Sideritis germanicopolitana subsp. Viridis hausskn. ex. bornm. bitkisinin fitokimyasal içeriğinin ve antioksidan aktivitesinin belirlenmesi
Determinaton of the phytochemical content and antioxidant activity of the plant Sideritis germanicopolitana subsp. viridis hausskn. ex. bornm.
Yazar: DILEK KRCKOVSKA
Danışman: DOÇ. DR. FATİH GÖGER
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitki özütü = Plant extract ; Fitokimya = Phytochemical ; Lamiaceae = Lamiaceae ; Sideritis = Sideritis ; Sideritis germanicopolitana = Sideritis germanicopolitana

Özet:
Bu çalışmada, Eskişehir, Türkmen Dağı orman yolu kenarından toplanan endemik Sideritis germanicopolitana BORNM. subsp. viridis HAUSSKN. EX BORNM (Lamiaceae) türünün toprak üstü kısımlarından çeşitli polaritelerde çözücülerle hazırlanan ekstreleri ile infüzyonunun ve uçucu yağının fitokimyasal incelemesi yapılmıştır. Ekstrelerin, toplam fenolik madde miktar tayini, antimikrobiyal ve antioksidan etkileri belirlenmiştir. Antioksidan aktivite, DPPH• ve ABTS•+ radikal süpürücü etki üzerinden test edilmiştir. Bitkinin toprak üstü kısımları üç saat boyunca Clevenger apereyi ile su-distilasyonu'na tabi tutulmuş, elde edilen uçucu yağ ve yağ altı suyunun bileşenleri Gaz Kromatografisi ve Gaz Kromatografisi/Küle spektrometrisi sistemi ile belirlenmiştir. Polar ekstre içerikleri Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi-Kütle Spektrometrisi/ Kütle Spektrometrisi ile incelenmiştir. Uçucu yağ oksijenli seskiterpenler (%29,6), monoterpen hidrokarbonlar (%28,7), seskiterpen hidrokarbonlar (%21,9) gibi madde grupları tespit edilmiş olup, T-Muurol (%18,5) ve Sabinen (%15,7) bileşikleri yüksek miktarda bulunmuştur. Polar ekstrelerde YPSK-KS/KS analizi sonrasında flavonoit ve feniletanoit glikozitlere rastlanmıştır. Ekstrelerin antioksidan ve antimikrobiyal etkilerinin standartlar kadar yüksek olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, essential oil, infusion and the extracts, prepared with different polarity solvents from herbal parts of endemic Sideritis germanicopolitana BORNM. subsp. viridis HAUSSKN. EX BORNM (Lamiaceae) collected from Türkmen Mountain forest road of the Eskişehir, were investigated phytochemically. The total phenolic content, antimicrobial and antioxidant effects of the extracts were determined. The antioxidant activity has been tested on DPPH• and ABTS•+ radical scavenging effect. Herbal parts of the plant were distilled with a Clevenger aparatus for three hours. The components of the essential oil and aromatic water  volitelis were determined by GC and GC/MS system. Phytochemical analysis of polar extracts were determined with LC-MS/MS system. As a result of the data obtained, the extracts of our plant were evaluated in terms of phytochemicals and the components of the volatile compounts were analyzed. Among volatile compound components; Oxygenated sesquiterpenes (29,6%), monoterpene hydrocarbons (28,7%), sesquiterpene hydrocarbons (21,9%), T- Muurol (18,5%) and Sabinene (15,7) were detected in high amounts. Flavonoid and phenylethanoid glycosides were found in polar extracts. It was determined that the antioxidant and antimicrobial activity of the extracts were not as high as the standards.