Firmaların ihracat davranışı ve karar modeli: Ankara iş ve inşaat makinaları sektörü üzerine bir araştırma
Export behavior and decision model of companies: A research on Ankara construction and construction machinery industry
Yazar: İSMET AYŞE SARAÇOĞLU
Danışman: PROF. DR. FERİDE BAHAR IŞIN
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Karar verme modelleri = Decision making models ; İhracat = Export ; İnşaat sektörü = Construction sector ; İş makineleri sektörü = Business machines sector

Özet:
Bu tez, Ankara'daki iş ve inşaat makinaları sektöründe üretim yapan işletmelerin; ihracat davranışlarını incelemek, ihracat davranışlarına etki eden performans belirleyicilerini ortaya koymak ve Pak'ın (1991) modelinden yola çıkılarak, yeni bir ihracat karar verme modeli üzerine çalışma yapmak amacını taşır. Çalışma, firmaların başarılı ihracat karar verme sürecinde yer alan faktörlerin ampirik olarak tanımlanmasını amaçlamaktadır. Firmanın ihracat davranışına ilişkin literatür gözden geçirilmiş ve karar vericinin uluslararası oryantasyonu, Firmaların fark yaratan avantajları, iç çevre ile dış çevrenin, firmanın ihracat performansının olası faktörleri olduğu görülmüştür. Literatürde yer alan karar verme modelleri incelendiğinde ihracat kararlarının sadece firma iç ve dış çevre etmenlerine bağlı olduğu ifade edilmiş ise de bu çalışmada buna küreselleşmenin etkileri de eklenmiştir.
Yapılandırılmış anket tekniği kullanılarak Ankara'daki İş ve İnşaat makinaları sektöründe imalat yapan firmalara anketler gönderilmiş ve ihracat performans iç ve dış kriterleri ile küresel riskler ve fırsatların, ihracat kararında etkili olup olmadığı analiz edilmiştir. Ankete katılan firmalar küreselleşmenin getirdiği birçok fırsat ve risklerle karşı karşıya kaldıklarını ve bu durumda farklı kararlara yöneldiklerini belirtmişlerdir. Bu çalışmada toplanan veriler çok değişkenli istatistiksel teknikler kullanılarak istatistiksel analize tabi tutulmuştur. Elde edilen verileri analiz etmek ve hipotezleri test etmek için SPSS ve AMOS paket programları kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda küresel fırsatların ve risklerin, firmaların ihracat davranış ve kararlarını etkilediği ve bu süreçte çok önemli bir rol oynadığı görülmüştür.

Anahtar kelimeler: İhracat, İhracat kararı, Küreselleşme, Küresel riskler, Küresel fırsatlar.

Abstract:
In this thesis, it is aimed to examine export behaviour and reveal the performance determinants that affect export behaviour of the companies that produce in the construction and construction machinery sector in Ankara and to propose a new decision-making model based on Pak's Export Decision Model (1991). The study aims to empirically define the factors involved in firms' successful export decision making process. The literature on the export behaviour of the firms has been reviewed and it has been seen that the international orientation of the decision maker, the distinctive advantages of the companies, the internal and external environment are possible factors of the export performance of the firm. When the decision-making models in the literature are examined, export decisions are only dependent on the internal and external environmental factors of the firm. The effects of globalization is also involved in this study.
By using the structured questionnaire technique, questionnaires were sent to the company's manufacturing in the Construction and Construction machinery sector in Ankara and it was analysed whether the export performance internal and external criteria and global risks and opportunities were effective in the export decision. The companies participating in the survey stated that they are faced with many opportunities and risks brought by globalization, and in this case, they turn to different decisions. The data collected in this study were subjected to statistical analysis using multivariate statistical techniques. SPSS and AMOS package programs were used to analyse the obtained data and test the hypotheses.
As a result of the research, it has been seen that global opportunities and risks affect the export behaviour and decisions of companies and play a very important role in this process.

Keywords: Export, Export decision, Globalization, Global risks, Global opportunities.