Film biçimlerinin algılanışı
Perception of cinematic features, Şermin Ildırar
Yazar: ŞERMİN ILDIRAR
Danışman: PROF. DR. SUAT GEZGİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Algı = Perception ; Anlamlandırma = Explanation ; Film = Film ; Film çözümleme = Film analysis ; Seyirciler = Audiences ; Sinema = Cinema ; Sinema seyircileri = Cinema audiences

Özet:
Bu çalısmanın temel sorusu daha öncehareketli görüntü seyretme deneyimi olmayan seyircilerin film biçimlerini anlamlandırabilipanlamlandıramayacagıdır. Daha önce bu soruya cevap arayan arastırmacılar, çocuklarlayaptıkları deneyler sonucunda film biçimlerini anlamlandırmanın yeterli bir zihinsel gelisimve genel dünya bilgisi gerektirdigini bulmuslardır. (Smith, Anderson, & Fischer, 1985)Ancak çocuklar bu yetenek ve bilgileri kazanırken çevrelerindeki görsel isitsel kodlardansoyutlanmadıklarından beraberinde onları da ögrenip ögrenmedikleri sorusu cevapsızkalmaktadır. Bu soruya kesin cevap ancak daha önce bu kodlarla karsılasmamıs ancakyeterli zihinsel gelisime ve dünya bilgisine sahip olan yetiskinlerle yapılacak bir arastırmaile mümkündür. Oysa ilk kez film seyreden yetiskinlerle ilgili elimizde bulunan verilerinçogunlugu, birbiriyle çelisen ve bir sistematige sahip olmayan anekdotlardır.(Forsdale&Forsdale,1970) Mevcut tek bir deneysel arastırmanın ise yöntemindekiyetersizlikler sonuçlarına süphe düsürmektedir. (Hobbs et al.1988) Bu çalısma, 20deneyimsiz yetiskinin açı karsı açı, pan, zoom, öznel kamera, elips ve paralel montaj olmaküzere 6 farklı film biçiminin algılayısını en fazla üç senelik deneyimi ve on seneden fazladeneyimi olan (n=19 ve n=20) aynı sosyo kültürel ve cografi kosullarda yasayan kontrolgruplarıyla karsılastırmıstır. Deneklerin her birine her film biçiminden en az iki film olmaküzere toplam 15 film gösterilmis ve onlardan ne gördüklerini anlatmaları istenmistir.Sonuçlar, film içeriginin deneyimsiz seyircilerin zihinsel semalarında olan bir durumiçermediginde filmsel biçimlerin anlamlandıramadıklarını ortaya koymustur.

Abstract:
The main question of this study was ifa viewer can make sense of cinematic features without any prior knowledge. In order toanswer this question many studies had been made with the children and it is now knownthat a viewer need suffient mental development and general world knowledge in order tomake sense of them. (Smith, Anderson, & Fischer, 1985). However the question remainsunanswered as the children gain world knowledge without being isolated from audiovisualcodes surrounding them. In order to answer the question properly, we need adults assubjects and with adults we have only some anecdotal memories, which are not sistematicand contradict with each (Forsdale&Forsdale,1970), and only one empirical study which isalso problematic because of its methodology. (Hobbs et al.,1988) The present study aimedat extending and differentiating these findings. A sample of 20 first-time viewers wascompared with two control groups (n=19 and n=20) from the same region, who had eitherup to three or more than ten years of film viewing experience. Each of the participants waspresented fifteen short films. In order to ensure intelligibility of the film content, the filmmaterial was filmed in the region. Each of the film pieces either contained or did not containa certain cinematic feature, including shot-reverse-shot, pan, zoom, establishing shot, POV,elliptical and cross-cutting. Findings indicate that for the first time adult viewers it is onlypossible to make sense of cinematique features when they are presented in a situation theyare familiar with.