Belediyelerin çocuk hizmetlerinin incelenmesi: Maltepe ve Gaziosmanpaşa ilçe belediyeleri örneği
A research on the child services of the municipalities: The example of Maltepe and Gaziosmanpaşa district municipalities
Yazar: DENİZ YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. ADALET BAYRAMOĞLU ALADA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Politika ve Sosyal Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Belediye hizmetleri = Municipal services ; Belediyeler = Municipalities ; Sosyal harcamalar = Social expenditurese ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal politika = Social policy ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuklar = Children

Özet:
Gerek ulusal mevzuat gerekse de Türkiye'nin taraf olduğu uluslar arası belgelerde belediyelere çocukları doğrudan ya da dolaylı etkileyecek tüm alanlarda, onlar için daha yaşanabilir ve gelişimlerinin daha sağlıklı gerçekleşmesi için birçok görevler ve önerilerin şart koşulduğu bilinmektedir. Diğer bir deyişle, özellikle çocuk haklarının yerelden yürütücüsü olarak da görülen belediyelerin bu noktada önemli konumları bulunmaktadır. Çalışmada amaçlanan da, belediyelerin çocuklar için yaptıkları hizmet çeşitlerini ortaya koymak, mevzuata uygunluklarını tespit etmek ve arka planda çocuk haklarına yaptıkları katkıları gözlemlemektir.  Buradan yola çıkılarak Çocuk Hakları Sözleşmesi'nde bahsi geçen haklar temelinde belediyelerin çocuklara yönelik hizmetleri, İstanbul'un çocuk nüfusu ve kentleşme hızı ile birlikte riskli alanları da içinde barındıran ve dolayısıyla çocuklara daha fazla odaklanmaları gerekliliğinin düşünüldüğü iki ilçe belediyesi; Maltepe ve Gaziosmanpaşa ilçeleri çalışma kapsamına alınmıştır. Teori kısmında Türkiye'nin geçmişten günümüze çocukla ilgili belli başlı hem merkezi hem yerel örgütlenmelerine değinilmiş, ulusal ve uluslar arası belgelerde çocuk ve kent buluşmasında belediyelere düşen rollere yer verilmiştir. Uygulama kısmında yöntemsel olarak, bahsi geçen iki belediyenin  2009-2013 dönemi Faaliyet Raporları,  Stratejik Planları, Bütçe Performans Programları incelenerek hem çocuk hizmetleri hem de sosyal harcama verileri tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda iki ilçe belediyesinden Gaziosmanpaşa Belediyesi'nin sosyal harcamalarının az bir farkla Maltepe Belediyesi'nden yüksek çıkmış olduğu görülmekle birlikte hizmet dağılımlarında Maltepe Belediyesi'nin toplum refahı hizmetlerine Gaziosmanpaşa Belediyesi'nden daha fazla harcama yaptığı belirlenmiştir. Ayrıca  çocuklara yönelik hizmetlerde ilçelerin refah seviyelerindeki farkın da etkisi ile Maltepe'de çevre bilinçlendirmesi ve kültürel etkinlik odaklı çocuk çalışmaları yoğunluk kazanırken, Gaziosmanpaşa'da alt düzey gelir grubu çocukların psiko-sosyal gelişimlerine ve ailelerine odaklı hizmetlerin ön plana çıktığı anlaşılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Çocuk hakları, belediyeler, çocuklara yönelik hizmetler, sosyal harcamalar

Abstract:
It is known that recently in the framework of both the national legislation and the international documents, which Turkey is a part of, various tasks and suggestions concerning all the subjects related to the children implicitly or explicitly have been stipulated for a more livable and healthier life. In other words, the municipalities as local executive power of child rights have an important role in this issue. It is aimed in this study to reveal the various child services carried out by the municipalities, determine their regulatory compliance and observe their contributions to child rights. Two district municipalities Maltepe and Gaziosmanpaşa were included in the study on the basis of the Convention on the Rights of the Children and taking into account the child services, the child population and the urbanization rate in Istanbul, the hazardous areas and the necessity for a more child-oriented approach. The theory part of the study is about both central and local organizations related to children in Turkey from past to present and the roles of the municipalities for the meeting of child and the city in terms of the national and the international documents. In the implementation part, period 2009-2013 Annual Reports, Strategic Plans, Budget Performance Programs were investigated and the data of child services and social spending were detected. At the result of the study, it is observed that the social spending of Gaziosmanpaşa Municipality is narrowly higher than Maltepe Municipality. However, it is determined that Maltepe Municipality has a higher spending rate in social welfare services than Gaziosmanpaşa Municipality. It is also observed that due to the difference in the welfare level of the districts, while the child services are focused on environmental awareness and cultural activities in Maltepe, the activities for the psychosocial development of the children and their families of low-income group take primacy in child services in Gaziosmanpaşa. 


Key words: child rights, municipalities, child services, social spendings