Kırsal mimari analizi bağlamında Şile Kabakoz köyü
Sile Kabakoz village in the context of rural architectural analysis
Yazar: MERAL MERVE ŞEKER YALIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜLAY ÇOBANCAOĞLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Koruma-Yenileme ve Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Ülkemizde; kırsal yerleşimlerin nüfusu yıldan yıla azalmakta ve buna bağlı olarak kırsal alanlardaki özgün mimari doku bakımsız kalmaktadır. Kırsal alanlarda yapılan yeni yapılarda ise, özgün malzeme ve yapım sistemleri kullanılmamakta, çevresel faktörler değerlendirmeye alınmadan bilinçsiz yapılaşma oluşmakta, doğal bir sonuç olarak geleneksel mimari karakter bozulmaktadır. Dünyada da kırsal mimari mirasın korunması gerekliliği üzerine kararlar alınmakta ve çeşitli yaklaşımlarla çalışmalar yürütülmektedir. 
Kırsal mimari miras bağlamında; İstanbul'a yakınlığı ve turizm ile olan ilişkisi açısından Şile'nin kırsal yerleşimlerinden birisi olan Kabakoz Köyü'nün incelemesi yapılmıştır. Geleneksel mimari dokunun; yeni yapılaşma, mülkiyet kaynaklı sorunlar, göç, nüfusun yaşlanması, gibi sorunlar nedeniyle bakımsızlaşması ve doku bütünlüğünün tehdit altında olması, belgelenmesinin önemini arttırmaktadır.
Çalışma altı ana bölümden oluşmaktadır.
Birinci bölümde; çalışmanın amacı, kapsamı ve bu doğrultuda yapılan araştırmanın yöntemi anlatılmıştır.
İkinci bölümde; kırsal mimari mirasın analizini yapmak üzere, kırsal alan tanımı ile ilgili literatür taraması yapılmış ve kırsal mimari miras kavramının korumadaki yeri ve önemi incelenmiştir.
Üçüncü bölümde; Şile İlçesi'nin ve Kabakoz Köyü'nün genel özellikleri araştırılmıştır. Şile'nin genel özellikleri kapsamında, coğrafi konumu, tarihçesi, sosyo kültürel yapısı, ekonomik yapısı, anıtsal ve yerel mimari dokusu anlatılmıştır. Kabakoz Köyü'nün, Şile İlçesi'nin kırsal yerleşimindeki yeri incelenmiştir. Kabakoz'un genel özellikleri kapsamında, coğrafi konumu, kültürel tarihi, çevresel özellikleri, sosyo kültürel ve ekonomik yapısı anlatılmıştır.
Dördüncü bölümde; ilk olarak, çalışma alanında bulunan yapılar üzerinde kat adedi, tescil durumu, kullanım durumu, özgünlük durumu, onarım durumu, sağlamlık durumu ve üst örtü malzemesi analizleri yapılmıştır. İkinci olarak, çalışma alanında yer alan tescilli ve tescile öneri niteliğinde olan yapıların içine bulundukları parselin sınırlarıyla olan ilişkileri ve arazi kullanım yaklaşımları incelenmiştir. Son olarak ise Kabakoz Köyü geleneksel konut mimarisinin özelliklerini anlatabilmek için, nitelikli yapılarda; plan, cephe, strüktür ve malzeme özellikleri (sistem detayı, temeller, döşemeler, tavan kaplamaları, duvarlar, cephe kaplamaları, çatılar) ile yapı öğelerini (pencereler, kapılar, balkonlar, ahşap destekler, dolaplar) kapsayan çalışmalar yapılmıştır.
Beşinci bölümde; Kabakoz Köyü kırsal mimari dokusunun korunması ile ilgili, sorunlar araştırılmıştır. Bu kapsamda, yasal yönetsel sorunlarla beraber fiziksel sorunlar olan çevresel sorunlar ve malzeme sorunları incelenmiştir.
Altıncı bölümde; Kabakoz Köyü geleneksel dokusunun korunmasına yönelik olarak, yasal yönetsel, sosyo kültürel ve ekonomik öneriler geliştirilmiştir. Sonuç olarak ise, tüm bilgiler ışığında Kabakoz Köyü kırsal mimarisinin sürdürülebilirliğini sağlamak üzere bir sistem önerilmiştir.

Abstract:
The population of rural areas is decreasing year by year and as a result of this unique architectural texture in rural areas remains neglected in our country. In the new buildings constructed in rural areas, the original materials and constructions systems are not used, and the unconscious housing is formed without taking into consideration environmental factors and the traditional architectural character is deteroirated as a natural result. Resolutions are taken on the necessity of preserving the rural architectural heritage in the world and many studies are conducted with various approaches. 
In the context of rural architectural heritage, the village called as Kabakoz, one of the rural settlements in Sile, was examined in terms of its proximity to Istanbul and its relation with tourism. That the traditional architectural texture becomes neglected due to the problems such as new housing, problems arisen from ownership, migration, ageing of the population and the texture is under threat increases the importance of documentation. 
The study consists of six main chapters. 
In the first chapter the objective, scope and the research method conducted in line with this are mentioned. 
In the second chapter a literature research on the definition of rural area was conducted in order to analyze the rural architectural heritage and the place and importance of the concept of rural architectural heritage in conservation were examined. 
In the third chapter the main features of Sile District and Kabakoz Village. Within the scope of main features of Sile, its geographical location, history, socio-culturel structure, economical structure, monumental and local architectural texture were mentioned. The place of Kabakoz Village in the rural settlement of Sile District. The geographical location, cultural history, environmental features, socio-cultural and economical strucutre were mentioned within the scope of Kabakoz's main features.  
At the fourth chapter, first of all, the number of floors, registration status, usage status, originality status, repair status, robustness and roof coating analysis were conducted on the structures located in the study area. Then secondly, the relations between the borders of the parcels and their land usage approaches were studied. Finally, studies including plan, facade, structure and material features (system details, foundations, floors, ceiling coverings, walls, façade coverings, roofs) together with structural elements (windows, doors, balconies, console, cabinets) on qualified structures are conducted.  
The problems regarding the preservation of rural architectural texture of Kabakoz Village are handled at the fifth chapter. Within this scope, environmental problems and material problems which are physical problems along with legal administrative problems are examined. 
At the sixth chapter legal, administrative, socio-cultural and economic suggestions are set forth in order to preserve the traditional texture of Kabakoz Village. As a result, in the light of all the information, a system is suggested to ensure the sustainability of the rural architecture of Kabakoz Village.