Primer hiperparatiroidizm operasyonu öncesi bisfosfanat tedavisi uygulanan hastalarda postoperatif dönemde aç kemik sendromu gelişme sıklığının retrospektif değerlendirmesi
Retrospective analysis of the incidence of hungry bone syndrome postoperative in patients with primary hyperparathyroidism undergoing bisphosphonate therapy preoperatively
Yazar: ÖZNUR KALKAN
Danışman: PROF. DR. SONER CANDER
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Aç kemik sendromu = Hungry bone syndrome ; Bifosfonatlar = Biphosphonates ; Paratiroid hastalıkları = Parathyroid diseases ; Paratiroidektomi = Parathyroidectomy ; Zoledronik asit = Zoledronic acid

Özet:
Primer hiperparatiroidizm (PHPT), yüksek parathormon (PTH) düzeyi
ve hiperkalsemiye özgü semptom ve bulgular ile karakterize, sık görülen bir
endokrinolojik bozukluktur. Aç Kemik Sendromu (AKS) ise paratiroidektomi
sonrası ortaya çıkabilen, hipokalsemi belirti ve bulguları ile karakterize, tanı
konulması ve yönetilmesi zor klinik bir tablodur. Bu durumun tanımı, yaygınlığı,
risk faktörleri, klinik seyri ve perioperatif dönemde yönetimi ile ilgili literatür
verileri hala sınırlı ve tartışmalıdır. Operasyon öncesi Bisfosfanat tedavisi gibi
AKS gelişmesini etkileyebilecek yaklaşımlar ve AKS'ye sebep olabilecek risk
faktörleri tam anlamıyla ortaya konulamamıştır.

Çalışmamızda PHPT nedeniyle opere edilen hastalarda AKS'yi
önlemede Bisfosfanat ilaç grubundan Zoledronik Asit tedavisinin yeri ve
AKS'ye sebep olabilecek olası risk faktörlerinin araştırılması amaçlanmıştır.

Çalışmamıza Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji
Bilim Dalı Polikliniklerine başvuran preoperatif Zoledronik Asit tedavisi alarak
opere edilmiş 26 hasta, preoperatif Zoledronik Asit tedavisi almayarak opere
edilmiş 31 hasta dahil edildi. Hastaların çeşitli demografik, biyokimyasal,
hormonal, radyolojik, patolojik tetkikleri retrospektif olarak incelendi.

AKS gelişen hasta grubu, gelişmeyen gruba göre daha genç, daha zayıf
saptandı. AKS gelişen grupta hospitalizasyon süresi daha uzundu. AKS
gözlenen ve gözlenmeyen hasta grupları arasında Zoledronik Asit tedavisi
alan hasta oranları benzerdi, anlamlı istatistiksel fark saptanmadı. Regresyon
analizlerinde Yaş, VKİ, preoperatif PTH, preoperatif ALP, kemikte radyolojik
bulgu varlığı, paratiroid bez ağırlığı ve hacmi AKS gelişimi üzerine etki eden
faktörleri açısından anlamlı bulundu. Çoklu regresyon analizi sonucunda VKİ
düzeyinde gözlenecek bir birimlik artışın hastada aç kemik sendromu görülme
riskini %15 düzeyinde azalttığı belirlendi.

Abstract:
Primary Hyperparathyroidism (PHPT), characterized by high
parathyroid hormone (PTH) levels and symptoms and signs specific to
hypercalcemia, is a common endocrinological disorder. Hungry Bone
Syndrome (HBS), is a challenging clinical condition characterized by
symptoms and signs of hypocalcemia that can occur after parathyroidectomy.
The definition, prevalence, risk factors, clinical course, and management
during the perioperative period of this condition are still limited and
controversial in the literature. Approaches such as Bisphosphonate therapy
before surgery, which could affect the development of HBS, and risk factors
that may contribute to HBS have not been conclusively determined.
Our study aimed to investigate the role of Zoledronic Acid, a drug from
the Bisphosphonate group, in preventing HBS in patients undergoing surgery
due to PHPT, and to explore possible risk factors that may contribute to HBS.
Our study included 26 patients who underwent surgery after receiving
preoperative Zoledronic Acid treatment and 31 patients who underwent
surgery without receiving preoperative Zoledronic Acid treatment, all of whom
were referred to the Endocrinology Clinics of the Department of Endocrinology
at Uludağ University Faculty of Medicine in Bursa. Various demographic,
biochemical, hormonal, radiological, and pathological investigations of the
patients were retrospectively reviewed.

The group of patients developing HBS (Hungry Bone Syndrome) was
found to be younger and weaker compared to the non-developing group. The
hospitalization period was longer in the group where HBS developed. The
rates of patients receiving Zoledronic Acid treatment were similar between the
groups with and without HBS, and no significant statistical difference was
observed. Regression analyses revealed that age, BMI, preoperative PTH,
preoperative ALP, presence of radiological findings in the bones, parathyroid
gland weight, and volume were significant factors influencing the development
of HBS. Multiple regression analysis determined that a unit increase in BMI
level reduced the risk of developing hungry bone syndrome in the patient by
15%.