Böbrek üstü bezi metastazlarında stereotaktik beden radyoterapisinin hedef hacim doz homojenitesine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the target volume dose homogeneity of stereotactic body radiotherapy in adrenal gland metastasis
Yazar: HAMZA TATLI
Danışman: DOÇ. DR. BAHAR DİRİCAN
Ankara Üniversitesi / Nükleer Bilimler Enstitüsü / Medikal Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında, böbrek üstü bezi metastazı olan 9 hastanın 12 adet lezyonu için tedavi öncesi çekilen bilgisayarlı tomografi kesit görüntüleri kullanılarak, dinamik konformal arkl (DCA) ve sabit gantri açılı konformal demet (FBC) teknikleri ile stereotaktik beden radyoterapisi (SBRT) tedavi planları yapılmıştır. Elde edilen veriler hedef hacim doz homojeniteleri ile kritik organ dozları açısından değerlendirilmiştir.DCA tekniği ile yapılan planlarda 2cc'lik 12 ile 14 adet arasında arklar, FBC tekniği ile yapılan tedavi planlarında ise 10cc aralıklarla yerleştirilmiş 24 ile 27 adet arasında demet kullanılmıştır.Her iki planlama tekniği için de günlük fraksiyon dozu 10 Gy olup, hedef hacim için planlanan tedavi dozu 30 Gy'dir. Üç fraksiyonluk tedavi şeması için kritik organların tolerans dozları, spinal kord için maksimum 18 Gy, böbrek için eşik doz 15 Gy (en az 200cc böbrek hacmi eşik doz altında kalmalı) ve karaciğer için eşik doz 15 Gy (en az 700cc karaciğer hacmi eşik doz altında kalmalı) olarak belirlenmiştir.Hedef hacim doz homojeniteleri açısında DCA tekniği FBC tekniğinden % 0,3 daha iyi sonuç vermiştir. DCA tekniği spinal kord için, maksimum dozu % 4,3 azaltmıştır. FBC tekniğine göre DCA tekniğinin ipsilateral böbrek için ortalama dozu % 1,3 ve V15 hacmini % 8,8 azalttığı, kontralateral böbrek için ise ortalama dozu % 0,8 azalttığı bulunmuştur. FBC tekniğine göre DCA tekniğinin ipsilateral karaciğer için ortalama dozu % 1,1 ve V15 hacmini % 1,2 azalttığı, kontralateral karaciğerin için ise maksimum dozu % 4,3 azaltıp, ortalama dozu % 9,3 arttırdığı görülmüştür.Çalışma sonucunda hedef hacim doz homojenitelerinin daha iyi, kritik organ dozlarının daha düşük olmasına neden olan DCA tekniğinin, SBRT planlarında uygulanmasının FBC tekniğinden daha uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this thesis, stereotactic body radiation therapy treatment plans were done for 9 patients having 12 adrenal gland lesions, with dynamic conformal arc (DCA) and fixed beam conformal (FBC) planning techniques, using cross-sectional computed tomography images. Plans were evaluated in respect to target volume dose homogeneities and critical organ doses.In DCA plans, 20cc arcs were used in the number of 12 to 14, and in FBC plans, 24 to 27 beams with 10cc separations were used. For each planning techniques, total prescribed dose for target volume is 30 Gy with three fractions of 10 Gy. Dose constraints for critical organs were determined as 18 Gy maximum for spinal cord, 15 Gy threshold for kidney (at least 200cc kidney volume should remain below threshold), 15 Gy threshold for liver (at least 700cc liver volume should remain below threshold).DCA technique provided % 0,3 better target volume dose homogeneity than FBC. In DCA plans, maximum spinal cord dose decreased by % 4,3 with respect to FBC plans. By comparison with FBC techniques, DCA techniques resulted in %1,3, lower mean dose and % 8,8 lower V15 volume for ipsilateral kidney and % 0,8 lower mean dose for contralateral kidney. For ipsilateral liver % 1,1 lower mean dose, and % 1,2 lower V15 volume; and for contralateral liver % 4,3 lower maximum dose and % 9,3 higher mean dose obtained in DCA plans in comparison to FBC plans.It is found that DCA technique, which provide better target volume dose homogeneity and lower critical organ doses, is more appropriate in SBRT treatment plans than FBC technique.