Kayseri il merkezinde doğum yapan kadınlarda doğum sonu depresyon sıklığı ve etkileyen faktörler
Prevelance of postpartum depression in women who gave birth in provincial center of Kayseri and factors affecting
Yazar: AYŞEGÜL AKDENİZ ERKEN
Danışman: PROF. DR. OSMAN GÜNAY
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Depresyon = Depression ; Doğum = Delivery ; Gebelik = Pregnancy ; Kadınlar = Women ; Kayseri = Kayseri ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics

Özet:
Giriş ve Amaç: Doğum sonu depresyon (DSD) doğum sonrası dönemde kadınlarda sık görülen annenin ve çocuğun sağlığını olumsuz etkileyen sorunlardan biridir. 
Bu çalışma, Kayseri İl merkezinde doğum yapan kadınlarda DSD sıklığını ve bunun çeşitli sosyo-demografik ve obstetrik faktörlerle ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada çok aşamalı örnekleme yöntemi kullanıldı. İlk aşamada, Kayseri İl merkezindeki bulunan 52 aile sağlığı merkezlerinden(ASM) üç tanesi rastgele seçildi. Seçilen ASM' ler de toplam 38 aile hekimi görev yapmaktadır. İkinci aşamada bu aile hekimlerine kayıtlı olup, Mart 2014 – Mart 2015 tarihleri arasında doğum yapan ve araştırma kriterlerine uygun 600 kadın araştırma kapsamına alındı.
Araştırma grubundaki kadınlar doğumdan sonraki 4–10. haftalar arasında, herhangi bir nedenle ASM' lere başvurduklarında, araştırma hakkında bilgilendirilip sözel onamları alındı. Çalışmaya katılmayı kabul eden kadınlara, araştırmacılar tarafından hazırlanan ve 44 sorudan oluşan sosyo–demografik ve obstetrik verilerin bulunduğu anket formu ve 10 sorudan oluşan Edinburgh Postnatal Depresyon Ölçeği (EPDS) uygulandı.
Verilerin istatistiksel analizinde ki kare testi, unpaired t testi ve tek yönlü ANOVA testi kullanıldı. P<0.05 değerleri anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Araştırma grubunda ortalama depresyon puanı 7.8±4.8 olup, kadınların %18'i doğum sonu depresyon olarak kabul edilmiştir.
Daha önce depresyon öyküsü olanlarda, istemeden gebe kalanlarda, evliliğinde sorun yaşayanlarda, eşinin ailesiyle ilişkisi kötü olanlarda ve ev kadınlarında ortalama depresyon puanı ve depresyon sıklığı önemli ölçüde yüksek bulunmuştur. Buna karşılık, annenin öğrenim düzeyi, ailenin ekonomik durumu, doğum öncesi bakım alma durumu, doğumun şekli, bebekte sorun olma durumu ve bebeği emzirme durumunun DSD sıklığına önemli bir etkisi bulunmamıştır.
Sonuç: DSD sıklığını ve zararlarını azaltmak için istenmeyen gebelikler önlenmeli, gebelikten önce veya gebelik sırasında depresyon öyküsü olan kadınlar daha yakından izlenmeli ve depresif belirti saptananlar için uzman desteği sağlanmalıdır.

Anahtar kelimeler: Gebelik, doğum sonu depresyon, sosyo demografik faktörler

Abstract:
Background and Objective: Postpartum depression (PPD ) is  one of the problem which can affect negatively maternaland infant health and frequent disease in wowen in the postpartum period..
 Aim of this study is to determine the prevelance rate of postpartum depression in women who gave birth and its relationship with the various socio-demographic and obstetric factors in provincial center of Kayseri.
Materials and Methods: Multi-stage sampling method was used in this study. In the first stage, three of 52 family health centers in provincial center of Kayseri were randomly selected. In these selected family health centers 37 family physicians were working. In the second stage, 600 women who registered to these family physicians, gave birth from March 2014 to March 2015 and meet research criteria were included in this study.
When women in the study group applied to family health center for any reason in the postpartum 4 to 10 weeks, were informed about the study and were received verbal consent. Women who agreed to participate in the study, a socio-demographic questionnaire prepared by researchers and consisting of 44 questions and Edinburgh Postnatal Depression Scale (EPDS) consisting of 10 questions were performed. 
Chi-square test, unpaired t test and one-way ANOVA were used for statiscal analysis. P <0.05 was considered statistically significant.
Results: The mean depression score in the study group was 7.8 ± 4.8, 18% of women has been accepted as postpartum depression.
Mean depression score and incidence rate of depression has been found significantly higher among the wowen who have previous history of depression, unwanted pregnancies, problems in marriage, poor relationship with husband's family and  were housewives. In contrast, educational level of the women, economic level of the family, receiving antenatal care, way of delivery, problem of baby and breastfeeding have not  significant effects on postpartum depression.
Conclusion:. To reduce the incidence and damages of postpartum depression; unwanted pregnancies should be prevented, women with a history of depression before pregnancy or during pregnancy should be monitored closely and professional support should be provided to those detected depressive symptoms. 

Keywords: Pregnancy, postpartum depression, socio-demographic factors