Adölesan dönemdeki primer baş ağrısı tanılı hastaların obezite durumlarının baş ağrıları sıklığı ve şiddeti üzerine etkisi
The effect of obesity status on the frequency and severity of headaches in patients diagnosed with primary headache in adolescence
Yazar: BEGÜM TAŞDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SEMİH BOLU ; UZMAN AYŞEGÜL DANIŞ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ağrı = Pain ; Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Ergenler = Adolescents ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Obezite = Obesity ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Çalışmamızda primer baş ağrısı tanılı adolesanlarda obezite görülme
sıklığının incelenmesi, obezitesi olan ve olmayan hastaların klinik farklılıkları ve farklı primer
baş ağrısı alt tiplerinde obezite görülme sıklığının karşılaştırılması amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: BAİBÜ tıp fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Çocuk Nöroloji
Polikliniğine Mart 2020-Nisan 2022 tarihleri arasında başvuran ve primer baş ağrısı tanısı alan
10-18 yaş aralığındaki hastalar retrospektif olarak tarandı. Çalışmaya 93'ü (% 34.1) erkek ve
180'i (% 65.9) kadın olmak üzere toplam 273 adolesan alınmıştır. Vücut kitle indeksi (VKİ) >
95 persentil olan çocuklar obez grubunu, VKİ 85-95 aralığında olan çocuklar fazla kilolu
grubunu, VKİ 5-85 persentil arasında olan çocuklar ise kontrol grubunu oluşturdu. Ek olarak
çalışmaya Mart 2020-Nisan 2022 tarihleri arasında Çocuk Endokrinoloji Polikliniğine başvuran
obez olup primer baş ağrısı tanısı olmayan aynı yaş grubundaki hastalar dahil edildi. Primer baş
ağrısı ve obezite ilişkili değişikliklerin, prepubertal ve pubertal dönem arasında farklılık
göstermesi nedeniyle sadece pubertal grupta (10-18 yaş) çalışmanın yürütülmesi kararlaştırıldı.
BULGULAR: Primer baş ağrısı tanılı adolesanlar VKİ' ye göre sınıflandırıldığında 138 (%
65.4) hastanın normal kiloda olduğu, 24 (% 11.4) hastanın fazla kilolu ve 49 (% 23.2) hastanın
ise obez olduğu görülmüştür. Primer baş ağrısı alt tipleri kendi içinde değerlendirildiğinde
gerilim tipi baş ağrısı olan grupta obezite görülme sıklığı (%27,4), migren tipi baş ağrısından
(%20.8) daha fazla olarak sonuçlanmıştır (p > .05). Obezitenin baş ağrısı kliniği üzerindeki
etkilerini değerlendirmek amacıyla hastaların baş ağrısı sıklığı ve baş ağrısı şiddeti
kıyaslanmıştır. Elde edilen sonuçlar, baş ağrısı şiddetinde gruplar arasında anlamlı bir
farklılaşma olmadığını (p > .05); ancak baş ağrısı sıklığında gruplar arasında anlamlı bir

farklılaşma olduğunu göstermiştir ( p < .01). Obez olan hastaların baş ağrısı sıklığı sıra
ortalamaları, normal kilolu hastalardan anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. (p < .001).
Laboratuvar verilerine bakıldığında primer baş ağrısı ve obezitesi olan grubun HDL, LDL ve
T.KOL. değerleri anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (sırasıyla; t(80) = 2.460, p < .05, ;
t(80) = 2.223, p < .05, ; t(81) = 2.342, p < .05 ). B12 ve D vitamini değerlerinde gruplar arasında
anlamlı bir farklılık saptanmamakla birlikte obez olan grupta B 12 ve D vitamini düzeyleri sıra
ortalamaları normal kilolu ve fazla kilolu olan gruplara göre daha düşüktür.
SONUÇ: Çalışmamızdaki bulgular, obezitenin primer baş ağrısı tanısı alan çocuklarda baş
ağrısı sıklığını artırdığını fakat baş ağrısı şiddeti üzerine etkisinin olmadığını gösterdi.
Obezitenin baş ağrısı üzerindeki olumsuz etkisinden dolayı primer baş ağrısı tanılı hastalar
içinde obez veya fazla kilolu olan hastalara sağlıklı beslenmenin ve kilo vermenin önemi
anlatılmalıdır. Bu çocuklarda ayrıca kan lipid düzeyleri ile birlikte serum B12 ve D vitamini
düzeyinin kontrol edilmesi ve bozukluk saptanması durumunda gerekli önlemlerin alınması
yararlı olabilir.
ANAHTAR KELİMELER: Obezite, primer baş ağrıları, adolesan yaş grubu, vücut kitle
indeksi.

Abstract:
INTRODUCTİON AND AİM: Our study aimed to examine the prevalence of obesity in
adolescents diagnosed with primary headache, to compare the clinical differences between
patients with and without obesity, and to compare the incidence of obesity in different primary
headache subtypes.
MATERİALS AND METHODS: Patients aged 10-18 years who applied to BAİBÜ Faculty
of Medicine, Child Health and Diseases, Child Neurology Polyclinic between March 2020 and
April 2022 and were diagnosed with primary headache were retrospectively scanned. A total of
273 adolescents, 93 (34.1%) males and 180 (65.9%) females, were included in the study.
Children with a body mass index (BMI) > 95 percentile formed the obese group, children with
a BMI between 85-95 constituted the overweight group, and children with a BMI between 5-
85 percentile formed the control group. In addition, patients in the same age group who were
obese and did not have a primary headache diagnosis who applied to the Pediatric
Endocrinology Polyclinic between March 2020 and April 2022 were included in the study.
Since primary headache and obesity-related changes differ between the prepubertal and
pubertal periods, it was decided to conduct the study only in the pubertal group (10-18 years
old).
RESULTS: When the prevalence of obesity in adolescents diagnosed with primary headache
was examined, it was seen that 138 (65.4%) patients were of normal weight, 24 (11.4%) were
overweight and 49 (23.2%) were obese. When the primary headache subtypes were evaluated
xiii
individually, the prevalence of obesity in the tension-type headache group (27.4%) was higher
than in the migraine-type headache (20.8%) (p > .05). In order to evaluate the effects of obesity
on headache clinic, the patients' headache frequency and headache severity were compared. The
results obtained showed that there was no significant difference between the groups in headache
severity (p > 0.05); however, it showed a significant difference between groups in terms of
headache frequency (p < 0.01). The average headache frequency of obese patients was found
to be significantly higher than that of normal weight patients. (p < .001). When laboratory data
were examined, HDL, LDL and T.COL values were found to be significantly higher in the group
with primary headache and obesity (respectively; t(80)=2.460, p < .05, ; t(80) = 2.223, p < .05,
; t(81) = 2.342, p < .05 ). Although no significant difference was detected between the groups
in B12 and vitamin D values, the mean ranks of B12 and vitamin D levels in the obese group
were lower than those in the normal weight and overweight groups.
CONCLUSİON: The findings of our study showed that obesity increased the frequency of
headaches in children diagnosed with primary headaches, but had no effect on headache
severity. Due to the negative effect of obesity on headaches, patients diagnosed with primary
headache who are obese or overweight should be informed about the importance of healthy
nutrition and losing weight. In these children, it may also be useful to check blood lipid levels,
as well as serum B12 and vitamin D levels, and take necessary precautions if disorders are
detected.
KEY WORDS: Obesity, primary headaches, adolescent age group, body mass index.