Yerleşmelerin kompost gübre potansiyelinin belirlenmesi (Sakarya Serdivan örneği)
Determination of composite fertilizer potential of settlements (Sakarya Serdivan example)
Yazar: FATİH KENAR
Danışman: DOÇ. DR. ZERRİN KARAKUZULU
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Beşeri coğrafya = Human geography ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Ekonomik coğrafya = Economic geography ; Fiziki coğrafya = Physical geography ; Gübreler = Fertilizers ; Katı atıklar = Solid wastes ; Kentsel atıklar = Urban wastes ; Kompost = Compost ; Kompostlama = Composting ; Sakarya-Serdivan = Sakarya-Serdivan

Özet:
Sanayileşme, dünya nüfusundaki hızlı artış ve kentleşme, kaynakların hızla tükenmesine ve katı atık miktarının da artmasına sebep olmaktadır. Katı atık miktarındaki artış, atık yönetimini de güçleştirmektedir. Buna ek olarak nüfusun hızlı bir şekilde artmaya devam etmesi, tarım topraklarının yoğun bir biçimde kullanılmasına bu da toprakların organik madde miktarı bakımından fakirleşmesine neden olmaktadır. Bu duruma çözüm olarak geliştirilen kimyasallar tarımın sürdürülebilirliğini ve insan sağlığını ciddi derecede tehdit etmektedir. Çevre ve insan sağlığını korumaya yönelik atılacak adımlardan biri de kentsel katı atıklar içerisinde büyük bir paya sahip olan organik atıkların kompost gübreye dönüştürülmesidir. Bu bağlamda katı atıklardan elde edilecek kompost, tarımda kullanılan suni gübreye alternatif oluşturacaktır. Bu şekilde hem katı atık yönetimi kolaylaşacak hem de tarım alanlarındaki organik madde miktarı artacaktır. Kompost, ayrıca şehirlerde açık yeşil alanlarda, site yerleşmelerinin peyzaj düzenlemelerinde, sebze ve çiçek üretilen seralarda vb. alanlarda kullanılabilecektir.
Bu çalışmada da şehir nüfusunun yoğun olduğu, Sakarya ili merkez ilçelerinden biri olan Serdivan, örnek alan olarak seçilmiş ve kompost potansiyelinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu potansiyelin belirlenmesinde TÜİK'ten alınan veriler ile, sahanın kentsel atık verileri derlenerek, kompost üretim potansiyeli değerlendirilmiştir. Buna ek olarak organik atık miktarının yüksek olduğu toplu yemek yenilen okul ve hastane yemekhanelerinin kompost gübre potansiyeli belirlenmiştir. Bu çalışma çerçevesinde belirlenen Serdivan ilçesinin kompost gübre potansiyeli, ileride kurulması planlanan entegre katı atık bertaraf tesisine altlık veri oluşturacaktır.

Abstract:
Industrialization, rapid increase in the world population and urbanization cause the resources to be exhausted rapidly and the amount of solid waste also increases. The increase in the amount of solid waste also makes waste management difficult. In addition, the rapid growth of the population leads to the intensive use of agricultural soils, which makes the soils poor in terms of organic matter. Chemicals developed as a solution to this situation seriously threaten the sustainability of agriculture and human health. One of the steps to be taken to protect the environment and human health is to convert organic wastes, which have a large share in urban solid wastes, to compost fertilizers. In this context, compost to be obtained from solid wastes will be an alternative to artificial fertilizer used in agriculture. In this way, both solid waste management will be easier and the amount of organic matter will increase in agricultural areas. Compost is also used in open green areas in cities, landscape arrangements of site settlements, greenhouses where vegetables and flowers are produced, etc. can be used in areas.
In this study, Serdivan, one of the central districts of Sakarya, where the city population is dense, was chosen as a sample area and it was aimed to determine the compost potential. In determining this potential, the compost production potential was evaluated by compiling the data from the TUİK and urban waste data of the site. In addition, the compost fertilizer potential of the schools and hospital dining halls, where the organic waste amount is high, is determined. The compost fertilizer potential of the Serdivan district determined within the framework of this study will create base data for the integrated solid waste disposal facility planned to be established in the future.