Örtü altı koşullarında yetiştirilen şeker mısırı (Zea Mays Saccharata Sturt.) çeşitlerinde en uygun ekim zamanının belirlenmesi
Determination of sowing date of sweet corn (Zea Mays Saccharata Sturt.) varietes grown under green house conditions
Yazar: NİHAL KULA
Danışman: PROF. DR. TAHSİN KARADOĞAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Agronomik özellikler = Agronomic characteristics ; Bitki boyu = Plant height ; Bitki büyüme = Plant growth ; Dikim zamanı = Planting date ; Olgunlaşma süresi = Maturation time ; Seralar = Greenhouses ; Tarla bitkileri = Field crops ; Şeker = Sugar ; Şeker mısırı = Sweetcorn

Özet:
Bu araştırma; Antalya ili örtü altı cam sera koşullarında farklı dikim zamanlarının (25 Aralık 2014, 12 Ocak ve 26 Ocak 2015) üç şeker mısır çeşidinin (Merit, Challenger, Vega) verim ve verim unsurları ile bitki büyüme gün derecelerinin belirlenmesi amacıyla 2014-2015 yıllarında yürütülmüştür. Deneme Tesadüf Blokları Planında Bölünmüş Parseller Deneme düzenlemesine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Çalışmada fidelikte önce fideler yetiştirilmiş, ardından belirtilen tarihlerde seraya dikim gerçekleştirilmiştir.

Araştırma sonuçlarına göre, şeker mısır çeşitlerinin olgunlaşma süresi, tepe ve koçan püskülü çıkarma süresi, bitki boyu, ilk koçan yüksekliği farklılık göstermiştir. Dikim zamanının gecikmesine paralel olarak olgunlaşma süresi artmış, tepe ve koçan püskülü çıkarma süresi kısalmıştır. Yine dikim zamanının gecikmesi ile bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, koçan boyu koçan çapında artış görülmüştür. Bu artışlar çeşide bağlı olarak farklılık göstermiştir.

Merit çeşidi diğer çeşitlere göre koçan boyu ve çapı ile koçanda tane sayısı bakımından çok önemli seviyede üstünlük göstermiştir. Aynı zamanda koçan uç boşluğu diğer çeşitlere göre daha az olmuştur.

Çeşitlerin dekara taze tane verimleri 730.0 (Vega) ile 1340.2 kg (Merit ) arasında değişmiştir. Dekara taze tane verimi birinci dikim zamanında 721.3 kg ile en düşük olmuş, diğer dikim zamanları arasında önemli bir farklılık göstermemiştir.

Dekara pazarlanabilir koçan verimi Merit, Challenger ve Vega çeşitlerinde sırası ile 1436.9, 913.6 ve 740.9 kg olarak belirlenmiştir. İlk dikim zamanında dekara pazarlanabilir koçan verimi 733.9 kg iken, ikinci ve üçüncü dikim zamanında 1212.4 kg ve 1145.2 kg olarak bulunmuştur. 

Merit çeşidinin dekara kavuzlu koçan verimi (1436.9 kg/da) diğer çeşitlerden çok üstün olduğu belirlenmiştir. Dekara kavuzlu koçan verimi 25 Aralık dikiminde düşük olmuş, diğer dikimler dikkate alındığında önemli bir farklılık çıkmamıştır.

Şeker mısır çeşitlerinde BGD 1172.5 ile 1222.4℃, dikim zamanlarında ise 981.4-1388.0 ℃ arasında değişim göstermiştir.

Çalışmada en yüksek taze tane verimi (1495.5 g) koçanda en fazla tane sayısı (475.7 adet/koçan) 12 Ocak dikim zamanında Merit çeşidinde, bulunmuştur. Bu veriler ışığında Merit çeşidi 12 Ocak dikim tarihinde örtü altı şeker mısırı yetiştiriciliği yapan çiftçiler için önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Şeker Mısır, Örtü Altı, Dikim Zamanı, Verim ve Verim Unsurları, Büyüme Gün Derece

 2016, 60 sayfa

Abstract:
This study was carried out  to identify the effects of planting dates (25 December 2014, 12 January 2015, 26 January 2015) on the yield and yield components along with their growing degree days (GDD)using three commercial sweet corn cultivars grown under glass house in Antalya during 2014-2015 growing season.  The experiment was conducted as a randomized complete block design with plot arrangement with 3 replications. The three commercial sweet corn hybrid cultivars, Vega F1, Challenger F1 and Merit F1 were seeded into trays in nursery, and planted in the aforementioned planting dates.

According to the results of the study, maturation time, male and female flower settings, plant height and height of the firs husk differed among the cultivars.
Maturation time delayed but time to male and female flower setting shortened in parallel to planting dates. The delay in planting caused increased plant height, distance of the first husk from soil surface, husk length and width.  However, these values differed in cultivars.

As compared to the other two hybrids, the Merit F1 was superior for husk length and width as well as number of kernel per husk.  Merit also carried the shortest husk tip without seed set.

The fresh kernel yield ranged from 730 (Vega F1) and 1340.2 kg/da (Merit F1). The fresh kernel yield per area was lowest in the first planting date while latter planting dates did not differ for yield.

The marketable husk yield for Merit, Challenger and Vega F1 cultivars were 1436.9, 913.6, and740.9 kg/da, respectively. The marketable husk yield was 733.9 kg for the first planting while they were measured as 1212.4 kg and 1145.2 kg/da in second and third planting dates.

Merit F1 yielded the highest husked yield (1436.9 kg/da). The husked yield was lowest in 25thDecember planting while there was no significant difference between the latter plantings for the trait. 
Growing degree day (GDD) among sweet corn cultivars ranged from 1172.5 and 1222.4℃, and among planting dates from 981.4-1388.0 ℃.

The results of the study showed that the highest fresh kernel yield (1495.5 g) and the highest kernel count (475.7 kernel/ear) were obtained with Merit F1 at 12 January planting date.  Thus, Merit F1 is a suitable hybrid to be recommended for January 12th planting date under greenhouse in Antalya. 

Keywords: Sweet corn,  green house, planting date, yield and yield components, growing degree-day

2016, 60 pages