Onkoloji hastasına evde bakım verenlerin bakım yükünün incelenmesi
Study the burden of home care providers of oncology patients
Yazar: ÖZLEM UĞUR
Danışman: PROF. DR. ÇİÇEK FADILOĞLU ; PROF. DR. AYFER KARADAKOVAN ; PROF. DR. ERDEM GÖKER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology ; Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
?Onkoloji Hastalarına Bakım Verenlerin Bakım Yükünün İncelenmesi? amacıylaplanlanan bu araştırma, primer olarak kanser hastasına bakım veren bireylerin bakım yükünüölçmek için Robinson tarafından geliştirilen( 1983) ? Bakım Verenin Stres Ölçeği ? ileArchbold tarafından geliştirilen( 1984, 1994) ? Aile Bireyinize Yardımcı OlmayaGösterdiğiniz Tepkiler? ölçeklerinin Türk toplumu için güvenilir ve geçerli bir araç olupolmadığını incelemek ve bilgilendirmenin bakım verenin bakım yükü üzerine olan etkisinisaptamak amacıyla metadolojik, analitik veyarı- deneysel olarak planlanmıştır.Araştırmada kullanılan ölçeklerin geçerlik ve güvenirliğini saptamak için örneklemiHaziran 2004- Ekim 2004 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Kemoterapi Ünitesi'netedavi almak için gelen olasılıksız örneklem yöntemiyle seçilen 132 hasta ve yakınıoluşturmuştur. Araştırmada kullanılan ölçeklerin geçerlik ve güvenirliği saptandıktan sonrakieğitimin bakım yüküne olan etkisinin incelendiği bölümünde ise örneklemi Mayıs 2005- Eylül2005 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Dahiliye III- IV Kliniğine ( Nefroloji-Romatoloji -Onkoloji ) ve Kemoterapi Ünitesine gelen 50 hasta ve yakını oluşturmuştur.Bakım verenin yükünü ölçen 13 maddelik? Bakım Verenin Stres Ölçeği? `inin kapsam ve dil geçerliliği için sekiz uzman görüşünebaşvurulmuştur ve yapılan Kendal Uyuşum Analizi 0.41 olarak saptanmış ve uzmanlar arasıgörüş birliği sağlanmıştır. Ölçek onbeş gün arayla iki kez uygulandığında güvenirlik katsayısıistatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (r: 0,75 p>0,05). ? Aile Bireyine Yardımcı OlmayaGösterdiğiniz Tepkiler? ölçeğinin kapsam ve dil geçerliliği için 8 uzman görüşünebaşvurulmuş ve Kendal Uyuşum Katsayısı 0,62 olarak bulunmuş, uzmalar arası görüşbirliğine varılmıştır. Ölçeğin onbeş gün ara ile iki kez uygulanmasının sonucunda güvenirlikkatsayısı 0,88 olarak bulunmuştur.Ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik saptandıktan sonraki bölümünde ise araştırmakapsamına alınan bakımverenlere taburcu olmadan önce ve sonraki kontrollerinde verilenplanlı eğitimin bakım yükü ve aile bireyine yardımcı olmaya gösterdiği tepkileri üzerineeğitimin etkisi incelenmiş ve bakım verenlere I.,II. ve III. kontrollerinde verilen planlıeğitimin bakım verenlerin bakım yüklerinin azaltılması üzerine istatistisel olarak anlamlıdüzeyde etkisi olduğu bulunmuştur.

Abstract:
This study was aimed to investigate the care load of the nurses of the oncologypatients. This methodologic, analytic and semi- experimental study used, Robinson?s (1983) ?Stres Scale of Nurse? and Archbold?s (1984,1994) ? Your Reactions to Help FamilyMembers? Scale in order to measure the care load of the nurse, primarily caring for cancerPatients and evaluated whether these cales are reliable and valid for Turks or not. In additionthe effect of educations on careload was evaluated.To determine the validity and reliability of scales used in research, a total of 132patients and relavites who referred to Chemotherapy Unit of Do Eylül University beetweenJune 2004 through October 2004 for treatment and who were selected through improbabilitymethod were used. . After determining the reliability and validity of the scales, 50 patientsand significant ones who admitled to DEU Internal Medicine III and IV Clinic andChemotherapy Unit between May 2005 and September 2005 were studied to determine theeffects of education on careload. The content and language of ? Stres Scale of Nurse? with 13items, were consultated with 8 authors. Kendal Correlation analysis was found 0.41 and therewas a consunses between the authors. The reliability coefficient was statistically significantwhwn scale was performed for two times, 15 days apart (r: 0.75, p> 0.05). ? Your Reactionsto Help for Family Members? scale was also consultated by 8 authors for content andlanguage validity. It?s Kendal Correlation Coefficient was 0.62 and authors had a consensus.Reliabilty coefficient was 0.88 whwn scale was performed for two times,15 days apart. Afterdetermining the reliability and Validity of the scales, the effect of planned education oncareload and reactions, before and after the discharge was evaluated. It was found that theplanned education at 1st, 2 nd and 3 rd controls has a statistically significant effect to decreasethe careload of nurses.Key Words: Oncology patient, nurses, careload, reactions to help for family members,validity, reliability, education.