Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin toplumsal ve siyasal yapısı: Mardin örneğinde siyasal katılım
Social and political structure of Southeast Anatolia Region: A case of political participation in Mardin
Yazar: A. VAHAP ULUÇ
Danışman: DOÇ. DR. BİRSEN ÖRS
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Hem ekonomik, hem sosyo-kültürel, hem de teknolojik alanda dünya ve Türkiyehızlı bir değişimi yaşamaktadır. Değişen dünya koşulları içinde hala mülkiyet ilişkilerininbelli aileler tarafından kontrol edildiği ve sosyal ilişkilerin soy-sopa dayandığı, kendi içinekapalı, güçlü sosyal dayanışmanın hakim olduğu aşiret düzenlerinin var olduklarını vetoplumsal bir misyon yüklendiklerini görmekteyiz. Biz de çalışmamızda, sosyal ve siyasalörgütlenmesi büyük ölçüde geleneksel aşiret düzenine bağlı Güneydoğu AnadoluBölgesi'nde, Mardin ilinde bir aşireti (Kikan) evren seçerek bölgenin sosyal, kültürel vesiyasal özelliklerini inceleyerek, bu çerçevede çalışmaya konu olan aşiretin siyasal katılımdahilinde siyasal kültürünü öğrenmeye çalıştık.İkincisi, ülkemizde, çok partili hayata dayanan demokratik bir sistem mevcuttur.Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin aşiret düzenine dayanan geleneksel yapısı ise, gelişmişmodern toplumların bir ürünü olan, demokratik siyasal sisteme yabancı bir durumu arzetmektedir. Birbirlerine yabancı bu iki sistem (demokratik yapı-aşiretsel yapı) karşılaştıklarınoktada, iki sisteme de yabancı, farklı ilişkiler geliştirmektedir. Modernleşme yönündekideğişim süreci ve bölgede var olan etnik sorun, bölgenin siyasal ve sosyal ilişkilerine başkaboyutlar eklemektedir. Bundan yola çıkarak, demokratik yapı ile aşiret düzeninin bir arayageldiği - özellikle de seçimler döneminde ? noktada ortaya çıkan çelişki ve durumu analizetmeye çalıştık.Çalışma, temelde kuram ve uygulama olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır.Kuramsal kısımda yerli ve yabancı literatürden yararlanılmış, uygulama kısmında iseörneklem olarak seçilen yerleşim birimlerinde ikamet eden aşiret fertlerine anketuygulanmıştır.Nihayetinde, çalışmada, aşiret düzeninin büyük bir çözülme süreci yaşadığı,ülkemizde yaşanan ekonomik, sosyal ve kültürel değişim sürecinin, özellikle siyasal alandayaşanan etnik sorunun, aşiret fertlerinin siyasal bilgi, tutum, değer ve davranışlarını önemlidüzeyde etkilediği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Turkey has been experiencing a rapid change in economical, socio-cultural andtechnical terms, as has the rest of the world. Our observations show that tribal organizationsstill exist in Turkey in spite of changing conditions towards modernization in most part of theworld. The fundamentals of these tribal organizations are based on lineage, strong socialsolidarity, and societal responsibility. They are confined to and controlled by certain strongfamilies. In this study, we examine a tribe (Kikan) in the province of Mardin in the SoutheastAnatolia Region, social and political organization of which is largely based on tribalorganizational structure. By choosing this tribe as the environment for this study and byinvestigating the area?s social, cultural and political characteristics, we tried to discover thetribe?s political culture in reference to their political participation.Secondly, as it is known our country has a multi-party democratic system. However,the traditional structure based on tribal order in the Southeast Anatolian Region presents asituation unfamiliar to democratic politics, which is a product of developed modern societies.At the point where these two alien systems (democratic structure ? tribal structure) meet,some different relationships are developed. Both transition process towards modernizationthat the people of the region has been living, and the problem of ethnicity in the same region,together, give social and political relationship different aspects. Keeping this in mind, wetried to analyze the contradictory situations that arise at the point in which democraticstructure (and values) meets with tribal structure (and values), especially during electoralperiods.The study consists of two fundamental parts: one is theoretical and the other practical(area study). We made use of Turkish and foreign literature in the theoretical part. On theother hand, a survey was conducted on members of tribes living in the sample area chosen,in order to test our hypothesis.Our observations and the data gathered during the survey reveals that the tribal orderin the region is experiencing a massive dissolution. The second result of the survey is thattwo basic developments - economical, social and cultural change Turkey has beenexperiencing, and that the problem of ethnicity has been gaining political aspects - have beensignificantly affecting the political attitudes, values and behaviors of the tribal members.