Preoperatif yüksek karbonhidrat içerikli içecek (Pre-op®) kullanımının postoperatif metabolik stres yanıtına etkisi
Effect of preoperative high carbohydrate containing drink (Pre-op ®) use on postoperative metabolic stress response
Yazar: SERDAR ADAR
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR CANBAY
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Açlık = Hunger ; Karbonhidrat metabolizması = Carbohyrate metabolism ; Karbonhidratlar = Carbohydrates ; Metabolizma = Metabolism ; Metabolizma = Metabolism ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; İçecekler = Beverages

Özet:
Elektif cerrahi girişim uygulanacak hastalara gece boyu açlık uygulaması genellikle kabul görmekte ve rutin olarak uygulanmaktadır.Radikal prostatektomi uygulanacak hastalarda ameliyattan iki saat öncesine kadar oral karbonhidrat solüsyonu alımının postoperatif metabolik stres yanıt, hasta anksiyetesi ve konforu üzerine etkilerini incelediğimiz çalışmamızda; preoperatif ve postoperatif insülin rezistansı değerleri karşılaştırıldı, postoperatif değerlerde belirgin artış görüldü ve aç bırakılan hastalarda insülin rezistansındaki bu farkın daha belirgin olduğu tespit edildi.Ayrıca solüsyon içirilen hastalarda preoperatif açlık ve susuzluk hissi daha az görülürken, anksiyetelerinde belirgin bir fark olmadığı saptandı.Çalışma, elektif şartlarda, radikal prostatektomi ameliyatı yapılacak, ASA I-II grubundan erişkin hastalarda yapıldı. Metabolik, endokrin, karaciğer hastalığı, ateş ve infeksiyonu olan olgular çalışma dışı bırakıldı.Çalışma 50 hasta üzerinde prospektif randomize olarak 25'er kişilik iki grup oluşturularak yapıldı. Gruplardan birine (Grup 1=KH, n=25), elektif cerrahiden önceki gece saat 24:00'da 800 ml ve operasyondan 2 saat önce saat 06:00'da 400 ml %12,5 glukoz içeren oral glukoz solüsyonu (Nutricia preop) içirildi. Operasyondan 8 saat önce aç bırakılan diğer grupta (Grup 2= AÇ, n=25) saat 24:00 den itibaren yiyecek ve su yasaklandı.Tüm hastalar günün ilk vakası olarak ameliyata alındı.Tüm hastalardan, kan şekeri, insülin ve prokalsitonin düzeyi tespiti için operasyondan önce (preop) ve postoperatif 24. saat kan alındı.Bağımsız bir araştırıcı tarafından operasyon sabahı (T1) ve postoperatif 24. saat (T2) tüm hastalara durumluluk ve sürekli kaygı düzeylerini gösteren State Trait Anxiety Inventory (STAI) testi uygulandı. Hasta konforunu değerlendirmek amacı ile operasyon sabahı tüm hastaların açlık, susuzluk, bulantı,üşüme hisleri de 4 nokta skalası ile (0= hiç hissetmiyor, 1: hafif, 2: orta, 3: şiddetli) değerlendirilerek sorgulandı.İki grup arasında, demografik verilerde bir fark yoktu (p>0,05).Grup 1 ve Grup 2 arasında hemodinamik yanıt açısından SAB,DAB,OAB ve KAH değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). SAB,DAB,OAB değerleri açısından, iki grupta preoperatif değere göre, indüksiyonun 15. dakikasındaki düşüş istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05).Her iki hasta grubunun preoperatif ve postoperatif insülin rezistansı düzeyleri arasında, istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmezken (p>0,05), preoperatif değere göre postoperatif değerlerde istatistiksel olarak anlamlı artış bulundu (p<0,05).Bu artış Grup 2 hastalarında Grup 1 hastalarına göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0,05).Preoperatif ve postoperatif prokalsitonin düzeylerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmezken her iki grupta da preoperatif düzeylere göre postoperatif düzeylerde istatiksel olarak anlamlı yükselme görüldü (p<0,05).Operasyon sabahı hasta memnuniyetleri açlık ve susuzluk hisleri ile değerlendirildiğinde gruplar arasında anlamlı farklılıklar bulundu.Her iki grupta da bulantı ve üşüme hissi olmadığı görüldü. Grup 1'deki hastaların 22'sinde açlık hissi görülmezken Grup 2'deki hastaların 11'inde hafif, 1'inde orta olmak üzere 14 hastada açlık hissi olduğu görüldü.Grup 1'deki hastaların 19' unda susuzluk hissi görülmezken, Grup 2'deki hastaların 13'ünde hafif, 5'inde orta olmak üzere 18 hastada susuzluk hissi olduğu görüldü.Sonuç olarak preoperatif olarak yüksek karbonhidrat içerikli içecek kullanılan hastalarda postoperatif insülin rezistansındaki değişimin daha az olduğu ve hastaların preoperatif daha az açlık ve susuzluk hissettikleri belirlendi.

Abstract:
Preoperative overnight fasting is a routine and well accepted practice in elective surgery. We investigated the effect of oral carbohydrate solution consumption until two hours before the surgery in patients undergoing radical prostatectomy on postoperative metabolic stress response, patient anxiety and comfort, preoperative and postoperative insulin resistance . Post-operative insulin resistances were significantly higher than preoperative values. The difference in insulin resistance was significantly higher in fasting patients. Oral carbohydrate solution consumption decreased preoperative thirst and hunger, but had no effect on anxiety.The study subjects were ASA I-II adult patients who will undergo elective radical prostatectomy. Paitnets with metabolic, endocrinological or hepatic disease, fever and infection were excluded. In total 50 patients were prospectively and randomly assigned in to two groups. Group 1 ( n=25 ) received 800ml at 00:00 a.m. on the evening before and 400 ml %12,5 glucose drink ( Nutricia, Preop ®) at 6:00 a.m., on the morning of surgery. Group 2 ( n=25 ) were overnight fasting since 00:00 a.m.All patients were operated as the first case of the day.Preoperative and postoperative 24th hour blood glucose, insulin and procalcitonin levels of the patinents were measured. State Trait Anxiety Inventory (STAI) form , which is the standard test for measuring anxiety and state, were applied blindly by another investigator to all patients in operation morning and at postoperative 24th hour. Patient comfort was evaluated at the morning of operation by using a four point scale (0: none,1: mild, 2: moderate, 3: severe) for following parameters: thirst, hunger, nausea, cold.There is no difference (p > 0,05 ) in demographic variables and hemodynamic responses (systolic, diastolic and mean arterial pressure, heart rate) between groups. In both groups systolic, diastolic and mean arterial pressures were significantly lower (p<0.05) at 15th minute of induction compared to preoperative values.Pre-operative and post-operative insulin resistance values were similar among groups, but post-operative insulin resistance was significantly increased (p<0.05) in both groups compared to pre-operative values. The magnitude of increase in insulin resistance was significantly higher (p<0.05)in Group 2 patients, compared to Group 1.Pre-operative and post-operative procalcitonin levels were similar among groups, but post-operative procalcitonin levels were significantly increased in all groups compared to preoperative values (p<0.05).On the operation morning patient comfort was evaluated using thirst and hunger degrees and there was a significant difference among groups. Neither groups had nausea or cold feeling. 22 of group 1 patients did not have hunger, but 14 patients from group 2 had hunger (11 mild, 1 moderate). 19 patinets from gropu 1 did not have thirst, but in total 18 patients from group 2 had thirst (13 mild, 5 moderate).In conclusion, preoperative high carbohydrate drink consumption decreases post-operative insulin resistance change, preoperative hunger and thirst.