hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
67 numaralı Mühimme Defterinin transkripsiyon ve değerlendirilmesi (1-118)
Transciption and evaluation of Muhimme register number (1-118)
Yazar: YILDIZ KAPÇAK
Danışman: DOÇ. DR. ZÜLFİYE KOÇAK
Bitlis Eren Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Bürokrasi = Bureaucracy ; Defterler = Registers ; Divan-ı Hümayun = Imperial Council ; Eşkiyalık = Banditry ; Mühimme Defterleri = Mühimme Registration Books ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Padişahlar = Padishahes

Özet:
Osmanlı Devleti'nin yönetim organı görevini üstlenen Divân-ı Hümâyûn, Osmanlı merkez teşkilatı içerisindeki en önemli kuruluştu. Devletin dâhili ve harici işleri Divân-ı Hümâyûn'da görüşülüp karara bağlanırdı. Mühimme Defterleri, Divân-ı Hümâyûn'da görüşülüp alınan kararların önemli olanları için yazılan ferman ve namelerin kaydedilmeleriyle ortaya çıkmış bir defter serisidir. Dolayısıyla Divân-ı Hümâyûn'a intikal eden siyasi, idari, iktisadi ve kültürel olaylara ışık tutacak nitelikte pek çok bilgiyi bu defterlerde bulmak mümkündür. Transkripsiyon ve değerlendirmesini yaptığımız 67 numaralı Mühimme Defteri, III. Murad döneminin 1590-1591 yıllarındaki olaylarını ihtiva etmektedir. Defterin ağırlıklı konularını eşkıyalık faaliyetleri oluştursa da zahire ve asker temini, kasaplık, vakıf eserlerinin tamir ve inşası, tayinler ve tımar tevcihi gibi pek çok konu yelpazasine sahiptir. Bu çalışmada; Mühimme Defterleri hakkında genel bilgiler verilmiş, incelenen defterin şekil özellikleri, transkripsiyonu ve hükümlerin kısa özetleri yapılmış, muhtevasındaki olaylar tahlil edilip, dönemin diğer kaynaklarıyla birlikte değerlendirilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Divân-ı Hümâyûn, Mühimme Defterleri, III. Murad, Eşkıyalık, Bürokrasi.

Abstract:
Divân-ı Hümâyûn, highest governing body of the Ottoman State, was the most important institution within the Ottoman central organization. The internal and external affairs of the state were discussed and decided in the Divân-ı Hümâyûn. Mühimme Notebooks is a series of notebooks that emerged by recording the edicts and names written for the important decisions that were discussed and taken in the Divan-ı Hümâyûn. Therefore, it is possible to find a lot of information in these notebooks that will shed light on the political, administrative, economic and cultural events that were transferred to the Divan-ı Hümâyûn. Mühimme Book numbered 67, which we have transcribed and evaluated includes the eventsof the Murad III period in the years 1589-1591. Although banditry activities are the mainsubjects of the notebook, it has a wide range of subjects such as the supply ofgrain andsoldiers, butchery, repair and construction of foundation works, appointments and timarallocation. In this study; General information about the Mühimme Notebooks was given, thehape features, transcription and brief summaries of the provisions of the examined notebook were made, and the events in its content were analyzed and evaluated together with othersources of the period.
Keywords: Dıvan-ı Humayun, Muhimme Registers, III. Murad, Banditry, Bureaucracy.
Osmanlı yönetiminde Hizan (1514-1735)
Hizan under Ottoman rule (1514-1735)
Yazar: HÜLYA KIZILKAYA
Danışman: PROF. DR. MEHMET DEMİRTAŞ
Bitlis Eren Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Bitlis = Bitlis ; Bitlis-Hizan = Bitlis-Hizan ; Kent tarihi = Urban history ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Sancaklar = Sanjaks ; Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure ; Yurtluk-Ocaklık = Yurtluk-Ocaklık ; İdari yapı = Administrative structure

