Alparslan zamanında Büyük Selçuklu Devleti`nin dini siyaseti
Religious policy of the great Seljuks State in the period of Alpasrlan
Yazar: AHMET DAYANDI
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA DEMİRCİ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Tarih = History
Dizin: Büyük Selçuklular = Great Seljuks ; Din = Religion ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Din-devlet ilişkileri = Religion-state relationship ; Din-siyaset ilişkileri = Religious-politics relations ; Selçuklular = Seljuks ; Selçuklular Dönemi = Seljuks Period ; Sultan Alparslan = Sultan Alparslan

Özet:
Türk Tarihinin önemli simalarından biri olan Sultan Alparslan, hem şahsiyeti hem de dönemi itibariyle Türk ve dünya tarihi açısından oldukça önemlidir. Bu dönemde yapılan siyasi, sosyal, kültürel ve dini faaliyetler hem o döneme hem de daha sonraki dönemlere etki etmiştir. Çalışmamızda da Alparslan dönemi Büyük Selçukluların Dini Siyasetini anlatmaya çalıştık.Selçukluların Sünnî inanca sahip olmaları ve Ehl-i sünneti müdafaa etmeleri onların Abbâsi Halifeliği ve Fâtımîlerle olan siyasi ve kültürel ilişkilerine yön vermiştir. Özellikle Fâtımîlerle yapılan mücadeleler siyasi alanda sınırlı kalmamış kültürel alanda da devam etmiştir. Nitekim bu dönemde kurulan medreseler vasıtasıyla eğitimin siyasete nasıl yansıdığını, devletin nasıl bir politika içerisinde olduğunu bulmayı amaçladık.Selçukluların hâkim oldukları bölgelerde o kadar çok din ve mezhep vardı ki bunlar arasında bir denge oluşturmak gerekliydi. Çünkü mezhepler arası denge oluşturulduğu takdirde birlik ve beraberlik sağlanabilirdi. Bu anlamda araştırmamızda mezhepler arası mücadeleler ele alındıktan sonra devletin mezhepler karşısındaki konumu belirtilmiş ve mezheplerin devletin dini siyasetine nasıl yön verdiği açıklanmıştır.Anahtar Kelimeler: Büyük Selçuklu, Abbâsi, Fâtımî, Alparslan, Nizâmülmülk, Mezhep, Din, Nizâmiye, Medrese.

Abstract:
Sultan Alparslan, in consideration of both his personality and era he lives in, is one of the most important figures in Turkish History. He is also of great significance when Turkish and World Histories are taken into consideration. Political, social, cultural and religious activities that are implemented during the era have their impacts on both mentioned era and the following eras. In this thesis we have tried to shed light on Religious Policy during Great Seljuk Empire.The fact that Seljuks followed and defended Sunnite denomination leads their way regarding political and cultural relations with Abbasid and Fatimid Chaliphates. Particularly, Seljuks strive not only on political relationships but on cultural grounds with Fatimids. As a matter of fact, education had its reflection on politics by means of madrasah of that time, and that the empire had followed a certain policy is what we are delving into.The regions that Seljuqs used to have power harboured so many religions and denominations that there had to be a balanced policy among those religions and denominations. Unity could have been secured only when a balanced policy was settled among those denominations and their followers. So, after conflicts are dealt with among those denominations, state?s situation is dealt wiht against those denominations and finally how those denominations lead the religious policy of the state is clearly explained.Key words: Great Seljuk, Abbasid, Fatimid, Alparslan, Denomination, Religion, Nizam al-Mulk, Cadet Scholl.