Erken çocuklukta günlük iletişim becerilerinin pragmatik profillerinin değerlendirilmesi
The assessment of pragmatics profile of everyday communication skills in the early childhood
Yazar: DİLBER TEZEL
Danışman: PROF. DR. YEŞİM FAZLIOĞLU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engelli Çalışmaları  Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Profil = Profile ; Çocuk gelişimi = Child development ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İletişim = Communication ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Bu araştırmada erken çocuklukta dilin pragmatik profilinin değerlendirilmesine yönelik çalışılmış, normal gelişim ve riskli gelişim gösteren çocukların profilleri karşılaştırılmıştır.Nitel araştırma desenindeki bu çalışmaya, 20 riskli gelişim gösteren ve 20 normal gelişim gösteren 1-4 yaş arası çocuğun ebeveyni katılmıştır. Araştırmanın verileri, Dewart ve Summers (1995) tarafından geliştirilip, araştırmacı tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Okul Öncesi Çocuklarda İletişim Becerilerinin Pragmatik Profili Görüşme Çizelgesi", (The Pragmatics Profile of Everyday Communication Skills in Pre-School Children) "Kayıt Formu" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Aile Bilgi Formu" ile toplanmıştır. Çocukların günlük yaşamlarındaki iletişimsel fonksiyonlarına yönelik ailelerden alınan bilgiler, betimsel analiz ve içerik analizi ile değerlendirilmiştir. 
Araştırmanın sonuçlarına göre, riskli gelişim gösteren çocukların pragmatik dil yetersizlikleri, normal gelişim gösteren çocuklara göre daha fazladır. İletişimi başlatma ve cevap vermede normal gelişim gösteren çocuklar, iletişimde sözel ifadeler ve kelimeleri daha çok kullanırken, riskli gelişim gösteren çocuklarda ağlama, hırçınlık, kızgınlık ve öfke davranışları belirgindir. Başlatılan bir etkileşimi sürdürmede normal gelişim grubunun tamamı hareketler, konuşmalar, kendi dilinde sesler ile katılıp riski gelişim grubunun yarısı katılmakta, yarısı canı isterse, bazen katılmaktadır. Günlük iletişimlerindeki içerikte, her iki grubun iletişimde tercih ettikleri kişiler çoğunlukla aile bireyleridir. Başka çocuklara katılımda da her iki grup benzer şekilde kendiliğinden gidip katılmaktadır. Normal gelişim gösteren çocukların çoğunluğu kitaplara ilgi gösterip içindekileri anlatmaya çalışmaktadır. Riskli gelişim grubundaki çocukların ise kitaplarla ilgilenme oranı düşüktür.

Abstract:
It has been studied on the assessment of the language pragmatics profile of everyday communication the early childhood.  The infants' profiles of normally developing and  risky developing have been compared in this research.In this study conducted  according to the Qualitative Research Method, 1-4 years old 20 normally developing and 20 risky developing infants' parents have been included.    The Data of the study has been obtained by "The Pragmatics Profile of Everyday Communication Skills in Pre-School Children  Form" developed  by Dewart ve Summers (1995) and translated and adapted to Turkish and "Parental Information Form" prepared by the researcher.  The data obtained from parents about childrens' communication functions in their daily life has been evaluated with content analysis and descriptive analysis.
According to the research results, language deficiencies of the risky developing children are more than those of normally developing children. When they initiate and respond the communication, as  normally developing children use more verbal expressions and words; crying, anger, tantrum and rage behaviours are evident in risky developing children. In maintaining an interaction, all of the members of normally developing group join the interaction by  movements, talking and  vocalization, and half of the risky developing group join, the other half sometimes join if they want.  In the content of their communication, while children, mostly preferred for communication, were family members in both groups.  In  joining to other children, both group members join of their own similarly. Majority of the normally developing children are interested in the books and try to explain the content. The rate of interesting in the books is low among risky developing children.