Antakya'da bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıkların bildirim durumu, hekimlerin bildirim konusundaki bilgi, tutum ve davranışları-2014
Notification status of notifiable infectious diseases in antioch, knowledges, attitudes and behaviors of the physicians regarding notification-2014
Yazar: ÖMER ALIŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. NAZAN SAVAŞ
Mustafa Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Bulaşıcı hastalık kontrolü = Communicable diseases control ; Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; Doktorlar = Physicians ; Hatay-Antakya = Hatay-Antakya ; Sağlık bilgi sistemleri = Health information systems ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç: Bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıkların bildirim durumunu, hekimlerin bildirim konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarını saptamak, bildirimle ilgili sorunlara çözüm önerileri geliştirmektir.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel nitelikteki araştırma Antakya'da Ekim 2014-2015 tarihleri arasında evreni temsil eden, basit rasgele yöntemle seçilmiş birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kurumlarında ve hekimlerinde (179) gerçekleştirilmiştir. Kurumların 2014 hastalık verileri İl Halk Sağlığı Müdürlüğü'ne bildirilenler ve Türkiye Sağlık İstatistik Modülü verileriyle karşılaştırılmış, hekimlere anket uygulanmıştır. Analizlerde Ki-kare, Kruskal Wallis, Mann Whitney-U testleri kullanılmış, p<0,05 önemli kabul edilmiştir.
Bulgular: Vaka tanımlamasına göre 30 farklı, %75,2'si A, %15,0'ı D ve %9,8'i C grubundan 3923 hastalık saptanmıştır. En sık görülen hastalıklar kuduz ve kuduz riskli temas, suçiçeği, rotavirüs iken en çok bildirilenler kuduz ve kuduz riskli temas, rotavirüs, akut hepatit A'dır. A ve C grubu kesin vakaların %39,7'sine doğru ICD 10 tanı kodu verilmiştir. Tüm hastalıkların %41,9'u, A grubunun %51,7'si, C grubunun %0,6'sı, D grubunun %17,7'si bildirilmiştir. Özel hastane A grubunu en az, D grubunu en fazla bildiren kurumdur. Aile hekimleri bildirim yapmamıştır. 
Hekimlerin %39,2'si Form 014'ü tam ve doğru doldurduğunu, %26,4'ü başka hastalık, bulgu tanısı girdiğini, %53,1'i bildirim sistemi ve sürveyans konusunda eğitim almadığını belirtmiştir. Form 014'ü tam ve doğru doldurma ile cinsiyet, günde bakılan hasta sayısı, kurumda çalışma süresi ve eğitim alma arasında ilişki saptanmazken (p>0,05), tam ve doğru dolduranların meslekteki çalışma süresi daha uzun bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç: Antakya'da bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıkların yarıdan azının bildirildiği, bilgi sistemlerinde sorunların bulunduğu, hekimlerde bilgi eksikliği ve yanlış uygulamaların olduğu saptanmıştır. Hekimler ve diğer sağlık personelinin eğitilmesi ve bilgi sistemlerinin standardize edilerek kullanımının kolaylaştırılmasıyla bildirimlerdeki kayıpların azalması sağlanabilecektir.

Anahtar sözcükler: Bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalık, sürveyans, ICD 10, sağlık bilgi sistemi

Abstract:
Objective: It is aimed to determine the notification status of notifiable infectious diseases, the physicians' knowledges, attitudes, behaviors about notification and to suggest solutions for the problems.
Materials and Methods: The study was implemented in primary, secondary and tertiary health institutions and the physicians selected by simple random method and representing the population in Antioch between October 2014-2015. Disease data of the health institutions were compared with disease data reported to Provincial Public Health Department and Turkey Health Statistics Module data, a survey was applied to the physicians. In statistical analysis Chi-square, Kruskal-Wallis and Mann-Whitney U tests were used, p <0.05 was considered significant.
Results: According to case definition 30 different 3923 diseases consisting of 75.2% A, 15.0% D, 9.8% C group were determined. While the most common diseases were rabies and rabies risky contacts, chickenpox, rotavirus, the most reported ones were rabies and rabies risky contacts, rotavirus, acute hepatitis A. The correct ICD 10 diagnosis codes were given to 39.7% of certain cases of group A and C. 41.9% of all diseases, 51.7% of group A, 0.6% of group C, 17.7% of group D were reported. The private hospital was the institution least reporting group A and most reporting group D. Family physicians didn't reported. 
The physicians indicated that 39.2% of them filled Form 014 accurately and completely, 26.4% entered other disease, finding ICD 10 codes, 53.1% not received training in surveillance and reporting system.While not be determined any relationship between accurately and completely filling disease plug and gender, number of patients seen in a day, working time in institution, receiving training (p>0.05), it was determined that working time in the profession of the physicians who filled Form 014 accurately and completely (p<0.05).
Conclusions: It was determined that less than half of notifiable infectious diseases was reported, there were some problems in information systems, lack of knowledge and misapplications of the physicians in Antioch. By training of health staff and facilitating of using information systems by standardized the reduction of losses in notification will be provided.

Keywords: Notifiable infectious disease, surveillance, ICD 10, health information system