Türkiye'de gülmenin dönüşümü: 1970 ve 2000'li yıllarda gülmenin dönüşümü - Komedi filmlerinin karşılaştırmalı bir analizi
The transformation of laughter in Turkey: An analysis of Turkish comedy movies between 1970's and 2000's
Yazar: SALİHA DENİZ ŞAHİNALP
Danışman: DOÇ. DR. HALİL NALÇAOĞLU
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kültürel İncelemeler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Eleştiri = Criticism ; Film = Film ; Film eleştirisi = Film criticism ; Film çözümleme = Film analysis ; Gülme = Laughter ; Gülmece dili = Humour language ; Kolektif bellek = Collective memory ; Komedi = Comedy ; Kültür = Culture ; Kültürel değerler = Cultural values ; Kültürel ilişkiler = Cultural relations ; Kültürel çözümleme = Cultural analysis ; Kültürel özellikler = Cultural characteristics ; Meddah = Meddah ; Mizah duygusu = Sense of humor ; Popüler kültür = Popular culture ; Sinema = Cinema ; Sinema tarihi = Cinema history ; Sosyal değişme = Social change ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis

Özet:
Gülme, insanlık tarihinin her döneminde temel insan edimi olarak var olmuştur. İnsanın ilk defa ne zaman ve neden güldüğünü bilmesek de; gülmenin, insanın çevresine anlam atfetme aracı olan kültürün bir parçası olduğunu biliyoruz. Bu bağlamda Gülme edimini direk olarak kültürel bağlamda düşünebiliriz.Gülmenin kendisi hiç değişmese de, insanoğlunun neye güldüğü çağdan çağa ve kültürden kültüre hatta aynı kültür içinde on yıldan on yıla, sürekli değişim halindedir. Burdan hareketle, bir toplumun kültürel değişimlerini anlamak ve anlam haritalarını çizmek için gülme biçimlerini anlama çabasının akılcı bir girişim olduğunu düşünüyorum.Eğer belirli bir dönemde neye gülündüğü değişebiliyorsa, özdeşleşmelerin kültürel değeri, yani arzu edilen, hoşlanılan nesneler de değişecektir. Bu dönüşümü anlamak için, gülme üretmeye yönelik popular kültür ürünlerinin analizini yapmak aydınlatıcı olacaktır. Komedi filmlerinin karşılaştırmalı tarihsel analizini yapmak, gülmenin dönüşümünü takip etmek için en iyi yollardan biri olabilir.Bu çalışmada, popüler Türk komedi filmlerini mercek altına alacağım. 1970'lerin Hababam Sınıfı serisini bugünkü versiyonuyla, televizyonlarda senelerdir bıkmadan izlenen İnek Şaban tiplemesini, günümüzün yeni halk kahramanı Recep İvedik'le karşılaştıracağım. Bu ve bunun gibi araştırma nesnesi olarak kullanılacak filmler 1970'ler ve 2000'ler arasında, Türk toplumunda hakim gülmeyi belirlemiştir. Bu dönemler arasında gülmenin farklılıkları anlamak, kültürel dönüşümü de anlamaktır.

Abstract:
The modern times in which postmodern debates take place, oblige us to redefine many concepts in our lives. One of those is laughter as a fundamental human act, displays itself in different ways in history of humanity. Even though we never know when and why a human laughed first, we know that laughter occurs as a part of culture in which people attribute meaning to their environment. So to speak, laughter is directly related to the culture.The laughter itself has not been changing but what we laugh at is permanently subject to an alteration from decade to decade. That is to say, it is a reasonable attempt to explore the ways of laughing so as to figure out the meaning maps and the cultural transformations of a given society.If what is laughed has changed in a given period, the cultural value of identifications, what is desirable and enjoyable have also changed. In order to comprehend that transformation in a given society, it is fruitful to analyze popular culture producing laughter. Historical comparison of the comedy movies can be the best way to pursue the transformation of laughter. In our study, we will compare 1970?s Kemal sunal?s movies like ?Hababam Sınıfı? with 2000?s Hababam Sınıfı and Recep İvedik. Those are also including the characters which produce the dominant laughter in Turkish society between 1970?s and 2000?s. Showing the differences between two periods helps us to figure out the cultural transformation in society.