Genişlemiş spektrumlu β-laktamaz üreten escherichia coli kan akımı  enfeksiyonu için risk faktörlerinin belirlenmesi ve klinik sonuçları, antibiyotik duyarlılıklarının değerlendirilmesi
Determining the risk factors, clinical outcomes,  antimicrobial susceptibilities of extended spectrum β-lactamase positive escherichia coli  in hospitalized children
Yazar: FATOŞ ALKAN
Danışman: PROF. DR. NURETTİN ÜNAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Dr.Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Ve Cerrahisi Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Escherichia coli (E.Coli) yenidoğan bebeklerde, nötropenik kanser hastalarında ve altta yatan hastalığı olan çocuklarda ciddi enfeksiyonlara neden olmaktadır. Gram negatif bakterilerde çeşitli antibiotiklere karşı direnç giderek yaygınlaşmakta, tedavi seçimi ve etkinliğinde sorunlar ortaya çıkmaktadır. β-laktamaz yapımı gram negatif bakterilerin beta-laktam antibiotiklere direncinde rol oynayan en önemli mekanizmadır. Genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz (GSBL) üreten mikroorganizmalarla oluşan enfeksiyonlar son zamanlarda oldukça büyük bir problem oluşturmaktadır. Bu mikroorganizmalar sıklıkla pek çok antimikrobiyal ajana direnç gösterirler. Özellikle beta laktam inhibitörü içeren tüm penisilinlere ve sefalosporinlere dirençlidirler. GSBL üreten bakteriler in vivo 3. kuşak sefalosporinlere ve monobaktamlara duyarlı bulunsalar bile genellikle in vitro dirençli olduklarından söz konusu antibiyotiklerin tedavide kullanılması başarısızlığa neden olacaktır. GSBL üreten mikroorganizmalara bağlı ciddi enfeksiyonların tedavisinin güç ve mortalite riskinin yüksek olduğu bildirilmektedir.

Bu çalışma ile Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 2007-2012 yılları arasında yatan kan kültüründe GSBL üreten E.Coli üremesi olan hastaların epidemiyolojik, klinik ve laboratuar verileri eşliğinde değerlendirilmesi, hastane kaynaklı GSBL+ E. Coli kan akımı enfeksiyonu için risk faktörlerinin belirlenmesi, mortalite ile ilişkili risk faktörleri ve antibiyotik dirençlerinin saptanması amaçlanmıştır. Bu retrospektif vaka-kontrol çalışmasına GSBL+ E. Coli bakteriyemisi olan 25 hasta ile GSBL- E. Coli bakteriyemisi olan 45 kontrol hastası dahil edilmiştir. Gram negatif üremeler içinde E. Coli  türleri %15.5 ile en sık üreyen 3. etken olarak saptanmıştır. GSBL+ E.Coli bakteriyemisi olan vaka grubu ve GSBL- E. Coli üremesi olan kontrol grubu arasında yattığı servis açısından
bir fark saptanmamıştır. Ancak pediatri YBÜ yatan hastalarda GSBL+ E.Coli bakteriyemi açısından istatiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. E.Coli bakteriyemisinde Tobramisine karşı direnç oranı %88,5 saptanmıştır ve bu oran ile en dirençli olan antibiyotik olarak gözlenmiştir. Karbapenemlere  karşı direnç saptanmamıştır. GSBL+ E. Coli bakteriyemisi olan grupta üreme günü GSBL- E. Coli bakteriyemisi olan gruptan istatiksel olarak anlamlı şekilde yüksek saptanmıştır. 3.kuşak Sefalosporin kullanımı GSBL+ E. Coli bakteriyemisi için risk faktörü olarak saptanmıştır. Uzun süreli, özellikle 10 günden uzun süren, antibiyotik kullanımı GSBL+ E. Coli bakteriyemisi için risk faktörü olarak saptanmıştır. Altta yatan hastalıklar ve önemli klinik özellikler açısından değerlendirildiğinde nörometabolik hastalık varlığı GSBL+ E. Coli bakteriyemisi için risk faktörü olarak saptanmıştır. Uygulanan invaziv işlemler ile mortalite oranları değerlendirildiğinde üriner kateter ile  mortalite oranları arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır.
Anahtar kelimeler: Geniş Spektrumlu β-laktamaz, Escherichia coli, bakteriyemi, risk faktörleri, mortalite

Abstract:
Escherichia coli (E.Coli) infections cause severe infections in infants, neutropenic cancer patients and the children with the underlying disease. The resistance in gram negative bacterias  have been increasing which causes the difficiulties in treatment and also increase the costs. Production of β-lactamases is one of the main mechanisms in resistance to beta-lactam antibiotics.  Extended spectrum beta lactamases (ESBL) have great importance since they are resistant to most commonly used( penicillins and cephalosporines) an even wide spectrum antibiotics.  Moreover even if  ESBL positive bacterias are found to be sensitive to monobactams and 3.generation cephalosporins in vivo conditions; they are generally resistant to these antibiotics in vitro resulting in the treatment failure an even mortality.

The present study was conducted as a retrospective case-control study in a population of patients who were admitted to Dr. Behçet Uz Childrens Hospital during the period of 2007-2012. All patients admitted were identified using both hospital and unit-specific databases. The study group was composed of  25 patients with ESBL positive E.Coli whereas the control group was composed of  45 patients with ESBL negative E.Coli .  Within this study we aimed to find out the risk factors for acquiring ESBL bacteremia and for mortality. E.Coli  was the third leading bacteria in our institiute in overall gram negative bacterias with a rate of 15.5 %. The rate of ESBL positive bacteremia  was found to be significantly higher in intensive care unit however no significant difference was present in other wards.  Moreover previous usage of 3.generation cephalosporins were found to be independent risk factor for ESBL bacteremia. Prolonged antibiotic use, especially longer than 10 days, was found to be a risk factor for ESBL positive  E. Coli bacteriamia. No resistance to carbapenems were present in our study.  The duration of hospital stay  till the isolation of bacteria in patients  ESBL positive E. Coli bacteremia  was found to be significantly longer compared to ESBL negative E.Coli bacteremia. Presence of urinary catheterization was found to be significantly related with the mortality. 
Key words: extended spectrum: β-lactamase Escherichia coli, bacteremia, risk factors, mortality