Kardiyovasküler hastalıkları olan yaşlılarda COVİD-19 pandemisinde fiziksel aktivite yapmalarına engel olan faktörlerin kırılganlık düzeylerine etkisi
The effect of factors that prevent physical activity in the elderly with cardiovascular diseases on their frailty levels in the COVİD-19 pandemic
Yazar: AYDANA ABDUSALAMOVA
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL UYSAL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: COVID 19 = COVID 19

Özet:
Bu araştırma kardiyovasküler hastalıkları olan 65 yaş üstü yaşlı bireylerin COVID-19 pandemisi nedeniyle fiziksel aktivite düzeylerinin ve fiziksel aktivite yapmalarına engel olan faktörlerin kırılganlık düzeylerine etkisinin belirlenmesi amacıyla planlandı ve uygulandı. Araştırma, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Kardiyoloji Enstitüsü kardiyoloji servislerine yatan ve polikliniklerine başvuran ve araştırma kriterlerine uyan aynı zamanda araştırmayı kabul eden yazılı ve sözlü onamı alınan 101 hasta ile gerçekleştirildi. Araştırmanın verilerini toplamak için "Hasta Bilgi Formu", "Yaşlılar İçin Fiziksel Aktivite Ölçeği (PASE)", "Yaşlı Bireyler İçin Fiziksel Aktivite Bariyerleri Ölçeği (YİFAB), "Edmonton Kırılganlık Ölçeği" kullanıldı. 
Veriler bilgisayar ortamında SPSS 22.0 istatistik programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan yaşlıların tanımlayıcı özelliklerinin belirlenmesinde frekans ve yüzde analizlerinden, ölçeğin incelenmesinde ortalama ve standart sapma istatistiklerinden faydalanıldı. Araştırma değişkenlerinin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek üzere Kurtosis (Basıklık) ve Skewness (Çarpıklık) değerleri incelendi. Hastaların tanımlayıcı özelliklerine göre ölçek düzeylerindeki farklılaşmaların değişkenlerin incelenmesinde t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova) ve post hoc (Tukey, LSD) analizlerinden faydalanıldı. Etki büyüklüğünü hesaplamak için Cohen(d) ve Eta kare(η2) katsayıları kullanıldı. 
Bireylerin YİFAB toplam ile PASE toplam arasında r=0.388 pozitif zayıf (p=0,000<0.05), kişisel faktörler ile PASE toplam arasında r=0.488 pozitif zayıf (p=0,000<0.05), kişisel faktörler ile YİFAB toplam arasında r=0.939 pozitif çok yüksek (p=0,000<0.05), çevresel faktörler ile YİFAB toplam arasında r=0.482 pozitif zayıf (p=0,000<0.05), günlük rutinler ile PASE toplam arasında r=-0.454 negatif zayıf (p=0,000<0.05), günlük rutinler ile YİFAB toplam arasında r=0.216 pozitif çok zayıf (p=0,030<0.05), günlük rutinler ile çevresel faktörler arasında r=0.276 pozitif zayıf (p=0,005<0.05), Kırılganlık ile PASE toplam arasında r=-0.442 negatif zayıf (p=0,000<0.05), kırılganlık ile YİFAB toplam arasında r=-0.399 negatif zayıf (p=0,000<0.05), kırılganlık ile kişisel faktörler arasında r=-0.451 negatif zayıf (p=0,000<0.05) düzeyde korelasyon bulundu. Diğer değişkenler arasındaki korelasyon ilişkileri istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edildi (p>0.05). 
Kardiyovasküler hastalıkları olan yaşlı bireylerde kilo, hastalık, hareketsizlik gibi olumsuz durumlar arttıkça hastaların kırılganlık düzeylerinin arttığı belirlendi. Özellikle yaşlı bireylerin kırılganlık düzeylerinin azaltılması ve kendi kişisel mutluluklarının yükseltilebilmesi için yaşam kalitelerinin yükseltilmesi gerekmektedir. Pandemi sürecinde olsun veya olmasın çeşitli etkinliklerle ileri yaşlardaki bireylerin fiziksel olarak hareket etmeleri, düşünmeleri, ilişkiler kurmaları, sosyalleşmeleri ve spor yapmaları önerilmektedir.

Abstract:
This research was planned and applied to determine the effects of physical activity levels and factors that prevent them from doing physical activity on the fragility levels of elderly individuals over 65 years of age with cardiovascular diseases due to the COVID-19 pandemic. The study was carried out with 101 patients who were admitted to the cardiology services of Istanbul University-Cerrahpaşa, Institute of Cardiology and applied to the outpatient clinics, who met the research criteria and accepted the study, and whose written and verbal consents were obtained. "Patient Information Form", "Physical Activity Scale for the Elderly (PASE)", "Physical Activity Barriers Scale for Elderly Individuals (YİFAB), and "Edmonton Vulnerability Scale" were used to collect the data of the study.

The data were evaluated by means of SPSS 22.0 statistical program in computer environment. Frequency and percentage analyzes were used to determine the descriptive characteristics of the elderly who participated in the study, and mean and standard deviation statistics were used in the analysis of the scale. Kurtosis (Kurtosis) and Skewness (Skewness) values were examined to determine whether the research variables showed a normal distribution. The t-test, one-way analysis of variance (Anova) and post hoc (Tukey, LSD) analyzes were used to analyze the variables and differences in the scale levels according to the descriptive characteristics of the patients. Cohen(d) and Eta squared(η2) coefficients were used to calculate the effect size.

Between total YIFAB and PASE total r=0.388 positive weak (p=0.000<0.05), between personal factors and PASE total r=0.488 positive weak (p=0.000<0.05), between personal factors and YIFAB total r=0.939 positive very high high (p=0.000<0.05), between environmental factors and YIFAB total r=0.482 positive weak (p=0.000<0.05), between daily routines and PASE total r=-0.454 negative weak (p=0.000<0.05), daily routines r=0.216 positive very weak (p=0.030<0.05) between daily routines and environmental factors r=0.276 positive weak (p=0.005<0.05) between frailty and PASE total r=-0.442 negative weak (p) =0.000<0.05), r=-0.399 negative weak (p=0.000<0.05) correlation was found between frailty and total IFAD, and r=-0.451 negative weak correlation (p=0.000<0.05) between frailty and personal factors. Correlation relationships between other variables were not found to be statistically significant (p>0.05).

It was determined that frailty levels of the patients increased as adverse conditions such as weight, illness and inactivity increased in elderly individuals with cardiovascular diseases. Especially in order to reduce the fragility levels of elderly individuals and to increase their personal happiness, their quality of life should be increased. Whether in the pandemic process or not, it is recommended that elderly individuals physically move, think, establish relationships, socialize and do sports through various activities.