Kronik epilepsi hastalarında psiko-sosyal faktörlerin ve zaman içerisinde epilepsiye dair atıflarda gözlenen değişimin niceliksel ve niteliksel yöntemlerle incelenmesi
Investigation of psycho-social factors and changes in the attributions toward epilepsy by passage of time in epilepsy patients with quantitative and qualitative methods
Yazar: NURAN AYDEMİR ÇAYLI
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ÜNSAL ; PROF. DR. ÇİĞDEM ÖZKARA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Damgalama = Stigmatization ; Depresyon = Depression ; Epilepsi = Epilepsy ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Psikososyal etkiler = Psychosocial effects

Özet:
Bu araştırma kronik epilepsi hastalarında, uzun vadede epilepsiye uyumun çeşitli psiko-sosyal değişkenler ve hastaların kendi yorumları bağlamında incelenmesini hedeflemektedir. Ayrıca, Türk epilepsi hastalarının dini-manevi tedavi yöntemlerine bakışları, hastalıklarını saklayıp saklamadıkları ve saklıyorlarsa buna dair belirttikleri sebepler ve epilepsiye dair kaygı ve kısıtlanmaları da araştırılacaktır. Bu amaçla 70 epilepsi hastası olan birey (EHB) ve kontrol grupları olarak da 56 migren hastası olan birey (MHB) ve 46 sağlıklı yetişkin çalışmaya alınmıştır. Sonuçlar, EHB'lerin yaşam kalitesi, tek bir alt-ölçek hariç, depresyon ve benlik değeri verilerinin sağlıklı kontrollerden farklı olmadığını göstermiştir. MHB'lerle karşılaştırıldıklarında, EHB'lerin daha yüksek stigma, daha düşük epilepsinin etkisi değerlerine sahip oldukları görülmüştür. Hastalığı saklama davranışı sadece EHB'lerde gözlenmiş ve manevi-dini uygulamalara daha sık kullandıkları belirlenmiştir. Epilepsiye dair duygu ve düşünceler açısından epilepsi grubunun sadece dörtte biri ilk başta sahip olduğu duygu ve düşünceleri aynen korumuş, değişiklik yaşayanların büyük bir çoğunluğunda bu durum, olumsuzdan olumluya doğru olmuştur. Sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldığında, EHB'lerin Epilepsi Bilgi'sinin daha fazla olduğu Epilepsi Tutum'larında ise, fark gözlenmediği görülmüştür. Epilepsinin Etkisi üstünde: Nöbetlerin Dirençli olması, medeni durum, komorbidite ve epilepsinin süresi; Depresyon üstünde: Anti-epileptik ilaç sayısı, en son nöbetin üstünden geçen zaman ve iş durumu; Epilepsi Tutum'u üstünde: epilepsi bilgisi, cinsiyet ve iş durumu; en çok etki eden risk faktörleri olarak bulunmuştur. Son olarak epilepsi hastalarının en çok belirttikleri kaygı ?dışarıda nöbet geçirmek?, en çok etkilenen yaşam alanı ?çalışma/okul/ev hayatı? ve en çok belirttikleri kısıtlanma da ?Araba kullanmak? olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
The present study aims to evaluate the adjustment process of chronic epilepsy patients by using different psycho-social variables and patients? own judgments. Additionally, application of spiritual healing methods, concealment of epilepsy, reasons for concealment, main concerns and restrictions caused by epilepsy were also investigated. 70 people with epilepsy (PWE) as a study group, 56 people with migraine (PWM) and 46 healthy adults as control groups were participated. There was no difference in depression, self-esteem, and all but one subscale of quality of life inventory scores between PWE and healthy controls. PWE have higher stigma and lower impact scores than PWM. Concealment of the illness was observed only among PWE and PWE applied more often to spiritual healing methods than PWM. In terms of feelings and thoughts toward epilepsy, only one fourth of PWE maintain their initial feelings and thoughts toward epilepsy without any change. The direction of the change was observed mostly from negative to positive. In terms of differences between PWE and healthy controls Epilepsy Knowledge was significantly higher among PWE, but there was no difference in attitude. The risk factors for the psycho-social variables were found as follows: Impact of Epilepsy Scores: intractable seizures, marital status, comorbidity, duration of epilepsy; Depression: Number of anti-epileptic medication, time interval since last seizure, occupational status; Epilepsy Attitude: epilepsy knowledge, gender, occupational status. Finally, results showed that PWE reported ?having a seizure outside? as their most important concern, ?working/education/household chores? as the most affected area, and ?driving? as their most important restriction.