Ayak tabanı yapısının profesyonel futbolcularda değerlendirilmesi.
Evaluation of the sole morphology of the professional football players.
Yazar: CENK MURAT ÖZER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÇAĞATAY BARUT
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Ayak = Foot ; Ayak izi = Foot mark ; Futbol = Football

Özet:
Ayak, vücudun yere temas noktası olup, vücut ağırlığının elastik bir biçimde yere aktarılmasını sağlar. Ayak, hem ağırlık değişikliklerine hem de basılan yüzeydeki değişikliklere kolayca uyum sağlayacak bir yapıya sahiptir. Ayak tipleri de ayak tabanı yapısına göre belirlenmekte ve toplumsal farklılıklar göstermektedir. Ayak tabanı patolojileri için geliştirilmiş bir çok yöntem bulunmaktadır. Ayak izi analizleri de bu yöntemlerden bir tanesidir. Dünyanın en popüler sporu olan futbol ise ayak ile oynanan ve ayak sakatlanmalarının en çok olduğu sporlardandır. Futbolcuların sakatlanma riskini en aza indirmek, performanslarını en yüksek seviyeye getirmek için ayak yapısı ve şekline uygun krampon tasarlanabilir. Bu çalışmada profesyonel Türk futbolcularının ayak tabanı yapılarının spor yapmayan sağlıklı bireylerle karşılaştırılarak ayak tabanı yapısının ortaya konması amaçlanmıştır.Çalışma 2005-2006 sezonunda Türkiye Futbol Federasyonu'na bağlı Süper Lig takımlarında ve Lig A takımlarında oynayan yaş ortalaması 25.11 ± 4.2 yıl olan 110 profesyonel Türk futbolcusu ile sporculuk geçmişleri olmayan yaş ortalaması 24.07 ± 3.67 yıl olan 104 sağlıklı gönüllünün katılımıyla gerçekleştirildi. Araştırmaya katılan bireylerin boy, vücut ağırlığı gibi tanımlayıcı antropometrik ölçümleri yapıldı. Bireylerin sağ ve sol ayak tabanı görüntüleri özel hazırlanmış bir düzeneğe yerleştirilmiş bir tarayıcı yardımıyla bilgisayar ortamına aktarıldı. Ayak tabanı görüntüleri, ayak vücut ağırlığının %50'sini (iki ayak üzerinde dik duruşta) ve %90'ını (tek ayak üzerinde dik duruşta) taşırken elde edildi. AutoCAD 2004 programı kullanılarak ayak tabanı görüntülerinden gerekli ölçümleri yapıldı ve kavis açısı, Chippaux-Smirak, Staheli, kavis uzunluk, kavis, ayak izi ve kısaltılmış kavis indeksleri her iki ayak için ayrı ayrı hesaplandı. Bu indekslerin ve elde edilen değerlerinin istatistiksel analizi SPSS for Windows release 11.0 programı ile yapıldı. Bu istatistiksel sonuçlara göre sağ ayak vücut ağırlığının %50'sini taşırken hesaplanan kavis açısı, Chippaux- Smirak indeksi, Staheli indeksi, ayak izi indeksi, turunkated kavis indeksi değerleri ve sol ayak vücut ağırlığının %50'sini taşırken hesaplanan kavis açısı ve Staheli indeksi değerleri profesyonel futbolcularda kontrol grubuna göre yüksektir ve farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Sağ ayak vücut ağırlığının %90'ını taşırken hesaplanan kavis açısı ve turunkated kavis indeksleri, sol ayak vücut ağırlığının %90'ını taşırken hesaplanan kavis açısı, kavis uzunluk, ayak izi, turunkated kavis indeks değerleri profesyonel futbolcularda kontrol grubuna göre yüksektir ve aradaki farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Türk futbolcularının ayak yapısının ortaya konmasının sportif başarıda rol oynayabileceği ön görülen uygun ayakkabı üretiminde yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Foot which is the contact point of the body with ground, transmits the body weigth through the ground by flexibility. Foot has a morphology which can easily adapt chances both in weigth and surface of the ground. Foot types can be categorized based upon sole morphology and show differences between populations. Several methods are used to diagnose the sole pathologies. Footprint analysis is one of these methods. Football is the most popular sports in the world and it is played by foot and has high risk of foot injuries. In order to reduce risk of injuries and increase the performance of the football player, suitable and ergonomical soccer boots can be designed. The aim of this study is evaluate the sole morphology of the professional Turkish football players and compare with the healthy volunteers who never played sports professionally.One hundred and ten professional Turkish football players, aged 25.11 ± 4.2 years who were players in the clubs of Turkish Football Federation (TFF) in Super League and League A and healthy volunteers aged 24.07 ± 3.67 years participated in the study. Descriptive anthropometric measurements such as the weight (kg) and height (cm) of each subject were measured. Footprint images of both feet were obtained by a special designed scanner system. Images of the right and left static weight bearing footprints acquired under 50 % of the body weight (standing straight with body weight evenly distributed on both feet) and 90 % of the body weight (standing straight single-limb weight-bearing stance). Measurements were performed using AutoCAD 2004 software. Arch angle, Chippaux-Smirak index, Staheli index, arch length index, arch index, footprint index, truncated arch index were calculated for both left and right feet. The variables determined were analysed using the SPSS version 11.0 statistical program. According to these results, arch angle, Chippaux-Smirak index, Staheli index and truncated arch indexes of the professional football players? right footprints and arch angle, Sthalelli indexes of the professional fooball players? left footprints which were acquired under 50 % of the body weight were significantly higher than the control groups?. Arch angle and truncated arch indexes of the professional football players? right footprints and arch angle, footprint and truncated arch indexes of the prosfessional football players? left footprints which were acquired under 90 % of the body weight were significantly higher than the control groups?. Foot morphology of Turkish football players may help to design suitable shoe which in fact may play an important role in sports performance and foot health.