Ameliyat öncesi açlık süresinin konfora etkisinin kolcaba'nın konfor kuramına göre incelenmesi
Investigation of the effect of pre-operative fasting period on comfort according to kolcaba's comfort theory
Yazar: ASLINUR TEPEKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ŞANLI
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, hastaların ameliyat öncesi açlık sürelerinin konfor düzeylerine etkisinin Kolcaba'nın Konfor Kuramına göre incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve ilişki arayıcı türde olan bu araştırma, bir devlet hastanesinin cerrahi kliniklerinde, Haziran-Kasım 2023 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, hastanenin cerrahi kliniklerinde araştırmanın yapıldığı tarihler arasında yatan ve örnekleme alınma ölçütlerini karşılayan hastalar oluşturmuştur. Araştırmaya 267 hasta dahil edilmiştir. Araştırmanın verileri Hasta Bilgi Formu ve Genel Konfor Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ve doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Hastaların ameliyat öncesi sıvı gıda açlık süreleri ortalama 12.12±2.43 saat, katı gıda açlık süreleri ise ortalama 14.57±2.74 saat bulunmuştur. Genel Konfor Ölçeği duygu alt boyutları puan ortalamaları 2.59-2.67 arasında; bağlam alt boyutları puan ortalamaları 2.33-2.93 arasında ve tüm ölçek puan ortalaması 2.63±0.36 olarak hesaplanmıştır. Cinsiyet, eğitim durumu, medeni durum ve ASA skorunun, tüm ölçek puan ortalamasını etkileyen bağımsız değişken olarak, anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05). Hastaların ameliyat öncesi katı gıda açlık süreleri ile tüm ölçek puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü ve zayıf düzey bir ilişki olduğu bulunmuştur (r=-0.129; p=0.036). Hastaların ameliyat öncesi sıvı gıda açlık sürelerinin, duygu alt boyutlarından ferahlama ve üstünlük, bağlam alt boyutlarından fiziksel, çevresel ve sosyokültürel alt boyut; katı gıda açlık sürelerinin, duygu alt boyutlarından ferahlama ve üstünlük; bağlam alt boyutlarından fiziksel, çevresel ve sosyokültürel alt boyut ve tüm ölçek puan ortalamalarını olumsuz etkilediği gösterilmiştir (p<0.05).
Sonuç: Hastaların ameliyat öncesi sıvı ve katı gıda açlık sürelerinin çoğu alt boyut puan ortalamalarını, katı gıda açlık sürelerinin ise ek olarak tüm ölçek puan ortalamalarını olumsuz etkilediği bulunmuştur.

Abstract:
Objective: This study was aimed at investigating the effect of preoperative fasting periods on the comfort levels of patients according to Kolcaba's Comfort Theory.
Materials and Methods: This cross-sectional and correlational study was conducted in the surgical clinics of a state hospital between June 2023 and November 2023. The study sample consisted of 267 patients who were hospitalized in the surgical clinics of the hospital while the study was conducted and who met the sampling criteria. The study data were collected using the Patient Information Form and General Comfort Questionnaire. In the analysis of the data, the independent sample t test, one-way analysis of variance, Pearson correlation analysis and linear regression analysis were used.
Results: The average preoperative fasting period for liquid food and solid food was 12.12±2.43 and 14.57±2.74 hours respectively. The mean score for the overall General Comfort Questionnaire was 2.63±0.36 and ranged between 2.59 and 2.67, and 2.33 and 2.93 for its sense and context dimensions, respectively. Sex, educational status, marital status and ASA score were independent variables which affected the mean score for the overall scale score (p<0.05). There was a statistically significant negative and weak relationship between the patients' pre-operative solid food fasting duration and the mean scores for all the scales (r=-0.129; p=0.036). While the preoperative liquid food fasting duration negatively affected the patients' mean scores for the relief and transcendence sub-dimensions of the sense dimension, and the physical, environmental and sociocultural sub-dimensions of the context dimension, the preoperative solid food fasting duration negatively affected their mean scores for the relief and transcendence sub-dimensions of the sense dimension, and the physical, environmental and sociocultural sub-dimensions of the context dimension and the overall General Comfort Questionnaire (p<0.05).
Conclusion: While both the preoperative liquid fasting duration and solid food fasting duration negatively affected the patients' mean scores for the most of the sub-dimensions, the solid food fasting duration also negatively affected their mean score for the overall scale.