Farklı yağ kaynaklarından üretilen biyodizellerin setan sayılarını arttırmak için 2-ethylhexyl nitrate katkı maddesinin kullanılması ve etkilerinin araştırılması
Research of the use and effects of 2-ethylhexyl nitrate additive to increase the cetane number of biodiesels produced from different oil sources
Yazar: HALİL ERÜNALİ
Danışman: DOÇ. DR. FEVZİ YAŞAR
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Enerji, sanayi devriminin erken başlamasından itibaren sosyo-ekonomik büyümeyi sürdürmek için temel parça haline gelmiştir. Dünyanın pek çok ülkesi ihtiyaç duyduğu enerjinin büyük bir kısmını petrolden karşılamakta olup bu petrolün büyük çoğunluğu da ithal etmekte ve bu durum enerji bağımlılığı gibi çok kritik bir problem oluşturmaktadır. Ülkemiz gibi fosil kaynaklı enerjilerinin büyük çoğunluğu ithal eden ülkeler için yerli kaynaklarla üretilebilir alternatif enerji kaynakları çok kritik bir konudur. Alternatif enerji kaynakları içerisinde dünyada giderek önem kazanan biyoyakıtların, fosil kökenli yakıtlara alternatif olarak kullanılabilmesi, enerji konusunda dikkatlerin bu noktaya çekilmesine neden olmaktadır.
Bu çalışmada, ayçiçek yağı, mısır yağı, aspir yağı, kanola yağı ve zeytin yağından biyodizel üretimi araştırılmıştır. Mevcut yağın karakterizasyonu yapıldıktan sonra sırasıyla transesterifikasyon yöntemiyle laboratuvar ölçekli ve motor testlerinde kullanılan biyodizel üretilmiştir. Yağların düşük asit değerinden dolayı (0.22 mgKOH/gr) baz katalizörlü transesterifikasyon tercih edilmiş ve katalizör olarak potasyum hidroksit (KOH) ile alkol olarak metil alkol kullanılmıştır. Ayçiçek yağı, mısır yağı, aspir yağı, kanola yağı ve zeytin yağlarının setan sayıları hesaplanmış ve bu değerler saf halde, %0,1 2-EHN eklenmiş halde ve  %0,25 2-EHN eklenmiş halde EN 14214 ve ASTM D6751 standartlarının uygun olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde, ayçiçek yağı, mısır yağı, aspir yağı, kanola yağı ve zeytin yağından elde edilen biyodizel yakıtının biyodizel üretiminde yaygın olarak kullanılan hammaddelerden elde edilen yakıtlar ile benzer karakteristiklere sahip olduğu anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: 2- ethylhexyl nitrate, Biyodizel, Setan sayısı, Enerji

Abstract:
Energy has become an essential component for sustaining socio-economic growth since the early industrial revolution. Many countries of the world meet most of the energy they need from oil, and the vast majority of this oil is imported, creating a critical problem of energy dependence. Alternative energy sources that can be produced with domestic resources are a very critical issue for countries like our country that import the vast majority of fossil-based energy. The fact that biofuels, which are becoming increasingly important in the world among alternative energy sources, can be used as an alternative to fossil-based fuels causes attention to be drawn to this point in energy.
In this research, biodiesel production from sunflower oil, corn oil, safflower oil, canola oil and olive oil was investigated. After characterization of the available oil, biodiesel used in laboratory scale and engine tests was produced by transesterification method, respectively. Due to the low acid value of the oils (0.22 mgKOH/gr), base catalyzed transesterification was preferred and potassium hydroxide (KOH) was used as catalyst and methyl alcohol as alcohol. The cetane numbers of sunflower oil, corn oil, safflower oil, canola oil and olive oil were calculated and these values were found to be in accordance with EN 14214 and ASTM D6751 standards in pure form, 0.1% 2-EHN added form and 0.25% 2-EHN added form. When the results obtained are evaluated in general, it is understood that biodiesel fuel obtained from sunflower oil, corn oil, safflower oil, canola oil and olive oil have similar characteristics with the fuels obtained from raw materials commonly used in biodiesel production.

Keywords: 2 - ethylhexyl nitrate, Biodiesel, Cetane number, Energy