Dört-damar oklüzyon iskemi modelinin uygulandığı sıçanlarda eritropoietinin nöroprotektif etkilerinin davranışsal ve biyokimyasal olarak incelenmesi
Investigation of behavioural and biochemical aspects of the neuroprotective effects of erythropoietin in rats with four-vessel occlusion ischemia
Yazar: EMEL DİKBAŞ
Danışman: PROF. DR. İZZETTİN HATİP
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Eritropoietin (Epo), peptid yapıda diyaliz hastalarında anemi tedavisindekullanılmakta olan bir ilaçtır ve günümüzde yeni çalışmalar nöroprotektif etkiye sahipolduğunu göstermiştir. Bu çalışmada, 4-damar oklüzyon (4-VO) iskemisi, vertebraldamarların kalıcı koterizasyonu ile birlikte ana karotis arterlerin bilateral olarak 10dakika süre ile 60 dakika aralıklarla iki kez klemplenmesiyle iskemi oluşturulmuştur.Çalışma 4 grup içermektedir: 1. sham, 2. serum fizyolojik uygulanan 4-VO, 3. 4-VO'dan 1 saat sonra Epo (20U/kg i.p.) uygulanan, Epo-1 ve 4. 4-VO'dan 6 saat sonraEpo (20U/kg i.p.) uygulanan, Epo-6. Çalışma sonunda sıçanlar dekapite edilmiştir.Hipokampusdeki, malondialdehid (MDA) düzeyi tiobarbitürik asit yöntemiyle ölçülmüşve nöronal hücreler sayılmıştır.Sonuçlar, 4-VO'nun doğru seçimleri (DS) azaltıp (p<0.0001), yanlış seçimleri(YS) arttırdığını (p<0.001) göstermiştir. Buna karşılık, Epo-1 ve Epo-6 DS'yiarttırırken (sırasıyla p<0.0001 ve p<0.02) YS'yi p<0.01 düzeyine düşürmüştür. Epo-1ve Epo-6'nın DS ve YS üzerine olan etkileri arasında anlamlı bir fark gözlenmemiştir.Hipokampus dokusunda ortalama MDA seviyeleri, sham grubunda 31.77Â±2.05nmol/g doku düzeyinde olmuştur. 4-VO, MDA'yı 56.70Â±2.49 nmol/g değerlerineartırmıştır (p<0.0001). Epo-1 ve Epo-6 ise MDA'yı sırasıyla 35.94Â±2.55 nmol/g(p<0.0001) ve 47.18Â±2.54 nmol/g'a (p<0.01) azaltmıştır. Ayrıca Epo-1'in MDAdüzeyini azaltıcı etkisinin Epo-6'ya göre daha belirgin olduğu anlaşılmıştır (p<0.006).Sham sıçanlarda, CA1'de 126.13Â±4.25 nöron sayıldı. 4-VO, bu sayıyı84.28Â±3.95'e düşürdü (p<0.003). Epo-1 (p<0.0001) ve Epo-6 (p<0.02) bu sayıyı 4-VO grubunda sırasıyla 121.00Â±3.94 ve 109.94Â±4.05 değerlerine yükseltti. Öteyandan, sham sıçanlarda CA3'te 80.27Â±3.96 nöron sayıldı. 4-VO, nöron sayısını56.67Â±2.94'e düşürdü (p<0.02). Epo-1 (p<0.03) ve Epo-6 (p<0.0008) bu sayıyısırasıyla 67.37Â±4.12 ve 64.00Â±2.45'e yükseltti. Hücre sayısı üzerine etkileri açısındanEpo-1 ile Epo-6 arasında belirgin bir fark gözlenmedi.Sonuç olarak tekrarlanmış 4-VO MDA'yı yükseltmiş, CA1 ve CA3'teki nöronsayısını azaltmış ve belleği bozmuştur. Epo-1 ve Epo-6, yükselen MDA'yı azaltmış,hipokampusdeki nöronları arttırmış ve belleği düzeltmiştir. Bununla birlikte, Epo-1'inMDA üzerindeki etkisi, Epo-6 ile karşılaştırıldığında daha yüksek olmuştur.

Abstract:
Erythropoietin (Epo) is a peptide derivative being used in treatment of anemia indialysis patients. Plethora of new studies revealed the neuroprotective activity of Epo.In this study, 4-vessel occlusion (4-VO) ischemia was induced by cauterization of thevertebral arteries and bilaterally occluding the carotid arteries for 10 min repeatedafter 60 min. The study included four groups: 1. sham, 2. 4-VO received saline,control, 3. 4-VO received Epo (20 U/kg i.p.) after one h, Epo-1, and 4. 4-VO receivedEpo (20 U/kg i.p.) after 6 h, Epo-6. The rats were decapitated at the end of theexperiments. The level of malondialdehyde (MDA) was measured by thiobarbituricacid method. The neuronal cell numbers were counted in hippocampus.The results showed that 4-VO decreased correct choices, CC (p<0.0001),whereas increased error choices, EC (p<0.001). Epo-1 and Epo-6 increased CC(p<0.0001 and p<0.02 respectively), whereas decreased EC at p<0.01 level. Nosignificant difference was detected between Epo-1 and Epo-6 for their effects on CCand EC. The level of MDA detected in hippocampus of sham rats was 31.77Â±2.05nmol/g tissue. 4-VO increased MDA to 56.70Â±2.49 nmol/g (p<0.0001). Epo-1 andEpo-6 decreased MDA to 35.94Â±2.55 nmol/g (p<0.0001) and 47.18Â±2.54 nmol/g(p<0.01) respectively. The effect of Epo-1 on MDA was greater than Epo-6 (p<0.006).In CA1, 126.13Â±4.25 neurons were counted in sham rats. 4-VO decreased(p<0.003) the cell number to 84.28Â±3.95. Epo-1 and Epo-6 increased the number to121.00Â±3.94 (p<0.0001) and 109.94Â±4.05 (p<0.02) respectively in 4-VO group. Onthe other hand, 80.27Â±3.96 neurons were counted in CA3 of sham rats. The neuronswere decreased to 56.67Â±2.94 (p<0.02) in 4-VO rats. Epo-1 and Epo-6 increased thenumber to 67.37Â±4.12 (p<0.03) and 64.00Â±2.45 (p<0.0008) respectively. Nosignificant difference was detected between Epo-1 and Epo-6 with regard to theireffects on cell number.In conclusion, repeated 4-VO increased MDA, decreased neuronal number inCA1 and CA3 and impaired memory. Epo-1 and Epo-6 lowered the increased MDA,increased the neurons in hippocampus and improved memory. However, the effect ofEpo-1 on MDA was greater than Epo-6.