Elit futbol takımındaki sporcuların sıvı tüketim alışkanlıkları ve hidrasyon durumlarının belirlenmesi
Determination of fluid consumption habits and hydration status of athletes in elite football team
Yazar: MESTAN HÜSEYİN ÇİLEKÇİ
Danışman: PROF. DR. GÜL KIZILTAN
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma, elit futbol takımında yar alan sporcuların sıvı tüketim alışkanlıklarının ve hidrasyon durumlarının belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma, Elit bir spor kulübünde Aralık 2022-Mayıs 2023 tarihleri arasında gönüllü olarak katılmayı kabul eden 16 yaş ve üzeri 26 kadın, 76 erkek olmak üzere toplam 102 sporcu üzerinde yürütülmüştür. Çalışmada sporculara, demografik bilgileri, diyetisyenden danışmanlık alma ve uygulama durumu, sıvı tüketimi ile ilgili öneri alma durumu ve sıvı tüketimi ile ilgili bilgi düzeyleri, sıvı tüketim alışkanlıklarını, Egzersiz/Müsabaka öncesi-sırası-sonrası sıvı tüketim alışkanlıklarını saptamak amacıyla oluşturulan anket formu ile yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Çalışmaya katılan sporcuların antropometrik ölçümleri ve idrar analizleri araştırmacı tarafından ölçülüp kaydedilmiştir. Sporcuların %97.1'inin etkin bir sıvı alım stratejisine sahip olunması gerekliliğini belirtirken, %2.9'unun gerekmediğini belirtmiştir. Sporcuların %5.9'unun antrenman/müsabaka öncesi içecek tüketmediği, %94.1'inin ise tükettiği saptanmıştır. Sporcuların %100'ünün antrenman/müsabaka sırasında içecek tükettiği belirlenmiştir. Sporcuların %3.9'unun günlük veya antrenman/müsabaka sonrasında içecek tüketmediği, %96.1'inin ise tükettiği saptanmıştır. Sporcuların idrar özgül ağırlığı (USG) ölçümleri kadınlarda 1.012,92±0.005.97 g/mL, erkeklerde 1.012,66±0.003,84 g/mL ve tüm sporcularda 1.012,73±0.004,45 g/mL olduğu saptanmıştır. Kadın ve erkek sporcular arasında USG ölçümleri bakımından istatistiksel anlamlı fark bulunmamaktadır (p>0.05). Erkek sporcularda idrar renk skalası (UCC) ölçümleri ile sıvı tüketimi hakkında eğitim, öneri alma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenmiştir (p<0.05). Daha önce sıvı tüketimi hakkında öneri/eğitim almayan erkeklerde UCC, USG ölçümleri daha yüksektir. Sporcular değerlendirildiğinde; daha önce sıvı tüketimi hakkında öneri/eğitim almayanlarda UCC ölçümü daha yüksektir. Sporcuların antrenmana, müsabakaya yönelik içecek tüketim ölçümleri ile karşın USG ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki görülmüştür (p<0.05). Sporcularda su tüketimi ile UCC ölçümü arasında negatif yönlü, istatistiksel anlamlı ilişki bulunmaktadır (p<0.05).

Abstract:
This study was conducted to determine the fluid consumption habits and hydration status of the athletes in the elite football team. The study was conducted on 102 athletes (26 female and 76 male) aged 16 and over, who agreed to participate voluntarily in an elite sports club between December 2022 and May 2023. In the study, all athletes were formed to determine their demographic information, the status of getting advice from a dietician and their application, the status of receiving advice on fluid consumption and their knowledge level about fluid consumption, their fluid consumption habits, and their fluid consumption habits before, during, and after exercise/competition. The form was applied by face-to-face interview method. Anthropometric measurements and urine analyzes of the athletes participating in the study were measured and recorded by the researcher. While 97.1% of the athletes stated that it is necessary to have an effective fluid intake strategy, 2.9% stated that it is not necessary. It was determined that 5.9% of the athletes did not consume beverages before training/competition, and 94.1% did. It was determined that 100% of the athletes consumed beverages during training/competition. It was determined that 3.9% of the athletes did not consume beverages daily or after training/competition, and 96.1% did. The USG measurements of the athletes were 1.012,92±0.05.97 g/mL in women, 1.012,66±0.03.84 g/mL in men, and 1.012,73±0.04.45 g/mL in all athletes. There is no statistically significant difference between female athletes and male athletes in terms of USG measurements (p>0.05).  A statistically significant difference was determined between UCC measurements and the status of receiving education and advice about fluid consumption in male athletes (p<0.05). UCC, USG measurements are higher in men who have not received advice/education about fluid consumption before. When all athletes are evaluated; UCC measurement is higher in those who have not received advice/education on fluid consumption before. A statistically significant correlation was observed between the beverage consumption measurements of the athletes for training and competition and the USG measurements (p<0.05). There is a negative, statistically significant relationship between water consumption and UCC measurement in athletes (p<0.05).