16. yüzyıl Osmanlı minyatürlerinde Dîvân-ı Hümâyûn
Dîvân-ı Hümâyûn in 16th century Ottoman miniatures
Yazar: BÜŞRA GİRGİN
Danışman: DOÇ. DR. RECEP AHISHALI
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sanat Tarihi = Art History ; Tarih = History
Dizin: 16. yüzyıl = 16. century ; Divan-ı Hümayun = Imperial Council ; Minyatür = Minyature ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı sanatı = Ottoman art ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Sanat tarihi = Art history ; Türk tarihi = Turkish history

Özet:
İmparatorluğun merkezî teşkilâtının gelişimi, siyâsî tarihine paralel şekilde bir dönüşüm geçirmiştir. Dîvân-ı hümâyûnun ise, özellikle 15. ve 16. yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğu'nun merkezî teşkilâtının en önemli kısmıdır. Belli günlerde ve oldukça sıkı protokol kuralları çerçevesinde yapılan devlet bürokrasisinin varlığı ve teşrîfâtının teferruâtı, tarihî belge niteliği taşıyan minyatürler eşliğinde görsellerle birlikte incelenmiştir.
Topkapı Sarayı'nı resmeden minyatürlerin, özellikle saray sahnelerini göstermesi açısından belge niteliğinde önemli bir kaynak olduğu, tüm tarihçiler tarafından kabul edilir. "16. Yüzyıl Osmanlı Minyatürlerinde Dîvân-ı Hümâyûn" başlıklı çalışma ile  minyatürün sanat ve estetik incelemelerinin yanısıra, tarih yazımında yer alması gereken yönlerini de çalışmayı amaçladık. Mutad olarak Kubbealtı'nda gerçekleşen Dîvân-ı hümâyûn toplantılarının nasıl bir düzende yapıldığına, arza kabul törenleri sırasında devlet adamlarının ne şekilde konumlandıklarına dair bilgilerimizi, o dönemde resmedilen minyatürlerimizin görsel olarak tasdik ettiği görülecektir. Yine Dîvân-ı hümâyûn törenlerine dahil olan cülûs merâsimleri, yabancı elçilerin kabûlünün nasıl gerçekleştiği, ulûfe hazırlıkları ve hil'at giydirmeleri, nakkaşların yaptıkları minyatürlerde detaylı bir şekilde resmedildiğinden, bu çalışmanın Osmanlı tarihinin siyâsî, askerî ve kültürel hayatına da ışık tutacağı umudundayız.

Abstract:
Dîvân-ı Hümâyûn was one of the most important bodies of the central organization of the Ottoman Empire particularly during the 15th and 16th centuries. The development of the empire in its central organization system has undergone a natural transformation in parallel with its political history. The existence of the State bureaucracy that was held on certain dates within the framework of very strict protocol rules and the details of the ceremonial were examined along with the miniatures which are historical documents. 
Miniatures depicting the Topkapi Palace are accepted as an important source of documentary value by all the historians especially in terms of showing the palace scenes. With a research titled "Dîvân-ı Hümâyûn in 16th Century Ottoman Miniatures"  we thought that it would be very useful to study the aspects of the miniature which are enlighting the history along with its artistic analysis.  Examples of how and where miniatures were used as an historical proof is being discussed, with the accompany of miniatures, through the examples: How the Dîvân-ı hümâyûn meetings held in Kubbealtı, how the meeting with sultan carried out. We also hope that it will shed light on the political, military and cultural life of Ottoman history. Such as the cülûs celebration, the acceptation of the foreign ambassadors to the palace, the ulûfe and hil'at ceremonies included in the Dîvân-ı hümâyûn ceremonies are depicted in detail in the miniatures of the nakkaş.