Antik çağ'dan bugüne Anadolu medeniyetlerinde yaşayan farklı toplumlardaki antropometrik ve radyolojik değerler
Anthropometric and radiologic values at different communities living in Anatolian civilization from antique ages to date
Yazar: AHMET KÜRŞAD AÇIKGÖZ
Danışman: PROF. DR. MEMDUHA GÜLHAL BOZKIR
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Antik Çağ = Ancient Ages ; Antropometri = Anthropometry ; Boy = Body height ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Medeniyet = Civilization ; Morfometri = Morphometry ; Radyografi = Radiography ; Toplum = Society

Özet:
Boy uzunluğu, toplumlar hakkında bilgi vermesi açısından literatürde önemli bir parametre olarak kabul edilmiş ve birçok araştırmacı iskelet kalıntılarından boy uzunluğu tahmini için farklı yöntemler geliştirmiştir. Günümüzde kullanılan ve geçerliliğini koruyan çeşitli yöntemler bulunmaktadır.
Bu projede ilk aşamada, günümüz populasyonundaki yetişkin bireylerin kemik radyografilerinden elde edilen ölçümlerle boy uzunluğu regresyon denkleminin oluşturulması, daha sonra bu denklemin Antik dönemde yaşamış toplumlara ait yetişkin isketlere uygulanması ve değişik boy uzunluğu tahmin yöntemleri ile kıyaslayarak iskelet boylarındaki farklılıkların incelenmesi amaçlanmıştır.
	Çalışmamızda, Van ve Kütahya bölgelerinde yapılan kazılardan elde edilen eski Anadolu toplumlarına ait 158 (84 erkek, 74 kadın) iskelet ile günümüz toplumundaki 167 (97 erkek, 70 kadın) sağlıklı bireyin radyografik görüntülerden alt ve üst ekstremitede bulunan altı uzun kemiğin (humerus, radius, ulna, femur, tibia ve fibula) maksimum uzunluk ölçümleri alınmıştır. Populasyonumuza ait bireylerin maksimum kemik uzunluklarından boy uzunluğu tahmini için doğrusal ve çoklu regresyon denklemleri oluşturulmuştur. Bu denklemlerde standart hata 1,68-4,09 cm aralığında bulunmuştur. Ayrıca toplumumuzdaki kadın ve erkeklerde, boy uzunluğu ile sağ maksimum humerus uzunluğu ölçümleri arasında yüksek bir pozitif korelasyon görülmüştür.
	Çalışma sonucunda, elde ettiğimiz regresyon denklemleri boy uzunluğu tahmininde oldukça güvenilir ve başarılı sonuçlar vermiştir. Bu denklemler özellikle ülkemizde yapılan kazılarda elde edilen tarih öncesinde yaşamış toplumlara ait boy uzunluğu tahmininde bize oldukça kolaylık ve tahmin doğruluğu sağlayacaktır.

Abstract:
Height, has been recognized as an important parameter in literature data in terms of providing information about the community and many researchers have developed different methods to estimate the height of the skeletal remains. Today, there are several methods which has been used and perpetuated the validity.
In this project, in the first stage, it was aimed to form the height regression equation with the measurements obtained from the bone radiographs of the individuals in the adult modern population, then to apply this equation to the adult skeletons belonging to the ancient societies and to compare the differences in the skeletal heights by using different height estimation methods. 
In our study, 158 (84 male, 74 female) skeletons belonging to the ancient Anatolian societies obtained from the excavations in Van and Kütahya regions and the radiographic images of 167 (97 male, 70 female) healthy individuals in today's society were taken the maximum length measurements of six long bones (humerus, radius, ulna, femur, tibia and fibula) in the upper and lower extremities. Linear and multiple regression equations have been formed for estimation of height from maximum bone lengths of the individuals of our population. The standard error estimation in these equations was found in the range of 1,68-4,09 cm. Additionally,  there was a high positive correlation between height and right maximum length of humeus measurements in the females and males in our population.
The regression equations we obtained as a result of the study showed quite successful and reliable results in the estimation of height. These equations will provide us with very easiness and estimation accuracy, especially in the estimation of the heigth of the pre-historic societies obtained in the excavations carried out in our country.