Bakteri kökenli ticari pestisit ürünlerin saha uygulaması ve sivrisineklerle mücadeledeki etkisi
Field application of bacteria origin commercial pesticide products and their effect on struggle with mosquitoes
Yazar: SALİH KEÇE
Danışman: PROF. DR. MELEK ÖZKAN
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Biyolojik kontrol tarım zararlılarının ve hastalık yayan böceklerin avcı, parazit görevi gören organizmalar veya mikroorganizmalar ile onların ürettikleri ürünler gibi doğal ajanlar kullanılarak kontrol altına alınmasıdır. Biyolojik kontrol kimyasal pestisit kullanımına kıyasla çok daha güvenlidir çünkü doğada kalıntı bırakmaz, insan sağlığına zararsızdır, sürdürülebilirdir ve çevrenin korumasına yardımcı olur. Halk sağlığını tehdit eden önemli hastalıkların taşıyıcısı olan sivrisineklerle mücadelede hem dünyada hem de ülkemizde biyolojik böcek öldürücü ilaçlar da kullanılmaktadır.
Bu tez çalışması çevre ve insan sağlığını tehdit etmeyen biyolojik kökenli larvasit ürünlerinin kullanımını içermektedir. Tez kapsamında piyasada var olan Bacillus thruringiensis israelensis (bti) toksini ve Spinosin A ve Spinosin D bakterilerinin toksinlerini içeren temel iki ticari ürünün arazideki ve laboratuvar koşullarındaki etkinlikleri karşılaştırılmıştır. Arazi çalışması için Kocaeli'nin Kartepe ilçesinde bulunan göllenmiş su birikintisi seçilmiştir. Uygulama noktalarının sıcaklıkları ölçülerek ticari ürünlerin (bti ve spinosad) mevcut sıcaklıklarda sivrisineklerin üreme ve gelişmesine olan etkileri saptanmıştır. Larvasit uygulanan Kocaeli'nin Kartepe ilçesindeki sulak alanda uygulama öncesinde Ocak 2017 ile Ocak 2019 yılları arasında her ay düzenli olarak en az bir kez ölçüm yapılmış, sıcaklık ve larva yoğunluğu ilişkisi incelenmiştir. Yapılan uygulama sonucunda Spinosad'ın Bti ürününe kıyasla daha çabuk etki gösterdiği görülmüştür. Ayrıca tez kapsamında kullanılan larvasitlerin farklı cins sivrisinekler (Culex spp., Aedes spp. ve Anopheles spp) üzerindeki etkileri farklı sıcaklıklarda incelenmiştir. Spinosad'ın laboratuvar koşullarında da Bti larvasitine  kıyasla daha etkin olduğu ve bu etkinin sıcaklığa bağlı olarak arttığı görülmüştür. Tez çalışması biyolojik böcek ilaçlarının sivrisinek kontrolündeki etkisini göstermektedir. Biyolojik larvasitler çevreyi ve diğer canlıların sağlığını tehdit eden kimyasallar yerine kullanılabilecek güvenli alternatif ilaçlardır.

Abstract:
Biological control is to control agricultural pests and disease-causing insects by using natural agents such as predators, parasitic organisms or microorganisms and their products. Biological control is much safer than using chemical pesticides because it does not leave any residue in nature, is harmless to human health, is sustainable and helps protect the environment. Biological insecticides are also used both in the world and in our country in the fight against mosquitoes, which are carriers of important diseases that threaten public health.
This thesis study includes the use of biological origin larvacide products that do not threaten the environment and human health. Within the scope of the thesis, the efficacy of two basic commercial products including Bacillus thruringiensis israelensis (bti) toxins and Spinosin A and Spinosin D bacteria in the field and laboratory conditions were compared. For the field study, a ponded pond in the Kartepe district of Kocaeli was selected. The effects of commercial products (bti and spinosad) on the reproduction and development of mosquitoes at current temperatures were determined by measuring the temperatures of the application points. Before the application in the wetland area of Kartepe district of Kocaeli where larvacite is applied, between January 2017 and January 2019, a regular measurement is made at least once a month, and the relationship between temperature and larval density is examined. As a result of the application, it was observed that Spinosad has a faster effect compared to Bti product. In addition, the effects of larvacides used on the thesis on different types of mosquitoes (Culex spp., Aedes spp. And Anopheles spp) were examined at different temperatures. It was observed that Spinosad is more effective in laboratory conditions compared to Bti larvacitis and this effect increases depending on temperature. The thesis study shows the effect of biological pesticides on mosquito control. Biological larvacides are safe alternative drugs that can be used instead of chemicals that threaten the environment and the health of other living things.