Demir Çağlar'da Yukarı Menderes Havzası
Iron Ages in Upper Meander Basin
Yazar: SERKAN YENİ
Danışman: DOÇ. DR. EŞREF ABAY
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Demir Çağı = Iron Age ; Menderes havzası = Menderes basin ; Seramikler = Ceramics ; Yerleşim = Settlement ; Yukarı Büyük Menderes = Upper Büyük Menderes ; Çanak = Pottery ; Çömlek = Pot

Özet:
Anadolu'da Demir Çağlar problemi henüz tam anlamıyla anlaşılmış değildir. Bunun nedenlerinden bir tanesi bazı önemli geçiş coğrafyalarında yapılan çalışmaların yetersizliğidir. Orta ve Batı Anadolu arasında bir yerde yer alan Yukarı Menderes Havzası, arkeolojik çalışmalar açısından uzun yıllar ihmal edilmiş bölgelerin başında gelmektedir. Havzada yapılan son çalışmalarda sadece yüzey araştırması yöntemiyle Demir Çağ dönemine ait veri veren 24 yerleşim yeri tespit edilmiştir. Bu yerleşimlerden elde edilen keramiklerin Orta ve Geç Demir Çağ'a tarihlenenleri arasında dikkat çeken en önemli nokta, bu keramiklerin Orta Anadolu'dan çok Batı Anadolu'da bulunan örnekleriyle benzerlik göstermeleridir. Orta Demir Çağ'da Batı Anadolu'dan Orta Anadolu'ya ve Kilikya bölgesine kadar çok geniş bir coğrafyada görülen Black on Red tekniğinde yapılmış keramikler, Yukarı Menderes Havzasın'da tespit ettiğimiz yerleşimlerde çok sayıda bulunmuştur. Lidya'nın tipik üretimi olan mermer taklidi ve damarlı-sırlı keramikler ise, bu dönemde Yukarı Menderes Havzası'nın Lidya ile olan ilişkilerini göstermesi açısından oldukça önemlidir. Orta Anadolu'da Orta Demir Çağ'da görülmeye başlanan Alişar IV tekniğinde yapılmış keramiklerin yaptığımız çalışmalarda hiç örneğinin bulunmayışı, Yukarı Menderes Havzası'nın Demir Çağlar'da Batı Anadolu ile ilişkilerinin daha fazla olduğuna dair yorum yapmamıza neden olan bir başka kanıtı oluşturmaktadır.

Abstract:
In Anatolia the problem of Iron Ages has not been realized, yet. One of the reasons of this situation is the insufficiency of field studies about the transition geographies. Upper Meander Basin which is located on a place between Central and West Anatolia is the most neglected area in terms of the archeological studies for years. With the help of the latest studies on this basin, 24 settlements belong to Iron Age were found using survey method. The most important point between the ceramics in this basin dated back to Middle and Late Iron Ages is that these potteries show similarity with the samples in West Anatolia rather than Central Anatolia. A large number of pottery, made with Black on Red technique, which were found in a wide area from West Anatolia to Central Anatolia and Cilicia region, were found in the determined settlements in Upper Meander Basin. The Marble Ware and Streaked Ware of Lydia are also important for showing the relationship between Upper Meander Basin and Lydia in that period. The potteries, made with Alişar IV technique, were seen Middle Iron Age in Central Anatolia; but during the researches there was no sample of this potteries and from this point of view it proves that the relationship of Upper Meander Basin with West Anatolia during the Iron Ages was much more than the others.