Bazı şeftali ve nektarin çeşitlerinin yapraklarında dönemsel uçucu bileşik oluşumu ve gelişiminin belirlenmesi
Determination of the seasonal formation and development of volatile compounds in the leaves of some peach and nectarine varieties
Yazar: ENES ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. MURAT ŞEKER
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aldehitler = Aldehydes ; Aroma = Aroma ; Nektarin = Nectarin ; Prunus persica = Prunus persica ; Uçucu organik bileşikler = Volatile organic compound

Özet:
Dünyada birçok şeftali ve nektarin çeşidinin ticari olarak yetiştiriciliği yapılmaktadır. Aroma her meyve ve sebzede olduğu gibi şeftali ve nektarin çeşitlerine ait meyveler arasında farklılık göstermektedir. Meyve dokularında çeşitli metabolik olaylarla ortaya çıkan uçucu bileşikler yapraklarda daha farklı bir durum sergilemektedir. Bu çalışmada, Bayramiç Beyazı genotipi, Armking nektarin çeşidi ve Cardinal şeftali çeşidine ait 15 Mayıs (I. Dönem) – 29 Temmuz (VI. Dönem) tarihleri arasında 15 er günlük periyotlarla alınan yaprak örneklerinde bulunan aroma uçucu bileşikler sıvı-sıvı ekstraksiyon yöntemi ile ayrıştırılmış ve gaz kromatografisi kütle spektrofotometresi cihazı (Shimadzu GCQP 2010 cihazı) ve DB-WAX® (30 m, 0,25 mm, 0,25 µm) kolonu ile tanımlanmış ve tanımlanan bileşiklerin yüzdelik oranları belirlenmiştir. Çalışma sonucunda Bayramiç Beyazı nektarin genotiplerinde toplam 22, Armking nektarin çeşidinde 46, Cardinal şeftali çeşidinde ise 49 adet farklı uçucu bileşik saptanmıştır. Bayramiç Beyazı, Armking nektarin çeşitleri ve Cardinal şeftali çeşidinde toplam 65 adet farklı uçucu bileşik belirlenmiştir. Bu bileşiklerin 7 tanesi C6, 12 tanesi aldehit, 9 tanesi terpen, 8 tanesi alkol, 10 tanesi ester, 9 tanesi asit, 6 tanesi keton ve 4 tanesi diğer bileşikler grupları içerisinde yer almaktadır. Çalışma kapsamında incelenen çeşitlerde Bayramiç Beyazı nektarin çeşidinde en yüksek orana sahip bileşik grubu aldehit grubuyken Armking ve Cardinal çeşitlerinde C6 bileşik grubunun yapraklarda en yüksek uçucu bileşik oranına sahip olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
Many varieties of peaches and nectarines are commercially cultivated all over the world. The aroma differs between fruits belonging to peach and nectarine varieties, as in every fruit and vegetable. The volatile compounds that occur in fruit tissues by various metabolic events exhibit a different state in the leaves. In this study, leaf samples belonging to Bayramiç Beyazı nectarine genotype, Armking nectarine cultivar and the Cardinal peach cultivar were taken at intervals of 15 days May 15 (Ist Period) – 29th July (VI. Period). The volatile compounds were identified by liquid-liquid extraction method and by using gas chromatography mass spectrophotometer instrument (Shimadzu GCQP 2010) in the extracts of the leaves. DB-wax ® (30 m, 0.25 mm, 0,25 µm) column was used for the compounds determined. According to the obtained results, a total of 22 different volatile compounds were identified in Bayramiç Beyazı nectarine genotypes whereas 46 in Armking nectarine cultivar and 49 in Cardinal peach cultivar. A total of 65 different volatile compounds were identified in Bayramiç Beyazı, Armking and Cardinal. The compounds were classified in the following groups: 7 were C6 compounds, 12 were aldehydes, 9 were terpenes, 8 were alcohols, 10 were esters, 9 were acids, 6 were ketones and 4 were in other compounds. In the varieties examined within the scope of the study, it was observed that the compound group with the highest rate in Bayramiç Beyazı nectarine genotype was the aldehyde group, whereas in Armking and Cardinal varieties, C6 compound group had the highest rate of volatile compounds in the leaves.