Laparoskopik kolesistektomi cerrahisinde ayak masajının ameliyat sonrası ağrı ve kaygı düzeyine etkisi
The effect of foot massage on postoperative pain and anxiety level in laparoscopic cholecystectomy surgery
Yazar: KEZBAN KORAŞ
Danışman: PROF. DR. NEZİHA KARABULUT
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ayak = Foot ; Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Cerrahi = Surgery ; Kolesistektomi = Cholecystectomy ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Masaj = Massage ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Postoperatif dönem = Postoperative period

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı laparoskopik kolesistektomi ameliyatı olan hastalarda, ayak masajının ameliyat sonrası ağrı ve kaygı düzeyine etkisini belirlemekti. 
Materyal ve Metot: Randomize kontrollü deneysel türde olan araştırma, Mayıs 2016- Mart 2018 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin genel cerrahi kliniğinde yürütüldü. Araştırma örneklemini araştırma kriterlerine uyan 170 hasta oluşturdu. Üç hastada araştırma sürecinde dışlanma kriterleri oluştuğundan araştırma 167 hasta (85 deney grubu, 82 kontrol grubu) ile tamamlandı. Veri toplama aracı olarak Tanıtıcı Özellikleri Belirleme Formu, Görsel Kıyaslama Ölçeği, Yaşam Bulguları İzlem Formu, Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği kullanıldı. Ameliyat sonrası Görsel Kıyaslama Ölçeği'ne göre 4'ün üzerinde ağrısı olduğunu ifade eden deney grubundaki hastalara her bir ayağa 10'ar dakika olmak üzere toplam 20 dakika ayak masajı yapıldı. Ayak masajı sonrası 5., 30., 60., 90. ve 120. dakikalarda ağrı şiddeti Görsel Kıyaslama Ölçeğiyle belirlendi ve yaşam bulguları kayıt edildi. Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği 120. dakikanın sonunda uygulandı. Kontrol grubundaki hastalara ayak masajı yapılmadan veriler toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde ortalama, yüzdelik, ki kare, t testi, Pillai's Trace testi ve pearson korelasyon analizi kullanıldı.
Bulgular: Ayak masajı uygulanan deney grubu hastalarında ağrı şiddeti 30., 60., 90. ve 120. dakikalarda kontrol grubu hastalarına göre daha düşük bulundu (p<0.05). Ayak masajı yapılan deney grubu hastalarının analjezik ihtiyaçlarında anlamlı düzeyde azalma olduğu saptandı (p<0.05). Aynı zamanda deney grubu hastalarında ağrı şiddeti ile durumluk kaygı düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edildi.
Sonuç: Bu çalışmanın sonucunda elde edilen bulgular laparoskopik kolesistektomi sonrasında uygulanan ayak masajının ameliyat sonrası ağrı şiddeti ve kaygıyı azalttığını gösterdi. Bu sonuç doğrultusunda, laparoskopik kolesistektomi sonrasında ağrı ve kaygı yönetiminde ayak masajı uygulaması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Ameliyat sonrası ağrı, ameliyat sonrası kaygı, ayak masajı, hemşirelik, laparoskopik kolesistektomi.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to determine the effect of foot massage on postoperative pain and anxiety level in patients with laparoscopic cholecystectomy surgery.
Material and Method: This randomized controlled experimental study was carried out at the general surgery service of a university hospital between May 2016 and March 2018. The research sample consisted of 170 patients who met the research criteria. The study was completed with 167 patients (85 experimental group, 82 control group), as three patients had exclusion criteria in the research process. In the study, Descriptive Feature Identification Form, Visual Analog Scale, Vital Sign Monitoring Form, State and Trait Anxiety Scale were applied. 10 minutes for each foot total of 20 minutes foot massage was performed to the patients in the experimental group who stated that they had pain of over 4 according to the postoperative Visual Analog Scale. After the foot massage, pain severity at the 5th, 30th, 60th, 90th and 120th minutes was determined by the Visual Analog Scale and vital signs were recorded. At the end of 120th minutes, State and Trait Anxiety Scale was applied. The data from patients in the control group were collected without performing foot massage. Mean, percentage, chi square, t test, Pillai's Trace and pearson correlation analysis were used in the evaluation of the data. 
Results: The pain severity at the 30th, 60th, 90th and 120th minutes of patients in the experimental group who foot massage, was performed, was lower than patients in the control group (p<0.05). It was found that the analgesic needs of the patients in the experimental group, which foot massage was performed, decreased significantly (p<0.05). Meanwhile, there was a significant positive correlation between pain severity and state anxiety levels of patients in the experimental group.
Conclusion: The findings of this study showed that foot massage applied after laparoscopic cholecystectomy reduced postoperative pain severity and anxiety level. As a result, foot massage in the management of pain and anxiety after laparoscopic cholecystectomy can be suggested.

Keywords: Postoperative pain, postoperative anxiety, foot massage, nursing, laparoscopic cholecystectomy.