Müşgil-güşa (Ta'bir-name) (Dil bilgisi- metin-dizin) (2 cilt) /
Yazar: HATİCE EMİNOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE YILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil özellikleri = Language features ; Dilbilgisi = Grammar ; Eski Anadolu Türkçesi = Old Anatolian Turkish ; Müşkil-güşa = Müşkil-güşa ; Rüya = Dream ; Rüya tabirnameleri = Dream tabir-names

Özet:
ÖZET Türk dilinin her dönemi gibi Eski Anadolu Türkçesi döneminin söz varlığının ortaya konulmasının ve dil özelliklerinin tespit edilmesinin yollarından biri metin çalışmalarıdır. Sözü edilen dönemin zengin eser varlığı üzerinde pek çok metin çalışması yapılmıştır; ancak bu çalışmaların yeter derecede olduğu söylenemez. Bu çalışmada Eski Anadolu Türkçesi ile yazılmış bir rüya tabirnamesi incelenmiştir. Rüya tabirnameleri üzerine yapılan çalışmaların yok denecek kadar az olması, hatta tabirnamelerin dil bilgisi bakış açısıyla hiç değerlendirilmemiş olması, söz varlığı açısından zengin olan rüya tabirnamelerinden birinin böyle bir çalışmaya konu olması gerekliliğini ortaya koymuştur. Üzerinde çalışılan eser, ses ve şekil bilgisi yönüyle Eski Anadolu Türkçesinin karakteristik özelliklerini taşımaktadır. Bu metin yazıldığı dönemde, yabancı dillerin Türkçe üzerindeki etkisini göstermekle beraber, Türkçenin söz varlığını ortaya koyması; soyut ve somut kavramları açıklamada Türkçenin ifade gücünü göstermesi; Türkçeye yabancı dillerden -özellikle Arapça ve Farsçadan- girmiş kelime ve terimlere Türkçenin karşılıklar türetebilme gücünü ortaya koyması açısından ayrı bir öneme sahiptir. Üzerinde çalışılan eser, H. 891 / M. 1496 tarihinde yazılmıştır. Müellifinin kim olduğu bilinmeyen eserin başka bir nüshasına rastlanmamıştır. Müşkil-güşâ adlı bu eser, Süleymaniye Kütüphanesi Antalya Tekelioğlu Bölümü'nde, 508 demirbaş numarası ile kayıtlıdır. Bu çalışma; Dil Bilgisi, Metin ve Dizin olmak üzere üç ayrı bölümden oluşmaktadır.

Abstract:
uı SUMMARY As in every period, one of the ways of determining language characteristics and vocabulary characteristics of the Old Anatolian Turkish is textual studies. Many textual studies have been done on the rich works of that period but these studies cannot be said to be sufficient. In this study, a book of dream interpretation has been examined. This necessity for examination of book on dream interpretation has been because of their being rare and their never being a subject of grammatical study. The work include the phonetic and structural characteristics of Old Anatolian Turkish. This work reflects the effects of foreign languages on Turkish in that period, reflects the vocabulary of Turkish, shows the expresive power of Turkish for concrete and spiritual concept, and it has a special importance because of its showing the productive force of Turkish equalents for Arabic and Persian words. This studies work was written in AD 891/Georgian Calender 1491. This work, the writer of of which is not known, has no copy. This work named Müşkil-güşâ is registered with the number of 508 in Süleymaniye Library, Tekelioğlu Department in Antalya. This study consists of three different chapters as Grammer,Text and Index.