İslâm Hukukunda şûrâ ve istişâre
The shura and the consultation in Islamic Law
Yazar: AHMET BOZKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET ABDÜLMECİT KARAASLAN
Bartın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mezhepler = Sects ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslamiyet = Islam ; İstişare = Consultation ; Şura = Consultation

Özet:
İslâm dîni genel itibariyle insanlar için bir takım prensipler belirlemiştir. Kimi
prensiplerin uygulanması açık, kesin ve bağlayıcı hükümlerle belirtilmişken, kiminin
uygulanması ise açık, kesin ve bağlayıcı bir hükümle belirtilmemiştir. Şûrâ ve istişâre
prensibi de İslâm'ın Hz. Peygamber (S.a.s) nezdinde tüm Müslümanlara bir emir ve
tavsiyesidir. Bu emir bizzat Hz. Peygambere (S.a.s) hitap gibi görünmüş olsa da aslen tüm
müminlere bir hitap ve tavsiyedir.
Çalışmamızın amacı, Allah'ın Kur'ân'da açıkça emretmiş olduğu şûrâ ve istişâre
emrinin içeriğini, önemini ve kapsamını her yönüyle ortaya koymaktır. Çalışmamızda
öncelikle şûrâ ve istişâre konusuyla ilgili bu zamana kadar yapılan çalışmalar incelenerek,
daha önce değinilmemiş veya eksik kalan yönler tespit edilmiş ve bu eksik yönler
tamamlanmaya çalışılmıştır. Yine daha önceki çalışmalarda değinilmiş olan konular da
genişletilerek farklı bir bakış açısıyla İslâm Hukûku perspektifinden ele alınmıştır.
Özetle, çalışmada şûrâ ve istişâre emrine muhâtap olan insanın özellikleri,
yeryüzündeki konum ve görevleri, şûrâ ve istişârenin genel olarak anlam ve önemi, İslâm
dînindeki yeri, İslâm Hukûkunun kaynakları olan aslî delillerdeki konumu, mezheplerin
ictihadi olarak bakış açıları, devlet idaresinde şûrâ ve istişârenin durumu, uygulanma
biçimleri ve herhangi bir yaptırımının olup olmadığı vb. hususlara değinilerek, konularla
ilgili görüşler sunulmuş, çözüm yollarıyla ilgili öneriler ortaya konulmaya gayret
gösterilmiştir.
 Anahtar Kelimeler: İslâm Hukûku; İstişâre; Kur'ân; Mezhep; Sünnet; Şûrâ; Prensip

Abstract:
Islamic religion has determined several principles for people in general. While the
practice of certain principles is specified in clear, conclusive and binding provision, the
implementation of certain is not specified by a clear conclusive and binding provision.
Shura and consultation principle on order and advice to all Muslims in the eyes Prophet
(P.b.u.h) of Islamic. Although this order seem as address to the Prophet himself, essentialy
it is on address and advice to all believers.
The aim of our study is to reveal the content, importance and scope of the shura and
consultation order that Allah has clearly stated in the Quran. In our study firstly, analyzed
the studies related with shura and consultation, subject conducted until this time, the
previously touch up on or missing directions have been determined and these deficiencies
have been tried to be completed. It again the subjects mentioned in the previous studies
were also expanded, Islam law appraached in the terms of Islam law with a different
perspective.
Summarize, in the study characteristics of the person who is be interlocutor to order
shura and consultation, location and tasks on earth, the meaning and importance of shura
and consultation in general, place of religion in Islam the position substansive and in kind
right of the sources of Islamic law, perspectives of sects as jurisprudence (ijtihad), status of
shura and consultation state administration, forms of application and whether or not is a
whatever sonction etc. refering to considerations, opinions issues related, effort has been
put forward suggestions for solutions.
Key Words: Consultation; Islamic Law; Principle; Sect; Sunnah; Shura; Quran