Farklı yaşlara sahip ormanlaştırma 
alanlarında organik karbon 
fraksiyonundaki zamansal değişim
Changes in soil organic carbon fractions under different age of forested areas
Yazar: ZERRİN KASIRGA
Danışman: DOÇ. DR. RASİM KOÇYİĞİT
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Orman ekosistemi, topraktaki organik karbon (C)'un tutulması bakımından önemli bir karbon havuzudur. Topraklardaki organik karbonun ayrışmasındaki artış, atmosfere salınan karbondioksit (CO2) miktarının artmasına dolayısıyla küresel ısınmaya neden olmaktadır. Orman topraklarının sahip olduğu organik karbon miktarı çeşitlilik göstermektedir. Bu çalışmada Amasya Orman Bölge Müdürlüğü, Tokat Orman İşletme Müdürlüğü Merkez Şefliğine bağlı farklı yaşlardaki (5, 14 ve 40 yaş) ağaçlandırma alanlarına ait toprakların organik karbon miktarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada toprak örnekleri 0-5, 5-15 ve 15-30 cm olmak üzere 3 farklı derinlikten alınmıştır. Analize hazır hale getirilen toprak örneklerinde tekstür, pH, organik madde, kireç, tarla kapasitesi, toplam C, organik C, mineralize C ve mikrobiyal biyokütle C tespit edilmiştir. Mineralizasyon çalışması tarla kapasitesi % 60 nem düzeyine getirilen topraklarda 23 °C'de laboratuvar inkübasyonuyla tespit edilmiştir. Toprakların genel olarak tekstür sınıfı Kumlu killi tın olmuştur. pH değerlerindeki değişim önemsiz bulunurken, hacim ağırlığı değerleri 1,30 ile 1,63 g cm-3 arasında değişim göstermiştir. Toplam organik madde ve organik C değerlerinde yaşlara bağlı olarak önemli bir değişkenlik gözlenmemiştir. Organik C içeriği yüzeyden alt katmanlara doğru azalma göstermiştir.  Mikrobiyal biyokütle C yaşlara bağlı olarak önemli değişiklik göstermiştir. En yüksek mikrobiyal biyokütle 7. yaşta tespit edilmiştir. Toplam mineralize olan C miktarında yaşlara bağlı olarak önemli bir değişiklik gözlenmedi. Ancak ayrışma hızı zamana bağlı olarak değişiklik göstermiştir. Orman yaşının artmasıyla ayrışma hızı yavaşlamıştır. Organik C kaynaklarındaki değişim mikrobiyal biyokütle C ve ayrışma hızını etkilemektedir. Orman atıklarındaki ayrışma hızı mera bitki atıklarından daha yavaş olmaktadır. Mineralize olan C miktarı ve ayrışmanın hızı yüzeyden alt katmanlara doğru azalmıştır.

Abstract:
Forest ecosystem is an important carbon (C) pool for soil organic C sequestration. The increase in the decomposition of the organic C in soils results the release of carbon dioxide (CO2) in atmosphere and eventually causes of global warming. The amount of organic C in forest land varies depending on type of forest. This study was conducted on the Regional Directorate of Forestry Amasya, Tokat Central Chief of Forest Management Directorate at different ages of plantation area (5, 14 and 40 years) to determine the amount of soil organic C fractions. In this study soil samples were taken from 0-5, 5-15, and 15-30 cm depths. The soil samples were analyzed for texture, pH, organic matter, lime, field capacity, total C,  organic C, mineralize C and microbial biomass C. Mineralize C was determined by the incubation of soil samples at 60% of field capacity and 23 oC. The texture of soil was generally classified as sandy clay loam. The changes in soil pH were insignificant, while soil bulk density changed from 1.30 and 1.63 g cm-3. The organic matter and organic C contents was not significantly affected by the age of forest plantation. The significant change was observed in microbial biomass C depending on plantation age. The highest microbial biomass C was in 7 years. Mineralize C content was not significantly affected by forest age, but mineralization rate was greater in 7 years of forest compared to the others. Mineralization rate decreased with the increases of forest age. The changes of soil organic C source had an important effect on microbial biomass C and mineralization rate. The mineralization rate of forest residue was slower than grassland plant. Mineralize C content and the decomposition rate decreased from surface through deeper depths.