Kriz dönemlerinde havacılık sektörü ve tüketici davranışları üzerindeki etkisi: COVID-19 örneği
Aviation industry and airport operations in crisis situations: The case of COVID-19
Yazar: CEYHUN CEYLAN
Danışman: PROF. DR. GÜLŞAH KARAVARDAR
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Hava yolu taşımacılığı = Airline transport ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; Kriz yönetimi = Crisis management ; Pandemiler = Pandemics ; Sivil havacılık = Civil aviation ; Sivil havacılık işletmeleri = Civil aviation companies ; Tüketici davranışı = Consumer behavior

Özet:
Havacılık sektörü insanların birbirleriyle rahat ve güvenli ulaşımı açısından 
tüm ülkeler gibi ülkemiz açısından hayati öneme sahiptir. İnsanlar turizm, iş 
seyahatleri, eğitim amaçlı veya kişisel sebeplerden dolayı havayolu ulaşımını tercih 
etmektedir. Sektör uzun süren yolculukları kısa sürede gerçekleştirilmesi açısından 
hayatın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. İşletmeler açısından bakıldığında ise 
küreselleşen dünyada daha hızlı bir şekilde iş seyahatlerimizi gerçekleştirip, küresel 
bir marka olmalarına katkı sağlamaktadır. Tüm bu etkileri ve daha fazlası 
düşünüldüğünde sektörün sürekliliği günümüz yaşantısı düşünüldüğünde hayati önem 
taşımaktadır.
 Hayatımızda çok kritik bir değere sahip olan havacılık sektörü, 2019 yılının 
son çeyreğinde dünyayı etkisi altına COVID-19 bulaşıcı hastalığı yüzünden ciddi bir
daralmanın eşiğine gelmiştir. Pandemi hemen hemen tüm sektörler gibi havacılık 
endüstrisini de negatif anlamda etkilemiştir (Duran ve Acar, 2020:57). Virüsle 
yaşamaya alıştığımız bu günlerde sektörün değer kaybı net olarak bilinmemektedir. 
Tahmin edilen rakamlar sektörün en zor anlarını yaşadığına işaret etmektedir. Virüsün 
mutasyona uğradığını dikkate alırsak beklentinin üzerindeki bu kaos durumunun bir 
süre daha devam edeceği öngörülmektedir. Yapılan analizlere göre sektörün en erken 
2023 yılı yaz sezonu itibariyle pandemi öncesi değerlerine ve potansiyel müşteri 
sayısına tekrar ulaşabileceği öngörülmektedir. (www.ıata.org). Burada dikkat edilmesi 
gereken konu tüketicilerin uçma alışkanlığının eski seviyeye gelmesinin uzun
sürmeyebileceğidir. Ancak sektör bir bütün olarak düşünüldüğünde; insanların 
havaalanlarında geçirdiği süreler, oradaki yan paydaşların kazanımları da dikkate 
alındığında sektörde toparlanma süresi 2023 yılı yaz sezonu olarak öngörülmektedir.
 Çalışmanın araştırma kısmında, havacılık sektöründeki tüketici davranışlarının 
incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada 420 kişiye ulaşılmıştır. SPSS 21.0 
programında analiz edilen verilerin istatistiki değerleri bu bölümde yer almaktadır.
 Anahtar Kelimeler: COVID-19, Havacılık Sektörü, Havaalanı İşletmeleri, 
Kriz, Kriz Yönetimi

Abstract:
The aviation sector is important for our country, like all countries, in terms of 
comfortable and safe transportation of people with each other. People prefer airline 
transportation for tourism, business travel, educational or personal reasons. The sector 
has become an indispensable part of life in terms of making long journeys in a short 
time. This has allowed us to use time efficiently. In this way, we both use time 
efficiently and establish interaction more comfortably. In terms of our businesses, it 
contributes to our being a global brand. Considering all these effects and more, the 
continuity of the aviation industry is important.
 The aviation industry is on the verge of serious contraction due to the last 
COVID-19 contagious disease of 2019. The crisis had a negative impact on the 
aviation industry like other industries (Duran ve Acar, 2020:57). The financial loss of 
value of the sector has not yet been fully calculated. It is predicted that the effect of 
the virus will be felt for a while. According to the analyzes made, it is predicted that 
the sector will reach its pre-pandemic values and the number of potential customers as 
of the summer season of 2023 at the earliest. (www.ıata.org) The recovery for air travel 
may be rapid, but the industry as a whole will need time to recover.
 In the research part, consumer behavior was examined. The results of the 
survey conducted by reaching 420 people were analyzed in the SPSS 21.0 program 
and the findings were presented.
 Key Words: COVID-19, Aviation Industry, Airport Operations,Crisis, Crisis 
Management