Türkistanlı Ceditçi Abdullah Kâdirî'nin Mehrobdan Chayon romanı (İnceleme)
Mehrobdan Chayon novel of Ceditçi Abdullah Kâdirî from Turkistan (Review)
Yazar: YASİN KARADENİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. VELİ SAVAŞ YELOK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Gaspıralı İsmail Bey?in ?Dilde, fikirde, işte birlik!? sloganıyla öncülüğünü yaptığı ve Kırım?da hayata geçirdiği Cedit hareketi Türkistan?da da etkisini göstermiş ve Özbek münevverleri, Özbek Cedit edebiyatını kurarak halkın anlayabileceği sade bir dille yeni edebî türlerde eserler vermişlerdir. Bu dönemin öncülerinden olan Abdullah Kâdirî de yazdığı eserlerle Cedit edebiyatına önemli katkılarda bulunmuştur. 
Bu çalışmada Özbek Cedit edebiyatının önemli temsilcilerinden olan Abdullah Kâdirî?nin Mehrobdan Chayon (Mehrabdan Çayan) romanının muhteva bakımından incelemesi yapılmıştır. 
Bu çalışma Giriş, Yazarın Hayatı ve Eserleri, İnceleme, Sonuç ve Ekler başlıklarından oluşmaktadır. Giriş kısmında 19. ve 20. yüzyılda Türkistan coğrafyasının sosyal ve siyasi durumu ile Özbek edebiyatında roman sanatının doğuşu ve ilk eserleri hakkında bilgi verilmiştir.
I. Bölümde Abdullah Kâdirî?nin hayatı, edebî düşüncesi ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir.
II. Bölümde Abdullah Kâdirî?nin Mehrobdan Chayon adlı romanı muhteva bakımından incelenmiştir. 
Ekler Bölümünde Mehrobdan Chayon adlı romanının Türkiye Türkçesine aktarılmış şekli, Abdullah Kâdirî?nin bazı resimleri ve aktarımı yapılan eserin ilk baskı ve daha sonraki baskılarına ait kapak ve sayfalardan örnekler yer almıştır.





Anahtar Sözcükler:
1. Türkistan
2. Özbek Cedit Edebiyatı ii
3. Abdullah Kâdirî 
4. Özbek Romanı 
5. Mehrobdan Chayon

Abstract:
Cedit movement which was leaded by Sir Ismail Gaspıralı with slogan of "Unity in Language, idea, work!" and put into practice in Crimean took effect in Turkistan and Uzbek intellectuals established Uzbek Cedit literature and thus they produced literary works in plain language which could be understood by the people. Abdullah Kâdirî who is leader of this period gave important contributions into Cedit literature with his works.   
In this study, Mehrobdan Chayon novel of Abdullah Kâdirî who is one of important representatives of Uzbek Cedit literature was examined in terms of content. 
This study was consisted of Introduction, Life and Works of Author, Review, Conclusion and Annexes headings. In introduction part, information was given about social and political state of Turkistan geography and birth and first works of novel art in Uzbek literature in 19th and 20th centuries. 
In Part I, information were given about life, literary thought and works of Abdullah Kâdirî. 
In Part II, novel of Abdullah Kâdirî named Mehrobdan Chayon was examined in terms of content. 
In Annex Part, form of novel names Mehrobdan Chayon translated into Turkey Turkish, some photographs of Abdullah Kâdirî and cover page and examples from pages belonging to first edition and subsequent editions of the above-mentioned work are given.



Key Words:
1. Turkistan
2. Uzbek Cedit Literatureiv
3. Abdullah Kâdirî 
4. Uzbek Novel
5. Mehrobdan Chayon