Nazlı Eray'ın öykülerinde fantastik dişil mizah
Fantastic feminine humor in the stories of Nazli Eray
Yazar: ARZU KÜÇÜKOSMAN
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ ELİUZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Eray, Nazlı = Eray, Nazlı ; Fantastik = Fantastic ; Fantastik edebiyat = Fantasy literature ; Feminist Eleştiri Kuramı = Feminist Criticism Theory ; Hikaye = Story ; Mizah = Humour ; Türk hikayesi = Turkish story

Özet:
Türk edebiyatında fantastik yazın denince ilk akla gelen isimlerden Nazlı Eray, bu türde verdiği eserlerinde alışılagelmiş kurgu düzeninin dışına çıkar. Gerçek ile düşün, şimdi ile dünün arasında mekik dokuyarak eserlerini mekân ve zamandan muaf tutar. Eray'ın öykülerinde de yer alan bu farklı fantastik tutum, mizahla buluşması ve mevcut kadın-erkek profillerini yeniden yaratması yönüyle fantastik dişil mizah adında bir tavır ortaya koyar. Bu bakış açısıyla çalışmanın amacı Nazlı Eray'ın öykü kitaplarını fantastik dişil mizah yönünden postfeminist açıdan irdelemektir.

Bu çalışmada, Nazlı Eray'ın Ah Bayım Ah, Geceyi Tanıdım, Kız Öpme Kuyruğu, Hazır Dünya, Yoldan Geçen Öyküler, Aşk Artık Burada Oturmuyor, Kuş Kafesindeki Tenör ve Eski Gece Parçaları adlı sekiz öykü kitabında yer alan yüz kırk yedi öyküsünde, kadın ve erkeğin mevcut toplumsal cinsiyet rolleri üzerinden mizahi bir kurguyla fantastik dünyada yeniden yaratıldığı ancak her iki cinsin de kendisine yüklenen rollerin devamlılığını sağladıkları saptandı. Bunları belirlemede fantastik dişil mizah yöntem olarak belirlendi. İki bölümden oluşan bu çalışmanın ilk bölümünde mizah genel çerçevesiyle ele alındı ve feminist eleştiri içindeki konumu irdelendi. Feminist mizah tanımının yapıldığı bu bölümde postfeminizmin temelleri açıklandı ve fantastik dişil mizahın doğduğu feminist ortam irdelendi. Ardından fantastik ve fantastik dişil mizah açıklandı. İkinci bölümde ise Nazlı Eray'ın hayatı, edebi kişiliği, eserleri ve öykülerindeki ortak yapı anlatıldı. Sonrasında fantastik dişil mizah yöntemine uygun olduğu belirlenen öyküler ihtiyaca göre şekillendirilen erkek: cep boy sevgili, fantazilerdeki kadın ve erkek yaratımı ve cinsiyet rollerinin değişimi şeklinde üç kategori altında incelendi.

Anahtar Kelimeler: Nazlı Eray, Mizah, Öykü, Feminist Eleştiri, Fantastik Dişil Mizah

Abstract:
Nazlı Eray, one of the first names that come to mind when it comes to fantastic literature in Turkish literature, goes out of the ordinary fiction system in his works of this kind.  Real with dream, exempting your works from place and time by weaving between now and yesterday. This different fantastic attitude, which is also included in the stories of Eray, reveals an attitude called fantastic feminine humor in terms of meeting with humor and recreating existing female-male profiles. The aim of working from this perspective is to examine Nazlı Eray's story books in terms of fantastic feminine humor from the postfeminist perspective.

In this study, one hundred and forty-seven stories in the eight story books of Nazlı Eray in the eight story books, Ah Bayım Ah, Geceyi Tanıdım, Kız Öpme Kuyruğu, Hazır Dünya, Yoldan Geçen Öyküler, Aşk Artık Burada Oturmuyor, Kuş Kafesindeki Tenör ve Eski Gece Parçaları. It was found that men were recreated in the fantasy world with a humorous fiction based on their existing gender roles, but both sexes maintained the roles assigned to them. Fantastic feminine humor was determined as the method of determining them. In the first part of this two-part study, the general framework of humor is discussed and its position in feminist criticism is examined. In this section, where the definition of feminist humor is made, the basics of postfemism are explained and the feminist environment where fantastic feminine humor was born is examined. Then fantastic and fantastic feminine humor was explained. In the second part, the life, literary personality, works and stories of Nazlı Eray were explained. Afterwards, the stories determined to be suitable for the fantastic feminine humor method were tailored according to the need: pocked-size male and female, the creation of male and female in fantasies, and the change of gender roles.

Keywords: Nazlı Eray, Humor, Story, Feminist Criticism, Fantastic Feminine Humor