Alkol bağımlılarında yüzde dışavuran duyguların tanınması ve ayırt edilmesi ile aleksitimi ve kişilik boyutları ilişkisi
The relationship between alexithymia, personality dimensions and facial emotion identification, discrimination in alcohol dependents
Yazar: ÖZLEM HELİN ÇARKCI
Danışman: UZMAN ELİF MUTLU
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Affektif semptomlar = Affective symptoms ; Alkol içme = Alcohol drinking ; Alkolizm = Alcoholism ; Alkollü içkiler = Alcoholic beverages ; Bağımlılık = Dependency ; Duygu = Emotion ; Yüz = Face

Özet:
Amaç: Yüzdeki duygu ifâdelerini doğru biçimde tanıyabilmek sosyal etkileşimde önemlidir. Araştırmalar, alkol bağımlılarında yüzdeki duygu tanıma becerisi de bozulma ve aleksitimik özelliklerin belirgin biçimde yüksek olduğunu göstermektedir. Bu çalışmanın amacı alkol bağımlılarında evrensel olarak kabul edilen altı ana duygunun (mutluluk, şaşkınlık, hüzün, utanç, korku, öfke) yüzdeki dışavurumlarının tanınması ve ayırt edilmesi becerisini araştırmak, bu becerinin bağımlılık boyutları, aleksitimi ve kişilik boyutları ile ilişkisini ortaya koymaktır.
Yöntem: Çalışmaya alkol kullanımı nedeniyle AMATEM (Alkol ve Madde Bağımlılığı Araştırma Tedavi ve Eğitim Merkezi) kliniğinde yatan, detoksifikasyonunu tamamlamış alkol bağımlısı ardışık 101 hasta, sağlıklı 50 kontrol grubu alınmıştır. Araştırmaya katılanlara Sosyodemografik Veri Formu (SVF), Beck Depresyon Envanteri (BDE), Durum-Süreklilik Kaygı Envanteri (DSKE),  Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ), Toronto Aleksitimi Ölçeği-20 (TAÖ-20), Eysenck Kişilik Anketi (EKA), Yüzde Dışavuran Duyguların Tanınması Testi (YDTT) ve Yüzde Dışavuran Duyguların Ayırt Edilmesi Testi (YDAT) uygulanmıştır.
Bulgular: Alkol bağımlılarının duygu tanıma ve ayırt etme becerisinin sağlıklı bireylere göre anlamlı düzeyde bozuk olduğu, özellikle öfke, hüzün, korku ve utanç gibi olumsuz duyguları tanımadaki bozukluğun anlamlı düzeyde olduğu, şaşkınlık, mutluluk gibi nötr ve olumlu duyguları tanıma becerisinde ise iki grubun benzer olduğu saptandı. Aleksitimi alt boyutlarından "duyguları söze dökmede güçlük" yaşayan bağımlılarının korku ifadesini tanımakta sorun yaşadıkları bulundu. EKA'ya göre dışa dönük ve ya nörotik baskın kişilik özelliği gösterenlerin duygu tanıma ve ayırt etme becerisinin benzer olduğu görüldü. Duygu tanıma ve ayırt etme becerisinin bağımlılık şiddetinden etkilenmediği, bağımlılık alt boyutlarından "motivasyon" ile "öfkenin", "yaşam üstüne etki"  ile "şaşkınlığın"  ilişkili olduğu saptandı.
Sonuç: Alkol bağımlılarında, duyguları tanıma ve ayırt etme becerisindeki bozulmanın davranış işleme sürecini olumsuz etkileyeceği, dolayısıyla bireylerin çevre uyumlarının, sosyal ilişkilerinin olumsuz şekilde etkileneceğini düşündürmektedir. Duygu tanıma ve ayırt etme yetisinde yaş, eğitim süresi ve alkol kullanım süresi önemli değişkenlerdir. Alkol bağımlılarının duygu tanıma becerisindeki eksikliğinin depresyon, anksiyete belirtileri, kişilik boyutları ve bağımlılık şiddetiyle ilintili olmadığı, aleksitimik belirtiler ve bağımlılık alt boyutları ile ilişki olduğu düşünülmektedir. Alkol bağımlılarındaki duygu tanıma yetisindeki eksikliğin belki de bağımlılık oluşmadan önce de bireylerde var olduğu ve bu beceri eksikliğinin alkol bağımlılığına yatkınlık oluşturan bir etken olabileceği düşünülmektedir. 
	
Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, Aleksitimi, Yüzde Dışavuran Duygu. 
İletişim Adresi: dr.ozlempospos@yahoo.com

Abstract:
Aim: The ability to recognize emotional facial expressions is very critical for social interaction. Recent studies are reporting that alcohol dependent individuals have certain impairments in emotion recognition and show significantly higher scores in alexithymia measures. The aim of this study is to investigate the ability of identification and discrimination of universally recognized facial expressions (happiness, surprise, sadness, shame, fear, anger) in alcohol dependent inpatients. Another objective of the study is to investigate the relationship between those tasks and addiction dimensions, alexithymia and personality.
 
Methods: The study is conducted with 101 in patients from Alcohol and Drug Research, Treatment and Training Center (AMATEM), diagnosed with alcohol dependency, according to DSM-IV-TR, who were chosen consecutively after the detoxification period. Fifty healty subjects were enrolled to the study as conrol group. Sociodemographical Data Form (SDF), State-Trait Anxiety Inventory (STAI), Beck Depression Inventory (BDI), Addiction Profile Index (BAPİ), Toronto Alexityhmia Scale-20 (TAS-20), Eysenck Personality Questionnaire (EPQ), Facial Emotion İdentification (FEI) and Facial Emotion Discrimination (FED) tests were applied to patients.
Results: It has been found that, there is a significant impairment in alcohol dependent individuals in comparison to healthy controls, especially in negative emotions (such as anger, sadness, fear, shame) and similar, outcomes in positive and neutral emotions such happiness and surprise. The patients who have difficulties in verbalizing emotions had also more problems in recognizing fear. People who show extrovert and neurotic personality according to EPQ, had a similar performance in both identification and discrimination tasks. Another finding of the study is that the ability in idenfication and discrimination of emotions is not effected by addiction severity. The two dimenisons of addiction "motivation" and "anger" seem related to decoding the emotion "surprise".
Conclusion: The implement in emotion identification and discrimination may have in impact on behavior processing and it may lead on impairment in patients' social compliance and relationships. Factors like age, education, duration of alcohol consumption have an effect on emotion identification and discrimination. It could be considered that the inability of emotion identification and discrimination in alcohol dependent patients is not related with psychopathological features such as depression, anxiety of personality dimensions. It seems to be more related to alexithymia and addiction dimensions. This inability in alcohol dependent patients might be not related to their addiction severity, contrarily it might be a property prior to addiction which is considered to be a predisposed factor to alcohol addiction. 

Key Words: Dependency, Alexithymia, Emotional Facial Expression.
Contact Address: dr.ozlempospos@yahoo.com