İdiyopatik maküla deliğinde vitreoretinal cerrahi sonrası gangliyon hücre kompleksini oluşturan katmanlardaki değişimin incelenmesi ve görsel prognostik faktörlerin değerlendirilmesi
Investigation of change ganglion cell complex and evaluation of visual prognostic factors after vitreoretinal surgery for idiopathic macular hole
Yazar: SERHAT EKER
Danışman: PROF. DR. ŞABAN GÖNÜL
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Amaç: İdiyopatik Maküla deliği (MD) nedeniyle cerrahi tedavi uygulanan olguların spektral domain optik koherens tomografi (OKT) ile değerlendirilen ganglion hücre-iç pleksiform tabaka (GHİPT), ganglion hücre kompleksi (GHK) değişimini incelemek ve hol yapısının OKT ile ölçülen anatomik indeksleri ile cerrahi sonrası görme keskinliği arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Evre 3 ve 4 MD tedavisi için pars plana vitrektomi, internal limitan membran soyulması ve internal gaz tamponadı uygulanan 25 hastanın 25 gözüne ait veriler geriye dönük olarak incelendi. Hastaların ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri (EİDGK), biyomikroskopik muayene bulguları ve OKT bulguları olarak incelendi. Olguların cerrahi sonrası 1. ay ve 3. ay ölçümleri değerlendirildi. Hastaların cerrahi sonrası GHİPT ve GHK değişimleri sağlıklı kontrol grubu değerleri ve cerrahi geçirmeyen diğer gözleri ile karşılaştırıldı. Sonuç görme keskinliği üzerine etkileri araştırılan faktörler yaş, cinsiyet, ameliyat öncesi görme keskinliği, hol taban çapı, hol dudakları arası minimum mesafe, hol yüksekliği, maküla deliği indeksi (MDI), diameter hol indeks (DHI), traksiyonel hol indeks (THI) ve elipsoid zon (EZ) kaybı olarak belirlendi. Spearman korelasyon analizi ile cerrahi sonrası parametreler ile EİDGK arasındaki korelasyonlar incelendi. ROC (Alıcı işlem karakteristikleri, Receiver Operating Characteristic) eğrisi ile belirlenen hol anatomik indeksleri ile EİDGK arasındaki ilişki değerlendirildi.
Bulgular: Olguların yaş ortalaması 63,8±6,7 olarak tespit edildi. Yirmi beş hastanın 17'si (%68) kadındı. Hastaların EİDGK düzeyi operasyon öncesi 0,91±0,29 logMAR iken, Operasyon sonrası birinci ve üçüncü aylarda sırasıyla 0,74±0,30 logMAR ve 0,49±0,26 logMAR idi (p<0,05). Operasyon sonrası 3. ay EİDGK,logMAR düzeyi ile operasyon sonrası 3. ay GHİPT inferior ve temporal değerleri arasında negatif yönde yüksek düzeyde istatiksel olarak anlamlı doğrusal bir ilişki görülmüştür (sırasıyla r=-0,673; r=-0,558 ve p=0,0001; p=0,004). Operasyon sonrası 3. ay EİDGK,logMAR düzeyi ile operasyon sonrası 3. ay GHK inferior ve temporal değerleri arasında negatif yönde yüksek düzeyde istatiksel olarak anlamlı doğrusal bir ilişki görülmüştür (sırasıyla r=-0,560; r=-0,585 ve p=0,004; p=0,002). Operasyon sonrası 3. ay EİDGK,logMAR düzeyi ile OKT hol MDI arasında negatif yönde istatiksel olarak anlamlı yüksek düzeyde doğrusal bir ilişki saptanmıştır (r=-0,518 ve p=0,008). Başlangıca göre operasyon sonrası EİDGK,logMAR düzeyi farkı ile operasyon sonrası 3. ay EZ kaybı arasında pozitif yönde yüksek düzeyde doğrusal bir ilişki belirlenmiştir (r=0,690 ve p=0,0001). Görme artışı olan hastalar içerisinde ROC analizi yapılarak MDI için eşik değer belirlenmiştir. MDI>0,419 olan hastaların görme prognozu istatistiksel olarak anlamlı daha iyi bulunmuştur. THI>0,779 olan hastaların operasyon sonrası 1. ay görme düzeyi anlamlı yüksek değerlendirilmiştir. DHI ile sonuç görme düzeyi ile bir ilişki kurulamamıştır.
