Spinal anestezili hastalarda sirkadiyen ritim ve uyku kalitesinin postoperatif ağrı üzerine etkisi
The effect of circadian rhythm and sleep quality on postoperative pain in patients with spinal anesthesia
Yazar: DİLEK ÇAY
Danışman: UZMAN GÜLTEN ARSLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-spinal = Anesthesia-spinal ; Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Amaç: Çalışmamızda 18-75 yaş arası spinal anestezi uygulanarak küçük pelvik cerrahi geçirecek hastalarda sirkadiyen ritim ve uyku kalitesinin postoperatif ağrı üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçladık.

Gereç ve Yöntemler: Prospektif yapılan çalışma 15.02.2021-30.04.2021 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi'ne başvuran, spinal anestezi uygulanarak genel cerrahi ve üroloji tarafından operasyon planlanan American Society of Anesthesiologists (ASA) I-III, 18-75 yaş arası 30'u sabah, 30'u öğleden sonra olmak üzere ameliyat zamanlarına göre iki gruba ayrılmış 60 hastayı kapsamaktadır. Hastaların ameliyat öncesi Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ile uyku kaliteleri değerlendirildi.

Hastaların demografik verileri, spinal anestezi öncesi (bazal), 5., 15., 25. dk ve sonrasında her 15 dk'da kalp tepe atımı (KTA), sistolik, diastolik kan basıncı (SKB, DKB), periferik oksijen satürasyonu (SpO2) değerleri ölçülüp kaydedildi. 25G spinal iğne ile L3-L4 spinal aralıktan subaraknoidal bölgeye girildikten sonra 12,5 mg heavy marcaine verilerek spinal blok gerçekleştirildi. Ameliyat sonrasında hastaların 0., 6., 12., ve 24. saat Visual Analog Skala (VAS) skorları, postoperatif ilk 24 saat içinde kullanılan toplam analjezik miktarları, ilk ve ikinci analjezik ihtiyacına kadar geçen süre, uyku kaliteleri ile VAS arasındaki korelasyon kaydedildi.

Bulgular: Yaşları ortalama 51.7±14.5 yıl olan 60 hastanın 30 (%50)'u kadın, 30 (%50)'u erkek idi. Hastaların çoğunluğunun (%81.7) ASA II olduğu görüldü. Hastaların 24 (%40)'ünde PUKİ'ye göre uyku kalitesi iyi iken 36 (%60.0)'sında uyku kalitesinin bozuk olduğu belirlendi. Hastalar öğleden önce ameliyat olanlar (n=30) ve öğleden sonra ameliyat olanlar (n=30) olarak gruplandırıldığında gruplar arasında yaş, cinsiyet, ASA ve PUKİ'ye göre uyku kalitesi açısından istatistiksel anlamlı fark olmadığı saptandı. PUKI skorları ile bütün zaman dilimindeki VAS skorlarının koreleasyonu incelendiğinde bir ilişki saptanmadığı gözlendi. Sabah ameliyat olan grupta VAS 0 (p=0.005), VAS 6 (p<0.001) ve VAS 24 (p=0.04) değerlerinin öğleden sonra ameliyat olan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük olduğu görüldü. Postoperatif analjezik ihtiyacı olmayan hastaların istatistiksel olarak anlamlılığa yakın düzeyde sabah ameliyat olan grupta yer aldığı saptandı (p=0.06). Postoperatif en az iki kez analjezik ihtiyacı olan hastaların sıklıkla öğleden sonra

ameliyat olan grupta yer aldığı görüldü. Postoperatif ilk analjezik ihtiyacına kadar geçen süre sabah ameliyat olan grupta öğleden sonra ameliyat olan gruba göre istatistiksel olarak daha uzundu (sırasıyla, 279.2 dakika, 146.4 dakika, p<0.001). Benzer şekilde postoperatif ikinci analjezik ihtiyacına kadar geçen sürenin de sabah ameliyat olan grupta öğleden sonra ameliyat olan gruba göre istatistiksel olarak daha uzun olduğu belirlendi.

