Kayseri kenti içme suyu akiferlerinin iz element ve kirletici parametreleri açısından değerlendirilmesi.
Assesment of drinking water aqufiers of the city of Kayseri in terms of trace elements and pollutant parameters.
Yazar: MUSTAFA YAZICI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA DEĞİRMENCİ
Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Kayseri kenti 1,000,000 civarındaki nüfusuyla, içme ve kullanma suyunun tamamını yeraltısuyundan karşılayan Türkiye'de bu konuda örnek bir şehirdir. Bu çalışmada Kayseri Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'ne (KASKİ) ait yeraltısuyu işletme kuyuları, 2008-2011 yılları arasında bölgede tarafımızca yürütülmüş olan 107Y170 nolu TUBİTAK projesi kapsamında araştırma amaçlı açılmış olan derin ve sığ kuyular ile bölgede bulunan şahıs kuyularında arazide yerinde yapılan ölçüm parametreleri, anyon-katyon ve iz element analiz sonuçları değerlendirilerek, bölgedeki sığ ve derin akifer sularının mevcut kalitesi, kirlilik düzeyleri ve kirletici kökenleri belirlenmeye çalışılmıştır. Anyon-katyonlar için 9 ay (Aralık, Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Ağustos, Ekim ve Aralık'da her ay bir kez ), iz element açısından da toplam 8 ay (Aralık, Şubat, Nisan, Mayıs, Haziran, Ağustos, Ekim ve Aralık) süreyle su örnekleri toplam 68 kuyudan alınarak değerlendirmeye tabi tutulmuş; arazide-yerinde yapılan ölçümler ise her ay bir kez olmak üzere 24 ay süreyle yapılmıştır. Sonuç olarak; Nitrat, klorür ve sülfat derişimleri sığ akiferde yüksek görülürken, amonyuma derin ve sığ akiferi temsil eden bazı kuyularda rastlanmıştır. Nitrit, florür ve fosfat değerleri TSE 266 sınır değerini aşmayıp, insan sağlığı için risk oluşturmamaktadır. Kayseri kenti içme suyu havzasında Kuyucak kuyuları, sanayi bölgesi başlangıcı hattı sınır sayılacak şekilde batı kesimde (Kuyucak kuyuları, Karasazlık ve Dokuzpınarlar bölgesi) arsenik değeri açısından standart değer olan 10 ppb'nin üzerinde, mevcut durumda kent içme suyunun %95-97'sinin karşılanmakta olduğu bölgede ise 10 ppb sınırının altındadır. Bölgedeki birçok örnek noktasında civa değeri 1 µg/L sınır değerinin üstündedir. Stronsiyum ve çinko ise kuyulara göre geniş aralıkta değişirken, mangan derişimleri belirli kuyularda TSE 266 sınır değerini aşmaktadır.Anahtar Kelimeler: Kayseri, akifer, yeraltısuyu kirliliği, iz element

Abstract:
The city of Kayseri, with approximately 1,000,000 inhabitants, that supplies water for domestic use from groundwater is a model city of Turkey in this regard. In this study the anion-cation and the on-site measurement parameters, and the trace element analyses of the groundwater operating wells of KASKI, shallow and deep wells drilled in the scope of the TUBITAK Project No. 107Y170 and individual wells in the region have been evaluated, the fact that in which areas there is a problem in terms of pollution and trace elements for shallow and deep aquifer has been determined and researches have been done about their origins. The examples of 9 months (in December, January, February, March, April, May, August, October and December once every month) for the anion-cation, 24 months (in 2 years, once every month) for the on-site measurement parameters and a total of 8 months (December, February, April, May, June, August, October and December) in terms of trace element have been taken from a total of 68 wells and assessed. As a result, while nitrate, chloride and sulfate ratios have been observed more in the shallow aquifer, ammonium has been found in some wells that represent the deep and shallow aquifer. Nitrite, fluoride and phosphate rates do not exceed the TSE 266 limit level and do not pose a risk to human health. Kuyucak wells in drinking water basin of the city of Kayseri, in the western part (Kuyucak wells, Karasazlık, and Dokuzpınarlar district) when the border is considered as the beginning line of the industrial zone, in terms of arsenic level, is above the standard level, 10 ppb while in the region where it supplies in the current case 95-97 % of the drinking water of the city, it is under the 10 ppb limit. In the region at several sample locations mercury rate is above the 1 µg/L limit level. While strontium and zinc have a wide range of rate in contrast to the wells, manganese also exceeds the TSE 266 limit rate in certain wells.Key Words: Kayseri, aquifer, groundwater pollution, trace element.