Hucurât Suresinin ahlâkî prensipler açısından tahlili
Analysis of the chapter 49 Hujurat from the viewpoint of moral principles
Yazar: MEHMET ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlaki davranış = Ethical behaviour ; Hucurat suresi = Hucurat sura ; Kardeş ilişkileri = Sibling relationship ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sosyal hayat = Social life ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışma, Hucurât suresindeki ahlâkî kuralların tespiti ve anahtar kavramların tahlilini içermektedir. Ahlâkî kurallar, özelde sure bağlamında, genelde ise Kur?an bütünlüğünde ele alınmıştır. Beş bölümden oluşan bu çalışmanın giriş kısmını oluşturan birinci bölümünde, ilkin tezin konusu, amacı ve araştırmada takip edilecek metot üzerinde durulmuştur.
İkinci bölümde, surenin genel özellikleri ve kavramsal çerçevesi çizilmiş olup, bu bağlamda surenin genel muhtevası, nüzûl ortamı ve muhtelif ayetlerin iniş sebeplerinden söz edilmiştir. Bu bölümdeki tespit ve değerlendirmeler sonucunda surenin sosyal birlikteliğe özel önem veren, asla ayrılık ve gayriliğe müsaade etmeyen bir anlatım içerisinde olduğu tespiti öne çıkarılmıştır. 
Üçüncü ve dördüncü bölümler çalışmanın ana gövdesini oluşturmaktadır. Bu iki bölümde, Allah ve rasûlüne karşı müminlerin tutum ve davranışları açısından bazı terbiye kuralları, ferdî ve toplumsal davranış hassasiyetleri ile kardeşlik vurgusu dile getirilmiştir. Ayrıca bu bölümlerde bir takım olumsuz davranışları ifade eden kavramların tahlili yapılmış; beşinci bölümde ise değerlendirme yer almıştır. 
Nazil olduğu zaman ve ortam göz önüne alındığında surenin konusu, o zamana kadar inen hükümlerin adeta derlenip toparlanarak Müslümanın özellikle sosyal yaşantısındaki ahlâkî uygulamalara dair açıklamalar ve yönlendirmelerden ibarettir.




Anahtar Kelimeler: Hucurât, Ahlâk Prensipleri, Takvâ, Kardeşlik

Abstract:
This work covers the determination of the moral principles and the analysis of some concepts in Chapter 49, ?Hujurat? (Lit. Inner Dwellings) of the Quran. Determination of the moral principles is made the context of the Chapter in particular and in the entire Quran in general. 
This work consists of five sections, first of which deals with the subject and purpose of the thesis as well as the methods that will be followed in the study. 
The second section provides the general features of the Chapter, together with a conceptual framework. In this context, it deals with overall contents of the Chapter, the revelation atmosphere and the causes of revelation of certain verses. Upon the analysis and determinations made in the second section, we conclude that the Chapter has a language that places a special emphasis on social association, without ever permitting separation and apartness of the individuals. 
The third and fourth section constitutes the main frame of the Chapter. This section provides certain rules of manners regarding the behaviors and conducts of the believers to Allah and to His Messenger, individual and social behavior sensitivities, and brotherhood among the believers. In addition, particular concepts expressing negativity in certain behaviors are also analyzed in this section. The fifth section provides a genesal review of the thesis.
Given the conditions of the time and place in which it was revealed, the Chapter ?Hujurat? has the main objective of providing explanations and directions regarding the moral conducts of Muslims especially in their social life, by compiling the verses revealed until that time.




Key Words: al-Hujurât (The private apartments, The principles of ethics, God 
consciousness/God-fearing, brotherhood