İnek sütü alerjisi olan hastalarda tolerans gelişimini etkileyen faktörlerin retrospektif olarak değerlendirilmesi
In patients with cow's milk allergy retrospective evaluation of factors affecting tolerance development
Yazar: AYDAN ŞENOL OCAĞIŞEN
Danışman: DOÇ. DR. NURŞEN CİĞERCİ GÜNAYDIN
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Besin alerjisi, çocukları ve yetişkinleri etkileyen ve prevalansı artan önemli bir halk
sağlığı sorunudur. İnek sütü alerjisi, genel popülasyonun %2-3'ünü etkileyen, bebeklerde ve
küçük çocuklarda yaygın görülen besin alerjisidir. Çocukluk çağında besin alerjisine bağlı
semptomların en sık yaşamın ilk iki yılında görüldüğü ve çoğunlukla geç çocukluk dönemine
kadar tolerans geliştiği bildirilmektedir. Çalışmamızda Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
Çocuk Alerji ve İmmünoloji polikliniğinde inek sütü alerjisi tanısı ile izlenen 1-12 yaş arasında
olan (minimum 12 ay maksimum 115 ay) hastaların, klinik ve demografik özellikleri ile tanısal
amaçlı ve izlemde değerlendirilen laboratuvar tetkikleri hasta kayıtlarından retrospektif olarak
incelenerek inek sütü alerjisinde tolerans gelişimini etkileyen faktörlerin araştırılması
amaçlanmıştır.
Olguların %9,4'ü (n=14) 2 yaşından önce, %45,6'sı (n=68) 2 yaşından sonra tolerans
geliştirirken; %45,0'i (n=67) hala tolerans geliştirmemiştir. Çalışma süresince İSA tanısı ile
izlenen hastalarda tolerans gelişiminin yaşlara göre dağılımına bakıldığında kümülatif olarak;
1 yaşında tolerans %9,4 (n=14) hastada, 2 yaşında tolerans %55 (n=82) hastada, 3 yaşında
tolerans %81,9 (n=120), 4 yaşında tolerans (%85,2; n=127), 5 yaşında (%88,5; n=132) hastada,
5 yaş üstünde (%91,2; n=137) hastada tolerans gelişmiştir. Çalışma süresinde değerlendirilen
12 hastada ise (%8) henüz tolerans gelişmemiştir.
2 yaşında tolerans gelişimi ola hastalar, 2 yaşında tolerans gelişimi olmayan hastalar ile
karşılaştırıldığında;
Cinsiyet (p=0,699), ilk şikayet zamanı (p=0,142), eşlik eden atopik hastalık varlığı
(p=0,17), ailede atopi öyküsü (p=0,225), astım varlığı (p=0,72), GİS semptomu varlığı (p=0,1),
çoklu besin alerjisi varlığına göre (p=0,24), baba yaşı (p=0,02) iki grup arasında anlamlı fark
saptanmamıştır.
İki yaşında tolerans gelişmeyen hastalarda sezaryen ile doğum öyküsü (p=0,025) daha
sık; izlem süresi daha uzun (p<0,001); laboratuvar testlerinde Total IgE (p=0,001), İS-sIgE
(p=0,001), DPT'de İS kabarıklık çapı (p= p=0,001) daha yüksek; anne yaşı (p=0,007) daha
yüksek; eşlik eden AR varlığı (p=0,002) daha sık; D vitamini düzeyi daha düşük olup; eşlik
eden D vitamini düşüklüğü daha sıktır (p=0,025).
İnek sütü alerjisi infantlarda ve erken çocukluk döneminde sık görülen besin alerjileri
arasındadır. İnek sütü alımına bağlı ürtiker/anjiyoödem gibi bulgulardan anafilaksi gibi hayatı
tehdit edici reaksiyonlara kadar geniş spektrumda klinik bulgular görülebilir. Bu hastalarda
tolerans gelişimini etkileyen faktörlerin belirlenerek hastaların değerlendirilmesi gereksiz
eliminasyon diyetinden kaçınmak için önemlidir. Bu çalışmada iki yaşında tolerans gelişimi
olmayan hastalarda, 2 yaşında tolerans gelişen hastalar ile karşılaştırıldığında eşlik eden AR
daha sık, anne/baba yaşı daha büyük, D vitamini düzeyi düşük, Total IgE yüksek, İS-sIgE
yüksek, DPT'de İS kabarıklık çağı yüksek saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: İnek sütü alerjisi, Tolerans gelişimi, SpIgE, DPT

Abstract:
Food allergy is an important public health problem that affects children and adults and
its prevalence is increasing. Cow's milk allergy is a common food allergy in infants and young
children, affecting 2-3% of the general population. It has been reported that symptoms of food
allergy in childhood are most commonly seen in the first two years of life, and tolerance usually
develops by late childhood. In our study, the clinical and demographic characteristics of the
patients aged between 1 and 12 years (minimum 12 months, maximum 115 months) who were
followed up with the diagnosis of cow's milk allergy at the Tekirdağ Namık Kemal University
Pediatric Allergy and Immunology outpatient clinic, and their laboratory tests evaluated for
diagnostic purposes and during follow-up were retrospectively examined from the patient
records. It was aimed to investigate the factors affecting the development of tolerance in milk
allergy.
While 9.4% (n=14) of the cases developed tolerance before the age of 2, 45.6% (n=68)
developed tolerance after the age of 2; 45.0% (n=67) still have not developed tolerance. When
looking at the distribution of tolerance development according to age in patients followed with
a diagnosis of CMA during the study, cumulatively; Tolerance at 1 year of age is 9.4% (n=14)
of patients, tolerance at 2 years of age is 55% (n=82) of patients, tolerance at 3 years of age is
81.9% (n=120), tolerance at 4 years of age (85.2%; n= 127), tolerance developed in patients
aged 5 years (88.5%; n=132) and in patients older than 5 years (91.2%; n=137). Tolerance had
not yet developed in 12 patients (8%) evaluated during the study period.
When patients with tolerance development at 2 years of age were compared with
patients without tolerance development at 2 years of age;
Gender (p=0.699), time of first complaint (p=0.142), presence of concomitant atopic
disease (p=0.17), family history of atopy (p=0.225), presence of asthma (p=0.72), GI symptoms
there was no significant difference between the two groups in terms of presence of food
allergies (p=0.1), presence of multiple food allergies (p=0.24), and paternal age (p=0.02).
A history of cesarean section was more common in patients who did not develop
tolerance at the age of two (p = 0.025); follow-up period is longer (p<0.001); Total IgE (p=0.001), CM-sIgE (p=0.001) and CM swelling diameter in SPT (p= p=0.001) were higher in
laboratory tests; maternal age (p=0.007) higher; presence of accompanying AR (p=0.002) more
frequently; Vitamin D level is lower; accompanying vitamin D deficiency is more common
(p=0.025).
Cow's milk allergy is among the common food allergies in infants and early childhood.
A wide spectrum of clinical findings may occur due to cow's milk intake, ranging from findings
such as urticaria/angioedema to life-threatening reactions such as anaphylaxis. It is important
to evaluate the patients by determining the factors affecting the development of tolerance in
these patients to avoid unnecessary elimination diet. In this study, in patients who did not
develop tolerance at the age of 2 years, concomitant AR was more common, maternal age was
older, vitamin D level was low, Total IgE was high, CM-sIgE was high, CM swelling age on
SPT was higher, compared to patients who developed tolerance at the age of 2 years has been
detected.
Keywords: Cow's milk allergy, Tolerance development, sIgE, SPT