KOBİ'lerin ihracat davranışlarını etkileyen faktörler ve ihracat etkinliğinin arttırılmasına yönelik çözüm önerileri Diyarbakır ili örneği
Factors affecting the export behavior of SMEs and solution suggestions for increasing export efficiency the case of Diyarbakır province
Yazar: DİLAN AÇA
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR BİLEN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
İhracat; büyüme, kalkınma, istihdam gibi alanlarda çok büyük katkılar sağladığından, üzerinde durulması gereken ve etkinliğinin arttırılması için çaba ve gelişim gösterilmesi gereken bir işlemdir.
İhracat uluslararası pazarlamanın temel formlarından birisidir. İşletmeler içinde bulundukları ortamın ve işletme özelliklerinin farklılık göstermesi sebebi ile farklı ihracat davranışları göstermektedir. 
Bu çalışma KOBİ'lerin ihracat davranışında etkili olabilecek çeşitli faktörleri ortaya koymak ve ihracat etkinliğinin arttırılmasına yönelik çözüm önerileri sunmak amacıyla Diyarbakır'da bulunan ve ihracat yapan KOBİ'lere yönelik yapılmıştır. Çalışmamızda veri toplama yöntemi olarak anket kullanılmıştır. Örneklemimizi Diyarbakır'da ihracat yapan 91 KOBİ oluşturmuştur. Bulguların analizi SPSS program ile yapılmıştır.
Çalışmamızda dört ayrı hipotez ve alt hipotezler üzerinden incelemeler yapılmıştır. İşletmelerin tanımlayıcı özellikleri ile ihracat davranışının ve ihracat şeklinin, işletmelerin ihracat yoğunluğu ile çalışanların demografik özelliklerinin ve ihracat davranışlarını etkileyen faktörlerin birbirinden bağımsız olup olmadıkları araştırılmıştır.
Analiz sonuçları benzer çalışmalarla paralellik göstermiştir. Örneklemimizde yer alan KOBİ'lerin ihracat davranışlarını etkileyen en önemli beş faktör; kur oranları, nitelikli personel, nakliye süresi ve maliyeti, hammadde etkisi ve pazar büyüklüğü olarak tespit edilmiştir. Ayrıca KOBİ'lerin ihracat yoğunluğu ile yatırımın büyüklüğü, nitelikli personel, nakliye süresi ve maliyeti, ihracatın gerektirdiği yatırım maliyeti, çalışma sermayesi, bürokratik engeller ve kur oranları arasındaki ilişki anlamlı çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: İhracat, İhracat Davranışı, İhracat Yoğunluğu

Abstract:
Export is a process that needs to be emphasized and efforts and development should be made to increase its effectiveness, as it provides great contributions in areas such as growth, development and employment.
Exporting is one of the main forms of international marketing. Businesses show different export behaviors due to the differences in their environment and business characteristics.
This study was conducted for exporting SMEs in Diyarbakır in order to reveal various factors that may be effective in the export behavior of SMEs and to offer solutions for increasing export efficiency. In our study, a questionnaire was used as a data collection method. Our sample consisted of 91 SMEs exporting in Diyarbakır. The analysis of the findings was made with SPSS program.
In our study, four separate hypotheses and sub-hypotheses were examined. It has been investigated whether the descriptive characteristics of the enterprises, export behavior and export pattern, export intensity of the enterprises, demographic characteristics of the employees and the factors affecting export behavior are independent of each other.
The results of the analysis were in line with similar studies. The five most important factors affecting the export behavior of SMEs in our sample were found to be exchange rates, qualified personnel, transportation time and cost, raw material impact and market size. In addition, the relationship between the export intensity of SMEs and the size of the investment, qualified personnel, transportation time and cost, investment cost required for exports, working capital, bureaucratic barriers and exchange rates was significant.
Keywords: Export, Export Behavior, Export İntensity