Digoksin kullanan hastalarda serum digoksin düzeylerini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi ve klinik önemi
Evaluation and clinical significance of factors affecting the serum digoxin levels in patients taking digoxin
Yazar: RUSLAN KOBOEV
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA NAİL ÇAĞLAR
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Digoxin = Digoxin ; Kreatinin = Creatinine ; Serum = Serum ; İlaç etkileşimleri = Drug interactions

Özet:
Amaç: Digoksin ülkemizde sık kullanılan kardiyak ilaçlardandır. IMPROVEMENT HF (Increasing the awareness and improving the management of heart failure in Europe) çalışmasında Avrupa ülkeleri arasında en fazla Türkiye'de kullanıldığı gösterilmiştir. Digoksin toksisitesi klinik pratikte sık görülmektedir. DIG (Digitalis İnvestigation Group) çalışmasının önemli sonuçlarının geç açıklanması,digoksin kullanım endikasyonlarını sınırlandırması, digoksin hedef düzeylerinin değişmesi, digoksin düzeyinin ölçümlerinde bir standardizasyon olmaması nedeni ile retrospektif bir çalışma yapılmasını planladık. Çalışmanın amacı, digoksininmevcut kılavuzlardaki endikasyonlarda kullanılıp kullanılmadığını değerlendirmek, digoksinin oral alınma zamanı ile serum düzeyi tayini zamanı arasındaki ilişki ve klinik önemi, digoksin düzeylerini etkileyen diğer faktörlerin değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntemler: Araştırmamızda Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji servisine başvuran hastalar arasından digoksin kullanan, serum digoksin düzeyi bakılan olgular alındı. Hastaların demografik özelikleri, digoksin kullanım endikasyonları, eşlik eden hastalıkları, klinik KY (NYHA) sınıflaması, laboratuar bulguları, kreatinin klirens (Cockroft-Gault formülü ile hesaplandı), elektrokardiyografi ve ekokardiyografi bulguları, kullandığı ilaçlar, digoksin kullanım şekli ve serum digoksin düzeyleri bakılan saatleri kaydedildi.
Bulgular: Serum digoksin düzeyi ve digoksin aldığı saat arasında anlamlı istatistiksel fark saptanmadı. (r=0.056, p=0.586). Serum digoksin düzeyi ve digoksin düzeyi bakıldığı saat arasında istatistiksel (r=-0.38, p=<0.01) anlamlı ilişki saptandı. Digoksin düzeyini etkileyen faktörlerin arasında istatistiksel olarak anlamlı farkın, haftalık digoksin dozu (B=0,221, p=0,001) ve kreatinin klirensi olduğu saptandı (B=-0,213, p=0,001). Digoksin doz farkı ve serum digoksin düzeyi arasında pozitif yönde zayıf-orta derecede istatistiksel anlamlı ilişki izlendi (r=0.36; p=0.007).Digoksin düzeyini etkileyen ilaçların, serum digoksin düzeyi arasındaki ilişkisine bakıldığında, sadece warfarinin digoksin düzeyi ile zayıf-orta pozif yönde ilişki izlendi (r=0,28; p=0,05).
Sonuç: Digoksin düzeylerini etkileyebilecek faktörlerinden en önemlisinin digoksin dozu ve kreatinin klirensi olduğu saptandı.Digoksin düzeyi tespit edilmede bir standart olmaması nedeni ile digoksinin oral verilme zamanı ile serum düzeyi tayini zamanı arasındaki ilişki araştırıldı, anlamlı istatistiksel fark izlendi.Mevcut bilgilere göre klinik pratik uygulamada ilaç etkileşimleri düşünülerek digoksinin tek doz akşam saatlerinde verilmesi, digoksin düzeyi ölçümü minimal 6 saat, optimal 12 saat sonra bakılması çalışmamıza göre önerilebilir. Digoksin toksisitesini öngörmek amaçlı warfarin kullanan hastalarada düzenli digoksin düzeyleri bakılması önerilebiliriz. 

Anahtar Kelimeler: Digoksin, digoksin düzeyi, kreatinin klirens, ilaç etkileşimi.

Abstract:
Aim: Digoxin is one of the commonly used cardiac drugs,in our country. It was shown that, digoxin had been used most common in Turkey among European countries, according to IMPROVEMENTHF (Increasing the awareness and improving the management of heart failure in Europe). Digoxin toxicity is seen common in clinical practice. Because of DIG (Digitalis Investigation Group) trial's important results were released lately, and the limitations of the indications for digoxin use, changes in target digoxin level, lack of the standardization of the measurements, we planned a retrospective study. The purpose of the study was to evaluate the present manual digoxin indications were used or not, and to investigate the relationship between digoxin oral taking time and digoxin blood levels and its clinical importance, and the other factors affecting the blood digoxin level.
Method: Patients, who were admitted to Ankara University Medicine Faculty Cardiology Department and  digoxin level were controlled, recruited to our study. Patients demographic characteristics, indications for use of digoxin, accompanying diseases, clinical HF (NYHA) classification, laboratory findings, creatinine clearance (Cockroft-Gault formula was calculated), electrocardiography and echocardiography findings, use of drugs, use of digoxin serum digoxin levels, and the blood sample taking hour after digoxin taking were recorded.
Results: A significant difference between serum levels of digoxin and blood sample taking hour after pill swallowing was not detected (r=0.056, p=0.586). Serum levels of digoxin digoxin level and hours, but in terms of the statistical significance (r=-0.38, p=<0.01) revealed a significant relationship. Factors affecting the level of statistically significant difference were found as: a weekly dose of digoxin (B=0,221, p=0.001), and creatinine clearance  (B=-0,213, p=0.001). A positive and a weak to moderate statistically significant correlation was observed between Digoxin dose difference and the serum digoxin level (r=0.36; p=0.007). As we investigate the relationship between the drugsthat affect the level of the patients serum digoxin leveland digoxin, only warfarin blood levels were shown with a weak-to-moderate pozitive correlation with digoxin blood levels (r=0,28; p=0.05).

Conclusion: It was founded that; most importans of the factors that may affect the digoxin levels are digoxin dosage and creatinine clearence. In the absence of digoxin level determination standards,the relationship between digoxin oral given time and blood levels were investigated, and a significant statistical difference was found. According to the available information, considering drug interactions digoxin single dose in the evening hours, giving digoxin level measurement 6 hours minimal, optimum after 12 hours of work, may be recommended in clinical practice. We may recommend a more often, regular digoxin blood level control for warfarin users.

Key words: Digoxin, digoxin level, creatinine clearance, drug interactions.