Güneydoğu Anadolu bölgesinin M. Ö. III. bine tarihlendirilen tunç silahları /
Yazar: DERYA YALCIKLI
Danışman: PROF. DR. ARMAĞAN ERKANAL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1991
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeoloji = Archaeology ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; M.Ö. 3000 = B. C. 3000 ; Silahlar = Guns

Özet:
Bu çalışma da, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin M. Ö. III. bine tarihlendirilen tunç silahlarının sayısal miktarı, yapım tekniği, silah türleri ve tipolojisinin yapılmasının yanı sıra bölge içindeki madencilik, silah yapım teknolojisi ve komşu bölgelerdeki çağdaşı kültürlerle olan ilişkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bölge içinde yapılmış kazılardan (Girnavaz Höyük, Hassek Höyük, Kargamış, Kara Kuzak, Tel Kara Hasan ve Oylum Höyük) ele geçen ve Gazintep, Mardin ve Şanlıurfa Müzelerine satın alınma yolu ile ulaşan 27 adet hançer, 48 adet mızrak ucu ve40 adet balta olmak üzere toplam 115 adet tunç silah incelenmiş ve değerlendirmeye alınmıştır. Yapılan araştırma sonucu silah üretiminde döküm tekniği ve levha kesim tekniği olmak üzere iki çeşit kaba şekillendirme yöntemi kullanıldığı tesbit edilmiştir. Silahların kendi içinde tipolojik ayrımı yapılmış ve bu tiplerin bölge içindeki dağılımları incelenmiştir. Bu çalışma sonucunda, M. Ö. IH. binde Güneydoğu Anadolu Bölgesi içirsinde iki farklı kültür bölgesi saptanmıştır: Biri Fırat Nehri kenarı ve batı kesiminde bulunan Gaziantep civarında gözlenen Kuzey Suriye etkili kültür ve diğeri bu alanın dışında kalan doğu kesiminde bulunan Mardin ve Urfa bölgesinde gözlemlenen Mezopotamya etkili kültür olmak üzere iki farklı kültür bölgesi saptanmıştır.

Abstract:
In dieser Arbeit wurden bronzerne Waffen Südostanatoliens aus dem dritten vorc- hristlichen Jahrtausend behandelt, die nach ihren Mengenverhâltnisse, Herstellungstech- niken und Waffentypologie ausgewertet wurden. Ausserdem wurde die Feststellung der Beziehungen dieses Raumen mit dem zeitgleichen Kulturen der benachbarten Gebiete, an Hand der Metaaurgie und Herstellungstechnologie gezielt. Ein Teil der insgesammt 115 bronzerne Waffen, die im Rahmen dieser Arbeit behandelt und ausgewertet wurden, stammen aus einigen Ausgrabungen innerhalb dieses Bereiches (Girnavaz Höyük. Has- sek Höyük, Kargamış, Kara Kuzak, Tell Kara Hasan, Oylum Höyük) wahrend ein Teil aus denen, vom Kunsthandel beworbenen Stücke in den Museen von Gaziantep, Mardin und Urfa bestehen. Sie setzen sich zusammen aus 27 Dolche, 48 Lanzenspitzen und 40 Axte. Die Untersuchung dieserStücke ergaben 2 Herstellungstechniken: Gusstechnik und Ausschneide Technik von einem bronzernen Scheibe. Die Waffen wurden untereinander in Typen und Untertypen geordnet und ihre Verbreitung innerhalb des Gebietes festgest- lelt. An Hand der typologische Auswertung wurden im dritten vorchristilchen Jahrtau send zwei Kulturrâume innerhalb Südostanatoliens festgestellt : Ein Kulturraum lâsst sich in dem Gebiet westlich vom Euphrat (Umgebung von Gaziantep) feststellen, wo die Einflüsse nordsyrischen Kuyturraumes erkennbar sind; ein zweiter Kulturraum lâsst sich in dem Gebiet östlich vom Euphrat fesitstellen (Umgebung von Urfa und Mardin), wo mesopotamische Einflüsse erkennbar sind.