Şizofreni hastalarında ölüm anksiyetesinin değerlendirilmesi
Evaluation of death anxiety in patients with schizophrenia
Yazar: SEHER SEREZ ÖZTÜRK
Danışman: UZMAN İSMET ESRA ÇİÇEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh ve Sinir Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Depresyon = Depression ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Psikopatoloji = Psychopathology ; Ölüm = Death ; Ölüm kaygısı = Death anxiety ; İntihar = Suicide ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Aşırı ve patolojik şekilde ortaya çıkan ölüm düşüncesi insanın
psikolojisini olumsuz etkileyebilmektedir. Bu çalışmada şizofreni tanısı almış
hastalarda sağlıklı kontroller ile karşılaştırılarak ölüm anksiyetesi düzeyinin
değerlendirilmesi ve şizofreni hastalarında ölüm anksiyetesini etkileyen
değişkenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya DSM-5'e göre şizofreni tanısı almış 190 hasta ve benzer
sosyodemografik özellikte 110 sağlıklı kontrol alındı. Çalışmaya dahil edilen
hastalara Templer Ölüm Kaygısı Ölçeği (ÖKÖ), Pozitif ve Negatif Semptomları
Değerlendirme Ölçeği (PANNS), Klinik Global İzlenim Ölçeği (KGİ), İçgörü
Değerlendirme Ölçeği, Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HAM-D),
Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği, Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği
(HAM-A), Maudsley Obsesif Kompulsif Soru Listesi (MOKSL), Beck İntihar
Düşüncesi Ölçeği uygulandı. Kontrol grubuna ise Templer Ölüm Kaygısı Ölçeği
(ÖKÖ), Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HAM-D), Hamilton Anksiyete
Değerlendirme Ölçeği (HAM-A), Maudsley Obsesif Kompulsif Soru Listesi
(MOKSL), Beck İntihar Düşüncesi Ölçeği uygulandı.
Bulgular: Kadınlarda ölüm kaygısı erkeklere göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı.
Şizofreni hastalarında ölüm anksiyetesi düzeyi, obsesif kompulsif belirtiler, depresif
belirtiler, anksiyete belirtileri, Beck İntihar Düşüncesi Ölçeği toplam puanı kontrol
grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu. PANSS-Pozitif puanının ÖKÖ-Zamanın geçmesi boyutu puanını pozitif yönde anlamlı düzeyde yordadığı belirlendi.
Hastaların ÖKÖ-Toplam puanı ile PANSS-Pozitif, PANSS-Genel Psikopatoloji,
PANSS-Toplam ve KGİ puanı arasında pozitif yönde ilişki saptandı. MOKSL-Ruminasyon puanının ÖKÖ-Bilişsel duygusal boyut ve ÖKÖ-Toplam puanını pozitif
yönde anlamlı düzeyde yordadığı belirlendi. HAM-A-Psişik, HAM-A-Somatik,
HAM-A-Toplam ve HAM-D puanının ÖKÖ-Toplam puanını pozitif yönde anlamlı
düzeyde yordadığı belirlendi.
Sonuç: Şizofreni hastalarında ölüm anksiyetesi düzeyi kontrol grubuna göre
anlamlı derecede yüksek bulundu. Psikopatoloji düzeyi arttıkça ölüm anksiyetesi
düzeyinin arttığı saptandı. Şizofreni hastalarında ölüm kaygısının; transdiagnostik bir
yapı olarak daha iyi anlaşılması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: şizofreni, ölüm kaygısı, psikopatoloji, anksiyete, depresyon,
obsesif-kompulsif belirtiler, intihar

Abstract:
Objective: The death thought, which comes out in excessive and pathological
way, may affect human psychology negatively. In this study, it was aimed to
evaluate the level of the death anxiety in the patients diagnosed as schizophrenia by
comparing with health controls and to determine variables affecting the death anxiety
in schizophrenic patients.
Method: 190 patients, who were diagnosed as schizophrenia according to the
DSM-5, and 110 healthy controls having similar sociodemographic properties were
included in the study. Templer Death Anxiety Scale (TDAS), Positive and Negative
Syndrome Scale (PANSS), Clinical Global Impression Scale (CGI), Global Insight
Scale, Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Calgary Depression Scale for
Schizophrenia, Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A), Maudsley Obsessive-Compulsive Question List (MOCQL) and Beck Scale for Suicide Ideation (BSS)
were applied on patients included in the study. Templer Death Anxiety Scale
(TDAS), Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Hamilton Anxiety Rating
Scale (HAM-A),MaudsleyObsessive-Compulsive Question List (MOCQL) and Beck
Scale for Suicide Ideation (BSS) were applied on the control group.
Results: The death anxiety in women was detected as meaningfully high
compared with men. The death anxiety level, obsessive-compulsive symptoms,
depressive symptoms, anxiety symptoms and Beck Scale for Suicide Ideation total
score were found out meaningfully high compared with the control group. It was
determined that the PANSS-positive score meaningfully and positively predicted the
death anxiety scale-time elapsing dimension score. A positive directional relation
between the patients' death anxiety scale-total score and PANSS-positive, PANSS-General Psychopathology, PANSS-Total and CGI score was detected. It was
determined that MOCQL-Rumination score meaningfully and positively predicted
the Death Anxiety Scale-Cognitive emotional dimension and the Death Anxiety
Scale-total score. And it was detected that HAM-A-Psychic, HAM-A-Somatic,
HAM-A-Total and HAM-D score meaningfully and positively predicted the Death
Anxiety Scale-total score.
Conclusion: In schizophrenic patients the death anxiety level was found out
meaningfully high compared with the control group. It was detected that as far as
psychopathologic level increases the anxiety level increases. There is need for much
research to better understand the death anxiety, as a transdiagnostic structure, in
schizophrenic patients.
Keyword: schizophrenia, death anxiety, psychopathology, anxiety,
depression, obsessive-compulsive symptoms, suicide