Kronik obstrüktif akciğer hastalarının sağlık okuryazarlığı ve başarılı yaşlanma düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between health literacy level and successful ageing level of chronic obstructive pulmonary disease patients
Yazar: İLKNUR KABA DERE
Danışman: DOÇ. DR. GÜLER DURU AŞİRET
Aksaray Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Bu araştırmada; kronik obstrüktif akciğer hastalarında sağlık okuryazarlığı ve başarılı yaşlanma arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvuran kronik obstrüktif akciğer hastalığına sahip 204 birey dahil edilmiştir. Bireylere "Kişisel Bilgi Formu", "Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32" ve "Başarılı Yaşlanma Ölçeği" yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak uygulanmıştır. Araştırma verileri SPSS 25.0 programı ile değerlendirilmiş ve gruplar arası karşılaştırmalarda Mann Whitney U ve Kruskal Wallis Testleri, anlamlılık yaratan grupların bulunması amacıyla Dunn-Bonferroni post hoc testi ve ölçek puanları arasındaki ilişkilere Spearman Rho Korelasyon katsayısı ile hesaplanmıştır. Çalışmada katılımcıların yaş ortalaması 67±5, %76,5'i erkek, %94,6'sı evli, %48'i emekli, %67,6'sı sigara/tütün kullanmakta ve %83,6'sının ek hastalığa sahip olduğu belirlenmiştir. Çalışmaya katılan kronik obstrüktif akciğer hastalarının Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 toplam puan ortalaması 97,99±17,06 ve Başarılı Yaşlanma Ölçeği puan ortalaması 51,38±20,79 bulunmuştur. Katılımcıların ölçek puan sonuçlarına göre sağlık okuryazarlığı düzeyi ve başarılı yaşlanma düzeyi iyi seviyede hesaplanmıştır. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ile Başarılı Yaşlanma Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü orta düzey ilişki olduğu belirlenmiştir. Bireylerin sağlık okuryazarlığı puanı arttıkça, başarılı yaşlanma düzeyinin de arttığı saptanmıştır. Çalışma sonucunda, kronik obstrüktif akciğer hastalığına sahip bireylerde sağlık okuryazarlığının, başarılı yaşlanma ile ilişkili olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between health literacy and successful ageing in patients with chronic obstructive pulmonary disease. The study included 204 individuals with chronic obstructive pulmonary disease who applied to Health Sciences University Ankara Atatürk Sanatorium Training and Research Hospital. "Personal Information Form", "Turkey Health Literacy Scale-32" and "Successful Ageing Scale" were administered to the individuals using face-to-face interview technique. The research data were evaluated with SPSS 25.0 programme and Mann Whitney U and Kruskal Wallis Tests were used for intergroup comparisons, Dunn-Bonferroni post hoc test was used to find significant groups and Spearman Rho Correlation coefficient was used to calculate the relationships between scale scores. The mean age of the participants was 67±5 years, 76.5% were male, 94.6% were married, 48% were retired, 67.6% were smokers/tobacco users and 83.6% had comorbidities. The mean total score of the Turkey Health Literacy Scale-32 was 97.99±17.06 and the mean score of the Successful Ageing Scale was 51.38±20.79 in the chronic obstructive pulmonary disease patients who participated in the study. According to the scale score results of the participants, the level of health literacy and successful ageing were calculated at a good level. It was determined that there was a statistically significant, positive, moderate relationship between the total mean scores of the Turkey Health Literacy Scale and the Successful Ageing Scale. It was found that as the health literacy score of individuals increased, the level of successful ageing also increased. As a result of the study, it was determined that health literacy was associated with successful ageing in individuals with chronic obstructive pulmonary disease.