Üretim stratejilerinin belirlenmesinde rekabetçi güçlerin etkisi: Bir imalat işletmesi örneği
The effect of competitive forces on the determination of production strategies: A manufacturing business case
Yazar: AYKUT İNANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN AĞRAŞ
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Toplam Kalite Yönetimi Ana Bilim Dalı / Toplam Kalite Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Porter, Michael = Porter, Michael ; Rekabet = Competition ; Rekabetçi davranış = Competitive behavior ; Stratejik = Strategic ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Stratejik üretim = Strategic production ; Üretim = Production ; Üretim işletmeleri = Production companies ; Üretim stratejileri = Production strategies

Özet:
Stratejik yönetim işletmenin amaçlarını, hedeflerini ve hareket tarzlarını belirleyerek belirsizlikleri ortadan kaldıran, işletme çalışanlarını motive eden, örgütün problemlerine en etkin şekilde çözüm sunan, geleceğe yönelik faaliyetlerin planlanarak izlenecek yol haritasını belirginleştiren, işletmenin iç ve dış çevre analizini yapabilmesine imkân tanıyan işlevsel bir yönetim modelidir. Hızla değişen dünyada rekabet şartlarının her geçen gün ağırlaştığı bir küresel ortamda; bireylerin, işletmelerin ve bütün örgütlerin ayakta kalabilmeleri için stratejik düşünmeye ve stratejik kararlar almaya her zamankinden daha çok ihtiyaç duydukları ortadadır. M. Porter, işletmelerin stratejik anlamda verecek oldukları kararlarda beş güç modeli olarak isimlendirmiş olduğu pazardaki mevcut rakipler, olası rakipler, tedarikçiler, müşteriler ve ikameler şeklindeki faktörleri göz önünde bulundurulması gereken önemli faktörler olarak belirtmektedir. Çalışma, kuruluş yeri Düzce olan ve inşaat sektöründe dış cephe giydirme alanında faaliyet gösteren bir işletmeye yönelik olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi, veri toplama aracı olarak görüşme tekniği kullanılmıştır. Görüşmeler, işletmenin orta ve üst kademe yöneticileri ile yarı yapılandırılmış bir formda görüşme formu kullanılarak ve yüz yüze yapılmıştır. Elde edilen nitel veriler, betimsel analiz tekniği ile değerlendirilmiştir. Çalışmada, işletmenin, üretim stratejilerini oluştururken beş faktörden ne yönde ve nasıl etkilendiğini açıklanması, bu faktörlere karşı hangi üretim stratejilerini geliştirip sektördeki varlığını devam ettirebildiğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma sonucunda ulaşılan nitel bulgulara göre, işletmenin M. Porter'ın beş güç modeli olarak adlandırmış olduğu teorisinde yer alan faktörlerin her birine karşı çeşitli stratejiler geliştirmiş olduğu ve her bir faktörden etkilenerek, üretim stratejilerini bu yönde geliştirerek pazardaki varlığını devam ettirmeye çalıştığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada ayrıca, üretim stratejilerini en çok şekillendiren/etkileyen güçlerin tedarikçiler ve müşteriler olduğu en az etkileyen gücün ise ikamelerin olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Strategic management is a functional management model that eliminates uncertainties by determining the goals, objectives and course of action of the enterprise, motivates the employees of the enterprise, offers the most effective solution to the problems of the organization, clarifies the roadmap to be followed by planning the future activities, and allows the enterprise to analyze its internal and external environment. In a global environment where competition conditions are getting heavier day by day in a rapidly changing world; It is clear that individuals, businesses and all organizations need to think strategically and make strategic decisions more than ever in order to survive. M. Porter states that the factors in the form of current competitors, potential competitors, suppliers, customers and substitutes in the market, which he named as the five power model, are important factors that should be taken into account in the strategic decisions of the enterprises. The study was carried out for a company that was established in Düzce and operates in the field of exterior cladding in the construction sector. Qualitative research method was used in the study, and interview technique was used as a data collection tool. Interviews were conducted face-to-face with the middle and upper level managers of the enterprise using a semi-structured interview form. The qualitative data obtained were evaluated with the descriptive analysis technique. In this study, it is aimed to explain how and in what way the company is affected by the five factors while forming its production strategies, and to examine which production strategies can be developed against these factors and continue its existence in the sector. According to the qualitative findings obtained as a result of the research, it has been concluded that the business has developed various strategies against each of the factors in M. Porter's five power model and is affected by each factor and tries to maintain its presence in the market by developing its production strategies in this direction. In the study, it has also been determined that the forces that shape/influence the production strategies the most are the suppliers and the customers, and the power that affects the least is the substitutes.