Yezidilerde sosyo-kültürel hayat ve din(Viranşehir örneği)
Socio-cultural life and religion in Yezidism(Viranşehir sample)
Yazar: HATİCE KÜPRA ERGUN
Danışman: PROF. DR. MEHMET BAYYİĞİT
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dini hayat = Religious life ; Sosyokültürel durum = Socio-cultural situation ; Sosyokültürel yapı = Socio-cultural structure ; Sosyokültürel özellikler = Socio-cultural characteristies ; Yezidiler = Yazidies ; Yezidilik = Yezidism ; Şanlıurfa-Viranşehir = Şanlıurfa-Viranşehir

Özet:
Yezidiler Türkiye'de ve dünyanın çeşitli bölgelerinde yaşayan dini-sosyal bir gruptur. İran ve çevresindeki çeşitli dinlerin tesirinde kalmış olan Yezidilik, mensuplarının farklı bölgelerde yaşamalarının da etkisiyle karmaşık yapıda bir din haline gelmiştir. Yezidilik hakkında yeterli kaynak bulunmayışı ve din mensuplarının dini yaşantılarının dışa kapalı olması, Yezidilik hakkındaki bilgi alanının daralması ve haklarında fazla araştırma yapılamaması sonucunu ortaya çıkarmıştır.Bu çalışmamızda Yezidilerin sosyo-kültürel ve dini dini hayatlarını Viranşehir Yezidileri ekseninde incelemeye çalıştık. Araştırmamızın 1.Bölümünde Viranşehir'in coğrafi özellikleri ve tarihi hakkında genel bilgiler verildi. 2.Bölümde Yezidiliğin ortaya çıkışı anlatılmış ve Yezidiliğin kurucusu oalrak kabul edilen Adi b. Müsafir tanıtılmıştır. Ayrıca Yezidiliğin inanç ve ibadet yapısı ve din adamları hakkında bilgi verildi. 3.Bölümde ise Yezidilerin dini ritüelleri, sosyal yaşantıları üzerinde durulmuştur. Yezidilerde yurtdışına göçün son yıllarda hızla artmasıyla göçün dini ve sosyal yaşantıları üzerinde ortaya çıkardığı dönüşüm de bu bölümde üzerinde durulan hususlardandır. Çalışmamızın Ek Bölümlerinde Yezidiliğin kitaplarına ve Yezidilikle ilgili resimlere yer verilmiştir. Resimler Bölümünde Viranşehir'deki bazı Yezidiler,yaşadıkları yerler,mezarlıkları ayrıca Yezidiliğin kutsal mekanı ve merkezi olarak kabul edilen Laleş'in ve Laleş'deki din adamlarının resimleri bulunmaktadır.Anahtar Kelimeler: Yezidilik, dini hayat, inanç, ibadetler, göç

Abstract:
Yezidism is a social-religious group that lives not only in Turkey but also all over the world. It has been under the influence of many other religion, which made it a comlex religion due to different lifestyles. That there is not enough evidence about it and also the practisers are close to world are two main reasons for this research . In this search study we have tried to focus on social-cultural and religious life of the Yezids who live in Viranşehir. In the first phase of our research, there is some information about Viranşehir?s geography and history. In the second phase of our research, we have focused on how Yezidism emerged and the founder of this practise Adi b. Müsafir. Also, in the second phase, we informed about social life and religious rituals of this religion. Due to the rapid rising migration of Yezids, we felt it necessary to mention about the effect of migration on religious and social life. In the additional part of our research, we have information about holy boks and pictures. In the part that has pictures, you can find the pictures of places Yezids live, their graveyards,their holy places,Laleş(which is regarded as religious center) and their religious leaders.Key Words: Yezidism, Religiouslife, Belief, Pray, Migration