Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve 1982 Anayasası'nda ifade ve kitle iletişim özgürlüğü
Freedom of expression and mass media under the European Convention on Human Rights and 1982 Constitution of Turkey
Yazar: MURAT ESMER
Danışman: PROF. DR. SİBEL İNCEOĞLU
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / İnsan Hakları Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa 1982 = Constitution 1982 ; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi = European Convontion on Human Rights ; Demokratik toplum = Democratic society ; Kitle iletişimi = Mass communication ; Çoğulculuk = Pluralism ; İfade özgürlüğü = Expressive  freedom

Özet:
İfade özgürlüğü çoğulcu demokratik toplum düzeninin sağlanmasında çok önemli bir rol oynamaktadır. İfade özgürlüğünün günümüzdeki en etkin kullanım biçimi kitle iletişim araçları vasıtasıyla sağlanmaktadır. Bilgi, düşünce ve habere ulaşılmasında, bunların açıklanmasında ve yayılmasında kitle iletişim araçlarından sıklıkla faydalanılır. Kitle iletişim araçları, kamuoyunun oluşumundaki en etkili araçlardır. Bu bağlamda, kitle iletişim özgürlüğünün özünü ifade özgürlüğü oluşturur. İfade özgürlüğünü etkileyen hukuki düzenlemeler kitle iletişim özgürlüğünü de doğal olarak etkiler. Ancak kitle iletişim araçlarının taşıdığı özellikler nedeniyle kitle iletişim özgürlüğü, ifade özgürlüğünden ayrı olarak bazı başka yasal düzenlemelere de tabi tutulabilir. İfade ve kitle iletişim özgürlüklerinin kapsam ve sınırlarının ortaya konulabilmesi için bu özgürlüklere yönelik yasal düzenlemelerin ele alınması gerekmektedir. Bu çalışmada, ifade özgürlüğünün kitle iletişim özgürlüğünü de kapsamına alan bir özgürlük olduğu göz önüne alınarak, ilk önce ifade özgürlüğünün kuramsal boyutu ele alınmıştır. Daha sonra kitle iletişim özgürlüğünün, ifade özgürlüğünün kullanılmasındaki rolü ve tekelleşme olgusunun bu rol üzerindeki etkileri incelenmiştir. En son olarak da sırasıyla, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve 1982 Anayasası'nda ifade ve kitle iletişim özgürlükleriyle ilgili düzenlemeler irdelenmiş; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi'nin konu ile ilgili içtihatları ışığında söz konusu özgürlüklerin her iki hukuk metnindeki kapsam ve sınırları karşılaştırmalı olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Freedom of expression plays an important role in construction and maintenance of a pluralistic democratic society order. The most effective enjoyment of the freedom of expression in today's world is attained through the use of mass media. The mass media is widely invoked to Access to information, news, ideas and so on.. It can be used as an important tool in formation of public opinion. In this respect, the freedom of expression constitutes the core of the freedom of mass media. Hence, regulations having an impact on the freedom of expression influences the freedom of mass media as well. However due to the natüre of mass media, it may be subject to some other specific legal rules in addition to those pertaining to the freedom of expression. In order to grasp the scope of and the limitation to the freedom of expression and mass media, there is a clear need to examine the relevant legal corpus of law. This thesis – adopting the view that freedom of expression encompasses also the freedom of mass media- begins with conducting a theoretical inquiry on the concept of the freedom of expression. Secondly, the analysis turns to the role of freedom of mass media in enjoyment of the freedom of expression and the effects of the Notion of monopolisation on such a role. Finally the regulations of the European Convention on Human Rights and 1982 Constitution of Turkey concerning the freedom of expression and mass media are discussed. This discussion compares and contrasts the scope and limits of the freedom of expression and mass media set out in these texts in light of a survey of the jurisprudence of the European Court of Human Rights and the Constitutional Court of Turkey.