İslam ve Konfüçyanizm bağlamında Konfüçyanist Müslümanlığın doğuşu ve gelişimi
In the content of İslam and Confucianism the origin and development of Muslim Confucians
Yazar: ESRA ÇİFCİ
Danışman: PROF. DR. ÖMER FARUK HARMAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy ; Tarih = History
Dizin: Dinler tarihi = History of religions ; Felsefe = Philosophy ; Konfüçyüsçülük = Confucianism ; Müslümanlık = Muslimism ; Çin = China ; Çin kültürü = China culture ; İslam felsefesi = Islamic philosophy ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu tezde İslam'a Konfüçyanist bir söylem kazandırma amacıyla Ming hanedanlığının (1368-1644) sonu Qing hanedanlığının başlarında (1644-1911) Çin'de etkin olmuş ve Konfüçyanist Müslümanlar (huiru) olarak adlandırılan Çin Müslüman alimler ve onların başlattığı ilmî hareket incelenmiştir. Konfüçyanist Müslümanlar, İslam ve Çin düşünce mirasını Konfüçyanizm üzerinden başarılı bir şekilde uzlaştırarak onu Neo Konfüçyanist terminolojide ve klasik Çince olarak ifade etmiş, faaliyetleri ile İslam'a yeni bir söylem kazandırdıkları gibi düşünceleri ile İslamî Neo Konfüçyanizm inşa etmişlerdir. Konfüçyanist Müslümanların doğuşu, gelişimi ve fikirlerinin konu edinildiği bu tezin birinci bölümünde İslam'ın Çin'e girdiği dönem olan Tang hanedanlığından (618-906) Konfüçyanist müslümanların çıkış dönemi olan Ming hanedanlığı sonlarına kadar olan süreç incelenerek onların sosyo-politik ve tarihsel arka planları analiz edilmiştir. Böylece niçin 16. yüzyılın sonlarında ortaya çıkmış oldukları ve neden daha önce Çince İslami eserler kaleme almadıkları değerlendirilmiştir. İkinci bölümde Konfüçyanist Müslümanlığın gelişiminde önemli bir faktör olan ve Jingtang Jiaoyu (cami eğitimi) olarak isimlendirilen medreseleri, ilham aldıkları kaynaklar, aralarındaki ilim ağı ve Çin'de faaliyet gösterdikleri önemli şehirler incelenerek ilmî ve fikrî arka planları tespit edilmiştir. Üçüncü bölümde Han Kitab (Çince İslami Metinler) külliyatı olarak isimlendirilen Konfüçyanist Müslümanların eserleri incelenmiş, dördüncü bölümde ise bu eserlerde İslam ve Konfüçyanizm'in, nasıl mezcedildiği "Dao-âlem-insan" ilişkisi üzerinden analiz edilmiştir. Böylece Konfüçyanist müslümanların kimlikleri, faaliyetleri, eserleri incelenerek İslam ve Çin düşüncesi arasındaki benzerlikler ve farklılıklar üzerinden iki düşünce geleneğinin nasıl bir araya getirildiği değerlendirilmiştir.



Anahtar Kelimeler: İslam, Konfüçyanizm, Neo Konfüçyanizm, KonfüçyanistMüslümanlar, Han Kitab. Çin.

Abstract:
The subject of this thesis, a group of Sinicized Muslim Scholars who are called Muslim Confucians (huiru), were effective at late Ming (1368-1644) and early Qing (1644-1911) period, their activities and thoughts. Muslim Confucians accommodated and harmonized Islamic and Chinese intellectual heritage successfully by Confucianism and they articulated Islam employment of the Neo Confucian lexicon in classical Chinese and they produced a Chinese Islamic corpus in third decades of the 17.th century. Therefore they both created a new discourse for Islam in Chinese and established "Islamic Neo Confucianism" with their thoughts. In this thesis, I aim to analyse the origins and development of Muslim Confucians and understand their harmonization Islam with Confucian thought. Chapter one outlines socio-political and historical background of Muslim Confucians from Tang dynasty (618-906) through the Ming dynasty and will speculate about why Muslims didn't needed produce any significant output in Chinese throughout that period. Chapter two traces their educational system, one of the key factors behind the development of the Muslim Confucians, Jingtang Jiaoyu (Scripture Hall Education) and examining their inspired Islamic sources, scholarly network and key cities throughout China therefore their scholarly and ideological background will illuminate. Chapter three introduces their output in Chinese, Han Kitab corpus (Chinese Islamic Canon), its themes and genres. Chapter four analyses their thoughts and their harmonization analyses regarding to "Dao- cosmos-human" relations. Consequently I argue about their identity, acts and literary output to show how Islam and Confucianism is harmonized by differentiations and similarities.



Keywords: Islam, Confucianism, Neo Confucianism, Muslim Confucians, Han Kitab,
Chin