Esnek (uzaktan) çalışmanın işgören memnuniyeti, işgören performansı ve işveren maliyetlerine etkisi üzerine bir araştırma
A research on the effect of flexible (remote) working on employee satisfaction, employee performance and employer costs
Yazar: SEVCAN KAYA
Danışman: PROF. DR. ORHAN ÇAĞLAYAN
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Esnek çalışma = Flexible working ; Maliyet = Cost ; Performans = Performance ; Çalışanlar = Workers ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş performansı = Job performance

Özet:
Son yıllarda yaşanan sosyal, ekonomik, teknolojik gelişmeler ve pandemi ile birlikte çalışma hayatında köklü değişiklikler meydana gelmiştir. Şimdiye kadar yapılan çalışma ve uygulamalarda esnek çalışmanın özel sektörde yaygın olarak kullanılmasının altında önemli maliyet avantajı sağlaması yatarken, günümüzde pandemi ve deprem gibi olaylarla pek de kontrol altında tutulamayan sebepler nedeniyle zorunluluktan kaynaklı olarak esnek çalışmanın kullanım yelpazesi genişleyerek kamu sektöründe de uygulama alanı bulmuştur. Kamu sektöründe uygulanmasının temelinde ise kamu hizmetinin sürekliliğinin sağlanması yer almaktadır.
Esnek çalışma, iş faaliyetlerinin iş yerlerinden uzak mekânlarda yerine getirilmesi ve işin yapılması esnasında zaman yönetimi ve mekân belirlemede söz sahibi olması, klasik çalışma sistemine göre çalışma şartlarında esnekliğe yer verilmesi anlamı taşımaktadır. Çalışanların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla iş yerindeki görev ve sorumlulukları gereği istenilen işin ortaya konulabilmesi için harcadığı zaman ve çaba işgören performansı olarak tanımlanmaktadır. İşgören memnuniyeti ise çalışanların işine karşı gösterdiği olumlu ya da olumsuz tavır olarak açıklamak mümkündür. İşveren maliyeti ise işletmelerin/kurumların esnek çalışma sistemine geçmesiyle birlikte katlanmak zorunda kalan bütün maliyet kalemlerini kapsamaktadır.
Bu çalışmanın amacı Adalet Bakanlığına Bağlı Ankara Merkez İcra Müdürlüklerinde uygulanan uzatan (esnek) çalışma sisteminin işgören memnuniyeti, işgören performansı ve işveren maliyetlerine etkisini belirlemektir.
Tez kapsamında esnek çalışmanın işgören memnuniyeti, işgören performansı ve işveren maliyetleri arasında istatistiki olarak anlamlı bir etkisinin olup olmadığı araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda demografik değişkenler bakımından araştırma değişkenleri konusunda anlamlı bir farklılık olup olmadığı belirlenecektir.
Bu çalışmada icra dairesi çalışanlarının esnek çalışmaya yönelik tutumlarının çalışanların memnuniyetleri, performansları ve işveren maliyetine ilişkin tutumları üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışmada ayrıca çalışanların memnuniyet düzeylerinin performans seviyeleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Son olarak esnek çalışmanın çalışan performansına etkisinde çalışan memnuniyetinin aracılık rolü olup olmadığı araştırılmıştır. Bu amaçla 400 çalışandan yüz yüze görüşme yapılarak anket ile veri toplanmıştır. Araştırma hipotezleri yapısal eşitlik modeli analizi ve process makro analizi ile test edilmiştir. 
Yapısal eşitlik modeli analizi sonucunda esnek çalışmanın işgören memnuniyetini, işgören performansını ve işveren maliyetini pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca işgören memnuniyetinin işgören performansı üzerindeki anlamlı etkisi doğrulanmıştır. Process makro analizi sonucunda ise esnek çalışmanın işgören performansı üzerindeki etkisinde işgören memnuniyetinin yüksek düzeyde aracılık rolüne sahip olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. 
Elde edilen bulgular göstermektedir ki esnek çalışma ve mesai dışı çalışma icra çalışanlarında memnuniyete neden olmakta bu memnuniyet neticesinde de çalışanların performanslarında artış meydana gelmektedir. 
Yapılan tez çalışmasıyla esnek çalışmanın Adalet Bakanlığı ile birlikte diğer kamu kurumlarında da uygulanmasının yaygınlaşması beklenmektedir. Kamu hizmetinin devamı ve sürekliliği için maliyetlerin önemli bir ölçüt olduğu göz önünde bulundurulduğunda çağın gerekleri, doğal afet ve pandemi gibi büyük bir kitleyi etkisi altına alan olaylar çalışma hayatının uygulama alanına sınırlamalar getirdiğinden işgörenlerin çalışmalarını sürdürebildiği esnek çalışma modeli ile işgören memnuniyetinin sağlanmasına, işgören performansının artmasına ve işgören maliyetlerinin düşürülmesine önemli katkı sağlaması ile etkin ve verimli bir çalışmaya hayatı açısından yol gösterici olacaktır.

Abstract:
With the social, economic, technological developments and the pandemic in recent years, radical changes have occurred in working life. While the reason for the widespread use of flexible working in the private sector in the studies and practices done so far is that it provides significant cost advantages, today the range of use of flexible working has expanded due to reasons that cannot be kept under control due to events such as pandemics and earthquakes, and it has found application in the public sector as well. The basis of its implementation in the public sector is to ensure the continuity of the public service.
Flexible working means that work activities are carried out in places far from the workplaces and that they have a say in time management and place determination during the work, and flexibility in working conditions according to the classical working system. In order to meet the needs of the employees, the time and effort spent in order to put forward the desired job in accordance with their duties and responsibilities in the workplace is defined as the performance of the employee. It is possible to explain the employee satisfaction as the positive or negative attitude of the employees towards their work. Employer cost includes all cost items that had to be endured with the transition of enterprises/institutions to the flexible working system.
The aim of this study is to determine the effect of the extended (flexible) working system applied in Ankara Central Enforcement Directorates under the Ministry of Justice on employee satisfaction, employee performance and employer costs.
Within the scope of the thesis, it is aimed to investigate whether there is a statistically significant effect of flexible working between employee satisfaction, employee performance and employer costs. In line with the purpose of the research, it will be determined whether there is a significant difference in terms of demographic variables in terms of research variables.
In this study, the effect of executive office employees' attitudes towards flexible working on employee satisfaction, performance and attitudes towards the cost of institutions was investigated. In the study, the effect of employee satisfaction levels on performance levels was also examined. Finally, it has been investigated whether employee satisfaction has a mediating role in the effect of flexible working on employee performance. For this purpose, 400 employees were interviewed face-to-face and data were collected by questionnaire. The research hypotheses were tested with structural equation model analysis and process macro analysis.
As a result of the structural equation model analysis, it has been determined that flexible working affects employee satisfaction, employee performance and employer cost positively. In addition, the significant effect of employee satisfaction on employee performance has been confirmed. As a result of the process macro analysis, it was found that employee satisfaction has a high mediating role in the effect of flexible working on employee performance.
The findings show that flexible working and non-working work cause satisfaction in executive employees, and as a result of this satisfaction, an increase in the performance of the employees occurs.
Flexible development with the thesis study Continuing to expand its use in other public institutions together with the Ministry of Justice. Since public costs are an important criterion for the continuation and continuity of the eye, the requirements of the diameter, the effect of a large mass such as natural disasters and pandemics, the limitations of the working areas of the surrounding organisms, the building work model in which the employees can maintain their structures, giving the employee permission, authorization of the employee competence and the employee's It will be a guide in terms of an efficient and productive working life by making a significant contribution to the reduction of productivity.