Tekrarlayan üveit hastalarında subklinik entezit varlığının ultrasonografi ile değerlendirilmesi
Ultrasonographic evaluation of the presence of subclinical enthesitis in recurrent uveitis patients
Yazar: ONUR KAAN GEDİKLİ
Danışman: PROF. DR. ERHAN ÇAPKIN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Romatoloji = Rheumatology

Özet:
Amaç: Tekrarlayan üveit vakalarında, klinik olarak belirgin olmayan spondiloartropati(SpA) grubu hastalıkların bir antitesi olan entezit varlığının ultrasonografik olarak tespiti, bilinen periferal tutulumu olmayan aksiyel SpA(AxSpA) hastalında üveit varlığnın entez tutulumuna etkisi ultrasonografik olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada; KTÜ Tıp Fakültesi Romatoloji ve Göz Hastalıkları bölümünde takip edilen,  18-45 yaş arası 19 tekrarlayan üveiti olan AxSpA hastası ve 20 üveit öyküsü olmayan AxSpA hastası ile 20 tekrarlayan üveit hastası ve aynı yaş aralığındaki 20 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Entezit öyüksü olan ve çalışmaya alınma anında muayene ile tespit edilebilen enteziti olan hastalar çalışma kapsamı dışında tutuldu. Hastalık aktivitesi tespitinde C-Reaktif Protein(CRP), The Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score-CRP(ASDAS-CRP),  Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index(BASDAI) kullanılmıştır. Madrid Sonography Enthesitis Index (MASEI) kullanılıp cut-off değeri 18 alınarak ultrasonografik değerlendirilme yapıldı. Gruplar arasında MASEI ve MASEI alt parametreleri açısından sosyodemografik özellikler, hastalık süresi ve aktivitesi, klinik ve laboratuvar verileri ile kıyaslama yapıldı.

Bulgular: MASEİ ortalaması AxSpA, rekürren üveiti olan AxSpA, rekürren üveit ve sağlıklı kontrollerde sırasıyla 13,9-8,1-5,8-4,0 idi. AxSpA ve rekürren üveiti olan AxSpA grubunda sırasıyla 8 ve 3 hasta cut-off üzerindeyken diğer iki grupta cut-off üstü olan hasta saptanmadı. AxSpA grubu hem skor hem de cut-off üstü olma açsından rekürren üveit ve sağlıklı kontrol grubundan istatistiksel anlamlı yüksek tespit edildi(p<0,001). AxSpA hastalarında distal patellar tendon ve triceps tendon bölgeleri entezit skorları; erozyon, doppler, kalınlık artışı ve yapıda bozulmaya sahip entez sayısı istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek saptandı(p<0,05). Tüm bireyler ve AxSpA hastaları ayrı ayrı değerlendirildiğinde her iki grupta da MASEİ ile yaş ve vücut kitle indeksi ile pozitif yönde korelasyon tespit edildi(p<0,05). AxSpA hastalarında MASEI ile BASDAİ ve CRP arasında korelasyon saptanmazken(p>0,05) ASDAS-CRP ile pozitif yönde korelasyon saptandı(p<0,05). Kalsifikasyon sayısıyla semptom süresi ve tanı gecikmesi arasında korelasyon saptanmazken(p>0,05) yaş ve vücut kitle indeksi ile pozitif yönde korelasyon saptandı(p<0,05).

Sonuç: Sonuç olarak periferal tutulumu olmadan takip edilen AxSpA hastalarında Subklinik entezit tespit edilmiştir. AxSpA hastalarında distal patellar tendon ve triceps tendon bölgeleri entezit skorları daha yüksektir.  Entez tutulumu yaş ve vücut kitle indeksinden etkilenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Subklinik entezit, tekrarlayan üveit, ultrasonografi,  MASEI,  Aksiyel Spondiloartropati

Abstract:
Objectives: It is aimed to ultrasonographically detect the presence of enthesitis, which is an entity of spondyloarthropathy (SpA) group diseases that are not clinically evident in cases of recurrent uveitis, and to ultrasonographically evaluate the effect of the presence of uveitis on enthesis involvement in axial SpA (AxSpA) disease without known peripheral involvement.

Materials and Methods: : In this study; 19 AxSpA patients with recurrent uveitis and 20 AxSpA patients without a history of uveitis, 20 recurrent uveitis patients and 20 healthy volunteers in the same age range, aged 18-45, who were followed in the Department of Rheumatology and Ophthalmology at KTU Faculty of Medicine, were included. Patients with a history of enthesitis and those with enthesitis that could be detected by examination at the time of inclusion were excluded from the study. C-Reactive Protein (CRP), The Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score-CRP (ASDAS-CRP), Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI) were used to detect disease activity. Madrid Sonography Enthesitis Index (MASEI) was used, and an ultrasound evaluation was performed with a cutoff value of 18. Between the groups, a comparison was made regarding sociodemographic characteristics, disease duration and activity, clinical, and laboratory data in terms of MASEI and MASEI subparameters. 

Result: The mean MASEI scores were 13.9, 8.1, 5.8, and 4.0 in AxSpA, AxSpA with recurrent uveitis, recurrent uveitis, and healthy controls, respectively. In the AxSpA group and the AxSpA group with recurrent uveitis, there were 8 and 3 patients, respectively, who were above the cut-off, while in the other two groups, no patients above the cut-off were detected. The AxSpA group was statistically significantly higher than the recurrent uveitis and healthy control groups in both score and being above the cut-off(p<0,001). In AxSpA patients, enthesitis scores for the distal patellar tendon and triceps tendon regions, along with the number of entheses showing erosion, doppler signal, increased thickness, and structural damage, were found to be statistically significantly higher(p<0,05). When all individuals and AxSpA patients were evaluated separately, both groups showed a positive correlation with age and body mass index with MASEI(p>0,05). In AxSpA patients, no correlation was found between MASEI and BASDAI or CRP(p>0,05), but a positive correlation was observed with ASDAS-CRP(p<0,05). No correlation was found between the number of calcifications and symptom duration or diagnosis delay(p>0,05), but a positive correlation was observed with age and body mass index(p<0,05).

Conclusion: As a result, subclinical enthesitis was detected in AxSpA patients followed without peripheral involvement.. Distal patellar tendon and triceps tendon regions enthesitis scores are higher in AxSpA patients. Enthesis involvement is affected by age and body mass index.

Keywords: Subclinical enthesitis, recurrent uveitis, ultrasonography, MASEI, Axial Spondyloarthropathy