Kırgızistan'da çeltik ve işlenmiş çeltik ürünlerinde genetiği değiştirilmiş organizmalarla ilgili genetik analizler
Genetic analyzes of genetically modified organisms in rice
and processed rice products in Kyrgyzstan
Yazar: BEGİMAY URSTEMBEK KIZI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YILMAZ KAYA ; YRD. DOÇ. DR. YUNUS EMRE ARVAS
Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Küresel nüfusun hızla büyümesi, tarım sektöründe daha fazla üretkenlik ve artan gıda ihtiyacıyla birlikte, modern biyoteknoloji araçlarının kullanımıyla tarımsal yenilikler vazgeçilmez hale gelmiştir. Bu bağlamda, rekombinant DNA teknoloji çalışmalalrındaki ilerlemeler, tarımsal biyoteknoloji alanında çığır açan bir gelişme olarak öne çıkmaktadır. Genetiği değiştirilmiş bitkiler başlıca, tarımsal verimi artırmak, çevresel stres faktörlerine dayanıklı ürünler yetiştirmek, zararlı böceklere ve yabani otlara karşı direnç sağlamak amacıyla geliştirilmiş ve rekombinant teknolojisinde önemli bir araç haline gelmişlerdir. Ancak, genetik olarak değiştirilmiş bitkilerin güvenliği ve düzenleyici onay süreci, küresel düzeyde halen tartışmalara neden olmaktadır. Bu tartışmaların yanı sıra, Kırgızistan'a yasal olmayan yollarla sokulan ve ekilebilir durumda olabilecek genetik olarak değiştirilmiş bitkilerin varlığı da endişe verici bir durumdur. Bu çalışma Kırgızistan'da genetik olarak değiştirilmiş potansiyel çeltik örneklerini belirlemeyi ve transgen analizlerini gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, Kırgızistan'ın farklı bölgelerinden toplanan çeltik çeşitlerinden izole edilen DNA örnekleri, PCR analizi için Avrupa Birliği tarafından onaylanmış transgenik ürünlerde yaygın olarak bulunan HptII, Cry1Ac, Cry3A genleri, 35S promotörü ve Nos sonlandırıcı dizilerini hedefleyen primerler kullanılarak kalitatif olarak tarandı. Çalışmanın sonuçları, Kırgızistan'da genetik olarak değiştirilmiş çeltik örneklerinin varlığını ve bu örneklerin transgen içerip içermediğini belirlemede etkili bir yöntem sunmaktadır.
Anahtar kelimeler: GDO, PCR, çeltik, 35S, Nos, Higromisin.

Abstract:
The rapid growth of the global population, coupled with increased productivity
in the agricultural sector and rising food demand, has made agricultural innovations
using modern biotechnological tools indispensable. In this context, advancements in
recombinant DNA technology stand out as groundbreaking developments in agricultural
biotechnology. Genetically modified plants have become a significant tool in
agricultural biotechnology, primarily developed to increase agricultural yield, cultivate
products resistant to environmental stress factors, and provide resistance against
harmful pests and weeds, making them an important tool in recombinant technology.
However, the safety of genetically modified plants and the regulatory approval process
continue to be subjects of global debate. In addition to these debates, the presence of
genetically modified plants illegally introduced into Kyrgyzstan, which could
potentially be cultivated, is also a concerning issue. This study aims to identify potential
genetically modified rice samples in Kyrgyzstan and conduct transgene analyses. Within
the scope of the study, DNA samples isolated from rice varieties collected from different
regions of Kyrgyzstan were qualitatively screened using primers targeting the HptII,
Cry1Ac, Cry3A genes commonly found in transgenic products approved by the
European Union, as well as the 35S promoter and Nos terminator sequences for PCR
analysis. The results of the study provide an effective method for determining the
presence of genetically modified rice samples in Kyrgyzstan and whether these samples
contain transgenes.
Keywords: GMO, PCR, rice, 35S, Nos, Hygromycin