Balkan ülkelerinden Türkiye'ye yükseköğrenim amacıyla gelen öğrencilerin akademik ve sosyal beklentileri
Academic and social expectations of incoming students from balkan countries for higher education in Turkey
Yazar: ŞENAY BAŞA
Danışman: DOÇ. DR. FERUDUN SEZGİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Balkanlar = Balkans ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students ; Yükseköğretim = Higher education ; Öğrenci beklentileri = Student expectations ; Öğrenci hareketliliği = Student mobility ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Araştırmada Balkan Ülkelerinden Türkiye'ye yükseköğrenim görmek için gelen öğrencilerin akademik ve sosyal beklentileri konu olarak ele alınmıştır. Öğrenci hareketliliği bağlamında, Balkan ülkelerinden Türkiye'ye yükseköğrenim görmek için gelen öğrencilerin akademik ve sosyal beklentilerinin karşılanma düzeylerinin belirlenmesi bu araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Araştırma Türkiye'ye en fazla öğrenci gönderen Balkan Ülkelerini (Kosova, Makedonya, Arnavutluk, Bosna Hersek, Bulgaristan, Yunanistan) kapsamaktadır. Öğrencilerin beklentilerinin karşılanma düzeyini belirlemek için nitel araştırma modeli kullanılarak, olgubilim çalışması deseninden yararlanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, Ankara ili 2015-2016 eğitim öğretim yılında devlet üniversitelerine (Gazi Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi-ODTÜ) bağlı yükseköğrenim programlarında öğrenim görmekte olan toplam  40 öğrenci (Balkan ülkelerinden gelen) oluşturmaktadır. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik ve ölçüt örnekleme tekniği kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğrenciler ile yüz yüze görüşmeler yapılarak verilere ulaşılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin söylemleri araştırmanın güvenilirliğini sağlamak amacıyla olduğu gibi yazıya aktarılmış ve toplanan veriler betimlenerek yorumlanmıştır. Aynı zamanda araştırmanın geçerliliğini arttırmak için doğrudan alıntılara yer verilmiştir. Araştırmada inandırıcılığı (iç geçerliliği) sağlamak için uzun süreli etkileşim, derinlik odaklı veri toplama, uzman incelemesi ve katılımcı teyidi alınmıştır. Aktarılabilirlik (dış geçerlilik) için ise, ayrıntılı betimleme ve amaçlı örnekleme yöntemleri uygulanmıştır. Ayrıca tutarlılığı (iç güvenirliği) artırmak için tutarlık incelemesi ve teyit edilebilirlik (dış güvenirlik) için de teyit incelemesi yapılmıştır. Araştırmanın bulguları; öğrencilerin Türkiye'ye gelmeden önce Türkiye'deki eğitim ile ilgili sahip oldukları bilgilere, öğrencilerin gelmeden önce Türkiye'de görecekleri eğitim ile ilgili akademik ve sosyal beklentilerine, öğrencilerin Türkiye'de eğitim gördükleri süre içinde karşılaştıkları akademik ve sosyal problemlere, öğrencilerin Türkiye'de eğitim gördükleri süre içinde karşılaştıkları akademik ve sosyal problemlerin sebeplerine ve çözüm yollarına, öğrencilerin bağlı oldukları eğitim kurumlarındaki eğitim hizmetlerini ve öğretim elemanlarını değerlendirmelerine, öğrencilerin eğitim aldıkları ülkedeki (kurum, yurt, vb.) yerli öğrenciler ile aralarındaki uyum düzeylerine, öğrencilerin halen devam etmekte oldukları eğitim ile ilgili akademik ve sosyal beklentilerine, öğrencilerin uygulanmakta olan uluslararası öğrenci projeleri ile ilgili görüş ve önerilerine, öğrencilerin almakta oldukları eğitim ile ilgili önerilerine ilişkin bulgular şeklinde başlıklara göre değerlendirilmiştir. Bulgular değerlendirildiğinde, öğrencilerin yüksek beklentilerle Türkiye'ye geldikleri ve aldıkları eğitim süresince beklentilerinin yeterli düzeyde karşılanmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer yandan araştırma sonuçları öğrencilerin, Türkiye'de aldıkları kaliteli eğitimin mesleki yaşamlarına olumlu yönde yansıyacağını ve kendi ülkelerinde kolayca iş sahibi olabileceklerini düşündüklerini, aynı zamanda Türkiye'de bulunmaktan memnuniyet duyduklarını, Türkiye'deki eğitimleri boyunca gördükleri misafirperverliği, insanlara yardım etme gibi davranışları ve edindikleri akademik ve sosyal tecrübeleri ülkelerine aktarmak istediklerini ortaya koymuştur. Araştırma sonucunda, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığına, Milli Eğitim Bakanlığına, Yükseköğretim Kuruluna, İl Göç İdaresine, Kredi Yurtlar Kurumuna, üniversitelere, öğretim elemanlarına, idari yönetimlere ve daha sonra konuyla ilgili çalışma yapacak olan araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study the academic and social expectations of the university students coming from Balkan states to Turkey for higher education are discussed in detail. In the context of student mobility, academic and social expectatıons of incoming students ın order to Turkey higher education from Balkan Countries are the main objectives of this study. The research scopes Kosova, Macedonia, Albania, Bosnia and Herzegovina, Bulgaria and Greece which are the Balkan Countries that have the most foreign students in Turkey. By using qualitative research model to determine the level of meeting student's expectations, case study pattern was used. The total 40 participants of this research were chosen among the foreign students who studied higher education programs in state universities in Ankara between 2015-2016 (Gazi University, Ankara University, Hacettepe University and Middle East Technical University-METU). Maximum diversity and criterion sampling technique were used to determine the participants. Semi-structured interview form was used as a data collection tool. Face-to-face interviews are the method adopted to reach the data. The data acquired analyzed via descriptive analysis method. The discourses of the students are quoted exactly to lend credibility to the research and the data were interpreted by describing. On the other hand, direct quotations are used to increase the validity of research. In order to ensure credibility (internal validity), long-term interaction, depth-focused data collection, expert review and participant confirmation were obtained. For the transferability (external validity), detailed description and purposeful sampling methods were applied. In addition, to ensure consistency (internal reliability) consistency review and for the confirmability (external reliability), confirmation review was made. Findings of the study; the information students had about the education in Turkey before their arrival, academic and social expectations about the education that they will have in Turkey before arriving in Turkey, academic and social problems that students face during their education in Turkey, solutions to academic and social problems that students face during their education in Turkey,  to evaluate the educational services and teaching staff in the educational institutions to which they are affiliated, adaptation levels between students and students in the country of study (institution, dormitory, etc.), academic and social expectations related to the education of the students, opinions and suggestions of the students about the international student projects being implemented, the findings of student's suggestions related to education they have were evaluated according to the items. The findings of the research indicates that those students prefer Turkey with great expectations which are not met during the education period. On the other hand findings of the research revealed that student's opinions regarding to; the quality education they have in Turkey would positively affect their professional life and they can easily work in their own countries. Also they were happy to be in Turkey, and they want to transfer the hospitality they see during their education in Turkey, academic and social experience they gained in Turkey, behaviors like helping people to their countries. At the end of the research, recommendations for the Presidency of Turks Abroad and Related Communities, Ministry of National Education, Higher Education Council, Directorate General of Migration Management, General Directorate of Higher Education Credit and Hostels Institution, universities, faculty members, administrative administrations and the researchers who will be studying on the subject were presented.