Otizmli çocuklar için modifiyeli giysi uygulamaları
Modified clothing applications for children with autism
Yazar: SALİHA USLU TANDOĞAN
Danışman: PROF. DR. NEŞE YAŞAR ÇEĞİNDİR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: Giysi tasarımı = Clothing design ; Giysiler = Clothes ; Modifiye = Modified ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder

Özet:
Bu çalışma ile otizmli çocukların giyinme/giydirilme sırasında, giysilerle ilgili yaşadıkları problemlerin belirlenmesi ve bu problemlerin giderilmesi için ebeveynlere giysi modifikasyon tekniklerini uygulayabilme becerisi kazandırmak hedeflenmiştir. Modifiyeli giysilerle otizmli çocukların bağımsız giyinmelerini kolaylaştırmak böylece ebeveyn desteğini azaltmak ve güncel modayı yansıtan, işlevsel, ergonomik, konforlu giysi kullanmalarına katkı sağlamak planlanmıştır. Araştırmanın evrenini, Türkiye'de yaşayan otizmli çocuk anneleri amaçlı örneklemini ise İstanbul'da ikamet eden, Tohum Otizm Vakfı, Otistik Çocuk Eğitim Merkezleri (OÇEM), MEB'e bağlı özel eğitim sınıflarında, Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde eğitim gören 6-12 yaş aralığında otizmli çocuğu olan ve araştırmaya gönüllü katılmayı kabul eden 10 anne/ebeveyn oluşturmuştur. Otizmli çocukların giyinme/giydirilme problemlerinin çözümüne odaklı olduğu için bir vaka/durum çalışmasıdır. Çalışmada annelere, otizmli çocuklarının giyinme becerilerini kolaylaştıracak modifiyeli giysiler hazırlamalarına katkı sağlayacak fotoğraflı ve aşamalı giysi modifikasyon tekniklerini anlatan bir kılavuz hazırlanmıştır. Kılavuzun tasarımı ve içerdiği uygulamalar sebebiyle "tasarım tabanlı araştırma modeli" kullanılmıştır. Otizmli çocukların giyinme/giydirilme problemlerinin çözümü gerektiğinden her çocuğun modifiyeli giysi gereksinimi de ayrıdır. Çevrimiçi ebeveyn anketiyle toplanan verilere göre her bir çocuğun ihtiyaçları özel olarak değerlendirilmiştir. Bu nedenle çalışmada, Tim Brown'un "İnovatif Alan Yaklaşımı" ve "Kullanıcı Merkezli Tasarım" modelleri tercih edilmiştir. Araştırmada, giysi modifikasyon uygulamaları kılavuzunda kullanılan tekniklerin belirlenmesi, ebeveynlere ve otizmli çocuklara katkılarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi için iki farklı çevrimiçi anket uygulanmıştır. Bu amaçla ilk olarak, içerik belirlenmesi için hazırlanan anket uygulanmış ve içerik analizi yapılmıştır. Böylece hangi giysi grubuna hangi tekniklerin uygulanacağı belirlenmiştir. İkinci olarak, hazırlanan kılavuz dijital ortamda e-kılavuz formatına dönüştürülmüş, annelerin e-kılavuza erişimini kolaylaştırmak ve bilgi akışını hızlandırmak için kare kod oluşturulmuştur. E-kılavuz ebeveynlerin incelemesine sunulmuş, sonrasında uygulanan çevrimiçi anket ile kılavuzdaki uygulamaların otizmli çocuklara ve ebeveynlere katkısı olup olmadığı ölçülmüş değerlendirilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, hazırlanan "Giysi Modifikasyon Uygulamaları Kılavuzu" nun katılımcılar tarafından otizmli çocuklarının ve ebeveynlerinin giyinme/ giydirilme esnasında giysilerde yaşadıkları problemlerin çözümüne katkı sağlayacağını belirttikleri gözlenmiştir.

Abstract:
With this study, it is aimed to provide parents with the ability to apply clothing modification techniques to identify the problems experienced by children with autism during dressing/dressing, and to eliminate these problems. It is planned to facilitate the independent dressing of children with autism with modified clothes, thus reducing parental support and contributing to the use of functional, ergonomic, and comfortable clothes that reflect current fashion. The universe of the research, and the sample for mothers of children with autism living in Turkey, is 6-12 years old, residing in Istanbul, studying in Tohum Autism Foundation, Autistic Child Education Centers (OÇEM), special education classes affiliated to the Ministry of National Education, Special Education and Rehabilitation Centers. The study consisted of 10 mothers/parents who had autistic children and agreed to participate in the study voluntarily. It is a case study because it focuses on solving the dressing problems of children with autism. In the study, a guide was prepared that explains the photographic and staged clothing modification techniques that will contribute to the preparation of modified clothes that will facilitate the dressing skills of their children with autism. Because of the design of the guide and the applications it contains, the "design-based research model" was used. Since the dressing/dressing problems of children with autism need to be solved, each child's need for modified clothing is also different. The needs of each child were individually assessed, based on data collected through an online parent survey. For this reason, Tim Brown's "Innovative Field Approach" and "User-Centered Design" models were preferred in the study. In the study, two different online questionnaires were applied to determine the techniques used in the guide for clothing modification practices and to measure and evaluate their contributions to parents and children with autism. For this purpose, first, a questionnaire prepared to determine the content was applied and content analysis was made. Thus, it was determined which techniques would be applied to which garment group. Secondly, the prepared guide was converted into an e-guide format in the digital environment, and a QR code was created to facilitate mothers' access to the e-guide and speed up the information flow. The e-guide was presented to parents for review, and then, with the online questionnaire, it was evaluated whether the applications in the guide contributed to children and parents with autism. As a result of the study, it was observed that the "Clothing Modification Practices Guide" prepared by the participants would contribute to the solution of the problems experienced by their children with autism and their parents while dressing.