Adelösan güreşçilerde tabata ve geleneksel interval antrenman modellerinin motorik özellikler ve algılanan zorluk derecesine etkisi
The effect of tabata and traditional interval training models on motoric characteristics and perceived difficulty level in adolescent wrestlers
Yazar: HAKAN ENGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENAB TÜRKERİ
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Güreş = Wrestling ; Pliometrik antrenman = Plyometric training ; RPE = Rate of Perceived Exertion ; Tabata = Tabata

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Tabata ve Geleneksel yüksek şiddetli interval antrenman (YŞİA) modelinin güreşçilerde, motorik özellikler ve algılanan zorluk derecesine (AZD) etkisini incelemektir.  Çalışmaya Adana Güreş Eğitim Merkezinde antrenmanlarını sürdüren, en az 3 yıl güreş yapmış, 14-17 yaşları arasında toplam 42 sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Sporcular tabakalı örneklem seçim yöntemi ile Geleneksel Yüksek Şiddetli İnterval Antrenman Grubu (GYŞİA n=14), Tabata Yüksek Şiddetli İnterval Antrenman Grubu (TYŞİA n=14) ve Kontrol Grubu (KG n=14)'na ayrılmıştır. Antrenman grubundaki sporcular rutin devam eden antrenmanlarına ek olarak haftada iki gün, 12 hafta iki farklı YŞİA uygulamışlardır. Antrenman programı öncesi ve sonrasında sporcuların, anaerobik güç, maksimal kuvvet, aerobik kapasite ve algılanan zorluk derecesi (AZD) ölçümleri alınmış, elde edilen veriler SPSS 26,0 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılımı Shapiro Wilk testi ile sınanmıştır. Veriler normal dağılım gösterdiği için grup içi ön-son test ölçümlerinin karşılaştırılmasında Eşleştirilmiş Örneklem t Testi, gruplar arası karşılaştırmada Bağımsız t Testi, 2'den fazla grubun karşılaştırılmasında Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılmıştır. Bu çalışmanın bulguları, GYŞİA ve TYŞİA'nda VO2max, maksimal kuvvet, üst ekstremite anaerobik güç, squat jump ve counter movement jump performansında anlamlı artışlar (p≤0,05) ile TYŞİA'nun drop jump, reaktif kuvvet indeksi ve anaerobik güç (RAST) değerlerinde anlamlı artışlar olduğunu göstermiştir (p≤0,05). AZD değerleri ortalaması da TYŞİA sporcularında GYŞİA'na göre anlamlı şekilde yüksek çıkmıştır (p≤0,05). Bu bulgular doğrultusunda YŞİA'ların güreşçilerde aerobik ve anaerobik performans ve maksimal kuvvet üzerine olumlu etkilerinin olduğu, Tabata yöntemi ile yapılan YŞİA'ların AZD'nin Geleneksel YŞİA'a göre daha yüksek olduğu, sporcularda geliştirilmesi gereken yönler dikkate alınarak YŞİA'ların farklı protokollerle uygulanabileceği söylenebilir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effects of Tabata and Classical high-intensity interval training (HIIT) models on motoric characteristics and perceived difficulty (RPE) in wrestlers. A total of 42 athletes between the ages of 14 and 17, who continued their training at Adana Wrestling Training Center and wrestled for at least 3 years, participated in the study voluntarily. Athletes were divided into Classical High Intensity Interval Training Group (CHIIT n=14), Tabata High Intensity Interval Training Group (THIIT n=14) and Control Group (KG n=14) with the stratified sample selection method. Athletes in the training group applied two different HITTs, two days a week, for 12 weeks, in addition to their routine ongoing training. Anaerobic power, maximal strength, aerobic capacity and rate of perceived exertion (RPE) measurements of the athletes were taken before and after the training program, and the obtained data were analyzed with the SPSS 26.0 program. Normal distribution of the data was tested with the Shapiro Wilk test. Since the data showed normal distribution, Paired Samples t Test was used to compare pre-post test measurements within groups, Independent Samples t Test was used to compare between groups, and One-Way Analysis of Variance was used to compare more than 2 groups. The findings of this study showed significant increases in VO2max, maximal strength, upper extremity anaerobic power, squat jump and counter movement jump performance in CHIIT and THIIT groups (p≤0.05), as well as significant increases in drop jump, reactive strength index and anaerobic power values of THIIT (p≤0.05). The average RPE values were also significantly higher in THIIT athletes compared to CHIIT (p≤0.05). Based on these findings, it can be said that HIITs have positive effects on aerobic and anaerobic performance and maximal strength in wrestlers, that the RPE of HIITs performed using the Tabata method is higher than Classical HIIT, and that HIITs can be applied with different protocols, taking into account the aspects that need to be developed in athletes.