Haksız rekabet hallerinden iş şartlarına uymama
Unfair competition by non-compliance with business conditions
Yazar: SAİD EBRAR YILDIZ
Danışman: DR. MEHMET FATİH ARICI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ticaret Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çalışmamızda haksız rekabet hallerinden iş şartlarına uymama karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Öğretide iş şartlarına uymamanın niteliği ve kapsamı tartışma konusu olmuş, hangi kanun, sözleşme veya örf ve âdet kuralının haksız rekabet anlamında iş şartı olarak kabul edileceği noktası her zaman ihtilaf teşkil etmiştir. Bu noktada sistematik bir ayrım yapılması mümkün olmamış, iş şartlarına uymamaya ilişkin hükmün haksız rekabetin amacını ve ilkelerini aşan ölçüde geniş yorumlanması gibi bir sonuç ortaya çıkmıştır. 
Akıllı telefonların ve internetin gelişmesiyle birlikte, hizmet sektöründe faaliyet gösteren birçok dijital platform ortaya çıkmış ve günden güne yaygınlaşmıştır. Bu platformlar geleneksel iş modellerinden farklı bir şekilde mal ve hizmetlerin piyasaya sunulmasını ve tüketiciyle buluşmasını sağlamıştır. Bu durum ise, birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de bu platformların hukuki niteliğinin ve tâbi olduğu düzenlemelerin tayinini zorlaştırmıştır. Bunun bir sonucu olarak, söz konusu dijital platformlarda yürütülen faaliyetler bakımından uyulması gereken iş şartlarının belirlenmesi de yine bir tartışma noktasının ortaya çıkmasına sebebiyet vermiştir. Bunun sonucunda, konaklama, yolcu taşımacılığı ve benzeri birçok faaliyet alanında yer alan platformlar haksız rekabetle ilgili hukuki uyuşmazlıklara konu olmuştur. 
Dijital platformlar gibi yeni çalışma alanlarının faaliyetleri de iş şartlarına uymama kapsamında değerlendirildiğinden, çalışmamızın konusu her zaman güncelliğini korumaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı, yolcu taşımacılığı platformları da dahil olmak üzere, uygulamada ilgili sektörlerde iş şartlarına uymama olarak nitelendirilen belli başlı halleri belirli ilke ve esaslar çerçevesinde sistematik bir şekilde ele almaktır. Bu sayede, iş şartlarına uymama nedeniyle haksız rekabet halinin çerçevesinin belirlenmesi büyük ölçüde mümkün olacaktır. Anılan amaç doğrultusunda çalışmanın ilk bölümünde mukayeseli hukukta iş şartlarına uymama temelinde haksız rekabet karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. İkinci bölümde ise, Türk hukukunda iş şartlarına uymama nedeniyle haksız rekabet hali incelenmiştir. Üçüncü ve son bölümde de yolcu taşımacılığı sektöründe faaliyet gösteren dijital platformlar temelinde iş şartlarına uymama yine karşılaştırmalı olarak irdelenmiştir.

Abstract:
In our study, non-compliance with the business conditions, which is one of the unfair competition acts, is discussed comparatively. In the doctrine, the nature and scope of non-compliance with the business conditions has always been a dispute. It has always been a subject of dispute as to which legal rules will be accepted as a business condition in the sense of unfair competition. At this point, it has not been possible to make a systematic distinction, and it has resulted in a broad interpretation of the provision on non-compliance with the business conditions to an extent that exceeds the purpose and principles of unfair competition.
With the development of smartphones and the internet, many digital platforms operating in the service sectors have emerged and become widespread day by day. These platforms have enabled goods and services to be offered to the market and to meet with consumers in a different way from traditional business models. This situation has made it difficult to determine the legal nature of these platforms and the regulations to which they are subject in Turkey, as in many countries. As a result, the determination of the business conditions that must be complied with in terms of the activities carried out on these digital platforms has also led to the occurrence of a point of debate. As a result, digital platforms in many fields of activity such as accommodation, transportation, have been a subject to legal conflicts regarding unfair competition.
As the activities of new areas of work, such as digital platforms, are also subject to non-compliance with the business conditions, this issue is always current. In this context, the purpose of this study is to systematically address the main cases which is considered as non-compliance with the business conditions in practice, including transportation platforms, within the scope of certain principles. In this way, it will be possible to determine the scope of unfair competition arising from non-compliance with the business conditions to a significant extent. In the first part of the study, unfair competition on the basis of non-compliance with business conditions in international law is discussed comparatively. In the second part, unfair competition on the basis of non-compliance with business conditions is examined in Turkish law. In the third and final part, non-compliance with business conditions on the basis of digital platforms operating in the transportation sector is also examined comparatively.