Makarnalık buğday'da potasyum gübre dozlarının verim ve kalite üzerine etkisi
The effect of potassium fertilizer doses on yield and quality in durum wheat
Yazar: BEDRİYE YILDIZOĞLU PORDUĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP DOĞAN
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Potasyum (K) gübresinin kaynak olarak kullanıldığı bu araştırmada kontrol (0), 2, 4, 6 ve 8
kg/da K olmak üzere 5 farklı potasyum gübresi dozu buğday bitkisine uygulanmıştır. Materyal
olarak 2 çeşit makarnalık buğday çeşidi (Hasanbey, GAP) kullanılan bu deneme üç tekerrürlü
olarak kurulmuştur. Denemede tarımsal parametreler (bitki boyu, kardeşlenme sayısı, başak
uzunluğu, başakta tane sayısı, bitkide başakçık sayısı, bin dane ağırlığı, biyolojik verim, hasat
indeksi, tane verimi),ve kalite karakterleri (protein oranı) gözlemlenmiştir. Araştırmanın
sonuçları gözönünde bulundurulduğunda bitki boyu ortalamasının GAP çeşidinde 66.3 cm,
Hasanbey çeşidinde ise 57.7 cm; kardeşlenme sayısının GAP çeşidinde 2.7 adet, Hasanbey
çeşidinde 2.6 adet olduğu saptanmıştır. Başak uzunluğu ortalamasının GAP çeşidinde 7.1
kg/da, Hasanbeyde ise 6.6 kg/da; başakta tane sayısının GAP çeşidinde 39 kg/da, Hasanbey
çeşidinde 37.7 kg/da; bitkide başakçık sayısının GAP çeşidinde 17.3 kg/da, Hasanbey
çeşidinde 16.3 kg/da; Bin dane ağırlığının GAP çeşidinde 35.4 kg/da, Hasanbey çeşidinde 37.7
kg/da; biyolojik verimin GAP çeşidinde 588.1 kg/da, Hasanbey çeşidinde 580.73 kg/da; Hasat
indeksinin GAP çeşidinde 25.56 kg/da, Hasanbey çeşidinde 25.06 kg/da; Tane veriminin GAP
çeşidinde 168.02 kg/da, Hasanbey çeşidinde 145.03 kg/da ortalamaları ile belirlenmiştir.
Araştırmanın kalite karakteri bakımından protein analizi sonucuna göre ise GAP çeşidinin
protein analizi ortalaması 16.16 kg/da bulunurken, Hasanbey çeşidinin ortalaması 15.88 olarak
tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler:Makarnalık buğday, gap,hasanbey, potasyum, verim, kalite

Abstract:
In this research study, potassium (K) fertilizer was utilized, and wheat plants were subjected
to five doses of potassium fertilizer (0, 2, 4, 6, and 8 kg/da K). The experiment involved two
types of durum wheat (Hasanbey and GAP) with three replications. Various agricultural
parameters (plant height, tillering number, spike length, number of grains per spike, number
of spikelets per plant, thousand-grain weight, biological efficiency, harvest index, and grain
yield), as well as quality traits (protein ratio), were analyzed. According to the results, the GAP
variety exhibited an average plant height of 66.3 cm and the Hasanbey variety had an average
plant height of 57.7 cm. Furthermore, the GAP variety had an average of 2.7 tillers, while the
Hasanbey variety had an average of 2.6 tillers. The average ear length was 7.1 kg/da for the
GAP variety and 6.6 kg/da for the Hasanbey variety. Additionally, the number of grains per
spike was found to be 39 kg/da for the GAP variety and 37.7 kg/da for the Hasanbey variety.
The number of spikelets per plant was 17.3 kg/da for the GAP variety and 16.3 kg/da for the
Hasanbey variety. Moreover, the thousand-grain weight was 35.4 kg/da for the GAP variety
and 37.7 kg/da for the Hasanbey variety. The biological yield was 588.1 kg/da for the GAP
variety and 580.73 kg/da for the Hasanbey variety. The harvest index was 25.56 kg/da for the
GAP variety and 25.06 kg/da for the Hasanbey variety. In terms of yield, the average grain
yield was 168.02 kg/da for the GAP variety and 145.03 kg/da for the Hasanbey variety.
Regarding the quality, the protein analysis showed an average of 16.16 kg/da for the GAP
variety and 15.88 kg/da for the Hasanbey variety.

Keywords: Durum wheat, gap, hasanbey, potassium, yield, quality