Yansıtıcı düşünme beceri algılarının Türkçe öğretmenlerinin problem çözme beceri algılarını yordamasının incelenmesi
Researching reflective thinking skills perceptions of Turkish language teachers that are predicting their perceptions of problem solving skills
Yazar: CEREN KARAKOÇ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZDEN DEMİR
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri = Skill ; Mesleki benlik algısı = Vocational self perception ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yansıtıcı düşünme = Reflective thinking ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Türkçe öğretiminde bulunması gereken yansıtıcı düşünme beceri algıları ve problem çözme beceri algıları arasında nasıl bir ilişkinin olduğunun belirlenmesi bu tezin gerekçesini oluşturmaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın genel amacı Türkçe öğretmenlerinin problem çözme beceri algılarının yansıtıcı düşünme beceri algılarınca ne derece yordandığının ortaya çıkarılmasıdır. Yansıtıcı düşünme beceri algıları ve alt boyutlarından (sürekli ve amaçlı düşünme, açık fikirlilik, sorgulayıcı ve etkili öğretim, öğretim sorumluluğu ve bilimselik, araştırmacı, öngörülü ve içten olma, mesleğe bakış) hangilerinin diğerlerine oranla problem çözme beceri algıları ve alt boyutlarını  (aceleci yaklaşım, düşünen yaklaşım, kaçıngan yaklaşım, değerlendirici yaklaşım, kendine güvenli yaklaşım, planlı yaklaşım) daha fazla yordadığı da araştırmanın bir diğer amacıdır. Araştırmanın diğer bir amacıysa yansıtıcı düşünme beceri algılarının ve problem çözme beceri algılarının Türkçe öğretmenlerinin kişisel değişkenlerine (cinsiyet; mezun olduğu bölüm; kıdem; aylık okunan kitap, dergi, gazete…vb. sayısı; çalıştığınız okul türü ve sosyal etkinliklere katılma durumu) göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesidir. Araştırmada Türkçe öğretmenlerinin problem çözme beceri algıları bağımlı değişken olarak ele alınmış ve yansıtıcı düşünme beceri algıları ise yordayıcı değişkenler olarak belirlenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama yönteminde yordamsal modele göre desenlenmiştir.
Araştırma Kars ilinde 2017-2018 yılları içerisinde gerçekleştirilmiştir. Kars merkez ve merkez ilçelerinde (Akyaka‎, Arpaçay‎, Digor‎, Kağızman‎, Sarıkamış, Selim‎, Susuz‎) görev yapan, 257 Türkçe öğretmeni araştırmanın evrenini oluşturup evrenden olasılığa dayalı olmayan küme örnekleme yöntemiyle belirlenen 106 kişi araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Öğretmenlerin 54'ü (%50,94) kadın, 52'si (%49,05) erkektir.
Araştırma süresince elde edilen veriler, istatistik programı aracılığıyla çözümlenmiştir. Verilerin aritmetik ortalamaları, standart sapmaları betimsel olarak verildikten sonra, tek yönlü varyans analizi (Anova), korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır.
Sonuç olarak  kişisel bilgi formunda yer alan cinsiyet; mezun olunan bölüm; kıdem; aylık okunan kitap, dergi, gazete…vb. sayısı; çalışılan okul türü ve sosyal etkinliklere katılıp katılmama durumunun yansıtıcı düşünme ölçeği ve problem çözme envanterine ilişkin puanlar üzerindeki etkisinin anlamlı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Problem Çözme Envanteri ve Yansıtıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği kullanılarak toplanan verilerin analizinde çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Analiz sonucunda, tüm yordayıcı değişkenler (sürekli ve amaçlı düşünme, açık fikirlilik, sorgulayıcı ve etkili öğretim, öğretim sorumluluğu ve bilimsellik, araştırmacı, öngörülü ve içten olma, mesleğe bakış) hep birlikte problem çözme envanterinin toplam puanındaki varyansın %35'ini anlamlı bir şekilde açıklamaktadır. Regresyon katsayılarının anlamlılığına ilişkin t testi sonuçları incelendiğinde, yansıtıcı düşünme ölçeğinin sürekli ve amaçlı düşünme, açık fikirlilik, sorgulayıcı ve etkili öğretim, öğretim sorumluluğu ve bilimsellik, öngörülü ve içten olma ile mesleğe bakış alt boyutları problem çözmenin hiçbir alt boyutunu anlamlı olarak yordamazken, yansıtıcı düşünme ölçeğinin araştırmacı alt boyutu problem çözme toplam puanlarını, aceleci yaklaşım puanlarını, düşünen yaklaşım puanlarını ve kaçıngan yaklaşım puanlarını anlamlı olarak yordamaktadır.

Abstract:
The reason of this thesis is the determination of the relationship between the perceptions of reflective thinking skills and perceptions of problem solving skills which should be in teaching Turkish languge. In this direction, the general aim of the study is to determine the degree to which the perceptions of reflective thinking skills of Turkish Language teachers predicts their perceptions of problem solving skills. To determine which of the perceptions of reflective thinking skills and its dimensions (continious and purpuseful thinking, open mindedness, inquiry based and effective teaching, responsibility of teaching and scientific dimensions) predicts perceptions of problem solving skills (hasty, thinkier, shy, evaluative, self-confident, planned approaches) more than others is another aim of this study.  Another aim of the study is to examine whether there is a relationship between perceptions of reflective thinking skills and perceptions of problem solving skills of Turkish Language teachers' and their demographic information (gender; department; seniority; number of monthly books, magazines, newspapers, etc.) or not. In the study, conceptions of perceptions of problem solving skills of Turkish teachers were considered as dependent variable and perceptions of reflective thinking skills were determined as predictive variables. The research was designed according to procedural model in relational screening method. 
The research was carried out in Kars in 2017-2018.  In Kars central districts (Akyaka, Arpaçay, Digor, Kağızman, Sarıkamış, Selim, Susuz). 257 Turkish language teachers constitutes the universe of this research. Accordingly cluster sampling method 106 people constitute the sample of the research. .54 (50.94%) of the teachers were female and .52 (49.05%) were male. 
The data obtained from the study was analyzed using statistical programming. After the means and the standard deviations were presented descriptively, their correlations were analyzed using One-Way analysis of variance (Anova) correlation and multiple linear regression analysis.
It is concluded that the effect of the number of schools, the type of school, participation or non-participation in social activities on the reflective thinking scale and the scores on the problem solving inventory is not significant. Multiple linear regression analysis was used to analyze the data collected using the Problem Solving Inventory and the Reflective Thinking Disposition Scale. As a result of the analysis, all the predictive variables explain the 35% of the total score of the problem solving inventory together. When the t test results for the significance of the regression coefficients are examined, the reflective thinking scale's continuous and purposeful thinking, open-mindedness, questioning and effective teaching, teaching responsibility and scientific foresight and sincerity and the sub-dimensions of the profession cannot predict any sub-dimension of problem-solving significantly. The researcher sub-dimension significantly predicts problem solving total scores, hasty approach scores, thinking approach scores and avoidant approach scores.