Bir ilkokulda gürültü kirliliğini azaltmaya yönelik eğitim çalışmalarının değerlendirilmesi
Evaluation of noise pollution and noise reduction training in a primary school
Yazar: CEMİLE SİNEM AKYÜN GEZGİN
Danışman: DOÇ. DR. MIZRAP BULUNUZ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Gürültü = Noise ; Gürültü kirliliği = Noise pollution ; Kirlilik = Pollution ; Çevre eğitimi = Environmental education ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Beyin ve öğrenme üzerine yapılan araştırmalar, okul içinde şiddeti yüksek işitsel uyaranların öğrenme ortamını olumsuz etkilediğini göstermektedir. Bu araştırma Bursa İli Osmangazi İlçesi'nde bir ilkokulda yapılmıştır. Söz konusu okulda gürültüyü azaltmaya yönelik eğitim çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacı okulda gürültü düzeyini ve nedenlerini çeşitli boyutlarıyla değerlendirmektir. Okulda farklı zaman aralıklarında gürültü ölçümleri yapılmıştır. Toplanan veriler yönetmelikte belirtilen gürültü sınır değerleriyle karşılaştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini okul müdürü, öğretmenler ve öğrenciler oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak ses ölçüm cihazı, gözlem formu, öğrenci anketi ve görüşme formu kullanılmıştır. Toplanan veriler betimsel araştırma yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Gürültü düzeyi teneffüs saatlerinde ortalama 80,31 dB(A) olarak ölçülmüştür. Ders saatlerinde ise 68 dB(A) seviyesinde olduğu saptanmıştır. Bu bulgular C sınıfı akustik performans sınır değerinin (39 dB) bile oldukça üzerindedir. Ölçülen gürültü değerleri işitsel, fizyolojik ve psikolojik sağlığı tehdit edici boyutlardadır. İşitsel konforun bu kadar düşük olduğu okul ortamında, yürütülen eğitim-öğretim faaliyetlerinden verimlilik beklemek oldukça güçtür. Okulda gürültü kirliliğine karşı yapılan eğitim faaliyetleri sonucunda, okuldaki paydaşların gürültü farkındalığı ve gürültünün azaltılması konusunda pozitif tutum geliştirmelerine katkı sunmuştur. Okul binasının akustiğine yönelik gözlemlerde, seçilen okulun hiçbir bölümünde ses emici akustik malzeme kullanılmadığı gözlenmiştir. Okul içinde başlıca gürültü kaynağı olarak bozuk lambalar, bozuk projeksiyon cihazları, yüksek sesli melodik zil sesi, öğrenci ve öğretmenlerin gürültücü davranışları tespit edilmiştir. Öğretmenler ve okul müdürü ile gerçekleştirilen görüşmelerin analizinden elde ana temalar: 'gürültünün nedenleri', 'gürültünün etkileri' ve 'gürültünün kontrol edilmesi' şeklindedir. Her ana temaya ilişkin olarak alt temalar bulunmaktadır. Örneğin, Gürültünün Nedenleri ana teması 'okul içi ve 'okul dışı' gürültülerden oluşan alt temalardan oluşmaktadır. Okul İçi Gürültüler alt teması da 'öğrencilerin gürültücü davranışları', 'öğretmenlerin rolü ve ortak tutum eksikliği', 'okulun akustik donanımı', 'cinsiyete ve yaşa bağlı gürültü' alt sınıflar ve bunlara ilişkin alıntılarla aktarılmıştır. Müfredatı yetiştirmeye çalışan öğretmenlerin çocuklar için daha mutlu olabileceği bir eğitim sistemi istemesi, gürültü karşısında öğretmenlerin sesi ses ile bastırma çabaları ve örnek davranışlar sergilememesi, yalıtım olmadığı için yan sınıftan veya bahçeden sınıfa rahatlıkla ulaşan sesler, okul içi gürültüler sınıflandırmasında yer almıştır. Velilerin gürültücü davranışlar sergileyen insanlar olduğu düşüncesi, ekran karşısında vakit geçiren çocukların uyaran eksikliği sebebiyle okul ortamında gürültü yapması, teneffüs, yağmurlu havalar ve kış aylarında gürültü yoğunluğunun değişmesi gürültünün nedenlerine dair okul dışı gürültüler sınıflandırmasında sıralanmıştır. Gürültünün etkileri ana temasında ise gürültüden kaynaklı olarak kendi davranışlarını sorgulayan ve anlam veremeyen öğretmenler, mesleğinden soğuyan ve emekli olmak için gün sayan öğretmenler, gürültü kaynaklı işitme kaybı yaşayıp cihaz kullanmaya başlayan öğretmenler, odasında işini rahatlıkla yapamayan öğretmenler ile ev hayatında iletişim sorunları yaşayan öğretmenlerin görüşleri ortaya çıkarılmıştır. Öğrenme ortamında gürültünün en yıkıcı etkisi öğrencilerde ve öğretmenlerde motivasyonu düşürerek odaklanma problemi yaratmasıdır. Okul müdürü, kapı kapalıyken bile odasında koridordan gelen gürültüden dolayı konuşulanları anlamadığını ve okulun akustik olarak iyileştirilmesine ihtiyaç olduğunu ifade etmiştir. Sonuç olarak, okulda akustik önlemlerin alınmamış olması, okul binası içinde gürültücü davranışlara karşı herhangi bir kural bulunmaması ve gürültüyü azaltma konusunda ortak bir bilinç ve kültür geliştirmemiş olması okulda gürültü kirliliğinin en önemli nedenleridir. Milli Eğitim Bakanlığı önderliğinde il, ilçe Milli Eğitim Müdürlükleri'nin okuldaki işitsel konforun sağlanmasına yönelik projeler yapılması teşvik edilmelidir.

