Kahramanın sonsuz yolculuğu bağlamında çocuk romanları
Children's novels in the context of the hero's endless journey
Yazar: FATİH SÖYLEYİCİ
Danışman: DOÇ. DR. CAFER ÖZDEMİR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Çocuk edebiyatı eserlerinin ve özellikle çocuk romanlarının temel amacı çocuklara ana dilini sevdirmek, onları eğlendirirken birçok konuda bilgi ve birikim sahibi yapmak ve ait oldukları dünyayı anlamalarını sağlayarak hayata umutla ve gerçekçi bir gözle bakmalarını sağlamaktır. Çocukların sürekli değişen ve gelişen dünyaya ayak uydurabilmelerinin ve henüz küçük yaşta zorluklarla nasıl mücadele edeceklerini öğrenebilmelerinin en doğru yolu onları çocuk edebiyatı eserleri ile tanıştırmaktır. Bu çalışma 2000 yılı sonrasında basımı gerçekleşen ve çokça okunan ve basılan Türk çocuk romanlarının Kahramanın Sonsuz Yolculuğu ana safhaları olan yola çıkış, erginlenme ve dönüş bağlamında incelenmesini konu almaktadır. Çalışmada incelenen çocuk romanları edebi ve popüler romanlardan oluşmaktadır. Çocuk romanları ortaokul 5, 6, 7 ve 8. sınıf seviyesindeki, yani son çocukluk dönemi öğrencilerine hitap etmektedir. İncelenen çocuk romanlarıyla birlikte çocukların henüz erken yaşta ergin/olgun hâle getirilmesi ve onların hayata dair yaşadıkları sorunları, kahramanlarla özdeşim kurarak çözebilmesi hedeflenmektedir. 
Bu araştırma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman inceleme ile gerçekleştirilmiştir. Belirlenen dokümanlar doküman analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın örneklemini oluşturan birincil kaynaklar, amaçlı örneklem yöntemi ile tespit edilmiştir. Bu bağlamda 14 yazarın 20 çocuk romanı araştırma örneklemi olarak kullanılmıştır. Verilerin toplanması sürecinde literatür tarama yöntemi kullanılmıştır.
Çocuklar, küçük yaşta karşılaştıkları sorunları nasıl çözeceklerini tecrübesiz oldukları için bilemezler. Bu aşamada çocukların doğru çocuk romanları ile buluşturulmasıyla birlikte var olan sorunun kahramanla özdeşim kurarak çözüm yolları fark ettirilebilir. Bu aşamada araştırmanın problemleri sorgulanmış, belirlenen çocuk romanları tek tek incelenmiş, başkahramanların monomit kuramı aşamalarıyla ilişkisi açıklanmış ve nasıl ergin/olgun hâle geldikleri sunulmuştur. Sonuç olarak çocuk romanlarının çocukları gerçek hayata hazırlama, sorunlarını çözmede rehber olma ve kendi benliğini oluşturma gibi geniş bir etki alanına sahip olduğu görülmüştür. Eserlerin bazılarında çocukların bu erginlemeyi tam olarak, bazılarında ise kısmi olarak gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Bu eserler her ne kadar çocuk edebiyatı eseri olsa da erginlenme açısından okuyuculara önemli bir yaşam tecrübesi kazandırmaktadır. Bununla birlikte çalışmanın sonunda birtakım önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of works of children's literature and especially children's novels is to endear children to their mother tongue, to make them acquire knowledge and experience in many subjects while entertaining them, and to enable them to understand the world they belong to and to look at life with hope and a realistic perspective. The best way for children to keep up with the ever-changing and developing world and to learn how to cope with difficulties at a young age is to introduce them to works of children's literature. This study focuses on the analysis of Turkish children's novels published after 2000 and widely read and published in the context of the main stages of the Hero's Endless Journey, namely departure, maturation and return. The children's novels analyzed in the study consist of literary and popular novels. Children's novels are addressed to students in the 5th, 6th, 7th and 8th grades of secondary school, that is, in the late childhood period. With the analyzed children's novels, it is aimed to make children mature/mature at an early age and to solve the problems they experience in life by identifying with the heroes. 
This research was conducted with document analysis, one of the qualitative research methods. The identified documents were analyzed using document analysis. The primary sources that constitute the sample of the study were determined by purposive sampling method. In this context, 20 children's novels by 14 authors were used as the research sample. Literature review method was used in the data collection process.
Children do not know how to solve the problems they face at a young age because they are inexperienced. At this stage, by bringing children together with the right children's novels, they can be made to realize the solutions to the existing problem by identifying with the hero. At this stage, the problems of the research were questioned, the children's novels were analyzed one by one, the relationship of the protagonists with the stages of the monomyth theory was explained and how they became mature/mature was presented. As a result, it was seen that children's novels have a wide range of effects such as preparing children for real life, guiding them in solving their problems and forming their own self. In some of the works, it has been determined that children fully realize this maturation, while in others it is partial. Although these works are works of children's literature, they provide readers with an important life experience in terms of maturation. However, some suggestions were made at the end of the study.