Parkinson hastaları ve bakım verenlerde algılanan sosyal desteğin hastaların yaşam kalitesine etkisi
The effect of perceived social support on patients' quality of life in parkinson's patients and their caregivers
Yazar: FATMA NUR KIRKINCI
Danışman: PROF. DR. MEHTAP TAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Hastalar = Patients ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Sosyal destek = Social support ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı Parkinson hastalarının yaşam kalitesi ve sosyal destek düzeyleri ile hastaya bakım verenlerin sosyal destek düzeylerinin değerlendirilmesi ve yaşam kalitesi ile sosyal destek arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Materyal ve Metot: Bu çalışma Erzurum Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Nöroloji Polikliniği ve Kliniği'nde Ocak 2021-Şubat 2022 tarihleri arasında araştırma kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 105 hasta ve 105 bakım veren ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında Hastaya Ait Sosyodemografik Özellikler Anket Formu, Bakım Verene Ait Sosyodemografik Özellikler Anket Formu, Parkinson Hastalığı Yaşam Kalitesi Anketi (PDQ-39) ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) Modifiye Hoehn-Yahr Evrelendirme Ölçeği (MHYÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, Bağımsız gruplarda t testi, Varyans Analizi, Cronbach α kat sayısı, Kurtosis ve Skewness kat sayıları, Pearson ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada; hastaların yaşam kalitesi ile eğitim durumu, meslek, çalışma durumu, birlikte yaşanan kişi ve düzenli ilaç kullanımı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Yaşam kalitesi ile hasta yaşı, tanı ve tedavi süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü ilişki bulunmuştur (p<0.05). Hastaların ve bakım verenlerin aile alt boyutundan algıladıkları sosyal destek puan ortalamaları yüksek bulunmuştur. Arkadaş alt boyutundan algıladıkları sosyal destek puan ortalamaları daha düşük bulunmuştur. Hastaların algıladıkları toplam sosyal destek puan ortalamaları ile toplam yaşam kalitesi puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü ve düşük düzeyli bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Bakım verenlerin algıladıkları toplam sosyal destek puan ortalamaları ile hastaların toplam yaşam kalitesi puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç: Çalışma sonucuna göre, hastaların yaşam kalitesi düşük bulundu. Hastaların algıladıkları toplam sosyal destek düzeyi arttıkça genel yaşam kalitesi düzeyinin arttığı saptandı. Bu sonuçlar doğrultusunda hastaların yaşam kalitesinin arttırılmasını sağlamak amacıyla hemşirenin danışmanlık rolünü kullanarak hastaların ve bakım verenlerin sosyal destek kaynaklarının arttırılması ve sosyal destek kaynaklarının etkin kullanılması sağlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: bakım veren, hasta, Parkinson, sosyal destek, yaşam kalitesi

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the quality of life and social support levels of Parkinson's patients and the social support levels of caregivers and to determine the relationship between quality of life and social support. Material and Method: This study was conducted with 105 patients and 105 caregivers who met the research criteria and agreed to participate in the study between January 2021 and February 2022 at Erzurum Atatürk University Health Research and Application Center Neurology Polyclinic and Clinic. The Sociodemographic Characteristics Questionnaire Form of the Patient, the Sociodemographic Characteristics Questionnaire of the Caregiver, the Parkinson's Disease Quality of Life Questionnaire (PDQ-39) and the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) and the Modified Hoehn-Yahr Staging Scale (MHYS) were used to collect the data. In the evaluation of the data, independent groups t test, Analysis of Variance, Cronbach α coefficient, Kurtosis and Skewness coefficients, Pearson and Spearman correlation analysis were used. Results: In the study; A statistically significant relationship was found between the patients' quality of life and education, occupation, employment status, cohabitants and regular drug use (p<0.05). A statistically significant positive correlation was found between quality of life and patient age, diagnosis and duration of treatment (p<0.05). The mean scores of social support perceived by the patients and caregivers from the family sub-dimension were found to be high. The mean score of perceived social support from the friend sub-dimension was found to be lower. A statistically significant, negative and low-level relationship was found between the mean total social support perceived by the patients and their total quality of life mean score (p<0.05). There was no statistically significant relationship between the mean total social support perceived by the caregivers and the total quality of life mean score of the patients (p>0.05). Conclusion: According to the results of the study, the quality of life of the patients was found to be low. It was determined that the level of general quality of life increased as the perceived total social support level of the patients increased. In line with these results, in order to increase the quality of life of the patients, it should be ensured that the social support resources of the patients and caregivers are increased and the social support resources are used effectively by using the counseling role of the nurse. Key Words: caregiver, patient, Parkinson, social support, quality of life