Özet:
Bu çalışmanın amacı Osmanlı Devleti'nin yönetiminde XVI. ve XVII. yüzyıllar arasında Hizan'ın idâri, sosyal ve ekonomik yapısını ortaya koymaktır. Bu çalışmada, Hizan'ın Hükümet sancağı şeklinde idare edildiği bu yıllarda Osmanlı Devleti ile ilişkileri üzerinde durulmuştur. Dolayısıyla bu çalışmanın Hizan'ın Osmanlı idaresindeki durumunun ortaya konulmasına katkı yapabileceği düşünülmektedir. 
1514 Çaldıran Savaşı'ndan sonra Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde etkinliği artan Osmanlı Devleti'nin hâkimiyetini tam anlamıyla pekiştirmek amacıyla yapmış olduğu faaliyetler üzerinde durulmuştur. Bölgenin Osmanlı hâkimiyetine girmesi ile birlikte bölge beylerinin devletle ilişkileri ve faaliyetleri ele alınmıştır. Osmanlı Devleti'nin doğudaki beylerle olan ilişkisi genellikle sınır eksenli bir politikanın ürünü olarak şekillenmiştir. Özellikle İran'ın Osmanlı sınırını tehdit etmesi ve Kızılbaş sorunun yaşanması Osmanlının bölgesel çıkarlarını zedelemiş ve Osmanlının bölgeye yönelmesine neden olmuştur. Hizan'ın söz konusu döneminin daha iyi anlaşılmasında arşiv kayıtları önemli bir veri olarak hizmet etmiştir. Bunun yanı sıra telif eserler, yerli ve yabancı seyahatnameler, anılar, salnameler de kaynak olarak kullanılmıştır.

Abstract:
The aim of this study  is to reveal the administrative, social and economic structure of Hizan between the XVI. and XVII. Centuries under the Ottoman authority. İn this study, the relations with the Ottoman Empire in these years when Hizan was administered as a government sanjak were emphasized. Therefore, it is thought that this study can contribute to revealing the situation of Hizan in the Ottoman administration.
The activities carried out by the Ottoman Empire, whose in fluence increased in the Eastern and Southeastern Anatolia Regions after the Battle of Çaldıran in 1514, in order to fully consolidate its dominance were emphasized. With the entry of the region under Ottoman rule, the relations and activities of the regional lords with the state were discussed. The relationship of the Ottoman Empire with the beys in the east was generally shaped as a product of a border-orientedpolicy. Especially Iran's threat to the Ottoman border and the Kızılbaş problem damaged the regional interests of the Ottomans and caused the Ottomans to turn to theregion. Archival records have served as an important data for a beter under standing of Hiza's period in question. İn addition to this, copyrighted works, domestic and foreign travel books, memoirs, yearbooks were also used as sources.
Değişen deprem yönetmenliklerinin bina performans ve maliyetlerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of changing earthquake regulations on building performance and costs
Yazar: MUHAMMED ÖMER ŞENER
Danışman: DOÇ. DR. NUSRET BOZKURT
Bitlis Eren Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Deprem performansı = Earthquake performance ; Deprem yönetmelikleri = Earthquake regulations ; Maliyet = Cost ; Metraj = Meters

Özet:
Bu tez çalışmasında betonarme binalarda TDY-2007 ve TBDY-2018 deprem yönetmenliklerindeki değişiklikler sonucunda oluşan performans farklarıyla maliyetlerin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Bu amaçla mod-1 mod-2 mod-3 mod-4 mod-5 mod-6 betonarme yapılar ile toplam 6 modelleme üzerinde IDACAD statik paket programıyla çizimler yapılmış ve deprem performans analizleri hesaplatılmıştır. Kaba inşaat metrajları çıkartılıp maliyet hesapları yapılarak her binanın yönetmenlik değişikliği ile yaşadığı analiz değişimleri ve maliyetleri karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak bu tez çalışmasında ile TBDY-2007 ve TBDY-2018 deprem yönetmenlikleri değişikleri ile betonarme yapılarda performans analizindeki değişimler gözlemlenip maliyetlere nasıl etkidiği belirlenmiştir. Her iki deprem yönetmeliğine göre yapılan analiz verilerine incelendiğimde, seçilen örneklerden bina kat adedinin artmasıyla maliyetlerde göreceli artışlar meydana gelirken yapı performanslarında iyileşmeler gözlenmiştir. Bu tez çalışması için seçilen yapı örneklerindeki maliyet farklılıkları sırasıyla %1.29, %24.86, %31,06 oranlarında oluştuğu belirlenmiştir.

