Hafif şişman/obez kadınlarda yeme bağımlılığı, depresyon ve diyet kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of food addiction, depression and diet quality in overweight/obese women
Yazar: İREM ÖZKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. PELİN BİLGİÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Depresyon = Depression ; Diyet = Diet ; Kadınlar = Women ; Obezite = Obesity ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma, hafif şişman/obez kadınlarda yeme bağımlılığı sıklığının belirlenmesi ve yeme bağımlılığının depresyon, bazı antropometrik ölçümler ve vücut bileşimi, diyet kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya diyabeti, metabolik, psikiyatrik veya kardiyovasküler hastalığı bulunmayan, gebe ve emziklilik döneminde olmayan, BKİ ≥25 kg/m² olan 19-65 yaş arası 100 gönüllü kadın katılmıştır. Bireylere genel özelliklerinin sorgulandığı bir anket uygulanmış ve antropometrik ölçüm ve vücut bileşimi verileri alınmıştır. Bireylerin yeme bağımlılığı durumu Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği ile depresyon durumu ise Beck Depresyon Envanteri ile saptanmıştır. Ayrıca 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı ve besin tüketim sıklığını kapsayan bir anket ile bireylerin besin tüketimi verileri kaydedilmiş ve Sağlıklı Yeme İndeksi-2010 (SYİ-2010) ölçeği ile bireylerin diyet kalitesi değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda kadınların %38'i yeme bağımlısı (YB) olarak bulunmuştur. YB ve yeme bağımlısı olmayan (YBO) bireylerde depresyon görülme sıklığı açısından fark bulunmazken (p˃0.05), depresyon puanı ortancası YB bireylerde daha yüksek bulunmuştur (p‹0.05). YB ve YBO bireylerin antropometrik ölçüm ve vücut bileşimi değerleri ve toplam SYİ-2010 puanları arasında fark bulunmamıştır (p˃0.05). Yeme bağımlılığı son yıllarda en çok tartışılan konulardan biri olmuştur. Bu konu üzerinde daha fazla çalışma yapılması ve yeme bağımlılığının obezite üzerindeki olası etkisinin aydınlatılması, obezitenin önlenmesinde ve tedavisinde yararlı olacaktır.

Anahtar Kelimeler: yeme bağımlılığı, depresyon, diyet kalitesi, Yale yeme bağımlılığı ölçeği, sağlıklı yeme indeksi.

Abstract:
This study is aimed to determine the prevalence of food addiction and focused on the assesment of the relationship between food addiction and depression, in the scope of diet quality and body composition in overweight/obese women. The study was conducted on 100 volunteer women, between the ages of 19 through 65 years, who did not have diabetes mellitus, or cardiovascular, psychiatric, metabolic diseases. Participants were not pregnant nor in lactating period and had BMI≥ 25 kg/m². General characteristics and anthropometrical measurements of individuals were recorded. Yale Food Addiction Scale (YFAS) was used to determine food addiction status and Beck Depression Inventory was used to determine depression. Food frequency questionnaire and 24-hour dietary recall were used to collect information about food consumption; Healthy Eating Index-2010 (HEI-2010) was used to assess diet quality. The prevalence of food addiction was %38 in women. Depression prevalence was similiar in food addicted and non- addicted groups (p˃0.05),  but food addicted group had a higher depression score median compared to non-addicted group (p‹0.05). Anthropometric mesaurements and HEI-2010 scores were similar in gruops (p˃0.05). Food addiction is one the most debated topics in recent years. Further study on food addiction and elucidation of the potential effects of food addicton on obesity would be useful in the prevention and treatment of obesity. 

Key Words: food addiction, depression, diet quality, Yale Food Addiction Scale, Healthy Eating Index.