Okuduğunu anlama becerisine yönelik etkinliklerin farklı puanlayıcılar tarafından genellenebilirlik kuramı ile incelenmesi
Examination of activities for reading comprehension skills by different raters with generalizability theory
Yazar: SERAP ATAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÜLDEN KAYA UYANIK
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Yaşam Boyu Öğrenme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı okuduğunu anlama becerisini geliştirmek amacıyla hazırlanan etkinliklerin alanlarında uzman puanlayıcılar tarafından incelenmesi sonucunda elde edilen veriler ışığında bu etkinliklerin etkililiklerinin artırılmasıdır. Çalışma, araştırmacı tarafından oluşturulmuş okuduğunu anlama becerisine yönelik beş adet etkinliğin alanlarında uzman puanlayıcılar tarafından geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış bir rubrik aracılığı ile incelenmesini kapsamaktadır.  Çalışmada nicel paradigmaya dayalı betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada araştırmacının geliştirdiği Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü bünyesinde hazırlanan Beceri Temelli Türk Dili ve Edebiyatı kitaplarındaki beş adet okuduğunu anlama etkinliği, yine araştırmacı tarafından oluşturulan 16 ölçütlü bir rubrik ve 12 farklı puanlayıcı kullanılmıştır. Geliştirilen rubriğin güvenirlik ve geçerlik analizleri yapıldıktan sonra puanlayıcılar bu rubriği kullanarak incelemelerini yapmıştır. Veriler Genellenebilirlik Kuramına dayanarak analiz edilmiştir. Uygulamalar sonucunda ana ve ortak etkiler için varyans değerlerinin kestirilmesinde, puanların güvenirliğinin G ve Φ (Phi) katsayılarıyla hesaplanmasında ve Karar (K) çalışmalarında EduG programı kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerini geliştirebilmek için okuduğunu anlama becerisi etkinliklerini kullanmanın uygun olacağı, öğrencilerin ne kadar çok okuduğunu anlama etkinliği ile etkileşimi olursa bu beceriyi geliştirebilmelerinin o kadar iyi olacağı, okuduğunu anlama becerisini ölçmeye yönelik etkinliklerin tek bir puanlayıcı tarafından puanlanmasının eksiklik yaratacağı, birden fazla puanlayıcı tarafından değerlendirilmesinin ise etkinliklerin etkililiğini artıracağı,  okuduğunu anlama becerisini ölçmeye yönelik etkinliklerin sayısının az olmasının ölçütleri karşılama bakımından eksiklik yaratacağı, birden fazla etkinliğin kullanılmasının ise okuduğunu anlama becerisindeki etkililiği artıracağı sonuçlarına ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Okuma Becerisi, Okuduğunu Anlama Becerisi, Okuduğunu Anlama Becerisine Yönelik Etkinlikler, Genellenebilirlik Kuramı, Puanlayıcı.

Abstract:
The aim of this study is to increase the effectiveness of these activities in the light of the data obtained as a result of the examination of the activities prepared to improve reading comprehension skills by expert raters in their fields. The study involves the examination of five activities for reading comprehension skills created by the researcher, by expert raters in their fields, through a rubric whose validity and reliability have been proven. A descriptive scanning method based on a quantitative paradigm was used in the study. In the research, five reading comprehension activities in the Skill-Based Turkish Language and Literature books prepared by the General Directorate of Secondary Education of the Ministry of National Education, developed by the researcher, a rubric with 16 criteria and 12 different raters created by the researcher were used. After the reliability and validity analyzes of the developed rubric were performed, the raters made their examinations using this rubric. Data were analyzed based on Generalizability Theory. As a result of the applications, the EduG program was used to estimate the variance values for main and common effects, to calculate the reliability of the scores with G and Φ (Phi) coefficients, and in Decision (K) studies. As a result of the research, it would be appropriate to use reading comprehension skill activities to improve students' reading comprehension skills, the more students interact with reading comprehension activities, the better they will be able to develop this skill, the scoring of activities to measure reading comprehension skills by a single rater will create a deficiency, and more than one It has been concluded that evaluation by the rater will increase the effectiveness of the activities, that a small number of activities to measure reading comprehension skills will create a deficiency in meeting the criteria, and that using more than one activity will increase the effectiveness of reading comprehension skills.
Keywords: Reading Skills, Reading Comprehension Skills, Activities for Reading Comprehension Skills, Generalizability Theory, Rater.