Prostat kanseri pelvik radyoterapisinde, tedavi planlamalarının konvansiyonel linak ve mr-linak cihazlarında karşılaştırılması
Comparison of conventi̇onal linac and mr-linac in pelvic radiotherapy for prostate cancer
Yazar: İZEL BİLMEZ
Danışman: PROF. DR. KAZIM MERİÇ ŞENGÖZ
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology
Dizin: Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted ; Radyoterapi-yoğunluk ayarlı = Radiotherapy-intensity-modulated ; Tedavi = Treatment ; Tedavi planlama = Treatment planning

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı prostat kanseri hastalarının pelvik radyoterapilerinde postoperatif ve cerrahi işlem geçirmemiş hastalar için Konvansiyonel Linak ve MR-Linak planlarının dozimetrik kabul kriterleri kullanılarak planlama üstünlükleri açısından karşılaştırılmasıdır. Planlaması yapılmak üzere 10 postoperatif pelvik prostat kanseri hastası ve 10 definitif tedavi edilen prostat kanseri hastası seçilmiştir. Planlar RTOG 0534'de belirtilen doz limitleri dikkate alınarak yapılmıştır. 10 definitif tedavi edilen prostat kanseri radyoterapi hastalarında RTOG 9413'de belirtilen doz limitleri dikkate alınarak yapılmıştır. Konvansiyonel Linak tedavi cihazı için VMAT tekniği kullanılırken MR-Linak cihazında step and shoot IMRT tedavi tekniği kullanılarak plan yapılmıştır. Planları karşılaştırmak için Paddick konformite indeks (CIPaddick), homojenite indeks (HI) ve OAR doz tolerans değerleri kullanılmıştır. Homojenite indekse bakıldığında Konvansiyonel Linak ve MR Linak cihazlarında tüm pelvik radyoterapi planlaması yapılan hastaların lenfatik alan hacimleri için HI değerleri karşılaştırıldığında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p=0.005, p<0.05). Aynı hasta grubunda prostat hacimleri için HI değerleri karşılaştırıldığında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p=0.028, p<0.05). Lenfatik alan hacimleri için MR Linak planlarının daha iyi olduğu görülürken prostat hacimleri için Konvansiyonel Linak planlarının daha üstün olduğu görülmüştür. İki cihazda postoperatif pelvik radyoterapi planlaması yapılan hastaların prostat loju hacimleri için HI değerleri karşılaştırıldığında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p=0.005, p<0.05). Prostat loju hacimleri için MR Linak planlarının Konvansiyonel Linak planlarına göre daha üstün olduğu görülmüştür. Kritik organ dozları istatistiksel olarak kıyaslandığında her iki hasta grubunda da rektum, mesane, femur başları ve penil bulb doz kısıtlamaları için Konvansiyonel Linak ve MR-Linak cihazlarında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p<0.05).

Abstract:
The purpose of this study is to compare conventional Linac and MR Linac plans in prostate cancer pelvic radiotherapy in terms of planning advantages using dosimetric acceptance criteria. The plans were made taking into account the dose limits specified in RTOG 0534. 10 were performed in whole pelvic prostate radiotherapy patients, taking into account the dose limits specified in RTOG 9413. While the VMAT technique was used for the conventional Linac treatment planning system, the step and shoot IMRT treatment technique was used in the MR Linac treatment planning system. CIPaddick, HI and OAR dose tolerance values were used to compare plans. Considering the homogeneity index, a statistically significant difference was found when the HI values for the lymphatic area volumes of all patients who underwent pelvic radiotherapy planning in Conventional Linac and MR Linac devices were compared (p=0,005, p<0,05). When HI values for prostate volumes were compared in the same patient group, a statistically significant difference was found (p=0,028, p<0,05). MR Linac plans were found to be better for lymphatic area volumes, while Conventional Linac plans were found to be better for prostate volumes. When the HI values for the prostate chamber volumes of the patients who underwent postoperative pelvic radiotherapy planning were compared with the two devices, a statistically significant difference was found (p=0,005, p<0,05). MR Linac plans were found to be superior to Conventional Linac plans for prostate lodge volumes. When critical organ doses were compared statistically, no significant difference was found in Conventional Linac and MR Linac devices for dose restrictions of rectum, bladder, femoral heads and penile bulb in both patient groups (p<0,05).