Paranazal sinüs hacimlerinin yaş ve cinsiyete göre incelenmesi
Analyses of paranasal sinuses volumes by the age and gender
Yazar: FADİME YILDIZ ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT NAHİR ; DOÇ. DR. MURAT BEYHAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı / Anatomi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Anatomi = Anatomy

Özet:
Paranazal sinüsler, burun mukozasının kemikler içerisine gömülmesi ile oluşan dört çift boşluktur. Bu boşluklar, sinus frontalis, sinus sphenoidalis, sinus maxillaris ve cellulae ethmoidales olarak adlandırılır. Sinüsler, çeşitli hastalıkların patogenezinde önemli bir rol oynar. Ayrıca insan vücudundaki en sık anatomik varyasyonların görüldüğü bölgelerden biridir. Paranazal sinüslerin sınırlarını belirmek amacıyla bilgisayarlı tomografi (BT) kullanılır. Cavalieri prensibi, paranazal sinüsler gibi düzgün şekle sahip olmayan yapılara ait hacimlerin, doğru ve hızlı bir şekilde hesaplanmasına imkân tanır. Bu çalışmanın temel amacı, paranazal sinüs hacimlerini, yaş ve cinsiyete göre retrospektif bir şekilde incelemek ve nazal septum deviasyonunun (NSD) hacimlere etkisini değerlendirmektir. Bu çalışma için Tokat Gaziosmanpaşa Üniversite Hastanesine başvuran bireylerin BT görüntüleri tarandı. Picture Archiving and Communication System (PACS) üzerinden bireylerin yaşları, cinsiyetleri ve tanıları belirlendi. Çalışmaya toplamda 281 kişi dahil edildi, bunların 151'i kadın, 130'u erkekti. SECTRA' dan indirilen görüntüler ImageJ programından yararlanılarak incelendi. Her bir kesitteki alan hesaplanarak Cavalieri prensibi ile hacim ölçümleri yapıldı. Erkeklerin sinüs hacimlerinin, kadınların sinüs hacimlerinden anlamlı bir şekilde büyük olduğu tespit edildi (p<0,05). Erkeklerin sol sinus frontalis hacim değerinin sağ tarafa göre daha büyük olduğu tespit edildi (p<0,05). 0-17, 18-45 yaş gruplarının sol sinus maxillaris hacimleri, 65 yaş üstü bireylerden daha olduğu belirlendi (p<0,05). 18-45 yaş grubunun sağ sinus maxillaris hacimleri 65 yaş üstü bireylerden daha büyük olduğu görüldü (p<0,05).  46-65 yaş grubunun sol sinus frontalis hacim değeri sağ tarafa göre anlamlı şekilde büyüktü (p<0,05). NSD varlığı, sağa eğimli, sola eğimli veya S şekilli olması ise sinüslerin hacimlerini anlamlı bir şekilde etkilemedi (p>0,05). Çalışmamızda erkek bireylerin sinüs hacimleri daha büyük çıkmıştır. Yetişkin yaş gruplarının sinus maxillaris hacimleri 65 yaş üstüne göre daha büyüktür. Bu sonuçların cerrahi planlamada kolaylık sağlayabileceği ve olası riskleri en aza indirebileceğini düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Sinus Frontalis, Sinus Sphenoidalis, Sinus Maxillaris, Hacim, Cavalieri Prensibi

Abstract:
The paranasal sinuses are four pairs of cavities formed by the embedding of the nasal mucosa into the bones. These cavities are designated as the frontal sinus, sphenoidal sinus, maxillary sinus and ethmoidal cells. The sinuses play an important role in the pathogenesis of diseases and are one of the most common sites of anatomical variation in the human body. Computed tomography (CT) is used to determine the boundaries of the paranasal sinuses. The Cavalieri principle enables the precise and expeditious estimation of the volumes of non-uniform structures, such as the paranasal sinuses. The primary objective of this study was to retrospectively examine the paranasal sinuses volumes according to age and gender and to assess the impact of nasal septum deviation (NSD) on the volumes. For this study, CT images of individuals admitted to Tokat Gaziosmanpaşa University Hospital were scanned. The age, gender and diagnosis of the individuals were determined via the Picture Archiving and Communication System (PACS). A total of 281 individuals were included in the study, of which 151 were female and 130 were male. The images downloaded from SECTRA were identified using the ImageJ program. The following section presents the results of the calculations and measurements conducted in each area. The area of each section was calculated, and volume measurements were made using the Cavalieri principle. The results demonstrated that the sinus volumes of males were significantly larger than those of females (p<0.05). It was found that the volume of the left frontal sinus in males was larger than that of the right side (p<0.05). The volumes of the left maxillary sinus in the 0-17 and 18-45 age groups were found to be larger than those in individuals over 65 years old (p<0.05). The right maxillary sinus volumes of the 18-45 age group were observed to be larger than those of individuals over 65 years old (p<0.05). The left frontal sinus volume in the 46-65 age group was significantly larger than the right side (p<0.05). The presence of NSD, right, left or S-shaped sinuses did not significantly affect the sinus volumes (p>0.05). In the present study, the sinus volumes of male individuals were found to be larger. The maxillary sinus volumes of adult age groups are larger compared to those over 65 years old. These results may facilitate surgical planning and minimize the potential for complications. 		
Keywords: Frontal Sinus, Sphenoidal Sinus, Maxillary Sinus, Volume, Cavalieri principle