Oyun gelişiminin ölçümlenmesinde gelişimsel oyun değerlendirme aracının güvenirlik araştırması
Reliability research of developmental play assessment tool in measuring play development
Yazar: NURİYE KARAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK ÖZKUBAT
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Öğretim Ana Blim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Güvenilirlik = Reliability ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Oyun geliştirme = Game development ; Oyunlar = Plays ; Ölçme-değerlendirme araçları = Measurement-evaluation tools

Özet:
Oyun değerlendirmesi, hem değerlendirme alanının yöntemlerine hem de erken çocukluk alanlarının süreç ve sonuç hedeflerine saygı duyan bir erken çocukluk değerlendirme tarzına giden yolu işaret etmektedir. Aksi takdirde erken çocukluk alanı, gelişimsel olarak uygun olmayan uygulamalarla tutarlı bir eğitim tarzını somutlaştıran testler kullanarak ciddi bir çarpıtma riski taşır. Uygun değerlendirme araçlarıyla erken çocukluk mesleği hem hizmet ettiği küçük çocuklarla hem de toplumun ondan beklediği ve gerçekleştirmesini umduğu büyük vaatlerle uzlaşabilir. Bu çalışmanın amacı Gelişimsel Oyun Değerlendirme Aracı (GODA)'nın OSB'li çocukların ve TGG Türk çocuklarında oyun gelişimi puanı, oyun davranışları sıklığı ve oyun davranışları çeşitliliğinin ölçümlenmesinde güvenirlik düzeyinin belirlenmesidir. Araştırma betimsel tarama modeli kapsamında değerlendirilmektedir. Çalışma kapsamında OSB olan çocuklara ilişkin çalışma grubu 39 (%72.2) erkek 15'i (%27.8) kız, TGG çocuklara ilişkin çalışma grubu ise 29 kız (%58)  20 (%40) erkekten meydana getirmektedir. Araştırma sonucunda OSB'li çocuklarda GODA için gözlemciler arası kappa değeri 0.64 (t = 5.48, p<0.001), TGG çocuklarda GODA için gözlemciler arası kappa değeri 0.79 (t = 5.56, p<0.001) bulunmuştur. Çalışma kapsamında OSB'li çocuklar için GODA'nın uygulama güvenirliği %92.9 (çok iyi düzeyde), TGG çocuklar için GODA'nın uygulama güvenirliği %93.7 (çok iyi düzeyde) bulunmuştur. Araştırma sonucunda aynı zamanda GODA'nın OSB'li çocuklarda ölçme sonuçlarına ilişkin yüksek düzeyde test-tekrar test güvenilirliğine sahip olduğu, TGG'li çocuklar için GODA kapsamında elde edilen ölçme sonuçlarının ise test-tekrar-test güvenirlik yöntemi kapsamında güvenilir olmadığı belirlenmiştir. Çalışma kapsamında son olarak GODA gelişim ortalama puanı ile TGG'li çocuklara ilişkin GODA gelişim ortalama puanı arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı, OSB'li çocuklara ilişkin GODA sıklık ortalama puanı ile TGG'li çocuklara ilişkin GODA sıklık ortalama puanı arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı, OSB'li çocuklara ilişkin GODA çeşitlilik ortalama puanı ile TGG'li çocuklara ilişkin GODA çeşitlilik ortalama puanı arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar, GODA'nın 24-60 ay aralığında bulunan OSB'li çocuklarda oyun gelişiminin ölçümlemesinde güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Aynı zamanda bu sonuçlar GODA'nın 12-24 ay aralığında bulunan TGG'li çocuklarda sembolik oyun gelişiminin ölçümlemesinde gözlemciler arası güvenirlik ve uygulama güvenirliği düzeyinde güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini, ancak test tekrar test güvenirliği bakımından güvenirlik bir araç olmadığını göstermektedir. GODA'nın Türkiye örneklemi üzerindeki ölçme sonuçlarına ilişkin araştırma kapsamında elde edilen istatistikleri göz önünde bulundurularak farklı değişkenler temelinde oyun davranışlarının incelenmesi ve nedenlerinin araştırılması önerilmektedir.

Abstract:
Play assessment points the way towards a style of early childhood assessment that respects both the methods of the assessment field and the process and outcome goals of early childhood fields. Otherwise, the early childhood field risks serious distortion by using tests that embody a style of education consistent with developmentally inappropriate practices. With appropriate assessment tools, the early childhood profession can come to terms with both the young children it serves and the great promises society expects and hopes it will fulfill. The aim of this study was to determine the reliability of the Developmental Play Assessment Tool (DPAT) in measuring play development score, frequency of play behaviors and variety of play behaviors in Turkish children with ASD and Turkish children with TDD. The research is evaluated within the scope of descriptive survey model. Within the scope of the study, the study group of children with ASD consisted of 39 (72.2%) boys and 15 (27.8%) girls, and the study group of TD children consisted of 29 girls (58%) and 20 boys (40%). As a result of the study, the inter-observer kappa value for the DPA in ASD children was 0.64 (t = 5.48, p<0.001), and the inter-observer kappa value for the DPA in TD children was 0.79 (t = 5.56, p<0.001). Within the scope of the study, the application reliability of DPA for children with ASD was found to be 92.9% (very good level), and the application reliability of DPAT for TD children was found to be 93.7% (very good level). As a result of the study, it was also determined that DPAT had a high level of test-retest reliability for the measurement results of individuals with ASD, while the measurement results obtained within the scope of DPAT for individuals with TGG were not reliable within the scope of the test-retest reliability method. Finally, it was concluded that the difference between the DPAT development mean score and the DPAT development mean score for individuals with TD was not statistically significant, the difference between the DPAT frequency mean score for individuals with ASD and the DPAT frequency mean score for individuals with TD was not statistically significant, and the difference between the DPAT diversity mean score for individuals with ASD and the DPAT diversity mean score for individuals with TD was not statistically significant. These results indicate that the DPAT can be used as a reliable tool for measuring play development in children with ASD between the ages of 24-60 months. At the same time, these results show that the DPAT can be used as a reliable tool in the measurement of symbolic play development in children with ASD between the ages of 12-24 months at the level of inter-rater reliability and application reliability, but it is not a reliable tool in terms of test-retest reliability. Considering the statistics obtained within the scope of the research regarding the measurement results of DPAT on the Turkish sample, it is recommended to examine play behaviors on the basis of different variables and to investigate the reasons.