Emekli subaylarda fiziksel aktivite düzeyi ve yaşam kalitesi ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship of physical activity level and quality of life in retired officers
Yazar: SAVAŞ ERBİL
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZHAN DALKIRAN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Askerlik mesleği zorluklarla dolu onurlu bir meslektir. Bu zorlu mesleğin icra edildiği şanlı Türk ordusunun belkemiğini oluşturan subaylar çok iyi bir eğitim sürecinden geçtikten sonra ordunun safhalarına katılmaktadır. Mesleki bilgi ve beceriyle zorlu görevleri başarı ile icra eden subaylar emeklilik sonrası sivil hayata ve topluma uyum sürecinde çeşitli zorluklarla baş etmek zorunda kalabilmektedir. Yıllarca özveri ile görev yapan emekli subayların emekliliğe ve yeni bir sivil hayata adım attıkları bu sürecin en iyi şekilde geçirilmesi hedeflenmelidir. Araştırmanın amacı spor ve fiziksel aktivite etkinliklerinin, bu sürece ve yaşam kalitelerine etkisinin incelenmektir. Araştırmada karma yöntem desenlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu; Ankara ilinde ikamet eden ve düzenli spor yapan erkek 100 emekli subay oluşturmuştur. Araştırmanın nicel verilerinin elde edilmesi için, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Yaşlı Bireylerin Fiziksel Fitnes ve Egzersiz Aktivite Ölçeği uygulanmış, elde edilen veriler analizi için ise; korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırmanın nitel bölümünde Yaşlı Bireylerin Fiziksel Fitnes ve Egzersiz Aktivite Ölçeğinden en yüksek skorları alan 15 emekli subayla bireysel görüşme yapılarak içerik analizi uygulanmıştır. Emekli subaylardan elde edilen veriler incelenip elde edilen kodlar arasındaki ilişkiler dikkate alınarak ilgili kategorilere ve üç temaya ayrıştırılmıştır. Sosyalleşme, statü ve iyi oluş hali olarak belirlenen temalar doğrultusunda analizler yapılmış ve sonuçlar nicel bulgularla birlikte yorumlanmıştır. Sonuç olarak; emekli subayların fiziksel aktivite düzeyleri ile yaşam kaliteleri arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki (p<0.05) olduğu tespit edilmiştir. Bu bütüncül bakış açısıyla, nicel ve nitel bulguların birbirini doğrular nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde senelerce hizmet vermiş emekli subayların fiziksel aktivite sayesinde ruhen ve fiziken sağlıklı kaldığı, sosyal statülerinin değişmediği ve olumlu etkilendiği, özgüvenlerinin arttığı ve daha kaliteli bir yaşam sürdürdükleri tespit edilmiştir. Literatürde,  emekli subaylarda fiziksel aktivite düzeylerinin incelendiği, fiziksel aktivitenin yaşam kalitelerine etkilerinin incelendiği çalışmanın olmaması alana katkı sağlama ve araştırmanın özgünlüğü açısından önemli olacağı düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Emekli, Fiziksel Aktivite, Spor,  Yaşam Doyum

Abstract:
Military service is an honorable profession full of difficulties. Officers, who form the backbone of the glorious Turkish army where this challenging profession is practiced, join the army after undergoing a very good training process. Officers who successfully perform challenging tasks with professional knowledge and skills may have to cope with various difficulties in the process of adaptation to civilian life and society after retirement. Retired officers, who have served with devotion for years, should aim to make the most of this process in which they step into retirement and a new civilian life. The aim of the study is to examine the effect of sports and physical activity activities on this process and their quality of life. Exploratory sequential design, one of the mixed method designs, was used in the study. The study group of the research consisted of 100 male retired officers residing in Ankara and practicing regular sports. In order to obtain the quantitative data of the study, the World Health Organization Quality of Life Scale and the Physical Fitness and Exercise Activity Scale of Elderly Individuals were applied, and correlation analysis was performed for the analysis of the data obtained. In the qualitative part of the research, content analysis was applied by conducting individual interviews with 15 retired officers who received the highest scores from the Physical Fitness and Exercise Activity Scale of Older Individuals. The data obtained from the retired officers were analysed and divided into relevant categories and three themes by taking into account the relationships between the codes obtained. Analyses were made in line with the themes determined as socialisation, status and well-being and the results were interpreted together with quantitative findings. As a result, it was determined that there was a positive, moderately significant relationship (p<0.05) between the physical activity levels of retired officers and their quality of life. With this holistic perspective, it has been determined that quantitative and qualitative findings confirm each other. It has been determined that retired officers who have served in the Turkish Armed Forces for many years remain mentally and physically healthy, their social status does not change and is positively affected, their self-confidence increases and they lead a better quality of life thanks to physical activity. In the literature, it is thought that the lack of studies in which the physical activity levels of retired officers are examined and the effects of physical activity on their quality of life are examined will be important in terms of contributing to the field and the originality of the research.
Keywords: Life Satisfaction Physical Activity, Retired, Sports