Hisse senedi endeksleri ile hisse senedine dayalı endeks vadeli işlem sözleşmelerinin etkileşimi: İMKB 30 endeks üzerine bir uygulama ve dünya örnekleriyle karşılaştırma
Interaction between stock indeces and stock index future contracts: An application onİMKB 30 index and comparison with world examples
Yazar: NECMİ NURİ SEVGEN
Danışman: PROF. DR. ERHAN ASLANOĞLU
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Borsa = Stock exchange ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Hisse senetleri = Stocks ; Vadeli işlem sözleşmeleri = Future contracts ; Vektör hata düzeltme modeli = Vector error correction model

Özet:
Bu çalışmanın amacı, İMKB 30 endeksi ile VOB-İMKB 30 endeks vadeli işlem sözleşmelerinin 5 dakikalık fiyat verilerini kullanarak, spot ve vadeli işlem piyasaları arasındaki öncül-ardıl ilişkinin varlığını araştırmaktır. Analizlerde Johansen Eşbütünleşme testi, Vektör Hata Düzeltme Modeli, Nedensellik Testleri, Varyans Ayrışması ve Etki-Tepki Analizi kullanılmıştır. Tüm Analizlerimiz İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının hem fiyat adımlarını daraltmasından önce hem de fiyat adımlarını daraltmasından sonraki döneme ait verileri ayrı ayrı ve tümden kapsayacak şekilde gerçekleştirilmiş olup, güncel veriler dikkate alınarak Türkiye'deki sonuçlar Dow Jones Industrial Average, IBEX35 ve NIKKEI225 endekslerindeki sonuçlarla karşılaştırılmıştır. Yapılan analizler sonucunda iki piyasanın eşbütünleşik olduğu tespit edilmiştir. Ek olarak spot ve vadeli işlem piyasaları arasında bir öncül-ardıl ilişki tespit edilmiş olup, spot piyasa vadeli piyasaya öncülük etmektedir. Fakat bu durum Dow Jones Industrial Average, IBEX35 ve NIKKEI225 endeksleri için hiçbir şekilde benzerlik göstermemektedir.



Anahtar Kelimeler:Yüksek Sıklıkta Veri, Spot Piyasa, Vadeli Piyasa, Granger Nedensellik Testi, Johansen Eşbütünleşme Testi, Vektör Hata Düzeltme Modeli, Etki-Tepki Fonksiyonları

Abstract:
The purpose of this study is to investigate lead-lag relationship between spot and futures markets by using 5 minute price data of İMKB 30 index and VOB-İMKB 30 future contract. In the analysis, the Johansen Cointegration Test, Vector Error Correction Model, Causality Tests, Variance Decomposition and Impulse-Response Analysis were used. All analyses conducted for the period after price step narrowing decision of Istanbul Stock Exchange and for the period before the decision. Afterwards, the results of Turkish markets were compared with World examples through the current data of Dow Jones Industrial Average Index, IBEX35 Index and NIKKEI225 Index. As a result of the analysis, it is found that two markets are cointegrated. In addition, a lead-lag relationship between spot and future market is identified; and, in this relationship spot market acts as the leading one. However, this situation does not show any similarity with Dow Jones Industrial Average Index, IBEX35 Index and NIKKEI225 Index.



Keywords:High Frequent Data, Spot Market, Futures Market, Granger Causality Test,Johansen Cointegration Test, Vector Error Correction Model, Impulse-Response Functions