HIV enfeksiyonlu hastalarda gelişen nörolojik tutulumların irdelenmesi
Investigation of neurological involvement with HIV infected patients
Yazar: MUSTAFA ALKAN
Danışman: PROF. DR. ÖMER FEHMİ TABAK
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: AIDS = AIDS ; Antijenler-CD4 = Antigens-CD4 ; HIV = HIV ; HIV enfeksiyonları = HIV infections ; Nöroloji = Neurology ; Nörolojik belirtiler = Neurologic manifestations ; Nörolojik hastalıklar = Neurological diseases ; T lenfositleri = T lymphocytes

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmamızda Anabilim Dalımız tarafından takipli HIV enfeksiyonlu hastalarda görülen nörolojik tutulumların araştırılması, bu tutulumların hastalığın evresi ve CD4+ T lenfosit düzeyi ile ilişkilerinin belirlenmesi, ayrıca antiretroviral tedavi (ART) kullanımının bulgular üzerindeki etkisini incelemek ve dünya verileriyle karşılaştırmak amaçlandı.
HASTALAR VE YÖNTEM: Ocak 2002 – Mart 2018 tarihleri arasında poliklinik ve servisimizde izlenen HIV enfeksiyonlu hastaların dosyaları retrospektif olarak incelendi. Nörolojik tutulum saptanan 50 hasta çalışmaya alındı. Hastaların demografik verileri, klinik ve laboratuvar bulguları, nörolojik bulgular, nörolojik hastalıkların tanıları, serolojik, histopatolojik ve radyolojik incelemeler, tanı, tedavi ve izlemleri veri formlarına aktarıldı. İncelemeler sırasında Enfeksiyon Hastalıkları, Nöroloji ve Radyoloji Anabilim dalları ortak olarak çalışarak hastaların tanıları koyuldu.
BULGULAR: Hastaların %90'ı erkek, yaş ortalaması 43.8±11.6 idi. Ortanca CD4+ T lenfosit sayısı 132/mm3 (aralık:0-1067) olarak bulundu. Toplamda 50 hastada merkezi sinir sistemi (MSS) tutulumu saptandı. CD4+ T lenfosit sayısı düştükçe ve HIV enfeksiyonu klinik evresi arttıkça MSS tutulumunun görülme olasılığı anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p=0.012). Nörolojik tutulumlar arasında toksoplazma ensefaliti (TE) (n=16, %32) ilk sırada yer alırken, HIV İlişkili Nörokognitif Hastalık (HIV associated neurocognitive disorder, HAND) (n=10, %20), kriptokok menenjiti (n=4, %8) onu izlemekteydi. CD4+ T lenfosit düzeyine göre hastalar sınıflandırıldığında, TE CD4+ T lenfosit <50/mm3 olan grupta anlamlı yüksek saptandı (p=0.012).
SONUÇ: MSS tutulumu HIV enfeksiyonlu hastalarda tanı koydurucu ilk bulgu olarak karşımıza çıkabilmektedir. HIV enfeksiyonu evresi arttıkça merkezi sinir sistemi (MSS) tutulumu olasılığı artmakta ve HIV'e bağlı nörolojik tutulumların kliniği bozulmaktadır. ART altındaki hastalarda MSS tutulumu daha az görülmekte ve bu da erken tanı ve tedavinin önemini göstemektedir.

ANAHTAR KELİMELER: Nörolojik hastalıklar, HIV/AIDS, CD4+ T lenfosit

Abstract:
OBJECTIVES: In this study, we aimed to investigate neurological involvement in HIV infected patients were followed in our clinical department, to determine the relationship between these neurological involvement with disease progression and CD4 + T lymphocyte level, in addition to detect the effects of antiretroviral therapy (ART) on the findings of neurological involvement, and to compare with global data.
PATIENTS AND METHOD: The files of patients with HIV infection were reviewed retrospectively, who were followed in our outpatient and inpatient clinic from January 2002 to March 2018. Fifty patients with neurological involvement were included in the study. Demographic data, clinical and laboratory findings, neurological findings, diagnosis of neurological diseases, serologic, histopathologic and radiological examinations, diagnosis, treatment and follow-up of the patients were transferred to data forms. During the course of the study Infectious Diseases, Neurology and Radiology branches worked as partners and diagnosed patients.
RESULTS: 90% of the patients were male and the mean age was 43.8 ± 11.6. The median CD4 + T lymphocyte count was found to be 132 / mm3 (range: 0-1500). In total, central nervous system (CNS) involvement was detected in 50 patients. As the number of CD4 + T lymphocytes decreased and the clinical course of HIV infection increased, the likelihood of CNS involvement was significantly higher (p = 0.012). Among the neurological manifestations, toxoplasma encephalitis (TE) was first (n = 16, 32%), and HIV associated neurocognitive disorder (HAND) (n = 10, 20%), cryptococcal meningitis (n = 8%) were following. When the patients were classified according to CD4 + T lymphocyte level, TE was significantly higher in CD4 + T lymphocyte <50 / mm3 group (p = 0.012).
CONCLUSIONS: CNS involvement can be anticipated as the first diagnostic finding in HIV-infected patients. As the stage of HIV infection increases, the likelihood of CNS involvement increases and the clinical feature of neurological diseases worsens. CNS involvement is less common in patients under ART, indicating the importance of early diagnosis and treatment.

KEYWORDS: Neurological diseases, HIV / AIDS, CD4 + T lymphocyte