Nedim Divanı'nda mimari, eşya ve kıyafet
Architectural, object and clothes in Divan of Nedim
Yazar: LEYLA KAĞNICI
Danışman: PROF. DR. AHMET MERMER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Çalışmamızda, XVIII. yüzyıl şâirlerinden Nedîm'in dîvânı üzerinde durulmuş, dîvânda yer alan mimârî, eşya ve kıyafet ile ilgili unsurların analizi yapılmıştır. Bu esnada tüm dîvân taranmış ve elde edilen malzeme, tez projesi esas alınarak tasnif edilmiştir. Yapılan tasnif çalışmalarından sonra, elde edilen malzemenin değerlendirmesi yapılmış ve değerlendirme örneklerle desteklenmiştir.Nedîm de diğer tüm şâirler gibi döneminin sosyal yaşantısını, kültürünü şiirlerine yansıtmıştır. Ancak gerek sarayla yakın ilişkide olması gerekse zevke ve eğlenceye düşkün kişiliği sebebiyle Nedîm şiirlerinde şatafatlı ve güzel olan her şeyi oldukça fazla kullanmıştır. Bunların içinde dönemin en güzel mimârî yapıları, en kullanışlı eşyaları ve en yeni kıyafetleri de vardır. Nitekim incelenen beyitlerin pek çoğu bu üç unsura gönderme yapan ifadelerle doludur. Zaten Nedîm demek madde demektir. Şâir, maddî âleme olan düşkünlüğünü şiirlerine de çokça yansıtmıştır.Çalışmamızdan yola çıkılarak dönemin mimârî özellikleri ve zevkleri ile ilgili fikir edinilebilmekte, kullanılan eşyalar ve onların kullanım alanları öğrenilebilmekte ve yine o dönem kullanılan kıyafetler tasavvur edilebilmektedir.Çalışmamızda, şiirlerde yer alan maddi kültür unsurlarının yanında dönemin gelenek ve görenekleri, inanış şekilleri ile sözlü kültür unsurlarından olan deyimlere de yer verilmiştir. Ayrıca dîvândan elde edilen bilgilerle Nedîm'in inanış ve zihniyet dünyasına ışık tutacak yargılar da zaman zaman dile getirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Nedim, mimari, eşya, kıyafet.

Abstract:
Our study is focused on the Divan of Nedîm, a 18th century poet, and the components related with the architecture, objects and clothes included in the Divan are analyzed. During this process, whole Divan is reviewed and all materials obtained this way are classified on the basis of the theses project. At the end of classification works, materials obtained are evaluated and the evaluation is supported with examples.As all other poets, Nedîm reflected the social life and the culture of his era to his poems as well. However, due to his close relations with the Palace and his fondness of pleasures and entertainment, Nedîm used beautiful and pompous items in his poems so much. These include the best architectural structures, most useful objects and the brand new clothes of his era. As a matter of fact, most of the staves examined are full of expressions making reference to these three components. Anyway, Nedîm is always associated with material. Poet frequently reflects his fondness of material world in his poems.Our study enables developing an idea about the architectural characteristics and pleasures of the era concerned, learning about the objects used and their use areas, and imaging the clothes worn at that time.Custom and usages, believes and idioms, which are verbal culture components, of that era are also included in the scope of our study as well as the material culture components given in the poems. Moreover, with the data obtained from the Divan, opinions that shed light on the belief and mentality of Nedîm are given from time to time in the course of the study.Key Words: Nedim, architectural, object, clothes.