Diyarbakır ilinde yetiştiriciliği yapılan siyah alaca süt sığırlarında hava sıcaklığı ve bağıl nemin süt verimi üzerine etkisi
The effects of air temperature and relative humidity on milk yield of black and white dairy cattle raised in Diyarbakır province
Yazar: ORHAN DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL YAZGAN
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma Diyarbakır ilinde yetiştiriciliği yapılan siyah alaca süt sığırlarında hava sıcaklığı ve bağıl nemin süt verimi üzerine etkilerini incelemek için yapılmıştır. Araştırmada Diyarbakır ilindeki ticari bir işletmeden elde edilen günlük süt verimlerine ilişkin kayıtlar kullanılmıştır. Günlük maksimum ve minimum sıcaklık ile günlük maksimum ve minimum nem değerlerini içeren meteorolojik kayıtlar Diyarbakır ilindeki Meteoroloji 15. Bölge Müdürlüğüne bağlı istasyondan temin edilmiştir. Süt verimlerine ilişkin veri setinde hiçbir sağlık sorununun olmadığı bilinen 185 baş Siyah Alaca süt sığırına ait beş farklı laktasyon sırasında 46 438 adet günlük süt verim kaydı ve hayvanlara ait kimi çevre faktörlerine ait bilgiler bulunmaktadır. Araştırmada hayvanların maruz kaldığı ısı stresinin süt verimi üzerine etkisini değerlendirmek için günlük maksimum, minimum ve ortalama sıcaklık ile nem değerlerinin kombinasyonlarından oluşan beş farklı sıcaklık-nem indeks (SNİ) tipi ele alınmıştır.

Araştırma sonucunda Sıcaklık-nem indeksi için maksimum sıcaklık ve minimum nem kombinasyonu kullanılmasının (SNİd), diğer kombinasyonlara göre süt verim kayıplarını hesaplamada daha doğru sonuç verdiği saptanmıştır. Araştırmada süt sığırlarının yıl boyunca Mayıs – Ekim ayları arasında 160 gün süre ile sıcaklık stresine maruz kaldıkları ve bu süre zarfında hayvan başına yıllık 1518.85 kg süt verimi kaybına uğradıkları tespit edilmiştir. Ayrıca kritik değer (SNİd=69) aşıldıktan sonra her bir birim SNİd artışına karşılık inek başına 0.73 kg/gün süt verim kaybı gerçekleştiği belirlenmiştir.

Abstract:
The objective of this study to research the effects of air temperature and relative humidity on milk yield of Black and White dairy cattle raised in Diyarbakır. Records on daily milk yield obtained from a commercial enterprise in Diyarbakır province were used in the study. Meteorological records containing daily maximum and minimum temperature and daily maximum and minimum humidity data were obtained from public weather station in Diyarbakır province. Data set related to milk yields includes 46 438 daily records during five different lactations of 185 healthy Black and White dairy cattle and information of some environmental factors of the animals. In the study, five different temperature-humidity index (THI) types consisting of different combinations of daily maximum, minimum and average temperature and humidity values were considered to evaluate the effect of heat stress on milk yield.

As a result of this research, compared to other combinations it was detected that using maximum temperature and minimum humidity combination (THId) for the temperature-humidity index gave more accurate result to calculate the loss of milk production. Dairy cattle were exposed to heat stress for 160 days between May and October throughout the year. In this period, the loss of milk production of one cow was 1518.85 kg. After critical value (THId = 69) the decline of milk production for each unit of THId rise was 0.73 kg/day for one cow.