Cemil Meriç'in denemeleri üzerine bir inceleme
A survey on the essays of Cemil Meriç
Yazar: MEHMET AKİF SÜMER
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÖNAL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Deneme = Essay ; Edebiyat = Literature ; Eğitim = Education ; Meriç, Cemil = Meriç, Cemil ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Cemil Meriç'in denemeleri hakkında yapılan bu çalışmada, ilk olarak deneme türünün tanımı, tarihi gelişimi, Türk edebiyatındaki seyri ele alınıp değerlendirilmiştir. Cemil Meriç'in deneme kitapları, özellikle Bu Ülke ve Mağaradakiler adlı eserleri, muhtevâ ve anahtar kavramlar açısından ele alınmıştır. Çalışma boyunca denemelerde belli kavramların konu olarak sıkça işlendiği görülmüştür. Meriç'in edebiyat, sanat, kültür, medeniyet, tarih gibi kavramları bir problem olarak değerlendirdiği anlaşılmıştır. Meriç'in denemelerde öz olarak muhtevâyı bu anahtar kavramlarla biçimlendirdiği kanaatine ulaşılmıştırBu çalışmada, edebî eserin ilkelerinden amaç- mahiyet -fonksiyon kavramları, Meriç'in denemelerine ve sanat anlayışına uygulanmıştır. Denemelerin mahiyetinde kelime ve kavramların çok çeşitli olduğu tespit edilmiştir. Denemeci Meriç'in kendi uslûbunu denemelere etkili biçimde uyguladığı fark edilmiştir. Cemil Meriç'in Doğu ve Batı medeniyetlerinden edindiği birikimleri bir sentez oluşturma amacıyla kazandığı anlaşılmıştır. Doğu ve Batı sentezinin özünün günümüz Türkiye'sinde aydınlar ve kendi okurlarınca anlaşılmasını istediği fark edilmiştir. Edebiyat eğitimi ve öğretimi yoluyla denemelerin işlevsel biçimde eğitime malzeme olarak kullanılabileceği görülüp bununla ilgili örnek uygulamalar, bu çalışmada yapılmıştır.Anahtar Sözcükler:1. Cemil Meriç2. Bu Ülke, Mağaradakiler3. Deneme türü4. Muhtevâ ve anahtar kavramlar5. Eğitim

Abstract:
In this thesis, which is about the essays of Cemil Meriç, firstly the genre ?essay? is defined. Then this genre?s historical development and its course in Turkish literature are explained. The essay books of Cemil Meriç, especially ?Bu Ülke? (This Country) and ?Mağaradakiler? (The Ones in the Cave), are evaluated according to their contents and key terms. It is determined that in his essays some specific notions and terms are used frequently. It is obvious that Meriç takes some terms like literature, art, culture, civilization and history as problems to be solved. Meriç structures contents of his essays by these key terms.In this study the principles of examining literary works like purpose, nature and function are applied to the essays and artistic view of Cemil Meriç. Examining the nature of his essays it can be observed that there are many different kinds of words and terms. Essayist Meriç applies his very own style to his essays effectively. He uses his gainings from the Eastern and Western civilizations to reach a synthesis. He struggles to make Turkish intelectuals and his own readers understand the essence of this synthesis. In this thesis, lastly the functional aspect of essays used as materials for the education and teaching of literature is evaluated and some sample practices about this topic are shown.Keywords:1. Cemil Meriç2. Bu Ülke (This Country), Mağaradakiler (The Ones in the Cave)3. The genre ?Essay?4. Content and Key Terms5. Education