Moda tasarımı alanının ihtiyaç duyduğu nitelikte bireylerin yetiştirilmesine yönelik sanat eğitimi alanının değerlendirilmesi ve geliştirilmesi
Evaluation and development of the field of art education for the training of the designer who i̇s needed i̇n the fashion design field
Yazar: PINAR ÇINAR
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Moda tasarımı = Fashion design ; Moda tasarımı eğitimi = Fashion design education ; Sanat eğitimi = Art education ; Tasarımcılar = Designers

Özet:
Bu araştırmada, Türkiye'de moda tasarımı önlisans ve lisans programlarında verilen sanat eğitiminin durumunun eğitim yeterlikleri, sanat temel alan yeterlikleri, zorunlu ve seçimlik sanat eğitimi ders içerikleri çerçevesinde mezun görüşleri alınarak incelenmesi ve moda tasarımı alanının ihtiyaç duyduğu nitelikte bireylerin yetiştirilmesine yönelik sanat eğitimi alanının değerlendirilmesi ve ders içeriklerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. 
Araştırma, nitel veri toplama yöntemlerinin kullanıldığı, nitel araştırma deseninde bir çalışmadır. Araştırma üç aşama üzerine kurgulanmıştır. İlk aşamada Türkiye'de önlisans düzeyinde 42, lisans düzeyinde 30 üniversitenin, yurtdışında belirlenen beş üniversitenin moda tasarımı programlarında verilen sanat eğitimi dersleri incelenmiş ve değerlendirilmiştir. İkinci aşamada moda tasarımı mezunlarına uygulanan mezun görüş formu ile, iş pozisyonlarının gerektirdiği yeterlikler, aldıkları sanat eğitiminin bu yeterlikleri kazandırma durumu ve sanat eğitimi dersleri ve içerikleri ne olmalıdır? sorularına yanıt alınmıştır. Mezun görüşlerinin alınmasında önlisans düzeyinde 50, lisans düzeyinde 35 mezuna ulaşılmıştır. Üçüncü aşamada program incelemeleri ve mezun görüşleri doğrultusunda moda tasarımı sanat eğitimi ders içerikleri geliştirilmiş ve geliştirilen ders içeriklerine ilişkin on iki üniversiteden yirmi dört öğretim elemanından oluşan uzmanın görüşü alınmıştır. 
TYYÇ Sanat Temel Alan Önlisans Yeterliklerinin, Türkiye'deki önlisans moda tasarımı eğitimi veren üniversitelerin program yeterliklerinde tanımlanma durumları incelendiğinde, yeterliklerin tanımlandığı üniversitelerin, Giresun, İnönü, İstanbul Arel, İstanbul Aydın, Mehmet Akif Ersoy, Niğde Ömer Halis Demir ve Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversiteleri olduğu görülmüştür. Moda tasarımı programlarında verilen zorunlu ve seçimlik ders sayıları ve oranlarına bakıldığında ise Adnan Menderes, Akdeniz, Ankara, İstanbul Kültür, Munzur, Pamukkale ve Uşak Üniversiteleri sanat  eğitimiyle öne çıkan üniversiteler olmuştur.
TYYÇ Sanat Temel Alan Lisans Program Yeterliklerinin, Türkiye'deki lisans moda tasarımı-moda ve tekstil tasarımı eğitimi veren üniversitelerin program yeterliklerinde tanımlanma durumları incelendiğinde, bilgi düzeyinde sanat ve estetik, sanat tarihi, sanat ve tasarım materyalleri, sanat ve tasarım yöntem ve teknikleri, sanatsal eleştiri yöntemleri bilgisinin; beceri düzeyinde, çözümlemeye dayalı yorum becerisi, çok boyutlu algılayabilme, düşünebilme ve yorumlayabilme, duyusal algıyı somutlaştırma becerilerinin; yetkinlikler düzeyinde, kendi çalışmalarını sorgulama, çözümleyici ve eleştirel düşünme, sanat ve tasarım konusunda ulusal ve uluslararası değerlerin farkında olma, soyut ve somut kavramları yaratıcı düşünceye, yenilikçi ve özgün yapıtlara dönüştürebilme, estetik farkındalığa sahip olma yetkinliklerinin, Eskişehir Teknik, Ankara Hacı Bayram Veli, Atılım, Başkent, Beykent, Çankırı, Çukurova, Dokuz Eylül, Gaziantep, Mersin, Mimar Sinan, Onsekiz Mart, Selçuk ve Uşak üniversitelerinde tanımlı olduğu görülmüştür. Moda tasarımı-moda ve tekstil tasarımı programlarında verilen zorunlu ve seçimlik ders sayıları ve oranlarına bakıldığında Eskişehir Teknik, Atılım, Dokuz Eylül, Ankara Hacı Bayram Veli, İstanbul Teknik, Mersin ve Uşak Üniversiteleri moda tasarımı eğitiminde sanat eğitimini önceleyen üniversiteler olarak belirlenmiştir. 