Sonuç: Pars plana vitrektomi, internal limitan membran soyulması ve intravitreal gaz tamponadının kullanılması idiyopatik MD tedavisinde başarılı anatomik ve görsel sonuçlar sağlayabilmektedir. GHİPT ve GHK analizinde inferior ve temporal değerler sonuç görme düzeyi ile ilişkilidir. Elipsoid zon kaybı arttıkça görme keskinliği düşmektedir. MDI>0,419 olması cerrahi sonrası iyi görme prognozu için prediktif olabilir.

Abstract:
Purpose: To investigate the ganglion cell-inner plexiform layer (GCIPL), ganglion cell complex (GCC) changes determined by spectral domain optical coherence tomography (OCT) in cases who underwent surgical treatment for idiopathic macular hole (MH), examine the anatomical indices of the hole structure measured by OCT and correlate the relationship between these indices and postoperative visual acuity.
Materials and methods: Data of 25 eyes of 25 patients who underwent pars plana vitrectomy, internal limiting membrane peeling, and internal gas tamponade for the treatment of stage 3 and 4 MH were retrospectively analyzed. Preoperative and postoperative best-corrected visual acuities (BCVA), slit-lamp examination findings, and OCT findings were recorded. The cases were evaluated in the 1st and 3rd months after surgery. The GCIPL and GCC changes of the patients after surgery were compared with the values of the healthy control group and the fellow eyes. Factors whose effects on final visual acuity were investigated are age, gender, preoperative visual acuity, hole base diameter, minimum lineer dimension, hole height, Macular hole index (MHI), Diameter Hole index (DHI), Tractional hole index (THI) and ellipsoid zone (EZ) recovery was determined. Correlations between post-surgical parameters and BCVA were analyzed by Spearman correlation analysis. The relationship between the hole anatomical indices determined by the ROC (Receiver Operating Characteristic) curve and BCVA was evaluated.
Results: The mean age of the cases was 63.8±6.7 years. 17 (68%) were female of the 25 patients. While the BCVA level of the patients was 0.91±0.29 logMAR preoperatively, it was 0.74±0.30 logMAR and 0.49±0.26 logMAR postoperatively at the first and third months, respectively (p<0.05). There was a high level of statistically significant linear correlation in the negative direction between postoperative 3rd month BCVA,logMAR level and postoperative 3rd month GCIPL inferior and temporal values (r=-0.673; r=-0.558 and p=0.0001; p=0.004, respectively). There was a high level of statistically significant negative linear correlation between postoperative 3rd month BCVA,logMAR level and postoperative 3rd month GCC inferior and temporal values (r=-0.560; r=-0.585 and p=0.004; p= 0.002, respectively). A statistically significant high linear correlation was found in the negative direction between the 3rd month postoperatively BCVA,logMAR level and MHI (r=-0.518 and p=0.008). A high level of positive linear correlation was determined between the postoperative BCVA,logMAR difference from baseline and the loss of EZ at 3 months postoperatively (r=0.690 and p=0.0001). The threshold value for MHI was determined by performing ROC analysis among patients with increased BCVA. The visual prognosis of patients with MHI>0.419 was found to be statistically significantly better. Patients with THI>0.779 had significantly higher visual acuity in the first month after the surgery. No relationship could be established with DHI and the level of postoperative visual acuity.
Conclusion: Pars plana vitrectomy, internal limiting membrane peeling, and use of intravitreal gas tamponade can provide satisfactory anatomical and visual results in the treatment of idiopathic MH. In the GCIPL and GCC analysis, the inferior and temporal values are associated with the visual outcome. Visual acuity decreases as the ellipsoid zone loss increases. MHI>0.419 may be predictive for good visual prognosis after surgery.