Yapay ve doğal kaynaklı sismogramların ayırt edilmesi
Discrimination of artificial and natural sourced seismograms
Yazar: ORAL BAŞER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FADİME SERTÇELİK
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Güney Ege'de, Muğla-Aydın arasında kalan bölgede, oluşan sismik olayların kaynak tipinin belirlenmesinin amaçlandığı bu çalışmada; Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE) Ulusal Deprem İzleme Merkezi (UDİM) tarafından kurulan Bodrum (BODT), Dalyan (DALT), Datça (DAT), Milas (MLSB) ve Yerkesik (YER) geniş bant istasyonlarına ait 148 adet deprem verisi kullanılmıştır. 37.22°-37.50° K enlem ve 26.70°-28.40° D boylamları arasında olan depremlerin episantr koordinatları ve magnitüdleri Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Afet İşleri Genel Müdürlüğü Deprem Araştırma Daire Başkanlığı Sismoloji Şube Müdürlüğü tarafından belirlenmiştir. Seçilen sismik olayların magnitüdü 2?Md?3, oluş zamanları 08:00-17:00 (GMT) aralığındadır. Depremlerin ve istasyonların bölgedeki dağılımı ise GMT çizim programı ile haritalanmıştır. Sismik olay kayıtlarına, 1-15 Hz band geçişli filtre uygulanmıştır.Çalışmada S/P-logS ve karmaşıklık (Complexity)- spektral oran (Sr) ayırım yöntemleri kullanılmıştır. BODT, DALT, DAT, MLSB ve YER istasyonlarında kaydedilen 148 sismik olayın düşey bileşen kayıtlarının P ve S dalgaları genlikleri okunmuştur. S dalgalarının genliklerinin P dalgası genliklerine oranları ve S dalgaları genliklerinin logaritmaları hesaplanmış ve grafikleri çizilmiştir. Daha sonra karmaşıklık (C) karşısında spektral oran (Sr) grafiklenmiştir. C ve Sr'nin hesaplanmasında kullanılan zaman pencereleri; t1-t2=2-4 sn, t0-t1=P dalgası başlangıç zamanı-2 sn ve frekans bantları; h1-h2=5-10 Hz, l1-l2=1-5 Hz'dir. Yapılan ayrım analizi sonucunda toplam 148 adet sismik olayın 31 tanesi deprem 117 tanesi patlatma olarak belirlenmiştir. Bu iki yöntemin sonuçları karşılaştırıldığında belirlenen olaylar arasında %83.87 oranında tutarlılık görülmüştür. Kaynak tipi ayrımı analizinde daha fazla yöntemin ardarda uygulanması başarı oranını yükseltmektedir.

Abstract:
In this study, 148 seismic events data that recorded by Bodrum (BODT), Dalyan (DALT), Datça (DAT), Milas (MLSB) and Yerkesik (YER) broad-band stations were set by `Boğaziçi University Kandilli Observatory and Earthquake Research Institute-National Earthquake Monitoring Center? are used to identify the source type of these seismic events occured between Muğla and Aydın in Southern Ege. Epicentre locations and magnitudes of these events in 7.22°-37.50° N and 26.70°-28.40° E were estimated by Ministry of Public Works and Settlement General Directorate of Disaster Affairs Earthquake Research Department Seismology Division. The magnitudes of seismic events were 2?Md?3 and occuring time range is between 08:00-17:00 (GMT). Distribution of events and stations in study area were mapped by GMT software. Vertical components of 750 records were analyzed during the study. These records has been made available for discrimination analyze by a band pass filter with frequency range of 1-15 Hz.In this study, S/P-logS and complexity (C)- spectral ratio (Sr) discrimination methods were used. P and S wave amplitudes of vertical components of 148 data recorded by BODT, DALT, DAT, MLSB and YER stations has been read individually. The amplitude peak ratios of S waves to P waves versus logarithms of amplitude peaks of S waves were estimated and plotted. Then, complexities and spectral ratios of datas were estimated and plotted. The time windows and frequency bands used in calculation of C and Sr were selected as t1-t2=2-4 s, t0-t1=the onset time of P wave-2 s and h1-h2=5-10 Hz, l1-l2=1-5 Hz. As a result of discrimination analyze of 148 seismic events, 31 of events were determined as eartquake and 117 of events were determined as quarry blast. When the results of these two methods were checked it could seen there is %83.87 similarity between the pointed events. Applying more methods in succession for discrimination analyze of source types increase the success rates.