Tip 1 diabetes mellitus tanılı çocuk hastalarda hashimoto tiroiditi birlikteliğinin kardiyovasküler sistem hastalık riski üzerine etkisi: Metabolik sağlık göstergelerinin değerlendirilmesi
The effect of hashimoto's thyroiditis on cardiovascular system disease risk in pediatric patients diagnosed with type 1 diabetes mellitus: Evaluation of metabolic health indicators
Yazar: BERİL GÖRGÜLÜ
Danışman: PROF. DR. MERİH BERBEROĞLU
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Tip 1 diyabete (T1DM) eşlik eden otoimmün hastalıklar aterosklerozun ilerlemesini hızlandırabilir ve gelecekte kardiyovasküler olay riskini artırabilir. Kardiyovasküler hastalıklar (KVH), Tip 1 diabetes mellitus'un başlıca kronik komplikasyonlarıdır. T1DM hastalarında ateroskleroz gelişme ve erken iskemik kalp hastalığı riski, genel popülasyona göre birkaç kat daha yüksektir. Çocuklarda Tip 1 DM, erken KVH gelişimi için yüksek risk faktörü olarak tanımlanmıştır.
Subklinik hipotiroidizmin özellikle kardiyovasküler sistem üzerindeki etkisi güncel bir araştırma konusu olmaya devam etmektedir.
Çalışmamızda birincil amacımız; Hashimoto tiroiditinin, Tip 1 DM tanısı ile takip edilen çocuk ve adolesanlarda, metabolik sağlık göstergelerinde bozulma ile birlikte KVH riskini artırıp artırmadığını ve bu sürece nasıl bir katkısı olduğunun anlaşılması ve kardiyovasküler riskleri tespit etmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Tip 1 DM tanısı ile Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalı'nda takipli olan yaşları 8-20 yaş arasında olan en az 3 yıl önce tanı almış hastalar ve Tip 1 DM ve Hashimoto tiroiditi birlikteliği olan hastalar dahil edilmiştir. Hastaların demografik, antropometrik ve laboratuvar bulguları, metabolik sağlık değerleri IDF kriterlerine göre yorumlanıp bu gruplar KVH riski açısından birbirleri ile karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analiz Statistical Package for Social Sciences (SPSS 11.5 ) programı ile yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmamıza 106 Tip 1 DM tanılı çocuk ve adölesan hasta dahil edilmiştir. Eşlik eden Hashimoto tiroiditi tanısı olması durumuna göre hastalar, Grup 1; Hashimoto tiroiditi olmayan Tip 1 DM tanılı hastalar (n:81 %76,4)  ve Grup 2; Tip 1 DM ve Hashimoto tiroiditi tanıları olan hastalar ( n:25  %23,4) olarak 2 gruba ayrılmıştır.
Tüm hastaların 55'i (%51,9 ) kız, yaş ortalamaları 15,16 ± 2,88'dir. Prepubertal evrede 11 (%10,37)  ve pubertal evrede 95   (%89,63) hasta mevcuttur.
Hastalara ait Tip 1 DM tanı yaşı ortalaması 7,85 ± 3,71 yıl iken, DM yaşı ortalaması 7,33±3,34, Hashimoto tiroiditi tanı yaşı ortalaması 10,78±2,55, Hashimoto tiroiditi süresi ortalaması 4,48±2,01'dir.  Hastalar metabolik sağlık açısından incelendiğinde;
Grup 1'de obezite oranı %18,51 iken (n:15) Grup 2'de  %28 (n:7)  oranında saptandı. Hipertansiyon Grup 1'de 1 olguda (%1,2) mevcuttu. Hashimoto'lu olguların sadece 5'inde TSH 10 uIU/ L'un üstünde bulundu. Sadece bir olguda sT4 düşüktü. Subklinik olguların ikisi obez iken, bir hastada HDL düşüklüğü saptandı.  Diğer metabolik sağlık göstergeleri normal olarak bulundu. Trigliserid yüksekliği Grup 1'de 13 olguda mevcutken (%16,04), Grup 2'de 3 vakada (%12) görülmekteydi. HDL düşüklüğü Grup 1 'de 8 olguda (%9,87), Grup 2'de ise 4 olguda (%16,0) görüldü. ALT yüksekliği Grup 1'de ve sadece 1 hasta (%1,2) , ALT/ AST oranı ≥ 1 olan Grup 1'de 12 hasta (%14,8 ), Grup 2'de ise 2 hasta (%8) vardı. Toplam ALT/AST oranı ≥1 olan 14 hastanın 5'inde risk faktörü olan Trigliserid yüksekliği eşlik ediyordu. Hashimoto'lu ve Hashimoto'suz 2 grup arasında bakılan parametrelerde istatistiksel anlamda fark bulunmadı. Metabolik sendrom Grup 1'de 6 hastada (%7,4), Grup 2'de ise 4 hastada (%16) olmak üzere tüm olgularda 10 hastada (%9,43) saptandı.
Sonuç: Tip 1 DM'li olgularda iyi kontrollü diyabet oranı yüksek olmamasına rağmen çalışmamızda metabolik sağlıkta bozukluk yüksek oranda görülmedi. Hastalara büyük oranda metabolik sendrom eşlik etmiyordu. İki grup arasında anlamlı fark yoktu.
