Isparta ilinde yetiştirilen fasulyelerdeki tohum kaynaklı fungusların belirlenmesi
Determination of the seed borne fungi of bean seeds grown in isparta province
Yazar: ŞEHNAZ MERTOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜRSEL KARACA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Fasulye Türkiye'de tarımı yapılan önemli kültür bitkilerinden biridir. Tohumların fungus bulaşıklığı tohum kalitesini etkileyen faktörler arasındadır. Tohum kaynaklı funguslar ürün kayıplarına neden olabildikleri gibi insan sağlığı açısından sakıncalı mikotoksinleri de üretebilmektedirler. Bu çalışmada, Isparta ilindeki fasulye üreticilerinden temin edilen tohum örneklerindeki fungusların belirlenmesi amaçlanmıştır. 

Tohum örnekleri, 2015-2016 üretim sezonunda Isparta iline bağlı değişik ilçelerdeki üreticilerden temin edilmiştir. Herbir tohum örneğinden rastgele seçilen 200 tohum nemli hücre ve agar testleri ile incelenmiş, tohumlar üzerindeki fungusların yaygınlık ve bulaşıklık oranları hesaplanmıştır. 

Toplam olarak 62 tohum örneğinde yapılan inceleme sonucunda, 26 cinse ait 41 fungus türü saptanmıştır. Nemli hücre yöntemiyle 25, agar yöntemiyle ise 20 cinse ait fungus türü belirlenmiştir. Alternaria, Aspergillus, Cladosporium, Fusarium, Penicillium ve Rhizopus türleri her iki yöntemle de tüm örneklerde  saptanan en yaygın funguslar olmuştur. Bu fungusların bulaşıklık oranları da yüksek bulunmuştur. Genelde tohumların fungus bulaşığı nemli hücre yönteminde daha yüksek bulunurken, Fusarium ve Verticillium türlerinin bulaşıklık oranları agar yönteminde daha yüksek çıkmıştır. Absidia, Arthrinium, Epicoccum, Nigrospora, Scopulariopsis ve Stachybotrys türleri sadece nemli hücre yöntemiyle belirlenirken, Seimatosporium sp. agar yönteminde saptanmıştır. Alternaria, Fusarium, Rhizoctonia, Stemphylium ve Verticillium türleri daha önce de fasulye tohumlarında bulunmuş olan patojenik türlerdir. Aspergillus ve Penicillium türleri ise tohumlar üzerinde saprobik olarak gelişen ve mikotoksin üreten funguslar olduğu için bunların tohumlar üzerindeki varlıkları da önem taşımaktadır.

Abstract:
Beans are among the important crops cultivated in Turkey. Fungal load of a seed is among the factors related with seed quality. Seed borne fungi can cause significant crop losses and may produce mycotoxins harmful for human health. The aim of this study was to determine the fungal load of bean seeds obtained from the growers in Isparta province. 

Seed samples of 2015-2016 vegetation period, obtained from the bean growers in different districts in Isparta province were used in the study. Fungal load of randomly selected 200 seeds were investigated by blotter and agar methods and incidence and isolation rates of the fungi on the seeds were determined.

As a result of the investigation of fungi on a total of 62 bean seed samples, 41 species of fungi belonging to 26 genera were determined. Blotter method yielded 25 genera while 20 genera were determined by agar method. Alternaria, Aspergillus, Cladosporium, Fusarium, Penicillium and Rhizopus species were the most common fungi found on almost all of the samples, in both methods. Isolation frequencies of these fungi were also high on bean seeds. Incidence and isolation frequency of the fungi were generally higher in blotter method, except Fusarium and Verticillium species that were determined on the seed samples in higher frequencies by agar method. Absidia, Arthrinium, Epicoccum, Nigrospora, Scopulariopsis and Stachybotrys species were only determined by the blotter method, while Seimatosporium sp. was found only by agar method. Some of the fungi like Alternaria, Fusarium, Rhizoctonia, Stemphylium and Verticillium species were previously found on bean seeds and are known as pathogenic fungi and may cause diseases on bean plants. Aspergillus and Penicillium species are saprobic fungi growing on the seeds and producing mycotoxins, so their presence on the seeds is also important.