Performans yönetimi sisteminin kurulmasında karşılaşılan sorunlara yönelik sanayi işletmelerinde nitel bir araştırma
A qualitative research in industrial companies intented for problems which occured in while setting up the performance management system
Yazar: OKAN ŞENELDİR
Danışman: PROF. DR. NİHAT ERDOĞMUŞ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Paket programlar = Packaged softwares ; Personel değerlendirme = Personnel evaluation ; Personel eğitimi = Personnel education ; Personel yönetimi = Personnel management ; Yetkinlik = Competence ; Yönetim = Management ; Yönetim bilimi = Administration science ; Yönetim sorunları = Management problems ; Yönetim teşkilatı = Administrative organization ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management

Özet:
Sanayi devriminden beri performans, önemini artırarak işletmelerde hak ettiği yeri almıştır. Değişimin ve etkilerinin temel tanımlayıcı haline geldiği günümüz dünyasında işletmeler, performans odaklı bir yönetim felsefesi uygulamaktadır. Hem örgütün performansı, hem de her bir çalışanın performansı; işletme yönetimi tarafından artırılmaya çalışılmaktadır. Öncelikle, performans yönetimi sisteminin oluşturulması gerekir. Daha önce hiç sistemi olmayan işletmeler, yeni kurulan işletmeler ve gereksinimleri doğrultusunda mevcut sistemleri yetersiz kalan işletmeler; yaşanan süreç içinde sistem kurulması gereğini duymaktadır. Özellikle 2003 yılında çıkan iş yasasıyla birlikte, işletmelerde performans yönetimi sistemi gereksinimi artmıştır.Bu araştırmada ana problem, performans yönetimi sisteminin kurulmasında karşılaşılan sorunları ortaya koymaktır. Bu ana problemle bağlantılı alt problemler şunlardır:-Performans planlama ve değerlendirme sürecinde karşılaşılan problemler,-Kurulan sistemin izlenmesi sürecinde karşılaşılan problemler,-Değerlendiriciden, çalışandan, örgütten ve işin kendisinden kaynaklanan problemlerdir.Kocaeli Bölgesinde faaliyet gösteren anonim şirketler, araştırmanın ana kitlesini oluşturmaktadır. 32 şirketteki insan kaynakları yöneticileri, amaçlı örnekleme yoluyla seçilmiş ve örnek kitleyi oluşturmuştur. Karşılıklı görüşülerek açık uçlu sorular aracılığıyla elde edilen veriler, içerik analiziyle çözümlenmiştir.Araştırmadaki 32 işletmenin incelendiği 4 değişken şunlardır:-İşletmelerin faaliyette bulunduğu sanayi sektörü,-Çalışan sayısına göre işletme büyüklüğü,-İşletmelerin yabancı sermaye durumları,-İşletmelerde sendika olup olmamasıdır.Analiz sonucu elde edilen bulgulardan bazıları şunlardır: Sistemin kurulması sürecinde yaşanan temel sorun, çalışanların sisteme inançlarının olmaması ve sistemin gereksiz olarak görülmesidir. Çalışanlara yeterince anlatılamaması nedeniyle sistem, gereksiz ve işe yaramaz görülmektedir. Hedeflerin belirlenmesinde sorunlar yaşanmaktadır. Önceden sonuç alınamamış iş ve sistemler, sisteme inancı zorlaştırmaktadır. Değerlendiriciler taraflı davranabilmektedir. Sendikaların sisteme karşı olumsuz tutumları vardır. İş yoğunluğu ve fazla mesai yaşanmaktadır. Yükselmek isteyenler için konum açılamamaktadır. Geri bildirimin olumsuz olduğu durumlarda, çalışanları ikna edememe sorunu yaşanmaktadır. Fabrikalarda sistem kurulmadan önce gerçekleştirilen temel hazırlık, çalışanlara eğitimler verilmesidir. Fabrikaların büyük çoğunluğunda, yalnızca üstler tarafından ve yılda bir kez performans değerlendirme yapılmaktadır.Anahtar Kelimeler : Performans, performans değerlendirme,performans yönetimi sistemi.

Abstract:
Since the industrial revolution, importance of the performance concept has increased and taken its place. Nowadays, companies have been implemented performance?oriented management philosophy. Both company?s general performance and employee? s performance have been trying to increase by company management.Firstly, performance management system should be achieved. Companies which haven?t any system previously, companies which are established and the companies that are insufficient with their existence systems, there is a need to set up systems in time. Especially, together with last occupation law in 2003, there is a greater need to new systems.In this research, the fundemantal problem is about the problems which are come across settlement of the performance management system. There are problems related with this fundamental problem:-Sub problems are; problems which are come across during the performance planning and appraisal process,-The potential problems during pursuiting settled system, and-The problems which sourced from the job itself, organization, employees, rater.Industrial companies which reestablish their performance management system. In practice, industrial companies in Kocaeli region have been taken as a population and 32 companies have taken as a sample. Face to face interviews have been done with the human resources managers. Data have been collected by taking notes during interview and also using voice record vehicle by taking allowance.Obtained data had evaluated with content analysis. Companies and findings had grouped according to determined four categories. Because of this research is qualitative, findings which will be tested for next studies have put forwarded.Companies in this research have examined with 4 variables:- Industrial sector, which the companies are operated,- Company size according to number of employees,- The foreign capital position of the companies,- Whether there is labour union or not.Some of the findings are obtained as a result of the analysis are as follows:The basic problem which is set the system, is not to believe the system and to think that the system is not necessary. Because of not to be able to explain the system to employees, the system is perceived useless and unnecessary. The problems of the targets were determined. Due to other systems? failure, not to believe the system. Subjective performance appraisal system by raters. Against the system, negative attitudes of labour unions. Workload and overtime. Not to be able to have positions, for advancement. Not to be able to persuade employees, when negative feedback is necessary. Basic preparation which has done before new system settlement in factories, education has been given to the employees. In the majority of the factories, appraisals have been done by only superiors. Factories which have done performance appraisal in a year have formed majority of whole factories.Key Words : Performance, performance appraisal, performancemanagement system.