Evre 3-5 kronik böbrek hastalarında kırılganlık ve sarkopeni
Fraility and sarcopenia in stage 3-5 chronic kidney patients
Yazar: AYŞEGÜL TANGÜNER
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN KARAKÖSE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Çalışmamızda evre 3-5 kronik böbrek hastalarında ve kontrol grubunda ki sağlıklı kişilerde sarkopeni ve frajiliteyi, prevalanslarını, risk faktörlerini değerlendirmek ve bu grupları sarkopeni ve kırılganlık açısından kendi aralarında karşılaştırmayı amaçladık. 
 Metod: Birinci gruba evre 3 KBH olan 40 hasta, ikinci gruba evre 4 KBH olan 33 hasta, üçüncü gruba evre 5 KBH olan 30 hasta ve dördüncü gruba bilinen herhangi bir böbrek hastalığı olmayan yaklaşık 30 sağlıklı erişkin katılımcı dahil edildi. Katılımcıların, yaşları, cinsiyeti, kilosu, boyu, beden kitle indeksleri ve demografik bilgileri kaydeildi. Son 1 hafta içinde alınan kan örneklerinden yapılan laboratuvar değerlendirmelerinden serum Na, K, üre, kreatinin, eGFR, ürik asit, albümin, AST, ALT, LDL, HDL, total kolesterol, trigliseritler, LDH, hemoglobin, demir, toplam demir bağlama kapasitesi, transferrin saturasyonu, ferritin, vitamin B12, 25 (OH) vitamin D3, folat değerleri kaydedildi. Ayrıca ek hastalıklar ve hastaların kullandığı ilaçlar kaydedildi. Kırılganlık, FRAIL ölçeği ile değerlendirildi. Sarkopeni tanısı için EWGSOP2 kriterleri kullanıldı.
Bulgular: Kırılganlık ölçek skoru üzerinden iki grup karşılaştırıldığında; KBH olmayan grubun %80'inin normal olduğu, %20 sinin prefrail olduğu görülmüş olup hiç kırılgan kimse saptanmamıştır. KBH olan grupta ise; %47,6'sının prefrail, %29,1'inin ise kırılgan olduğu görülmüştür. Sarkopeniye bakarsak; KBH olan grubun%38,8'inin muhtemel sarkopenik, %2,9'un sarkopenik, %3,9'un şiddetli sarkopenik olduğu, %54,4'ünün ise sarkopenik olmadığı tespit edilmiştir. KBH olmayan grupta; katılımcıların %83,3'ünün sarkopenik olmadığı, %16,7'sinin ise sarkopenik olduğu ve bu grupta muhtemel sarkopenik ve şiddetli sarkopenik kişilerin olmadığı gösterilmiştir. Frail ölçek skorları karşılaştırıldığında; prefrail yada frail olmayanların en fazla olduğu grup kontrol grubuyken, Evre 3 KBH grubuna bakıldığında çoğunluğun prefrail kişilerden oluştuğu, Evre 4 KBH grubunda normal, prefrail ve frail olan kişilerin eşit oranda dağıldığı, Evre 5' te ise çoğunluğun prefrail kişilerin oluşturduğu tespit edilmiştir. Prefrail olanların ise en fazla Evre 3 KBH grubunda yer aldığı görülmüştür. Sarkopenisi olmayanların oranının en yüksek olduğu grup kontrol grubuyken; muhtemel sarkopenik ve sarkopenik olanların oranının KBH evresi ilerledikçe arttığı gösterilmiştir.
Sonuç: Çalışmamızda kırılganlığın KBH'da daha çok görüldüğü, muhtemel sarkopenik ve sarkopenik olanların oranının KBH evresi ilerledikçe arttığı gösterilmiştir.

Anahtar kelimeler: Evre 3- 5 KBH, sarkopeni, kırılganlık,Frail ölçeği,Ewgsop2

Abstract:
Aim: In our study, we aimed to evaluate sarcopenia and fragility, their prevalence, and risk factors in stage 3-5 chronic kidney disease patients and healthy people in the control group, and to compare these groups among themselves in terms of sarcopenia and fragility.
Methods: 40 patients with stage 3 CKD were included in the first group, 33 patients with stage 4 CKD were included in the second group, 30 patients with stage 5 CKD were included in the third group, and approximately 30 healthy adult participants without any known kidney disease were included in the fourth group. Participants' ages, gender, weight, height, body mass index and demographic information were recorded. From laboratory evaluations made on blood samples taken in the last week, serum Na, K, urea, creatinine, eGFR, uric acid, albumin, AST, ALT, LDL, HDL, total cholesterol, triglycerides, LDH, hemoglobin, iron, total iron binding capacity, transferrin saturation, ferritin, vitamin B12, 25 (OH) vitamin D3 and folate values were recorded. Additionally, comorbidities and medications used by the patients were recorded. Frailty was assessed with the FRAIL scale. EWGSOP2 criteria were used for sarcopenia diagnosis.
Results: When the two groups were compared based on the frailty scale score; It was observed that 80% of the non-CKD group was normal, 20% was prefrail, and no frail individuals were detected. In the group with CKD; It was observed that 47.6% were prefrail and 29.1% were fragile. If we look at sarcopenia; It was determined that 38.8% of the CKD group was probable sarcopenic, 2.9% was sarcopenic, 3.9% was severely sarcopenic, and 54.4% was non-sarcopenic. In the non-CKD group; It was shown that 83.3% of the participants were not sarcopenic, 16.7% were sarcopenic, and there were no possible sarcopenic or severe sarcopenic people in this group. When Frail scale scores are compared; While the group with the highest number of prefrail or non-frail people was the control group, when we looked at the Stage 3 CKD group, it was determined that the majority consisted of prefrail people, in the Stage 4 CKD group, normal, prefrail and frail people were equally distributed, and in Stage 5, the majority consisted of prefrail people. It was observed that those who were prefrail were mostly in the Stage 3 CKD group. The group with the highest rate of people without sarcopenia was the control group; It has been shown that the ratio of probable sarcopenic and sarcopenic patients increases as the CKD stage progresses.
Conclusion: Our study showed that frailty is more common in CKD and that the ratio of possible sarcopenics and sarcopenic patients increases as the CKD stage progresses.

Key words: Stage 3-5 CKD, sarcopenia, frailty, Frail scale, Ewgsop2