Ennahda Partisi'nin Tunus'un modernleşme sürecindeki yeri
The place of Ennahda Party in Tunisia's modernization process
Yazar: RAMAZAN ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM NAS
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Siyasal entegrasyon =   ; Siyasal iktidar =   ; Siyasal kültür =   ; Siyasal sistem = Political system ; Siyasal yükümlülük = Political obligation ; Siyasal İslam =   ; Siyaset bilimi = Political science ; Siyaset okuryazarlığı = Political literacy ; Siyasetçi profili = Profile of politician ; Siyasi tarih = Political history

Özet:
Modernleşme tarih boyunca İslam ülkelerinde tartışmalı bir mesele olmuştur. Kendi ülkelerinin Batılı ülkelerin gerisinde kaldığını ve ulus devletleşme sürecinde geç kaldıklarını gören Müslüman ülkelerdeki elitler, Batı'dan gelen meydan okumaya karşı koyabilmek için modernleşme meselesine odaklanmışlar ve özellikle ülkelerini nasıl modernleştirebilecekleri üzerine yoğunlaşmışlardır. Dünyadaki Müslümanların büyük çoğunluğunun az gelişmiş ülkelerde eğitim, sağlık ve ekonomi bakımından kötü şartlarda yaşıyor olması, elitleri kendi ülkeleriyle Batılı ülkeleri kıyaslamaya ve sorunun kaynağını bulma çabasına itmiştir. İslam ülkelerindeki modernleşme tartışmalarının bu çabanın sonucu olduğu gözlenmektedir. 
Tunus'taki modernleşme süreci, Batılı ülkelerde olduğu gibi sosyal ve ekonomik hayattaki gelişmelerin bir ürünü olmaktan ziyade Burgiba ve diğer devlet elitlerinin tercihleri doğrultusunda gelişmiştir. Bu açıdan Tunus'taki modernleşme süreci, her ülkenin kendi sebepleri olmakla birlikte, genel olarak İslam ülkelerindeki modernleşme süreçlerinin bir örneğini sunmaktadır. Burgiba Tunus'u şiddetli baskı uygulayarak tepeden inme modernleşme yoluyla dönüştürmeye çalışmış ve dini sosyal ve siyasi hayatın her alanından çıkarmaya yönelik politikalar izlemiştir. Burgiba'nın hamleleri reaksiyon doğurmuş ve toplumun muhafazakâr kesimleri, sürgün ve hapsedilme korkusuyla açıktan olmasa da modernleşme ve sekülerleşme çabalarına muhalefet etmiştir. Bu muhalefet günümüzdeki Ennahda Partisi'nin çekirdeğini oluşturmuştur.      
Bu çalışma, Tunus modernleşme sürecinde devlet organlarından gelen bütün baskılara rağmen siyaset sahnesinde önemli bir aktör olarak Ennahda Partisi'nin yerini araştırmaktadır. Bunun için, partiyle ilgili farklı görüşlere sahip insanlarla zoom toplantıları yoluyla görüşmeler yapılmış ve Ennahda Partisi bu insanların gözünden tasvir edilmiştir. Yapılan görüşmeleri değerlendirmek için içerik analizi tekniği ve anlatı analizi tekniği kullanılmıştır. Sonuç olarak, partinin hem modernleşme sürecinden etkilendiği hem de sürecin kendisini etkilemeyi başardığı görülmüştür. Bu çalışma Tunus'un modernleşmesi bağlamında Ennahda Partisi'nin anlaşılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.      
Anahtar Kelimeler: Tunus, Ennahda Partisi, modernleşme, sekülerleşme.

Abstract:
Modernization has been a controversial issue in Islamic countries throughout history.  Observing that their countries have fallen behind the development in Western countries and that they have been late in the nation building process, elites in Muslim countries have focused on the issue of modernization in order to be able to counter the challenge coming from the West and particularly dwelled on how to modernize their countries. That the majority of Muslims in the World live in bad conditions in terms of education, health and economy in the underdeveloped countries has pushed the elites to make comparisons between their countries and those in the West, and try to find the source of the problem. The modernization discussions in Islamic countries are observed to be as a result of this struggle. 
The process of modernization in Tunisia developed in the direction of Burgiba's and other state elite's preferences rather than being a product of the developments in social and economic life as in the Western countries. From this perspective, the modernization process in Tunisia, though every country has its own reasons, presents an example of modernization processes in Islamic countries in general. Burgiba tried to transform Tunisia through a top-down modernization process, applying severe pressure and followed policies to exclude religion from all aspects of social and political life. His actions caused reactions and conservative parts of the society opposed his modernization and secularization efforts, though not openly for fear of being exiled or imprisoned. This opposition constituted the core of today's Ennahda Party.  
This study investigates the place of Ennahda Party in the modernization process of Tunisia as a prominent figure in the political scene despite all the pressures coming from the state bodies. For this, people with different views regarding the party are interviewed via zoom meetings and Ennahda Party is demonstrated from the eyes of these people. Content analysis method and narrative analysis method are used to evaluate the interviews. As a result, it is seen that the party has both been influenced by the modernization process and has achieved to influence the process itself. This study aims to contribute to the understanding of Ennahda Party in terms of modernization of Tunisia. 
Key Words: Tunisia, Ennahda Party, modernization, secularization.