Ergenlerin ve ailelerinin şiddete yönelik inanç ve tutumlarının ergenlerin şiddet davranışlarına etkileri
Investigation of the effect of the attitudes and beliefs of adolescents and their parents on the aggression behaviours of adolescents
Yazar: AYFER GÖZÜ PİRİNÇÇİOĞLU
Danışman: PROF. DR. ORHAN DERMAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Aile Sağlığı Ana Bilim Dalı / Adölesan Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ergenler = Adolescents ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Tutumlar = Attitudes ; İnançlar = Beliefs ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu çalışma, ergenlerin şiddet içeren davranışları ile ergenlerin ve ailelerinin şiddete yönelik inanç ve tutumları arasındaki olası ilişkilerin bulunması için bir veri seti oluşturmayı amaçlamaktadır. Ergenlerin şiddet davranışına eğilimini belirlemek için Buss-Perry saldırganlık ölçeği (BPSÖ), ergenlerin ve ebeveynlerinin şiddete yönelik tutum ve inançlarını değerlendirmek için ise şiddete yönelik tutum (ŞYT) ve inanç (ŞTİ) ölçekleri uygulanmıştır. Ergenlerin ve ebeveynlerinin inançlarını ölçmeye yönelik ölçek, orijinal halinden Türk toplumuna uyarlanmıştır. Çalışmaya 13-19 yaş arası 413 ergen ve ebeveynleri (408 anne ve 383 baba) dahil edilmiştir. Şiddete yönelik inanç ölçeğinin faktör analizinde ergen ve ebeveynler için Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0,776 ve 0,779 olarak bulundu ve ölçekte yer alan 20 maddenin ergenlerde 5, ebeveynlerde 6 faktörde sınıflanırken bunların toplam varyans oranları sırasıyla % 55,039 ve % 62,096 olarak bulundu. Cronbach Alfa değeri ise ergenler için 0,776 ve ebeveynler için 0,764 olarak belirlendi. BPSÖ sınıflandırmasına göre 41 (%10) kişinin skoru düşük, 321 (%78,5) kişinin skoru orta ve 47 (%11.5) kişinin skoru yüksek görüldü. Ergenlerin ortalama BPSÖ değeri 2.56±0.58 olarak belirlendi. Saldırganlık skoru arttıkça ölçeklerin değerlerinde artış olduğu ancak bu sınıflandırmaya göre sadece ergenlerin ŞYİ ile ŞYT ve annelerin ŞYT ölçeklerinde anlamlı farklılıklar görüldü. Pearson korelasyon istatistiğine göre BPSÖ ile annelerin ŞYİ ve babaların ŞYİ ölçekleri arasındaki korelasyon hariç diğer ölçekler arasında pozitif korelasyon gözlemlendi. Ergenlerin cinsiyetine göre ölçeklerin ortalama değerleri kadınlara kıyasla erkeklerde daha yüksek bulunurken ancak ergenlerin ŞYİ ile ŞYT ve annelerin ŞYT ve babaların ŞYİ ölçeklerinin değerleri anlamlı olarak farklılık gösterdi. Yaş arttıkça ölçek değerlerinin arttığı ancak yaş grupları arasında anlamlı fark sadece BPS ölçeğinde bulundu. Sonuç olarak, ergenlerin ve ebeveynlerinin inanç ve tutumlarının ergenlerin şiddette yönelik davranışlarını tek başına olmasa da etkiledikleri söylenebilir.

Abstract:
This study aims to create a set of data in order to find possible links between adolescents' violent behaviours and adolescents' and their families' beliefs and attitudes towards violence. Buss-Perry aggression scale (BPSS) was applied to record the aggression levels of adolescents, attitude towards violence (ATV) and belief in violence (BIV) scales were applied to evaluate the attitudes and beliefs of adolescents and their parents towards/in violence. The scale to measure the attitudes of adolescents and their parents was adapted to Turkish society from its original form. 413 adolescents aged 13-19 and their parents (408 mothers and 383 fathers) were included in the study. In the factor analysis of BIVS, the Kaiser-Meyer-Olkin value for adolescents and parents was found to be 0.776 and 0.779. The 20 items in the scale were classified under 5 factors for adolescents and 6 factors for parents with total variance rates of 55.039% and 62.096%, respectively. Cronbach Alpha value was determined as 0.776 for adolescents and 0.764 for the parents. According to the BPSS classification 41 (10%) adolesents had low, 321 (78.5%) had medium and 47 (11.5%) had high scores with a mean value of 2.56 ± 0.58. As the aggression score increased, the values of the scales increased, but only significant differences were observed in the scales of BIV and ATV in adolescents and ATV of their mothers. the Positive correlations (Pearson) were observed between all the scales, except those between BPSS and BIV scales for both mothers and fathers. The mean values of the scales in terms of the gender of the adolescents were found to be higher in males compared to females where significant differences were only observed in BIV and ATV scales for adolescents and ATV scale for mothers andBIV scales for fathers. It was found as the ages increase the mean values scales increases, but a significant difference in termsof the age groups was found only in the BPSS. In conclusion, it may be speculated that beliefs and attitudes of adolescents and their parents support their behavior towards violence, though not alone.