Ahşap yapıların düğüm noktası birleşim tipinin yapı performansına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of node point connection type of timber structures on structure performance
Yazar: ŞEYMA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ŞENOL GÜRSOY
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Türkiye'de ahşap yapılar günümüze kadar ulaşmış en eski yapılar olmasına rağmen maalesef geleneksel yapım şeklinin dışına çıkamamıştır. Ahşap yapılarda düğüm noktaları bağlantıları ve/veya şeklinin doğru tasarımı, ahşap yapıların performansında kritik rol oynamaktadır. Deprem gibi doğal afetlerden sonra yapılan incelemeler, yapısal hasarların genellikle yetersiz tasarlanmış veya yanlış imal edilmiş bağlantılar nedeniyle meydana geldiğini görülmüştür. Bu husus ahşap yapılarda düğüm noktası tasarımının önemini açıkça ortaya koymaktadır.
Ülkemizde bugün ahşap yapıların kullanımı sınırlıdır. Bunun sonucu olarak da yapılan araştırmalar ve yönetmelikler yeterli olmamaktadır. Diğer taraftan yapısal çözümleme yöntemlerinde kullanılması gereken düğüm noktası kabullerinde de yetersizlikler bulunmaktadır. Ahşap yapıların performanslarının incelenmesi, ahşap düğüm noktası tasarımına ilişkin öneriler bu tez çalışmasının temel hedefini oluşturmaktadır.
Bu tez çalışmasında, örnek olarak seçilen ahşap yapının (Safran Konağın) düğüm noktaları CYPE 3D programıyla rijit, yarı rijit ve mafsallı olarak modellenerek yapısal çözümlemeler gerçekleştirilmiştir. Böylece düğüm noktası türünün değişiminin söz konusu ahşap yapıya etkileri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.
Yapısal çözümlemelerden elde edilen sonuçlar, performansı bakımından en iyi performans gösteren taşıyıcı sistemin düğüm noktasının yarı rijit tasarlandığı yapı modeli ortaya koymaktadır. Ayrıca düğüm noktasının rijit, yarı rijit ve mafsallı olarak tasarlandığında ahşap yapının yapısal elemanlarında farklı kesit yetersizliklerinin meydana geldiği görülmüştür. Bu husus ahşap yapılarda düğüm noktası birleşim türünün söz konusu yapının davranışını etkilediğini göstermektedir. Bu tez çalışmasının sonuçları dikkate alındığında Türkiye'de inşa edilecek ahşap yapıların performansı bakımından düğüm noktası birleşimlerinin yarı rijit olarak tasarlanması önerilmektedir.

Abstract:
Although timber buildings in Turkey are the oldest structures that have survived to the present day, unfortunately they have not been able to go beyond the traditional construction method. Correct design of node connections and/or shape of connections in timber structures plays a critical role in the performance of timber structures. Investigations after natural disasters such as earthquakes have shown that structural damage often occurs due to inadequately designed or incorrectly manufactured connections. This issue clearly reveals the importance of connection design in timber structures.
Today, the use of timber structures is limited in our country. The result of this, the research and regulations are not sufficient. On the other hand, there are inadequacies in the nodal point assumptions that should be used in structural analysis methods. Examining the performance of timber structures and suggestions regarding timber connection design are the main objectives of this thesis study.
In this thesis study, structural analyses were carried out by modelling the nodal point connections of the timber structure chosen as an example (Safran Mansion) as rigid, semi-rigid and articulated with the CYPE 3D program. Thus, the effects of changing the nodal point connections type on the timber structure in question were examined comparatively.
The results obtained from structural analyses reveal the best performing structural model in which the node point of the structural system is designed as semi-rigid. In addition, it has been observed that different cross-sectional deficiencies occur in the structural elements of the timber structure when the node point is designed as rigid, semi-rigid and articulated. This shows that the type of node connection in timber structures affects the behavior of the structure in question. Considering the results of this thesis study, it is recommended that the nodal point connections be designed as semi-rigid in terms of performance of timber structures to be built in Turkey.