Kırmızı çamurun adsorpsiyon yöntemi ile boya gideriminde kullanılabilirliğinin araştırılması
Investigation of usability of red mud for dye removal by adsorption method
Yazar: SERKAN DUMAN
Danışman: PROF. DR. MUSA SARIKAYA
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Freundlich izotermleri = Freundlich isotherms ; Kırmızı çamur = Red mud ; Langmuir izotermleri = Langmuir isotherms ; Malahit = Malachita ; Renk giderme = Decolorization ; İzoterm modelleri = Isotherm models

Özet:
Teknolojinin ve nüfusun artması hammadde ihtiyacını da artırmaktadır. Bu nedenle üretilen cevherlerin miktarı da her geçen gün artmaktadır. Üretilen cevherlerin ekonomik olmayan kısmı depolanarak ya ekonomik bir değeri olacağı anı ya da madenin ömrünü tamamlanmasının ardından sahanın rehabilitasyonunda kullanılmasını beklemektedir. Ancak bu süreçler orta ve uzun vadede başta çevresel olmak üzere başka sorunlara yol açmaktadır. Bir tesis atığının başka bir atık bertarafında kullanılması hem çevresel hem de ekonomik açıdan değerlendirmeye değer bir konudur. Bu nedenle alüminyum üretim tesisi
katı atığı olan kırmızı çamurun boya gideriminde kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bu tez çalışmasında adsorban olarak ham kırmızı çamur kullanılmıştır. Başlangıç malahit yeşili boya konsantrasyonları 100 ppm ve 200 ppm olarak alınmıştır. (25°C, 40°C ve 60°C) sıcaklık ölçümlerinde aralıklı sürelerde örnekler alınarak UV-vis spektrometre kullanılmasıyla boya konsantrasyon takibi yapılmıştır. Kırmızı çamur ve malahit yeşili arasında temas süresi 180 dakika olarak sabit tutulmuştur. 100 ppm malahit yeşili boya çözeltisinden alınan veriler sonucuyla Langmuir ve Freundlich izoterm modellerine göre adsorpsiyon kapasitesi sırasıyla 17,783 mg/g ve 98,998 mg/g olarak hesaplanmıştır. 200 ppm malahit yeşili boya gideriminde ise Langmuir ve Freundlich izoterm modellerine göre adsorpsiyon kapasitesi sırasıyla 57,604 mg/g ve 202,55 mg/g olarak bulunmuştur. Çalışma kapsamında adsorpsiyon kinetik modelleri de incelenmiş ve çalışmanın yalancı ikinci
dereceden kinetik modele uygun olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kırmızı çamur; malahit yeşili; boya giderimi; Langmuir; Freundlich

Abstract:
The increase in technology and population also increases the need for raw materials. For this reason, the amount of minerals produced is increasing day by day. The non-economic part of the produced ore is stored, waiting to be used either in the rehabilitation of the field or when it will have an economic value after the mine has completed its life. However, these processes cause other problems, primarily environmental, in the medium and long term. The use of a plant waste in another waste disposal is an issue worthy of evaluation from both environmental and economic perspectives. For this reason, the usability of red mud, which is the solid waste of aluminum production plant, in paint removal was investigated. In this thesis, raw red mud was used as adsorbent. Initial malachite green dye concentrations were taken as 100 ppm and 200 ppm. In temperature measurements (25°C, 40°C and 60°C), samples were taken at intervals and dye concentration was followed by using a UV-vis spectrometer. The contact time between red mud and malachite green was
kept constant at 180 minutes. Based on the data obtained from 100 ppm malachite green dye solution, the adsorption capacity was calculated as 17,783 mg/g and 98,998 mg/g, respectively, according to Langmuir and Freundlich isotherm models. In 200 ppm malachite green dye removal, the adsorption capacity was found to be 57,604 mg/g and 202.55 mg/g, respectively, according to Langmuir and Freundlich isotherm models. Adsorption kinetic models were also examined within the scope of the study and it was determined that the study was suitable for the pseudo-second-order kinetic model.

Keywords: Red mud; malachite green; removal dye; Langmuir; Freundlich