Normatif güç bağlamında Avrupa Birliği ve Çin ilişkileri
European Union and China relations in the context of normative power
Yazar: SULTAN BAYRAKTAR
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM NAS
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Normatif güç = Normative power ; Çin = China

Özet:
Soğuk Savaş'ın ardından ortaya çıkan AB'nin nasıl bir güç olduğu yönündeki tartışmaların yanıtı büyük ölçüde "normatif güç" kavramıyla verilmiş gözükmektedir. Bir normatif güç olarak AB insan hakları, demokrasi, hukukun üstünlüğü gibi Birliğin temel normları kabul edilen ve evrensel değerler oldukları iddiasında bulunulan normları uluslararası alanda yaymayı amaçlamakta ve bu tutum dış politikasında yansımalarını bulmaktadır. Ancak bu normatif dış politika yaklaşımının her zaman başarılı sonuçlar verdiğini söylemek mümkün değildir. AB'nin normatif etkisi büyük oranda Birliğe üye olmak isteyen ve ekonomik ve ticari ilişkileri olan ülkelerle sınırlıdır. Bu doğrultuda küresel alanda ekonomik ve siyasi olarak gücü giderek artan Çin'de AB'nin normatif etkisinin dışında kalan aktörlerden biridir. Bu tezin amacı, AB'nin normatif gücünün Çin üzerindeki etkisini sınırlandıran faktörlerin anlaşılmasıdır. Çin uluslararası alanda siyasi ve ekonomik olarak yükselirken AB tarafından yayılması amaçlanan Batı kökenli değerleri kendi kültürel faktörleri, tarihsel süreçleri ve toplumsal ihtiyaçları çerçevesinde yeniden yorumlamaktadır. Çin'de yaşanılan insan hakları ihlalleri ya da demokrasi yanlısı hareketlere karşı AB tarafından alınan kararlar karşısında Çin bu yorum farklılıklarını kullanarak AB'yi iç işlerine müdahale ile suçlamakta ve her devletin kendi gelişim çizgisi doğrultusunda bağımsız olarak kendi değerlerini benimsemesi gerektiğini savunmaktadır. Ayrıca demokrasi, barış ve hukukun üstünlüğü gibi normların Çin ile AB ilişkilerinde genel olarak çok fazla ön plana çıkmadığı görülmektedir. Bununla beraber insan hakları ilişkilerde en sorunlu alanlardan biri olsa da AB'nin bu konudaki yaklaşımı Çin'de herhangi bir değişimin yaşanmasına etki etmemiştir.

Abstract:
The answer to the discussions about what kind of power the EU is that emerged after the Cold War seems to be largely given by the concept of "normative power". As a normative power, the EU aims to diffuse norms such as human rights, democracy and the rule of law, which are accepted as the fundamental norms of the EU and claimed to be universal values, and this attitude is reflected in its foreign policy. However, it is not possible to say that this normative foreign policy approach always gives successful results. The EU's normative influence is largely limited to countries that want to join the EU and have economic and commercial relations. In this regard, China, whose economic and political power is increasing in the global arena, is one of the actors outside the normative influence of the EU. The aim of this thesis is to understand the factors that limit the impact of the EU's normative power on China. As China rises politically and economically in the international arena, it reinterprets the Western values intended to diffuse by the EU within the framework of its own cultural factors, historical processes and social needs. The decisions taken by the EU against human rights violations or pro-democracy movements in China, China uses these differences of interpretation to accuse the EU of interfering in its internal affairs and argues that each state should independently adopt its own values in line with its own development path. In addition, it seems that norms such as democracy, peace and the rule of law do not generally come to the fore in China-EU relations. However, although human rights are one of the most problematic areas in relations, the EU's approach on this issue has not led to any change in China.