Abstract:
Research done on the brain and learning shows that high-level auditory stimuli in schools have a negative impact on the learning environment. This research was conducted in a primary school in the Osmangazi district of Bursa. In this school, training was carried out to reduce noise. The aim of the study is to evaluate the noise level in school and its causes with various dimensions. Noise measurements were made at different time intervals in the school. The collected data were compared with the noise limit values specified in the regulation. The sample of the study consists of the school principal, teachers and students. Voice measurement devices, observation forms, and interview forms were used as data collection tools. The collected data were analyzed by using the descriptive research method. The noise level was measured at 80.31 dB (A) during the break hours. It was found to be 68 dB (A) during the lecture hours. These findings are well above the class C acoustic performance limit value (39 dB). The measured noise values are threatening to auditory, physiological and psychological health. In the school environment where auditory comfort is so low, it is very difficult to expect efficiency from educational activities. As a result of educational activities against noise pollution in the school, it contributed to the stakeholders in the school to develop positive attitudes towards noise awareness and noise reduction. Observations regarding the acoustics of the school building revealed that no sound-absorbing acoustic material was used in any part of the school. Distorted lamps, distorted projection devices, loud melodic ringing, and noisy behaviors of students and teachers were identified as the main sources of noise in the school. The main themes derived from the analysis of the interviews with teachers and the school principal are: the causes of noise ', the effects of noise' and noise control  '. There are sub-themes for each main theme. For example, the main theme of Causes of Noise consists of sub-themes consisting of 'in-school' and 'out-of-school' noise. The In-School Noises sub-theme was also conveyed through the subclasses of students 'noisy behaviors ',  teachers' roles and their lack of common attitudes', 'the acoustic equipment of the school', noises that vary depending on the gender and age. The teachers who tried to train the curriculum wanted an education system that could be happier for the children, the efforts of teachers to suppress the voice with sound and did not show exemplary behaviors; The idea that parents are people who exhibit noisy behaviors, that children who spend time in front of the screen make noise in the school environment due to lack of stimulus, the change in noise intensity during breaks, rainy weather and winter are listed in the out-of-school noise classification. In the main theme of the effects of noise, it has been revealed that there are teachers who question their own behavior due to the noise and cannot make sense, teachers who get sick of their jobs and count the days left to retirement, teachers who experience noise-induced hearing loss and begin to use hearing devices, teachers who cannot do their jobs comfortably in their rooms and teachers who have communication problems in their home life. The most devastating effect of noise in the learning environment is that it creates a focus problem by lowering motivation among students and teachers. The school principal stated that he did not understand what was spoken of in his room due to the noise coming from the corridor even when the door was closed and that the school needed an acoustical improvement. As a result, the lack of acoustic measures in the school, the absence of any rules against noise behaviors in the school building and the lack of common awareness and culture in reducing noise are the most important causes of noise pollution in the school. Under the leadership of the Ministry of National Education, Provincial and District National Education directorates should be encouraged to carry out projects aimed at providing auditory comfort in the school.