İyot içeren kontrast madde alımı ile hipertiroidizm ve hipotiroidizm ilişkisi /
Yazar: VEHBİ ALTAN
Danışman: DR. SELMA KARAAHMETOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Kontrast maddeler = Contrast media ; Koroner anjiyografi = Coronary angiography ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid fonksiyon testleri = Thyroid function tests ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; İyot = Iodine

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile koroner anjiografi işlemi ile birlikte yüksek dozda iyot alımı olan işlem öncesi ötiroid olan hastarda yaklaşık 3 ay süre içindeki tiroid fonksiyonlarındaki değişikliklerin gösterilmesi hedeflenmiştir.
Yöntemler: Elektifşartlarda koroner anjiyografi amacıyla iyotlu kontrast madde kullanılan 73 hastada prospektif gözlemsel çalışma yapıldı. Çalışmaya alınan tüm hastaların işlemden 24 saat öncesine kadar görülen serbest tiroxin (FT4), bazal tirotropin (TSH) değerleri normal,bilinen herhangi bir tiroid hastalıklarıolmayan, yaş sınırlaması olmadan ve GFR > 60 ml/dk olan hastalar alındı. Geçmişte herhangi bir nedenle tiroid hastalığı tedavisi görenler, kronik böbrek hastalığı olanlar, 18 yaş altı hastalar çalışmaya alınmadı.Tiroid disfonksiyonu gelişen hastalarda tiroid ultrasonografi (USG) yapılarak tiroid morfolojisi değerlendirildi. Hipertiroidizm gelişen hastalarda ise tiroid sintigrafisi planlandı. KAG işleminden sonra her hastada 2. ve 12. Haftalar arasında en az bir kez olmak üzere TSH, FT4,spot idrarda iyot düzeyleri kontrol edildi. Tiroid disfonksiyonu gelişen hastalarda ise etyolojiye yönelik olarak çalışmalar yapıldı.
Bulgular:Hastaların takip öncesi başlangıç TSH düzeyi olan 1.56(mIU/L) değerine kıyasla son takiplerinde hastaların ortalama TSH düzeyi belirgin olarak düşerek 1.4(mIU/L) seviyesine geriledi. TSH düzeyindeki değişiklikler 4-6 hafta arasında takipleri görülen hastalarda istatistiksel olarak anlamlı bulundu.(p:0.041 (p<0.05))0-4 hafta ve 6-12 hafta arasında görülen TSH değişiklikleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Takip süresinde hastaların %90.4 ü ötiroid olarak kaldı.%4.1 inde subklinik hipertiroidi,%4.1 inde subklinik hipotiroidi gelişti. Aşikar hipertiroidi oranı ise %1.3 tü.Aşikar hipotiroidizm görülen vaka olmadı.
Sonuç:Ortalama günlük alımın çok üzerinde iyot içeren radyoaktif kontrast madde maruziyetinden sonra ötiroid olan hastalarda işlem sonrasında aşikar hipertiroidizm,subklinik hipertiroidizm ve subklinik hipotiroidizm gelişebilir.İşlem sonrası 4-6 hafta arasında tiroid fonksiyon testlerine bakmak faydalı olabilir.
Anahtar kelimeler:Kontrast madde,iyot,tiroid,fonksiyon testleri,koroner anjiografi

Abstract:
Objective:This study aims to investigate long-term effects (approx 3 months) of radiographic contrast media used for coronary angiography (CAG) on
the thyroid functions in euthyroid patients.
Methods: In a prospective observational study,iodinated contrast material was electively used in 101 patients for coronary angiography. The patients were recruited without age restrictions and, at baseline, all had normal levels of free thyroxine (FT4) and thyrotropin (TSH). Also patients didnt have any known thyroid disease and glomerule filtration rate was higher than 60 ml/min .The morphology of the thyroid was evaluated by thyroid ultrasonography,Thyroid scintigraphy planned for those with overt hyperthyroidism and subclinical hyperthyroidism.Between 2th and 12th weeksafter CAG; every patients had at least once, serum TSH ,FT4 and urinary iodine levels.For those who had thyroid disfunction during the follow up we made further tests for diagnosing and treatment.
Results: Compared to a mean baseline level of 1.56(mIU/L) follow-up TSH levels decreased significantly to 1.4(mIU/L) at at last seen test results of each patient. Changes were statistically significant between 4th-6th weeks with p value 0.041 (p <0.05).No significant changes seen between 0-4 weeks and 6-12 weeks.During the follow up, %90.4 of patient remained in euthyroid state.%4.1 developed subclinical hyperthyroidism,%4.1 developed subclinical hypothyroidism. Only in %1.3 of patients overt hyperthyroidism was seen. Overt hypothyroidism wasn't seen in any patient.
Conclusion: Iodinated radiographic contrast agents may cause overt hyperthyroidsm, subclinical hyperthyroidism,subclinicial hypothyroidism in euthyroid patients undergoing CAG. Checking patients TSH and FT4 levels between 4th-6th weeks after CAG may be helpfull.
Key words: Contrast media, function tests, iodine, thyroid, coronary angiography