Semerkandi'nin Beşaratü'l - İşarat adlı eserinin ilahiyat bölümünün tahkik ve tahlili
Crictical edition and its analysis of the part of metaphysics in Shams al - Din al - Samarqandi's Basharat al - Isharat
Yazar: ARSAN TAHER
Danışman: PROF. DR. AHMET KAMİL CİHAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Beşaratü'l-İşarat = Beşaratü'l-İşarat ; Felsefe = Philosophy ; İlahiyat = Theology ; İslam dini = Islam religion ; İslam felsefesi = Islamic philosophy ; Şemsu'd-Din Muhammed b. Eşref es-Semerkandi = Şemsu'd-Din Muhammed b. Eşref es-Semerkandi

Özet:
Yazma eserler, günümüze taşıdıkları kültürel miras sebebiyle özel bir yere sahiptir. Akademik çalısma yapan kimselerin "yazma kültürü"nü bilme ve "tahkikli metin" çalısmaları yapabilmeleri önemlidir. Zira araştırmalarını sağlıklı bir zeminde yürütmek isteyen araştırmacının, bizzat ana kaynaklara müracaat edebilme, hatta onları ilim dünyasına kazandırma yetkinlik ve sorumluluğunu da taşıması beklenir. 
Bu çalışmada, 13. asırda yaşamış bilim adamlarından Şemsüddin Semerkandî'nin, İbn Sinâ'nın el- İşârât ve't-Tenbîhat adlı eserine yazmış olduğu bir şerh olan Beşârâtü'l-İşârât adlı eserin "İlahiyat" bölümü üzerinedir. Çalışmamızda ilahiyat bölümünün tahkik ve tahlili yapılmıştır. Şemsüddin Semerkandî hakkında daha önce yapılmış çalışmalar göz önüne alınarak hayatı, ilmi kişiliği ve yaşadığı dönem konularının ayrıntılarına girilmemiştir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde, çalışmada kullanılan nüshalar, tahkik metodu ve yazar hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölüm tahkikli metinden oluşmaktadır. Çalışmanın son bölümü ise ilahiyat kısmının tahlilinden oluşmaktadır. Semerkandî kapalı üslupla yazılmış olan İşârât'ı açıklamak için klasik "kâle ekulü" adı verilen şerh metodunu kullanmıştır. Yeri geldiğinde kendine ait ilavelerde de bulunmuştur. Anlaşıldığı kadarıyla Semerkandî'nin gayesi yeni bir düşünce ortaya koymak değil, kapalı olan esere açıklık kazandırmaktır. Sonuç olarak, Semerkandî'nin Beşarât adlı eserinin ilahiyatla ilgili bölümünün anlaşılması hususunda bir ilerleme sağlanmıştır. Ayrıca tahkikli metinle eserin bir kısmı bilim dünyasına kazandırılmış olup, felsefe tarihine sınırlı da olsa bir katkı sağlanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: 
Semerkandî, Beşarât, İbn Sina, el-İşaratve't-Tenbihat, İlahiyat

Abstract:
Manuscripts have a great value due to the fact that they bridge the gap between the past and the present through their being cultural inheritance. To make new and scientifically high value researches it's essential to reach main sources and make them available for all other scientific researchers. Thus it's important for an academician to have a good knowledge of analyzing manuscripts or to be able to produce the critical edition of manuscripts. 
This thesis aims to present critical edition, translation and evaluation of the part metaphysics of Shams al-Din al-Samarqandi's Basharat al-Isharat on Ibn Sina's al-Isharat wa't-Tanbihat. Since there are works done on Samarqandi before, dealing with his life, his age and his thought, this thesis discusses these issues only briefly. It consists of threre chapter. The first chapter presents information about the manuscripts and the methodology that is used in this study. The second chapter the critical edition of the metaphysics part of the Basharat. The third chapters gives an evaluation of the chapter on the metaphysics. It presents Samarqandi's method of commenting on the Isharat. It shows that Samarqandi tries to clarify Ibn Sina's expressions only and doesnot aim to put forward new ideas.
As a conclusion this study contributed a great deal to a better understanding of Shams al-Din Samarqandi and his Basharat and tried to enlighten a period. Since it is not enlightened as much as it must have been, and also the period is important for both philosophy and science. Additionally through its critically edited version the writing is presented to the use of the scholars of social sciences.

Keywords: 
Samarqandi, Basharat, Ibn Sina, al-Isharat wa't-Tanbihat, Metaphysics