Duygusal emeğin tükenmişlik, depresif belirtiler ve çatışma çözme eğilimleri ile ilişkisi: Bu ilişkilerde tükenme duyarlığının düzenleyici rolü
The relationship between emotional labor and depressive symptoms, burnout, conflict resolution: Moderator role of depletion sensitivity in these relations
Yazar: SİNEM AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. PINAR BIÇAKSIZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik kaynaklarının tükenmesi = Ego depletion ; Depresif belirtiler = Depressive symptoms ; Depresyon = Depression ; Duygusal emek = Emetional labor ; Hastaneler = Hospitals ; Tükenmişlik = Burnout ; Çalışanlar = Workers ; Çatışma çözme = Conflict resolution ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırmada, hastanelerin danışma ve hasta kayıt-kabul görevlilerinin duygusal emek
seviyelerinin tükenmişlik, depresif belirtiler ve çatışma çözme eğilimleri üzerindeki
yordayıcı etkisi incelenmiştir. Çalışmanın örneklemi 185 kişiden oluşmuştur ve
araştırmanın amaçları doğrultusunda ölçümler, Demografik Bilgi Formu, Duygusal
Emek Ölçeği, Shirom-Melamed Tükenmişlik Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri,
Çatışma Çözme Ölçeği ve mevcut araştırmada çevirisi yapılmış olan Tükenme
Duyarlığı Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, yüzeysel rol
yapma ile tükenmişlik ve depresif belirtiler arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif
yönlü, yüzeysel rol yapma ile çatışma çözme arasında ise istatistiksel olarak anlamlı ve
negatif yönlü ilişkiler bulgulanmıştır. Öte yandan, derinden rol yapma ile tükenmişlik,
depresif belirtiler ve çatışma çözme arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkilere
ulaşılamamıştır. İlaveten bu çalışmada, Benlik Kontrolü Güç Modeli temel alınarak
oluşturulan tükenme duyarlığı kavramının bahsedilen ilişkilerdeki düzenleyici rolü test
edilmiştir. Düzenleyici değişken analizleri sonucunda, derinden rol yapma ile
tükenmişlik arasındaki ilişkide tükenme duyarlığının istatistiksel olarak anlamlı bir
düzenleyici rolü olduğu saptanmıştır. Ayrıca, yüzeysel rol yapma ile depresif belirtiler
arasındaki ilişkide, tükenme duyarlığının istatistiksel anlamlılığa yaklaşan düzenleyici
etkisi gözlenmiştir. İlişkiler tükenmişliğin ve çatışma çözmenin tüm alt boyutları için
tek tek incelenmiş, ulaşılan sonuçlar alanyazındaki bulgular ışığında tartışılmıştır.
Yürütülen çalışma sonucunda, alanyazındaki derinden rol yapma-tükenmişlik ilişkisine
dair karmaşık bulguların netleştirilmesi adına önemli bulgulara ulaşılmakla beraber
Türkiye'de daha önce çalışılmamış olan bir örneklem grubunun iş yaşantılarında
başvurduğu duygu düzenleme stratejileri ve bu stratejilerin yol açtığı psikolojik
sıkıntılara ilişkin bilgiler de elde edilmiştir. Ulaşılan sonuçlarla birlikte, araştırmanın
önemi ve bulguların klinik alanda kullanılabilirliği üzerinde durulmuş, ayrıca,
araştırmanın kısıtlılıkları ve gelecek araştırmalar için önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
In this study, the predictive effect of emotional labor strategies of participants working as hospital receptionists and information desk staff at hospitals on their burnout, depressive symptoms and conflict resolution tendencies was examined. The sample of the study consisted of 185 people. For the purposes of the study, Emotional Labor Scale, Shirom-Melamed Burnout Measure, Beck Depression Inventory, Conflict Resolution Scale and Depletion Sensitivity Scale which has been translated into Turkish in this study, was used. Results showed that there is statistically significant positive relationship between surface acting and burnout and depressive symptoms whereas there is significant negative relationship between surface acting and conflict resolution. On the other hand, there was no significant relationship between deep acting and burnout, depressive symptoms, and conflict resolution. In addition, the moderator role of depletion sensitivity, which is a concept proposed based of The Strength Model of Self-Control, was tested. The results of the moderation analysis indicated that depletion sensitivity has statistically significant moderator role on deep acting-burnout relationship. Also, depletion sensitivity has marginally significant moderator effect on the relationship between surface acting and depressive symptoms. Moderator effects were close to significance only for surface acting-depressive symptoms relationship among the relationships for surface acting. Also, there was significant moderation of depletion sensitivity on the relationship between deep acting and burnout. Mentioned relationships were examined for all dimensions of burnout and conflict resolution and discussed in the light of literature findings. As a result of the study, important evidence was reached to clarify the complex findings about the deep acting-burnout relationship in the literature. Also, information about the emotional labor strategies of a non-studied group and the psychological problems caused by these strategies were also obtained. The importance and clinical implications of the research as well as the limitations of current research and suggestions for future research were emphasized.