Karayoluyla yapılan eşya taşımalarında taşıyıcının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve CMR Konvansiyonu kapsamında sorumluluğu
The liability of the carrier in the transportation of goods by road under the Turkish Commercial Code no 6102 and the CMR Convention
Yazar: ECE KARADUMAN
Danışman: PROF. DR. FIRAT ÖZTAN
Çankaya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Karayoluyla yapılan eşya taşımalarında taşıyıcının sorumluluğu, kural olarak, 
taşıma ulusal boyutta yapılıyorsa, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na, uluslararası 
boyutta yapılıyorsa, CMR Konvansiyonu'na tâbidir. Kanun'da ve Konvansiyon'da, 
taşıyıcıya yüklenen sorumlulukların başlıcaları, zıya, hasar ve gecikme nedeniyle 
sorumluluk ile fiilî taşıyıcı ve yardımcı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri 
sırasındaki fiil ve ihmallerinden doğan sorumluluk hâlleridir. Hem ulusal hem de 
uluslararası mevzuatta, taşıyıcının sorumluluğunun yanında sorumluluktan kurtulma 
sebepleri de hükme bağlanmıştır. Taşıyıcı, sorumluluktan kurtulamadığı durumlarda,
sebep olduğu zararı tazminle yükümlü olur. Bu sebeple, kendisine tazminat dâvası 
açılabilir. Günümüzde, taşıma işlerinin, ticaret hukukundaki önemi artmıştır. Öyle ki, 
bu konu, 6762 sayılı eski TTK'da, Üçüncü Kitabın Altıncı Faslının İkinci Kısmının,
"Eşya Taşıma" başlıklı İkinci Ayrımında hükme bağlanmaktayken; 6102 sayılı yeni 
TTK'da Dördüncü Kitap olarak karşımıza çıkmıştır. "Taşınma Eşyası Taşıması", 
Dördüncü Kitabın Üçüncü Kısmında, Birinci ve İkinci Kısımdan ayrı olarak 
düzenlenmiştir. Benzer şekilde, daha önceleri uluslararası mevzuatta yeri olan 
"Değişik Tür Araçlar ile Taşıma", 6102 sayılı TTK'nın Dördüncü Kitabının 
Dördüncü Kısmı ile ulusal mevzuatımızda da yerini almıştır. 6762 sayılı TTK'ya 
nazaran 6102 sayılı yeni TTK'da, taşıma işlerinin daha ayrıntılı olarak hükme 
bağlanması ve bu konuya ilişkin olarak çoğunlukla farklı veya yeni düzenlemeler 
getirilmesi sebebiyle, tezimizde, karayolu ile yapılan eşya taşımalarında taşıyıcının 
sorumluluğu, hem 6102 sayılı TTK hem CMR Konvansiyonu hükümlerine göre 
incelenecektir. 
İncelememiz esnasında konumuzla ilgili bazı kitaplara, bilimsel çalışmalara
ve Yargıtay kararlarına da atıflar yapılmak suretiyle değinilecektir.



Anahtar Kelimeler: Taşıyıcı, Karayolu, Eşyaların Karayolundan Uluslararası 
Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi(CMR), Tazminat Dâvası, Zıya, Hasar, Gecikme, 
Yardımcı Kişiler, Fiilî Taşıyıcı

Abstract:
The liability of the carrier in the transportation of goods by land at national 
level is subject to the Turkish Commercial Code(TCC) No.6102,whereas at 
international level it is subject to CMR as a rule.Some of the loaded carrier liabilities 
in both TCC and CMR are liabilities due to loss,damage or delay and liabilities 
arising from the acts and omissions of the actual carrier and assistants while carrying 
out their performance of duties.As well as the liability of the carrier,the reasons for 
getting rid of the responsibility are also attributed to the provision both in national
and international legislation.In the cases when the carrier cannot get rid of the 
liability,he is obliged to compensate the damage caused.Nowadays,the importance of 
transportation and delivery issues has increased in the Turkish Commercial 
Law.Consequently,this issue has been regulated independently in Book Four in the 
TCC No.6102,whereas in the TCC No.6762 it was handled in the Third 
Book,Chapter Six,Second Part,Item Two under the title of "Carriage of Goods".In 
the New TCC,the Third Part of Book Four is devoted separately to the 
Transportation of Household Items. Similarly,"Transportation via Multimodal 
Transportation" takes place in national legislation in the TCC Law No.6102, Part 
Four;wheras it used to be only in international legislation in the past.This report is an 
attempt to examine the liability of the carrier in the transportation of goods by land 
according to both the provisions of the TCC and the provisions of CMR due to the 
fact that there is both regulation of transportation issues in more detail and the 
introduction of mostly different and new regulations in the TCC No.6102,as 
compared to the TCC No.6762. 
The contents of this report will be supported by making reference to some 
books, articles,scientific researches and Supreme Court decisions.




Key Words: Carrier, By land(Road),CMR Contract for the International Carriage of 
Goods by Road, Legal Action for Compensation of Damages, Loss, Damage(Harm), 
Delay, Assistants, The Actual Carrier