Ankilozan spondilitli erkek hastaların simfizis pubisindeki radyolojik değişiklikler ile hastalık aktivite parametrelerinin karşılaştırılması /
Yazar: ARİF BİLEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE REŞORLU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Erkekler = Men ; Fiziksel tıp = Physical medicine ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Pubis simfizis = Pubic symphysis ; Radyografi = Radiography ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Sakroiliyak eklem = Sacroiliac joint ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing

Özet:
Amaç: Ankilozan Spondilit (AS), Spondilartropati konseptinin prototipi olup etyolojisi net olarak aydınlatılamamıştır. Genç yaşta başlayan, ağırlıklı olarak erkeklerde görülen, kronik, progresif, multisistemik ve inflamatuar bir romatizmal hastalıktır. Bu hastalığın aktivitesini belirlemede ve takibinde kullanılan çeşitli laboratuar, klinik ve radyolojik değerlendirme yöntemleri mevcuttur. Ankilozan Spondilit, karakteristik olarak sakroiliak eklemleri tutar. Ancak simfizis pubisin de bu hastalıkta etkilendiği görülür. Çalışmamız AS'li erkek hastalarda simfizis pubis tutulum prevalansını belirlemeyi ve bu tutulumun klinik hastalık aktivitesi ve omurgadaki diğer radyolojik bulgularla ilişkisini araştırmayı amaçlamaktadır.

Yöntem: Çalışmamızda Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Polikliniğinde tedavisi sürdürülen ve 01.01.2016-20.09.2017 tarihleri arasında polikliniğimize kontrole gelen Ankilozan Spondilit tanılı 73 erkek hasta dahil edildi. Retrospektif yürütülen çalışmada takip edilen hastaların dosya bilgilerinden demografik verileri, genetik durumu (HLA-B27), hastalıkla ilgili klinik parametreleri, sakroiliak eklem grafisi ve omurga direkt grafileri incelendi. Klinik değerlendirmede; hastalık aktivitesi için Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAI), spinal mobilite için Bath Ankilozan Spondilit Metroloji İndeksi (BASMI) ve fonksiyonel durum değerlendirmesinde Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi (BASFI) ile omurga VAS skoru kullanıldı. Servikal ve lomber lateral omurga radyografileri değerlendirilerek Modifiye Stoke Ankilozan Spondilit Spinal Skoru (M-SASSS) hesaplandı. Simfizis pubis değişiklikleri; 0 (hasar yok), 1 (ince düzensizlik ve / veya subkondral skleroz) , 2 (erozyon), 3 (kısmi ankiloz), 4 (total ankiloz) olarak derecelendirildi. Tüm grafiler aynı radyolog tarafından değerlendirildi. Hastaların simfizis pubis tutulum sıklığı belirlendi ve bu tutulumun, klinik ve radyolojik parametrelerle olan ilişkisi araştırıldı.

Bulgular: Çalışmamızda AS tanılı 73 erkek hasta yer aldı. Çalışma grubunun yaş ortalaması 41,2±11,8 yıldı. Hastalık süresi ortalaması 14,7±9,7 yıl, tedavi süresi ortalaması 8,7±6,5 yıldı. Toplamda 27 hastada evre 1, 8 hastada evre 2 ve 10 hastada evre 3 olmak üzere hastaların 45'inde (%61.7) radyolojik olarak simfizis pubis tutulumu görülürken, 28 (%38.3) hastada tutulum saptanmadı. Simfizis pubis tutulumu olan (evre1-4)  hastaların yaş ortalaması  (43,9±12,6) tutulum olmayan (evre 0) hastaların ortalamasından (36,9±9,0) daha yüksekti ve aradaki bu fark istatistiksel açıdan anlamlıydı (p=0.026).  Simfizis pubis tutulumu olan hastaların M-SASSS ortalaması (15,9±11,9), tutulum olmayan hastaların ortalamasından (8,4±7,4) daha yüksekti ve simfizis pubis tutulumu ile M-SASSS arasında istatistiksel açıdan anlamlı pozitif korelasyon tespit edildi (p=0.002). Her iki grubu kıyasladığımızda; simfizis pubis tutulumu olan hastaların BASDAİ ve BASMİ ortalamaları (sırasıyla 3,2±2,3 ve 2,3±2,1), tutulum olmayanların ortalamasından (sırasıyla 3,1±2,0 ve 1,7±2,3) daha yüksekti ancak istatistiksel açıdan anlamlı oranda değildi (sırasıyla p=0,973 ve p: 0,105).

