Bakteriyemisi olan yoğun bakım hastalarında serum prokalsitonin düzeyinin önemi
The importance of procalcitonin in bacteriemic intensive care unit patients
Yazar: DENİZ DERYA KÖSEOĞLU TAYMUR
Danışman: PROF. DR. HALİL KURT
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Bakteriyemi = Bacteremia ; Kalsitonin = Calcitonin ; Sepsis = Sepsis ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Şok-septik = Shock-septic

Özet:
Yoğun bakım ünitelerinde takip edilen hastalarda sistemik enflamatuar cevap sendromu (SIRS), sepsis, septik şok ve bakteriyemi yaygın görülen komplikasyonlardır. Tanı ve tedavide gecikme yoğun bakımlardaki mortalite oranlarında artışa neden olduğundan  sepsis tanısına yönelik öngörücü belirteçler hayati önem taşımaktadırlar. Bunlar içerisinde serum prokalsitonini  (PCT)  sepsis ön tanısında üzerinde önemle durulan bir belirteç olma özelliği taşımaktadır. Biz çalışmamızda; retrospektif olarak yoğun bakım ünitesinde takip ve tedavi altında olan hastalarda, ilk olarak bakteriyemisi olan ve olmayanlar arasında serum PCT değerlerinin karşılaştırılmasını; ikincil olarak sistemik enflamatuvar yanıt sendromu (SIRS), sepsis ve septik şok tanı gruplarına göre serum PCT düzeylerininin karşılaştırılmasını amaçladık.
Çalışmamız Ekim 2011- Nisan 2012 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbn-i Sina ve Cebeci Hastaneleri yoğun bakım ünitelerinde takip edilmiş hastalar arasında geriye dönük olarak planlanmıştır. Çalışmaya enfeksiyon etkenini tespit etmeye yönelik kan kültürleri alınan hastalardan eş  zamanlı (24 saat içinde) serum PCT değeri bakılan 135 hasta dahil edilmiştir.
Çalışmaya katılan hastaların kan kültürleri üreme sonuçları birlikte değerlendirildiğinde 73?ünün  (%54,1) bakteriyemik olduğu, 62?sinin  (%45,9) bakteriyemik olmadığı değerlendirilmiştir. Bakteriyemik olanlarda PCT değerinin ortalaması 15,29±19,36, bakteriyemisi olmayanlarda ise 8,73±16,58 olarak bulunmuştur. Bakteriyemisi olanlarda serum PCT değerleri, bakteriyemisi olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,001). Enfeksiyon hastalıklarına yönelik kan kültürleri ile eş zamanlı istenen PCT değerlerinin tanı gruplarına yönelik karşılaştırılması yapıldığında; PCT değerleri SIRS grubunda 4,20±5,86, sepsis grubunda 15,21±19,73, septik şok grubunda 22,90±22,50 ve sınıflandırılamayan grupta 6,37±14,76 olduğu bulunmuştur. Sepsis, septik şok ve SIRS grupları arasındaki serum PCT değerleri karşılaştırıldığında gruplar arasında anlamlı istatistiksel fark olduğu değerlendirilmiştir (p=0,001).
Sonuç; serum PCT değerleri sistemik enflamatuar yanıtın şiddeti ve bakteriyel enfeksiyon durumunun varlığı ile birlikte doğru orantılı olarak artış göstermektedir. Bu durum yoğun bakımda takip edilen hastalarda enflamatuar yanıt açısından serum PCT değerlerinin klinisyen için yardımcı bir öngörücü belirteç özelliği taşıdığını gösterebilir.

Anahtar Kelimeler:  Bakteriyemi, sepsis, septik şok,  prokalsitonin, yoğun bakım.

Abstract:
Systemic inflammatory response syndrome (SIRS), sepsis, septic shock, and bacteremia are seen frequently in intensive care unit (ICU) patients. Since delayed diagnosis and treatment cause increase in mortality, biochemical markers that are used in early diagnosis and treatment of sepsis are important. Serum procalcitonin level is an important biochemical marker which can be used in early diagnosis of sepsis. The aim of this study is to compare the procalcitonin levels of patients who are bacteriemic or not. Secondary objective of the study is to compare the procalcitonin levels in SIRS, sepsis and septic shock patient groups.
The patients that were followed in the ICU of Ankara University Ibni Sina Hospital and Cebeci Hospital, Turkey between October 2011 and April 2012 were included retrospectively to the study. 135 patients who were febrile and whose blood cultures were taken to find out the reason of fever were included to the study. Simultaneously (in 24 hours) procalcitonin levels were measured.
When the blood culture results are evaluated 73 (54.1%) were bacteriemic and 62 (45.9%) were non bacteriemic. In bacteriemic group the mean procalcitonin levels were 15,29±19,36 (mean±SD) and in non-bacteriemic group 8,73±16,58. Procalcitonin levels were statistically higher in bacteriemic group (p=0,001). Procalcitonin levels in different diagnostic groups were as follows: In systemic inflammatory response syndrome group 4,20±5,86, in sepsis group 15,21±19,73, in septic shock group 22,90±22,50 and in undiagnosed group 6,37±14,76. The difference in procalcitonin levels between these groups were significant statistically (p=0.001).
Conclusion: Serum procalcitonin levels increase proportionally in bacteremic patients and due to the severity of systemic inflammatory response. Serum procalsitonin levels may be an important biomarker for the clinicians in ICU patients for early diagnosis and inflammatory response.

Key Words: Bacteremia, sepsis, septic shock, procalcitonin, intensive care