İlköğretim ikinci kademe öğrencilerin sosyal duygusal öğrenme becerileri
Secondary degree of primary school students' social emotional learning skills
Yazar: ÖMER FARUK KABAKÇI
Danışman: DOÇ.DR. FİDAN KORKUT
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerileri incelenmiştir. Bu amaçla öncelikle Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri Ölçeği (SDÖBÖ) geliştirilerek geçerlik ve güvenilirlik çalışmaları yapılmış ve ardından ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerilerinin cinsiyet, sınıf düzeyi ve sosyo-ekonomik düzey (SED) değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını 2004-2005 ve 2005-2006 eğitim-öğretim yıllarında, Ankara il merkezindeki 9 ilköğretim okulunda öğrenim gören 1343 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmaya katılan öğrencilerin 681 'i kız, 662'si erkektir. Çalışma yapılan okullar 5 farklı merkez ilçeden seçilmiştir. Ölçeğin geçerlik ve güvenilirlik çalışmaları için Mecidiye İ.Ö.O., Sakarya İ.Ö.O., Hüseyin Güllü Ceylan İ.Ö.O., Şahin Sevin İ.Ö.O., Selametli İ.Ö.O., Dedeman İ.Ö.O.' dan veri toplanmıştır. Sosyal duygusal öğrenme becerilerinin çeşitli değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi için Akşemseddin İ.Ö.O., Dikmen Merkez Öğretmen Necla Kızılbağ İ.Ö.O., Maltepe İ.Ö.O.'dan veri toplanmıştır. Araştırmada geliştirilen SDÖBÖ' nün benzer ölçekler geçerliğini incelemek amacıyla Çatışma Çözme Davranışım Belirleme Ölçeği (ÇÇDBÖ), Kendine Saygı Ölçeği (KSÖ), Sosyal Beceri Ölçeği (SBÖ), Stres Yaşantılarında Kullanılan Başaçıkma Stratejileri Ölçeği (SYBSÖ) kullanılmıştır. Araştırmada geliştirilen SDÖBÖ' nün alfa katsayısı toplam puan için.88, alt ölçekler için.61 -.83 arasında bulunmuştur. Test-tekrar test güvenilirlik katsayısı toplam puan için.85, alt ölçekler için ise.69-.82 arasında hesaplanmıştır. Yapı geçerliği için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Geçerlik çalışmaları kapsamında yapılan açımlayıcı faktör analizinde varimax rotasyonu ile ölçek 4 faktöre indirgenmiştir. Yapılan doğrulayıcı faktör analizinde 4 faktörlü bir yapı sınanmış vesınanan modelin oldukça iyi uyum indekslerine sahip olduğu saptanmıştır. Buna göre birinci faktörde 1 1, ikinci faktörde 1 0, üçüncü faktörde 1 0, dördüncü faktörde 9 madde olmak üzere ölçekte 40 madde yer almıştır. Birinci faktör "problem çözme becerileri", ikinci faktör "kendilik değerini arttıran beceriler", üçüncü faktör "stresle başaçıkma becerileri", dördüncü faktör "iletişim becerileri" olarak tanımlanmıştır. Benzer ölçekler geçerliğinde diğer ölçekler ile olumlu yönde ve anlamlı (p<.01) ilişkiler bulunmuştur. Ölçeğin alt ve üst grupları ayırt ediciliği anlamlı (p<.001) düzeyde bulunmuştur. Ayrıca ölçeğin alt boyutlarının birbirleriyle ve toplam puanla ilişkileri anlamlı (p<.01) düzeyde bulunmuştur. İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerilerinin cinsiyet, sınıf düzeyi ve SED değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğini incelemek için 6.7.8. sınıflara devam eden 43 1 öğrenci ile çalışılmıştır. Veriler SDÖBÖ ölçeği ile toplanmıştır. Toplanan veriler bağımsız gruplar için t testi ve tek yönlü varyans analizi tekniği (ANOVA) ile analiz edilmiştir. Varyans analizi sonucunda elde edilen F değerinin anlamlı bulunduğu durumlarda farkın kaynağını saptayabilmek için varyanslann homojen olduğu gruplarda Tukey HSD testi uygulanmıştır. Araştırma bulguları şöyledir: 1. Kız öğrencilerin sosyal duygusal öğrenme becerileri erkeklerden daha iyi düzeydedir. Alt ölçekler açısından bakıldığında da kız öğrencilerin iletişim becerileri erkek öğrencilere göre daha iyi düzeydedir. 2. Altıncı sınıfa giden öğrencilerin sosyal duygusal öğrenme becerileri 8. sınıfa giden öğrencilerden daha iyi düzeydedir. Alt ölçekler açısından karşılaştırıldığında 6. ve 7. sımfa giden öğrencilerin stresle başa çıkma becerilerinin 8. sınıfa giden öğrencilere göre; 6. sımfa giden öğrencilerin kendilik değerini arttıran becerilerinin 8. sınıfa giden öğrencilere göre daha iyi düzeyde olduğu bulunmuştur. 3. Alt SED'e sahip öğrencilerin stresle başaçıkma becerileri üst SED' e sahip öğrencilere göre daha iyi düzeydedir. Araştırmadan elde edilen bulguların tartışması ve yorumu yapılmıştır. Bu doğrultudailerideki uygulama ve araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Sosyal duygusal öğrenme, sosyal duygusal öğrenme becerileri, sosyal duygusal öğrenme becerileri ölçeği, ilköğretim ikinci kademe öğrencileri, ölçek geliştirme, doğrulayıcı faktör analizi.

