Ratlarda sodyum arsenit ile indüklenen karaciğer ve böbrek toksisitesi üzerine arı sütünün etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of royal jelly on sodium arsenite-induced liver and kidney toxicity in rats
Yazar: ENES KAYA
Danışman: DOÇ. DR. HALİL ŞİMŞEK
Bingöl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Arı ve Arı Ürünleri Anabilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Farmasötik Toksikoloji = Pharmaceutical Toxicology ; Fizyoloji = Physiology

Özet:
Bu çalışmada, sodyum arsenit (NaAsO2) kaynaklı karaciğer ve böbrek toksisitesine karşı arı sütünün antioksidan, anti-inflamatuar, homeostazı destekleyici ve hematoprotektif özellikleri araştırılması amaçlandı. Araştırmada, toplam 35 Wistar albino sıçan kullanılarak kontrol grubu, arı sütü, NaAsO2, NaAsO2 + 100 mg/kg arı sütü ve NaAsO2 + 200 mg/kg arı sütü olmak üzere beş deney grubu oluşturuldu. NaAsO2'nin sebep olduğu toksisiteye karşı arı sütünün etkileri, biyokimyasal, hematolojik ve enflamasyon parametreleri kullanılarak değerlendirildi.
Çalışmada, arı sütünün NaAsO2 ile indüklenen oksidatif strese ve enflamasyona karşı koruyucu etkileri araştırıldı. Deney kapsamında, NaAsO2 uygulanarak toksisite indüklendi ve ardından farklı dozlarda arı sütü verildi. Karaciğer ve böbrek dokularında biyokimyasal parametreler, antioksidan enzim aktiviteleri ve proinflamatuvar sitokin değişiklikleri analiz edildi. Özellikle lipid peroksidasyonu seviyeleri, süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (KAT), glutatyon peroksidaz (GSH-Px) ve glutatyon (GSH) aktiviteleri ölçüldü; inflamatuvar belirteçler (TNF-α, IL-1β, IL-6) değerlendirildi. Hematolojik olarak, kırmızı kan hücresi (RBC), beyaz kan hücresi (WBC), hemoglobin (HGB), hematokrit (HCT) ve trombosit (PLT) seviyeleri incelendi.
Arı sütü verilen gruplarda, NaAsO2'nin yol açtığı oksidatif stres ve enflamasyonun anlamlı derecede azaldığı bulundu. Lipid peroksidasyonunun azalması, antioksidan enzim aktivitelerinin (SOD, KAT, GSH-Px) ve glutatyon (GSH) seviyelerinin artması, daha düşük seviyelerde inflamatuvar belirteçlerin (TNF-α, IL-1β, IL-6) tespit edilmesi, arı sütünün koruyucu etkilerini gösterdi. Sodyum arsenitin serum üre ve kreatinin seviyelerini, ALT, AST ve ALP gibi karaciğer ve böbrek enzim aktivitelerini artırdığı, arı sütünün ise bu etkileri azalttığı belirlendi. Hematolojik analizler, NaAsO2'nin PLT, RBC, HGB ve HCT seviyelerini düşürüp WBC seviyelerini artırdığını, arı sütü uygulamasının bu parametreleri normal düzeylere getirdiğini ortaya koydu. Sodyum arsenitin enflamasyonu artırdığı ve arı sütü uygulaması ile bu etkinin azaldığı gözlemlendi. Özellikle 200 mg/kg dozunun, sodyum arsenit kaynaklı toksisitede daha etkili olduğu belirlendi.
Sonuç olarak, bu çalışma arı sütünün NaAsO2 ile indüklenen karaciğer ve böbrek toksisitesine karşı antioksidan, anti-inflamatuar, homeostazı destekleyici ve hematoprotektif özellikler sergilediğini göstermektedir. Elde edilen bulgular, arı sütünün ağır metal toksisitesine karşı potansiyel bir terapötik ajan olarak kullanılabileceğini öngörmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the antioxidant, anti-inflammatory, homeostasis-promoting and hematoprotective properties of royal jelly against sodium arsenite (NaAsO2)-induced liver and kidney toxicity. In the study, five experimental groups including control group, royal jelly, NaAsO2, NaAsO2 + 100 mg/kg -1 royal jelly and NaAsO2 + 200 mg/kg -1 royal jelly were established using a total of 35 Wistar albino rats. The effects of royal jelly against NaAsO2-induced toxicity were evaluated using biochemical, hematologic and inflammation parameters.
In the study, the protective effects of royal jelly against NaAsO2-induced oxidative stress and inflammation were investigated. Within the scope of the experiment, toxicity was induced by applying NaAsO2 and then different doses of royal jelly were given. Biochemical parameters, antioxidant enzyme activities and proinflammatory cytokine changes were analyzed in liver and kidney tissues. Especially lipid peroxidation levels, superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), glutathione peroxidase (GSH-Px) and glutathione (GSH) activities were measured; inflammatory markers (TNF-α, IL-1β, IL-6) were evaluated. Hematologically, red blood cell (RBC), white blood cell (WBC), hemoglobin (HGB), hematocrit (HCT) and platelet (PLT) levels were examined.
In royal jelly-treated groups, NaAsO2-induced oxidative stress and inflammation were found to be significantly reduced. Decreased lipid peroxidation, increased antioxidant enzyme activities (SOD, CAT, GSH-Px) and glutathione (GSH) levels, and lower levels of inflammatory markers (TNF-α, IL-1β, IL-6) showed the protective effects of royal jelly. Sodium arsenite increased serum urea and creatinine levels, liver and kidney enzyme activities such as ALT, AST and ALP, while royal jelly decreased these effects. Hematologic analyses revealed that NaAsO2 decreased PLT, RBC, HGB and HCT levels and increased WBC levels, while royal jelly administration brought these parameters to normal levels. It was observed that sodium arsenite increased inflammation and this effect was reduced by royal jelly administration. Especially 200 mg/kg-1 dose was found to be more effective in sodium arsenite-induced toxicity.
In conclusion, this study shows that royal jelly exhibits antioxidant, anti-inflammatory, homeostasis-promoting and hematoprotective properties against NaAsO2-induced liver and kidney toxicity. The findings suggest that royal jelly can be used as a potential therapeutic agent against heavy metal toxicity.