Biyolojik örneklerin telomer kısalmasına bağlı yaş tayini
Age determination from biological samples according to telomere shortening
Yazar: NEŞE GÜLÜM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖNÜL FİLOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Genetik = Genetics ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Genetik analiz = Genetic analysis ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Telomer = Telomere ; Yaş = Age ; Yaş tayini = Age determination

Özet:
Adli vakalarda olay yerinde birçok farklı biyolojik örnek bulunabilmektedir. Olay yerinde bulunan bu biyolojik örneklerden kimliklendirme yapabilmektedir. Böylece elde edilen profile bağlı suç ya da suçluyla ilgili tespit yapılabilmektedir. Olay ile ilgili şüpheli bulunduğu zaman kıyaslama yapılabilir. Bunun için olay yerinde bulunan biyolojik delilden ne kadar çok bilgi edinilebilirse faile ulaşmak o oranda kolay olur.  Adli biyolojik kalıntılardan bugünkü teknoloji ile kişinin DNA profili belirlenebilmektedir.  Ancak adli bilimciler delilden suçluya ulaşma konusunda günden güne yeni bilgiler edinme çabasındadırlar.
Telomerler insan kromozomlarının uçlarında bulunan TTAGGG tekrarlarından oluşan yapılardır ve her hücre bölünmesinde bu tekrarların sayıları azalmaktadır. Telomerin bu özelliğinden yararlanarak, biyolojik örneklerden kişilerin yaşı tahmin edilebilir.  
Bu tezde çalışmaya onay veren, sağlıklı ve yaşları bilinen 50 kişinin periferik kan ve ağız içi sürüntü örnekleri kullanıldı. Toplanan örneklerden ilk aşamada DNA izolasyonu, ikinci aşamada Real Time PCR analizi, üçüncü aşamada elde edilen sonuçların Ct metoduna göre analiz edildi ve elde edilen sonuçlarının istatistiksel değerlendirilmesi yapıldı. Son aşamada ise kişilerin gerçek yaşları ile bulunan değerler kıyaslanarak değerlenendirildi.
Bu çalışma sonucuna göre; kullanılan primerler ve Real Time PCR sonucu elde edilen rölatif telomer uzunlukları ile kişilerin gerçek yaşları arasında çok düşük bir bağlantı olduğu tespit edildi. Düşük R2 değerlerinden dolayı rölatif telomer uzunluklarının kişilerin gerçek yaşlarını yansıtmadığı ve söz konusu primerler kullanılarak telomerlerin adli olaylarında yaş tahmininde kullanıma uygun olmadıkları saptandı. Ayrıca şimdiye kadar henüz araştırılmamış ancak telomerlerin uzunluklarını etkileyen başka gen bölgeleri ve enzimler den yararlanarak yeni yöntemler geliştirilmesi gerekir.

Abstract:
At the forensic crime scene, various biological samples can be found and from those samples DNA profiles can be determined. By the help of the current technology, it can be determined to whom the samples belong to. When there is any suspicious person, those profiles can be compared. The more data obtained from the biological samples, the more easily the identity of the guilty person can be found. Moreover, forensic scientists are searching for new technologies that will enable them to identify the suspects using the evidences.
Telomeres are terminal chromosomal structures that consist of TTAGG repeats which shorten in each cell division. In this study, a method based on the telomere shortening was proposed to determine the age of the people using their biological samples. 
In this study, blood and buccal swaps were collected from 50 voluntarily agreed participants and their DNA was isolated.  Real-time PCR was performed, results were analyzed using the Ct method and obtained data was statistical evaluated. Furthermore, by statistical analysis participant?s real ages were compared with the obtained relative telomere length results.
According to the results from this study, it was found that there was a low correlation between the real ages of the participants and the relative telomere lengths. Since R2 coefficients were very low, the results from this study does not represent the real ages. According to those findings, the primers used in this study as well as the methods used, were not appropriate for forensic determination of the age. We believe that more effort is required to explore novel factors or genes which can also can alter telomere lengths.