Romatizmal hastalığı bulunan hastalarda arteriyel sertlik, VEGF ve E-selektin düzeyi ile hastalık aktivitesi arasındaki ilişki
The relationship between arterial stiffness, VEGF and E-selectin levels and disease activity relation in patients with rheumatic diseases
Yazar: HÜSEYİN BAYGIN
Danışman: PROF. DR. TAŞKIN ŞENTÜRK
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; E-selektin = E-selectin ; Hastalık = Disease ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Romatizmal kalp hastalıkları = Rheumatic heart disease ; Vasküler endotel büyüme faktörleri = Vascular endothelial growth factors

Özet:
Amaç ve Hipotez: Romatoid artrit (RA) ve anklozan spondilitte (AS) endotel hasarı, damar geçirgenliğinde değişim, plak oluşumu kronik inflamasyonda rolleri olan sitokin ve kemokinlerin etkisi ile olmaktadır. Yapılan çalışmalarda, arteryel sertlik ve hücre adezyon molekül miktarlarının inflamasyondan etkilendiği bildirilmiştir. Bu çalışmada hastalığı aktif dönemde olan RA ve AS hastalarında inflamasyon ile birlikte hastalık aktivitesi, arteriyel sertlik, VEGF ve e-selektin miktarındaki değişimin saptanması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya AS tanılı 13 hasta, RA tanılı 28 hasta ve 30 sağlıklı kontrol dahil edildi. Tüm hasta ve sağlıklı kontrol grubunda arteriyel sertlik, VEGF ve E-selektin, ESH ve CRP düzeyleri değerlendirildi. Romatizmal hastalığı olanlarda BASDAI ve DAS-28 skorları hesaplandı. Serum VEGF ve E-selektin düzeyleri ELISA yöntemiyle ve arteriyel sertlik osilometrik metotla ölçüldü. Veriler Student-T Testi, Mann Whitney-U Testi ve Wilcoxon Testi kullanılarak istatiksel olarak değerlendirildi.
Bulgular: Tüm hasta gruplarında tedavi sonrasında 3.ayda DAS-28, BASDAI skorları, ESH ve CRP düzeylerinde anlamlı bir azalma olduğu gözlenmiştir (p<0,001). Tedavi ile birlikte VEGF ve E-selektin düzeylerinde artış, PWV ve Alx parametrelerinde ise azalma olduğu gözlenmiştir. Ancak bu değişimler istatistiksel olarak anlamlı düzeyde değildi. Non-TNF tedavi alan RA hastalarında PWV düzeyi değişmemiş, ancak Alx düzeyi tedavinin 3. ayında azalmıştır.
Sonuç:  RA ve AS hastalarında tedavi ile birlikte inflamasyonun azalması hastalık aktivite skoru, ESH ve CRP değerlerini azaltmaktadır. Arteryel sertlik parametrelerinden PWV ve Alx'i tedavinin 3. ayında azalma ile birlikte anlamlı düzeye ulaşmamıştır. Devam eden tedavi sürecinde arteryel sertliğin ve kardiovasküler riskin anlamlı düzeyde azalacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Aim and Hypothesis: The endothelial damage, changes in vascular permeability and plaque formation are caused by the action of cytokines and chemokines which plays role in chronic inflammation in rheumatoid arthritis (RA) and ankylosing spondylitis (AS). In studies, it has been reported that arterial stiffness and the level of cell adhesion molecules were affected by inflammation. In this study, we aimed to determine the changes levels of VEGF, E-selectin, arterial stiffness and disease activity with inflammation in RA and AS patients who had active period of disease. 
Methods: 13 patients diagnosed with AS, 28 patients diagnosed with RA and 30 healthy controls were enrolled to the study. Arterial stiffness, VEGF and E-selectin, ESR and CRP were evaluated in all patients and healthy control group. BASDAI and DAS-28 scores were calculated in patients with rheumatic diseases. The level of serum VEGF and E-selectin were determined by ELISA, and arterial stiffness was measured by oscillometric method. The datas were statistically evaluated by using Student's T Test, Mann-Whitney-U Test and Wilcoxon Test.
Results: DAS-28 and BASDAI score, ESR and CRP levels were significantly decreased on the 3th month of treatment in all patients (p<0,001). Increase in VEGF and E-selectin levels and decrease in pulse wave velocity (PWV) and augmentation index  (Alx) parameters was observed with treatment. But these changes were not statistically significant. While the level of PWV was stable, Alx was decreased on the 3th months of treatment in RA patients treated with non-TNF. 
Conclusion: Disease activity score, ESR and CRP are decreased with the reduction of inflammation in RA and AS patients with treatment. PWV and Alx as arterial stiffness parameters decreased after 3 months of treatment, but they did not reach to statistical significance. Arterial stiffness and cardiovascular risk are expected to be reduced significantly ongoing treatment process.