Anadolu'da farklı yüksekliklerde yetişen bitkilerin yapısal değişiklikleri üzerinde bir araştırma /
Yazar: AHMET GÖNÜZ
Danışman: PROF.DR. BİLKAN ÖZÖRGÜCÜ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1994
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Batı Anadolu = West Anatolia ; Bitki gelişimi = Plant development ; Yükseklik = Altitude

Özet:
Bu çalışmada Batı Anadolu'da yayılış gösteren Origanum onites L., Cyclamen heder i folium Aiton ve Orchis anatolica Boiss türlerinin, yükseklik koşullarına bağlı olarak istatistiksel açıdan önem taşıyan morfolojik, anatomik, fenolojik ve ultrastrüktürel yapılarında gösterdikleri farklılıklar ile Origanum 'da bulunan eterik yağ miktarındaki değişiklikler incelenmiştir. Bu üç bitki türünün de ihracaat yolu ile doğada hızla tüketildikleri göz önüne alınarak yetişme ortamlarının uygunluk dereceleri saptanmaya çalışılmıştır. Sonuçta; 1- Bu bitkilerin yaklaşık 0-1400 m' ler arasında yayılış gösterebildikleri ve geofit olanların yüksek bölgelerde daha iyi geliştikleri belirlenmiştir. 2- Yükseklik artışına paralel olarak ekolojik etkenlerin değişimine ve türlere göre morfolojik yapılarda belirli farklılıklar saptanmıştır. 3- Deneme materyallerinin pH yönünden yaklaşık nötr, kumlu -t mlı hafif kireçli ve tuzluluğu az olan alanlarda gelişme gösterdikleri, ayrıca azot, fosfor ve organik maddesi yeterli olan toprakları tercih ettikleri görülmüştür. 4- Yükseklik artışına paralel olarak anatomik yapılarda beliren farklılıkların yanında stoma sayı ve büyüklüklerinde de değişiklikler meydana geldiği ayrıca ultrastrüktürel yapılarda da belirli farklılaşmaların oluştuğu.ve bunların anatomik bulguları destekler nitelik taşıdığı ortaya konmuştur. 5- Origanum 'da bulunan eterik yağ miktarının yüksekliğe paralel olarak artış gösterdiği belirlenmiştir.

Abstract:
Bu çalışmada Batı Anadolu'da yayılış gösteren Origanum onites L., Cyclamen heder i folium Aiton ve Orchis anatolica Boiss türlerinin, yükseklik koşullarına bağlı olarak istatistiksel açıdan önem taşıyan morfolojik, anatomik, fenolojik ve ultrastrüktürel yapılarında gösterdikleri farklılıklar ile Origanum 'da bulunan eterik yağ miktarındaki değişiklikler incelenmiştir. Bu üç bitki türünün de ihracaat yolu ile doğada hızla tüketildikleri göz önüne alınarak yetişme ortamlarının uygunluk dereceleri saptanmaya çalışılmıştır. Sonuçta; 1- Bu bitkilerin yaklaşık 0-1400 m' ler arasında yayılış gösterebildikleri ve geofit olanların yüksek bölgelerde daha iyi geliştikleri belirlenmiştir. 2- Yükseklik artışına paralel olarak ekolojik etkenlerin değişimine ve türlere göre morfolojik yapılarda belirli farklılıklar saptanmıştır. 3- Deneme materyallerinin pH yönünden yaklaşık nötr, kumlu -t mlı hafif kireçli ve tuzluluğu az olan alanlarda gelişme gösterdikleri, ayrıca azot, fosfor ve organik maddesi yeterli olan toprakları tercih ettikleri görülmüştür. 4- Yükseklik artışına paralel olarak anatomik yapılarda beliren farklılıkların yanında stoma sayı ve büyüklüklerinde de değişiklikler meydana geldiği ayrıca ultrastrüktürel yapılarda da belirli farklılaşmaların oluştuğu.ve bunların anatomik bulguları destekler nitelik taşıdığı ortaya konmuştur. 5- Origanum 'da bulunan eterik yağ miktarının yüksekliğe paralel olarak artış gösterdiği belirlenmiştir.