Depolanan lale, sümbül ve nergis soğanlarında Penicillium spp. enfeksiyonlarının değerlendirilmesi ve Penicillium spp. 'ye karşı bazı fungisidlerin in vitro etkililiğinin belirlenmesi
Assessment of Penicillium spp. infections in stored tulip, narcissus and hyacinth bulbs and determination of in vitro effectiveness of some fungicides against Penicillium spp.
Yazar: ÖZDEN SALMAN
Danışman: PROF. DR. NUH BOYRAZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma ile 2016-2017 yıllarında Konya ilinde depo ve market koşullarında bazı lale, nergis ve sümbül soğanlarında çürümelere sebep olan Penicillium spp. enfeksiyonları ve bu hastalığa karşı in vitro koşullarda bazı fungisidlerin etkililiği tespit edilmeye çalışılmıştır. Lale, nergis ve sümbül soğanları depoya alındıktan 1 ay sonra Penicillium spp. açısından değerlendirilmiş ve 10 günde bir sayımlara devam edilerek enfekteli soğan oranları ve hastalık şiddetleri belirlenmiştir. Sayımlara, soğanlar marketlere pazarlandığı tarihlerde de devam edilmiştir. 2016 yılında 90 gün depolandıktan sonra yapılan sayımda lalelerde enfekteli soğan oranı %5.20 olarak belirlenmiştir. 30 gün depolanan sümbül ve nergislerde hastalık oranları sırasıyla %10.33 ve %1.67 olarak tespit edilmiştir. Market koşullarında 77 gün bekletilen lalelerde enfekteli soğan sayısı %96.02'ya, sümbüllerde %28.67'ye, nergislerde ise %6.5'e yükselmiştir. 2017 yılında 130 gün depolanan lalelerde enfekteli soğan sayısı %12.22, hastalık şiddeti ise %4.29 olarak belirlenmiştir. 1 ay depolanan nergis ve sümbüllerde enfekteli soğan oranı sırasıyla %2 ve %2.5, hastalık şiddetleri ise %0.41 ve %0.87 olarak tespit edilmiştir. Market koşullarında 36 gün bekletilen lale soğanlarında enfekteli soğan oranı %62.15'ye, hastalık şiddeti ise %21.59'a yükselirken, sümbüllerde enfekteli soğan oranı %12.5'e, hastalık şiddeti %3.92'ye ulaşmıştır. Bu koşullarda nergis soğanlarında Penicillium spp. açısından önemli bir farklılık görülmemiştir.
Penicillium türlerini belirlemek amacıyla lale, sümbül ve nergis soğanlarından elde edilen Penicillium izolatları, hem morfolojik olarak hem de MALDI-TOF biyotipleme yoluyla karakterize edilmiştir. Lale izolatlarının Penicillium corymbiferum ve P. expansum, nergis izolatlarının P. corymbiferum, P. rugulosum ve P. funiculosum, sümbül izolatlarının ise P. corymbiferum, P. expansum ve P. olsonii türleri olduğu belirlenmiştir. Lale, nergis ve sümbül soğanlarında depo koşullarında en yaygın tür olarak tespit edilen Penicillium corymbiferum'a karşı ruhsatlı fungisit bulunmamasından dolayı, in vitro koşullarda etken maddesi Thiram, Iprodione, Tolchlofos Methyl, Carbendazim, Imazalil, Kresoxim Methyl ve Azoxystrobin olan fungisitlerin etkililiği araştırılmıştır. P. corymbiferum'un P-2 izolatınının ED50 değeri imazalil için <1 olup denemede kullanılan en etkili fungisit olarak belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, Penicillium spp. infections causing decay in some tulips, narcissus and hyacinth bulbs in the storage and market conditions in Konya province in 2016-2017 and the effectiveness of some fungicides in vitro against this disease were tried to be determined. Tulip, narcissus and hyacinth bulbs were evaluated in terms of Penicillium spp. 30 days after they were taken out of storage and counts were continued every 10 days to determine infected bulb ratios and disease severity. Counts continued on dates when bulbs were marketed. After 90 days of storage in 2016, the rate of infected bulbs was 5.20%. The disease rates in hyacinths and narcissus stored for 30 days were 10.33% and 1.67%, respectively. In the market conditions, the number of infected bulbs increased to 96.02%, hyacinths to 28.67% and narcissus to 6.5%. In tulips stored for 130 days in 2017, the number of infected bulbs was determined as 12.22% and the disease severity was determined as 4.29%. The number of infected bulbs of narcissus and hyacinths stored for 1 month were determined as 2% and 2.5%, respectively, and disease severity was determined as 0.41% and 0.87%. The rate of infected bulbs in tulip bulbs which were kept in market conditions for 36 days increased to 62.15% and disease severity to 21.59%, while the percentage of infected bulbs in hyacinths is reached 12.5% and disease severity is reached 3.92%. In these conditions, there was no significant difference in the narcissus bulbs in terms of Penicillium spp.

Penicillium isolates obtained from tulips, hyacinths and narcissus bulbs to characterize Penicillium species were characterized both morphologically and by MALDI-TOF biotyping. Penicillium corymbiferum and P. expansum in tulip isolates, P. corymbiferum, P. rugulosum and P. funiculosum in narcissus isolates, P. corymbiferum, P. expansum and P. olsonii species in hyacinth isolates were determined. The effectiveness of the fungicides, Thiram, Iprodione, Tolchlofos Methyl, Carbendazim, Imazalil, Kresoxim Methyl and Azoxystrobin, were investigated in vitro due to the absence of licensed fungicide against Penicillium corymbiferum which was detected as the most common species in storage conditions of tulips, narcissus and hyacinths. The ED50 value of the P-2 isolate of P corymbiferum was <1 for imazalil and was identified as the most effective fungicide used in the trial.