Birinci basamak sağlık kuruluşlarına başvuran hastaların geleneksel ve tamamlayıcı tıp ile ilgili tutumu ve kullanım durumları
Complementary and traditional medicine usage and attitudes of patients in family healthcare centers
Yazar: EREN BABACAN
Danışman: PROF. DR. CAHİT ÖZER
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tıp = Medicine ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional

Özet:
Amaç: Bu çalışmada birinci basamak sağlık kuruluşlarına başvuran hastaların
geleneksel ve tamamlayıcı tıp ile ilgili tutumu ve kullanım durumlarının belirlenmesi
amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Bu araştırma Hatay İl Sağlık Müdürlüğü tarafından izin
verilen dört Aile Sağlığı Merkezine 01 Haziran 2020 – 31 Ağustos 2020 tarihleri
arasında herhangi bir nedenle başvuran 18-65 yaş arası hastalardan katılmayı kabul
eden 303 hasta ile gerçekleştirildi. Çalışma anketimiz sosyodemografik bilgileri içeren
12 soru ve GETAT ile ilgili tutum ve kullanım durumu sorularını içeren 22 sorudan
oluşturuldu.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 35,8±13,8 yıl olup, GETAT kullanan
hastalar daha yaşlıydı (p=0,027). Katılımcıların %44,2'si (n=134) erkekti ve GETAT
kullanımı her iki cinste de benzerdi (p=0,247). Çalışmada GETAT kullanma oranı
%24,1'di (n=73). GETAT kullanımı sağlık çalışanlarında ve işsizlerde anlamlı olarak
yüksek bulundu (p= 0,045). GETAT kullanımı ile öğrenim durumu, gelir seviyesi,
sağlık güvencesi, medeni durum, ikamet yeri, sosyal alışkanlıklar, komorbidite ve ilaç
kullanımı ile arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. GETAT ile ilgili bilgi
kaynaklarının başında, %30,7 (n=93) ile sosyal medya ve %30,4 (n=92) ile
arkadaş/komşu gelmektedir. En sık GETAT kullanma sebebinin, daha önce aynı
şikayetlerle tekrarlayan doktor başvurusu (%76,6) olduğu tespit edildi (n=56). En sık
kullanılan yöntemin %28,4 (n=86) ile fitoterapi ve %22,8 (n=69) ile sülük tedavisi
olduğu saptandı. Olguların GETAT'a en sık kas iskelet hastalığı (%43,8) sebebiyle
başvurduğu tespit edildi (n=32).
Sonuç: GETAT yöntemleri modern tıbba yardımcı olarak kullanılabilecek
yöntemler olup, GETAT ile ilgili olarak yapılacak çalışmalar ile kullanılan
yöntemlerin geliştirilmesine katkıda bulunulması gerekmektedir.
Anahtar kelimeler: Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp, Birinci basamak, Tutum, Aile
Hekimliği

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to determine the attitudes and usage of patients
applying to primary health care centers towards traditional and complementary
medicine.
Method: This study was carried out with 303 patients who were randomly
selected among the patients aged 18-65 who applied for any reason from the 1st of June
2020 to 30th of August in 2020 in four Family Health Centers determined by the Hatay
Provincial Health Directorate. Our study questionnaire consisted of 12 questions
containing sociodemographic information and 22 questions including attitude and use
case questions about traditional and complementary medicine.
Results: The mean age of the participants was 35.8 ± 13.8 years, and the
patients using traditional and complementary medicine were older (p= 0.027). Of the
participants 44.2% (n = 134) were male and the use of traditional and complementary
medicine was similar in both genders (p = 0.247). The rate of using traditional and
complementary medicine in the study was 24.1% (n=73). The use of traditional and
complementary medicine was higher among healthcare workers and the unemployed
participants (p= 0,045). No significant relationship was found between traditional and
complementary medicine use and educational status, income level, health insurance,
marital status, place of residence, social habits, comorbidity and drug use. Social media
(30.7%) (n=93) and friends / neighbors (30.4%) (n=92) are the leading sources of
information on traditional and complementary medicine. It was determined that the
most common reason for using traditional and complementary medicine was repeated
applications (76.6%) with the same complaints before (n=56). It was found that the
most commonly used methods were phytotherapy (28.4%) (n=86) and leech therapy
(22.8%) (n=59). The patients most frequently refer to traditional and complementary
medicine because of musculoskeletal disease (43.8%) (n=32).
xi
Conclusion: Traditional and complementary medicine methods are methods
that can be used as an aid to modern medicine. It is necessary to contribute to the
development of studies and methods used in traditional and complementary medicine.
Key words: Traditional and Complementary Medicine, primary care, attitude,
family medicine