Farklı tipte kanserli ve sağlıklı akciğer dokularının 
ICP-OES tekniği ile eser element konsantrasyonlarının tayini: Evre, cinsiyet ve yaşa bağlılık
Determination of trace element concentrations in different types cancerous and healthy lung tissues using ICP-OES technique: Stage, sex and age dependence
Yazar: ASLI ARAZ
Danışman: PROF. DR. RIDVAN DURAK
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı / Atom ve Molekül Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Eser elementler, vücut dokularında düşük konsantrasyonlarda bulunmalarına rağmen önemli biyolojik fonksiyonlarda görev yaparlar. Bunların yetersiz ya da aşırı alınımı, hücresel fonksiyonları bozarak, çeşitli hastalıkların ortaya çıkmasına sebep olur. Kanser de bu hastalıklardan biridir.
Bu çalışmada,  akciğer kanserli dokular ile normal akciğer dokularının elementel analizi yapılarak, dokulardaki element konsantrasyonlarının akciğer kanserindeki rolü araştırıldı. Doku örnekleri Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı'ndan temin edildi. Parafin bloklara gömülü olan doku örneklerinin numune hazırlama sürecinden sonra İndüktif Eşleşmiş Plazma Optik Emisyon Spektrometresi (ICP-OES) tekniğiyle elementel analizi yapıldı.
Analiz sonucunda tüm dokularda Ca, Mg, Na, K, Fe, Cu, Zn, Mn, Al, B, Ba, Cd, Cr, Mo, Ni, P, Pb, S, Se elementleri saptandı. SPSS programı ile istatistiksel analiz yapılarak hasta grubu ile kontrol grubunun element konsantrasyonları karşılaştırıldı. Mg, K, Zn, Mn, Al, B, Cr ve P konsantrasyonları hasta grubunda, S konsantrasyonu ise kontrol grubunda istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulundu (p<0.05). Hastalığın evreleri ile element konsantrasyonları arasında istatistiksel analiz yapıldı ve Na miktarının evre II deki hastalarda daha fazla bulunduğu tespit edildi. Hasta grubundaki dokularda saptanan elementler konsantrasyonları ile cinsiyet arasındaki ilişkiye bakıldığında ise S konsantrasyonu kadınlarda, Al konsantrasyonu ise erkeklerde istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulundu. Yaş ile element konsantrasyonları arasında yapılan istatistiksel analiz sonucunda ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamadı (p>0.05).

Abstract:
Trace elements, in spite of low concentrations, play crucial roles in the body. İnsufficient or excessive up take of these elements damage celluler functions and causes different type of diseases. Cancer is one of these diseases.
In this study, elemental analysis of lung cancer tissues and normal lung tissues were performed and role of element concentrations in lung cancer was investigated in tissues. Tissue samples were obtained from Pathology Department of Ataturk University Medical Faculty. After the sample preparation process, elemental analysis of tissue samples which was embedded in parafin blocks was performed with Inductively Coupled Plasma-Optical Emission Spectrometry (ICP-OES) technique.
In result of analysis Ca, Mg, Na, K, Fe, Cu, Zn, Mn, Al, B, Ba, Cd, Cr, Mo, Ni, P, Pb, S, Se were detected in all tissue samples. Statistical analysis was performed with SPSS programme and element concentrations of the patient group with the healthy group were compared. Higher levels of Mg, K, Zn, Mn, Al, B, Cr, P, S were found in patient group (p<0.05). S concentration was found higher in control group (p<0.05). Different stages of the disease were compared and high levels Na concentration was detected in patients with stage II. Element concentrations were compared with the sex in patient group. Statistically high levels of S and Al were detected in females and males, respectively. Age and element concentrations were compared and there was no statistically significant relationship between the age and element concentrations (p>0.05).