Precede-proceed eğitim tabanlı programın genital hijyen davranışlarını geliştirmeye etkisi
The effect of the precede-proceed based training program on  improving genital hygiene behaviors
Yazar: MANOLYA PARLAS
Danışman: PROF. DR. GÜLŞEN ERYILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Genital hastalıklar = Genital diseases ; Genitalia = Genitalia ; Kadın sağlığı = Women's health ; Sağlık eğitimi = Health education ; Vajina = Vagina ; Vajinal akıntı = Vaginal discharge ; Vajinit = Vaginitis

Özet:
Amaç: Araştırma, PRECEDE-PROCEED eğitim tabanlı programın genital hijyen davranışlarını geliştirmeye etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metod: Araştırma ön test-son test, randomize, kontrol gruplu deneysel türde yapılmıştır. Araştırma, Erzurum Saltuklu Aile Sağlığı Merkezi'nde Haziran 2017- Ocak 2018 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmaya 60 deney, 60 kontrol grubu olmak üzere 120 genital enfeksiyonlu kadın alınmıştır. Veriler "Kişisel Bilgi Formu", "Genital Hijyene Yönelik Bilgi, Tutum ve İnançları Belirleyen Veri Formu" ve "Genital Hijyen Davranışları Envanteri (GHDE)" ile toplanmıştır.
Bulgular: Deney grubundaki kadınların %32.5'inin, kontrol grubundaki kadınların  %38.3'ünün vajinal akıntıda değişiklik olması şikayeti ile sağlık kuruluşuna başvurduğu belirlenmiştir.
Deney grubunda yer alan kadınların %19.2'sinin bakteriyel vajinozis, %12.5'inin kandidiyazis, kontrol grubundaki kadınların %15'inin bakteriyel vajinozis ve %8.3'ünün kandidiyazis tanısı aldığı saptanmıştır.
Deney ve kontrol grubundaki kadınların genital hijyen bilgi puan ortalamaları karşılaştırıldığında; deney grubundaki kadınların ön testte genital hijyen bilgi puan ortalamaları 8.0±2.1 olduğu, kontrol grubundaki kadınların ön test genital hijyen bilgi puan ortalamaları 8.5±1.9 olduğu belirlenmiştir. Deney grubundaki kadınların son testte genital hijyen bilgi puan ortalamaları 12.6±0.9 olduğu, kontrol grubundaki kadınların  son test genital hijyen bilgi puan ortalamaları 8.7±1.8 olduğu belirlenmiştir. Son testte gruplar arasındaki puan farkının istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.001).
Deney ve kontrol grubundaki kadınların genital hijyen tutumlarının puan ortalamaları karşılaştırıldığında; deney grubundaki kadınların ön testte genital hijyen tutum puan ortalamaları 9.9±2.3 olduğu, kontrol grubundaki kadınların ön test genital hijyen tutum puan ortalamaları 10.3±2.0 olduğu belirlenmiştir. Deney grubundaki kadınların son testte genital hijyen tutum puan ortalamalarının 12.8±l.7 olduğu, kontrol grubundaki kadınların son test genital hijyen tutum puan ortalamalarının 10.2±2.0 olduğu belirlenmiştir. Son testte gruplar arasındaki tutum puan farkının istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.001).
Deney ve kontrol grubundaki kadınların GHDE puan ortalamaları karşılaştırıldığında; deney grubundaki kadınların ön testte GHDE puan ortalamalarının 77.2±12.9, kontrol grubundaki kadınların ön testte GHDE puan ortalamalarının 77.3±12.4 olduğu belirlenmiştir. Deney grubundaki kadınların son testte GHDE puan ortalamalarının 93.1±7.7, kontrol grubundaki kadınların son testte GHDE puan ortalamalarının 77.4±12.1 olduğu belirlenmiştir. Gruplar arasındaki puan farkının istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.001).
Sonuç: PRECEDE-PROCEED eğitim tabanlı programın genital hijyen davranışları üzerine etkili olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Genital hijyen, Kadın sağlığı, Precede-Proceed model, Sağlık eğitimi.

Abstract:
Aim: The study was conducted to investigate the effect of a training program based on the PRECEDE-PROCEED Model on improving genital hygiene behaviors.
Material and Methods: This study was carried out using experimental research design with pre- and post-tests, randomized and a control group. The study was conducted at Erzurum Saltuklu Family Health Center between June 2017 and January 2018. Of the women with genital infections, 120 women were included in the study, of which 60 were in the experimental group and 60 were in the control group. The data were collected by "Personal Information Form," "Genital Hygiene Knowledge, Attitude and Beliefs, Questionnaire" and "Genital Hygiene Behavior Inventory (GHBI)".
Results: It was determined that 32.5% of the women in the experimental group and 38.3% of the women in the control group admitted to the health center with a complaint of change in vaginal discharge.
Of the women in the experimental group, 19.2% had bacterial vaginosis, 12.5% had candidiasis; and, of the women in the control group, 15% had bacterial vaginosis and 8.3% was found to be diagnosed with candidiasis.
When the mean genital hygiene knowledge scores of the women in the experimental and the control groups were compared, it was determined that the mean pre-test genital hygiene knowledge score of the women in the experimental group was 8.0±2.1 and the mean pre-test genital hygiene knowledge score of the women in the control group was 8.5±1.9. The mean post-test genital hygiene knowledge score of the women in the experimental group was 12.6±0.9 and mean post-test genital hygiene knowledge score of the women in the control group was 8.7±1.8. In the post-test, the difference in scores between the groups was found to be highly statistically significant (p<0.001).
When the mean genital hygiene attitude scores of the women in the experimental and the control groups were compared, it was determined that the mean pre-test genital hygiene attitude score of the women in the experimental group was 9.9±2.3 and the mean pre-test genital hygiene attitude score of the women in the control group was 10.3±2.0. The mean post-test genital hygiene attitude score of the women in the experimental group was 12.8±1.7 and the mean post-test genital hygiene attitude score of the women in the control group was 10.2±2.0. In the post-test, the difference in attitude scores between the groups was found to be highly statistically significant (p<0.001).
Considering the comparison of the mean GHBI scores of the women in the experimental and the control groups, it was determined that the mean pre-test GHBI score of the women in the experimental group was 77.2±12.9 and the mean pre-test GHBI score of the women in the control group was 77.3±12.4. The mean post-test GHBI score of the women in the experimental group was 93.1±7.7 and the mean post-test GHBI score of the women in the control group was 77.4±12.1. The difference in scores between the groups was found to be highly statistically significant (p<0.001).
Conclusion: It was found that the PRECEDE-PROCEED based training program was effective on the genital hygiene behaviors.
Keywords: Genital hygiene, Women's health, Precede-Proceed model, Health education.