İş sağlığı ve güvenliği risk analizi için kararsız bulanık dilsel terim setleri yaklaşımı: Kaldırma ekipmanları/mobil vinç uygulaması
Risk analysis in occupational health and safety with hesitant fuzzy linguistic term sets: Lifting equipment/mobile crane operation
Yazar: MUSTAFA DEMİRBİLEK
Danışman: DOÇ. DR. VUGAR ALİ TÜRKSOY
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Karar analizi = Decision analysis ; Sezgisel bulanık mantık = Intuitive fuzzy logic ; Çok amaçlı karar verme = Multiobjective decision making

Özet:
İnşaat sektörü, yüksek riskler barındıran ve sürekli değişen dinamiklere sahip bir alandır, bu yüzden İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) ve risk değerlendirmesi bu sektörde çok önemli bir yere sahiptir. Çalışanların güvenliğini sağlamak, kazalardan kaynaklanabilecek maliyetleri ve projenin gecikmesini önlemek, hukuki yükümlülükleri yerine getirmek, firmanın reputasyonunu korumak ve çevresel etkileri minimize etmek için risk değerlendirmesi zorunludur. Bu araştırma, karar verme süreçlerinde yaygın olarak başvurulan Çok Kriterli – Kararsız Bulanık Dilsel Terim Setleri (ÇK-KBDTS) metodolojisini temel alarak, inşaat projelerinde "Kaldırma Ekipmanları/Mobil Vinç" operasyonlarına odaklanan bir risk değerlendirme analizi yapmayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda alandaki üç İSG uzmanından, önceden belirlenen tehlikelerin KBDTS yöntemi kullanılarak birbirleriyle karşılaştırmaları istenmiş, sonrasında ise veriler analiz edilerek tehlikeler için önem ağırlıkları hesaplanmış ve sıralama yapılmıştır. Bu sıralamaya göre, zeminin vincin sabitlenmesi için uygun olmaması yaklaşık %16 ağırlıkla en büyük tehlike olarak öne çıkmaktadır. Diğer taraftan, kaldırma alanına yetkisiz kişilerin izinsiz girmesi, uygun şeritleme ve kati barikatların kullanılmaması %7 ağırlıkla en önemsiz tehlike olarak belirlenmiştir. Çalışmanın sonunda uzman görüşlerine başvurularak her risk için koruyucu tedbirler önerilmiştir.

Abstract:
The construction sector is an area that harbors high risks and has constantly changing dynamics, which is why Occupational Health and Safety and risk assessment hold a very important place in this sector. Risk assessment is mandatory to ensure the safety of employees, prevent costs and delays that may arise from accidents, fulfill legal obligations, protect the company's reputation, and minimize environmental impacts. This research aims to conduct a risk assessment analysis focusing on "Lifting Equipment/Mobile Crane" operations in construction projects, based on the widely used methodology of Multi-Criteria – Hesitant Fuzzy Linguistic Term Sets in decision-making processes. Within this scope, three Occupational Health and Safety experts in the field were asked to compare previously identified hazards using the Hesitant Fuzzy Linguistic Term Sets method, after which the data were analyzed to calculate the importance weights and rankings of the hazards. According to this ranking, the unsuitability of the ground for stabilizing the crane emerged as the most significant hazard with approximately 16% weight. On the other hand, unauthorized persons entering the lifting area, and the lack of proper striping and solid barriers were identified as the least significant hazards with 7% weight. At the end of the study, protective measures for each risk were suggested based on expert opinions.