Tuz Gölü havzası ( Ş. Koçhisar civarı ) geç eosen yaşlı silisiklastiklerin diyajenezi ve hazne kaya potansiyeli
Diagenetic and reservoir rock properties of the late eocene aged siliciclastics in the Tuz Gölü basin (around Şereflikoçhisar)
Yazar: YAZGAN KIRKAYAK
Danışman: DOÇ. DR. TURHAN AYYILDIZ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
İnceleme alanı, Orta Anadolu sedimanter havzalarından biri olan Tuz Gölü Havzası doğu bölümünde Ş. Koçhisar – Karapınar arasında yer almaktadır. İnceleme konusunu oluşturan silisiklastikler Karapınar formasyonu Boyalı Üyesi'ne (Orta-Üst(?) Eosen) aittir. Birim, alüvyal yelpaze - örgülü akarsu deltası ve denizaltı yelpaze kanal ortamını yansıtan kalın kumtaşı ve masif çakıltaşı fasiyeslerinden oluştuğu ortaya konulmuştur Kumtaşları, yapılan petrografik sınıflamaya göre, arkoz, litik arkoz ve feldispatik-litik arenit bileşimindedir. Diyajenetik tarihçede erken diyajenetik evrede karbonat, FeO2, geç diyajenetik dönemde dolomit (ankerit) ve silis çimentoları saptanmıştır. Geç diyajenetik yapılar olan feldspatların albitizasyonu ve feldispat üzeri büyüme gözlenmiştir. Ayrıca otijenetik klorit-smektit oluşumları belirlenmiştir. Solüsyonlar etkisiyle geç diyajenetik döneme ait feldspat ve karbonatlarda çözünmeler gözlenmiştir. Laboratuar analizlerine göre inceleme konusunu oluşturan silisiklastiklerin (33 adet) gözeneklilik – geçirgenlik sonuçları sırasıyla  % 1.40 – 19.40 (ortalama % 9.15) ve 0.01 – 43.95 (ortalama 5.07) mD arasındadır. Gözeneklilik değerleri ölçüldükten sonra, tapa örnekleri mavi reçine ile doyurularak ince kesitleri değerlendirilmiştir. Bu kesitlerden petrografik resimler çekilmiş ve 3B bilgisayar programı kullanılarak gözenek % miktarı hesaplanmıştır. Bu veriler kullanılarak, örneklere ait görsel ortalama gözeneklilik değerleri elde edilmiştir. Bu örneklere ait görsel gözeneklilik değerleri ile laboratuar değerleri arasında pozitif bir korelasyon gözlenmiştir. Bununla birlikte; tane boyu, küresellik ve mikro-gözeneklilik faktörlerinin 3B görüntü analizi ile gerçek laboratuar değerleri arasında farklılığı arttıran değişkenler olduğu belirlenmiştir. Farklılığı en aza indirme amacıyla da düzeltme katsayı tablosu oluşturulmuştur. 
Orta-Üst(?) Eosen silisiklastikleri, laboratuar ve 3B görsel verilere göre orta-iyi nitelikte hazne kaya potansiyeli taşıdığı belirlenmiştir. Sedimantolojik analizler iyi hazne kaya niteliğine sahip olan silisiklastiklerin yanal yönde ve havza merkezine doğru masif kumtaşı ve konglomeradan ince taneli fasiyeslere geçişler sunduğunu göstermektedir. Bu durumda Boyalı üyesi silisiklastiklerinin havza merkezine doğru hedef seviye olma riski olduğunu göstermektedir.
Ağustos 2014, 131 sayfa
Anahtar Kelimeler: Diyajenez, 3B gözenek modelleme, Tuz Gölü Havzası, Karapınar formasyonu, Boyalı üyesi

Abstract:
The study area is located in the east of the Tuz Gölü Basin, one of the sedimantary basins in the Central Anatolia, between Ş. Koçhisar and Karapınar districts. The objective of this research is siliciclastics of Boyalı Member (Middle-Upper(?) Eocene) of Karapınar formation. The Boyalı Member is composed of thick sandstones and massive conglomerate facies indicating alluvial fan – braided stream delta and submarine fan channel environment. Sandstones, by the petrographic classification, are composition of arkoses to lithic arkose and feldspathic litharenite. Carbonate and FeO2 cements in early diagenesis and dolomite and silica cement were observed in the late diagenesis. Otigenetic chlorit-smectite formation were also determined. Feldspar and carbonate dissolution by solution effect in underground were determined. According to laboratory analysis (33 samples) that porosity and permeability values constitute of this subject are between 1.40 – 19.40% (average 9.15%) and 0.01 – 43.95 mD (average 5.07 mD), respectively. After porosity measuring at laboratory, thin sections were analyzed that made from impregnated blue resin plug. Petrographic photos were taken from the thin sections and pore volumes were calculated from 3D computer program. By using total and pore volume, porosity values of the samples were determined and were averaged. Positive correlation is generally observed between laboratory analysis and visual porosity from thin sections. However, it was determined influence factors that increases differences between 3D visual analysis and laboratory which are grain size, sphericity and micro-porosity parameters and for reduce these difference to minimum some coefficient were determined. 
According to laboratory and 3D visual data, it was identified that middle to upper(?) Eocene siliciclastics have fair to good reservoir quality. Early and Late diagenesis structures and textures have been demonstrated. Facies changing from massive sandstone and conglomerate to fine grain deposits along lateral direction and through the basin centre. In this case the Boyalı siliciclastics toward the basin center has shows target risk in the basin.
August 2014, 131 pages
Keywords: Diagenesis, 3D porosity modeling, Tuz Gölü Basin, Karapınar formation, Boyalı member