Kullanıcı arayüzündeki animasyonların kullanılabilirlik bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of user interface animations in the context of usability
Yazar: BURÇİN GENİŞ
Danışman: DOÇ. DR. KADER SÜRMELİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / İnteraktif Medya Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Canlandırma = Animation ; Kullanıcı arayüz sistemleri = User interface systems ; Kullanıcı deneyimi = User experience ; Ürün-kullanıcı ilişkileri = Product-user relationship ; İnsan-bilgisayar etkileşimi = Human-computer interaction

Özet:
Arayüz animasyonlarının çevrimiçi platformlarda farklı işlevsel amaçlar için kullanıldığı görülmektedir. Bununla birlikte, tasarlanmış bir hedef doğrultusunda, kullanılabilirliğe etkisi üzerine yapılmış çalışmaya az rastlanmaktadır. Bu araştırmada, kullanıcı arayüzündeki animasyonların, kullanılabilirlik bileşenleri bağlamında değerlendirmesine çalışılmıştır. 
Tezin yapılanma sürecinde; ilk aşamada, animasyon, insan bilgisayar etkileşimi, kullanılabilirlik, kullanıcı deneyimi, kullanıcı arayüzü, çevrimiçi etkileşim olgusunu anlamak için detaylı bir literatür taraması yapılmıştır. Daha sonra, animasyonların modern arayüzlere uyarlanmasındaki güncel yaklaşımlarla ilgili referansları bulmak üzere bir dizi çevrimiçi alışveriş sitesi ve bunların arayüzlerinde kullanılan animasyonlar incelenmiştir.  Son aşama olan uygulama bölümünde ise animasyonlu ve animasyonsuz arayüzlerin, çevrimiçi alışveriş siteleri bazında, kullanıcı performansını etkileyip etkilemediğini anlamak için bir prototip geliştirilmiştir. Veri toplama sürecinde, bu prototip kullanılarak, nicel araştırma yöntemlerinden deneysel model A/B testi uygulanmıştır. Elde edilen verilerin ortalaması alınmış, Minitab programı aracılığıyla nicel veri analiz yöntemleri kullanılarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Sahip olunan verilerin, belirlenen hipotezlerin bir bölümünün desteklediği gözlenmiş ve araştırmanın ana ve alt problemlerine yönelik önemli bulgular elde edilmiştir.
Sonuçlar, belirlenmiş bir süreç ve hedef doğrultusunda animasyon kullanımının yönlendirme niteliğine sahip olabileceğini, ancak kullanılabilirlik üzerinde olumlu bir etkiye sahip olabilmesi için her etkileşim adımının ayrı ve özel olarak ele alınabileceğini göstermektedir. Arayüzlerdeki animasyonlu öğelerin, görevleri tamamlama konusunda, kullanıcıya daha etkili deneyimler sağladığı ancak, animasyonlu öğelerin daha fazla dikkat çekerek kullanıcının seçimlerine etki edebileceğine ilişkin gözlemlerde bulunulmuştur. Diğer yandan bu araştırma, birden fazla animasyonlu unsurun kullanıcı üzerinde kafa karıştırıcı bir etkisi olabileceğinden, tek arayüzde aynı anda yalnızca bir animasyon kullanmanın makul olduğu ifade edilebilir. Ve buna ek olarak, bazı etkileşim adımlarında animasyonun, hız ve zaman açısından, katılımcının performansı üzerinde bazen olumlu bazen de olumsuz bir etkisi olabileceğini de ortaya koymaktadır.

Abstract:
It is increasing in prevalence that interface animations are used for different functional purposes online platforms. However, in line with a planned goal, the studied study on user experience in the context of usability is scarcely any. This research will try to evaluate the possible effects of the user interface animations on  the user by considering them in the context of "usability" components. 
In the structuring process of the thesis; in the first stage, an in-depth literature review was made to comprehend the phenomenon of animation, human computer interaction, usability, user experience, user interface, online interaction. Later, a number of online stores were examined to find references to current approaches to adapting classical animation principals to modern interfaces. For the research method of the application section, a prototype has been developed to understand whether animated and non-animated interfaces have affect on user performance on the basis of online shopping sites. In the data acquisition process, the quantitative research method experimental model A/B test was performed using the developed prototype. The data obtained were analyzed through the Minitab Statictical software using quantitative data analysis methods and interpreted in detail. It has been observed that some part of the data and the hypotheses determined have been proved and some important findings have been obtained.
The results show that the planned application of animation on user interfaces in line with a specified process and intended goal may have an orienting mechanism on the user, but each interaction step can be handled separately and specifically to have a positive effect in the of context usability components. It has been observed farther, that animated elements of the interface are getting more attention and may affect the user's choices. On the other hand, this research paper asserts that it could be reasonable to apply only one animation element at a time in a single interface, since multiple animated elements can have a confusing effect on the user. And additionaly, this research reveals that in different interaction steps, animation may have both  positive and negative effect on the performance of the participant in terms of time and duration.