Türk romanında bürokrasi ve memurlar (1872-1950)
The bureaucracy and the civil cervants in Turkish novel (1872-1950
Yazar: LEVENT ALİ ÇANAKLI
Danışman: DOÇ.DR. ALEV SINAR
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Tarih = History ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalısmada, sosyal hayatı etkileyen önemli kurumlardan bürokrasinin vetoplumun bir parçası olan memurların, 1872-1950 yılları arasında yazılmıs Türkromanlarında nasıl ele alındıgı incelenmistir. Giris kısmında bürokrasi ve memuriyethakkında genel bilgi verildikten sonra, romanları dogru bir sekilde ve tarihî gerçekliklerısıgında degerlendirebilmek için Osmanlı'dan Cumhuriyet'e bürokrasinin gelisimine,niteliklerine ve sorunlarına temas edilmistir.ki bölümden olusan tezin birinci bölümünde, Türk romancılarının bürokrasi vememuriyetle olan iliskileri üzerinde durulmus, bu çalısmada eserleri degerlendirilenyazarlardan tamamına yakınının devlet memuriyetinde bulunduklarına isaret edilmistir.Ardından romanlardaki bürokrasi ve memurlugun incelenmesine geçilmistir. Yedibaslık altında toplanan tasnifte romancıların resmî hayata, memurlara ve memuriyetenasıl baktıkları, bürokrasi hakkındaki elestirileri, tasrada çalısan memurlar hakkındakiizlenimleri, II. Mesrutiyet ve Cumhuriyet bürokrasilerine yaklasımları, askerîbürokrasiyi ele alısları ve memurların sosyal hayatıyla ilgili hangi konulardanbahsettikleri gösterilmeye çalısılmıstır. Tezin ikinci bölümünde, romanlardaki memurtiplerinin tasnifine gidilmistir. ki baslıktan olusan bu tasnifte, memurlar önce meslekisorumluluklarına, sonra da hayat tarzlarına göre incelenmistir ve memurlarınçogunlukla olumsuz nitelikler tasıdıgı, bu konuda romanlardan elde edilen verilerletarihî gerçeklerin büyük ölçüde uyustugu, genel itibarıyla Türk romancılarının kendiçaglarını yansıttıkları görülmüstür

Abstract:
In this study, how the bureaucracy which is one of important institutions ofsocial life and the civil servants as a part society had been taken up in Turkish novelswritten between 1872 and 1950 was examined. After giving general information aboutthe bureaucracy and the civil service in the introduction, the problems, the qualificationsand the development of bureaucracy from Ottoman Empire to the Turkish Republicwere touched on to evaluate the novels properly in the light of historical facts.In the first part of the study, the relations of Turkish novelists with thebureaucracy and civil service were dwelled upon and it was indicated that almost allnovelists had served as civil servant. Then the bureaucracy and the civil service werestudied in the novels. This part was classified as seven headings consist of the novelists?view about the official life, civil service and the civil servants and their criticism aboutthe bureaucracy and their impressions about the civil servants living in the provincesand their approaches to the bureaucracy of the Second Constitutional Period and TheRepublic and their evaluations about military bureaucracy and the subjects related to thecivil servants? life mentioned in the novels. In the second part, types of civil servant inthe novels were classified. In this classification the civil servants were classified andexamined according to professional responsibilities at first and then their life styles. Itwas concluded that the qualifications of civil servants were negative. The historicalfacts were confirmed by the data collected from the novels and it was seen that thenovelists reflected their own terms in the novels.