Türk resminde bir dışavurum olarak bunalım izleri
Traces of depression as an expression in Turkish painting
Yazar: ERVA NUR DALKIRAN
Danışman: PROF. DR. ZÜHAL ARDA
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Depresyon = Depression ; Ekspresyonizm = Expressionism ; Resim sanatı = Painting art ; Türk resim sanatı = Turkish painting art

Özet:
Sanat, toplumların yaşamı boyunca dönemin siyasi, ekonomik, sosyo-kültürel, din ve savaş gibi birçok etmenlerinden etkilenir. Sanatçı yaşantısındaki etmenlerden elde ettiği ruhsal çıkarımları kendi iç dünyasındaki karşılaştırmalar sonucunda, eleştirel tutumla ya da olduğu gibi sade bir anlatımla eserlerini dışa vurmasıdır. Ruhsal dışa vurumun yansıması olan bunalım; toplumun yaşamı boyunca, uyaranlara karşı duyarlığın, iş yapabilme gücünün, kendine güvenin azalarak karamsarlığın, umutsuzluğun güçlenmesiyle ortaya çıkan ruhsal çöküntüdür.
Osmanlı Devleti'nin çöküşüyle başlayan sanattaki bunalım, Türk resim sanatında yeni bir dönemin başlangıcıdır. Birinci Dünya Savaşı'nda Türk toprakları dört bir yandan işgal altındadır. Türk halkının sosyo-ekonomik alanda yaşadığı bunalımı bir nebze olsun unutturmak amacıyla cephelere gönderilen sanatçılarımızdan bir kısmı, askerlerimizin kahramanca çarpışmalarını resmederken bir kısmı da savaşın toplumda bıraktığı dehşeti ve bunalımı resmetmiştir. Cumhuriyet ilan edildikten sonra Türk resim sanatında yeniden parlama yaşanmışken İkinci Dünya Savaşı başlamıştır. Her ne kadar savaşa katılmamış olsak da savaşın getirmiş olduğu buhran, tüm ülkede yıllarca sürecek olan bunalımla hissedilecektir. Toplumun yaşamış olduğu ekonomik, kültürel ve siyasal çöküntüyü ressamlarımız eleştirel tutumla eserlerinde dışa vuracaklardır. Ayrıca, 1960, 1971 ve 1980 yıllarında yaşanan askeri darbeler, siyasi çalkantılar, ekonomik çöküş ve kültürel değişimin izleri sanatçılarımızın eserlerinde görülecektir.
Bu tez çalışmasında; batı tarzı Türk resim sanatının başlangıcından günümüze kadar ekonomi, sosyo-kültürel, savaş ve birçok etmenlerin sonucunda ortaya çıkan "bunalımı" resimlerine yansıtmışlardır. Bu sanatçılardan Abidin Dino, Alaettin Aksoy, Aydın Ayan, Bedri Rahmi Eyüpoğlu, Hüseyin Avni Lifij, Kasım Koçak, Metin Talayman, Nedim Günsür, Neşe Erdok, Neşet Günal'ın eserleri incelenerek tarafımdan değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın son bölümünde "Uygulama Çalışmaları" başlığı altında Erva Nur Dalkıran'ın bunalım eğilimde yapmış olduğu resimlerinin analitik çözümlemeleri yer almaktadır.
	Anahtar Kelimeler: Bunalım, Türk Resim Sanatı, Batı Resim Sanatı, Dışavurumculuk.

Abstract:
Art is influenced by many factors such as political, economic, socio-cultural, religion and war throughout the life of societies. As a result of the comparisons in the inner world, the spiritual interests of the artist from the factors in his life are the expression of his works with the attitude of elesti-rel or simply as it is. The depression, which is the reflection of the spiritual exuberance, is a mental breakdown that is caused by the strengthening of fear, self-confidence, self-confidence, and self-confidence in the life of the society.
The depression in art, which began with the collapse of the Ottoman Empire, is the beginning of a new era in Turkish painting. During the First World War, Turkish lands were occupied on all sides. Some of our artists who were sent to the fronts to make the Turkish people forget the crisis they experienced in the socio-economic area, depicting the heroic battles of our soldiers and some of them depicting the horror and depression left by the war in society. After the Republic was declared, the Second World War started. Although we did not participate in the war, the depression brought by the war will be felt in the depression that will last for years in the whole country. The economic, cultural and political collapse of society will be reflected in our artists ' works with critical attitude.In addition, the traces of military coups, political turmoil, economic collapse and cultural change experienced in 1960, 1971 and 1980 will be seen in the works of our artists.
In this thesis, they reflected the "depression" that emerged as a result of the economic, socio-cultural, war and many factors from the beginning to the present of western Turkish art. The works of Abidin Dino, Alettin AK-soy, Aydin Ayan, Bedri Rahmi Eyupoğlu, Hüseyin Avni Lifij, Kasım Koçak, Metin Talayman, Nedim Günür, neşe Erdok, neşe Gunal were studied and tried to be evaluated by me. In the last part of the study, analytical analysis of Erva Nur Dalkaran's paintings in the depression trend under the title "application study-ri" is included.
Key words: depression, Turkish painting, Western painting, Expressionism.