Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında devletin öldürmeme yükümlülüğü
The obligation of the state to not deprire the ri̇ght to life in the light of European Court of Human Right and Turki̇sh Constitutionsl Court
Yazar: İRFAN TÜNER
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM YILMAZ
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi = European Convontion on Human Rights ; Kamu hukuku = Public law ; Mahkeme kararları = Court decisions ; Türk Anayasası = Turkish Constitution ; Yaşama hakkı = Right to life ; Yükümlülük = Obligation

Özet:
Yaşam hakkı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında kutsal bir hak olarak kabul edilir. Bu hak, Devlete iki tür yükümlülük yükler: negatif yükümlülük ve usuli yükümlülüktür. Bunlardan ilki, devlet güçlerinin yaşam hakkına keyfi müdahalesini yasaklamaktadır. Ancak bu haklara saygı duyma ve bu hakları koruma görevi İHAM kararlarına göre olumlu yükümlülük oluşturmaktadır. Usul yükümlülüğü, yaşam hakkı tehlikeye atıldığında veya güvenlik güçleri tarafından ihlal edildiğinde başlar. Bu çalışma ilk yükümlülük üzerine odaklanmıştır ve negatif yükümlülüğün temel ilkelerini somutlaştırmayı amaçlamaktadır: Devletin yaşam hakkını ihlal etmeme yükümlülüğü. 
 
Çalışmanın birinci bölümünde, yaşam hakkının genel çerçevesi ulusal ve uluslararası yasal dayanaklarla açıklanmaktadır. Ardından, çalışmanın konusunu netleştirmek için farklı yükümlülük türlerine dikkat çekilmiştir. İkinci bölümde, olağan ve olağanüstü zamanlarda yapılan sınırlama hükümleri, Türk Anayasası düzenlemeleri ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin karşılaştırması ile açıklanmaktadır. Üçüncü bölümde, olumsuz yükümlülüğün ihlali olarak görülen özel durumlar ayrıntılandırılmıştır. Aynı zamanda, dolaylı olarak aynı duruma uygulanan bazı ulusal ceza, ceza infaz kurumları da tartışılmaktadır.

Abstract:
The right to life is considered as a sacred right under the decisions of the European Court of Human Rights and the Turkish Constitutional Court. This right imposes two types of obligations on the State: negative obligation and procedural obligation. The first one prohibits the arbitrary interference of the state forces to the right to life. But also the duty to respect and to protect this right constitute the positive obligation embodied in it according to ECHR decisions. The procedural obligation begins when the right to life is endangered or deprived by security forces. This study focuses on the first obligation and aims to concretize the main principles of the negative obligation: the obligation of the state to not deprive the right to life. 
     
In the first part of the study, the general framework of the right to life is explained with the national and international legal bases. Then, the different kinds of obligation are point out in order to clarify the subject of the study. In the second part, the restriction clauses in ordinary and emergency times are explained with the comparison of the articles of the Turkish constitution and the European Convention of Human rights. In the third part are elaborated the specific situations which are considered as a breach of the negative obligation. It is also discusses some national criminal punishment execution institutions which bring indirectly to the same situation.