Pedı̇atrı̇k yaş grubunda akut rı̇nosı̇nüzı̇te sekonder orbı̇tal komplı̇kasyonların lamı̇na paprı̇sea ve komşu ı̇ntranazal anatomı̇k yapılar ı̇le ı̇lı̇şkı̇sı̇nı̇n kesı̇tsel görüntülemelerle değerlendı̇rı̇lmesı̇
Evaluation of the relationship of orbital complications secondary to acute rhinosinusitis with the lamina papyracea and adjacent intranasal anatomical structures in pediatric age group with cross-sectional imaging
Yazar: MEHMET FATİH ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ ÇETİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Amaç: Akut rinosinüzite sekonder orbital komplikasyon gelişmiş pediatrik
hastalarda lamina paprisea ve ilişkili intranazal yapıların kesitsel (BT)
görüntülemelerle değerlendirilip hastalıkla ilişkisinin veya olası bir risk faktörü olup
olmadığının araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Vaka grubunu akut rinosinüzite sekonder orbital
komplikasyonu geçiren pediatrik (0-18 yaş) 50 hasta oluşturmaktaydı. Kontrol
grubunu ise bu hastalığa sahip olmayan yaş dağılımına uyan randomize pediatrik 50
hasta oluşturmaktaydı. Hastalar Orbital / Maksillofasiyal / Paranasal Bilgisayarlı
Tomografi görüntüleriyle değerlendirilmiştir. Hastalarda komplikasyon gelişen
taraftaki Herzallah lamina paprisea lokalizasyon sınıflaması, Landsberg ve Friedman
unsinat proses üst yapışma lokalizasyon sınıflaması, hiperpnömatize (fazla gelişmiş)
etmoid bulla varlığı, agger nazi hücresi varlığı, haller hücresi varlığı, yüksek septal
deviasyon varlığı, konka bülloza varlığı değerlendirildi. Kontrol grubunda da aynı
ölçümler yapıldı.
Bulgular: Çalışmada vaka grubunda 35 erkek ve 15 kadın toplam 50 hasta,
kontrol grubunda 34 erkek ve 16 kadın toplam 50 hasta mevcuttu. Vaka grubunda yaş
ortalaması 6,76 ± 4,02 ve kontrol grubunda yaş ortalaması 5,80 ± 4,1 olarak olarak
hesaplandı. Vaka grubu hastalarında taraf olarak 25 hastada sol gözde, 23 hastada sağ
gözde ve 2 hastada her iki gözde komplikasyon görüldü. Vaka grubunda Chandler
sınıflamasına göre 40 hastada preseptal selülit (evre 1), 2 hastada orbital sellülit (evre
2), 7 hastada subperiostal abse (evre 3), 1 hastada orbital abse (evre 4) izlendi. Vaka
grubunda etmoid sinüzit eşlik eden 47 hasta (%94), maksiller sinüzit eşlik eden 34
hasta (%68), frontal sinüzit eşlik eden 27 hasta (%54), sfenoid sinüzit eşlik eden 8
hasta (%16) gözlendi. Bütün sinüsleri içeren pansinüzit tablosu 7 hastada (%14)
gözlendi.
Çalışmada lamina paprisea lokalizasyon sınıflaması vaka ve kontrol grubunda
yapıldı. Her iki grupta da %80 oranda Tip 1 gözlendi ve istatistiksel olarak anlamlı
farklılık izlenmedi (p=0,433). Unsinat proses üst yapışma yerine göre 6 tipe ayrılarak
her iki grupta değerlendirildi ve istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmedi (p=0,579).
Hiperpnömatize etmoid bulla varlığı her iki grupta değerlendirildi ve istatistiksel
ix
olarak anlamlı fark izlenmedi (p=0,204). Yüksek septal deviasyon varlığı her iki
grupta değerlendirildi ve istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmedi (p=1,00). Agger
nazi hücresi varlığı her iki grupta değerlendirildi ve istatistiksel olarak anlamlı fark
izlenmedi (p=0,204). Haller hücresi varlığı her iki grupta değerlendirildi ve
istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmedi (p=1,00). Konka Bülloza varlığı her iki
grupta değerlendirildi ve istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmedi (p=0,505).
