Botrytis cinerea'nın neden olduğu gri çürüklük hastalığının hasat sonrası çilek meyvelerinde takibi
Di̇seare progress of gray mould coused by Botrytis cinerea on postharvest strawberry frui̇ts
Yazar: AYŞE HÜMEYRA GÖÇER
Danışman: DOÇ. DR. MURAT DİKİLİTAŞ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Bitki Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Hasat edilen çilek meyveleri, oda sıcaklığında ve buzdolabında hızlıca bozulabilen yapıya sahip üzümsü meyvelerdendir. Bu meyvelerin en çok maruz kaldığı hastalık etmeni "gri çürüklük" olarak bilinen Botrytis cinerea tarafından oluşturulan hastalıktır. Hastalığın mücadelesine yönelik olarak kimyasal kontroller dışında başka bir seçenek bulunmamaktadır. Hastalık etmeni hasat öncesi ve sonrası önemli ürün kaybına neden olmaktadır. Ancak hastalık aşamasında ve sonrasında kalite kaybına ilişkin değerlendirmeler, patolojik açıdan çok fazla ele alınmamıştır. Bu çalışmada, hastalık etmeninin, meyvenin vitamin, aminoasit ve antikanserojen madde olarak bilinen likopen içeriğine olan etkisi belirlenmiş, farklı depolama (oda sıcaklığı ve buzdolabı) koşullarında bu parametrelerin durumu ortaya konmuştur. İnkübasyon süresince elde edilen verilere göre hastalıklı gruplarda kalitede düşüş, meyve ağırlığında ve çapında kontrol gruplarına göre azalmalar görülmüştür. Bu azalmalar istatistik olarak önemli bulunmuştur, p<0.05. Simptom indeks, lezyon çapında ve meyve çürüklüğünde ise artış meydana gelmiştir. Bu artış ve azalışların hızları enfekteli meyve gruplarından buzdolabında +4°C derecede olanlarda daha yavaş gerçekleşmiştir. Kalite parametrelerinde önemli kayıplara rastlanmıştır. Brix (TSS) değeri, meyve sertliği, EC (%) değeri ve pH günden güne azalmıştır. Fenol miktarı toplamı, MDA, proline değerleri ise günden güne artmıştır.

Abstract:
Harvested strawberry fruits are berry fruits with a structure that can deteriorate rapidly at room temperature and in the refrigerator. The disease that these fruits are most exposed to is the disease caused by Botrytis cinerea, known as "gray rot". There is no other option other than chemical controls for the control of the disease. The disease factor causes significant product loss before and after harvest. However, the evaluations of quality loss during and after the disease have not been handled much from a pathological point of view. In this study, the effect of the disease agent on the vitamin, amino acid and lycopene content of the fruit, which is known as an anticarcinogenic substance, was determined, and the status of these parameters under different storage (room temperature and refrigerator) conditions was measured According to the data obtained during the incubation period, a decrease in quality, fruit weight and diameter were observed in the diseased groups compared to the control groups. These reductions were found to be statistically significant, p<0.05. There was an increase in symptom index, lesion diameter and fruit rot. The rates of these increases and decreases were slower in the infected fruit groups that were at +4°C in the refrigerator. Significant losses were found in quality parameters. Brix (TSS) value, fruit firmness, EC (%) value and pH decreased day by day. The total amount of phenol, MDA and proline values increased day by day.