Yerel ve tescilli yulaf çeşitlerinde bazı morfolojik ve fenolojik özelliklerin tane verimi ve biyomass verim ile ilişkilerinin belirlenmesi
Determination of the relationship of some morphological and phenological characteristics with grain yield and biomass yield in local and registered oat varieties
Yazar: AYŞE NUR DEMİREZEN
Danışman: PROF. DR. TEVRİCAN DOKUYUCU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, 2021-2022 ürün yılında Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri deneme alanında yürütülmüş olup yerel ve tescilli yulaf çeşitlerinde bazı morfolojik ve fenolojik özelliklerin tane verimi ve biyomass verim ile ilişkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Denemede kullanılan yulaf çeşitleri tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak 1 yıl süre ile yetiştirilmiştir. Çalışmada 4 yerel 4 te tescilli olmak üzere toplam 8 adet yulaf genotipi materyal olarak kullanılmıştır. Araştırmada vejetatif periyod (VP),  bitki boyu (BB), tane dolum periyodu (TDP), ekim olgunlaşma süresi (EOS), metrekarede bitki sayısı (MBS), salkım uzunluğu (SU), salkımdaki tane sayısı (STS), metrekaredeki salkım sayısı (MSS), sap kalınlığı (SK),  üst boğum arası uzunluğu (ÜBAU), üst boğum kalınlığı (ÜBK), bayrak yaprak eni (BYE), bayrak yaprak uzunluğu (BYU), bayrak yaprak alanı (BYA), bayrak yaprak hacmi (BYH), bayrak yaprak kuru ağırlığı (BYKA), bayrak yaprak yeşil ağırlığı (BYYA), yeşil ot verimi (YOV), kuru ot verimi (KOV), biyolojik verim (BV), doğal kuru madde oranı (% DKMO),  bin tane ağırlığı (BTA), hasat indeksi (HI) tane protein oranı (% TPO), hektolitre (HL), tane verimi (TV) ve yatma (Y) özellikleri incelenmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre, yulaf genotipleri incelenen birçok özellik yönünden önemli derecede farklı bulunmuştur. Deneme sonucunda yulaf çeşitlerinin vejetatif periyodu 157-164 gün, bitki boyu 86.5-114.03 cm, tane dolum periyodu 16-32 gün, ekim olgunlaşma süresi 193-202 gün, metrekarede bitki sayısı 427-501 adet, üst boğum arası uzunluğu 20.35-24.36 cm, salkım uzunluğu 20.45-29.20 cm, salkımdaki tane sayısı 62.73-99.13 adet, metrekarede salkım sayısı 360-706 adet, bin tane ağırlığı 25.63-30.75 g, hasat indeksi %27.49-51.22, sap kalınlığı 3.65-4.43 mm, üst boğum kalınlığı 3.54-4.65 mm, bayrak yaprak uzunluğu 15.75-18.02 cm, bayrak yaprak eni 1.01-1.21 cm, bayrak yaprak alanı 13.55-17.75, bayrak yaprak kuru ağırlık 0.53-0.83 g, yeşil ot verimi 1.090 ton/da-1.698.66 ton/da, arasında değişim göstermiş, çiçeklenme dönemi yeşil ot veriminde en yüksek Checota çeşidinde 1745.33 kg/da elde edilirken en düşük değer Yeşilköy 330 genotipinden 1090 kg/da, tane veriminde ise; en yüksek değer Yeniçeri genotipinden 305.92 kg/da olarak belirlenmiş olup en düşük değer Ankara 84 genotipinden 225.27 kg/da olarak elde edilmiştir. İncelenen tüm özellikler birlikte değerlendirildiğinde Kahramanmaraş bölgesinde en uygun genotip Checota olarak belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out in the field crops trial area of  Kahramanmaraş Sütçü İmam University, Faculty of Agriculture in 2021-2022 cropping season, and it was aimed to determine the relationships of some morphological and phenological features with grain yield and biomass yield in local and registered oat varieties. Oat varieties used in the experiment were grown according to the randomized complete block design with 3 replications for 1 year. A total of 8 oat genotypes, 4 local and 4 registered were used as material in the study. In the research, vegetative period (VP), plant height (PH), grain filling period (GFP), days to msturity (EOS), number of plants per square meter (PSS), panicle length (PL), number of grains in the panicles (NGP), number of panicles per square meter (PSS), stem diameter (SD), upper internode length (UINL), upper internode thickness (UIT), flag leaf width (FLW), flag leaf length (FLL), flag leaf area (FLA), flag leaf volume (FLV), flag leaf dry weight (FLDW), flag leaf green weight (FLGW), fresh hay yield (FHY), dry hay yield (DHY), biological yield (BY), natural dry matter ratio (%NDMR), thousand grain weight (TGW), harvest index (HI), grain protein ratio (%GPR), test weight (HL), grain yield (GY) and lodging (L) characteristic were investigated.
According to the research obtained, Dutch genotypes are significantly different in terms of many characteristics examined. The vegetative period of oat varieties was 157-164 days, the plant height was 86.5-114.03 cm, the grain filling period was 16-32 days, the sowing maturation period was 193-202 days, the number of plants per square meter was 427-501, the length between the upper internodes was 20.35-24.36 cm, bunch length was 20.45-29.20 cm, number of grains in the bunch was 62.73-99.13, number of bunches per square meter was 360-706, thousand grain weight was 25.63-30.75 g, harvest index was 27.49-51.22%, stem thickness was 3.65-4.43 mm, upper node thickness was 3.54 -4.65 mm, flag leaf length 15.75-18.02 cm, flag leaf width was 1.01-1.21 cm, flag leaf area was 13.55-17.75 cm, flag leaf dry weight was 0.53-0.83 g, green grass yield was 1.090 tons/da-1.698.66 tons/da. The highest fresh hay yield in the flowering period was 1745.33 kg/da in the Checota variety, while the lowest value was 1090 kg/da in the Yeşilköy 330 genotype. The highest value was determined as 305.92 kg/da from the Yeniçeri genotype and the lowest value was obtained as 225.27 kg/da from the Ankara 84 genotype. When all examined characteristics were evaluated together, the most suitable genotype in the Kahramanmaraş region was determined to be Checota.