Reklamda yapay zekâ kullanımı: İzleyici tepkileri üzerine nitel bir araştırma
The use of artificial intelligence in advertising: A qualitative study on audience reactions
Yazar: HATİCE DAŞDAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLCAN ŞENER
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Reklamcılık = Advertising

Özet:
Yapay zekâ, insan müdahalesi olmaksızın işlem yapabilen bir teknoloji olarak günümüzde büyük ilgi çekmektedir. Bu yetenek, yapay zekânın günümüzde dikkat çekici bir alan olmasını sağlamaktadır. Bilim ve teknolojiyi bir araya getiren yapay zekâ, günümüzde en önemli konular arasında yer almaktadır. Önceki yıllarda gelişimi yavaş olsa da günümüzde yapay zekâ alanında önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Ayrıca, insan benzeri yeteneklere sahip yapay zekâ araçlarının ortaya çıkması, teknolojinin ilerlediğinin bir göstergesidir. Bu teknoloji ile beraber reklam sektöründe de birtakım değişiklikler meydana gelmiştir. Geleneksel olarak reklamlar gazete, dergi, televizyon, radyo gibi medya araçları üzerinden yapılırken, son yıllarda dijital reklamcılık ön plana çıkmıştır. Bu doğrultuda, yapay zekâ da reklamcılık sektöründe önemli bir rol oynamaktadır. Yapay zekâ, veri analizi yaparak hedef kitlenin davranışlarını ve tercihlerini belirlemede, reklam kampanyalarını optimize etmede ve kişiselleştirilebilir hale getirmede, reklam yaratım ve tasarım süreçlerinde kullanılmaktadır. Bu sayede reklamcılar daha etkili ve verimli bir şekilde çalışma sağlayabilmektedir. Bu bağlamda yapay zekânın, reklamcılık sektöründe gelecekte de önemli bir rol oynayacağını söylemek mümkün olmaktadır. Bu çalışmanın amacı yapay zekânın reklam sektörüne, yapay zekâ reklamlarına olan etkilerine değinmek, yapay zekâ tarafından hazırlanan reklamların izleyiciler üzerindeki rolünü ortaya koymaktır. Bu çalışmada 18 yaş üzeri, üniversite mezunu, farklı meslek gruplarına ait olan kadın ve erkekler çalışmanın örneklemine dâhil edilmiş, 8 kadın ve 8 erkekten oluşan 16 kişi ile yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi ile veri toplanmıştır. Araştırma verisi, nitel veri analizi programı olan Nvivo 11 kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen veri sonucunda izleyiciler yapay zekânın reklam sektöründe kullanıldığında marka, firma ve kurumlar için oldukça fayda (zamandan tasarruf, iş yükünün azalması, fikir ve strateji bulma vb.) sağlayacağını, markaların hedef kitlesi ve tüketicilerin arzu ve isteklerini çok daha etkin ve kolay şekilde karşılayacağını düşündükleri tespit edilmiştir. İzleyicilerin yapay zekâ tarafından hazırlanan reklamlara ise herhangi bir önyargılarının bulunmadığı, daha çok içeriğe önem verdikleri ve reklamlarda herhangi bir farklılık görmedikleri bulgulanmıştır.

Abstract:
Artificial intelligence is attracting a lot of attention today as a technology that can perform operations without human intervention. This ability makes artificial intelligence a remarkable field today. Artificial intelligence, which brings science and technology together, is among the most important topics of today. Although its development was slow in previous years, significant progress has been made in the field of artificial intelligence today. In addition, the emergence of artificial intelligence tools with human-like abilities is an indication that technology is advancing. With this technology, some changes have also occurred in the advertising sector. While traditionally advertisements were made through media such as newspapers, magazines, television and radio, digital advertising has come to the fore in recent years. In this context, artificial intelligence also plays an important role in the advertising industry. Artificial intelligence is used in analyzing data to determine the behavior and preferences of the target audience, optimizing and personalizing advertising campaigns, and in ad creation and design processes. In this way, advertisers can work more effectively and efficiently. In this context, it is possible to say that artificial intelligence will play an important role in the advertising industry in the future. The aim of this study is to address the effects of artificial intelligence on the advertising sector and artificial intelligence ads, and to reveal the role of ads prepared with artificial intelligence on the audience. The sample of this study consists of men and women over the age of 18, university graduates, belonging to different occupational groups throughout Turkey. Data were collected through semi-structured interviews with 16 people, 8 women and 8 men. The research data were analyzed using Nvivo 11, a qualitative data analysis program. As a result of the data obtained, it was determined that the viewers think that artificial intelligence will provide great benefits for brands, companies and institutions when used in the advertising sector (saving time, reducing workload, finding ideas and strategies, etc.), that brands will meet the demands and demands of their target audiences and consumers much more effectively and easily, and that the viewers do not have any prejudices about the advertisements prepared with artificial intelligence, pay more attention to the content and do not perceive any differences in the advertisements.