Diyabetes mellitus hastalarında HbA1c düzeyleri ile lipid profili ve karaciğer fonksiyonları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Assesment of relation between HbA1c levels and lipid profiles withliver function tests in patients with diabetes mellitus
Yazar: BATUHAN GÜNEY
Danışman: PROF. DR. İLHAMİ ÜNLÜOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
HbA1c ile lipid seviyeleri arasında önemli ilişki
olduğu bulunmuştur. Dislipidemiye ek olarak artmış HbA1c kendi başına bağımsız 
olarak inme ve koroner arter hastalığı için risk faktörü olarak tanımlanmıştır. Tip 2 
diyabetes mellitus (DM) hastalığı ile alkolik olmayan yağlı karaciğer hastalığı 
(NAYKH) arasındaki ilişki literatürde gösterilmiştir. NAYKH basit şekilde yağ 
birikiminden, enflamasyona (NASH), fibröze, siroza, karaciğer yetmezliğine, 
hepatoselüler karsinoma kadar geniş bir spektruma sahiptir. Araştırmacılar NAYKH 
tanısı olan bireylerin Tip 2 DM için 2 kat artmış riski bulunduğunu ve özellikle Tip 2 
DM ile beraber olduğunda onkolojik, kardiyovasküler ve renal hastalıklar geliştirme 
riskinin arttığını göstermiştir. Tip 2 DM hastalığının NAYKH için bağımsız bir risk 
faktörü olduğu da gösterilmiştir. Prediyabet ya da diyabet hastası olup yüksek riskli 
veya hepatik enzimlerinde yükseklik saptanan hastalarda NAYKH için tarama 
önerilmektedir. İnsülin direncinin baş rolde oynadığı mekanizmalar sonucunda 
karaciğer ve dislipideminin de ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Çalışmamızda 
glisemik kontrol ile ilişkilerine bakmak için lipid profilleri ve hepatik enzimlerinin 
yanında girişimsel olmayan ve ileride karaciğer fibröz taramalarında daha yaygın 
şekilde kullanılabileceğini düşündüğümüz FIB-4 ve APRI indekslerini de ekledik. 
HbA1c ile lipid parametreleri ve hepatik enzimleri arasındaki ilişkiyi gösterdik. Bir 
hastanın kötü glisemik kontrol grubunda olabileceğini tahmin etmede açlık glukozu 
ve GGT'nin kullanılabileceğini gösterdik. İlginç olarak glisemik kontrol kötüyken 
FIB-4'ün azaldığını bulduk. Tüm bu sonuçlar ile beraber birinci basamakta girişimsel 
olmayan indeksler için ileri çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: HbA1c, dislipidemi, hepatik enzimler, FIB-4

Abstract:
It was found that there was a significant 
relationship between HbA1c and lipid levels. İn addition to dislipidemia, increased 
HbA1c level is an independent risk factor for stroke and coronary artery disease. The 
relationship between type 2 diabetes mellitus (DM) and non-alcholic fatty liver disease 
(NAFLD) was showed in literature. NAFLD has a wide spectrum from simple fat 
accumulation to inflammation (NASH), fibrosis, cirrhosis, liver failure and 
hepatocellular carcinoma. Researchers have found that individuals who has diagnosed 
with NAFLD has 2 fold risk for type 2 DM and when NAFLD is accompanied by DM, 
there is an increased risk to have oncologic, cardiovascular and renal diseases. It has 
also been shown that type 2 DM disease is an independent risk factor for NAFLD. 
Screening for NAFLD is recommended in patients with prediabetes or diabetes who 
are at high risk or have elevated hepatic enzymes. It is thought that liver and 
dyslipidemia may also be related as a result of the mechanisms in which insulin 
resistance plays a leading role. In our study, we added FIB-4 and APRI indices, which 
are non-invasive and which we think can be used more widely in liver fibrosis 
screening in the future, in addition to lipid profiles and hepatic enzymes, to look at 
their relationship with glycemic control. We showed the relationship between HbA1c 
and lipid parameters and hepatic enzymes. We have shown that fasting glucose and 
GGT can be used to predict whether a patient may be in a poor glycemic control group. 
Interestingly, we found that FIB-4 decreased when glycemic control was poor. With 
all these results, we think that further studies are needed for non-invasive indexes in 
primary care.
Key Words: HbA1c, dyslipidemia, hepatic enzymes, FIB-4