Doğum sonu dönemdeki annelerin doğum hafızasının ve doğum memnuniyetinin emzirme tutumuna etkisi; Prospektif bir çalışma
The effect of birth memory and birth satisfaction on breastfeeding attitude in the postpartum period: A prospective study
Yazar: BÜŞRA ÇARK
Danışman: DOÇ. DR. SEYHAN ÇANKAYA
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Bu araştırma doğum sonu dönemdeki annelerin doğum hafızasının ve doğum memnuniyetinin emzirme tutumuna etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı ve prospektif türde yapılmıştır. Çalışmanın örneklemi Kasım 2022- Haziran 2023 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi doğum salonuna doğum yapmak için başvuran ve kliniğe kabul edilen 248 primipar gebeden oluşmuştur.
Veriler annelerden doğum sonu 1. gün Kişisel Bilgi Formu, Doğum Eylemi İzlem Formu, Doğum Hafızası ve Hatırlama Ölçeği (DHHÖ), Doğum Memnuniyeti Ölçeği (DMÖ) ve Bebek Beslenmesi Tutum Ölçeği (BBTÖ) ve  1. ay ve 3. ayda Doğum Hafızası ve Hatırlama Ölçeği(DHHÖ), Doğum Memnuniyeti Ölçeği (DMÖ) ve Bebek Beslenmesi Tutum Ölçeği (BBTÖ) ile toplanmıştır. 
Çalışmada annelerin yaş ortalaması 23,89±3,32'dır. Annelerin DHHÖ toplam puan ortalaması 4,12±0,94, DMÖ toplam puan ortalaması 26,27±5,74, BBTÖ toplam puan ortalaması 64,26±7,69 olarak belirlenmiştir. Annelerin DHHÖ toplam puanı ile BBTÖ toplam puanı doğum sonu 1. gün, 1. ay, 3. ay arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak zayıf düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Annelerin DHHÖ "Hafızanın Merkezliliği" alt boyut puanı ile BBTÖ toplam puanı doğum sonu 1. gün ve 1. ay arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak zayıf düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Annelerin DHHÖ  "Tutarlılık ve Tekrar Yaşama" alt boyut puanı ile BBTÖ puanı doğum sonu 1. ay arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Annelerin DHHÖ  "Duyusal Hafıza" alt boyut puanı ile BBTÖ puanı doğum sonu 1.gün ve 1.ay arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak zayıf düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Annelerin DHHÖ  "İstemsiz Hatırlama" alt boyut puanı ile BBTÖ puanı doğum sonu 1. gün arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak zayıf düzeyde anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Yapılan regresyon analizinde BBTÖ'ni, DHHÖ alt boyutları olan doğum sonu 1. günde duyusal hafıza, 1. ayda tutarlılık ve tekrar yaşama, 3.ayda DHHÖ toplam puanı risk faktörü olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Annelerin BBTÖ toplam puanı ile DMÖ toplam puanı arasında doğum sonu 1. gün, 1. ay ve 3. ay arasında istatistiksel olarak herhangi bir ilişki bulunmamıştır. 
Sonuç olarak annelerin bebek besleme tutumları doğum hafızası ve hatırlama puanları ile pozitif yönde ilişkili bulunurken doğum memnuniyeti ile herhangi bir ilişki saptanmamıştır. Ebeler doğum eylemi sürecinde kadınları destekleyerek pozitif doğum hafızanın oluşmasında, doğum sonu dönemde annelerin pozitif emzirme tutumlarını geliştirebilirler. 

Anahtar kelime: Doğum hafızası ve hatırlama, emzirme tutumu, doğum memnuniyeti, doğum sonu dönem, ebelik bakımı

Abstract:
This descriptive and prospective study was conducted to examine the effect of birth memory and birth satisfaction on breastfeeding attitude in the postpartum period. The sample of the study consisted of 248 primiparous pregnant women presented to the delivery room of Konya City Hospital between November 2022 and June 2023 to give birth and were admitted to the clinic.
The data were obtained from the mothers on the postpartum 1st day the Personal Information Form, the Labor Monitoring Form, the Birth Memory and Recall Scale (BirthMARQ), the Birth Satisfaction Scale-Short Form (BSS-Short), and the Infant Feeding Attitude Scale (IOWA), and Birth Memory at the 1st and 3rd months and It was collected with the the Birth Memory and Recall Scale (BirthMARQ), the Birth Satisfaction Scale-Short Form (BSS-Short), and the Infant Feeding Attitude Scale (IOWA).
The mean age of the mothers in the study was 23.89±3.32 years. The mean BirthMARQ total score of the mothers was 4.12±0.94, the mean BSS-Short total score was 26.27±5.74, and the mean IOWA total score was 64.26±7.69. A statistically significant weak positive correlation was found between the total score of the BirthMARQ and the total score of the IOWA on the 1st day, 1st month, and 3rd month after delivery (p<0.05). There was a statistically significant weak positive correlation between the mothers' BirthMARQ "Centrality of Memory" sub-dimension score and IOWA total score on the 1st day and 1st month postpartum (p<0.05). There was a statistically significant weak positive correlation between the mothers' BirthMARQ "Coherence and Reliving" sub-dimension score and IOWA score at the 1st month postpartum (p<0.05). There was a statistically significant weak positive correlation between the mothers' BirthMARQ "Sensory Memory" sub-dimension score and the BirthMARQ score on the 1st day and 1st month postpartum (p<0.05). A statistically weak significant positive correlation was found between the mothers' BirthMARQ "Involuntary Recall" sub-dimension score and BirthMARQ score on postpartum day 1. In the regression analysis, it was found that the risk factor was sensory memory on day 1, consistency and re-experiencing on month 1, and total score of BirthMARQ on month 3, which are the sub-dimensions of BirthMARQ (p<0.05). There was no statistically significant relationship between the total score of IOWA and the total score of BirthMARQ on the 1st day, 1st month, and 3rd month postpartum. 
Infant feeding attitudes of mothers were positively associated with birth memory and recall scores, while no relationship was found with birth satisfaction. Midwives can support women during labor and birth process to develop positive birth memory and positive breastfeeding attitudes of mothers in the postpartum period. 

Keywords: Birth memory and recall, breastfeeding attitude, birth satisfaction, postpartum period, midwifery care