Ergenlerde sosyal anksiyete belirtilerini azaltmaya yönelik bilişsel-davranışçı bir müdahale programının etkililiğinin değerlendirilmesi
Investigating the effect of the cognitive-behavioral group intervention to reducing social anxiety symptoms for adolescents
Yazar: ARZU AYDIN
Danışman: PROF.DR. OYA SORİAS
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Ara tırmanın amacı, sosyal anksiyete belirtileri olan ergenlerde bili sel-davranı çı grupmüdahalesinin etkilili ini belirlemektir. lk olarak ara tırmacı tarafından geli tirilenprogramdaki eksiklik ve aksaklıkların belirlenmesi için bir pilot çalı magerçekle tirilmi tir. 13 seanslık asıl program, psikoe itim, gev eme e itimi, bili selyeniden yapılandırma ve maruz bırakma bile enlerini içeren bili sel-davranı çıyakla ıma dayanmaktadır. Asıl çalı ma 7. ve 8. sınıflardan 44 ö rencinin katılımıylagerçekle tirilmi tir. Müdahale programına katılacak bireyleri belirlemek için zmir'dealtı farklı okuldan 1028 ki iye tarama testleri (Ergenler için Sosyal Anksiyete Ölçe i veÇapa Çocuk ve Ergenler için Sosyal Fobi Ölçe i) uygulanmı tır. Tedavi ve kontrolgrupları ölçeklerden ortalamanın bir standart sapma üzerinde puan alan gönüllülerdenolu mu tur. Müdahale programını de erlendirmek amacıyla öntest ve sontestlerdeÇocuklar çin Olumsuz Bili sel Hatalar Ölçe i, Ergenler için Sosyal Anksiyete Ölçe i veÇapa Çocuk ve Ergenler çin Sosyal Fobi Ölçe i kullanılmı tır. ki grubu sosyalanksiyete belirtileri ve bili sel hata düzeyler bakımından kar ıla tırmak amacıyla 2X2tekrarlı ölçümler için varyans analizi yapılmı tır. Ara tırmanın bulgularına göre,kontrol grubuna kıyasla deney grubunda sosyal anksiyete ve bili sel hata düzeylerininanlamlı ekilde azaldı ı bulunmu tur. Çalı manın sonuçları literatür çerçevesindetartı ılmı tır.

Abstract:
The aim of the research was to investigate the effects of the cognitive-behavioralgroup intervention in adolescents with social anxiety symptoms. Firstly, a pilot studydeveloped by the researcher was conducted to evaluate the deficiencies and problems ofthe intervention program. The 13 sessions of the main program covers psycho-education, relaxation training, cognitive restructuring and exposure components basedon cognitive-behavioral approach. 44 participants (24 treatment, 20 control) at seventhand eighth grade attended to the main study. To recruit the participants for theintervention program screening tests (Social Anxiety Scale for Adolescents (SAS-A),Çapa Social Phobia Scale for Children) of social anxiety were applied to 1028 students ofsix different junior high schools in Izmir. Those who had scores above the one standarddeviation of average score and who also volunteered were chosen for treatment andcontrol groups. . To evaluate the intervention program Negative Cognitive ErrorsQuestionnaire (CNCEQ), Social Anxiety Scale for Adolescents (SAS-A), Çapa SocialPhobia Scale for Children were used for pre-and posttests. The analysis of 2X2 factorialvariance (ANOVA) for repeated measures was used for the comparison of pretest andposttest measures of social anxiety and cognitive error levels across two groups. Thefindings of the research showed that social anxiety and cognitive error levels oftreatment groups were reduced at a significant level compared to control groups. Theresults of the study were discussed within the framework of literature.