Kastamonu ili Spalax leocodon Nordmann, 1840 (Mammalia: Rodentia)'larının karyolojik ve morfolojik analizi
Karyological and morpohological analysis of Spalax leucodon Nordmann, 1840 (Mammalia: Rodentia) populations in Kastamonu province
Yazar: MURAT SEVİNDİK
Danışman: DOÇ.DR. MUSTAFA SÖZEN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
ÖZET Bilim Uzmanlığı Tezi KASTAMONU İLİ SPALAX LEOCODONNOKDMÂNN, 1840 (MAMMALIA: RODENTIA)'LARININ KARYOLOJİK VE MORFOLOJİK ANALİZİ Murat SEVİNDİK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Doç.Dr. Mustafa SÖZEN Ocak 2004, 144 sayfa Körfare Spalax leucodon Nordmann, 1840 üzerinde yapılan bu araştırmada Kastamonu ve Bolu bölgelerindeki 29 lokaliteden 149 örneğin karyolojisi ve morfolojisi incelendi. İncelenen körfare populasyonlanmn Kastamonu'da 2n = 54, NF = 72; 2n = 56, NF = 72; 2n = 58, NF = 74; 2n =60, NF = 74; Bolu'da 2n = 60 Bolu, NF = 78 değerlerine sahip oldukları belirlendi. Bu karyolojik sonuçlara göre kromozom morfolojileri bakımından Kastamonu'dan belirlenen 2n = 56, 2n = 58 ve 2n = 60 kromozom sayılan Türkiye'deki Spalax leucodon için yeni değerlerdir. Bu populasyonlarm diploid kromozom sayılan Türkiye'den coğrafik olarak uzak bazı bölgelerde daha önce belirlendiği için bu çalışmada belirlenen değerleri aynı kromozom sayısına ancak farklı kromozom morfolojisine sahip diğer formlardan ayırmak için 2n = 56N, 58N ve 60N olarak isimlendirildi. ıııÖZET (devam ediyor) İç ve dış 47 karakter ölçüsünün t-testi analizlerine dayanarak erkek örneklerde 2n = 54 ve 56 formlarının 14 karakter; 2n = 54 ve 58 formlarının 4 karakter; 2n = 54 ve 60N formlarının 37 karakter; 2n = 54 ve 60 Bolu formlarının 10 karakter; 2n = 56 ve 58 formlarının 5 karakter; 2n = 56 ve 60N formlarının 40 karakter; 2n = 56 ve 60 Bolu formlarının 19 karakter; 2n = 58 ve 60N formlarının 26 karakter; 2n = 58 ve 60 Bolu formlarının 8 karakter; 2n = 60N ve 60 Bolu formlarının 32 karakter bakımından istatistiki önemde (P < 0,05) farklı oldukları belirlendi. İlave olarak dişi örneklere göre de 2n = 54 ve 56 formlarının 22 karakter; 2n = 54 ve 58 formlarının 12 karakter; 2n = 54 ve 60N formlarının 35 karakter; 2n = 54 ve 60 Bolu formlarının 39 karakter; 2n = 56 ve 58 formlarının 1 karakter; 2n = 56 ve 60N formlarının 6 karakter; 2n = 56 ve 60 Bolu formlarının 13 karakter; 2n = 58 ve 60N formlarının 6 karakter; 2n = 58 ve 60 Bolu formlarının 17 karakter; 2n = 60N ve 60 Bolu formlarının 24 karakter bakımından istatistiki önemde (P < 0,05) farklı oldukları belirlendi. t-testi analizleri sonucunda bütün kromozomal formların diploid kromozom sayılan yanında çok sayıda karakter ölçüsü bakımından da birbirlerinden ayrılabilmesi bu formların ayrı biyolojik türler olarak değerlendirilmesi gerektiği şeklindeki yaklaşımı desteklemektedir. Anahtar kelimeler: Spalax leucodon, karyoloji, morfoloji, Kastamonu, Türkiye Bilim Kodu: 401.04.04 iv

Abstract:
ABSTRACT M. Sc. Thesis KARYOLOGICAL AND MORPHOLOGICAL ANALYSIS OF SPALAX LEUCODONNOBDMANN, A840 (MAMMALIA: RODENTIA) POPULATIONS IN KASTAMONU PROVINCE Murat SEVİNDİK Zonguldak Karaelmas University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Biology Thesis Advisor: Assoc. Prof. Dr. Mustafa SÖZEN January 2004, 144, Pages The study was on the subterranean mole rats of the Spalax leucodon Nordmann, 1840 in Turkey, and karyotypes of 149 specimens across 29 localities were analysed. It was determined that S. leucodon has 2n = 54, NF = 72; 2n = 56, NF = 72; 2n = 58, NF = 74; 2n =60, NF = 74; 2n = 60 Bolu, NF = 78 in the populations analysed from Turkey. According to these karyological findings based on chromosome morphology the diploid kromozomu numbers of 2n = 56, 2n =58, and 2n = 60 determined here are new for Spalax leucodon in Turkey. Because diploid numbers of these populations were formerly found from geographically distant localities in Turkey, they were called as 2n = 56N, 58N, and 60N, to differentiate from the other forms having the same diploid chromosome numbers but different chromosome morphology.ABSTRACT (continued) It was determined that, based on t-test analysis of 47 internal and external measurements, males of 2n = 54 and 56 forms were significantly different (P < 0.05) in 14 characters; 2n = 54 and 58 in 4 caharacters; 2n = 54 and 60N in 37 caharacters; 2n = 54 and 60 Bolu in 10 caharacters; 2n = 56 and 58 in 5 caharacters; 2n = 56 and 60N in 40 caharacters; 2n = 56 and 60 Bolu in 19 caharacters; 2n = 58 and 60N in 26 caharacters; 2n = 58 and 60 Bolu in 8 caharacters; 2n = 60N and 60 Bolu in 32 caharacters. Additionally, in females, 2n = 54 and 56 were different in 22 caharacters; 2n = 54 and 58 in 12 caharacters; 2n = 54 and 60N in 35 caharacters; 2n = 54 and 60 Bolu in 39 caharacters; 2n = 56 and 58 in 1 caharacters; 2n = 56 and 60N in 6 caharacters; 2n = 56 and 60 Bolu in 13 caharacters; 2n = 58 and 60N in 6 caharacters; 2n = 58 and 60 Bolu in 17 caharacters; and 2n = 60N and 60 Bolu in 24 caharacters. As a result t-test analysis, seperation of all chromosomal forms from each other beside 2n values of many character mesurements, supported the opinion that each of the chromosomal forms may be evaluated as good biological species. Key words: Spalax leucodon, karyology, morphology, Kastamaonu, Turkey Science Code: 401.04.04 VI