İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin iyi ve kötü kavramlarına yükledikleri anlamlar üzerine uygulamalı bir çalışma
An applicable study on the meanings attached to the conceptions of good and bad elementary school fourth students
Yazar: RABİA AKTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRAN CALP
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Soyut kavramlar = Abstract concepts

Özet:
Bu çalışmada ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin düşünce dünyasındaki iyi ve kötü kavramlarına odaklanılmıştır. Öğrencilerin bu kavramlarla ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının, uygulama öncesi ve sonrasındaki durumunu karşılaştırmalı olarak incelemek amaçlanmaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle deneysel desende yapılan çalışmanın katılımcıları, 25 ilkokul dördüncü sınıf öğrencisidir. Veriler görüşme formu, etkinlik dokümanları ve araştırmacı gözlem notlarıyla elde edilmiştir. Veri analizi için betimsel analiz ve içerik analizinden faydalanılmıştır. Çalışmada öğrencilerin iyi ve kötü kavramlarını nasıl tanımladıkları, kavramları kimlere veya nelere özgü olarak gördükleri, iyilik ve kötülüğün kişiden kişiye değişip değişmediğine dair fikirleri, iyilik ve kötülük yapılma sebepleri, kendisine iyilik veya kötülük yapıp yapamayacağına dair görüşleri nedensellik ilişkileriyle ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. İlk görüşmede öğrencilerin iyi ve iyilik kavramını aynı kabul ederek sorulara insana özgü davranışları örneklendirerek cevaplar verdikleri; son görüşmede ise bu kavramları ayırt ederek amaca uygunluk, fayda sağlama gibi kriterlerin de iyilik olarak kabul edilebileceği yönünde açıklamalar yaptıkları görülmüştür. Kötü ve kötülük kavramıyla ilgili ilk görüşmede insana özgü davranışları örneklendirme yoluna gittikleri son görüşmede cansız varlıkları, durumları da dahil ederek kötülüğü tanımladıkları görülmüştür. Öğrencilerin iyilik ve kötülükle ilgili örnekleri incelendiğinde ilk görüşmede sadece ahlaki kötülüklere örnekler verdikleri fakat son görüşmede ahlaki kötülüklerle birlikte doğal kötülüklere de yer verdikleri sonucuna ulaşılmıştır. İyilik yapılma sebepleriyle ilgili ilk görüşmede öğrencilerin dini gereklilikleri yerine getirme kategorisinde çok sayıda sebep sundukları bu sayının son görüşmelerde azaldığı görülmüştür. Sonuçlardan hareketle, çocuklara iyilik ve kötülüğün insanın bilinçli tercihleriyle yapılan ve toplumu etkileyen davranışlar olduğunun anlatılması ve bireylerin hem kendi hem toplum için üzerine düşen sorumlulukların farkında olmasının gerekliliği üzerinde durulmaktadır.

Abstract:
This study focuses on the concepts of good and bad in the world of thought of primary school fourth grade students. It is aimed to comparatively examine the students' knowledge, attitudes and behaviors related to the aforementioned concepts before and after the application. The participants of this study, which was carried out in an experimental design with the qualitative research method, are 25 primary school fourth grade students. Data were obtained through interview form, activity documents and researcher observation notes. Descriptive analysis and content analysis were used for data analysis. In the study, it has been tried to reveal how the students define the concepts of good and bad, what they see as specific to whom or what, their ideas about whether good and evil change from person to person, the reasons for doing good and evil, and their views on whether a person can do good or bad for himself through causality relations. In the first interview, the students accepted the concept of goodness and goodness as the same and answered the questions by exemplifying human-specific behaviors; In the last interview, it was seen that by distinguishing the concepts of goodness and goodness, they made statements that criteria such as suitability for purpose and providing benefit can also be accepted as goodness. In the first interview about the concept of evil and evil, it was seen that they tried to exemplify human-specific behaviors and in the last interview, they defined evil by including inanimate beings and situations. When the examples given by the students about goodness and evil were examined, it was concluded that they only gave examples of moral evil in the first interview, but they included natural evils as well as moral evils in the last interview. In the first interview about the reasons for doing good, it was seen that the number of reasons that the students presented within the scope of fulfilling the religious requirements decreased in the last interviews. Based on the results, it is emphasized that goodness and evil are behaviors that are done by people's conscious choices and that affect society, and the necessity of individuals to be aware of their responsibilities for both themselves and the society.