1931 genel seçimleri ve parti–devlet birlikteliği yönündeki gelişmeler
1931 general elections and developments in party-governmental unionity
Yazar: EMİN BURAK KINALI
Danışman: PROF. DR. MEHMET SARAY
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Devlet = State ; Devletçilik = Etatism ; Genel seçimler = General elections ; Serbest Cumhuriyet Fırkası = Liberal Republican Party ; Seçimler 1931 = Elections 1931 ; Seçimler = Elections ; Siyasi partiler = Political parties ; Siyasi tarih = Political history ; Tarih = History ; İnönü, İsmet = İnönü, İsmet

Özet:
Osmanlı Devleti'nde Müslüman halkın yönetime katılıp seçimle tanışması ilk olarak Tanzimat döneminde Muhassıllık Meclisleri sayesinde başlamıştır. Ancak Tanzimat dönemine girilmesi sonrasıda devam eden modernleşme sürecinde 1876'ya gelindiğinde Padişah olan II. Abdülhamit Meşrutiyeti ilan etmek zorunda kalmıştır. Meşrutiyetin ilanıyla birlikte Osmanlı'da yönetimde ilk defa halkın temsilcilerinden oluşan bir meclis ortaya çıkmıştır. Ancak kısa süren bu deneyim II. Abdülhamid'in 1877-78'de Osmanlı – Rus savaşı sürerken meclisi feshetmesiyle uzun bir kesintiye uğrayacaktır. 33 yıl süren II. Abdülhamit iktidarında 1908 yılına gelindiğinde Padişah tekrar Meşrutiyeti ilan etmek zorunda kalacaktır. Böylece II. Meşrutiyet dönemi başlayacak ve ülke daha önceden alışık olmadığı bir siyasi parti mücadelesini yaşayacaktır. Ayrıca bu dönemde Padişahın yetkilerine bir takım anayasal sınırlamalar getirilerek, gücü denetim altına alınacaktır. Osmanlı tarihinde Meclis-i Mebusan için çok sayıda seçim yapılmış ve siyasi çalkantılarda eksik olmamıştır. II. Meşrutiyet döneminde devlet birçok savaşa girecek ve neticede I. Dünya Savaşı'nı kaybederek toprakları işgale uğrayacaktır. Mustafa Kemal Paşa'nın liderliğinde vatan topraklarını işgalden kurtararak başarılı bir mücadele veren Türk milleti işgal altındayken Meclis-i Mebusan yerine kurmuş olduğu Türkiye Büyük Millet Meclisi ile Cumhuriyeti ilan edecektir. Türkiye Cumhuriyeti döneminde Osmanlı'dan miras alınan demokratik tecrübenin üstüne çok daha fazlası koyulmuştur. Siyasi, ekonomik, sosyal alanlarda yapılan devrimlerle Türk toplumu çağdaş uygarlık seviyesine çıkartılmaya çalışılmış ve olumlu sonuçlar elde edilmiştir. Toplumun modernleştirilmesi devam ederken demokratik bir sistemin yerleştirilmesi içinde çalışılmaya devam edilmiştir. Cumhuriyetin ilk yıllarında kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası sonrası yaşanan Şeyh Sait İsyanı ve Takrir-i Sükun dönemine girilmesinden sonra demokratik gelişme sekteye uğramıştır. Ancak demokrasi idealinden vazgeçmeyen Atatürk 1930 yılına gelindiğinde tekrar çok partili düzene geçiş denemesi yapmıştır. Bu amaçla kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası ile bir belediye seçimlerine gidilmiş, fakat istenen siyasi ve toplumsal şartların henüz çok partili hayata imkan vermediği görüldüğünde bu denemede sonlandırılmıştır. Başarısız SCF girişiminden sonra 1931 yılına gelindiğinde Atatürk tespitleri sonucu çalkantılı geçen 1930 yılının ardından bir genel seçime gidilmesini gerekli görmüştür. Yakın çevresiyle aldığı karar sonucu meclis yenilenmiştir. Yeni mecliste farklı seslerin olmasına özen gösterilmiş ve bu amaçla bağımsız adaylar kendilerine yer bulmuşlardır. Böylece Türkiye'nin çoğulcu bir meclise sahip olması için kademeli bir geçiş benimseniyordu. 1931 yılında yapılan seçimlerden sonra yaşanacak olan dönemde Takrir-i Sükun kanununun ardından oluşan daha liberal ortam yerini devletçi bir anlayışa bırakmaya başlayacaktır. Atatürk ılımlı devletçi kanadı temsil ederken İsmet İnönü ve parti genel sekreteri Recep Peker katı devletçilik anlayışını savunmuştur.

Abstract:
In the Ottoman Empire, Muslim people joined the election and started to meet with the election firstly through the Muhassililik Assemblies in the Tanzimat period. However, after the introduction of the Tanzimat period in the process of modernization continued in 1876 when the Sultan II. Abdülhamit had to declare Constitutional Monarchy. With the declaration of the Constitutional Monarchy, for the first time in the Ottoman Empire, a parliament composed of the representatives of the people emerged. However this experience is short II. Abdülhamid'in 1877-78'de while the Ottoman-Russian war, the parliament will be terminated by a long interruption. 33 years II. When Sultan Abdülhamit came to power in 1908, the Sultan would have to declare Constitutionalism again. So II. The Constitutional period will begin and the country will experience a struggle for a political party that is not already familiar. In addition, during this period a number of constitutional restrictions will be brought to the authority of the Sultan and the power will be under control. In the Ottoman history, there were many elections for the Parliament-i Mebusan and it was not missing in the political turmoil. II. During the Constitutional period, the state will enter into many wars and eventually lose the First World War and the lands will be invaded. Under the leadership of Mustafa Kemal Pasha, the Turkish nation will be declared as the Republic of Turkey with the Grand National Assembly, which was founded in place of the Meclis-i Mebusan under the invasion of the Turkish nation, who successfully saved the territory from occupation. Much more has been added to the democratic experience inherited from the Ottoman Empire during the Turkish Republic. With the revolution in political, economic and social fields, Turkish society was tried to be brought to the level of contemporary civilization and positive results were obtained. As society continues to modernize, work has continued in the establishment of a democratic system. The Progressive which was established in the first years of the Republic, after the Republican Party, the Sheikh Sait Rebellion and the Takrir-i Sukun era, democratic development has taken place. However, when Ataturk, who did not give up democracy ideals, came back to 1930, he again conducted a multiparty transition. For this purpose, a free municipal election was held with the Free Republic Party, but it was concluded in this trial that the desired political and social conditions did not allow for a multi-party life. After the unsuccessful introduction of SCF, in 1931, Ataturk's determinations required a general election after 1930, the last turbulent period. The decision of the close circle has resulted in the renewal of the parliament. The new legislature has been careful to have different voices and for this purpose independent candidates have found their place. Thus, a gradual transition was adopted so that Turkey would have a pluralistic parliament. In the period to be experienced after the elections held in 1931, the more liberal atmosphere that emerged after the Takrir-i Sükun Law will start to drop into a statist understanding. While Ataturk represented the moderate statist wing, İsmet İnönü and General Secretary Recep Peker defended the solid statism.