Klinik ve subklinik hipotiroidili hastalarda hormon regülasyonunun hastanın yaşam kalitesi, ruhsal durum ve öfke kontrolü üzerine etkisi
The effect of hormone regulation on the patient's quality of life, mood and anger control in patients with clinical and subclinical hypothyroidism
Yazar: SÜLEYMAN ŞAHİNER
Danışman: DOÇ. DR. OKTAY SARI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Hormon replasman tedavisi = Hormone replacement therapy ; Ruh sağlığı = Mental health ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Öfke kontrolü = Anger control

Özet:
Amaç: Klinik ve subklinik hipotiroidi hastalığı ile anksiyete ve depresyon sık birliktelik göstermektedir. Bu durum hastaların yasam kalitelerini ve ruhsal durumlarını da olumsuz olarak etkilemektedir. Böyle olgularda, hormon replasman tedavisi ile hastaların yaşam kalitesinde ve ruhsal durumunda düzelmeler olabilmektedir.  Çalışmamızın amacı klinik ve subklinik hipotiroidi hastalarında hormon regülasyonunun, yaşam kalitesi, ruhsal durum ve öfke kontrolü üzerine etkinliğini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada edinilen veriler, 15.01.2020-01.01.2021 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kliniğine ait polikliniğe başvuran çalışmaya katılmayı kabul eden ve dahil olma kriterlerini sağlayan hastalara, sosyodemografik özellikleri, hastane anksiyete ve depresyon ölçeği (HAD), EQ-5D genel yaşam kalite ölçeği, ilaç uyum bildirim ölçeği (IUBÖ), saldırganlık ölçeğinden oluşan anket formu yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Hastaların tiroit fonksiyon testleri (TSH, sT4, sT3) ve diğer biyokimyasal değerleri hastane bilgi sisteminden veri toplama formuna kaydedilmiştir. Hastalara tedavi planlandıktan en az 3 hafta sonra TSH regülasyonu sağlandığı ilk kontrole gelişinde anket formu tekrar uygulandı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 82 hastanın ortalama yaşları 40,77±13,43 (min= 18- max= 68) idi. Katılımcıların büyük bölümü (%69,5) kadınlardan oluşuyordu. Katılımcıların %57,3 (n=47)'ünü subklinik hipotiroidi vakaları oluşturuyordu. Tedavi öncesi dönemde hasta grupları arasında sosyodemografik veriler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yoktu. Klinik hipotiroidi hasta grubunda anksiyete belirtisi %40, depresyon belirtisi %37,1 oranında bulunurken subklinik hipotiroidi hasta grubunda ise anksiyete belirtisi %31,9, depresyon belirtisi %23,4 oranında bulundu. Tedavi öncesinde EQ-5D yaşam kalitesi ölçeği ortalaması, klinik hipotiroidi hasta grubunda 0,754±0,12 iken subklinik hasta grubunda 0,772±0,15 olarak hesaplandı. Depresyon düzeyleri ile TSH arasında pozitif (r=0,218), sT4 arasında ise negatif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulundu (r=-0,250). Yaşam kalitesi ve saldırganlık düzeyleri ile TSH ve sT4 arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamadı. Hasta gruplarının her ikisinde de tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırıldığında anksiyete (p<0,001), depresyon (p<0,001) ve saldırganlık (p<0,05) düzeyi ortalama skorlarında tedavi sonrasında anlamlı bir düşüş saptandı. Yaşam kalitesi ölçek skorlarında ise tedavi sonrasında anlamlı bir artış görüldü (p=0,018). Hastaların ilaç uyum skorlarında tedavi öncesi ve sonrası arasında anlamlı bir farklılık görülmedi.
Sonuç: Hastaların hormon replasman tedavisi sonrasında, depresyon ve anksiyete belirtileri ile saldırganlık düzeylerinde azalma, yaşam kalitelerinde ise artış görüldü. Katılımcıların ilaç uyum düzeyleri arasında tedavi öncesi ve sonrası arasında anlamlı fark yoktu. Birinci basamakta hastanın şikâyetlerini değerlendirirken biyopsikososyal yaklaşım göz önünde bulundurarak, klinik ve subklinik hipotiroidide psikiyatrik belirtilerin sık görüldüğü, bazen hipotiroidinin psikiyatrik belirtilerle ortaya çıkabileceği, hastanın yaşam kalitesi ve ruhsal durumunun etkilenebileceği akılda tutulmalıdır.

Abstract:
Objective: Clinical and subclinical hypothyroidism disease is frequently associated with anxiety and depression. This situation negatively affects the quality of life and mental state of the patients. In such cases, patients' quality of life and mental state may improve with hormone replacement therapy. The aim of this study is to investigate the effectiveness of hormone regulation on quality of life, mood and anger control in patients with clinical and subclinical hypothyroidism.
Materials and Methods: The data obtained in this study were determined by the patients who applied to the outpatient clinic of Health Sciences University Gulhane Training and Research Hospital Endocrinology and Metabolism Diseases between 15th January 2020-01st January 2021 and who met the inclusion criteria, sociodemographic characteristics, hospital anxiety and The questionnaire form consisting of depression scale (HAD), EQ-5D general quality of life scale, drug compliance reporting scale (IUBS) and aggression scale was administered by face-to-face interview technique. Thyroid function tests (TSH, fT4, fT3) and other biochemical values of the patients were recorded in the data collection form from the hospital information system. The questionnaire form was applied to the patients again when TSH regulation was achieved at least 3 weeks after the treatment was planned.
Results: The mean age of 82 patients included in the study was 40,77 ± 1,.43 (min = 18- max = 68). Most of the participants (69,5%) were women. Subclinic hypothyroidism cases constituted 57,3% (n = 47) of the participants. There was no significant difference in sociodemographic data between the patient groups in the pre-treatment period. In the clinical hypothyroid patient group, anxiety was found with a rate of 40% and depression at a rate of 37,1%, while in the subclinical hypothyroid group, anxiety was found with a rate of 31,9% and depression was 23,4%. Before treatment, the mean EQ-5D quality of life scale was 0,754 ± 0,12 in the clinical hypothyroid patient group and 0,772 ± 0,15 in the subclinical patient group. There was a positive low-level significant relationship between depression levels and TSH (r=0,218), and a low-level negative relationship between fT4 (r=-0,250). There was no significant relationship between TSH and fT4 between quality of life and aggression levels. When both patient groups were compared before and after treatment, a significant decrease was found in the mean scores of anxiety (p<0,001), depression (p<0,001), and aggression (p<0,05) after treatment. A significant increase was observed in the quality of life scale scores after treatment (p=0,018). There was no significant difference between the medication compliance scores of the patients before and after the treatment.
Conclusion: In this study, after hormone replacement therapy, depression, anxiety and aggression levels of the patients have been decreased, and patient's qualities-of-life have been increased. There was no significant difference between the drug compliance levels of the participants before and after the treatment. While evaluating the patient's complaints in primary care, it should be kept in mind that psychiatric symptoms are common in clinical and subclinical hypothyroidism, sometimes hypothyroidism can occur with psychiatric symptoms, and the patient's quality of life and mental state may be affected.