Abstract:
In In this thesis, it is aimed to compare the performance differences and costs in reinforced concrete buildings as a result of the changes in the earthquake regulations of TDY-2007 and TBDY-2018.
For this purpose, mod-1 mod-2 mod-3 mod-4 mod-5 mod-6 reinforced concrete structures and 6 models in total were drawn with IDACAD static package program and earthquake performance analyzes were calculated. The rough construction quantities were extracted and cost calculations were made, and the analysis changes and costs experienced by each building with the change in the directive were compared. As a result, in this thesis study, the changes in the TBDY-2007 and TBDY-2018 earthquake regulations and the changes in the performance analysis of reinforced concrete structures were observed and how they affected the costs was determined. Examining the analysis data made according to both earthquake codes, among the selected examples, with the increase in the number of floors of the building, there was a relative increase in the costs, while improvements in the building performances were observed. It was determined that the cost differences in the building samples selected for this thesis were 1.29%, 24.86% and 31.06%, respectively.
Türkiye'de kadın hareketleri ve İslami düşünceye mensup kadınların feminizme yaklaşımı
Women's movements in Turkey and Islamic women approach to feminism
Yazar: GÜLŞAH BİLEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET İŞLER
Bitlis Eren Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Feminizm = Feminism ; Kadın hareketleri = Women movements ; Kadın sorunları = Women problems ; Kadınlık = Femininity ; Modernleşme = Modernization ; Sosyal hareketler = Social movements ; İslamcılık = Islamism ; İslami yaşam = Islamic life ; İslamiyet = Islam

Özet:
Osmanlı Devleti'nin eski gücüne kavuşmak umuduyla yüzünü Avrupa'ya çevirdiği modernleşme süreci, kültürel alanda Batı taklitçiliğini getirmiş, Osmanlı erkekleri kadar kadınlar da bu süreçten etkilenmiştir. Fransız İhtilali sonunda Avrupa'daki yaşantılarına isyan eden kadınlar, kadın hareketlerini başlatmış ve bu hareketler Osmanlı kadınlarına da tesir etmiştir. Bu hareketlerin etkisi ile Osmanlı kadınları İslam'daki yerlerini sorgulamaya başlamış ve Osmanlı'da kadın hareketleri ortaya çıkmıştır. II. Meşrutiyet dönemi ile belirginleşen bu tavır Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla daha görünür hale gelmiş, Batıyı taklit ile modernleşen kadınlar feminist bir kesim meydana getirmiştir. 1980'li yıllarda kamusal alanda görünür olmaya başlayan "İslamcı Kadınlar" ile birlikte "İslamcı feminizm" kavramı gündeme gelmiştir. Bu doğrultuda feminist harekete yakın duran veya feminizmin İslam ile asla bağdaşmadığını savunan farklı tutumlar gelişmiştir. 
Çalışma esas itibariyle Türkiye'de kadın hareketlerine, bakış açılarını İslam'a dayandıran kadın düşünürlerin feminizme ve bu düşüncenin ortaya çıkardığı kavram, tanım ve olaylara yaklaşımını ele almaktadır.

Anahtar Kelimeler: Feminizm, İslamcı feminizm, Kadın Hareketleri, Modernleşme.

Abstract:
The modernization process, in which the Ottoman Empire turned its face to Europe with the hope of regaining its former power, brought Western imitation in the cultural field, and women as well as Ottoman men were affected by this process. At the end of the French Revolution, women who rebelled against their lives in Europe started women's movements and these movements also affected Ottoman women. With the influence of these movements, Ottoman women began to question their place in Islam and women's movements emerged in the Ottoman Empire. This attitude, which became evident with the II. Constitutional Era, became more visible with the establishment of the Republic of Turkey, and women imitating the West created a feminist segment. The concept of "Islamic Feminism" appeared with "Islamic Women", which began to be visible in the public sphere in the 1980s. In line with this, different attitudes have emerged that are close to the feminist movement and argue that feminism is never compatible with Islam. 
The present study fundamentally deals with women's movements in Turkey, the approach of women thinkers who base their perspectives on Islam, to feminism and the concepts, definitions and events revealed by this thought.

Keywords: Feminism, Islamist Feminism, Women's Movements, Modernization.
Bitlis yöresindeki tarihi yapıların jeolojik incelemesi
Geological investigation of historical structures in Bitlis region
Yazar: EMRAH GÜLTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS LEVENT EKİNCİ
Bitlis Eren Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Arkeometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeometri = Archaeometry
Dizin: Bitlis = Bitlis ; Jeolojik inceleme = Geological survey ; Tarihi yapılar = Historic structures

