Hepatoselüler kanser olgularında klinik özellikler ve sağ kalıma etki eden prognostik faktörler
Clinical features of hepatocellular carcinoma and prognostic factors  that effects survival
Yazar: RECEP ALANLI
Danışman: DR. DOĞAN UNCU
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
Giriş  ve Amaç: Hepatosellüler kanser (HSK) dünyada en sık görülen beşinci kanser ve en öldürücü üçüncü kanserdir. HSK'nın %80'i gelişmekte olan ülkelerde görülmektedir. En sık nedenler; siroz, hepatit B, hepatit C ve alkol kullanımıdır. Biz bu çalışmamızda kliniğimize başvuran ve HSK tanısı almış olan hastaların etyolojik, demografik ve klinik özelliklerini ve sağkalıma etki eden prognostik faktörleri  incelemeyi amaçladık.  
Hastalar ve yöntem: Kasım 2002 – Nisan 2011 tarihleri arasında Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Kliniği'ne başvuran HSK tanılı 213 hasta retrospektif olarak incelenmiştir.
Bulgular: Hastaların 172'si (%80,8) erkek, 41'i (%19,2) kadın olup erkek/kadın oranı 4/1 idi. Ortanca yaş 60 (19-85) idi. 40 (%18,8) hastada alkol öyküsü, 142 (%66,7) hastada hepatit B, 26 (%12,2) hastada ise hepatit C öyküsü mevcuttu. Hastaların Child-Pugh Skorları sırası ile 55 (%25,9) hastada A, 45 (%68,9) hastada B, 12 (%5,7) hastada ise C idi. Hastaların 69'unda (%32,9)  bir tümör varken, 141'inde (%67,1) birden çok tümör vardı. Ortanca tümör boyutu 68mm (8-187) idi. Hastaların 45'inde (%21,1) portal ven trombozu saptandı. Hastaların büyük çoğunluğu ileri evrede idi. Elli sekiz (%27.4)  hasta evre 1-2, 155 (%72.6) hasta evre 3-4 idi. Hastaların aldıkları tedaviler incelendiğinde, 67 (%34,7)  hasta tedavisiz izlenmiş olup, 17 (%8,8) hastaya cerrahi, 29 (%15)  hastaya lokal ablatif tedaviler ve 80 (%41,5) hastaya sistemik tedaviler uygulanmıştı.
Ortalama takip süresi 10.3 ay idi. Hastalıksız yaşam süresi ortanca 12,5 ay (%95CI: 9-25),  genel sağkalım süresi ortanca 5,5 ay (%95CI:3,5-7,5) olarak bulundu. Genel sağkalım üzerinde; tümörün metastaz durumu(M), evresi, AFP düzeyi, hepatit B, siroz varlığı, ALT, AST, GGT, albümin ve bilirubin  düzeyi ile tedavi seçiminin anlamlı etkisi gözlendi. 
Sonuç: Gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de HSK etyolojisinde viral hepatitler önemli rol oynamaktadır. Viral hepatitlerin engellenmesi için halkın bilinçlendirilmesi ve aşı programlarına uyumun arttırılması, viral hepatit taşıyıcılarında ise olası HSK gelişimi ve erken teşhis açısından hastaların yakın takip edilmeleri önerilir.

Abstract:
Introduction and objective: Worldwide,  hepatocellular carcinoma (HCC) has fifth highest cancer incidence and  the third highest cancer mortality. HCC is often seen in 80% of the developing countiries. The most common reasons of HCC are; cirrhosis, hepatitis B and C and heavy alcohol consumption. In this study we aimed to determine etiological, demographic and clinical features of HCC patients in our hospital and to find prognostic factors that effect mortality.
 Patients and methods: 213 patients with HCC who have been followed in Ankara Numune Education and Research Hospital Department of Medical Oncology between November 2002- April 2011, analyzed retrospectively.
Results: The study population included 172 (80,8%)  males and 41 (19,2%) females. The ratio of male/female was 4/1. The median age of all patients was 60 (19-85). 40 (18,8%) patients had alcohol use, 142 (66,7%) had hepatitis B and 26 (12,2%) had hepatitis C infection. Child –pugh scores of  55 patients (25,9%) were A, 45 patients (68,9%) were B and 12 (5,7%) patients were C respectively . 69 (32,9%) of the patients had a single mass while 141 (67,1%) of them had multiple mass. Median tumor size was 68 mm (8-187). Portal vein thrombosis was found in 45 (%21,1) of patients. Most of the patients were on advanced stage. 58 (27,4%) patients were at stage 1-2 and 155 (72,6%) patients were at stage 3-4. The types of treatments given to patients were; 17 (8,8%) of them received surgical therapy, 29 (15%) of them received local therapy, 80 (41,5%) of them received KT and 67 (34,7%) received no therapy. Median follow-up time was 10,3 months. Median progression free survival was 12,5 (95CI%:9-25) months. Overall median survival was 5.5 (95CI%:3,5-7,5) months. We found out that metastase (M) positivity, stage, AFP levels, hepatitis B, cirrhosis presence, AST, ALT, GGT, albümin, bilurubin levels and types of treatments have a significant effect on overall survival.
Conclusion: In developing countries viral hepatitis have an important role on the etiology of HCC so as in our country. For the prevention of the viral hepatitis it is important to raise awareness about HCC and the vaccination programs. Also viral hepatitis carriers must be taken under frequent observation for early diagnosis of HCC.