Öğretmenlerin iş tatmini, yaşam tatmini ve işe bağlı duygusal tükenmişliklerinin kariyer basamakları sınavına yönelik kaygıları üzerindeki etkisi: Yapısal eşitlik çalışması
The effect of teachers' job satisfaction, life satisfaction and work-related emotional exhaust on their anxiety towards the career steps exam: Structural equality study
Yazar: EMEL ALATLI
Danışman: DOÇ. DR. RAGIP TERZİ
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma öğretmenlere yönelik bir çalışmadır ve öğretmenlerin kariyer basamakları sınavına yönelik
kaygılarını ölçmek amacıyla bir ölçek geliştirmek, ayrıca geliştirilen ölçekle beraber öğretmenlerin iş
tatmini, yaşam tatmini ve işe bağlı duygusal tükenmişlikleri arasındaki ilişkiyi belirlemek
amaçlanmıştır. İlk amaç doğrultusunda, revize edilerek yeniden uygulamaya konulan öğretmenlerin
kariyer basamakları sınavına yönelik kaygı düzeylerini ölçecek bir kaygı ölçeği geliştirildi. Öncelikle
görüşme tekniği kullanılarak öğretmenlerin kariyer basamakları sınavı ile ilgili düşünceleri alındı.
Ardından görüşme sonucu elde edilen düşünceler doğrultusunda bir madde havuzu oluşturuldu. Daha
sonra madde havuzundaki maddeler ile ilgili uzman görüşü alınarak maddeler son halini aldı. Elde
edilen 20 madde ile pilot uygulama yapıldı. Maddelerin boyut sayısı ve madde sayısına son halini
vermek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yapıldı. AFA sonucunda ölçeğin 8 madde ve iki
boyuttan oluşmasına karar verildi. Ölçeğin tamamının güvenirlik katsayısı ,726, mesleki kaygı
boyutunun güvenirlik katsayısı ,706 ve kişisel kaygı boyutunun güvenirlik katsayısı ise ,652 olarak
bulundu. Elde edilen iç tutarlılık katsayısı değerlerinin güvenilir düzeyde olduğu tespit edildi.
Ardından çalışmanın ikinci amacı için geliştirilen ölçek ile iş tatmini, yaşam tatmini ve işe bağlı
duygusal tükenmişlik düzeyleri arasında doğrudan veya dolaylı ilişkiyi belirlemek için Yapısal Eşitlik
Modellemesi (YEM) çalışması yapıldı. Çalışmanın örneklemini Şanlıurfa ilindeki 277 öğretmen
oluşturmaktadır. Elde edilen sonuçlar, iş tatmininin ve işe bağlı duygusal tükenmişliğin öğretmenlerin
kariyer basamakları sınavına yönelik kaygıları üzerinde yalnızca doğrudan etkilerinin olduğunu
gösterdi. İş tatmini yüksek öğretmenlerin, kariyer basamakları sınavına yönelik kaygılarının da yüksek
olduğu sonucu elde edildi. Aynı şekilde, işe bağlı duygusal tükenmişlik düzeyleri yüksek olan
öğretmenlerin kariyer basamakları sınavına yönelik kaygılarının yüksek olduğu belirlendi.

Abstract:
This study is a study targeting teachers and it is aimed to develop a scale to measure teachers' anxiety
towards the career ladder exam and also to determine the relationship between teachers' job
satisfaction, life satisfaction and job-related emotional exhaustion with the developed scale. In line
with the first purpose, an anxiety scale was developed to measure the anxiety levels of teachers
towards the career steps exam, which was revised and put into practice again. First, the opinions of the
teachers about the career steps exam were obtained using the interview technique. Then, an item pool
was created in line with the ideas obtained from the interview. Later, expert opinions were obtained
regarding the items in the item pool and the items were finalized. A pilot application was conducted
with the 20 items obtained. Exploratory Factor Analysis (EFA) was performed to finalize the number
of items and the number of dimensions. As a result of EFA, it was decided that the scale would consist
of 8 items and two dimensions. The reliability coefficient of the entire scale was found to be .726, the
reliability coefficient of the professional anxiety dimension was found to be .706, and the reliability
coefficient of the personal anxiety dimension was found to be .652. The internal consistency
coefficient values obtained were found to be at a reliable level. Then, Structural Equation Modeling
(SEM) study was conducted to determine the direct or indirect relationship between the scale
developed for the second aim of the study and the levels of job satisfaction, life satisfaction and jobrelated emotional exhaustion. The sample of the study consists of 277 teachers in Şanlıurfa province.
The results showed that job satisfaction and job-related emotional exhaustion have only direct effects
on teachers' anxiety towards the career ladder exam. It was concluded that teachers with high job
satisfaction also have high anxiety about the career ladder exam. Similarly, it was determined that
teachers with high levels of job-related emotional exhaustion have high anxiety about the career ladder exam.