Özet:
Bitlis yöresinin, Van gölü havzasında bulunması, doğal kaynak bakımından zengin olması ayrıca jeopolitik konum olarak da doğu ve batıyı birbirine bağlayan önemli bir koridor görevini görmesi sebebi ile geçmişten günümüze birçok medeniyete ev sahipliği yaptığı bilinmektedir. Bu konuyla ilişkili olarak yapılan arkeolojik çalışmalar ve restorasyon çalışmaları ile birlikte gün yüzüne çıkmış ve asırlardır ayakta durmayı başarabilen tarihi yapıların çeşitliliği, Bitlis yöresinin tam anlamıyla yaşayan biz müze olduğunu göstermektedir. Bu tez çalışmasında Bitlis yöresinin simgesi haline gelmiş önemli tarihi yapılardan 6 (altı) farklı lokasyon (Bitlis Kalesi, Şerefiye Cami, İhsaniye Medresesi, Han Hamamı, El-Aman Hanı, 
Ahlat Selçuklu Mezarlığı) belirlenmiş ve bu lokasyonlardan kayaç örnekleri alınmıştır. Alınan örneklerin ince kesit analizleri yapılarak mineralojik ve petrografik olarak incelenmiş ve hangi tür kayaçlar oldukları saptanmıştır. Aynı zamanda tarihi eserlere ait örneklerle, Bitlis yöresinin jeolojisi ilişkilendirilerek bu tarihi eserlerin yapımında hangi tip kayaçların hangi yöresel birimlerden sağlanarak inşa edildikleri belirlenmiştir.

Abstract:
It is well-known that Bitlis region has hosted many civilizations from the past to the present because it is located in the Van Lake basin, is rich in natural resources and has an important corridor mission connecting the east and west as a geopolitical location. The diversity of historical buildings that have emerged together and managed to stand for centuries reflects that the Bitlis region is truly a living museum. In this thesis, 6 (six) different locations (Bitlis Castle, Şerefiye Mosque, İhsaniye Madrasa, Han Bath, El-Aman Inn, Ahlat Seljuk Cemetery) were determined from the important historical structures that have become the symbols of the Bitlis region, and rock samples were taken from these locations. The mineralogy and petrography of the samples were examined by using thin sections and the type of rocks were determined. At the same time, by associating the examples of historical artifacts with the geology of the Bitlis region, it was determined which type of rocks were built from which local rock units in the construction of these historical artifacts.
Bitlis-Hizan bölgesine ait balların biyokimyasal analizi
Biochemical analysis of honey of Bitlis-Hizan region
Yazar: YUNUS DEMİRKOL
Danışman: PROF. DR. AYŞE DİLEK ÖZŞAHİN KİREÇCİ
Bitlis Eren Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Fenolik bileşikler = Phenolic compounds ; Hidroksimetilfurfural = Hydroxymethylfurfural ; Kimyasal bileşikler = Chemical compounds ; Serbest radikaller = Free radicals ; Şeker = Sugar

Özet:
Bu çalışmada, ülkemizin önemli bal merkezlerinden olan Bitlis ilinin Hizan ilçesinde üretilen balların biyokimyasal analizleri yapıldı. Araştırmada, Hizan'ın farklı yörelerinde arıcılıkla uğraşan köylülerden toplanan 7 adet bal örneği üzerine çalışıldı. Bal örneklerinin; Hidroksimetilfurfural (HMF), antioksidan aktiviteleri, şeker, flavonoid ve total fenolik düzeyleri ölçüldü. HPLC cihazı ile yapılan analiz sonuçlarına göre; 1, 4, 5 ve 7 numaralı balların flavonoid, şeker ve total fenolik düzeyleri doğal balların özelliklerine benzerlik gösterdi. Tüm bal örneklerinin HMF değerleri, bal tebliğinde belirlenen değere uygun bulundu. Araştırmamızda kullanılan balların DPPH ve ABTS radikalleri üzerinde temizleme özelliğine sahip olduğu saptandı. Ayrıca 3 ve 5 numaralı bal örneklerinin maltoz değeri, diğer bal örneklerine oranla biraz daha yüksek bulundu. Maltoz nişastanın hidrolizi sonucu oluştuğu için bitki öz sularında doğal halde bulunamamaktadır. Maltoz içeriği yüksek olan bal örneklerinin, doğal olmayan koşullarda üretildiği şeklinde değerlendirilmektedir.

