Barok dönem Nadire Kabinesi oluşturulmasının sanat eğitimindeki pratik ve teorik değeri
Practical and theoretical value of creating Baroque period Cabinet of Curiosity in art education
Yazar: İLKNUR BOZDEMİR
Danışman: PROF. DR. TAYFUN AKKAYA
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Araştırmanın amacı, Eğitim Fakültelerinin Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü öğrencilerine, sanat tarihi içinde yeri az bilinen ya da duyulan Nadire Kabine kavramının karakteristik özelliklerini, özgür ve erdemli gençlik yetiştirmeyi hedefleyen çağdaş sanat eğitimindeki değerini, Barok Dönem ile ilişkilendirerek vurgulamaktır. Batı Sanatı tarihinde seçkin bir yer tutan ve çağdaş müzeciliğin içerisinde de değer kazanan Nadire Kabinelerin gelişiminin zirvesinin Barok Dönem olması, bu çalışmanın amacını en etkili şekilde gerçekleştirmemize imkan veren bir avantaj olmuştur. Çalışmamızda öğrencilerin, sistematik ve güvenilir bir şekilde imgelemlerinin zenginleştirmesine, sanatsal aktarım güçlerinin pratik ve teorik açıdan geliştirilmesine uygun bir yöntem tercih edilmiştir. 
Nadire Kabineler, Rönesans felsefesine bağlı gelişimini hızla sürdürerek, yaklaşık yüz yıl gibi bir süreç zarfında zengin ve etkili işlevlere sahip olmuşlardır: Müzeciliğin temelini oluşturması, bilimsel çalışma yöntemlerine sahip olması, bilinçli bir sanat koleksiyonculuğu yöntemi sağlaması, sanatçılar için kabine resimleri türü alanında kaynak oluşturması gibi… Çalışmamızın sanat eğitimine sağlayacağı kazanımlar üç grupta toplanmaktadır: 1. Teorik donanımın, sanatsal yaratıcılıkta taşıdığı önemin bilincine varan; araştıran, sorgulayan, inceleyen, uygulayan ve sanatsal yaratıcılıkları gelişmiş öğrencilerin yetiştirilmesi, 2. Koleksiyon kurmaya ve kültürel mirasın korunmasına yönelik öznel ve toplumsal duyarlılığın geliştirilmesi, 3. Nadire Kabine Kavramının: Yapısı, kapsamı, sanatsal, estetik ve estetik dışı özellikleriyle taşıdığı anlam ve değerin farkına varılabilmesi.
Araştırma, inceleme ve uygulama konumuzun, şimdiye kadar yapılmış sanat eğitimi ile ilgili yüksek lisans ve doktora çalışmalarında benzerinin olmaması özgün ve yeni boyutunun göstergelerinden biridir. Aynı zamanda da, Nadire Kabine Kavramının ve buna bağlı uygulamaların sanat eğitiminin okul öncesinden fakülte ölçeğine kadar olan süreci de şimdiye kadar teorik ve pratik anlamda görmezden gelinmiş olması oldukça şaşırtıcıdır. Oluşturduğumuz Nadire Kabinin kapsama alanı, Barok Dönem ile sınırlandırılmıştır. Nadire Kabineler naturalia (doğanın nadir varlıkları),artificilia(yapay eserler), scientifica (bilimsel aletler), exotica (uzak ülkelerden gelen objeler)mirabilia (garip türler) ve bibliotheca (yazınlar) ait kategorilerle ayrışmıştır. Barok Dönemin seçkin resim sanatı örnekleri tarafımızdan belirlenen beş ana temaya dahil edilmiştir: 1."Ölüm", 2."Zaman", 3."Sanat" 4."Eğitim", 5."İdeal İnsan".

