1171 tarihli, 281 numaralı Rumeli Kazasker Ruznamçesi
Rumelia Ruznamçe Notebook dated 1171, numbered 281
Yazar: SEMRA YILMAZ TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTUĞRUL ORAL
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih ve Medeniyet Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Tarih ve Medeniyet Araştırmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Kadıasker ruznamçesi = Kadıasker ruznamçesi ; Kazasker = Military judge ; Medreseler = Madrasahs ; Müderrisler = Müderrisler ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Ruznamçe Defterleri = Official transactions ; İlmiye Teşkilatı = Ilmiye Organization ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Osmanlı devlet teşkilatının en temel kurumlarından biri olan ilmiye teşkilatı her zaman merak edilen ve hakkında türlü çalışmalar yapılmış olan önemli bir teşkilat olmuştur. Yapılan çeşitli arşiv çalışmaları bu teşkilatın detaylarını, ona bağlı kurumları ve bunların çıkış noktalarını, gelişim süreçlerini, yapılan atamaları ve bunların hangi şekil ve usullerle ilerlediği vs. gibi pek çok bilgiyi gün yüzüne çıkarmıştır. İşte bu arşiv çalışmalarından elde edilen bilgilerin önemli bir kısmının kaynağını da ruznamçe defterleri oluşturmaktadır. Ruznamçeler, Osmanlı ilmiye bürokrasisinin işleyişini ve taşra teşkilatının yapısını anlatan en önemli yazılı belgelerdir. Benim ele aldığım bu çalışmada, İstanbul Müftülüğü, Şeriyye Sicilleri Arşivi, 1171 tarihli, 281 Numaralı Rumeli Ruznamçe Defteri'nin miladi 1758 yılında deftere kayıtları yapılan kadı ve müderris atamaları, mülazim isimleri ve mülazemete kabul şekilleri gibi bilgiler mevcuttur. Ruznamçe incelendiğinde, ilmiye teşkilatı içerisindeki medrese, müderris, kadı, kazasker ve diğer önemli konular hakkında özet ve özel bilgilere ulaşılabilmetekdir. Defterlerde ayrıca mezkûr dönemi kapsayan azil, atama, terfi süreçleri, kaza ve medrese isimlerine de ulaşılabilmektedir. Bu çalışmada ayrıca ilmiye teşkilatında kadılık, şeyhülislamlık ve müderrislik görevlerinin tek kişiye verildiğini kaynaklarla teyit ettik. Bu da kurum ve kuruluşların birbiriyle sıkı alakasını gözler önüne sermektedir. İncelenen vekayiname: İstanbul Müftülüğü, Seriyye Sicilleri Arşivi, 1171 tarihli, 281 Numaralı Rumeli Ruznamçe Defteri

Abstract:
The ilmiye organization, one of the most basic institutions of the Ottoman state organization, has always been an important organization that was curious and about which all kinds of studies were conducted. The various archival works carried out detail of this organization, its affiliated institutions and their exit points, development processes, assignments and the forms and procedures in which they are progressing, etc. He has revealed a lot of information, such as. Here, ruznamçe notebooks are the source of an important part of the information obtained from these archival studies. "Ruznamçe" is the most important written documents describing the functioning of the Ottoman ilmiye bureaucracy and the structure of the provincial organization. In this study, there is information such as the Mufti of Istanbul, the archive of Seriyye records, the appointment of qadi and muderris, the names of Mulazim and the forms of admission to mulazemete, which were recorded in the book in 1758 of the C.E. of Rumelia Ruznamçe notebook dated 1171, numbered 281. When ruznamçe is examined, summary and special information about madrasa, mudarris, qadi, judge of the army and other important issues within the ilmiye organization can be accessed. In the notebooks, you can also access the names of dismissal, appointment, promotion processes, district and madrasa covering the mentioned period. In this study, we also confirmed with sources that the duties of qadi, shaykh al-İslam and mudarris were given to one person in the ilmiye organization. This, in turn, shows the close relationship of institutions and organizations with each other. Reserched Vekayiname: Mufti of Istanbul, archive of Seriyye records, Rumelia Ruznamçe note book dated 1171, numbered 281