Abstract:
In this study, biochemical analyzes of honey produced in Hizan district of Bitlis province, which is one of the important honey centers of our country, were performed. In the research, 7 honey samples collected from villagers dealing with beekeeping in different regions of Hizan were studied. Honey samples; Hydroxymethylfurfural (HMF), antioxidant activities, sugar, flavonoid and total phenolic levels were measured. According to the results of the analysis made with the HPLC device; The flavonoid, sugar and total phenolic levels of 1, 4, 5 and 7 honeys were similar to the properties of natural honeys. The HMF values of all honey samples were found to be in accordance with the value determined in the honey communiqué. It was determined that the honeys used in our study have scavenging properties on DPPH and ABTS radicals. In addition, the maltose value of the 3 and 5 honey samples was found to be slightly higher than the other honey samples. Since maltose is formed as a result of the hydrolysis of starch, it cannot be found naturally in plant juices. Honey samples with high maltose content are considered to be produced under unnatural conditions.
Farklı yoğunluk dağılımları kullanılarak 19F füzyon reaksiyonlarının incelenmesi
Investigation of 19F fusion reactions by using different density distributions
Yazar: HÜSEYİN ÇIN
Danışman: PROF. DR. MURAT AYGÜN
Bitlis Eren Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Füzyon = Fusion ; Füzyon reaksiyonları = Fusion reactions ; Nükleer reaksiyonlar = Nuclear reactions ; Tesir kesiti = Cross section ; Yoğunluk = Density

Özet:
Bu çalışmada, 19F çekirdeğinin 9Be, 12C, 16O, 19F, 27Al, 28Si, 30Si, 40Ca, 54Fe, 56Fe, 208Pb ve 232Th gibi on iki farklı çekirdek ile füzyon reaksiyonları optik model (OM) kapsamında incelenmiştir. Reel potansiyel 19F çekirdeğinin on farklı yoğunluk dağılımı için double folding model (DFM) kullanılarak hesaplanmıştır. Buna karşın sanal kısım ise Woods-Saxon (WS) potansiyel olarak alınmıştır. Teorik sonuçlar hem deneysel verilerle hem de bir boyutlu (onedimensional) Wong formülüyle karşılaştırılmıştır. Aynı zamanda analiz edilen tüm füzyon reaksiyonları ve yoğunluk dağılımları için bariyer pozisyonu ve yükseklik değerleri hesaplanmıştır. Son olarak 19F füzyon tesir kesiti hesaplamaları için sanal potansiyel eşitlikleri elde edilmiştir.

Abstract:
In this study, the fusion reactions with twelve different target nuclei such as 9Be, 12C, 16O, 19F, 27Al, 28Si, 30Si, 40Ca, 54Fe, 56Fe, 208Pb and 232Th of 19F nucleus were examined within the optical model (OM). The real potential was calculated by using the double folding model (DFM) for ten different density distributions of the 19F nucleus. On the other hand, the imaginary part was taken as Woods-Saxon (WS) potential. The theoretical results were compared with both
experimental data and one-dimensional Wong formula. Also, the barrier position and height values for all the analyzed fusion reactions and density distributions were calculated. Finally, the imaginary potential equaitons for 19F fusion cross-section calculations were obtained.
Bazı organik yapıların asidik sabitlerinin teorik olarak belirlenmesi
Theoretical determination of acidity constants of some organis structures
Yazar: KAMİL ARAZ
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN YILMAZ
Bitlis Eren Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Gauss fonksiyonları = Gaussian functions ; Protonasyon sabitleri = Protonation constants ; Termodinamik = Thermodynamics ; Termokimya = Thermochemistry

Özet:
​Bu çalışmada daha önceden sentezlenmiş olan azometin ve karboksamid oksim türevi bileşiklerin su ve etanol ortamındaki teorik protonasyon sabiti değerleri çalışıldı.
Çalışmada hesaplamaları yapmak için Gaussian 09, elde edilen sonuçları görüntülemek için GausView 5.0 paket programları kullanıldı. Çalışmanın birinci aşamasında her bir molekülde bulunan tekli bağlar 10'ar derecelik açılarla toplamda 35 basamakta çevrilerek en düşük enerji değerleri bulundu. Daha sonra her bir bileşik semi empirik pm6 metoduna göre optimize edildi. Hesaplamalar sonucunda elde edilen sonuçlardan entalpi ve entropi değerleri kullanılarak protonlanma sabitleri hesaplandı.
Elde edilen teorik protonlanma değerleri ile deneysel veriler karşılaştırılarak değerlerin uyumuna bakıldı.

Abstract:
​In this study, the theoretical protonation constant values of the previously synthesized azomethine and carboxamide oxime derivative compounds in water and ethanol were studied. In the study, Gaussian 09 was used to make the calculations, and GausView 5.0 package programs were used to display the results. In the first stage of the study, the single bonds in each molecule were rotated at 10-degree angles in 35 steps in total, and the lowest energy values were found. Then, each compound was optimized according to the semi-empirical pm6 method. Protonation constants were calculated by using enthalpy and entropy values from the results obtained as a result of the calculations. The obtained theoretical protonation values were compared with the experimental data and the compatibility of the values was checked.