Sepsisli hastalarda mortalite belirteçleri
Markers of mortality in patients with sepsis
Yazar: AYNUR DEMİR KUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN ALP BODUR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: APACHE skorlama sistemi = APACHE scoring system ; Komorbidite = Comorbidity ; Mortalite = Mortality ; SOFA skorlama sistemi = SOFA scoring system ; Sepsis = Sepsis ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Her geçen gün sepsis/ağır sepsis hastalarının sayıları artmakta ve sepsis ölüm sebepleri arasında ön plana çıkmaktadır. Sepsis/ağır sepsis hastaları yoğun bakım yataklarının yarıya yakın kısmını işgal etmektedir. Sıklığı ve mortalitesi giderek artan bu sendromda hayatta kalmayı öngörebilen etkin takip parametrelerinin yokluğu hasta takibinde ciddi bir sıkıntıdır. Bu çalışma ile amaçlanan sepsis tanısına sahip hastaların komorbiditeleri, APACHE (Acute Physiology and Chronic Health Evaluation) ve SOFA (Sequential Organ Failue Score) skorları, bazı biyokimyasal takip parametreleri ile mortaliteleri arasındaki ilişkiyi incelemek, kendi ünitemizin verilerini paylaşmaktır.Yöntem: 2003- 2009 yılları arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Yoğun Bakım Ünitesi' nde sepsis tanısı ile izlenen hastalar geriye yönelik olarak tarandılar. Hastaların eşlik eden hastalıkları, APACHE-SOFA ve MOF skorları, tanı anı biyokimyasal belirteçlerin düzeyi ve sonrası 3 günde biyokimyasal değişimlerinin hayatta kalmayı öngörme ilişkileri incelendi.Bulgular: Taranan 420 ağır sepsis hastasının 376' sının verilerine ulaşılabildi, hastalar ölen ve sağ kalan olmak üzere iki grupta karşılaştırıldı. Toplamda 376 ağır sepsis hastasının 253 `ü (%67) öldü. Ölen hasta grubunda sağ kalan hasta grubuna kıyasla anlamlı olarak malignite (Ca) (p=0.013) daha sık rastlanırken, diyabet (DM), kronik böbrek yetmezliği (KBY) ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) tanıları açısından anlamlı fark gözlenmedi. Ölen hastaların APACHE ve SOFA skorları anlamlı olarak daha yüksek seyretti (sırasıyla p=<0.001-<0.001). Ölen hasta grubunda tanı anında trombosit değerinin sağ kalan gruba kıyasla daha düşük olduğu saptandı (p=<0.001), lökosit, lenfosit ve C reaktif protein (CRP) değerleri arasında anlamlı farklılık gözlenmedi. 3 günlük biyokimyasal takip sonucu ölen hasta grubunda trombosit değerlerinde diğer gruba kıyasla anlamlı düşme olduğu görüldü. Diğer biyokimyasal parametrelerin değişimlerinde her iki grup arasında anlamlı farklılık görülmedi.Sonuç: APACHE ve SOFA skorları halen prognozu öngörmede yoğun bakım ünitelerinde en güvenilir belirteçlerdir. CRP ve lökosit değerleri hasta takibinde önemli olmakla birlikte prognozu öngörmede yetersiz kalmaktadır. Tanı anı ve hasta takibinde trombosit değerlerindeki düşüklük prognozla yakın ilişkilidir.

Abstract:
Introduction: Every other day, number of the patients with sepsis/severe sepsis is increasing and sepsis is gaining importance among the other causes of death. Patients with sepsis/severe sepsis constitute the half of the patients in intensive care units. In this syndrome which?s prevalence and mortality is increasing, absence of follow-up parameters predicting mortality is a serious problem in the follow-up of the patients. The aim of the study is to evaluate the relationship between comorbidities, APACHE (Acute Physiology and Chronic Health Evaluation) scores, SOFA (Sequential Organ Failure Score) scores, some biochemical following parameters and mortality and to share data of our intensive care unit.Material and Method: The patients diagnosed as sepsis between the years of 2003-2009? in The Intensive Care Unit of Internal Medicine Department were retrospectively evaluated. The relationship between the epidemiological parameters, APACHE-SOFA scores, biochemical parameters at the time of the diagnosis and 3 days after the diagnosis and predicting survival were analyzed.Results: Among 420 patients with sepsis, data of 376 patients were collected sufficeintly, patients were divided into two subgroups as died and alive. Among 376 patients with sepsis, 253 patients (67%) were dead. Malignancy (Ca) (p=0.013) was significantly higher in died patients group while diabetes mellitus (DM), chronic renal failure (CRF) and chronic obstructive pulmonary disease (COPD) were not significantly different between the groups. APACHE and SOFA scores were significantly higher among died patient group (respectively p=<0.001-<0.001). Platelet count at the time of the diagnosis was significantly lower in died patients group (p=<0.001), leukocyte and lymphocyte count and level of C reactive protein (CRP) was not significantly different between the study groups. After a following period of three days, platelet count was significantly decreased among died patients. The change in the other biochemical parameters was not significantly different between the study groups.Conclusion: APACHE and SOFA scores are still the most reliable prognostic factors in intensive care units. CRP and leukocyte count are important in the follow-up of the patients but are insufficient to predict prognosis. At the time of the diagnosis and during the follow-up, low platelet count is associated with poor prognosis.