Neorealizm kuramı bağlamında Türkiye-Suriye ilişkileri: İki müdahalenin anatomisi
Turkey-Syria relations within the context of neorealism theory: Anatomy of two interventions
Yazar: HASAN ACAR
Danışman: PROF. DR. KIVANÇ ULUSOY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arap Baharı = The Arab Spring ; Askeri müdahale = Military intervention ; Fırat Kalkanı Harekatı = Eupharets Shield Operation ; Suriye = Syria ; Türk-Suriye ilişkileri = Turkish-Syrian relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Yeni gerçekçilik = Neorealism ; Zeytin Dalı Harekatı = Olive Branch Operation

Özet:
Thukydides'in Peloponnesos Savaşı isimli çalışması, Atina ve Sparta arasında yaşanan güç mücadelesini ifade etmesiyle, uluslararası politikada güç kavramına değinen ilk çalışmalardan biri olmuştur. Uluslararası politikada, "yeni-gerçekçilik" ya da "yapısal gerçekçilik" olarak adlandırılan neorealizm, uluslararası politika tarihinin sağlam temellere sahip kuramlarından biri olarak kabul edilir. Thukydides'in ortaya koyduğu şekliyle güç, anarşi ve paylaşım kavramları etrafında oluşturulan realist bakış, uluslararası politika analizinin en erken biçimlerinde ortaya çıkmıştır. Gerçekten de devletler hayatta kalmak ve güç elde etmek için rekabet etmek zorunda kalmıştır. Sonuç olarak, klasik realistler gücü nihai bir amaç olarak görmekteyken neorealistler, hayatta kalma ve güvenlik içinde yaşama konusunda bir araç olarak görmüşlerdir. İki kuramın birbirinden en temel farkı, neorealist kuramda devletlerin güvenliğini sağlarken realist kuramda olduğu gibi sadece diğer devletlerin değil uluslararası aktörlerin de göz ardı edilmemesi gerektiği hususudur. 
Tarihsel bağlam, yalnızca bireysel deneyimi okuyucularla paylaşmaktan ziyade, geçmişin olaylarını günümüzde yorumlamamızı sağlar. Türkiye-Suriye ilişkileri, 1998 yılında Adana Mutabakatı'nın imzalanması ve sonrasında belirli bir süre gerginlikten uzak devam etmiştir. Beşar Esad'ın 2000 yılında Suriye'de iktidara gelmesiyle birlikte Türkiye-Suriye ilişkileri, geçici bir süre de olsa normalleşme sürecine girmiştir. İki ülke arasında yakalanan olumlu hava, Suriye krizinin başlangıcına kadar devam etmiştir. Suriye krizinin başlamasıyla birlikte bölgede artan güvenlik sorunları, Türkiye'yi bölgesel güvenliğin sağlanması noktasında bir takım adımlar atmaya zorlamıştır. Bu kapsamda bölgede Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı Harekatları gerçekleştirilmiştir. Bu tezin amacı, söz konusu harekatlar kapsamında, Türkiye-Suriye ilişkilerini neorealist kuram bağlamında analiz ederek, uluslararası politik ilişkilerde daha gerçekçi sonuçlara ulaşmaktır.

Abstract:
Thucydides' work, Peloponnesian War, was one of the first studies that touched on the concept of power in international politics, by expressing the power struggle between Athens and Sparta. Neorealism, called "neo-realism" or "structural realism" in international politics, is accepted as one of the well-founded theories in the history of international politics. The realist view, formed around the concepts of power, anarchy and sharing, as put forward by Thucydides, emerged in the earliest forms of international policy analysis. Indeed, states had to compete for survival and power. As a result, classical realists saw power as an ultimate goal, whereas neorealists saw it as a means of survival and living in security. The main difference between the two theories is that while ensuring the security of states in the neorealist theory, not only other states but also international actors should not be ignored, as in the realist theory. 
The historical context enables us to interpret the events of the past in the present, rather than simply sharing individual experience with readers. Turkey-Syria relations continued without tension for a while after the Adana Agreement was signed in 1998. With Bashar Assad's coming to power in Syria in 2000, Turkey-Syria relations entered into a normalization process, albeit for a temporary period. The positive atmosphere between the two countries continued until the beginning of the Syrian crisis. Increasing security problems in the region with the onset of the Syrian crisis forced Turkey to take some steps to ensure regional security. In this context, Operations Euphrates Shield and Olive Branch were carried out in the region. The aim of this thesis is to reach more realistic results in international political relations by analyzing Turkey-Syria relations in the context of neorealist theory within the scope of these operations.