Kronik hepatit c infeksiyonu olan hastalarda nötrofil/lenfosit oranı ve bunun karaciğer  fibrozis derecesi ile ilişkisinin retrospektif olarak araştırılması
Retrospective investigation of the neutrophil/lymphocyte ratio and its relationship with liver fibrosis grade in patients with chronic hepatitis c infection
Yazar: İLYAS TENLİK
Danışman: PROF. DR. ERSAN ÖZASLAN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Gastroenteroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2012
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Hepatit C virüsü (HCV) tüm dünyada kronik karaciğer hastalığının en önemli sebeplerinden biridir. Hepatik fibrozun ciddiyetini belirlemek kronik hepatit C (KHC) tedavisi ve prognozunu belirlemek için önemlidir. İnflamasyon derecesi ve fibroz evrelemesinde karaciğer biyopsisi halen referans metoddur. Karaciğer biyopsisinin invaziv olması, patoloğun deneyimi ve örnekleme hatası gibi kısıtlamaları olması nedeniyle non-invaziv testler, karaciğer biyopsisi yerine kullanılmak üzere yoğun bir şekilde çalışılmaktadır. Kan nötrofil/lenfosit oranı (NLO) lökosit formülünden hasaplanılabilen basit bir subklinik inflamasyon belirtecidir. Çalışmamızda kliniğimizde  Eylül 2005 ile Mart 2012 tarihleri arasında HCV infeksiyonu tanısı ile takip edilen 62 hasta ve kliniğimize dispepsi şikayeti ile başvurup başka hastalığı olmayan 40 kişinin poliklinik takip dosyaları ve elektronik dosyaları retrospektif olarak incelendi. KHC grubunda hastaların 28'i erkek 34'ü kadın iken, kontrol grubundaki hastaların 20'si erkek 20'si kadındı. Ortalama yaş KHC grubunda ve kontrol grubunda sırasıyla 48.1 ve 45.4 idi. Hem cinsiyet hem de yaş açısından iki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi.  KHC grubu ile kontrol grubunun NLO değerleri sırasıyla 1.86 (0.89-3.94) ve 1.38 (0.73-2.93) olarak saptandı ve bu istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.001). KHC olan hastaların 23 (%37)'ü ileri evre fibrozisli (Ishak skoru> 2)  iken, 39 (%63)'u hafif fibrozisli (Ishak skoru≤ 2) idi. Ortalama NLO değerleri ileri evre fibrozisli hastalarda hafif fibrozu olanlara göre anlamlı olarak yüksekti (sırasıyla 2.10 (1.21-3.54)  ve 1.71(0.89-3.94), p=0.006). Receiver operating characteristic  (ROC) eğri analizinde ileri fibrozis için eşik NLO değeri 1.76 olarak tespit edildi  (sensitivite 86.9%, spesifite 61.5%, NPV 88.9%, PPV 57.1%, AUC: 0.711). Bu sonuçlara dayanarak NLO KHC olan hastalarda fibrozis evresini tahmin etmede kullanılabilir, ancak NLO rutin klinik pratiğe geçmesi ve tedavi ile bu parametrenin nasıl değiştiğinin belirlenmesi için yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Kronik hepatit C, karaciğer  fibrozisi, nötrofil/lenfosit oranı

Abstract:
Hepatitis C virüs (HCV) is one of the leading causes of chronic liver disease in the World. Assessment of the severity of liver fibrosis is important to determine treatment and prognosis. Liver biopsy is still referance method for staging fibrosis and grading inflammation. Because of some limitations of liver biopsy (such as complications, experience of pathologist, sampling error) a lot of  noninvasive tests are in search intensively to use instead of liver biopsy. Blood neutrophil to lymphocyte (N/L) ratio is a simple marker of subclinical inflammation that can be easily obtained from the differential white blood cell count. In our study we retrospectively investigate  datas of  62 patients with chronic hepatitis C that folowed in our clinic and 40 patient that admitted to our clinic with complaint of dyspepsia and without any other diseases, between September 2005 and March 2012. In chronic hepatitis C group there was 28 male and 34 female patiens, in control group there was 20 male and 20 female patients. Mean ages in chronic hepatitis group and control groups were 48.1 and 45.4 years respectively. There is no difference statistically between two groups according to both sex and ages. Mean N/L ratio values in chronic hepatitis C group and control group were 1.86 (0.89-3.94) and 1.38 (0.73-2.93) respectively, and it was significant statistically (p<0.001). In chronic hepatitis C group there were 23 (%37) patients with advanced fibrosis (Ishak score>2) and 39 (%63) patients with mild fibrosis (Ishak score≤ 2). In patients with advanced fibrosis, mean N/L ratio was high according to patients with mild fibrosis (2.10 (1.21-3.54)  and 1.71(0.89-3.94) respectively, p=0.006). In receiver operating characteristic  (ROC) curve analysis, cut off value for N/L ratio in advanced fibrosis was 1.76 (sensitivity 86.9%, specifity 61.5%, NPV 88.9%, PPV 57.1%, AUC: 0.711). According to this results, in patients with chronic hepatitis C, N/L ratio can predict fibrosis stage, but more studies are necessary to use N/L ratio in clinic practice and how this parameter change with treatment.
Key words: Chronic hepatitis C, liver fibrosis, neutrophil/lymphocyte ratio