Fatih ile Taksim arasında Müslüman anti-kapitalistler
Between Fatih and Taksim: Muslim anti-capitalists
Yazar: GÜNEŞ GÜMÜŞ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KEMAL COŞKUN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Anti kapitalizm = Anti capitalism ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Müslümanlar = Muslims ; Sol ideolojiler = Left ideologies ; İdeoloji = Ideology ; İslamcılık = Islamism ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Siyasal bir hareket olarak serüveni MNP ile başlayan Türkiye İslamcılığının 1980 sonrasında mağdurun-mazlumun sözcüsü olma iddiasıyla çıktığı yolun geldiği nokta 12 yıldır süren AKP iktidarı olmuştur. AKP'li yıllar; İslamcı camia içindeki sınıfsal yarılmanın derinleştiği, yolsuzlukların yaygınlaştığı, toplumsal muhalefete karşı baskıların arttığı, bütün toplumsal yaşamın iktidar partisinin değerleri doğrultusunda otoriterce şekillendirilmeye çalışıldığı bir iktidar deneyimine tekabül etmiştir. İslamcıların muhalefetten muktedirliğe doğru bu dönüşümü, İslamcı gelenek içinde sola doğru ayrışma yaşayan muhalif unsurların ortaya çıkışını beraberinde getirmiştir. Bu unsurlar, AKP dönemi boyunca ideolojik ve eylemsel olarak netleşerek İslam'ın anti-kapitalist bir temelde okunmasına tekabül eden Müslüman anti-kapitalistlerin gelişimine yol vermiştir. Eşitlikçiliği merkeze alan ideolojileriyle Müslüman anti-kapitalistler geleneksel İslamcılıktan bir kopuşa tekabül etmektedir. Müslüman anti-kapitalistler açısından yeni ideolojik referans noktaları öncelikle Ali Şeriati, Marksizm ve anarşizm olmuş; bu akımın ideolojisi üzerinde postmodernizmin etkileri kendisini göstermiştir. Sol-sağ ayrımının kıstaslarını oluşturan eşitlik, mülkiyet, toplumsal değişim, özgürlük konularındaki tutumlarıyla Müslüman anti-kapitalistler siyasal spektrumun solunda yer almışlardır. İslam'ı radikal eşitlikçi bir hareketin dayanağı haline getiren Müslüman anti-kapitalistler, ideoloji ve pratikleriyle geleneksel İslamcılıktan bambaşka bir siyasal proje ortaya koymakta ve bu duruşlarıyla sol spektrumun radikal kanadına denk düşmektedirler.

Abstract:
Islamism, whose history as a political movement has begun with MNP, has started off with the claim of being the voice of sufferer and oppressed after 1980s. The point arrived at has been the twelve year government of AKP. The years with AKP have corresponded to the deepening of class divisions in Islamist circle, the spread of corruption, the increasing oppression towards social opposition and the attempt to shape the whole social life dominantly according to the values of party in power. The transformation of Islamists from an opposition movement to becoming powerful elites, leads the appearance of oppositions elements that moved to left inside Islamist tradition. These elements have given birth to the Muslim anti-capitalists by becoming clear at a level of ideology and activity during the government of AKP. With the ideology that put egalitarianism in the center, Muslim anti-capitalists refer a break from traditional Islamism. The new ideological reference points for Muslim anti-capitalists have become firstly Ali Şeriati, Marxism and anarchism. The effects of postmodernism on the ideology of Muslim anti-capitalists also can be seen. On the issues of egalitarianism, property, social change, freedom that constitute the criterions for the division left and right, Muslim anti-capitalists are included in the left wing of political spectrum. Muslim anti-capitalists who regard Islam as a basis of radical egalitarian movement, put an utterly different political project on the basis of its ideology and practices from classic Islamism. On the basis of this standing, Muslim anti-capitalists correspond to the radical wing of left spectrum.