Acil serviste hemorajik ve iskemik serebrovasküler hastalık tanısı alan hastalarda kan gazı laktat düzeyinin prognoz üzerine etkisi
Emergency service hemorrhagic and ischemic serebrovascular disease prognosis of blood gas lactate levels in diagnostic patients effects on
Yazar: MEHMET ALİ TELAFARLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAN AKMAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Laktatlar = Lactates ; Prognoz = Prognosis ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Serebrovasküler dolaşım = Cerebrovascular circulation ; İskemi = Ischemia

Özet:
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma
Hastanesi Acil Servisine 1 Ocak 2017 – 1 Ocak 2018 tarihleri arasında başvuran
ya da sevk edilen Serebrovasküler hastalarında kan laktat düzeyleri ile hastalık
prognozu arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlandı. Hastalar retrospektif olarak
hastane otomasyon sisteminde tarandı ve hasta dosyalarından incelendi.
Toplamda çalışma kriterlerine uygun 138 vakaya ulaşıldı. Çalışmaya alınan
hastaların yaş, cinsiyet, vital bulguları, etkilenen beyin bölgeleri, labaratuar
değerleri, taburculuk-mortalite durumları, Glaskow Koma Skalası ve National
Institues Health Stroke Scale puanı hesaplanarak, incelendi. Elde edilen veriler
istatistiksel olarak değerlendirildi.
Çalışmamızda hastaların %47,8'i erkekti ve yaş ortalaması 73,8±9,2 yıl idi.
Hastaların sistolik kan basıncı ve diastolik kan basıncı sırasıyla 127,4±22,4 ve
76,9±13,1 mmHg ve ortalama Glaskow Koma Skalası değerleri 13,4±1,6 bulundu.
Olguların %94,2'sinin iskemik, %5,8'inin hemorajik inme olduğu; %36,4'ünde
Medial Cerebral Arter'in 1/3'ünde, %31,8'inde 1/3-2/3'ünde, %31,8'inde ise
2/3'ünden fazlasında infarkt olduğu; %64,5'inin ek hastalığının olduğu;
%40,2'sinde hipertansiyon, %39,2'sinde diabetes mellitus ve %20,6'sında konjestif
kalp yetmezliği olduğu; %39,1'inde kalp kapak patolojisinin olduğu; ilk geliş, 24.
saat ve 72. saat laktat düzeyleri ortalamalarının sırasıyla 2,9±1,8, 2,5±2,5 ve
2,1±2,6 mg/dL olduğu; ilk geliş hemoglobin, hemotokrik, platelet ve white blood
cell ortalama değerlerinin sırasıyla 13,1±2,2, 39,4±6,7, 250357,7±88311,5 ve 
vii
10299,3±3622,6 /mm3 olduğu; National Institues Health Stroke Scale puanının
exitus olanlarda 24,6±5,1, yaşayanlarda 12,0±5,6 olduğu görüldü.
Olguların cinsiyete ile Glaskow Koma Skalası skorları arasında istatistiksel
olarak anlamlı sonuç saptanmadı. Olguların ilk geliş ve 24. saat hemoglobin,
hemotokrit ve white blood cell değerleri arasında negatif yönde anlamlı ilişki
saptandı. Hastaların ilk geliş, 24. saat ve 72. saat laktat düzeyleri ile National
Institues Health Stroke Scale skorları arasında, inme tipleri ile ve Medial Cerebral
Arter'in tıkanıklık durumu arasında anlamlı ilişki saptanırken; taburculuk ve exitus
durumlarıyla arasında anlamlı ilişki saptanmadı.
Klinik olarak inme düşünülen olgularda kan gazı laktat düzeylerinin iskemikhemorajik
ayırımı yapılabilmek için yol gösterici olmasında acil servis hekimlerine
yardımcı olacağını, daha fazla çalışma yapılmasının literatüre fayda sağlayacağını
düşündük.
Anahtar Kelime: Acil servis, İnme, Laktat

Abstract:
The aim of the study was to investigate the relationship between blood
lactate levels and disease prognosis in patients with cerebrovascular infarction
who were refered or referred to the Emergency Department of Çanakkale Onsekiz
Mart University University Hospital between 1 January 2017 and 1 January 2018.
Patients were scanned retrospectively in the hospital automation system and
examined from patient files. In total, 138 cases were met in accordance with the
study criteria. Age, sex, vital findings, affected brain regions, laboratory values,
discharge-mortality status, glaskow coma scale and National Institues Health
Stroke Scale scores of the patients studied were examined. The obtained data
were evaluated statistically.
In our study, 47.8% of the patients were male and mean age was 73.8 ± 9.2
years. The systolic blood pressure and diastolic blood pressure of the patients
were 127.4 ± 22.4 and 76.9 ± 13.1 mmHg respectively and the mean glaskow
coma scale values were 13.4 ± 1.6. Of the cases, 94.2% were ischemic and 5.8%
had hemorrhagic stroke; 1/3 of medial cerebral artery in 36.4%, 1 / 3-2 / 3 in
31.8% and more than 2/3 in 31.8%; 64.5% have an addiction; 40.2% had
hypertension, 39.2% had diabetes mellitus and 20.6% had congestive heart
failure; 39.1% had a heart valve pathology; 24 hours and 72 hours lactate levels
were 2.9 ± 1.8, 2.5 ± 2.5 and 2.1 ± 2.6 mg / dL, respectively; mean values of
hemoglobin, hematocrit, platelet and WBC were 13.1 ± 2.2, 39.4 ± 6.7, 250357.7 ±
88311.5 and 10299.3 ± 3622.6 / mm3 respectively; The National Institues Health
Stroke Scale score was found to be 24.6 ± 5.1 in exitus cases and 12.0 ± 5.6 in
survivors.
ix
There was no statistically significant difference between the sex and
glaskow coma scale scores of the cases. There was a significant negative
correlation between hemoglobin, hematocrite and WBC values at the first visit and
24th hour of the cases. There was a significant correlation between National
Institues Health Stroke Scale scores, stroke types and medial cerebral artery
occlusion status between the first, 24th and 72th hour lactate levels of patients;
There was no significant relationship between discharge and exit status.
We think that blood gas lactate levels will help emergency care physicians
in cerebrovascular infarction patients, and further studies will benefit the literature.
Key words: Emergency department, Lactate, Stroke