Duygu tanıma ve empati odaklı hemşirelik eğitiminin normal gelişim gösteren çocukların empatik eğilimleri ve özel gereksinimli çocukları sosyal kabullenmeleri üzerine etkisi
The effect of emotion recognition and empathy-focused nursing education on empathic tendency of children with normal development and their social acceptance of children with special needs
Yazar: AYŞE ELKOCA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SONAY BİLGİN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Duygu tanıma = Emotion recognition ; Empati = Empathy ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Sosyal kabul = Social acceptance ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuklar = Children ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, duygu tanıma ve empati odaklı hemşirelik eğitiminin, normal gelişim gösteren çocukların empatik eğilimlerine ve özel gereksinimli çocukları sosyal kabullenmelerine etkisini belirlemek amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma, ön test son test kontrol gruplu deneysel bir çalışma olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini, 1 Mart 2021- 8 Temmuz 2021 tarihleri arasında 2 ilköğretim okulunda 3.ve 4.sınıfta eğitim gören 559 öğrenci, araştırmanın örneklemini G*Power analizi sonrası evrenden, çalışmaya katılmasına velisi onay veren öğrencilerden tabakalama yapıldıktan sonra basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 70 öğrenci oluşturdu. Veriler kişisel bilgi formu, KASİ-EEÖ-ÇF ve SKÖ kullanılarak toplandı. Duygu tanıma ve empati odaklı hemşirelik eğitimi, haftada 1 kez 11 oturumdan oluşan 40 dakikalık grup eğitimi şeklinde uygulandı. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik dağılım, ki-kare, Fisher Exact, Fisher-Freeman-Halton Exact testi, Bağımsız gruplarda t testi, Repeated Measures ANOVA, Friedman, One Way ANOVA ve Kruskall Wallis testi kullanıldı.
Bulgular: Verilen eğitimle ön teste göre çocukların empatik eğilimlerinde ve özel gereksinimli çocuklara yönelik sosyal kabul seviyelerinde olumlu yönde değişim sağlanmış, duygusal empati ve bilişsel empati alt boyutlarında anlamlı düzeyde artış saptanmıştır (p<0.05, Effect size: 0.95). Deney ve kontrol grupları arasında KASİ-EEÖ-ÇF ve SKÖ son test toplam ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu bulundu (p˂0.05).
Sonuç: Gerçekleştirilen duygu tanıma ve empati odaklı hemşirelik eğitiminin, çocukların empatik eğilimlerini ve özel gereksinimli çocukları sosyal kabullerini arttırmada etkili olduğu belirlendi. 
Anahtar Kelimeler: Duygu, empati, halk sağlığı hemşireliği, özel gereksinimli  çocuk, sosyal kabul

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to determine the effect of emotion recognition and empathy-oriented nursing education on the empathic tendencies of normally developing children and their social acceptance of children with special needs.
Material and method: The research was conducted as an experimental study with a pretest posttest control group. The population of the research is composed of 559 students studying in 3rd and 4th grades in 2 primary schools between March 1, 2021 and July 8, 2021,and the sample of the research is 70 students who are selected by simple random sampling method by stratification from the universe after G*Power analysis and from students whose parents approve to participate in the study. Data were collected using personal information form, KASI-EEO-CF and SKO. Emotion recognition and empathy-focused nursing education was administered as a 40-minute group training once a week consisting of 11 sessions. In the evaluation of the data; Percentage distribution, chi-square, Fisher Exact, Fisher-Freeman-Halton Exact test, Independent groups t test, Repeated Measures ANOVA, Friedman, One Way ANOVA and Kruskall Wallis test were used.
Results:  With the training given, a positive change was achieved in children's empathic tendencies and social acceptance levels for children with special needs compared to the pre-test, and a significant increase was found in emotional empathy and cognitive empathy sub-dimensions (p<0.05, Effect size: 0.95). It was found that the difference between the total mean scores of KASI-EES-CF and SKO posttest between the experimental and control groups was statistically significant (p˂0.05).
Conclusion: It was determined that the emotion recognition and empathy-oriented nursing education was effective in increasing the empathic tendencies of children and social acceptance of their peers with special needs.
Key Words: Child with special needs, emotion, empathy, public health nursing, social acceptance