Tarsus Böğrüeğri Kalesi, Çamlıyayla Namrun Kalesi ve Sinap gözetleme kulesi /
Yazar: ALPEREN KUYUCU
Danışman: DOÇ. DR. HALİL SÖZLÜ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Tarsus; Neolitik dönemden sonra yerleşimde bulunan sakinleri şöyledir; Hititler, Luviler, Asurlular, Fenikeliler, Grekler, Helenistik (Büyük İskender) dönemi, Romalılar, Bizanslılar, Emeviler, Abbasiler, Selçuklular, Memluklular, Ramazanoğulları Beyliği, Dulkadiroğulları Beyliği, Karamanoğulları Beyliği, Osmanlılar ve Cumhuriyet (günümüz) dönemi sakinleridir. Çamlıyayla; İlçenin medeniyet tarihi tam olarak tahmin edilmemekle beraber Çamlıyayla'ya adını veren Namrun Kalesi, bölgeye Haçlı ordularının geldiği zamanda ve Selçuklular devrinden başlayarak uzun süre Kilikya Ermeni Krallığının yönetiminde olmuş, bu zaman içinde Namrun Sinyörü olarak bilinen Oşin'in, bölgede hükümdarlık yaptığının bilgisine ulaşılmaktadır. Oşin, 1081 tarihinde ordusuyla beraber, Bizans İmparatoru Alexios'un komutanı statüsündeyken, burası Selçuklulara ve sonra da diğer Müslüman Devletlerin yönetimine girmiştir. 1854 tarihinden sonra cereyan eden Osmanlı-Mısır savaşları esnasında, Namrun bölgesini Ali Paşa fethetmiş, 19. yüzyılın ikinci evresinden sonra bucak (bölge) merkezi olarak idari taksimat içerisinde bulunmuş, 1991 yılında ise Tarsus ilçesinden ayrılarak müstakil ilçe olmuştur. Tezimizde, Mersin'in Tarsus ilçesinin ilk önce tarihi ve coğrafyası hakkında bilgi verilip, daha sonra bu ilçe sınırları içinde bulunan Böğrüeğri Kalesi'nin ve daha sonra da Çamlıyayla ilçesinin ilk önce tarihi ve coğrafyası hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra bu ilçe sınırları içinde bulunan Namrun Kalesi ve Sinap Gözetleme Kulesi'nin incelenmesi yapılmıştır. Bu mimari yapıların hangi döneme ait olduğu da özellikle belirtilmiştir. Bu eserlerin günümüzdeki durumları ve zamanla geçirdiği evreler hem yazılı hem de görsel olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ayrıca Tarsus ve Çamlıyayla ilçelerinde yer alan bu yapılar çevre ilçelerde ve Anadolu'da yer alan yapılarla karşılaştırılıp değerlendirilmiştir. Bu tez çalışmasında günümüzde birbirine yakın olan Tarsus ve Çamlıyayla ilçe sınırlarında yer alan kalelerin özellikleri ele alınıp hem bölge içerisindeki hem de Anadolu'daki önemleri üzerinde durulmuştur.

Abstract:
Tarsus; The inhabitans of the settlement after the Neolithic period are as follows; Hittites, Luwis, Assyrians, Phoenicians, Greeks, Hellenistic (Alexender the Great) period, Romans, Byzantines, Ummayads, Abbasids, Seljuks, Mamluks, Ramazanoğulları Principiality, Dulkadiroğulları Principiality, Karamanoğulları Principiality, Ottomans and Republic (modern) period residents. Çamlıyayla; Although the exact settlement date of Çamlıyayla District is not known. Namrun Castle, which gave its name to the district remained in the bands of the Armenian Kingdom of Cilicia for a long time starting from the time of the Crusaders and Seljuks, and there is information that Oşin, known as Namrun Signor, ruled here. While Oşin was the commander of the Byzantine Emperor Alexios with the soldiers in the 1081, the region passed to the Seljuks and later to other Muslim States. The Ottoman Empire, which started after 1854, captured Namrun during the Mamluk wars, Ali Pasha took its palace in the administrative division as town center after the second half of the 19th century, and in 1991 it became an independent district by leaving the Tarsus district. In our thesis, firstly, information about the history and geography of Tarsus district of Mersin is given, and then information about the history and geography of Böğrüeğri Castle within the borders of this discrict and then Çamlıyayla districrt is given, then Namrun Castle and Sinap Watchtower, which are within the borders of this borders of this discrict, examined. The period to which these architectural structures belong is also specified. The current status of these Works and the phases they have gone through over time have been tried to be revaled both in writting and visualy. In addition, these structures in Tarsus and Çamlıyayla districts were compared and evaluated with the sutructures in the surrounding districts and Anatolia. In this thesis, the characteristics of the castles located in the borders of the Tarsus and Çamlıyayla districts, which are close to each other today, are discussed and their importance both in the region and in Anatolia are emphasized.