Yıkıcı Davranış Bozukluğu Tanısı Alan ve Katı Duygusuz Özelliklerin Eşlik Ettiği Olgularda Otonomik ve Nöropsikolojik Parametlerin Değerlendirmesi
The Assessment of Autonomic and Neuropsychological Parameters in Individuals Diagnosed with Disruptive Behavior Disorder Accompanied by Callous Unemotional Traits
Yazar: PINAR IMIL
Danışman: DOÇ. DR. FATMA SİBEL DURAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Dr.Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Ve Cerrahisi Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Psikiyatrisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu (KOKGB) ve Davranım Bozukluğu (DB),
yaşamın erken dönemlerinde ortaya çıkan ve önemli bir süreklilik gösteren, yıkıcı, toplumsal
olarak kabul edilemez ve dışa vurumcu davranışlarla karakterize edilen bozukluklardır. Son
yıllarda, çocuklarda ve ergenlerde gelecekteki psikopatik eğilimler ve antisosyal kişilik
örüntülerinin prediktörü olarak katı duygusuz (CU) özelliklerin incelenmesine artan bir ilgi
olmuştur. Yazın taraması, CU özelliklerinin gelişiminin sadece temel fizyolojik durgunluk ve
düşük uyarılma seviyeleri ile değil, aynı zamanda duygusal eksiklikler ve bilişsel işlevlerdeki
bozukluklarla da ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmamız, yıkıcı davranış bozukluğu
tanısı alan çocuklar ve ergenler ile sağlıklı kontrol gruplarının CU özelliklerini incelemeyi,
duyguları tanıma becerileri ve yürütücü işlevlerini değerlendirmeyi ve kardiyolojik ölçümler
yoluyla otonomik sistemin parametrelerini karşılaştırmayı amaçlamaktadır.
Ağustos 2023 ve Şubat 2024 tarihleri arasında hastanemizin çocuk ve ergen ruh sağlığı
polikliniklerinde DB (n=41) ve KOKGB (n=41) tanısı alan 8-12 yaş arası hastalar ve benzer
yaş aralığında sağlıklı kontrol grubu (n=39) pediatrik kardiyoloji polikliniklerinde bu kesitsel
tasarlanmış çalışmaya dahil edilmiştir. Olguların CU özellikleri için KA-Sİ Çocuk ve Ergenler
için Empatik Eğilim Ölçeği ve Katı-duyarsız Özellikleri Tarama Ölçeği (ICU-Tr)
uygulanmıştır. Entelektüel kapasite WISC-R ile değerlendirilmiştir. Yürütücü işlevler,
Yürütücü İşlevlere Yönelik Davranış Değerlendirme Envanteri (YİYDDE) ile
değerlendirilmiş ve olguların duyguları tanıma becerileri için Sözel Olmayan İfadelerin
Tanısal Analizi (SİFTA) kullanılmıştır. Ayrıca, olgular 24 saatlik Holter EKG uygulamasına
yönlendirilmiştir.
Çalışmada verilerin istatistiksel analizi için SPSS 21.0 kullanılmıştır. Karşılaştırmalar
için çapraz tablo istatistikleri (Ki-kare, Fisher) kullanılmıştır. Parametrik veriler için Student's
t-testi ve ANOVA, parametrik olmayan veriler için ise Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis
testleri kullanılmıştır. Çoklu grup karşılaştırmaları için Post Hoc Tukey analizi yapılmıştır.
Ölçümler arası korelasyonlar Spearman Rho ve Pearson testleri kullanılarak
değerlendirilmiştir. Sonuçlar p<0.05 düzeyinde anlamlı kabul edilmiştir.
Çalışmamızda DB grubunda obstetrik komplikasyonlar daha sık olarak tespit edilmiştir.
DB olgu grubunda ve ailelerinde düşük gelir ve eğitim düzeyi saptanmıştır. Risk faktörlerinin

