Sosyo-ekonomik açıdan Osmanlı kadını(1800-1850)
The Ottoman woman in social-economic life
Yazar: SÜMEYRA ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER DEMİREL
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Tarih = History
Dizin: Kadınlar = Women ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sosyal hayat = Social life ; Sosyoekonomik hayat = Socio-economic life ; Türk kadını = Turkish women

Özet:
ÖZET Osmanlıda kadın konusu günümüz Türkiyesi'nin popüler konularından biridir. Fakat verilen bilgiler çoğunlukla önyargılıdır. Oysa arşivleri referans alarak ortaya çıkan çalışmalar, oldukça objektif bir tarzda konuyu ele almışlardır. İslam toplumlarının, kadınları hareme kapattıkları, sosyal hayattan men ettikleri şeklindeki yanlış fikirler, yerini para kazanan, mülk edinme hakkına sahip olan, hayır hasenatta bulunan kısacası sosyal hayatta aktif olarak yer alan ve yalnızca tüketen değil üreten de olan Osmanlı kadınına bırakmıştır. Tez çalışmamızın adı, "Sosyo-Ekonomik Açıdan Osmanlı Kadını (1800- 1850)"dır. Konu ele alınırken tarih araştırmalarında önemli olan Osmanlı arşiv vesikaları (şer'iyye sicilleri) kaynak alınmıştır. İmkanların, kaynaklatın ve mevcut araştırmaların elverdiği ölçüde Osmanlı kadınım bir bütün halinde ortaya koymayı amaçlayan bu çalışma, iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, kadının "Sosyal ve Kültürel Hayatı" konusuna ayrılmıştır. Sosyal Hayat bölümünde, Osmanlı kadınının, nişan, nikah, evlenme, boşanma ve çocukları da içine alan ailesinin oluşma ve dağılma süreci anlatılmıştır. Kültürel Hayat bölümünde ise, kadınların kullandıkları ve etnografik görsel malzeme ile zenginleştirilmiş, oturduğu evler, kullandıktan eşyalar ve giydikleri elbiseler gibi konular ele alınmıştır. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise "Ekonomik Açıdan Kadın" anlatılmıştır. Kadınların mal varlıkları, zenginlikleri incelenerek, mal varlıklarının nelerden oluştuğu tesbit edilmeye çalışılmıştır. Kadınların, ticaret, ziraat, zanaat gibi ekonomik faaliyetlerinin yanı sıra, kocalarıyla olan ekonomik ilişkileri de yine bu bölümde ele aldığımız konular arasındadır. Araştırma sonucu göstermiştir ki; Osmanlıda kadın, toplumdan soyutlanmamış, aksine ticari faaliyetlerde bulunmuş, malını istediği gibi almış- satmış gerektiğinde kocasını dava etmiş, cami, okul, çeşme köprü gibi sosyalbinalar kurmuş, bütün bunlar yanında ailedeki görev ve sorumluluklarını yerine getirmiş, eşlik, annelik gibi sosyal rollerini ihmal etmemiştir.

Abstract:
SUMMARY The matter of woman in Ottoman Empire is one of the popular subject of today Turkey. But the information which was given is generally prejudiced. Yet researches which has taken archives as reference approach highly impartial towards subject instead of wrong opinions such as in Islamic society women are confined to Harem or they are presented from joining to society there has appeared an Otoman woman who can earn money, who has rights to own commodoties or who joins social life actively and not only as a concumer but as a producer. The name of this research is " The Ottoman Woman in Social-Economic life". The Ottoman archive that are of significance in historical research (Sheriyyah Books) were referenced in examining the topic. This research, which aims to put forward Ottoman woman as a whole as much as possible, has occured from two parts. First part is left for "Social and Cultural Life of Woman". In Ottoman Empire, process of formation and dispersion of her family which includes engagement, marriage, wedding, divorce and children of woman has been explained. As for, in the part of cultural life, some subjects such as women's home which was enriched with etnografic visual materials, goods and clothes which was used by women has been explained. In second part of our research woman is explained in terms of "Economical" aspect, possession and richness of woman has been observed. Apart from Economical activities of woman such as commerce, agriculture, craft, the relationship with their husbands is also among the observed subjects. Result of research shows that in Ottoman Empire, woman wasn't made abstract from society on the contrary she joined commercial activity, if it was necessary she could sue her husband and she established social building such as mosque, school, bridge. Except from all of these, woman carried out her dutiesand responsibilities in family and she didn't igrore her social role such as being mother and wife.