Nervus maxillaris ve dallarının anestezi bölgelerinin radyolojik anatomisi
Radiological anatomy of the anesthetic area of maxillary nerve and it's branches
Yazar: İLHAN BAHŞİ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ORHAN
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Anatomi = Anatomy ; Diş Hekimliği = Dentistry ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Anestezi = Anesthesia ; Canalis palatinus major = Greater palatine canal ; Diş hekimliği = Dentistry ; Fossa pterygopalatina = Pterygopalatine fossa ; Maksilla = Maxilla ; Nervus maxillaris = Nervus maxillaris ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Nervus maxillaris ve dallarının anestezisi klinikte birçok amaçla kullanılabilmektedir. Bu çalışmada nervus maxillaris ve dallarından olan nervus nasopalatinus, nervus infraorbitalis, nervus palatinus minor ve nervus palatinus major'un kemik yapılar üzerindeki seyri ve bu kemik yapıların morfometrik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 150 sağlıklı bireyin Konik-Işınlı Bilgisayarlı Tomografi görüntüleri retrospektif olarak değerlendirildi. Bu görüntüler üzerinde foramen nasopalatinum, canalis incisivus, foramen incisivum, sulcus infraorbitalis, canalis infraorbitalis, foramen infraorbitale, fossa pterygopalatina, canalis palatinus major, canalis palatinus minor, foramen palatinum majus, foramen palatinum minus incelendi. Veriler cinsiyet ve yaşa göre değerlendirildi. Sagital düzlemde foramen nasopalatinum'un çapı 4.13±1.08 mm, foramen incisivum'un çapı 6.47±1.41 mm, canalis incisivus'un uzunluğu 12.56±2.53 mm ve canalis incisivus açısı 74.28±7.72º olarak saptandı. Canalis incisivus'un sagital düzlemde en sık silindir şeklinde (%28.7), koronal düzlemde Y şeklinde (%63.3) olduğu saptandı. Transvers düzlemde foramen nasopalatinum ve foramen incisivum şekli en sık yuvarlak olarak saptandı (sırasıyla %75.3, %62.7). Foramen nasopalatinum'daki açıklık sayısı en sık iki adet (%63.3), foramen incisivum'daki açıklık sayısı en sık bir adet (%53.3) saptandı. Sulcus infraorbitalis ve canalis infraorbitalis'in uzunluğu sırasıyla 21.91±3.93 mm ve 8.37±1.78 mm saptandı. Foramen infraorbitale margo infraorbitalisin 7.43±1.41 mm altında, orta hattın 23.48±2.33 mm lateralinde ve cildin 9.73±2.16 mm altında olduğu saptandı. Foramen palatinum majus'un en sık 3. maksillar molar diş hizasında (%66), okluzal düzlemden 19.46±2.19 mm yukarıda, orta hattan 14.98±1.45 mm lateralde olduğu saptandı. Foramen palatinus majus ile canalis pterygoideus arası mesafe 28.20±3.36 mm, canalis pterygoideus ile fissura infraorbitalis arası mesafe 9.00±2.62 mm olarak saptandı. Elde edilen bulguların özellikle maksillofasial cerrahide yol gösterici ve literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Anesthesia of nervus maxillaris and it's branches can be used clinically for many purposes. In this study, we aimed to investigate the courses of the maxillary nerve and it's branches of nasopalatine nerve, infraorbital nerve, lesser palatine nerve and greater palatine nerve on bone structures and morphometric properties of these bone structures. For this purpose, cone-beam computed tomography images of 150 healthy individuals were evaluated retrospectively. Incisive canal, incisive foramen, nasopalatine foramen, infraorbital canal, infraorbital groove, infraorbital foramen, pterygopalatine fossa, greater palatine canal, lesser palatine canal, greater palatine foramen, lesser palatine foramen were examined in detail on these images. The data were evaluated according to gender and age. In the sagittal plane, diameter of nasopalatine foramen 4.13±1.08 mm, diameter of incisive foramen 6.47±1.41 mm, length of incisive canal 12.56±2.53 mm and angle of incisive canal 74.28±7.72º were obtained. Infraorbital foramen was found to be 7.43±1.41 mm below infraorbital margin, 23.48±2.33 mm lateral to the median line and 9.73±2.16 mm below the skin. Greater palatine foramen was most commonly found to be in the row of the third maxillary molar tooth (66%), 19.46±2.19 mm above the occlusal plane, and 14.98±1.45 mm lateral to the middle plane. The distance between greater palatine foramen and pterygoid canal was determined as 28.20±3.36 mm and the distance between pterygoid canal and infraorbital fissure was determined as 9.00±2.62 mm. The findings are thought to contribute especially to guidance maxillofacial surgery and will contribute to the literature.