15-18 yaş arası balerinlerin yeme davranışları ve beslenme durumlarının saptanması
Between the ages of 15-18 ballerina eating behavior and determination of nutritional status
Yazar: FULDEN GÜLBEZER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP ÖZERSON
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Bale = Ballet ; Balerinler = Ballerina ; Beden imajı = Body image ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Ergenler = Adolescents ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bale olağanüstü disiplin, konsantrasyon ve mükemmel teknik gerektiren dans ve egzersiz çeşididir. Zorlu egzersizlerle vücudun artan fiziksel talepleri yeterli beslenmeyle karşılanmalıdır. Oysa özellikle adolesan balerinlerin başarılı olmak için, takıntılı derecede yağsız vücuda sahip olma istekleri ve buna bağlı yeme davranışı bozuklukları sergiledikleri görülmüştür. 
Bu araştırmada 15-18 yaş arası adolesan balerinlerin büyüme ve gelişmelerinin yaşıtlarıyla kıyaslanması, beslenme örüntülerinin, yeme davranışlarının ve beslenmeyle ilişkili sağlık durumlarının saptanması amaçlanmıştır. Çalışma Şubat- Mayıs 2014 tarihleri arasında 48 profesyonel balerin ve 23 sedanter yaşıtları kızlar olmak üzere toplam 71 adolesanla gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan adolesanların genel özellikleri, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktiviteleri, yeme davranışları, EAT-40 ve kendini değerlendirme puanları anket yöntemiyle saptanmıştır. 
Balerinlerin ortalama BKI değerleri 17, 98 ± 1, 8 kg/ m², vücut yağ oranlari ortalama %17± 1,1 kontrol grubunun ise sırasıyla ortalama 23, 3 ± 3, 7 kg/m²  ve ortalama %28, 4± 6, 9 olarak bulunmuştur. Balerinlerin BKI ve vücut yağı oranlarının kontrol grubundan daha düşük olduğu saptanmıştır (p< 0.05).
Balerinlerin ortalama adet görme yaşı 12,6 olarak saptanmış ve dansçı olmayan grupla benzer olduğu görülmüştür. 
Enerji ve besin öğesi tüketimlerine bakıldığında balerinlerin günlük ortalama 1478,3 ± 124,4 kcal, kontrol grubunun ise ortalama 2162, 6± 406, 2 kcal enerji aldıkları saptanmıştır. Posa, E vitamini, biotin, folik asit, C vitamini, Kalsiyum, Magnezyum, İyot öğelerinin alımı balerin ve kontrol grubunda farklılık göstermemiştir (p > 0,05). D vitamini,  B12 vitamini, demir, potasyum ve niasin alımının ise kontrol grubuna göre balerinlerde daha düşük olduğu saptanmıştır (p < 0,05).
Araştırmamızda beden algısını değerlendirmek için toplamda 40 maddeden oluşan EAT-40 ve 35 maddeden oluşan kendini değerlendirme ölçeği olmak üzere iki ölçek kullanılmıştır. Ölçeklerin puanları toplanarak kendini değerlendirme toplam puanı elde edilmiştir.   
EAT- 40 ölçeğinden balerinlerin ortalama 25,1 ve kontrol grubunun ortalama 20,92 puan aldığı görülmüştür. Balerinler de yeme bozukluğu görülme riski daha yüksek bulunsa da istatiksel açıdan anlamlı farklılık saptanmamıştır (p >0,05). 
Kendini değerlendirme formu için balerinlerin ortalama puanı 131,9 iken, kontrol grubunun ortalama 105,7 puan aldığı görülmüştür. Kontrol grubunun beden algısı balerinlere göre daha düşük bulunmuştur.
 Çalışmada her iki grupta da anoreksiya nervosa ya da bulimia nervosa tanısı konulmuş ya da yeme bozuklukları sergileyen kimseye rastlanmamıştır.

Abstract:
Bale is a kind of dance and exercise, requiring extraordinary discipline, concentration, and require excellent technique. İncreasing physical requests of the body, must be met with healthy nutrition  However, esspecially adolescents ballerinas request for  to be successful, having  very lean body, related eating disorders. 
In this study, adolescents between 15-18 years old ballerina growth and development compared with their peers, feeding patterns, eating habits and nutrition-related health status was aimed to determine. This study was conducted with 71 adolescents who were 48 professional ballerina and 23 her sedentary peers, between February and May 2014. General characteristics of adolescents who participated in the study, eating habits, physical activity, eating behavior and self-evaluation EAT-40 scores were determined by questionnaire method.
In this study, ballerinas and the control group has different BKI levels and fat mass (%).Ballerinas has mean 17,98 ± 1,18 kg/ m² BKI and % 17 ± 1,1 fat mass, and the control group has mean 23,3 ± 3,7 kg/m² BKI  and %28,4± 6,9 fat mass. BKI and body fat percentage of dancers is lower than the control group, respectively (p<0.05). The mean age of menarche  has mean 12,6 and has been found similar to the general population. 
 The consumption of energy  was found 1478.3 ± 124.4 kcal per day of ballerinas and their nutrients consumption was found 2162.6 ± 406.2 kcal/day. Fiber, vitamin E, biotin, folic acid, vitamin C, Calcium, Magnesium, Iodine intakes of  ballerinas and the control group did not differ (P> 0.05). Vitamin D, vitamin B12, iron, potassium and niacin intake compared to the control group was found to be lower in dancers (P <0.05).
From  EAT- 40 scales which is used estimate of body image ; ballerina has an average of 25.1 points.and control groups has an 20,92. For self-evaluation form, ballerina has an average of 131.9 points and  the control group received an average 105.7 points.  According to EAT-40 test results could not find difference between ballerinas and the control groups (p >0,05). Also in both groups the risk of eating disorders was found increase and self-esteem rates were found significantly lower. In both groups there was not determined a person who diagnosed  anorexia nervosa or  bulimia nervosa.