Türk milli basınında siyasi ve sosyo-kültürel alandaki inkılâplar (1928-1938)
Revolutions in the political and socio-cultural fields in the Turkish national press (1928-1938)
Yazar: MUSTAFA SAMUR
Danışman: PROF. DR. ADNAN SOFUOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
Bu çalışmada, Türk milli basınında siyasi ve sosyo-kültürel alanda gerçekleşen inkılaplar incelenmiştir. Türk inkılabının etkili ve yaygın bir şekilde Türk milleti tarafından özümsenmesi ve kalıcı hale gelmesi için Mustafa Kemal Paşa'nın ve Devlet Erkânı'nın basınınla birlikte çalıştığı görülmektedir. Bu çalışmada da, Türk milli basınında önemli bir yere sahip olan Hâkimiyeti Milliye, Milliyet, Akşam, Cumhuriyet, İkdam, Son Posta ve Yarın gazetelerindeki haberler tarafımızca taranmıştır. Ayrıca bu gazetelerde köşe yazısı bulunan Yakup Kadri, Falih Rıfkı, Yunus Nadi, Siirt Mebusu Mahmut Bey, M. Zekeriya ve Arif Oruç gibi dönemin etkin kalemlerinin de yazıları tespit edilmiştir.
İlk bölümde Meşrutiyet öncesi basından Cumhuriyet dönemi basın dâhil genel bilgiler verildikten sonra 1931 tarihli Matbuat Kanunu, Birinci Basın Kongresi ve Türk Basın Birliği hakkında ayrıntılı bilgiye yer verilmiştir. Bu bağlamda Türk milli basının ve köşe yazarlarının 1931 tarihli Matbuat Kanunu, Birinci Basın Kongresi ve Türk Basın Birliği'ne bakışı ve değerlendirmesine yer verilmiştir.
İkinci bölümün ana başlığını "Türk Milli Basınında Siyasal Alandaki Gelişmeler" oluşturmaktadır. Bu bölüm kendi içinde iki alt başlığa ayrılarak incelenmiştir. Bu başlıkların ilkini Serbest Cumhuriyet Fırkası, Türk kadınına verilen siyasal haklar oluşturmaktadır. Ayrıca bölüm alt başlıkları ilgili Türk milli basınında yer aran karikatürlere de yer verilmiştir.
Üçüncü bölümü ise "Türk Milli Basınında Sosyo-Kültürel Alandaki Gelişmeler" şeklindedir. Bu başlığın alt başlıklarını ise Harf İnkılabı ve Millet Mektepleri, Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu, Türk Ocağı, Halkevi ve Darülfünun'un kapatılması, şeklinde oluşmuştur.
Sonuç olarak, Türk inkılabının gerçekleşme aşamaları, topluma yansımaları, bürokrasinin tutumu Türk basınının bakış açısıyla değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study, political and socio-cultural revolutions in Turkish National press were analyzed. It was seen that Mustafa Kemal Pasha and his ministers and officials had worked with the press in order to enable Turkish people to adopt Turkish revolution effectively and widely, and make it permanent. Undoubtedly, newspapers, the most important mass media in that era, were used intensively. In this study, the pieces of news in Hâkimiyeti Milliye, Milliyet, Akşam, Cumhuriyet, İkdam, Son Posta and Yarın newspapers, which had an essential role in Turkish National press, were scanned. Moreover, the articles of some effective writers of the era such as Yakup Kadri, Falih Rıfkı, Yunus Nadi, Siirt Mebusu Mahmut Bey, M. Zekeriya and Arif Oruç, who had articles in these newspapers, were identified.
The first part after providing general information on the press before Constitutional Monarchy period including the Republic period, detailed information was provided about the 1931 Press Law, 1st Press Conference and Turkish Press Association. In this respect, the views and evaluations of Turkish National press and columnists about 1931 Press Law, 1st Press Conference and Turkish Press Association.
The main title of the second part is "The Developments in Politics within Turkish National Press". This part was analyzed under two sub-titles. The first one includes Free Republican Party, political rights given to women. Furthermore, the sub-titles contain caricatures in related Turkish National press.
The third part is "Developments in Socio-Cultural Area in Turkish National Press". The sub-titles of the title include Alphabet Reform and National Schools, Turkish Historical Society and Turkish Language Society, Turkish Hearths, Community Centres and closing Darülfünun.
As a result, implementation phases of Turkish Revolution, its reflection within society, the attitude of bureaucracy were analyzed through the perspective of Turkish press.