Eğitim politikası bağlamında işbirlikli öğrenme ve geleneksel öğrenme yöntemlerinin başarı ve tutuma etkisinin meta analitik biçimde incelenmesi
A meta analytic review of the effect of cooperative learning and traditional learning methods on achievement and attitude in connection with educational policy
Yazar: ERKAN GÖKTAŞ
Danışman: PROF. DR. AYŞEN BAKİOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İstatistik = Statistics
Dizin: Başarı = Success ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Geleneksel öğrenme yöntemi = Traditional learning method ; Meta analizi = Meta analysis ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme başarısı = Achievement in learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
Bu çalışmanın amacı, eğitim politikası bağlamında ortaokul fen bilimleri ve matematik derslerinde uygulanan işbirlikli öğrenme yöntemlerinin geleneksel öğrenmeye karşılık, öğrencilerin akademik başarıları ve derse yönelik tutumları üzerindeki etkisini meta analitik biçimde araştırmak suretiyle, eğitim politikası belirleyicilere, öğretmen eğitim ve yetiştirilmesinde rol oynayan eğitimcilere bilgi sunmaktır. İşbirlikli öğrenmenin başarı ve tutum üzerindeki etkisini eğitim politikası bağlamında araştırmanın yanı sıra, bu etkinin çalışmanın yayın türü, çalışmada uygulanan deneyin örneklem büyüklüğü, çalışmanın yapıldığı ülke, uygulanan işbirlikli öğrenme deneyinin süresi, deneyin uygulandığı öğrenme alanı ve uygulanan işbirlikli öğrenme yöntemine göre anlamlı biçimde değişiklik gösterip göstermediğini oraya çıkaran bazı alt grup analizleri de yapılmıştır.
Dâhil etme ölçütlerine uygun 71 çalışmadan başarı değişkeni için 56 ve tutum değişkeni için de 33 olmak üzere, toplam 89 etki büyüklüğü hesaplanmıştır. Bu etki büyüklükleri başarı değişkeni için toplam 5807 ve tutum değişkeni için de toplam 3033 öğrencinin katıldığı uygulamalardan elde edilen verilerle hesaplanmıştır. Etki büyüklüğü ölçütü olarak Hedges g değerlerinin kullanıldığı bu meta-analizde, işbirlikli öğrenmenin başarı ve tutum üzerindeki etkisini hesaplamak üzere rastgele etkiler modeli kullanılmıştır. ANOVA benzeri analizlerin yapıldığı alt grup analizlerinde ise karma etkiler modeli ile rastgele etkiler modeli kullanılmıştır. Etki büyüklüğü hesaplamalarında nesnel sonuçlar elde edebilmek amacıyla, meta-analiz yöntemine özgü yayın yanlılığı belirleme testleri de uygulanmıştır. Bu testler sonucunda hesaplanan etki büyüklüklerinin dağılımlarındaki değişimler yorumlanmıştır.
Bulgular açık biçimde,  geleneksel öğrenmeye kıyasla işbirlikli öğrenmenin başarı ve tutum üzerinde olumlu yönde daha etkili olduğunu göstermiştir. Bu sonuç alandaki diğer sonuçlarla örtüşüyor olmakla birlikte, hesaplanan etki büyüklüğü görece daha küçüktür. Bu sonucun eğitim politikası bağlamında dikkate değer tarafı, işbirlikli öğrenme yöntemlerinin başarı ve tutum üzerindeki etkisinin kanıta dayalı verilerle gözden geçirilmesi gereğinin ortaya çıkmasıdır. Özellikle meta-analiz gibi araştırma sentezlerinden elde edilen bulguların yayın yanlılığı ve güvenirlik bakımından dikkatle incelenmesinden sonra, politika belirleme süreçlerinde kullanılması söz konusu olabilir. 
İşbirlikli öğrenmenin başarı üzerindeki genel etki büyüklüğü g = 0.470 olup, bu etki orta düzeye yakın fakat küçük düzey sınıfındadır. Bu sonuç geleneksel öğrenme yöntemlerine göre işbirlikli öğrenmenin, öğrencinin başarısını 0.470 standart sapma kadar yükselttiği anlamına gelmektedir. Bu sonucun eğitim politikası bağlamında anlamı, işbirlikli öğrenme yöntemlerinin başarı üzerinde olumlu yönde etkili olduğu fakat bu etkinin öğretim yöntem ve tekniklerini belirlemede izlenen politikalara etkisinin küçük düzeyde olduğu biçimindedir.
