Opioid ve birden fazla madde kullanım bozukluğu olan hastalarda kişilik örgütlenmesi ve psikolojik dayanıklılık düzeyinin tedavi motivasyonu ve erken iyileşme oranı ile ilişkisi
The relationship between treatment motivation and acute remission rate of patients with opioid and multiple substance use disorders and the personality organization and psychological resistance level
Yazar: YAĞMUR SEVER FİDAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN GÜLEÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Kişilik özellikleri = Personality traits ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Motivasyon = Motivation ; Opioidler = Opioids ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Tedavi = Treatment

Özet:
Giriş ve Amaç: Madde kullanım bozukluğu (MKB), kronik seyirli ve sık
yinelemelerle giden, oluşabilecek sosyoekonomik kayıplar ve sağlıkla ilgili olumsuz
sonuçlara rağmen zorlayıcı madde arayışı ile birlikte madde kullanımı üzerindeki
kontrolün yitirildiği bir bozukluktur. MKB olan hastalar sıklıkla tedaviyi yarım
bırakmaktadır. MKB olan hastalarda kişilik bozukluğu tanısı oldukça sık
saptanmaktadır. Ayrıca son zamanlarda psikolojik dayanıklılığın diğer ruhsal
hastalıklarda olduğu gibi MKB'nin gelişmesinde ve tedaviyi sürdürmede önemli rol
oynadığı düşünülmektedir. Bu çalışmada, opioid ve birden fazla madde kullanım
bozukluğu tanısı alan hastaların kişilik örgütlenmesi ve psikolojik dayanıklılık
düzeylerinin tedavi motivasyonu ve erken iyileşme oranı ile ilişkisi araştırılmıştır.
Yöntem: Bu araştırmaya; Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve
Araştırma Hastanesi Alkol Madde Bağımlılığı Araştırma Tedavi ve Eğitim
Merkezi'nde (AMATEM) yatarak tedavi gören, arındırma tedavisi tamamlanmış
DSM-5 ölçütlerine göre opioid kullanım bozukluğu olan 30 hasta ve birden fazla
madde (BFM) kullanım bozukluğu tanısı alan 30 hasta ile 30 sağlıklı kontrol grubu
alınmıştır. Çalışmamıza alınan hastalara kliniğimiz tarafından oluşturulan
Sosyodemografik Veri Formu, Bağımlılık Profili İndeksi (BAPİ), Tedavi İçin
Motivasyon Ölçeği (TİM), Erenköy Kişilik Örgütlenmesi Tanısal Formu (ErKÖTF)
ve Yetişkinleri için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ( YİPDÖ ) uygulandı.
Bulgular: Opioid kullanım bozukluğu ve BFM kullanım bozukluğu olan
hastaların kimliklerinin dağınık, savunmalarının ağırlıklı olarak ilkel olduğu görüldü.
Opioid kullanım bozukluğu olan hastalarda BFM kullanım bozukluğu olan gruba
göre kimlik daha az dağınık olarak bulundu. Psikolojik dayanıklılık puanları hasta
grupta istatistiksel olarak anlamlı olarak düşük saptandı (p<0,05). Aile uyumu ve
yapısal stil puanları ise opioid kullanımı olan grupta daha yüksek saptandı (p<0,05).
ErKÖTF kimlik puanlarını ve olgun savunmalar ile psikolojik dayanıklılık arasında 
pozitif korelasyon; ilkel savunmalar ve gerçeği değerlendirme ile psikolojik
dayanıklılık arasında negatif korelasyon saptandı. Ayrıca, ErKÖTF'e göre kimlik ve
olgun savunmalar ile tedavi motivasyonu arasında pozitif korelasyon; ilkel
savunmalar ve gerçeği değerlendirme ile tedavi motivasyonu arasında arasında
negatif korelasyon saptandı. Opioid kullananlarda erken iyileşme oranı (%40) BFM
kullananlara göre (%6,67) daha yüksek bulundu (p:0,002). Bununla birlikte erken
iyileşmeye ulaşan hastaların nesne ilişkileri düzeyleri ulaşmayan hastalara göre
istatistiksel olarak daha yüksek saptandı (p<0,05). Erken iyileşmeye ulaşmayı
etkileyen faktörlere bakıldığında, psikolojik dayanıklılık seviyesinin iyileşmeye
ulaşmayı etkilediği gözlendi (p:0,01).
Tartışma ve Sonuç: Hasta gruplarda tedaviyi sürdürme ve motivasyonları ile
kişilik özellikleri (kimlik, savunmalar ve gerçeği değerlendirme) psikolojik
dayanıklılık ve bağımlılık şiddeti arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Opioid
kullanım bozukluğu olan hastalar tüm ölçeklerde BFM kullanım bozukluğu olan
hastalardan daha yüksek puan aldığı gözlenmiştir. Erken iyileşmeye ulaşmayı
etkileyen faktörler arasında psikolojik dayanıklılığın önemli bir faktör olduğu
bulunmuştur.

Abstract:
Introduction: Substance use disorder (SUD) is a disorder with a chronic
course and frequent recurrences, with a loss of control over substance use in spite of
negative socioeconomic losses and adverse health outcomes. Patients with SUD
often discontinue treatment. The diagnosis of personality disorder is quite common
in patients with SUD. In addition, recently, psychological resilience is thought to
play an important role in the development and maintenance of the SUD as in other
mental illnesses. In this study, the relationship between treatment motivation and
acute remmision rate of patients diagnosed with opioid and multiple substance use
disorder and personality organization and psychological resistance levels were
investigated.
Method: In this research; 30 patients diagnosed as opioid use disorder and 30
patient diagnosed as multiple substance use (MSU) disorders according to DSM-5
criteria who were treated at the Alcohol and Drug Addiction Research and Training
Center (AMATEM) in Erenköy Mental and Neurological Diseases Training and
Research Hospital, and 30 healthy controls were taken. Sociodemographic Data
Form, Dependency Profile Index, Motivation Scale for Therapy, Erenköy Personality
Organization Diagnostic Form (ErKOTF) and Psychological Resilience Scale for
Adults were applied to the patients included in our study.
Results: The identities of the patients with opioid use disorder and MSU
disorder were diffused and their defenses were predominantly primitive. In patients
with opioid use disorder, the identity was less diffused than the MSU disorder group.
Psychological resilience scores were significantly lower in the patient group (p
<0,05). Family compliance and structural style scores were higher in the opioid
group ((p <0,05). There is a positive correlation between ErKOTF identity scores and
mature defenses and psychological resilience; a negative correlation was found
between primitive defenses and reality testing and psychological resilience. There 
was a positive correlation between ErKOTF identity and mature defenses and
treatment motivation; there was a negative correlation between primitive defenses
and reality evaluation and treatment motivation. The rate of acute remission was
higher in opioid users (40%) than in those using multiple substance (6.67%) (p:
0,002). In addition, the levels of object relations of patients who reached early
recovery were found to be statistically higher than patients who did not reach (p
<0,05). Looking at the factors affecting the achievement of acute remission, it was
observed that the level of psychological resilience affected the achievement of acute
remission (p: 0,01).
Discussion and Conclusion: In the patient groups, a significant relationship
was found between sustaining treatment and motivation and personality traits
(identity, defenses and reality testing) and psychological resilience and dependence
severity. Patients with opioid use disorder had higher scores than patients with MSU
disorder at all scales. It was found that psychological resilience was an important
factor among the factors affecting the acute remission.