Neo-kolonyalizm aracı olarak kitle turizminin etkileri üzerine bir araştırma
A research on the effects of mass tourism as neo-colonialism means
Yazar: YUSUF DÜNDAR
Danışman: PROF. DR. KURBAN ÜNLÜÖNEN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kitle turizmi = Mass tourism ; Kolonyalizm = Colonialism ; Muğla-Bodrum = Muğla-Bodrum ; Turizm = Tourism ; Turizm türleri = Tourism species ; Yeni kolonyalizm = Neo-colonialism ; Yerel halk = Local people

Özet:
Bu çalışma, yerel halkın kitle turizminin etkilerine yönelik algılarının belirlenmesi suretiyle kitle turizmi ve neo-kolonyalizm ilişkisini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Bu kapsamda yerel halkın kitle turizminin çevresel, ekonomik, sosyal ve kültürel etkilerine yönelik algılarının ve toplum katılımı düzeyine ilişkin düşüncelerinin kitle turizminin toplam (genel) etkisine yönelik algılarını etkileyeceğine ilişkin bir araştırma modeli önerilmiştir. Ayrıca modelde kitle turizminin toplam (genel) etkisine yönelik algıların (aynı zamanda yerel halkın algıları ile belirlenen bölgenin sürdürülebilir turizm gelişimi düzeyi) kitle turizminin neo-kolonyalizm aracı olarak kullanımına ilişkin yerel halkın düşüncelerini etkileyeceği önerilmiştir. Araştırmanın amacını gerçekleştirmek için alanyazın taraması sonucunda geliştirilen anket, 2018 yılı Ağustos ayında Bodrum ilçesinde yaşayan yerel halka uygulanmış ve 873 anket değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Araştırma modeli regresyon analizi ile test edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, yerel halkın kitle turizminin çevresel, sosyal ve kültürel etkisine ilişkin algıları, toplam (genel) etkisine yönelik algılarını, toplam (genel) etkiye ilişkin algıları ise neo-kolonyalist etkisine yönelik düşüncelerini pozitif yönde ve anlamlı bir şekilde etkilemektedir. Yerel halkın kitle turizminin ekonomik etkilerine olan olumlu bakışına rağmen özellikle kitle turizminin doğal, sosyal ve kültürel çevre üzerindeki olumsuz etkilerinden dolayı genel itibariyle kitle turizminin etkilerine yönelik algısı olumsuzdur.

Abstract:
This study was conducted to reveal the relationship between mass tourism and neo-colonialism through the perceptions of local people about the effects of mass tourism. According to the proposed research model, the perceptions of local people about the environmental, economic, social and cultural effects of mass tourism and the level of community participation will shape the overall impact. In addition, perceptions of the overall impact of mass tourism (also the level of sustainable tourism development of the region determined by the perceptions of local people) will influence local people's views on the use of mass tourism as a means of neo-colonialism. In order to achieve the aim of the research, the questionnaire which was developed as a result of the literature review was applied in August 2018 to the local people living in Bodrum District and 873 questionnaires were evaluated. The research model was tested with regression analysis. According to the results of the research, environmental, social and cultural impacts affect the overall impact positively and significantly. Likewise, overall impact affects the neo-colonial effect positively and significantly. Although the local people have a positive view on the economic effects of mass tourism, they have a negative view especially on the environmental, social and cultural effects of mass tourism. Because of this negative outlook, the perceptions about the overall impact of mass tourism are negative.