Yetişkin bireylerde benlik saygısının toplumsal cinsiyet rolleri, anne-baba tutumları ve Tanrı algısı ile olan ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of self-esteem with gender roles, parental attitudes and perception of God in adults
Yazar: MELTEM KARAÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA FERDA KANSU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma, benlik saygısının toplumsal cinsiyet rolleri, anne-baba tutumları ve Tanrı algısı ile ilişkisinin incelenmesini amaçlamaktadır. Benlik saygısı, bireylerin kendilerini yargılaması ve değerlendirmesi sonucunda gelişmekte olan bir durumdur. Bu değerlendirme sonucunda bireylerin kendilerini ne kadar değerli ya da ne kadar değersiz bulduklarına yönelik bir his oluşmaktadır. Duygusal, bilişsel, toplumsal, kültürel gibi pek çok etmen benlik saygısının oluşmasına ve düzeyine etki etmektedir. Toplumsal cinsiyet rolleri esasen daha birey doğmadan onları etkilemektedir. Bu etki ile beraber kişilerin benlik gelişimleri de şekillenmeye başlamaktadır. Benlik saygısının gelişmesinde aynı zamanda anne babanın rolü de büyüktür. Anne babaların çocuklarına karşı sergilemiş oldukları tutumlar genellikle otoriter, demokratik, aşırı koruyucu ve ilgisiz olarak görülmektedir. Bu tutumların hepsi bireylerin benliklerinin ve benlik saygılarının oluşmasında önemli bir etkendir. Bireylerin sevilme, güven, korunma ve kabul görme gibi gereksinimlerinin karşılanmasında ebeveynlerinin rolü olduğu kadar Tanrı inancının ve Tanrı algısının da rolü bulunmaktadır. Tanrı algısı, çocukluk dönemlerinde oluşmaya başlarken bu oluşum bireylerin çevresi, kişiliği ve dini açıdan şekillenmektedir. Değişkenler arasındaki ilişkiyi, bu ilişkinin şiddetini ve yönünü belirleyebilmek adına istatiksel bir yöntem olan korelasyon analizi kullanılmıştır. Bu çalışmanın örneklemini ise İstanbul ilinin farklı ilçelerinde bulunan 18-65 yaş arasında olan bireyler yer almaktadır. Çalışmaya katılacak olan katılımcılar için rastlantısal örneklem yönteminden yararlanılmıştır. Bu araştırmanın örneklemini ise İstanbul ilinde yaşayan 333 kadın ve 67 erkek birey oluşturmaktadır. Bu örneklemin 310'u bekar, 90'ı evli; 36'sı lise, 309'u üniversite ve 55'i yüksek lisans; 293'ü çekirdek aile, 54'ü geniş aile, 33'ü parçalanmış aile ve 20'si yalnız yaşayan bireyler oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları; Kişisel Bilgi Formu, Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği, Anne-Baba Tutum Ölçeği, Tanrı
Algısı Ölçeği ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği'dir. Araştırma kapsamında toplanan verilerin analiz etmek için SPSS 27 programı kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına bakıldığında benlik saygısının toplumsal cinsiyet rolleri, anne baba tutumları ve Tanrı algısı arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Araştırmadan elde edilmiş olan bulgular ise literatürde bulunan diğer çalışmalar ile birlikte tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Benlik saygısı, toplumsal cinsiyet rolleri, anne-baba tutumları, tanrı algısı

Abstract:
This study aims to examine the relationship between self-esteem and gender roles, parental attitudes and perception of God. Self-esteem is a state that develops as a result of individuals judging and evaluating themselves. As a result of this evaluation, individuals have a sense of how valuable or how worthless they find themselves. Many factors such as emotional, cognitive, social and cultural factors affect the formation and level of self-esteem. Gender roles essentially affect individuals even before they are born. With this effect, the self-development of individuals begins to take shape. The role of parents in the development of self-esteem is also great. The attitudes of parents towards their children are generally seen as authoritarian, democratic, overprotective and indifferent. All of these attitudes are important factors in the formation of individuals' self-identity and self-esteem. In addition to the role of parents in meeting the needs of individuals such as being loved, trust, protection and acceptance, belief in and perception of God also play a role. While the perception of God begins to form in childhood, this formation is shaped by individuals' environment, personality and religion. Correlation analysis, which is a statistical method, was used to determine the relationship between variables, the severity and direction of this relationship. The sample of this study includes individuals between the ages of 18-65 in different districts of Istanbul. Random sampling method was used for the participants to participate in the study. The sample of this study consists of 333 female and 67 male individuals living in Istanbul. Of this sample, 310 were single, 90 were married; 36 were high school students, 309 were university students and 55 were graduate students; 293 were nuclear family, 54 were extended family, 33 were broken family and 20 were individuals living alone. The data collection tools used in the study were Personal Information Form, Gender Roles Attitude Scale, Parental Attitude
Scale, God Perception Scale and Rosenberg Self-Esteem Scale. SPSS 27 program was used to analyze the data collected within the scope of the research.
When the findings of the study are analyzed, it is seen that there is a significant relationship between self-esteem, gender roles, parental attitudes and perception of God. The findings obtained from the research are discussed together with other studies in the literature.
Keywords: Self-esteem, gender roles, parental attitudes, perception of god.