Doğum ağırlığının sütten kesim sonrası besiye alınan kuzularda canlı ağırlık, karkas, kas lifi ve et kalitesi üzerine etkileri
Effects of birth weight on live weight, carcass, muscle fibers and meat quality in lambs following fattening after weaning
Yazar: EMRE ŞİRİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET KURAN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Besi = Fattening ; Et kalitesi = Meat quality ; Kuzular = Lambs

Özet:
Bu çalışma, doğum ağırlığının sütten kesim sonrası (90 günlük yaşta) besiye alınan dişi (n=22) ve erkek (n=21) Karayaka kuzularının canlı ağırlık, karkas (karkas randımanı, sıcak ve soğuk karkas ağırlıkları), kas lifi özellikleri (kas lifi tipi, sayısı ve ortalama alanı) ve et kalitesi üzerine etkisini belirlemek için yapılmıştır. Birinci denemede dişi kuzular; düşük doğum ağırlığı (DDA) ve yüksek doğum ağırlığı (YDA) olmak üzere iki gruba ayrılmışlardır. Daha sonra DDA sahip kuzular iki gruba (DDA1 ve DDA2) ayrılmışlardır. DDA1 ve YDA, 60 günlük besiye alınırken, DDA2, YDA'nın 60 günlük besideki ortalama canlı ağırlığına ulaşıncaya kadar besiye alınmışlardır. İkinci denemede erkek kuzular; düşük (DDAE), orta (ODAE) ve yüksek (YDAE) doğum ağırlığı olmak üzere 3 gruba ayrılmışlardır. Hayvanlara kesif yem ve su ad-libitum olarak verilmiştir. Besi başında ve besi sonunda tartılan kuzularda canlı ağırlık, göz kası derinliği ve göz kası üzerindeki kabuk yağı kalınlığı belirlenmiştir. Her iki denemede de besi sonunda tüm hayvanlar kesilmiş, sıcak ve soğuk karkas ağırlıkları belirlenmiş ve karkas randımanları hesaplanmıştır. Longissimus Dorsi (LD), Semitendinosus (ST) ve Semimembranosus (SM) kasları ayrılarak ağırlıkları ve bu kasları oluşturan kas lifi tipi (Tip I, Tip IIA ve Tip IIB), kas lifi sayısı ve DNA miktarı ile birinci denemede protein içerikleri belirlenmiştir. Kuzuların et kalite özellikleri de (su tutma kapasitesi, pH, tekstür ve renk) belirlenmiştir. Besi sonu ağırlığı ile soğuk ve sıcak karkas ağırlıkları bakımından YDA grubu, DDA1 grubundan (P<0,05); YDAE ise DDAE (P<0,01) ve ODAE gruplarından daha yüksek bir değere sahiptir. Ayrıca YDAE grubu, DDAE grubundan daha yüksek karkas randımanına sahip olmuştur (P<0,01). Doğum ağırlığı dişi ve erkek kuzuların göz kası derinliği ve göz kası üzerindeki kabuk yağı kalınlığı, LD, ST ve SM kaslarındaki kas lifi tiplerinin toplam sayısı üzerine bir etkisi olmamıştır. Birinci denemede ST kasındaki DNA miktarı YDA grubunda DDA2 grubundan daha düşük bulunmuştur. İkinci denemede SM kasındaki Tip IIB kas liflerinin oranı ve LD kasındaki Tip I kas liflerinin ortalama alanı bakımından farklılıklar olduğu tespit edilmiştir (P<0,05). Et kalite özelliklerinden sadece LD kasında tekstür bakımından farklılık tespit edilmiştir (P<0,05). Bu çalışmanın sonucu doğum ağırlığının besi sonu canlı ağırlığını ve karkas ağırlığını etkilediği, tekstür hariç et kalitesini etkilemediği, kas lifi tipi üzerine etkisinin ise muhtemelen diğer faktörlere de bağlı olarak değişken olduğunu göstermiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine the effect of birth weight on live weight, carcass (carcass yield, carcass weights), muscle fiber characteristics (muscle fiber type, muscle fiber number, average muscle fiber area) and meat quality in male (n=21) and female (n=22) Karayaka lambs following fattening after weaning. In 1st. experiment, female lambs were used and divided into two groups; low birth weight (DDA) and high birth weight (YDA). DDA group were divided into further two groups; low birth weight 1 (DDA1) and low birth weight 2 (DDA2). Fattening periods were lasted for 60 days in DDA1 and YDA groups. Fattening period of DDA2 group was allowed to reach the final live weight of YDA group. In 2nd experiment male lambs were used and divided into three groups; low (DDAE), avarage (ODAE) and high birth weights (YDAE). Feed and water were provided as ad-libitum. Live weight and loin thickness, fat thickness on rib eye at end and beginning of fattening period were recorded for all lambs. At the end of the experiments lambs were then slaughtered. Longissimus Dorsi (LD), Semitendinosus (ST) and Semimembranosus (SM) muscles were isolated and muscle weights, muscle fiber types (Tip I, Tip IIA, Tip IIB), muscle fiber numbers and the amount of DNA were determined. In 1st experiment the amount of total protein was also determined. Hot and cold carcass weight, live weight at the end of fattening period were higher in YDA group than in DDA1 group (P<0,05), and higher in YDAE group than in DDAE and ODAE groups (P<0,01). Moreover, carcass yield was higher in YDAE than in DDAE group (P<0,01). Birth weight of lambs did not affect fat thickness on rib eye, loin thickness and total muscle fiber number of LD, ST and SM muscles. The amount of DNA in the 1st experiment was lower in YDA group than in DDA2 group. In 2nd experiment the ratio of Type IIB fibers in SM muscle and average fiber area of Tip I fibers in LD muscle were significantly different between treatment groups (P<0,05). There was no significant differences between treatment groups in terms of meat quality parameters except texture of LD muscle (P<0,05). The results of the present study showed that birth weight had effects on live weights and carcass weights but it did not have any effect on meat quality characteristics except texture and the effects of birth weight on muscle fiber types changed with other factors.