Beğavî'nin Meâlimü't-Tenzîl isimli tefsirindeki hadislerin tahriç ve değerlendirilmesi (Kehf, Taha, Meryem ve Enbiyâ sûreleri)
The extraction and evaluation of hadiths in the commentary of al-Baghawi titled Maalim at-Tanzil (Surah al-Kahf and Maryam and Ta ha and al-Anbiya')
Yazar: FURKAN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. MUSA ERKAYA
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Begavi = Begavi ; Enbiya suresi = Enbiya sura ; Hadis = Hadith ; Kehf suresi = Kehf sura ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mealimü't-Tenzil = Mealimü't-Tenzil ; Meryem suresi = Meryem Sura ; Taha suresi = Taha sura ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Araştırmamızda, Begavî'nin rivayet türü tefsir olarak kaleme aldığı ve en meşhur telifi olan Meâlimü't-Tenzîl adlı eserinde Kehf, Meryem, Tâhâ ve Enbiyâ sûrelerini tefsir ederken aktarmış olduğu rivayetler incelendi. İncelemiş olduğumuz rivayetler müellifin eserinde senedi bakımından isnadlı-isnadsız, sıhhat bakımından sahih-hasen-zayıf-mevzû, müntehası bakımından merfu-mevkûf-maktû' gibi farklı şekillerde yer almaktadır. 
Çalışmaya başlarken müellifin hayatı, hocaları, öğrencileri, eserleri ve Meâlimü't-Tenzîl hakkında kısaca bilgi verildi. Sonrasında Kehf, Meryem, Tâhâ ve Enbiyâ sûrelerinin tefsirinde rivayet etmiş olduğu doksan sekiz rivayetin geçmiş olduğu temel eserler belirtilerek bu rivayetler hakkındaki görüşler ortaya konuldu. Bir rivayet hakkında kanaatimizi belirlerken muhaddis ve muhakkiklerin o rivayet hakkında zikretmiş oldukları görüşlerden istifade edildi.
Yaptığımız bu çalışmada ulaşılan sonuca göre, eserde Kehf, Meryem, Tâhâ ve Enbiyâ sûrelerinin tefsirinde yer verilen doksan sekiz rivayetin 57 tanesinin (% 58.16) isnadlı, 41 tanesinin (% 41.83) isnadsız olduğu; 91 tanesinin (% 92.85) merfû' ve 7 tanesinin de (% 7.14) mevkûf olduğu, 79 tanesine (% 80.61) Kütüb-i Tis'a'da, 13 tanesine (% 13.26) Kütüb-i Tis'a dışındaki hadis kitaplarında ve 6 tanesine (% 6.12) ise hadis kitapları dışındaki kaynaklarda yer verildiği ve 36 tanesi (% 36.73) müttefekun aleyh olmak üzere 64 tanesinin (% 65.3) sahîh, 7 tanesinin (% 7.14) hasen, 24 tanesinin (% 24.48) zayıf ve 3 tanesinin de (% 3.06) hakkında hüküm verilemeyenler kısmına ait olduğu tespit edildi.

Abstract:
The research narrats that the Bagavi wrote while interpreting the chapters of Surah El-Kahf, Maryam, Taha and Anbiyâ in his "Meâlimü't-Tenzil" the famous interpretaion and also has written as in a type of Tafsir were examined.  The narrations that we have examined here take the author's work in different forms such as 'chain' & without 'chain' in terms of the chain, 'authentic' – 'beautiful' – 'weak' – 'invented' in terms of 'truth', 'traceable' – 'untraceable' – 'disconnected' in terms of 'termination'.
The study kicked off, brief information has been given about the life of the author, his teachers, students, studies and Meâlimü't-Tenzîl.  Afterwards, the main works in which ninety-eight narrations that he narrated in the commentary of Kahf, Maryam, Taha and Anbiyâ chapters were mentioned, and opinions about these narrations were revealed.  While we determine our opinion about a narration, it was benefited from the opinions of the hadiths scholars about that particular narration . 
The study conclude that 57 of the ninety-eight narrations (58.16%) included in the interpretation of the Kahf, Maryam, Tahâ and Anbiyâ chapters are with chain and 41 (41.83%) are without chain;  91 of them ( 92.85% ) are traceable and 7 of them ( 7.14% ) are untraceable in "Kutub Tis'a" 79 (80.61% ), 13 (13.26%) in other hadith books except "Kutub-i Tis'a" and 6 of them which were included in the sources except those hadith books ( 6.12% ) and also 36 of them (36.73% ) were 'Muttafakun Aleyh', 64 of them (65.3 % ) were 'authentic' , 7 ( 7.14% ) were 'beautiful' , 24 (24.48% ) were 'weak' and finaly it was determined that (3.06%) belonged to the part about which no judgment could be given.