Bağırsak stomalı hastaların öz- etkililik düzeylerinin stoma uyumuna etkisi
The effect of self-efficacy levels of patients with intestinal stoma on stoma compliance
Yazar: ZEYNEP MELİS ÖZDEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERYEM KILIÇ
Sanko Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bağırsaklar = Intestines ; Cerrahi stomalar = Surgical stomas ; Stoma = Stomata ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
Bu araştırma, bağırsak stoması olan hastaların öz-etkililik düzeylerinin stoma uyumuna etkisini incelemek amacıyla yapıldı. Çalışma tanımlayıcı ve kesitsel türde planlandı ve Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi Genel Cerrahi Servisi Stoma Terapi ve Yara Bakım Ünitesinde yürütüldü. Çalışmaya araştırma kriterine uyan 62 bağırsak stomalı hasta dahil edildi. Araştırma için etik kurul onayı, kurum izni ve hasta onamları alındı. Veriler 1 Haziran- 30 Eylül 2021 tarihleri arasında, Tanıtıcı Özellik Bilgi Formu, Ostomili Bireylere Yönelik Öz-Etkililik Ölçeği ve Ostomi Uyum Ölçeği (OUÖ-23) formları kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde Student t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve LSD çoklu karşılaştırma testleri, Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Dunn çoklu karşılaştırma testleri kullanıldı. Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 53,12±12,30 yıl olup; % 71'inin kadın, %83,9'unun evli, %32,2' sinin ilkokul ve ortaokul mezunudur. Stoma açılma süresi 8,45±4,69 ay olup, %80,6'sı kanser nedeniyle açılmış ve %54,8'inin geçici kolostomisi vardır. Hastaların stoma açılma süresi ile öz- etkililik ve stoma uyumları arasında zayıf düzeyde, anlamlı bir korelasyon olduğu, öz etkililik düzeyleri arttıkça stoma uyumlarının arttığı tespit edildi (p<0,05). Sonuç olarak; öz–etkililik hastaların stomaya uyumunu etkileyen önemli faktörlerden biridir. Bu nedenle hastaların öz etkililik düzeylerini destekleyecek eğitimlerin planlanması ve bu yönde girişimsel çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted to examine the effect of self-efficacy levels on stoma compliance in patients with intestinal stoma. The study was planned as descriptive and cross-sectional and was carried out in Hacettepe University Adult Hospital General Surgery Service Stoma Therapy and Wound Care Unit. Patients 62 with intestinal stoma who met the admission were included in the study. Ethics committee approval, institutional permission and patient consent were obtained for the study. Data were collected between 1 June and 30 September 2021 using the Descriptive Feature Information Form, the Self-Efficacy Scale for Individuals with Ostomy, and the Ostomy Adjustment Scale (AS-23). Student's t test, one-way analysis of variance (ANOVA) and LSD multiple comparison tests, Mann Whitney U, Kruskal Wallis and Dunn multiple comparison tests were used to analyze the data. The mean age of the patients with intestinal stoma who participated in our study was 53.12±12.30 years; 71% of them are women, 83.9% are married, 32.2% are primary and secondary school graduates. Stoma opening time was 8.45±4.69 months, 80.6% of them were opened due to cancer and 54.8% of them had temporary colostomy. It was determined that there was a weak and significant correlation between the stoma opening time of the patients and their self-efficacy and stoma compliance, and as their self-efficacy levels increased, their stoma compliance increased (p<0.05). As a result; Self-efficacy is one of the important factors affecting patients' compliance with the stoma. For this reason, it is recommended to plan trainings to support the self-efficacy levels of patients and to conduct interventional studies in this direction.