Salgın hastalıkların teolojik açıdan değerlendirilmesi (Hamdan b. Osman el-Cezairi örneği) /
Yazar: BEDRETTİN ARVASİ
Danışman: PROF. DR. METİN ÖZDEMİR
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / İslami Araştırmalar Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Tarihte pek çok salgın hastalığın meydana geldiği ve bu hastalıklardan binlerce insanın öldüğü bilinen bir gerçektir. Bunların içinde en fazla etki bırakanlardan biri de son yıl-larda küresel salgın haline dönüşen Yeni Koronavirüs (COVID-19) hastalığıdır. Hastalı-ğın tüm dünyada yayılmasıyla birlikte bazı ülkelerin sağlık sistemleri çökme noktasına gelmiş, adeta kaos oluşmuştur. İnsanlar salgınlar gibi doğal felaketlerle karşılaştığında bu durumu inanç dünyalarında sorgulamışlardır. Bu sorgunun neticesinde bazı tepkiler ver-mişlerdir. Bu tepkileri kelâm ilmi açısından değerlendirenlerden birisi de Hamdan bin Osman el Cezâiri'dir. Bu çalışmada Cezâiri'nin hayatı ve salgın hastalıkları kelâmi açı-dan değerlendirmesi ele alınmıştır. Çalışmanın giriş kısmında konu, kapsam ve sınırlılık-lar, amaç ve metod ifade edilmiş, Hamdan bin Osman Hoca'nın hayatı ve ilmi kişiliği ile ilgili bilgiler verilmiştir. Burada Hamdan Hoca'nın yazdığı eserlerin arşiv taramasına dair bilgilere yer verilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde salgın hastalıkların teolojik arka planı ele alınmış, ilgili ayet ve hadisler aktarılmıştır. Ayrıca birinci bölümde salgın hasta-lıklar ve doğal afetler konusunda yazılan kelâmi eserler incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde Hamdan bin Osman'ın salgın hastalıklara bakışı ilâhi takdir, ilâhi adalet, ilâhi rahmet, ilâhi hikmet ve mümkün dünyaların en iyisi teorisi açısından incelemeye tabi tutulmuştur. Çalışma Hamdan bin Osman Cezâiri'nin yazdığı İthâfü'l-munsıfîn ve'l-üdebâ bi-mebâhisi'l-ihtirâz ani'l-veba isimli eserin nüshasından bazı sayfalarını ekler kısmına eklemekle son bulmuştur.

Abstract:
It is a known fact that many epidemics have occurred in history and thousands of peo-ple have died from these diseases. One of the most influential among them is the New Coronavirus (COVID-19) disease, which has turned into a global epidemic in recent years. With the spread of the disease all over the world, the health systems of some countries have come to the point of collapse, and chaos has occurred. When people en-counter natural disasters such as epidemics, they have questioned this situation in their world of belief. As a result of this query, they gave some reactions. One of those who evaluated these reactions in terms of theology is Hamdan bin Osman al-Jazeera. In this study, Cezâiri's life and his evaluation of epidemic diseases in terms of theology are dis-cussed. In the introduction part of the study, the subject, scope and limitations, purpose and method are expressed, and information about the life and scientific personality of Hamdan bin Osman Hodja is given. Here, information about the archive scanning of the works written by Hamdan Hodja is given. In addition, in the first part, theological works written on epidemic diseases and natural disasters were examined. In the second part of the study, Hamdan bin Osman's view of epidemics is examined in terms of di-vine providence, divine justice, divine mercy, divine wisdom and the best of possible worlds theory. The study ended by adding some pages from the copy of the work named İthâfü'l-munsıfîn ve'l-üdebâ bi-mebâhisi'l-ihtirâz ani'l-veba written by Hamdan bin Osman Cezâiri to the appendices.