Spor yapan ve yapmayan orta öğretim öğrencilerinin beslenme alışkanlıkarı ve dikkat düzeylerinin incelemesi
Examination of the nutritional habits and attention levels of secodary schol students who do end do not do sport
Yazar: AYŞEGÜL ÇELİK
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM BOZKURT
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışma ile spor yapan ve yapmayan ortaöğretim öğrencilerinin beslenme alışkanlıkları ve dikkat düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmada bilgi toplama aracı olarak üç bölümden oluşan anket kullanılmıştır ve anketlerimiz ilk test son test şeklinde uygulanmıştır. İlk bölümde; sosyo-demografik verilerin elde edilmesinde araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu kullanılmış, cinsiyet, sınıf dağılımı gibi kriterlere bağlı tablolar oluşturulmuştur. 
İkinci bölümde katılımcıların sağlıklı beslenme tutumlarını belirlemek için Tekkurşun Demir ve Cicioğlu (2019)'nun geçerlilik ve güvenirlilik çalışması yaptığı Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ) kullanılmıştır. Üçüncü bölümde katılımcıların dikkat düzeyini belirlemek için Benjamin Bourdon tarafından 1955 yılında geliştirilen Bourdan dikkat testinin harf formu kullanılmıştır (Nyssen ve Bourdon 1955). Testler uygulandıktan sonra veriler işlenerek gerekli istatistiksel hesaplamalar yapılmıştır. Çalışmamızın örneklemini Konya merkez ilçesi Selçukluda çeşitli spor branşlarında aktif spor yapan 125 ve spor yapmayan 125 olmak üzere toplam 250 orta öğretim öğrencisi oluşturmuştur.  
Elde edilen verilerin homojenlik ve varyansları test edilmiştir. Verilerin özellik ve dağılımlarına uygun test teknikleri kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım gösterdiği belirlenerek, ikili karşılaştırmalarda Independent Samples t test, çoklu karşılaştırmalarda One-WayAnova, farklılık kaynağının belirlenmesinde ise Tukey HSD testi kullanılmıştır. Ayrıca çalışma başlangıcı ve sonunda yapılan dikkat test puanlarının karşılaştırmasında Paired-Samples t test kullanılmıştır. 
Kullandığımız envanterlerden elde edilen verilerin sonuçlarına göre tüm branşlarda spor yapanların spor yapmayanlara göre dikkat düzeylerinde pozitif yönde anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Aynı guruplar üzerinde Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutumlar ve alt boyutlarında kötü beslenme alt boyutu hariç spor yapanlarda spor yapmayanlara oranla pozitif yönde anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Spor yapmayanlara ait kötü beslenme boyut değerleri spor yapanlara oranla yüksek çıkmış ve elde edilen sonuçların istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir. Bu çalışma bulgularına bağlı olarak spor yapan ortaöğretim öğrencilerinin spor yapmayanlara nazaran daha dikkatli ve beslenme alışkanlıklarının daha pozitif olduğu söylenilebilir. 

Anahtar Kelimeler: Alışkanlık, Beslenme, Dikkat, Eğitim, Spor

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the nutritional habits and attention levels of secondary school students who do and do not do sports.
In the research, a questionnaire consisting of three parts was used as an information collection tool and the questionnaires were applied as the first test and post test. In the first part, in order to obtain socio-demographic data, a personal information form created by the researcher was used, and graphics and tables were created depending on criteria such as gender and class distribution.
In the second part, The Attitudes Towards Healthy Eating Scale, whose validity and reliability studies were conducted by Tekkurşun Demir and Cicioğlu (2019), was used to determine the healthy eating attitudes of the participants. In the third part, the letter form of the Bourdan attention test developed by Benjamin Bourdon in 1955 was used to determine the attention level of the participants (Nyssen and Bourdon 1955).  After the tests were applied, the data were processed and necessary statistical calculations were made. The sample of our study consisted of a total of 250 secondary school students, 125 of whom are active in various sports branches and 125 who do not do sports, in Selçuklu, the central district of Konya. 
The homogeneity and variance of the obtained data were tested. Test techniques suitable for the characteristics and distribution of the data were used. By determining that the data were normally distributed, Independent Samples t-test was used in paired comparisons, One-WayAnova test was used in multiple comparisons, and Tukey HSD test was used to determine the source of difference. In addition, the Paired-Samples t test was used to compare the attention test scores at the beginning and end of the study.
According to the results of the data obtained from the inventories we used, it was determined that there was a positive significant difference in the attention levels of those who do sports in all branches compared to those who do not. On the same groups, it was determined that there was a positive significant difference in the Attitudes Towards Healthy Eating and its sub-dimensions, except for the poor nutrition sub-dimension, in those who do sports compared to those who do not. The poor nutrition dimension values of those who do not do sports were higher than those who do sports, and it was determined that the results obtained were statistically significant. Based on the findings of this study, it can be said that secondary school students who do sports are more careful and have more positive eating habits than those who do not.

Keywords: Attention; Education; Habit; Nutrition; Sports