Borsa İstanbul'da 2013–2021 yılları arasında gerçekleştirilen ilk halka arzlar için düzenlenen fiyat tespit raporlarının içerik analizi
The content analysis of price determination reports in Borsa Istanbul between 2013 and 2021
Yazar: SELAHATTİN ÇAĞATAY ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. GÜVEN SAYILGAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Anormal getiri = Abnormal return ; Değerleme = Valuation ; Düşük fiyatlandırma = Underpricing ; Halka açılma = Public offering ; Volatilite =

Özet:
Türkiye'de ilk halka arzlar öncesinde aracı kurumlar tarafından fiyat tespit raporu düzenlenmektedir. Fiyat tespit raporlarında halka arz edilen şirket hakkında bilgiler, şirketin faaliyet gösterdiği sektör hakkında bilgiler, şirketin finansalları ve finansal analizi ile şirket değerlemesi yer almaktadır. Fiyat tespit raporları uluslararası değerleme standartlarına uygun şekilde düzenlenmektedir. Düzenlenen fiyat tespit raporları kamusal otorite olan SPK ve BIST tarafından denetlenmekte ve onaylanmaktadır. 

İlk halka arzlar öncesinde düzenlenen fiyat tespit raporlarının kapsamı ve içeriği sermaye piyasalarının gelişimi, etkinliği ve şeffaflığı bakımından son derece önemlidir. Fiyat tespit raporlarında yer alan bilgi düzeyi şirket ortakları ve aracı kurumlar ile halka arza katılan yatırımcılar arasındaki bilgi asimetrisinin azaltılmasına katkı sağlamaktadır. Finans literatüründe aracı kurum analistlerinin hazırladığı raporların yatırımcılar tarafından dikkate alındığı ve raporların içeriği, yazım tonu, bilgilendiriciliği gibi özellikleri ile yatırımcı davranışı, ilk halka arz sonrası fiyat performansı ve halka arz sonrası pay fiyatı volatilitesi arasında ilişki olduğuna yönelik çalışmalar bulunmaktadır.

Araştırma kapsamında 2013 – 2021 yılları arasında ilk kez halka arz edilen şirketler için düzenlenen fiyat tespit raporlarının kapsamı, fiyat tespit raporlarının kapsamı ile ilk halka arz sonrası fiyat performansı ve fiyat tespit raporlarının kapsamı ile halka arz sonrası pay fiyatı volatilitesi arsındaki ilişki regresyon modelleri ile ortaya konulmuştur. Çalışma sonuçları fiyat tespit raporlarında önemli kapsam eksiklikleri bulunduğunu, bu eksikliklerin şirket ortakları ve aracı kurumlar ile yatırımcılar arasında bilgi asimetrisine neden olduğunu göstermektedir. Ayrıca fiyat tespit raporlarında verilen bilgi düzeyi yükseldikçe ilk halka arz sonrasındaki anormal getiri düzeyi ve volatilite azalmaktadır. Elde edilen sonuçlar fiyat tespit raporlarının bilgi düzeyindeki artışın yatırımcıların doğru bilgilendirilmesine, bilgi asimetrisinin azalmasına ve etkin fiyatlamaya katkı sağladığını göstermektedir.

Abstract:
In Türkiye, valuation reports (price determination reports) are prepared by intermediary institutions before initial public offerings. Valuation reports include information about the company, information about the sector in which the company operates, the company's financials and financial analysis, and company valuation. These reports are prepared in accordance with international valuation standards. The valuation reports are audited and authorized by the public authorities CMB and BIST. 

The scope and content of valuation reports prepared before initial public offerings are important for the development, efficiency, and transparency of capital markets. The level of relevant information included in these reports contributes to reducing the information asymmetry between company owners, intermediary institutions, and investors participating in the public offering. In the finance literature, studies show that the reports prepared by intermediary institution analysts are taken into consideration by investors and that there is a relationship between the content of the reports, writing tone, informativeness and investor behavior, abnormal returns, and share price volatility.

Within the scope of the research, the scope of valuation reports prepared for initial public offerings between 2013 and 2021, the relationship between the scope of the reports and the abnormal returns, the relationship between the scope of the reports and the share price volatility analyzed by regression models. The study shows that significant coverage deficiencies in valuation reports, and these deficiencies cause information asymmetry between company owners, intermediary institutions, and investors. In addition, as the level of relevant information provided in valuation reports increases, abnormal returns, and volatility decreases. The results show that the increase in the relevant information level of the reports contributes to accurate information for investors, reduces information asymmetry, and efficient pricing.