İlkokul-ortaokul matematik ders ve öğrenci çalışma kitaplarının sayılar öğrenme alanındaki problemlerin incelenmesi ve problemlere yönelik öğretmen görüşlerinin belirlenmesi
The investigation of problems on numbers in the mathematics textbooks and work books of students of the primary education and the determination of teachers' wiev about the problems
Yazar: MELTEM YURTÇU
Danışman: DOÇ. DR. CEMALETTİN IŞIK
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Problem çözme = Problem solving ; Sözel problemler = Verbal problems ; Çalışma kitapları = Workbooks ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers

Özet:
Nitelikli bir eğitim programının temel amacı problem çözebilen bireyler yetiştirmektir. Öğrencilerin matematikte başarısını etkileyen en önemli faktörlerden biri problem çözme becerisidir. Öğrencilerin bu süreçte başarılı olmaları sözel problemlerdeki başarıları ile orantılı olarak değişmektedir. Birçok araştırmacı içerisinde toplama-çıkarma ve çarpma-bölme işlemlerini içeren sözel problemleri öğrencilerin daha iyi anlamaları için çalışmalarında anlamsal olarak sınıflandırmalara yer vermiştir. Bu çalışma da 2012-2013 öğretim yılında Ankara ilinde resmi ilköğretim okullarında okutulan ilköğretim matematik ders ve öğrenci çalışma kitabında sayılar öğrenme alanında yer alan problemlerin sınıflandırılması amaçlanmıştır. Problemlerin sınıflandırılması farklı araştırmacılar tarafından değişik şekillerde sunulmuştur. Ders ve öğrenci çalışma kitaplarında ki problemler, Olkun ve Toluk-Uçar?ın 2009 da, Van De Walle?nin 2007 de tamamlamış olduğu çalışmalardaki sınıflandırmalar kullanılmıştır. İncelenen ders ve öğrenci çalışma kitabındaki problemler üç uzman yardımıyla uygun görülen kategorilere yerleştirilmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda ortaya çıkan sonuçlara ilişkin frekans ve yüzde değerleri saptanmıştır. Bu sonuçlardan ders kitaplarında anlamsal olarak farklı yapıda olan problemlerin sayısı ve çeşitliliği ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca bu kitaplar ile ders yapmakta olan öğretmenlerin, kitaplarda yer alan problemler hakkındaki görüşlerini almak için de öğretmenlere yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Tüm matematik kitapları hakkında görüş alabilmek için altı sınıf öğretmeni, on ilköğretim matematik öğretmeni olmak üzere toplamda on altı öğretmene ulaşılmıştır. Görüşler içerik analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Öğretmenlerden alınan görüşler doğrultusunda öğrencilerin dört işlem içeren problemlerin anlamsal olarak farklı yapılarının farkında olmadıkları sonucu ortaya çıkmıştır. Elde edilen sonuçlara göre farklı işlemler içeren problemlerin anlamsal yapılarına göre sınıflandırılmasının öğrencilere kazandırılması konusunda öneriler getirilmiştir.

Abstract:
The main purpose of a quality training program is to educate people that can solve problem. One of the most important factors affecting student?s success in mathematics is problem solving skills. Students? success in the period is proportional with success in word problems. Many researchers classified word problems involving addition-subtraction and multiplication-division operations as semantic structures of problems so as to better instruct students. In this study it was aimed to classify problems on numbers in the mathematics textbooks and work books of student which were used at primary schools in Ankara during the educational year 2012-2013. Classification of problems was submitted in different formats by many researchers. In present study it was adapted studies that Olkun and Toluk-Uçar finished in 2009 and Van de Walle finished in 2007 for problems in textbooks and work books of student of the primary education in terms of conformity with categories of classification. Problems in textbooks and work books were classified within proper categories by tree experts.  Under the direction of the aims of the research, frequency and percentage values regarding the results emerging from investigation were determined. From these results,  count of problems which are semantic variation and diversity of  problems were discovered. In addition, semi-structured interviews were administered teachers who utilized these books in order to determine thoughts of teachers about problems in books. Six  elementary and ten mathematics teachers were interviewed. The content analyze method was applied to analyze data. According to the results of interviews, it was revealed that students were not aware of semantic diversity of problems including operations. Based on the results, some suggestions and directions to bring students in classification about semantic structures of problems involving different operations were given.