Beşerî hukuk sistemindeki boşamaların İslam Hukukuna göre hükmü
Validity of divorces in human law, according to Islamic one
Yazar: ÖMER TUNCAY
Danışman: PROF. DR. NURETTİN TURGAY
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Boşanma = Divorce ; Talak = Talak ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Günümüzde İslâm hukukunun uygulanmadığı ülkelerde kadının resmî mahkemelerde boşanma talebiyle dava açması üzerine hâkimin boşamaya hükmetmesi hususu Müslümanlar açısından bazen sorun oluşturmaktadır. Bu çalışmada, kocasının rızası olmadan kadının tek taraflı şer'î olmayan mahkemeye başvurması neticesinde yargıcın boşamaya karar vermesinin şer'î hükme uygunluğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Kâdı bulunmadığı durumlarda kâdı yerine geçecek hakemlerin kararları,fukahanın geliştirdiği yöntemler ile amel etmek hususu ve zaruret gibi nedenlerden ötürü İslâmî olmayan mahkemeye başvurmanın caiz olduğu durumlar irdelenmiştir. Şer'î kâdının bulunmadığı durumlarda hakemlere başvurmanın bir çözüm yolu olduğu belirtilmiştir. Bazı araştırmacıların hakemlere sınırsız çözüm rolünü yüklemeleri hususu deliller temelinde tartışılmıştır. Mezkûr problemin çözüme kavuşturulması için diğer bir yöntem olarak tarafların kâdının yokluğunda kâdı yerine geçecek İslâmî mercilere başvurulması gerektiği belirlenmiştir. Meselenin ictihadî boyutundan hareketle zaruret vb. sebeplerden dolayı beşerî hukuk sistemindeki boşamaları geçerli gören kesimin görüşüyle de amel edilebileceği kanaati hâsıl olmuştur. Öte yandan her görüş temsilcisinin delilleri ortaya konulmuş leh ve aleyhteki tüm görüşler değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Şer'î yargının yokluğunda İslâmî mercilere başvurulması gerektiği hususu tercihe şayan görülmüş ve fukahanın klasik ve çağdaş fetvalarına yer verilerek tercih sebebi belirtilmiştir.
 
Son olarak da kâdının yokluğunda kâdı yerine geçecek merciinin veya beşerî hukuk sisteminin boşamalarını geçerli olduğunu savunanlara göre kadının kaç talâkla kocasından boşandığı hususu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this day and age in countries where Islamic law (Sharia) is not implemented a divorce granted by a judge in an official non-Islamic court on the request of a women can sometimes pose problems for the Muslims. In this study we try to determine the legitimacy of the judge's verdict in terms of Islamic divorce law after he nullifies her marriage without her husband's consent. In the absence of a kadi (Muslim judge), the issues of doing by arbitral awards of arbitrators and the methods offered by Muslim jurists (fuqaha) and cases that are permissible to apply to a non-Muslim court because of compulsion (dharoorath) have been studied. In the event there isn't a kadi, referring to the arbitrators has been stated as a way of solution.Some researchers propose to give unlimited ways of solution and this issue has been discussed thoroughly with proofs. As another method for resolving aforementioned problems, in the absence of kadi, we have determined that parties should resort to Islamic religious authorities as a substitute for kadi. On the other side of the issue there's the necessity of acting in the dimension of ijtihad (independent reasoning of a jurist). Because of some reasons such as compulsion (dharoorath) we have come to the conclusion that one can do by the view of the ones who think the divorces issued by Islamic Courts (Sharia Courts) are also legitimate. On the other hand, the evidence of each view has been presented and all opinions that are on favor and against have been evaluated. We are in the opinion of this view: "in the absence of Islamic Courts, Islamic religious authorities should be resorted to." And the reasons for this have been given with the classical and modern era fetwas of jurists.
Another question about the type and number of talaq (divorce in Islamic Law) rises related to those who are of the opinion that divorces issued by the non-Islamic courts or Islamic religious authorities in the absence of kadi are valid. Finally, this issue has been studied and sorted out.