İşbirlikli öğrenmenin derse karşı tutum üzerindeki genel etki büyüklüğü g = 0.445 olup, bu etki büyüklüğü de orta düzeye yakın olmakla birlikte küçük düzey sınıfındadır. Bunun anlamı, geleneksel öğrenmeyle karşılaştırıldığında işbirlikli öğrenmenin öğrencilerin derse karşı olumlu tutum göstermelerini 0.445 standart sapma kadar artırdığıdır. Bu sonucun eğitim politikası bağlamında anlamı, işbirlikli öğrenme yöntemlerinin tutum üzerinde olumlu yönde etkili olduğu fakat bu etkinin öğretim yöntem ve tekniklerini belirlemede izlenen politikalara etkisinin küçük düzeyde olduğu biçimindedir.
İşbirlikli öğrenmenin başarı üzerindeki etkisini gösteren etki büyüklükleri yayın türü, çalışmanın yapıldığı ülke, uygulanan işbirlikli öğrenme yöntemi ve uygulanan deneyin süresine göre anlamlı biçimde değişmektedir. Başarı değişkeni için etki büyüklüklerindeki varyansın açıklanabilme oranı en çok çalışmanın yapıldığı ülke ve yayın türü moderatör değişkenlerinde gerçekleşmiştir.
İşbirlikli öğrenmenin tutum üzerindeki etkisini gösteren etki büyüklükleri yayın türü, çalışmanın örneklem büyüklüğü, uygulanan işbirlikli öğrenme yöntemi ve uygulanan deneyin süresine göre anlamlı biçimde değişmektedir. Tutum değişkeni için etki büyüklüklerindeki varyansın açıklanabilme oranı en çok çalışmanın deney süresi ve işbirlikli öğrenme yöntemi moderatör değişkenlerinde gerçekleşmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Eğitim Politikası Belirleme Yöntemi, İşbirlikli Öğrenme, Başarı, Tutum,  Meta-analiz.

Abstract:
The main purpose of this study was to investigate and interpret the effectiveness of cooperative learning methods in science and mathematics with comparision to the traditional learning on student achievement and attitude towards the course at middle school level meta analytically in connection with educational policy so as to bring new results for policy makers and teacher treatment administrators. In addition, the effects of some moderator variables including publication type, country, subject, length of treatment, group size and cooperative learning techniques applied in the treatment were also examined in scope of the meta-analysis. In order to calculate and interpret the effect sizes unbiasedly, some special bias tests performed in this meta- analysis. Effect size interpretations made in this manner, revealed actual effect of cooperative learning on achievement and attitude. 
56 effect sizes for achievement and 33 effect sizes for attitude and totally 89 effect sizes were revealed from 71 primary studies that are selected to be included in the meta- analysis based on the inclusion criteria. The effect sizes calculated by using the data gathered from the cooperative learning classes that totally include 5807 students for achievement and 3033 students for attitude variable. Hedges g values used as the benchmark of effect size measurement in this study. Random effects model rather than fixed effect model was chosen to be conducted to compute effect sizes indicating the effect of cooperative learning on different outcomes while mixed effects and random effects model were used to perform analog ANOVA for moderator analysis. Variances of the effect size distributions interpreted according to the findings of the analog ANOVA tests.
The results clearly show that, cooperative learning is more effective on achievement and attitude when compared to traditional teaching methods. The results agree with the other results in the literature but it has relatively smaller effect size. Importance of this result in scope of educational policy is the fact that, the effects of cooperative learning on achievement and attitude should be checked by using evidence based research data. Especially findings of the research synthesis such as meta-analysis can be used in educational policy making process after reviewing it carefully for reliability and publication bias.
The results indicate an overall small mean effect size of g = 0.470 for the effectiveness of cooperative learning on achievement. This means that cooperative learning compared to the traditional learning, has increased the achievement of the students by amount of 0.470 standard deviation. In the aspect of educational policy of teaching methods, cooperative learning techniques are positively effective on achievement, but its effect on educational policy making is small.
An overall small mean effect size of g = 0.445 for the effectiveness of cooperative learning on attitude is calculated. This means that cooperative learning compared to the traditional learning, has increased the affirmative attitude towards the course by amount of 0.445 standard deviation. In the aspect of educational policy of teaching methods, cooperative learning techniques are positively effective on attitude, but its effect on educational policy making is small.
Moderator analyses indicate that publication type, country,  cooperative learning technique and length of treatment have a noteworthy impact on the effectiveness of cooperative learning on achievement. The variance of the effect sizes is explained at most by the moderator variables of the publication type and the country.
As for the attitude variable, publication type, group size, cooperative learning technique and length of treatment have a noteworthy impact on the effectiveness of cooperative learning. The variance of the effect sizes is explained at most by the moderator variables of the length of treatment and the cooperative learning method.

Keywords: Educational Policy Making Method, Cooperative Learning, Achievement, Attitude, Meta-analysis.