Türk romanında Atatürk inkılâpları
Atatürk's revolution in Turkish novel
Yazar: MUSTAFA GÜLTEKİN
Danışman: PROF. DR. HAKAN BEHÇET SAZYEK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türk Romanında Atatürk İnkılâpları adlı bu doktora tezi, tarihsel ve siyasal bir süreç olan Atatürk inkılâplarının, Türk romanına yansıyan yönlerini içerik analizi yöntemi ile inceleyen bir çalışmadır. Çalışma, medeniyet kavramı üzerine temellendirilmiştir. Böylesi bir temellendirmede başat rol oynayan etken, Cumhuriyet'in tüm kuruluş ilkelerinin Batı medeniyetine geçme ideali üzerine tasarlanmasıdır. Dolayısıyla, Avrupalıların icad ettiği ve tabiata üstün gelme, nazik davranış, gelişme gibi özgün özelliklere sahip olan medeniyet kavramının Atatürk inkılâpları tarafından ne denli uygulamaya geçirilebildiği Türk romanının sunduğu veriler üzerinden anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu amaca yönelik olarak üç yüz âdet roman incelenmiştir. Elde edilen veriler giriş ve sekiz bölümden oluşan bir tasnif çalışması ile değerlendirmiştir. Giriş bölümü, çalışma için gerekli olan teorik altyapıyı sunmuştur. Diğer bölümler ise Atatürk inkılâplarının tasnifine dayanmaktadır. Siyasal İnkılâplar, Eğitim İnkılâbı, Dinî İnkılâplar, Sosyo-Kültürel İnkılâplar, Hukuk ve Kadın İnkılâbı, Dil-Tarih İnkılâbı, Sanat Alanında İnkılâplar ve son olarak Türk İnkılâbına Genel Bakış adını taşıyan bu bölümler zengin alt başlıklardan oluşmaktadır. Cumhuriyet döneminin tamamına yayılan ve İnkılâp Edebiyatı'nın bir parçasını oluşturan bu romanların analizi sonucunda görülmektedir ki roman sanatının toplumu ve bireyi ana malzeme olarak kullanan zihinsel ve devingen yapısı, Türk romanını, Atatürk inkılâplarının hafıza ve propaganda mekânı yapmaktadır.

Abstract:
This doctoral thesis, titled Atatürk's Revolutions in Turkish Novel, is a study that uses the content analysis method in order to the aspects of Atatürk's reforms, which are a historical and political process, reflected in the Turkish novel. The study is based on the concept of civilization. The factor that plays the dominant role in such a basis is that all the founding principles of the Republic were designed on the ideal of transition to Western civilization. Therefore, it has been tried to understand to what extent the concept of civilization, which was invented by the Europeans and has unique features such as superiority over nature, gentle behavior and development, could be put into practice by Atatürk's reforms, through the data provided by the Turkish novel. For this purpose, three hundred novels were examined. The data obtained were evaluated with a classification study consisting of eight chapters, and an introduction. The introduction chapter presents the theoretical background required for the study. Other chapters are based on the classification of Atatürk's reforms. These chapters, titled Political Reforms, Educational Reform, Religious Reforms, Socio-Cultural Reforms, Legal and Women's Reforms, Language-History Reform, Art Reform and finally an Overview of the Turkish Revolution, consist of rich subheadings. As a result of the analysis of these novels, which expand through the entire Republic period and formed a part of the Reform Literature, it is seen that the mental and dynamic structure of the art of novel, which uses society and the individual as the main material, makes the Turkish novel the memory and propaganda place of Atatürk's reforms.