MEB Anadolu Masalları okul öncesi kitap serisinin masal anlatıcılığı ve değerler eğitimi açısından incelenmesi
Analysis of MEB Anatolian Tales pre-school book series in terms of storytelling and values education
Yazar: YASEMİN ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. HALİSE KADER ZENGİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Değerler eğitimi = Values education

Özet:
Değerler eğitimi, bireylerin içinde yaşadıkları topluma uyum sağlamasını, 
sosyalleşmesini ve kültürel anlamda aidiyet duygusuna sahip olmasını sağlar. Kişilik 
gelişimi %80 oranında okul öncesi dönemde gerçekleştiği için değerler eğitiminin bu 
dönemde verilmesi gerekir. Ancak değerler eğitimi, soyut kavramlardan oluşan bir yapıdır. Değerlerin hikâyeler, masallar, filmler üzerinden somutlaştırılarak verilmesi bu 
değerlerin öğrenilmesini kolaylaştırır. Masallar bu öğrenmeleri kolaylaştıracak önemli 
materyallerdendir. 
 Değerler eğitimi, evrensel boyutlarına rağmen içinde yaşanılan topluma göre 
verilme önceliği olan bir alandır. Bu sebeple değerler eğitiminde masalları kullanılırken 
kendi kültürümüze ait masallara öncelik verilmesi önem arz eder. Anadolu masallarının 
unutulmaya yüz tuttuğunu fark eden Millî Eğitim Bakanlığı, çocukları kendi kültürel 
kodlarımızı taşıyan masallarla tanıştırmak için 2019 yılında UNESCO Türkiye Milli 
Komisyonu iş birliği ile "Anadolu Masalları Projesi" başlatmıştır. Proje kapsamında 
uzman akademisyenler tarafından seçilen masallar okul öncesi, 1.-2. sınıf ve 3.-4. sınıf 
düzeylerine göre üç grupta tasnif edilmiştir.
 Bu çalışmada öncelikle projenin okul öncesi kitap serisi masallarında geçen 
değerler "doküman inceleme" yöntemi ile belirlenmiştir. Sonra masalların değer aktarı-
mındaki etkisini artıracak masal anlatma teknikleri açıklanmıştır. Okul öncesi dönemde 
çocuklara masallar görsel bir araç kullanmadan anlatılabileceği gibi kitap, kart, pazen 
tahta, kukla, slayt, televizyon şeridi, önlük gibi materyaller yoluyla anlatılabilir. Tezde 
bütün teknikler serideki masallarla ilişkilendirilerek anlatılmıştır. Ayrıca masal anlatımında kullanılabilecek materyal örnekleri hazırlanmış ve görselleri teze eklenmiştir.
 Din eğitimi bilimi; felsefi, teolojik, bireysel, toplumsal, kültürel, tarihi, hukuki 
boyutları bulunan; değerler eğitimi ile yakın ilişkide olan disiplinler arası özellikte bir 
alandır. Dolayısıyla bahsi geçen boyutların her biri ile ilgili araştırmalara ihtiyaç duyar. 
Bu sebeple masallar ve masal anlatıcılığı üzerine yapılacak çalışmalar din eğitiminin 
araştırma alanına girmektedir. Bu çalışmanın etkinlik ve materyal önerileri ile hem din 
eğitimi bilimi alanına hem de değerler eğitimi üzerine çalışan araştırmacılara katkı sunması beklenmektedir.

Abstract:
Values education enables individuals to adapt to the society they live in, socialize and have a sense of cultural belonging. Since personality development takes place 
in the pre-school period at a rate of 80%, values education should be given in this period. However, values education is a structure consisting of abstract concepts. Giving 
values by embodying them through stories, tales and movies facilitates the learning of 
these values. Fairy tales are important materials that will facilitate this learning.
 Values education, despite its universal dimensions, is a field that has priority to 
be given according to the society in which it is lived. For this reason, it is important to 
give priority to the tales of our own culture when using tales in values education. Realizing that Anatolian tales are fading into oblivion, the Ministry of National Education 
launched the "Anatolian Tales Project" in cooperation with UNESCO Turkey National 
Commission in 2019 to introduce children to fairy tales bearing our own cultural codes. 
Tales selected by expert academics within the scope of the project classified into three 
groups according to some levels such as , preschool, 1.-2. grade and 3rd-4th grade.
 In this study,, first of all, the values in the tales of the preschool book series of 
the project were determined by the "document review" method. Then, tale-telling tech-
niques that will increase the effect of tales on value transfer have been explained. In the 
preschool period, fairy tales can be told to children without using a visual tool, or they 
can be told through materials such as books, cards, flannel boards, puppets, slides, television strips, aprons. In the thesis, all the techniques are explained in relation to the fairy tales in the series. In addition, material samples that can be used in storytelling have 
been prepared and their visuals have been added to the thesis.
 The science of religious education which is closely related to values education is an interdisciplinary field that has philosophical, theological, individual, social, 
cultural, historical and legal aspects. Therefore, it needs research on each of the mentioned dimensions. For this reason, studies on tales and storytelling fall into the research 
field of religious education. It is expected that this study will contribute to both the field 
of religious education and to researchers working on values education with its activity 
and material suggestions.