Eşcinsel ve biseksüel erkeklerde deneyimlenen ayrımcılık ve içselleştirilmiş homofobi düzeyinin sosyal anksiyete düzeyi, benlik saygısı ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of experienced discrimination and internalized homophobia levels  in gay and bisexual men on social anxiety level, self-esteem and quality of life
Yazar: BURAK YAĞCI
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ İZCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ayrımcılık = Discrimination ; Benlik saygısı = Self esteem ; Biseksüalite = Bisexuality ; Erkekler = Men ; Eş cinsellik = Homosexuality ; Homofobi = Homophobia ; LGBT = Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; İçselleştirilmiş homofobi = Internalize homophoby

Özet:
Amaç: Cinsel yönelim bakımından azınlık olan gruplar, genel popülasyonun maruz kaldığı stresörlerin yanı sıra kendine özgü stresörlere maruz kalmaktadırlar. Cinsel yönelim bakımından azınlık olan gruplarda ayrımcılık, damgalanma, ön yargı ve şiddet gibi olumsuz yaşantılar heteroseksüellere göre daha fazla görülmekte ve ruhsal sağlığı olumsuz yönde etkilemektedir. Bu olumsuz yaşantılar doğrudan ruhsal sağlığı olumsuz etkiledikleri gibi, bunların sonucunda ortaya çıkan algılanan ayrımcılık, kendini damlama ve içselleştirilmiş homofobi gibi azınlık stres faktörleri ruhsal sağlık üzerinde olumsuz etkiler göstermektedir. Birçok ruhsal hastalık gibi sosyal anksiyete ile de ilişkili olan dış ve iç azınlık stresörleri, benlik saygısı ve yaşam kalitesi ile de ilişkilidir. Neden olduğu sonuçların iyi anlaşılabilmesi için azınlık stres faktörlerinin de iyi anlaşılması gerekmektedir. Bu çalışmada eşcinsel ve biseksüel erkeklerde deneyimlenen ayrımcılık ve içselleştirilmiş homofobinin, sosyal anksiyete, benlik saygısı ve yaşam kalitesi ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve yöntem: Çalışmaya kendini eşcinsel veya biseksüel olarak tanımlayan 85 katılımcı dahil edilmiştir. Çalışma kesitsel ve tanımlayıcı özelliktedir ve katılımcılara kartopu yöntemi ile ulaşılmıştır. Katılımcılara araştırmacı tarafından hazırlanan ve deneyimlenen ayrımcılık sorularını da içeren sosyodemografik ve klinik veri formu, İçselleştirilmiş Homofobi Ölçeği (İHÖ), Libowitz Sosyal Anksiyete Ölçeği (LSAÖ), Sosyal Etkileşim Kaygısı Ölçeği (SEKÖ), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği RBSÖ), Dünya Sağlik Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kisa Formu Türkçe Sürümü (WHOQOL-BREF TR) uygulanmıştır. Örneklemde deneyimlenen ayrımcılığın ve içselleştirilmiş homofobinin, sosyal anksiyete, benlik saygısı ve yaşam kalitesi ile ilişkisine ayrı ayrı bakılmıştır. 
Bulgular: Katılımcıların en az bir alanda yaşam boyu cinsel yönelim temelli ayrımcılığa maruz kaldığı görüldü. Eşcinsel ve biseksüel erkekler arasında sadece sosyal etkileşim kaygısı puanı bakımından farklılık görüldü. Psikiyatrik tanı varlığına göre sadece benlik saygısı puanında farklılık görülürken, psikolojik destek alma bakımından sadece deneyimlenen ayrımcılık puanında farklılık saptandı. İntihar girişimi varlığına göre karşılaştırmada deneyimlenen ayrımcılık, içselleştirilmiş homofobi ve yaşam kalitesi parametrelerinde anlamlı farklılık görüldü. Deneyimlenen ayrımcılık ile sosyal anksiyete düzeyleri arasında aynı yönlü anlamlı ilişki tespit edilirken benlik saygısı ile ters yönlü ilişki tespit edildi. İçselleştirilmiş homofobi ve sosyal anksiyete düzeyleri arasında aynı yönlü ilişki saptanırken, benlik saygısı ile ters yönlü bir ilişki saptandı. Deneyimlenen ayrımcılık ve içselleştirilmiş homofobinin her ikisinin de yaşam kalitesi ile ters yönlü bir ilişki içinde olduğu saptandı. 
