Fen ve teknoloji ders kitaplarında ve öğretim programındaki benzetmelerin gruplandırılması
Classification on analogies in science and technology textbooks and science and technology curriculum
Yazar: EMİNE KAYA
Danışman: DOÇ. DR. MUAMMER ÇALIK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Metafor = Metaphor

Özet:
Yapısalcı kuramın etkisiyle yeniden şekillendirilen Fen ve Teknoloji Öğretim Programı ile birlikte programa uygun yeni Fen ve Teknoloji ders kitapları da hazırlanmış ve birçok yeni teknikle beraber analoji tekniği de öğretim sürecinde kullanılmaya başlanmıştır. Her ne kadar fen ve teknoloji ders kitaplarındaki analojilerin tespitine yönelik sınırlı sayıda çalışma olsa da, yeni Fen ve Teknoloji Öğretim Programına göre hazırlanan tüm ders kitaplarını kapsayan bir çalışma bulunmamaktadır. Bu araştırma, Fen ve Teknoloji Öğretim programının içerdiği benzetmeler ile ders kitaplarındaki benzetmelerin karşılaştırılması ve benzetmelerin gruplandırılması amacıyla yapılmıştır.Bu çalışmada, doküman analizi yöntemi dahilinde, 4?8. sınıf arasındaki 16 adet Fen ve Teknoloji ders kitabının incelemesi yapılmıştır. Gruplandırmada basit analoji, genişletilmiş analoji, zenginleştirilmiş analoji ve metafor olmak üzere temelde 4 kategori kullanılmıştır.Çalışmanın sonucunda, Fen ve Teknoloji Öğretim Programında önerilen analojilerin, ders kitaplarında kullanılan analojilerle belirli bir dereceye kadar örtüştüğü ortaya çıkmıştır. Ancak Fen ve Teknoloji Öğretim Programının ve ders kitaplarının hem analojik haritalamanın en önemli bileşeni olan sınırlılıkların verilmesinde hem de analojinin nerede kırıldığını açıklama hususunda eksikliklerinin olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca analoji sayısının yayınevleri türüne göre değişkenlik gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına bağlı olarak, yayınevlerinin veya kitap yazarlarının analojileri planlı olarak ve sınırlılıklarıyla birlikle kullanmaları gerektiği önerisinde bulunulmuştur.

Abstract:
Science and Technology Curriculum reconstructed by impact of constructivist theory engendered to get new Science and Technology textbooks prepared, thereby, numerous teaching techniques involving ?analogy? one were started to use in teaching procedure. Although few studies have been concentrated on classifying analogies in Science and Technology textbooks, there is no study covering all prepared Science and Technology textbooks in regarded to new Science and Technology Curriculum.The aim of this study was to compare analogies in Science and Technology Curriculum with those in Science and Technology textbooks and to categorize them. Within document analysis research method, 16 Science and Technology textbooks at grades 4-8 were examined. In labeling data, four principal categories, ?simple analogy?, ?extended analogy?, ?enriched analogy? and ?metaphor?, were used.As a result of this study, it was found out that analogies suggested by new Science and Technology Curriculum overlapped with those exploited by the Science and Technology textbooks to some extent. But it can be deduced that both new Science and Technology Curriculum and textbooks had shortcoming in presenting uncompared features, which is the most important component in analogical mapping and in explaining where the analogy breaks up. Moreover, it was elicited that the number of analogies used showed a shift with type of publisher. In light of the results, it is recommended that publishers or authors should use analogies in a planned manner and present their uncompared features or limitations.