Türk parlamento tarihinde Cumhuriyet Senatosu ve Maraş Senatörleri (1961-1980)
Republican Senate and Maras Senators in the history of The Turkish Parliament (1961 – 1980)
Yazar: MEHMET CAN GÖKTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN ALPASLAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Biyografi = Biography ; Cumhuriyet Senatosu = Republic Senate ; Kahramanmaraş = Kahramanmaraş ; Senatörler = Senators ; Siyasi tarih = Political history ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history

Özet:
Yüksek Lisans tezi olarak hazırlanan "Türk Parlamento Tarihinde Cumhuriyet Senatosu ve Maraş Senatörleri (1961-1980)" adlı bu çalışma da 1961-1980 yılları arasında Türk siyasi hayatında derin izler bırakmış olan Cumhuriyet Senatosu'nun, Kahramanmaraş'ı temsil eden üyelerinin siyasi, iktisadi, sosyal ve seçim bölgesi yerelinde faaliyetleri konu edinilmiştir.  Bu süreçte Senatoda Kahramanmaraş'ı; Nuh Cenap Aksu, Mahmut Nedim Evliya, Ahmet Tevfik Paksu, Hilmi Soydan, Ali Adnan Karaküçük ve Rıza Akgün olmak üzere altı üye temsil etmiştir. Konu ele alınırken senatörlerin görev süreleri boyunca yaptıkları faaliyetleri gerek milli gerekse de yerel bazda genel hatlarıyla ortaya konulmuştur. Böylece söz konusu Senatörlerin Türkiye'nin sosyo-ekonomik anlamda kalkınma ve gelişme süreci başta olmak üzere yerel düzeyde de faaliyetleri gün ışığına çıkartılmıştır. 
Türk siyasal hayatına 23 Aralık 1876 tarihli Kanun-i Esasiyle birlikte giren çift meclis sistemi, 1924 Anayasasında kendisine yer bulamamıştır. Anayasa hazırlanırken çift meclis düşüncesi birçok mebus tarafından öne sürülse de mevcut şartlar doğrultusunda tek meclisli sistemin benimsenmesi kararlaştırılmıştır.  Türkiye'de 1945 yılında çok partili düzenin yerleşmeye başlamasıyla birlikte çift meclis düşüncesi tekrardan dile getirilmeye başlanmıştır. Bu düşünce 27 Mayıs askeri müdahalesine kadar muhalefet cephesi tarafından öne sürülse de gelişme kaydedilememiştir. 1961 Anayasasının hazırlık aşamasında da ikinci meclisin kurulması hakkında öne sürülen görüşler şiddetli tartışmalara neden olmuş ve nihayetinde 9 Temmuz 1961 tarihli Anayasal Metnin referandum ile kabul olmasıyla birlikte siyasi hayatımıza ikinci kez girmiştir. T.B.M.M.'de üst meclis sıfatıyla faaliyet gösteren; denge unsuru ve frenleyici olması amaçlanan Cumhuriyet Senatosu'nda Kahramanmaraş'ı temsil eden üyeler, genel oy ile halk tarafından seçilmiştir.  
Yüksek Lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışma da kaynak taraması aşamasında Kahramanmaraş Senatörlerinin özlük bilgileri için şahsi özel evrakları, mazbatalar ve Parlamento Tarihi kitapları kaynak olarak kullanılmıştır. Senatörlerin Seçim faaliyetleri için yerel gazetelerden faydalanılırken, Senato faaliyetleri için Cumhuriyet Senatosu Tutanak Dergisi ve T.B.M.M. yayınları taranmıştır.

Abstract:
In this study, the political, economic, social, and constituency activities of the members representing Kahramanmaraş of the Senate of the Republic, which greatly influenced Turkish politics between the years 1961-1980, are discussed. In this process, Kahramanmaraş have represent by six members Nuh Cenap Aksu, Mahmut Nedim Evliya, Ahmet Tevfik Paksu, Hilmi Soydan, Ali Adnan Karakucuk and Rıza Akgün in the Senate. While examining this subject, the activities of the senators during their term of duty have been revealed in general terms both on a national and local basis. Thus, the activities of the said Senators at the local level, especially the socio-economic development and development process of Turkey, were clarified.
The bicameral system, which encountered Turkish politics with the Ottoman Basic Law (Kanun-i Esasi) dated December 23, 1876, could not prove itself in the 1924 Constitution. Although the idea of bicameral parliament was put forward by many deputies while the constitution was being prepared, it was decided to embark on a unicameral system in line with current conditions. With the transition of the multi-party system in Turkey in 1945, the idea of a bicameral system began to be expressed again. Although this idea was asserted by the opposition, no progress has occurred until the May 27 military coup. During the preparation phase of the 1961 Constitution, the opinions submitted about the establishment of the second parliament caused fierce debates. As a result, it came over our political life for the second time with the adoption of the Constitutional Text of 9 July 1961 by referendum. Carrying activity as the upper assembly in the Grand National Assembly Of Turkey (T.B.M.M); In the Senate of the Republic, which is intended to be a balancing factor and restraint, the members representing Kahramanmaraş were elected by the general public.
In this study, which was prepared as a master's thesis, at the stage of literature review; to present the personal information of Kahramanmaraş Senators, personal private documents, mandates, and Parliamentary History books were used as sources. In order to present the activities of the Election of Senators; local newspapers were reviewed, Republic Senate Record-Journal and Grand National Assembly Of Turkey (T.B.M.M.) publications were examined.