Biyoloji öğretmen adaylarının evrimle ilgili kavram yanılgılarının ve biyolojik evrim konusunu içeren web sitelerinin incelenmesi
Analysis of biology pre-service teachers misconceptions about evolution and websites on biological evolution
Yazar: BÜLENT KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. ESRA ÖZAY KÖSE
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Biyoloji = Biology ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Biyolojik evrim = Biological evolution ; Evrim = Evolution ; Kavram yanılgısı = Misconception ; Web siteleri = Web sites ; Web tabanlı eğitim = Web based education ; Öğretmenler = Teachers ; İnternet = Internet

Özet:
İster eğitim, ister araştırma ve isterse de merak amaçlı olsun internetteki bilgiden herkes faydalanmaktadır. Fakat internette sunulan bilginin bilimsel olarak doğruluğu ve buna bağlı olarak insanlarda anlamlı öğrenmeye neden olup olmadığı tam açık değildir. Evrim teorisi, biyoloji eğitimi içerisinde temel yapı taşlarından biridir. Ancak yapılan çalışmalar öğretmen, öğretmen adayı ve öğrencilerin evrimle ilgili kavram yanılgılarına sahip olduklarını ortaya koymaktadır. Kavram yanılgılarının okul dışı kullanılan en yaygın kaynaklarından biri olarak internet düşünüldüğünde, evrim ile ilgili bilgi içeren web sitelerinin bireylerin evrimi anlamasını etkileyeceği bir gerçektir. Bu nedenle bu araştırmanın temel amacı biyolojik evrim konusunda bilgi sunan web sitelerini incelemektir. Bu noktadan hareketle lise ve üniversite düzeyinde ki öğrenciler ve biyoloji öğretmenleri için bu web sitelerinin eğitim ve öğretim amaçlı kullanılabilir olup olmadığı sorgulanmıştır. Bu sorgulama işlemi için ayrıca evrim teorisinin derslerde etkili bir şekilde öğretilmesinde görev doğal olarak biyoloji öğretmenlerine düştüğünden, biyoloji öğretmen adaylarının internet kullanma durumları ve evrimle ilgili kavram yanılgıları tespit edilmiştir.
Araştırma nitel ve nicel yaklaşımları içeren karma araştırma desenlerinden gömülü desenin kullanıldığı bir araştırma olup, araştırmada tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini amaçlı örnekleme yöntemine göre Google arama motoru sonuçlarında çıkan 16 adet biyolojik evrim konusunu içeren Türkçe içerikli ve ücretsiz içerik sunan web siteleri oluşturmaktadır. Biyoloji öğretmen adaylarının internet kullanım durumları ile evrimle ilgili kavram yanılgılarının tespiti için gerekli örneklemi ise Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören 2.,3.,4.ve 5. sınıf 117 biyoloji öğretmen adayı oluşturmuştur.
Veri toplama aracı olarak, biyoloji öğretmen adaylarının internet kullanım durumları ölçeği, evrimle ilgili kavram yanılgısı tespit testi ve web sitesi inceleme ölçeği araştırmacının kendisi tarafından oluşturulmuştur.
Veri analizi olarak; biyoloji öğretmen adaylarının internet kullanım durumları ile evrimle ilgili kavram yanılgıları tespit testinin doğru –yanlış kısımları ile ilgili verilerin çözümlenmesinde frekans ve yüzde dağılımları kullanılmıştır. Evrimle ilgili kavram yanılgıları tespit testine verdikleri cevapların nedenlerinin analizi ile biyolojik evrim içeren web sitelerinin incelenmesinde ise nitel veri analiz tekniklerinden betimsel analiz kullanılmıştır. 
Araştırma sonucuna göre; biyoloji öğretmen adaylarının 3.79 ortalama ile internet kullanma durumlarının iyi derecede oldukları ve internet kullanma durumu ile ilgili olumlu önermelere çok katıldıkları görülmektedir. Evrimle ilgili kavram yanılgılarının tespiti için hazırlanan testte ise biyoloji öğretmen adaylarının çoğunlukla sorulara yanlış cevap verdikleri ortaya çıkmıştır. Cevaplarının gerekçeleri incelendiğinde ise çok fazla kavram yanılgısı tespit edilmiştir. İncelenen 16 adet biyolojik evrim içeren web sitesinin 6 tanesinin az sayıda eksiklikleri olmasına rağmen eğitim amaçlı derslerde kullanılabilir olduğunu, geri kalan 10 tanesinin ise içerik, görsel tasarım ve sunulan bilgilerin kaynağı yönünden yetersiz oldukları saptanmıştır.

Abstract:
Whether for training purposes, for research purposes or for wonder, everyone benefits from information on the internet. But whether the scientific accuracy of the information presented on the internet and consequently leads to meaningful learning in humans is not clear. The theory of evolution is one of the basic building blocks in biology education. But recent studies proved that teachers, pre-service teachers and students have misconceptions about evolution. When it is thought internet is one of the most common resources of misconceptions other than schools, it is the fact that websites containing information about evolution affects the individuals understanding of the evolution. Therefore the main purpose of this research is to examine content of the websites providing information about biological evolution. From this point it has been questioned for high school students, college level students and biology teachers whether these websites are for educational and training purposes or not. For this questioning process, also it is naturally fall into biology teachers to teach theory of evolution effectively in lessons, biology pre-service teachers' internet usage and misconceptions about evolution has been identified. 
Research is a embedded pattern of mixed type consisting of qualitative and quantitative approaches; survey method was used in this research. The sample of research according to purposive sampling method is consists of results coming from google search engine that sixteen web sites including biological evolution in Turkish and offers free content. 117 pre-service teachers in 2, 3, 4 and 5th grades studying in Atatürk University Kazim Karabekir Education Faculty have created the sample which is required about pre-service teachers' internet usage and for determining of misconceptions about evolution.
As a data collection tool, pre-service teachers' internet usage scale, determining test of misconceptions about evolution and web site review scale created by researcher himself.
As the data analysis; frequency and percentage distributions have been used while analyzing the data about internet usage of biology pre-service teachers and the data about true-false part of determining test of misconceptions about evolution. Descriptive analysis of the qualitative data analysis techniques were used through the analysis of the given reasons for their answers to the determining test of misconceptions about evolution and analyzing of websites that include biological evolution. 
According to the research results; it is observed that biology pre-service teachers with an average 3.79 are in good degree in internet usage and agree with positive suggestions about internet usage. In test designed to identify misconceptions about evolution, it has been revealed that biology pre-service teachers often give wrong answers to questions. When analyzing the reasons of answers, a lot of misconceptions have been identified. Although six of 16 web sites including biological evolution have few gaps, they can be used in lessons for educational purposes, other 10 are found to be inadequate in terms of scientific content, visual design and the source of the provided information.