Çalışma grubu, 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılında, Marmara Üniversitesi, Atatürk Eğitim Fakültesi, Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bili Dalı, Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı'nın 4 sınıfında okuyan5 gönüllü öğrenciden oluşmuştur. Tercih edilen model, nitel araştırma yöntemleri arasında yer alan eylem araştırmasıdır. Öğrenciler, yedi hafta teorik dört hafta uygulama süreci sonunda Barok Dönem Nadire Kabinesi Sanat Uygulaması konulu çalışmalar ortaya çıkarmışlar ve bunlar üç alan uzmanı tarafından değerlendirilmiştir. Veri toplama araçları: Kişisel bilgi formu, yarı-yapılandırılmış görüşme, odak grup görüşmesi, video ve ses kayıtları, araştırmacı günlüğü ve öğrenci günlüklerinden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri, nitel analiz yoluyla çözümlenmiş ve elde edilen bulgular, araştırma sorularına bağlı kalınarak yorumlanmıştır. 
Barok Dönemin insanlık tarihinin yeniden değerlendirilerek ibret alınması gereken kritik ve önemli bir süreç niteliğine sahip olması dolayısıyla, çalışmamız, aynı zamanda da bize bu konuda alana katkı yapabilme fırsatı sunmuştur. Ayrıca, Nadire Kabinelerin gelişim çizgisinin ulaştığı zirve noktayı kapsamına alan çalışmamızın, genç akademisyenlere bir rehber olması hedeflenmiştir.

Abstract:
Aim of the research is to emphasize the characteristic features of Cabinet of Curiosity concept, of which the position is little known or heard in art history, and its value in the modern art education, which aims to educate free and virtuous youth, to the students of Fine Arts Education Department of Faculties of Education, by associating it with Baroque Period. The fact that the Baroque Period has been the peak of development of Cabinets of Curiosity, which have a distinguished place in the history of Western Art and gained value also within the modern museology, was an advantage that enabled us to achieve the purpose of this study in the most effective manner. In our study a method, which is in compliance with enriching the imaginations of the students in a systematic and reliable manner and improving their artistic transference power in terms of practice and theory, was preferred. 
Cabinets of Curiosity have continued their development rapidly depending on Renaissance philosophy and had rich and effective functions over a period of about a hundred years: Such as establishing the foundation of museology, having scientific study methods, providing a conscious art collecting method, providing a source for the artists in the field of cabinet pictures … The achievements to be provided by our study to the art education is divided into three groups: 1. Educating students, who comprehend the importance of technical equipment on artistic creativeness, who research, question, examine, apply and whose artistic creativeness is developed, 2. Developing subjective and social sensitivity for establishing collection and protecting the cultural heritage, 3. Being aware of the meaning and value of the Cabinet of Curiosity with its structure, scope, artistic, aesthetic and non-aesthetic features.
The fact that the subject of our study, analysis and applicationis unique in the master and doctorate studies conducted until today is one of the indicators of its original and new aspect.At the same time, it is quite surprising thatalso the art education process of concept of Cabinet of Curiosity and associated applications from pre-school to the faculty scalehave also been ignored theoretically and practically until today. The coverage area of the Cabinet of Curiosity, which we created, was limited with the Baroque Period. Cabinets of Curiosity have been divided into categories of naturalia (rare assets of nature),artificilia(artificial works of art), scientifica (scientific tools), exotica (objects received from distant countries),mirabilia (strange species) and bibliotheca (literatures). Examples of distinguished BaroquePeriod'spainting art included into five main themes determined by us:1."Death", 2."Time", 3."Art" 4."Education", and 5."Ideal Human".

Study group was consisted of 5 volunteer students studying in the 4th grade of Marmara University, Atatürk faculty of Education, Department of Fine Arts Education, Department of Art Education in the Academic Years of 2023-2024. The model preferred is the action research, which is one of the qualitative research methods. Students produced studies on Baroque Period Cabinet of Curiosity Art Application at the end of a seven-week theoretical and four-week practice process, and these studies were evaluated by three experts of the field. Data collection tools were consisted of Personal Data Form, semi-structured interview, focus-group interview, video and voice records, researcher's diary and students' diaries. Research data was analysed through qualitative analysis and findings, which were obtained, were interpreted based on the research questions. 
Since the Baroque Period is a critical and important process of human history that have to be re-assessed and drawn as a lesson, our study also offered the opportunity to us to make a contribution into the field in this matter. Besides, it is aimed that our study, which covers the peak point of Cabinets of Curiosity's development line, to be a guide for the young academicians.