Amerika, Avrupa, Asya-Pasifik ve Türk üniversitelerinde bulunan öğrenme öğretme merkezlerinin incelenmesi, değerlendirilmesi ve karşılaştırılması
The analysis, evaluation and comparison of learning and teaching centers in American, European, Asian-Pacific and Turkish universities
Yazar: ELİF ÇOLAK SANCI
Danışman: PROF. DR. NURDAN KALAYCI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Asya Pasifik bölgesi = Asia Pacific region ; Avrupa = European ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Türkiye = Türkiye ; Yükseköğretim = Higher education ; Öğrenme merkezi = Learning center ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Küresel çaptaki bilimsel, toplumsal, kültürel ve ekonomik değişimler, üniversitelerin eğitim öğretim, araştırma ve topluma hizmet alanlarındaki amaçları ve faaliyetlerini etkilemektedir. Bu amaç ve faaliyetlerin gerçekleştirilmesine yönelik olarak üniversitelerde çeşitli akademik birimler, enstitüler ve merkezler bulunmaktadır. Bu merkezlerden biri yükseköğretimde öğrenme ve öğretme ihtiyaçlarına cevap vermek amacıyla kurulan öğrenme öğretme merkezleridir. İlk öğrenme öğretme merkezi, 1962 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde Michigan Üniversitesi'nde kurulmuştur. Merkezler, öğretim elemanlarına yönelik mesleki ve profesyonel gelişim fırsatları sunma, öğrencilere yönelik akademik ve kişisel gelişime katkıda bulunma, yükseköğretimin diğer paydaşlarına yönelik eğitimde iyi uygulamaları yaygınlaştırma amaçlarıyla faaliyetler yürütmektedir. Bu araştırmanın amacı, Amerika, Avrupa, Asya- Pasifik ve Türkiye'deki üniversitelerde bulunan öğrenme öğretme merkezlerinin yapısal ve işlevsel özelliklerinin incelenmesi, değerlendirilmesi ve karşılaştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda öğrenme öğretme merkezlerinin kuruluş, amaçlar, faaliyetler, personel ile yönetim ve finansman boyutlarına ilişkin özellikler belirlenerek bu boyutlar bağlamında bölgeler arasında karşılaştırma yapılmıştır. Yurtdışında ve ülkemizdeki üniversitelerde bulunan öğrenme öğretme merkezleri üniversitelerin eğitim öğretim, araştırma ve topluma hizmet faaliyetlerinin niteliğinin belirli standartlara ulaşmasını amaçlamaktadır. Bu merkezlerinin özelliklerinin analiz edilmesi, Türkiye'deki üniversitelerde yeni kurulmaya başlayan merkezler ve merkezlerle ilgili çalışma yapacak araştırmacılar için veri sağlayacağından önemlidir. Türk alanyazınında öğrenme öğretme merkezlerine ilişkin ilk kapsamlı çalışma olma özelliğini taşıyan bu araştırma, Türkiye'deki merkezlerin amaç ve işleyiş bağlamında geliştirilmesine yönelik öneriler sunmaktadır. Betimsel modelde tasarlanan bu araştırma, doküman incelemesi yöntemi kullanılan nitel bir araştırmadır. Araştırma Amerika, Avrupa, Asya- Pasifik ve Türk üniversitelerinde bulunan öğrenme öğretme merkezlerinin benzer ve farklı yönlerinin ortaya çıkarılması, bu yönler arasındaki ilişkinin incelenmesi açısından yatay yaklaşımı temel alan karşılaştırmalı bir eğitim araştırmasıdır. Araştırmada, Amerika, Avrupa, Asya- Pasifik ve Türkiye'deki 37 üniversitede bulunan öğrenme öğretme merkezleri ile ilgili dokümanlar incelenmiştir. Bu dokümanlar; öğrenme öğretme merkezlerinin resmi internet sayfalarında yayınlanan bilgiler, bilimsel araştırmalar ve yayınlar, kılavuzlar, yıllık raporlar, stratejik planlar, kuruluş belgeleri, kalite değerlendirme ölçütleri, çevrimiçi platformlar ve yönetmeliklerdir. Örneklem oluşturmada, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Veri toplama aracı, araştırmacı tarafından geliştirilen "Öğrenme Öğretme Merkezlerinin Boyutlarına İlişkin Verilerin Toplanması ve Analizinde Kullanılan Tablo"dur. Örneklemdeki her bir merkez için oluşturulan tablolardaki veriler, doküman analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Verilerde kodlama yapılarak tema, alt tema ve kodlar oluşturulmuştur. Frekanslar belirlenerek verilerin sayısallaştırılması işlemleri uygulanmıştır. Analiz sonuçları, tema, alt tema, kod ve frekansların yer aldığı tablolar ile oranların yer aldığı grafiklerde sunulmuştur. Araştırmanın geçerlik ve güvenirlik çalışmalarında Heale ve Twycross (2015) ile Yıldırım ve Şimşek (2016) tarafından belirlenen nitel araştırma ilkeleri dikkate alınmıştır. Geçerlilik çalışmalarında araştırmanın kapsam, yapı ve ölçüt geçerliliği ile inandırıcılığın ve aktarılabilirliğin sağlanması; güvenirlik çalışmalarında iç tutarlılık, kararlılık ve tutarlılık ile tutarlılığın ve teyit edilebilirliğin sağlanması ilkeleri kontrol edilmiştir. Araştırmanın birinci alt amacı doğrultusunda ulaşılan bulgulara göre, ilk öğrenme öğretme merkezi 1962 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde Michigan Üniversitesi'nde kurulmuştur.  