Kainik asit uygulanmış yavru ve yetişkin sıçanların hipokampusunda bazik fibroblast büyüme faktörünün dağılımı: İmmünohistokimyasal çalışma
Time dependent changes in distribution of basic fibroblast growth factor in young and adult rat hippocampus after kainic acid infection: An Immunohistochemical study
Yazar: GÖZDE ERKANLI
Danışman: DOÇ.DR. FERİHA ERCAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Morfoloji = Morphology

Özet:
İnsan temporal lob epilepsisini (TLE) araştırmak amacı ile kullanılan deneysel epilepsi modellerinden biri kainik asit (KA) uygulamasıdır. însan temporal lob epilepsisinde yapılan çalışmalarda bipokampusun CAİ, CA3, CA4 ve dentat girus bölgelerinde hasar olduğu fakat CA2 nöronlarının korunduğu gösterilmiştir. KA enjeksiyonu sonucunda da TLE ile benzer patolojik bulguların olduğu gözlenmiştir. Heparine bağlanan büyüme faktörleri ailesinin bir üyesi olan bazik fibroblast büyüme faktörünün (bFBF) beyinde birçok bölgede yüksek seviyelerde bulunduğu, mezenkimal ve nöroektodermal hücrelerde proliferasyon indüksiyonu ve artışı, yaşam devamlılığı, apoptotik hücre ölümü inhibisyonu, morfolojik değişiklikler, gelişim, farklılaşma, yaşlanma gecikmesi ve anjiogenez, doku farklılaşması, dokuya özgü fonksiyonların düzenlenmesi, yara iyileşmesi, reorganizasyon, tamir ve koruma görevlerinin olduğu gösterilmiştir. Yapılan çalışmalar hipokampusta bFBF immünoreaktivitesinin yaygın olarak astrositlerde ve CA2 bölgesindeki piramidal nöronlarda lokalize olduğunu göstermiştir. Genel olarak, yaşa bağlı kognitif değişiklikler hipokampus plastisitesinde azalmayla birlikte büyüme faktörü ekspresyonunda değişikliklere neden olabilir. Bu çalışmanın amacı yavru ve yetişkin sıçanlara KA enjeksiyonu ile oluşturulan deneysel epilepsi modelinde hipokampusta yaşa ve zamana bağlı olarak meydana gelen morfolojik değişiklikleri ve bFBF immunoreaktif hücrelerin yoğunluğundaki değişiklikleri incelemektir. Bu çalışmada Wistar albino ırkı beş günlük yavru ve 2 aylık yetişkin sıçanlara 7mg/kg dozunda intraperitoneal KA enjeksiyonu yapılmıştır. Kontrol grubundaki sıçanlara serum fizyolojik enjeksiyonu yapılmıştır. Enjeksiyondan 15, 30 ve 90 gün sonra sıçanlar intrakardiyak perfüzyon ile fikse edildikten sonra dekapite edilerek hipokampusları çıkarılmıştır. Alman kriyostat kesitlerin bir kısmına morfolojik değişiklikleri göstermek amacı ile kresil viole boyası uygulanmıştır. bFBF immünoreaktivitesini göstermek amacı ile kriyostat kesitlere fare monoklonal bFBF antikoru kullanılarak immunohistokimya metodu uygulanmıştır. Tüm gruplardaki bFBF-ir astrosiüer ve CA2 piramidal nöronlar sayılmış ve istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Kresil viole ile boyalı kesitlerde yavru ve yetişkin sıçanların hipokampusunda erken dönemde gliozis görülürken, 30 gün ve 90 gün sonraki dönemlerde CAİ, CA3 ve CA4 bölgelerinde piramidal nöronların yerleşiminde düzensizlik ve kayıp görülmüştür. Yetişkin sıçanlara KA uygulamasından 30 gün sonra dentat girus bölgesinde granüler tabakada genişleme görülmüştür. bFBF immunohistokimya bulgularına göre astrositlerin ve CA2 bölgesindeki piramidal nöronların bFBF-ir olduğu gözlenmiştir. Sayısal verilere göre yavru ve yetişkin sıçanlarda KA enjeksiyonundan 15 gün sonra bFBF-ir astrositlerin ve CA2 bölgesinde piramidal nöronların sayısı kontrol grubu ile kıyaslandığında artarken, 30 ve 90 gün sonraki gruplarda azaldığı gözlenmiştir. Sonuç olarak, yavru ve yetişkin sıçanlara KA uygulamasından 15 gün sonra bFBF-ir astrositlerin ve CA2 bölgesindeki piramidal nöronların sayısındaki artışın erken dönemde epileptogeneze karşı gelişen koruyucu reaktif bir tepki olduğunu, ancak bu koruyucu mekanizmanın zamanla değiştiğini düşünmekteyiz.

Abstract:
2. SUMMARY BASIC FIBROBLAST GROWTH FACTOR DISTRIBUTION IN YOUNG AND ADULT RAT HIPPOCAMPUS AFTER KAINIC ACID ADMINISTRATION: AN IMMUNOHISTOCHEMCAL STUDY. Kainic acid (KA) injection is one of the experimental model to study temporal lobe epilepsy (TLE). The studies in the hippocampus of patients with TLE showed that there was neuronal loss injection in CA1, CA3, CA4 and dentate gyrus regions but CA2 region was protected. Similar pathological findings were observed in KA models. Basic fibroblast growth factor (bFGF), a member of the heparin-binding growth factor family, is present in relatively high levels in the brain. It plays an important role concerning the increase and induction of proliferation, survival, inhibition of apoptosis, morphological changes, the maintanence, repair, angiogenesis, differentiation and reorganization of the mesenchymal and neuroectodermal cells. Although bFGF is mainly found within astrocytes throughout the hippocampus, and in pyramidal neurons in the CA2 subregion. Generally, age-dependent cognitive changes cause a decrease in the hippocampal plasticity and changes in the expression of growth factor expression. The aim of this study is to investigate time and age-dependent morphological changes and the distribution of bFGF immunoreactive cells in the hippocampus of KA injected rats. An intaperitoneal injection of 7 mg/kg KA was given to 5 day old and 2 month adult Wistar albino rats. Control groups were given isotonic saline solution intraperitoneally. The animals were sacrificed 15, 30 and 90 days after KA injection. The brain were removed after decapitation and some of the cryostat sections were stained with creysl violet to demonstrate morphological changes. Mouse monoclonal bFGF antibody was used with immunohistochemical methods to demonstrate the bFGF immunoreactivity. bFGF-ir astrocytes and CA2 pyramidal neurons were quantified and evaluated with statistical methods. Cresyl violet stained sections showed the presence of gliosis in the hippocampus of young and adult rats 15 days after the injection of KA. There was neuronal loss and pyramidal cells were irregularly arranged in CA1, CA3, and CA4 subregions 30 and 90 days after the injection of KA to young and adult rats. Dispersion of granular cells were observed in the hippocampus of adult rats 30 days after KA injection. The study showed that bFGF immunoreactivity was present in astrocytes throughout the hippocampus and in pyramidal neurons of CA2 subregion. Quantitative results showed that the number of bFGF-ir astrocytes and of CA2 pyramidal neurons was increased 15 days after KA injection in the hippocampus of young and adult rats but decreased following 30 and 90 days after injection. We conclude that there is a reactive increase in the number of bFGF-ir cells in the hippocampus of KA injected rats to protect the tissue against epileptogenesis in short term but this protective mechanism is altered in long term.