Türkiye'de muhafazakâr medyanın sosyal hareketler karşısındaki tutumu: Gezi Parkı örneği
The attitude of the conservative media in Turkey towards social movements: Gezi Park instance
Yazar: MERVE ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. YAHYA MUSTAFA KESKİN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Basın = Press ; Gazeteler = Newspapers ; Gezi Parkı = Gezi Park ; Medya = Media ; Muhafazakarlık = Conservatism ; Sosyal hareketler = Social movements ; Türk basını = Turkish press

Özet:
Yaşanan toplumsal değişimlere bağlı olarak modern zamanlardan itibaren her dönemde var olagelen sosyal hareketler, yerleşik düzenin içerisinde, bu düzen için duyulan memnuniyetsizlikler veya mevcut düzeni korumak bağlamında, ortak hedeflere ulaşmayı amaçlayan insan toplulukları tarafından yürütülmektedir. Bu hareketler bazen siyasal perspektifte bürokratik örgütlenme modeli ile ortaya çıkarken bazen de yasal olmayan bir amaçla örgütlenen yapıları anlatmak için kullanılmaktadır. 27 Mayıs 2013 tarihinde İstanbul Taksim'de yer alan Gezi Parkı'nda bazı ağaçların sökülmesine tepki olarak başlayan ve kısa sürede Türkiye'ye yayılan eylemler de başlangıçta birkaç ağacın sökülmesine tepki olarak çevreci yaklaşımla başlayıp, sonraki süreçte engellenmesi noktasında sıkıntıların baş gösterdiği bir harekete dönüşmüştür. 

Bu bağlamda, Günümüzde Muhafazakâr kesime hitap eden olarak nitelendirilen medyada yer alan belli başlı gazetelerin (Sabah, Yeni Şafak, Star, Zaman, Bugün) konu başlıkları, haber sayıları ve köşe yazıları üzerinden konuya dair yaklaşımların nasıl olduğu ve işlenme tarzı bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır.
Çalışmanın amacı ise; Türkiye ve Dünya'nın gündeminden düşmeyen ve her gün farklı bir tarz ile devam eden eylemlerin muhafazakâr medya üzerinden ne derecede ve ne şekilde işlendiği ve topluma olayları nasıl sunduklarının belirlenmesidir.

Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde kavramsal çerçeve adı altında konuyla ilgili olarak belli başlı temel kavramlara yer verilmektedir. İkinci bölümde muhafazakârlık, muhafazakârlığın oluşum ve gelişim süreci ele alınarak ardından Türkiye'deki muhafazakârlık olgusuna değinilmiştir. Ardından sosyal hareketler tanımlaması yapılmış, dünya üzerinde son yıllarda meydana gelen sosyal hareketlerden birtakım örneklere yer verilmiştir. Üçüncü bölüm de, Gezi parkının geçmişten günümüze yeri ve toplumsal olaylardaki konumuna dikkat çekilerek 27 Mayıs 2013 günü meydana gelen Gezi Parkı olaylarına değinilmiştir. Konuyla ilgili referans gazete olarak belirlenen sekiz günlük gazetede yer alan Gezi Parkı olayları ile ilgili haberler, haber başlıkları ve köşe yazıları herhangi bir yorum katılmaksızın olduğu gibi aktarılmaktadır. Referans gazetelerin sundukları Gezi Parkı haberlerinin içerik analizleri yapılarak, gazetelerin söylemlerinden ideolojileri belirlenmeye çalışılmıştır. Dördüncü bölüm olan son bölüm de ise, ele alınan gazetelerin haber başlıkları ve üslubu üzerinden konunun genel değerlendirilmesi yapılmıştır.

Çalışmada yöntem olarak içerik analiz yöntemi uygulanmıştır. Ele alınan 130 gazete nüshası üzerinden gündem ve politika haberleri ile köşe yazıları incelenmiş olup herhangi bir değişikliğe uğramadan direk aktarılmıştır. Sonuç ve değerlendirme kısmında ise gazetelerin kullanmış oldukları üslup ve içerikler ile olayların genel değerlendirmesi yapılmış, konuya dair birtakım öneriler sunulmuştur.

Anahtar kelimeler: Gezi Parkı, Muhafazakârlık, Medya, Sosyal Hareketler

Abstract:
Since the modern times, social movements have existed in parallel with social changes that carried out by human communities. Human communities aim to achieve common goals as part of the dissatisfactions towards the established systems or to protect the existing one.  While sometimes these movements emerge with a bureaucratic organization model in political perspective, other times they are used to describe the organized structures with illegal purposes. The protests which had started at first as a reaction with an environmentalist approach to the uprooting of some trees in Gezi Park, Taksim, Istanbul in May 27th 2013 and had spread through Turkey in a short span of time, later turned into a movement where some difficulties appeared in point of preventing them.

In this regard, the subject of this study is how the approaches were on the subject and the way of they were discussed through the headlines, the number of news and columns of some certain newspapers that partake in the media which is described as appealing to the Conservative wing.
The purpose of this study is to determine in what way and to what extent these movements, which kept on going in different ways every day and were constantly on the agend as of Turkey and the world, were discussed through Conservative media and how they presented the events to the society.

The study consists of four sections: The first section includes some basic concepts on the subject under the name of conceptual framework. In the second section; conservatism and the formation and development of it are discussed and after that, the fact of conservatism in Turkey is addressed. After that, social movements are defined and several examples of social movements, which have occurred around the world in recent years, are mentioned. In the third section; the place and position of Gezi Park in social events from past to present are pointed out and the Gezi Park events which had taken place in May 27th 2013 are addressed. The news, headlines and columns on the Gezi Park events which are taken from the eight daily newspapers that have been decided as the reference newspapers on the subject are cited as they are without any interpretation. The ideologies of the reference newspapers are tried to be determined from their discourse by content analysis on the Gezi Park news that they reported. And lastly in the fourth section, the subject is generally evaluated through the headlines and the tone of the selected newspapers.

The content analysis method is applied in this study. Through the 130 copies of newspapers that are taken in hand, the agenda and politics news and columns are studied and they are cited without going under any changes. In the conclusion and assessment section the events are generally evaluated by the tone and the contents which are used by the newspapers and some suggestions on the subject are offered.

Key words: Gezi Park, Conservatism, Media, Social Movement