Te'vîlâtü'l-Kur'ân'da cennet hayatı
Paradise life in Te'vilat'l-Qur'an
Yazar: KHALIL DADAEV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE BETÜL ORUÇ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Cennet = Heaven ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Maturidi = Maturidi ; Te`vilat`ül-Kur`an = Te`vilat`ül-Kur`an ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada müminlerin son derece arzu ettikleri ve inanç esaslarından biri olan cennet hayatının, itikatta mezhep imamı olan Ebû Mansûr el- Mâtürîdî'nin Te'vîlâtü'l-Kur'ân adlı eserinde cennet hayatı ile ilgili âyetlere getirdiği yorumlar değerlendirilmiştir. Çalışma iki bölümden ibaret olup, birinci bölümünde Mâtürîdî'nin hayatı, eserleri ve ilmi şahsiyeti hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise Mâtürîdî'nin Te'vîlâtü'l-Kur'ân adlı eserinde cennet hayatı ile ilgi yorumları ve muhtelif mezheplere verdiği cevaplar ele alınmıştır.
Kur'ân-ı Kerîm ve hadîslerde sonsuz mutluluk yurdu olarak zikredilen cennet hayatı, dereceleri ve içindeki nimetleri, insanların dünya hayatındaki ihlas, takvâ ve amellerine göre mükâfatlandırılacağı haber verilmiştir. Kur'ân'da cennet hayatı ile ilgili haber verilen âyetlerin yorumunda İslâm âlimleri muhtelif görüşlerini beyan etmiştir. Bir taraftan aklı öncelik alarak âyetleri yorumlayan Mu'tezile mensupları, diğer taraftan naslardan başka delil kabul etmeyen ehl-i hadis taraftarları arasında Müslümanlar bu duruma çözüm yolu arayışı içinde olmuşlardır. Kur'ân-ı Kerîm'i baştan sonuna kadar tefsîr eden Mâtürîdî bu iki zümre arasında orta yolu tercih etmiştir. Zira o,  nasları esas kabul etmekle birlikte aklî delillerle de görüşünü teyit etmiş, hem tefsîr hem de te'vîl yoluna girmiştir. Cennet hayatının mahiyetlerine dair haberler gayb âlemine mahsus olduğundan dolayı âyetlerin yorumunda son sözü söylemek imkânsızdır. Cennetteki kullarına verilecek mükâfatların gerçek mahiyetini bilen yalnız Allah'tır. Bu sebeple olmalıdır ki takvâ sahibi olan Mâtürîdî âyetleri açıkladıktan sonra "Nihaî gerçeği bilen Allah'tır." cümlesine yer vermiştir. 
Anahtar Kelimeler: Te'vîlât, Kur'ân, Cennet Hayatı

Abstract:
This study evaluates the interpretations of the Divine Life, which is one of the principles of belief and which the believers desire, were described by Abu Mansur al - Maturidi, the imam of the faith, in his book Te'vilatü'l-Qur'an. The work consists of two parts, the first part of which provides information about Matüridi's life, works and scientific personality. In the second chapter, Maturidi's commentary on the life of paradise and his answers to various sects are discussed in his work titled Te'vilatü'l-Qur'an.
In the Qur'an and the hadiths, the Paradise life, its degrees and its blessings, will be rewarded according to the righteousness, piety and deeds of the people in the life of the world. In the interpretation of the verses given in the Qur'an about the life of paradise, Islamic scholars have expressed various views. On the one hand, Muslims sought a solution to this situation among the members of the Mu'tazile who interpreted the verses by taking the priority of reason and on the other hand among the adherents of Ahl al-Hadith who did not accept any other evidence than Nas (Nas). Maturidi, who paraphrases the Qur'an from beginning to end, preferred the middle way between these two groups. This is because he accepted Nas (Nas) as the basis, but also confirmed his opinion with mental evidence, and entered both the way of Tafsir and Te'vil. It is impossible to say the last word in the interpretation of the verses because the news about the nature of the life of paradise is unique to the world of the unseen. God alone knows the true nature of the rewards that will be given to his servants in Paradise. For this reason, the God-fearing Maturidi, after explaining the verses, said, "it is God who knows the ultimate truth."he has given his sentence.

•	KEYWORDS: Te'vilat, Quran, Heavenly Life.