Murathan Mungan'ın romanlarında mekanın poetikası: Fenomenolojik bir deneme
The poetics of space in Murathan Mungan's novels: A phenomenological
Yazar: EYLÜL GÖNEN
Danışman: PROF. DR. HANİFE YASEMİN MUMCU
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Fenomenoloji = Phenomenology ; Mekan = Space ; Mekan temsilleri = Representations of space ; Mungan, Murathan = Mungan, Murathan ; Poetika = Poetics ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
İnsanın mekân algısında meydana gelen değişimler, sanatı, estetiği ve edebiyatı da etkisi altına almıştır. Psikanalitik kuramın katkısıyla ruhsal durumların daha anlaşılır olmasına imkân sağlayan mekân, insanın iç dünyasını yansıtacak biçimde romana taşınmış; fenomenolojik ve analitik bir kategori olması dolayısıyla modern ve postmodern romanın vazgeçilmezi olmuştur. Çalışmamız bir fenomenoloji tezi olmaktan ziyade fenomenoloji felsefesinin edebî bir tür olan romandaki mekân ile ilişkisini ele almaktadır.
Bir yorumlama ve analiz metodu olarak tercih ettiğimiz fenomenolojik mekân yaklaşımı, edebi metinlerin incelenmesinde felsefi bir arka plan üzerinden yazınsal okumalara önemli bir katkı sunmaktadır. Bu düşünceden hareketle çalışmamızda, Gaston Bachelard'ın mekânın içsel değerleri üzerine oluşturduğu fenomenolojik bakış açısı esas alınmış; roman kahramanlarının psikolojik duygu durumlarını belirleyen mekânsal etkileşimler, algısal boyutta açık-geniş bir nitelik taşıması nedeniyle mutluluk ve düşsel mekânlar olarak geliştirilmiştir. 
Murathan Mungan'ın şairliği, romancılığı ve öykücülüğü hakkında pek çok çalışma yapılmasına rağmen, romanlarındaki mekân algısı münferit bir şekilde incelenmemiştir. Bu çalışmanın amacı, fenomenolojik mekân yaklaşımına Gaston Bachelard'ın mekân poetikası ile bir çerçeve oluşturduktan sonra, Murathan Mungan'ın romanlarındaki mekân algısını bu çerçeve doğrultusunda ele alıp, karakterlerin ruh dünyalarının mekâna yansıyan ve onunla bütünleşip anlam oluşturan deneyimsel boyutunu incelemektir. 

Anahtar Kelimeler: Murathan Mungan, mekân poetikası, fenomenolojik mekân, Gaston Bachelard, içsel mekânlar.

Abstract:
Changes in human perception of space have also influenced art, aesthetics and literature. With the contribution of psychoanalytic theory, the space that allows mental states to be more understandable has been moved to the novel to reflect the inner world of the person; being a phenomenological and analytical category, it has become indispensable for the modern and postmodern novel. Our study, rather than being a phenomenology thesis, deals with the relationship of the philosophy of phenomenology with space in the novel, which is a literary genre.
The phenomenological space approach, which we prefer as a method of interpretation and analysis, makes an important contribution to literary readings on a philosophical background in the study of literary texts. Based on this idea, the phenomenological point of view of Gaston Bachelard on the internal values of space was taken as a basis in our study; spatial interactions that determine the psychological emotional states of the novel's heroes were developed as happiness and dream spaces due to the fact that they have an open-wide nature in the perceptual dimension.
Although there have been many studies about Murathan Mungan's poetry, novelism and storytelling, the perception of space in his novels has not been studied individually. The aim of this study is to examine the experiential dimension of the spirit worlds of the characters that are reflected in space and integrate with it and create meaning by considering the perception of space from a phenomenological 

point of view in Murathan Mungan's novels after creating a framework for the phenomenological approach to space with Gaston Bachelard's space poetics.

Keywords: Murathan Mungan, space poetics, phenomenological space, Gaston Bachelard, interior spaces.