Hıristiyanlık ve İslam'da sadakat
Loyalty in Christianity and Islam
Yazar: AHAT TAŞCI
Danışman: PROF. DR. ALİ RAFET ÖZKAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Hristiyanlar = Christianies ; Hristiyanlık = Christianity ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sadakat = Loyalty ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hıristiyanlık ve İslam'da Sadakat konulu bu çalışmadaki amaç; tüm dinlerde, inanç biçimlerinde var olan ve "dini değerlere içten ve samimi olarak bağlılık duygusu" olarak tanımlanan sadakatin, söz konusu dinlerde ne anlam ifade ettiği ve nasıl yaşandığını ortaya koymaktır. Böylece sadakatin inanç, ibadet ve ahlak boyutuyla tezahürlerini, incelediğimiz dinlerdeki farklılıkları ve benzer yönlerini, inananlar üzerindeki etkisi ile dindarlığın oluşumu, gelişimi ve devamlılığına katkısını karşılaştırmalı olarak değerlendirme fırsatı bulunacağına inanıyoruz.
Bahsi geçen dinlerde sadakatin nasıl oluştuğu, ne ifade ettiği ve nasıl anlaşıldığını ortaya koyabilmek için objektif bir yaklaşım sergilenmiş, dinler tarihinin deskriptif metodundan faydalanılarak ilgili bölümlerde konular, yorum yapılmadan olduğu gibi aktarılmaya çalışılmıştır. Verilerin toplanması ve değerlendirilmesinde öncelikle ilgili dinlerde birincil kaynak olarak görülen kutsal kitaplar ile ilgili dinlerin diğer kaynaklarından istifade edilmiştir. Ayrıca tarihi süreç içerisinde sadakatiyle örnek alınan şahsiyetler ve sadakat ifade eden olaylar tahlil edilerek konunun daha net anlaşılması sağlanmıştır. Sadakatin tüm yönleriyle değerlendirilebilmesi için doğrudan veya dolaylı olarak sadakatle ilgili olduğunu düşündüğümüz diğer kavram ve dini değerler de izah edilerek gerekli bağlantılar kurulmuştur. 
Sadakat, bağlılık ve itaat, temasta olduğumuz tüm varlıklarla kurduğumuz pek çok ilişkide söz konusudur. Bunlar arasında iradeli, şuurlu bir varlık olan insanın; sorgulayan, iyi ve kötüyü, faydalı ve zararlıyı birbirinden ayırıp, hak ve hukuku gözeterek ortaya koyduğu insanca sadakat, insana yakışan sadakattir. Şüphesiz ki sadakat, tüm inanç ve değerler için kıymetlidir ve inananlardan beklenen bir ahlaki erdemdir. Ancak sadakatin, insan iradesi ve özgürlüğünü dikkate almaksızın, sınırsız olması ve böyle bir sadakat beklentisi uygun görülmemektedir. Çünkü böyle mutlak bir sadakat, sâdık kişi için de sadakat duyduğu şey için de kimi zaman felaketle sonuçlanabilmektedir. Bunun için sadakatte, insana ve sahip olduğu kişiliğe değer veren, kabul edilebilir ve makul bir sınır mutlaka konulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Sadakat, Bağlılık, İtaat, Hıristiyanlık, İslam.

Abstract:
The aim of this study on Loyalty in Christianity and Islam is to reveal the meaning of loyalty, which exists in all religions and forms of belief and defined as "the feeling of sincere and sincere commitment to religious values", in the religions in question and how it is experienced. Thus, we believe that there will be an opportunity to comparatively evaluate the manifestations of loyalty in terms of belief, worship and morality; the differences and similar aspects of the religions we have examined, and its effect on believers and its contribution to the formation, development and continuity of religiosity.
In order to reveal how loyalty is formed, what it expresses and how it is understood in the aforementioned religions, an objective approach has been taken, and the subjects in the relevant sections have been tried to be conveyed as they are, without comment, by making use of the descriptive method of the history of religions. In the collection and evaluation of the data, first of all, other sources of religions related to the holy books, which are seen as the primary source in the relevant religions, have been used. In addition, the personalities who were taken as an example with their loyalty in the historical process and the events expressing loyalty have been analyzed to provide a clearer understanding of the subject. In order for loyalty to be evaluated in all its aspects, other concepts and religious values that we think are directly or indirectly related to loyalty have been explained and necessary connections have been established.
Loyalty, devotion and obedience are present in many relationships we form with all beings we come into contact with. Among them, the human being, who is a willful and conscious being; the humane loyalty that he/she acts out, distinguishes the good, the bad, the beneficial and the harmful, and knows his/her rights and responsibilities, is the loyalty that befits the human being. Undoubtedly, loyalty is valuable for all beliefs and values and is a moral virtue expected from believers. However, the fact that loyalty is unlimited, regardless of human will and freedom, and the expectation of such loyalty are not considered appropriate. Because such absolute loyalty can sometimes result in disaster for the faithful person as well as for the person to whom he or she is loyal. For this, an acceptable and reasonable limit must be set in loyalty, which values people and their personalities.

Key words: Loyalty, Devotion, Obedience, Christianity, Islam.