Iraklı hasta örneklerinde çölyak hastalığına yönelik moleküler ve immünolojik çalışma
Molecular and immunological study for celiac disease in samples of Iraqi patients
Yazar: SARDAR KHUDHUR ASWAD HASAK
Danışman: PROF. DR. ÖZCAN ÖZKAN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, belirli immünolojik belirteçlerin (IL15, IL21 ve TNFα) ekspresyon 
seviyelerini, serum otoantikorlarını incelemek ve ÇH'li hastalarda HLA tiplemesindeki 
haplotip değişikliklerini tespit etmenin yanı sıra MYO9B'nin SNP rs2305767'sini 
belirlemektir. Bu amaçla Kasım 2022 ile Şubat 2023 tarihleri arasında Bağdat Eğitim 
Hastanesi, Pediatri Eğitim Hastanesi ve Sindirim Hastanesi Danışma Kliniğinde bakım 
gören elli hasta ile toplam kırk kontrol çalışmaya dahil edilmiştir. Vaka çalışması 
grubundaki katılımcıların yaşları 1 ile 60 arasında değişmekte olup ortalama yaş 
19,9±15,4'tür. Karşılaştırma yapıldığında kontrol grubunun yaş ortalaması 21,8±16,1 
yıldır. ÇH hastalarında, IL-15, IL-21 ve TNF-a'nın serum seviyeleri kontrollerle 
karşılaştırıldığında anlamlı derecede yüksektir. Benzer şekilde, sağlıklı kontrollerle 
karşılaştırıldığında ÇH hastalarında serum tTG, EMA ve gliadin seviyeleri artmıştır. ÇH 
hastalarında hemoglobin ve WBC hematolojik özellikleri kontrol grubuna göre oldukça 
yüksektir. PLT, ÇH hastalarında daha yüksektir ancak anlamlı bir değeri yoktur. Genetik 
test, hastaların çoğunluğunun (%76,0) HLA-DQ2 homozigot ve HLADQ8 (%20,0) 
olduğunu, HLADQ2,8'in (%14,0) olduğunu ortaya çıkarmıştır. HLADQ2 için kodlanan 
alellerin çoğunluğu, kontrollerle karşılaştırıldığında ÇH hastalarında anlamlıdır. 
DQA1*03, DQB1*0302 ve DRB1*04 alellerini içeren HLA-haplotip DO8, aleller 
(DQA1*03 ve DRB1*04) anlamlı bir fark gösterirken ve DQB1*0302, sonuç anlamlı 
değildir. ÇH hastalarında serolojik testler ile interlökin düzeyleri arasında anlamlı bir 
korelasyon vardır. Anti-gliadin IgA ile HLADQ2 arasında anlamlı bir ilişki 
bulunmamakla birlikte, 0,096'lık p değerine güvenilmektedir. Sonuçlar, HLADQ2'nin 
anti-EMA ve tTG'nin her biri ile ilişkisini sunar; bu, p değerlerine göre parametreler 
arasında anlamlı bir ilişki olduğunu gösterir. Verilerin dağılımı, HLADQ2 değişkeni ile 
IL-15 ve TNF-α'nın pozitif ve negatif ortalama ± SE'sinde anlamlı bir fark olduğunu 
ortaya koymaktadır.

Abstract:
The aim of this study was to examine the expression levels of certain immunological 
markers (IL15, IL21 and TNFα), serum autoantibodies and to identify the SNP rs2305767 
of MYO9B in addition to detecting haplotype changes in HLA typing in patients with 
CD. For this purpose, fifty patients who received care at Baghdad Teaching Hospital, 
Pediatric Teaching Hospital and Digestive Hospital Consultation Clinic between 
November 2022 and February 2023 and forty controls were included in the study. The 
age of the participants in the case study group ranged from 1 to 60 years with a mean age 
of 19.9±15.4 years. In comparison, the mean age of the control group was 21.8±16.1 
years. Serum levels of IL-15, IL-21 and TNF-a were significantly higher in CD patients 
compared to controls. Similarly, serum levels of tTG, EMA and gliadin were increased 
in CD patients compared to healthy controls. Hemoglobin and WBC hematologic 
characteristics were significantly higher in CD patients compared to the control group. 
PLT is higher in CD patients but has no significant value. Genetic testing revealed that 
the majority of patients (76.0%) were HLA-DQ2 homozygous and HLADQ8 (20.0%), 
HLADQ2.8 (14.0%). The majority of alleles encoded for HLADQ2 are significant in CD 
patients compared to controls. In HLA-haplotype DO8, which includes alleles DQA1*03, 
DQB1*0302 and DRB1*04, the alleles (DQA1*03 and DRB1*04) show a significant 
difference and in DQB1*0302, the result is not significant. There is a significant 
correlation between serologic tests and interleukin levels in CD patients. There is no 
significant correlation between anti-gliadin IgA and HLADQ2, although the p value of 
0.096 is reliable. The results present the association of HLADQ2 with each of anti-EMA 
and tTG, which indicates a significant association between the parameters according to 
the p-values. The distribution of the data reveals a significant difference in the positive 
and negative mean ± SE of IL-15 and TNF-α with the HLADQ2 variable.