Göynükbelen granitoyidi güneybatı kesiminin petrografisi ve Orhaneli ofiyoliti ile ilişkisi (Bursa)
Petrography of southwest part of Goynukbelen granitoid and its relation with Orhaneli ophiolite (Bursa)
Yazar: ERDEM ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. SİNAN ÖNGEN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Mineraloji Petrografi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Granit = Granite ; Granitoidler = Granitoids ; Kontak etkileşimler = Contact interactiıons ; Mavişist = Blueschist ; Metamorfizma = Metamorphism ; Ofiyolit = Ophiolite

Özet:
Orhaneli (Bursa) kuzeyindeki sahayı kapsayan bölgede yapılan petrojenik araştırmalar ışığında bölgenin jeolojik evrimini gösterebilecek veriler elde edilmiştir. İnceleme amacı çerçevesinde Göynükbelen Granitoyidi ile dokanak oluşturan Orhaneli Ofiyoliti ve de Sırıl Metamorfitleri arasındaki ilişki ve etkileşim ön planda tutulmuştur.Sırıl metamorfitleri yaklaşık kuzey-güney yönünde mavişist-yeşilşist-mavişist fasiyeslerini gösteren metabazit, metapelit ve metagrovak türü kayalardan oluşmaktadır. Ayrıca bu incelemede Belenoluk köyü güneybatısında gözlenen kalın bir jadeyit-kuvars parajenezli, muhtemel fabrik ilişkisi araştırıldığında metagrovak türü kayalarına benzeyen Belenoluk Üyesi ayırtlanmıştır. Metamorfiklerin üst seviyelerini oluşturan kalkşistler üzerine diskordan olarak gelen Çatalca Mermeri'yle arasında yine bu çalışmada belirlenen kireçtaşı ve kuvars çakıllarından oluşmuş taban konglomerasının bulunması uyumsuzluğu desteklemektedir. Paleozoyik yaşlı Sırıl Metamorfikleri üzerindeki Çatalca Mermeri'nin Mesozoyik yaşlı olduğu kabul edilmektedir (Yaş değerlendirmeleri Lisenbee 1972'den alınmıştır).Metamorfikler ve mermerin üzerine Üst Kretase'de yerleşmiş olan Orhaneli Ofiyoliti İzmir-Ankara-Erzincan Kenet Kuşağı boyunca dilimler halinde yer alan ofiyolitlerin batı kısmındadır. Ofiyolit: dunit, harzburjit, serpantinitin tektonik dokanakla birlikteliğinden ve aralarında bulunan piroksenit-gabro blok ile damarlarından oluşmaktadır.Sahanın kuzeyinde geniş bir yayılım gösteren Eosen yaşlı Göynükbelen Granitoyidi kendinden yaşlı birimleri keserek sokulmuştur. Metamorfikler ile ofiyolit sınırlarında kontak metamorfizma geliştirmiştir. En belirgin olarak da serpantinitler üzerinde Küçükkır Tepe kuzey yamacında geniş bir alanda gözlenmiştir. Serpantinit hornblend hornfels fasiyesi ve piroksen hornfels fasiyesi koşularından etkilenmiştir. İç kontak zon hornfels enstatit-kummingtonit parajenezi Göynükbelen plütonu kontak metamorfizmasında en yüksek sıcaklık değerlerini vermektedir. Buna göre Enstatit mineralinin gözlenmesiyle 650?700 0C'lik sıcaklık ve 2,5-3 Kbar basınç koşullarına ulaşıldığı anlaşılmaktadır.Sırıl Metamorfikleri dokanağında en yüksek kontak metamorfizma koşullarında hedenberjit-diyopsit, hornblend parajenezi gelişmiştir.

Abstract:
Detailed petrogenic explorations in the area north of Orhaneli (Bursa) have revealed significant results concerning the geological evolution of the region. The aim of this research was the investigation of the relation and interaction between Orhaneli Ophiolite and Sırıl Metamorphics both of border with the Göynükbelen Granitoid.Sırıl Metamorphics are composed of metabasite, metapelite and metagraywacke rocks which reflect the arrangement of blueschists-greenschists-blueschists facies in approximately north-south direction. Moreover during this exploration Belenoluk Member has been identified in the southwest of Belenoluk Village. This member has a thick paragenesis of jadeit and quartz and according to the investigation of its fabric relation has probable similarities with metagraywacke rocks. The existance of bedrock conglomera consisting of limestone and quartz pebbles between the calcschists which form the uppermost level of metamorphics and Çatalca Marble covering up metamorfics as discordant, increases the discordancy. Çatalca Marble which resides over paleozoic aged Sırıl Metamorphics is considered to be Mesozoic aged (Lisenbee 1972).Orhaneli Ophiolite which emplaced on the metamorphics and marble in Upper Cretaceus is placed on the west part of the ophiolithes. This ophiolites are located in Ankara- Erzincan Suture Zone as slices. The ophiolites consists of dunite, harzburgite, serpantinite which have tectonical relationship with each other and piroksenite- gabro blocks and intrusions.Eocene aged Göynükbelen Granitoide located in the North of study area intruded the older units. Contact metamorphism has evolved at the boundary between metamorphics and ophiolites. It has been observed distinctly in the serpantinits which is situated in the north slope of the Küçükkır Hill. The inner contact metamorphism zone represented by enstatite- cummingtonite paragenes give the highest temperature value of the contact meyamorphism of the Göynükbelen Pluton. It has been revealed that the temperature arrived 650?700 0C and the pressure reached 2,5-3 Kbar base on occurence of enstatite.Hedenbergite-diopside, hornblend paragenesis have been evolved in the Sırıl Metamorphics boundary at the highest contact metamorphism conditions.