Üstün yetenekli öğrencilerin STEM eğitimine yönelik tutumlarının ve bilimsel yaratıcılık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Examination of attributes to STEM education and levels of scientific creativity according to various variables
Yazar: GİZEM ADIGÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. ŞERİFE ŞENAY İLİK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada üstün yetenekli öğrencilerin bilimsel yaratıcılık düzeylerinin ve STEM'e yönelik tutumlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi, BİLSEM'de görev yapan öğretmenlerin bilimsel yaratıcılık hakkında görüşlerinin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada Aksaray Bilim ve Sanat Merkezlerinde eğitim gören üstün yetenekli öğrencilerin bilimsel yaratıcılık düzeyleri, STEM'e yönelik tutumları ile bilimsel yaratıcılık düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Ayrıca, çalışmanın bulgularına göre çalışmaya eklenen Konya ve Aksaray ilinde BİLSEM'lerde görev yapan öğretmenlerin bilimsel yaratıcılıkla ilgili görüşleri incelenmiştir. Araştırmada karma yöntemlerden açımlayıcı sıralı karma desen modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Aksaray İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı Bilim ve Sanat Merkezi'nde yer alan 2023-2024 eğitim-öğretim yılında 6, 7 ve 8. sınıf düzeyinde eğitim gören, kolay ulaşılabilir örneklem yöntemiyle seçilen 155 öğrenci, Konya ve Aksaray ilinde BİLSEM'de görev yapan farklı branşlardan 15 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Bilimsel Yaratıcılık Ölçeği, STEM'e Yönelik Tutum Ölçeği ve öğretmenlere yönelik yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada veriler Aksaray Bilim ve Sanat Merkezi'nde eğitim gören ortaokul öğrencilerine ölçeklerin yazılı dokümanı yüz yüze dağıtılıp yanıtlar toplanmıştır. Öğretmenler ile çevrimiçi ortamda yazılı görüşme yapılıp yanıtlar toplanmıştır. Nicel veriler SPSS paket programı ile nitel veriler içerik analizi ve betimsel analiz ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre BİLSEM'de eğitim gören öğrencilerin STEM tutumlarında cinsiyete göre, baba mesleğine göre, ileride yapmak istedikleri mesleğe göre, zorlandıkları derslere göre, sevdikleri derslere göre değişkenlerinde istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmaktadır. Öğrencilerin sınıf düzeylerinde 8.sınıf öğrencilerinin STEM'e Yönelik Tutum Ölçeği alt boyutlarından matematik puanı, diğer sınıf düzeylerinden daha düşük çıkmıştır. Bilimsel Yaratıcılık Ölçeği ve STEM'e Yönelik Tutum ölçeklerinin karşılaştırılmasında anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Öğretmenlerden alınan görüşlere göre Proje temelli uygulamalar, atölye çalışmaları, bağımsız serbest zaman etkinlikleri, Scamper, STEM gibi eğitim uygulamaları bilimsel yaratıcılığa katkı sağlamaktadır. BİLSEM'lerde öğrencilerin aldıkları eğitimin bilimsel yaratıcılık açısından değerlendirildiğinde müfredatın genişletilmesi gerektiği, yapılan etkinliklerin yetersiz olduğu ile ilgili görüşler bildirmişlerdir.
Anahtar Kelimeler: Üstün yetenekli öğrenci, STEM, bilimsel yaratıcılık, tutum, yaratıcılık.

Abstract:
In this research, it is aimed to examine the performance levels of gifted players and their attitudes towards STEM according to various variables, and to identify the pieces of technology working in BİLSEM. In the research, there was an increase in the scientific success of gifted people in Aksaray Science and Art Centers, and in the relationships between their attitudes towards STEM and scientific leadership. In addition, according to the spread, developments regarding reproduction were seen in BİLSEMs working in Konya and Aksaray provinces. Exploratory sequential mixed design model rather than mixed copying was used in the research. The working version of the research was 155 students, selected by easily acquired methods, studying at the 6th, 7th and 8th grade levels in the 2023-2024 academic year at the Science and Art Center affiliated to the Aksaray Provincial Directorate of National Education, in Konya and Aksaray. It consists of 15 teachers from different branches working at the school. Personal information formula, Scientific Creativity Scale, Attitude Scale towards STEM and semi-improvement interview formulas for teachers were used as data collection tools in the study. In the research, the written documents of the catalogs were distributed face to face to secondary school students studying at Aksaray Science and Art Center and their answers were collected. Online recorded interviews were held with teachers and their responses were collected. Quantitative data were analyzed through content analysis and descriptive analysis of qualitative data using the SPSS package program. According to the findings, there are statistically significant differences in the STEM attitudes of the students studying at BİLSEM according to gender, father's profession, the profession they want to do in the future, the courses they find difficult, and the courses they like. At the students' grade levels, 8th grade students' mathematics scores from the Attitude Scale Towards STEM sub-dimensions were lower than other grade levels. No significant difference was found in the comparison of the Scientific Creativity Scale and the Attitude Towards STEM scales. According to the opinions received from teachers, educational applications such as project-based applications, workshops, independent free time activities, Scamper and STEM contribute to scientific creativity. When the education received by students in BİLSEMs is evaluated in terms of scientific creativity, they expressed opinions that the curriculum should be expanded and the activities carried out are insufficient.
Keywords: gifted student, STEM, scientific creativity, attitude, creativity