İş güvenliği uzmanlarının maruz kaldığı mobbing'in iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi
Evaluation of mobbing exposure of occupational safety specialists in terms of occupational HEALTH and safety
Yazar: NURDAN VARDALI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜGE ENSARİ ÖZAY
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Mobbing = Mobbing ; Psikolojik etki = Psychological effect ; Psikososyal faktörler = Psychosocial factors ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems ; İş güvenliği = Work safety ; İş güvenliği uzmanı = Occupational safety specialist ; İş ortamı = Work environment ; İş sağlığı = Occupational health ; İş stresi = Job stress

Özet:
İş sağlığı ve güvenliği çalışmaları, çalışanlarla iletişim ve etkileşim gerektiren sektörlerden bir tanesidir. İş sağlığı ve güvenliğinde, biyolojik, kimyasal ve fiziksel olan mesleki risklerin yanında psikososyal risk etmenlerinden biri olan mobbing de yer almaktadır. Çalışanın maruz kalabileceği mobbing veya diğer risk etmenleri doğrultusunda, insanlarla etkileşimini, işine veya iş yerine karşı sahip olduğu iş motivasyonunu olumsuz yönde etkileyebilmektedir.  
       Bu çalışmada, sektördeki iş güvenliği uzmanları eğer mobbinge maruz kalıyorlarsa bu durumun iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma gerçekleştirilirken anket soruları hazırlanıp, sosyal medya aracılığıyla katılımcılara ulaştırılmıştır. Google anketler aracılığıyla toplanan veriler SPSS 25.0 programı yardımıyla istatistiksel olarak değerlendirilerek sonuçlandırılmıştır. 
       Anket soruları 500 kişiye gönderilmiş olup, 163 iş güvenliği uzmanı tarafından yanıtlandırılmıştır. Katılımcıların %65,4'ü erkektir. Mobbing farkındalığını ölçmek amaçlı olarak yönlendirilen anket sonuçlarına göre katılımcıların %98,1'inin mobbing kavramını daha önce duymuş olduğu ve katılımcıların %66,7'sinin iş yerinde mobbinge maruz kaldığı bulgusuna ulaşılmıştır. 
        Araştırmanın sonucunda iş güvenliği uzmanlarının cinsiyetinin, medeni durumunun, yaş gruplarının, eğitim durumlarının, meslek gruplarının ve iş deneyimlerindeki farklılıkların mobbinge maruz kalma oranlarını arttırmadığı sonucuna varılmıştır. Fakat çalışanların mesaiye kalma sıklığının artmasıyla mobbingin doğru orantılı olarak arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle psikososyal risk etmenlerinden birisi olan mobbingin en aza indirilerek, yürütülen iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin daha iyi şekilde yürütülebilmesi ve iş yeri ortamının daha sağlıklı hale getirilmesi için, işverenlere/amir/müdürlere mobbing ile alakalı eğitim verilmesi ve amirlerin çalışanlarla sürekli olarak iletişim halinde olup geri bildirimler alması şeklinde önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Occupational health and safety sector is one of the sectors that requires indispensable communication and interaction. Apart from biological, chemical, and physical occupational risks, occupational health and safety also includes mobbing, one of the psycho-social risk elements. In line with a possible mobbing or other risk elements, one's interaction with others, and their motivation towards their work or workplace can be negatively affected. 
	In this study, it is aimed to evaluate occupational health and safety of the situation if exposed to mobbing. During this study, survey questions has been prepared and conveyed to the participants via social media. The data collected via Google Surveys are finalized and evaluated statistically by means of SPSS 25.0.
	Survey questions have been forwarded to 500 individuals and responded by 163 occupational safety specialists. 65,4% of the participants in the survey are Male. According to the results of survey questions, regarding the measurement of the Mobbing awareness, 98,1% of the participants have acquainted with the term "Mobbing" while the 66,7% of the participants have encountered and exposed to mobbing at their workplace. 
	As a result of this research, it is deduced that occupational safety specialists' gender, marital status, variation of ages, educational status, occupational group, and work histories do not increase the ratio of being exposed to mobbing. However, it is discovered that mobbing increased in direct proportion with the increase in the frequency of working overtime. For this reason, in order to minimize mobbing, which is one of the psychosocial risk factors, and provide better occupational health and safety services and to make the workplace environment healthier, suggestions were made in line with the fact that it is necessary to provide training to employers / supervisors / managers about mobbing and ensure that supervisors are in constant communication with employees and keep receiving feedback from them.