Doğayı keşfetmek ve sanatta geometrik arayış
Discovering nature and geometric quest in art
Yazar: NİLÜFER ÇOKŞEN YILMAZ
Danışman: PROF. MUSA KÖKSAL
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Arazi sanatı = Land art ; Avrupa sanatı = European art ; Doğa = Nature ; Figüratif sanat = Figurative art ; Geleneksel Türk sanatı = Traditional Turkish art ; Geometrik figürler = Geometric figures ; Geometrik motifler = Geometric motifs ; Güncel sanat = Contemporary art ; Modern resim sanatı = Modern painting art ; İslam sanatı = Islamic art

Özet:
Geometri varoluşun temellerini oluşturan, literatürde organik olmaktan öte matematiksel ve mükemmel veya mükemmele yakın oranlardır. Geometriden sadece inorganik nesneler için bahsetmek doğru değildir. Organik yapılar kendi içlerinde geometriyi ve altın oranı barındırırlar. Bu durum; varoluş, inanç, yaratım gibi yapılar ile de her daim ilişkilendirilebilir. Mükemmel ya da mükemmele yakın oranlar, fraktallar gibi çoğunlukla kendine benzeyen şekillerin karmaşık düzenlenmesi olarak tanımlanabilir. Bir salyangozun kabuğunda var olan mükemmeliyet ya da insan anatomisinde bulunan altın oran; doğanın kendisi gibi, içerisinde kusursuz geometriyi barındırır. Bu oluşum doğanın kendi içindeki geometrisini ve mükemmelliğini her alanda olduğu gibi sanat alanında da yansıtmaktadır. 

Mağaraların duvarlarında başlayan süreç, mimari ile Göbeklitepe'de buluşmuş, Maya, Mısır, Antik Yunan, Roma ve günümüz sanatına kadar çığ gibi büyümüş ve güçlenmiştir. Göbeklitepe'de bulunan "T" sütunlar ve dairesel yapılaşmalar, Maya Uygarlığı, Mısırlılar ve piramitleri, Ziguratlar, şehir planlamaları, Antik Yunan tapınakları ve Roma arenaları ile başlayan ve mimari ile sanat alanına giriş yapan geometri biçimin asıl varoluş sebebidir. 

Sanat alanının var oluş sebepleri biçim ve form geometriden ayrı tutulamaz. Biçimin geometri ve altın oran ile şekillendirdiği form birlikteliği ile doğada karşımıza çıkmaktadır. İlkelden günümüz sanatına kadar gelişen ve değişen sanat anlayışı, farklı dönem ve buluşlar ile farklı biçim ve formlara bürünmüş, yeni anlatım dilleri geliştirmiştir. Rönesans Dönemi'nde matbaanın bulunması, 1800'lerin başında fotoğraf makinesinin icadı, 1900'lerin sonunda dijital baskı makinesinin keşfi ile değişen ve gelişen sanat her daim en ilkel ve salt hali ile geometriyi yanında barındırmıştır. Alegorik olarak da geometrik formların birçok farklı anlatımları varlığını sürdürmüştür. Süprematizm, De Stijl, Bauhaus, Konstrüktivizm gibi eğilimlerle güçlenen bu anlatım dili II. Dünya Savaşı'nın patlak göstermesiyle gelişim göstermiştir. 1960'larda sadeleşme ve öze ulaşma ihtiyacı ile Amerika'da doğan Minimalizm geometriyi merkezine yerleştirmiştir.

Güncel Sanatta geometrinin önderliğinde başlayan, tamamen evrensel bir anlatıma yönelen sanatsal düzenlemeler; salt anlatım ile öz ve yüce olana ulaşma ihtiyacını da karşılamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Geometri, Minimalizm, İnanç, Doğa, Biçim

Abstract:
Geometry, which forms the basis of existence, is mathematical and near-perfect ratios. rather than organic in the literature. It is not correct to mention about geometry only for inorganic objects. Organic structures contain geometry and golden ratio within themselves. This situation can always be associated with structures such as existence, belief and creation. Perfect or near-perfect proportions can be defined as the complex arrangement of mostly self-like shapes, such as fractals. The perfection that exists in a snail's shell or the golden ratio in human anatomy; like nature itself, contains perfect geometry. This formation reflects the geometry and perfection of nature in itself, as well as in the field of art.

The process that started on the walls of the caves met with the architecture in Göbeklitepe and grew and strengthened like an avalanche until Maya, Egypt, Ancient Greece, Rome and today's art. The "T" columns and circular constructions in Göbeklitepe are the main reason for the existence of the geometry form, which started with the Mayan Civilization, the Egyptians and their pyramids, Ziggurats, city planning, Ancient Greek temples and Roman arenas and entered the field of architecture and art.

The reasons for the existence of the field of art, shape and form cannot be separated from geometry. It appears in nature with the unity of form shaped by geometry and golden ratio. The understanding of art, which has developed and changed from primitive to today's art, has taken different forms and forms with different periods and inventions, and has developed new expression languages. Art, which changed and developed with the invention of the printing press in the Renaissance Period, the invention of the camera in the early 1800s, and the discovery of the digital printing machine at the end of the 1900s, has always hosted geometry in its most primitive and pure form. Allegorically, many different expressions of geometric forms continued to exist. This language of expression strengthened by tendencies such as Suprematism, De Stijl, Bauhaus, Constructivism. It developed with the outbreak of World War II. Minimalism, which was born in America in the 1960s with the need to simplify and reach the essence, placed geometry at its center.

Artistic arrangements that started with the leadership of geometry in Contemporary Art and turned towards a completely universal expression also meets the need to reach the essence and sublime with pure expression.

Keywords: Geometry, Minimalism, Faith, Nature, Form