Karakaş tipi Akkaraman koyunlarında meme morfolojik yapısının süt verimine ve bileşenlerine etkisi
The effect of udder morphological structure on milk yield and its components in karakaş type Akkaraman sheep
Yazar: HASAN DENK
Danışman: PROF. DR. ORHAN YILMAZ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Fiziksel özellikler = Physical properties ; Kimyasal bileşenler = Chemical component ; Koyunlar = Sheep ; Meme = Breast ; Süt verimi = Milk yield

Özet:
Bu çalıĢma, KarakaĢ tipi Akkaraman koyunlarında meme tipinin laktasyon süt verimi, sütün fiziksel özellikleri ve kimyasal bileĢenlerine etkisini araĢtırmak amacıyla yapılmıĢtır. ÇalıĢmada, KarakaĢ koyunlarında 4 farklı meme tipi incelenmiĢtir. KarakaĢ koyunlarında meme çevresi, meme derinliği, meme geniĢliği, meme baĢı-yer arası uzaklık, sağ meme baĢı uzunluğu, sol meme baĢı uzunluğu, sağ meme baĢı çapı, sol meme baĢı çapı, iki meme baĢı arası uzaklık, laktasyon süt verimi, laktasyon süresi, sütün özgül ağırlığı, donma noktası, elektriksel iletkenliği, pH‟ı, protein, yağ, yağsız kuru madde ve laktoz genel ortalama değerleri sırasıyla 36.74 cm, 11.31 cm, 8.25 cm, 32.12 cm, 2.62 cm, 2.59 cm, 1.76 cm, 1.85 cm, 12.33 cm, 43.55 kg, 142 gün, 1.036 g/cm3, -0.876 oC, 4.898 mS/cm, 6.75, %4.33, %8.49; %11.84 ve %6.52 olarak tespit edilmiĢtir. Meme tipininin laktasyon süt verimine, sütün özgül ağırlığına, donma noktasına, elektriksel iletkenliğine, protein, yağ, yağsız kuru madde ve laktoz bileĢenlerine etkisi önemsiz (p>0.05) bulunmuĢtur. Laktasyon süt verimi ile meme çevresi, meme derinliği, meme geniĢliği, meme baĢı-yer arası uzaklığı, sağ meme baĢı uzunluğu, sol meme baĢı uzunluğu, sağ meme baĢı çapı, sol meme baĢı çapı ve iki meme baĢı arası uzaklığı arasında önemsiz korelasyon katsayıları saptanmıĢtır. Sonuç olarak, KarakaĢ koyunlarında meme tipinin laktasyon süt verimini, laktasyon süresini, meme geniĢliğini, sütün fiziksel özelliklerini (özgül ağırlık, donma noktası, elektriksel iletkenlik ve pH) ve kimyasal bileĢenlerini (yağ, protein, yağsız kuru madde ve laktoz) etkilemediği, ancak meme çevresini, meme derinliğini, meme baĢı-yer arası uzaklığını, meme baĢları arası uzaklığını, sağ ve sol meme baĢları çapını ve uzunluğunu önemli düzeyde etkilediği, ayrıca laktasyon süt verimi ile meme ölçüleri arasında önemli bir iliĢki olmadığı saptanmıĢtır.

Abstract:
This study was carried out to investigate the effect of udder type on lactation milk yield, physical properties and chemical components of milk in KarakaĢ type Akkaraman ewes. In the study, 4 different udder types were examined in KarakaĢ sheep. In KarakaĢ sheep, udder circumference, udder depth, udder width, teat-floor distance, right teat length, left teat length, right teat diameter, left teat diameter, distance between two teats, lactation milk yield, lactation period, specific milk weight, freezing point, electrical conductivity, pHprotein, fat, non-fat dry matter and lactose general average values were determined as 36.74 cm, 11.31 cm, 8.25 cm, 32.12 cm, 2.62 cm, 2.59 cm, 1.76 cm, 1.85 cm, 12.33 cm, 43.55 kg, 142 day, 1.036 g/cm3, -0.876 oC, 4.898 mS/cm, 6.75, 4.33%, 8.49%,11.84% and 6.52%, respectively. The effects of udder type on lactation milk yield, specific gravity of milk, freezing point, electrical conductivity, pH, protein, fat, non-fat dry matter and lactose components were found to be insignificant (p>0.05). Insignificant correlation coefficients were found between lactation milk yield and udder circumference, udder depth, udder width, teat-to-ground distance, right teat length, left teat length, right teat diameter, left teat diameter, and distance between two teats. In conclusion, udder type did not affect lactation milk yield, lactation period, udder width, physical properties of milk (specific gravity, freezing point, electrical conductivity and pH) and chemical components (fat, protein, non-fat dry matter and lactose) in KarakaĢ sheep, however, it was determined that udder type significantly affected udder circumference, udder depth, teat-ground distance, teat distance, right and left teat diameter and length. In addition, it was determined that there was no significant relationship between lactation milk yield and udder size.