Türk Musikisinde sözlü eser icralarının üslup ve tavır yönünden incelenmesi: Mustafa Doğan Dikmen örneği
Examining the performances of oral works in Turkish Music in terms of style and attitude: The example of Mustafa Doğan Dikmen
Yazar: GÜRKAN AVŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ TUTUŞ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu çalışma, Türk musikisinde sözlü eser icralarının üslup ve tavır yönünden 
incelenmesini ve bu bağlamda Mustafa Doğan Dikmen ile yapılan ropörtajın 
değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Türk musikisi, köklü tarihi ve zengin kültürel mirası 
ile dünya müzikleri arasında özel bir yere sahiptir. Bu müzik türü, Orta Asya'dan 
Anadolu'ya, Osmanlı İmparatorluğu'ndan Cumhuriyet Türkiye'sine kadar uzanan geniş 
bir coğrafyada ve tarihsel süreçte gelişim göstermiştir. Sözlü eserler, Türk musikisinin 
temel yapı taşlarından biridir ve bu eserlerin icrasında üslup ve tavır unsurları büyük bir 
rol oynamaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, Türk musikisinin tarihsel gelişimi ve 
Mustafa Doğan Dikmen'in müzikal kariyeri detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Türk 
musikisinin Orta Asya'dan günümüze kadar olan evrimi, önemli dönüm noktaları ve 
Dikmen'in bu müzik kültürüne yaptığı katkılar incelenmiştir. İkinci bölümde, Dikmen'in 
üslup ve tavır ile ilgili yapılan röportajlar çerçevesinde detaylı bir şekilde 
değerlendirilmiştir. Üslup ve tavır kavramlarının müzikteki yeri ve önemi, Dikmen'in bu 
unsurların nasıl tezahür ettiği ve onun müzikal yorumlarının Türk musikisi içindeki yeri 
üzerinde durulmuştur. Araştırma sonucunda, Türk musikisinin zengin bir tarihi ve 
kültürel mirasa sahip olduğu, sözlü eser icralarının bu müziğin ruhunu yansıttığı ve üslup 
ve tavır unsurlarının bu icralarda önemli bir yer tuttuğu ortaya konulmuştur. Mustafa 
Doğan Dikmen'in müzikal yeteneğini ve araştırmacı kimliğini yansıtarak, Türk 
musikisinin derinliklerini ve zenginliğini gözler önüne sermektedir. Dikmen'in geleneksel 
meşk sistemini modern eğitim yöntemleri ile birleştirerek müzik eğitiminde önemli bir 
denge kurduğu belirlenmiştir. Bu çalışma, Türk musikisinin önemli bir alanı olan sözlü 
eser icralarının üslup ve tavır yönünden incelenmesi ve Mustafa Doğan Dikmen'in bu 
bağlamdaki katkılarının değerlendirilmesi açısından önemlidir. Araştırmanın bulguları, 
Türk musikisinin zengin mirasını daha iyi anlamamıza ve bu mirası gelecek nesillere 
aktarmamıza katkı sağlayacaktır. Ayrıca, müzik öğrencileri ve akademisyenler için 
önemli bir kaynak oluşturacak ve Türk musikisinin değerlerinin korunmasına yönelik 
farkındalık yaratacaktır.

Abstract:
This study aims to examine the performances of oral works in Turkish music in terms of 
style and attitude and to evaluate the interview with Mustafa Doğan Dikmen in this 
context. Turkish music has a special place among world music with its deep-rooted 
history and rich cultural heritage. This type of music has developed in a wide geography 
and historical process extending from Central Asia to Anatolia, from the Ottoman Empire 
to the Republic of Turkey. Verbal works are one of the basic building blocks of Turkish 
music, and style and attitude elements play a major role in the performance of these 
works. In the first part of the study, the historical development of Turkish music and the 
musical career of Mustafa Doğan Dikmen are discussed in detail. The evolution of 
Turkish music from Central Asia to the present day, important turning points and 
Dikmen's contributions to this musical culture were examined. In the second part, 
Dikmen's style and attitude were evaluated in detail within the framework of the 
interviews. The place and importance of the concepts of style and attitude in music, how 
Dikmen manifested these elements and the place of his musical interpretations in Turkish 
music were emphasized. As a result of the research, it was revealed that Turkish music 
has a rich historical and cultural heritage, performances of oral works reflect the spirit of 
this music, and elements of style and attitude have an important place in these 
performances. It reflects the musical talent and researcher identity of Mustafa Doğan 
Dikmen and reveals the depth and richness of Turkish music. It has been determined that 
Dikmen created an important balance in music education by combining the traditional 
meşk system with modern education methods. This study is important in terms of 
examining the performances of oral works, which is an important area of Turkish music, 
in terms of style and attitude, and evaluating Mustafa Doğan Dikmen's contributions in 
this context. The findings of the research will contribute to our better understanding of 
the rich heritage of Turkish music and to transfer this heritage to future generations. In 
addition, it will be an important resource for music students and academics and will raise 
awareness for the preservation of the values of Turkish music.