Türkiye'de piyasalarda bulunan bazı Curcuma longa L. rizom ve preperatları üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognostical researches on some Curcuma longa L. rhizomes and preparations in Turkish market
Yazar: ŞÜLE AKSU KAPUCU
Danışman: PROF. DR. A. AHMET BAŞARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Ağır metaller = Heavy metals ; Comet tekniği = Comet assay ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Kurkumin = Curcumin ; Mineraller = Minerals ; Pestisitler = Pesticides ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Uçucu yağlar = Essential oils

Özet:
ÖZETÜlkemizde baharat olarak ve tıbbi amaçlarla kullanılmakta olan Curcuma longa L. rizomları, (1E,6E)-1,7-bis(4-hidroksi-3-metoksifenil)-1,6-heptadien-3,5-dion yapısında olan kurkumin yönünden zengindir. Curcuma longa L. toz drog ve bitkisel preparatları ile kurkumin üzerinde detaylı bir çalışma yürütülmüştür. Piyasadan değişik adreslerden üç parçalanmamış rizom ve iki bitkisel ürün satın alınmıştır. Kurkumince zengin fraksiyonlardan kurkumin ve demetoksikurkumin izole edilmiş, yapıları kromatografik (İTK, KK) ve spektroskopik (UV, 1H-NMR, 13C-NMR) yöntemlerle aydınlatılmıştır. GC ve GC-MS yöntemleri kullanılarak % 1,2 verimle elde edilen uçucu yağın ana maddesi ar-turmeron (% 38,4) olarak bulunmuştur. HPLC, LC-MS-MS ve spektroskopik yöntemler kullanılarak kurkumin ve kurkuminoitler için miktar tayini yöntemleri geliştirilmiş ve tekrarlanabilir sonuçlar elde edilmiştir. Curcuma longa L. droğunun endosülfan ve DDT gibi pestisitleri, yüksek oranda potasyum, kalsiyum ve magnezyum gibi mineralleri ve kurşun gibi ağır metalleri bulundurabileceği ortaya çıkmıştır. Kurkuminin, antioksidan etkisi in vitro troloksa eşdeğer antioksidan kapasite (TEAC) yöntemi, antigenotoksik ve koruyucu etkisi in vitro tek hücreli jel elektroforezi (COMET) yöntemi, antimikrobiyal aktivitesi ise disk difüzyon yöntemi ile değerlendirilmiştir. Kurkumin, 2 ? M ve üzerindeki tüm konsantrasyonlarda ABTS'ye karşı antioksidan aktivite ve H2O2 tarafından oluşturulan genotoksisiteye karşı doza bağlı olarak koruyucu özellik gösterirken; 25-50 ? M dozlarda bazı bakteri ve mantarlara karşı antimikrobiyal aktivite göstermemiştir. Sonuçlar, piyasada satılan materyallerin benzer maddeleri taşıdığını ve bitkisel ürünlerde yeterli miktarda kurkumin bulunduğunu göstermiştir.Anahtar Kelimeler: Curcuma longa L., kurkumin, ar-turmeron, HPLC/LC-MS-MS, GC/GC-MS, pestisitler, mineraller, COMET, TEAC

Abstract:
ABSTRACTCurcuma longa L. rhizomes which are mainly used as spice and for medical purposes in Turkey, are rich in curcumin with (1E, 6E)-1,7-bis(4-hydroxy-3-methoxyphenyl)-1,6-heptadiene-3,5-dione structure. Three ungrounded rhizomes and two different herbal preparations were bought from different markets. A detailed study on curcumin, Curcuma longa L. powder drug and herbal preparations was realized. Curcumin and demethoxycurcumin have been isolated from curcumin-rich fractions, and their chemical structures were identified by chromatographic (TLC, CC) and spectroscopic (UV, 1H-NMR, 13C-NMR) methods. The essential oil with a yield of 1.2% was analyzed by GC and GC-MS methods, and the ar-turmerone (38.4%) was found as the main compound. Assay methods have been developed for curcumin and curcuminoids by using the HPLC, LC-MS-MS and spectroscopic methods, and repeatable results were obtained. It was observed that Curcuma longa L. drug could include pesticides such as endosulphane and DDT, high levels of minerals such as potassium, calcium and magnesium, and heavy metals such as lead. Antioxidant activity of curcumin was assessed by in vitro trolox equivalent antioxidant capacity (TEAC) method, antigenotoxic and protective effect of curcumin were assessed by in vitro alkaline single cell gel electrophoresis (COMET) method, and antimicrobial activity was assessed by disc diffusion method. Curcumin has showed antioxidant activity properties to ABTS in 2 ? M and above concentrations, dose-dependent protective property to genotoxicity by H2O2; on the other hand it has showed no antimicrobial activity against some bacteria and fungus in 25-50 ? M concentrations. The results showed that the samples that we bought have nearly similar compounds and the herbal preparations in the market have enough quantity of curcumin.Keywords: Curcuma longa L., curcumin, ar-turmerone, HPLC/LC-MS-MS, GC/GC-MS, pesticides, minerals, COMET, TEAC