Sonuç: Çalışmada değerlendirilen bütün parametrelerde istatistiksel açıdan iki
grup arasında anlamlı bir fark izlenmedi. Bu çalışmanın ışığında lamina paprisea
lokalizasyonunun, unsinat proses üst yapışma lokalizasyonunun ve diğer anatomik
varyasyonların (hiperpnömatize etmoid bulla, agger nazi, haller hücresi, yüksek
septal deviasyon, konka bülloza) pediatrik hastalardaki akut rinosinüzite sekonder
orbital komplikasyon gelişiminde risk faktörü veya ilişkisi olmadığını düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Akut Rinosinüzit, Orbital Komplikasyon, Lamina
Paprisea, Unsinat Proses, Chandler Sınıflaması, Hiperpnömatize Etmoid Bulla.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to evaluate the lamina papricea and
related intranasal structures in pediatric patients with orbital complications associated
with acute rhinosinusitis by cross-sectional (CT) imaging and to investigate whether
there is a relationship with the disease or a possible risk factor.
Materials and Methods: The case group consisted of 50 pediatric patients (0-
18 years) with orbital complications associated with acute rhinosinusitis. The control
group consisted of 50 age-matched randomized pediatric patients who did not have
this disease. Patients were evaluated with Orbital / Maxillofacial / Paranasal Computed
Tomography images. Herzallah lamina papyracea localization classification,
Landsberg and Friedman uncinate process upper attachment localization classification,
presence of hyperpneumatized (overdeveloped) ethmoid bulla, presence of agger nasii
cells, presence of haller cells, presence of high septal deviation, presence of concha
bullosa were evaluated in the patients. The same measurements were performed in the
control group.
Results: There were 50 patients (35 males and 15 females) in the case group
and 50 patients (34 males and 16 females) in the control group. The mean age was 6.76
± 4.02 years in the case group and 5.80 ± 4.1 years in the control group. In the case
group, complications were seen in the left eye in 25 patients, in the right eye in 23
patients and in both eyes in 2 patients. According to Chandler classification, 40 patients
had preseptal cellulitis (stage 1), 2 patients had orbital cellulitis (stage 2), 7 patients
had subperiosteal abscess (stage 3) and 1 patient had orbital abscess (stage 4). In the
case group, there were 47 patients (94%) with ethmoid sinusitis, 34 patients (68%)
with maxillary sinusitis, 27 patients (54%) with frontal sinusitis, and 8 patients (16%)
with sphenoid sinusitis. Pansinusitis involving all sinuses was observed in 7 patients
(14%).
In the study, lamina papyracea localization classification was performed in the
case and control groups. Type 1 was observed in 80% of both groups and no
statistically significant difference was observed (p=0.433). Uncinate process was
divided into 6 types according to the upper adhesion site and evaluated in both groups
and no statistically significant difference was observed (p=0,579). The presence of
xi
hyperpneumatized ethmoid bullae was evaluated in both groups and no statistically
significant difference was observed (p=0,204). The presence of high septal deviation
was evaluated in both groups and no statistically significant difference was observed
(p=1,00). The presence of Agger Nasii cells was evaluated in both groups and no
statistically significant difference was observed (p=0.204). The presence of Haller cell
was evaluated in both groups and no statistically significant difference was observed
(p=1,00). The presence of Concha Bullosa was evaluated in both groups and no
statistically significant difference was observed (p=0,505).
Conclusion: There was no statistically significant difference between the two
groups in all parameters evaluated in the study. According to this study, we think that
lamina papyracea localization, uncinate process superior attachment localization and
other anatomical variations (hyperpneumatized ethmoid bulla, agger nazi cell, haller
cell, high septal deviation, concha bullosa) are not risk factors or related to the
development of orbital complications secondary to acute rhinosinusitis in pediatric
patients.
Keywords: Acute Rhinosinusitis, Orbital Complication, Lamina Papyracea,
Uncinate Process, Chandler Classification, Hyperpneumatized Ethmoid Bulla.