Tavşanın ağız mukoza kesi yara iyileşmesinde antioksidan mekanizma ve nitrat düzeyleri
The interaction of antioxidant mechanism and nox in incisional oral mucosal wound healing of the rabbit
Yazar: FEHMİ KARATAŞ
Danışman: DOÇ. DR. K.GONCA AKBULUT
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Fizyoloji = Physiology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Ağız = Mouth ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Tavşanlar = Rabbits ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Yara iyileşmesi epitelyal, endotelyal, inflamatuvar hücrelerin, trombositlerin ve fibroblastların bir araya gelerek belli bir sıra ve düzen içerisinde fonksiyonlarını yapmalarıyla gerçekleşir. Reaktif oksijen ürünleri (ROS) olarak adlandırılan, organizmada sürekli olarak fizyolojik ve patolojik süreçte rol alan bu ürünler özellikle antioksidanlarla dengelenmediği bazı durumlarda organizma için zararlı olabilmektedir. ROS yara iyileşme sürecinin tüm basamakları ile ilgilidir. Aminoguanidine (AMG), selektif olarak iNOS aktivitesini inhibe eden antioksidan özellikte, lokal ve sistemik inflamasyonların azaltılmasında kullanılabilen bir maddedir. Bu çalışmada tavşan ağız kesi yarasının iyileşme sürecinde AMG uygulamasının (100 mg/kg/3gün) yumuşak dokuda ve plazma da malondialdehit (MDA), glutatyon (GSH), nitrik oksit (NO) üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.AMG lokal formülasyon ve subkütan (sc) uygulama olarak 2 farklı yoldan verilmiştir. Çalışmada üç grup bulunmaktadır. Grup I ( n=6 ) sağda kesi yarası, Grup II (n=6 )sağda kesi yarası. Lokal AMG (12.7 mg içeren PEG'li boncuklar) Grup III 8n=6) sc AMG 100 mg/kg/ 3 gün. Lokal uygulanan polietilen glikol (PEG)'li boncukların kullanılmasında ki amaç kontrollü salımı sağlamaktır.Tavşanlarda aynı çenenin sol tarafına hiçbir cerrahi işlem yapılmamış ancak kesi yarasının kontrolü olarak doku numuneleri alınmıştır.Grup I yara doku MDA düzeyleri, yara yapılmamış sağlam (I-sağlam) doku ile karşılaştırıldığında anlamlı olarak artmış bulundu (7.50±3.37 nmol/gr doku, 2.90±0.25 nmol/gr doku, p<0.05). Çalışmamızda grup II ve III yara doku MDA düzeyleri grup I yara ile karşılaştırıldığında anlamlı olarak azaldı (2.13±0.21 nmol/gr doku 2.20±0.56 nmol/gr doku, 7.50±3.37 nmol/gr doku, p<0.05).Grup II ve III plazma MDA düzeyi grup I ile karşılaştırıldığında anlamlı olarak azalmış bulundu (0.31±0.12 nmol/ml, 0.36±0.15 nmol/ml, 0.98±0.18 nmol/ml p<0.05).Grup I yara doku GSH düzeyleri yara yapılmamış sağlam (I-sağlam) doku ile karşılaştırıldığında anlamlı olarak artmış bulundu (0.76±0.01 ?mol/gr doku, 0.57±0.05 ?mol/gr doku, p<0.05). Grup II ve III yara doku GSH düzeyleri grup I ile karşılaştırıldığında GSH düzeyi artmış olmakla beraber bu artış anlamlı bulunmadı (p>0.05). Ancak grup III plazma sülfidril bileşikleri (RSH) grup I ve II ile karşılaştırıldığında anlamlı olarak artmış bulundu (476.4±67.2 nmol/ml, 278.1±117.8, nmol/ml, 359.3± 51.1 nmol/ml, p<0.05).Çalışmamızda yara NOx düzeyi gruplar arasında farklılık göstermedi. Ancak grupların sağlam taraflarında grup III gerek grup I gerekse grup II ile karşılaştırıldığında doku anlamlı olarak azalmış bulundu (39.24±12.0 µmol/gr doku, 181.96±83 µmol/gr doku, 107.49±46 µmol/gr doku p<0.05).Grup II ve III Plazma NOx düzeyi grup I ile karşılaştırıldığın da anlamlı olarak azalmış bulundu (29.02±8.15 µM, 24±11.35 µM, 50.62± 14.78, µM p<0.05).Histolojik incelemelerde grup II yara dokusunda minimal düzeyde reepitalizasyon söz konusu iken, grup III yarada fibroblast aktivasyonun da ve kollajen lif yapımında belirgin artış dikkati çekti.Sonuç olarak; bu çalışmadan elde edilen bulgularla sc AMG uygulamasının kesi yarasında lokal AMG uygulamasına göre yara iyileşmesinde daha etkili olduğunu saptadık. Tüm veriler göz önüne alınarak; kesi yarasında sc ve lokal AMG uygulamasının yara iyileşmesinde lipit peroksidasyonu azaltarak yararlı olabileceğini söylemek olasıdır. AMG ile oral mukoza, kemik ve dental implantlar da bu konuda daha ileri çalışmaların yapılmasına ihtiyaç vardır.Anahtar Kelimeler: Tavşan, kesi yarası, yara iyileşmesi, nitrik oksit, aminoguanidin, oksidatif stres, antioksidan savunma

Abstract:
