Tescil edilmiş yeni şeftali çeşitleri ile bazı prunus tür ve çeşitlerinin SSR markırlarıyla moleküler karakterizasyonu
Molecular characterization of registered new peach varieties and some prunus species and varieties with SSR brands
Yazar: MERVE NUR SERDENGEÇTİ
Danışman: PROF. DR. AYZİN KÜDEN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tez çalışmasında, Küden ve Tanrıver tarafından gerçekleştirilen ıslah çalışmaları sonucunda 2017 yılında tescil edilen 4 şeftali çeşidinin (Küden, Tanrıver, Balcalı ve İlayda), ülkemizde ticari olarak önemli bazı Prunus tür ve çeşitleri (kiraz: Sweet heart, Staccato, Royal tiago çeşitleri, nektarin: Venüs, Stark red gold, Fantasia, Carolina, Extreme candy ve Extreme red çeşitleri,  erik: Angeleno, Black diamond ve Santa rosa  çeşitleri, badem: Ferraduel ve Ferragnes çeşitleri, kayısı: Mogador ve Tyrinthe çeşitleri, şeftali: Rio-oso-gem, Flored, J.Hale, Üstün, Transvalia, Elegant lady, Extreme 314, Extreme july, Monroe çeşitleri) ile genetik ilişkileri 24 SSR markırı kullanılarak araştırılmıştır.  Çalışmada kullanılan 24 SSR primeri arasından amplifikasyon sağlanan 20 primere ait sonuçlara göre, en yüksek bant sayısı 11 ile BBCT017, BBCT004 ve BBCT001 primerlerinden, en düşük bant sayısı 2 ile  MA040  primerinden elde edilmiştir (ortalama 6.3). Kullanılan 20 primerden hepsi polimorfik toplam 126 bant üretmiştir ve polimorfizm oranı tüm primerlerde %100 olarak tespit edilmiştir. SSR primerlerine ait PIC değerleri incelendiğinde, en yüksek değerin 0.95 ile BBCT025 ve BBCT005 primerlerinde, en düşük değerin 0.49 ile BBCT018 primerinde olduğu belirlenmiştir. SSR analizlerine dayanarak elde edilen dendrogram incelendiğinde, Küden şeftali çeşidi Üstün şeftali çeşidi, Fantasia nektarin çeşidi ve Rio-Oso-Gem şeftali çeşidi ile aynı alt kolda yer almıştır. Balcalı şeftali çeşidi Extreme Candy nektarin, Extreme July ve Transvalia şeftali çeşitleri ile aynı grupta yer almıştır. Islah çalışmaları sonucunda tescil edilen İlayda, Tanrıver, Balcalı ve Küden şeftali çeşitlerinin kendi aralarında ve diğer Prunus tür ve çeşitleri ile genetik ilişkilerinin daha net belirlenebilmesi için kullanılan SSR primerlerinin sayısının arttırılması gerektiği bildirilmiştir.

Abstract:
In the thesis study, 4 peach varieties (Küden, Tanrıver, Balcalı and İlayda) registered in 2017 as a result of the breeding studies carried out by Küden and Tanriver, some commercially important Prunus species and varieties in our country (Cherry: Sweet Heart, Staccato, Royal Tiago varieties, Nectarine: Venus, Stark Red Gold, Fantasia, Carolina, Extreme Candy and Extreme Red varieties, Plum: Angeleno, Black Diamond and Santa Rosa varieties, Almond: Ferraduel and Ferragnes varieties, Apricot: Mogador and Tyrinthe varieties, Peach: Rio-Oso-Gem Genetic relationships with, Flored, J.Hale, Üstün, Transvalia, Elegant Lady, Extreme 314, Extreme July, Monroe varieties) were investigated using 24 SSR markers. According to the results of 20 primers amplified among 24 SSR primers used in the study, the highest band number was obtained from 11 primers, BBCT017, BBCT004 and BBCT001 primers, the lowest band number 2 and MA040 primers (mean 6.3). Of the 20 primers used, all produced polymorphic 126 bands and the rate of polymorphism was 100% in all primers. When the PIC values of SSR primers are examined, it is determined that the highest value is in BBCT025 and BBCT005 primers with 0.95 and the lowest value is in BBCT018 primers with 0.49. When the dendrogram obtained based on SSR analysis was examined, Küden peach variety was in the same lower arm as Superior peach variety, Fantasia nectarine variety and Rio-Oso-Gem peach variety. Balcalı peach variety Extreme Candy nectarine was included in the same group with Extreme July and Transvalia peach varieties. It has been reported that the number of SSR primers used in order to determine the genetic relationships of İlayda, Tanrıver, Balcalı and Küden peach varieties registered among themselves and with other Prunus species and varieties more clearly should be increased.