Siyasal iletişim stratejileri bağlamında yeni medyada toplumsal cinsiyet temsili üzerine bir araştırma
A study on gender representation in new media in the context of political communication strategies
Yazar: ECE ARIN
Danışman: PROF. DR. SEÇKİN ÖZMEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
İletişim teknolojilerinin her geçen gün geliştiği günümüzde, yeni iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler doğrultusunda toplumsal, siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda da değişiklikler meydana gelmektedir. Yeni iletişim teknolojileri, kökenleri Antik Yunan Dönemi'ne varan siyasal iletişim uygulamalarının kapsam ve yöntemlerinde de yeniliklere yol açmıştır. Bu bağlamda siyasal iletişimin aktörleri siyasal iletişim stratejilerinde yeni iletişim teknolojilerinden yararlanmaktadır. Kitle iletişim araçlarının gelişimine paralel olarak yöntem ve kapsamı genişleyen siyasal iletişim, günümüzde daha çok sosyal ağlar üzerinden gerçekleştirilmektedir. X (Twitter), diğer sosyal ağlar içerisinde toplumsal ve siyasi tartışmaların daha fazla yapıldığı bir mekân olarak öne çıkmaktadır.  Bu çerçevede siyasetçiler X (Twitter) aracılığıyla geniş kitlelere ulaşabiliyorken; vatandaşlar da toplumsal meselelere yönelik görüşlerini X (Twitter) üzerinden dile getirebilmektedir. 
İletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler feminist kuramda da değişikliklere yol açmıştır. Yeni iletişim teknolojileri ile feminizm dijital ortama taşınmış ve bu sayede feministler sosyal ağları kullanarak örgütlenmeye başlamışlardır. Bununla birlikte dijital gelişmelerle beraber feminist kuramda IV. dalga tartışmaları başlamıştır. Feminist kuramın IV. dalga içerisinde tartışılmasının temel sebebi iletişim teknolojilerinde meydana gelen gelişmelerdir. Feminist kuram çerçevesinde önemli bir araştırma alanı olarak öne çıkan medya temsilleri, günümüzde sosyal medya temsillerini de kapsamaktadır. Kadınlık ve erkeklik rollerinin öğrenilmesi ve içselleştirilmesi noktasında öne çıkan medya temsilleri; ataerkil ideolojinin simgesel üretiminde önemli bir rol oynamaktadır. Günümüzde yeni iletişim ortamları kadınlara ve toplumsal yapıda ikincil konumda bulunan diğer gruplara kendilerini temsil etme imkânı sunmaktadır. Bu çerçevede yeni medyada temsil konusu önemli bir araştırma alanı olarak karşımıza çıkmaktadır. Feminist kuram doğrultusunda hazırlanan bu çalışmada toplumsal cinsiyetin siyasal iletişim stratejilerinde nasıl konumlandırıldığı X (Twitter) üzerinden araştırılmıştır.
Karşılaştırmalı bir analizin yapıldığı bu çalışmada siyasal iletişim stratejilerinin toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında nasıl konumlandırıldığı temelinde kadın ve erkek liderler tarafından yönetilen ülkelerde siyasal iletişim stratejilerinin nasıl farklılaştığını ortaya koymak hedeflenmiştir. Bu bağlamda kadın ve erkek liderler tarafından yönetilen ülkelerin devlet yönetimlerinde toplumsal cinsiyetin nasıl konumlandırıldığı, siyasal iletişim stratejileri bağlamında öne çıkan konuların nasıl farklılaştığı ve söz konusu stratejiler bağlamında toplumsal cinsiyetin yeni medyada nasıl temsil edildiğine yanıt aranmıştır.
Liderlerin siyasal iletişim stratejilerini toplumsal cinsiyet temsili bağlamında inceleyen bu çalışma, feminist kuram doğrultusunda hazırlanmıştır. Araştırma çerçevesinde örneklemde yer alan ülkelerin devlet yönetiminde toplumsal cinsiyetin nasıl konumlandırıldığını ortaya koymak amacıyla liderlerin parti programları ve seçim bildirgeleri ile bağımsız liderlerin cumhurbaşkanlığı sitelerinin yanı sıra siyasi kariyerleri doğrultusunda yaptıkları konuşmalar doküman analizi ile analiz edilmiştir. Kadın ve erkek liderlerin siyasal iletişim stratejilerinde toplumsal cinsiyet temsilini ortaya koymak amacıyla liderlerin X (Twitter) paylaşımları incelenmiştir. Çalışmada büyük bir veri seti kullanılması nedeniyle Maxqda yazılım programı kullanılmıştır. Veriler nicel ve nitel içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir.
