John Locke'ta kişisel özdeşlik problemi
The problem of personal identity in John Locke
Yazar: DİLARA YEŞİLYURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM ÖKTEN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Locke'un "Kişisel Özdeşlik" problemi ile ilgili görüşlerini ele almak için kendisinden önceki dönemde yer alan ve bu probleme zemin hazırlayan bilinç, kişi/kişilik, benlik, bireyleşme ilkesi, kimlik ve özdeşlik gibi kavramlar ele alınmalıdır. Locke, bu kavramları ele alışında kendisinden önceki filozoflardan farklılık taşımaktadır. Her şeyden önce o bu kavramları kişinin özdeşliğinin ne olduğu belirlemesinde kendisine malzeme olarak kullanmıştır. Locke felsefe tarihi içerisinde bu problemi ilk kez ortaya koyan kişi olarak bu konuda kendisinden önceki herhangi bir filozofun görüşünün etkisi altında kalmayıp özgün görüşler sunmuştur. Kişinin doğumundan ölümüne kadar bedensel, zihinsel ve psikolojik değişimine rağmen aynı kişi olmayı sürdürmesine olanak sağlayan şeyin ne olduğunun araştırılması ve belirlenmesi, Locke'un görüşünün ana hatlarını oluşturmaktadır. Kişisel Özdeşlik'i belirlemede bilinç ve hafızanın rolü, kişinin geçmiş, şimdi ve gelecekte insanın konumlandırılmasında ahlaki bir yapıya bürünmesi, ölümden sonraki dirilişte kişinin yapıp etmelerinde sorumlu tutulacak olması onun üzerinde önemle durduğu konular olmuştur. Locke'un görüşlerinin incelenmesi, problemin ve bu probleme ilişkin çözüm önerilerinin anlaşılmasını sağlayamamaktadır. Locke'un Kişisel Özdeşlik problemine hem yaşadığı dönemdeki hem de sonraki dönemlerde getirilen eleştiriler, problemin kolayca ulaşılabilecek bir çözümünün olmadığının ve hâlihazırda çözüm bekleyen bir çekirdeğe sahip olduğunun da göstergesi olmuştur.   
Anahtar Kelimeler: Bilinç, Kişi, Kişilik, Benlik, Özne, Hafıza, Özdeşlik, Kişisel Özdeşlik

Abstract:
In order to address Locke's views on the problem of 'Personal Identity', concepts such as consciousness, person/personality, self, individuation principle, identity, which existed in the period before him and laid the groundwork for this problem, should be discussed. Locke differs from the philosophers before him in his handling of these concepts. First of all, he used these concepts as material to determine what a person's identity is. Locke, as the first person to present this problem in the history of philosophy, was not influenced by the views of any philosopher before him and presented original views. Investigating and determining what enables a person to continue being the same person despite physical, mental and psychological changes from birth to death constitutes the outlines of Locke's view. In determining Personal Identity, the importance he gave to consciousness and memory, the moral structure of the person in the past, present and future, and the fact that the person will be held responsible for his actions in the resurrection after death were the issues he emphasized. Examining Locke's views cannot provide an understanding of the problem and the solution suggestions for this problem. The criticisms brought to Locke's personal identity problem, both during his lifetime and in later periods, have also been an indication that the problem does not have an easily accessible solution and that it already has a core awaiting solution.
Key Words: Consciousness, Person, Personality, Self, Subject, Memory, Identity, Personal Identity.