Tasarımda sayısal düşünmenin fenomenolojisi
The phenomenology of computational thinking in design
Yazar: ETHEM GÜRER
Danışman: PROF. DR. GÜLEN ÇAĞDAŞ ; DOÇ. DR. MİNE ÖZKAR
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilişim Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarımda Bilişim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Felsefe = Philosophy ; Mimarlık = Architecture

Özet:
Sayısal düşünme, günümüz tasarım yaklaşımlarında sıkça sözü edilen bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır. Özellikle "sayısal" kavramının kullanım sıklığına bağlı olarak tasarım dağarcığında edindiği yer, tasarım çalışma alanının onun ne anlama geldiğini uzun zamandır farkında olduğunu göstermektedir. Ancak buna karşılık, sayısal düşünmeyi dijital teknolojilerin yenilikleri üzerinden kavramaya alışkın bir tasarım anlayışı için, sayısal düşünmeyi insan zihninin deneyimle bütünleşik bir ürünü olarak temelden sorgulamak henüz bir bilmecedir.
Bu çalışmada tasarımda sayısal düşünme, tasarım durumlarının anlamlandırılması, yorumlanması ve deneyimlenmesine dayanan bütünleşik bir süreç olarak tanımlanmaktadır. Bu süreçte tasarımcıların, gerek bireysel bakış açısı ve akıl yürütmelerindeki farklılıklarının, gerekse de bunların doğrulanması ve uygulanmasındaki ortaklıklarının önem taşıdığı düşünülmektedir. Bu noktada tasarımda sayısal düşünmenin, bir bilgi ve temsil birliğinin farklı tasarım problemlerine entegre edilmesinden çok, aktivite içinde tasarımcı tarafından evrilen kurgusu ön plana çıkmaktadır. 
Anlam, yorum ve eylem, fenomenolojik hermenötik felsefenin, insanın en genel manadaki bütüncül anlama süreçlerini tariflemede kullandığı temel prensiplerdir. Antik Yunan'dan bugüne uzanan hermenötik düşüncede insan, anlamların ve eylemlerin yorumlayıcısı olarak ifade edilir. İnsanın dahil olduğu her aktivite, aslında bir yorumlama edimidir. Hermenötik düşünce yorumu bir dil problemi olarak görür; dil, bağımsız bir semboller bütününden öte, insanın anlam ve eylemlerinde ifşa olup evrilir. 
Fenomenolojik hermenötik felsefenin yorumlamaya dayalı, düşünce ve eylemi bütünleyen yaklaşımının, tasarımda sayısal düşünmenin sorgulanması için önemli bir izlek oluşturacağı düşünülmektedir. Bu doğrultuda dilin, sayısalın ifade ve temsilinde olduğu kadar, düşüncenin geliştirilmesi, yorumlanması ve eylenmesi noktalarındaki önemi de tartışmaya açılmaktadır. Mimari tasarım eğitimine başlayan bir grup öğrenci ile yapılan bir basit sayısal tasarım egzersizi, bu tartışmaların somutlaştırılması ve derinleştirilmesi için analiz edilmiştir.

Abstract:
Computational thinking in design is an integrated process based on giving meaning, interpreting and doing in design situations. In this view, the sense of computing grounds on shifting from a medium that concerns design actions, into another that concerns design thoughts; and this shift naturally involves interpretation. 
Meaning, interpretation and action are the main principles that phenomenological hermeneutics grounds on in order to reveal human's understanding process. Human being has been described as an interpreter between acts and meanings: we switch between seeing the world as something of which we are part and seeing it as something we can objectify and operate on. Beside the fact that language maintains a key role for communication, it is also a milieu of understanding since meanings do not exist independently of being articulated in language. 
The aim of this study is to shift the emphasis of computational thinking from associating with technology and computers to designer's thinking and acting processes. Referring to the phenomenological hermeneutics, the idea of taking thinking and acting in a complementary way constitutes the frame of this pursuit which relies on the terminologies and concepts of contemporary hermeneutical philosophy. Computation, when considered a form of doing and reasoning rather than computer ability, is an inseparable aspect of designing. The main point of view presented in this thesis considers computation not as an isolated and external structure borrowed and used by the designer but rather as a part of the activity in practical regard which is inseparable from design acts. This consideration implies the interpretative qualities of computation in designing. In addressing computational issues in design, it takes up language as the mediation of interpretation in an experimental setup with beginning architecture students. In this regard, the thesis refers to some preliminary results of a study that focuses on uncovering the computational capability in a basic design activity.