Aort kalsifikasyonunun koroner arter bypass cerrahisi sonrası nörolojik ve nörokognitif fonksiyonlara etkilerinin araştırılması
The effects of aortic calcification on neurological and neurocognitive functions in coronary artery bypass graft patients
Yazar: ABDULKERİM ÖZHAN
Danışman: DOÇ. DR. BÜLEND KETENCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Aort = Aorta ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Biliş = Cognition ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Nörobilişsel hastalıklar = Neurocognitive disorders ; Nöroloji = Neurology ; İnme = Stroke ; İskemi = Ischemia

Özet:
Amaç: Nörolojik ve nörokognitif disfonksiyon koroner arter baypas cerrahisi (KABG) cerrahisi sonrası görülebilen önemli komplikasyonlardır. İskemik inme; mortalite, uzamış hastane yatışı, yüksek sağlık hizmeti giderleri ve iş gücü kaybına neden olmaktadır. Asendan aortada aterosklerotik hastalık; sistemik embolizasyon, inme, majör kardiyovasküler ve serebrovasküler olaylar için önemli risk artışına neden olmaktadır. Çalışmamızda KABG hastalarında ameliyat öncesi akciğer grafisinde tespit edilen ve bilgisayarlı tomografi (BT) ile derecelendirilen asendan ve arkus aort kalsifikasyonunun, postoperatif nörolojik ve nörokognitif fonksiyonlara etkisi araştırılmıştır.
Metod: Çalışma prospektif, gözlemsel ve vaka kontrol çalışması olarak tasarlanmıştır. Ocak-Temmuz 2019 tarihleri arasında izole KABG cerrahisi geçiren hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Akciğer grafisinde aort topuzunda kalsifikasyon saptanan 35 hasta vaka grubuna, kalsifikasyon saptanmayan 89 hasta kontrol grubuna dahil edilmiştir. Vaka grubundaki hastalarda toraks BT ile asendan ve arkus aort bilgisayarlı tomografide aort kalsifikasyon skoru (BT-AKS) belirlendi. İskemik inme ve geçici iskemik atak için risk faktörleri tespit edildi. Nörokognitif azalma standartize mini mental durum değerlendirmesi (SMMDD) testi ile postoperatif delİryum yoğun bakım hastalarında konfüzyon değerlendirme testi (YBÜ- KDT) ile değerlendirildi. Gruplar demografik, operatif ve postoperatif değişkenler arasında farklılıklar açısından karşılaştırıldı.
Bulgular: İskemik inme bir hastada, geçici iskemik atak üç hastada tespit edildi ve çalışma süresi içinde insidansı %3.2 olarak hesaplandı. Nörokognitif azalma tespit edilen hasta sayısı vaka grubunda (%48.6), kontrol grubundan (%34.8) daha yüksek olmasına rağmen; istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Yüksek arkus BT-AKS'li (>2250Aü) hastalarda SMMDD skor azalması ve yüzdelik skor azalması anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Vaka grubunda karotis arter darlığı oranı 3.2 kat daha yüksek bulunmuştur. Karotis arter darlığı saptanan hastalarda arkus BT-AKS daha yüksek bulunmuştur.
Sonuç: Aort kalsifikasyonu nörokognitif azalma için risk faktörüdür. KABG sonrası nörolojik ve nörokognitif disfonksiyonun; büyük hasta gruplarında, daha uzun sürede izlemle ve daha detaylı nörokognitif inceleme ile değerlendirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Objective: Neurological and neurocognitive dysfunctions are important complications of CABG surgery. Ischemic stroke results in increased mortality, prolonged hospitalization, higher health care costs, and labor loss. Atherosclerotic disease of the ascending aorta increases the risk for systemic embolization, stroke, major cardiovascular and cerebrovascular events. In this study, the effect of aortic calcification detected on preoperative chest X-ray and graded by computed tomography in CABG patients on postoperative neurological and neurocognitive functions was investigated.
 
Method: The study was designed as a prospective, observational case control study. Patients who underwent CABG surgery between January and July 2019 were included. A total of 35 patients with calcification of the aortic knuckle on chest X-ray made up the case group and 89 patients without calcification were the control group. In cases with calcification, ascending and arcus aorta CT-Aortic Calcification Scores were calculated on thorax CT. Risk factors for stroke and TIA were identified. Neurocognitive decline was evaluated by the SMMSE test and postoperative delirium by the ICU-CAM test. The groups were compared for demographic, operative and postoperative variables.
 
Findings: Stroke was detected in 1 patient and TIA in 3 patients, resulting in a 3.2% cerebrovascular event incidence. The number of patients with neurocognitive decline was higher in the case group (48.6%) than in the control group (34.8%), however not significantly. Both SMMDD score and score percentage reduction were significantly higher in patients with high arcus aorta CT-ACS (>2250 Au). The rate of carotid artery stenosis was 3.2 times higher in the case group. In patients with carotid artery stenosis, arcus aorta CT-ACS was higher.
 
Conclusion: Aortic calcification is a risk factor for neurocognitive decline. Neurological and neurocognitive dysfunction after CABG should be examined in larger patient groups with longer follow-up and more detailed neurocognitive examination.