Fibromiyalji hastalarında depresyon, anksiyete ve uyku bozukluklarının yaşam kalitesi ile ilişkisi
Assessment of the relation of depression, anxiety and sleep disorders to quality of life in fibromyalgia patients
Yazar: EBRU KUL BAYSAN
Danışman: DOÇ. DR. NEŞE ÖLMEZ SARIKAYA
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Fibromiyalji Hastalarında Depresyon, Anksiyete ve Uyku Bozukluklarının Yaşam Kalitesi İle İlişkisi
Giriş ve Amaç: Fibromiyalji yaygın kas iskelet sistemi ağrısı ile seyreden, sıklıkla yorgunluk, bilişsel bozukluk, psikiyatrik belirtiler, uyku bozuklukları ve somatik semptomların eşlik ettiği kronik bir hastalıktır. Bu çalışmada fibromiyalji hastalarında depresyon, anksiyete ve uyku bozukluklarının değerlendirilmesi, bu durumların varlığı ile yaşam kalitesi ve fibromiyalji şiddeti arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya SB. İKÇÜ Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Kliniğine başvuran, FMS tanısı almış 20-64 yaş arası 60 kadın hasta dahil edildi. Hastalarda sosyo-demografik özellikler, şikâyet ve tanı süresi kaydedildi. Vizüel analog skala (VAS) ile ağrı şiddeti, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile uyku kalitesi, Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ile anksiyete ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile depresyon varlığı değerlendirildi. Yaşam kalitesi ve fonksiyonel durum için SF-36 ile Fibromiyalji Etki Skalası (FEA) sorgulanarak kaydedildi.
Bulgular: Çalışmaya alınan hastalarda depresyon, anksiyete ve uyku kalitesi ile yaşam kalitesi ve fibromiyalji şiddeti arasındaki ilişki değerlendirildiğinde; BDÖ, BAÖ ve PUKI parametreleri ile FEA arasında pozitif korelasyon, SF-36 ile negatif korelasyon saptanmıştır (p<0.05). Depresyon veya anksiyete veya kötü uyku kalitesi olan hastalarda FEA skoru anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur(p <0.05). Depresyon veya anksiyete varlığında SF-36 alt parametreleri ortalama puanları anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Uyku kalitesi kötü olan kişilerde SF-36 parametrelerinin hepsi daha düşük saptanmış olup genel sağlık algısı dışındakiler istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Fibromiyaljide depresyon, anksiyete ve uyku bozukluklarının sık görüldüğü ve yaşam kalitesinin tüm parametrelerini olumsuz etkilediği saptanmıştır. Tedavi stratejisi belirlerken bu değişkenlerin ilişkileri göz önüne alınarak uygun tedavi yaklaşımı izlenmelidir

Anahtar Kelimeler: Fibromiyalji, depresyon, anksiyete, uyku kalitesi, yaşam kalitesi

Abstract:
Assessment of the Relation of Depression, Anxiety and Sleep Disorders to Quality of Life in Fibromyalgia Patients
Introduction and Purpose: Fibromyalgia is a chronic disease with common musculoskeletal pain, often accompanied by fatigue, cognitive impairment, psychiatric symptoms, sleep disorders and somatic symptoms. The aim of this study was to evaluate of depression, anxiety and sleep disorders in patients with fibromyalgia, the relationship between presence of these conditions and the quality of life and the severity of fibromyalgia.
Material and Method: A total of 60 female patients between 20-64 years of age who were admitted to our hospital's Physical Medicine and Rehabilitation outpatient clinic and diagnosed as fibromyalgia were included in the study. Sociodemographic characteristics, duration of complaints and diagnosis were recorded. The severity of pain with visual analogue scale (VAS), sleep quality with the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), anxiety with Beck Anxiety Inventory (BAI) and depression with Beck Depression Inventory (BDI) were evaluated. SF-36 and Fibromyalgia Impact Scale (FIQ) were recorded for quality of life and functional status.
Results: In the study, the relationship between depression, anxiety and sleep quality and the quality of life and fibromyalgia were evaluated; positive correlation between BDI, BAI and PSQI parameters and FEA, negatively correlated with SF-36 (p<0.05). FIQ scores were significantly higher in patients with depression or anxiety or poor sleep quality (p <0.05). Mean scores of SF-36 sub-parameters were significantly lower in the presence of depression or anxiety (p <0.05). SF-36 parameters were all found to be lower in people with poor sleep quality and except for the general health perception were statistically significant (p <0.05).
Conclusion: It was found that depression, anxiety and sleep disorders were common in fibromyalgia and negatively affected all parameters of quality of life. When determining treatment strategy, appropriate treatment approach should be followed considering the relationships of these variables.

Key Words: Fibromyalgia, depression, anxiety, sleep quality, quality of life