Dijital çağda çocuklara hizmet veren kütüphaneciler için yeterlilikler ve Türkiye'de durum
Competencies for librarians serving children in the digital age: The case of Turkey
Yazar: RABİA ÇEVİK KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. HÜLYA DİLEK KAYAOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management

Özet:
Bu tezin temel amacı çocuklara hizmet veren kütüphaneciler için temel yeterliliklerin ne olduğunu ortaya koymak ve Türkiye'de Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı halk ve çocuk kütüphanelerinde çalışan kütüphanecilerin yeterlilik algılarını kişisel (ve kişiler arası) tutum ve özellikler, genel (her profesyonel meslek sahibinin sahip olması gereken) bilgi ve beceriler ve mesleki (çocuk kütüphaneciliği alanına özgü) bilgi ve beceriler kapsamında belirlemektir. Çocuk kütüphanecilerinin yeterlilik algılarını tespit etmek üzere tarama (survey) yönteminden yararlanılmış ve veri toplamak üzere de anket tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın evreni Türkiye'de Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı halk ve çocuk kütüphanelerinde çalışan kütüphanecilerden oluşmaktadır (N=955). Araştırmanın örneklemi ise 315 (n) kişidir. 315 kütüphaneciye web tabanlı bir anket uygulanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, kütüphanecilerin kişisel tutum ve özelliklere yönelik algıları genel olarak yüksektir. Kendilerini "çocuklara karşı sabırlı ve hoşgörülü"; "sıcakkanlı ve güler yüzlü" ve "bireysel farklılıkları kabul eden ve kültürel çeşitliliğe saygılı bir kişi" olarak algılamaktadırlar. Kişisel tutum ve özellikler ile yaş arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Kütüphanecilerin kendilerini en az yeterli gördüğü genel bilgi ve beceri kategorisi yabancı dildir. Genel bilgi ve beceri ile yaş arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Kütüphanecilerin kendilerini en az yeterli gördükleri mesleki konular ise web teknolojisi ve pedagoji bilgisidir. Mesleki bilgi ve beceriler ile yaş ve eğitim derecesi arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca, bulgulara göre çocuklara hizmet veren kütüphanecilerin, "kişisel tutum ve özellikler" ile "genel bilgi ve becerilere" yönelik algıları "mesleki bilgi ve becerilere" yönelik algılarından daha yüksektir.

Abstract:
The main purpose of the thesis is to identify the fundamental competencies of librarians serving children in public libraries and to examine the perceptions of competencies for librarians working in public libraries and children's libraries affiliated with the Ministry of Culture and Tourism in Turkey within the scope of personal / interpersonal, professional, and discipline-based skills. The Universe of the research is composed of 955 librarians (N=955) working in public and children's libraries affiliated with the Ministry of Culture and Tourism in Turkey. The sample of the study is 315 (n) people. A web-based questionnaire was administered to 315 librarians in public libraries and children's libraries. The results show that librarians generally have high perceptions of their personal skills levels. Participants perceive themselves as "respectful of cultural diversity and individual differences," "warm and friendly," and "patient and tolerant towards children." A statistically significant relationship was found between personal skills and age. Foreign language is the professional skills area in which librarians believe they are the least qualified.  A statistically significant relationship was found between professional skills and age. Discipline-specific skills that librarians assume themselves the least competent in are the use of web technologies and pedagogy. A statistically significant relationship was also found between discipline-specific skills and age and education level. In addition, according to the results, librarians have higher perceptions of "personal (interpersonal) attitudes and characteristics" and "general knowledge and skills" than their perceptions of "professional knowledge and skills."