Arap Baharı'nın bazı MENA ülkelerindeki işsizlik oranı üzerine etkisi
Analysis of the impact of the Arab Spring on the rate of unemployment in some MENA countries
Yazar: ESRA BETÜL CENGİZ KARAHALİL
Danışman: PROF. DR. SAYIM IŞIK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Arap Baharı = The Arab Spring ; Libya = Libya ; MENA bölgesi = MENA region ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Mısır = Egypt ; Tunus = Tunisian ; Yemen = Yemen ; İş gücü piyasası = Labour market ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
MENA (Orta Doğu ve Kuzey Afrika) Bölgesi'ndeki genç işsizlik dünyada tüm bölgeleri de içine alan en yüksek işsizlik oranına sahiptir. Arap Baharı, işsizlikle ilgili şikayetler ve mevcut rejimlerden duyulan memnuniyetsizlikten kaynaklanan bir gençlik isyanı olarak tanımlanırken, halkın beklediğinin aksine MENA Bölgesi, Arap Baharı'nın ardından işgücü piyasasının olumsuz şekilde etkilenmesine tanıklık etmiştir.
Bu makale kuşkusuz Arap Baharı'nın ardından, kitlesel protesto dizisinin ve krizin en çok yaşandığı bölge ülkelerinden olan Mısır, Yemen, Tunus ve Libya'daki genç işsizliğin ve toplam işsizliğin makroekonomik belirleyicilerini ve Arap Baharı'ndan ne ölçüde etkilendiğini incelemektedir. Çalışmanın birincil amacı, işsizliğin Arap Baharı Krizi'nden ne ölçüde etkilendiğini araştırmaktır. İkincil olarak ise makroekonomik belirleyiciler olan kişi başına düşen milli gelir, enflasyon, ortalama eğitim yılı, DYY (doğrudan yabancı yatırım), nüfus, net ihracat gibi değişkenlerle beraber dünya yönetişim göstergelerinin ve 2008 küresel mali krizin genç işsizlik ve toplam işsizlik oranları üzerindeki etkisini belirlemektir. Bu amaçla çalışmada ele alınan ülkelerin 2000-2019 yılları arasındaki mevcut verilerinin panel niteliğinden faydalanılmıştır.
Çalışmanın temel sonucu, Arap Baharı Krizi'nin işgücü piyasaları üzerinde olumsuz bir etkisinin olması ve genç işsizlere kıyasla genel çalışan nüfus üzerindeki etkisinin daha büyük olarak tespit edilmesidir. Arap Baharı değişkeni toplam işsizlik oranı için istatistiksel olarak anlamlı sonuçlanırken genç işsizlik oranının belirlenmesinde anlamlı bulunmamıştır. İşsizliğin ana açıklayıcı değişkenlerinden olan kişi başına düşen milli gelir ile küresel mali kriz değişkeni ele alınan ülkelerin genç ve toplam işsizlik oranlarının belirlenmesinde önemli bir rol oynamamıştır. Bununla birlikte, DYY ve enflasyon değişkeni sadece toplam işsizlik oranı için istatistiksel olarak anlamlı tespit edilirken, nüfus ve ortalama eğitim yılı değişkenlerinin etkisi her iki tablo için de anlamlı bulunmuştur. Yönetişim göstergelerinden yolsuzluk kontrolü, hukukun üstünlüğü, siyasi istikrar ve şiddetsizlik değişkenleri her iki tablo için istatistiksel olarak anlamlı sonuçlanmakla birlikte diğer göstergelerin sonuçları her iki tablo için farklılık göstermiştir. Özet olarak, ele alınan ülkelerin işsizlik oranları üzerinde yönetişim göstergelerinin de etkin faktörler olduğu istatistiksel olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
MENA (Middle East and North Africa) Region has the highest youth unemployment rate in all regions in the world. While the Arab Spring has been described as a youth revolt stemming from complaints about unemployment and dissatisfaction with the existing regimes, contrary to what the expected, the labor market adversely affected after the Arab Spring. 
	This article undoubtedly examines the macroeconomic determinants of youth unemployment and total unemployment in Egypt, Yemen, Tunisia and Libya, which are the regions where the mass protests and crisis were most experienced after the Arab Spring, and to what extent they were affected by the Arab Spring. The primary purpose of the study is to search to what extent unemployment has been affected by the Arab Spring Crisis. Secondly, it is to determine the impact of macroeconomic determinants such as per capita income, inflation, average education year, FDI (foreign direct investment), population, net exports and also world governance indicators and the 2008 Global Financial Crisis on youth unemployment and total unemployment rates. For this purpose, random effect estimation is employed for the period 2000-2019.
	The main result of the study is that the Arab Spring Crisis has a negative impact on the labor markets and the impact on the total unemployment rate is greater than the youth unemployment rate. While the Arab Spring dummy variable was statistically significant for the total unemployment rate, it was not found significant in determining the youth unemployment rate. Per capita income and the global financial crisis variable did not play an important role in determining the youth and total unemployment rates of the countries. However, while the FDI and inflation variables were found to be statistically significant only for the total unemployment rate, the effects of the variables of population and average years of education were significant for both tables. Also while the variables of governance control, rule of law, political stability and nonviolence are statistically significant for both tables, the results of the other indicators differed for both tables. In summary, it has been statistically determined that governance indicators are also effective factors on the unemployment rates of the countries considered.