Kocaeli Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi çalışanlarında hasta bina sendromu sıklığı
The prevalence of sick building syndrome among the empoyees of Kocaeli University Research and Practice Hospital
Yazar: BARIŞ CAN
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÇAĞLAYAN
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Hasta bina sendromu = Sick building syndrome ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Hava kirliliği = Air pollution ; Hava kirliliği-bina içi = Air pollution-indoor ; Karbon dioksit = Carbon dioxide ; Kocaeli = Kocaeli ; Personel-hastane = Personnel-hospital ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, KOÜ Araştırma ve Uygulama Hastanesi çalışanlarında HBS (Hasta Bina Sendromu) sıklığı ve ilişkili risk faktörlerini saptayarak gerekli önlemlerin alınması ve çalışanların sağlığını geliştirmektir.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte araştırma tekniği kullanılan bu çalışmada; hastanedeki bütün çalışanlardan (N=2106) tabakalı örnek seçim tekniği kullanılarak örnek seçilmiştir. Örnek büyüklüğü; %95 GA, olayın gerçekleşme olasılığı %50, alfa hata %5 olarak hesaplandığında 327 kişi olarak saptanmıştır. Örnek grubundaki herkese ulaşılmış, soru formu yüz yüze uygulanmış ve çalışma ortamlarına ait CO2, sıcaklık, nem, aydınlık, gürültü ile ELF-EMF düzeyleri ölçülmüştür.
Bulgular: KOÜ Araştırma ve Uygulama Hastanesi çalışanlarında HBS sıklığı %33,3 olarak tespit edilmiştir. Çalışanlarda en sık görülen 5 semptom sırasıyla; yorgunluk (%88,3), uyuşukluk (%58,4), elde kuruluk (51,7), baş ağrısı (%51,4) ve konsantrasyon güçlüğüdür (%43,7). HBS sıklığı, kadınlarda erkeklerden; atopik olanlarda olmayanlardan; çalışma ortamında stres düzeyinin çok olduğunu düşünenlerde az olduğunu düşünenlerden istatistiksel olarak anlamlı derecede fazladır. Benzer şekilde HBS sıklığı, çalıştığı odanın sıklıkla; havasız, sıcak, havası kuru, hoş olmayan kokuya sahip, fazla aydınlık ve tozlu/kirli olmasından şikayet edenlerde, etmeyenlere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptanmıştır. HBS riski kişinin çalıştığı odada; pencere yoksa 2,99; sık gürültü oluyorsa 2,66; algılanan temizlik ve konfor verimli bir çalışma için yeterli değilse 2,33 kat artmaktadır. Kişinin çalıştığı odada geçirdiği sürenin her 1 saat artışı HBS riskini %14 arttırırken; kişinin çalıştığı odada ölçülen CO2'nin her 100 ppm artışı ise HBS riskini yaklaşık %35 arttırmaktadır.
Sonuç: Hastane binasında açılabilen pencere sayısı mümkün olduğunca arttırılmalı, doğal havalanamayacak odalarda çalışanlar için havalandırma sisteminin bütün bileşenleri gözden geçirilmeli ve bu süreçte karşılaşılan olası sorunlar çözülmelidir.

Anahtar Kelimeler: Hasta bina sendromu, hava kirliliği, karbon dioksit, çalışan sağlığı.

Abstract:
The Prevalence of Sick Building Syndrome Among the Employees of Kocaeli University Research and Practice Hospital
Barış CAN
Objective: The aim of this study is to determine the prevalence of SBS (Sick Building Syndrome) and its related risk factors among the employees of KOU Research and Practice Hospital and to take necessary precautions to improve employees' health.
Material and Method: In this study cross-sectional research technique was used. The sample was selected by using layered sample selection technique from all employees in the hospital (N=2106). With confidence interval of 95%, alpha error of 5% and probability of occurrence 50% the sample size was calculated as 327 employees. Everyone in the sample group was covered, the questionnaire was applied face to face and the CO2, temperature, humidity, luminance, noise and ELF-EMF levels of the working environment were measured.
Results: The prevalence of SBS in the employees of KOU Research and Practice Hospital was found to be 33,3%. The 5 most common symptoms in the employees were; fatigue (88,3%), numbness (58,4%), dryness at hand (51,7), headache (51,4%) and concentration difficulty (43,7%). The frequency of SBS is statistically significantly higher among, females than males; those who are atopic than not atopic; those who think stress at work is high than those who think stress at work is low. Likewise the frequency of SBS is statistically significantly higher among employees who think the room in which he/she works is often: airless, hot, dry aired, has unpleasant odor, too illuminated or dusty/dirty. The SBS risk increases; 2,99 times more if there is no window in the room; 2,66 times more if there is frequent noise in the room and 2,33 times more if subjective evaluation of cleaning and comfort in a room is not enough for efficient working. Every 1 hour increase of the time spent in the room increases the SBS risk by 14%. Every 100 ppm increase of the measured CO2, increases SBS risk by 35% approximately.
Conclusion: The number of windows that can be opened in the hospital building should be increased as much as possible. All components of the ventilation system must be inspected and any potential problems encountered during this process should be resolved for those who work in the artificially ventilated rooms.
Keywords: Sick building syndrome, air pollution, carbon dioxide, occupational health.