Kent kültüründe hayvanlar: İstanbul'da sokak hayvanları üzerine bir inceleme
Animals in urban culture: An investigation on street animals in Istanbul
Yazar: KEMAL GÜRCAN BAL
Danışman: PROF. DR. AYNUR ATMACA CAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yerel Yönetimler Ana Bilim Dalı / Küresel Şehirler ve İstanbul Araştırmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Kent sosyolojisi = Urban sociology ; Kent tarihi = Urban history ; Sokak hayvanları = Street animals ; İnsan-hayvan etkileşimi = Human-animal interaction ; İnsan-hayvan ilişkileri = Human-animal relationships ; İstanbul = Istanbul ; İstanbul tarihi = Istanbul history

Özet:
İnsanlık, yerleşik hayata geçmeden önce de hayvanlarla etkileşim içinde olmuştur. Yerleşik hayata geçilmesiyle birlikte hayvanlar, insanların hayatının her alanında vazgeçilmez bir konuma erişmiştir. Zamanla bu konum, insanın üstün hayvanın ise ikincil olduğu bir ilişki yapısına dönüşmüştür. Bu çalışma, hayvan ve insan ilişkilerinin teorik ve kavramsal yönünü irdelerken, kent yaşamında hayvan ve insan ilişkilerinin boyutlarını İstanbul özelinde değerlendirilmektedir.

İstanbul binlerce yıllık yerleşim tarihiyle dünyanın en eşsiz kentlerinden birisidir. Bir çok uygarlığa kucak açan bu kent, antik dönemden günümüze kadar sayısız hayvanı da bünyesinde barındırmıştır. Bu çalışma, geçmişten günümüze İstanbul'daki hayvanların izini dönemsel olarak arkeolojik bulgular, tarihi kronikler, sanat eserleri ve günümüze ulaşan anlatılar vasıtasıyla detaylı bir şekilde ele alarak incelenmektedir. 

Evsizlik sorunu ve sokak hayvanları sorunu, İstanbul'un güncel ve kentsel sorunu olarak sıklıkla tartışılmaktadır. Bu sorunların her ikisi de merkezi yönetimin, yerel yönetimlerin ve sivil toplum kuruluşlarının çalışmaları sonucu giderilmeye çalışılırken; kent nüfusunun giderek artması sonucu daha da kronik bir hal almaya başlamıştır. Bu çalışmada, İstanbul'da yaşayan evsiz bireylerin sokak hayvanlarına yönelik algı ve tutumları araştırmakta; aynı zamanda bu araştırmayla birlikte evsiz bireylere yönelik istihdam sağlanması üzerine görüş ve önerilere yer verilmektedir.

Abstract:
Humanity has interacted with animals even before the advent of settled life. With the transition to settled life, animals have gained an indispensable position in every aspect of human life. Over time, this position has evolved into a relationship structure where humans are superior and animals are secondary. This study examines the theoretical and conceptual aspects of animal-human relationships, while evaluating the dimensions of animal-human relationships in the context of Istanbul in urban life.

Istanbul is one of the most unique cities in the world with its thousands of years of settlement history. Embracing many civilizations, this city has also housed numerous animals from ancient times to the present. This study thoroughly examines the traces of animals in Istanbul from the past to the present in a chronological manner through archaeological findings, historical chronicles, artworks, and narratives that have reached the present day.

Homelessness and the problem of stray animals are frequently discussed as current and urban issues in Istanbul. While both of these problems are being addressed through the efforts of the central government, local authorities, and non-governmental organizations, they have become even more chronic due to the increasing urban population. This study investigates the perception and attitudes of homeless individuals in Istanbul towards stray animals, and also provides views and recommendations on providing employment opportunities for homeless individuals alongside this research.