Amerika'daki üniversitelerde 1960 yılından sonra kurulmaya devam eden ve sayıları giderek artan öğrenme öğretme merkezleri Asya- Pasifik'te 1980, Avrupa ve Türkiye'de 2000'li yıllarda kurulmaya başlamıştır. Merkezlerin sayısı, araştırma kapsamındaki bölgelerde son elli yılda artmıştır. Türkiye'deki üniversitelerde bulunan merkezler, Amerika, Avrupa ve Asya- Pasifik bölgeleri ile karşılaştırıldığında, sayıca azdır ve daha geç tarihlerde kurulmuştur. Üniversitelerde öğrenme öğretme kültürünü mükemmeliyet ve inovasyon bağlamında geliştirme, iyi uygulamaların yaygınlaştırılmasına yönelik iş birliği ve iletişim sağlama, eğitim programlarının geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesinde veriye dayalı uygulamalar yürütme öğrenme öğretme merkezlerinin öne çıkan misyonları arasındadır. Araştırmanın ikinci alt amacı doğrultusunda ulaşılan bulgulara göre, öğrenme öğretme merkezlerinin amaçları öğretim elemanları, araştırma, öğrenciler, kalite, eğitim programı ile iletişim ve iş birliğine yönelik amaçlar olmak üzere altı tema altında toplanmıştır. Öğretim elemanları için öğretim becerilerini geliştirme ile mesleki gelişim ve danışmanlık sağlama amaçları ön sıralardadır. Araştırmaya yönelik eğitim araştırmaları yürütme ve destekleme, öğrencilere yönelik nitelikli eğitim ortamları yaratma ve başarıyı artırma merkezlerin amaçları arasındadır. Kalite temasında eğitim öğretim ve araştırmanın kalitesinin artırılması, son yıllarda üzerinde çok durulan inovasyonun üniversitede geliştirilmesi amaçları üzerinde durulmuştur. Eğitim programlarının geliştirilmesi ve değerlendirilmesi ile kurum içinde ve dışında iletişim/ iş birliği sağlanması merkezlerde ön plana çıkan diğer amaçlardır. Amerika, Avrupa ve Asya- Pasifik'teki üniversitelerde bulunan öğrenme öğretme merkezlerinde, amaçlardaki temalar benzerlik göstermekte ve her bir temayla ilişkili amaçlar bulunmaktadır. Ancak Türkiye'deki öğrenme öğretme merkezlerinde öğretim elemanları, öğrenciler ve kalite olmak üzere üç temaya ilişkin amaçların belirlendiği saptanmıştır. Araştırmanın üçüncü alt amacı doğrultusunda ulaşılan bulgulara göre, öğrenme öğretme merkezlerinin faaliyetleri öğretim elemanları, öğrenciler ve sosyal ortaklara yönelik faaliyetler olmak üzere üç tema altında toplanmıştır. Merkezlerde öğretim elemanları için mesleki becerilerin geliştirilmesi, öğrenciler için akademik ve kişisel gelişime katkı sağlama, sosyal ortaklar için iyi uygulamaların paylaşmaya yönelik faaliyetler ön plana çıkmaktadır. Amerika, Avrupa ve Asya- Pasifik'teki üniversitelerde bulunan öğrenme öğretme merkezlerinde, faaliyetlere ilişkin temalar benzerlik göstermekte ve üç temayla ilişkili faaliyetler bulunmaktadır. Türkiye'deki merkezlerde öğretim elemanları ve öğrencilere yönelik faaliyetler olduğu saptanmıştır. Araştırmanın dördüncü alt amacı doğrultusunda ulaşılan bulgulara göre, tüm bölgelerdeki üniversitelerde bulunan öğrenme öğretme merkezlerinde tam zamanlı ve tam zamanlı olmayan personel görevlendirilmiştir. Uzman, teknik ve yönetim alanındaki personel, merkezlerde tam zamanlı olarak görevlendirilmiştir. Gönüllü ve yarı zamanlı çalışanlar ile danışma kurulları merkezlerde tam zamanlı olmayan personeldir. Araştırmanın beşinci alt amacı doğrultusunda ulaşılan bulgulara göre, tüm öğrenme öğretme merkezlerinde tam zamanlı bir direktör merkezin yönetiminden sorumludur. Yönetim boyutunda merkezler, üniversitenin en üst yönetim birimine (başkan veya rektör) karşı sorumludur. Merkezlerin finans kaynakları; üniversitenin merkezi bütçesinden ayrılan kaynak, merkezin elde ettiği gelirler ve bağışlardır. Türk üniversitelerinde ise merkezlerin gelir elde etme ve bağış kabul etme durumu söz konusu değildir. Bu bulgular doğrultusunda üniversitenin eğitim öğretim hedeflerinin gerçekleştirilmesine katkı sağlamak amacıyla öğretim elemanlarının mesleki gelişimini sağlama, nitelikli eğitim ortamları oluşturma, öğrenci başarısını artırma, eğitim araştırmaları yürütme ve iyi uygulamaları yaygınlaştırmaya yönelik faaliyetler yürüten öğrenme öğretme merkezleri, yükseköğretimde önemli bir yere sahiptir. Türkiye'deki üniversitelerde mevcut merkezlerin geliştirilmesi ve yeni merkezlerin kurulması, öğretim elemanlarının profesyonel gelişimi, öğrenme ortamlarının çağdaş ilke ve kuramlar bağlamında iyileştirilmesi ve yükseköğretim alanında iş birliklerinin geliştirilmesi için önemlidir. Bu kapsamda, Yükseköğretim Kurulu devlet ve vakıf üniversitelerinde öğrenme öğretme merkezlerinin kurulmasını teşvik etmeli ve bunun için ulusal destek programları başlatmalıdır. Öğrenme öğretme merkezi bulunan ve merkez kurmak isteyen üniversiteler, merkezlerin amaçlarının üniversitenin hedefleri ile uyumlu olması, bu amaçlar doğrultusunda faaliyetler yürütülmesi ve yeterli sayıda personel görevlendirilmesine özen göstermelidir. Araştırmacılar, nitel yöntemin izlendiği bu araştırmadan farklı olarak öğrenme öğretme merkezlerine ilişkin örneklemin daha geniş olduğu nicel araştırmalar tasarlayabilir. Öğrenme öğretme merkezlerinde merkezlerin boyutlarının derinlemesine inceleme fırsatı sunan yerinde gözlem çalışmaları ve merkezlerle ilgili paydaşların görüşlerinin belirlenmesine yönelik görüşme yapılabilir.

