Bursa ET-BA'da kesimi yapılan farklı ırk kuzularda bazı kesim ve karkas özelliklerinin belirlenmesi
Determining some slaughter and carcass characteristics in different race lambs slaughtered in ET-BA abbattoir in Bursa
Yazar: SAVAŞ ERKUŞ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM AK
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'nin farklı bölgelerinde yetiştirilen Kıvırcık ırkı kuzular ile Morkaraman ve Karayaka ırkı kuzularının kesim yaşı, kesim ağırlığı, bazı kesim ve karkas özelliklerini belirlemek, ülkemizdeki ve dünyadaki diğer araştırma sonuçları ile karşılaştırarak bu özelliklerle ilgili olarak Türkiye'deki durumu değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.Çalışma 2006 yılı Kasım ? Aralık döneminde doğan, 2 ay sonunda sütten kesilip 1 ay da yoğun yemle beslenen toplam 450 baş Çanakkale, Eskişehir ve Bursa yöresine ait Kıvırcık kuzular ile başlayıp, ardından 2007 yılı Mart ? Nisan döneminde doğan 2 ay sonunda sütten kesilip 1 ay da yoğun yemle beslenen 100 baş Morkaraman ve 50 baş Karayaka ırkı kuzularda yapılmıştır. Araştırma sonunda; Kıvırcık, Morkaraman ve Karayaka ırkı kuzularda sırası ile kesim öncesi canlı ağırlık., 27.0±0.11, 27.3±0.23, ve 27.8±0.33 kg, sıcak karkası ağırlığı., 13.5±0.06, 12.3±0.12, ve 12.8±0.18 kg, soğuk karkas ağırlığı., 13.2±0.06, 12.0±0.12 ve 12.5±0.18 kg, sıcak karkas randımanı., %50.1±0.06, %45.1±0.12 ve %46.0±0.18, soğuk karkas randımanı., %49.0±0.06, %44.0±0.13 ve %45.0±0.18, soğutma kaybı., %2.2±0.02, %2.4±0.04 ve %2.2±0.05, karkas uzunluğu., 64.2±0.10, 59.7±0.22 ve 59.1±0.31 cm, but çevresi., 29.1±0.08, 26.0±0.17 ve 25.5±0.24 cm, baş ağırlığı., 1.3±0.01, 1.6±0.01 ve 1.5±0.02 kg, ayakların ağırlığı., 0.6±0.01, 0.8±0.01 ve 0.7±0.01 kg, deri ağırlığı., 2.4±0.01, 2.7±0.02 ve 2.5±0.03 kg, bağırsak ağırlığı., 2.2±0.01, 2.5±0.03 ve 2.4±0.04 kg, ciğer takım ağırlığı., 1.3±0.01, 1.2±0.01 ve 1.2±0.02 kg, boş işkembe., 1.0±0.01, 1.2±0.02 ve 1.3±0.01 kg olarak ölçülmüştür. Yapılan istatistik analiz sonucu ırklar arasındaki kesim ve karkas özellikleri arasındaki farklılıklar önemli bulunmuştur ( P<0.05 ).Üç farklı yöreden gelen Kıvırcık kuzuların kesim ve karkas özellikleri istatistiksel olarak değerlendirildiğinde, çoğu özellik bakımından aradaki farklılığın önemli olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine the slaughtering age, slaughtering weight, some slaughtering and carcass characteristics of the lambs which are produced from Kıvırcık, Morkaraman and Karayaka breed sheeps, which are grown in different places of Turkey and to evaluate the condition of these characteristics in our country by comparing the results of other research in Turkey and in the world.The study was started totally 450 lambs were from Çanakkale, Eskişehir and Bursa regions. The lambs which were used in this study were born between November and December period in 2006 and were weaned when they were two month old. After this they were fed with intensive feed for one month. Afterwards, the study was carried out totally 100 Morkaraman breed lambs and 50 Karayaka breed lambs which were used in this study were born between March and April period in 2007 were weaned when they were two month old and were fed with intensive feed for one month. As a result of the research, respectively live weight before slaughtering in the lambs of Kıvırcık, Morkaraman and Karayaka breeds were., 27.0±0.11, 27.3±0.23, and 27.8±0.33 kg, hot carcass weight., 13.5±0.06, 12.3±0.12, and 12.8±0.18 kg, colt carcass weight., 13.2±0.06, 12.0±0.12 and 12.5±0.18 kg, hot carcass dressing., %50.1±0.06, %45.0±0.12 and %46.0±0.18, colt carcass dressing., %49.0±0.06, %44.0±0.13 and %45.0±0.18, cooling loss., %2.2±0.02, %2.4±0.04 and %2.2±0.05, carcass length., 64.2±0.10, 59.7±0.22 and 59.1±0.31 cm, bum area., 29.1±0.08, 26.0±0.17 and 25.5±0.24 cm, heat weight., 1.3±0.01, 1.6±0.01 and 1.5±0.02 kg, feet weight., 0.6±0.01, 0.8±0.01 and 0.7±0.01 kg, skin weight., 2.4±0.01, 2.7±0.02 and 2.5±0.03 kg, intestines weight., 2.2±0.01, 2.5±0.03 and 2.4±0.04 kg, full liver weight., 1.3±0.01, 1.2±0.01 and 1.2±0.02 kg, empty stomach weight., 1.0±0.01, 1.2±0.02 and 1.3±0.01 kg were measured. The differences between slaughtering and carcass characteristics of the lambs of breeds are important (P < 0.05).Statistically, it was recognized that the differences between slaughtering and carcass characteristics of the lambs of theree different region are not important in point of many characteristics