Magnetik rezonans görüntülemede gadopentetate dimeglumine kullanımının oksidatif stres belirteçleri ve böbrek fonksiyonları üzerine etkisi
The effect of magnetic resonance imaging contrast gadopentetate dimeglumine on oxidative stress markers and renal function
Yazar: REFİK OLMAZ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ALPER KIYKIM
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Gadolinyum = Gadolinium ; Komplikasyonlar = Complications ; Kontrast maddeler = Contrast media ; Malondialdehit = Malondialdehyde ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Oksidanlar = Oxidants ; Oksidatif stres = Oxidative stress

Özet:
İyotlu radyokontrast madde nefropatisi (KMN) ve risk faktörleri iyi tanımlanmış antitelerdir. KMN patogenezinde rol oynayan yolaklardan biri oksidatif strestir (OS) ve iyodlu kontrast maddelerin nefropati yapmadan da OS'ye yol açabilmektedir. Magnetik rezonans görüntüleme (MRG)'de kullanılan gadolinyum şelatları ise nefrotoksik olmadığı düşünülen kontrast maddelerdir. Ancak yapılan bazı yeni çalışmalarda gadolinyum şelatlarına bağlı böbrek fonksiyon bozukluğu ve nefrojenik sistemik fibrozis (NSF) gibi önemli sistemik yan etkiler geliştiği rapor edilmiştir.Çalışmanın amacı; Düşük ve yüksek riskli hastalarda bir MRG kontrastı olan gadopentetate dimeglumine (GD) 0.2 mmol/kg dozda kullanımının; konvansiyonel böbrek fonksiyon testleri ve OS belirteçleri (total antioksidan kapasite [TAK], total oksidan kapasite [TOK] ve malondialdehid [MDA]) üzerine olan etkilerini incelemektir.Çalışmamıza; MRG ile tetkik edilecek 80 erişkin hasta (Yaş aralığı: 18-65) alındı. Hastalar risk faktörüne sahip olup olmamasına göre iki gruba ayrıldı. Hastaların tetkik öncesi ve tetkik sonrası 6, 24 ve 72. saatlerde klinik (kan basıncı ölçümü) ve laboratuar (TAK, TOK, MDA düzeyleri, açlık kan şekeri, ürik asid, serum kreatinin, albumin ve Na+ düzeyleri, lipid profili, spot idrar testi, spot idrarda mikroalbumin/kreatinin oranı) değerlendirmeleri yapıldı.Çalışmamızda; GD 0.2 mmol/kg dozda uygulundıktan sonra her 2 grup arasında böbrek fonksiyonları açısından mevcut olan fark korunmakla birlikte böbrek fonksiyonlarında bozulma olmadı (p>0,05). GD uygulandıktan sonra TOK ve MDA azalırken (p<0,05), TAK düzeyinde değişiklik gözlenmedi (p>0,05). Risk faktörü varlığı ile TAK, TOK ve MDA düzeyleri arasında ilişki yoktu (p>0,05).Çalışmamızın sonucunda; GD şelatının 0.2 mmol/kg dozda kullanımı, OS parametrelerinde olumsuz değişikliğe ve böbrek fonksiyon bozukluğuna yol açmadı. Gadolinyum şelatlarının yol açtığı önemli yan etkilerde OS artışının rolünün olmadığı ve bunu başka mekanizmalarla yaptığı kanaatine varıldı.Anahtar kelimeler: Gadopentetate dimeglumine, kontrast madde nefropatisi, malondialdehid, total antioksidan kapasite, total oksidan kapasite

Abstract:
The relationship between contrast nephropathy and radiocontrast containing iodide, and the risk faktors related with this issue are well defined. It is also well known that one of the facts which take a role in the pathogenesis of contrast nephropathy is oxidative stress (OS). Contrast media containing iodide may cause to OS without nephropathy. The godalinium chelates administered during MR imaging have not been considered nephrotoxic contrast materials. However in some recent studies, serious systemic adverse effects such as nephrogenic systemic sclerosis and nephrotoxicity due to gadolinyum contrasts are being reported. On the other hand, the impact of godalinium chelates on OS parameters have not been studied yet.The aim of our study is to investigate the effects of godapentetate dimeglumine (GD) with a dose of 0.2 mmol/kg, on conventional renal function tests and OS markers (Total antioxidant capacity [TAC], total oxidant capacity [TOC], and malondialdehide [MDA]).Eighty patients (age ranged, 18 to 65) were included to the study. The subjects were divided into two groups according to whether or not risk factors for acute renal injury. The blood samples for laboratoy assesments (TAC, TOC, and MDA levels, fasting blood glucose, uric acid, creatinin, albumin, and Na+ levels, lipid markers, urinalysis, microalbumin/creatinin ratio in spot urine) were obtained before, and 6, 24 and 72 hours after the MRI. Clinical assessment (blood pressure measurement) was also done at that time.While TOC and MDA levels were decreased after the GD (p<0,05), there was not any change in TAC levels (p>0,05). Furthermore, there was no relation between risk factors and TAC, MDA, and TOC levels (p>0,05). On the other hand, GD did not change the conventional renal function tests (p>0,05).In conclusion; using 0.2 mmol/kg GD is safe in MRI. It does not cause to oxidative stress or renal dysfunction. The side effects caused by godalinium chelates were attiributed to other several possible mechanisms rather than the role of oxidative stres.Kew Words: Contrast induced nephropathy, gadopentetate dimeglumine, malondialdehide, total antioxidant capacity, total oxidant capacity