Fazla kilolu ve obez bireylerde kilo verme kararının beden imgesi ve yaşam niteliği ile ilişkisi
The relationship of weight loss decision with body image and quality of life in overweight and obese individuals
Yazar: FATMA YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ÖZÇAKAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Obezite, günümüz şartlarında önlenebilir ölümlerin ikinci en sık nedenidir.
Günümüz dünyasında ülkelerin gelişmişlik seviyesine bakılmaksızın bir halk sağlığı
sorunu haline gelmiş olmasına rağmen halen kesin bir tedavisi bulunamamıştır. Beden
algısı, kişinin kendi bedeninin zihnindeki yansımasıdır.(11) Bu yansıma bedene ve
kendilik haline dair duygu ve deneyimleri içerir. Yaşam kalitesi kavramı sağlıklı olma
durumunu kapsar ancak, tıbben sağlıksız olma durumu, yaşam kalitesinin yüksekliği
algısını her zaman dışlanamaz. Yapılan çalışmalar kendini olduğundan daha sağlıklı
değerlendiren insanların sağlık açısından riskli davranışlar sergilemeye yatkın olduğu
ortaya konmuştur. Bu çalışma kişinin kilo verme karar süreci ile beden algısı ile ilişkili
yaşam kalitesinin ilişkisi olup olmadığını araştırmayı amaçlamıştır.

Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel tipte planlanan çalışmamıza 01.10.2021 ile
01.10.2022 Kasım tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi eğitim aile sağlığı
merkezlerine başvurup dahil edilme kriterlerini karşılayan 215 kişi dahil edilmiştir.
Çalışma yüz yüze anket yöntemiyle gerçekleştirildi. Katılımcılardan sosyodemografik
veri anketi, zayıflama karar verme dengesi ölçeği, beden imgesinin yaşam niteliğine
etkisi ölçeği ve sağlık hizmetine başvuru durumu ile ilgili sorular anketi doldurmaları
istenmiştir. Toplanan veriler SPSS 24.0 programı kullanılarak değerlendirildi.
Anlamlılık düzeyi . p<0,05 kabul edilmiştir.

Bulgular: Katılımcıların, beden kitle indeksi ortalamaları 31,3±3,6 olarak
hesaplanmıştır. %69,3'ü fazla kilo yada obezitesinin farkında iken, %30,7'si fazla kilo
ve obezitesi olduğunu düşünmüyordu. Katılımcılar beden imgesinin yaşam niteliğine
etkisi ölçeğinden ortalama olarak 28,827±17,931 puan almışlardı. Kilo verme karar
dengesi ölçeği pozitif alt grubundan ortalama olarak 26,116±8,508 puan, negatif alt
grubundan 15,827±5,812 puan almışlardı. BMI ortalamaları kadınların erkeklerden,
ilköğretim mezunlarının üniversite mezunlarından, bir işte çalışmayanların
çalışanlardan, kronik hastalığı olanların olmayanlardan daha yüksek çıkmıştır.

Sonuç: Beden imgesinin yaşam niteliğine etkisi ile kilo verme karar dengesi
arasında istatistiksel anlamlı bil ilişki saptanmamıştır. Kilo verme kararı bireysel ve
zamanla değişen bir süreç olduğu için bu kararın beden imgesi ve yaşam niteliği ile
ilişkini değerlendirmek adına daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Obezite, kilo verme kararı, yaşam niteliği, beden imgesi

Abstract:
Objective: Obesity is the second most common cause of preventable death in
today's world. Although it has become a public health problem in today's world
regardless of the level of development of countries, there is still no definitive treatment.
Body perception is the reflection of one's own body in the mind.(11) This reflection
includes feelings and experiences about the body and self. The concept of quality of
life includes the state of being healthy, but the state of being medically unhealthy
cannot always exclude the perception of high quality of life. Studies have shown that
people who perceive themselves as healthier than they are are prone to exhibit healthrisk behaviours. This study aimed to investigate whether there is a relationship
between the weight loss decision process and the quality of life associated with body
perception.

Method: In our descriptive, cross-sectional study, 215 people who applied to
Dokuz Eylül University education family health centres between 01.10.2021 and
01.10.2022 November and met the inclusion criteria were included. The study was
carried out by face-to-face survey method. Participants were asked to fill in the
sociodemographic data questionnaire, weight loss decision-making balance scale, the
effect of body image on quality of life scale and questions about the status of
application to health services. The collected data were evaluated using SPSS 24.0
programme. The level of significance was accepted as p<0.05.

Results: The mean body mass index of the participants was 31.3±3.6. 69.3%
were aware of their overweight or obesity, while 30.7% did not think that they had
overweight or obesity. Participants had an average score of 28.827±17.931 on the
xii
effect of body image on quality of life scale. They had a mean score of 26.116±8.508
in the positive subgroup and 15.827±5.812 in the negative subgroup of the weight loss
decision balance scale. BMI averages were higher in women than in men, in primary
school graduates than in university graduates, in those who were not working than in
those who were working, and in those with chronic diseases than in those without
chronic diseases.

Conclusion: No statistically significant relationship was found between the effect
of body image on quality of life and weight loss decision balance. Since the decision
to lose weight is an individual and time-varying process, more comprehensive studies
are needed to evaluate the relationship between this decision and body image and
quality of life.

Keywords: Obesity, weight loss decision, quality of life, body image