Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlık ve dijital okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesine yönelik bir eylem araştırması
An action research on the development of digital citizenship and digital literacy skills of 7th grade middle school students
Yazar: RUKİYE GÜLMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL KIRTEL
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Dijital vatandaşlık internette doğru ve bilinçli eylemlerde bulunmayı ve bu eylemlerin hak ve sorumluluklara, etik kurallara uygun olmasını ve teknoloji aracılığı ile katılım ve üretim faaliyetlerinin gösterilmesini kapsamaktadır. Dijital okuryazarlık ise kişinin teknolojiyi eleştirel bakış açısıyla birçok alanda etkin kullanmasına dayanmaktadır.  Dijital vatandaşlık, teknolojinin imkânlarını amacına uygun kullanarak fayda sağlamayı esas alırken dijital vatandaşlığın alt boyutu olan dijital okuryazarlık teknolojiyi kullanma becerileri ile ilgilenir. 
Bu araştırma; ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin dijital okuryazarlık ve dijital vatandaşlık becerilerinin incelenmesini ve etkinliklerin uygulanarak öğrencilerin beceri gelişimi hakkında bilgi elde edilmesini amaçlamaktadır. Bu alandaki yapılan çalışmalara ve araştırmacılara yeni bir bakış açısı sunmayı da hedeflemektedir. Araştırma nitel araştırma desenlerinden eylem araştırması ile gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla;  7.sınıf düzeyinde bir 26 öğrenci ile çalışma yürütülmüştür. Araştırma amaçlı örnekleme durumundan ölçüt örnekleme tercih edilmiştir.  Öğretim programı kazanımları, öğrencilerin teknoloji kullanımları ve sosyal bilgiler dersinin okutulduğu son sınıf olması nedeniyle 7. sınıf tercih edilmiştir. Araştırma da veri toplama sürecinde, öğrencilerin aktif katılım gösterdiği uygulamalar video kamera ile kaydedilmiştir. Ders süreçlerinin tümü ses kayıt cihazı ile kayıt altına alınmıştır. Ekinlikler esnasındaki ürünler fotoğraf çekimi ile somutlaştırılmıştır. Ardından elde edilen veriler yazıya aktarılarak içerik analizine tabii tutulmuştur. Araştırmada uygulanan etkinlikler sonucunda öğrencilerin dijital okuryazarlık ve dijital vatandaşlık becerilerinin geliştiği görülmüştür.

Abstract:
Digital citizenship includes taking correct and conscious actions on the internet and ensuring that these actions are in accordance with rights and responsibilities, ethical rules, and demonstrating participation and production activities through technology. Digital literacy is based on using technology effectively in many areas with a critical perspective.  While digital citizenship is based on benefiting by using the opportunities of technology in accordance with its purpose, digital literacy, which is a sub-dimension of digital citizenship, deals with the skills of using technology. 
This study aims to examine the digital literacy and digital citizenship skills of 7th grade middle school students and to obtain information about students' skill development by implementing activities. It also aims to offer a new perspective to the studies and researchers in this field. The research was conducted with action research, one of the qualitative research designs. For this purpose, the study was conducted with 26 students at the 7th grade level. Criterion sampling was preferred from purposeful sampling.  The 7th grade was preferred because of the gains of the curriculum, students' use of technology and the last grade in which the social studies course is taught. In the data collection process, the applications in which students actively participated were recorded with a video camera. All lesson processes were recorded with a voice recorder. The products during the activities were concretized by taking photographs. Then, the data obtained were transcribed and subjected to content analysis. As a result of the activities implemented in the research, it was observed that students' digital literacy and digital citizenship skills improved.