Murat dağı (Uşak, Kütahya) alpin ve subalpin bölgesinin bazı bitki topluluklarında azot dönüşümleri üzerinde araştırmalar
Studies on the nitrogen transforms in the some plant communities of the alpine and sub-alpine belts in Murat mountain (Uşak, Kütahya)
Yazar: MEHMET CÜNEYT ÜNVER
Danışman: PROF. DR. GÜRCAN GÜLERYÜZ
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany

Özet:
Murat dağı (Didymus) çok sayıda endemik türü içeren florası ve farklılaşmışvejetasyon tiplerini barındırdığından Türkiye'nin 122 Önemli Bitki Alanı (ÖBA) arasındadır(Çırpıcı, 2005). Çalışmamızda, serpantin ana materyale sahip Murat dağı alpin ve subalpinbölgesinin bodur çalı (Juniperus communis), keçemsi (Plantago holosteum) ve otlak alan(Alyssum virgatum) topluluklarının toprağında azot mineralleşmesi araştırıldı. Azotmineralleşmesi toprağın iki farklı katmanında (0-5 cm ve 5-15 cm) alan inkübasyonuyöntemiyle çalışıldı. Net mineral azot verimi ile toprak özellikleri (nemi, pH, organik C,toplam N, maksimum su tutma kapasitesi, C/N oranı) arasındaki ilişkisi belirlendi. Netmineral azotun mevsimsel değişiminin anlamlı (P<0.05) olduğu saptandı. Yıllık net mineralazot veriminin (0-15 cm'lik toprak katmanında) topluluklar arasındaki farkın anlamlıdır(P<0.05) ve Plantago holosteum keçe topluluğunda 59 kg / ha / yıl-1, Juniperus communisbodur çalı topluluğunda 53 kg / ha / yıl-1 ve Alyssum virgatum otlakalan topluluğunda 43 kg /ha / yıl-1 olarak bulundu. Toprak neminin azot mineralleşmesinde sınırlayıcı olduğu belirlendi.Net mineral azot ve nitrifikasyon oranı ile toprak özelliklerinden nem arasında anlamlı(P<0.05) pozitif korelasyon saptandı. Fakat, Net mineral azot ve nitrifikasyon oranı ile toprakorganik karbonu arasındaki korelasyon anlamlı negatif olarak bulundu.Anahtar Kelimeler: Azot mineralleşmesi, Nitrifikasyon, Serpantin, Alpin kuşak, Muratdağı, Juniperus bodur çalı topluluğu, Plantago keçemsi topluluk, Alyssum otlakalan topluluğuStudies on the nitrogen transforms in the some plant communities of the Alpineand Sub-alpine Belts in Murat Mountain (Uşak, Kütahya

Abstract:
Murat (Didymus) Mountain is endowed with a rich flora containing numerous endemicspecies and forming several well-distinguished vegetation types. For this reason, the mount isone of the 122 Important Plant Areas (IPAs) of Turkey (Murat Mountain, IPA 38). Nitrogenmineralization was investigated in the soil of the dwarf shrub (Juniperus communis), mat(Plantago holosteum) and grassland (Alyssum virgatum) communities with serpentinesubstratum in the alpine and sub-alpine belts of Murat Mountain. The N mineralization andannual net production in two soil depths (0-5 and 5-15 cm) of three communities weremeasured with a field incubation technique. Simple correlation analyses were performedbetween net N-mineralization and soil properties (soil moisture, pH, Organic C, total N,Water Holding Capacity, C/N rate). The significant seasonal fluctuation of net mineralnitrogen was found (P<0.05). Significant differences were detected in annual Nmineralization rates (in the 0-15 cm depth of soils) among three communities (P<0.05).Annual net mineral nitrogen yield in the soils of Plantago mat community, Juniperus dwarfshrub community and Alyssum grassland community was 59 kg / ha / y-1, 53 kg / ha / y-1 and43 kg / ha / y-1, respectively. Soil moisture was limited on N mineralization. Significantpositive correlation between Net N mineralization and/or nitrification and soil moisture wasfound (P<0.05). However, the correlation between the soil organic C and net N mineralizationand nitrification rates was a negative significantly (P<0.05).Key Words: N mineralization, nitrification, serpentine, alpine belt, Murat Mountain,Juniperus dwarf shrub community, Plantago mat community, Alyssum grassland commu