Yetimlere yönelik bir eğitim kurumu Darülhayr-i Ali
An educational organiation for orphans: Darulhayr-i Ali
Yazar: HİKMET ZEKİ KAPCI
Danışman: PROF. DR. MEHMET METİN HÜLAGÜ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Tarih = History
Dizin: Abdülhamid II = Abdülhamid II ; Darülhayr-i Ali = Darulhayr-i Ali ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Yetim = Orphan ; Yetiştirme yurtları = Orphanages ; Çocuk yuvası = Orphanage

Özet:
Yetim ve kimsesiz çocukların korunması ve eğitilmesi her devletin öncelikli görevleri arasındadır. Osmanlı Devleti'nde önceleri vakıflar aracılığıyla bu hizmet verilmiştir. Bilahare, farklı kurumlar tesis edilmek suretiyle yetimlerin topluma kazandırılmasına çalışılmıştır.Darülhayr-i Âli yetimlerin barınması ve iaşesinin yanı sıra meslek eğitimi alarak iş sahibi olmalarını sağlayan bir okul olmuştur. Eğitim programı ihtiyat sınıfı ile birlikte yedi yıl olarak planlanmıştır. Yedi yılın sonunda başarılı olan 25 öğrenciye de 2 yıl mesleklerinde gelişmeleri için eğitim hakkı tanınmıştır. Ancak, 1903'te açılan okul 1909'da kapanmış olduğu için sınırlı sayıda mezun verebilmiş, mesleklerinde ilerlemeleri için sunulan 2 yıllık eğitim ise verilememiştir. Kuran-ı Kerim, ilmihal, ahlak derslerinin yanında Türkçe, kıraat, imla, tarih ve coğrafya dersleri de okutulmuştur. Ayrıca, beden eğitimi, resim ve müzik dersleri programda yer aldığı gibi matematik, hendese ve ilm-i eşya dersleri ile defter tutma usulü de programda mevcuttur.Darülhayr-i Âli'de meslek eğitimi vermek amacıyla terzilik, marangozluk, kunduracılık, halıcılık, oymacılık ve mürettiplik şubeleri tesis edilmiştir. Ayrıca, şimendifercilik eğitimi verilmek suretiyle demiryolu işletme memuru yetiştirilmiştir.Sultan II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesinin ardından onun adına tesis edilmiş olan Darülhayr-i Âli'nin kapatılması kararlaştırılmıştır.

Abstract:
The protection and education of the orphan lonely children are among the preferential duties of every state. In Ottoman Empire this service was given formerly by institutions. Later, by establishing different organizations they worked to integrate the orphans to the society.Besides sheltering the orphans in and feeding them ?Darülhayr-i Ali? had been a school that afforded them with a job receiving vocational education. Training program was planned as seven years including prudence class. 25 successful students at the end of the seven years were allowed to receive an education for two years in order to advance in their careers. Nevertheless , as the school was closed in 1909 which was opened in 1903, limited number of students were graduated and they were not allowed to receive two years of education to advance in their careers.Beside Quran, İlmihal, and Morality lessons Turkish, Reading, Orthography, History and Geography lessons were given. As Gymnastics, Drawing and Music take place in program and also Mathematics, Geometry, İlm-I Eşya lessons exist in the program with a bookkeeping lesson.At ?Darülhayr-i Ali?, for the purpose of giving vocational education, tailoring, carpentry, shoemaking, carpet making, intaglio, compositoring, departments were founded. Furthermore railroad operators were trained by giving railroad education.After Sultan II. Abdulhamid was dethroned, they decided to close ?Darülhayr-i Ali? which was founded in the name of him.