Nörodejeneratif hastalıkların tedavisinde fitoterapinin yeri
The role of phytoteraphy in the treatment of neurodegenerative diseases
Yazar: ELİF SÜMEYYE PAMAY
Danışman: PROF. DR. NEHİR SOMER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Fitoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Fitoterapi = Phytotherapy ; Nörodejeneratif hastalıklar = Neurodegenerative diseases ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease

Özet:
Dünyada ortalama yaşam süresinin yükselmesiyle en fazla nörodejeneratif hastalıkların görülme sıklığı artmıştır. Nörodejeneratif hastalıklar, beyindeki veya periferik sinir sistemindeki sinir hücrelerinin zamanla işlevini yitirip sonra da ölmesi sonucunda meydana gelir. Bu hastalıkların arasında en sık rastlananı Alzheimer hastalığıdır. Parkinson Hastalığı ise ikinci sırada görülmektedir. ''Huntington hastalığı, Lewy cisimcikli demans, multipl skleroz ve amyotropik lateral skleroz'' gibi nadir görülen ancak yine de vücutta önemli kısıtlılıklar meydana getiren daha pek çok hastalık, nörodejeneratif hastalıklar grubu içinde yer almaktadır. Nörodejeneratif hastalıkların seyri progresif bir şekilde ilerlediği için ve ayrıca bu hastalıkların patogenezi ve patofizyolojisi tam olarak aydınlatılamadığı için etkin ve yeterli tedavileri bulunamamıştır. Bu hastalıkların getirdiği nöron kaybı ve mortalite geri döndürülemez bir şekilde olsa da hastanın yaşam kalitesini artırma, hastadaki fiziksel ve zihinsel belirtilerden bazılarını hafifletme, semptomları giderme amaçlı bazı ilaçlar geliştirilmiştir. Bu ilaçların büyük bir çoğunluğu asetilkolinesteraz (AChE) inhibitör etkiye sahiptir. Amaryllidaceae türlerinden elde edilen galantamin, bitkisel kaynaklı olan ve yaygın kullanılan bir asetilkolinesteraz inhibitörüdür. Buna bağlı olarak araştırmacılar nörodejeneratif hastalıkların tedavisinde kullanılabilecek bitkisel kaynaklı bileşiklerin araştırılmasına daha fazla ilgi duymaya başlamıştır.  
Tezimiz kapsamında, toplumda en çok rastlanılan nörodejeneratif hastalıklar ile ilgili genel bilgiler derlenmiş ve bu hastalıkların tedavisinde kullanılan veya potansiyel olarak kullanılabilecek bitkiler üzerinde gerçekleştirilmiş çalışmalar incelenmiştir.

Abstract:
The incidence of neurodegenerative diseases has increased in the world with the increase of life time. Neurodegenerative diseases occur when nerve cells in the brain or peripheral nervous system lose their function and then die. The most common of these diseases is ''Alzheimer's disease''. ''Parkinson's disease''is the second most common disease. Many other diseases, such as ''Huntington's disease, Lewy body dementia, multiple sclerosis and amyotropic lateral sclerosis'' are still included in the neurodegenerative diseases group, but still have significant body limitations. Since the progression of neurodegenerative diseases progresses progressively and the pathogenesis and pathophysiology of these diseases are not fully elucidated, effective and adequate treatments have not been found. Although neuron loss and mortality caused by these diseases are irreversible, some medicines have been developed to improve the quality of life of the patient, alleviate some of the physical and mental symptoms of the patient, and relieve symptoms. The majority of these drugs have acetylcholinesterase(AChE) inhibitory effect. Galantamine, isolated from Amaryllidaceae  species, is a common example AChE inhibitör of plant origin. As a result, researches have begun to be more interested in the search for plant-derived compounds that can be used in the treatment neurodegenerative diseases.
In this thesis, the general information regrding the most prevalent neurodegenerative diseases in the society has been overviewed and the studies carried out on the plants used or potentially to be used in the treatment of these diseases have been examined.