Yoğun bakım hemşirelerinin kanıta dayalı uygulamaya yönelik tutumlarının santral venöz kateter ilişkili enfeksiyonları önleme üzerine etkisi
The effect of intensive care nurses' attitudes towards evidence-based practice on preventing central venous catheter-related infections
Yazar: ZEHRA ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYLEM TOĞLUK YİĞİTOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Yoğun Bakım Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastane enfeksiyonları =   ; Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri-neonatal = Intensive care units-neonatal ; Yoğun bakım üniteleri-pediyatrik = Intensive care units-pediatric

Özet:
Bu çalışma, yoğun bakım ünitesinde çalışan hemşirelerin Santral Venöz Kateter (SVK) ilişkili enfeksiyonları önlemede kanıta dayalı uygulamalara ilişkin bilgi düzeyleri ve kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarımında planlandı.
Araştırmaya başlamadan önce ölçek kullanım izni ve etik kurul onamı, kurum izni alındı. Araştırma, Ekim 2022- Ekim 2023 tarihleri İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi ve Ankara Etlik Şehir Hastanesinde T6 Onkoloji Kulesi YBÜ'nde yürütüldü. Örneklemini 155 hemşire oluşturdu. 
Araştırmada; 'Tanıtıcı Bilgi Formu', 'Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği (KDHYTÖ)', 'Yoğun Bakım Hemşirelerinin SVK ilişkili Enfeksiyonları Önlemede Kanıta Dayalı Klavuz Bilgileri Değerlendirme Testi' kullanıldı.
Çalışmada, istatistiksel analizler SPSS-26 programı ile kategorik değişkenler frekans (n, %) olarak; sürekli değişkenler ortalama ve standart sapma olarak sunuldu. Gruplar arası farklılıklarının analizinde iki grup için Mann-Whitney-U testi, 3 ve üzeri grup için ise Kruskal Wallis testi kullanıldı. Regresyon analiz tahminleri varsayımların sağlanması amaçlı dirençli standart hatalar üreten Newey-West algoritması kullanıldı. Sonuçlar; %95 güven aralığında; anlamlılık ise p<0.05 küçük olacak şekilde değerlendirildi.
Sonuç olarak, hemşirelerin, kanıta dayalı klavuz bilgi puanları 5.37±1.68, orta düzeyde; KDHYTÖ toplam puanı 46,76±4,97 ortalamaya yakın, iyi düzeyde olarak belirlendi. Hemşirelerin kanta dayalı uygulamaya yönelik bilgi puanları ile cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, çalışma statüsü, çalışan yoğun bakım ünitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı. Hemşirelerin SVK ilişkili enfeksiyonları önlemede kanıta dayalı klavuz bilgilerinin puanı ile KDHYTÖ puanı arasında pozitif düşük düzeyde anlamlı bir ilişki belirlendi.
Santral Venöz Kateter ilişkili enfeksiyonları önlemek için kanıta dayalı eğitimlerin arttırılması ve hemşirelerin kanıtları klinik uygulamalara yansıtması konusunda cesaretlendirilmesi sağlanmalıdır. 
    

Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Hemşirelik Bakımı, Kanıta Dayalı Uygulama, Santral Venöz Kateter Enfeksiyonları, Yoğun Bakım

Abstract:
This study was planned in a descriptive and correlational design to evaluate the relationship between the knowledge levels of nurses working in the intensive care unit regarding evidence-based practices in preventing central venous catheter (CVC)-associated infections and their attitudes towards evidence-based nursing.
Before starting the study, permission to use the scale, ethics committee approval and institutional approval were obtained. The study was conducted between October 2022 and October 2023 at Istanbul University Istanbul Faculty of Medicine and Ankara Etlik City Hospital T6 Oncology Tower ICU. The sample consisted of 155 nurses.
In the study; "Introductory Information Form', 'Attitude Towards Evidence-Based Nursing Scale (ASEBN)". "Intensive Care Nurses' Evidence-Based Guideline Knowledge Assessment Test in Preventing CVC-related Infections" were used.
In the study, SPSS-26 programme was used for statistical analyses. Categorical variables were presented as frequency (n, %) and continuous variables were presented as mean and standard deviation. Mann-Whitney-U test for two groups and Kruskal-Wallis test for 3 or more groups were used to analyse the differences between groups. Newey-West algorithm, which produces robust standard errors, was used to ensure the assumptions of regression analysis estimates. The results were evaluated within 95% confidence interval and significance was evaluated as p<0.05.
As a result, the evidence-based guideline knowledge scores of the nurses were found to be 5.37±1.68, at a moderate level, and the total score of the ASEBN was 46,76±4,97 close to the average, at a good level. There was a statistically significant difference between the knowledge scores of the nurses about evidence-based practice and gender, age, marital status, educational level, employment status, and intensive care unit. There was a positive low-level significant correlation between the score of the nurses' knowledge of evidence-based guidelines in preventing CVC-associated infections and the score of the ASEBN.
Evidence-based training should be increased and nurses should be encouraged to reflect evidence into clinical practice to prevent CVC-associated infections.    

Keywords: Nursing, Nursing Care, Evidence-Based Practice, CVC Infections, Intensive Care