Mustafa Kemal Atatürk ve üniformaları
Mustafa Kemal Ataturk and his uniforms
Yazar: OĞUZHAN CANDAN
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA ERAY BİBER
Yeditepe Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
Türk toplumunun değişmez bir parçası olan ordu ve millet anlayışı ortaya çıktığı ilk andan 
itibaren kendi değerini sıkı sıkıya korumayı başarmıştır. Savaşların içine doğmuş olmasını 
kendi lehine çevirerek çağdaş uygarlıklar seviyesine erişen bu toplumun en belirgin 
özelliği ise ordusuyla bütünleşmiş olmasıdır. Türk ordusunun Ebedi Başkomutanı Gazi 
Mustafa Kemal Atatürk'te içinde bulunduğu toplumun başta askeri değerleri olmak üzere 
diğer örf ve adetlerini muntazaman devam ettirmiştir. Atatürk'ün eşsiz bir asker ve devlet 
adamı olması münasebetiyle askerlik hayatına ait birçok fotoğrafı karşımıza çıkmakta ve 
bu fotoğraflarda yer alan üniformalarına yönelik bir takım değerlendirilmeler 
yapılmaktadır. Söz konusu değerlendirmelerin doğru ve anlaşılır biçimde yapılması 
maksadıyla ele alınan bu çalışmada Atatürk'e ait olan fotoğrafların analizi yapılmıştır. 
Atatürk'ün kullanmış olduğu üniformalar kronolojik bir sıra dâhilinde yaşamı ile 
ilişkilendirilerek tarama modeli yöntemiyle incelenmiştir. Türk kara ordusunun 
üniformalarına yapılan değerlendirmeler özelinde bu kıyafetlerde yer alan aksesuarlarında 
köklü bir geçmişe sahip olduğu ortaya çıkmıştır. 
Bu kapsamda Atatürk'ün, üniformalarını nizamnamelerde belirtilmiş esaslar dâhilinde 
kullandığı, hak etmediği hiç bir madalya veya nişanı kullanmadığı, şık ve temiz üniformalı 
halinin karizmatik bir lider olmasına katkı sağladığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The understanding of army and nation, which are an indispensable part of Turkish society, 
has managed to maintain its value tightly from the first moment it emerged. The most 
distinctive feature of this society, which has reached the distribution of contemporary 
civilizations by transforming itself through internal war, is that it is integrated with its 
division. The Eternal Commander-in-Chief of the Turkish Army, Gazi Mustafa Kemal 
Atatürk, has regularly maintained the society's military values, as well as other customs 
and traditions. Since Atatürk was an extraordinary military and statesman, he avoided 
many photographs of his military life, and some evaluations were made regarding the 
uniforms in these photographs. In order to make these evaluations accurately and 
understandably, the photographs of this successful Atatürk were analyzed. The uniforms 
used by Atatürk are determined by the scanning model followed along with his life in a 
chronological order. In the evaluations made on Turkish land costumes, it was revealed 
that the accessories included in these clothes have a detailed history.
It has been determined that Atatürk used his uniforms within the principles specified in the 
regulations, that he did not use any medals or decorations that were not deserved, and that 
his stylish and clean uniform supported him as a charismatic leader.