Yapılarda gürültü denetimi sürecindeki uygulamaların karşılaştırmalı değerlendirilmesi
Comparative analysis of noise control application processes for buildings
Yazar: IŞIL İPLİK
Danışman: PROF. DR. NEŞE YÜĞRÜK AKDAĞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Mimari akustik = Architectural acoustic

Özet:
Rahatsız edici ve istenmeyen ses olarak tanımlanan gürültünün, teknolojik gelişmeler ve nüfus artışının etkisiyle büyüyen bir çevresel kirlilik olduğu bilinen bir gerçektir. Gürültü, insan sağlığı üzerinde çeşitli fiziksel, fizyolojik ve psikolojik etkilere neden olup insanın günlük hayatındaki verimliliğinin düşmesine yol açabilir. Gürültünün insan sağlığı üzerindeki etkileri, gürültüye maruz kalma süresi ve gürültünün düzeyine göre değişiklik gösterir. Gürültünün çeşitli kaynakları olmakla birlikte kentsel ortamlarda trafik gürültüsü, insanları diğer gürültülere kıyasla daha fazla rahatsız etmektedir.
Gürültü denetiminin temel prensipleri arasında, gürültünün öncelikli olarak kaynakta denetlenmesi ilkesi vardır. Bunun mümkün olmadığı ya da kaynakta denetimin yeterli gelmediği durumlarda ise gürültünün alıcıya ulaşırken yayıldığı ortamda denetlenmesi gerekmektedir. Yapı dışı gürültüler ele alındığı zaman, gürültünün yapıya ulaşmadan denetlenmesi, yapı kabuğuna düşen yükü önemli ölçüde azaltmaktadır. Gürültünün alıcı ile kaynak arasında denetimi sırasında kullanılan en yaygın araç, gürültü engelleridir. Topoğrafik yapının ya da bitki örtüsünün doğal engeller olarak kullanıldığı akustik olarak korunmuş bölgeler elde edilebileceği gibi, gürültü kaynağı ile alıcı arasındaki bir yapı, duvar ya da levha gibi değişik nitelikteki elemanlar da yapay gürültü engelleri olarak kullanılabilir. Gürültü engellerinin etkinliği engelin boyutlarına, konumuna, niteliğine, malzemesine, biçimine ve atmosferik koşullar ile zemin etkisine bağlı olarak değişkenlik göstermektedir.
Bu çalışmada, İstanbul ili Üsküdar ilçesi Acıbadem semtinde, D-100 karayolu kenarında bulunan bir toplu konutta, trafik gürültüsünün etkilerinin belirlenmesi ve denetimine yönelik önlemlerin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaçla, belirlenen alanda gürültü düzeyi ölçmeleri yapılmış, aynı zamanda Soundplan simülasyon programı yardımı ile bölgenin gürültü haritaları hazırlanmıştır. Değerlendirmeler sonucunda, Türkiye'de yürürlükte bulunan, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği'nde belirtilen sınır değerlerin aşıldığı bölgeler tespit edilmiştir. SONArchitect simülasyon programı ile hacme gelen gürültü düzeyi hesaplanarak yapı kabuğunun gürültü denetimindeki etkinliği belirlenmiştir. Her iki simülasyonun sonucu, gürültünün denetlenmesi gerektiğini göstermiştir. Gürültüden etkilenme düzeyini azaltmak amacı ile, Soundplan simülasyon programında karayolu kenarına gürültü engeli yerleştirilmiş ve yapılara gelen gürültü düzeyinde oluşan değişimler gözlemlenmiştir. SONArchitect simülasyon programında ise, yapı kabuğundaki değişimin, hacme gelen gürültü düzeyi üzerindeki etkisi tespit edilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, yapı kabuğunda denetim önlemlerinin gürültü engelinden daha etkin bir çözüm olduğu saptanmıştır. Ancak maliyet karşılaştırması yapıldığında gürültü engeli ile denetimin yapı kabuğunda denetimden daha ekonomik olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Noise is defined as a disturbing and undesirable sound and noise pollution is a growing environmental problem due to technological developments and population growth. Next to its effects on daily life, noise pollution may cause a variety of physical, physiological and psychological problems. The severity of these problems depends on the duration of noise exposure and the level of noise. Although there are various sources, the noise pollution due to traffic disturbs people more than any other source does in urban environments.
The fundamental principles of noise control include the principle of controlling the noise primarily at the source. In case this is not possible or enough the control actions must be taken before it reaches the receiver either outside of the building or on the building envelope. To reduce the load on the building envelope noise barriers are widely used. From a topographical structure or a vegetation as natural obstacles to walls and plates as artificial barriers a variety of elements might be used to serve this purpose. However the effectiveness depends not only on the barrier size, location, material or shape; atmospheric conditions and ground effect should also be taken into consideration.
In this study, it was aimed to determine the effects of traffic noise in a social housing located in the Acıbadem district of Üsküdar, Istanbul and to present the control measures. For this purpose , noise level measurements were taken in the mentioned area and noise maps of the region were prepared with the help of Soundplan simulation program. Resulting values showed that the limit values of Regulation of Assessment and Management of Environmental Noise is exceeded. The noise level that is received in the inner spaces was calculated by SONArchitect simulation program and the effectiveness of the building envelope in noise control was estimated. The result of both simulations showed that noise should be controlled. In order to reduce the level of noise impact, a noise barrier was placed on the roadside in the Soundplan simulation program and changes in noise level were recalculated and with SONArchitect the effect of this change is simulated for inner spaces. As a result, it was found that the control on the building envelope is more effective than the noise barrier. However, the cost comparison study proved that the noise barrier is a more economical solution.