Maraş otu (Dumansız tütün) kullanımı ile kişilik yapısı  
arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between farmer's pipe (Nicotiana rustical) use and personality structure
Yazar: FATİŞ YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA HAKİ SUCAKLI
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Dışa dönüklük = Extroversion ; Eysenck Kişilik Envanteri = Eysenck Personality Inventory ; Kişilik = Personality ; Kişilik değerlendirme = Personality assessment ; Kişilik testleri = Personality tests ; Maraş otu = Maraş powder ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada Maraş Otu (MO) kullanımı ile kişilik özelliklerinin arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Kahramanmaraş ilinde;198 MO kullanan, 203 MO yada sigara kullanmayan toplam 401 kişide yapıldı. Katılımcılara araştırmacılar tarafından geliştirilen açık ve kapalı uçlu sorular içeren standart anket formu uygulandı. Ayrıca bireylerden Eysenck Kişilik Anketi Gözden Geçirilmiş/Kısaltılmış Formu (EKA-GGK) doldurması istendi. EKA-GGK, kişiliği 3 ana faktörde değerlendirmektedir: dışadönüklük, nörötisizm, psikotisizm.  Her bir kişilik özelliği için alınabilecek puan 0 ile 6 arasında değişmektedir. Veri analizi SPSS 20.0 istatistik paket programı kullanılarak yapıldı. İstatistiksel olarak p<0.05 anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 36.98±11.07 (min=18, max=64) idi. MO kullanıcılarının yaş ortalaması 37.68±11.20, kontrol grubunda yer alan bireylerin yaş ortalaması 36.30±10.93 olarak saptandı. Her iki grubun yaş ortalaması benzerdi (p=0.211). Çalışmamızda EKA-GGK alt bölümlerinde alınan puanlar incelendiğinde maraş otu kullanıcılarının 'Dışa dönüklük' puanı 3.71±1.85, 'Yalan' puanı 4.20±1.59, 'Nörotisizm' puanı 3.04±1.55, 'Psikotizm' puanı 1.40±1.20 olarak saptandı. Kontrol grubunda yer alan olguların ise 'Dışa dönüklük' puanı 3.58±1.83, 'Yalan' puanı 4.32±1.50, 'Nörotisizm' puanı 2.66±1.56, 'Psikotizm' puanı 1.33±1.14 olarak tespit edildi. MO kullanıcıları ile kontrol grubunda yer alan olguların 'Dışa dönüklük' (p=0.478), 'Yalan' (p=0.446), 'Psikotizm' (p=0.556) puanları benzer olarak saptandı. MO kullanıcılarının 'Nörotisizm' bölümünden aldığı puan, kontrol grubundaki bireylere göre anlamlı seviyede yüksekti (p=0.015). 
Sonuç: Çalışmamızda MO kullanıcıları ile kontrol grubunda yer alan olguların 'Dışa dönüklük', 'Yalan' ve 'Psikotizm' puanların benzer olduğu ortya konuldu. Ayrıca MO kullanıcılarının 'Nörotisizm' bölümünden aldığı puanın ise kontrol grubundaki bireylere göre anlamlı seviyede yüksek olduğu tespit edildi. MO kullanıcılarının nörotik kişilik özelliğine eğilim göstermesi önemli bir bulgudur. MO kullanımı ile mücadelede bireyin kişilik özellikleri göz önüne alınarak oluşturulacak koruyucu sağlık politikalarına yön verici olacaktır. Ayrıca MO bırakma tedavilerinde bireylerin kişilik özelliklerine yönelik tedavi yöntemlerinin, kişilerin MO bırakma başarısını arttıracağı düşüncesindeyiz.

Anahtar Kelimeler: Maraş Otu, Eysenck, kişilik, dışadönüklük, nörötisizm, psikotisizm

Abstract:
Background and Aim: In the present study, it was aimed to determine the relationship between Farmer's Pipe (FP) use and personality characteristics.
Material and Methods: In the present study, 401 males in 20 coffee houses within the borders of Kahramanmaraş province were included. Of participants, 203 individuals (50.6%) constituted "control group" and 198 (49.4%) constituted "FP group".  A standard questionnaire composed of open and closed ended questions which were developed by investigators was applied to the participants. Additionally, participants were requested to complete Eysenck Personality Questionnaire Revised Short Form (EPQR-S), which evaluate personality in three main factors: extraversion, neuroticism, and psychoticism. Points for each personality characteristics ranged between 0-6. Data analysis was performed by using SPSS 20.0 statistical package program. The level of significance was accepted as p<0.05.
Results: The mean age of participants was 36.98±11.07 (min=18, max=64) years. The mean age of FP users was 37.68±11.20, and of control group was 36.30±10.93 years. The mean age for both groups was similar (p=0.211). When scores of EPQR-S subgroups were examined, scores for "Extraversion", "Lying", "Neuroticism", and "Psychoticism" in FP users were 3.71±1.85, 4.20±1.59, 3.04±1.55, and 1.40±1.20 points, respectively. The scores in the control group were 3.58±1.83, 4.32±1.50, 2.66±1.56, and 1.33±1.14 points in the same order. Scores of "Extraversion" (p= 0.478), and "Lying" (p= 0.446), and "Psychoticism " (p= 0.556) were similar between FP users and controls. Scores of FP users in "Neuroticism" were significantly higher than controls (p= 0.015). 
Conclusion: In the present study, it was determined that "Extraversion", "Lying", and "Psychoticism" scores were similar between FP users and controls. Moreover, "Neuroticism" score of FP users was significantly higher than the controls. It is an important finding that FP users had a tendency towards neurotic personality characteristic. Consideration of neurotic personality characteristics of FP users will lead prophylactic health policies against FP use. Additionally, we believe that treatment success rates will be increased in quitting FP use, if treatment methods are tailored for personality characteristics of individuals.

Key words: Niotiana rutica L; Eysenck; Personality; Extraversion; Neuroticism; Psychoticism.