Konsolide ve bireysel finansal tabloların yayınlanma zamanlamasına etki eden faktörler ve zamanlamanın hisse senetleri fiyatına etkisine ilişkin BİST'te bir araştırma
A research in BIST relating to the factors affecting the publication timeliness of consolidated and individual financial statements and effect of the timeliness on the price of stock certificates
Yazar: SELİN GİDER
Danışman: PROF. DR. M. SEMA ÜLKER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Denetim = Control ; Finansal raporlama = Financial reporting ; Finansal tablolar = Financial statements ; Hisse senedi değeri = Stock valuation ; Konsolide finansal tablolar = Consolidated financal tables

Özet:
Bu araştırmanın amacı, finansal raporlamanın yayınlanma süresine etki eden denetim ve şirket faktörlerini ve önem düzeylerini tespit etmektir. Çalışmanın amacı kapsamında oluşturulan modelde finansal raporlamanın yayınlanma süresi bağımlı; şirket ve bağımsız denetimle ilgili bazı özellikler ise bağımsız değişken olarak belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan değişkenler, denetim firmasının büyüklüğü, denetim görüşü, denetim firması değişimi, denetçi değişimi, şirketin aktif büyüklüğü, şirket kârlılığı, finansal kaldıraç oranı, şirket yaşı,  likidite oranı, faaliyet gösterilen sektör, kontrol edilemeyen paylar (azınlık payları), coğrafi bölümlere, faaliyet bölümlerine göre raporlama sayısı, bağlı ortaklık sayısı olarak belirlenmiştir.
Bu çalışma 2013-2019 yılları arasında Borsa İstanbul'da (BİST) işlem gören şirketlerin 1.608 adet verisini kapsamaktadır. Araştırmada iki farklı çoklu regresyon modeli oluşturulmuştur. İlk adımda, geliştirilen ilk on hipotez (denetim firmasının büyüklüğü, denetim görüşü, denetim firması değişimi, denetçi değişimi, şirketin aktif büyüklüğü, şirket kârlılığı, finansal kaldıraç oranı,  şirket yaşı, likidite oranı, faaliyet gösterilen sektör) konsolide ve bireysel tüm finansal tablolar için geliştirilen çoklu regresyon modeli ile test edilmiştir. İkinci adımda, geliştirilen son dört hipotez (kontrol edilemeyen paylar (azınlık payları), bölümlere göre raporlama, bağlı ortaklık sayısı) sadece konsolide olan finansal tablolar için geliştirilen çoklu regresyon modeli ile test edilmiştir. Son adımda ise finansal rapor yayınlama süresini geciktiren şirketlerin hisse senetleri fiyatlarına etkisi analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda bireysel ve konsolide finansal tablo hazırlayan ve sunan şirketlerin FRYS ile hisse senedi fiyat değişimi arasındaki ilişkiye ait regresyon modelinin anlamlı olduğunu göstermiştir. Finansal raporlarını vaktinden erken yayınlayan şirketlerin hisse senedi fiyat değişimlerinin pozitif yönlü, olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Denetim faktörleri, Finansal raporlamanın zamanlaması,  Hisse seneti fiyatı, Konsolide finansal tablolar, Şirket faktörleri

Abstract:
The purpose of this research is to detect the auditing and company factors affecting the time of publishing the financial reporting and their significance levels. The publishing time of the financial reporting is determined as a dependent variable and some features related to the company and independent audit as an independent variable in the model created within the scope of the purpose of this study. The variables used in the study are determined as the size of auditing company, the audit opinion, change of auditing company, change of auditor, active size of the company, company profitability, age of the company, financial leverage ratio, liquidity ratio, sector of business, non-controlling interest (minority shareholders), number of reportings, number of subsidiary companies according to geographical segments, operating segments.
This study consists of 1.608 data of the companies being dealt with in Borsa İstanbul (BİST) between 2013 and 2019. Two different multiple regression models are created in the research. In the first step, the first ten hypotheses developed (the size of auditing company, the audit opinion, change of auditing company, change of auditor, active size of the company, company profitability, age of the company, financial leverage ratio, liquidity ratio, sector of business) are tested via the multiple regression model developed for all the financial statements, consolidated and individual. In the second step, the last four hypotheses developed (uncontrolled shares (minority shareholders), number of reportings, subsidiary companies according to segments) are tested via the multiple regression model developed only for the consolidated financial statements. And on the last step, the effects of the companies delaying the publishing time of the financial report on the share prices are analyzed.
As a consequence of the research, it is shown that there is a meaningful relationship between the time of publishing the financial reporting of the companies preparing and submitting an individual and consolidated financial statement and change in the stock prices. It is detected that the stock price changes of the companies publishing their financial statements earlier than its time are positive.

Keywords: Consolidated financial statements, The timing of the financial reporting, Stock price, Auditing factors, Company factors