Karşılaştırmalı Türk ve Yunan mitolojisi
Comparative Turkish and Greek mythology
Yazar: DENİZ MELEK AKMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ KÖKTAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Doğa = Nature ; Hayvanlar = Animals ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Kült = Cult ; Mitoloji = Mitology ; Tanrılar = Gods ; Tanrıçalar = Goddesses ; Türk mitolojisi = Turkish mythology ; Yunan mitolojisi = Greek mythology

Özet:
Mitoloji geçmişten günümüze kadar hayatımıza bir şekilde yön veren bir kavram olmuştur. Özellikler semavi dinlerden önce insanoğlunun hayatını şekillendirmesinde mitoloji oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu bakımdan hemen hemen her toplumun dar veya geniş kapsamlı olmak üzere mitolojileri olmuş ve inandıkları mitler yaratmışlardır. İşte yaratılan bu mitler sözlü veya yazılı olmak suretiyle nesilden nesile aktarılarak günümüze kadar ulaşmıştır. Karşılaştırmalı Türk ve Yunan Mitolojisi adlı bu çalışmamızda kaynak taraması ve okumalar yapılırken öncelikle genel anlamda Yunan mitolojisi incelenmiş olup ardından Türk mitolojisi incelenmiş ve bu bağlamda her iki mitolojide karşımıza çıkan benzer hususlar ele alınarak mevcuttaki farklılıklar ifade edilmiştir. Çalışmamızda 23 adet tanrı,9 adet tanrıça hemcins bakımından incelenmiş olup görevleri aynı ancak hemcins olmayan 4 tanrı ve tanrıça üzerinde karşılaştırma yapılmıştır. Tanrı ve tanrıça kavramları haricinde ise bir adet kahraman, bir adet canavar başta olmak üzere ateş, dağ, demir, su, toprak gibi tabiat unsurları ile at, ayı, geyik, köpek, kurt, öküz, yılan gibi hayvanların mukayesesi yapılarak benzerlikler ve farklılıklar incelenmeye çalışılmıştır.  Birbirinden farklı iki coğrafyada yaşayan ve kültürel olarak da birbirinden farklı olan bu iki milletin mitolojilerindeki benzerlikler metin merkezli inceleme yapılarak ortaya konulmuştur. Çalışmamızın sonucunda genel olarak bu iki milletin mitolojilerindeki benzer ve farklı hususlar bir bütün çerçevesinde değerlendirilip sonuç bölümünde verilmiştir.

Abstract:
Mythology, has become a concept to guide our lives from past to present. It has a very important place in shaping the lives of human beings, especially before divine religions. In this respect, almost every society has narrow or broad mythologies, and they have created the myths that they believe in. These myths by transferring from generation to generation by oral or written came to until the present day. In our entitled study of Comparative Turkish and Greek Mythology, while scanning the source and reading, firstly Greek mythology in general terms, and then Turkish mythology has examined, and finally similarities in both mythologies have discussed and the differences in current have expressed. In this study, 23 gods and 9 goddesses have studied and the gods have compared with the gods and likewise the goddesses have compared with the goddesses. However, 4 gods and goddesses, with similar duties but non-fellow, has studied without gender discrimination. Except for the concepts of God and goddess, by comparing especially one hero, one monster and nature elements such as fire, mountain, iron, water and soil with animals as horses, bears, deer, dogs, wolves, oxen, snakes, the similarities and differences have tried to be examined. The similarities in the mythologies of these two nations, which live in two different geographies and which are also culturally different from each other, have been revealed by way of text-centered analysis. At the end of this study, the similar and different cases in the mythologies of these two nations are evaluated within the framework of a whole and given in the conclusion section.