Adiposit, hepatosit hücre soyları ve kokültürlerinde klopidogrelin; CD68 gen anlatımı ve DNA hasarı üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigating the effects of clopidogrel on CD68 gene expression and DNA damage in adipocyte, hepatocyte cell lines and co-cultures
Yazar: ELİF BAYAR
Danışman: PROF. DR. BELGİN SÜSLEYİCİ DUMAN
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
Tüm dünyada bulaşıcı olmayan hastalıklar arasında en fazla ölüme kardiyovasküler hastalıklar sebep olmaktadır.
Klopidogrel tüm dünyada koroner kalp hastalığı, serebrovasküler hastalık ve periferal arter hastalığı gibi kardiyovasküler rahatsızlıklarda sıklıkla reçete edilen ve kullanılan antitrombosit etkili ilaçların etken maddesidir. Oral yolla alınan, bağırsaklarda absorbe edilip karaciğerde metabolize edilen antitrombosit ilaçların etken maddesi olan klopidogrel bisülfatın karaciğerde ne gibi yan etkilere neden olduğu ise tam olarak bilinmemektedir.
Çalışmamızda klopidogrel bisülfatın, karaciğere özgü hücreler olan hepatositler ve adipositler üzerindeki DNA hasarı ve CD68 gen anlatım düzeyleri üzerindeki etkilerini belirlemeyi amaçladık. Bunun yanı sıra kokültür uygulamasıyla hepatosit ve adipositleri bir araya getirerek, bu hücrelerin aynı ortamda bulunmasının CD68 gen anlatımlarında yaratabileceği değişikliği saptamayı da amaçladık. AML12 hepatosit ve 3T3-L1 adiposit hücre soyuna ait hücre kültürlerine ve kokültürlerine ayrı ayrı 24 saatlik 7.5 µM, 40 µM ve 75 µM dozlarında klopidogrel uygulaması yapıldı. Komet analizi yöntemiyle klopidogrel bisülfatın hepatosit ve adipositler üzerindeki DNA hasarına etkisi belirlendi. 
Klopidogrel bisülfatın hepatositler ve adipositler üzerinde yarattığı DNA hasarı değerlendirildiğinde DNA hasarının 7.5 µM ve 40 µM dozlarında artış gösterdiği, 75 µM uygulandığında ise düşüş gösterdiğinin saptanması, hücrelerde DNA hasar onarım mekanizmalarının devreye girdiğini düşündürmektedir. 
Hepatosit hücre kültürü ve kokültüründe klopidogrel bisülfata yanıt olarak CD68 gen anlatım düzeyleri değerlendirildiğinde; 7.5 µM dozlarında en yüksek seviyede gen anlatımına ulaştığı, 40 µM ve 7.5 µM dozlarında ise gen anlatım düzeyinin giderek düştüğünün saptanması, klopidogrelin yüksek dozlarda karaciğer dokusunda izlenen inflamatuar yanıtı azaltıcı yönde etki yaptığını işaret ediyor olabilir. Adiposit hücre kültürü ve kokültürlerinde ise 7.5 µM, 40 µM ve 75 µM olan ilaç uygulama dozlarının artışı ile paralel olacak şekilde CD68 gen anlatım düzeylerinin yükselmesi, ilaç dozundaki artışın yağ dokuda ve yağlanmış karaciğerde inflamatuar yanıtı uyarıcı yönde etki yaptığını göstermektedir. 
Yaptığımız literatür taramalarında, klopidogrelin adiposit ve hepatosit hücre soylarındaki DNA hasarı ve CD68 gen anlatım düzeyleri üzerine etkisini rapor eden bir çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışmamız bu alanda özgün bir çalışma olma özelliği taşımaktadır.

Abstract:
Cardiovascular diseases are the leading cause of mortality from noncommunicable diseases all over the world. Clopidogrel is a commonly prescribed antiplatelet agent in cardiovascular diseases such as coronary heart disease, cerebrovascular disease or peripheral arterial disease all over the world taken orally, absorbed in intestine and activated in liver. Whereas the possible side effects of clopidogrel on liver remains unknown.
We aimed to find out the effects of clopidogrel bisulfate on DNA damage and CD68 gene expression levels in hepatocytes and adipocytes.
Additionally hepatocytes and adipocytes were co-cultured in order to detect alterations in CD68 gene expression levels in hepatocytes and adipocytes grown in the same medium. Thus, AML12 hepatocytes and 3T3-L1 adipocytes were exposed to clopidogrel bisulfate in 7.5 µM, 40 µM and 75 µM concentrations for 24 hours.
The effects of clopidogrel bisulfate on DNA damage in hepatocytes and adipocytes are detected via comet assay. When we evaluated the results of DNA damage in hepatocytes and adipocytes exposed to clopidogrel bisulfate, we determined that DNA damage in 7.5 µM and 40 µM concentrations tended to increase in despite of decreasing DNA damage in 75 µM concentration that may indicate DNA repair mechanism was activated in cells that were exposed to 75 µM clopidogrel bisulfate.
The CD68 gene expression levels were found to decrease as a response to increasing clopidogrel applications in AML12 hepatocytes, which demonstrate that high drug levels may reduce inflammatory response in hepatocytes. The CD68 gene expression levels in adipocyte cell cultures and co-cultures were found to escalate with increasing drug concentrations may imply that increasing drug administration induced inflammatory response in fat tissues and fatty liver in contrary to hepatocytes.
We did not observe any research in the literature reporting the effects of clopidogrel on CD68 gene expression and DNA damage adipocyte and hepatocyte cell lines. Our experiment is characteristic of being an original work in this area.