Tecrübeli satranç oyuncuları ve satranca yeni başlayan bireylerin kognitif fonksiyonları ve duygusal durumlarının incelenmesi
Research on cognitive functions and emotional situations of experienced chess players and beginner individuals
Yazar: ELİF SÜMEYRA ERDEMİR KARAYEL
Danışman: PROF. DR. NECİP KUTLU
Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Biliş = Cognition ; Depresyon = Depression ; El tercihi = Hand prefecence ; Neurobilişsel işlevler = Neurocognitive functions ; Psikoteknik yöntemler = Psychotechnic methods ; Satranç = Chess

Özet:
Amaç: Viyana test sistemi psikoteknik ölçme ve değerlendirmede kullanılan beynin zihinsel ve kognitif fonksiyonlarını tanımlayıp, bilişsel yetenekleri ortaya çıkartan bilgisayar destekli bir ölçme değerlendirme sistemidir. Test bataryasında bulunan determinasyon testi (DT) ile bireylerin yoğun uyaran akışı ve stres altında tepki verme hızı ve kalitesi, Conitrone testi (COG) ile sürekli dikkat-problem çözme yeteneği ve kavramayı, Standart Progressive Matrisler (SPM) analitik irdelemeyi, düzenli düşünmeyi ve soyutlama ile zihinsel faaliyet hızını, Takiskopik Trafik Algılama testi (TAVTMB) ise görsel duyusal bellek performansını değerlendirir.
Gereç ve Yöntem: Anksiyete ve depresyonun bilişsel fonksiyonu olumsuz yönde etkilediği bilindiğinden viyana test sistemi uygulanmadan önce çocuk bireylerin psikolojik durumlarını ortaya koyan nöropsikolojik anketlerden; çocuklarda anksiyete bozukluklarını tarama ölçeği (ÇABTÖ) ve çocuklar için depresyon ölçeği (CDI) kullanıldı.
Serebral laterizasyonunun da beynin kognitif fonksiyonlarında çeşitli yetenek farklılıklarını sağladığı bilindiğinden sağlaklık ve solaklığı ölçmede kullanılan Edinburg El Tercihi anketi ile tespit edildi.
Bulgular: Yapmış olduğumuz çalışmada satranç oyunu oynayan çocuk bireylerin (7-16 yaş) kognitif fonksiyon becerilerinin, el tercihinin, anksiyete ve depresyon bakımından duygusal durumlarının gruplar halinde; satrançta deneyime, lateralizasyon katsayısına ve duygusal duruma göre karşılaştırıldı.
Sonuçlar: Satranç oyununun gerek kognitif becerilere gerek emosyonel duruma olumlu katkıları olabileceği görüşüne varıldı.

Anahtar Sözcükler: Psikoteknik, Kognitif Fonksiyon, El Tercihi, Satranç,
Anksiyete-Depresyon

Abstract:
Aim: The Vienna test system is a computer-based assessment system that identifies the mental and cognitive functions of the brain used in psycho-technical measurement and evaluation, and reveals cognitive abilities. The intensive stimulus flow and stress response response rate and quality of individuals with the deterministic test (DT) found in the test battery, the continuous attention-problem solving ability and the concept with the Conitrone test (COG), the Standard Progressive Matrices (SPM) analytical exploratory, regular thinking and abstraction and the Tactical Traffic Detection test (TAVTMB) evaluates visual sensory memory performance.
Materials and Methods: Since it is known that anxiety and depression affect cognitive function negatively, neuropsychological questionnaires reveal the psychological states of childhood individuals before the Vienna test system is applied; Children's anxiety disorder screening scale (CDSS) and depression scale for children (CDI) were used.
The Edinburg Hand Preference questionnaire was used to measure the right and left handedness of cerebell laterizations as they were known to provide a variety of ability differences in the cognitive functions of the brain.
Results:In our study, children who play chess games (7 to 16 years old) have emotional states of cognitive functioning, hand preference, anxiety and depression in groups; it was compared with chess experiment, gender and age. 
Conclusion: It was concluded that chess play may be a positive contribution to both the cognitive skills and the emotional state.

Key words: Psychotechnology, Cognitive Function, Hand Preference, Chess,
Anxiety-Depression.