Sonuç: Çalışmamızda eşcinsel ve biseksüel erkeklerde deneyimlenen ayrımcılık ile sosyal anksiyete düzeyi arasında pozitif, benlik saygısının ve yaşam kalitesi ile negatif ilişkili olduğu; aynı şekilde içselleştirilmiş homofobi düzeyi ile sosyal anksiyete düzeyinin arasında pozitif,  benlik saygısı ve yaşam kalitesi arasında negatif ilişki olduğu bulunmuştur ve tartışılmıştır. Bu sonuçlar değerlendirildiğinde ruh sağlığı kliniklerinde ve uygulamalarında, psikolojik destek sürecinde, koruyucu ruh sağlığı uygulamalarında ve geliştirilecek politikalarda cinsel yönelim açısından azınlık olan eşcinsel ve biseksüel erkekler değerlendirilirken ayrımcılık deneyimlerinin ve olumsuz ruhsal sonuçlarının göz önünde bulundurulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Abstract:
Objective: Minority groups in terms of sexual orientation are exposed to specific stressors, unlike the stressors of the general population. Negative experiences such as discrimination, stigma, prejudice and violence are more common in minority groups in terms of sexual orientation than heterosexuals, and they affect mental health negatively. While these negative experiences directly affect mental health negatively, minority stress factors such as perceived discrimination, self-stigmatization and internalized homophobia have negative effects on mental health. External and internal minority stressors, which are associated with social anxiety like many mental illnesses, are also associated with self-esteem and quality of life. Minority stress factors should also be well understood in order to understand the consequences they cause. In this study, it was aimed to examine the relationship between discrimination and internalized homophobia experienced in gay and bisexual men with social anxiety, self-esteem and quality of life.
Materials and methods: 85 participants who defined themselves as gay or bisexual were included in the study. The study is cross-sectional and descriptive, and the participants were reached by the snowball method. Sociodemographic and clinical data form, including the discrimination questions prepared and experienced by the researcher for the participants, Internalized Homophobia Scale, Libowitz Social Anxiety Scale, Social Interaction Anxiety Scale, Rosenberg Self-Esteem Scale, World Health Organization Quality of Life Scale Short Form Turkish Version (Whoqol-bref Tr.) has been applied. The relationship between discrimination experienced in the sample and internalized homophobia, social anxiety, self-esteem and quality of life were examined separately.
Results: It was observed that the participants were exposed to lifetime discrimination based on sexual orientation in at least one area. There was a difference between gay and bisexual men only in terms of social interaction anxiety score. While there was a difference only in the self-esteem score according to the presence of a psychiatric diagnosis, there was a difference only in the discrimination score experienced in terms of receiving psychological support. Significant differences were observed in the discrimination experienced, internalized homophobia and quality of life parameters in the comparison according to the presence of suicide attempt. While a significant relationship was found between experienced discrimination and social anxiety levels, an inverse relationship was found with self-esteem. A same-way relationship was found between internalized homophobia and social anxiety levels, while an inverse relationship was found with self-esteem. Experienced discrimination and internalized homophobia were both found to be inversely related to quality of life.
Conclusion: In our study, it was found and discussed that discrimination experienced in gay and bisexual men was positively related to the level of social anxiety, and negatively related to self-esteem and quality of life; Similarly there was a positive relationship between the level of internalized homophobia and the level of social anxiety, and a negative relationship between self-esteem and quality of life. When these results are evaluated, it is understood that discrimination experiences and negative mental consequences should be taken into account when evaluating homosexual and bisexual men who are minorities in terms of sexual orientation in mental health clinics and practices, psychological support process, preventive mental health practices and policies to be developed.