Dijital banka kârlılığı
Digital bank profitability
Yazar: YEŞİM YILMAZ KAVLAK
Danışman: PROF. DR. AHMET KİBAR ÇETİN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Açık bankacılık = Open banking ; Dijital teknolojiler = Digital technologies ; Konvansiyonel bankacılık = Conventional banking ; Sanal bankalar = Virtual banks

Özet:
Bu tez, dijital bankaların iş modellerini, düzenleyici çerçevelerini ve kârlılıklarını etkileyen temel faktörleri incelemektedir. Geleneksel bankacılık anlayışından tamamen dijital bir yaklaşıma geçiş, bankacılık sektöründe maliyet etkinliği, hız ve erişilebilirlik gibi önemli avantajlar sağlamıştır. Ancak, dijital bankaların kârlılık performansını sürdürülebilir hale getirmek için stratejik yönetim ve finansal kaynakların etkin kullanımı büyük önem taşımaktadır. Çalışmanın teorik kısmında, dijital bankaların iş modelleri, platform bankacılığı, servis modeli bankacılığı ve açık bankacılık uygulamaları detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Dijital bankaların düşük maliyetlerle hizmet sunması, kullanıcı dostu arayüzler geliştirmesi ve finansal kapsayıcılığı artırması gibi avantajları incelenmiş, aynı zamanda sektördeki zorluklar ve rekabet koşulları değerlendirilmiştir. Ampirik kısımda ise rassal etkiler modeli kullanılarak dijital bankaların kârlılığını etkileyen temel değişkenler analiz edilmiştir. Araştırmada, aktif büyüklüğü en büyük 20 dijital bankaya ait 2015-2023 yılları arasında toplanan veriler kullanılmıştır. Panel veri analizi sonuçları, toplam aktif büyüklüğünün kârlılık üzerinde en güçlü ve anlamlı etkilerden birine sahip olduğunu göstermiştir. Müşteri sayısının kârlılık üzerindeki etkisinin daha sınırlı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, her bir bankanın kendine özgü yapısal ve yönetsel özelliklerinin kârlılık performansında belirleyici bir rol oynadığı ortaya çıkmıştır. Bu çalışma, dijital bankaların toplam aktiflerini büyütmeye odaklanmalarını, müşteri tabanlarını genişletirken kârlılığı yüksek müşteri segmentlerine öncelik vermelerini önermektedir. Ayrıca, açık bankacılık gibi yenilikçi düzenlemelerin ve veri odaklı stratejilerin, bankaların finansal performansını optimize etmede önemli bir araç olduğu vurgulanmaktadır. Tez, dijital bankaların genel çerçevesinin çizilmesi ve sürdürülebilir kârlılık stratejileri geliştirmelerine yönelik bir rehber sunmaktadır.

Abstract:
This thesis examines digital banks' business models, regulatory frameworks and key factors affecting their profitability. The transition from traditional banking to a completely digital approach has provided significant advantages in the banking sector, such as cost efficiency, speed and accessibility. However, strategic management and effective use of financial resources are of great importance to make the profitability performance of digital banks sustainable. In the theoretical part of the study, business models of digital banks, platform banking, service model banking and open banking applications are discussed in detail. The advantages of digital banks, such as providing services at low costs, developing user-friendly interfaces and increasing financial inclusion, were examined, and the challenges and competitive conditions in the sector were evaluated. In the empirical part, the main variables affecting the profitability of digital banks were analyzed using the random effects model. In the research, data collected between 2015 and 2023 from the 20 digital banks with the largest asset size were used. Panel data analysis results showed that total asset size has one of the strongest and most significant effects on profitability. It has been determined that the effect of the number of customers on profitability is more limited. In addition, it has been revealed that the unique structural and managerial characteristics of each bank play a decisive role in its profitability performance. This study recommends that digital banks focus on growing their total assets and prioritize customer segments with high profitability while expanding their customer base. Additionally, it is emphasized that innovative regulations and data-driven strategies such as open banking are important tools in optimizing the financial performance of banks. The thesis provides a guide for drawing the general framework of digital banks and developing sustainable profitability strategies.