Güneş enerjisi kaynaklı ejektörlü soğutma sisteminin performansının araştırılması
Investigation of the performance of solar-powered ejector cooling system
Yazar: ŞAKİR YALÇIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KÜRŞAD ERSOY
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Bu çalışmada, güneş enerjisi kaynaklı ejektörlü soğutma sistemi(GDESS)'nin Türkiye'nin farklı bölgelerinde bulunan Konya, Antalya, Aydın ve Urfa illerinde, Mayıs-Ekim aylan ve 8.00-17.00 saatleri arasında, performansı araştırıldı. Son 6 yılı kapsayan (1999-2004) meteorolojik veriler, DMİ'den temin edildi. GDESS için en uygun kolektörün seçici yüzeyli vakum tüplü kolektör olduğu belirlendi. Seçilen iller için hava soğutmalı kondensere sahip sistemin ortalama olarak aylık, günlük ve saatlik performansı ve birim soğutma gücü tespit edildi. Her il için farklı şartlarda tasarlanan her bir sistemin bahar aylarında çalışma sıcaklıkları değiştirilerek veya hava soğutmalı kondenser yerine evaporatif kondenser kullanılarak sistemin performansında ve soğutma gücünde önemli artış sağlanabileceği belirlendi. Konya ili için Tbo=85°C, Tk=30°C, Te=12°C seçildiğinde, Temmuz ayı saat 11.00 ortalamasında, evaporatif kondenserli GDESS'nin genel performans katsayısı, COPo=0.187 ve birim soğutma gücü Qe=167W/m2 olarak tespit edildi. Böyle bir sistemin seçilen iller içinde en yüksek performans katsayısını Urfâ ilinde verdiği, bunu Aydın, Antalya ve Konya illerinin izlediği belirlendi. Sistemin yaz aylarında yaklaşık olarak saat 16.00'ya kadar soğutma yapabileceği, bu saatten sonra seçilen iller için genel olarak soğutma gücünün sıfira yaklaştığı görüldü. Bu çalışma sonunda, seçilen illerde ve Türkiye'deki benzer iklime sahip diğer illerde 8.00-16.00 saatleri arasında, ortam soğutulması amacıyla GDESS'nin kullanılabileceği belirlendi. Anahtar kelimeler: ejektör, soğutma sistemi, güneş enerjisi, meteorolojik veri 111

Abstract:
In this study, the performance of solar-powered ejector cooling system during the period of May through October and hours from 8:00 to 17:00 was investigated for cities Konya, Antalya, Aydın and Urfa located in different regions of Turkey. Meteorological data including recent six years period (1999-2004) were obtained from The State Meteorological Affairs (DMİ). Evacuated-tube collector with selective surface was the most suitable for the present system. Monthly, daily and hourly average performances together with unit cooling capacity of system using air-cooled condenser for selected cities were determined. The performance and cooling capacity of the designed system at different conditions for each city could significantly increase with changing the operating temperatures during spring months or using evaporative condenser instead of using air-cooled condenser in the system for cooling season. At the average of July at 11:00 for Konya, when the operating temperatures were taken as Tba=85°C, Tk=30°C and Te=12°C, overall coefficient of performance (COP0) and unit cooling capacity (Qe) of the present system with the evaporative type condenser were calculated 0,187 and 167W/m2, respectively. The highest COP0 value of the present system was found for Urfa and that of Aydın, Antalya and Konya followed each other in sequence. During summer months, the present system could provide sufficient cooling until hour 16:00, but beyond this time, the cooling capacity of the system was dramatically decreased around zero for all selected cities. As a result of this study, it was determined that the present system for the selected cities and in similar climatic regions of Turkey could be used for comfort air conditioning in the range of hours from 8:00 till 16:00. Keywords: ejector, cooling system, solar energy, meteorological data IV