Elit sporcularda iş-aile çatışması ve yaşam tatmini ilişkilerinin incelenmesi
A study on the reletionships between life satisfaction and work-family conflict of the elite sportsmen
Yazar: MUSTAFA ERTAN TABUK
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT ÖZDEVECİOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı / Spor Yöneticiliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Spor = Sports
Dizin: Sporcular = Sportsmen ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; İş-aile çatışması = Work-family conflict

Özet:
Bu çalışmanın amacı, elit sporcularda iş-aile çatışması ve aile-iş çatışmasının yaşam tatminine olan etkisi açısından tanımlayıcı ve ilişkisel olarak planlanmıştır. Tüm sporcuların ilgili özellikler bakımından nitelik ve niceliklerini betimlemek ve aralarındaki farkları ortaya koymak araştırmanın temel hedefidir. Araştırmada genel beklenti iş aile çatışması veya aile iş çatışması yaşayan sporcuların yaşam tatminlerinin sakatlık durumu, çocuk sahibi olma durumu, gelir durumu, cinsiyet ve medeni duruma göre farklılaştığı yönündedir. Araştırmanın evreni Türkiye'de çeşitli branşlardaki tüm profesyonel sporculardan oluşmaktadır. Örneklem ise Türkiye Futbol Süper Ligindeki araştırmaya katılmayı kabul eden spor kulüplerine mensup 115 erkek (%72) ve Beko Bayanlar Basketbol 1. Ligindeki spor kulüplerine mensup 44 bayan (%28), toplam 159 sporcudan oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak literatür bilgileri doğrultusunda hazırlanan anket formu (Ek 1) kullanılmıştır. Çalışmada sporcuların iş-aile ve aile-iş çatışmasını ölçmek amacıyla Netemeyer ve arkadaşlarının(1996) geliştirdiği ölçek kullanılmıştır. Ölçek çatışmanın işten mi aileden mi kaynaklandığını yani çatışmanın yönünü, çatışmanın varlığını ve düzeyini belirlemek için hazırlanmıştır. Ölçek, iş-aile çatışması ve aile-iş çatışması olarak ayrı ayrı düzenlenmiş 10 maddeden oluşmaktadır. Yine sporcuların yaşam tatmininin belirlenmesi için, Türkçeye uyarlanması Köker(1991) tarafından yapılan, 1985 yılında Diener ve arkadaşları tarafından geliştirilen yasam tatmini ölçeği- The Satisfaction with Life Scale (SWLS) - kullanılmıştır. Yasam tatmini ölçeği, bireylerin yaşamlarından aldıkları doyumu belirlemek amacıyla geliştirilmiştir. Uygulanan ölçeklerin yüksek güvenirlik katsayısına sahip olduğu belirlenmiştir(Crohnbach's Alfa güvenirlik katsayısı: İş-aile çatışması 0,873, aile iş çatışması 0,859, yaşam tatmini 0,865). Verilerin analizinde Betimsel istatistikler ve ANOVA istatistiksel tekniklerine başvurulmuş, SPSS 15.0 istatistik programı kullanılmış.Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre sporcuların yaşı ile yaşam tatmini karşılaştırıldığında pozitif yönde zayıf anlamlı bir korelasyon tespit edilmiştir (r= 0.182, p<0.05). Bu sonuca dayanarak sporcuların yaşı ilerledikçe yaşamdan aldıkları doyumun arttığını söyleyebiliriz. Diğer yandan aile-iş çatışması ile yaşam tatmini karşılaştırıldığında negatif yönde kısmen güçlü anlamlı bir korelasyon elde edilmiştir (r= -0.363 p<0.01). Bu durum da aile-iş çatışması yaşayan bireylerin yaşam tatmininin azaldığı belirlenmiştir. Bir başka sonuca göre ise eğitim durumu ile yaşam tatmini arasında anlamlı bir fark bulunduğu (p<0.01), yani yaşam tatmininin eğitim durumuna göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Sonuç olarak sporcuların yaşı ve eğitim durumunun yaşam tatminini artırdığını, aile-iş çatışmasının ise yaşam tatminini azalttığını söyleyebiliriz.Anahtar Kelimeler: Elit Sporcu, İş-Aile Çatışması, Yaşam Tatmini.

Abstract:
The aim of this current study is planned to be relational and descriptive in terms of the effects of work-to-family and family-to-work conflicts on life satisfaction of elite sportsmen. Our main aim is to describe the characteristics and determine the differences of all sportsmen in accordance with the concerning feature. The overall expectation in this study is that the life satisfaction level of the sportsmen experiencing work-to-family and family-to-work conflicts relatively differs due to the status of permanent incapacity, having children, level of income, gender and marital status. The subjects of this study consist of professional sportsmen in diverse branches. A total of 159 sampling is taken from the clubs in the Turkcell Super Football 1st League - 115 male players (72%) - and clubs in Beko Ladies? Basketball 1st League - 44 female players (28%). Data collection is achieved through a survey form (Annex 1) prepared in the light of literature studies. In order to determine work-to-family and family-to-work conflicts, scale developed by Netmeyer et al (1996) is used. Scale is developed to determine whether conflict is arising from the family or the work, i.e. direction, existence and level of conflict. Scale consists of 10 sections separately formulated for work-to-family and family-to-work conflict. In order to designate the life satisfaction of sportsmen, ?The Satisfaction with Life Scale (SWLS)? developed by Diener et al (1985) and adapted to Turkish by Köker (1991) is utilized. The satisfaction with life scale is developed to determine the satisfaction individuals get from their lives. Applied scales are proved to have a high reliability co-efficient (Cronbach?s Alfa Reliability Co-efficient: work-family conflict 0,873, family-work conflict 0,859 and life satisfaction 0,865). In the analyses of the data, descriptive statistics and ANOVA statistical techniques are applied and SPSS 15.0 statistics program is used.As a result of this study, derived data displays that there is a positive insignificant correlation when the age and life satisfaction of sportsmen compared (r= 0.182, p<0.05). In the light of this analogy, we can state that the satisfaction of life increases as they age. On the other hand, when family-work conflict and life satisfaction compared, a negative significant correlation is obtained (r= -0.363 p<0.01). In this case, life satisfaction decreases for the individuals experiencing family-work conflict. In accordance with another result, there occurs to be a sensible difference between the level of education and life satisfaction (p<0.01), i.e. life satisfaction varies in regards with level of education. Finally, we may express that age and level of education of sportsmen increase life satisfaction whereas family-work conflict decreases.Key Words: Elite Sportsmen, Life Satisfaction, Work- Family Conflict.