KBRN tehditlerinin algılanması amacı ile sahaya uygulanacak elektronik sensör sistemleri için CBS tabanlı en uygun yer analizi: Eskişehir örneği
GIS-based most suitable location analysis for electronic sensor systems to be applied in the field for detection of CBRN threats: Eskişehir example
Yazar: OĞUZHAN KÜTÜKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MUAMMER TÜN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies
Dizin: KBRN = CBRN

Özet:
Eskişehir ilinde gerçekleşebilecek herhangi bir Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik, Nükleer (KBRN) tehditte, bu durumun erken tespiti için geliştirilen cihazların arazi üzerinde konumlandırılmalarını ele alan bu çalışmada; sensörlerin yerleştirileceği yerlerin nüfus yoğunlukları, cazibe merkezleri (AVM, Stadyumlar, Tiyatro ve Sinema Salonları, Konser ve Miting Alanları, Havaalanları, Otogarlar, Duraklar vb.), büyük üretim yapan organize sanayi bölgeleri veya bireysel fabrikalar, eğitim kurumları (kurslar, üniversiteler, okullar) ve kritik kamu ve özel kuruluşlar (hastaneler, askeri bölgeler, devlet daireleri vb.) incelenmiştir. Yapılan çalışmada Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılarak gerekli verilerin elde edilmesi, düzenlenmesi, sorgulanması ve analizini amaçlayan bu sistem planlanan çalışmanın hız kazanmasına, daha güvenilir bilgiler elde edilmesine, alternatifler arasında öncelik derecelerine göre en uygun noktaların belirlenmesi için karar desteği sağlamıştır. Bu çalışmadaki amaç; Eskişehir ilinde gerçekleşebilecek herhangi bir KBRN olayında erken uyarı sensörlerinin olayları erken tespit edebilmesi amacı ile en doğru yerlere konumlandırılmasıdır. Karar desteğinin sağlanabilmesi için CBS tabanlı Çok Kriterli Karar Analizi (ÇKKA) kullanılmıştır. Belirlenen ölçütlerin birbirine göre bağıl ağırlıkları belirlenmesinde ikili karşılaştırma yöntemi kullanılmıştır. Katmanlar oluşturulmuş daha sonra yeniden sınıflandırılmış ve ağırlıkları ile birlikte sentezlenerek yani ağırlıklı çakıştırma analizine tabi tutularak en son sentez haritası oluşturulmuştur. Oluşturulan sentez haritası üzerinde erken tespit sensörlerinin arazi üzerinde yerleştirileceği yerler belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, which deals with the positioning of devices developed for the early detection of any Chemical, Biological, Radiological, Nuclear (CBRN) threat that may occur in Eskişehir province, on the field; Population densities of the places where the sensors will be placed, attraction centers (Shopping Malls, Stadiums, Theater and Cinema Halls, Concert and Rally Areas, Airports, Bus Terminals, Bus Stops, etc.), organized industrial zones or individual factories engaged in large production, educational institutions (courses, universities, schools). ) and critical public and private institutions (hospitals, military regions, government offices, etc.) were examined. In the study, this system, which aims to obtain, organize, query and analyze the necessary data by using Geographic Information Systems (GIS), provided decision support to accelerate the planned work, obtain more reliable information, and determine the most suitable points among the alternatives according to their priority levels. The aim of this study is; In case of any CBRN incident that may occur in Eskişehir, early warning sensors are positioned in the most accurate places in order to detect the incidents early. GIS-based Multi-Criteria Decision Analysis (MCDA) was used to provide decision support. The pairwise comparison method was used to determine the relative weights of the determined criteria relative to each other. The layers were created, then reclassified and synthesized with their weights, that is, subjected to weighted overlay analysis, to create the final synthesis map. On the created synthesis map, the places where early detection sensors would be placed on the field were determined.