Kur'an kursu öğreticilerinin mesleki yeterlikleri: Diyarbakır örneği
Vocational competencies of Qur'an course teachers: Diyarbakır case
Yazar: EMİNE BALBAY
Danışman: PROF. DR. ŞUAYİP ÖZDEMİR
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Din = Religion
Dizin: Din adamları = Clergymen ; Din eğitimi = Religious education ; Din eğitimi kurumları = Theological schools ; Din görevlileri = Religious officials ; Din öğretimi = Religious teaching ; Kur`an kursları = Koran schools ; Mesleki sorunlar = Vocational problems ; Mesleki yeterlilik = Professional competence

Özet:
Genel eğitimde temel unsur öğretmen olduğu gibi Kur'an Kursu öğretiminde de temel unsur, Kur'an Kursu öğreticisidir. Kur'an öğretiminde öğretim unsurlarına işlerlik kazandıran ve Kur'an eğitim öğretiminde belirlenen hedeflere ulaştıran öğe Kur'an Kursu öğreticisidir.Bu çalışmada Kur'an Kursu öğreticilerinin yeterlikleri, yapılan anketlerle ve Kur'an Kursu öğreticilerinin kendi ifadeleri çerçevesinde belirlenmiş ve değerlendirilmiştir.Giriş bölümünde araştırmanın konusu, önemi, amacı, evren ve örneklemi üzerinde duruldu aynı zamanda araştırmada kullandığımız yöntem ve teknikler hakkında bilgi verildi. Birinci bölümde, Kur'an öğretiminin Hz. Peygamber döneminden günümüze kadar uzanan tarihi gelişimi hakkında bilgi verildi. Ayrıca Kur'an Kursu öğreticisinin yeterlikleri ile ilgili teorik bilgiler verildi. İkinci bölümde ise uygulamış olduğumuz anketlerin analizi ve yorumlarına yer verildi. Sonuç ve öneriler bölümünde ise araştırmanın sonucu oluşturuldu ve bu sonuca bağlı öneriler geliştirildi.Araştırmaya katılan Kur'an Kursu öğreticileri, mesleki bilgi (özel alan) açısından kendilerini yeterli gördüklerini ve özel alan bilgisinin eğitim öğretim etkinliklerinde ihtiyaçlarını karşılayacak düzeyde olduğunu belirtmişlerdir.Kur'an Kursu öğreticilerinin sorulara verdikleri cevaplardan, eğitim öğretim süreci (pedagojik formasyon) etkinliklerinde genel itibariyle yeterli olmadıkları anlaşılmaktadır. Bununla birlikte öğreticiler, pedagojik formasyon alanında kendilerini geliştirme konusunda herhangi bir gayret göstermemektedir. Kur'an Kursu öğreticilerinin öğretim strateji, yöntem ve teknikleri tanıma ve kullanma, eğitim teknolojisinden faydalanma, materyal hazırlama ve geliştirme konularında oldukça önemli eksiklikleri vardır.Kur'an Kursu Öğreticilerinin Mesleki Yeterlikleri (Diyarbakır Örneği) adlı çalışmamız sonucunda Kur'an Kursu öğreticileri mesleki özelliklerine (yeterliklerine) sahipken pedagojik formasyon bilgisine yeterli düzeyde sahip değildir. İdeal bir öğreticinin özellikleri dikkate alındığında, Kur'an Kursu öğreticilerinin pedagojik formasyon ile ilgili eksiklerinin olduğu ortaya çıkmaktadır.Araştırmamızın sonucunda Kur'an Kursu öğreticilerinin kursları ve öğrencileri ?ile ilgili farklı problemleri olduğu tespit edilmiştir. Kur'an Kurslarının bir kısmı fiziksel bakımdan eğitim öğretimin yapılmasına yeterli düzeyde elverişli olmadığı, Kur'an Kurslarının istikbal vaat etmemesi gibi problemler öğrenciler arasında motivasyon eksikliğine ve devamsızlık problemine sebep olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Kur'an Kursu öğreticilerinin öğrencileriyle ilgilenip ilgilenmeme durumunu tespit etmek amacıyla sorduğumuz sorular sonucunda öğreticilerin öğrencileriyle ders dışında da ilgilendiği ve özel günlerine (düğün, sünnet, taziye gibi) iştirak ettikleri sonucuna ulaşılmıştır.Kur'an Kursu öğreticilerinin eğitim öğretimle uğraşan diğer insanlar gibi birçok problemleri bulunmaktadır. Bu problemlerin giderilmesi için DİB'in yapması gereken bazı yasal düzenlemeler olduğu gibi öğreticilerin de eğitim seviyesinin yükseltilmesi için bireysel gayretleri gerekmektedir.Anahtar Kelimeler: Kur'an Kursu öğreticisi, Kur'an Kursu öğreticisinin yeterlikleri ve problemleri, özel alan bilgisi, pedagojik formasyon.

Abstract:
As in general education, teachers are the key element in teaching of the Qur?an Courses, that is to say that it is the same for Qur'an course teachers as well. It is the Qur?an course teacher who accomplishes operational aspects in Qur?an teaching and who makes the students reach the goals determined in education-trainingIn this study, the competencies of Qur?an course teachers have been tried to be determined and evaluated within the framework of survey and their statements.In the first part of the research, a theoretical infrastructure has been constituted over the competencies of Qur?an course teachers. At the same time, information about the research methods and techniques used have been presented. The historical development of Qur?an teaching from the time of the Prophet till now has been given. In the second part, the survey analysis and interpretations that we have applied take place.It has been concluded that the Qur?an course teachers participating in the study see themselves competent from the perspective occupational information and accept themselves at the level to meet the specific field knowledge in education and training activities.It has been understood from the responds of the Qur?an course teachers that they have not been sufficient in pedagogical formation during the process of education and training in general. However, the teachers do not display any effort in developing themselves in pedagogical formation. They have quite shortcomings about the issues of recognizing and using teaching strategies, methods and techniques, and making use of education technologies, and material preparation and improvement.As a result, while the Qur?an course teachers possess occupational competencies, they do not have sufficient information in pedagogical formation.When the ideal features of a teacher have been taken into consideration, there appear crucial shortcomings of Qur?an course teachers.As a result of our study, it has been found out that the teachers have various problems some of which are of the courses and some others of the students. Some of the courses are not convenient for education and training physically. Moreover, the fact that Qur?an courses do not promise a bright future and lack of motivation and absentees problems appear.As the result of the questions that we have asked in order to find out the case whether the Qur?an course teachers are interested in their students or not, it has been concluded that they are interested in their students after school and have participated in their special occasions (wedding, circumcision, condolence etc.).The Qur?an course teachers have a lot of problems as the other teachers working in the other institutions. To overcome these problems, there are some regulations which Head of Theological Affairs has to do and also the teachers have to display efforts individuallyKey Words: Qur?an course teacher, Competencies of Qur?an course teacher and their problems, specific field knowledge, pedagogical formation