Yeraltı maden işletmelerinde kullanılan ağır iş makinelerinin titreşim ve gürültü maruziyetinin operatör ve çevresi açısından etkilerinin araştırılması: Gümüşhane örneği
Investigation of the effects of vibration and noise exposure of heavy business machines used in underground mining operators and their environment: Gümüşhane example
Yazar: ENDER SEZEN
Danışman: PROF. DR. EBRU EMİNE ŞÜKÜROĞLU
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Gürültü-mesleki = Noise-occupational ; Mekanik titreşim = Mechanical vibration ; Yer altı madenciliği = Underground mining

Özet:
Yeraltı maden işletmeleri, günümüzde hem enerji ihtiyaçlarını karşılamada hem de endüstriyel uygulamalarda ihtiyaç duyulan maden kaynaklarını sağlamada önemli bir role sahiptir. Bu işletmelerde ağır iş makineleri, maden çıkarma ve taşıma gibi temel üretim faaliyetlerinde insan gücünün yetersiz olduğu önemli tehlike ve risklere sahip olan işlemlerin gerçekleştirilmesinde kolaylık sağlayarak beden gücü, üretim ve zaman konusunda büyük kazanımların elde edilmesine ve buna bağlı olarak güvenli ve verimli bir çalışma ortamının oluşmasına etki etmektedir. Bu nedenle yeraltı maden işletmelerinde ağır iş makinaları yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bununla birlikte, bu ağır iş makinelerinin kullanımı bazı olumsuz durumları da beraberinde getirmektedir. Özellikle yer altı çalışmalarında kullanılan bu iş makineleri, operatörlerinin ve çevresinin titreşim ile gürültü maruziyetine uğramasına neden olabilmektedir.
Fiziksel risk etmenlerinin bir türü olan titreşim ve gürültü, yeraltı maden işletmelerinde çalışan operatörlerin ve işletme çevresinde bulunan diğer kişileri sağlık ve güvenlik açısından etkileyebilmektedir. Operatörler ise bu risk etmenlerinden uzun süreli titreşim maruziyeti nedeniyle kas-iskelet sistemi sorunları ve/veya dolaşım bozuklukları gibi sağlık sorunlarıyla karşılaşabilmekte, yüksek gürültü maruziyeti ile de işitme kaybı, işitsel rahatsızlık, uykusuzluk ve stres gibi bir dizi olumsuz sağlık sorunlarına maruz kalabilmektedirler.
Bu çalışmanın amacı, titreşim ve gürültü maruziyetinin başta operatörler olmak üzere çalışma alanında bulunan diğer çalışanlar üzerindeki etkisini sistematik bir şekilde araştırmak ve değerlendirmektir. Bu kapsamda yeraltı maden işletmelerinde kullanılan ağır iş makinelerinin operatör ve çevresi açısından titreşim ve gürültü analizlerinin iş sağlığı ve güvenliği risk analizi metotları olan L Tipi Matris, Fine Kinney ve Hata Türü Etki Analizi (FMEA) ile değerlendirilip literatürdeki çalışmalara katkı sağlaması, çözüm ve tavsiyelerde bulunması beklenmektedir.

Abstract:
Underground mining operations have an important role today in both meeting energy needs and providing mineral resources needed for industrial applications. In these enterprises, heavy work machines enable great gains in physical strength, production and time by making it easier to carry out operations that have significant dangers and risks in basic production activities such as mining and transportation, where manpower is insufficient, and thus create a safe and productive working environment. It has an impact. For this reason, heavy duty machines are widely used in underground mining operations. However, the use of these heavy-duty machines also brings with it some negative situations. These work machines, especially used in underground works, may cause their operators and their surroundings to be exposed to vibration and noise.
Vibration and noise, which are a type of physical risk factors, can affect the health and safety of operators working in underground mining operations and other people around the business. Operators may encounter health problems such as musculoskeletal problems and/or circulatory disorders due to long-term vibration exposure, and they may be exposed to a number of negative health problems such as hearing loss, auditory disturbance, insomnia and stress due to high noise exposure.
The aim of this study is to systematically investigate and evaluate the effects of vibration and noise exposure on operators and other employees in the work area. In this context, vibration and noise analyzes of heavy-duty machines used in underground mining operations for the operator and their environment are evaluated with L-Type Matrix, Fine Kinney and Fault Mode Effect Analysis (FMEA), which are occupational health and safety risk analysis methods, and contribute to the studies in the literature and provide solutions and recommendations. is expected.