Greenseeker teknolojisi (NDVI) ile pamukta azot stres yönetimi
Management of nitrogen stress in cotton by using greenseeker technology
Yazar: MEDİNE KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. EMİNE KARADEMİR
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma GreenSeeker teknolojisi ile pamukta azot stres yönetimi olanağını belirlemek ve GreenSeeker ile belirlenen NDVI değeri ile azot dozları arasındaki farklılıkları saptayabilmek, pamuk üretiminde NDVI değerinden yararlanarak azot eksikliğini ve stres koşullarını belirleyebilmek ve gerektiği durumda müdahale edebilmek ve üreticileri bu konuda yönlendirebilmek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma Siirt Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri bölümü deneme alanında 2018 yılında tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekrarlamalı olarak yürütülmüş ve denemede materyal olarak MAY 344 pamuk çeşidi kullanılmıştır. Denemede kontrol dahil olmak üzere 6 farklı azot dozu (0, 6, 12, 18, 24 ve 30 kg da-1 N)  kullanılmıştır. Uygulanan farklı azot dozlarının bitkide yaprak klorofil içeriği (SPAD değeri), koza oluşturma döneminde NDVI değeri (NDVI 2),   koza sayısı, kütlü pamuk verimi ve lif verimi özelliklerine önemli etkisinin olduğu ve uygulamalar arasında önemli istatistiki farklılıkların elde edildiği, yaprak alanı, çiçeklenme başlangıcı döneminde NDVI değeri (NDVI 1), bitki boyu, ilk meyve dalı boğum sayısı, odun dalı sayısı, meyve dalı sayısı, boğum sayısı, boy/nod oranı, koza ağırlığı, koza kütlü ağırlığı ve çırçır randımanı özelliklerine etkisinin ise önemsiz olduğu belirlenmiştir. Lif kalite özellikleri açısından çalışma değerlendirildiğinde azot dozları arasında lif kopma dayanıklılığı bakımından önemli farklılık olduğu belirlenirken, lif inceliği, lif uzunluğu, lif kopma uzaması, lif üniformite oranı, kısa lif oranı, lif parlaklık değeri, lif sarılık değeri ve iplik olabilirlik indeksi değeri bakımından azot uygulamaları arasındaki farklılığın önemsiz olduğu saptanmıştır. Çalışmada en yüksek kütlü pamuk verimi ve lif verimi değerleri 18 kg da-1 ve 12 kg da-1 azot uygulamalarından elde edilirken, en yüksek klorofil içeriği (SPAD değeri) ve koza sayısı değerleri 12 kg da-1 azot dozundan elde edilmiştir. En yüksek NDVI-2 değerinin, sırasıyla 12, 24 ve 30 kg da-1 azot dozlarından elde edildiği belirlenmiştir.  Çiçeklenme başlangıcı döneminde ölçülen NDVI -1 değeri bakımından azot dozları arasında önemli bir farklılığın elde edilemediği, ancak koza oluşturma döneminde ölçülen NDVI-2 değeri bakımından ise azot dozları arasında önemli farklılıkların elde edildiği tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular yaprakta klorofil içeriği (SPAD değeri) ve koza oluşturma döneminde NDVI değerini belirlemenin pamuk üretiminde azot farklılıklarını tespit etmek için güvenilir bir şekilde kullanılabileceğini göstermektedir.

Abstract:
This study was carried out with GreenSeeker technology to determine the possibility of nitrogen stress management in cotton and to determine the differences between NDVI value and nitrogen doses determined with GreenSeeker, to determine the nitrogen deficiency and stress conditions by making use of NDVI value in cotton production and to intervene when necessary and to direct the producers in this regard. The study was conducted at Siirt University Faculty of Agriculture Department of Field Crops experimental area as randomized complete block design with four replications in 2018. MAY 344 cotton variety was used as plant material. Six different nitrogen doses (0, 6, 12, 18, 24 and 30 kg da-1 N) including control were used. The results showed that there were significant differences between different N applications for leaf chlorophyll content (SPAD reading), NDVI value of boll formation period (NDVI-2), number of boll, seed cotton yield and fiber lint, but there were non significant differences in terms of leaf area, NDVI value of flowering period (NDVI-1), plant height, node number of first fruiting branches, number of monopodial branch, number of sympodial branch, number of nodes, height / node ratio, boll weight, seed cotton weight of single boll and ginning percentage. There were non-significant differences obtained in terms of observed lint quality characteristics except fiber strength. In the study, the highest seed cotton and lint yield obtained from 18 and 12 kg da-1 N doses, the highest leaf chlorophyll content value (SPAD reading) and number of boll obtained from 12 kg da-1 N doses. The highest NDVI-2 values obtained from 12, 24 and 30 kg da-1 N doses, respectively. There were non significant differences between N doses for NDVI-1 values of flowering periods but significant differences observed for NDVI-2 values of boll formation periods. The finding obtained from this research indicated that leaf chlorophyll content (SPAD reading) and NDVI-2 (NDVI value of boll formation period) can be used for determining N doses differences in cotton production.