Bilirkişilerin, bilirkişilik sistemi hakkındaki görüşlerinin değerlendirilmesi
The expert witnesses' opinions which is about the system of expert witness, evalvation
Yazar: ÇİMEN AKGÜN
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH COŞKUN YORULMAZ
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli bilimler = Forensic sciences ; Adli tıp = Forensic medicine ; Bilirkişi = Expert ; Kriminoloji = Criminology ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Nesnellik = Objectivity

Özet:
Ülkemizde adli bilimler hizmetlerinin her açıdan mercek altına alındığı bir dönemdeyiz. Tartışmaların odak noktasında bu hizmetlerin nasıl ve kim tarafından sağlanacağı, objektiflik ve tarafsızlığın nasıl garanti edileceği gibi sorular söz konusudur.  Bu konu ve adli bilimlerin yapısı için yeni bir model arayışı sadece Türkiye'de değil aynı zamanda dünya çapında da gündemdedir. Buna ek olarak adli tıp ve adli bilimler terminoloji karmaşası da devam eden bir tartışma konusudur. 
Bu çalışma, bilirkişilerin objektifliğini ve bunların sonuçlarını etkileyen faktörleri araştırma amacı ile yapılmıştır. Bunun için adli bilimler alanında çalışan katılımcılara 64 soruluk bir anket çalışması yöneltilmiştir. Katılımcılardan kimlik bilgileri alınmamıştır. Ankette iş yükü, mesleki deneyimleri, kurumlarının, medyanın ve siyasetin baskılarını hissetme durumları, diğer ülkelerdeki meslektaşları ile kendilerini kıyaslamaları, bağlı oldukları sivil toplum örgütlerinin meslekleri üzerindeki etkileri ve benzeri konular katılımcılara sorulmuştur. Ayrıca yeni yasal düzenlemelerin de bilirkişiler açısından değerlendirilmesi de istenmiştir. Katılımcılardan bilirkişilik ile ilgili en çok tartışılan konu olan; resmi bilirkişi kurumlarına atfedilen yükler ve yasa da yer alan esas konumunun değerlendirilmesi istenmiştir. Yeni bir model uygulama önerileri getirilmiş ve tercihleri değerlendirilmiştir. 
Katılımcıların %64'ünün lisans mezuniyeti tıp alanındadır. Hukuk mezunları %2, psikoloji mezunları ise %1'dir. Lisansüstü eğitimini tamamlamış olanların %65'i adli tıp dalından mezundur. %40 katılımcının ise hiçbir lisansüstü eğitimi yoktur. Katılımcıların %31'inin meslekte gelecek kaygısı yoktur. Geri kalan %69 çoğunluğun bazen de olsa gelecek kaygısı vardır. İş yoğunluğuma göre olması gereken çalışma temposunda bir çalışma hızında olduğu düşüncesi %54,1 oranında katılımcının görüşüdür. Hızlı olduğu kanısı %34,2 çoğunluğun görüşüdür. Gerekli olan temponun çok altında olduğunu düşünenler ise %3,6 oranındadır. Piyasa koşulları ile aldıkları ücretleri kıyasladıklarında ise %75,5 çoğunluk hak ettiği ücreti almadıklarını belirtmişlerdir. Rapor sundukları davaların sonuçlarından %60,9 oranında katılımcı haberdar olmamaktadır. %35,5'inde de kısmen haberdar olma durumu vardır. İş ortamında yeterli olmadığı halde bilirkişilik yapanların oranı katılımcılara göre %38,2'dir. Bu konuda liyakate bakılmadığı, kişilerin beyanı ile göreve getirildiklerini düşünenler %80 oranındadır. Katılımcıların %72,8 çoğunluğu bilirkişilik hizmeti sunarken kısmen de olsa taraflardan birin baskısını hissettiğini dile getirmiştir. Adli bilirkişilik alanında çıkarılan raporun veya yapılan işin hızlandırmak için herhangi bir kurumdan istekte bulunulanların oranı %66,7'dir. Türkiye'den daha iyi model olarak gördükleri ülkelerin iyi olmasının nedenini özerk yapıya sahip Adli Tıp sistemine bağlamışlardır. Anket sorularına verilen yanıtlar çerçevesinde radikal kararlar alınması gerekliliği ortaya çıkmaktadır.
Bu çalışma hem bilirkişilik mesleğindeki sıkıntılara ışık tutması hem de bu sıkıntılara çözüm önerileri getirmek adına yapılmıştır. 

Anahtar: Bilirkişilik, Adli Bilimler, Adli Tıp, Adli Tıp Tarihçesi, Bilirkişilik Sorunları

Abstract:
There is a period when forensic sciences' services in Turkey were examined under spotlight from every angle. The questions such as ''By whom and how these services will be provided?'', ''How will 'independence' and 'objectivity' be insured?'' are at the focus of intense debate. This topic and a search for new model regarding forensic science's structure are on agenda, not only in Turkey but also worldwide. In addition, terminology confusion of "forensic medicine" and "forensic science" is an ongoing debate. This study is planned to inquire the factors affecting experts' objectivity and their results.
The participants who work in the forensic sciences field were asked to answer a survey of 64 questions. The identity information of the participants was not gathered. In the survey, participants' opinions about topics such as ''work load, corporate experience about specializing, the corporate, politic and media effects that they are feeling while performing their jobs, their evaluation of their profession on inter-countries level and non-governmental organizations they're affiliated to and its effect to their jobs'' were questioned. In addition, the experts were asked to also be evaluated in terms of the new legislation.
Which the most discussed topics related expertise, loads attributable to the official expert bodies in the principles and laws of position were asked to evaluate from the participants. Brought a new model practice recommendations and preferences were assessed.64% of the participants have a bachelor's degree in medicine. 2 % is bachelors of laws and 1% has psychology degree. 65% of those who have completed a master's degree graduated from forensic science field. 40% of the participants don't have a post-graduate degree. There is no concern for the future of the profession 31% of respondents. The remaining 69% are a majority though sometimes worries about the future. Thought that the pace of work in an operating speed should be based on the intensity of their work is the opinion of the participants by 54.1%. Fast that the blood is the opinion of the majority of 34.2%. The proportion of those who need to be under 3.6% respectively. When they compared the fees received by the market conditions, the majority stated that they deserved to charge 75.5%. 60.9% report the results of the trial participants are not aware of the rate they offer. In 35.5% of cases there is also partly informed. Even though the proportion of those who have sufficient expertise in the business environment is 38.2% compared to the participants. Not looking at the merits of this matter, people who think they are appointed with the declaration of 80%. Most of the respondents 72.8%  partially feel the pressure side. Any institution to accelerate the rate of those who made the request for the report issued in forensic expertise or area of work is 66.7%. The countries they see as a better model than Turkey has good reason that they connect to the autonomous system of Forensic Medicine.
In this context, the radical decisions should be taken. While Insufficiency of the present settlements has been detected and known true, it is observed  that create a new model which is the most ideal way.
This study shed light on problems in the profession and expertise to develop solutions to these problems have been made on behalf of both.

Key: Expertise, Forensic Science, Forensic Medicine, History of Forensic Medicine,Expertise Problems