Araştırmada, program incelemeleri ve mezun görüş değerlendirmelerinden sağlanan bulgular, temel sanat eğitimi, moda resmi/illüstrasyonu, moda/giysi tarihi, sanat tarihi, estetik ve sanat, sanat eleştirisi, moda tasarımı/moda tasarım süreçleri ve model tasarımı derslerinin moda tasarımı alanında sanat eğitiminin temel dersleri olarak görüldüğünü göstermiştir.  Moda tasarımı alanında nitelikli birey yetiştirmede sanat eğitimi derslerinin içeriğiyle ilgili önlisans ve lisans mezunlarının önerisi, okul dışı sektör, tasarımcı vb ile işbirliğine dayalı, uygulama ağırlıklı, tasarım-koleksiyon oluşturma sürecinin öğrenimi sağlayacak, fuar, sergi, sanat galerisi, müze vb yerlere gezilerin yer aldığı, güncel tasarımcılar ve hazır giyim sektörünün çalışma biçimlerinin incelendiği, uzmanlaşmaya yönelik bir program yapısı ve ona uygun dersler ve içerikleri ile oluşturulmuş bir eğitim içeriği olmuştur. 
Moda Tasarımı program incelemeleri ve mezun görüşleri doğrultusunda hazırlanan sanat eğitimi ders içeriklerine ilişkin uzman görüşleri, Giyim Tarihi, Moda Tarihi, Temel Sanat Eğitimi, Sanat Tarihi, Sanat Eleştirisi dersleri için etkili, Moda Resmi/İllüstrasyonu, Estetik ve Sanat, Moda Tasarımı/Moda Tasarım Süreçleri ve Model Tasarımı dersleri için çok etkili olmuştur. Bu bağlamda geliştirilen sanat eğitimi ders içeriklerinden, uzman çalışma grubunun getirdiği konu ve etkinlik önerileri de dikkate alınarak, yararlanılması önerilebilir.

Abstract:
In this study, at the assosiate and graduate programs in Turkey, is aimed to improve the evaluation and course content of arts education in fashion design. For this purpose, in Turkey and abroad, fashion design programs, educational qualifications, qualifications of field of based art, art education compulsory and elective courses contents examined. Then, the content of the courses based on art was developed by taking the opinions of the graduates. Expert opinion was taken for the developed course contents.
The research, is a study in qualitative research design using qualitative data collection methods. The research is based on three stages. In the first phase, in Turkey the associate level 42, 30 universities at the undergraduate level,  five university of abroad, examined arts field courses offered in the fashion design program and evaluated. In the second stage, what should be the qualifications required by job positions, the state of the art education they receive and What should be art education lessons and their content? the questions were answered. In receiving the alumni opinions, 50 graduates at associate level and 35 graduates at undergraduate level were reached. In the third stage, in line with the program reviews and graduate's opinions, the content of art field in fashion design was developed and the opinions of twenty four experts from twelve universities were taken regarding the developed course content.
In associate degree fashion design in Turkey, when TYYÇ art field associate degree qualifications examined, universities that were defined these competencies, Giresun, Inonu, Istanbul Arel, Istanbul Aydın, Mehmet Akif Ersoy, Nigde Ömer Halis Demir and Sakarya Universities was seen to be. Considering the number and proportion of compulsory and optional courses given in fashion design programs, Adnan Menderes, Akdeniz, Ankara, İstanbul Kültür, Munzur, Pamukkale and Uşak are the universities that come to the fore with their art education.
In knowledge level, knowledge of art and aesthetics, art history, art and design materials, art and design methods and techniques, artistic knowledge of criticism methods; in skill level, analysis based interpretation skill, multi-dimensional perception, thinking and interpretation, to be able to embody sensory perception; At the level of competencies, questioning their own studies, analytical and critical thinking, awareness of national and international values in art and design, turning abstract and concrete concepts into creative thinking and innovative and original works, to be having aesthetic awareness, Eskişehir Technical, Atılım, Başkent, Beykent, It is seen that it is defined in Çankırı, Çukurova, Dokuz Eylül, Gaziantep, Mersin, Mimar Sinan, Onsekiz Mart, Selçuk and Uşak universities. Considering the number and proportion of compulsory and optional courses given in fashion design programs, Eskişehir Teknik, Atılım, Dokuz Eylül, Ankara Hacı Bayram Veli, İstanbul Teknik, Mersin and Uşak Universities are the universities that prioritize art education in fashion design education.
In the research, the findings obtained from program reviews and graduate opinion evaluations has shown that should given in the field of fashion design these lessons:  basic art education, fashion painting / illustration, fashion / clothing history, art history, aesthetics and art, art criticism, fashion design / fashion design processes and model design courses. The suggestion of associate degree and undergraduate graduates regarding the content of art education courses in training qualified individuals in the field of fashion design, based on the cooperation with the out-of-school sector, designer, etc., application-oriented, will provide the learning of the design-collection process, trips to fairs, exhibitions, art galleries, museums, etc., examining the working styles of current designers and apparel industry, a curriculum for specialization, and lessons suitable for it, and an educational content created with its contents was been.
The expert opinions on the content of art field courses prepared in line with the Fashion Design program reviews and graduate opinions showed that they found it effective for the History of Clothing, Fashion History, Basic Art Education, Art History, Art Criticism courses. For Fashion Illustration, Aesthetics and Art, Fashion Design/Fashion Design Processes and Model Design courses, their views have been 'very effective'. In this context, it can be suggested to take advantage of the content of art courses developed by taking into consideration the subject and activity suggestions brought by the expert working group.