Okul öncesi dönem çocuklarının yürütücü işlev becerileri ile bağımsız öğrenme davranışları ve öğrenme stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between executive function skills and independent learning behaviors and learning styles of preschool children
Yazar: SARE NUR KAYA
Danışman: PROF. DR. EMEL ARSLAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul öncesi dönem çocuklarının yürütücü işlev becerileri ile bağımsız öğrenme davranışları ve öğrenme stilleri arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada genel tarama modeli olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Konya il merkezinde MEB'e bağlı resmi okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 36-72 aylık 342 çocuk oluşturmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak; yürütücü işlev becerilerini ölçmek için Arslan Çiftçi, Uyanık ve Acar (2020) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan "Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlevler Envanteri", bağımsız öğrenme davranışlarını ölçmek için Saraç, Karakelle,Whitebread  (2019) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan "Okul Öncesi Çocuklar için Bağımsız Öğrenme Davranışları Ölçeği 3-5 (BÖD 3-5)" ve öğrenme stillerini belirlemek için Uyanik Balat,Bilgin, Adak Özdemir (2012) tarafından geliştirilen "5-6 yaş Çocukları için Öğrenme Stilleri Ölçeği" kullanılmıştır. Veri analizinde öncelikle ilgili il Milli Eğitim Müdürlüğü'nden gerekli izinler alınmıştır. Ölçekler her bir çocuğun öğretmeni tarafından öğretmenin sınıf içi gözlemleri doğrultusunda doldurulmuştur. Verilerin analizinde SPSS 29.0 paket programı kullanılmıştır. Veriler analiz edilmeden önce Normallik testi yapılmış, basıklık ve çarpıklık katsayıları hesaplanmıştır. Yürütücü işlev becerileri, bağımsız öğrenme davranışları ve öğrenme stilleri arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson momentler çarpımı korelasyonu yapılmıştır. Bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki etkisi, çoklu doğrusal regresyon analizi yapılarak incelenmiştir. Cinsiyet değişkeninin yürütücü işlev becerileri, bağımsız öğrenme davranışları ve öğrenme stilleri üzerindeki etkisinin incelenmesi için t testi yapılmıştır. Çalışma sonucunda yürütücü işlev becerileri ile bağımsız öğrenme davranışları ve öğrenme stilleri arasında anlamlı bir ilişki görülmüştür. Okul öncesi donem çocuklarının bağımsız öğrenme davranışlarına ait puan ortalamalarında cinsiyete göre kız çocukları lehine anlamlı bir farklılık görülmüş benzer şekilde yürütücü işlev becerilerinde de kız çocukları lehine bir farklılık bulunmuştur. Öğrenme stillerinde ise görsel öğrenme ve işitsel öğrenme puan ortalamalarında cinsiyete göre anlamlı bir farklılık olduğu, kinestetik öğrenme alt boyutu puan ortalamalarında ise anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bağımsız öğrenme davranışı ve öğrenme stili yürütücü işlev becerisini anlamlı derecede yordamaktadır.

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationship between executive function skills and independent learning behaviors and learning styles of preschool children. For this purpose, the relational survey model, which is a general survey model, was used in the study. The study group consisted of 342 children aged 36-72 months attending official preschool education institutions affiliated with the Ministry of National Education (MEB) in Konya city center during the 2023-2024 academic year. The data collection tools used in the study were the "Childhood Executive Functions Inventory" developed by Arslan Çiftçi, Uyanık ve Acar (2020) to measure executive function skills, the "Independent Learning Behaviors Scale for Preschool Children 3-5 (ILBS 3-5)" developed by Saraç, Karakelle,Whitebread  (2019) to measure independent learning behaviors, and the "Learning Styles Scale for 5-6 Year Old Children" developed by Uyanik Balat, Bilgin, and Adak Özdemir (2012) to determine learning styles. Prior to data collection, necessary permissions were obtained from the relevant Provincial Directorate of National Education. The scales were completed by each child's teacher based on the teacher's classroom observations. SPSS 29.0 software was used for data analysis. Before analyzing the data, normality tests were conducted, and kurtosis and skewness coefficients were calculated. Pearson product-moment correlation was used to examine the relationship between executive function skills, independent learning behaviors, and learning styles. The effect of the independent variable on the dependent variable was examined using multiple linear regression analysis. A t-test was conducted to examine the effect of the gender variable on executive function skills, independent learning behaviors, and learning styles. The study found a significant relationship between executive function skills and independent learning behaviors and learning styles. In the mean scores of independent learning behaviors among preschool children, a significant difference was observed in favor of girls, and similarly, a difference in favor of girls was found in executive function skills. In learning styles, a significant difference was found according to gender in the mean scores of visual learning and auditory learning, whereas there was no significant difference in the mean scores of the kinesthetic learning sub-dimension. Independent learning behavior and learning style were found to significantly predict executive function skills.