Erkekliğim kabusumdur: Reşat Nuri Güntekin'in romanlarında erkeklik eşiği, teatrallik, performans
My manhood is my nightmare: Threshold of manhood, theatricality, performance in Reşat Nuri Güntekin's novels
Yazar: ESRA İNAN
Danışman: DOÇ. DR. FATİH ALTUĞ
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu tez çalışması Reşat Nuri Güntekin'in 1927 yılı öncesinde tefrika edilen romanlarındaki baş erkek karakterlere odaklanmıştır. Bu noktada sırasıyla Harabelerin Çiçeği, Dudaktan Kalbe ve Bir Kadın Düşmanı romanlarındaki baş erkek karakterler erkeklik eşiği, teatrallik ve erkeklik performansları kavramları çerçevesinde incelenmiştir. Romanlar sundukları erkek karakterler ve temel aldıkları meseleler bakımından farklı erkeklere ve erkeklik performanslarına işaret etmektedir. Bu sebeple her üç bölümde erkeklik eşiği, teatrallik ve erkeklik performansları kavramları farklı meseleler ve anlatı stratejileri üzerinden incelenmiştir. Romanlar yakın okuma yöntemiyle incelenirken anlatısal stratejilere, erkek karakterlerin söylemlerine, roman genelindeki söylem ve eylem varlığına/yokluğuna, roman kişilerinin çevreleriyle ilişkilenme biçimlerine, hangi kadın ve erkek karakterlerin karşı karşıya getirildiğine, çocukluk travmalarına, bedensel işaretler gibi etmenlere de dikkat edilmiştir. Tüm bu incelemeler ışığında erkekliğin tekil, tutarlı ve garanti altına alınmış bir yapıda olmadığı görülmüştür. Erkekliğin öznenin arzularının güdümünde, sabitlenemeyen, içsel çatışmalar içeren, daima yenilenmeye muhtaç bir teatral eylemler dizisi olduğu sonucuna varılmıştır. Aynı zamanda erkeklik eşiğinin her erkek tarafından farklı icra edilen, yanılgı içerebilen ve tüm erkekleri içine alan bir kavram olmadığı görülmüştür.

Abstract:
This thesis focuses on the male protagonists in Reşat Nuri Güntekin's novels published before 1927. At this point, the male protagonists in the novels Harabelerin Çiçeği, Dudaktan Kalbe and Bir Kadın Düşmanı are analyzed within the framework of the concepts of masculinity threshold, theatricality and masculinity performances. The novels point to different men and performances of masculinity in terms of the male characters they present and the issues they are based on. For this reason, the concepts of masculinity threshold, theatricality and masculinity performances are analyzed in each of the three chapters through different issues and narrative strategies. While analyzing the novels with the close reading method, attention was paid to factors such as narrative strategies, the discourses of male characters, the presence/absence of discourse and action throughout the novel, the ways in which the novel's characters relate to their environment, which female and male characters are brought face to face, childhood traumas, and bodily signs. In the light of all these analyzes, it has been seen that masculinity is not a singular, consistent and guaranteed structure. It has been concluded that masculinity is a series of theatrical actions that are guided by the desires of the subject, cannot be fixed, contain internal conflicts and are always in need of renewal. At this point, it has been seen that the threshold of masculinity is performed differently by each man, contains misconceptions and is not a concept that includes all men.