COVİD-19'un çocuklar üzerindeki uzun dönem etkileri
The long-term effects of COVID-19 on children
Yazar: İKBAL SARE BOSTANCI
Danışman: PROF. DR. ŞİRİN GÜVEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Sancaktepe Şehit Prof.Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Tıp Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: COVID-19'un çocuklar üzerindeki uzun dönem etkilerini inceleyerek, COVID-19'un çocuklar üzerindeki uzun dönem belirtileri ve bulguları hakkında bilgilerimizi arttırmayı hedefledik.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Sancaktepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'ne COVID-19/MIS-C tanısıyla ayaktan veya yatarak takip/tedavi edilen 0-18 yaş arası 60 çocuk ve kontrol grubuna COVID-19 pozitif olmayan 30 çocuk dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen olgular 3 gruba ayrıldı: COVID-19 pozitif ayaktan takip edilen (Grup 1), COVID-19 pozitifliği/MIS-C tanısı ile yatarak tedavi edilen hastalar (Grup 2) ve COVID-19 enfeksiyonu geçirmemiş sağlıklı çocuklar (Grup 3). Çalışmaya dahil edilen tüm olguların yaş, cinsiyet, boy, kilo, mevcut laboratuvar sonuçları ve ekokardiyografileri kaydedilmiştir. Olguların COVID-19 dönemi ve post-akut dönemde devam eden boğaz ağrısı, nefes darlığı, öksürük, ishal, bulantı/kusma, ateş, kilo kaybı, yorgunluk, kas/eklem ağrısı, tat almada kayıp, koku almada kayıp, baş ağrısı, uyku bozuklukları, huzursuzluk/anksiyete semptomları sorgulanmıştır. Olguların uzun dönem bulguları prospektif olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Gruplar arasında laboratuvar parametrelerinin karşılaştırılmasında Grup 2'de CRP, ALT ve LDH seviyelerinde istatistiksel olarak anlamlı bir yükseklik saptanmıştır (p<0,05). Gruplar arasında yapılan değerlendirmede, Grup 1'de yorgunluk; Grup 2'de ise kalp tutulumu, yorgunluk, huzursuzluk/anksiyete, uyku bozuklukları ve baş ağrısı açısından COVID-19 dönemi ve post-akut dönemde anlamlı farklar bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç: Bu çalışma, pediatrik COVID-19 hastalarının uzamış semptomlar gösterebildiği ve post-akut dönem takibinin önemli olduğunu vurgulamaktadır.

Abstract:
Objective: By examining the long-term effects of COVID-19 on children, we aimed to enhance our understanding of the prolonged symptoms and findings of COVID-19 in children.
Materials and Methods: In our study, 60 children between the ages of 0-18 who were admitted to Sancaktepe Training and Research Hospital, Pediatric Clinic with the diagnosis of COVID-19/MIS-C and were followed/treated as outpatients or inpatients, and 30 children who were not positive for COVID-19 were included in the control group. The cases included in the study were divided into 3 groups: COVID-19 positive outpatients (Group 1), COVID-19 positive/MIS-C diagnosed inpatients (Group 2), and healthy children who did not have COVID-19 infection (Group 3). Age, gender, height, weight, current laboratory results and echocardiography of all cases included in the study were recorded. In cases, symptoms such as persistent sore throat, shortness of breath, cough, diarrhea, nausea/vomiting, fever, weight loss, fatigue, muscle/joint pain, loss of taste, loss of smell, headache, sleep disorders, restlessness/anxiety persistent during the acute COVID-19 and post-acute phase were questioned. Long- term findings of the cases were evaluated prospectively.
Results: In the comparison of laboratory parameters between groups, statistically significant elevations in CRP, ALT, and LDH levels were detected in Group 2 (p<0.05). The evaluation between groups revealed significant differences in fatigue in Group 1; whereas in Group 2, significant differences were observed in terms of cardiac involvement, fatigue, restlessness/anxiety, sleep disorders, and headache during the acute COVID-19 and post-acute phase (p<0.05).
Conclusion: This study highlights the possibility of prolonged symptoms in pediatric COVID-19 patients and underscores the importance of post-acute phase monitoring.