Temporomandibular eklem düzensizliklerinde artrosentez ile birlikte uygulanan trombositten zengin fibrin ve trombositten zengin plazmanın ağrı ve maksimum ağız açıklığı üzerine etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation the effectiveness of platelet rich fibrin and platelet rich plasma applied with arthrocentesis on pain and maximum mouth opening in temporomandibular joint disorders
Yazar: EMRE AKKAŞ
Danışman: PROF. DR. ALPARSLAN ESEN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Giriş: Bu retrospektif çalışma temporomandibular eklem düzensizlikleri olan hastalarda yalnızca artrosentez, artrosentez ile birlikte uygulanan enjekte edilebilir trombositten zengin fibrin (i-PRF) ve trombositten zengin plazma (PRP) enjeksiyonunun postoperatif ağrı ve maksimum ağız açıklığı (MAA) üzerine klinik etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Necmettin Erbakan Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi kliniğine, Eylül 2018-Aralık 2022 tarihleri arasında  yalnızca artrosentez, artrosentez ile birlikte i-PRF ve artrosentez ile birlikte PRP uygulanmış 116 hastanınn dosyaları geriye dönük tarandı ve hastalar üç gruba ayrıldı. 35 Hastaya artrosentez (Grup A), 47 hastaya  artrosentez ile birlikte i-PRF (Grup APRF) ve 34 hastaya artrosentez ile birlikte PRP (Grup APRP) uygulandığı görülmüştür. Tüm hastalarda artrosentez uygulaması lokal anestezi altında yapılmış ve üst eklem boşluğu ortalama 100 mL Salin solüsyonu ile yıkanmıştır. Grup APRF'ye dahil edilmiş hastalarda artrosentezden hemen sonra 2 mL i-PRF, Grup APRP'ye dahil edilmiş hastalarda ise artrosentezden hemen sonra 2 mL PRP enjekte edilmiştir. Tüm hastalardan daha önce alınmış olan işlem öncesi, işlem sonrası 1. Hafta, 1. Ay, 3. Ay ve 6. Ay ağrı ve maksimum ağız açıklığı değerleri istatistiksel olarak kıyaslanmıştır. Verilerin değerlendirmesi SPSS 26.0 programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Elde edilen sonuçlara göre; Gruplar arası pre-op MAA ve VAS ölçüm değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05). 1. Haftada, MAA ölçümlerinde en yüksek değer Grup A da bulunurken, en düşük değer Grup APRF'de bulunmuştur ve gruplar arası farklar istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). 1. Hafta VAS ölçüm değerleri gruplar arası karşılaştırma yapıldığında değerler birbirlerine yakın bulunmuş ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). 1. Ay MAA ölçümlerinde tüm gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmuştur (p<0,05), en düşük MAA değeri Grup APRF'de iken en yüksek MAA değeri Grup APRP'de gözlenmiştir. Gruplar arasında VAS 1. ay değerleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır (p>0,05). 3. ay ve 6. ay kontrollerinde ölçülen MAA değerlerinde Grup APRP'de gözlenen değerler istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha düşük bulunmuştur (p<0,05). 3. ve 6. ay VAS ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır.

Sonuç: Ağrı ve hayat kalitesi ölçümleri açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Bununla birlikte MAA bakımından PRP grubunda erken postoperatif dönemde daha iyi sonuçlar, i-PRF grubunda ise geç postoperatif dönemde daha olumlu sonuçlar elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Artrosentez, Temporomandibular Eklem Bozuklukları,
Temporomandibular Eklem Diski, Trombositten Zengin Fibrin, Trombositten Zengin Plazma

Abstract:
Introduction: This retrospective study aims to evaluate the clinical effects of arthrocentesis only, arthrocentesis with injectable platelet-rich fibrin (i-PRF) and platelet-rich plasma (PRP) injection on postoperative pain and maximum mouth opening (MMO) in patients with temporomandibular joint disorders.
Materials and Methods: The records of 116 patients who underwent arthrocentesis only, arthrocentesis with i-PRF and arthrocentesis with PRP between September 2018 and December 2022 at Necmettin Erbakan University Faculty of Dentistry, Department of Oral  and Maxillofacial Surgery were retrospectively analysed and the patients were divided into three groups. 35 patients underwent arthrocentesis (Group A), 47 patients underwent arthrocentesis with i-PRF (Group APRF) and 34 patients underwent arthrocentesis with PRP (Group APRP). Arthrocentesis was performed under local anaesthesia in all patients, and the articular cavity was irrigated with an average of 100 mL Salin solution. Patients in the APRF group were injected with 2 mL of i-PRF immediately after arthrocentesis and patients in the APRP group were injected with 2 mL of PRP immediately after arthrocentesis. Pre-procedure, 1 week, 1 month, 3 months and 6 months post-procedure pain and maximum mouth opening scores were statistically compared. Data were analysed using SPSS 26.0 software.
Results: According to the results obtained, there was no statistically significant difference between the preoperative MMO and VAS measurements between the groups (p>0,05). In the 1st week MMO measurements, the highest value was found in Group A and the lowest value was found in Group APRF, and the differences between the groups were statistically significant (p<0,05). When the values of the 1st week VAS measurements were compared between the groups, it was observed that the values were close to each other and not statistically significant (p>0,05). Statistically significant differences were found between all groups (p<0,05) in the 1st month MMO measurements, the lowest MMO value was observed in the APRF group and the highest MMO value was observed in the APRP group. No statistically significant difference was found between the groups in terms of VAS scores at month 1 (p>0,05). At month 3 and 6 controls, statistically significant lower MMO scores were observed in the APRP group (p<0,05). No statistically significant difference was found in the 3rd and 6th month VAS measurements.

Conclusion: No significant difference was found between the groups in terms of pain and quality of life measures. However, in terms of MMO, better results were obtained in the early postoperative period in the PRP group and in the late postoperative period in the i-PRF group.
Keywords: Arthrocentesis, Temporomandibular Joint Disorders, Temporomandibular Joint Disc, Platelet Rich Fibrin, Platelet Rich Plasma