Deprem bölgelerindeki açık-yeşil alan sistemi ilke ve standartlarının Bolu İli örneğinde irdelenmesi
Examination of principles standarts of open green areas in earthquake regions in the sample of city of Bolu
Yazar: GÜLDEN ÇAVUŞ
Danışman: PROF. DR. HALİM PERÇİN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Deprem sonrasında kullanılabilecek açık alanların çeşitli nedenlerle imara açılması nedeniyle Bayındırlık Bakanlığı Mevzuat Komisyonunda kentsel açık alanlara ilişkin standartların afet sonrası barınma ve hizmet alanları, bu amaçla kullanılabilecek donatı elemanları gereksinimlerini de göz önüne alarak yeniden düzenlenmesi konusu 2004 yılında karar altına alınmıştır. Bu Komisyon Raporu baz alınarak, bu tezin çalışma konusu olarak belirlenen Deprem Bölgelerindeki Açık-Yeşil Alan Sistemi İlke ve Standartlarının Bolu İli Örneğinde İrdelenmesi hususunda, Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde konumlanan ve 1. derece deprem bölgesinde yer alan Bolu Kenti'ndeki mevcut kentleşme hataları irdelenmiş, konu üzerinde çözüm önerileri hazırlanarak analiz tabloları hazırlanmış ve bu tablolara dayanarak, öneri planlar oluşturulmuştur. Çalışmanın ülkemizin diğer bölgelerine de örnek oluşturması amaçlanmıştır.Öncelikle Bolu Kenti, Bahçelievler Mahallesi, Kalıcı Konutlar Yaşamkent Mahallesi ve Karacasu Belediyesi Fatih Mahallesi'ne gidilerek, alanda yerinde inceleme yapılmıştır. Seçilen araştırma adalarında, alan, kat sayıları, yapı malzemesi, yapı kalitesi, yaşayan kişi sayısı, bina bazında incelenerek yapı resimlerinin çekilmesinin ardından, elde edilen bilgiler tablolara işlenmek üzere not alınmıştır. Bu sürecin ardından her mahalle için tablolara yerleştirilen bilgiler yardımı ile analiz planları oluşturulmuştur. Bu planlar sayesinde yapı adalarındaki yoğunluk, açık-yeşil alan durumu, ha'a düşen insan sayısı belirlenmiştir. Daha sonrasında, incelenen yapı adasına ait mahallelerin tahliye ve toplanma alanı olarak yeterlilikleri sınanmış; deprem parkı olarak kabul edilebilecek parklar ve rezerv olarak kullanılabilecek belirlenmiştir. Her mahalle için yapılan analiz tabloları tek tabloda birleştirilerek, genel analiz tablosu oluşturulmuştur.Bolu Kenti'ne ait üç mahalle örneklemesiyle yapılan bu çalışmada, Kalıcı Konutlar Yaşamkent Mahallesi deprem sonrası planlanan bir mahalle olması açısından, diğer mahallelere göre en uygun örnek olarak kabul edilmişti hipotezimizde. Mahallelerin birbiri ile karşılaştırılarak hipotezimizde belirtilen sonucun doğruluğu sınanmıştır.Sonuç olarak, ?Japonya Tokyo'da Bir Deprem Sonrası Afet Önleyici Yeşil Koridorun Tasarımı Görüntüsü? örneğinden yararlanarak, her mahalle için öneri diyagram oluşturulmuştur.Son söz olarak, büyük şehirlerdeki değerli arazilerde, sağlam temele dayanmış, yüksek katlı binalar yapılarak, açık alanlar yaratmak ve bu açık alanlarda da nüfusa, yoğunluğa uygun, her mahalle için en az bir adet olmak üzere deprem parkları planlamak ana hedefimiz olmalıdır.

Abstract:
Because of being zoned for construction of open fields that can be used after the earthquake with various reasons in the committee of the ministry of public works the subject `rearrangement of sheltering and service area after the calamity of standards concerning open urban areas in defiance of also necessity of the equipments that can be used for this purpose? was determined in 2004. Based on this commission report, the subject ?Examination of principles standarts of open green areas in earthquake regions in the sample of city of Bolu that was determined as a work item of the thesis, present urbanization errors in Bolu that situated on North Anatolian fault line and are on the first degree earthquake zone were examined, analysis Schedule were prepared by presenting solution offers on the subject and in terms of this schedule proposal plans were made. This work was aimed to exemplify also other regions of our country.Firstly Bolu, Bahçelievler street, Permanent Residence in Yaşamkent street and Fatih Street in Karacasu Municipality were visited and on the fields researches were examined on site. In selected research islands acquired information were noted so as to be processed in the charts after taken the structure photos by examining on the basis of field, number of floors, building materials, building quality, number of people, building. After this process, analysis plans were made for each street by the help of information placed in the charts. Owing to those plans, density in the construction islands, the capability of open-green field, number of people for ha were determined. After that, qualifications as release and reunion area of the streets which belong to examined construction island were proved; parks that can be accepted as an earthquake and parks that can be used as a reserve were determined. By combining analysis charts made for each street in one chart, general analysis chart were made.In this work done with the illustration of three street in Bolu, in terms of a street planned after earthquake Permanent Residences in Yaşamkent street were accepted the most appropriate example according to other streets in the hypothesis. By comparing streets each other, validness of stated result in the hypothesis was proved.As a conclusion, by availing an example of ?the design image of calamity preventer green hall after an earthquake in Tokio in Japan? proposal diagram was prepared for each street.For the final word, creating open fields by building towers on sure ground in limited valuable fields in big cities and in this open fields planning earthquake parks impending at least one item for each street which are appropriate for the population and density should be our main goals.