Matematik öğretmeni yetiştirme programlarının ülkelerarası karşılaştırmalı bir analizi: Türkiye ve Kenya
A cross-country comparative analysis of mathematics teacher training programs: Turkey and Kenya
Yazar: BAKARİ HAMİSİ MWANZORI
Danışman: DOÇ. DR. TEMEL KÖSA
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada Türkiye ve Kenya'nın eğitimi sistemleri, matematik öğretmeni yetiştirme programları ve öğretmen olarak mesleğe başlama sistemlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan karşılaştırmalı tarama yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada tanımlayıcı karşılaştırmalı yaklaşım benimsenmiştir. Bu kapsamda konuyla ilgili dokümanlar ilgili literatürden, araştırma kapsamındaki ülkelerin eğitim bakanlıklarından, üniversitelerin ve eğitim ağlarının elektronik sayfalarından toplanarak ülkelerin eğitim sistemleri, öğretmen yetiştirme programları ve öğretmenlik mesleğine başlama kriterlerindeki benzer ve farklılıklar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. 
Çalışmadan elde edilen bulgular her iki ülkenin eğitim sistemlerinin genel olarak benzer yönlerinin fazla olduğunu ortaya koymuştur. İki ülkenin eğitim sistemleri arasındaki en belirgin farkın ilköğretim kademesinde Türkiye'de iki alt sınıfın (ilkokul-ortaokul) Kenya'da üç alt sınıfın (alt-orta-üst) olmasıdır. Türkiye ile Kenya'da matematik öğretmeni yetiştiren programlar incelendiğinde Türkiye'de sadece tek branş ile mezun olunurken Kenya'da iki branşla mezun olunduğu dikkati çekmiştir. Ayrıca matematik öğretmeni yetiştiren Türkiye'deki üniversitelerin hem alan bilgisi hem de alan eğitimi bilgisine yönelik Kenya'ya nazaran çok daha fazla dersler verdiği sonucuna ulaşılmıştır. Devlet okullarında matematik öğretmeni olarak görev almak için Türkiye'de Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından yapılan sınavdan ve sonrasında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen mülakat sınavından başarılı olmak gerekirken Kenya'da Kenya Ulusal Sınav Konseyi tarafından yapılan sınav sonucunda  eğitim bakanlığı tarafından belirlenen belgelerle okullara müracaatların yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda her ne kadar iki ülkenin üniversite düzeyine kadar eğitim sistemleri birbirine oldukça benzese de matematik öğretmeni yetiştiren programlar ve mesleğe bağlama kriterleri arasında iki ülke arasında büyük farklılıklar bulunmaktadır. 
Bu çalışmada Kenya ve Türkiye'nin eğitim sistemleri, matematik öğretmeni yetiştirme programları ve matematik öğretmeni olarak mesleğe başlama sistemleri karşılaştırılmıştır. Gelecek çalışmalarda Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Program (PISA) sınavında üst, orta ve alt sıralarda yer alan ülkelerin benzer temalardaki incelemeleri yapılabilir.

Abstract:
This study aims to compare and examine Turkey and Kenya's education systems, mathematics teacher training programs, and teacher induction systems. The study used the comparative survey method, one of the qualitative research methods. The study employed a descriptive comparative approach. In this context, the researcher collected the relevant documents from the relevant literature, the ministries of education of the countries within the scope of the research, the electronic pages of universities and educational networks, and we attempted to reveal the similarities and differences in the education systems, teacher training programs, and the criteria for starting the teaching profession. The descriptive analysis method was used to analyze the data obtained.
     The study's findings revealed that the education systems of both countries are generally similar. The most significant difference between the two countries' education systems is that Turkey has two lower grades (primary-secondary) and three lower grades (lower-middle-upper) in Kenya. When examining the programs that train mathematics teachers in Turkey and Kenya, it is notable that graduates in Turkey graduate with only one branch, whereas graduates in Kenya graduate with two branches. In addition, it was concluded that universities in Turkey that train mathematics teachers offer many more courses on both content knowledge and field education knowledge than in Kenya. In order to work as a mathematics teacher in public schools, it is necessary to be successful in the exam conducted by the Measurement, Selection and Placement Centre (ÖSYM) in Turkey and then in the interview exam conducted by the Ministry of National Education, while in Kenya, applications must be made to schools with the documents determined by the Ministry of Education because of the exam conducted by the Kenya National Examination Council. In this context, although the two countries' education systems are pretty similar up to the university level, there are significant differences between the two countries regarding the programs that train mathematics teachers and the criteria for admission to the profession.
	This study compared the education systems, mathematics teacher training programs, and mathematics teacher induction systems of Kenya and Turkey. Similar themes can be examined in future studies in countries ranked high, middle, and low in the Programme for International Student Assessment (PISA) exam.