Çanakkale il merkezi orta öğretim çocuklarında baş ağrısı prevelansının belirlenmesi
Determination of headache prevalence in secondary education children in Çanakkale city center
Yazar: ÜLGEN ÖZCAN ERDEM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TURGAY ÇOKYAMAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Prevalans = Prevalence ; Çanakkale = Çanakkale

Özet:
Amaç: Çanakkale il merkezinde eğitim gören 10-18 yaş grubu çocuklarda kronik baş ağrısı, migren ve gerilim tipi baş ağrısı sıklıklarının ve özelliklerinin belirlenmesi.
Yöntem: 08-31.05.2019 tarihleri arasında, Çanakkale il merkezinde ortaöğretim ve lise düzeyinde eğitim gören 10-18 yaş arası çocuklar arasında anket çalışması şeklinde uygulanmıştır. Seçilen okulların öğrencileri ile sınıflarında görüşülüp çalışma ile ilgili bilgilendirme yapıldı. Çalışmaya katılmayı kabul eden öğrencilere anketler ve onam formları dağıtıldı. Çalışmaya katılmayı kabul eden çocukların tümünden anketleri evde aileleri ile beraber doldurmaları istendi. İki gün sonra doldurulmuş anketler toplandı. 
Bulgular: Araştırmaya 798'i (%55,0) kız, 652'si (%45,0) erkek olmak üzere 1450 çocuk dahil edildi. Yaş ortalaması 14,4 ±2,1 yıl idi. Baş ağrısı tiplerinden en sık %30,4 (n=441) ile olası migren, ikinci sıklıkta %22,7 (n=330) ile sınıflandırılamayan baş ağrısı, üçüncü sıklıkta %19,1 (277) ile gerilim tipi baş ağrısı, dördüncü sıklıkta %17,3 (n=251) ile aurasız migren, beşinci ve en düşük sıklıkta %6,9 (n=100) ile auralı migren tespit edilmiştir. Migren olanların %90,3'ü, GTBA olanların %41,2'si baş ağrısını pulsatil olarak tariflemişti ve baş ağrısının karakteri açısından gruplar arasında anlamlı fark saptandı (p=0,0001). Migren olanların %12,8'i, GTBA olanların %91,7'si baş ağrısının bir saatten az sürdüğünü belirtti ve baş ağrısının süresi açısından gruplar arasında anlamlı fark saptandı (p=0,0001). Migren olanların %10,3'ü, GTBA olanların %4,5'i baş ağrısını unilateral olarak belirtti, baş ağrısının lokasyonu açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (p=0,072).
Sonuç: Baş ağrısı erişkin ve çocuk yaş gruplarında sık görülen, hem bireysel bir tıbbi sorun hem de bir halk sağlığı sorunudur. Dolayısıyla bu konu ile ilgili yapılan çalışmalar önem arz etmektedir. Çalışmamız bölgemizde 10-18 yaş grubunda baş ağrısı ile ilgili yapılan ilk çalışmadır. Tespit edilen sıklıklar ülkemizde ve dünyada yapılan benzer çalışmaların sonuçları ile uyumludur. 
Anahtar kelimeler: Baş ağrısı, migren, gerilim tipi baş ağrısı

Abstract:
Objective: Determination of the frequency and characteristics of chronic headache, migraine and tension headache in children aged 10-18 who are educated in the city center of Çanakkale.
Method: Between 08-31. 05. 2019, the questionnaires was conducted among children aged 10 to 18 who were educated at secondary and high school level in Çanakkale province. Students of selected schools were interviewed in their classrooms and informed about the study. Questionnaires and consent forms were distributed to the students who agreed to participate in the study. All of the children who agreed to participate in the study were asked to fill out questionnaires at home with their parents. Two days later, filled-in questionnaires were collected.
Results: 1450 children (798 girls (55.0%) and 652 boys (45.0%)) were included in the study. The mean age was 14.4 ±2.1 years. Among the headache types, the most common is probable migraine with 30.4% (n = 441), the second frequency is non-classifiable headache with 22.7% (n = 330), and the third frequency is tension headache with 19.1% (277), migraine without aura was found with 17.3% (n = 251) in the fourth frequency, and migraine with aura with the lowest and 6.9% (n = 100) in the lowest frequency. 90.3% of those with migraines and 41.2% of those with GTBA described the headache as pulsatil and there was a significant difference between the groups in terms of the character of the headache (p=0,0001). 12.8% of those with migraines and 91.7% of those with GTBA stated that the headache lasted less than an hour and there was a significant difference between the groups in terms of the duration of the headache (p=0,0001). 10.3% of those with migraines and 4.5% of those with GTBA stated headache unilaterally, there was no significant difference between the groups in terms of location of headache (p=0,072).
Conclusion: Headache is a common problem in adult and child age groups and is both an individual medical problem and a public health problem. Therefore, the studies on this subject are significant. Our study is the first study on headache in the 10-18 age group in our region. The frequency determined is consistent with the results of similar studies conducted in our country and in the world.
Key words: Headache, migraine, tension type headache