Kalkınma modeli olarak ulus markalaşması ve ekonomik belirleyicileri
Nation branding as a development model and its economic determinants
Yazar: MUSTAFA CÜNEYT UZUN
Danışman: PROF. DR. BİLGE AFŞAR
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Ulus markalaşması ve kalkınma pazarlama ve iktisat disiplinleri altında incelenen kavramlardır. Ulus markalaşması, ülkelerin uluslararası rekabet ortamında farklılaşmasını ve onlara yönelik olumlu algının güçlendirilmesine yöneliktir. Kalkınma ise ekonomik büyümeyle beraber toplumsal refahın artırılmasını amaçlamaktadır. Her iki kavram da ekonomik, sosyo-kültürel, demografik, politik ve yönetsel faktörleri içerisinde barındırmaktadır. Kavramların belirleyici unsurları ve dinamikleri arasında ortak faktörler dikkat çekmektedir. Ulus markalaşmasının ülkeler için kalkınma bağlamında incelenmesi ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Bu tez çalışmasında, teorik olarak ulus markalaşmasının kalkınma bağlamında ekonomik belirleyicileri ortaya konmuştur. 2021 yılı itibari ile dünya geneli GSYH'nın %67,78'ini oluşturan 10 ülkenin 2010-2020 yılları itibari ile ulus markalaşmasının ekonomik belirleyicileri ile ulus marka değeri arasındaki ilişki incelenmiştir. Bağımlı değişkenin ulus marka değeri olduğu çalışmada, bağımsız değişkenler GSYH, DYY net girişleri, mal ve hizmet ihracatı tutarı, Ar-Ge harcamalarının GSYH'ye oranı, uluslararası turizm gelirleri, iş yapma kolaylığı endeksi sıralaması, yükseköğrenim görmüş nüfus, toplam işgücü sayısı ile gelir, kâr ve sermaye kazançlarına ilişkin vergiler olarak belirlenmiştir. Panel veri analiz sonuçları bütün bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken ile anlamlı olduğunu ortaya koymuştur. Ampirik sonuçlar doğrultusunda GSYH, DYY, mal ve hizmet ihracatı tutarı, Ar-Ge harcamalarının GSYH'ye oranı, uluslararası turizm gelirleri ile gelir, kâr ve sermaye kazançlarına ilişkin vergilerin ulus marka değeri ile pozitif ilişkide olduğu görülmüştür. Bununla beraber iş yapma kolaylığı endeksi sıralamasının ulus marka değeri ile negatif ilişkide olması beklenmiş, ampirik sonuçlara göre değişkenler arasındaki ilişki negatif olarak belirlenmiştir. Çalışma ulus markalaşmasını kalkınma bağlamında inceleyen ilk çalışma olup, Ar-Ge harcamalarının ulus marka değeri üzerindeki en önemli ekonomik belirleyici faktör olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Nation branding and development are concepts studied under the disciplines of marketing and communication. Nation branding aims to differentiate countries in the international competitive environment and to create a positive perception towards them. Development, on the other hand, provides the development of social welfare together with economic growth. Both concepts are included in economic, socio-cultural, demographic, political and administrative factors. Common factors are not taken into consideration between the parts and dynamics of the concepts. To reveal the development of nation branding for countries in order to investigate. Theoretically, the economic parts of nation branding development have been put forward in this thesis. As of 2021, the relationships between the economic needs of nation branding and nation brand value of 10 countries that constitute 67.78% of the world's GDP as of 2010-2020 are located between. The dependent variable is the nation brand value, the independent variables are determined as GDP, FDI net inflows, distribution of goods and services output, ratio of R&D expenditures to GDP, international tourism revenues, ranking of business status, population with higher education, total number of employees and taxes on income, profit and capital gains. Panel data analysis results reveal whether all independent variables are significant with the dependent variable. Empirical results show that GDP, FDI, distribution of goods and services income, ratio of R&D expenditures to GDP, international tourism revenues and taxes on income, profit and capital gains are positively related to the nation brand value. However, it was expected that the regulation of business status would be negatively related to the nation brand value, and according to empirical storage, the relationships between the variables were determined as negative. The first study examined the development of nation branding, the value of R&D expenditures on the nation brand and the important economic composition factor were determined.