Erken dönem uyumsuz şemaların çevrimiçi ve/veya telefon ile destek veren psikososyal çalışmacıların, tükenmişlik düzeyi ve durumluk/sürekli kaygı düzeyleri ile ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship of early maladaptive schemas with the level of burnout and state/trait anxiety of psychosocial workers who support online and/or telephone
Yazar: ALAGÜN BELCE BAHŞİ
Danışman: PROF. DR. AHMET TAMER AKER
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Travma ve Afet Çalışmaları Uygulamaları Ana Bilim Dalı / Ruhsal Travma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Durumluk kaygı = State anxiety ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Kaygı = Anxiety ; Psikososyal yardım = Psychosocial help ; Sürekli kaygı = Trait anxiety ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional

Özet:
Mesleki tükenmişlik, hem fiziksel hem de duygusal açıdan tükenme hali olarak tanımlanmakta ve her geçen gün farklı sektörlerde çalışan bireylerde artarak varlığını sürdürmektedir. Tükenmişlik, kişilerde kapana kısılmışlık hissi ya da boşluk gibi belirtilerin ortaya çıkmasına yol açabilecek denli ciddi bir durumdur. Farklı sektörlerdeki çalışanlarda görülebilen tükenmişlik, özellikle belirli meslek gruplarında kendisini daha fazla göstermektedir. Bu meslek grupları arasında duygusal yükü fazla olan  yardım çalışanları yer almaktadır. Yardım çalışanları, fiziksel sağlık, güvenlik, sosyal ve psikolojik hususlarda hizmetler sunan ve farklı unvanlarda görev yapan kişilerden oluşmaktadır.  Tükenmişlik, Freudenberger (1974) tarafından da belirtildiği gibi yavaş yavaş ilerleyen bir seyre sahiptir ve çoğunlukla kişiler tükenmişlik hissinin farkında olamayabilirler. Bu yüzden, tükenmişlik belirtileri örtük farklı durum ve belirtilerle kendisini gösterebilmektedir. Fiziksel (somatik) yakınmalar, işi bırakma niyetinin ortaya çıkması, iş devamsızlığı ve ruh sağlığı bozuklukları gibi durumlar tükenmişliğin sonuçları olarak değerlendirilmektedir. Yardım çalışanlarının, hizmet sağladıkları grupların özellikleri düşünüldüğünde duygusal açıdan büyük bir yükün altında olmaları ihtimal dahilindedir ve tükenmişlik için riskli gruplar arasında kabul edilebilir. Tükenmişlik düzeyinin yardım çalışanlarındaki durumunun, günümüz koşulları göz önünde bulundurulduğunda COVID 19 pandemi süreciyle birlikte  değerlendirilmesinin önemli sonuçlar sunabileceği düşünülmektedir. Ayrıca, tükenmişlikle ilişkili olabilecek psikososyal unsurlar ve olası risk faktörleri olarak anksiyete ve erken dönem yaşantılarına ilişkin değişkenler bu araştırmada incelenmiştir. Böylelikle, hangi özelliklere sahip çalışanların tükenmişliğe daha yakın olduğunu anlamak ve ileri çalışmalarda, bu çalışanlara yönelik müdahaleler geliştirmek mümkün hale gelecektir.

Abstract:
In this study, the relationship between burnout, state/trait anxiety and early maladaptive schemas of psychosocial workers who provided online and/or telephone support was investigated. 153 helping professionals with the job titles including psychologist, psychiatrist, psychological counselor and social worker participated in the research. Due to the novel conditions related to COVID 19 outbreak, online questionnaires created by the researcher were distributed to the participants and data were collected. The data measurement tools used in the research were Demographic Information Form, Maslach Burnout Scale, State/Trait Anxiety Scale (STAI) and Young Schema Questionnaire – Short Form. First, the differences in burnout, state/trait anxiety and early schema dimensions were examined in terms of variables related to socio-demographic and profession of the participants. Secondly, the relationship between the burnout, state/trait anxiety and burnout levels of the participants was examined and the predictors of the burnout levels were determined. According to the research findings, significant differences were found in the dimensions of burnout, state/trait anxiety, and early maladaptive schemas in terms of the variables of the participants' education level, work experience, prior psychiatric treatment status, gender, and in-service training status. Significant differences were found in the state/trait anxiety and early maladaptive schemas of burnout in terms of these variables. In addition, participants' burnout total, emotional exhaustion, depersonalization and personal achievement sub-dimensions were found to be positively related to state/trait anxiety and early maladaptive schemas. When the predictors of burnout were examined, it was found that higher emotional burnout scores were significantly predicted by the high scores obtained from the state/trait anxiety levels, abandonment, and higher standards schemas.
It can be considered that understanding the occupational and emotional functioning levels of psychosocial workers is important in terms of the effectiveness and continuity of the service they provide. On the other hand, it can be said that the relationship between emotional burnout levels and other burnout dimensions with anxiety and early maladaptive schemas is due to the fact that pandemic conditions can increase the burden of psychosocial workers. In this direction, it is thought that the risk of burnout may be higher in this process and studies similar to this study may be repeated in the future.