Yenilikçi fen eğitimi yaklaşımlarında öğrenci beceri düzeylerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi
Determination and evaluation of student skill levels in innovative science education approaches
Yazar: ÇAĞRI AVAN
Danışman: PROF. DR. BAHATTİN AYDINLI
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 21. yüzyıl = 21. century ; Akademik öz yeterlilik = Academic self-efficacy ; Beceri = Skill ; Beceri ve bilgi değerlendirme anketi = Skills and information evaluation questionnaire ; Bilimsel beceri = Scientific skill ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Yenilikçi eğitim = Innovative education ; Yenilikçi okul = Innovative school ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Okullarda verilen eğitim bireyi günlük hayata hazırlayan, karşılaştıkları problemleri çözmek için temel becerileri kazandıran ve bireyin davranışında kazanımlar doğrultusunda istendik değişimler oluşturan bir süreçtir. Bu süreç disiplinler arası bir yapıya sahiptir. 21. yüzyıl, gerek getirdiği yenilik ve değişikliklerle gerekse bireylerin sahip olması gereken becerilerdeki artış ve değişmelerle eğitim dünyasını etkilemektedir. Z çağı bireyleri olarak da adlandırılan bu nesil, aslında bir bilgi bombardımanı ile karşı karşıyadır. Disiplinler arası yaklaşımların ön plana çıkması ile STEM, Endüstri 4.0 ve girişimcilik gibi farklı bakış açılarını kapsayan, üst düzey zihinsel becerileri ön plana çıkaran ve teknolojiyi hayatının her alanında kullanabilen bireyler çağa ayak uydurabilecektir. 
Üst düzey zihinsel becerilerin ölçülmesi ve değerlendirilmesinde klasik ölçme değerlendirme yöntemlerinin kullanılması içerik ve amaç açısından yeterli değildir. Özellikle STEM eğitim yaklaşımının uygulanmaya konulması ile bu sorun daha da artmaktadır. Çalışma kapsamında inovatif eğitim yaklaşımlarıyla öğrencilere kazandırılmaya çalışılan üst düzey zihinsel beceriler, bilimsel sorgulama yöntemlerini kullanma düzeyleri, bulguları bilimsel olarak yorumlama yetenekleri ve 21. Yüzyıl becerilerini kazanma düzeylerini değerlendirecek bir araç oluşturmak amaçlanmıştır.
Çalışmada karma bir model kullanılmıştır. Öncelikle 379 öğretmen ile durum analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre fen bilimleri beceri testi oluşturulmuş ve 421 öğrenciye uygulanarak klasik test kuramı uygun olarak analizler yapılmıştır. Başarı testinin düzey olarak zor ve yüksek ayrıcılığa sahip olduğu tespit edilmiştir. Test sonuçları ile öğretmen gözlemleri ve öğrenci tutumları arasındaki ilişkiler de incelenmiştir. Tezin son aşamasında ise ölçek 159 öğrenciye uygulanarak doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Sonuç olarak fen bilimleri beceri testi sonuçları ile gözleme dayalı ölçülen bilimsel süreç becerileri, yaşam becerileri, 21. yüzyıl becerileri, üst düzey zihinsel becerileri kullanma düzeyleri, bilişsel düzeyde STEM ve uygulama düzeyinde STEM becerileri ile yüksek korelasyon tespit edilmiştir. Hazırlanan başarı testinin amacına yönelik olarak çalıştığı görülmüştür.

Abstract:
The education given in schools is a process that prepares students for daily life, provides basic skills to overcome the difficulties they encounter, and creates desired changes in the individual's behavior in line with the achievements. This process has an interdisciplinary structure. The 21st century affects the education world both with the innovations and changes it brings and the increase and changes in the skills that individuals should have. This generation, also called Z age individuals, is actually faced with an information bombardment. With the prominence of interdisciplinary approaches, individuals who cover different perspectives such as STEM, Industry 4.0 and entrepreneurship, highlight high-level mental skills and use technology in all areas of their lives, will be able to keep up with the times.
The use of classical assessment and evaluation methods in the measurement and evaluation of high-level mental skills is not sufficient in terms of content and purpose. Especially with the implementation of the STEM education approach, this problem is exacerbated. Within the scope of the study, it is aimed to create a tool that will evaluate the high-level mental skills that are tried to be gained by the students with innovative educational approaches, the level of using scientific inquiry methods, the ability to interpret the findings scientifically and the level of gaining 21st century skills.
A mixed model was used in the study. First of all, sitatus analysis was conducted with 379 teachers., A science skill test was created according to the findings and applied to 421 students and analyzed in accordance with the classical test theory. It has been determined that the achievement test is difficult in terms of level and has high discrimination. The relationships between test results and teacher observations and student attitudes were also examined. In the last stage of the thesis, the scale was applied to 159 students and confirmatory factor analysis was performed. As a result, a high correlation was found between the science skill test results and observation-based scientific process skills, life skills, twenty-first century skills, levels of using high-level mental skills, STEM at cognitive level and STEM skills at practice level. It has been seen that the prepared achievement test works for its purpose.