Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası finansal tabloları ve kamuyu aydınlatabilirliği
Financial statement of the Central Bank of the Republic of Turkey and their potential to enlighten the public
Yazar: ÖZGÜR MUHİTTİN ESEN
Danışman: PROF. DR. GÖKSEL YÜCEL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
lk merkez bankaları, dönemin hükümetleri tarafından bazı ayrıcalıklartanınarak, kâr amacı güden özel statülü ticaret bankaları seklinde kurulmuslardı.Tarihsel gelisim sonucunda günümüzdeki merkez bankaları ise kamu yararınıgözeten ve ülkelerin ekonomik yapılarının vazgeçilmez unsuru olan kuruluslar halinegelmislerdir. Ülkedeki ulusal para birimini basma yetkisinin tek sahibi olan ve fiyatistikrarı amacı dogrultusunda belirledigi hedefler ile enflasyonu etkileyen birkurulusun tüm kesimleri yakından ilgilendirdigi süphesizdir. Bu nedenle merkezbankalarının finansal tablolarında yer alan bilgiler kamuoyu için çok önemlidir.Finansal tablolar en genis kapsamda, kamuoyuna bilgi sunmak amacıylahazırlanmaktadır. Özellikle tüm kesimleri yakından ilgilendiren merkez bankalarıfinansal tablolarının, kamuyu aydınlatabilmesi gerekmektedir. Ayrıca finansal tablokullanıcılarının, bu tabloları rahatça anlayabilmeleri için muhasebe ögrenimigörmelerine gerek yoktur. Tüm isletmeler finansal tablolarını tüm kesimlerinanlayabilecegi biçimde hazırlamalıdır.Bu çalısmada, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası finansal tabloları ileAvrupa Merkez Bankası konsolide bilançosu incelenmis, bu kuruluslara ait finansaltablo kalemleri tek tek açıklanmıs ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasıbilançosunun kamuyu aydınlatabilirliginin gelistirilmesine iliskin önerilerdebulunulmustur.

Abstract:
The first central banks were founded as profit ? seeking special commercialbanks with special privileges granted by governments of the day. During its historicaldevelopment the modern central bank has evolved to an indispensable institution ofthe economic structure, which looks after public interest. As an institution, whichholds certain privileges, especially minting, and affecting inflation in accordancewith specific targets for the purpose of price stability, the goals and operations ofcentral banks concern everyone. In this context, information presented in the centralbank financial statements is very important for the public.In the broadest sense, financial statements are prepared and presented toinform public. Especially, central bank financial statements, which concerneveryone, must give full information to the public. Besides, users of financialstatements need not to have accounting education in order to understand thesestatements. Because of these, organizations should prepare and present their financialstatements in a clear and comprehensible manner.In this dissertation, the financial statements of the Central Bank of theRepublic of Turkey and the consolidated balance sheet of the European Central Bankwere analyzed, and the items were explained one by one. At the end of dissertation,suggestions were made to improve the information content of the balance sheet of theCentral Bank of the Republic of Turkey and its disclosure.