Akut serebrovasküler olay geçiren hastalarda serum triptofan mitabolit düzeylerinin klinik önemi
Clinical significance of serum tryptophan metabolite levels in patients with acute cerebrovascular accident
Yazar: MOHAMMAD AHMAD BIK
Danışman: PROF. DR. ALİ ÜNLÜ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine ; Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Bu çalışma, serebrovasküler olay geçiren hastalarda triptofan (TRP) ve kinürenin yolu
(KP) ara metabolitlerinin incelenmesini amaçlamaktadır. İskemik inme, dünya genelinde
dördüncü en yaygın ölüm nedeni olup uzun süreli sakatlığın da başlıca sebeplerindendir. Beyin
dokusuna giden kan akışının azalması büyük arter aterosklerozu, kardiyoembolizm ve küçük
damar hastalığı gibi faktörlerden kaynaklanmaktadır ve inmelerin %85'ini iskemik olaylar
oluşturmaktadır.
Bu çalışmada 109 hasta ve 61 kontrol dahil edilmiştir. Araştırma sonuçları,
serebrovasküler hastalarda TRP seviyelerindeki belirgin azalmanın ve KYN seviyelerindeki
artışın, inflamasyonla bağlantılı olarak indolamin 2,3-dioksijenaz (IDO) ve triptofan 2,3-
dioksijenaz (TDO) aktivitesinin artışıyla ilişkili olduğunu göstermektedir. Düşük TRP/KYN oranı
ve yüksek KYNA seviyeleri, KP'nin aktivasyonuna doğru bir kaymayı işaret ederken, KYNA'nın
artışı nöroprotektif bir yanıtı gösterir; buna karşın kinolinik asit (QA) seviyelerindeki yükselme,
artan nörotoksik aktivite ve devam eden nöroinflamasyon ile ilişkilidir.
Bu bulgular, TRP metabolizmasının nöroinflamatuvar ve nörotoksik süreçlerdeki rolüne dair
önemli ipuçları sunmaktadır. Gelecekteki araştırmalar, TRP metabolizmasını modüle ederek
nörotoksisiteyi azaltmak, KP enzimlerini hedefleyerek KYNA'nın nöroprotektif etkilerini
artırmak üzerine odaklanmalıdır. Aynı zamanda, klinik belirteçler kullanılarak inme şiddeti
değerlendirmelerinin yapılması ve hasta sonuçlarının iyileştirilmesine yönelik çoklu faktörlerin
dikkate alınması önerilmektedir.

Abstract:
This study aims to investigate tryptophan (TRP) and kynurenine pathway (KP)
intermediate metabolites in patients with cerebrovascular events. Ischemic stroke is the fourth
most common cause of death worldwide and a major cause of long-term disability. Reduced blood
flow to brain tissue is caused by factors such as large artery atherosclerosis, cardio embolism and
small vessel disease, with ischemic events accounting for 85% of strokes.
This study included 109 patients and 61 controls. Research results show that the marked
decrease in TRP levels and increase in KYN levels in cerebrovascular patients are associated with
increased indoleamine 2,3-dioxygenase (IDO) and tryptophan 2,3-dioxygenase (TDO) activity,
which is linked to inflammation. Low TRP/KYN ratio and high KYNA levels indicate a shift
towards activation of KP, whereas increased KYNA indicates a neuroprotective response; in
contrast, elevated quinolinic acid (QA) levels are associated with increased neurotoxic activity
and ongoing neuroinflammation.
These findings provide important clues to the role of TRP metabolism in
neuroinflammatory and neurotoxic processes. Future research should focus on reducing
neurotoxicity by modulating TRP metabolism and enhancing the neuroprotective effects of KYNA
by targeting KP enzymes. It is also recommended to assess stroke severity using clinical markers
and consider multiple factors to improve patient outcomes.