Arap atlarında davranış temelli eğitimin öğrenme performansı üzerine etkisi
The effect of behaviour-based training in Arabian horses learning performance
Yazar: SİBEL DANIŞAN
Danışman: PROF. DR. CEYHAN ÖZBEYAZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine ; Zooloji = Zoology
Dizin: Atlar = Horses ; Davranış-hayvan = Behavior-animal ; Eğitim = Education ; Hayvan davranışları = Animal behaviors ; Hayvanlar = Animals ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme başarısı = Achievement in learning

Özet:
Arap Atlarında Davranış Temelli Eğitimin Öğrenme Performansı Üzerine Etkisi

Bu araştırmada Arap atlarında davranış temelli eğitim metotlarının ayrı ayrı ve değişik kombinasyonlarının birlikte uygulanmasının, atların öğrenme yanıtlarına, davranışsal tepkilerine ve stres parametrelerine etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Bu araştırma 2016 yılında  Anadolu Tarım İşletmesi Müdürlüğü (TİM)'nde yetiştirilen 1 yaşlı 12 baş, 2 ve 3 yaşlı 12 baş ve 4 yaş ve üzeri 12 baş olmak üzere toplam 36 baş Arap dişi tay ve kısrak üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada her grupta 2 baş 1 yaşlı, 2 baş 2 ve 3 yaşlı ve 2 baş 4 yaş ve üzeri toplam 6'şar at olmak üzere 6 gruba ayrılan atlara Join-up, Parelli ve Clicker metodlarının kombinasyonları uygulanmıştır. Eğitim metodu uygulanmadan önce ve her bir aşamasından sonra atlar dar alanlardan geçmeye ve farklı zeminde yürümeye yönlendirilirken atlardaki stres parametreleri (kalp atım hızı, vücut sıcaklığı), davranışsal tepkiler ve öğrenme yanıtları objektif olarak değerlendirilmiştir. Eğitim gruplarında kalp atım hızları normal değerlere göre yüksek (67,0-79,1 adet/dk) olmuştur. Join-up metodunda ise en yüksek bulunmuştur. Vücut sıcaklığı değerlerinde artış görülmemiştir. Toplam eğitim süreleri 51,9-61 dakika arasında olup Parelli metodunun son olarak uygulandığı gruplarda eğitim süresi 8 dakika kadar kısalmıştır. Farklı zeminden geçme başarısı metotların tekli uygulamalarında Clicker metodunda en yüksek (%75) olduğu, üçlü kombinasyonlarda Join-up metodunun en son uygulanmasıyla düştüğü (%33,3) tespit edilmiştir. Join-up'ın ilk uygulandığı gruplarda ise başarı oranının %100,0 olduğu belirlenmiştir. Join-up'ın tek veya tüm kombinasyonlarında tehdit davranışı oldukça yüksektir. Join-up metodunda stresin yüksek, buna bağlı olarak haberleşme, itaatsizlik, tehlike yaratma davranışlarının da yükseldiği bulunmuştur. Parelli'nin son metot olarak uygulanmasıyla tehdit davranışlarının önüne geçilmiş, atların tamamı ses yardımlarını öğrenmiş ve antrenöre karşı güven duymuşlardır. Clicker metodunda merak davranışını biri hariç tüm atların gösterdiği, tamamı ses yardımlarını öğrenmiş ve antrenöre karşı güven duyduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, eğitim metotlarının tek uygulanması durumunda süresinin kısa, uygulamasının kolay ve risksiz olması nedeniyle Clicker metodunun daha iyi sonuç verdiği; üçlü kombinasyonlarda Join-up metodunun son metot olarak uygulanmasında sürenin uzadığı, başarının düştüğü belirlenmiş olup Join-up metodunun ilk uygulanmasının başarıyı arttırdığı dolayısıyla metotların sıralamasının önemli olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar sözcükler: At, Davranış, Eğitim, Etoloji, Refah

Abstract:
The effect of behavior-based training in Arabian horses learning performance
	
	In this study, the learning performance of Arabian horses with the use of Join-up, Parelli's 7 Game's and Clicker methods together and separately were determined. In the research, 1 year old 12, 2 and 3 years old 12 and over 4 years old 12 totally 36 Arabian mares raised in General Directorate of Agricultural Enterprises (TİGEM) were used in 2016. Horses have been divided into 6 groups. The combination of ethological based training methods (Join-up, Parelli's Seven Game, Clicker Training) were also applied to these groups. Before using any training methods and after all of the level of training,  horses were guided to pass through a narrow pathway and walk on different floors (tarpaulin). Meanwhile as  using ethological based training methods, stress parameters (heart rate, temperature), behavioural  learning responses were evaluated objectively. Thus, the possible effect of ethology based training methods in horse training and welfare were tried to reveal. In the training groups the heart rates were higher than the normal values (67,0-79,1 amount/min). In the Join-up method it was maximum. There was no increase in the values of the body temperature. While the total training duration was between 51,9- 61 minutes in the groups which Parelli method was performed for the last time, the training duration was shortened 8 minutes. On different floor single applications of passing success there was a higher score in Clicker Method (75%), it had been determined that with the last applications in triple combination of Join-up method  mission success had been dropped down ( 33,3%). In Join-up method which had been applied as first group the success rate had been appeared as 100%. Threatening behaviours were significantly high in Join-up's single or combinations. In Join-up method it was found that the stress level was high and related to this creating hazardous, communication and disobeying behaviours has been higher. As a last method of Parelli's applications threatening behaviours  have been prevented  and all of the horses  has learned with the vocal cue and they trusted their trainer. With Clicker method except one horse, all others had curiosity, all of them have learned  vocal cue  and it has been detected that they trusted the trainer. Consequently, in the case of one method implemented the reason why the time duration was short, easy to perform and not risky. It was understood that the Clicker method gives better results. In the event of triple combination, application of the Join-up method as a last method was the reason of the extension of time and low success. It was concluded that using the Join-up method firstly increases the success also ordering the methods were very important.

Keywords: Behavior, Ethology, Horse, Training, Welfare