Alkol-madde bağımlılarında öz aşkınlık ile depresif belirtiler, benlik saygısı ve kontrol odağı ilişkisi
The relationship of self-transcendence with depressive symptoms, self esteem and locus of control in alcohol-substance addicts
Yazar: SEDA ER
Danışman: PROF. DR. SEVİM BUZLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Bağımlılık = Dependency ; Benlik saygısı = Self esteem ; Denetim odağı = Locus of control ; Depresyon = Depression ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Öz aşkınlık = Self-transcendence

Özet:
Araştırmanın amacı, bağımlı bireylerdeki öz aşkınlık ile depresif belirtiler, benlik saygısı ve kontrol odağı arasındaki ilişkinin ve öz aşkınlık düzeyini etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. 
Tanımlayıcı-ilişki arayıcı tasarım ile yürütülen araştırmaya özel bir psikiyatri hastanesinin polikliniğine alkol-madde kullanım bozukluğu tanısı ile başvuran ve/veya yatışına karar verilen 115 birey katıldı. Veriler; Bireysel Bilgi Formu, Öz Aşkınlık Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (Kısa Form) ve Rotter'in İç-Dış Kontrol Odağı Ölçeği kullanılarak araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde; betimleyici istatistik testleri, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, pearson korelasyon analizi ve lineer regresyon analizi kullanıldı. 
Katılımcıların yaş ortalamasının 35,8±11,2 ve %80'inin erkek olduğu, %45,2'sinin yalnızca alkol kullanımının olduğu, en çok kullanılan maddenin esrar olduğu belirlendi. Katılımcıların cinsiyeti ile öz aşkınlık puan ortalamaları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark olduğu ve erkeklere ait öz aşkınlık puan ortalamalarının kadınlara göre daha yüksek olduğu bulundu. Katılımcıların öz aşkınlık puan ortalaması 48,23±7,17, depresif belirtiler puan ortalaması 37,10±9,39, benlik saygısı puan ortalaması 1,32±0,84 ve kontrol odağı puan ortalaması 9,65±3,45 olarak saptandı.  
Araştırma sonuçlarına göre yüksek öz aşkınlık puanlarının; düşük depresif belirti düzeyi, yüksek benlik saygısı ve iç kontrol odağı ile ilişkili olduğu görüldü.  Araştırmanın modeline dahil edilen değişkenler arasında çoklu ilişki olmadığı ve kontrol odağı ile depresif belirtilerin, öz aşkınlığı istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde açıkladığı saptandı (p<0,01).

Abstract:
The purpose of the present research is to determine relationship of self-transcendence with depressive symptoms, self-esteem and locus of control and the factors affecting the level of self-transcendence in addicts.
This research is carried out in a descriptive-relational research design with 115 participants who were applied to the outpatient clinic of a private psychiatric hospital and/or decided to be hospitalized with a diagnosis of alcohol-substance use disorder. Data were collected via using Individual information form, Self-transcendence Scale, Beck Depression Inventory, Rosenberg Self-esteem Scale (Short Form) and Rotter's Internal-External Locus of Control Scale, with a face-to-face interview method by the researcher. In the statistical evaluation of the data were used descriptive statistic tests, Independent Samples t-test, One Way Anova test, Pearson correlation analysis, and linear regression analysis.  
It was determined that the age average was 35.8±11.2 and %80 of the participants were male, %45.2 of them were only using alcohol and the most used substance was cannabis. The mean scores of the self-transcendence were found to be statistically significant with gender. According to genders, males had higher mean scores of the self-transcendence than females. The mean scores of the self-transcendence, depressive symptoms, self-esteem and locus of control were 48.23±7.17, 37.10±9.39, 1.32±0.84 and 9.65±3.45 respectively.
According to the result; high self-transcendence scores were positively associated with a lower level of depressive symptoms, higher self-esteem and internal locus of control. It was observed that there were no multiple relationships between the variables included in the research model. However, locus of control and depressive symptoms were found to explain statistically significant self-transcendence (p<0,01).