Sonuç: Erkek AS hastalarında simfizis pubis tutulum oranı %61.7 olarak bulundu. Simfizis pubis tutulumu ile yaş ve M-SASSS skorları arasında istatistiksel açıdan anlamlı pozitif korelasyon saptandı. Bu sonuçlar, simfizis pubis tutulumunun AS hastalığının ortak bir bulgusu olduğunu ve hastalık aktivitesini değerlendirmede kullanılabilecek bir parametre olduğunu düşündürmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Ankilozan spondilit, Simfizis Pubis, Modifiye Stoke Ankilozan Spondilit Spinal Skoru

Abstract:
Objectives: Ankylosing spondylitis (AS) is the prototype of the spondyloarthropathy (SpA) concept and its etiology has not been clearly elucidated. It is a chronic, progressive, multisystemic and inflammatory rheumatic disease that begins in young age and is seen predominantly in men. Various laboratory, clinical and radiological evaluation methods are available to determine and monitor the activity of this disease. While ankylosing spondylitis is characterized by the involvement in sacroiliac joints, symphysis pubis is another region involved in this disease. Our study aims to determine the prevalence of symphysis pubis involvement in male patients with AS and to investigate the association of this involvement with clinical disease activity and other radiological findings of the spine.  

Methods: We included 73 male patients with Ankylosing Spondylitis who were admitted to our polyclinic department between 01.01.2016 and 20.09.2017 and being treated in Çanakkale 18 March University, Faculty of Medicine Physical Medicine and Rehabilitation Outpatient Clinic. The study is retrospective where the demographic data, genetic status (HLA-B27), clinical parameters related to the disease, sacroiliac joint graph and spine direct graphs were examined. In the clinical evaluation; for disease activity Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI), for spinal mobility Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index (BASMI) and for the functional status, Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI) and spinal VAS score were used. Modified Stoke Ankylosing Spondylitis Spinal Score (M-SASSS) was calculated by evaluating cervical and lumbar spine lateral radiographs. Symphysis pubis changes were rated as 0 (no damage), 1 (fine irregularity and / or subchondral sclerosis), 2 (erosion), 3 (partial ankylosis), 4 (total ankylosis). All radiographs were evaluated by the same radiologist. The incidence of symphysis pubis involvement in the patients was determined and the relationship between this involvement and the clinical and radiological parameters was investigated.

Results: Our study included 73 male patients with AS. The age average of the study group was 41.2 ± 11.8 years. Mean duration of disease was 14.7 ± 9.7 years, mean duration of treatment was 8.7 ± 6.5 years. Symphysis pubis involvement was detected radiologically in 45 (61.7%) patients, with stage 1 in 27, stage 2 in 8, and stage 3 in 10 patients, whereas no involvement was detected in 28 (38.3%) patients. The age average (43.9 ± 12.6) of patients with symphysis pubis involvement (stage 1-4) was higher than the age average (36.9 ± 9.0) of those without involvement (stage 0) and this difference was statistically significant (p=0.026).  The mean M-SASSS (15.9 ± 11.9) of patients with symphysis pubis involvement was higher than the mean of those without involvement (8.4 ± 7.4), and a statistically significant positive correlation was detected between symphysis pubis involvement and M-SASSS (p=0.002). When we compared the two groups; the mean BASDAI and BASMI (3.2 ± 2.3 and 2.3 ± 2.1, respectively) of patients with symphysis pubis involvement were higher than those without involvement (3.1 ± 2.0 and 1.7 ± 2.3, respectively). There was a difference, but this difference was not statistically significant (p=0,973 and p:0.105). 
	
Conclusion: The incidence of symphysis pubis involvement in male AS patients was determined as 61.7%. There was a statistically significant positive correlation between symphysis pubis involvement and age and M-SASSS scores. These results suggest that symphysis pubis involvement is a common finding of AS and is a parameter that can be used to assess disease activity. 

Key words: Ankylosing Spondylitis, Symphysis Pubis, Modified Stoke Ankylosing Spondylitis Spine Score