İki farklı ülkede cerrahi kliniklerinde çalışan hemşirelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları
The healthy lifestyle behaviours of the nurses working in two different countries surgical clinics
Yazar: ELİSHA KHAGHANYRAD
Danışman: YRD. DOÇ. ZEYNEP KARAMAN ÖZLÜ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Sağlık = Health ; Sağlıklı insanlar = Healthy people ; Türkiye = Turkey ; Yaşam tarzı = Life style ; İran = Iran

Özet:
İki Farklı Ülkede Cerrahi Kliniklerinde Çalışan Hemşirelerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları
Amaç. İki farklı ülkede cerrahi kliniklerinde çalışan hemşirelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını saptamaktı.
Materyal ve Metot. Tanımlayıcı türde olan araştırma Mart 2013- Temmuz 2014 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmanın evrenini, Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi ve Orumiyeh Azerbaycan Hastanesi Cerrahi Kliniklerinde çalışan 304 hemşire, örneklemi ise izinli ve raporlu olmayan, araştırmaya katılmayı kabul eden 252 hemşire oluşturdu. Verilerin toplanmasında hemşirelerin tanıtıcı özelliklerinin yer aldığı anket formu ve SYBDÖ-II kullanıldı. Veriler yüzdelik dağılım, ortalama, varyans analizi,  Χ2, Mann-Whitney U ve Kruskal- Wallis testi  ile değerlendirildi. 
Bulgular. Türkiye'de çalışan hemşirelerin SYBDÖ-II toplam puan ortalaması 120.96±17.13, İran'da çalışan hemşirelerin toplam puan ortalaması ise 134.45±21.28 olarak bulundu ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p<0.05). Her iki ülkede de hemşirelerin en yüksek puan ortalamasını Manevi gelişim alt boyutundan (Türkiye: 25.56±4.32, İran: 26.45±5.54), en düşük ise Türkiye'de fiziksel aktivite (15.41±4.55), İran'da ise Stres yönetimi (16.57±3.69) alt boyutlarından aldıkları belirlendi. Türkiye'de hemşirelerin SYBDÖ-II toplam puan ortalaması ile eğitim, gelir durumu ve mesleki aktivitelere katılma durumu arasında, İran'da ise gelir durumu, mesleki aktivitelere katılma durumu, cerrahi klinikte ve toplam çalışma süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0.05).  
Sonuç. Bu bulgular doğrultusunda İran'da çalışan hemşirelerin SYBDÖ toplam puan ortalamasının, Türkiye'de çalışan hemşirelerden daha yüksek olduğu, her iki ülkede de araştırma kapsamına alınan hemşirelerin SYBDÖ'ne ait toplam puanının orta düzeyde ve manevi gelişimlerinin yüksek olduğu, yeterli egzersiz yapamadıkları ve stresle yeterli baş edemedikleri söylenebilir. Bu sonuç doğrultusunda sağlığın korunması ve geliştirilmesine yönelik eğitimlerin yapılması, kurum içinde sağlığı geliştirici davranışların desteklenmesinin sağlanması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Cerrahi hemşire, İran, Sağlıklı yaşam biçimi, SYBDÖ-II, Türkiye.

Abstract:
The Healthy Lifestyle Behaviours of The Nurses Working in Two Different Countries Surgical Clinics
Aim: The aim of this study is to compare and assess the healthy life style behaviours of the nurses working in two different countries surgical clinics.  
Material and Method: Descriptive research was conducted between in March 2013 between July 2014. The population of the study consisted of 304 nurses working in surgical clinics of Atatürk University Research Hospital and Orumiyeh Azarbaijan Private Hospital; and 252 nurses who accepted to be involved in this study data constituted its sampling. The data were collected by using HPLP-II and questionnaires. The data of the study was analysed by SPSS 16. In the assessment of the data it was used percentage distribution, average, Chi-Square, Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests. 
Result: When analyzed the mean total HPLP-II score of the nurses working in Turkey was found as 120.96±17.13; that of the ones in Iran was obtained as 134.45±21.28 and the difference between them was found meaningful as statistical (p<0.05). It was determined that the highest subscale mean score of nurses in both countries is in spiritual; that the lowest subscale mean score of nurses working in Turkey is in exercise and that of nurses in Iran is in stress management. There was significant relation between the education, income and occupational activity, participation status, and the mean scores of the nurses working in Turkey that of the in Iran there was significant relation between the income status, occupational activity participation status, surgical clinics and the mean scores. (p<0.05)
Conclusion: This research exhibited the mean health behaviours scores of the Iranian nurses' were higher. The mean total HPLP score of the nurses was moderate the highest score was in spiritual growth subscale, surgical nurses did not make enough exercise and did not cope with stress adequately. In accordance with this result, educational programs which were given in hospitals have been proposed to be continued by being developed. The level of the health promotion behaviours should be supported and the formative working of health can be suggested.
Keywords: Healthy lifestyle, Iran, HPLP-II, Surgical nurses, Turkey.