Panik bozukluğu hastalarında bağlanma biçimi, çocukluk çağı travmaları ve sempatik deri yanıtı ilişkisi
Attachment styles, childhood trauma and sympathetic skin responses relations with panic disorder
Yazar: CEM ÖZDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET HAMİD BOZTAŞ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Galvanik deri cevabı = Galvanic skin response ; Panik bozukluk = Panic disorder ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuklar = Children

Özet:
Çocukluk çağında istismar ve/veya ihmal öyküsü, yaşamın erken dönemlerinde oluşan bağlama biçimi içlerinde panik bozukluğun da bulunduğu bir çok ruhsal rahatsızlıkla ilişkili bulunmuştur. Panik Bozuklukta, sempatik deri yanıtı, diğer bazı aday kalıcı/durumsal belirteçlerle beraber adı geçen yaşam olayları ve yaşantılarla ilişkili olarak bize oldukça değerli bilgiler verebilir. Araştırmamızın hedefi, erişkinlerde panik bozukluğu ile yaş ve cinsiyet açısından istatistiksel olarak farksız sağlıklı kontrol grubunda çocukluk çağı travmaları, bağlanma biçimleri ve sempatik deri yanıtı özelliklerinin karşılaştırılmasıdır. Ayrıca panik bozukluğu olan kimselerde sağlıklı kontrollerden farklı aday kalıcı/durumsal belirteçlerle, bu belirteçlerin hangi değişkenler tarafından yordandığı gösterilmeye çalışılmıştır. 
Çalışmamıza psikiyatri polikliniğinde DSM 5 tanı kriterlerine göre panik bozukluğu tanısı konulmuş 39 hasta ve 39 sağlıklı kontrol alınmıştır. Hastalara Eksen 1 Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID 1), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ), Hamilton Depresyon Ölçeği (HAM-D), Hamilton Anksiyete Ölçeği (HAM-A), Panik Agarafobi Ölçeği (PAÖ), Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ), Erişkin Bağlanma Biçimi Ölçeği (EBBÖ) uygulanmıştır ve sempatik deri yanıtı amplitüt ve latans ölçümü yapılmıştır. Kontrol grubuna ise SCID 1, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Erişkin Bağlanma Biçimi Ölçeği uygulanmıştır ve sempatik deri yanıtı amplitüt ve latans ölçümü yapılmıştır.
Çalışmamızda panik bozukluğu hastaları ile kontrol grubu arasında çocukluk çağı travmaları alt tiplerinden fiziksel ihmal ve duygusal ihmal açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunurken, cinsel istismar, fiziksel istismar ve duygusal istismar açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Gruplar arasında bağlanma biçimi ve sempatik deri yanıtı sonuçları açısından anlamlı fark bulunamamıştır ancak hem panik bozukluğu grubunda hem de kontrol grubunda anksiyete ve depresyon ölçek puanları (HAD A, HAD D), güvenli bağlanma ile negatif, kaygılı/ikircikli ve kaçıngan bağlanma ile orta düzeyde pozitif korelasyona sahiptir. Sempatik deri yanıtı panik bozukluğu grubunda güvenli bağlanma ile negatif, kaçıngan ve kaygılı/ikircikli bağlanma ile pozitif korele bulunmuştur. Hem panik bozukluk hem de kontrol grubu beraber değerlendirildiğinde, sempatik deri yanıtı kaçıngan bağlanma biçimi ile pozitif korele bulunmuştur. Panik bozukluğuyla sempatik deri yanıtını yordayıcı faktörler lineer regresyon analizi ile değerlendirildiğinde anlamlı bir model kurulmuş ve kaçıngan bağlanmanın sempatik deri yanıtı amplitüdündeki yüksekliği yordadığı gösterilmiştir.
Sonuç olarak, bilgimize göre bu çalışma Türk toplumunda panik bozukluğunda, sempatik deri yanıtı, bağlanma biçimleri ve çocukluk çağı travmalarının birlikte ele alındığı ilk çalışmadır. Anksiyete ve depresyon puanları ile çocukluk çağı travmalarının yakın ilişkisi, bağlanma paternlerinin klinik fenomenolojiyle karşılıklı etkileşimi, bizim çalışmamızda önceki çalışmalara benzer biçimde ortaya konmuştur. Ancak, bizim çalışmamızda ek olarak, olası bir durumsal belirteç olarak sempatik deri yanıtı amplitüdü ile kaçıngan bağlanma biçimi arasındaki orta düzeyde ilişki dikkat çekici bir sonuç olarak ortaya çıkmıştır. Otonomlaşmış yanıtların erken dönem yaşantılarıyla ilişkili olabileceğini gösteren bu bulgu, klinik fenomenoloji oturmadan hastalıkları önceden öngörme ve tedavi izlemi açısından önemli sonuçlara yol açabilecektir. Bu konuda daha büyük örneklemlerde ve farklı desenlerde çalışmalar faydalı olabilecektir.
Anahtar Kelimeler: Panik bozukluğu, Sempatik deri yanıtı, Bağlanma, Çocukluk çağı travmaları

Abstract:
Childhood trauma and/or neglect history and attachment styles are found to be related to many psychiatric disorders including panic disorder. Symphatetic skin response may give very important knowledges about possible state/trait markers in panic disorder.  The main target of our research is to compare adult panic disorder patients and healthy controls who are matched by gender and age in terms of childhood trauma, attachment styles and sympathetic skin responses. Additionally, if any state/trait marker is found different in panic disorder group, we tried to elaborate which factors predicted this possible marker.
We included 39 panic disorder patients according to DSM V diagnosis criteria and compared them with 39 healthy controls matched for age and sex. The researchers performed semi structured clinical interwiev with SCID-1, measured sympathetic skin responses (amplitude and latency) and applied Hospital Anxiety and depression scale (HADS), Childhood Trauma Scale (CTS), Attachment Styles Scale for Adult (ASS) in both groups. Researchers also applied Hamilton Depression Scale (HAMD) , Hamilton Anxiety Scale (HAS) and Panic Agarophobia Scale (PAS) only to panic disorder group.
We found no difference in terms of physical and emotional abuse between the groups. However we found difference in physical and emotional neglect childhood in panic disorder patients compared to healty controls. Also, there were no difference in terms of attachment styles and sympathetic skin responses between the two groups. But there were statistically significant negative correlations between anxiety, depression scale scores (HAD A, HAD D) and secure attachment styles and moderate positive correlations between avoidant and anxious attachment styles. There were positive correlations between sympathetic skin responces and anxious and avoidant attachment styles and negative correlations with secure attachment styles in the panic group. When both groups were included into the analysis, positive correlations between avoidant attachment styles and sympathetic skin responses was found. A meaningful lineer regression model was established to analyze for predictors of sympathetic skin responses in panic disorder. The main predictor was found to be the avoidant attachment style for sympatethic skin response amplitude.
As a result, this is the first study in Turkish population comparing childhood trauma, attachment styles and sympathetic skin response relationships together in panic disorder. The close relationship between anxiety and depression scale score and childhood trauma and the relation between clinical phenomenology and attachment styles which have been shown in the literature has been highlighted in our study too. But in our study, additionally, as a possible state marker, sympathatetic skin response, was found to be moderately correlated with avoidant attachment style. These results may show that autonomic behaviors like sympathetic skin responses could be established via childhood experinces in early time of life, and this might give an important opportunity to predict the development of these disorders before clinical phenomenology sets in and give another way of frame fort he therapuetic follow up of these disorders. But these results should be confirmed with larger sample sizes with different designs.

Key words: Panic disorder, Sympathetic skin response, Attachment, Childhood trauma