Dede Korkut destanlarının kültürel açıdan incelenmesi ve eğitimde kullanılabilirliği
A cultural research of Dede Korkut legends and their availability in education
Yazar: MUHAMMET YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. AZİZ KILINÇ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dede Korkut Hikayeleri = Dede Korkut Stories ; Dede Korkut Kitabı = Dede Korkut Book ; Destanlar = Epics ; Kültür = Culture ; Kültürel ögeler = Cultural facts ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Türk Edebiyatında Türk Milli kültürünü bünyesinde barındıran birçok eser vardır. Bu eserler arasında en önemli yeri teşkil edenlerden birisi muhakkak ki Dede Korkut Destanları'dır.19. yüzyılda Dede Korkut Destanları'nın ilk ve kapsamlı nüshası olan Dresden yazmasının bulunmasının ardından 1950'de ilk olarak Muallim Rifat tarafından yayımlanmıştır.Destanlar üzerinde yapılan çalışmaların çoğu ?lingustik? çalışmalar olarak tanımlanabilir. Bu durum Dede Korkut Destanları'nın kültür hazinesi olma özelliğinin unutulmasına veya bu özellikten yeterince yararlanılamamasına neden olmuştur. Bu gözlemimiz sonucunda, Dede Korkut Destanları'nı kültürel açıdan incelemek ve eğitimde kullanılabilirliğini değerlendirmek için bu çalışmayı gerçekleştirdik.Kitab- ı Dedem Korkut Alâ Lisân- ı Taife- i Oğuzân adlı kitabı oluşturan on iki destan titizlikle okunmuş belirli sıklıklarla tekrar eden ve birer kültürel öge olan bölümler alınmış, farklı destanlardan alınan benzer bölümler birleştirilmiş ve böylelikle bulgular elde edilmiştir.Araştırma, literatür taraması tekniğine dayalı olarak yapılmıştır. Öncelikle kültür ve destan kavramları açıklanmıştır. Ardından Dede Korkut Destanları üzerine yapılan çalışmalar incelenmiştir.Kültürel ögeler bakımından zengin olan bu metinlerden, Türkçe eğitiminde nasıl ve ne kadar yararlanılabileceği tartışılmış ve değerlendirmelerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: kültür, destan, kültürel öge, Dede Korkut, Türkçe Eğitimi

Abstract:
There are a lot of works which contain Turkish National culture constitutionally in Turkish Literature. Dede Korkut Legends are certainly one of those works that have the greatest importance.After the discovery of Dresden handwritings, the first and extensive copy of Dede Korkut Legends, in 19 th century, these legends were published in 1950 by Muallim Rifat for the first time.The majority of the studies on the those Legends can be defined as ? linguistic?. That point caused the forgottenness of Dede Korkut Legends? characteristic feature of being a cultural treasure or led to inadequte utilisation from these Legends? characteristic feature mentioned here. As a result of our observation, we realized this study to examine Dede Korkut Legends from a cultural point of view and to evaluate the feasibility of them in the field of education.The twelve legends that form Kitab-ı Dedem Korkut Alâ Lisan-ıTaife-i Oğuzan were read with particularity, the parts which were repeated periodically and are the cultural components were taken, the similar parts taken from different legends were connected, in this way the findings were accomplished.The research was made by using literary search technique. First of all, the concepts ?culture? and ?legend? were explained. Then the studies on Dede Korkut Legends were examined.The issues about how and to what extent can these texts, which have rich cultural elements, be utilised from in education of Turkish were discussed and evaluations were made.Key Words: culture, legend, cultural component, Dede Korkut, education of Turkish