Kadınlara yönelik genç-yaş ayrımcılığına dair bir saha araştırması
A field study on young-age discrimination against women
Yazar: NİHAN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. GÜLRİZ UYGUR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Yaş ayrımcılığı tanınmış ve epeyce tanımlanmış bir mesele olmakla birlikte ekseriyetle 
yaşlılık çalışmaları kapsamında ele alınmaktadır. Bu tez ise, yaş ayrımcılığını, genç yaş 
bağlamında ve kadınlar açısından konu edinmekte, türettiğim "genç-yaş ayrımcılığı" terimiyle 
yeni bir kavram ortaya koymaktadır. Yaşlanma ithamının sadece yaşlı olana değil, gençlere 
yöneltilmesinin de yaygın olduğu hipotezini temel alır. Yaş hassasiyetinin her daim karşımıza 
çıkışı, bu olgunun yaşlanmanın ötesine geçtiğini ve köklerinin daha derin meselelere indiğini 
göstermekte, maruz kaldığımız ayrımcılığın boyutlarının büyüklüğüne işaret etmektedir. İkinci 
olarak, herkesi ilgilendiren bir sorun olmasının yanında, kadınları daha doğrudan etkilediği 
düşüncesiyle, özellikle kadınlara yönelik genç-yaş ayrımcılığı tartışılmıştır. Buradan hareketle, 
ezilmenin kadınları en çok etkileyeceğinin düşünüldüğü "Mahrem ilişkiler", "Üreme",
"Biyolojik Süreçler", "Okul-İş" ve "Kimlik" alanlarında "30-54 yaşları arasında genç bir 
gurup kadının, ayrıştırdığım türdeki ayrımcılığı nasıl deneyimlediği" sorusu araştırılmıştır. 
Feminist paradigmaya yaslanan bu çalışma, meseleyi, genç-yaş ayrımcılığı ile patriyarka, 
toplumsal cinsiyet pratikleri ve iktidar ilişkileri arasındaki bağlantıları açığa çıkararak tartışma 
amacındadır. İçinde ayrımcılık geçen ve nüfusa yöneltilmiş bu fenomen, cinsiyet eşitsizliği, güç 
ilişkileri ve sosyal inşa bağlamlarından ayrı düşünülemez; bu sebeple çözümleme kısmında, 
biyoiktidar, yönetimsellik, sosyal inşa, simgesel sermaye, damga, çağırma ve kesişimsellik
kuramlarından faydalanılmıştır. Tezin girişinde, araştırmanın kapsamını ve yöntemini çizdikten 
sonra, ikinci sırada ayrımcılığı toplumsal cinsiyet ile diğer kuramlar ekseninde tartışıyorum. 
Üçüncü bölümde derinlemesine görüşmelere yer veriyor, genç-yaş ayrımcılığı 
kavramsallaştırmasına ve diğer temalara hangi yollardan vardığımı serimliyorum. Bu verilere 
göre dördüncü bölümde, bahsedilen teorik kavramların ve veriden çıkan temaların ayrımcılıkta 
nasıl rol alıp araçsallaştığına işaret ediyor, böylece "genç-yaş ayrımcılığı" ismini verdiğim bu 
yeni kavramsallaştırmanın ana hatlarını ortaya koyuyorum. Sonuç bölümünde ise bu kavram ve 
stratejilerin genel bir değerlendirmesini yapıp bireyin mutlu olma hakkını özel yaşamına 
getirilen özgürlük kısıtlamaları bakımından ele alıp söz konusu tahakkümün nasıl kırılacağına 
ve ezilenlerin özgürleştirileceğine dair queer ve özen etiği gibi feminist teori ilkelerince 
çözümler öneriyorum.
Anahtar Kelimeler: genç-yaş ayrımcılığı, mahrem ilişkilerde yaş, üremede yaş, okul ve iş 
alanında yaş, biyoiktidar, yönetimsellik, simgesel sermaye.

Abstract:
Being a well-acknowledged and highly defined issue, "age discrimination" is mostly 
addressed within the scope of ageing studies. This dissertation, on the other hand, deals with 
age discrimination against women in the context of young age, arriving at a new concept with 
the term "young-age discrimination" that I have coined. It bases on the hypothesis that the 
claims of ageing are not only directed against the elderly, but also against the young. The 
constant and frequent appearance of age sensitivity suggests that this phenomenon goes beyond 
aging and its roots reach down to deeper issues, pointing to the comprehensiveness of the 
discrimination we are exposed to. Secondly, in this research, apart from being a problem that 
clearly concerns everyone, "young-age discrimination" is discussed in terms of women alone, 
considering that it affects women more directly. Hence, the research question: "How a group 
of young women at the ages of 30-54 experience this distinct form of discrimination" has been 
investigated in the regarding fields: "intimate relationships", "reproduction", "biological 
processes", "school&work" and "identity" where oppression is presumed to be subjected to 
women the most. The study, resting upon feminist paradigm, aims to discuss the issue by 
revealing the connections between young-age discrimination patriarchy, gender practices and 
power relations. For the analysis of the data, it drew on theories of biopolitics, governmentality, 
social construction, symbolic capital, stigma, interpellation and intersectionality; insomuch as, 
this discriminatory and population-directed phenomenon could not be separated from the 
contexts of power relations and social construction. Regarding the chapters, after defining the 
scope and method of the research, I secondly discuss young-age discrimination in the axis of 
gender and other theories. In the third chapter, highlighting the quotations from the in-depth 
interviews and analyzing the data, I explain the ways through which I proposed the 
conceptualization of young-age discrimination and demonstrate the dimentions of 
discrimination. According to this data, in the fourth chapter, I synthesize and discuss the 
concepts and themes emerged from the in-depth interviews defining young-age discrimination 
with its dynamics and apparatuses. Finally, in the conclusion part, after conducting my general 
evaluation, I revisit the individuals' right to be happy in terms of restrictions of freedom in their 
private life, and I propose solutions on how to break the domination and liberate the age-wise 
oppressed, based on feminist theory principles, such as queer and care ethics.
Keywords: young-age discrimination, age in intimate relationships, age in reproduction, age in
school and workplace, biopolitics, governmentality, symbolic capital