Hemodiyalize giren ve girmeyen kronik böbrek yetmezliği hastalarında sarkopeni ve inflamasyon ilişkisi
Correlation of sarcopenia and inflammation in chronic renal failure patients on hemodialysis and non-hemodialysis
Yazar: MERT ARİÇ
Danışman: DOÇ. DR. SELMA ALAGÖZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nefroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Giriş: 
Kronik böbrek hastalığında (KBH), özellikle son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) olan hastalarda kas kaybı yaygın bir komplikasyondur. Sarkopeni genellikle yaşlılarda görülse de kronik hastalıklar sonucu genç hastalarda da fiziksel kısıtlılığa ve yaşam kalitesinde önemli bir düşüşe sebep olabilmektedir. Bu çalışmada, non-geriatrik KBH hastalarında sarkopeni prevelansını ve inflamasyon ile olan ilişkisini saptamak amaçlanmıştır.

Materyal ve Metod: 
Bu prospektif kesitsel çalışma, dahil edilme ve dışlama kriterlerine göre 18-65 yaş arası KBH hastalarını kapsamaktadır. Hemodiyaliz ihtiyacı olmayan KBH hastaları, glomerüler filtrasyon hızının (GFR) değerlerine göre üç gruba ayrılmıştır (1: GFR ≥ 60, 2: 30-59, 3: <30 ml/dk/1.73 m2). Sarkopeni değerlendirmesi Avrupa Yaşlılarda Sarkopeni Çalışma Grubu (EWGSOP2) önerileri doğrultusunda öncelikle SARC-F tarama testi yapılmıştır. Kas gücü el kavrama gücü testi ile, kas kütlesi biyoempedans cihazı ile, fiziksel performans ise 4 metre yürüme hızı testi ile ölçülmüştür. Tüm hastalarda  hemoglobin, HbA1c, açlık glukoz, HDL, LDL, total kolesterol, trigliserit, albumin, üre, kreatinin, B12 vitamini, folik asit, D vitamini, çinko, CRP, IL-6 ve TNF-alfa düzeylerine bakıldı. Bulgular SPSS27 programıyla analiz edildi.

Bulgular: 
Çalışmaya 75'i kadın toplam 128 KBH hastası (60'ı hemodiyaliz tedavisi gören) dahil edilmiştir. Hastaların genel yaş ortalaması 52.7 ± 11.5'dir. Hastalarda sarkopeni oranı %21.9'dur. Hemodiyaliz hastalarında sarkopeni sıklığı diğer KBH hastalarına göre anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (%31.7 vs %13.2). Sarkopeni ölçütlerinden olan apendiküler iskelet kas kütlesi (ASM) ile GFR arasında pozitif ilişki bulunmuştur. KBH evresi ilerledikçe sarkopeni sıklığı artmış ve sarkopeni ile inflamatuar belirteçlerinden özellikle IL-6 ve TNF-alfa arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. TNF-alfa ve IL-6 düzeyleri, diyaliz hastalarında belirgin şekilde yüksek bulunmuştur. 

Sonuç: 
Bu çalışma, geriatrik olmayan KBH hastalarında sarkopeni prevalansının yüksek olduğunu ve inflamasyonun sarkopeni gelişiminde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Bu bulgular, KBH'li hastalarda yaştan bağımsız olarak sarkopeni taramasının önemini vurgulamaktadır.

Abstract:
Introduction: 
Chronic kidney disease (CKD), particularly in patients with end-stage renal disease (ESRD), is commonly associated with muscle loss. Although sarcopenia is typically seen in the elderly, it can also lead to significant physical limitations and a marked reduction in quality of life in younger patients due to chronic illnesses. This study aims to determine the prevalence of sarcopenia and its relationship with inflammation in non-geriatric CKD patients.

Methods: 
This prospective cross-sectional study included CKD patients aged 18-65, according to inclusion and exclusion criteria. CKD patients who did not require hemodialysis were divided into three groups based on their glomerular filtration rate (GFR) values (1: GFR ≥ 60, 2: 30-59, 3: <30 ml/min /1.73 m2). Sarcopenia was assessed following the European Working Group on Sarcopenia in Older People (EWGSOP2) recommendations, starting with the SARC-F screening test. Muscle strength was measured using a handgrip test, muscle mass with a bioimpedance device, and physical performance with a gait speed test. Hemoglobin, HbA1c, fasting glucose, HDL, LDL, total cholesterol, triglycerides, albumin, urea, creatinine, vitamin B12, folic acid, vitamin D, zinc, CRP, IL-6, and TNF-alpha levels were measured in all patients. Data were analyzed using SPSS27.

Results: 
A total of 128 CKD patients (75 females), including 60 undergoing hemodialysis, were included in the study. The mean age of the patients was 52.7 ± 11.5 years. The overall prevalence of sarcopenia in the patients was 21.9%. The prevalence of sarcopenia was significantly higher in hemodialysis patients compared to other CKD patients (31.7% vs. 13.2%). There was a positive correlation between appendicular skeletal muscle mass (ASM), a key measure of sarcopenia, and GFR. As CKD progressed, the prevalence of sarcopenia increased, and a significant relationship was found between sarcopenia and inflammatory markers, particularly IL-6 and TNF-alpha. TNF-alpha and IL-6 levels were notably elevated in dialysis patients.

Conclusion: 
This study demonstrates that the prevalence of sarcopenia is high in non-geriatric CKD patients and that inflammation plays a significant role in this process. These findings underscore the importance of screening for sarcopenia in CKD patients regardless of age. It is also concluded that, in addition to CRP, IL-6 and TNF-alpha cytokines should be investigated in patients suspected of having sarcopenia.