Çalışmanın evreni 2022 Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Raporu'nda yer alan 146 ülkeden oluşmaktadır. Liderlerin siyasal iletişim stratejilerinde toplumsal cinsiyet temsilini karşılaştırmalı olarak inceleyebilmek amacıyla, kadın ve erkek liderler tarafından yönetilen eşit sayıda ülke örneklem olarak seçilmiştir. Ülkelerin kültürel farklılıkları kabul edilmekle birlikte, örneklem seçimi cinsiyet dağılımı baz alınarak yapılmıştır. Araştırma sonucunda sayıları değişmekle birlikte kadın liderler tarafından yönetilen ülkelerde kadınların siyasi temsilinin daha fazla olduğu görülmüştür. Bununla birlikte kadınlar tarafından yönetilen ülkelerin devlet yönetimlerinde toplumsal cinsiyet eşitliği vurgusu yapan bir yönetim anlayışı ile lider imajı çizildiği tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra kadın liderlerin siyasal iletişim stratejilerinde toplumsal cinsiyet eşitliği politikalarının ve toplumsal cinsiyet eşitliği ilkesinin erkek liderlere oranla daha fazla olduğu görülmüştür. Çalışma, kadınlar tarafından yönetilen ülkelerde toplumsal cinsiyet eşitliği politikalarına sayısal olarak ve konu çeşitliliği bağlamında daha fazla yer verildiğini ortaya koymuştur.

Abstract:
As communication technologies are developing day by day, some changes occurs in social, political, economic and cultural areas in line with the developments in new communication technologies.  New communication technologies have also led to innovations in the content and methods of political communication practices, the origins of which date back to the Ancient Greek period In this context, political communication figures utilize new communication technologies in their political communication strategies. Political communication, which has expanded in method and scope in parallel with the development of mass media, is nowadays mostly carried out through social networks. Among other social networks, X (Twitter) stands out where social and political debates are held more.  In that respect, while politicians can reach large masses through X (Twitter), citizens can also express their opinions on social issues through X (Twitter).
Developments in communication technologies have also led to changes in feminist theory. With new communication technologies, feminism has moved to the digital environment, and feminists have started to act togetger by using social networks. However, along with digital developments, wave IV discussions in feminist theory started. The main reason for the discussion of feminist theory in wave IV is the developments in communication technologies. Media representations, which stand out as an important area of research within the framework of feminist theory, now include social media representations. Media representations, which stand out at the point of learning and internalizing the roles of femininity and masculinity, play an important role in the symbolic production of patriarchal ideology. Today, new communication mediums offer women and other groups in subordinate positions in the social structure the opportunity to represent themselves. In this framework, the issue of representation in new media emerges as an important field of research. This study, prepared in line with feminist theory, investigates how gender is positioned in political communication strategies through X (Twitter).
This study, which conducts a comparative analysis, aims to reveal how political communication strategies differ in countries ruled by male and female leaders based on how political communication strategies are positioned in the context of gender roles. In this direction, it was sought to answer how gender is positioned in the state administrations of countries ruled by female and male leaders, how the issues that stand out in the context of political communication strategies differ, and how gender is represented in the new media in the context of these strategies.
This study, focusing on leaders' political communication strategies in the context of gender representation, is based on feminist theory. Within the framework of the research, to reveal how gender is positioned in the state administration of the countries in the sample, the party programs and election manifestos of the leaders and the presidential websites of the independent leaders as well as their speeches in line with their political careers were analyzed through document analysis. In order to reveal gender representation in the political communication strategies of male and female leaders, the X (Twitter), posts of the leaders were analyzed. Due to the use of a large data set in the study, the Maxqda software program was used. The data were analyzed using quantitative and qualitative content analysis methods.
The population of the study consists of 146 countries included in the 2022 Global Gender Inequality Report. In order to comparatively analyze gender representation in leaders' political communication strategies, an equal number of countries led by male and female leaders were selected as sample. Although the cultural differences of the countries were recognized, the sample selection was based on gender distribution. As a result of the research, it was observed that women's political representation is higher in countries ruled by women leaders, although the numbers vary. In addition, it has been determined that the state administrations of the countries ruled by women draw a leader image with a management approach that emphasizes gender equality. Morever, it has been observed that gender equality policies and the principle of gender equality are more common in the political communication strategies of female leaders than male leaders. This study reveals that gender equality policies are included more numerically and in terms of diversity of issues in countries governed by women.