AA6063 ve AA6060 alüminyum alaşımlarından farklı ekstrüzyon şartlarında üretilmiş çarpışma kutularının mekanik özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of mechanical properties of crash boxes produced from AA6063 and AA6060 aluminum alloys under different extrusion,conditions
Yazar: MEHMET OĞUZHAN
Danışman: PROF. DR. SEDAT BİNGÖL
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Günümüzde artan taşıt sayısı ve yoğunluğu trafik kazalarında da artışa yol açmaktadır. 
Trafik kazaları sonucunda maddi ve manevi birçok olumsuz sonuç da birlikte ortaya 
çıkmaktadır. Araçlarda trafik kazalarının olumsuz sonuçlarını en aza indirmek için 
aktif ve pasif olmak üzere iki çeşit güvenlik sistemleri vardır. Aktif sistemler kazaların 
olmasını önlemeye yönelik sistemlerdir. Pasif güvenlik sistemleri ise kaza sonrasında 
olumsuz sonuçları en aza indirmek için tasarlanmıştır. Pasif güvenlik sistemlerinin bir 
parçası da çarpışma kutularıdır. Çarpışma kutuları aracın tamponu ve şasesi arasında 
bulunmakta ve kaza sırasında oluşan enerjiyi emerek şasenin ve yolcuların kazadan 
daha az etkilenmelerini sağlamaktadır. Çarpışma kutuları araca ekstra ağırlık getirdiği 
için aracın performansı düşürmekte ve yakıt tüketimini de artırmaktadır. Bu nedenle 
çarpışma kutusu seçilirken hafif fakat enerji sönümleme kabiliyeti yüksek olsun 
istenmektedir. Literatürde birçok çarpışma kutusu farklı malzemeler kullanılarak 
tasarlanmış ve sonuçlar tartışılmıştır. Alüminyum ekstrüzyon yöntemiyle üretilen 
çarpışma kutuları düşük özgül ağırlıkları ve yüksek enerji sönümleme kabiliyetleriyle 
ön plana çıkmıştır. Proje kapsamında yapılacak çalışmada farklı iki alüminyum 
hammadde kullanılarak, farklı ekstrüzyon parametreleriyle üretim yapılacak, üretilen 
çarpışma kutularına mekanik testler uygulanacaktır. Elde edilen sonuçlar literatür 
verileriyle karşılaştırılacak ve yapılan testler sonucunda ekstrüzyon parametrelerinin 
çarpışma kutusunun performansı üzerindeki etkileri ortaya çıkacaktır.

Abstract:
Today, the increasing number of vehicles and their density lead to an increase in traffic
accidents. As a result of traffic accidents, many negative consequences, both proparty
damage and human health damage, occur together. There are two types of safety
systems, active and passive, in order to minimize the negative consequences of traffic
accidents in vehicles. Aim of the active systems are to prevent to accidents . On the
other hand, passive safety systems, are designed to minimize negative consequences
after an accident. Crash boxes are a part of passive safety system. Crash boxes are
located between the bumper and chassis of the vehicle and absorb the energy generated
during the accident, ensuring that the chassis and passengers are less affected by the
accident. But, crash boxes add extra weight to the vehicle, reducing the vehicle's
performance and increasing fuel consumption. For this reason, when choosing the
crash box, it is desired to have a light weight but high energy absorption capability. In
the literature, many crash boxes are designed using different materials and the results
are discussed. Crash boxes which are produced by the aluminum extrusion method
have come to the fore with their low specific gravity and high energy absorption
capabilities. In scope of the project production will be made using two different
aluminum raw materials, with different extrusion parameters, mechanical tests will be
applied to the produced crash boxes. The results obtained will be compared with the
literature data and the effects of the extrusion parameters on the performance of the
crash box will be revealed as a result of the tests.