Dünyada ve Türkiye'de çevre iletişimi ve çevre haberciliği eğitimi
Environmental communication and environmental journalism education in the World and in Turkey
Yazar: SİMGE DENİZ DEMİREL
Danışman: PROF. DR. FERLAL ÖRS
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Basın = Press ; Ekoloji = Ecology ; Habercilik = Journalism ; Haberler = News ; Çevre = Environment ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevre iletişimi = Environmental communication ; Çevre sorunları = Environmental problems

Özet:
Çevre sorunları son yıllarda gerek yerel gerekse de küresel düzeyde daha çok hissedilir hale gelmiştir. Son yıllarda yaşanan teknolojik gelişmeler, sanayileşme ve gün geçtikçe artan nüfus artışı, insanların doğal kaynakları aşırı bir şekilde tüketmesine ve doğal ortamların hızlıca kirletilmesine sebebiyet vermiştir. Bireylerin çevre sorunlarına ilişkin farkındalık kazanmasında ve çözümünde aktif olarak rol almasında, okul öncesi dönemden başlayarak tüm eğitim kademelerinde ve yaşam boyunca verilecek çevre eğitiminin rolü büyüktür. Çevre eğitiminde önemli bir role sahip olacak araçlardan birisi de basındır. Basın, önemli bir eğitim aracı ve kanaat oluşturucu olduğundan toplumda çevre bilincinin oluşturulmasında önemli bir işleve sahiptir. Bu bağlamda çalışma da belirtildiği üzere, toplumsal sorumluluk kuramı çerçevesinde basın kamunun yararını gözeterek, çevre haberlerini doğru ve dengeli bir şekilde vermesi gerekmektedir.
Bu çalışmada çevre sorunlarının çözümü konusunda önemli bir rol üstlenecek olan çevre iletişiminin ne olduğu, dünyada ve Türkiye'de nasıl bir gelişim gösterdiği ele alınmıştır. Çevre iletişiminin yedi temel alt alanı açıklanarak ve bu temel alanlardan birisini oluşturan çevre haberciliğine yer verilmiştir. Çevre haberciliğinin, basında bir uzmanlık alanı olarak ülkemizde yetersiz bir gelişim gösterdiği ve alana ilişkin uzmanlaşmanın çok az olduğu görülmüştür. Kuşkusuz bunun en temel nedeni ülkemizde verilen çevre haberciliği eğitiminin henüz ülke genelinde yaygınlaşamamış olmasıdır. Çalışmada ülkemizde ve dünyada verilmekte olan çevre haberciliği derslerinin lisans ve lisansüstü olarak hangi program kapsamında verilmekte olduğu ve bu programın içeriğinin nasıl olduğu tablolar şeklinde sunulmuştur. Ayrıca çalışma kapsamında ülkemizde çevre haberciliği eğitimi alan öğrencilere anket çalışması yapılmıştır. Araştırmada, çevre haberciliği dersini alan öğrencilerin çevreye ve çevre sorunlarına ilişkin farkındalık düzeyleri ölçülmeye çalışılmış ve öğrencilerin alana ilişkin düşünceleri ve önerileri ortaya konmak istenmiştir. Böyle bir çalışma, çevre haberciliği alanının gelişiminde çevre haberciliği eğitiminin ne kadar önemli olduğunu ortaya koymak açısından yol gösterici olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Çevre Sorunları, Basın ve Çevre, Çevre İletişimi, Çevre Haberciliği, Çevre Haberciliği Eğitimi

Abstract:
Environmental problems have grown significantly in recent years both locally and globally. Technological developments, industrialization and ever-expanding population have resulted in excessive consumption of natural resources by man and rapid pollution of the environment. The role of environmental education, beginning in preschool and continuing throughout all educational levels, is crucial to raising environmental awareness of individuals and actively finding solutions. One of the key tools in environmental education is the media. Because the media is a major vehicle for education and opinion formation, it has a critical function in forming environmental awareness in society. Therefore, as indicated in the thesis, since the media can be seen as a serving a public benefit within the context of social responsibility, it must provide environmental news accurately and in a balanced manner.
This thesis examines environmental communication and the important role it assumes in solving environmental problems. It looks at what it is and how it has developed in Turkey and the world. The seven basic subcategories of environmental communication, which include environmental journalism, are outlined. Environmental journalism is extremely underdeveloped in Turkey. Without a doubt, one of the basic reasons for this that environmental journalism education has not yet become widespread in Turkey. This thesis presents in tabular form the courses in environmental journalism being offered in Turkey and in other parts of the world, broken down into undergraduate and graduate programs, as well as the curriculum of these programs. In addition, surveys were conducted with students receiving education in environmental journalism in Turkey. Efforts were made to determine the levels of awareness vis-à-vis the environment and environmental problems of students taking courses in environmental journalism. They were also asked to state their opinions about the subject and to make recommendations. This research will serve to show just how important environmental journalism education is in the field of environmental journalism.
Key terms: Environmental Problems, Media and Environment, Environmental Communication, Environmental Journalism, Environmental Journalism Education