Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların annelerinde  algılanan sosyal destek, problem çözme becerileri ve depresyon ilişkisi
The relationship of percieved social support, problem solving skills and depressive symptoms of the mothers of children with autism spectrum disorder diagnosis
Yazar: BUKET ZENGİN
Danışman: DOÇ. DR. GÖKBEN HIZLI SAYAR
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Anneler = Mothers ; Depresyon = Depression ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Sosyal destek = Social support ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı otizm spektrum bozukluğu tanısı koyulmuş çocukların annelerinin algıladıkları sosyal destek seviyeleri ve problem çözme becerilerinin depresyon seviyelerine etkisinin incelenmesidir. Buna ek olarak, araştırmada annelerin yaşı, gelir ve eğitim düzeyi gibi değişkenlerin sosyal destek, problem çözme becerileri ve depresyon seviyeleri üzerine etkisi araştırılmıştır. Araştırmanın evreni İstanbul ilinde yaşayan çocuğu otizm spektrum bozukluğu tanısı almış 101 anneden oluşmaktadır. Ayrıca katılımcıların demografik özelliklerini öğrenebilmek için Kişisel Bilgi Formu ve değişkenleri ölçebilmek için Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Problem Çözme Becerileri Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler analiz edilirken için Bağımsız İki Örneklem T, One-Way Anova ve Korelasyon Testleri kullanılmıştır.
Araştırma sosyo-demografik özellikler açısından incelendiğinde; ebeveynlerin aile desteği, özel bir insan desteği ve sosyal destek ölçeklerinden elde ettikleri puanlar yükseldikçe annelerin depresyon ölçeğinden elde ettikleri puanların düştüğü sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmada yer alan çalışmayan annelerin depresyon düzeylerinin, çalışan annelere göre nispeten daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Masrafların sadece baba tarafından karşılandığı katılımcı grubunun, masrafların yakın çevre veya sosyal kurum tarafından karşılanan katılımcı grubuna göre sosyal destek- aile algılamalarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Katılımcıların problem çözme becerisi ölçeğinden aldıkları puanların yükselmesi, depresyon ölçeğinden aldıkları puanların yükselmesine neden olmaktadır. Ayrıca; annelerin arkadaş desteği, özel bir insan desteği ve sosyal destek ölçeklerinden aldıkları puanlar yükseldikçe ebeveynlerin depresyon ölçeğinden aldıkları puanların düştüğü görülmüştür.
Çalışma sonucunda otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocukları olan ebeveynlerin yaşadığı kaygı ve stres sebebiyle aile destek eğitimlerine yönelik çalışmalar yapılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Otizm, Algılanan Sosyal Destek, Problem Çözme Becerileri, Depresyon

Abstract:
The purpose of the study is to examine the effects of percieved social support levels and problem solving skills of mothers of children diagnosed with autism spectrum disorder on depression levels.
Additionally, the effects of variables such as mothers' ages, education levels, income levels on social support, problem solving skills and depression levels were researched. The participants of the research consisted of 101 mothers with children were diagnosed with authism spectrum disorder living in Istanbul. At the same time, Personal Information form was used in order to learn indivudals' demographic characteristics and Percieved Social Support Scale, Problem Solving Skill Scale and Beck Depression Scale were applied in order to measure the variables. Two Independent Samples T, One-Way Anova, and Correlation Tests were used to analyze the obtained datas.
Considering the socio-demographic characteristics in the research, it was concluded that as the scores obtained by parents from family support, special human support and social support scales increased, the scores obtained by mothers on the depression scale  decreased. Depression levels of unemployed mothers in the research were found to be relatively higher than working mothers. It has been determined that the group of participants whose expenses are covered only by the father have a higher perception of social support - family than the participant group whose expenses are covered by the close circle or social institution. As long as the scores of the participants in the problem solving skill scale raise, cause the depression scale scores raise. Also, It was observed that as mothers' scores on close circles' support, special human support and social support scales increased, their scores on the depression scale decreased.
As a result of the study, it may be recommended to perfom family support trainings due to the anxiety and stress experienced by parents with children diagnosed with autism spectrum disorder.

Keywords: Autism, Percieved Social Support, Problem Solving Skills, Depression