Boşanmış ailelerin çocuklarının boşanmamış ailelerin çocuklarına göre öz saygı ve ruh sağlığı değişkenlerinin incelenmesi
The assessment of self-esteem and mental health variables of the parental divorce children in comparison to the non- parental divorce children
Yazar: MİREY KASUTO
Danışman: YRD. DOÇ. RUKİYE HAYRAN
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Boşanma = Divorce ; Boşanmış aileler = Divorced families ; Psikolojik etki = Psychological effect ; Psikososyal etkiler = Psychosocial effects ; Ruh sağlığı = Mental health ; Çocuklar = Children ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Problemin tanımı: Bu çalışmanın amacı boşanmış ailelerin çocuklarının boşanmamış ailelerin çocuklarına göre öz saygı ve anksiyete/ depresyon, sosyal içe dönüklük, somatik yakınmalar, kurallara karşı gelme saldırgan davranışlar, sosyal sorunlar, düşünce sorunları ve dikkat sorunları gibi çeşitli ruh sağlığı değişkenleri arasındaki ilişkilere odaklanarak olası etkilerin analiz edilmesidir. Aynı zamanda sosyal etkinlik, sosyal işlevsellik ve okul işlevselliği değişkenleri de incelenerek boşanmış ailelerin çocukları ile boşanmamış ailelerin çocukları arasındaki söz konusu farkların derinlemesine incelenerek etkilerin analiz edilmesi amaçlanmıştır. 
Yöntem: Toplamda 134 katılımcının bulunduğu bu çalışmanın örneklemini 11-16 yaş arası ebeveynleri boşanmış ve boşanmamış çocuklar oluşturmaktadır. Katılımcıların ruh sağlığı değişkenlerini değerlendirmek adına 11-18 Yaş Gençler İçin Kendini Değerlendirme Ölçeği (YSR), öz saygı değişkenini değerlendirmek adına ise Coopersmith Özsaygı Envanteri kullanılmıştır. 
Bulgular: Boşanmış ve Boşanmamış ebeveyne sahip bireylerin ölçeklerden aldıkları puanların karşılaştırılması için Bağımsız örneklemler için t-testinden (Independent Samples t-test) yararlanılmıştır. Test sonucunda elde edilen p değerleri incelendiğinde Anksiyete/ Depresyon (p<0.001), Sosyal İçe Dönüklük (p<0.01), Somatik Yakınmalar (p<.05), Saldırgan Davranışlar (p<0.001), Sosyal Sorunlar (p<0.001) ve Dikkat Sorunları (p<0.01) alt ölçeklerinden elde edilen puanların ebeveynlerin boşanma durumlarına göre anlamlı bir farklılık gösterdiği saptanmıştır (p<.05). Elde edilen bulgunun yanı sıra Kurallara Karşı Gelme (p>0.5) ve Düşünce Sorunları (p>.05) alt ölçeklerinden elde edilen puanların anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir (p<.05). Sosyal etkinlik (p<.05), sosyal işlevsellik (p<0.001) ve okul işlevselliği (p<.01) puanları ile öz saygı (p<0.001) envanterinden elde edilen puanlar, ebeveynleri boşanmış çocuklarda daha düşük çıkarak anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (p< 0.05). 
Sonuç: Sonuç olarak bu araştırmada çeşitli ruh sağlığı değişkenlerinin ve öz saygının boşanmış ailelerin çocukları üzerinde etkili olabileceği yönünde veriler elde edilmiş ve boşanmanın çocuklar üzerindeki olası etkileri biraz daha aydınlatılmıştır. Tüm bulgular değerlendirildiğinde ise ruh sağlığı değişkenlerinin çeşitliliğine literatürde az yer verildiğinden, gelecek çalışmaların çeşitli ruh sağlığı değişkenlerine odaklanması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Boşanma, öz saygı, ruh sağlığı, boşanma ve çocuk, boşanmanın çocuk üzerindeki etkileri

Abstract:
The statement of the problem: The purpose of this study is to analyze possible effects of children of parental divorce, by focusing on the relationships between various mental health variables such as self-esteem and anxiety/depression, social introversion, somatic complaints, aggressive behavior against rules, social problems, thought problems and attention problems compared to children of non-parental divorce. At the same time, it was aimed to analyze with examining deeply the mentioned differences between the children of parental divorce and the children of the non-parental divorce by examining the variables of social activity, social functioning and school functioning. 
Method: The sample of this study, with a total of 134 participants, is composed of 11-16 years old children of the parental divorced and non-parental divorced. In order to assess participants' mental health variables, The Self-Assessment Questionnaire ''Youth Self-Report'' (YSR) was used for the participants between the ages of 11-18 and in order to assess participants' self-esteem variable, The Coopersmith Self-Esteem Inventory was used.
Results: It was benefited from Independent samples t-test to compare the scores that the individuals who are parental divorce children and non-parental divorce children, got from the questionnaires. When the P values, obtained from test results, are examined. It was determined that the scores, which were obtained from the subscale of Anxiety / Depression (p<0.001), Social Introversion (p<0.01), Somatic Complaints (p<.05), Aggressive Behaviors (p<0.001), Social Problems (p<0.001) and Attention Problems (p<0.01), did not display a significant difference (p<.05). Besides the obtained findings, it was determined that the scores which were obtained from the subsclaes of aggressive behavior against rules (p>0.5) and thought problems (p>.05), did not display a significant difference (p>.05). It was determined that the scores, obtained from the self-esteem (p<0.001)  inventory along with social activity (p<.05), social functioning (p<0.001) and school functioning (p<.01) were lower for the children of the parents divorced and displayed a significant difference (p< 0.05). 
Conclusion: As a result, mental health variables and self-esteem were obtained in the direction of may be effective on the children of parental divorce and the possible effects of divorce on children have been clarified a little more in this study. When all findings are evaluated, it is proposed that future studies focus on various mental health variables, since the diversity of mental health variables is limited in the literature.

Key words: Divorce, self-esteem, mental health, divorce and child, the effects of divorce on child