Kooperatif katılım bankacılığı
Cooperative participation banking
Yazar: OZAN DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENSARİ YÜCEL
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı / Uluslararası Finans ve Katılım Bankacılığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bankacılık = Banking ; Din = Religion ; Ekonomi = Economics
Dizin: Katılım bankacılığı = Participation banking ; Kooperatif bankacılığı = Cooperative banking ; Kooperatifler = Cooperatives ; Kooperatifçilik = Cooperative system ; İslam ekonomisi = Islamic economy ; İslami bankacılık = Islamic banking ; İslami finans teknikleri = Islamic finance techniques

Özet:
Kooperatifler, varoluşlarından bu yana birlikte yaşayan toplumların ortak ihtiyaçlarını giderebilmek için bir araya geldikleri demokratik kuruluşlardır. Büyüyen dünya ekonomisi içerisinde kooperatiflerde varlıklarını sürdürebilmek ve rekabet edebilmek için finansmana ihtiyaç duymuşlardır. Hem kendi bağımsızlıklarını korumak hem de finansal sorunlarını çözebilmek adına Kooperatif Bankaları kurulmuştur.

19.yüzyılın başından itibaren Kooperatif Bankaları ekonomik sistem içerisinde varlıklarını göstermiş birçok ülkede de ekonomik kalkınma veya krizlerle mücadele noktasında etkin rol oynamışlardır. Ancak dünya ekonomisinde önemli bir yere sahip olan İslam dünyası ve onun bir parçası olan ülkemiz için aynı sözleri Kooperatif Bankacılığı özelinde söylemek maalesef mümkün değildir.

Bugün 1,5 milyardan fazla Müslüman yaşayan dünyamızda toplumların temel ihtiyaçları farklılıklar göstermiş, gelişen ekonomilerle rekabet, yetersiz sermaye gibi unsurlar, bu insanların ekonomik faaliyetleri sırasında finansal ihtiyaçlarının da artmasına neden olmuştur. Özellikle 1950'lerden sonra bu finansal ihtiyaçların çözümü için yapılan arayışlar bugünkü ismi ile Katılım Bankalarını ya da İslami Banka ve Finans kuruluşlarını ortaya çıkarmıştır. Katılım bankalarının gerek Dünyada gerekse Türkiye de ki uygulamalarına baktığımızda son zamanlarda Kamu tarafından açılanlar dikkate alınmadığında daha ziyade özel sektör kuruluşları olduğu, yani toplumsal bir hareketin ya da inancın organize bir hareketinin sonucu olmadıkları görülmektedir. Oysa böylesi kabul gören ve kökleri olan İslam dininin mensuplarının bu konuda daha proaktif olmaları beklenirdi.

Bu çalışma ile kar ve zarar esasına dayalı bir finansman modeli olan Katılım Bankacılığı ile, dayanışma ve birlikte kalkınma amacıyla kurulan Kooperatifçilik faaliyetlerinin konsolide edilerek ülke ekonomisine, kooperatiflerin finansal sorunlarına ve Katılım Bankacılığının büyümesine katkı sağlayabilecek yeni bir finansal model olarak "kooperatif Katılım Bankacılığı" sistemini inceleyeceğiz.

Anahtar Kelimeler: Kooperatifçilik, Katılım Bankacılığı, Kooperatif Katılım Bankacılığı, Kooperatif Bankaları

Abstract:
Cooperatives are democratic organizations in which people come together to address their common needs. In the growing world economy, cooperatives have come to be in need of financing in order to survive and compete. Cooperative banks have been established to protect the independence of cooperatives and solve their financial problems.

Since the 19th century, cooperative banks have existed within the economic system, playing an effective role in driving economic development and combating crises. However, it is hard to assert the same for the Islamic world as well as our country as its member although the Islamic world has an important place in the global economy.

Today, more than 1.5 billion Muslims live around the world, and basic needs of communities have changed, and the need for competing with developing economies and lack of sufficient capital have caused these people to face with increased financial needs during their economic activities. The search for solutions to these financial needs after 1950s has led to the emergence of participation banks or Islamic banks and financial institutions. Examination of the practices concerning participation banks in Turkey and around the world reveals that excluding those recently established by the state, they are primarily private sector institutions, that is, they are the result of a social or belief-based movement. However, followers of Islam as a widely practiced and deep-rooted religion are supposed to be more proactive in this field.

This study aims to examine cooperative participation banking as a new financial model which may contribute to the solution of the financial problems of cooperatives and the growth of participation banking and consolidate the activities of the cooperatives which are established for solidarity and collective development purposes through participation banking as a financial model based on principles of profit and loss.

Keywords: Cooperatives, Participation Banking, Cooperative Banking