Otizm spektrum bozukluğu tanısı alan çocukların beslenme durumlarının, beslenme sorunlarının ve gastrointestinal fonksiyonlarının araştırılması
Investigation of nutritional status, nutritional problems and gastrointestinal functions of children diagnosed with autism spectrum disorder
Yazar: SİNEM KOÇER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDEF DURAN
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder

Özet:
Otizm Spektrum Bozukluğu tanısı alan çocukların beslenme durumlarının, 
beslenme problemlerinin ve gastrointestinal sorunlarının incelendiği bu kesitsel, tanımlayıcı 
anket çalışması; Edirne ili Özel Edirne Yağmur Çocuklar Özel Eğitim ve Rehabilitasyon 
Merkezi, Özel Özarda Özilke Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi ve Özel Marmara 
Yunuslar Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nde eğitim gören yaşları 3-18 arasında 
değişen ve hekim tarafından OSB tanısına sahip 6 kız ve 27 erkek çocuğun ailesi ile Ağustos -
Ekim 2021 tarihleri arasında anket sorularının cevaplanması şeklinde yürütülmektedir. Çalışma 
ailelerle yüz yüze anket sorularının cevaplanması ve ailelere gerekli besin tüketim kaydı 
doldurma bilgisini içeren bilgi metninin verilerek 2 hafta içi 1 hafta sonu günler olacak şekilde 
doldurulan besin tüketim kayıtlarının geri toplanması şeklinde gerçekleştirilmektedir. 
Çalışmada analiz edilen veriler incelendiğinde yaş ilerledikçe alınan enerji miktarının 
gereksinimi karşılayamadığı ve mikro besin öğesi eksikliklerin arttığı görülmektedir. Tüm yaş 
gruplarında protein alımlarının yeterli, yağ alımlarının referans değerlerin çok üzerinde ve 
sodyum alımının referans değerlerin %233'ünün üzerinde olduğu görülmektedir. D vitamini, 
magnezyum ve potasyum her yaş grubunda eksik olarak alınmaktadır. Çalışmamızda yaşa göre 
vücut ağırlığının yüksek olduğu (>85 p:%36,3) ve yaşa göre beden kitle indeksi verilerinin obez 
olarak sınıflandırıldığı (>85 p:%57,6) ayrıca yaş arttıkça beden kitle indeksinin anlamlı olarak 
arttığı görülmektedir (p: 0,029). Tüm katılımcıların %42,4'ünde besin seçme problemi 
yaşanırlen en yoğun beslenme problemi yaşayan grup 4-6 yaş grubudur. Gastrointestinal 
bulgular incelendiğinde tüm çocukların %33,3'ünün diyare, %51,5'inin konstipasyon yaşadığı görülmektedir. Erkek çocuklarda diyare (%90,9) ve konstipasyon (%70,6) daha sık göülmekle 
birlikte yaş grupları arasında benzer şekilde problemlere maruz kalındığı görülmektedir 
(konstipasyon için p:0,8; diyare için p:0,59). Sonuç olarak; "Otizm spektrum bozukluğu tanısı 
alan çocukların beslenme durumları normal gelişim gösteren çocuklara göre farklılık 
göstermektedir ve beslenme problemleri yaygın olarak görülürken aynı zamanda daha yaygın 
gastrointestinal problemlerle yaşamaktadırlar". hipotezi doğrulanmaktadır. İncelenen 
araştırmalarda çalışmamıza pararlel sonuçlara ulaşan çalışmalar olduğu gibi, farklı sonuçların 
elde edildiği çalışmalar da mevcuttur. Bu noktalar ele alınarak daha fazla çalışma yapılmalıdır.

Abstract:
The study that the nutritional status, feeding problems and gastrointestinal 
problems of children with Autism Spectrum Disorderis a cross-sectional, descriptive survey 
study. The study has been carried out with 6 girls and 27 boys aged between 3-18 and diagnosed 
with ASD by a physician, who are educated at Edirne Yağmur Kids Special Education and 
Rehabilitation Center, Private Özarda Özilke Special Education and Rehabilitation Center and 
Private Marmara Yunuslar Special Education and Rehabilitation Center in Edirne province. It
is carried out in the form of answering survey questions with the child's family between August 
- October 2021. The study is carried out in the form of answering face-to-face survey questions 
with families and giving the information text containing the information to fill in the necessary 
food consumption record, and collecting the food consumption records filled in 2 weekdays and 
1 weekend days. When the analyzes are examined, it is seen that the energy consumption isn't 
enough as age groups and deficiencies in micronutrient content are consumed. It is seen that 
protein intakes are adequate, fat intakes are well above the reference values, and sodium intake 
is above 233% of the reference values in all age groups. Vitamin D, magnesium and potassium 
are taken deficiently in all age groups. In our study, it is seen that body weight for age is high (>85 p: 36.3%) and body mass index data for age is classified as obese (>85 p: 57.6%), and 
body mass index increases significantly as age increases (p: 0,029). The 4-6 age group is the 
group with the most intense nutritional problem, in which 42.4% of all participants have food 
selection problems.When the gastrointestinal findings are examined, it is seen that 33.3% of all 
children experience diarrhea and 51.5% have constipation. Although diarrhea (90.9%) and 
constipation (70.6%) are more common in boys, similar problems are observed among age 
groups (p:0.8 for constipation; p:0.59 for diarrhea). As a result; "The nutritional status of 
children diagnosed with autism spectrum disorder differs from those of normally developing 
children, and while feeding problems are common, they also live with more common 
gastrointestinal problems". hypothesis is confirmed. In the researches examined, there are 
studies that reach parallel results with our study, as well as studies that have different results. 
More work should be done by addressing these points.