Müzikte aralık kavramının elektrogitara uygulanmasında CAGED sistemi kullanımı
Implenting CAGED system for musical intervals on electric guitar
Yazar: TUFAN ŞİNASİ CELAYİROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN AĞIR
ANKARA MÜZİK VE GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ / Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü / Çalgı Eğitimi Ana Sanat Dalı / Çalgı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Aralık = Tone ; CAGED sistemi = CAGED system ; Elektrogitar = Electric guitar ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Müzik = Music ; Müzik eğitimi = Music education

Özet:
Elektrogitar, tarihsel geliĢim çizgisinde kökleri çok eski telli çalgılara dayanan ve
günümüzde birçok müzik türünde farklı iĢlevlerde kullanılan, çok yönlü bir çalgı
olarak kendini göstermiĢtir. Amplifikatör ve efekt cihazlarının da yardımıyla zengin
tını olanaklarına sahip olan elektrogitar, 1950‟lerde baĢlayan yaygın kullanımından
beri özellikle gençler arasında en popüler çalgılardan biri haline gelmiĢtir. Bu
özelliklerine rağmen mevcut elektrogitar eğitim biçimlerine bakıldığında, icraya
yönelik olarak, genel iĢleyiĢte, kısa müzik cümlesi örnekleriyle beraber verilen teknik
ağırlıklı çalıĢmalar sunulduğu gözlemlenmektedir. Bu durum, elektrogitar gibi
çoksesli, etkileĢimli ve doğaçlama içeren müzik türlerinde sıkça kullanılan bir
çalgının icrasında kısıtlılıklar oluĢturabilmektedir.
Bu tez çalıĢmasında, icra süreci için daha kapsamlı, aĢamaları arasında etkileĢim
bulunan bütünsel bir model önerilmektedir. Müzikte aralık kavramı, hem müzik
nitelikli seslerin algılanmasındaki süreçte iĢitsel kavrayıĢa olan etkisiyle, hem de
icrada kullanılan akor ve dizi gibi müzik teorisi unsurlarının oluĢumundaki rolüyle,
oluĢturulmak istenen modelin iki temel bileĢeninden biridir. Bu kavram ses
perdelerinin ayrıĢtırılıp zihinde tanımlanmasına olanak sağlar. Elde edilen
tanımlamaların, çalıĢmanın diğer bileĢeni olan CAGED sisteminin kullanımıyla
elektrogitar klavyesine aktarılmasının sistematik detaylarını ve faydalarını ortaya
koymak çalıĢmanın amacını oluĢturmaktadır.
Bu amaca yönelik olarak, önce müzikte aralık kavramının tanımı, tarihsel geliĢimi ve
bu geliĢim sürecine paralel evrilen uyuĢumluluk ve uyuĢumsuzluk kavramları teorik
bir çerçeve oluĢturularak iĢlenmiĢtir. Sonrasında, aralığın uygulama aĢamasında
kullanılan aralığın boyutu ve niteliği ile dizi ve akor dereceleri kavramları açıklanmıĢ
olup, ele alınan tüm kavramlar karĢılaĢtırmalı gösterim için bir çizelgede bir araya
getirilmiĢtir. ĠĢitme ve ses perdesi algısı ile ilgili bölümde, ses perdeleri arasında
oluĢan aralıkların, müziksel iĢitme süreci ve eğitimi konuları ıĢığında nasıl zihinde
ayrıĢtırılıp, tanımlandığı açıklanmıĢtır. Bunu takiben, müzik teorisi içindeki önemli
unsurlar olan dizilerin ve akorların oluĢumunda aralıkların rolü iĢlenmiĢ olup,
elektrogitarı tanıtan bir bölümün ardından CAGED sisteminin açıklandığı bölüme
geçilmiĢtir. Bu bölümde, CAGED sistemi kullanılarak, bir oktavlık elektrogitar
klavyesinin nasıl beĢ ayrı form oluĢturacak Ģekilde bölündüğü gösterilmiĢtir. Söz
konusu formlar kromatik dizi derecelerinden meydana gelmektedir. Her biri özgün
dizi derecelerinden oluĢan farklı türlerdeki dizi, akor, arpej gibi müzik teorisi
unsurlarının, formlara nasıl yerleĢtirildiği diyagramlarla örneklendirilmiĢ ve
elektrogitar icrasına faydaları anlatılmıĢtır. Son olarak çalıĢma kapsamında elde
edilen sonuç ve önerilere yer verilmiĢtir.
Anahtar Kelimeler: Müzikte Aralıklar, Elektrogitar, CAGED Sistemi

Abstract:
Electric guitar is a multifaceted instrument with varying functions in many
contemporary music genres –albeit historically being developed from ancient string
instruments. Furthermore, with the help of amplifiers and multiple effects devices,
the electric guitar achieved rich timbre options, becoming one of the most popular
instruments among young people since its widespread use in the 1950s. Despite
these features, a rough survey of available electric guitar education styles show that
they provide technical studies in general terms with examples of short musical
sentences, aimed at performance. This style of education can create constraints in
performing music with an electric guitar –an instrument, on the contrary, often
employed in polyphonic, interactive and improvisational musical genres.
This thesis suggests a holistic model, more comprehensive from the aspect of
performance and having interaction between its stages of education. This model
benefits from the concept of musical intervals as a unifying element –owing to the
impact of the notion of intervals in music on aural cognition in the perception of the
musical quality of sounds, and to its role in the creation of elements of musical
theory, such as chords and scales, employed in performance. The goal of this study
is to lay bare the details and the benefits of the process that entails, first pitch
separation and their identification in the mind, and second, reflecting the identified
pitch on the electric guitar keyboard using their respective equivalents in the
CAGED system.
For this purpose, the theoretical framework of this study first defines the concept of
intervals in music and its historical development, and the concepts of consonants
and dissonants that have evolved parallel to this development process, Then, this
study explains the size and quality of the interval used in the practice stage of the
interval, along with the concepts of scale and chord degrees, and presents all of the
discussed concepts in a chart for a comparative representation. The chapters on
hearing and pitch explains how the intervals between the pitches are differentiated
and defined in the mindfrom the aspects of musical hearing process and education.
Afterwards, this thesis delves into the role of intervals in the formation of scales and
chords, they lay elements of music theory. And following a chapter that briefly
examines the features of an electric guitar, this thesis explains the CAGED system.
This thesis focuses on the CAGED system –a system based on the major chords C
– A – G – E – D (CAGED). The chapter on the CAGED system thoroughly
demonstrates how to use the system to divide one octave on an electric guitar
fretboard into five different forms. All five forms work the same way and each form
consists of chromatic scale chord degrees. This thesis provides examples of how
elements of music theory, such as scales, chords and arpeggios, in different forms
and consisting of unique chord degrees are placed into the relevant forms on
fretboard diagrams, along with explanations on how they benefit electric guitar
performance. Finally, this study provides its findings and suggestions for further
studies.
Keywords: Musical Intervals, Electric Guitar, CAGED System