Beceri temelli matematik sorularının değerler eğitimi açısından incelenmesi ve öğretmen görüşleri bağlamında değerlendirilmesi
Analyzing of skill-based mathematics questions in terms of values education and evaluating them in the context of teacher opinions
Yazar: OKAN İKİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNUR PALA
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitsel değerler = Educational values ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmanın amacı, LGS sınavındaki Beceri Temelli Matematik Sorularını
değerler eğitimi açısından incelemek ve Matematik öğretmenlerinin bu konudaki
görüşlerini tespit etmektir. Değerler; eğitim-öğretim içerisinde çeşitli yöntem-teknik,
araç ve gereçlerle öğrencilere kazandırılmaya çalışılmaktadır. Öğretim programlarının
hedefleri doğrultusunda, değer kazandırma araçlarından birisi de öğrencinin
okuduğunu anlama, yorumlama, sonuç çıkarma, problem çözme, analiz yapma,
eleştirel düşünme, bilimsel süreç ve benzeri becerilerini ölçecek nitelikte beceri temelli
çalışma ve sınav sorularıdır. Değer kavramının hayatımızda önemli bir yere sahip
olduğu düşünüldüğünde, öğrencilerin beceri temelli sorularda da değerlerle
karşılaşması önemlidir. Bu amaçla gerçekleştirilen bu çalışmada LGS sınav
sorularındaki değerleri ortaya çıkarmak için doküman incelemesi, Matematik
öğretmenlerin beceri temelli sorular ile değer eğitimine yönelik görüşlerini belirlemek
için ise yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırmaya, amaçlı örnekleme
yoluyla seçilen Manisa ilindeki ortaokullarda görevli 21 Matematik öğretmeni
katılmıştır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu
kullanılmıştır. Veriler, içerik analizi tekniğiyle analiz edilmiştir.
Araştırmanın bulguları, 2018-2023 yılları arasında LGS sınavlarında sorulmuş
120 beceri temelli soruda, 62 değer cümlesi tespit edilmiştir. 11 değer cümlesi ile en
çok vatanseverlik değerine rastlanmıştır. 2019 yılı soruları, 16 değer ile en çok değer
cümlesine yer verilen yıl olmuştur. Ayrıca, öğretmen görüşlerine göre sorularda en çok
vatanseverlik ve sorumluluk değerlerine yer verilmektedir. Öğretmenler beceri temelli
soruların Matematik öğretim programlarında yer alan kök değerler ile
ilişkilendirilmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Öğretmenlerin beceri temelli sorularda en
çok yer verilmesini istedikleri kök değerlerin adalet, dürüstlük, saygı ve vatanseverlik
olduğu görülmektedir.
Anahtar kelimeler: Beceri temelli matematik soruları, Liselere
giriş sınav soruları, Eğitsel değerler, Matematik eğitimi

Abstract:
The aim of this study is to examine skill-based Mathematics questions in terms
of values education and to determine the views of Mathematics teachers in this context.
Values are tried to be acquired by students through various methods, techniques, tools
and materials in education. In line with the objectives of the curricula, one of the tools
for gaining values is skill-based exam questions that measure students' reading
comprehension, interpretation, inference, problem solving, analysis, critical thinking,
scientific process and similar skills. Along with these skills, it is seen that questions
measuring students' skills related to their daily lives are included. Considering that the
concept of value has an important place in our lives, it is important that students
encounter values in skill-based questions. Document analysis method was used to
investigate skill-based questions of LGS exams related to values. Twenty-one
Mathematics teachers working in secondary schools in Manisa province, selected
through purposive sampling, participated in the study. A semi-structured interview
form was used as a data collection tool to examine the opinions of mathematics
teachers. The data were analyzed using content analysis technique.
The findings of the study revealed that 62 value sentences were identified in
120 skill-based questions asked in LGS exams between 2018 - 2023. With 11 value
sentences, patriotism was the most common value. The 2019 questions included the
most value sentences with 16 values. In addition, according to teacher opinions,
patriotism and responsibility values are mostly included in the questions. Teachers
stated that skill-based questions should be associated with the core values in the
Mathematics curriculum. It is seen that justice, honesty, respect and patriotism are the
root values that teachers want to be included most in skill-based questions.
Keywords: Skill-based mathematics questions, High school entrance exam
questions, Educational values, Mathematics education,