Küresel çevre kirliliği ile mücadelede Türkiye'de ve Avrupa Birliği ülkelerinde uygulanan mali politikalar
Fiscal policies applied in Türkiye and European Union countries in fighting against global environmental pollution
Yazar: HATİCE ARSLANPARÇASI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAT GÖZEN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
İnsanların mevcut yaşam biçimi doğanın dengesini bozarak çevre kirliliklerini meydana getirmiş ve her geçen gün çevre üzerinde daha derin tahribatlar oluşturmuştur. Bu tahribatlar her türlü canlı yaşamını etkileyerek çevre kirliliklerini küresel bir boyuta taşımıştır. Ekonomileri ve sosyal hayatları dolayısıyla da sürdürülebilirliği etkileyen söz konusu çevre kirlilikleri engellenemeyecek ölçüde ülkelere zarar vermektedir. Oluşan zararları azaltmak ülkeler için gün geçtikçe güçleşmektedir. Bu güçlüğün sebebi ise toplumlardaki çevre bilincinin geç oluşması ve bu bilinç oluşuncaya kadar geçen süreçte sınırsız ihtiyaçlar doğrultusunda kıt kaynakların hızla tüketilmesidir. 
Günümüzde çevre bilinci oluşmaya başlayan toplumlar arasında, küresel boyutta önlemler almak ve çeşitli çözümler üretmek için iş birlikleri yapılmaya başlanmıştır. Bu hususta uluslararası çeşitli anlaşmalar kapsamında hareket edilmektedir. Uluslararası anlaşmaların yanı sıra çeşitli ilkeler doğrultusunda vergi politikaları, sübvansiyonlar, standartlar, kirlilik izinleri ve yasakları gibi politika araçları geliştirilmiştir. Çevre sorunlarıyla başa çıkabilmek adına özellikle Avrupa Birliği'nin oluşturduğu politikalar içerisinde vergiler önemli bir politika aracı olmuştur. Avrupa Birliği'nde uygulanan çevresel politikaların Türkiye'deki yansımaları farklılaşabilmektedir. Bu çalışmada yukarıda bahsedilen temel nedenlerden hareketle Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinde uygulanan çevresel politikalar seçilmiş ülkeler temelinde karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler ışığında Türkiye'nin çevre kirliliği ile mücadelede potansiyelini tam olarak kullanamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Buradan yola çıkarak Türkiye'de çevre politikalarının potansiyelini artıracak şekilde örnek ülkeler temelinde politikalar gerçekleştirmesi gerekmektedir.

Abstract:
The current lifestyle of people has disrupted the balance of nature, created environmental pollution and caused deeper damage to the environment every passing day. These damages have affected all kinds of living things and have brought environmental pollution to a global level. The environmental pollutions in question, which affect economies and social lives and therefore sustainability, harm countries to an extent that cannot be prevented. It is becoming increasingly difficult for countries to reduce the damages that occur. The reason for this difficulty is that environmental awareness in societies is late and that scarce resources are rapidly consumed in line with unlimited needs in the process until this awareness is formed.
Today, among societies that have begun to develop environmental awareness, cooperation has begun to be established to take measures on a global scale and produce various solutions. In this regard, action is taken within the scope of various international agreements. In addition to international agreements, policy instruments such as tax policies, subsidies, standards, pollution permits and bans have been developed in line with various principles. In order to cope with environmental problems, taxes have become an important policy tool, especially within the policies established by the European Union. The reflections of environmental policies implemented in the European Union in Turkey may differ. In this study, environmental policies implemented in Turkey and European Union countries were evaluated comparatively based on the basic reasons mentioned above. In the light of the evaluations made, it was concluded that Turkey could not fully use its potential in combating environmental pollution. Based on this, Turkey needs to implement policies based on exemplary countries in a way that will increase the potential of environmental policies.