Temporomandibular eklem disfonksiyonu olan hastalarda tükürük vitamin D, soluble intercellular adhesion molecule-1, matriks metalloproteinaz-8 ve hypoxia inducible factor-1α seviyelerinin incelenmesi
The investigation of salivary vitamin d, soluble intercellular adhesion molecule-1, matrix metalloproteinase-8, and hypoxia inducible factor-1α levels in patients with temporomandibular joint dysfunction
Yazar: BETÜL SUBAŞI AKSAKAL
Danışman: PROF. DR. FATMA ÇAĞLAYAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Eklem ağrısı = Arthralgia ; Kas ağrısı = Muscle ache ; Miyofasyal ağrı sendromları = Myofascial pain syndromes ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, akut ağrılı, temporomandibular eklem disfoksiyonu (TMD) olan hastalarda ve sağlıklı kontrol grubunda tükürük vitamin D, Soluble intercelluler adesion molekülü 1  (sICAM-1),  Matriks metalloproteinaz 8 (MMP-8) ve hypoxia inducible factor-1 alfa (HIF-1ɑ) düzeylerinin araştırılması ve karşılaştırılmasıdır.
Materyal ve Metot: Bu çalışmaya akut TME ağrısı olan 30 hasta ve hiçbir TME şikâyeti ve ağrısı bulunmayan 30 sağlıklı kontrol grubu olmak üzere toplam 60 kişi dâhil edilmiştir. Katılımcıların çalışmaya uygunlukları tespit edildikten sonra klinik ve radyolojik muayeneleri yapılmış ve ardından uyarılmamış tükürük örnekleri alınmıştır. Klinik ön tanı TMD/TK (Temporomandibular eklem disfonksiyonlarında tanı kriterleri)'ya göre konulmuştur. Tükürük numuneleri uygun ortamda muhafaza edilmiş ve vitamin D, sICAM-1, MMP-8 ve HIF-1α seviyeleri ELİSA (Enzim Linked Immüno Sorbet Assay) yöntemi kullanılarak tespit edilmiştir.
Bulgular: D vitamini, sICAM-1 ve HIF-1α seviyelerinde TMD'li grup ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir (p>0.05). D vitamini seviyesi TMD'li grupta (10.72±5.82 ng/ml) kontrol grubuna (14.77±11.02 ng/ml) göre numerik olarak daha düşük tespit edilmiştir. Aynı şekilde sICAM-1 seviyesi de TMD'li grupta (4923.24±3333.12 ng/L) kontrol grubuna göre (5356.85±3579.71 ng/L) daha düşük seviyede tespit edilmiştir. HIF-1α seviyesi TMD grubunda (0.06±0.01 ng/ml) kontrol grubuna (0.06±0.02 ng/ml) göre benzer düzeyde olup, bu farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). MMP-8 seviyesinin TMD grubunda (46810.21±46177.44 pg/ml) kontrol grubuna (26000.72±25853.59 pg/ml) göre daha yüksek seviyede olduğu tespit edilmiş olup gruplar arası farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Akut ağrılı TMD hastalarında tükürük vitamin D, sICAM-1, HIF-1α seviyeleri sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlemlenmezken tükürük MMP-8 seviyesinin TMD grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: HIF-1α, MMP-8, sICAM-1, Temporomandibular eklem disfonksiyonu, tükürük, vitamin D

Abstract:
Aim: The aim of this study was to investigate and compare the salivary vitamin D, Soluble intercellular adhesion molecule 1 (sICAM-1), Matrix metalloproteinase 8 (MMP-8) and Hypoxia-inducible factor 1 alpha (HIF-1ɑ) levels in patients with acute painful temporomandibular joint dysfunction (TMD) and a healthy control group.
Material and method: A total of 60 people, including 30 patients with acute TMJ pain and 30 healthy control groups who had no TMJ complaints and pain, were included in this study. After determining the suitability of the participants for the study, clinical and radiological examinations were performed, and then unstimulated saliva samples were taken. The clinical preliminary diagnosis was made according to TMD/TK (Diagnostic criteria for temporomandibular joint dysfunctions). Saliva samples were stored in an appropriate environment and vitamin D, sICAM-1, MMP-8 and HIF-1α levels were determined using the ELISA(Enzim Linked Immüno Sorbet Assay) method.
Results:  There was no statistically significant difference in vitamin D, sICAM-1 and HIF-1α levels between the TMD group and the control group (p>0.05). The vitamin D level was found to be numerically lower in the TMD group (10.72±5.82 ng/ml) compared to the control group (14.77±11.02 ng/ml). Similarly, the sICAM-1 level was found to be lower in the TMD group (4923.24±3333.12 ng/L) than in the control group (5356.85±3579.71 ng/L). The level of sICAM-1 was found to be lower in the TMD group (4923.24±3333.12 ng/L). The level of HIF-1α was similar in the TMD group (0.06±0.01ng/ml) compared to the control group (0.06±0.02 ng/ml), and these differences were not statistically significant (p>0.05). It was found that the MMP-8 level was higher in the TMD group (46810 Dec 21±46177.44 pg/ml) than in the control group (26000.72±25853.59 pg/ml), and the difference between the groups was statistically significant (p<0.05).
Conclusion: While salivary vitamin D, sICAM-1, HIF-1α levels were not observed in patients with acute painful TMD, there was no statistically significant difference compared to the healthy control group, it was found that the salivary MMP-8 level was significantly higher in the TMD group compared to the control group.
Key Words: HIF-1α, joint dysfunction, MMP-8, saliva, sICAM-1, Temporomandibular, vitamin D