Domates meyvesinin farklı gelişme dönemlerinde Nezara viridula (l.) (Hemiptera: Pentatomidae)'nın beslenme davranışı
Feeding behaviour of Nezara viridula (L.) (Hemiptera: Pentatomidae) at different stages of tomato fruit growth
Yazar: ŞERİFE NERGİS ÇELİK
Danışman: PROF. DR. YUSUF KARSAVURAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Entomoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Domates = Tomato ; Meyve gelişimi = Fruit growth ; Nezara viridula = Nezara viridula

Özet:
Çalışmada, domates meyvesinin yeşil ve kırmızı olum dönemlerinin, Nezara viridula (L.) (Hemiptera: Pentatomidae)'nın 2., 3., 4., ve 5. nimf dönemleri, ergin erkek, preovipozisyon ve ovipozisyon dönemindeki dişi bireylerinin beslenme davranışına etkisi araştırılmıştır. Çalışmanın ana materyalini, N. viridula'nın biyolojik dönemleri ile Nurcan F1 çeşidi Lycopersicon esculentum Miller (Solanaceae) domates bitkisi oluşturmuştur. Denemeler 25±1ºC sıcaklık, %55±5 orantılı nem ve 16 saat aydınlık, 8 saat karanlık koşullara sahip iklim odasında yapılmıştır.N. viridula bireylerinin beslenme davranışı incelendiğinde, başlangıç fazı domates meyvesinin yeşil olum döneminde 115,32 sn ile en yüksek ovipozisyon dönemindeki dişi bireylerde, en düşük 10,07 sn ile 2. dönem nimflerde; kırmızı olum döneminde ise en yüksek 114,09 sn ile preovipozisyon dönemindeki dişi bireylerde, en düşük 42,69 sn ile 3. dönem nimflerde görülmüştür. Domates meyvesinin farklı gelişme dönemlerinin beslenme davranışına etkisine bakıldığında, ovipozisyon dönemindeki dişi bireylerin ve erkek bireylerin başlangıç fazları süreleri arasındaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Yeşil olum döneminde sondalama fazı en yüksek 154,43 sn ile 5. dönem nimflerde, en düşük 50,23 sn ile 2. dönem nimflerde görülürken; kırmızı olum döneminde en yüksek 129,76 sn ile preovipozisyon dönemindeki dişi bireylerde, en düşük 41,83 sn ile 2. dönem nimflerde görülmüştür. Farklı gelişme dönemlerinin beslenme davranışına etkisine bakıldığında, sadece 5. dönem nimfler arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Domates meyvesinin yeşil olum döneminde aktif beslenme fazı en yüksek 2.717,94 sn ile 5. dönem nimflerde, en düşük 1.039,15 sn ile 2. dönem nimflerde görülürken; kırmızı olum döneminde en yüksek 2.993,18 sn ile 5. dönem nimflerde, en düşük 1.183,31 sn ile 2. dönem nimflerde görülmüştür. Toplam beslenme fazı sürelerinin de en yüksek 5. dönem nimflerde, en düşük 2. dönem nimflerde olduğu saptanmıştır. Domates meyvesinin farklı gelime dönemlerinin, her iki beslenme davranışı fazının süreleri üzerine etkisi istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır.Tüm bu sonuçlar incelendiğinde N. viridula'nın nimf ve ergin dönemlerinin (1. dönem nimfler hariç), domates meyvesinin yeşil ve kırmızı olum dönemlerindeki esas beslenmesini oluşturan toplam beslenme sürelerine bakıldığında kırmızı olum döneminde, yeşil olum dönemine göre daha uzun beslendikleri ve tüm biyolojik dönemler arasında 5. dönem nimflerin aktif beslenme ve toplam beslenme süresinin daha uzun sürdüğü görülmüştür.Çalışmada N. viridula'nın her nimf dönemi ile ergin dönemlerindeki bireylerinin 3.600 sn'lik beslenme süreleri sonucunda oluşan beslenme sıklıkları da saptanmıştır. Bütün dönemlere toplu halde bakıldığında domatesin yeşil ve kırmızı olum dönemlerinde 0-3 kez beslenme sıklığı gösterdiği de ortaya konulmuştur.

Abstract:
In this study, the effect of green-ripe and red-ripe stages of tomato fruit on feeding behaviors of 2nd, 3rd, 4th and 5th nymph instars, male adults and female adults in preoviposition and oviposition stages of Nezara viridula (L.) (Hemiptera: Pentatomidae) was investigated. The main materials of this study were composed of the individuals of N. viridula nymph stages, females in preoviposition, oviposition stages, adult males and (tomato fruits) Lycopersicon esculentum Miller (Solanaceae) kind of Nurcan F1. The experiments were conducted in climatized room at 25±1ºC, 55±5% relative humidity and 16 h light 8 h dark conditions which are the most suitable conditions.When the N. viridula?s feeding behavior was examined in green-ripe stage of tomato fruit, the starting phase is maximum with 115.32 sec females in oviposition stages and minimum in 2nd instar with 10.07 sec In red-ripe stage of tomato fruit, the starting phase is maximum females in preoviposition stages with 114.09 sec and minimum in 3rd instar with 42.69 sec The effect of different growth stages of tomato fruit on feeding behavior in starting phase, the difference between females in oviposition stages and male individuals were statistically important.In green-ripe stage of tomato fruit, the probing phase is maximum in 5th instar with 154.43 sec and minimum in 2nd instars with 50.23 sec. In red-ripe stage of tomato fruit, the probing phase is maximum females in preoviposition stage with 129.76 sec and minimum in 2nd instar with 41.83 sec. The effect of different growth stages of tomato fruit on feeding behavior in probing phase, only the differences between 5th instar were statistically important. In both growth stages of tomato fruit, active feeding phase and total feeding duration is the most in 5th instar with 2,717.94 sec and the least in 2nd instar with 1,039.15 sec both feeding behavior has no statistically importance between growth stages of tomato fruit.The total feeding duration of N. viridula individuals (except 1st instar) in green-ripe and red-ripe stages of tomato fruit, red-ripe stages of tomato fruit was more preferred according to green-ripe stage and also 5th instar have longer active feeding phase considering to other biological stages.In this study, also the feeding frequency of N. viridula in 1 hour period was determined for all biological stages. For all biological stages the feeding frequency is changed 0 to 3 for both growth stages of tomato.