Erkek basketbol ve hentbol takımlarının sezon öncesi ve sonrası kan lipid ve lipoprotein düzeyleri ile vücut kompozisyonlarının incelenmesi
The analyze of body compositions and blood fats (Serum lipids) of male basketball and handball teams in pre and post of competition period
Yazar: ÖZTÜRK AĞIRBAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NECİP FAZIL KİSHALI
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı basketbol ve hentbolcularda müsabaka döneminin, oyuncuların vücut kompozisyonları ve kan yağları (serum lipidleri) üzerinde medyana getirdiği değişiklikleri incelemekti. Bu çalışma, sağlık sorunu bulunmayan, benzer yaş ve özelliklere sahip 10 basketbol (yaş ortalamaları 21 ± 0,67 yıl ve boy ortalamaları 193,8 ± 4,34 cm) ve 12 hentbol (yaş ortalamaları 22,33 ± 1,15 yıl ve boy ortalamaları 177,83 ± 4,57 cm) oyuncusu olmak üzere 22 sporcu üzerinde gerçekleştirildi.Vücut kompozisyonları, müsabaka dönemi öncesinde ve müsabaka döneminden hemen sonra olmak üzere TANİTA (TBF 300) marka BİA cihazı ile 2 kez ölçülmüştür. Yapılan ölçümlerde basketbol ve hentbolda müsabaka döneminin VK,VKİ, VYK, VYY, YVK, VSK ve VSO üzerine etkisi araştırılmıştır. Kan ölçümleri ise vücut kompozisyonu ölçümlerinin hemen akabinde 2 kez ölçülmüştür. Alınan kan örneklerinde basketbol ve hentbolda müsabaka döneminin TG, kolesterol, HDL-C, LDL-C ve VLDL üzerine etkisi araştırılmıştır.Basketbolcularda müsabaka dönemi öncesi ve sonrası grup içi ön test - son test değerleri karşılaştırıldığında VK (p<0,05), VKİ (p<0,05), VSK (p<0,05), LDL-C (p<0,05) ve YVK (p<0,01) düzeylerinde anlamlı fark bulunmuştur.Hentbolcularda müsabaka dönemi öncesi ve sonrası grup içi ön test - son test değerleri karşılaştırıldığında VYK (p<0,05), HDL-C (p<0,05), VK (p<0,01), VKİ (p<0,01), YVK (p<0,01), VSK (p<0,01) ve kolesterol (p<0,01) düzeylerinde anlamlı fark bulunmuştur.Basketbol ve hentbolcuların müsabaka dönemi öncesi gruplar arası ön test değerlerinin karşılaştırılmasında VKİ (p<0,05), VYY (p<0,05), VSO (p<0,05) düzeylerinde son test değerlerinin karşılaştırılmasında VYK (p<0,05), VKİ (p<0,01), VYY (p<0,01) ve VSO (p<0,01) düzeylerinde anlamlı fark bulunmuştur.Sonuç olarak, müsabaka döneminde yapılan fiziksel aktiviteler hem basketbolcuların hem de hentbolcuların vücut kompozisyonları ve kan yağları üzerine olumlu değişikliklere sebep olduğu, basketbol ve hentbol branşlarının gerek saha ölçü ve oyun süresi gerekse oyuncu profillerinin birbirlerine yakın özellikte olmalarından dolayı ölçülen parametrelerin bir çoğununda gruplar arası karşılaştırmalarında anlamalı farklılıklar olmadığı görülmektedir.Anahtar Kelimeler: Basketbol, Hentbol, Müsabaka Dönemi, Vücut Kompozisyonu, Kan Yağları

Abstract:
The aim of this study is to analyze the changes which the competition period in basketball and handball players has affected over body compositions and blood fats (serum lipids). This study has been applied to totally 22 players, 10 basketball players (age avarage 21 ± 0,67 years old and high avarage 193,8 ± 4,34 cm), 12 handball players (age avarage 22,33 ± 1,15 years old and high avarage 177,83 ± 4,57 cm) ,who haven?t got any health problems and have similar age and physical features.Body compositions were measured twice for the first time before competition period and the second time just after competition period using BİA machine, TANİTA (TBF 300). By making measurements, the effects of competition period in basketball and handball on body mass index, BM, FM, BFP, FFM, BLM and BLP were investigated. And blood measurements were made twice just after body composition measurements. In blood samples taken , the effects of basketball and handball competition periods on TG, cholesterol, HDL-C, LDL-C and VLDL were researched.In this study, when the values of basketball players? pre-tests and post-tests were compared, there were statistically significant differences in the basketball players? results of VK (p<0,05), VKİ (p<0,05), VSK (p<0,05), LDL-C (p<0,05) ve YVK (p<0,01).In this study, when the values of basketball players? pre-tests and post-tests were compared, there were statistically significant differences in the handball players? results of VYK (p<0,05), HDL-C (p<0,05), VK (p<0,01), VKİ (p<0,01), YVK (p<0,01), VSK (p<0,01) ve kolesterol (p<0,01).In the comparisons of pre-tests values of inter-groups in basketball and handball players in terms of VKİ (p<0,05), VYY (p<0,05), VSO (p<0,05) and post test values in terms of VYK (p<0,05), VKİ (p<0,01), VYY (p<0,01) ve VSO (p<0,01), there were statistically significant differences.As a result, it has been concluded that physical activities at competition period cause positive changes on both basketball players and handball players? body composition and blood fats, there are not significant differences in most of parameters measured in inter-groups comparisons, as the branches of basketball and handball are similar in terms of the size of game space and game duration and physical features of the playersKey Words: Basketball, Handball, Competition Period, Body Composition, Blood Fats