cultural structure ot today's architectural buildings and architecture itself has been discovered. The basic arm of architecture is to create suitable surroundings for human beings and in this study an important aim has been taken into eansideration, which is to bring at hand the deplorable process of architectural constructions which goes towards constructions of buildings which are made unconsciously and having no supports, instead of right, healthy and cultural buildings. There is an architectural understanding in which well-adjusted, envioronmental understanding is lost and leaving its place to the imitations. In addition to that, In my study, some of the artist who benetit from architectural subjects are taken in (both demestic and foreign artists) most of tehese artasits dealt with both positive side and negative side of the architectural constructions according to era in which they lived. In the pictures of these artists the way of handling the architectural constructions and their commends and differences have been assessed. Among these artists, particualarly the artists of 20 th century were be come most important the picture which refleets the creation of the artist who was stuck in the modern work give importand messages about revealing the psychological state of today's people.In the first chapter of this study architectual construetiona wich are stating with the need of residence that stems on instictprotection are studied on superficially and artists who take in hand the architectural buildings as asubject are examined too. In the second chapter of the research, the agents that determines the formation of tradional building architecture of Malatya and its surroundings and building equipments and sections of architecture are taken in hand. In the third chapter of the study, the process in which architectural items are dealt with as a plastic factor and consecutively the pictures and explanaxion of applied formation are contained. Architectural buildings are used as a image in the picture that was formed in the content of research. In the delicate studies, architectural items has be come distinctive, constructional items in the architectural formation are reflected on the plane canvas as picturesque items.