Türkiye'de mevcut yapıların enerji etkinliğini iyileştirmeye yönelik bir çalışma
The study about developing the energy efficiency of existing building in Turkey
Yazar: MELTEM IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. TÜLAY ESİN
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
nsan nüfusunun hızla artması ve doganın artık insan ihtiyaçlarını karsılamaktagiderek zorlanması tasarruf ve enerji etkinligi kavramlarını insanlıgın gündeminedaha fazla sokmaktadır. Küresellesme süreci de hesaba katıldıgında hayatın heralanında az ama verimli tüketmek, dünyanın tüm ülkeleri için vazgeçilmez degerolarak karsımıza çıkmaktadır. Bir is yapabilme kapasitesi olarak tarif edilebilenenerjinin etkin kullanılması da bu baglamda tüm dünya'da çok önemli bir yeresahiptir. Enerji, hayatımızın artık ayrılmaz bir parçası haline gelmistir. Bununlabirlikte, dogal kaynakların hızla tükenmesi, çevrenin her geçen gün biraz dahakirlenmesi, enerji kullanımı için yüksek miktarda paraların ödenmesi; sadeceenerjinin temin edilmesini degil enerjinin etkin kullanılmasını, kayıpların asgariyeindirilerek aynı miktar enerjiden daha fazla fayda saglanmasını çok daha önemli halegetirmistir. Gelismis ülkeler basta olmak üzere tüm ülkeler, mümkün olan en azenerji ile mümkün olan en büyük verimi saglamak için çalısmalar yürütmektedir.Bu çalısmanın amacı; Türkiye'de yüksek oranda enerji tüketimine sahipyapıların, enerji tüketimini etkileyen faktörleri ortaya koymak ve mevcut yapılardakienerji etkinligini iyilestirmeye yönelik öneriler sunmaktır. Çalısmanın birincibölümünde bu amaç ve çalısma yönteminden bahsedilmektedir.kinci bölümde yapılardaki enerji tüketiminin önemi ve dünyadaki toplamenerji tüketimi içindeki yeri, enerji tüketiminin olumsuz etkileri ve bu konuyla ilgiliyasal düzenlemeler ve mevzuatlar açıklanmıstır.Üçüncü bölümde yapılarda enerji tüketimini etkileyen faktörler arastırılmıstır.Bunlar yapının dıs kabugunda, çatısında, pencere ve kapılarda, dısarı açılan vealtındaki hacimleri ısıtılmayan dösemelerde meydana gelen ısı kayıpları, ısıtmasistemlerinin yakıt cinslerine göre farklılıkları da enerji tüketimini etkileyen önemlibir unsurdur. Günes sistemlerinden yararlanmak enerji kayıplarını azaindirgeyecektir. Yapının Yönlenme ve Biçimlenme Faktörleri, yapının yeri, yapınındiger yapılara göre konumu, yapının boyutları ve biçim faktörü, yapının yönlenisdurumu gibi kriterler de enerji tüketiminde belirleyici faktörler olaraksıralanmaktadır.Mevcut yapı stogunun enerji etkinliginin iyilestirilmesi ile Türkiye'nin toplamenerji tüketiminin önemli ölçüde azalacagı tahmin edilmektedir. Dördüncü bölümdemevcut yapıların enerji etkinligini iyilestirme yöntemleri arastırılarak bu konu ileilgili bilgiler sunulmustur.Özellikle ülkemiz gibi sanayilesme ve gelisme sürecini devam ettirirkenenerjiye her geçen gün daha fazla ihtiyaç duyan ülkelerde nüfus artısı ve teknolojininenerji bagımlı olarak geliserek hayatımıza girmesi, bu enerji ihtiyaçlarının artmasınakatkıda bulunmaktadır. Enerji ihtiyaçlarının artması ve etkin enerji kullanılmamasısonucunda; hava kirliligi artmaktadır. Global anlamda hava kirliligindeki bu artma,kendisini küresel ısınma ve iklim degisikligi ile gösterir. Küresel ısınma ve havakirliligi gibi günümüzün en büyük sorunlarına karsı yapılan bu yönlü çalısmalarısıgında çözümler üretip bu çözüm yöntemlerini uygulamaya geçirmek daha kolayhale gelecektir.Anahtar kelimeler: Yapı, enerji tüketimi, enerji etkinligi.

Abstract:
Efficiency and savings are getting important in these days because of humanpopulation improve very fast and to correspond human necessity getting difficult fornature. Especially when we think about globalization process, minimum butefficiency exhaustion is getting indispensable value in every space of life and allcountries. In these case, productive use of energy, which known as capacity to do ajob, is very important for the entire world.Energy is integral part of our life ever.However, natural resources consume very fast, environment is getting dirty in everyday, and we spend a lot of money for using energy. When we think about in thesecases, productive uses of energy and to get more benefit from same amount energyare very important from previous. All of the countries but especially developedcountries work to have maximum efficiency with minimum energy. (Özdemir 2005)The purpose of this study is to display, the effects of energy consumption ofthe buildings which have high energy exhaustion and also advance proposals to getbetter energy activity in existing buildings in Turkey. In first chapter of the studyexplain this purpose and working process.In the second chapter explains importance of energy consumption in buildingsand relative position within total energy exhaustion in the world, negative effects ofenergy consumption and legal arrangements and legislations in this topic.In third chapter of the study is to display, architectural effects of energyconsumption in the buildings. The windows, doors, roofs and heating systems arevery important effect for energy consumption. Benefit of the sun, reduce energylosses. Other effective marks of energy consumption are building place, positions ofbuilding according to the other construction.The existing construction stocks improve very important for total energyconsumption in Turkey. The fourth chapter explains, working process for improvingenergy activity in the existing buildings.Especially, developing countries as Turkey increase demand for energy andpopulation assist in energy consumption. The increase demand for energy and usenonproductive energy are getting air pollution. In these situations causes globalwarming and climate change.Key Words: Building, Energy consumption, Energy efficiency