Yağ gülü (Rosa damascena Miller)'nde çoğaltım materyallerinin verim ve kalite özellikleri üzerine etkisi
The effect of yield and quality characters of propagation materials in oil bearing rose (Rosa damascena Miller)
Yazar: CANER YALMANLI
Danışman: DOÇ. DR. SABRİ ERBAŞ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kalite = Quality ; Rosa damascena = Rosa damascena ; Verim = Yield ; Yağ gülü = Rose oil ; Çoğaltma = Propagation

Özet:
Bu çalışmada yağ gülünde çoğaltım materyallerinin (kesme dikim ve fidan dikim metodu) verim ve kalite özelliklerine üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bölünmüş parseller deneme desenine göre yürütülen çalışmada parsellerde çiçeklenme ile birlikte çiçeklenme başında (1-7. gün), ortasında (8-14. gün) ve sonunda (15-21. gün) olmak üzere üç dönemde çiçek hasadı yapılmıştır. Hasat zamanlarına göre çiçeklenme başlangıcından sonuna kadar çiçek çapı, petal yaprak oranı ve 100 çiçek ağırlığı azalırken, korimbustaki çiçek tomurcuğu sayısında önemli farklılık elde edilmemiştir. Çiçek verimi en yüksek çiçeklenme ortası dönemde daha yüksek alınırken, çoğaltım materyallerine göre çiçek veriminde farklılık gözlenmemiştir. Uçucu yağ oranı çiçeklenme periyodu boyunca azalmış ve çoğaltım materyaline göre en yüksek kesme dikim metodundan elde edilmiştir. Uçucu yağ verimi kesme dikim metodunda daha yüksek bulunmuştur. Uçucu yağ bileşenleri incelendiğinde β-sitronellol oranı çiçeklenme başından çiçeklenme sonuna her iki çoğaltım materyalinde artarken, geraniol oranı ise her iki çoğaltım materyalinde çiçeklenme başından ortasına kadar artış gösterirken, çiçeklenme sonuna doğru hızlı bir şekilde düşmüştür. Nerol oranı ise her iki çoğaltım materyalinde de çiçeklenme periyodu boyunca azalış göstermiştir. Sonuç olarak; yağ gülünde yüksek çiçek ve uçucu yağ verimi ve uluslararası standartlara uçucu yağ bileşenlerinin elde edilmesinde her ne kadar uçucu yağ verimi ve uçucu yağ oranı kesme dikim metodundan elde edilse de, özellikle hastalık ve zararlıların yoğun olarak bulunduğu bölgelerde veya organik olarak planlanan üretimlerde fidan dikim yöntemi önerilebilir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the effect of propagation materials (cut planting and seedling planting method) on yield and quality characteristics of oil rose. In the study, which was carried out according to the experimental design of divided plots, flower harvesting was carried out in the plots at the beginning of flowering (1-7 days), in the middle (8-14 days) and at the end (15-21 days). According to the harvest times, flower diameter, petal content and 100 flower weights decreased from the beginning to the end of flowering, but there was no significant difference in the number of flower buds in the corymbus. While flower yield was highest in the mid-flowering period, no difference was observed in flower yield according to propagation materials. The essential oil content decreased during the flowering period and the highest was obtained from the cutting planting method compared to the propagation materials. The essential oil yield was higher in the cutting planting method. When the essential oil components were examined, the content of β-citronellol increased from the beginning of flowering to the end of flowering in both propagation materials, while the content of geraniol increased from the beginning to the middle of flowering in both propagation materials, and decreased rapidly towards the end of flowering. Nerol content decreased during the flowering period in both propagation materials. As a result; although essential oil yield and essential oil content are obtained by cutting planting method in obtaining high flower and essential oil yield and essential oil components to international standards in oil rose, seedling planting method can be recommended especially in regions where diseases and pests are concentrated or in organically planned productions.