Türkiye polygala l. (polygalaceae) taksonlarının numerik taksonomik araştırması
A numerical taxonomic research on Turkey polygala L. (polygalaceae) taxa
Yazar: ENDER OKAN KARAHAN
Danışman: PROF. DR. ALİ ASLAN DÖNMEZ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Botanik = Botany
Dizin: Botanik = Botany ; Polygala anatolica = Polygala anatolica ; Polygalaceae = Polygalaceae ; Taksonomi = Taxonomy ; Taksonomik analiz = Taxonomic analysis ; Taksonomik özellikler = Taxonomic features

Özet:
Polygala cinsi Türkiye'de 18 tür ve 2 alttür ile temsil edilmektedir. Bunlardan 17'si doğal, 1'i yetiştirme olup, toplam 20 taksonun 5'i endemiktir. Türkiye'deki Polygala taksonları üzerinde sınırlı araştırma vardır ve taksonlar numerik taksonomik yöntemle analiz edilmemiştir. Bu tez çalışması kapsamında, Türkiye'de doğal olarak bulunan tüm taksonlar morfolojik özellikleri bakımından numerik taksonomik yöntemle çalışılmıştır. Ayrıca, devam eden proje çalışması kapsamında yeni olduğu öngürülen üç taksona ait örnekler de bu çalışma kapsamında analiz edilmiştir. Taksonlara ait tüm karakterler incelenmiş ve taksonomik açıdan bilgi veren nitel ve nicel 40 karakter bu tez çalışması için ölçülmüş ve gözlenmiştir. Bu karakterlere ait tüm karakter durumları her takson için en az üç örnek üzerinden çalışılmıştır. Elde edilen veriler bu amaç için oluşturulmuş veri matrisi şeklinde düzenlenmiş, Temel Bileşenler Analizi, Karakter Ağırlık Analizi ve UPGM taksonların benzerlik ilişkisi Minitab ve PAST 4.08  programları ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.
Yapılan analizlere dayalı olarak taksonların morfolojik benzerlik ilişkisine dayalı sınıflandırması kurulmuştur. Elde edilen benzerlik ilişkisi klasik taksonomik yaklaşım ile karşılaştırılmıştır. Bu tez çalışmasında Türkiye'de doğal olarak yayılış gösteren Polygala taksonlarının fenetik analizi sonucu elde edilen benzerlik ilişkisi klasik taksonomik yaklaşım ile kabul edilen tür sınırlarını doğrular niteliktedir.

Abstract:
Polygala is represented in Turkey with 18 species and 2 subspecies. Among the species 17 are of them native and one of them is cultivated; totally 20 taxa with 5 are of them endemic. There is a few researches on the Turkish Polygala taxa and there is any numerical taxonomic research about them. In the account of this thesis, all of the Polygala taxa have been studied in term of morphology with numerical taxonomical methods. Moreover, the specimens of potentially new taxa for science have been involved in this study and they are also measured in detail. All of the Turkish Polygala examined in term of their morphological characteristic and 40 qualitative and quantitative characters have been selected. At least three specimens have been studied for the measurement and observation of the characters. All of the data obtained from measurement and observations have been transformed to a data matrix, then Principal Component Analysis, Character Wight Analysis, and the similarity analysis of the taxa with UPGM have been analysed comparatively in the programs of Minitab v18 and PAST 4.08.
Taxonomic relationships of the taxa have been established according to their morphological features and a phenogram has been generated for better understanding visually. The taxonomic relationship of the taxa represented by phenogram has been compared with classical taxonomic approach. Taxonomic relationship of the taxa, based on the numerical taxonomic result and conventional taxonomy have been overlapped. Delimitation of the Polygala taxa is also supported by numeric taxonomical approaches.