Avrupa Güvenlik Sistemi ve bu sistem içinde Türkiye'nin yeri
The European Security System and Turkey's place within the system
Yazar: NURGÜL BEKAR
Danışman: PROF. DR. HALUK GÜNUĞUR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: AGİT = Organization for Security and Cooperation in Europe ; Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa güvenliği = European security ; Batı Avrupa Birliği = Western European Union ; Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Türkiye = Türkiye ; Varşova Paktı = Warsaw Pact

Özet:
ÖZET "Avrupa Güvenlik Sistemi ve Bu Sistem İçinde Türkiye'nin Yeri" adını taşıyan bu tez, giriş, üç ana bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Tezin giriş bölümünde Soğuk Savaş dönemi ve sonrasının Avrupa'da oluşan güvenlik sisteminin ne olduğu, geçirdiği evreler üzerinde durulmuş, bu evrelerde Türkiye'nin yeri anlatılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın L, II. ve III. Bölümlerinde önce Soğuk Savaş dönemi daha sonra da Soğuk savaş sonrası dönemin güvenlik sistemi ve bu sistemi oluşturan örgütler incelenmeye çalışılmış, bu bağlamda Türkiye'nin Avrupa Güvenlik Sistemi içindeki yeri araştırılmıştır. Özellikle de Soğuk Savaş Sonrası dönemde Avrupa Güvenlik yapılanmasına ve Türkiye'nin konumuna ağırlık verilmiştir. Tez boyunca açıklanmaya çalışılan fikirler ve ortaya çıkan sonuçlar kısaca şöyledir: Batı Avrupa 1948 Batı Birliği (1954 den sonra Batı Avrupa Birliği- BAB) ile birlikte ortak bir güvenlik sistemi oluşturmaya çalışmış, NATO ile bu çabalarına devam etmiş ve zamanla Batı Avrupa'nın güvenliğini koruyan esas örgüt NATO olmuştur. Doğu Avrupa ise NATO'ya karşı Varşova Paktı'nı kurmuş, Soğuk Savaş 'in tırmanmasıyla bu örgütlere iki blokun da katıldığı Avrupa Güvenljk ve İşbirliği Konferansı (AGİK) eklenmiştir. Soğuk Savaş sonrası dönemde yaşanan değişimler sonucu BAB yeniden canlandırılırken Varşova Paktı ortadan kalkmış, NATO da yeni döneme uyum sağlamak için çalışmalara başlamıştır. AGÎK ise Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı haline getirilmiştir. AGİT'e üye olan eski Doğu Bloku üyeleri NATO ve BAB ile ilişkilerini geliştirmeye çalışmakta ve bu örgütlere tam üye olmak istemektedirler. Rusya-NATO ilişkileri ise diğer Doğu Bloku ülkeleriyle olan ilişkilerden farklı bir durum oluşturmaktadır. Soğuk Savaş sonrası dönemde Türkiye de kendi konumunu ve güvenlik politikalarını yeniden gözden geçirmekte, yönü Batı' ya dönük olmakla birlikte ulusal güvenliği ve ulusal çıkarları için yeni politikalar geliştirmeye çalışmaktadır.

Abstract:
SUMMARY This thesis, titled "The European Security System and Turkey's Place Within The System", consists of an introduction, three mainparts, and a conclusion. In the introductory part of the thesis, attempt was made to explain the security system which evolved in Europe before and after the Cold War Era, the phases it went through, and Turkey's place in the phases. In part I., II., and III of the study, attempt was made to initially examine the security system before and after the Cold War Era together with the organizations involved in the making up of the system and, within this context, Turkey's place in the European Security System. Special emphasis has been placed on the structuring of the European Security and Turkey's position. The ideas that have been attempt to be explained in the flow of the thesis and the emanating results are briefly as follows: Western Europe has made an effort to form a joint security system with the Western Union of 1948 (called the Western European Union- WEU-following 1954), has contiued this effort with NATO and, during the corse of time, NATO has become the main organization maintaining European security. In return, Eastern Europe established the Warsaw Pact as an opposition to NATO and, with the escalation of the Cold War, both organizations joined the The Conference for European Security and Cooperation (CSCE) with participation from the two blocs. As a result of changes in the aftermath of the Cold War, WEU has been revitalized, Warsaw Pact ceased to exist, and NATO commenced worked to adjust itself to the new era. OSCE has been converted into the Organization for Security and Cooperation. Former East Bloc OSCE members are trying to develop their relations with NATO and WEU and desire to become full members to the these organizations. Russia-NATO relations present a different situation in comparison to relations with the east Bloc countries. Turkey is also revising its own position and security policies in the aftermath of the Cold War by trying to develop new policies for both its national security interests and national interests as a country facing the direction of West.