Almanya'da sünnet (hitân) tartışmaları ve İslam hukukunda sünnet
Discussions on circumcision in Germany and circumcision in Islamic law
Yazar: MUHAMMED ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ÖZAYKAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Köln Eyalet Mahkemesi 7 Mayıs 2012 tarihli gerekçeli kararında gayri mümeyyiz çocuğun dinî nedenle sünnet edilmesini haksız müdahale yani yaralama olarak değerlendirmişti. Karar özellikle Almanya'da yaşayan Müslümanların ve Yahudilerin tepkisini çekmekle beraber hukuk camiasında sünnetin hukuka uygun olup olmadığının tartışılmasına neden olmuştu. Aynı zamanda Köln Eyalet Mahkemesinin sünneti yaralama olarak değerlendirmiş olması hekimleri mesleklerini icra etme noktasında zor durumda bırakmıştı. Çünkü hekimlerin, mahkeme kararı sonrası sünnet etmeye devam etmeleri riskli olup yargılanma ihtimalini barındırmaktaydı. Nitekim sünnet konusundaki hukukî belirsizlik nedeniyle, Berlin Yahudi Hastanesinde dinî nedenle yapılan sünnetlerin durdurulduğu açıklanmıştı. Federal Hükûmet, hukukî belirsizliğin bir an önce giderilmesi için Alman Etik Kurulunun tavsiyelerinin hemen hepsini içeren bir kanun tasarısı hazırlamıştı. Hem söz konusu kanun tasarısında yer alan sünnetin hukuka uygun olma şartları, hem de mahkeme kararına dair ortaya çıkan hukukî tartışmalarda ileri sürülen argümanlar, bu çalışmada fıkıhta velayet hakkının erkek çocuk sünnetini kapsayıp kapsamadığı ve fıkıhta tıbbî müdahalenin meşru olmasının şartlarının incelenmesini zorunlu kılmıştır. Bu nedenle fıkıhta velayet hakkının erkek çocuk sünnetini kapsayıp kapsamadığı ve tıbbî müdahalenin fıkha uygun olmasının şartları ele alınacaktır. Çünkü hem ileride sünnet kanunu olarak yürürlüğe girecek sünnet hakkındaki kanun tasarısında, hem de mahkeme kararına dair ortaya çıkan hukukî tartışmalarda ileri sürülen argümanlarda, bahsi geçen konular üzerinde durulmuştu. Bu nedenle sözü geçen konuların fıkıh bölümünde ele alınmış olması, hem sünnet hakkındaki kanun tasarısında sünnetin hukuka uygun olmasının şartlarının, hem de mahkeme kararına dair ortaya çıkan hukukî tartışmalarda ileri sürülen argümanların fıkhî açıdan daha kolay bir şekilde kıyaslanarak değerlendirilebilmesini sağlamıştır. Dolayısıyla bu çalışmanın hedefi Alman hukuk literatüründeki görüşlerin fıkıh ile karşılaştırılıp değerlendirilmesidir. Nitekim Köln Eyalet Mahkemesinin sünnet kararını desteklemeyen hukukçular sünneti velayet hakkı kapsamında değerlendirmişlerdir. Dolayısıyla bu görüş fıkhın çocuk sünnetine bakışına benzemektedir. Aynı şekilde mahkeme kararını desteklemeyen hukukçular, ebeveyn rızasının sünneti hukuka uygun hale getireceğini belirtmişlerdir. Fıkıhta da gayri mümeyyiz çocuğun sünnet edilebilmesi için velisinin rızasına başvurulmalıdır.

Abstract:
In its reasoned decision dated 7 May 2012, the Cologne State Court considered the circumcision of an immature child for religious reasons as unjustified interference, in other words injury. The judgement drew the reaction of Muslims and Jews living in Germany and caused the legal community to discuss whether circumcision is lawful or not. At the same time, the fact that the Cologne State Court evaluated circumcision as an injury has put physicians in a difficult situation in terms of performing their profession. Because it is risky for physicians to continue performing circumcision after the court decision and there is a possibility that they may be prosecuted. As a matter of fact, due to the legal uncertainty regarding circumcision, it was announced that circumcisions performed for religious reasons were stopped at the Jewish Hospital in Berlin. In order to resolve the legal uncertainty as soon as possible, the Federal Government has prepared a draft law containing almost all of the recommendations of the German Ethics Committee. Both the conditions for the legality of circumcision in the draft law in question and the arguments put forward in the legal debates arising from the court decision made it necessary to examine whether the right of custody in Islamic law covers circumcision and the conditions for the legality of medical intervention in Islamic law in the third part of the study. Because both the draft law on circumcision, which will be enacted as the law on circumcision in the future, and the arguments put forward in the legal discussions regarding the court decision have focused on the aforementioned issues. For this reason, the fact that the aforementioned issues are dealt with in the Islamic law section has made it easier to compare and evaluate both the conditions for circumcision to be lawful in the draft law on circumcision and the arguments put forward in the legal debates regarding the court decision in terms of Islamic law. As a matter of fact, the jurists who did not support the Cologne State Court's decision on circumcision evaluated circumcision within the scope of parental rights. Therefore, this view is similar to the view of Islamic law on child circumcision. Likewise, the jurists who did not support the court decision stated that parental consent would make circumcision legal. In Islamic law, the consent of the parents must be sought in order to circumcise an incompetent child.