Akılcı duygusal davranışçı yaklaşıma dayalı psikoeğitim programının çocuklarda sosyal hayata entegrasyon becerilerine etkisi
The effect of psyco-educational program based on rational emotional behavioural approach on the social life integration skills in children
Yazar: TUĞBA YILDIRIM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NESLİHAN ÇIKRIKÇI
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada Akılcı Duygusal Davranışçı yaklaşıma dayalı psikoeğitim programının çocuklarda sosyal hayata entegrasyon becerilerine etkisini incelemek amaçlanmıştır. Bu amaçla Akılcı Duygusal Davranışçı yaklaşıma dayalı sekiz oturumluk psikoeğitim programı geliştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu bir ortaokulda öğrenim gören altıncı sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Bu öğrenciler sınıf rehber öğretmenleri ile görüşme yapılarak belirlenmiştir. Öğrencilerle ön görüşmeler yapılarak çalışma hakkında bilgi verilmiş ve gönüllü öğrenciler araştırmaya dâhil edilmiştir. Bu öğrenciler deney ve kontrol gruplarına eşleştirme yöntemiyle dağıtılmıştır. 
Araştırmada ön test ve son test içeren yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma deney grubunda 15 kontrol grubunda 14 olmak üzere toplam 29 öğrenci ile yürütülmüştür. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak "Sosyal Hayata Entegrasyon Ölçeği" ile "Ergenler İçin Mantıkdışı İnançlar Ölçeği" tercih edilmiştir. Verilerin analizi kısmında ise non-parametrik testlerden Mann-Whitney U testi ve Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılmıştır. 
Araştırmanın bulgularına göre Akılcı Duygusal Davranışçı yaklaşıma dayalı psikoeğitim programının çocuklarda sosyal hayata entegrasyon düzeyini arttırdığı mantıkdışı inançları düşürdüğü sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca uygulanan psikoeğitim programı çocuklarda sosyal hayata entegrasyon bileşenlerinden uyum ve iletişim becerilerini de geliştirmiştir. Bununla birlikte çocukların mantıkdışı inançlar alt boyutlarından başarı talebi ve saygı talebi üzerinde de etkili sonuçlar ortaya koymuştur. Diğer taraftan bu programın çocuklarda başa çıkma becerisi ile rahatlık talebi üzerinde herhangi bir etkisinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Araştırmanın sonuçlarından hareketle Akılcı Duygusal Davranışçı yaklaşıma dayalı psikoeğitim programının çocukların sosyal hayata entegrasyon becerilerini geliştirmede ve mantıkdışı inançlarını düşürmede etkili biçimde uygulanabileceği ifade edilebilir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the effect of the psycho-education program based on the Rational Emotional Behavioral approach on the social life integration skills of children. For this purpose, an eight-session psycho-education program based on a Rational Emotional Behavioral approach has been developed. The study group of the research consisted of sixth-grade students in a secondary school. These students were selected by interviewing the classroom guide teachers. Preliminary interviews were had with students and students were informed about the study and volunteer students were included in the study. These students were assigned to the experimental and control groups by matching method.
In the research, a quasi-experimental design including pre-test and post-test was used. The research was conducted with a total of 29 students, 15 in the experimental group and 14 in the control group. In this study, the "Social Life Integral Scale" and "Irrational Beliefs Scale for Adolescents" were preferred as data collection tools. In the analysis part of the data, the Mann-Whitney U test and Wilcoxon signed rank test, which are non-parametric tests, were used.
According to the findings of the study, it was concluded that the psycho-education program based on the Rational Emotional Behavioral approach increased the social life integration levels and reduced irrational beliefs of children. In addition, the psycho-education program has also enhanced children's adaptation and communication skills, which are components of social life integration. However, the program was also found to be effective in children's beliefs of the demand for success and the demand for respect. On the other hand, it was understood that this program did not have any effect on children's coping skills and comfort demands. In summary, it can be stated that the psycho-education program based on the rational emotive behavioral approach can be effectively applied to improve children's social life integration skills and reduce their irrational beliefs.