Çocuklarda egzersizle oluşturulan hafif dehidrasyonun motor beceri ve bilişsel performansa etkileri
Effects of exercise-induced mild dehydration on motor skills and cognitive performance in children
Yazar: SİNEM YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AKIL
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Egzersizin motor beceri ve bilişsel performans üzerindeki etkisi aynı zamanda hidrasyon durumuna duyarlıdır. Beyin işlevinin dehidrasyon nedeniyle bozulabileceği ve sonuç olarak motor beceri ve bilişsel performansta bozulmaya yol açabileceği varsayılmaktadır. Ancak araştırmaların çoğu, genellikle sıcakta egzersiz yapan genç sağlıklı yetişkinler üzerinde yürütülmüştür. Araştırma sonuçlarının tutarsız olması da herhangi bir sonuca varılmasını engellemektedir. Bulgular tutarlı olsa bile, yorgunluk ve artan sıcaklık gibi kafa karıştırıcı değişkenler, bu bulguları yorumlamayı engellemektedir. Ayrıca çocuklar üzerinde bu alanda çok az çalışma yapılmıştır. Bu sebeple veriler oldukça az ve yetersizdir. Araştırmamızda egzersizle tetiklenen hafif dehidrasyonun günlük hayatında rutin fiziksel aktivite yapan/yapmayan çocuklarda motor beceri ve bilişsel performans üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçladık. Çalışmaya yansız atama yoluyla gruplardan biri fiziksel olarak aktif (haftada 150 dk fazla egzersiz yapan) (n:57), diğeri sedanter (n:55) olmak üzere toplan 12-13 yaş grubu 112 çocuktan oluşan 2 grup dâhil edildi. Çalışmada; hidrasyonlu ve hafif dehidrasyonlu olarak değerlendirmek için tekrarlanan ölçümlerle dengelenmiş bir tasarım uygulandı. Hidrasyon durumlarını dengelemek amacıyla 12 saatlik hidrasyon programı uygulandı. Hidrasyonlu ölçümlerden sonra çocuklara, normal oda sıcaklığında (sıcaklık: 21±0.5 °C; nem: %45-50) yaklaşık doksan dakika orta yoğunlukta aralıklı egzersiz yaptırılarak hafif dehidrasyon oluşturuldu. Hidrasyon/Dehidrasyon durumunu belirlemek için idrar rengi, renk skalasından belirlendi. Ayrıca vücut ağırlığı değişimleri kullanıldı. Hidrasyon 
ve Hafif dehidrasyon durumunda çocuklara, Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlilik Testi (BOT-2) ve d2 dikkat testi uygulandı. SPSS paket programda farklılıkları belirlemek için Repeated Measures ANOVA testi, anlamlı sonuçlar bulunduğunda ikinci seviye olarak Bonferroni post-hoc testi yapıldı. Hidrasyonlu/Dehidrasyonlu gruplar ayrı ayrı incelendiğinde İnce Motor Beceri Hassaslığı, İnce Motor Beceri Bütünleşmesi, El Hüneri ve Çift Yönlü Koordinasyon, Denge, Koşma hızı ve Çeviklik, El kol koordinasyonu, Güç ve BOT-2 Toplam ön-sontest karşılaştırılmasında anlamlı fark tespit edilemedi (p>0.05). Bilişsel performans yönünden Odaklanmış Dikkat, İşlem Hızı, Doğruluk, Konsantrasyon Performansı ve Dikkat Süresiaçısından her iki grupta anlamlı düşüşler tespit edildi (p<0.05). Sonuç olarak hafif dehidrasyon çocuklarda öğrenme için gerekli bilişsel performansını tehlikeye attı. Ancak motor beceriler hafif dehidrasyondan etkilenmedi.

Abstract:
The effect of exercise on motor skill and cognitive performance is also sensitive to hydration status. It is hypothesised that brain function may be impaired due to dehydration and consequently lead to impairment in motor skill and cognitive performance. However, most of the research has been conducted on young healthy adults who usually exercise in the heat. The inconsistency of research results also prevents any conclusions from being drawn. Even if the findings are consistent, confounding variables such as fatigue and increased temperature prevent interpretation of these findings.Even if the findings are consistent, confounding variables such as fatigue and increased temperature prevent interpretation of these findings. In addition, very few studies have been conducted on children in this field. Therefore, the data are quite scarce and insufficient. In our study, we aimed to investigate the effects of exercise-induced mild dehydration on motor skills and cognitive performance in children with or without routine physical activity in daily life.Two groups of 112 children aged 12-13 years, one physically active (exercising more than 150 min per week) (n:57) and the other sedentary (n:55), were included in the study by random assignment. In the study, a counterbalanced design with repeated measures was applied to evaluate hydrated and mildly dehydrated children.A 12-hour hydration programme was applied to balance their hydration status. After the hydration measurements, mild dehydration was induced in the children by intermittent exercise of moderate intensity for approximately ninety minutes at normal room temperature (temperature: 21±0.5 °C; humidity: 45-50%).Hydration to determine dehydration status, urine colour was determined using a colour scale. Body weight changes were also used. In case of hydration and mild dehydration, Bruininks-Oseretsky Motor Competence Test (BOT-2) and d2 attention test were applied to the children.Repeated Measures ANOVA test was performed to determine the differences in the SPSS package programme and Bonferroni post-hoc test was performed as the second level when significant results were found.When the hydrated/ dehydrated groups were analysed separately, no significant difference was found in Fine Motor Skill Precision, Fine Motor Skill Integration, Hand dexterity and Bidirectional Coordination, Balance, Running speed and Agility, Hand arm coordination, Power and BOT-2 Total pre-posttest comparison (p>0.05).In terms of cognitive performance, significant decreases in Focused Attention, Processing Speed, Accuracy, Concentration Performance and Attention Span were detected in both groups (p<0.05). In conclusion, mild dehydration jeopardized the cognitive performance necessary for learning in children. However, motor skills were not affected by mild dehydration.