yoğunlaştığı DB grubunda entelektüel kapasitenin diğer gruplara kıyasla daha düşük olduğu
görülmüştür.
DB grubunda CU özellikler daha fazla olup empati ile negatif ilişki göstermiştir.
Bastırma, duygusal kontrol, düzenli olma ve izleme yanıtları DB grubunda daha fazla
bozulma göstermiştir. DB grubunda sözel zekâ ile duygusal empati, duygusal kontrol,
bastırma, başlatma, çalışma belleği, planlama ve izleme arasında negatif ilişki, KOKGB
grubunda ise shift ve düzenli olma ile negatif ilişki saptanmıştır. DB grubunda CU özellikler
ile izleme arasında negatif, KOKGB grubunda ise CU özellikler ile bastırma ve izleme
arasında pozitif ilişki bulunmuştur.
DB grubunda SİFTA çocuk alt skorları ve postür üzgün alt skoru diğer gruplara göre
anlamlı derecede düşüktür. DB ve KOKGB gruplarında erişkin alt skorları kontrol grubuna
göre düşüktür. DB grubunda erişkinlerdeki olumsuz duyguları tanımada izleme ve shift yanıtı
arasında negatif ilişki saptanmıştır. KOKGB grubunda çocuk ve erişkin duygularını tanımada
izlemenin yanı sıra duygusal kontrol ve bastırma arasında negatif ilişki bulunmuştur.
DB grubunun ortalama KHD ve istirahat kalp hızı değerleri, diğer gruplara göre anlamlı
şekilde düşüktür. KHD parametreleri ve istirahat kalp hızı ile CU özellikler arasında pozitif,
bastırma, duygusal regülasyon ve çalışma belleği skorları arasında negatif ilişki bulunmuştur.
Çalışmamız, Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu (KOKGB) ve Davranım Bozukluğu
(DB) tanısı alan çocuklar ile sağlıklı kontrol grubunun CU özellikleri, duyguları tanıma
becerileri ve yürütücü işlevleri açısından kapsamlı bir değerlendirmesini sunmuştur. Elde
edilen bulgular, klinik değerlendirmelerde ve tedavi yaklaşımlarında dikkate alınarak, bu
çocukların sosyal ve duygusal gelişimlerinin desteklenmesi gerekliliğini göstermektedir.

Abstract:
Oppositional Defiant Disorder (ODD) and Conduct Disorder (CD) are characterized by
disruptive, socially unacceptable, and externalizing behaviors that emerge early in life and
show significant persistence. Recently, there has been increasing interest in examining
callous-unemotional (CU) traits as predictors of future psychopathic tendencies and antisocial
personality patterns in children and adolescents. Literature reviews indicate that the
development of CU traits is associated not only with basic physiological underarousal and low
arousal levels but also with emotional deficiencies and impairments in cognitive functions.
Our study aims to investigate CU traits in children and adolescents diagnosed with disruptive
behavior disorders, assess their emotion recognition abilities and executive functions, and
compare the autonomic system parameters through cardiological measurements with those of
healthy control groups.
Between August 2023 and February 2024, children aged 8-12 diagnosed with CD
(n=41) and ODD (n=41) at our hospital's child and adolescent psychiatry clinics, and a
similar-aged healthy control group (n=39) from pediatric cardiology clinics were included in
this cross-sectional study. The Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for
School-Age Children-Present and Lifetime Version (K-SADS-PL), Empathy Tendency Scale
for Children and Adolescents, and Inventory of Callous-Unemotional Traits (ICU-Tr) were
administered to assess CU traits. Intellectual capacity was evaluated using the Wechsler
Intelligence Scale for Children-Revised (WISC-R). Executive functions were assessed using
the Behavior Rating Inventory of Executive Function (BRIEF), and emotion recognition skills
were evaluated with the Diagnostic Analysis of Nonverbal Accuracy (DANVA). Additionally,
subjects underwent 24-hour Holter ECG monitoring.
Data analysis was performed using SPSS 21.0. Cross-tabulation statistics (Chi-square,
Fisher) were used for comparisons. Parametric data were analyzed with Student's t-test and
ANOVA, while non-parametric data were analyzed with the Mann-Whitney U and Kruskal-
Wallis tests. Post Hoc Tukey analysis was conducted for multiple group comparisons.
Correlations between measurements were assessed using Spearman's Rho and Pearson tests.
Results with p<0.05 were considered significant.

Our study found that obstetric complications were more frequent in the CD group. The
CD group and their families had lower income and education levels. Intellectual capacity was
lower in the CD group compared to other groups, which had a higher concentration of risk
factors. CU traits were more pronounced in the CD group and negatively correlated with
empathy. Suppression, emotional control, orderliness, and monitoring were more impaired in
the CD group. In the CD group, verbal intelligence was negatively correlated with emotional
empathy, emotional control, suppression, initiation, working memory, planning, and
monitoring, whereas in the ODD group, it was negatively correlated with shifting and
orderliness. CU traits were negatively correlated with monitoring in the CD group and
positively correlated with suppression and monitoring in the ODD group.
The DANVA child sub-scores and sad posture sub-scores were significantly lower in the
CD group compared to other groups. Both CD and ODD groups had lower adult sub-scores
than the control group. In the CD group, there was a negative relationship between monitoring
and shifting responses and recognizing negative emotions in adults. In the ODD group, there
was a negative relationship between monitoring and recognizing emotions in both children
and adults, as well as between emotional control and suppression.
The CD group had significantly lower mean heart rate variability (HRV) and resting
heart rate values compared to the other groups. There was a positive correlation between HRV
parameters and CU traits, and a negative correlation between resting heart rate and scores for
suppression, emotional regulation, and working memory.
In conclusion, our study provides a comprehensive evaluation of CU traits, emotion
recognition abilities, and executive functions in children diagnosed with ODD and CD
compared to healthy controls. The findings underscore the importance of early recognition
and intervention for these disorders, highlighting the need to support the social and emotional
development of these children in clinical assessments and treatment approaches.