İş yaşamında sosyal zeka becerileri ve transaksiyonel analiz ego durumları ilişkisinin incelenmesi: Perakende sektörü yöneticileri ile bir araştırma
Examining the relationship between social intelligence skills and transactional analysis ego states in business life:_A research with retail industry managers
Yazar: ÖZCENAZ ÖZER
Danışman: PROF. DR. GAYE ÖZDEMİR EREL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Çalışmada; Sosyal Zekâ ve Transaksiyonel Analiz Ego Durumları kavram ve yaklaşımları açıklandıktan sonra iş yaşamında Sosyal Zeka becerilerinin aynı zamanda bir iletişim kuramı olan Transaksiyonel Analiz Ego Durumları modeli ile olan ilişkisi incelenmiştir. Bununla birlikte çalışanların Sosyal Zeka ve Ego durumlarının çeşitli demografik özelliklerine (cinsiyet, yaş, medeni hal, toplam çalışma süresi, kurumdaki çalışma süresi, kardeş sayısı, eğitim düzeyi, kurumdaki unvanı, kendisine bağlı olan kişi sayısı) göre değişip değişmediği de araştırma çıktılarını oluşturmaktadır. 
Araştırma evreni İstanbul'da beyaz eşya alanında faaliyet gösteren, satış hacmi bakımından ve itibar listesinde ilk 3 içerisinde bulunan kurumsallaşmış şirketlerdeki orta ve üzeri seviye yöneticilerden oluşmaktadır. Bu kapsamda örneklem 3 katmandan oluşmaktadır. Örneklem profili beyaz eşya alanında faaliyet gösteren, satış hacmi bakımından ve itibar listesinde ilk 3 içerisinde bulunan şirketlerin; satış ve pazarlama birimlerinde çalışan orta ve üzeri yöneticileri ile birlikte mağaza müdürlerinden oluşmaktadır. Araştırmada nicel bir araştırma yöntemi olan anket yöntemi kullanılmıştır. Anket formunun birinci bölümünde, demografik özelliklere ilişkin sorulara yer verilmiştir. Anketin ikinci bölümünde Tromso Sosyal Zekâ Ölçeği, son bölümünde ise Ego Durumları Ölçeği kullanılmıştır.
Araştırma çıktıları ışığında Sosyal Zekâ seviyesi ve becerileri ile çalışanların demografik özellikleri arasında anlamlı bir ilişki görülmüştür. Transaksiyonel Analiz Ego durumları ile çalışanların demografik özellikleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Diğer yandan Ego durumları ölçeği puanı ile Tromso Sosyal Zekâ ölçeği arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Diğer yandan literatür taraması esnasında hem ulusal hem de uluslararası yazında bu konu ile ilgili çalışmaya rastlanmaması sebebi ile bu alanda yapılan çalışma yetersizliğinden bulgular sınırlı ve tartışmaya açıktır. Bu sebeple profesyonel yaşama bu alanda katkı sunabilmek için, bu alandaki akademik çalışmaların arttırılması, Sosyal Bilimler literatürüne de katkı sunmak amacıyla önemli ve öncelikli görülmektedir.

Abstract:
In the study; after explaining the concepts and approaches of Social Intelligence and Transactional Analysis Ego States, the relationship of Social Intelligence skills in business life with the Ego States model of Transactional Analysis, which is also a communication theory, is examined. In addition, whether the Social Intelligence and Ego status of the employees change according to their various demographic characteristics (gender, age, marital status, total working time, working time in the institution, number of siblings, education level, title in the institution, number of dependents) constitute the research outputs. 
The research universe consists of middle and upper level managers in institutionalized companies operating in the household appliances field in Istanbul, which are in the top 3 in terms of sales volume and reputation list. In this context, the sample consists of 3 layers. The sample profile of companies operating in the field of household appliances, which are in the top 3 in terms of sales volume and reputation list; consists of middle and higher managers working in sales and marketing units, as well as store managers. Questionnaire method, which is a quantitative research method, was used in the research. In the first part of the questionnaire, questions about demographic characteristics were included. The Tromso Social Intelligence Scale was used in the second part of the questionnaire, and the Ego State Scale was used in the last part of the questionnaire.
In the light of the research outputs, a significant relationship was observed between the Social Intelligence level and skills and the demographic characteristics of the employees. Besides a significant relationship was found between Transactional Analysis Ego States and demographic characteristics of employees. On the other hand, no significant relationship was found between the Ego States Scale score and the Tromso Social Intelligence scale. On the other hand, due to the lack of studies on this subject in both national and international literature during the literature review, the findings are limited and open to discussion due to the lack of studies in this area. For this reason, in order to contribute to professional life in this field, increasing academic studies in this field is considered important and priority in order to contribute to the Social Sciences literature.