Nesh anlayışında Mehmet Sait Şimşek ile Konyalı Mehmet Vehbi'nin mukayesesi
The comparison of Mehmet Sait Şimşek and Mehmet Vehbi of Konyalı in the approach of nesh
Yazar: HACER SEZEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN PARLAK
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Delil = Evidence ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mehmed Vehbi Konevi = Mehmed Vehbi Konevi ; Nesh = Nash ; İslamiyet = Islam ; Şimşek, M. Sait = Şimşek, M. Sait

Özet:
Hayatımıza hitap edip, yaşamımızın her alanına dahil olan Yüce kitabımızı doğru bir şekilde idrak edip mesajını anlayıp yaşamak, bu mübarek kitabın muhatabı olan beşeriyetin en temel amacıdır. Kur'ân-ı Kerim'de geçen "(Okudukları) Kur'an'ı (hiç) düşünmezler mi? Yoksa kalpleri üzerinde kilitler mi var? (kalpleri düşünmeye kapalı mıdır?)" ayeti, Kur'an-ı Kerîm'i yüzeysel bir şekilde asıl verilmek istenen mesajlara ulaşma çabasına girmeden okuyup geçmemeyi, ayetler üzerinde derin bir tefekkür, tedebbür ameliyesi gerçekleştirerek ayetlerdeki manayı içselleştirmeyi emretmektedir.
           Beşeriyete yol gösterici olması için gönderilen Yüce Kur'ân'ı anlama ve kavrama çalışmaları sonucunda çeşitli ilmî disiplinler oluşmuştur. Bu çalışmalar neticesinde meydana gelen ilmî disiplinlerden birisi de Kur'an ilimleridir.
          Bu dalın da en kadim ve günümüzde de en çok tartışılan önemli bir meselesi nesih meselesidir. Tefsir dalının konusunu oluşturan Kur'an; fıkıh, kelam, hadis gibi disiplinleri etkilemiştir. Bundan dolayı tefsir, fıkıh ve kelamî boyutta nesihle ilgili bu disiplinlerde çeşitli eserler telif edilmiş fakat neshin problematik durumu çözülememiş, günümüzde de halen tartışılan, ilmî çalışmalar devam ettikçe üzerinde tartışılacak bir mesele konumunda olmaya devam edecektir.
           
Kur'an-ı Kerîm'de ayetlerin manalarının asıl mesajlarını anlamak için, nesh meselesinin çözüme kavuşturulması gerekmektedir. Şüphesiz Kur'an ilmî disiplinlerin temelini oluşturmaktadır. Nihayetinde bu durum tefsircilere Kur'an'ın anlaşılması için önemli görevler yüklemektedir.
         Çalışmamızın birinci bölümünde, öncelikle neshin ne olduğunu anlamak adına, neshin tarifi, tarihi, şartları, neshi kabul eden ve etmeyenlerin delilleri, neshin hikmetleri gibi neshe dair birçok malumatı detaylı olarak irdeledik.
         İkinci bölümde ise, çalışmamızın asıl konusu olan Mehmet Sait Şimşek ile Mehmet Vehbi'nin neshe getirdikleri tanıma, neshe delil gösterilen ayetlere yaklaşımlarına, nesh addedilen ayetlere olan yaklaşımlarına ve üçüncü bölümde ise bu iki değerli müfessirimizin neshe dair yaklaşımlarını mukayeseli olarak ele almaya çalıştık.
 Çalışmamızı sonuç bölümü ile nihayetlendirdik.
Anahtar Kelimeler: İlmî Çalışmalar, Kur'ân-ı Kerîm, Nesih, Delil.

Abstract:
Understanding the Qur'an, which appeals to our lives and is included in all areas of our lives, and living its message is the most basic purpose of humanity, which is the addressee of this blessed book. "Do they not (never) think about the Qur'an (which they are reciting)? Or do they have locks on their hearts? (Is their hearts closed to thinking?)" verse orders not to read the Qur'an in a cursory manner without trying to reach the messages that are intended to be given, and to internalize the meaning in the verses by performing a deep contemplation and reflection on the verses. Various scientific disciplines have been formed as a result of the efforts to understand and comprehend the Almighty Qur'an, which was sent to guide humanity. One of the important scientific disciplines that emerged as a result of these studies is the branch of Qur'anic sciences. One of the most ancient and most controversial issues of this branch is the issue of naskh. The Qur'an, which is the subject of the branch of tafsir, has influenced disciplines such as fiqh, kalam and hadith. For this reason, various works have been compiled in these disciplines related to tafsir, fiqh and theological abrogation, but the problematic situation of abrogation has not been resolved, and it will continue to be an issue to be discussed as scientific studies continue.
In order to understand the real messages of the meanings of the verses in the Qur'an, the issue of abrogation needs to be resolved. Undoubtedly, the Qur'an forms the basis of scientific disciplines. Ultimately, this situation plays an important role in understanding the Qur'an for the commentators. In the first part of our study, first of all, in order to understand what abrogation is, we examined in detail a lot of information about abrogation, such as the definition of abrogation, its history, conditions, the proofs of those who accept and do not accept abrogation, and the wisdoms of abrogation. In the second part, the main subject of our study, Mehmet Sait Şimşek and Mehmet Vehbi's recognition of abrogation, their approach to the verses that are shown as evidence for abrogation, their approaches to the verses considered abrogation, and finally, the approaches of these two valuable commentators on abrogation, are compared. We finalized our work with the conclusion section.
Keywords: Scientific Studies, Quran, Nesih, Evidence.