Mersin ili Anamur ve Aydıncık ilçelerinin yeraltısuyu kalitesinin sulama açısından değerlendirilmesi
Evaluation of groundwater quality of Mersin province Anamur and Aydincik districts in terms of irrigation
Yazar: DEMET SEZER
Danışman: PROF. DR. HAKAN ARSLAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı / Tarımsal Yapılar ve Sulama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Mersin = Mersin ; Mersin-Aydıncık = Mersin-Aydıncık ; Su kalitesi = Water quality ; Su kaynakları = Water resources ; Sulama suyu = Irrigation water ; Yer altı suları = Ground waters

Özet:
Sulama suyunun miktarı kadar kalitesi de bitki verimini önemli derecede etkilemektedir. Özellikle kıyı bölgelerindeki yeraltısuları deniz suyu girişimine maruz kalabilmektedir. Özellikle kıyı bölgeleri olmak üzere tüm yeraltısularının kalitelerinin alansal ve zamansal değişimlerinin sürekli takip edilmesi gerekmektedir.
Bu çalışmada, Mersin ili Anamur ilçesinin özellikle seralarda sulama amacıyla kullanılan yeraltı sularının kalitesini belirlemek amacıyla Ağustos 2021 tarihinde 51 adet yeraltı su kuyusundan örnek alınmıştır. Yeraltısularının hidrokimyasal özelliklerini belirlemek amacıyla  pH, EC, Na, Mg, K, CI, SO4, HCO3, Ca değerleri tespit edilmiştir. Yeraltı sularının sulamada kullanılabilirliğini incelemek amacıyla yüzde sodyum değeri (%Na), PI, RSC, PS, MR, KI, SAR değerleri hesaplanmıştır. Hidrokimyasal özellikler ve sulama suyu kalite indekslerinin alansal dağılımları haritaları Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak hazırlanmış ve kalite parametreleri arasındaki ilişkiler incelemek için korelasyon analizi yapılmıştır.
Çalışma sonucunda alandaki yeraltısularının EC değerlerininin 0.475 dS/m ile 1.13 dS/m arasında değişim gösterdiği ve alanınn % 92.03 ünün sulama açısından 3. Sınıf olduğu belirlenmiştir.  Mg değerleri 7.293 mg/l ile 99.54 mg/l arasında değişim göstermiş ve alanının %9.71 indeki suların Mg açısından sulamaya uygun olmadığı tespit edilmiştir. Potansiyel tuzluluk (PS) değerleri 1.375 ile 7.295 arasında değişim göstermiş ve alanının  %84.91 sulama açısından orta sınıfda yeralmaktadır. Yeraltısularından K değerleri 0.391 mg/l ile 10.557 mg/l arasında değişim göstermiş ve alanın %68.3 ındaki yerlatısuyunun sulamaya uygun olmadığı belirlenmiştir.
Alandaki yeraltısuyu kalitesinin sulama açısından  çok büyük problemler oluşturacak seviyelerde olmadığı belirlenmiştir.

bununla birlikte kıyı bölgesi olması nedeniyle bu bölgelerde yeraltısuyunun kontrollü şekilde kullanılması gerektiği önerilmektedir.

Abstract:
The quality of irrigation water as well as the amount, significantly affects plant yield. Especially in coastal areas, groundwater may be subject to seawater intrusion. Spatial and temporal changes in the quality of all groundwaters, especially in coastal areas, should be constantly monitored.
In this study, samples were collected from 51 groundwater wells in Mersin province, Anamur district, in August 2021 to determine the quality of groundwater used for irrigation, especially in greenhouses. To determine the hydrochemical properties of groundwater, the values of pH, EC, Na, Mg, K, CI, SO4, HCO3, Ca were determined. To investigate the usability of groundwater for irrigation, the values of percent sodium (%Na), PI, RSC, PS, MR, KI, SAR were calculated. Spatial distribution maps of hydrochemical properties and indices of irrigation water quality were prepared using geographic information systems, and correlation analyses were performed to study the relationships among quality parameters.
As a result of the study, it was found that EC values of groundwater in the area vary between 0.475 dS/m and 1.13 dS/m, and 92.03% of the area belongs to class 3 in terms of irrigation. The Mg values vary from 7.293 mg/l to 99.54 mg/l, and it was found that the water in 9.71% of the area is not suitable for irrigation in terms of Mg content. The values of potential salinity (PS) vary from 1.375 to 7.295 and 84.91% of the area is in the medium class in terms of irrigation. The K values of groundwater varied from 0.391 mg/l to 10.557 mg/l and it was found that groundwater in 68.3% of the area is not suitable for irrigation.
Groundwater quality in the area was not considered high enough to cause major irrigation problems. However, since it is a coastal region, it is proposed that the groundwater in these regions be used in a controlled manner.