Ultrasonografide mezenterik lenfadenit saptanan hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of patients determined to have mesenteric lymphadenitis by ultrasonography
Yazar: OĞUZHAN DOĞAN
Danışman: ÖĞR. GÖR. MELAHAT MELEK OĞUZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Apandisit = Appendicitis ; Gastroenterit = Gastroenteritis ; Karın ağrısı = Abdominal pain ; Lenfadenit = Lymphadenitis ; Mezenter = Mesentery ; Teşhis = Diagnosis ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Mezenterik lenfadenit, pediatrik popülasyonda ultrasonografi ile
sıklıkla tespit edilen bir bulgudur. Çocuklarda sık karşılaşılan bir semptom olan
karın ağrısının ayırıcı tanısında önemli bir yer tutan mezenterik lenfadenit, özellikle
akut apandisit şüphesi olan bir çocukta en yaygın ayırıcı tanılardan biri olarak kabul
edilir. Bu çalışmanın amacı abdominal ultrasonografi ile mezenterik lenfadenit
saptanan hastaların etiyolojilerini, klinik ve laboratuvar bulgularını incelemek ve
bu bulgularla lenf nodu boyutları arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.
Yöntem: Bu retrospektif çalışmada, Dr. Sami Ulus Doğum, Çocuk Sağlığı
ve Hastalıkları Araştırma ve Eğitim Hastanesine 01/08/2017-31/07/2018 tarihleri
arasında başvurmuş ve abdominal ultrasonografide mezenterik lenfadenit
saptanmış, 0-18 yaş arası tüm hastaların dosya kayıtları incelendi. Çalışmaya dahil
edilen hastalar 3 gruba ayrıldı; Karın ağrısı dışı nedenlerde abdominal
ultrasonografi çekilmiş ve tesadüfen mezenterik lenfadenit saptanmış hastalar
"asemptomatik mezenterik lenfadenit" (Grup 1), karın ağrısı, bulantı veya kusma
şikâyetleri ile ultrasonografi çekilmiş ve herhangi bir etiyolojiyle
açıklayamadığımız mezenterik lenfadenit saptanmış hastalar "Primer mezenterik
lenfadenit" (Grup 2), karın ağrısı nedeniyle abdominal ultrasonografi çekilmiş ve
mezenterik lenfadenit saptanmış ve bu bulguyu açıklayabilecek etiyolojik nedenin
tespit edilmiş olduğu hastalar ise "sekonder mezenterik lenfadenit" grubu (Grup 3)
olarak tanımlandı. Tüm hastaların demografik, klinik, laboratuvar ve
ultrasonografik görüntülerine ait verileri analiz edildi.
Bulgular: Çalışmamız sırasında toplam 865 hastaya ultrasonografi ile
mezenterik lenfadenit tanısı konuldu. Hastaların 79 (% 9,1)'ini asemptomatik,
464'ünü (%53,6) primer mezenterik lenfadenit, 322'sini de (%37,2) sekonder
mezenteril lenfadenit oluşturuyordu. En sık etiyolojik nedenler sırası ile akut
gastroenterit (%20,4), akut apandisit (%7) idi. Hastaların %2,1'inde maligniteye 
xii
sekonder mezenterik lenfadenit saptandı. Primer ve sekonder mezenterik
lenfadenitn ana semtomu karın ağrısıydı. Primer mezenterik lenfadenit ile
karşılaştırıldığında, sekonder mezenterik lenfadenitte, sağ alt kadran hassasiyeti
(%43'e %20), diyare (%55'e %0) ve oral alamama (%6,9'a %3,4) şikâyetleri
primer mezenterik lenfadenite göre daha sık bulundu. Sekonder mezenterik
lenfadenitte primer mezenterik lenfadenite göre C-reaktif protein (CRP) (32,71 ±
50,30'a 23,41 ± 42,28) ve beyaz küre sayısı (WBC) (10,99 ± 5,24'e 10,41 ± 6,16)
daha yüksekti (p<0,05). Primer mezenterik lenfadenit grubu ile karşılaştırıldığında
apandisite sekonder mezenterik lenfadenitte WBC ve Nötrofil yüzdesi daha
yüksekti (p<0,05), CRP düzeyleri arasında anlamlı fark yoktu (p=0,06). Primer
mezenterik lenfadenitte ise apandisite sekonder mezenterik lenfadenite göre
lenfosit yüzdesi daha yüksekti (p<0,05). Antibiyotik kullanımı sekonder mezenterik
lenfadenitte %57,7, primer mezenterik lenfadenitte ise bu oran % 40 bulundu.
Sekonder mezenterik lenfadenitte, primer mezenterik lenfadenite göre hastaneye
yatışların arttığı (%53,3'e %31), yatış sürelerinin uzadığı (1,77 ± 2,51'e 1 ± 2,04)
görüldü. Mezenterik lenfadenitte boyutların karşılaştırılması sonucunda klinik ve
laboratuvar olarak anlamlı bir fark bulunmadı. Mezenterik lenf nodu kısa çapının
boyutuna göre yapılan gruplandırmada 8 mm sınır alındığında malignitenin
etiyolojik nedenler içerisindeki sıklığı %2,1'den %4'e, 10 mm sınır alındığında ise
%7,2'ye yükseldiği görüldü.
