Biyoloji ve fen bilimleri öğretmenlerinin yansıtıcı düşünme düzeylerinin yansıtıcı yazmalarla belirlenmesi
Determining the reflective thinking levels of biology and science teachers with reflective writing
Yazar: İSMET MALAKCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. MELİKE ÖZER KESKİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biyoloji eğitimi = Biology education ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Yansıtıcı düşünme = Reflective thinking ; Yansıtıcı yazma = Reflective writing

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Biyoloji ve Fen Bilimleri öğretmenlerinin yansıtıcı düşünme düzeylerinin yansıtıcı yazmalarla belirlenmesidir. Bu amaçla çalışmada nicel veri toplama aracı olarak Öğretmen Yansıtıcı Düşünme Ölçeği, nitel olarak ise bilgi formu, yansıtıcı yazmalar ve görüşme tekniği kullanılmıştır. Durum çalışması olarak desenlenen araştırmada öncelikle Choy, Lee ve Sedhu (2019) tarafından geliştirilen "yaşam boyu öğrenme becerisini geliştirme, öz değerlendirme becerisi, benlik inancı ve öz yeterlik, nasıl öğretildiği hakkında farkındalık" boyutlarından oluşan Öğretmen Yansıtıcı Düşünme Ölçeği (ÖYDÖ) Türkçeye uyarlanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda amaçlı örnekleme yöntemi, ölçek uyarlama olan nicel boyutunda ise ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılmıştır.
Nicel veriler, parametrik olmayan testlerden Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testi ile analiz edilmiş çalışmaya katılan 255 öğretmenin Öğretmen Yansıtıcı Düşünme Ölçek sonuçlarının cinsiyet, mezun olunan fakülte, branş, yaş ve deneyim açısından farklılaşmadığı görülmüştür. 3 Biyoloji, 2 Fen Bilimleri öğretmeni olmak üzere toplam 5 öğretmen ile sekiz hafta boyunca öğretmen kimliğini oluşturan bileşenler dikkate alınarak araştırmacı tarafından "öğrenme, öğretmenin rolü, öğretmenliğe dair algı, iyi öğretmen özellikleri, öğretmen metaforu, uzaktan eğitim, deneyim, meslektaş etkileşimi, geleceğe dair öngörü ve eleştirel bakış" temalarını kapsayan sorulardan oluşan yansıtıcı yazma etkinliği yürütülmüştür. Öğretmenlerle yapılan bireysel yarı yapılandırılmış görüşmeler sonrasında yansıtıcı yazmalar Moon (2009) tarafından geliştirilen yansıtma düzeylerine göre derecelendirilmiş, yazma ve görüşme verileri içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Öğretmenlerin daha çok tanımlayıcı (1. Düzey) ve bir miktar yansıtma içeren tanımlayıcı yazma (2. Düzey) düzeylerinde yazdıkları, sekiz haftalık yansıtıcı yazma etkinliklerinin ön test-son test olarak uygulanan ÖYDÖ test puanını etkilemediği görülmüştür. Yansıtıcı yazma için seçilen sorular, öğretmenlerin kendilerini, yürüttükleri dersi ve nasıl bir öğretmen olduklarını sorgulamalarını, öğretmenlikleri üzerine yansıtma yapmalarını sağlamıştır. Öğrenme, öğretmenliğe dair algı, öğretmen metaforu ve meslektaş etkilişimi temalarında öğretmenlerin ileri yansıtıcı yazma (4. Düzey) düzeyinde yazamadıkları tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of the study is to determine the reflective thinking levels of Biology and Science teachers with reflective writing. For this purpose, the Teacher Reflective Thinking Questionnaire was used as a quantitative data collection tool and the information form, reflective writings and interview technique were used as qualitative data. In the study, which was designed as a case study, initially the Reflective Thinking for Teachers Questionnaire (RTTQ) developed by Choy, Lee, and Sedhu (2019), consisting of the dimensions of "develop lifelong learning skills, ability to self-assess, belief about self and self-efficacy, awareness of how one teaches", was adapted into Turkish. The purposive sampling method was used in the qualitative dimension of the research, and the accessible sampling method, which is scale adaptation, was used in the quantitative dimension.
Quantitative data were analyzed with the Mann Whitney U and Kruskal Wallis tests, which are non-parametric tests. It was observed that the results of RTTQ did not differ in terms of gender, graduated faculty, branch, age, and experience. A reflective writing activity, taking into account the components that make up the identity of the teacher, consisting of questions covering "learning, the role of the teacher, perception of teaching, good teacher characteristics, teacher metaphor, distance education, experience, colleague interaction, foresight and critical view of the future" themes was carried out for eight weeks by the researcher with a total of 5 teachers, 3 biology and 2 science teachers. After the individual semi-structured interviews with the teachers, the reflective writings were graded according to the reflection levels developed by Moon (2009). It was observed that the eight-week reflective writing activities which the teachers wrote mostly at descriptive (Level 1) and descriptive writing including some reflection (Level 2), did not affect the pretest-posttest score of the RTTQ. The questions chosen for the reflective writing enabled the teachers to question themselves, the lesson they are teaching, and what kind of teachers they are, and to reflect on their teaching. It was determined that teachers could not write at advanced reflective writing level (Level 4) on the themes of learning, perception of teaching, teacher metaphor, and colleague interaction.