Bilim kurgu sinemasında işlevsel renk kullanımı
Functional color usage in science fiction cinema
Yazar: HALİD BİLAL TANRIKULU
Danışman: PROF. DR. MEHMET KESİM
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Bilim-kurgu = Science-fiction ; Görsel anlatım = Visual expression ; Renkler = Colors ; Sinema = Cinema ; Sinematografi = Cinematography

Özet:
İnsanın yüzey üzerine resmetme eyleminin ilk örneklerinden itibaren karşılaşılan renk kullanımı zamanla sanat ve tasarımın önemli unsurlarından biri olmuş ve bazı felsefeciler, sanatçılar ve bilim insanları tarafından hem teoride hem de pratikte üzerinde çalışılan bir alan halini almıştır. Film sanatı ortamında da kendisine önemli bir yer edinen renkler sanatçılar tarafından anlam yaratma, duygu aktarımı ve görüntülerin estetik ve psikolojik etkilerini pekiştirme amaçlarıyla kullanılmaktadır. Renklerin bahsedilen amaçlara yönelik kullanımını sağlayan üç temel işlev vardır. Zettl bu üç temel işlevi; bilgi verme, kompozisyon yaratma ve etkileyicilik işlevi olarak adlandırmaktadır.
Bilim kurgu sineması gelişen bilim ve teknoloji ile doğru orantılı olarak önem kazanmaktadır. Bu türün tarihsel gelişimi incelendiğinde yine teknolojiyle paralel şekilde görsel boyuta da gösterilen önemin de arttığı görülmektedir. Dolayısıyla görsel anlatının bir unsuru olan renkler de bu türün sinematografik anlatısında aynı derecede önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı belirli bilim kurgu sineması tema ve alt türleri üzerinden seçilen filmlerde renklerin üç ana işlevine yönelik kullanımını incelemektir. Çalışmanın kuramsal çerçevesinde renk ve bilim kurgu konuları çeşitli yönleri üzerinden ele alınmaktadır. Ardından amaçlı örneklem yöntemi ile seçilen Gattaca, Dark City, The Matrix, Blade Runner 2049, Mad Max: Fury Road, The Road, 2001: A Space Odyssey, Star Wars serisi, Avatar ve Arrival filmlerinde renklerin üç temel işleve yönelik kullanımı incelenmiş ve yorumlanmıştır.
Anahtar Sözcükler: Renk, Sinematografi, Görsel Anlatı, Bilim Kurgu.

Abstract:
The use of color, that has been experienced since the human's first attempt of painting on a surface, has become one of the significant factors of art and design in time, and in addition to that it has turned into an area that is studied by some philosophers, artists and scientists both in theory and in practice. The colors, which has an important place in the film art, are used by the artists for the purpose of creating meaning, transferring emotions and supporting the aesthetic and psychological effects of the images. There are three basic functions that ensure the use of colors for the purposes mentioned. Zettl calls these three main functions; informational function of color, compositional function of color and expressive function of color.
Science fiction cinema has gained importance in parallel to recent developments in science and technology. As far as the historical pattern of this genre is considered, it can be noticed that the importance given to visuality increases simultaneously with the technological advancements. Therefore, colors as elements of visual narration, play equally crucial role in the cinematographic narration of this genre. The aim of this study is to examine three main functions of color usage in movies that are selected based on their specific themes and sub-genres of science fiction cinema. In theoretical framework of the study, color and science fiction topics are examined through various aspects. Then, the color usage for three main functions is examined and interpreted in Gattaca, Dark City, The Matrix, Blade Runner 2049, Mad Max: Fury Road, The Road, 2001: A Space Odyssey, Star Wars series, Avatar and Arrival films selected with the purposive sampling method.
Keywords: Color, Cinematography, Visual Narrative, Science Fiction.