Aile hekimliği polikliniğine halsizlik/yorgunluk şikayetiyle başvuran kişilerin yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi
Determination of the lifestyle behaviors of people who apply to the family medicine polyclinic with complaints of weakness/fatigue
Yazar: ÖZLEM DOĞAN
Danışman: PROF. DR. CENK AYPAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
AMAÇ: Ülkemizde her yıl milyonlarca kişi aile hekimliği polikliniklerine halsizlik ve yorgunluk şikayetiyle başvurmaktadır. Bu çalışmada halsizlik ve yorgunluk şikayetiyle aile hekimliği polikliniğine başvuran kişilerin yaşam biçimi davranışları değerlendirilip, aile hekimi olarak hastaların sosyodemografik özelliklerini de dikkate alarak bu şikâyeti tek bir semptom olarak görmek yerine irdelemek, hastayı anlamaya çalışmak, hastayı doğru yönlendirmek ve gereksiz sağlık harcamalarının önüne geçmek amaçlanmıştır.

	GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız halsizlik/yorgunluk şikayetleriyle sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkiyi inceleyen tanımlayıcı tipte bir araştırma olarak yapılmıştır. Evren büyüklüğü 1800 kişi olarak saptanmıştır. %95 güven aralığında örneklem büyüklüğü 317 kişi olarak hesaplanmıştır. Veri kayıpları da göz önünde bulundurularak 353 katılımcı ankete dahil edilmiştir. Çalışmada araştırıcı tarafından oluşturulan sosyodemografik veri anketi ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II kullanılmıştır. Araştırmacılar tarafından oluşturulan anket; yaş, cinsiyet, boy, kilo, eğitim durumu, medeni hali, çalışma durumu, sigara kullanımı, kronik hastalık varlığı, sürekli ilaç kullanma durumu ve gelir durumlarını nitelendirme biçimlerinden oluşan 11 adet soruyu içermektedir. Çalışmanın verileri gönüllülük esasına dayalı olarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Tüm karşılaştırmalarda p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.

BULGULAR: Bütün katılımcıların toplam SYBD II ölçek puan ortalaması 126,64±18,99 olarak hesaplanmıştır. Manevi gelişim ile kişiler arası ilişkilerin pozitif yönde güçlü bir ilişkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet ile fiziksel aktivite arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Katılımcıların yaşları ve beslenme puanları arasında ilişki olduğu belirlenmiştir. Eğitim ile fiziksel aktivite, kişiler arası ilişkiler arasında ve çalışma durumu ile beslenme, fiziksel aktivite arasında ilişki bulunmuştur. Gelir algısı ile fiziksel aktivite, manevi gelişim, kişiler arası ilişkiler ve stres yönetimi açısından istatistiksel açıdan anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Kronik hastalık, sürekli ilaç kullanımı ile sağlık sorumluluğu, beslenme arasında ve vücut kitle indeksi ile beslenme, fiziksel aktivite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. 

SONUÇ: Aile hekimliği polikliniklerine halsizlik yorgunluk şikâyetiyle başvuran kişilerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarından en düşük puan ortalamasının fiziksel aktiviteye ait olduğu görülmüştür. Çalışmamızda katılımcıların gelir algılarıyla sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasında doğrudan ilişkiler bulunduğu görülmüştür. Beslenme puanıyla gelir algısı arasında anlamlı ilişki bulunamamış, bu ilişkinin gelir durumuyla ilgili olabileceğini düşündürmüştür. Medeni durum ile kategorize yanıtlar arasında ise anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Fiziksel aktivite, düzenli beslenme gibi sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına hastaları yönlendirerek gereksiz sağlık harcamaları önlenebilir.

ANAHTAR KELİMELER: Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları, Sağlık Sorumluluğu, Fiziksel Aktivite, Halsizlik/Yorgunluk

Abstract:
AIM: In our country, millions of people consult to family medicine outpatient clinics with complaints of weakness and fatigue every year. In this study, it was aimed to evaluate the lifestyle behaviors of people who consult to the family medicine outpatient clinic with complaints of weakness and fatigue, and to examine this complaint, instead of seeing it as a single symptom, taking into account the sociodemographic characteristics of the patients as a family physician, trying to understand the patient, directing the patient correctly and preventing unnecessary health expenditures. 

MATERIALS AND METHOD: Our study was conducted as a descriptive study examining the relationship between weakness/fatigue complaints and healthy lifestyle behaviors. The universe size was determined as 1800 people. The sample size was calculated as 317 people in the 95% confidence interval. Considering the data losses, 353 participants were included in the survey. Sociodemographic data questionnaire created by the researcher and Healthy Lifestyle Behaviors Scale II were used in the study. The questionnaire created by the researchers includes 11 questions consisting of age, gender, height, weight, education status, marital status, employment status, smoking, presence of chronic disease, continuous drug use and income status. The data of the study were collected by face-to-face interview technique on a voluntary basis. In all comparisons, p<0.05 was considered statistically significant.

RESULTS: The mean total healthy lifestyle behaviors II score of all participants was calculated as 126.64±18.99. It has been determined that there is a strong positive relationship between spiritual development and interpersonal relations. It was observed that there was a significant relationship between gender and physical activity. It was determined that there was a relationship between the ages of the participants and their nutrition scores. Relationships were found between education and physical activity, interpersonal relationships, and between employment status and nutrition and physical activity. It was determined that there was a statistically significant difference between income perception and physical activity, spiritual development, interpersonal relations and stress management. A statistically significant difference was found between chronic disease, continuous drug use and health responsibility, nutrition, and between body mass index and nutrition and physical activity. 

CONCLUSION: It was observed that the lowest mean score of healthy lifestyle behaviors of people who applied to family medicine outpatient clinics with the complaint of weakness and fatigue belonged to physical activity. In our study, it was observed that there were direct relationships between the income perceptions of the participants and their healthy lifestyle behaviors. No significant relationship was found between nutrition score and income perception, suggesting that this relationship might be related to income status. No significant relationship was found between marital status and categorized responses. Unnecessary health expenditures can be prevented by directing patients to healthy lifestyle behaviors such as physical activity and regular nutrition.

KEYWORDS: Healthy Lifestyle Behaviors, Health Responsibility, Physical Activity, Weakness/Fatigue