İnmeli bireylerde temporal aktivite paterninin incelenmesi
Examination of temporal activity pattern in stroke patients
Yazar: İBRAHİM YAVUZ TATLI
Danışman: DOÇ. DR. BURCU SEMİN AKEL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Tedavi = Treatment ; Temporal lob = Temporal lobe ; Uğraş tedavisi = Occupational therapy ; Zamansallık = Temporality ; İnme = Stroke

Özet:
Ergoterapistlerin inmeli bireylerin iyileşme sürecini desteklemesi için aktivite deneyimlerini daha fazla anlamış olması ve bunun için bireylerin günlük rutinlerini incelemesi gerekir. Bu çalışma, Konya ili merkez ilçelerinde yaşayan ve çalışmamıza gönüllü olarak katılan inmeli bireylerin temporal aktivite paternini incelemek amacıyla planlandı. Çalışmamıza inme geçirmiş 50 birey ile inmeli bireylerin ailelerinde yer alan ve bakım veren sorumluluğu bulunmayan 50 sağlıklı birey dâhil edildi. Temporal aktivite paterninin karşılaştırılması için inmeli ve sağlıklı bireyler iki gruba ayrıldı. Tüm bireylerden onam formu alındı ve bireylerin sosyodemografik bilgileri sorgulandı. Değerlendirme aşamasında bireylerin bir gün önceki(dün) gerçekleştirdiği aktiviteler Modifiye Aktivite-Ro l Anketi ile incelendi. Aktiviteler, Amerika Ergoterapi Derneği tarafından hazırlanan aktivite alanlarına göre sınıflandırıldı. Değerlendirme sonrasında iki grup aktivite alanlarının gerçekleştirilmesi, tekrarlanma sayısı, gerçekleştirilme nedenleri, birey için değeri ve birey gözünden toplumda değeri açısından karşılaştırıldı. İnmeli bireylerin gün içerisinde herhangi bir oyun ve eğitim aktivitesi gerçekleştirmediği bulundu. Uyku ve dinlenme aktivite alanı çalışma grubunun temporal aktivite paterni içerisinde en sık tekrarladığı aktivite alanı oldu ve çalışma grubu lehine anlamlı fark bulundu (p<0,05). Aktivitelerin gerçekleştirilme nedenleri incelendiğinde günlük yaşam ve uyku
dinlenme aktivitelerinin zorunluluk sebebiyle gerçekleştirilmesinde çalışma grubunun, tüm aktivite alanlarının istek sebebiyle gerçekleştirilmesinde ise kontrol grubun lehine anlamlı fark bulundu (p<0,05). Aktivitelerin birey için ve bireye göre toplum için değerleri incelendiğinde iki grup arasında günlük yaşam, yardımcı günlük yaşam, uyku dinlenme, eğlence, sosyal katılım aktivite alanlarının sağlıklı bireyler için daha değerli olduğu yönünde anlamlı fark bulundu (p<0,05). Sağlıklarla karşılaştırıldığında inmeli bireylerin temporal aktivite paterninin bozulduğu belirlendi. Çalışma sonuçlarında elde edilen önemli bulgulardan yola çıkılarak temporal adaptasyon perspektifinden ergoterapi müdahalelerine katkı yapılmalıdır. 

Anahtar Kelimeler: Temporal Adaptasyon, Temporal Fonksiyon Bozukluğu, Aktivite Paterni, Ergoterapi, İnmeli Birey, Zaman Kullanımı

Abstract:
To support healing process of people with stroke, occupational therapists need to more understand of occupational experiences and for this they need to examine their daily routine. The study was planned to investigate temporal activity pattern of stroke patients who live in central districts of Konya city and are volunteer to participate to this study. Fifty individuals who had stroke and 50 healthy individuals who are in the family of stroke patients and has no responsibility of caregiving were included to the study. To compare temporal activity pattern, stroke patients and healthy individuals were divided into two groups. Informed consent form was taken from all participants and socio demographic information were examined. In evaluation phase, person's activities which done yesterday were evaluated with Modified Occupational Questionnaire. Activities were categorized in according to activity domains of American Occupational Therapy Association (AOTA). After assessment, groups were compared in terms of doing activities, repetition counts, doing reasons, value for
participations and value for community according to participations. It was founded that no stroke patients do an activity of play and education. Rest and sleep was the most repeated activity domain in stroke patients and significant differences were found as statistically (p<0,05). When reasons of doing the activity were examined in terms of "obligation", significant differences were found as statistically in daily life and rest sleep activity domains in favor of patient group, and when reasons of doing the activity were examined in terms of "willing", significant differences were found in favor of control group in all activity domains (p<0,05). When activities were examined between groups in terms of value for participant and for community in according to participant, significant differences were found statistically in daily life, instrumental daily life, rest and sleep, leisure and social participation in favor of control group (p<0,05). When compared with healthy individuals, it was founded that temporal activity pattern of stroke patients has damaged. Based on significant findings in results, occupational therapy interventions need support from perspective of temporal adaptation. 

Keywords: Temporal Adaptation, Temporal Dysfunction, Activity Pattern, Occupational Therapy, Stroke Patient, Time use