Süreç endüstrilerinde hibrit üretim tipi için çizelgeleme modeli
Scheduling model for hybrid production type in the process industries
Yazar: FATMA DEMİRCAN KESKİN
Danışman: PROF. DR. HALUK SOYUER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Endüstrileşme = Industrialization ; Endüstriyel üretim = Industrial production ; Hibrit yöntem = Hybrid method ; Performans = Performance ; Süreç endüstrisi = Process industry ; Çimento üretimi = Cement production ; Çizelgeleme modeli = Scheduling model ; Üretim performansı = Production performance ; Üretim çizelgelemesi = Production scheduling

Özet:
Üretim faaliyetlerinin etkinliği üzerinde üretim çizelgeleme süreci oldukça önemli bir etkiye sahiptir. Çizelgelemenin gerçekleştirileceği üretim sürecinin özellikleri, çizelgeleme sürecini doğrudan etkilemektedir. Bu tez çalışmasında, süreç endüstrilerinin altında yer alan çimento üretim sürecinin çimento öğütme alt sürecinde parti büyüklüğü belirleme ve çizelgeleme problemi ele alınmıştır. Bugüne kadar çizelgeleme ile ilgili çok sayıda çalışma yapılmış ve bu alanda çok sayıda başarılı model geliştirilmiş olmasına karşın literatürde bu modellerin uygulanabilirlikleri ile ilgili eleştiriler bulunmaktadır. Bu tezin amacı, üretim, üründen ürüne geçiş, stok elde bulundurma, hammadde ve elektrik enerjisi maliyetinin toplamını en küçükleyen, uygulanabilirliği test edilmiş bir parti büyüklüğü ve çizelgeleme modeli ortaya koyarak bu alandaki literatüre bir katkıda bulunmak olarak belirlenmiştir. Bu noktadan hareketle çalışmada endüstrinin çizelgeleme sürecini etkileyen kendine özgü özelliklerini göz önünde bulunduran GLSP tabanlı bir model geliştirilmiştir. Elde edilecek olan çizelgelerin uygulanabilirliklerini artırmak amacıyla, çizelgeleme sürecine sektörün özelliklerinin yanı sıra, talep tahminleme ve değişen talep koşullarına bağlı olarak döngüsel olarak hesaplanan emniyet stokları da dahil edilmiştir. Çalışmada geliştirilen ana modelin yanında, talebi karşılayamama durumunu en aza indirmek için kapasite kontrolünün gerçekleştirildiği bir kontrol modeli de kullanılmıştır. Geliştirilen GLSP tabanlı model ana model, ele alınan tüm unsurlar ile birlikte 2014 yılı gerçek verileri ile döngüsel olarak çalıştırılmış ve modelin performansı gerçek üretim performansı ile karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Production scheduling has an important effect on the effectiveness of production activities. In production scheduling, characteristics of the production process to be scheduled must be concerned. In this study lot sizing and scheduling problem in the cement milling process,  a sub-process of cement manufacturing that are taken place under the process industries was analyzed. Eventhough there has been many studies and successful models developed in the scheduling field so far, in the literature they have received some criticism for their practical applications. The aim of this thesis is to contribute to the existing literature by developing a practically tested lot sizing and scheduling model that minimizes total of production, set-up, inventory holding, raw material and electricity costs. In line with this purpose in this study a GLSP based mathematical model considering the industry specific characteristics was developed. To improve the practical applicability of this main model, besides industry specific characteristics, demand forecasting and safety stocks that are cyclically calculated depending on the changing demand conditions were considered in the scheduling process. In addition to this main model, a capacity control model aiming to minimize lost sales was used. The main GLSP based model was run cyclically during 2014 with real data and performance of this model was compared with the firm's real production performance for this year.