Doksorubisinin luminal A ve üçlü negatif meme kanseri hücrelerinde P53 apoptoz yolağı ve çoklu ilaç direnci üzerinde farklı etkilerinin incelenmesi
Scrutinization of Different Effects of Doxorubicin on P53 Apoptotic Pathway and Multidrug Resistance in Luminal A and Triple Negative Breast Cancer Cells
Yazar: SELİN ÖNCÜL
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ERCAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Apoptozis = Apoptosis ; Doksorubisin = Doxorubicin ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; İlaçlara direnç = Drug resistance

Özet:
Meme kanseri, kadınlar arasında en sık tanısı konulan kanser türüdür. Apoptoz, nekroz ve hücre döngüsünün düzenlenmesi gibi çeşitli hücre sinyal iletim yolaklarının meme kanseri gelişimi üzerinde etkili olduğu bilinse de detaylı mekanizma henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu tez çalışmasında, kemoterapötik bir ajan olan doksorubisinin belirli düşük dozları, MCF-7 ve MDA-MB-231 meme kanseri hücre hatlarına uygulanmıştır. Her iki hücre hattında da, doz ile ilişkili olarak ölümün gözlenmesinin ardından, baskın ölüm mekanizmasının anlaşılması amacıyla canlılık ve apoptoz tayin deneylerine başvurulmuştur. Özellikle MCF-7 olmak üzere bu iki hücre hattının da düşük doz doksorubisin ile muamele edilmesi sonucunda canlı hücre yüzdesinin belirgin biçimde düştüğü ve bu etkinin başlıca nekrozdan kaynaklandığı tespit edilmiştir. Apoptotik bir belirteç olan Bax/Bcl-2 oranının 800 nM ajana yanıt olarak MCF-7 hücrelerinde 2,74 kat, MDA-MB-231 hücrelerinde ise 1,74 kat artması ancak; apoptozun sitokrom c salınımı ve kaspaz 8/9 düzeyleri üzerinden gösterilememesi, bu dozların apoptozun baskın bir biçimde gözlenebilmesi için yeterli olmadığına işaret etmektedir. Çoklu ilaç direncinin kanser tedavisinde önemli bir engel olması sebebiyle hem ilacın hücre dışına atılımı hem de çoklu ilaç direnci geni Mdr-1'in ifadelenme düzeyi araştırılmıştır. MDA-MB-231 hücrelerinde ilaç direncinin göze çarpan biçimde yüksek olmasının, apoptoz ve nekroz olaylarından daha az etkilenmesine yol açan önemli bir etmen olduğu açıktır. Sonuç olarak mutant p53'e ve güçlü bir direnç potansiyeline sahip çoklu negatif MDA-MB-231 hücreleri üzerinde doksorubisinin klinik dozun altında uygulanan derişimlerinin etkisi belirgin bir biçimde daha düşüktür.

Abstract:
Breast cancer is the most common diagnosed cancer type amongst women. Although it is known that cell signaling pathways such as apoptosis, necrosis, and regulation cell cycle are known to be influental on breast cancer development, the detailed mechanism is yet to be deciphered. In the present thesis, low doses of doxorubicin, a chemotherapeutic agent, were applied to MCF-7 and MDA-MB-231 breast cancer cell lines. Subsequent to observation of death of both cell lines, viability and apoptosis designation assays were handled in order to determine the dominant death mechanism. After both cell lines were treated with low doses of doxorubicin, live cell percentages were dropped especially in MCF-7 and this effect was primarly caused by necrosis. Bax/Bcl-2 ratio which is an apoptotic marker was increased by 2,74 and 1,74 fold in MCF-7 and MDA-MB-231 cells, respectively although cytochrome c release and caspase 8/9 levels were not altered indicating that these doses are not enough to effectively initiate apoptosis. As multidrug resistance is an important obstacle in cancer treatment, both drug efflux from cells and expression level of a multidrug resistance gene, Mdr-1, were investigated. It was clear that conspicuously high levels of drug resistance is an important factor for MDA-MB-231 cells to be affected less by the events of apoptosis and necrosis. In conclusion, the effect of applied sub-clinical doses of doxorubicin on triple negative MDA-MB-231 cells which possess mutant p53 and vivid resistance potential is significantly subdued.