Satureja cuneifolia'nın etanolik ekstraktının yara iyileşmesi üzerine etkinliğinin rat sırt epitelinde değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of ethanolic extract of satureja cuneifolia on wound healing in rat back epithle
Yazar: SALİH SERDAR SEMERCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TURGAY PEYAMİ HOCAOĞLU
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Epidermal büyüme faktörü = Epidermal growth factor ; Hidroksiprolin = Hydroxyproline ; Hormonlar = Hormones ; Karvakrol = Carvacrol ; Satureja cuneifolia = Satureja cuneifolia ; Timol = Thymol ; Vasküler endotel büyüme faktörleri = Vascular endothelial growth factors ; Yara iyileşmesi = Wound healing ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; İnterlökin 1 = Interleukin 1

Özet:
Yara, dokunun anatomik, hücresel ve fonksiyonel bütünlüğünün bozulması olarak tanımlanır. Yara yeri iyileşmesi; inflamatuar, proliferatif ve yeniden yapılanma fazlarından oluşmaktadır. Bu fazlarda görülebilecek herhangi bir olumsuzlukta yara iyileşmesi gecikmekte veya yara kapanmamaktadır. Bütün bu fazlar boyunca oluşabilecek enfeksiyon ve diğer patolojik durumların oluşmaması için yara yerinin hızlı iyileşmesi önemlidir.
Satureja Cuneifolia, Satureja familyasına aittir ve pek çok hastalığın tedavisinde farklı şekillerde kullanılmaktadır. Ülkemizde geniş bir alanda yayılım gösteren Satureja Cuneifolia bitki ekstresinin yara iyileştirici ve antiseptik amaçla yaygın olarak kullanımının yanı sıra kanser tedavisi, infertilite, antimikrobiyal -özellikle de antiviral- etkileri üzerine pek çok çalışma yapılmıştır. Antibakteriyel özelliğine ek olarak antikolinesteraz, fungisidal, anti HIV etkilere de sahiptir.
Bu çalışmada; Türkiye'de yaygın olarak bulunan Satureja Cuneifolia bitkisinden hazırlanan etanollü ekstraktın yara iyileşmesi üzerine etkilerinin araştırılması amacıyla 16-18 haftalık 250-300 g ağırlığında sağlıklı Wistar albino türü erkek sıçanlar (n=72) kullanılmıştır. Ketamin ile anestezileri sağlanan sıçanların sırt bölgelerinin sağ tarafında 6 mm çapında tek kullanımlık punch biyopsi aletiyle tam kalınlıkta yara oluşturulmuştur. Tedavi 21 gün sürdürülmüş ve işlem sonrasında 7, 14 ve 21. günlerde tüm gruplardan kardiyak kan ve biyopsi örnekleri alınmıştır. Örneklerde biyokimyasal, histopatolojik / immunohistokimyasal analizler ile Satureja Cuneifolia'nın etanollü ekstraktının yara iyileşmesi üzerine etkileri araştırıldı.
Histopatolojik ve immunohistokimyasal değerlendirme sonuçlarına göre; Satureja Cuneifolia ekstraktı uygulanan grupta FGF, VEGF ve IL-1 gibi yara iyileşmesini etkileyen parametrelerde anlamlı bir artış görülmesine rağmen epitelizasyon derecesi, PMNL infiltrasyonu, makrofaj miktarı bakımından gruplar arasında anlamlı bir fark izlenmemiştir. Ayrıca yara yüzey alanı Satureja Cuneifolia ekstraktı uygulanan yumuşak doku defektlerinde uygulanmayan gruplara nazaran 7. ve 14. günlerde anlamlı olarak daha küçük bulunmuştur.

Anahtar kelimeler: Satureja Cuneifolia, yara iyileşmesi, VEGF, EGF, İL1, hidroksiprolin, timol, karvakrol

Abstract:
Wound is defined as the disruption of the anatomical, cellular and functional integrity of the tissue. Wound healing consists of three phases classified in inflammatory, proliferative and remodeling. Wound healing is delayed or cannot be accomplished in case of any distraction that can be seen in these phases. It is important that the wound heals timely in order to prevent possible infection and pathological conditions that may occur during all these phases.
Satureja Cuneifolia belongs to the Satureja family and is used in different ways at the treatment of variable diseases. Satureja Cuneifolia plant extract, which is an endemic specy in our country, is widely used for wound healing and antiseptic purposes. A variety of studies have been conducted on its use in cancer treatment, infertility, antiviral, and especially antimicrobial effects (2-5). In addition to its antibacterial properties, it also has anticholinesterase, fungicidal and anti HIV effects (2-6-7).
In this study; in order to investigate the effects of ethanolic extract prepared from Satureja Cuneifolia plant, on wound healing, 16-18 weeks old healthy male Wistar albino rats (n=72) weighing 250-300 g were used. A full-thickness wound was created with a 6 mm diameter via a disposable punch biopsy instrument on the right side of the dorsal region of rats anesthetized with ketamine. The treatment lasted for 21 days and following the procedure, samples of cardiac blood and biopsy were taken from all groups on 7, 14, 21. days. The effects of ethanolic extract of Satureja Cuneifolia on wound healing were investigated by performing biochemical, histopathological/immunohistochemical analyzes on these samples.
According to the histopathological and immunohistochemical evaluation results; although there was a significant increase in parameters affecting wound healing such as FGF, VEGF and IL-1 in study group, no significant difference was found between the groups in terms of the degree of epithelialization, PMNL infiltration, and amount of macrophages. Besides, the wound surface area was found to be significantly smaller on the 4th and 7th days in the soft tissue defects treated with Satureja Cuneifolia extract compared to the groups that did not received the exctract.

Key Words: Satureja Cuneifolia, wound healing, VEGF, EGF, IL1, hydroxyproline, thymol, carvacrol