Klinik düzeyde dikkat ve öğrenme bozukluklarında WISC-R alt testleri ile psikiyatrik semptom grupları arası ilişkinin incelenmesi
Analyzing the relationship between WISC-R subtests and psychiatric symptom groups in attention and learning disorders at clinical level
Yazar: GÜLSÜM CEYLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ATİLLA TEKİN ; PROF. DR. KORAY MEHMET ZEYNEL KARABEKİROĞLU
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Hiperaktivite bozukluğu = Hyperactivity disorder ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Psikiyatrik belirtiler = Psychiatric symptoms ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme bozuklukları = Learning disorders ; Öğrenme bozuklukları = Learning disorders

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, Özgül Öğrenme Bozukluğu'nda (ÖÖB) var olan bilişsel kusurları WISC-R testi kullanarak incelemek ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ile karşılaştırıldığında ÖÖB ile anlamlı bir ilişki gösteren parametreler elde edilip edilemeyeceğini belirlemektir. İkincil amaç, ÖÖB tanısı alan çocuklar ile ÖÖB ve DEHB tanısı ya da sadece DEHB tanısı olan çocukların ÖÖG Bataryası ile nasıl bir profil sergilediklerini araştırmaktır. Yapılan çalışmada zekâ seviyesini belirlemek için WISC-R; ÖÖB belirtilerini değerlendirmek için ÖÖG Bataryası kullanılmıştır. Bu araştırma Prof. Dr. Koray M.Z. KARABEKİROĞLU Muayenehanesinde Ocak 2015 - Ağustos 2016 dönemleri arasında yürütülmüştür. Araştırmaya, dikkat eksikliği, akademik başarısızlık, okuma yazmada güçlük, aşırı hareketlilik yakınmalarıyla başvuran ve ÖÖB ya da ÖÖB'yle birlikte DEHB'si olan katılımcılar, ayrıca kontrol grubu olarak da DEHB tanısı olan çocuklar dahil edilmiştir. Örneklem 1-5. sınıfa giden 6-10 (72-131 ay) yaş grubunda, çocuk psikiyatrisi uzmanınca ÖÖB, DEHB ya da ÖÖB+DEHB tanıları bulunan çocuklardan oluşmuştur. Değerlendirme süreci sırasında olgular dört gruba ayrılmıştır: (1) DEHB tanısı almış 11 çocuk, (2) ÖÖB tanılı 33 çocuk, (3) DEHB+ÖÖB olan 15 çocuk, ve (4) tedavi sürecinde aktif olarak ÖÖB ve DEHB tanısı almayacak düzeyde olan (Klinik Global İzlenim Ölçeği: 3'den daha az) 22 çocuk. Bu dört grup karşılaştırılmasında tanı grupları cinsiyet ve yaş yönünden benzer bulundu. Araştırmanın sonuçlarına göre ÖÖB olan grubun bütün ÖÖB Batarya testleri içinde okuma süresi hariç, belirgin olarak daha kötü puanlara sahip olduğu bulunmuştur. DEHB'li olgular sadece ÖÖB Bataryasında belirgin olarak saat çizimi testinde daha düşük puanlar almıştır. ÖÖB olan ve ÖÖB olmayan olgular karşılaştırıldığında, ÖÖB grubu aritmetik, resim düzenleme, genel bilgi, sayı dizisi, resim tamamlama, parça birleştirme, şifre, WISC-R toplam puanı ve mekânsal yetenek kategorisi puanları açısından istatistiksel olarak daha düşük performans göstermiştir (p<0.05). Çoklu karşılaştırma testi sonuçlarına göre DEHB bulunan çocukların aritmetik, sayı dizisi ve mekânsal yetenek kategorisi puanları, ÖÖB bulunan çocuklara göre anlamlı ölçüde daha yüksektir. Tüm bulgular WISC-R testi ile ÖÖB Bataryasının DEHB ve ÖÖB gruplarını ayırt etmede ve tedaviye iyi yanıt verecek grubu yordamada etkili olabileceğine dair geçerli sonuçlar ortaya koymuştur.


Anahtar Kelimeler: Özgül Öğrenme Güçlüğü, Özgül Öğrenme Bozukluğu,Dikkat Eksikliği, WISC-R, ÖÖB Bataryası.

Abstract:
The aim of this research study was to analyze the cognitive deficits present in Learning Disorder (LD) by using WISC-R test and to determine several findings differentiative to LD compared to Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD). The secondary aim was to examine the differences between LD, ADHD and ADHD+LD in terms of specific problems in the learning disorder battery. In the study, WISC-R was used to determine the IQ level and LD battery was used to determine LD symptoms. This research was interpreted in the private outpatient clinic of Professor Koray M.Z KARABEKİROGLU between January 2015 and August 2016. The participants were those who had problems such as attention deficit, academic failure, difficulty in reading and writing, hyperactivity complaints and participants with LD, ADHD+LD, or ADHD alone. The sample included the children at 1-5 grades (6-10 year-old), who were diagnosed with LD, ADHD or both. The diagnostic groups were formed as following: (1) Children with ADHD (n:11), (2) children with LD (n:33), (3) children with both diagnosis (n:15), (4) the children with remitted symptoms (Clinical Global Impression score is less than 3) (n:22). In four-grouped comparison, the diagnostic groups were similar in terms of age and gender. The results show that the LD group had scores worse in all LD battery tests except for reading duration. The cases with ADHD had significantly worse scores only in "Draw a Clock" of LD Battery. Most of the tests significantly differentiated the clinical groups (e.g., Mathematics, Gessell Figures, "Draw a Clock", etc.), in which LD group performed lower. The group with remission was found to perform the highest scores in most of the tests. When LD cases were compared to non-LD, LD patients were worse on Arithmetic, Picture organization, General knowledge, Number sequence, Picture completion, assembling, cipher, WISC-R total score and spatial ability (p<0.05). The results of this study reveal that WISC-R and LD Battery are valid and reliable instruments to differentiate several interrelated disorders (LD, ADHD, and/or both) and they have a good predictive validity to differentiate the cases that respond well to the treatments. In the clinical settings, the detailed presentation of subscores could be helpful to demonstrate the focus of problematic areas of dysfunctioning.


Key Words: Learning Disorder, Attention deficit, WISC-R, LD Battery.