Optik kanal ve optik sinir dekompresyonunun anatomik ve tomografik değerlendirilmesi
The anatomical and tomography evaluation of the optic nerve and optic canal decompression
Yazar: GÜVEN ÇITAK
Danışman: PROF. DR. TANSU MERTOL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroşirürji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroşirurji Anabilim Dalı Çalışmamda güvenli optik kanal ve optik sinir dekompresyon sınırlarını ortaya koymak için optik kanalın bilgisayarlı tomografi görüntüleri ile kadavra anatomik değerlerini korale etmek ve cerrahi için bu değerleri yol gösterici olarak kullanmak amaçlandı. % 10 formolde fiske edilmiş on adet kadavrada 20 adet optik kanal ve daha önceden çekilen 25 paranazal sinüs bilgisayarlı tomografide 50 adet optik kanal cerrahi anatomiye yönelik değerlendirmeye alındı. Anatomik çalışmalarda elde edilen optik sinirler ve çevre yapıları histolojik kesitlerde değerlendirildi. Bulgular; Optik kanal multpl yönelimdedir. Kanal aksisi ve sagittal plan arasındaki açı uygun baş pozisyonları ve cerrahi yönelim için kullanılabilir. Hasta başının 30 derece dışa çevrilmesi ve 15 derece ekstansyona getirilmesi ile kanal operasyon masasına dik hale gelecektir. Transkranial dekompresyon optik kanalın arka deliğinden başlar. Bu bölge internal karotit arter ile yakın ilişkidedir. Genellikle arter kanalın alt dış kısmında yer alır. Karotid sifonda olabilecek bir tortiyosite bu damarı dekompresyon alanına yaklaştırır. Dekompresyon kanal üst durası açılmasını takiben kanalın üst duvarının ortasından yapılmalıdır. Güvenli dekompresyon için en ideal alandır. Oftalmik arter benim hiçbir materyalimde ve diğer yazarlar tarafından optik sinir üzerinde tarif edilmediğinden üst duvar açılması ile oluşabilecek oftalmik arter yaralanması şansı düşüktür. Dekompresyonun orbital sınırını anuler tendonun yapışma alam belirler. Anuler tendon oküler kasların başlangıç tendonlannı oluşturur. Bu alanda dura kemik yapılara çok sıkı yapışmıştır. Bu bölgede optik kanal üst duvarı kranial kısma göre daha kalındır. Dekompresyonda enstrümanların bu bölgede zorlanması ile optik sinir hasarlanmasında artış olabilir. Optik kanal üst duvarının açılması sırasında kanal ortasından kanal iç duvarına doğru ilerleme kontrollü olmalıdır. İç duvarı oluşturan sfenoid sinüs dış duvarı çok incedir. Aletlerin kontrolsüz kullanımı ile sfenoid sinüs içine girmek kolaydır. Üst duvarın açılmasını takiben dış duvarı yerinde tutabilen yapılar alt duvara bağlantı sağlayan ince kemik yapı ve superior orbital fıssür üst sınırını oluşturan orbita dış duvarı iledevam eden kısa segmentli bir kemik yapıdır. Dekompresyon sırasında dış duvarın bu özellikleri nedeni ile kolaylıkla mobilize olabileceği görüldü. Böylece superior orbital fissür içinden geçen yapıların yaralanması mümkündür. Dekompresyon orbita sınırına kadar yapılmalıdır. Benim çalışmamda ölçülen subdural alan kranial açıklıktan orbital açıklığa doğru gittikçe azalmaktaydı. Sinirin kanal içinde kompresy ondan en fazla etkileneceği alan orta ve orbital kısımdır. Optik siniri saran duranın açılması kanal orta kısmından yapılmalıdır. Özellikle orbital kısımda anuler tendonun orta hat dışında kesilmesi oküler kasların başlangıç tendonlarının hasarlanmasına neden olabilir. Oftalmoparaziler gelişebilir. Oftalmik foramenin olması oftalmik segment anevrizma cerrahisinde önemli olabilir. Konvansiyonel serebral anjiografide internal karotid ve oftalmik arter arasında 90 derecelik açı olması aksesuar oftalmik foramen olabileceğini düşündürmeli ve cerrahide bu özellik göz ardı edilmemelidir. Anahtar kelimeler: Optik kanal, anatomi, transkranial dekompresyon.

Abstract:
The aim of this study was to find out the margins of safe optic canal and optic nerve decompression through cadaver anatomical and computed tomographical evaluations. 20 optic canals of 10 formaldehyde fixated cadavers and 50 optic canal measurements on previously done paranasal CT scans were evaluated anatomically. The histological examination was held on the optic nerves and the surrounding tissues dissected during the anatomical study. Findings; Optic canal has multiple projections. Canal axis and the angle between the sagittal plane can be used during surgical positioning. With 30 degrees of head external rotation and 15 degrees of extension, optic canal will be perpendicular to the operation table. Transcranial decompression should start from the posterior foramina of the optic canal. This area is in close contact with the internal carotid artery. Generally, the artery lies inthe inferolateral side of the canal. A tortiocity in the carotid syphon will place the artery to the area of decompression. Following the opening of the superior dural leaf of the canal, decompression should be done from the middle of the superior wall. This is the safes zone for decompression. The ophtalmic artery was not located on the superior part of the optic nerve in the cadavers studied and this issue is also stated in other papers, so there is no risk of arterial injury during optic nerve decompression. The annular tendon insertion point determines the margin of orbital decompression. In this region, the dura is strongly attached to bony structures. The superior wall of the optic canal in this region is thicker than the cranial part. There is possibility of optic nerve injury during decompression surgery of this region. While opening the superior wall of the optic canal, progression from the middle of the canal to the internal wall should be done with care. The sphenoid sinus wall forming the inner wall is very thin. With uncontrolled manipulation, entrance into sphenoid sinus is possible. Decompression should be done until the globe has been reached. The subdural area maesured in this study was decreasing in size from cranial to orbital part.The most efficient decompression of the nerve in the canal can be reached in the middle and orbital zones. The opening of the optic nerve dura should be done in the middle of the canal. The transection of the annular tendon outside the midline can injure the ocular muscles and cause ophtalmoparesis. The presence of an ophtalmic foramen may be important in ophtalmic segment aneurysm surgery. A 90 degrees angulation between the internal carotid artery and ophtalmic artery in angiography may suspect us on the presence of an accessory ophtalmic foramen, and this should be taken into consideration during surgery. Key Words: anatomy, optic canal, transcranial decompression