Güneydoğu Anadolu bölgesinde yer alan siluriyen yaşlı birimlerin (Korudağ ve Hazro) hidrokarbon kaynak kaya potansiyeli
Hydrocarbon source rock potential of the silurian units (Korudağ and Hazro)in the Southeastern Anatolia region of Turkey
Yazar: SELİM SERKAN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. İSMAİL HAKKI DEMİREL
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışmanın esas amacı, Güneydoğu Anadolu Bölgesi?nde bulunan Siluriyen yaşlı birimlerin hidrokarbon kaynak kaya potansiyelini belirlemektir. Bu amaçla, Korudağ ve Hazro bölgelerinde bulunan Siluriyen yüzleklerinden toplam 29 adet şeyl örneği alınmıştır. Organik jeokimyasal analizler toplam organik karbon miktarı ve Rock Eval pirolizi kapsamaktadır. Ayrıca örneklerin mineral içeriklerini ortaya koymak maksadıyla tüm kayaç ve kil fraksiyonu analizleri de yapılmıştır.Korudağ örneklerinin toplam organik karbon miktarları (TOC) % 0,68 ile % 3,58 (ağırlıkça) aralığında olup ortalaması % 2,044?dür. Hazro örneklerinin TOC değerleri se Korudağ örneklerininkinden daha düşüktür. En düşük ve en yüksek TOC değerleri; % 0,24 (SH-11) ve % 1,48 (SH-1)?dir. Hazro örnekleri için ortalama TOC değeri ağırlıkça % 0,58?dir. Korudağ ve Hazro örnekleri için ortalama S2 piki değerleri sırasıyla, 0,41 mg HC/g rock ve 1,03 mg HC/g rock?dır. Korudağ örneklerinin Tmax değerleri 5410C?ye kadar yükselmekte ve ısısal olarak aşırı olgun seviyeyi işaret etmektedir. Ancak Hazro örneklerinin Tmax değerleri 4340C?den 4410C?ye kadar olup petrol oluşum penceresini belirtmektedir. Korudağ örneklerinin HI değerleri 10 mg HC/g TOC ile 45 mg HC/g TOC arasındadır. Hazro örneklerinde ise bu aralık 75 ile 258 mg HC/g TOC arasında değişmektedir. Hazro örnekleri için ortalama değer 134 mg HC/g TOC olup tip III gaz meyilli kerojene karşılık gelmektedir.XR-D tüm kayaç analizlerine göre; ağırlıklı olarak kuvars (% 3-8), feldispat (% 1-12), kalsit (% 1-2), dolomit (% 1-3) ve kil mineralleri (% 49-73) bulunmaktadır. Egemen olan kil mineralleri ise illit ve kaolinittir. İllit kristalinite değerleri jeokimyasal sonuçlarla uyum göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Güneydoğu Anadolu, Siluriyen, Hazro, Korudağ, kaynak kaya.

Abstract:
The main objective of this study is to determine the hydrocarbon source rock potential of the Silurian units which found southeastern Anatolia. A total of 29 shale samples were collected from the Silurian outcrops extended in Korudağ and Hazro regions, to evaluate hydrocarbon source rock potential of these samples. Organic geochemical analyse including total organic carbon content and Rock Eval pyrolysis were carried out. In addition, to exhibit the mineral contents of these samples whole rock and clay fraction analyse have been also performed.The total organic matter contents (TOC) of the Korudağ samples range from 0.68 to 3.58 % (in weight). The TOC values of the Hazro samples are lower than the Korudağ samples. The lowest and highest TOC values are 0.24 (SH-11) and 1.48 % (SH-1). Average TOC value for Hazro samples is 0.58 % in weight. The average S2 peak values of the Korudağ and Hazro samples in turn, 0.41 mg HC/g rock and 1.03 mg HC/g rock. Tmax values of Korudağ samples as high as 5410C indicating thermally over maturity. However, the Tmax values of the Hazro samples range from 4340C to 4410C indicating oil generation window. The HI values of the Korudağ shales are between 10 mg HC/g TOC and 45 mg HC/g TOC. However the HI values of Hazro samples are between 75 to 258 mg HC/g TOC. Having an average value of 134 mg HC/g TOC corresponding to type III gas prone kerogen.Whole rock XR-D analyses shows that mineral contents are comprised mainly of quartz (3-8 %), feldspar (1-12 %), dolomite (1-3 %) and clay minerals (49-73 %). The dominant clay minerals are illite and kaolinite. Illite cristallinity values are consistent with geochemical results.Keywords: Southeastern Anatolia, Silurian, Hazro, Korudağ, source rock.