Çalışmamızla Hashimoto ile birlikteliğin çocukluk yaş grubunda metabolik sağlığı bozmadığı gösterilmiştir. Bunun nedeni olgularda tiroid hormonlarının sık taranarak hipotiroidi saptanır saptanmaz LT4 ile tedaviye başlanması olabilir.  Olguların diyabet yaşının 10 yıldan az olması da buna etken olarak gösterilebilir.
Çalışmamızla elde ettiğimiz bulgular, bu alanda daha fazla prospektif araştırmaya yönelik ilgiyi artırabilir ve Tip 1 DM tanılı çocuk hastalarda eşlik eden Hashimoto Tiroiditinde kardiyovasküler hastalık risk faktörleri ile ilgili daha geniş çaplı ve uzun vadeli çalışmalar için dayanak olabilir.

Anahtar Kelimeler: Tip 1 diabetes mellitus, Hashimoto tiroiditi, Metabolik sendrom

Abstract:
Introduction and Objective: Autoimmune diseases accompanying type 1 diabetes (T1DM) can accelerate the progression of atherosclerosis and increase the risk of future cardiovascular events. Cardiovascular diseases (CVD) are the major chronic complications of Type 1 diabetes mellitus. The risk of developing atherosclerosis and early ischemic heart disease in T1DM patients is several times higher than in the general population. Type 1 DM in children has been identified as a high risk factor for the development of early CVD.
The impact of subclinical hypothyroidism, especially on the cardiovascular system, continues to be a topic of current research.
Our primary aim in our study is; to understand whether Hashimoto's Thyroiditis increases the risk of CVD along with deterioration in metabolic health indicators in children and adolescents followed up with the diagnosis of Type 1 DM, and how it contributes to this process, and to determine cardiovascular risks.
Materials and methods: Our study included patients diagnosed with Type 1 DM who were followed up in the Department of Pediatric Endocrinology of Ankara University Faculty of Medicine, aged between 8-20 years, and patients with the coexistence of Type 1 DM and Hashimoto's Thyroiditis. The demographic, anthropometric and laboratory findings and metabolic health values of the patients were interpreted according to IDF criteria and these groups were compared with each other in terms of CVD risk. Statistical analysis was performed with the Statistical Package for Social Sciences (SPSS 11.5) program.
Results: 106 children and adolescent patients diagnosed with Type 1 DM were included in our study. According to the presence of an accompanying diagnosis of Hashimoto's Thyroiditis, the patients were divided into two groups. Group 1; Patients diagnosed with Type 1 DM without Hashimoto Thyroiditis (n: 81 76.4%) and Group 2; Patients diagnosed with Type 1 DM and Hashimoto's Thyroiditis (n: 25 23.4%)
55 of all patients (51.9%) were girls, the average age was 15.16 ± 2.88. There are 11 (10.37%) patients in the prepubertal stage and 95 (89.63%) patients in the pubertal stage.
While the patients' average age at diagnosis of Type 1 DM was 7.85 ± 3.71 years, the average age of DM was 7.33±3.34, the average age of Hashimoto's thyroiditis diagnosis was 10.78±2.55, and the average duration of Hashimoto's thyroiditis was 4.48± is 2.01.
When patients are examined in terms of metabolic health;
While the obesity rate was 18.51% (n:15) in Group 1, it was 28% (n:7) in Group 2. Hypertension was present in 1 case (1.2%) in Group 1. TSH was found to be above 10 uIU/L in only 5 of the cases with Hashimoto's. fT4 was low in only one case. While two of the subclinical cases were obese, low HDL was detected in just one patient. Other metabolic health indicators were found to be normal.
While triglyceride elevation was present in 13 cases (16.04%) in Group 1, it was seen in 3 cases (12%) in Group 2. Low HDL was seen in 8 cases (9.87%) in Group 1 and in 4 cases (16.0%) in Group 2. There was only 1 patient (1.2%) with elevated ALT in Group 1, 12 patients (14.8%) in Group 1 with ALT/AST ratio ≥ 1, and 2 patients (8%) in Group 2.
In 5 of 14 patients with a total ALT/AST ratio of ≥1, high triglyceride levels, which is a risk factor, were accompanied. There was no statistical difference in the parameters examined between the two groups with and without Hashimoto.
Metabolic syndrome was detected in 6 patients (7.4%) in Group 1 and in 4 patients (16%) in Group 2, in 10 patients (9.43%) in all cases.
Conclusion: : Although the rate of well-controlled diabetes was not high in patients with Type 1 DM, metabolic health disorders were not observed at a high rate in our study. Most of the patients were not accompanied by metabolic syndrome. There was no significant difference between the two groups. Our study showed that association with Hashimoto's does not impair metabolic health in the childhood age group. The reason for this may be that thyroid hormones are frequently screened in cases and treatment with LT4 is started immediately in cases with subclinical hypothyroidism.
The fact that the diabetic age of the patients is less than 10 years may also be considered as a factor in this condition.
The findings obtained in our study may increase the interest in further prospective research in this field and may be the basis for larger-scale and long-term studies on cardiovascular disease risk factors in comorbid Hashimoto's Thyroiditis in children diagnosed with Type 1 DM.
Keywords: Type 1 diabetes mellitus, Hashimoto's thyroiditis, metabolic syndrome