Kaynaştırma eğitimi verilen sınıflarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin öz-yeterlilik inançları ve kaynaştırma eğitimi yeterliliklerinin incelenmesi
Investigation of the self-efficiency beliefs and competencies of inclusive education of class teachers who work in the classes in which inclusive edcation is given
Yazar: ERKAN EREN
Danışman: DOÇ. DR. SALİH ÇAKMAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Özel eğitim = Special education ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı, kaynaştırma eğitimi uygulaması yapılan ilkokul sınıflarında görev yapan öğretmenlerin, öz-yeterlik algı düzeyleri ile kaynaştırma eğitimi yeterlik düzeylerinin belirlenerek iki değişken arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bununla birlikte araştırmacılar tarafından belirlenen demografik özelliklere göre katılımcı öğretmenlerin öz- yeterlik algı düzeyleri ve kaynaştırma eğitimi yeterlik düzeylerinin farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. İlişkisel tarama modeli kullanılarak yapılan araştırmanın çalışma grubunu, Bursa ilinde görev yapan 44 sınıf öğretmeni, Erzincan ilinde görev yapan 30 sınıf öğretmeni ve Van ilinde görev yapan 53 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada ölçme aracı olarak, araştırmacılar tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", Tschannen-Moranand Hoy (1998) tarafından geliştirilen, Çapa, Çakıroğlu ve Sarıkaya (2005) tarafından Türkçeye uyarlaması ve geçerlik güvenirlik çalışması yapılan "Öğretmen Öz-Yeterlik Ölçeği" ve Aksüt, Battal ve Yaldız (2007) tarafından geliştirilen "Kaynaştırma Eğitim Ölçeği" isimli ölçek ile toplanmıştır. Araştırmada "Öğretmen Öz-Yeterlik Ölçeği", "Kaynaştırma Eğitim Ölçeği" "Kişisel Bilgi Formu" ile elde edilen veriler SPSS programı vasıtasıyla çözümlenmiştir. Araştırma hipotezleri parametrik test yöntemleri olan Tek Yönlü Anova analizi, Bağımsız Örneklem T-Testi ve Pearson Korelasyon testi kullanılarak sınanmıştır. Araştırmada katılımcı öğretmenlerin öz-yeterlik algı düzeylerinin oldukça yüksek düzeyde olduğu bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre katılımcı öğretmenlerin Öz-yeterlik algı düzeylerinin; cinsiyet, yaş ve yine katılımcı öğretmenlerin lisans düzeyinde kaynaştırma eğitimi alma durumu değişkenlerine göre farklılaştığı sonucuna varılmıştır. Araştırmada katılımcı öğretmenlerin kaynaştırma eğitimi yeterlik düzeyleri gerek ölçek alt boyutları gerekse ölçek geneli kapsamında ortalama üzerinde olduğu görülmektedir. Katılımcıların kaynaştırma eğitimi yeterlik düzeylerinin; katılımcı öğretmenlerin cinsiyet, yaş ve çevresinde engelli birey olma değişkenlerine göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcı öğretmenlerin Öz- yeterlik algı düzeyleri ile Kaynaştırma Eğitimi Yeterlikleri arasında da anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Elde edilen bu ilişkilere göre değişkenlerden biri arttıkça diğeri de artış göstermekte veya biri azaldığında diğeri de azalış göstermektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between two variables which are named self-efficacy perception level of teachers working in inclusive primary classrooms and their competencies about inclusive education. Besides, it is clarified whether demographic features that is determined by researchers affect self-efficacy perception level of teachers and their competencies about inclusive education or not. The study also has been conducted with fourth-four mainstream teachers in Bursa, thirty mainstream teachers in Erzincan and fifty-three mainstream teachers in Van. Research data has been obtained from Personal Information Form that is developed researchers, self- efficacy scale that is developed by Tschannen-Moranand Hoy (1998) and is adapted in Turkey by   Çapa, Çakıroğlu ve Sarıkaya (2005) who conducted reliability and validity tests in order to determine self-efficacy of the teachers and survey of inclusive education developed by Aksüt, Battal ve Yaldız (2005). In the study, the data that is obtained from Self-efficacy Scale for Teachers, Survey of Inclusive Education and Personal Information Form has been processed by SPSS program. After that, the research hypotheses have been tested using the parametric test methods, One-Way Anova analysis, Independent Sample T-Test and Pearson Correlation Test. In summary, research results show that self-efficacy of the participants is quite high in this study. Furthermore, it is determined that self- efficacy of teachers is variable according to their age, gender and background knowledge about inclusive education. In the study, it is seen that the self-efficacy about inclusive education of the teachers is above average in terms of both the sub-dimensions of the scale and the overall scale. The other result of the study is that age, gender and interaction with people with special needs affect self-efficacy of the participants about inclusive education remarkably and these variables lead to different results related to self-efficacy of the participants about inclusive education. Finally, a notable relationship has been found between the self-efficacy perception level of the participants and their competencies about inclusive education. According to these relationships, as one of the variables increases, the other increases, or when one of them decreases, the other decreases.