Ratlarda idrar alkalinizasyonunun kolistine bağlı nefrotoksisiteyi önlemedeki etkisinin invivo olarak değerlendirilmesi
Invivo evaluation of protective effect of urinary alkalinisation on colistin induced nephrotoxicity in rats
Yazar: BERFU KORUCU
Danışman: PROF. DR. YUNUS ERDEM
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Alkaliler = Alkalies ; Antibiyotikler = Antibiotics ; Hidrasyon = Hydration ; Kolistin = Colistin ; Komplikasyonlar = Complications ; Nefrotoksisite = Nephrotoxicity ; İdrar = Urine

Özet:
Kolistin, dirençli hastane enfeksiyonlarında kullanılan yaşamsal önemi olan bir antibiyotiktir. Kolistinin en önemli, morbidite ve mortalite sebebi olan yan etkisi nefrotoksisitedir. Kolistin böbrek tübüllerine toksik etki gösterir ve akut tübüler nekroza neden olur. Kimyasal yapısı itibari ile kolistin zayıf asit özellik gösterir. Bu çalışmada, zayıf asit ilaçların toksisitesinde kullanılan idrar alkalinizasyonunun, kolistin nefrotoksisitesindeki koruyuculuğunun araştırılması hedeflendi. Sprauge Dawley ratlar dört gruba ayrıldı. Ratlar çevresel olarak kontrollü ortamda barındırıldı (sıcaklık 22±2oC, 12 saat aydınlık/karanlık siklusu).Grup I'e (kontrol); yedi gün, günde 2 defa 0,1 cc intramuskülersterildistile su enjekte edildi.Grup II'ye (kolistin grubu); günlük tartılarına göre 750000 IU/kg/gün, 12 saat ara ile intramusküler kolistin enjeksiyonu yapıldı. Grup III'ün (kolistin ve bikarbonat grubu); idrar pH düzeyini >7 yapana kadar, içme suyunun içinde, sodyum bikarbonat verildi. Günlük olarak mesane sıvazlama ile elde edilen idrar, dipstick ile pH ve dansite açısından tahlil edildi. Grup II ile aynı dozda intramusküler kolistin enjeksiyonu yapıldı. Grup IV (kolistin ve NaCl grubu)'nun, grup III'ün günlük dipstick idrar dansitesini yakalayacak şekilde hidrate edildikten sonra sonra aynı dozda  kolistin uygulandı. Çalışma başında ve sonunda idrar örnekleri alındı, çalışma sonunda kardiyak ponksiyon ile kan alındıktan sonra, nekropsi yapılarak, böbrekler çıkarıldı. Serum üre değerinde sınırda anlamlı fark gözükmekle birlikte (p=0,046), histolojik değerlendirme ile karşılaştırıldığında klinik olarak korele bulunmadı. Serum kreatinin değerlerinde istatistiksel olarak alamlı fark saptanmadı (p= 0,131). Histolojik  olarak 0 (normal) -5 (nekroz) skorlanan tübüler dejenerasyon ortalamalarına göre; Grup I skoru "0", Grup II skoru "4,25±0,89", Grup III skoru "2±1,26", Grup IV skoru "1,5±0,55" saptandı. Grup III ve Grup IV'te; nefrotoksik ajana karşı anlamlı koruma sağlandığı saptandı (p<0,001). Bikarbonat ve NaCl gruplarında kendi aralarında üstünlük saptanmadı (p=0,601). Gruplardan bağımsız olarak idrar dansiteleri ile tübüler dejenerasyon skorları arasında istatistiksel korelasyon saptandı. İdrar dansitesi ne kadar düşükse tübül skorunun o kadar düşük olduğu görüldü (p=0.001) . Kolistin nefrotoksisitesinden korumada, idrar alkalinizasyonunun, NaCl ile hidrasyona üstünlüğü yoktur ve benzer şekilde etkindir. İdrar dansitesindeki düşüş ile tübüler koruma korelasyon göstermektedir.

Abstract:
Colistin is a vital antibiotic that is used in drug-resistant nosocomial infections. The most important side effect of this drug that causes severe morbidity and mortality is nephrotoxicity. Colistin is toxic to the tubules of the kidney and it causes acute tubular necrosis. Colistin is a weak acid. In this study, it is aimed to evauate the possible protection of urine alkalinisation that is used in toxicities of weak acids. Sprauge Dawley rats were divided into four groups. Rats were kept in controlled environment (temperature 22±2oC and 12 hours light/dark cyclus). Group I (control) were injected 0,1 cc intramuscular distilated water twice a day for seven days. Group II (colistin group) were injected 750000 IU/kg/day of colistin,divided into two doses, twice a day for seven days. Group III (colistin and bicarbonate group) were injected same dose of colistin, after they reach urinary pH >7 by addition of bicarbonate in their drinking water. Urine of the rats collected by bladder stroking were checked for pH and density with dipstick each day.  Group IV (colistin and NaCl group) were injected the same dose of colistin after reaching Group III's urine density by adding NaCl in their drinking water. Urine samples were collected before and after the study. After the study, blood samples were collected by cardiac punction and necropsy was performed. Serum urea levels showed borderline statistical difference (p=0,046) but, it was not clinically correlated when compared histopathologically. Serum creatinine values showed no statistical difference (p=0,131). According to tubular degeneration average scores (scored 0: normal to 5: necrosis, histologically); Group I scored "0", Group II scored "4,25±0,89", Grup III scored "2±1,26", and Grup IV scored "1,5±0,55". In Group III and Group IV, protection was achieved against nephrotoxic agent (p<0,001). Bicarbonate group was not superior to NaCl group (p=0,601). Urine densities and tubular degeneration scores were statistically correlated independent of the groups. The lower the urine density was, the lower the tubular score (p=0.001). Bicarbonate hydration is not superior to NaCl hydration, and both are effective similarly. Decrease in urine density is correlated with tubular protection.