İşitme kayıplı yetişkinler için işitsel bilişsel test bataryası geliştirilmesi
Development of auditory cognitive testbattery for adults with hearing loss
Yazar: MELİHA BAŞÖZ BEHMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENGÜL TERLEMEZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
İşitme kaybı iletişim, davranış, sosyal etkileşim, psikolojik ve duyusal problemlere neden olan  önemli ve büyüyen küresel bir halk sağlığı sorunudur. İşitme kaybının psikososyal etkileri arasında sosyal izolasyon, yalnızlık, aşağılık hissi, utanç, benlik algısında ve yaşam kalitesinde düşüş yer almaktadır. İşitme kaybı ile  primer işitsel kortekste lokal serebral kan akışı azalır ve bu durum işitsel korteks, temporal lob ve tüm beyinde hacim azalmasıyla ilişkilidir, aynı zamanda daha zorlu dinleme koşullarında işitsel kortikal ağların işlevlerinin yeniden düzenlenmesi ile bilişsel rezervin azalması beklenir. Bu çalışmanın amacı işitme kaybına bağlı bilişsel performansın etkilenimini göstermek için yetişkin bireylerde kullanabilir işitsel bilişsel test bataryası geliştirmek ve işitme kayıplı bireylerde geliştirilen test bataryasını kullanarak etkilenimi göstermektir. Geliştirilen test bataryasının içerisinde; kısa süreli bellek, çalışma belleği, dikkat, yürütücü fonksiyon ve uzun süreli bellek becerilerini değerlendiren alt testler bulunmaktadır. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda geliştirilen test bataryası geçerli ve güvenilir bulunmuştur. İşitme cihazı ve koklear implant kullanıcılarına yapılan test bataryasının sonuçlarına göre; çalışma belleği, dikkat, fonemik akıcılık ve semantik akıcılık alt testlerinde normal işiten bireylere göre anlamlı bir düşüş gözlenmiştir. İşitsel bilişsel test bataryası yetişkin işitme cihazı veya koklear implant kullanıcılarında bilişsel etkilenimi değerlendirmek için kullanılabilir bir araçtır.

Abstract:
Hearing loss is a significant and growing global public health problem that causes communication, behavior, social interaction, psychological and sensory problems. Psychosocial effects of hearing loss include social isolation, loneliness, feelings of inferiority, shame, and a decrease in self-perception and quality of life.  With hearing loss, local cerebral blood flow decreases in the primary auditory cortex, and this is associated with volume reduction in the auditory cortex, temporal lobe, and entire brain. At the same time, cognitive reserve is expected to decrease with the reorganization of the functions of auditory cortical networks in more challenging listening conditions. The aim of this study is to develop an auditory cognitive test battery that can be used in adult individuals to show the effect of cognitive performance due to hearing loss and to show the effect by using the test battery developed in individuals with hearing loss. In the developing test battery included subtests; short-term memory, working memory, attention, executive function (phonemic fluency, semantic fluency and switching) and long-term memory skills.
 As a result of the statistical analysis, the developed test battery was found to be valid and reliable. According to the results of the test battery applied to hearing aid and cochlear implant users; a significant decrease was observed in working memory, attention, phonemic fluency and semantic fluency subtests compared to individuals with normal hearing.  The auditory cognitive test battery is a usable tool to assess cognitive affect in adult hearing aid or cochlear implant users.