Türkiye'de yaşam memnuniyetinin sosyoekonomik faktörler kapsamında değerlendirilmesi
Evaluation of life satisfaction in Turkey in the scope of socioeconomic factors
Yazar: ZEYNEP KARAKOÇ
Danışman: DOÇ. DR. ŞANSEL ÖZPINAR
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Mutluluk, sürdürülen yaşamdan memnun olma hâlinin bir ifadesidir. Yaşam memnuniyeti, mutluluk ve iyi olmak gibi kavramlar tarih boyunca insanlığın hep gündeminde olmuştur. Öyle ki mutluluk başlarda felsefi bir konu olarak değerlendirilmiş, psikolojik boyutuyla ele alınmıştır. Zamanla sosyoloji ve iktisat alanının da araştırma konusu haline gelmiş, bireylerin ve ulusların ulaşmak istediği temel amaç olmuştur. Başlarda yapılan çalışmalarda genel anlamda mutluluk, maddi zenginlikle ulaşılan refah şeklinde değerlendirilmiş; milli hâsıla, kişi başına düşen gelir gibi ekonomik göstergelerle ölçülmüştür. Maddi zenginlik, iyi ekonomik göstergelere sahip olmak gibi ölçüler ülkeler arasında refah karşılaştırmasında belirleyici olmuştur. Bireylerin temel ihtiyaçlarının karşılanmasında ve asgari düzeyde hayatını sürdürmesi için önemli olan ekonomik durum, hayat standartlarının gelişmesiyle yeterli olmamaya başlamıştır. Bununla birlikte, yaşam memnuniyetinin çok boyutlu bir kavram olması gerçeği temelinde iyi olma hali, yaşamdan duyulan memnuniyet yaşamın bütün boyutlarıyla değerlendirildiğinde elde edilen olumlu durum şeklinde nitelendirilmiştir. Dolayısıyla ekonomik, sosyal, kişisel vb. pek çok faktörden etkilenerek şekillenen yaşam memnuniyetinin belirleyenlerini tespit etmek önemli hale gelmiştir. 
Çalışmamızda yaşam memnuniyetini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi bağlamında, uluslararası çalışmalarda yaşam memnuniyetinin değerlendirilmesinde kıstas olan ölçülerin ne olduğuna, yaşam memnuniyeti alanında ülkemizin hem uluslararası konumuna hem de ülke düzeyinde yapılan araştırma sonuçlarına yer verilmiştir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, yaşam memnuniyetini belirleyen sosyoekonomik faktörleri tespit etmektir.
Çalışmada TÜİK'in 2020 yılı Yaşam Memnuniyeti Araştırması(YMA) fert mikro veri seti kullanılmış, seçilen sosyoekonomik göstergeler ile yaşam memnuniyeti ilişkisi Pearson Ki-kare analizi ile incelenmiştir. Cinsiyet, yaş grubu, bir işte çalışma durumu, çalışılan sektörün kamu ya da özel sektör olma durumu, çalışılan işten duyulan memnuniyet, ekonomik durum beklentisi, tasarruf yapabilme durumu, gelecekten umutlu olma durumu, sosyal haklar, özgürlükler ve kamu hizmetlerinin sunumunda iyileşme olacağı beklentisinin yaşam memnuniyetiyle anlamlı bir ilişki içinde olduğu sonucuna varılmıştır. Yine işsiz olma durumundan, hane halkı gelirinden, cinsiyet ve medeni durumdan dolayı baskı hissetme durumunun da yaşam memnuniyeti üzerinde etkisi olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Happiness is an expression of being satisfied with the life lived. Concepts such as life satisfaction, happiness and well-being have always been on the agenda of humanity throughout history. So much so that happiness was initially considered as a philosophical issue, and it was dealt with in its psychological dimension. Over time, it has also become a research topic in the field of sociology, and it has been the main goal that individuals and nations want to achieve. In the studies carried out at the beginning, happiness in general was evaluated as the welfare achieved through material wealth; It was measured by economic indicators such as national product and per capita income. Measures such as material wealth and having good economic indicators have been decisive in comparing welfare between countries. The economic situation, which is important for meeting the basic needs of individuals and maintaining their lives at a minimum level, has started to become insufficient with the development of living standards. Therefore, well-being is described as a positive state obtained when life satisfaction is evaluated with all aspects of life. So economic, social, personal etc. it has become important to identify the determinants of life satisfaction, which is shaped by many factors.
In our study, in the context of the evaluation of the factors affecting life satisfaction, what are the criteria for the evaluation of life satisfaction in international studies, both the international position of our country in the field of life satisfaction and the results of the research conducted at the country level are included. In this context, the aim of the study is to determine the socioeconomic factors that determine life satisfaction
In the study, TÜİK's 2020 Life Satisfaction Survey micro data set was used, and the relationship between selected socioeconomic indicators and life satisfaction was examined with Pearson Chi-square analysis. Gender, age group, employment status, public or private sector status, satisfaction with the job, expectation of economic situation, ability to save, hope for the future, social rights, freedoms and the expectation that there will be an improvement in the provision of public services. It was concluded that there is a significant relationship with satisfaction. It has also been determined that the state of being unemployed, feeling pressure due to household income, gender and marital status have an effect on life satisfaction.