Sütçü sığırlarda subklinik ve klinik ketozisinmetabolik hastalık, süt verimi ve üremeparametrelerine etkisi
The effect of subclinical and clinical ketosis on metabolic disease, milk yield and reproductive parameters in dairy cows
Yazar: AHMET ÖZER CAMBAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN BOZKURT
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Veteriner Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Negatif enerji dengesi (NED), süt sığırlarında gebelikten laktasyona geçiş sırasında
ortaya çıkan fizyolojik bir durumdur. Bu geçiş dönemi, kuru madde alımındaki azalma
ve süt üretimi için artan enerji ihtiyacı ile ilişkilidir. Ketozis, sıklıkla doğumdan hemen
sonra ortaya çıkan bir metabolik bozukluktur ve düşük glukoz seviyeleri, azalmış
karaciğer glikojeni ve artan keton cisimcikleri konsantrasyonları ile karakterizedir. Bu
çalışma, subklinik ve klinik ketozise sahip ineklerde ketozisin süt verimine, üreme
parametrelerine ve postpartum metabolik hastalıklara etkilerini araştırmayı
amaçlamıştır. Çalışma, ikinci ve üçüncü laktasyon dönemlerindeki 267 sağlıklı, gebe
Holstein ineklerini kapsamaktadır. Gruplar, doğum sonrası üçüncü gün betahidroksibütirat (BHBA) seviyelerine göre oluşturuldu. Gruplar, kontrol (BHBA < 1,2
mmol/dL), subklinik ketozis (BHBA = 1,2-2,4 mmol/dL) ve klinik ketozis (BHBA >
2,4 mmol/dL) gruplarından oluşmaktadır. Sonuçlar, doğum sırasında daha yüksek
vücut kondisyon skorlarının (VKS) doğum sonrası ketozis riski ile ilişkilendirildiğini
göstermiştir (p<0,001). Subklinik ketozis, gebelik başına daha fazla tohumlama
(p<0,01), servis periyodunun uzaması (p<0,001) ) ve ilk tohumlama gebelik
oranlarında düşüşe (p>0,05) yol açmıştır. Klinik ketozis grubunun pik süt verimine
ulaşma süresinin daha uzun olduğu (p<0,001) ve daha yüksek pik süt verimine
(p<0,01) sahip olduğu görüldü. Klinik ketozis olan ineklerde septik metritis insidansı
(p<0,01) daha yüksek olduğu tespit edildi. Sonuç olarak, çalışmada ketozisin, üreme
parametreleri, süt verimi ve metabolik hastalık insidansı üzerinde olumsuz etkilere
sahip olduğunu görüldü. Ayrıca, süt sığırlarının geçiş döneminde ketozis riskini
değerlendirmede ve yönetmede VKS'nin önemi vurgulandı. Çalışmanın daha fazla
hayvan materyali ve daha fazla parametre ile değerlendirmesinin daha anlamlı
sonuçlar verebileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: BHBA, negatif enerji dengesi, sığır, süt verimi

Abstract:
Negative energy balance (NEB) is a physiological state that arises during the transition
from pregnancy to lactation in dairy cows. This transition period is associated with a
decline in dry matter intake and an increased demand for energy sources for milk
production. Ketosis, a metabolic disorder, often emerges shortly after calving and is
characterized by reduced glucose levels, depleted liver glycogen, and elevated ketone
body concentrations. The study aimed to investigate the impacts of ketosis on milk
yield, reproductive parameters, and postpartum metabolic diseases in cows with
subclinical and clinical ketosis. The study involved 267 healthy pregnant Holstein
dairy cows in the second and third lactation periods. Groups were formed based on
postpartum third-day beta-hydroxybutyrate (BHBA) levels. The groups included
control (BHBA < 1,2 mmol/dL), subclinical ketosis (BHBA = 1,2-2,4 mmol/dL), and
clinical ketosis (BHBA > 2,4 mmol/dL) groups. Results indicated that higher body
condition scores (BCS) during calving were associated with an increased risk of
postpartum ketosis (p<0,001). Subclinical ketosis led to a higher number of
inseminations per pregnancy (p<0,01), extended service periods (p<0,001), and
decreased pregnancy rates at first insemination (p>0,05). It was observed that the
clinical ketosis group had a longer time to reach peak milk yield (p<0,001) and a higher
peak milk yield (p<0,01). The incidence of septic metritis was found to be higher in
cows with clinical ketosis (p<0,01). Consequently, the study revealed that ketosis has
negative effects on reproductive parameters, milk yield, and the incidence of metabolic
diseases. Additionally, the importance of BCS in assessing and managing the risk of
ketosis in dairy cows during their transition period was emphasized. It is believed that
further evaluation of the study with more animal material and additional parameters
could yield more meaningful results.
Keywords: BHBA, negative energy balance, cattle, milk yield