Wound healing occurs when epithelial, endothelial, inflamatuar cells, trombosits and fibroblasts come together and act in an predetermined and in an orderly manner to perform their functions. Reactive oxigen substances (ROS) , which continually take roles in physical and pathological processes, may become harmful to the organisms in cases where they are not balanced by anti-oxidants. ROS are related to all steps of the wound healing process. Aminoguanidine (AMG), an antioxidant which especially inhibits iNOS activities selectively, is a subtance especially used to decrease local and systematic inflamations.In this study, the goal was to find out effect of AMG application (100 mg/kg 3 days) on malondialdehide (MDA), glutathione (GSH) and nitric oxide (NOx) which are found in soft tissue and plasma in the process of cut wound healing located rabbit mouth.The substance AMG was given in two different manner namely local formulation and subcutan (sc) application. The usage purpose of locally applied (PEG) drops which are containing polyethilen glycol is to make controlled release. There are 3 groups in this study .The first Group I (n=6) with cut-wound at the right-side of the mouth, Group II with cut wound at the right side of the mouth and the group was applied AMG PEG bead containing 12,7 mg and finally third-group Group III , n=6 , with cut-wound at the right side, which was applied PEG with sc AMG 100mg/kg 3 days locally.No surgical action was performed at the upper-left part of the rabbit jaw however, in order to check and compare the cut-wound in the right-side of the jaw, some tissue sampling procedures were performed at the upper-left part of the jaw.In our study, MDA levels of wounded-tissues of Group-II and Group-III were lower, when compared to Group-I respectively 2.13±0.21 nmol/g tissue 2.2±0.56 nmol/g tissue, 7.5±3.37 nmol/g tissue, p<0.05).When group plasma MDA levels were compared, levels of Group-II and Group-III were found to be lower than level of Group-I (0,31±0.12 nmol/ml; 0.36±0.15 nmol/ml; 0.98±0.18 nmol/ml; p<0.05).Wounded tissue GSH levels of Group-I, when they were compared to Group-I healty tissue GSH levels, were increased (0.76±0.01 ?mol/g tissue, 0.57±0.05 ?mol/g tissue, p<0.05).When compared to Group-I, GSH levels of Group-II and Group-III were found to be slightly increased however this increment was not found to be meaningful (p>0,05)However, when compared Group-I and Group-II results, level of plasma sulfidril compounds (RSH) of Group-III were found to be increased meaningfully( Group-III value 476.4±67.2 nmol/ml ; Group-II value 278.1±117.8 nmol/ml ; Group-I value 359.3±51.1 nmol/ml ; p<0.05)In our study, NO levels were the same in all groups. However, for the healty sides of groups, when findings of Group-III were compared to the findings Group-I and Group-II; for the Group-II, NO levels of wounds were found to be decreased meaningfully. Group-III-healty NOx values, 39,24±12,0 mikromol/gr mikro mol/gr tissue, Group-I-healty NO vales, 181,96±83 mikromol/gr tissue, Group-II NO values, 107,49±46 tissue; p<0, When plasma NOx levels of Group-II and Group-III were compared to the findings of Group-I, it was found that levels of NOx of Group-II and Group-III were in decline meaningfully.( Group-II plasma value 29.02±8.15 mikromolar, Group-III plasma value 24±11.35 mikromolar; Group-I plasma value 50.62±14.78 mikromolar, p<0,05 respectively).In our study, in histological analysis, minimum level of reepitelisation were observed in the wounded tissue of Group-II, in addition to this finding, it was found that there were important increase in fibroblasts activation and in production of collegen fibrens in Group-III wound.As result, it was determined that for cut wounds healing process, sc AMG application was more effective than local AMG application.Based on all results, for cut-wounds, it is possible to state that sc and local AMG applications are very powerful in healing of wounds by reducing lipid peroxidation level. In the areas of oral mucose, bone and dental implants, there is need for more studies related to AMG applications.Key words: Rabbit, incision, wound healing, Nitric oxide, Aminoguanidine, oxidative stres, antioxidant status