Ülseratif kolit ve kolorektal kanserli hastalarda E-kaderin ve fibronektin düzeyinin karsinogenez ile ilişkisi
The role of E-cadherin and fibronectin in the carcinogenesis of ulcerative colitis and sporadic colorectal cancer
Yazar: FİLİZ SARPDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. N. ÖZLEM SAYGILI YÖNEM
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Onkoloji = Oncology

Özet:
E-kaderin kalsiyum bağımlı bir hücresel adezyon molekülüdür. Tümör invazyonunun ilerlemesinde rol alır. Normal epitelde E-kaderin, epitelyal dokunun gelişmesinde ve korunmasında önemli rol oynar. Fibronektin adezyon, migrasyon, diferansiasyon ve proliferasyon gibi hücresel işlevlerde rol oynayan bir glikoproteindir. Ayrıca apoptozisi baskıladığı, inflamatuar hücrelerin adezyonunu düzenlediği bilinmektedir. Ülseratif kolit (ÜK) hastalarında kolorektal kanser (KRK) insidansının arttığı bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı; fibronektin ve E-kaderinin ÜK'te kanser gelişiminde rolü olup olmadığını araştırmaktır.Çalışmaya ÜK, sporadik kolorektal kanser (SKRK) ve kontrol grubu olarak toplam 70 kişi alındı. 1. grup 18'i erkek, 4'ü kadın toplam 22 kişiden oluşan ÜK'li olgulardı. 2. grup SKRK'li olgulardan oluşuyordu. Bu grupta 15'i erkek 9'u kadın toplam 24 kişi vardı. 3. grup ise 13'ü erkek, 11'i kadın toplam 24 sağlıklı kişiden oluşan kontrol grubuydu.Çalışma grubundaki olgulara ait %10'luk formaldehit solüsyonu ile tespit edilmiş kolon dokusu içeren preperatlarda, immünohistokimyasal yöntemle E-kaderin ve fibronektin ekspresyonu araştırıldı. Gruplara ait E-kaderin değerleri karşılaştırıldığında, faklılık istatiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05). Buna göre ÜK'li olgularda daha az olmak üzere hem ÜK hem de SKRK'li olgularda çeşitli derecelerde E-kaderin ekspresyon kaybı gözlendi. Kontrol grubunda ise E-kaderin ekspresyonu korunmuştu. Gruplara ait fibronektin değerleri karşılaştırıldığında farklılık istatiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05). ÜK ile SKRK'li olgularda fibronektin ekspresyonunda artış gözlendi. Ancak bu artış SKRK'li olgularda daha belirgindi. Kontrol grubunun fibronektin düzeyinde ise değişiklik saptanmadı.Çalışmaya alınan ÜK'li olguların başvuru anındaki kan beyaz küre sayısı, hemoglobin ve CRP düzeyi, kolonoskopik tutulum derecesi ve hastalık şiddeti ile E-kaderin ve fibronektin değerleri karşılaştırıldı. Ancak istatiksel olarak anlamlı ilişki bulunamadı.Sonuç olarak E-kaderin ve fibronektinin immünhistokimyasal boyanma özelliklerinin ülseratif kolitli hastalarda, sporadik kolorektal kanser ve normal bireylerin arasında bir boyanma oranı gösterdiği için ülseratif kolitin karsinogenezisin de rol alabileceklerini ve belki de erken bir belirleyici olarak kullanılabileceğini düşündük ancak bunun için sporadikten ziyade ülseratif kolit zemininden gelişmiş kolorektal kanser olgularının dahil edildiği geniş çaplı çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar Kelimeler: E-kaderin, fibronektin, ülseratif kolit, kolorektal kanser

Abstract:
The E-cadherin is a calcium cycline adhesion molecule which has a role in tumor invasion. The E-cadherin in normal epithelium, has important role in development and protect of epithelium tissue. Fibronectin is a glicoprotein that has a role in cellular processes such as adhesion, migration, differantiation and proliferation. Also it is known to regulate apoptosis, and inflammatory cell?s adhesion. Colorectal cancer (CRC) incidence increases in patients with ulcerative colitis (UC). The aim of this study is to investigate the role of fibronectin and E- cadherin in the carcinogenesis of ulcerative colitis..Totally 70 patients were included in the study belonging to either UK, SCRC or to control group. There were 22 cases with UC (18 men, 4 women) in the first group, 24 patients with CRC ( 15 men , 9 women) in the second group and 24 healthy people ( 14 men,11 women) in the third group.E- cadherin and fibronectin expressions were investigated immunohistochemically in preperations formed by fixing colonic tissue with %10 formaldehyde solution. The e-cadherin values between the groups were significantly different (p<0.05). We observed a loss of e-cadherin expression in both the UC and CRC groups with more loss in the CRC group. The E-kaderin expression was preserved in the control group. There was a statistically significant difference between the groups by means of fibronectin expression. Fibronectin expression in both the UC and the CRC cases were increased being more evident in the CRC group.There was no staining of fibronectin in the control group.We did not find a significant correlation of fibronectin and e-cadherin with either white blood cell count, haemoglobin, serum CRP, the extent of colonoscopic involvement or the disease severity at application.As a result we think that e-cadherin and fibronectin could play a role and perhaps be used as an early marker in the carcinogenesis of ulcerative colitis by taking into consideration that the staining ratio of e-cadherin and fibronectin in UC patients is between the CRC and healthy controls. But future studies which include CRC cases originating from UC rather than sporadic ones are needed .Key Word: E-Cadherin, fibronectin, ulcerative colitis, colorectal carcinoma