Cumhuriyet Dönemi meâl çalışmaları bağlamında Abdullah Atıf Tüzüner'in (1869-1954) Kur'ân meâli
Republic Period in the context of maal studies  Abdullah Atif Tuzuner (1869 - 1954)
Yazar: ÖNDER ÖZKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İRFAN ÇAKICI
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Meal = Meaning ; Tefsir = Commentary ; Tüzüner, Abdullah Atıf = Tüzüner, Abdullah Atıf ; İslamiyet = Islam

Özet:
Konyalı Abdullah Âtıf Tüzüner, son dönem Osmanlı âlim ve müfessirlerindendir. Abdullah Âtıf (Efendi), Konya'da doğdu. Babası Müderris Çankırılı Ali Efendi, annesi de Konya'nın ünlü müftülerinden GezleviliAhmet Efendi'nin kızı Şerife Hanım'dır. İptidai ve Rüştiye tahsilini tamamladıktan sonra, Karatay Medresesi Müderrisi Âhizade Hacı salim Efendi'den sarf ve nahiv okudu. Akrabası, İçelli Tahir Efendi'nin de derslerine devam etti. Resme çok meraklı olan Âtıf Efendi, bir müddet, Hükümet Konağı'nı süslemek için Konya'ya gelen nakkaşlarla çalıştı. 
Âtıf Efendi, İstanbul'da Vefa, Üsküdar ve Mercan İdâdî'lerinde Arapça, Darüttedrîs Ravza-i Terakki ve Darüşşafaka mekteplerinde de Türkçe öğretmenliği yaparken, Fatih Camii'nde de hususi surette ders okutup, halkı vaaz ve nasihatleriyle irşat etti. İstanbul'un işgali üzerine muallimliğini Konya İdadisi'ne naklettirdi. Konya'da öğretmenliğinin yanı sıra Sultan Selim Camii'nde de vaazlar veriyordu. Cumhuriyet Döneminde Arapça dersleri kaldırılınca Karma Ortaokulunda Türkçe Öğretmenliği ve müdür vekilliği görevlerinde bulundu.1934 yılında emekli olduktan sonra, tekrar İstanbul'a gitti. Orada dersiâm vaizliğinin yanı sıra Ömer Nasuhi Bilmen ile birlikte altı yıl Hamdi Yazır Hoca'nın tefsirinin matbaa tashihlerinde çalıştı. Daha sonra İstanbul Kütüphaneleri Tasnif Komisyonu azalığına seçildi. Mehmet Ali Ayni Bey'in vefatından sonra, bu komisyonun kaldırılmasına kadar reisliğini yaptı. Bir taraftan da Kur'an-ı Kerim Meâli, Siyretü'n-Nebî, Kavâid-i Arabî, Mükemmel Kavâid-i Osmaniye, Hutbe Mecmuası gibi eserler kaleme aldı. Âtıf Bey'in kıymetli bir mesaisi de Divânü Lügâti't-Türk Tercümesi'dir. Şairliği de olan Âtıf Efendi'nin, bazı şiirleriyle makaleleri Beyânü'l-Hak ve Mahfel gibi dergi ve gazetelerde yayımlandı.19 Nisan 1954 tarihinde İstanbul'da vefat eden AbdullahÂtıf Efendi, Edirnekapı Şehitliği'nde metfundur. 
Cumhuriyet döneminde yazılmış olmasına rağmen o dönemdeki Kur'ân-ı Kerîm Meâlleri arasında gün yüzüne pek çıkmamış bir eser olan müellifin Kur'ân Meâli,babasının vasiyeti üzerine oğlu tarafından basılmıştır.  Anahtar Kelimeler: Cumhuriyet Dönemi, Meâl Çalışmaları, Kur'ân Meâli, Abdullah Âtıf Tüzüner.

Abstract:
Konyalı Abdullah Âtıf Tüzüner, is one of the late Ottoman scholars and commentators. Abdullah Âtıf (Efendi) was born in Konya. His father was Mudarris Cankırılı Ali Efendi and his mother was Serife Hanım who was the daughter of Gezlevili Ahmet Efendi,one of the famous the muftisof Konya. After completing his primary school and junior high school education, he began to learn nahiv and sarf from Ahizade Salim Efendi who was the lecturer of Karatay madrassah.At the same time, he continued attending the classes of his relative, 	Icelli Tahir Efendi. For a while, Atıf Efendi, who was keen on painting, worked with nakkashes who came to Konya to decorate the Government Office.
While working as an Arabic teacher in Vefa, Üsküdar and Mercan High Schools and as a Turkish teacher in Darüttedris, Ravza-i Terakki and Darüssafaka schools, Atıf Efendi also taught people in Fatih Mosque and guided the public with his advices and sermons. Upon he invasion of Istanbul, he transferred his tprofession to Konya High School. In Konya, in addition to teaching, he gave sermons in Sultan Selim Mosque. After Arabic lessons were removed in the Republican Era, he worked as a Turkish teacher and deputy director at Karma Secondary School.After his retirement in 1934, he went to Istanbul again. In addition to his lectureship, he worked with Ömer Nasuhi Bilmen for six years in the editorial papers of Hamdi Yazır Hodja. Later on, he was selected to the classification committee. Of the libraries of Istanbul. After the death of Mehmet Ali Ayni Bey, he was the head of this committee until the removal of it. At the same time, he wrote works such as Quran Recitation, Siyretü'n-Nebî, Kavaid-i Arabî, Mükemmel Kavaid-i Osmaniye and Hutbe Mecmuası. A precious work of Atıf Bey is the translation of Divânü Lügati-t Türk.He was also a poet, some of his poems and articles were published in journals and newspapers such as Beyânü makl-Hak and Mahfel.Abdullah Atıf Efendi, who died in İstanbul on April 19, 1954, isburied in the Edirnekapı Martyrdom.
Although Thewriter's work was written in the Republican period, was unknown one of the Works of this period which it was published by his son on his father's devise.
Key Words: Republican Era, Meâl Studies, Qur'an Meale, Abdullah Âtıf Tüzüner.