Kamu okullarında görev yapan öğretmenlerin sürekli kaygıları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki
The relationship between trait anxiety and organizational commitment of teachers in public schools
Yazar: İSMAİL ÇEKİN
Danışman: PROF. DR. ALİ RIZA ERDEM
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Devam bağlılığı = Continuance commitment ; Duygusal bağlılık = Affective commitment ; Kaygı = Anxiety ; Normatif bağlılık = Normative commitment ; Sürekli kaygı = Trait anxiety ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Bu çalışmada kamu okullarında görev yapan öğretmenlerin sürekli kaygı düzeyleri ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada ilgili değişkenlerin cinsiyet, yaş, medeni durum, gelir düzeyi, eğitim durumu, mesleki kıdem ve çalıştığı okul türü değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı da ele alınmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma evrenini 2020-2021 eğitim öğretim yılında Aydın il merkezi Efeler ilçesindeki anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmada 266'sı kadın 134' ü erkek olmak üzere 400 öğretmen örnekleme alınmıştır. Katılımcılardan Kişisel Bilgi Formu ile birlikte Sürekli Kaygı Envanteri ve Örgütsel Bağlılık Ölçeği ile veri toplanmıştır. Veriler normal dağılım gösterdiği için analizde tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve t testi kullanılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre; kamu okullarında görev yapan öğretmenlerin sürekli kaygı düzeyleri ile genel örgütsel bağlılıkları arasında düşük düzeyde pozitif yönlü ilişki olduğu saptanmıştır (p< 0,05). Kamu okullarında görev yapan öğretmenlerin sürekli kaygısı (x̄=2,11) aritmetik ortalamayla "düşük" düzeydedir. Kamu okullarında görev yapan öğretmenlerin sürekli kaygı düzeyleri cinsiyet ve gelir düzeyi değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Kamu okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılığı (x̄=4,23) aritmetik ortalamayla "orta" düzeydedir. Kamu okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri yaş, eğitim durumu, mesleki kıdem ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Bu farklılaşma yaş değişkeni özelinde tüm alt boyutlarda, eğitim durumu özelinde normatif bağlılık alt boyutunda, mesleki kıdem özelinde duygusal ve normatif bağlılık alt boyutlarında, okul türü özelinde ise devam ve normatif bağlılık alt boyutlarında anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Kamu okullarında görev yapan öğretmenlerin sürekli kaygı düzeyleri ile örgütsel bağlılığın duygusal bağlılık ve normatif bağlılık alt boyutları arasında orta düzeyde, devam bağlılığı alt boyutu arasında düşük düzeyde pozitif yönlü ilişki olduğu bulunmuştur (p< 0,05). Kamu okullarında görev yapan öğretmenlerin sürekli kaygı düzeyleri örgütsel bağlılığı ve alt boyutlarını pozitif yönlü olarak yordamaktadır.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Kaygı, Sürekli Kaygı, Örgütsel Bağlılık, Duygusal Bağlılık, Normatif Bağlılık, Devam Bağlılığı.

Abstract:
This study aimed at investigating the relationship between trait anxiety levels and organizational commitment of teachers serving at public schools. The study discussed whether the study-related variables differ based on variables of gender, age, marital status, level of income, educational background, career seniority and type of school. The study was designed in a correlational survey model. The population of the study is composed of teachers serving at preschools, primary schools, secondary schools and high schools in Efeler district of the province of Aydın, during the 2020-2021 academic year. Four hundred teachers, including 266 females and 134 males, participated in the study. Trait Anxiety Inventory and Organizational Commitment Scale as well as Personal Information Form were administered to the participants to collect data. As the data is normally distributed, One-way Analysis of Variance (ANOVA) and t-test were used for analysis. Based on the results of the conducted analysis, a low level of positive relationship was found between trait anxiety levels and general organizational commitment scores of teachers serving at public schools (p< 0.05). The trait anxiety of teachers working in public schools is at "low" level with the arithmetic mean (x̄=2.11). Trait anxiety levels of teachers serving at public schools significantly vary based on gender and level of income variables. The organizational commitment levels of teachers working in public schools is at a "moderate" level with the arithmetic mean (x̄=4.23). Organizational commitment levels of teachers serving at public schools significantly vary based on variables of age, educational background, career seniority and school type. This differentiation is applicable to all sub-dimensions specifically for the variable of age, to normative commitment sub-dimension for the variable of educational background, to emotional and normative commitment sub-dimension for career seniority and to continuance and normative commitment sub-dimension for school type. A moderate level of positive relationship was found between trait anxiety levels of teachers serving at public schools and emotional commitment and normative commitment sub-dimensions of organizational commitment, and a low level of positive relationship was found between the continuance commitment sub-dimension (p<0.05). Trait anxiety levels of teachers serving at public schools positively predict organizational commitment and its sub-dimensions.