Bartın ili orman içi meralarının ot verimi ve kalitesi ile botanik konpozisyonu üzerine azotlu ve fosforlu gübrelerin etkileri
The effect of nitrogen and phosphor fertilizers on hay yield, hay quality and botanical composition of forest grassland ın Bartın
Yazar: AYŞE GENÇ LERMİ
Danışman: PROF. DR. SUZAN ALTINOK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma Bartın iline bağlı Akmanlar Köyü orman içi mera alanında farklı dozlarda uygulanan azotlu ve fosforlu gübrelemenin botanik kompozisyona, yem verimi ve kalitesine etkilerini belirlemek amacıyla 2006 ve 2007 yıllarında iki yıl süre ile yürütülmüştür. Deneme alanının denizden yüksekliği 208 m olup kuzey doğu yöneyinde bulunmaktadır. Araştırma tesadüf blokları deneme deseninde faktöriyel düzene göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Mera alanına 0, 5, 10 kg/da P205 gelecek şekilde fosforlu gübre, 0, 5, 10, 15, 20 kg/da azot gelecek şekilde amonyum nitrat gübresi uygulanmıştır. Deneme alanına uygulanan gübre kombinasyonları, P0+N0, P0+N5, P0+N10, P0+N15, P0+N20, P5+N0, P5+N5, P5+N10, P5+N15, P5+N20, P10+N0, P10+N5, P10+N10, P10+N15, P10+N20 şeklindedir.Araştırmadan elde edilen verilere göre, botanik kompozisyonda buğdaygil oranları azot uygulamaları ile artış göstermiş ancak fosfor uygulamalarından etkilenmemiştir. En yüksek buğdaygil oranı % 72.52 ile birinci biçimde N20 uygulamasından elde edilmiştir. Botanik kompozisyonda baklagil oranlarını fosfor uygulamaları artırırken azot uygulamaları azaltmıştır. En yüksek baklagil oranı sırasıyla % 37.95 ve % 39.02 ile P10 ve N0 uygulamalarından elde edilmiştir. Botanik kompozisyonda diğer familya oranını fosforlu gübre uygulamaları azaltmıştır. En yüksek diğer familya oranı % 25.58 ile fosfor uygulanmayan parsellerden elde edilmiştir. Azot ve fosfor uygulamaları botanik kompozisyonda diken oranını azaltmıştır. En yüksek diken oranı N0P0 uygulamalarından elde edilmiştir.Meranın kuru madde verimi artan azot ve fosfor uygulamaları ile birlikte artmıştır. En yüksek kuru madde verimi sırasıyla 232.48 kg/da, 214.58 kg/da ve 214.87 kg/da ile N20, P5 ve P10 uygulamalarından elde edilmiştir. Meranın ortalama kuru madde verimi 196.92' kg/da'dır. Azot ve fosforun birlikte etkisi ham protein oranını artırmıştır. En yüksek ham protein oranı % 22.12 ile P10N20 uygulamasından elde edilmiştir. Artan azot ve fosfor uygulamaları ile birlikte ham protein verimi de artırmıştır. En yüksek ham protein verimi P10 ve N20 uygulamalarından elde edilmiştir. Lif içeriklerinden NDF oranı artan azot uygulaması ile birlikte artmış fosfor uygulaması ile azalmıştır. ADF oranını fosfor uygulamaları etkilemezken, azot uygulamaları artırmıştır. Azot uygulamaları ADL oranını düşürmüş fosfor uygulamaları etkilememiştir. Azot ve fosforun birlikte etkisi kül oranını artırmıştır. Botanik kompozisyonda vejetasyonun baklagil ve buğdaygiller lehine çevrilmesini sağlayacak ve mera verimini artırırken kalitesini azaltmayacak en uygun gübre kombinasyonun 5P+10N olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This research was carried out to determine the effect of nitrogen and phoshorus fertilization which were applied in different doses to forest grasslands in Akmanlar village of Bartın province during the 2006 and 2007. Reserarch site was 208 m higher from sea level and placed on Eastern North. Experiment was designed according to randomised complete block design with factorial arrangement and replicated three times. The doses of 0, 5, 10 kg/da of P2O5 and 0,5,10,15,20 kg/da of amonyum nitrat were applied to grassland. The total fertilizer combinations applied to the grassland were; P0+N0, P0+N5, P0+N10, P0+N15, P0+N20, P5+N0, P5+N5,P5+N10, P5+N15, P5+N20, P10+N0, P10+N5, P10+N10, P10+N15, P10+N20.According to the research data, the grasses on botanical composition were increased with the application of nitrogen fertilizer, how about they were not effected on the phosphor applications. The highest grass ratio was obtained as 75.52 % with the dose of N20 in first cut. The application of phosphor increased the legume ratio in botanical composition, however they decreased with the application of nitrogen. The highest legume ratios were obtained as 37.95 % and 39.02 % with the doses of P10 and N0, respectively. The application of phosphor decreased the other families ratio on botanical composition.The highest other families ratio was obtained from non-phosphor application plots. The applications of nitrogen and phosphor decreased the ratio of thornbush plants on botanical composition. The highest thornbush plants ratio was obtained from the dose of N0P0.The dry matter yield of grassland was increased with the increasing of nitrogen and phosphor doses. The highest dry matter yield was obtained as 232.48 kg/da, 214.58 kg/da and 214.87 kg/da with the doses of N20, P5 and P10, respectively. The average dry matter yield of grassland was 196.92 kg/da. The total effect of nitrogen and phosphor increased the crude protein ratio. The highest crude protein ratio was obtained as 22.12 % with the doses of P10N20. The crude protein yields were increased with the increasing of nitrogen and phosphor doses. The highest crude protein yields were obtained from the doses of P10 and N20. On fibre content, NDF ratio was increaed with the increasing of nitrogen doses, however it was decreased with increasing of phosphor doses. The ratio of NDF was not affected with the doses of phosphor, however it was increased with nitrogen applications. The ratio of ADL was decreased with the inreasing of nitrogen doses, however it was not affected with phosphor applications. The total affect of nitrogen and phosphor increased the ash ratio. At the result, the most benefical fertilizar combination was 5P+10N, because, it was supplied in favour of legumes and grasses in botanical composition and the forage yield of grassland was increased without any loss of quality.