Çiğ, pastörize ve uht sütlerde aflatoksin m1 ile okratoksin a varlığının araştırılması
Investigation of aflatoxin m1 and ochratoxin a in raw, pasteurized and uht milk
Yazar: ÇAĞLA TÜRKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN KEYVAN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvansal Ürünler Hijyen ve Teknolojisi (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Aflatoksin M1 = Aflatoxin M1 ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Okratoksin-A = Ochratoxin-A ; Pastörize süt = Pasteurized milk ; Süt = Milk ; UHT = UHT ; Çiğ süt = Raw milk

Özet:
Süt tüm memeli canlılar için önemli bir protein kaynağıdır. Maya ve mantarlar tarafından üretilen mikotoksinlerin insan ve hayvan sağlığı üzerine toksik etkileri bulunmaktadır. Fusarium, Aspergillus ve Penicillium gibi mayalar mikotoksinler üreterek gıda ve yem kontaminasyonlarına yol açar. Bu çalışmada, çiğ, pastörize ve ultra high temperature (UHT) sterilize sütlerde aflatoksin M1 (AFM1) ve okratoksin A (OTA) varlığının tespiti amaçlanmıştır. Toplam 105 süt örneği (35 çiğ süt, 35 UHT süt ve 35 pastörize süt) enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) yöntemi ile analiz edildi. Sütlerde AFM1varlığı ortalama 19.54 ng/L olarak tespit edildi. Türk Gıda Kodeksi'ne göre sütte AFM1 limit değeri 50 ng/L'dir.  Bu çalışmada, Türk Gıda Kodeksi limit değerleri ile yapılan karşılaştırmada; 105 süt örneğinin 8'inin (% 7.61) 50 ng/L üzerinde AFM1 içerdiği anlaşıldı. OTA süt örneklerinde ortalama 119 ng/L olarak bulundu. AFM1'in kanserojenik, mutajenik ve teratojenik etkileri sebebiyle süt örneklerinde AFM1 varlığı insan sağlığını olumsuz etkileyebilir. OTA'nın hayvansal gıdalarda varlığına yönelik etkili çalışmalar yapılarak yasal limitlerin belirlenmesi gereklidir. Süt ineklerinin beslenmesinde kullanılan yem maddelerinin maya ve küfler ile kontaminasyonu engellenerek süt ve süt ürünlerinde mikotoksin varlığı azaltılabilir. Süt insanlar için en önemli protein kaynaklarından biridir. Sütte mikrobiyolojik ve kimyasal tehlikelerin önlenmesi amacıyla etkili hijyenik kontroller uygulanmalıdır. Gıda güvenliğinin sağlanması için yem maddeleri ve sütlerde mikotoksin izleme programları ile kontrol sağlanmalıdır.

Abstract:
Milk is one of the most important protein source for all mammalians. Mycotoxins are produced by yeasts and fungi that have toxic effects on human and animal health. Yeasts such as Fusarium, Aspergillus and Penicillium produce mycotoxins that cause food, feed contamination. In this study, a total of 105 milk samples were analyzed (35 raw milk samples, 35 pasteurized milk samples, 35 ultra high temperature-UHT milk samples) to identify aflatoxin M1 (AFM1) and ochratoxin A (OTA) in raw, pasteurized and UHT milks. The quantitative analyses of AFM1 were detected with the enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) method. The mean values of AFM1 were found 19.54 ng/L in milk samples.  According to the Turkish Food Codex (TFC), the maximum limit values for AFM1 in milk is 50 ng/L. In this study, comparison with the limit values of the TFC 8 (7.61 %) of 105 samples were exceeded more than 50 ng/L. The mean values of OTA were found 119 ng/L in milk samples. Owing to carcinogenic, mutagenic and teratogenic effects of AFM1, presence of AFM1 in milk samples may adversely affect human health. It is necessary to establish legal limits by conducting effective research on the existence of OTA in animal-derived products. The existence of mycotoxins in milk and dairy products can be reduced by preventing the contamination of feed materials with yeast and molds used in the feeding of dairy cows. Milk is one of the most important protein source for the human, effective hygienic controls should be applied to prevent microbiological and chemical hazards. It is suggested that mycotoxin contamination should be controled with monitoring programs routinely in milk and feed materials for food safety.