Diyabette kullanılan fitoterapötikler
Phytotherapeutics used in the treatment of diabetes
Yazar: SİMGE KURALAY
Danışman: DOÇ. DR. TUBA MERT GÖNENÇ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Fitoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
ÖZET
DİYABETTE KULLANILAN FİTOTERAPÖTİKLER
Diabetes mellitus; pankreas insülin sekresyonunun mutlak veya rölatif 
yetersizliği veya insülin etkisizliği ya da insülin molekülündeki yapısal bozukluklar 
sonucu gelişen, hiperglisemi ve glukagon yüksekliği ile karakterize; karbonhidrat, 
protein ve lipid metabolizmalarının bozukluğu ile seyreden, akut metabolik ve kronik 
dejeneratif komplikasyonlara neden olan bir sendromdur. 2013 yılı itibari ile 
International Diabetes Federation (IDF) verilerine göre dünya üzerinde 382 milyon 
diyabetli yaşamakta ve 2035 yılında bu sayının 592 milyona ulaşacağı tahmin 
edilmektedir.
Doğal kaynakların diyabet tedavisinde kullanılması ve bu kaynaklardan 
hareketle yeni ilaç moleküllerinin geliştirilmesi çalışmaları 20. yüzyılın ilk 
çeyreğinde başlamıştır. Günümüzde 400'den fazla bitki ve 120'den fazla doğal 
kaynaklı ürünün yanı sıra birçok vitamin ve mineral diyabet hastaları tarafından 
tedaviye destek amacıyla kullanılmaktadır. 
Bu derlemede; dünya üzerinde diyabet yönetiminde kullanılan bitki türleri 
tablo halinde listelenmiş ve son yıllarda popülerliği artmış, üzerinde yapılmış güncel 
klinik çalışmaların mevcut olduğu on adet bitki türünü seçilmiştir: Panax ginseng, 
Momordica charantia, Trigonella foenum-graecum, Cinnamomum cassia, 
Cinnamomum zeylanicum, Gymnema sylvestre, Allium sativum, Allium cepa, 
Vaccinium myrtillus, Zingiber officinale. Bu bitkilere ait monograflar oluşturularak 
familyası, kullanılan isimleri, kullanılan kısımları, kayıtlı olduğu farmakope ve 
monograflar, coğrafi yayılışı, botanik özellikleri, Kimyasal Bileşenleri, tıbbi 
kullanımı, yan etkileri, kontraendikasyonları, ilaç etkileşimleri, veriliş yolları ve 
dozajı, farmakolojik özellikleri ve fitofarmakonları ayrıntılı biçimde incelenmiştir. 
Anahtar kelimeler: Panax ginseng; Momordica charantia; Trigonella foenumgraecum; Cinnamomum cassia; Cinnamomum zeylanicum; Gymnema sylvestre;
Allium sativum; Allium cepa; Vaccnium myrtillus; Zingiber officinale; Diabetes 
Mellitus; tip 2 diyabet; antihiperglisemik; insülin direnci; antidiyabetik.

Abstract:
ABSTRACT
PHYTOTHERAPEUTICS USED IN THE TREATMENT OF DIABETES
Diabetes is a group of metabolic diseases characterized by hyperglycemia 
resulting from defects in insulin secretion, insulin action, or both. There are some 
abnormalities in carbohydrate, fat, and protein metabolism in diabetes is deficient 
action of insulin on target tissues. It also has short-time and long-term complications. 
According to International Diabetes Federation (IDF) data, by 2013, there are 382 
million diabetics in the world and it is estimated that this number will reach 592 
million by 2035.
The use of natural resources in the treatment of diabetes and the development 
of new drug molecules on the basis of these sources have begun in the first quarter of 
the 20th century. Today, more than 400 plants and more than 120 natural products, as 
well as many vitamins and minerals are used by patients with diabetes to support 
care.
In this review, plant species used in diabetes management in the world are 
listed in tabular form, and in recent years ten species have been selected which have 
increased in populations and in which current clinical trials have been carried 
out: Panax ginseng, Momordica charantia, Trigonella foenum-graecum, 
Cinnamomum cassia, Cinnamomum zeylanicum, Gymnema sylvestre, Allium
sativum, Allium cepa, Vaccinium myrtillus, Zingiber officinale. Plant family, selected 
vernacular names,geographical distribution, botanical features, major chemical 
components, medicinal use, side effects, contraindications, drug interactions, routes 
of administration and dosages, pharmacological properties and pharmacological 
properties of these phytoplankton and monographs were investigated in detail by 
creating monographs.
Key words: Panax ginseng; Momordica charantia; Trigonella foenumgraecum; Cinnamomum cassia; Cinnamomum zeylanicum; Gymnema sylvestre;
Allium sativum; Allium cepa; Vaccinium myrtillus; Zingiber officinale; Diabetes 
Mellitus; type 2 diabetes; antihyperglycemic; insulin resistance; antidiabetic.