Engelli turizmi: Çanakkale
Disabled tourism: Çanakkale
Yazar: MURAT BALCI
Danışman: PROF. DR. YEŞİM FAZLIOĞLU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engelli Çalışmaları  Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Engelli kişiler = Disabled persons ; Engelliler turizmi = Handicappeds tourism ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Müzeler = Museums ; Çanakkale = Çanakkale

Özet:
İşitme, görme ve bedensel engelli bireylerin turizm hareketliliği içerisinde aktif bir şekilde ikinci şahısların yardımları olmaksızın yer alabilmeleri için turistik bölgeleri meydana getiren turizm paydaşlarının hem kendi içlerinde hem de destinasyon bölgesi ile bir bütün halinde değerlendirilmeleri gerekmektedir. Bu doğrultuda gerek turizm işletmelerini meydana getiren konaklama, ulaşım, yeme-içme, eğlence, müze, plaj gerekse de destinasyon alanında bulunan doğal ve arkeolojik alanlarda gerekli düzenlemelerin yapılarak erişilebilir hale getirilmeleri gerekmektedir. Bununla birlikte turizm paydaşları arasındaki sürecin işlerliği, işbirliği, koordinasyonunda önemli bir pozisyonda bulunan turizm işletmecilerinin bedensel, görme ve işitme engelli bireyleri dolayısıyla da engelli turizmini tanımaları, ihtiyaçları konusunda bilgi sahibi olmaları işitme, bedensel ve görme engelli bireylere sunulacak hizmetlerin kalitesini ve etkisini artıracaktır.
Engelli Turizmi: Çanakkale konulu tez çalışmasında Çanakkale şehri esas alınarak Çanakkale şehrinde bulunan turizm işletme belgeli üç ve üzeri yıldızlı oteller bedensel, işitme ve görme engelli bireylere uygunlukları açısından incelenmiş, konaklama ve müze yöneticilerinin engelli turizm konusundaki beklenti ve görüşlerine dayalı olarak engelli turizmine bakış açıları nasıldır? sorusu ile bedensel, işitme ve görme engelli bireylerin engelli turizmine bakış açıları nasıldır? sorunsalları yanıtlanmaya çalışılmıştır. 
Bu doğrultuda gerçekleştirilen Engelli Turizmi: Çanakkale konulu tez çalışmasında ulusal ve uluslararası alan yazın taraması gerçekleştirilerek birinci kısımda engelli kavramı, ikinci kısımda ise engelsiz turizm kavramı üzerinde durularak açıklanmıştır. Tezin son bölümü olan üçüncü kısmı ise alan çalışmasının bulgularını içermektedir. Verilere ulaşmak için anket tekniği kullanılmıştır. Çanakkale'de üç ve üzeri yıldızlı otellerde çalışan 50 işletme yöneticisine ile Çanakkale genelinde bulunan özel ve devlet müzelerinde görevli 52 müze yöneticisine engelli turizmi konusundaki farkındalıklarını belirlemeye dönük olarak anket çalışması uygulanmıştır. Bununla birlikte üç, dört, beş yıldızlı 21 adet otele otellerin bedensel, görme ve işitme engelli standartlarına uygunluğunu belirlemek amacıyla anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Son olarak da bedensel, işitme ve görme engelli 150 bireye engelli bireylerin engelli turizmine bakış açılarını değerlendirmeye yönelik (turistik ürün/katılım/beklenti/destinasyon/konaklama/müze/plaj/seyahat engelleri) anket formu uygulanmıştır.
Gerçekleştirilen çalışma sonucunda Çanakkale İlinin engelli bireylere yönelik destinasyon olarak büyük bir potansiyele sahip olmakla birlikte, gerek tesis gerek işgörenler gerekse de şehirde gerçekleştirilen mekânsal düzenlemeler olarak "Engelli Turizmine" henüz hazır olmadığı sonucu ortaya konmuştur.

Abstract:
In order for individuals with hearing, visual and physical disabilities to actively participate in tourism mobility without the assistance of second parties, it is necessary to evaluate tourism stakeholders as a whole both within themselves and with the destination region and to make them accessible by making necessary arrangements both in the natural and archaeological areas and in the accommodation, transportation, eating, drinking, entertainment, museum, beach and destination areas that form the basis for tourism businesses. In addition, the fact that tourism operators, who have an important position in the operability, cooperation and coordination of the process among tourism stakeholders, have information about accessible tourism and individuals with hearing, visual and physical disabilities and their needs will increase the quality and impact of the services to be provided to those individuals.
Disabled Tourism: In this thesis, based on the city of Çanakkale, three, four and five star hotels operating in Çanakkale were examined in terms of their suitability for individuals with physical, hearing and visual disabilities. In this thesis, the perspectives of accommodation and museum managers about accessible tourism were investigated in relation to their expectations and views. This thesis also analysed the perspectives of individuals with physical, hearing and visual disabilities about accessible tourism.
In this context, similar academic studies in the national and international literature were reviewed. In the first part, the concept of disability was explained with an emphasis on the concept of accessible tourism in the second part. The third part of the thesis contains the findings of the field study. Questionnaire technique was used to access the data. In order to determine their level of awareness about accessible tourism, a questionnaire was conducted with 50 business managers working in three, four and five star hotels in Çanakkale and 52 museum managers working in private and state museums across Çanakkale. In addition, a survey was conducted to determine the suitability of 35 three, four and five star hotels to the needs and standards of individuals with physical, hearing and visual disabilities. Finally, a survey form (touristic product / participation / expectation / destination / accommodation / museum / beach / travel barriers) was applied to 150 individuals with physical, hearing and visual disabilities to evaluate their perspective on accessible tourism.
As a result of the study, it was revealed that Çanakkale Province had a great potential as a destination for disabled individuals and that it was not yet ready for "Accessible Tourism"  in terms of facilities, employers and spatial arrangements in the city.