Abstract:
In this study, social emotional learning skills of secondary degree of primary school students were examined. For this purpose, first of all, Social Emotional Learning Skills Scale (SELSS) was developed for secondary degree of primary school students and its validity and reliability studies were done. Then, by using this scale, it was investigated whether or not social emotional learning skills differs according to gender, class level, and socio-economic status (SES). The participants of research are consist of 1343 students who attend 9 elementary schools at city center in Ankara, in the education years of 2004-2005 and 2005-2006. The participants consisted of 681 females and 662 males. The schools which participants are attended have been chosen five different districts at city center in Ankara. The data that is used for validity and reliability of study is collected from Mecidiye Î.Ö.O., Sakarya Î.Ö.O., Hüseyin Güllü Ceylan İ.Ö.O., Şahin Sevin İ.Ö.O., Selametli İ.Ö.O., Dedeman İ.Ö.O. The data is collected from Akşemseddin İ.Ö.O., Dikmen Merkez Öğretmen Necla Kızılbağ Î.Ö.O., Maltepe İ.Ö.O. for whether or not social emotional learning skills differ according to some variables. Conflict Resolution Behavior Scale, Self-Esteem Scale, Social Skills Scale, Coping Strategies Used In Stressful Experiences Scale were used to measure SELSS's homogenous scales validity. Alpha coefficient of Social Emotional Learning Skills Scale was ranged between.61-.83 for subscales and was calculated as.88 for sum score. Test-retest reliability coefficient was ranged between.69-.82 for subscales and was calculated as.85 for sum score. In order to examine the construct validity, exploratory factor analysis and confirmatory factor analyses were realized. Extend the validity studies of SELSS, scale was reduced to four factors by using varimax rotation. In confirmatory factor analysis, a four factor structure was tested and it was determined that the tested model had quite well and significant goodness of fit statistics. According to that, the first factor has 11, the second factor 10, the third factor 10, and the fourth factor has 9 statements. SELSS is a scale consisting of 40 statements. The first factor of the scale was defined as "problem solving skills", the second factor was "self-esteem enhancing skills", the third factor was "coping with stress skills" and the fourth factor was "communication skills". The results of the study for the homogenous scales validity revealed that SELSS had positive and significant (p<.01) correlations with other scales. It was found that the discrimination of scale two groups who got the highest and the lowest scores was significant (p<.001). Also it was found that subscales of SELSS had the significant (p<.01) intercorrelations with each other and sum score. To invastigate whether or not social emotional learning skills of secondary degree of primary school students differ according to gender, class level and SES, study was done with 43 1 sixth, seventh and eight grade students. The data were collected by SELSS. In the analysis of the database, independent-samples t test and one-way ANOVA were used. For the group with homogeneous variance, the sources of the differences were tested with Tukey HSD test. Research results are: 1. Female students have a better level of social emotional learning skills than male students. According to subscales, female students' communication skills are better than male students. 2. Sixth grade students have a better level of social emotional learning skills than eight grade students. According to subscales, sixth and seventh grade students have a better level of coping with stress skills than eight grade students. In addition, it is found that sixth grade students have a better level of self-esteem enhancing skills than eight grade students. 3. Students who pertaining to upper socio-economic status have a better level of coping with stress than students who pertaining to lower socio-economic status. Results obtained from the research were discussed and comments were done. Accordingto that, proposals were done for future studies and practices. Key Words: Social emotional learning, social emotional learning skills, Social Emotional Learning Skills Scale, secondary degree of primary school students, scale development, confirmatory factor analysis