Siberkondri düzeyinin sağlık kaygısı düzeyine etkisinde duygu düzenlemenin moderatör rolü
Moderator role of emotion regulation on the effect of cyberchondria level on health anxiety level
Yazar: MUSTAFA RAŞİT KARABAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU MORGÜL
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Dünya genelinde internet kullanımının artması birçok psikolojik sorunu da beraberinde getirmektedir. Giderek artan kaygı ve endişe ile birlikte aşırı ve tekrarlayan bir biçimde çevrimiçi sağlık bilgisi arama davranışı şeklinde tanımlanan siberkondri, bu sorunların başında gelmektedir. Siberkondri birçok fiziksel ve psikolojik etkisinin yanı sıra bireylerde düşük düzeydeki sağlık kaygısını arttırma potansiyeline de sahiptir. İlgili literatür incelendiğinde siberkondrinin sağlık kaygısını nasıl tetiklediği ya da düşük düzeydeki sağlık kaygısı düzeyini nasıl artırdığına ilişkin çalışmaların oldukça sınırlı olduğu görülmektedir. Mevcut çalışmada siberkondri düzeyinin sağlık kaygısı düzeyi üzerindeki etkisinde duygu düzenlemenin moderatör rolü incelenmiştir. Çalışmanın örneklemini internet kullanan ya da internete erişimi olan, çevrimiçi ortamda anket yanıtlayabilen, okuma yazma ve Türkçe bilen 18 yaş ve üzeri bireyler oluşturmaktadır. Katılımcılara Sağlık Kaygısı Ölçeği-Kısa Formu, Duygu Düzenleme Anketi, Siberkondri Ciddiyet Ölçeği ve kişisel bilgileri içeren Sosyo-demografik Bilgi Formu uygulanmıştır.

Çalışmanın korelasyon analizi sonuçları siberkondri düzeyinin duygu düzenlenmenin bilişsel yeniden değerlendirme ve baskılama alt boyutları ile herhangi anlamlı bir ilişkisinin bulunmadığını göstermiştir. Sağlık kaygısı düzeyi ile baskılama alt boyutu arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken sağlık kaygısı düzeyi ile bilişsel yeniden değerlendirme arasında negatif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Basit doğrusal regresyon analizine göre siberkondri düzeyinin sağlık kaygısı düzeyinin %18.6'sını yordadığı saptanmıştır. Düzenleyici değişkenli çoklu regresyon analizinden elde edilen sonuçlar siberkondri düzeyi ile sağlık kaygısı düzeyi arasındaki ilişkide duygu düzenlemenin bilişsel yeniden değerlendirme ve baskılama alt boyutlarının anlamlı bir moderatör etkisinin bulunmadığını göstermiştir.

Abstract:
The increase in internet use around the world brings along many psychological problems. Cyberchondria, which is defined as excessive and repetitive online health information seeking behavior with increasing anxiety and worry, is one of these problems. Cyberchondria has the potential to increase low-level health anxiety in individuals, as well as many physical and psychological effects. When the relevant literature is examined, it is seen that the studies on how cyberchondria trigger health anxiety or increase the low level of health anxiety are quite limited. In the current study, the moderator role of emotion regulation in the effect of the level of cyberchondria on the level of health anxiety was examined. The sample of the study consists of individuals aged 18 and over who use the internet or have access to the internet, can answer questionnaires online, can read and write and can speak Turkish. Health Anxiety Scale-Short Form, Emotion Regulation Questionnaire, Cyberchondria Severity Scale and Socio-demographic Information Form including personal information were applied to the participants.

The results of the correlation analysis of the study showed that the level of cyberchondria did not have any significant relationship with the cognitive reappraisal and suppression sub-dimensions of emotion regulation. While there was no significant relationship between the level of health anxiety and the suppression sub-dimension, a negative and significant relationship was found between the level of health anxiety and cognitive reappraisal. According to the simple linear regression analysis, it was determined that the level of cyberchondria predicted 18.6% of the level of health anxiety. The results obtained from the multiple regression analysis showed that the cognitive reappraisal and suppression sub-dimensions of emotion regulation did not have a significant moderator effect on the relationship between the level of cyberchondria and the level of health anxiety.