Müzik öğretmeni adaylarının kişilik özellikleri ve mesleki kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relationship between personal properties of music teacher candidates and professional anxiety levels
Yazar: AHMET KARA
Danışman: DOÇ. DR. AHMET FEYZİ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mesleki kaygı = Occupational anxiety ; Müzik eğitimi = Music education ; Müzik öğretimi = Music learning

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Müzik öğretmeni adaylarının kişilik özelliklerinin ve mesleki kaygı düzeylerinin belirlenmesi ve bunlar arasındaki ilişkinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.

Yöntem: Araştırmanın yürütülmesinde ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Öncelikli olarak müzik öğretmeni adaylarının kişilik özellikleri ve mesleki kaygı düzeyleri, ölçme araçları vasıtasıyla belirlenmeye çalışılmıştır. Bu verilerden hareketle kaygı düzeyleri üzerinde, öğrencilerin kişilik özelliklerinin farklılık oluşturup oluşturmadığı ortaya konmuştur. Araştırmanın evrenini Türkiye'deki müzik öğretmenliği bölümü öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem ise Doğu Anadolu Bölgesindeki müzik öğretmenliği bölümü öğrencilerinden oluşmaktadır. Bu örneklemden elde edilen veriler Mann-Withney U ve Kruskall-Wallis testleri yardımıyla analiz edilmiştir.

Bulgular:  Kişilik özelliklerine dair dışadönüklük faktörünün orta, yalan faktörünün düşük, nörotisizm faktörünün orta, psikotisizm faktörünün ise orta düzeyde olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Mesleki kaygı düzeylerine ilişkin ise görev merkezli kaygı faktörünün düşük, ekonomik/sosyal merkezli kaygı faktörünün orta, öğrenci/iletişim merkezli kaygı faktörünün düşük, meslektaş ve veli merkezli kaygı faktörünün düşük, kişisel gelişim merkezli kaygı faktörünün düşük, atanma merkezli kaygı faktörünün orta, uyum merkezli kaygı faktörünün düşük, okul yönetimi merkezli kaygı faktörünün ise düşük düzeyde olduğu bulgularına ulaşılmıştır.

Sonuç: Müzik öğretmeni adaylarının kişisel özellikleri içerisinde düşük düzeyde bulunan herhangi bir faktörün olmadığı, kaygı düzeyleri bağlamında ekonomik/sosyal ve atanma merkezli kaygılarının diğer faktörlere göre daha fazla olduğu anlaşılmıştır. Kişilik özelliklerine ait faktörlerden "Psikotisizm" ile "Yalan" ve  "Psikotisizm" ile "Nörotisizm" arasında zayıf bir ilişki olduğu; Kişilik özellikleri ve mesleki kaygı düzeylerine ait faktörler arasında ise ilişkinin bulunmadığı, Mesleki kaygı düzeyine ait faktörlerden "Görev Merkezli Kaygı" ve "Öğrenci/İletişim Merkezli Kaygı" "Görev Merkezli Kaygı" ve "Meslektaş/Veli Merkezli Kaygı" arasında yüksek bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: eğitim, müzik, kişilik, mesleki kaygı

Abstract:
Purpose: In this study, it was aimed to determine the personality traits and occupational anxiety levels of music teacher candidates and to reveal the relationship between them.

Method: The relational screening model was used for conducting the research. First of all, personality traits and occupational anxiety levels of music teacher candidates were tried to be determined via measurement tools. Based on these data, it was tried to find out whether the personality traits of the students make a difference in the levels of anxiety The universe of the research is the students studying in music teaching departments in Turkey. The sample of the research is students of the music teaching departments in the Eastern Anatolia Region. The data obtained from this sample was analysed with the help of Mann-Withney U and Kruskall-Wallis tests.

Findings: It was concluded that the extroversion factor for personality traits was moderate, the lie factor was low, the neuroticism factor was moderate, and the psychoticism factor was moderate. Regarding occupational anxiety levels, it was found out that task-centered anxiety factor was low, economic/social centered anxiety factor was moderate, student/communication centered anxiety factor was low, colleague and parent-centered anxiety factor was low and personal development centered anxiety factor was low level. It was also found out that the assignment-centered anxiety factor was moderate, the compliance-centered anxiety factor was low, and the school-centered anxiety factor was low.

Result: It was found out that there were no low-level factors that would cause disruptions in the personal characteristics of music teacher candidates, whereas economic/social centered anxiety and appointment-centered anxiety concerns were higher in terms of anxiety levels than other factors. It was concluded that there was a low-level relationship between "psychoticism" and "lie" and "psychoticism" and "neuroticism" factors belonging to personality characteristics; there was no relationship between factors belonging to personality characteristics and professional anxiety levels. It was also found out that there was a high-level relationship between "task-centered anxiety" and "student/communication centered anxiety" and "task-centered anxiety" and "colleague and parent-centered anxiety" factors belonging to professional anxiety.

Keywords: Education, music, personality anxiety