Karadeniz bölgesindeki tarihsel meteorolojik kuraklıkların farklı yöntemlerle değerlendirilmesi
Evaluation of historical meteorological droughts in the black sea region by different methods
Yazar: SONGÜL YILDIZ BOZKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZ ŞİMŞEK
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında, Karadeniz Bölgesinde bulunan 33 adet meteorolojik gözlem istasyonuna ait veriler kullanılarak meteorolojik kuraklık analizi yapılmıştır. Ele alınan bölgenin 3, 6, 9 ve 12 aylık zaman ölçeklerinde meteorolojik kuraklığının belirlenmesinde, Standartlaştırılmış Yağış İndeksi (SYİ) ve Keşif Kuraklık İndeksi (KKİ) yöntemleri kullanılmıştır. Farklı zaman ölçeklerinde elde edilen iki yönteme ait kuraklık indis değerleri karşılaştırılmıştır. Her bir istasyonda farklı zaman ölçeklerinde kuraklık oluşum yüzdeleri belirlenmiş ve farklı kuraklık sınıflarının oluşum yüzdeleri değerlendirilmiştir. İki farklı yöntem kullanılarak elde edilen bulgulardan her bir istasyona ait en uzun kurak dönemler, en şiddetli kuraklık değeri ve meydana geldiği zamanlar belirlenmiştir. SYİ yöntemine göre 3, 6, 9 ve 12 aylık zaman ölçeklerinde sırasıyla 7, 11, 13 ve 16 istasyonda, KKİ yöntemine göre ise sırasıyla 5, 11, 10 ve 16 istasyonda kuraklık oluşum yüzdesi %50'den büyük olmuştur. SYİ ve KKİ yöntemleriyle ele alınan istasyonlarda farklı zaman ölçeklerinde aşırı ve orta kuraklık oluşma yüzdesi toplamı ortalama %7 olarak elde edilmiştir. SYİ ve KKİ arasındaki korelasyon değeri, ele alınan bölgede tüm zaman ölçeklerinde ortalamanın 0.97 olduğu belirlenmiştir. Ele alınan bölgenin meteorolojik kuraklığının analizinde, sadece yağış verisi gerektiren SYİ yönteminin KKİ yönteminin yerine kullanılabileceği değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this thesis, meteorological drought analysis was carried out using data from 33 meteorological observation stations in the Black Sea Region. Standardized Precipitation Index (SPI) and Reconnaissance Drought Index (RDI) methods were used to determine the meteorological drought of the region at 3, 6, 9, and, 12-month time scales. The drought indices of the two methods obtained at different time scales were compared. The drought occurrence percentages were determined at different time scales at each station and the occurrence percentages of different drought classes were evaluated. From the findings obtained by using two different methods, the longest dry periods, the most severe drought value, and the times when it occurred were determined for each station. According to the SPI method, the percentage of drought occurrence was greater than 50% at 7, 11, 13, and 16 stations for 3, 6, 9, and 12-month time scales, respectively, and according to the RDI method at 5, 11, 10, and 16 stations, respectively. The total mean percentage of extreme and moderate drought classes at different time scales was obtained as 7% examined by SPI and RDI methods. The correlation value between SPI and RDI was determined to be 0.97 in all time scales in the region. In the meteorological drought analysis of the region, it has been evaluated that the SPI method, which requires only precipitation data, can be used instead of the RDI method.