Böbrek nakilli hastalarda COVİD-19'un seyri, morbidite ve mortalite üzerindeki etkisi
The effect of COVİD-19 on mortality and morbidity in kidney transplant patients
Yazar: GIYASETTİN ERTUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ERDEM
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: 2019 yılı Aralık ayında ortaya çıkan SARS-CoV-2 virüsü ve meydana getirdiği COVID-19 pandemisi tüm dünyayı hızla  ve genişçe etkisi altına almıştır. Pandemide solid organ alıcıları ayrı bir risk grubunu oluşturmuşlardır. Bu araştırmamızda böbrek nakilli hastalarda COVID-19'un mortalite ve morbidite üzerindeki etkisi incelendi. 
Gereç ve Yöntem: Araştırma gözlemsel kesitsel retrospektif bir çalışmadır. Mayıs 2020 –Şubat 2022 tarihleri arasında COVID-19 Yoğun Bakım Ünitesi ve COVID-19 kliniklerinde takip edilen 18 yaş üstü COVID-19 tanısı alan böbrek nakilli hastaların geriye dönük verileri incelendi. Çalışmaya 32 hasta dahil edildi. COVID-19 tanısı, RT-PCR, toraks BT ve klinik durum gözetilerek konuldu. Bu 32 hastanın akut böbrek hasarı (ABH), invaziv mekanik ventilasyon gereksinimi, rejeksiyon durumu, hemodiyaliz ihtiyacı, ölüm oranı açısından karşılaştırılması yapıldı. Ayrıca hastaların yaş, cinsiyet bilgileri ve yattığı klinik açısından da karşılaştırması yapıldı.
Bulgular: Çalışmamıza böbrek nakilli olup COVID-19 tanısı ile yoğun bakım ünitesi ve klinik servislerine yatırılan 22'si (%68,8) erkek ve 10'u (%31,3) kadın olmak üzere toplam 32 hasta dahil edildi. Hastaların 27'sinde (%84,4) PCR pozitifliği mevcuttu. PCR negatif 5 (%15,6) hastanın görüntüleme bulguları COVID-19 ile uyumluydu. Hastaların 13'ü (%40,6) YBÜ'de takip gördü. Hastaların 19'u (%59,4) klinik servislerinde takip edildi. Hastaların 18'inin (%56,3)  2 ve daha fazla kronik hastalığı mevcuttu. Hastaların 9'unun (%28,1) noninvaziv mekanik ventilasyon, 8'inin de (%25) invaziv mekanik ventilasyon ihtiyacı oluştu. Hastaların 20'sinde (%62,5) ABH gelişti. ABH tanısı KDIGO kriterlerine göre tespit edilmiştir. 5 (%15,6) hastada nakil böbrek rejeksiyonu gelişti. Bu hastaların 5'inde de hemodiyaliz ihtiyacı gelişti. Hastaların 11'i (%34,4) ölümle sonuçlandı.
Sonuç:  COVID-19 tanısı alan ve yatırılıp takip ve tedavisi yapılan böbrek nakilli hastalarda ABH prezentasyonu olması, ek hastalık sayısı, yatış gün sayısının uzunluğu ve YBÜ takipli olmak mortalite ve morbidite üzerinde istatistiksel olarak anlamlı sonuç verdi. C0VİD-19 tanılı böbrek nakilli hastalarının takipleri nefrolojik açıdan dikkatle ve sıkıca izlenmeli ve pandemi sürecinde koruyucu sağlık hizmetleri açısından daha efektif yaklaşım sergilemelidir.

Abstract:
Introduction and Aim: The SARS-CoV-2 virus, which emerged in December 2019, and the COVID-19 pandemic it caused, affected the whole world rapidly and widely. In the pandemic, solid organ recipients constituted a separate risk group. In this study, the effect of COVID-19 on mortality and morbidity in kidney transplant patients was examined.
Materials and Methods: The research is an observational cross-sectional retrospective study. Retrospective data of kidney transplant patients over the age of 18 who were followed up in the COVID-19 Intensive Care Unit and COVID-19 clinics between May 2020 and February 2022 and diagnosed with COVID-19 were analyzed. 32 patients were included in the study. The diagnosis of COVID-19 was made by considering RT-PCR, thorax CT and clinical condition. These 32 patients were compared in terms of acute kidney injury (AKI), need for invasive mechanical ventilation, rejection status, need for hemodialysis, and mortality rate. In addition, the patients were compared in terms of age, gender information and the clinic they were hospitalized.
Results: A total of 32 patients, 22 (68,8%) men and 10 (31,3%) women, who had kidney transplantation and were hospitalized in the intensive care unit and clinical services with the diagnosis of COVID-19, were included in our study. PCR positivity was present in 27 (84,4%) of the patients. The imaging findings of 5 (15,6%) PCR-negative patients were compatible with COVID-19. Thirteen of the patients (40,6%) were followed up in the ICU. Nineteen (59,4%) patients were followed up in their clinical services. Eighteen of the patients (56,3%) had 2 or more chronic diseases. Nine (28,1%) of the patients required noninvasive mechanical ventilation and 8 (25%) needed invasive mechanical ventilation. AKI developed in 20 (62,5%) patients. The diagnosis of AKI was determined according to the KDIGO criteria. Transplant kidney rejection developed in 5 (15,6%) patients. The need for hemodialysis developed in 5 of these patients. Eleven (34,4%) of the patients resulted in death.
Conclusion: Presence of AKI, number of additional diseases, length of hospitalization and ICU follow-up showed statistically significant results on mortality and morbidity in kidney transplant patients who were diagnosed with COVID-19 and were hospitalized and followed up and treated. The follow-up of kidney transplant patients with a diagnosis of C0VID-19 should be carefully and closely monitored in terms of nephrology, and a more effective approach should be displayed in terms of preventive health services during the pandemic process.