Muğla yöresi kızılçam (Pinus brutia Ten.) meşcerelerinde bazı ağaç şekil katsayılarının göğüs çapı ve boya göre gelişimleri ve karşılaştırılmaları
Developments and comparisons of some tree stem form coefficients according to diameter at breast height and height on brutian pine (Pinus brutia Ten.)
Yazar: CELALETTİN SARIKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YILMAZ ÇATAL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Kızılçam verimlilik ve doğal yayılışı bakımından ülkemizin önemli bir ağaç türüdür. Bu çalışma, Muğla Orman Bölge Müdürlüğü, Dalaman Orman İşletme Müdürlüğü sınırları içerisinde dört işletme şefliğinden örnekler eşit olmayan şekilde seçilen 127 adet kızılçam (Pinus buria Ten.) ağacının verilerinden yararlanılarak literatürde önem arz eden bazı ağaç şekil katsayılarının (gerçek, yapay, doğal, mutlak ve Hohenadl) göğüs çapı ve boya göre gelişimleri ve karşılaştırılmaları yapılmıştır. Ağaç kesilmeden önce göğüs yüksekliğinde (1.30 m) çap ölçülmüştür. Ağaç kesildikten sonra, boyu, göğüs yüksekliğinden daha yukarıdaki yüksekliklerdeki çapları; 1m aralıklar ve belirli yüksekliklerdeki (0.1, 0.2, 0.3, 0.4 ve 0.5?..dn) çapları ölçülmüştür. Her ağaçın hacmi bölümleme yöntemi ile bulunmuştur. Daha sonra Göğüs Boyu Şekil Katsayısı, Yapay Şekil Katsayısı, Doğal Şekil Katsayısı, Mutlak Şekil Katsayısı ve Hohenadl'ın Şekil Katsayısı hesaplanmıştır. Göğüs boyu şekil katsayısı diğer yöntemlerle hesaplanan şekil katsayı değerleri farklarının anlamlı olup olmadığı eşleştirilmiş t-testi ile denetlenmiştir. İlk önce şekil katsayıları bütün olarak ve daha sonra sadece belirli göğüs çapı (20, 40, 60 cm) ve boy basamaklarında (10, 20, 30 m) karşılaştırmalar hem grafik hem de istatistik analizlerle ortaya koyulmuştur. Böylelikle, ağaç şekil katsayılarının en uygun olanı veya olanları belirlenmesiyle, tek ağaç hacminin az masraf, kolay ve kısa zaman içerisinde gerçeğe daha yakın kestirilebilmesi mümkün olacaktır. Ayrıca çalışmada çap ve boya bağlı olarak göğüs boyu şekil katsayısı veren çift girişli bir tablo da oluşturulmuştur. Çalışma sonucunda yöre için kızılçam ağaçlarında göğüs boyu şekil katsayısı ve şekil katsayısı hacmi yerine doğal ve Hohenadl şekil katsayısı ve hacmi kullanılabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
Brutian pine (Pinus brutia Ten.) is highly important species for Turkey forestry, both in terms of the extent of its natural and artificial areas in Turkey and because of its productive, ecological and functions. Aim of this study determine according to diameter and height the best form factor formula for brutian pine stands in Muğla Forest Region, a number of 127 trees were selected. First, several quantitative factors including diameter at breast height and diameter at stump were measured using a diameter tape, just before the trees being felled. After cutting the trees, the heights and diameter from breast height up to the height where diameter is it was measured in a one meter interval. Finally, diameter at 0.1, 0.3, 0.5, 0.7 and 0.9 meter of the total height was measured respectively. As a consequent, each tree?s volume was precisely calculated as the real volume. Next, the breast height form factor was calculated and its average was statistically compared to the averages of natural (f0.1), artificial (f0.5), absolute (f0) and Hohenadl?s (fh) form factors using pair sample t-test. Results showed that there is significant difference between the averages of natural, artificial, absolute and Hohenadl?s form factors ( . Furthermore, the averages of absolute and artificial form factors were not significantly different with breast height (20, 40 and 60 cm) and height (10, 20 and 30 m) classes. Hence, natural and Hohenadl?s form factors are capable to replace the real form factor of brutian pine over the study area. As a result of this study it is determined can be used natural (f0.1) and Hohenadl?s (fh) form factors and volume instead of breast height form factor in brutian pine trees for this region.