Ortaöğretimde eğitim gören Z kuşağı öğrencilerinin akademik erteleme davranışı ile mesleki kararsızlıkları ve akılcı olmayan inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between academic progress behavior and their professional invisibilities and irradial belief of secondary education Z generation students
Yazar: GÜLGİN ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. GÜLŞEN BÜYÜKŞAHİN ÇEVİK
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik erteleme = Academic procrastination ; Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Kariyer kararsızlığı = Career indecision ; Lise öğrencileri = High schools students ; Meslek seçimi = Vocational choice ; Z kuşağı = Generation Z ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın gayesi; ortaöğretimde eğitim gören z kuşağı öğrencilerinin akademik erteleme davranışı ile mesleki kararsızlıklarını cinsiyete, sınıf seviyesine, okul çeşidine, ebeveyn durumuna ve ders çalışma sürelerine göre meslek seçimine dair akılcı olmayan inançları ve alt boyutları arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Araştırmanın verileri 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Adıyaman merkezde olan liselerden 11. ve 12. sınıfa devam eden öğrencilerden elde edilmiştir. Araştırmanın örneklemini Adıyaman merkezdeki beş farklı okul çeşidine ait liseden 259 kadın öğrenci ve 389 erkek öğrenci katılarak toplam 648 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak kişisel bilgi formu, "Akademik Erteleme Envanteri", "Mesleki Karar Envanteri", "Meslek Seçimine İlişkin Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği" kullanılmıştır. Veri toplama araçlarının geçerlilik ve güvenirlik çalışması yapılmış ve bu ölçeklerin geçerli ve güvenilir olduğu saptanmıştır.
Araştırmadan edinilen verilerin istatiksel analizleri için IBM SPSS 25.0 paket programı kullanılmıştır. Verilerin analizi için bağımsız örneklem T testi, anova, pearson korelasyon ve regresyon analizi tercih edilmiştir. Çalışmada saptanan sonuçlara aşağıda özetlenerek yer verilmiştir. Araştırmada z kuşağı lise öğrencilerinde akademik erteleme cinsiyete, sınıf seviyesine, okul çeşidine, ebeveyn durumuna, ders çalışma sürelerine göre farklılaşma göstermemiştir. Mesleki karar envanteri alt boyutlarından cinsiyete göre anlamlı farklılaşma görülmezken, sınıf seviyesine göre kendini yeteri kadar tanımama, meslek ve alan bilgisi eksikliği, dışsal çatışmalar puanları anlamlı düzeyde farklılaşmıştır. Akademik erteleme ile meslek seçimine ilişkin akılcı olmayan inançlar arasında pozitif yönlü düşük düzeyde korelasyon saptanmıştır. Akademik ertelemenin mesleki kararsızlığın varyansının %,041'ini açıkladığı; meslek seçimine ilişkin akılcı olmayan inançların varyansının ise %,024'ünü açıklayabildiği saptanmıştır. Araştırmanın sonuçları alan yazın çerçevesinde tartışılmıştır ve gelecek araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study; is to examine the relationship between the academic procrastination behavior of generation z students in secondary education and their professional indecision, irrational beliefs and sub-dimensions about choosing a profession according to gender, grade level, school type, parental status and study duration. The data of the research were obtained from 11th and 12th grade students from high schools in the center of Adıyaman in the 2020-2021 academic year. The sample of the study consisted of 259 female students and 389 male students from high schools belonging to five different school types in the center of Adıyaman, and a total of 648 students participated.
Personal information form, "Academic Procrastination Inventory", "Vocational Decision Inventory", "Irrational Beliefs Regarding Vocational Choice Scale" were used as data collection tools in the study. The validity and reliability of the data collection tools were studied and it was determined that these scales were valid and reliable.
IBM SPSS 25.0 package program was used for statistical analysis of the data obtained from the research. Independent sample t test, anova, pearson correlation and regression analysis were preferred for data analysis. The results of the study are summarized below. In the study, academic procrastination did not show any difference in z generation high school students according to gender, grade level, school type, parental status, and study duration. While no significant differentiation was observed according to gender, among the sub-dimensions of the professional decision inventory, the scores of not knowing oneself enough, lack of profession and field knowledge, and external conflicts differed significantly according to the grade level. A low positive correlation was found between academic procrastination and irrational beliefs about career choice. Academic procrastination explained 0.041% of the variance of professional indecision; It was determined that the variance of irrational beliefs about career choice could explain .024%. The results of the research were discussed within the framework of the literature and suggestions were made for future research.