Fen bilgisi öğretmenlerinin sorgulayıcı öğretime yönelik görüşleri ve sınıf içi uygulama düzeyleri
Science teachers' opinions about inquiry-based teaching and their classroom practice levels
Yazar: NİLGÜN DAYI
Danışman: PROF. DR. UĞUR SARI
Kırıkkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Ülkemizde fen eğitiminde çeşitli sınırlılıklardan dolayı geleneksel öğretim yöntemlerinin kullanılması, öğrencilerin fene karşı olumsuz tutum geliştirmesi ve başarı düzeylerinin düşük olmasının sebeplerindendir. Bu durumun iyileştirilmesi için geliştirilen yaklaşımlardan biri; derslerde öğretmeni rehber, öğrenciyi aktif kılarak etkili, kalıcı öğrenmeyi sağlayan sorgulayıcı öğrenme yaklaşımıdır.
Bu araştırmanın temel amacı; fen bilgisi öğretmenlerinin sorgulayıcı öğrenmeye yönelik görüşlerini ve sınıf içi uygulamalarında sorgulayıcı öğrenme süreçlerine yerverme düzeylerini belirleyerek sınıf içi uygulamaları ile öğretmen görüşlerinin birbirini destekleyip desteklemediğini tespit etmektir. Bu çalışmada, nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışması yöntemi kulanılmıştır. 4 hafta, 8 ders saati boyunca süren çalışma 2013-2014 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Kırıkkale merkezde görev yapan 10 fen bilgisi öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öğretmenlerin sınıf içi uygulama performanslarını gözlemlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan 3'lü Likert tipi 40 maddeden oluşan "Gözlem Formu" kullanılmıştır. Gözlem formunun güvenirliğini sağlamak amacıyla 3 fen bilgisi öğretmeni 4 ders saati boyunca araştırmacı ve bir uzman tarafından aynı zamanda aynı öğretmen olacak şekilde gözlemlenmiş, gözlem formu bu kişiler tarafından bağımsız olarak doldurulmuştur. Puanlayıcılar arası tutarlılık için Miles ve Huberman'ın güvenirlik formülü hesaplanmış ve %85 olarak bulunmuştur. Gözlem formunun sonuçları değerlendirilirken istatistiksel metotlardan yararlanılmıştır. 8 ders saatlik gözlemin sonunda öğretmenlerin sorgulayıcı öğrenme ortamına yönelik görüşlerinin belirlenmesi amacıyla araştırmacı tarafından oluşturulan 3 soruluk yarı yapılandırılmış "Görüşme Formu" uygulanmıştır. Öğretmenlerin görüşleri içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiş kodlar ve temalar oluşturulmuştur. 
Öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarıyla sorgulayıcı öğrenmeye yönelik görüşleri karşılaştırıldığında; sekiz öğretmenin sınıf içi uygulamaları ile görüşlerinin tutarlılık gösterdiği, iki öğretmenin ise tutarlılık göstermediği tespit edilmiştir. Öğretmenlerden yedisi sorgulayıcı öğrenme ortamını yenilikçi ifadelerle, biri geleneksel ifadelerle ikisi de geçişsel ifadelerle açıklamıştır. Öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarından elde edilen verilere dayanarak öğretmenlerden dördünün sorgulama süreçlerine yer verme düzeylerinin düşük olduğu belirlenirken, üçünün orta ikisininde sorgulama süreçlerine yeterince yer verdiği sonucuna ulaşılmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Sorgulamaya Dayalı Öğrenme, Fen Bilgisi Öğretmeni, Fen Öğretimi

Abstract:
The use of traditional teaching methods causes students to develop negative attitudes towards informing and low level of achievement due to various limitations in science education in our country. One of the approaches developed for the improvement of this situation is that the inquiry learning which enables teachers as a guide and students as active to learn effectively and permanently.
The main purpose of this research is to identify whether classroom practices and teacher perspectives support each other with the determination of the science teachers' opinions about inquiry learning, the level of application of inquiry-based learning skills in classroom practice. The case study, one of the qualitative research methods, was conducted in this study. The study, which lasted for 8 hours a week for 4 weeks, was carried out with 10 Science Teachers working in the center of Kırıkkale in the spring semester of 2013-2014 academic years. In order to observe the performances of the teachers in the classroom application process, an 'Observation Form' consisting of 40 items which are 3 point likert scale created by the researcher was used. To ensure the reliability of the observation form, three science teachers were observed at the same time by the researcher and a specialist for four hours and filled in observation forms independently of each other. The inter-scorer consistency was found to be 85%. Over 70% of this coefficient is considered reliable for research. When the results of the observation form were evaluated, statistical methods were used. At the end of the 8-hour observation, a semi-structured interview was conducted to determine the opinions of the teachers about the inquiry learning. The answers obtained were turned into key concepts by the researcher. 
When the teachers' classroom practices and interview data were compared, it was found that eight of the teachers were consistent to the classroom practices and opinions, whereas two of them did not show consistency. While the teachers explained the inquiry learning environment, seven used reform-based learning expressions; one used learning traditional expressions, and the other used learning transitive expressions. Four teachers were found to have low levels of inquiry learning application while three of them gave place to inquiry learning skills as medium level and two teachers had enough room for their inquiry based learning in their classroom based on the data obtained from the teachers' classroom practices.

Key Words: Inquiry Learning Environment, Science Teacher, Teaching Science