Orta Doğu'da dürzîlik inancı
Druze belief in The Middle East
Yazar: FATMANUR KARACA
Danışman: PROF. DR. EMRULLAH FATİŞ
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Tarih = History

Özet:
Dürzîlik,  Fatımi halifelerinden Hâkim-Biemrillah döneminde (996-1021) Vezir Hamza b. Ali tarafından kurulan aşırı bir fırkadır. Orta Doğu'nun dini ve kültürel dokusunda derin bir etkiye sahip olan Dürzîlik, özellikle Lübnan, Suriye ve Filistin gibi bölgelere yayılarak kendine özgü toplumsal ve dini kimlik geliştirmiştir. Bu mezhep, mistik ve gizemli öğeler içeren bir yapıya sahiptir ve tarih boyunca gizlilik ve takiyye gibi unsurlarla çevrili olmuştur; bu da Dürzîlik hakkında sınırlı ve bazen çelişkili bilgilerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Dürzîler, genellikle dağlık ve izole bölgelerde yaşayan bir topluluktur. Bu coğrafi izolasyon, Dürzî toplumunun kendine özgü dinî inanç ve ritüellerini korumasına ve geliştirmesine olanak sağlamıştır. Dürzîlerin tarihî serüveni 11.  yüzyılda, Lübnan dağlarında uzun süreli bir izolasyon dönemiyle başlamıştır. Bu dönem, Dürzî toplumunun dinî pratiklerini ve sosyal yapılarını derinleştirmiş ve kimliklerini güçlendirmiş bir süreçtir. 19. yüzyılın sonlarına doğru ise Dürzîler, dağlık bölgelerden çıkarak diğer Orta Doğu ülkelerine ve hatta dünya geneline yayılmışlardır. Bu süreç, Dürzî topluluğunun sosyal ve kültürel yapısında önemli değişimlere yol açmış ve mezhebin genişlemesine olanak sağlamıştır. Dürzîlik inancının Orta Doğu'daki derin etkilerini ve toplumsal evrimini anlamak için daha fazla araştırma ve analiz gerekmektedir. Mevcut bilgiler, bu inancın kökenleri ve günümüze kadar süregelen varlığı hakkında önemli bir temel oluşturmakta; ancak gizlilik ve özerklik arayışının devam etmesi, Dürzîlik hakkında net ve kesin bilgilere ulaşmayı zorlaştırmaktadır. Bu çalışma, Orta Doğu'daki Dürzîliğin tarihi, inanç yapısı ve toplumsal yapısını derinlemesine ele alarak akademik bir çerçevede incelemeyi amaçlamaktadır. Dürzîlerin kökenleri, inançları, toplumsal yapılanmaları ve coğrafi dağılımları gibi konular detaylı bir şekilde incelenmiş ve bu önemli İslam mezhebinin Orta Doğu'daki etkilerini ve evrimini anlamamıza yardımcı olacak bir perspektif sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Dürzîlik, Filistin, Lübnan, Ortadoğu, Suriye

Abstract:
Druzeism is an extremist sect founded by Wazir Hamza b. Ali during the reign of the Fatimid caliph Hâkim-Biemrillah (996-1021). Having a profound influence on the religious and cultural fabric of the Middle East, Druzeism has developed its own social and religious identity, spreading especially to regions such as Lebanon, Syria and Palestine. The sect has mystical and mysterious elements and has historically been surrounded by elements of secrecy and taqiyya, resulting in limited and sometimes contradictory information about the Druze. The Druze are a community that generally lives in mountainous and isolated regions. This geographical isolation has enabled the Druze community to preserve and develop its unique religious beliefs and rituals. The historical adventure of the Druze began in the 11th century with a long period of isolation in the mountains of Lebanon. This period deepened the religious practices and social structures of the Druze community and strengthened their identity. Towards the end of the 19th century, the Druze left the mountainous regions and spread to other Middle Eastern countries and even the world at large. This process led to significant changes in the social and cultural structure of the Druze community and enabled the sect to expand. More research and analysis is needed to understand the deep influence and social evolution of the Druze faith in the Middle East. Existing knowledge provides an important basis for understanding the origins of this faith and its continued existence to the present day; however, the continued pursuit of secrecy and autonomy makes it difficult to obtain clear and precise information about Druze. This study aims to examine the history, belief structure and social structure of Druze in the Middle East in an academic framework. The origins, beliefs, social organization, and geographical distribution of the Druze are examined in detail, providing a perspective that will help us understand the impact and evolution of this important Islamic sect in the Middle East.
Keywords: Druze, Palestine, Lebanon, Middle East, Syria