Yönetici ve öğretmen algılarına göre ilköğretim okullarında örgütsel demokrasinin benimsenme ve uygulanabilme düzeyi
The level of ability to adopt and apply organizational democracy to primary schools according to perceptions of teachers and administrators
Yazar: GÜNEŞ ŞEKER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CEM TOPSAKAL
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algı = Perception ; Demokrasi = Democracy ; Okul yöneticileri = School administrators ; Örgütsel davranış = Organizational behavior ; Örgütsel demokrasi = Organizational democracy ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Örgütsel demokrasi üstlerin astlarıyla yönetsel gücü paylaşmaları; önemli konularda iş görenlerin karara katılmalarını ve iş görenlerin görevlerini etkili yapabilmeleri için yetkilendirilmelerini kapsamaktadır. Bu nedenle yapılan çalışmada yerelleşme, yetki devri ve karara katılım kavramları ele alınmıştır.Yapılan araştırma, eğitim kurumlarımız olan okullarda demokratik bir sistemin oluşması, okullardaki eksiklerin görülmesi ve eğitim sisteminde yapılmak istenen yeniden yapılandırma çalışmalarına yol göstermesi açısından önemlidir.Genel tarama modelindeki araştırmanın hedef evrenini, Van ili belediye sınırları içindeki resmi ilköğretim okullarında görev yapan yöneticiler ve öğretmenler oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde Van'da bulunan ilköğretim okulları belirlenmiş, bunlar arasından tesadüfi olarak seçilen alt, orta ve üst sosyo-ekonomik düzeydeki ilköğretim okullarında çalışan 486 öğretmen ve 71 okul yöneticisine ölçekler uygulanmıştır. Okulların bu şekilde resmi bir sınıflaması olmamakla birlikte, böyle bir sınıflama Van ilinde görev yapan ilköğretim müfettişleri, okul müdürleri ve öğretmenlerden oluşan bir uzman ekipten gerekli görüşler alınarak belirlenmiştir.Araştırma beş bölümden oluşmaktadır. Araştırmada Şeker (2010) tarafından geliştirilen ?Örgütsel Demokrasi Ölçeği? kullanılmıştır. Veriler SPSS paket programı kullanılarak yorumlanmıştır. Gözenekler arası farkın fazla olmasından dolayı parametrik olmayan testler uygulanmıştır. İki kategoriden oluşan değişkenlerde ?Mann Whitney-U? ikiden fazla kategorili değişkenlerde ?Kuruskal Wallis-H? testi ve değişkenler arasındaki farkın belirlenmesinde ?Mann Whitney-U? testi kullanılmıştır.Bu araştırma sonucunda, yönetici ve öğretmenlerin örgütsel demokrasi konusunda olumlu düşüncelere sahip oldukları fakat uygulanabilmesi konusunda olumlu veya olumsuz bir düşünceye sahip olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Yönetici ve öğretmenlerin görüşleri göreve ve alana göre farklılaşmaktadır. Örgütsel demokrasinin uygulanabilirliğinde ise farklılıklara rastlanmamıştır. Örgütsel demokrasinin alt boyutları olan yerelleşme, yetki devri ve karara katılım boyutlarında farklılıklar görülmektedir.Anahtar Kelimeler: Demokrasi, Örgütsel Demokrasi, Yerelleşme, Yetki Devri, Karara Katılım, Yerinden Yönetim.

Abstract:
Organizational democracy contains power sharing, participation of employees in the decision making in important issues and giving necessarry initiative to employees in order to enable them do their duty effectively. For this reason, conceptions of "localization", "devolution of authority" and "participation to the decision making? are taken into consideration.This study is significiant as it indicates to the establishment of a democratic system in schools, realization of lacknesses, and as it points a direction to studies which aims at reestablishment in educational system.The target universe in the general scanning model is the administrators and teachers in the public primary schools in the province of Van. These stages have been followed in choosing the sample of the study: The primary schools have been determined; the scales have been applied to the 486 teachers and 71 administrators who work at the public primary schools which are randomly chosen among the sub, mid and upper socio-economic levels.The study contains five stages. In this study, the ?Organizational Democracy Scale? which was prepared by Şeker (2010) was used. The data were interpreted by using SPSS packet program. As the difference between parts was so much, nonparametric tests were applied. In variables consisting two categories Mann Whitney-U test was applied. In variables consisting more than two categories Kuruskal Wallis-H was applied. For determination of differences between variables Mann Whitney-U test was used.The Result of this search shows that managers and teacher have pozitif thoughts about organisational Democracy but they have not any pozitif or negatif thougts about applying of organisatinal democracy. Thoughts of managers and teachers differ according to their function and position. On the other hand, there can not seen thought differences between teacher and managers on the applying of organisational democracy. Thought differences are seen on decentrolization, transfer of authority and porticipation of decision that are lower parts of organisational democracy.Key Words: Democracy, Organizational Democracy, Localization, Devolution of Authority, Participation to the Decision, Local Administration.