Nesfatin-1 ile çölyak hastalığı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between Nesfatin-1 and celiac disease
Yazar: ASLI OKU SELEK
Danışman: DOÇ. DR. GÜRAY CAN ; DOÇ. DR. MÜJGAN GÜRLER
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Nesfatin 1 = Nesfatin 1 ; Çölyak hastalığı = Celiac disease ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Giriş: Çölyak hastalığı, genetik olarak yatkın bireylerde diyette alınan glutene karşı duyarlılık sonucu gelişen ince barsakta karakteristik lezyonlar yapan, genellikle malabsorpsiyonla seyreden glutensiz diyetle klinik düzelme gösteren otoimmun, familyal özellikli inflamatuvar bir hastalıktır. Son yıllarda çölyak hastalığının tanı ve takibinde kullanılabilecek biyokimyasal ve immunohistokimyasal belirteçler bilim insanlarının ilgi odağı haline gelmiştir. Nesfatin-1, hipotalamustan salgılanan ve tokluk peptidi olarak bilinen nükleobindin 2'den sentezlenen, iştah mekanizması ile beslenme durumu üzerine etkileri bulunan bir nörohormondur. Nesfatin-1 beslenme dengesinin korunmasına ek olarak, glukoz homeostazı, lipid metabolizması, gastrointestinal fonksiyonların modülasyonu, kardiyovasküler ve üreme fonksiyonlarında önemli bir rol oynar. Ayrıca çeşitli hastalıkların semptomlarını iyileştirebilen güçlü anti-inflamatuar, anti-apoptotik ve anti-
oksidatif özelliklerin yanında proinflamatuvar bir peptittir. Çalışmamızda serum ve doku nesfatin-1 düzeylerinin çölyak hastalığı tanı ve hastalık aktivitesi ile ilişkisini araştırmayı amaçladık.
Materyal-metot: Çalışmamıza 18-65 yaş aralığında, 37 çölyak hastası (17 aktif, 20 remisyon) ve 24 çölyak hastalığı olmayan sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. Gebelik, malignite, kardiyovasküler hastalık öyküsü, ilerlemiş karaciğer ve böbrek hastalığı olanlar, hepatit B ve C enfeksiyonu olanlar son altı ay içinde akut koroner sendrom geçirenler çalışmaya dahil edilmedi. Serum nesfatin-1 düzeyleri ELİSA kitleri kullanılarak ölçüldü. Nesfatin-1 ekspresyonu immunhistokimyasal olarak
duodenal patoloji bloklarında araştırıldı. Veriler istatistiksel olarak karşılaştırıldı.
Bulgular: Serum nesfatin-1, ÇH grubunda istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük saptandı (0.027). Çölyak aktif, çölyak remisyon ve kontrol olarak 3 grup şeklinde değerlendirme yapıldığında istatististiksel olarak anlamlı fark saptandı (p=0,029) Aktif- remisyon arasında anlamlı fark saptanmasada, çölyak remisyon grupta kontrol grubuna anlamlı derecede düşük saptandı(p=0,026). Doku nesfatin-1 ekspresyon düzeyleri karşılaştırıldığında çölyak hastalığı grubu ve kontrol grubunun istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p=0.0001). Çölyak grubu kendi arasında aktif ve remisyon olarak incelendiğinde de istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p=0.001). Çölyak aktif, çölyak remisyon ve kontrol olarak 3 grup şeklinde değerlendirme yapıldığında ise nesfatin-1 expresyon düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p=0.0001). Çölyak aktif grupta nesfatin-1 ekspresyonu düzeyi en düşük, remisyon grubunda orta, kontrol grubunda en yüksek seviyelerde gözlendi. Çölyak hastalığı grubunda serum nesfatin-1 düzeyi ile üre, kreatinin,
potasyum, magnezyum arasında negatif yönde ve yağ ölçümleri arasında pozitif yönde korelasyon saptandı. Kontrol grubunda serum nesfatin-1 düzeyi ile albumin arasında pozitif yönde korelasyon saptandı. Çölyak remisyon grubunda serum nesfatin-1 düzeyi ile magnezyum arasında negatif yönde korelasyon saptandı. Çölyak hastalığı grubunda doku nesfatin-1 düzeyi ile üre, kreatinin pozitif yönde TSH ile negatif yönde korelasyon saptandı. Kontrol grubu doku nesfatin-1 ekspresyonu ile AST, ALT, GGT, LDH, TSH, albumin, fosfor ve VKİ arasında negatif yönde korelasyon saptandı. Çölyak aktif grupta doku nesfatin-1 ekspresyonu ile RDW arasında negatif MCHC ile pozitif yönde korelasyon
saptandı. Çölyak remisyon grupta doku nesfatin-1 ekspresyonu PLT, total kolesterol, LDL, kalsiyum, fosfor, üre, kreatinin arasında pozitif yönde korelasyon saptandı. Serum nesfatin-1 değerinin ÇH tahmini için yapılan ROC eğrisi analizinin genel doğruluk oranı 0.671 (p=0.039); doku nesfatin-1 değerinin, ise 0.786 (p=0.001) olarak saptandı. Serum nesfatin-1'in ÇH belirlemede optimum cut-
off değeri 2047 pg/ml duyarlılığı %57, özgüllüğü %58; doku nesfatin-1'in ÇH belirlemede cut-off değeri 2.5 (0-3) duyarlılığı %83, özgüllüğü%68 olarak saptandı.
