İskenderun özel eğitim merkezlerindeki otizmli bireylerin beslenme durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status of autistic individuals in Iskenderun special education centers
Yazar: SEHER BEGÜM BOR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP ÖZERSON
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Beslenme = Nutrition ; Hatay-İskenderun = Hatay-İskenderun ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim kurumları = Special education institutions

Özet:
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), dil, sosyal ve iletişim becerileri etkileyen nörogelişimsel bir hastalık tablosudur. OSB prevelansı son yıllarda hızla artmaktadır. Doğru beslenme alışkanlıkları ve gastrointestinal sistemin düzenlenmesi ile hastalık tablosu iyileştirilebilmektedir. Bu çalışma, İskenderun'da bulunan özel eğitim kurumlarında eğitim gören 6-18 yaş arası 50 otizmli 21 kız ve 29 erkek bireyin beslenme durumlarının tanımlanması amacıyla planlanmıştır. . Bu çalışma kapsamında ailelerden onay alınarak aile ile ilgili genel bilgiler,  otizmli birey ile ilgili genel bilgiler, beslenme bilgileri ve üç günlük besin tüketim kaydı alınmıştır. Anket verileri SPSS 16.0 (Statistical Package for Social Sciences) paket programında analiz edilmiştir. Analiz kapsamında, frekans tabloları, betimleyici istatistikler, Bağımsız Örneklem T Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Ki Kare Testi, Pearson Korelasyon Analizinden faydalanılmıştır. Elde edilen verilerden günlük enerji alımı ve besin öğeleri değerleri BEBİS (Beslenme Bilgi Sistemi)  programı kullanarak hesaplanmıştır. Araştırmaya katılan kızların %20'si, erkeklerin %18'i persentil değerlerine göre zayıf (≥5 - <15) bulunmuştur. Çocukların %10'unda yutma ve çiğneme sorunu olduğu gözlemlenmiştir. Ailelerin eğitim düzeylerine bakıldığında babaların %54'ü, annelerin ise %44'ünün ilköğretim mezunu olduğu saptanmıştır. Annenin eğitim durumu ve otizmli çocuğa özel yemek yapma durumu arasındaki ilişkiye bakıldığında eğitim düzeyi düşük ilköğretim olan annelerin % 40'ının çocuğuna özel yemek yapmadığı görülmektedir. Çalışmaya katılan bireylerin beslenmesinde karbonhidrat ve yağ yeterli alınırken, protein, kalsiyum, lif ve demir alımları RDA değerlerine göre düşük çıkmıştır. Sonuç olarak otizmli çocukların beslenme durumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Abstract:
Autism Spectrum Disorder (OSB) is a neurodevelopmental illness that affects language, social and communication skills. The prevalence of OSB has been increasing rapidly in recent years. With correct eating habits and regulation of the gastrointestinal system, the disease table can be improved. This study was planned to identify the nutritional status of 21 female and 29 male autistic children between the ages of 6 and 18 who are studying at special education institutions in Iskenderun. Within the scope of this study general information about the family, general information about the autistic subject, nutrition information and three days of food consumption record were taken with approval from the families. Survey data were analyzed using the SPSS 16.0 (Statistical Package for Social Sciences) package program. Within the scope of the analysis, frequency tables, descriptive statistics, Independent Sampling T Test, One Way Variance Analysis, Chi Square Test, Pearson Correlation Analysis were used. Daily energy intake and nutrient values from the obtained data were calculated using BEBIS (Nutritional Information System) program. 20% of the girls who participated in the survey and 18% of the men were found to be weak (≥5 - <15) compared to the percentiles. It has been observed that 10% of children have swallowing and chewing problems. When the education level of the families is examined, it is determined that 54% of the fathers and 44% of the mothers are primary school graduates. When we look at the relationship between the education level of the mother and the situation of special cooking for the autistic child, it is seen that 40% of the mothers with low education level do not have a special meal for the child. Carbohydrate and fat intake were adequate for the individuals participating in the study, while protein, calcium, fiber and iron intake were lower than the RDA values. As a result, it is aimed to evaluate nutritional status of autistic children.