Haber yapımı sürecinde editör editoryal sistem, Hürriyet gazetesi örneğinde bir laboratuvar çalışması
Editor and editoral system in news making process, participatory observation on Hurriyet daily case
Yazar: DENİZ KILIÇ
Danışman: DOÇ.DR. ALİ MURAT VURAL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Basın ve Yayın Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Editör = Editör ; Gazeteler = Newspapers ; Gazeteler = Newspapers ; Habercilik = Journalism ; Haberler = News ; Hürriyet gazetesi = Hürriyet newspaper ; İletişim = Communication

Özet:
DOKTORA TEZ ÖZÜ HABER YAPIMI SÜRECİNDE EDİTÖR VE EDİTORYAL SİSTEM HÜRRİYET GAZETESİ ÖRNEĞİNDE BİR LABORATUVAR ÇALIŞMASI Deniz Kılıç Basın Yayıncılık Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Şubat 2003 Danışman: Doç. Dr. Ali Murat Vural Gazete baskıya girmeden önce gazete editörleri haberlerde editoryal düzenleme ve değişiklikler yapmaktadır. Haber yapımında editör ve editoryal sistemin incelendiği araştırmanın temel amacı "Hürriyet Gazetesi örneğinde, editörler haberlerde ne tür değişiklikler yapmaktadırlar?" şeklinde oluşturulmuştur. Ayrıca çalışma kapsamında "editörler haberde geçen başka bir ayrıntıya vurgu yapıyorlar mı, haberde muhabir vurgusunu değiştiriyorlar mı, editörlerin başlık, spot, gönderme başlık, ara başlık ve haber metninde yaptıkları değişiklikler ve nitelikleri nelerdir, şeklinde alt amaçlar da belirlenmiştir. Literatür taraması yapılarak elde edilen kuramsal bölümde, özellikle iletişim çalışmaları altında gerçekleştirilen liberal ve eleştirel kurama ilişkin temel bilgilere daha sonra da liberal çalışmalar altında gerçekleştirilen eşikbekçisi araştırmalarına yer verilmiştir. Çalışmanın devam eden bölümlerinde editoryal sistem, editör, Türkiye'deki genel durum ve editoryal sistem ile editörlük kurumu ele alınmıştır. Uygulamada var olan duruma ilişkin "Hürriyet Gazetesi" örneğinden yola çıkılarak yapılan içerik analizinden elde edilen en temel veriler, muhabirin haberi ile gazetede basılan haber arasında farklar bulunduğunu göstermektedir. Haberlerde farklılaşma; öncelikle haberden bilgi keserek, orijinal haberde olmayan yeni bilgiler ekleyerek ve ifadelerde sıfat kullanılarak yapılmaktadır. Editörler haberlerin %40'ındain başka bir ayrıntıya vurgu yaparak haberlerin veriliş tarzını değiştirmektedirler. Bununla birlikte haberlerin başlıklarını da değiştirmekte veya yeniden yazmaktadırlar. Çalışmanın temel önerisi, manipülatif bir tutumun belirlenmesinde muhabir ve gazete haberlerinin karşılaştırılmasının belirleyici bir yöntem olarak kullanılabilecek olmasıdır. Ayrıca bu yöntem ile gazetenin haber konulan ve olaylar karşısındaki kesin tavrı ve tutumu da belirlenebilmektedir.

Abstract:
IV ABSTRACT EDITOR AND EDITORIAL SYSTEM IN NEWS MAKING PROCESS PARTICIPATORY OBSERVATION ON HÜRRİYET DAILY CASE Deniz Kılıç Press and Publication Anadolu University, Social Science Institute February 2003 Adviser: Doç. Dr. Ali Murat Vural The subject of study is editorial process in news making and editing works of news editors. Prior to the printing of news texts in newspapers, an internal review is performed by various journalistic editors. The purpose of this thesis is to investigate the editing of texts at Hürriyet Daily and what kinds of emendations are made. In addition, the study determines the importance of the gatekeeping tasks of editors. News copies of reporter have been compared with the printed news in newspaper in this study. 115 news copies have been analyzed in a data base on different levels: Identification of news, framing of news subject, editing and writing style of headlines, photo captions, and news leads. Study results showed that there are some differences between news copies of reporter and the printed news in newspaper. These differences are caused by the editors' elimination information, changing or adding some details. Second, they are using adjective although the reporter didn't use. Also editors are highlighting some details of news as to their interpretation but the reporters didn't do it.