COVID-19 salgın örneğinden hareketle evden çalışmanın kadın çalışanların iş-yaşam dengesine etkisi: Trabzon ili üzerine bir araştırma
The effect of working from home on the work-life balance of female employees based on the CVID-19 epidemic example: A study on the province of Trabzon
Yazar: NAGİHAN KARLANKUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURÇİN ESER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Esnek çalışma = Flexible working ; Evde çalışma = Home work ; Kadınlar = Women ; Trabzon = Trabzon ; Çalışan kadınlar = Working women ; İş hayatı = Work life ; İş-yaşam dengesi = Work-life balance

Özet:
Kadının işgücü piyasasına katılımıyla birlikte sahip olduğu rollere çalışan rolünün de eklenmesi, iş ve aile yaşamındaki sorumluluklarını yerine getirme açısından bir dengenin kurulması ihtiyacını ortaya çıkarmaktadır. Kadınların çalışma hayatında giderek daha fazla yer alması, iş-yaşam dengesi kurma sorununu önemli hale getirmektedir. Günümüzde artan teknolojik gelişmelerin de etkisiyle, işgücü piyasalarında esnek çalışma olarak adlandırılan yeni istihdam biçimleri giderek artış göstermektedir. Özellikle aile ve iş yaşamını birlikte sürdürmeye çalışan kadınlar için bu yeni çalışma biçimlerinden evden çalışma son derece ön plana çıkmaktadır. Dolayısıyla evden çalışma modelinin, kadınların iş-yaşam dengesini beklenildiği gibi kolaylaştırdığı mı yahut tam aksine daha da zorlaştırdığı mı üzerinde tartışmalar söz konusu olmaktadır.
COVID-19 salgın döneminde alınan önlemler çerçevesinde evden çalışma zorunlu çalışma halini almıştır. Bu kapsamda çalışanların çoğu işlerini evden yürütmek durumunda kalmıştır. Çok sayıda kadın çalışanın ev içi sorumluluklarının yanında iş yaşamını da evden yerine getirdiği bu dönem, evden çalışmanın kadınların iş-yaşam dengesini ne yönde etkilediği sorununu da beraberinde getirmiştir. Bu doğrultuda çalışmanın amacını, evden çalışmanın kadınların iş-yaşam dengesini nasıl etkilediği, yaşanılan salgın deneyiminden hareketle, Trabzon ili örneğinde ortaya koymak oluşturmaktadır. Araştırmada evden çalışmanın sunduğu zaman ve mekân esnekliği ile kadının sahip olduğu temel rollerden olan anne ve ev kadınlığının, iş-yaşam dengesiyle ilişkisi incelenmiştir. Araştırmanın evreni Trabzon'da farklı meslek gruplarındaki evden çalışan kadınlardır. Nitel araştırma yönteminin benimsendiği çalışmada, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmış ve 7 akademisyen, 7 bankacı, 7 çağrı merkezi çalışanı ile 7 öğretmen olmak üzere 28 kadınla görüşülmüştür. Nihayetinde evden çalışmanın kadınların iş-yaşam dengesini olumsuz etkilediği sonucuna varılmıştır. Evden çalışmada kadının geleneksel rollerinin olumsuz etkilenme boyutunu artırdığı da gözlemlenmiştir.

Abstract:
The addition of the role of employee to the roles that women have with their participation in the labor market reveals the need to establish a balance in terms of fulfilling their responsibilities in business and family life. The increasing participation of women in working life makes the problem of establishing a work-life balance important. Today, with the effect of increasing technological developments, new forms of employment called flexible working in the labor market are increasing. Working from home, one of these new forms of work, comes to the fore, especially for women who try to maintain their family and business life together. Therefore, there are debates over whether the work-from-home model facilitates women's work-life balance as expected or, on the contrary, makes it more difficult.
Working from home has become compulsory work within the framework of the measures taken during the COVID-19 epidemic period. In this context, most of the employees had to carry out their work from home. This period, in which many women employees fulfill their domestic responsibilities as well as their work life from home, brought with it the problem of how working from home affects women's work-life balance. In this direction, the aim of the study is to reveal how working from home affects the work-life balance of women, based on the experience of the epidemic, in the example of Trabzon province. In the research, the flexibility of time and space offered by working from home and the relationship between mother and housewife, which are among the basic roles of women, with work-life balance were examined. The universe of the research is women working from home in different occupational groups in Trabzon. In the study, in which the qualitative research method was adopted, semi-structured interview technique was used and 28 women, 7 academics, 7 bankers, 7 call center employees and 7 teachers, were interviewed. Finally, it was concluded that working from home negatively affects the work-life balance of women. It has also been observed that women's traditional roles in working from home increase the extent of their negative impact.