Acil serviste pulmoner ödemli hastaların diüretik tedavisine yanıtının ultrasonografik olarak değerlendirilmesi
Ultrasonographic evaluation of patients' response to diuretic therapy in the emergency department
Yazar: ÖMER FARUK KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. BAHADIR TAŞLIDERE
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Acil servislere en sık başvuru şikayetlerinden biri nefes darlığıdır. Dispneik hastaların hızlı yönetimi önem arz etmektedir. Bazı hastalarda nefes darlığının sebebi kalp yetmezliğidir. Kalp yetmezliği 21. yüzyılın giderek büyüyen bir problemidir. Kalp yetmezliğinde görülebilen pulmoner ödem ölümcül olabilmekt ed ir. Pulmoner ödem, akciğer parankiminin interstis ye l ve alveo la r boşluklarında sıvı artışı olarak tanımlanır. Bu çalışmada acil servise nefes darlığı ile başvuran hastalarda pulmone r ödemin varlığı nın aydınla t ılmas ı nda ve diür e t ik tedavinin etkinliğinin değerlendirilmesinde bir ultrasonografi prokolü olan reverse- FALLS protokolü kullanılarak, tedavi öncesinde ve sonrasında B çizgileri tespitleri ile IVC ölçümlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma etik kurul onayı alınarak Helsinki Bildirgesi'ne uygun olarak yürütüldü. Acil servise nefes darlığı ile başvuran hastalar üzerinde prospektif ve tek merkezli olarak 01 Nisan 2023-30 Haziran 2023 tarihleri arasında yapıldı. Pulmoner ödemli hastalarda diüretik tedavisine rehberlik etmek için bir ultrasonografi protokolü olan Reverse-FALLS protokolü kullanıldı. Diüretik tedavi öncesi ve sonrası ekstravasküler alan değerlendirme amaçlı yapılan USG ile görülen B çizgileri sayısı hazırlanan formlara kaydedildi.
Çalışmamızda verilerin istatistiksel analizi için SPSS (Statistical Package for the Social Sciences, Chicago, IL, USA) programının 21.0 versiyonu kullanıldı. Sürekli değişkenlerin değerlendirilmesinde normal dağılım gösterenler için Bağıms ız Gruplarda T testi, normal dağılım göstermeyenler için Mann- Whit ne y U test i uygulandı. Geliş anında uygulanan USG verileri ile tedavi sonrasında uygulanan USG verilerinin değerlendirilmesinde Wilcoxon testi kullanıldı. Sonuçlar %95 güven aralığında değerlendirilerek p<0,05 istatistiksel anlamlılık olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılım kriterlerine uygun 40 hasta dahil edild i. Hastaların 26'si (% 65) kadın, 14'ü (% 35) erkekti ve yaş ortalaması 75.5 yıl olarak bulundu. Diüretik tedavi öncesi ile sonrası karşılaşt ır ı ld ı ğında hastalarım ı z ı n
xii

%82.5'inde B çizgilerinde düşüş tespit edildi. Katılımcıların geliş anında uygulanan USG'de sağ üst (p=0.005), sağ alt (p=0.013), sol üst (p<0.001), sol alt (p<0.001) bölgesinde tespit edilen B çizgi sayısı ile diüretik tedavi sonrası uygulanan USG'de aynı bölgede tespit edilen B çizgi sayısı değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu tespit edildi. İVC 1 a çap, İVC 1 b çap, İVC 2 a çap, İVC 2 b çap değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmedi (p=0.667, p=0.498, p=0.682, p=0.379).
Sonuç: Çalışmamızdan elde ettiğimiz sonuçlar acil servislere nefes darlığı ile başvuran hastalarda yapılan akciğer ultrasonografisinin diüretik tedaviye başlama sürecini kısaltacağını ve hasta takibinde etkin olarak kullanılabilece ği ni göstermektedir. Acil servislerde hekimlere oldukça hızlı ve etkili şekilde yol gösteren ultrasonografi cihazının kullanımının daha fazla yaygınlaşması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Akciğer ultrasonografisi, B çizgileri, Vena Kava İnferior

Abstract:
Introduction and Aim: Dyspnea is one of the most common complaints of admission to emergency services. Rapid management of dyspneic patients is essential. In some patients, the cause of shortness of breath is cardiac insufficiency. Cardiac insufficiency is a growing problem of the 21st century. Pulmonary edema, seen in cardiac insufficiency, can be fatal. Pulmonary edema is defined as an increase in fluid in the interstitial and alveolar spaces of the lung parenchyma. This study aims to examine the diagnostic values of B lines and IVC measurements by using lung ultrasonography to clarify the presence of pulmonary edema and to evaluate the effectiveness of diuretic therapy in patients presenting to the emergency department with shortness of breath.
Materials and Methods: This study was conducted in accordance with the Declaration of Helsinki, with the approval of the Ethics Committee. It was performed on patients who applied to the emergency department with dyspnea, as a prospective and single-center study, between 01 April 2023 and 30 June 2023. Reverse-FALLS protocol, an ultrasonography protocol, was used to guide diuretic therapy in patients with pulmonary edema. The number of B lines seen in USG performed for the purpose of evaluating the extravascular area before and after diuretic treatment was recorded in the prepared forms.
In this study, version 21.0 of the SPSS (Statistical Package for the Social Sciences, Chicago, IL, USA) program was used for statistical analysis of the data. In the analysis of continuous variables, T-test in Independent Groups was used for those normally distributed, and the Mann-Whitney U test for those not normally distributed. The Wilcoxon test was used to evaluate the USG data applied at the time of admissio n and the USG data applied after the treatment. The results were evaluated within the 95% confidence interval, and p<0.05 was accepted as statistical significance.
Results: 40 patients who met the inclusion criteria were included in the study. Twenty-six (65%) of the patients were female, 14 (35%) were male, and the mean age was 75.5. A decrease in B lines was detected in 82.5% of our patients when compared
xiv

before and after diuretic treatment. When the number of B lines detected in the upper- right (p=0.005), lower-right (p=0.013), upper-left (p<0.001), lower-left (p<0.001) regions of the USG applied at the time of arrival, and the USG performed after diuretic therapy were compared, a statistically significant difference was found. There was no statistically significant difference between IVC 1 a diameter, IVC 1 b diameter, IVC 2 a diameter, and IVC 2 b diameter variables (p=0.667, p=0.498, p=0.682, p=0.379).
Conclusion: The results of the study show that lung ultrasonograp hy performed in patients seeking emergency services with shortness of breath will shorten the initiation of diuretic therapy and can be used effectively in patient follow-up. The use of ultrasonography devices, which guides doctors very quickly and effectively in emergency services, should become more widespread.
Keywords: Lung ultrasound, B lines, Inferior Vena Cava