Ergenlerde sosyal medya bağımlılığının yordanmasında akran ilişkileri ve dürtüselliğin rolü
The role of peer relationships and impulsivity in predicting social media addiction in adolescents
Yazar: PINAR ÇİFTÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SAPANCI
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Akran ilişkileri = Peer relationships ; Bağımlılık = Dependency ; Dürtüsel davranış = Impulsive behavior ; Dürtüsellik = Impulsivity ; Ergenler = Adolescents ; Sosyal medya = Social media

Özet:
Araştırmanın amacı, ergenlerde sosyal medya bağımlılığının yordanmasında akran ilişkileri ve dürtüselliğin rolünü ve bu üç değişkenin bireylerin demografik özelliklerine bağlı olarak farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 13-19 yaş aralığındaki 199 kadın ve 83 erkek olmak üzere toplam 282 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma verilerini toplamak amacıyla "Demografik Bilgi Formu", "Ergenler İçin Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği Kısa Formu", "Akran İlişkileri Ölçeği" ve "Barratt Dürtüsellik Ölçeği Kısa Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizini yapmak için SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Verilerin analizi aşamasında ise Bağımsız Gruplar t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Pearson Korelasyon Analizi ve Çoklu Doğrusal Regresyon teknikleri kullanılmıştır. Katılımcıların akran ilişkileri ve dürtüsellik puanlarının cinsiyete göre farklılaştığı, sosyal medya bağımlılığında ise gruplar arasında farklılaşma olmadığı bulunmuştur. Üç değişkenin de sınıf düzeyine bağlı olarak farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişki incelendiğinde, akran ilişkileri ve sosyal medya bağımlılığı arasında pozitif ve anlamlı, sosyal medya bağımlılığı ve dürtüsellik arasında ve akran ilişkileri ve dürtüsellik değişkenleri arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırmanın son aşamasında dürtüsellik ve akran ilişkilerinin sosyal medya bağımlılığını etkilediği, dürtüselliğin etkisinin anlamlı olduğu ve akran ilişkilerinin sosyal medya bağımlılığını anlamlı düzeyde yordamadığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to examine the role of peer relationships and impulsivity in predicting social media addiction in adolescents. At the same time, it will be examined whether the variables of resilience, life satisfaction and sense of family coherence differ depending on individuals' demographic information. The sample of the study consists of 282 individuals, 199 girls and 83 boys, aged 13 and 19. The data of the research were obtained by using the Demographic Information Form, Social Media Addiction Scale Short Form for Adolescents, Peer Relationship Scale and Barratt Impulsivity Scale Short Form. SPSS 22.0 was used while analyzing the data. Findings were obtained using Independent Samples t-Test, ANOVA, Pearson Correlation and Multiple Linear Regression. As a result of the research, it was found that the peer relations and impulsivity scores of the participants differed according to gender, and there was no difference between the groups in social media addiction. It was determined that all three variables did not differ depending on the grade level. When the relationship between the variables was examined, a positive and significant relationship was found between peer relations and social media addiction, a negative significant relationship was found between social media addiction and impulsivity, and between peer relationships and impulsivity variables. At the last stage of the study, it was seen that impulsivity and peer relations affected social media addiction, the effect of impulsivity was significant and peer relations did not significantly predict social media addiction.