İslami popüler romanlarda Müslüman kimliğinin değişimi
Change of Moslim identity in Islamic popular novels
Yazar: NAGİHAN DÖNMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OSMAN EYÜPOĞLU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Din = Religion
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini edebiyat = Religious literature ; Dini kimlik = Religious identity ; Dini yayınlar = Religious publication ; Kimlik değişimi = Identity change ; Müslümanlar = Muslims ; Müslümanlık = Muslimism ; Popüler roman = Popular novel ; Roman = Novel ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
Sanayileşme bilincinin bir ürünü olan popüler kültür, bir tüketim olgusu olarak toplumun birçok alanında etkili olmaktadır. Bunun içerisine sanat, sanatın kolu olarak edebiyat da girmektedir. Popüler edebiyat türlerinden popüler roman önemli bir paya sahiptir. Yazıldığı dönemin siyaset, toplum ve kültür anlayışlarını halka indirgemede etkili olan popüler roman, İslami edebiyatın yazarları arasında da benimsenmiş bir türdür. Popüler İslami romanlar 60'larda ilk örneklerini vermişler, sonrasında da bu çalışmalarda hızla ilerlemişlerdir. 60'lardan 2000'lere kadar geçen 40 yıllık süre zarfında popüler İslami romanlar, ele aldıkları konular olarak ve bu konuların işleniş şekli olarak ciddi farklılaşmalar göstermişlerdir. Popüler İslami romanlardaki bu değişimin arka planı çalışmanın temel problemidir. Romanlar yazıldıkları dönemi mi yansıtmışlardır, yoksa içinde bulundukları dönemi şekillendirmeyi mi amaçlamışlardır? Bu, cevap aradığımız diğer bir sorudur. Romanlar üzerinden yapılan değerlendirmede dört isim temel alınmıştır. Bunlar; 60'lardan ?Minyeli Abdullah? ile Hekimoğlu İsmail, 70'lerden ?Huzur Sokağı? ile Şule Yüksel Şenler, 80'lerden ?Yalnız Değilsiniz? ile Üstün İnanç ve 90'lardan ?Halkaların Ezgisi? ile Halime Toros şeklinde sıralanır. Vardığımız noktada gördük ki, dünyada ve Türkiye'de yaşanan siyasi ve sosyal gelişmeler Müslümanların İslamiyet algısını şekillendirmektedir. Bu da bir kimlik değişimini kaçınılmaz kılar. Başta algı olmak üzere, yaşantı ve dünya değerlerine yaklaşımda ciddi dönüşümler yaşanmış, bütün bunlar, yazarların kaleminden romanlara konu olmuştur. Dünkü hidayete eren roman kahramanlarının yerini, bugün geldiği hidayet noktasında yaşadığı süreci sorgulayan kahramanların varlığı bu çalışma için çok önemlidir.

Abstract:
Popular culture as a product of consciousness of industrialization, has been influential in many parts of society as a phenomenon of consumption. Art and as a branch of it literature also enter into this popular culture. Popular novel which is the branch of popular literature has an important share. Popular novel, which is influential for putting the politics, public and cultural mentalities of is written period down the people, is also a description adopted among the authors of Islamic literature. Popular Islamic novels had given the first specimens in 60s, and then they had developed rapidly in this area. During the 40 years? time from 60s to 2000s, Islamic novels have shown acute differentiations, for their subject matters and their processing. The background of this change in popular Islamic novels is the basic problem of this work. Have the novels reflected the period in which they have been written, or have they aimed to give from the period which they have been within? This, is the other question which we are looking for its answer. In the evaluation which is made over the novels, 4 names were taken basic. These are; from 60s ?Minyeli Abdullah? by Hekimoğlu İsmail, from70s ?Huzur Sokağı? by Şule Yüksel Şenler, from 80s ?Yalnız Değilsiniz? by Üstün İnanç and from 90s ?Halkaların Ezgisi? by Halime Toros. We have seen on the point which we have reached that, political and social developments, which have been lived in the world and in Turkey, have given form the perception of the religious Islam for Muslims. And this makes the identity change inescapable. Many serious transformations had been lived upon the perception, living and approaching against the world worth?s and whole these became theme fort he novels from the authors pens. Instead of yesterday?s novel heroes who had become a Muslim, today, the availability of the novel heroes who are examining the process on the point of Hidayah is very important fort this work