Abstract:
Scientific, social, cultural and economic changes on a global scale affect the purposes and activities of universities in the fields of education, research and community service. There are various academic units, institutes and centers in universities for the realization of these purposes and activities. One of these centers is learning and teaching centers established to meet the learning and teaching needs in higher education. The first learning and teaching center was established in the United States of America in 1962, at the University of Michigan. The centers carry out activities with the aim of providing professional and professional development opportunities for academic staff, contributing to academic and personal development for students, and promoting good practices in education for other stakeholders of higher education. The aim of this research is to analyze, evaluate and compare the structural and functional characteristics of learning and teaching centers in American, European, Asian-Pacific and Turkish universities. For this aim, the characteristics of the establishment, goals, activities, personnel, management and financing dimensions of learning and teaching centers were determined and a comparison was made between regions in the context of these dimensions. Learning and teaching centers in universities abroad and in our country aim to ensure that the quality of education, research and community service activities of universities reach certain standards. The analysis of the features of the centers is important since it will provide data for universities in Turkey where there are newly established centers and researchers who will work on this topic. This research as the first comprehensive study concerning the learning and teaching centers in the Turkish literature offers suggestions for improving the centers in Turkey on the context of aims and functions. This research, designed in the descriptive model, is a qualitative research using document analysis method. The research is a comparative educational research based on the horizontal approach in terms of revealing the similar and different aspects of the learning and teaching centers in America, Europe, Asia-Pacific and Turkish universities and examining the relationship between these aspects. In the study, the documents about 37 learning and teaching centers in American, European, Asian-Pacific and Turkish universities. These documents are information published on the official websites of learning and teaching centers, scientific research and publications, guides, annual reports, strategic plans, establishment documents, quality assessment criteria, online platforms and regulations. Criterion sampling, one of the purposeful sampling methods, was used in sampling. The data collection tool is the "Table Used in the Collection and Analysis of Data Regarding the Dimensions of Learning and Teaching Centers" developed by the researcher. The data in the tables created for each center in the sample were analyzed using the document analysis method. Themes, sub-themes and codes were created by coding the data. The frequencies were determined and the digitization of the data was applied. Analysis results are presented in tables containing themes, sub-themes, codes and frequencies, and charts containing ratios. Qualitative research principles determined by Heale and Twycross (2015) and Yıldırım and Şimşek (2016) were taken into consideration in the validity and reliability studies of the study. In validity of the research ensuring credibility and transferability with the scope, structure and criterion, in reliability of the research ensuring consistency and verifiability internal consistency, determination and consistency principles were checked. According to the findings obtained in line with the first sub-purpose of the study, the first learning and teaching center was established in 1962 in the University of Michigan in the United States. The centers, continued to be established after 1960 at universities in the United States with a growing number, were started to be established in Asia-Pacific in 1980 and in Europe and Turkey in 2000s. The number of centers has increased over the last fifty years in the areas covered by the research. The centers at universities in Turkey, compared with America, Europe and the Asia-Pacific region, has been established in few and later date. Developing learning and teaching culture in universities in the context of excellence and