Sonuç: Öğleden önce ameliyat olan hastaların öğleden sonra ameliyat olan hastalara göre postoperatif ilk 24 saat VAS değerlerinin daha düşük, toplam analjezik miktarlarının daha az ve ilk ve ikinci analjezik gereksinimlerinin daha geç olduğu gözlendi. Ancak PUKİ skorlamasına göre uyku kaliteleri değerlendirildiğinde; postoperatif ağrı üzerinde etkili olmadığı belirlendi. Sonuç olarak, kullandığımız anestezik ajanların seçilmiş zamanlarda uygulanması durumunda tedavilerin daha etkili olabileceği, ajanların etkinliğini optimize etmek ve belki de toksik etkilerini de azaltmak için ilaçların uygulama saatlerine göre düzenlenebileceği ve bu konuda daha kapsamlı özellikle gece çalışmalarını da içeren yeni çalışmaların yapılmasının gerektiği kanısına varıldı.

Anahtar Kelimeler:Sirkadiyen ritim, uyku kalitesi, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi, Visual Analog Skala, spinal anestezi, postoperatif ağrı

Abstract:
Aim: In our study, we aimed to investigate the effects of circadian rhythm and sleep quality on postoperative pain in patients aged 18-75 years who would undergo minor pelvic surgery by applying spinal anesthesia.

Material and methods: The prospective study was conducted between 15.02.2021 and 30.04.2021 at the University of Health Sciences Kartal Dr. American Society of Anesthesiologists (ASA) I-III, who applied to Lütfi Kırdar City Hospital and was planned to be operated by general surgery and urology by applying spinal anesthesia, includes 60 patients aged 18-75 years, divided into two groups, 30 in the morning and 30 in the afternoon. Sleep quality of the patients was evaluated with the Pittsburgh Sleep Quality Index (PUKI) preoperatively.

Demographic data of patients, , pre-spinal anesthesia (basal), 5th, 15th, 25th and every 15 minutes thereafter heart rate (HR), systolic, diastolic blood pressure (SBP, DBP), peripheral oxygen saturation (SpO2) values were recorded. After entering the subarachnoidal area from the L3-L4 spinal distance with a 25g spinal needle, a spinal block was performed by injecting 12.5 mg of heavy marcaine. After surgery, Visual Analog Scale (VAS) scores at 0., 6., 12., and 24. hour, total analgesic amounts used in the first 24 hours of postoperative, the time to the first and second analgesic needs, the correlation between sleep quality and VAS were recorded.

Results: Thirty (50%) of 60 patients with an average age of 51.7±14.5 years were female and 30 (50%) were male. The majority of patients (81.7%) had ASA II 24 (40%) of the patients had good sleep quality compared to PUKI, while 36 (60.0%) had poor sleep quality. When patients were grouped as those who had surgery before noon (n=30) and those who had surgery in the afternoon (n=30), there was no statistically significant difference in sleep decency between the groups according to age, gender, ASA and PUKI. When the correlation between PUKI scores and VAS scores in the whole time period was examined, no correlation was found. VAS 0 (p=0.005), VAS 6 (p<0.001) and VAS 24 (p=0.04) values were statistically significantly lower in the morning surgery group than in the afternoon surgery group.It was found that patients who did not need postoperative analgesics were included in the group with morning surgery at a statistically significant level (p=0.06). Patients with postoperative analgesic needs at least twice were often included in the group that had surgery in the afternoon. The time to the first postoperative analgesic requirement was statistically longer in the group operated in the morning than in the group operated in the afternoon(respectively, 279.2 minutes, 146.4 minutes, p<0.001). Similarly, it was determined that the time before postoperative second analgesic need was statistically longer in the group with morning surgery than in the group with afternoon surgery.
Conclusion:It was observed that the patients who underwent surgery before noon had lower postoperative VAS values, less total analgesic amounts, and later firstand second analgesic requirements in the first 24 hours compared to patients who underwent surgery in the afternoon. However, when the sleep quality according to PUKI score  is evaluated; it was determined that it had no effect on postoperative pain.As a result, it was concluded that if the anesthetic agents we use are applied at selected times, the treatments can be more effective, the drugs can be arranged according to the application hours in order to optimize the effectiveness of the agents and perhaps reduce their toxic effects, and that new studies including more comprehensive studies, especially night studies, are needed.
Keywords:Circadian rhythm, sleep quality, Pittsburgh Sleep Quality Index, Visual Analog Scale, spinal anesthesia, postoperative pain