Evli bireylerde olumlu yanılsama: ilişki bağlanımı ile nedensel ve sorumluluk yüklemeleri arasındaki ilişkiler
Positive illusion in married individuals: Assocations betweeen relationship commitment and casuality and responsibility attributions
Yazar: ÖZGE AKBALIK DOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYDA BÜYÜKŞAHİN SUNAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Sosyal Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Nedensel yükleme = Causal attribution ; Olumlu yanılsama = Positive illusion ; Sorumluluk yükleme = Responsibility attiribution ; Sosyal psikoloji = Psychology-social ; Yükleme kuramı = Attribution theory

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, evlilik ilişkilerinde olumlu yanılsamaları yordayan değişkenlerin belirlenmesidir. Ayrıca bu çalışmada olumlu yanılsama düzeylerine göre gruplandırılan katılımcılar, yatırım modeli değişkenleri, yükleme biçimleri ve bazı ilişkisel değişkenler açısından karşılaştırılmışlardır. Son olarak, katılımcıların sözü edilen değişkenlerden aldıkları puanların, cinsiyet ve eğitim düzeyine göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır.Bu amaçlarla, çalışmaya katılan 347 evli birey (188 kadın ve 159 erkek), olumlu yanılsama ölçeğini, ilişki istikrarı ölçeğini, ilişkide yükleme ölçeğini ve demografik bilgi formunu doldurmuşlardır.Çalışmanın sonuçları, evliliklerdeki olumlu yanılsamaları, yatırım modeli değişkenlerinin (örneğin, ilişki doyumunun, ilişkiye yapılan yatırımların ve seçeneklerin niteliğini değerlendirmenin) güçlü bir biçimde yordadığına işaret etmektedir. Aynı zamanda, evliliklerde, çocuk sahibi olmanın, ilişki doyumunu ve olumlu yanılsamaları olumsuz yönde yordadığı bulunmuştur. Sonuçlar, erkeklerin kadınlara göre, ilişkilerinde daha fazla idealleştirilmiş çarpıtma sergiledikleri; kadınların ise, eşlerinin davranışlarına daha fazla nedensel ve sorumluluk yüklemeleri yaptıklarını göstermiştir. Ek olarak, erkekler ilişkilerine daha fazla yatırım yapmışlar ve seçeneklerin niteliğini daha olumlu değerlendirmişlerdir. Ayrıca, eğitimin olumlu yanılsamaların tüm boyutları üzerinde anlamlı etkisinin olduğu görülmektedir. Bireylerin eğitim düzeyi arttıkça, evliliklerine ve eşlerine yönelik olumlu değerlendirmelerinin arttığı da bu çalışmadan elde edilen bir diğer bulgudur.

Abstract:
The main aim of this study was to predict the variables of positive marital illusions. Participants grouped according to their levels of positive illusions were compared in terms of investment model variables, attribution styles and some relational variables. Finally, whether the scores obtained by the participants from the variables mentioned differed with respect to gender and level of education was examined.Three hundered forty seven married participants (188 female and 159 male), completed the Idealistic Distortion Scale, Relationship Stability Scale, Relationship Attribution Measure and demographic data forms.Results of the study revealed that investment model variables, relationship satisfaction, relationship investment and quality of alternative partners were the best predictors of positive marital illusions. Unexpectedly, findings of this study showed that the presence of children was a negative predictor of relationship satisfaction and positive illusions. Results olso demonstrated that males reported more idealistic distortions than females did. In contrast, females reported more causality and responsibility attributions to their partners behaviours. In comparison to females, males exhibited greater quality of alternatives and greater investment to their relationship. Moreover, results revealed that, education level was an important variable on positive illusions and on all subscales.