Yüksek yoğunluklu aralıklı egzersiz ile gönüllü egzersiz antrenmanlarının bilişsel fonksiyonlar üzerine etkisinde osteokalsin ve laktatın rolü
The role of osteocalcin and lactate in the effects of HİGH-intensity intermittent exercise and voluntary exercise trainings on cognitive functions
Yazar: TUĞBA SEZER
Danışman: PROF. DR. NİLSEL OKUDAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Antrenman = Training ; Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Egzersiz = Exercise ; Laktatlar = Lactates ; Osteokalsin = Osteocalcin ; Sinir büyüme faktörleri = Nerve growth factors

Özet:
İnsanlarda yaşam sürelerinin uzaması ile yaşlanmaya bağlı bilişsel işlev bozukluklarının görülme sıklıkları da artmaktadır. Düzenli egzersizin kognitif fonksiyonlarda iyileşme, anksiyete ve depresyonda azalma, Alzheimer, demans gibi birçok nörodejeneratif hastalıklardan korunmada etkili olduğu çalışmalarla tespit edilmiştir. Hipokampus kognitif fonksiyonlar açısından önemli bir bölgedir ve egzersizin oluşturduğu etkilere duyarlıdır. Egzersiz beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF) düzeyini artırarak kognisyonu etkiler. BDNF artışının egzersize bağlı artan laktat ve kemikten salgılanan osteokalsin hormonu ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Ancak bu konuda yapılmış yeterince çalışma yoktur.  Çalışmada yüksek yoğunluklu aralıklı egzersiz (HIIT) ve gönüllü egzersizin bilişsel işlevler üzerine etkisi ve moleküler bağlantılarının araştırılması amaçlandı.
Çalışmada 20 adet erkek Wistar albino sıçan kullanıldı. Sıçanlar; Kontrol (n=6), Gönüllü Egzersiz (n=6), Yüksek Yoğunluklu Aralıklı Egzersiz (n=8) olmak üzere rastgele 3 gruba ayrıldı. Egzersiz grupları protokollerine uygun şekilde 8 haftalık programa alındı. Son egzersizden 24 saat sonra sıçanlara kognitif fonksiyonlar için açık alan, yükseltilmiş artı labirent, ve Morris su labirenti testi uygulandı. Deney hayvanları anestezi altında intrakardiyak kan alımını takiben servikal dislokasyon yöntemi ile sakrifiye edildi ve analiz için hipokampus örnekleri çıkarıldı. Dokularda osteokalsin, Dickkopf-1 ve BDNF ekspresyonları RT-PCR ile değerlendirildi. Kan glikokortikoid ve BDNF düzeyleri ELISA yöntemi ile analiz edildi.
Hipokampus dokusunda BDNF ekspresyonu HIIT grubunda kontrol grubuna göre yüksekti (p≤.0,05). Hipokampus dokusunda osteokalsin ve Dickkopf-1 ekspresyonları HIIT ve gönüllü egzersiz gruplarında kontrole göre yüksekti (p≤.0,05). Sonuç olarak HIIT kognisyona gönüllü egzersize göre daha etkilidir.

Abstract:
With the prolongation of life expectancy, the incidence of cognitive dysfunctions due to aging is also increasing. Studies have shown that regular exercise is effective in improving cognitive functions, reducing anxiety and depression, and protecting from many neurodegenerative diseases such as Alzheimer's and dementia. The hippocampus is an important region in terms of cognitive functions and is very sensitive to the effects of exercise. Exercise affects cognition by increasing the level of brain-derived neurotrophic factor (BDNF). It is thought that the increase in BDNF is related to the increase in lactate due to exercise and the hormone osteocalcin secreted from the bone. However, there are not enough studies on this subject. In this study, it was aimed to investigate the effects of high-intensity intermittent exercise (HIIT) and voluntary exercise on cognitive functions and their molecular connections.
Twenty male Wistar albino rats were used in the study. Rats; were randomly divided into 3 groups as Control (n=6), Voluntary Exercise (n=6), High-Intensity Intermittent Exercise (n=8). Exercise groups were included in the 8-week program in accordance with their protocols. 24 hours after the last exercise, the rats were tested for cognitive functions with the open field, elevated plus maze, and Morris Water Maze test. Experimental animals were sacrificed by cervical dislocation method following intracardiac blood collection under anesthesia and hippocampus samples were taken for analysis. Expressions of osteocalcin, Dickkopf-1 and BDNF in tissues were evaluated by RT-PCR. Blood glucocorticoid and BDNF levels were measured by ELISA.
BDNF expression in the hippocampus tissue was higher in the HIIT group than in the control group (p≤.0.05). Expressions of osteocalcin and Dickkopf-1 in hippocampus tissue were higher in HIIT and voluntary exercise groups compared to control (p≤.0.05). As a result, HIIT is more effective on cognition than voluntary exercise.