Dezavantajlı kullanıcılar olarak otizmli çocuklara yönelik kütüphane hizmetleri ve beklentiler
Library services and expectations for children with autism among disadvantaged users
Yazar: ALEV KAHRİMAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ AKKAYA
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Dezavantajlı gruplar = Disadvantaged groups ; Halk kütüphaneleri = Public libraries ; Kütüphane hizmetleri = Library services ; Kütüphaneler = Libraries ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Çocuk kütüphaneleri = Children's libraries

Özet:
Bu çalışmada, OSB'li çocukların kütüphane kullanım sıklıklarını, bu süreçte karşılaştıkları sorunları, ailelerinin, eğitmenlerinin ve kütüphane personelinin bu konuda ki sorumluluklarını ortaya koymak ve soruna ilişkin çözüm önerileri sunmak amaçlanmıştır. Bu kapsamda yürütülen çalışmanın örneklemini, İstanbul ilinin Başakşehir ve Sultangazi ilçelerinde bulunan belediye kütüphanelerinde görev alan 15 kütüphane personeli, 17 rehabilitasyon merkezi eğitmeni, 15 otizmli bireylerin aileleri ve 10 otizmli çocuk olmak üzere toplam 57 kişi oluşturmaktadır. Çalışmada betimleme yöntemi kullanılmış olup, ortaya konan mevcut durumun tezin amacı ile ilişkilendirilmesi noktasında ise kapsamı gözeterek yarı yapılandırılmış görüşme ve gözlem tekniklerinden yararlanılmıştır. Elde edilen verilere göre sosyo-demografik bilgiler SPSS 20 bilgisayar programı kullanılarak sayı ve yüzdelik değerler hesaplanmıştır. Çalışmanın nitel verilerinin analizinde ise içerik analizi yöntemi tercih edilmiştir.
Araştırmanın sonunda, dezavantajlı grup olarak otizmli kullanıcıların kütüphane kullanımına ilişkin özellikli yanları, başta kütüphane çalışanları olmak üzere, sürecin tüm paydaşları tarafından yeterince bilinir durumda olmadığı ve bu durum kullanıcıların hizmet talepleri ile kütüphanenin hizmet yeterliliklerine olumsuz etki ettiği yargısına varılmıştır.

Abstract:
In this study, the aim is to establish the frequency of the OSB children's use of libraries, the problems they encounter in this process, the responsibilities of their families, trainers and library staff in this regard, and to present solution proposals for the problem. A sample of the study is made up of 57 people: 15 library staff, 17 rehabilitation center trainers, 15 families of individuals with autism and 10 children with autism in the Başakşehir and Sultangazi districts of Istanbul province. The descriptive method was preferred in the study, and semi-structured interview and observation techniques were used in the context of associating the current situation with the objective of the thesis. We have calculated the number and percentage of socio-demographic information according to the information obtained using the SPSS 20 software. Content analysis method has been preferred for the analysis of the qualitative data of the study.
At the end of the research, the specific aspects of library use of users with autism as disadvantaged groups were judged to be insufficiently known by all stakeholders of the process, particularly library employees, which adversely affected the service requests of users and the service qualifications of the library.