Metal lif takviyeli pamuk ipliklerinden üretilmiş örme kumaşların mekanik ve termal özelliklerinin incelenmesi
Investigation of mechanical and thermal properties of fabrics knitted with cotton yarn containing metal fibre
Yazar: UMAY DERDİYOK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İSMAİL USTA
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Metalik iplikler, fantezi iplikler ve metal lif içeren iplikler olarak iki grubaayrılmaktadır. İlk zamanlarda fantezi iplikler altın, gümüş gibi gerçek metallerdenüretilmekteydi. Bu iplikler artık metalik boyalı sentetik ipliklerden üretilmektedir.Günümüzde de metal takviyeli iplikler, diğer geleneksel ipliklerle birlikte metalliflerden üretilmektedir.Yapılan çalışmanın amacı, metal lif takviyeli pamuk ipliklerinden örülmüşkumaşların mekanik ve termal özelliklerinin araştırılmasıdır.Çalışmanın deneysel kısmında, çekirdek malzeme olarak 0.035 mm paslanmazçelik tel kullanılmıştır. Manto malzeme ise, %100 pamuk fitilidir. Modifiye edilmişring iplik makinesinde kompleks çekirdek iplik üretilmiştir. Eğirme sürecinde, metaltel ön silindirden beslenmiş ve kompleks çekirdek ile eğirmek için çekilmiştir.Kılavuz aygıt, metal telin eğirme istikrarını arttırmak için silindir basınç kolu üzerineyerleştirilmiştir. Ayrıca, %100 pamuk iplikleri de aynı makinede modifiye edilmedenüretilmiştir. Bu iki türden ipliklerin örülmesinde, çorap örme makinesi kullanılmıştır.Üretilen iplikler üzerinde düzgünsüzlük, mukavemet, uzama ve tüylülük testleri,kumaşlar üzerinde de gramaj, kalınlık, sürtünme, boncuklanma ve ısı iletim testleriyapılmıştır.Kompleks çekirdek iplikler üzerinde düzgünsüzlük testi yapılamamıştır.Kompleks çekirdek ipliklerin mukavemetleri, %100 pamuk ipliklerinden düşükolarak ölçülmüştür. Kompleks çekirdek ipliklerin uzama değerleri, yüksek uzamadeğerine sahip paslanmaz çelik filament içerdiğinden, %100 pamuk ipliklerindenyüksek bulunmuştur. Çekirdek ipliklerin iplik tüylülük değerleri, %100 pamukipliklerinden yüksek bulunmuştur.Kompleks çekirdek ipliklerden üretilmiş kumaşlara uygulanan gramaj, kalınlıkve sürtünme dayanım testleri, %100 pamuk ipliklerinden üretilmiş örneklerden dahadüşük olduğunu göstermiştir. Kompleks çekirdek ipliklerin boncuklanma değerleri,%100 pamuk ipliklerinden üretilmiş numunelerden düşük bulunmuştur. Kompleksçekirdek ipliklerden üretilmiş kumaş numunelerinin boncuklanma değerleri, %100pamuk ipliklerinden üretilmiş kumaş örneklerinden düşük olduğu bulunmuştur. Yineçekirdek ipliklerden üretilmiş kumaşların ısı iletim değerlerinin, %100 pamukipliklerinden üretilmiş kumaş örneklerinden düşük olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Metallic yarns are grouped into two: fancy yarns and metal fibre containingyarns. In the early days fancy yarns were produced from real metals. Nowadays theyare produced from metallic coloured synthetic yarns. Today?s metal containing yarnsare produced using metal fibers together with other conventional yarns.The aim of the present study is to investigate the menhanical and thermalproperties of fabrics knitted with cotton yarn containing metal fibre.In the experimental part of the study, stainless steel wire of 0.035 mm diameterwas used as the core material. The cover material was 100% cotton roving. The corespun yarn was fabricated using a modified ring-spinning machine. During thespinning process, the stainless steel wire was fed from the front rollers andunderwent drafted roving to spin yarn with a complex core. The guide device wasdesigned and installed on the roller-weighting arm to increase the stability ofspinning of the stainless steel wire. 100% cotton yarns were also produced using thesame but unmodified ring-spinning machine. Sock knitting machine was used toweave fabrics from both of these yarns.The mechanical tests performed on the yarns were unevenness, strength,elongation and hairiness; and those performed on the knitted fabrics were density,thickness, abrasion and pilling. Heat transmitting tests were performed on the twofabric samples.Unevenness test could not be performed on the core spun yarns. Strength ofcore spun yarns was measured to be lower than that of 100% cotton yarns.Elongation values of core spun yarns were found to be higher than those of 100%cotton yarns because of the high elongavity of the stainless steel filament contained.Yarn hairiness values of the core spun yarns were found to be higher than those of100% cotton yarns.Tests conducted of fabric samples showed the density, thickness and abrasionvalues of the sample fabricated from core spun yarns to be lower than those of thesample fabricated from 100% cotton yarns. Pilling values of the sample fabricatedfrom core spun yarns were found to be lower than those of the sample fabricatedfrom 100% cotton yarns. Heat transmitting values of the sample fabricated from corespun yarns were found to be lower than those of the sample fabricated from 100%cotton yarns.