Sonuçlar: Serum nesfatin-1 düzeyinin çölyak hastalığı varlığını belirleyen bir faktör olduğunu; serum nesfatin-1 düzeylerindeki azalmanın çölyak hastalığında tarama amaçlı kullanılabilecek bir biyobelirteç olarak kullanılabileceğini düşünmekteyiz. Doku nesfatin-1'in çölyak aktif grupta belirgin azaldığı, remisyon grubunda orta düzeyde ve kontrol grubunda ise çok yüksek düzeyde saptandı. Doku nesfatin-1 düzeylerinin çölyak hastalığı tanı ve hastalık aktivitesinde kullanılabilecek bir biyobelirteç olarak kullanılabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Introduction: Celiac disease is an autoimmune, familial inflammatory disease that develops as a result of sensitivity to dietary gluten in genetically predisposed individuals, causes characteristic lesions in the small intestine, and generally progresses with malabsorption and improves clinically with gluten-free diet. In recent years, biochemical and immunohistochemical markers that can be used in the diagnosis and follow-up of celiac disease have become the focus of attention of scientists. Nesfatin-1 is a neurohormone secreted from the hypothalamus and synthesized from nucleobindin 2, known as the satiety peptide, and has effects on the appetite mechanism and nutritional status. In addition to maintaining nutritional balance, Nesfatin-1 plays an important role in glucose homeostasis, lipid metabolism, modulation of gastrointestinal functions, cardiovascular and reproductive functions. It is also a pro-inflammatory peptide along with potent anti-inflammatory, anti-apoptotic and anti-oxidative properties that can improve symptoms of various diseases. In our study, we aimed to investigate the relationship between serum and tissue nesfatin-1 levels and celiac disease diagnosis and disease activity. 
Material-method: Our study included 37 celiac patients (17 active, 20 remission) and 24 healthy control groups without celiac disease, aged 18-65 years. Pregnancy, malignancy, history of cardiovascular disease, advanced liver and kidney disease, hepatitis B and C infection and acute chorear syndrome in the last six months were not included in the study. Serum nesfatin-1 levels were measured using ELISA kits. Nesfatin-1 expression was investigated immunohistochemically in duodenal
pathology blocks. Data were compared statistically.
Results: Serum nesfatin-1 was found to be statistically significantly lower in the CD group (0.027). When evaluated as 3 groups as celiac active, celiac remission and control, a statistically significant difference was found (p=0.029). Although there was no significant difference between active-remission, celiac remission was found to be significantly lower in the control group (p=0.026). When tissue nesfatin-1 expression levels were compared, a statistically significant difference was found between the celiac disease group and the control group (p=0.0001). When the celiac group was analyzed in terms of active and remission, a statistically significant difference was found (p=0.001). When the evaluation was made as 3 groups as celiac active, celiac remission and control, a statistically significant difference was found between nesfatin-1 expression levels (p=0.0001). The expression level of nesfatin-1 was lowest in the celiac active group, moderate in the remission group, and highest in the control group. In the celiac disease group, a negative correlation was found between serum nesfatin-1 level and urea, creatinine, potassium, and
magnesium, and a positive correlation was found between fat measurements. There was a positive correlation between serum nesfatin-1 level and albumin in the control group. There was a negative correlation between serum nesfatin-1 level and magnesium in the celiac remission group. In the celiac disease group, tissue nesfatin-1 level was positively correlated with urea, and creatinine was positively correlated with TSH. There was a negative correlation between tissue nesfatin-1
expression in the control group and AST, ALT, GGT, LDH, TSH, albumin, phosphorus and BMI. Nesfatin-1 expression and RDW were negatively correlated with MCHC in the celiac active group. In the celiac remission group, a positive correlation was found between tissue nesfatin-1 expression, PLT, total cholesterol,LDL, calcium, phosphorus, urea, and creatinine. The overall accuracy of the ROC curve analysis for the estimation of CD of serum nesfatin-1 value 0.671 (p=0.039);tissue nesfatin-1 value is 0.786 (p=0.001). Optimum cut-off value of serum nesfatin-1 in determining CD is 2047 pg/ml, sensitivity 57%, specificity 58%; The cut-off value of tissue nesfatin-1 in determining CD was found to be 2.5 (0-3), sensitivity 83% and specificity 68%.
Conclusions: Serum nesfatin-1 level is a factor determining the presence of celiac disease; We think that the decrease in serum nesfatin-1 levels can be used as a biomarker that can be used for screening in celiac disease. Tissue nesfatin-1 was significantly decreased in the celiac active group, moderate in the remission group and very high in the control group. We think that tissue nesfatin-1 levels can be used as a biomarker that can be used in the diagnosis and disease activity of celiac disease.