Adolesanlarda internet bağımlılık ve riskini etkileyen faktörler ile prososyal davranışlar arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between prosocial behaviors and factors affecting internet dependency and risk in adolescents
Yazar: TOLGA KASAP
Danışman: DOÇ. DR. NAZAN KAYMAZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Bağımlılık analizi = Dependence analysis ; Ergenler = Adolescents ; Prososyal davranış = Prosocial behaviour ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Amaç: Adolesan yaş grubundaki çocukların internet bağımlılık ve riskini etkileyen faktörleri incelemek ve internet bağımlılığı ile prososyal davranışlar arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını saptamaktır.
Yöntem: Araştırma 1 Temmuz 2019 – 1 Mart 2020 tarihleri arasında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Adolesan İzlem Polikliniği'ne başvuran, kronik hastalığı olmayan 10-18 yaş aralığındaki çocuklar ile yapılmıştır. Veriler sosyodemografik veri formu, Young İnternet Bağımlılığı Ölçeği Kısa Formu (YİBO-KF), Çocuk Prososyallik Ölçeği (ÇPÖ) kullanılarak toplanmıştır.
Bulgular: Tarihler arasında polikliniğe başvuran 2503 adolesandan kriterlere uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 488 kişi çalışmanın evrenini oluşturdu. Çalışmaya katılanların %59.8'i (n=292) kız, %40.2'si (n=196) erkekti. Katılımcıların ortalama yaşları 13,7±2,2, %19,9'u (n=97) tek çocuk, %62.3'ünün (n=304) okul başarısı iyi, %88.1'i (n=430) il/ilçe merkezinde yaşamaktaydı. Çalışmaya katılan çocukların %24'ü (n=117) kilolu ve aşırı kilolu (obez) sınıfına girmektedir. Çocukların internet kullanıcısı oldukları süre ortalama 4,2±2,5 yıl olarak saptandı. Çocukların %79,9'unun (n=390) kendine ait telefonu olduğu ve bu çocukların % 96,1'inin (n=375) telefonlarından internete girdiği, ortalama internet kullanım sürelerinin günde 2,8±1,9 saat olduğu saptandı. Katılımcıların annelerin günlük internet kullanım süresi 2,3±1,2 saat ve babaların günlük internet kullanım süresi 2,5±1,3 saat olarak saptandı. ÇPÖ okul başarısı iyi olanlarda daha yüksek ve çocuğun günlük internet kullanım süresi ile negatif yönlü zayıf düzeyde korele olduğu saptandı ve bu fark istatiksel olarak anlamlıydı. ÇPÖ ile YİBÖ-KF arasında negatif yönlü zayıf düzeyde korelasyon saptandı ve bu fark istatiksel olarak anlamlıydı. YİBÖ-KF, erkeklerde, obezitesi olanlarda, orta adolesan yaş grubunda, okul başarısı orta seviyede olanlarda ve kendine ait telefonu olanlarda daha yüksek saptandı ve bu fark istatiksel olarak anlamlıydı. YİBÖ-KF, çocuğun internet kullanıcısı olduğu süre, ebeveynlerin günlük internet kullanım süresi ve çocuğun günlük sanal oyun oynama süresi ile pozitif yönlü zayıf düzeyde korele, çocuğun günlük internet kullanım süresi ile pozitif yönlü orta düzeyde korele olduğu görüldü ve bu fark istatiksel olarak anlamlıydı. Yapılan çoklu regresyon analizinde YİBÖ-KF puan ortalamasını en çok etkileyen parametrenin çocuğun günlük internet kullanım süresi olduğu, ÇPÖ puan ortalamasını ise okul başarı düzeyi olduğu saptandı.
Sonuç: Her geçen gün daha çok kişinin hayatına giren internetin insanlara sunduğu imkânlarla günümüzün vazgeçilmez iletişim araçlarından olması beraberinde bağımlılık sorunu ortaya çıkarmaktadır. İnternet bağımlılığının yarattığı etkiler nedeniyle önem gerektiren bir halk sağlığı sorunu olduğu göz önüne alınarak bu durumu önlemek için etkili önlemler gerekmektedir.
Anahtar kelimeler: İnternet bağımlılığı, adolesan, prososyal davranış, çocuk

Abstract:
Objective: To examine the factors affecting the risk of internet addicton in children in the adolescent age group, and to determine whether there is a significant relationship between internet addiction and prosocial behaviours. 
Method: The research was conducted with children between the ages of 10-18 who applied to Canakkale Onsekiz Mart University Medical Practice and Research Hospital and Diseases Adolescent Follow-up Outpatient between 1st July 2019 -  1st March 2020. The data was collected using the sociodemographic data form, the Young Internet Addiction Scale Short Form (YIAS-SF) and the Child Prosociality Scale (CPS). 
Results: Between these dates there was a total of 2503 adolescent applicants who applied to the outpatient clinic, but those who met the criteria and accepeted to particicpate in the study was 488 adolescents. 59.8% (n=292) of patricipants were female and 40.2%(n=196) were male. The average age of the participants was 13.72.2 years, 19.9% (n=97) of them were an only child, 62.3% (n=304) have good success in school, 88.1% (n=430) of them live in provinces and districts. 24% (n=117) of participants classified as either overweight or obese. The average time that each child became an internet user was found to be 4.22.5 years old. It was also found that 79.9% of the children (n=390) had their own phone and 96.1% (n=375) of these children had access to the internet on their phones and their average internet usage per day was 2.81.9 hours. The daily internet usage of the participants mothers was found to be 2.31.2 hours, and the daily internet usage of the fathers was 2.51.3 hours. The CPS was found to be higher in those with good school success and a weak, negative correlation was found between those and the duration of daily internet use of the child, this difference was statistically significant. There was also found a weak negative correlation between CPS and YIAS-SF, this difference was also statistically significant. YIAS-SF was found to be higher in males, those with obesity, middle adolescents, those with moderate school success and those with their own phone. This difference was statistically significant. YIAS-SF was found to have a weak positive correlation with the time the child was an internet user, the daily internet usage time of the parents and the daily virutal game time of the child, and there was a moderate positive correlation with the daily internet usage time of the child, this difference was statistically significant. İn the multiple regression analysis, it was determined that the parameter that most affected the average of the YIAS-SF score was the duration of daily internet use of the child, and the average score of the CPS was the achievement level.
Conclusion: The fact that the internet, which is entering the lives of many more people everyday, is one of the indispensable communication tools of today with the opportunities it offers people, brings about the problem of addiction. Considering that internet addiction is an important public health problem (due to its effects), effective measures should be taken to prevent this. 
Key words: Internet addiction, adolescent, prosocial behaviours, child