Sonuç: Çalışmamızda primer mezenterik lenfadenit ve sekonder mezenterik
lenfadenitleri ayırt eden klinik ve laboratuvar bulgulara dikkat çekilmiştir. Lenf
nodu boyutunun altta yatan etiyolojik nedenin ciddiyeti ile ilişkili olduğu
düşünülmüştür. Ayrıca endikasyonu olmadığı halde primer mezenterik lenfadenitte
çok sık antibiyotik kullanımı olduğu çalışmamızda dikkat çekmiştir.

Abstract:
Objective: Mesenteric lymphadenitis are frequently visualized by
ultrasonography in the pediatric population. Mesenteric lymphadenitis is the
significant factor for diagnosing abdominal pain, most common symptom in
children, with details. Especially, they are known as one of the most common
alternative diagnoses for the children with suspected acute appendicitis. The
purpose of this study were to determine the pathologies in the etiology of the
mesenteric lymphadenitis and to investigate the clinical and laboratory findings
and their relationship between lymph node sizes by using abdominal
ultrasonography.
Methods: This retrospective study was conducted in the Dr. Sami Ulus
Maternity, Children Health and Disease Research and Training Hospital between
the dates of 01/08/2017 and 31/07/2018. Patients with mesenteric lymphadenitis
aged between 0 and 18 were evaluated based on their hospital records.
In this study, patients were divided into 3 groups named as control group,
primary mesenteric lympadenitis and secondary mesenteric lymphadenitis. These
three groups defined as:
Group 1 (asymptomatic mesenteric lympadenitis) : Asymptomatic patients
referred for abdominal sonography for various indications except abdominal
symptoms,
Group 2 (primary mesenteric lympadenitis) : Patients with abdominal
pain or other intestinal symptoms without an acute abdominal condition or any
etiologic pathology,
Group 3 (secondary mesenteric lymphadenitis): Patients with abdominal
pain due to an acute abdominal condition and other etiologic pathologies related
mesenteric lymphadenitis.
xiv
After grouping the patients into three categories the analysis was
conducted by using the data obtained from demographic, clinical, laboratory and
ultrasonographic images of all patients.
Results: Mesenteric lymphadenitis (ML) were detected in 865 patients
during the study period. There were 79 (9.1%) patients in asymptomatic
mesenteric lymphadenitis, 464 (53.6%) patients were in primary mesenteric
lymphadenitis group and 322 (37.2%) patients were in secondary mesenteric
lymphadenitis group. The most common etiological causes were acute
gastroenteritis (20.4%) and acute appendicitis (7%), respectively. Secondary to
malignancy in 19 (2.1%) patients. The main symptom of the primary and
secondary mesenteric lymphadenitis was abdominal pain. In secondary mesenteric
lympadenitis group, right lower quadrant tenderness (%43 vs. %20), diarrhea
(%55 vs %0) and oral failure (%6,9 vs %3,4) were more frequent symptoms than
primary mesenteric lymphadenitis. In secondary mesenteric lymphadenitis Creactive protein (CRP) ((32,71 ± 50,30 vs. 23,41 ± 42,28) and white blood cell
(WBC) ((10,99 ± 5,24 vs. 10,41 ± 6,16) count were higher than primary
mesenteric lymphadenitis group (p<0,05). While no statistically significant
difference was seen in the C- reactive protein levels between primary and
secondary mesenteric lymphadenitis groups (p=0,06), WBC and neutrophil
percentage were higher (p<0.05) in mesenteric lymphadenitis secondary to
appendicitis. In primary mesenteric lymphadenitis, lymphocyte percentage was
higer than mesenteric lymphadenitis secondary to appendicitis (p<0,05). The
usage of antibiotics was 57.7% in secondary ML group, it was 40% in primary
mesenteric lymphadenitis group. Secondary mesenteric lymphadenitis was
associated with increased hospitalization (53.3% vs. 31%) and length of
hospitalization (1.77 ± 2.51 vs. 1 ± 2.04) compared to primary mesenteric
lymphadenitis. As a result, comparison of the dimensions in mesenteric
lymphadenitis was not found to be statistically significant different based on
clinical and laboratory findings. According to the 8mm limit in lymph node short
diameter, the frequency of malignancy among etiological causes were increased
from %2.1 to %4 and when 10 mm was taken as a limit of lymph node short 
xv
diameter, the rate of malignancy among etiological causes were increased to the
%7,2.
Conclusion: This study highlights multiple clinical and laboratory
findings that differentiate primary mesenteric lymphadenitis and secondary
mesenteric lymphadenitis. As the size of lymph node increases, more serious
pathologies should be considered in differential diagnosis. In addition, the use of
antibiotics in primary mesenteric lymphadenitis without any indication has
attracted attention in our study.