Biseksüel aktivistler açısından toplumsal cinsiyetin performatiğliği ve ayrımcılıkla baş etme stratejileri
The performativity of gender and coping strategies with discrimination in bisexual activists
Yazar: MÜGE YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. AYÇA GELGEÇ BAKACAK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aktivizm = Activism ; Ayrımcılık = Discrimination ; Biseksüalite = Bisexuality ; Görünürlük = Visibility ; Heteronormativite = Heteronormativity ; Heteroseksüellik = Heterosexsüality ; LGBTQ = Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual, Queer ; LGBTİ = Lesbian, Gay, Bisexsuel, Trans, İntersex ; Patriyarka = Patriarchy

Özet:
Araştırmada ana tema olarak belirlenen ayrımcılık, aktivizm, açılma sürecinden elde edilen verilerin kesiştiği alanlarda ortaya çıkan kendine özgü tavırların, tutumların, durumların ve pratiklerin neler olduğu ve bu pratiklerin ayrımcılık süreçlerini sağlıklı bir biçimde yönetebilmek için nasıl yürütülmesi gerektiği meselesi aktivist mücadele ve görünürlük ekseni üzerinden tartışılmaya çalışılmıştır. Araştırma biseksüel yönelimli olan yedisi kadın biri erkek toplamda sekiz farklı kişi ile gerçekleştirilen mülakat süreci üzerine kuruludur. Görünürlük meselesinin tartışma ve yoruma açık hali feminist bakış açısı ile olan etkileşimi de dikkate alınarak biseksüel aktivizmin imkanlarını, sınırlılıklarını açarak eğitim, iş yerindeki deneyimler, politik alandaki etkileşim süreçleri gibi toplumsal olarak cinsiyetlendirilmiş alanların biraradalığına ilişkin ipuçlarına eğilerek açıklama yoluna gidilmiştir. Burada homofobinin çoğunlukla heteroseksist düzlemle ve bifobinin ise hem patriyarkal hem de heteroseksist düzlemde sınıfsal ve cinsiyet açısından iç içe geçen eşitsizliklerden beslenen alanlar yarattığı görülmüştür. Bu alanlara yönelik değerlendirmelerden hareketle biseksüeller açısından görünmezlik kılıfını sağlamlaştıran, alanın "özne"si olmaktan uzak tutan patriyarka unsurunun güçlü etkisinin ve hegemonik erkekliği biçimlendiren tüm etkileşim süreçlerinin zorlayıcılığının da dikkat çekici bir biçimde öne çıktığı gözlemlenmiştir. Araştırmada ayrımcılık ve olası nefrete dayalı süreçlerle baş edebilmek amaçlı ortaya koyulan yönetim stratejilerinin daha kapsamlı ve demokratik düzlemde ele alınması gerektiği tartışmalarına ışık tutmaya çalışılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Ayrımcılık, Biseksüel, Görünürlük, Heteroseksizm, LGBTİQ, Patriyarka, Yönetme

Abstract:
The discrimmination, activism, which is determined as the main theme in the research, what the distinctive attitudes, manners, situations and practices that arise in the areas where the data obtained from the opening preocess are and the issue how these practices should be carried out to manage the discrimination processes in a healthy way, are tired to be discussed through the axis of activist struggle and visibility. The research is based on the interview process with eight different people, seven of whom are female an done male, who bisexual oriented. The discussion and open-ended aspect of the visibility issue, taking into consideration its interaction with feminist perspective, through opening the opportunities and boundedness of bisexual activism, it is resorted to explain by refering to the hints about the coexistence of socially gendered areas such as education, workplace experinces, interaction process in the political field. Here it is seen that homophobia creates areas that feed mostly from the heterosexist plane and biphobia creates areas that are interwined in both patriarchal and heterosexist planes in terms of class and gender. Based on the evaluations for these areas, it was observed that the strong effect of the patriarchal element that reinforces the invisibility sheath in the sense of bisexuals, that keeps it away from being the "subject" of the field and the compulsiveness of the interaction process that shape the hegemonic masculinity are also remarkable. In the research, it was tried to shed light on the discussions that management strategies put forward in order to deal with discrimination and possible hate-based process should be handled in a more comprehensive and democratic level.

Key Words: Discrimination, Bisexual, Visbility, Heterosexism, LGBTİQ, Patriarchy, Managing