innovation, providing cooperation and communication for the dissemination of good practices, conducting data-based applications in the development, implementation and evaluation of educational programs are among the prominent missions of learning and teaching centers. According to the findings obtained in line with the second sub-purpose of the study, the aims of the learning and teaching centers were grouped under six themes: teaching staff, research, students, quality, curriculum, communication and cooperation. The objectives of improving teaching skills and providing professional development and counseling for teaching staff are at the forefront. Conducting and supporting educational researches for research, creating quality education environments and increasing success for students are among the aims of the centers. Under the theme of quality, the objectives of increasing the quality of education, training and research and developing innovation at the university, which has been emphasized in recent years, are emphasized. Developing and evaluating curriculum and providing communication / cooperation inside and outside the institution are other prominent goals in the centers. In learning and teaching centers located in universities in America, Europe and Asia-Pacific, the themes in the aims are similar and there are goals related to each theme. However, in learning and teaching centers in Turkey, three themes, teaching staff, students and quality, are determined. According to the findings obtained in line with the third sub-purpose of the study, the activities of learning and teaching centers are grouped under three themes: activities for teaching staff, students and social partners. Activities for developing professional skills for teaching staff, contributing to academic and personal development for students, and sharing good practices for social partners come to the fore in the centers. In the learning and teaching centers in universities in America, Europe and Asia-Pacific, the themes related to the activities are similar and there are activities related to three themes. Activities for teaching staff and students in Turkey were found to be in the center. According to the findings reached in line with the fourth sub-objective of the study, full-time and non-full-time personnel were employed in learning and teaching centers in universities in all regions. Specialist, technical and administrative personnel are employed at the centers on a full-time basis. Volunteer and part-time employees and advisory boards are non-full-time staff in the centers.  According to the findings reached in line with the fifth sub-purpose of the research, a full-time director is responsible for the management of the center in all learning and teaching centers. At the administrative level, the centers are responsible to the highest administrative unit of the university (president or rector). Financial resources of centers are the resource allocated from the central budget of the university, the revenues and donations obtained by the center. In Turkish universities, the centers do not earn income and accept donations. In line with these findings, learning and teaching centers, which carry out activities aimed at ensuring the professional development of teaching staff, creating qualified educational environments, increasing student success, conducting educational research and spreading good practices in order to contribute to the realization of the educational objectives of the university, have an important place in higher education. The development of existing centers and the establishment of new centers at universities in Turkey is important to improve the learning environment in the context of contemporary theories and principles, professional development of the teaching staff and the development of cooperation in the field of higher education. In this context, the Higher Education Council should encourage the establishment of learning and teaching centers at state and foundation universities and initiate national support programs for this. Universities that have a learning and teaching center and want to establish a center should take care to ensure that the aims of the centers are in line with the goals of the university, that activities are carried out in line with these goals and that a sufficient number of personnel is assigned. Unlike this study in which qualitative method is followed, researchers can design quantitative studies in which the sample of learning and teaching centers is larger. In the learning and teaching centers, on-site observation studies that offer the opportunity to examine the dimensions of the centers in depth and interviews to determine the views of the stakeholders related to the centers can be conducted.