Türk basınında yaşanan dönüşümün gazeteci kimliğine yansıması Türkiye'de medya profesyonelinin iş doyumu ve mesleğiyle aidiyet ilişkisi üzerine analiz çalışması
The reflection of transformation in Turkish press on journalist identity about the job satisfaction of media proffessional and job loyalty relationship in Turkey
Yazar: GAMZE EROL
Danışman: DOÇ. DR. SELDA AKÇALI
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Genel Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Basın = Press ; Gazeteciler = Journalists ; Gazetecilik = Journalism ; Medya = Media ; Türk basını = Turkish press ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Yeni kapitalist düzenin basın sektörüne de egemen olmasıyla, sektör ciddi bir yapısal dönüşüm içine girmiştir. Bu yapısal dönüşüm basına atfedilen kamuoyunu bilgilendirme görev ve sorumluluğunun da dönüşüm geçirmesine neden olmuştur. Yapısal dönüşümün çalışma ilişkilerinde yarattığı değişiklikler nedeniyle gazeteciler asli görevlerini gerçekleştiremez duruma gelmiştir.Bu çalışmanın amacı; genel kapsamda, kapitalist medya sistemi içinde çalışma ilişkilerinin medya profesyoneline etkileri gibi görünse de 1980'lerden sonra medyada gerçekleşen dönüşümün mesleğe ve gazetecinin kimliğine etkilerini ve özelde ekonomik krizler içinde varoluşunu sürdüren Türkiye medyasındaki esnek istihdam politikasının, meslek pratiklerine ve ?birey gazeteciye? yaptığı etkinin anlaşılmasıdır.Çalışmanın birinci bölümünde, Türk basınında 1980 sonrası yaşanan dönüşüm ele alınacaktır. Kimi zaman ?Cağaloğlu'ndan Plazalara, Matbuattan Medyaya? olarak özetlenebilen Türk medyasındaki değişimin yapısal özellikleri bu bölümde ortaya konulacaktır. Medya endüstrisine giden yolda çalışma ilişkilerinin değişimi ve bu ilişkilerin yeni tarz bir ?gazetecilik pratiği? yaratmakta olduğu bu bölümde vurgulanacaktır. Medyadaki tekelleşme sürecinin anlatılacağı bu bölümde, Babîali'den İkitelli'deki medya plazalarına geçiş, tekelleşme ve medyanın patronları işlenecektir. Basında gerçekleşen bu dönüşüm ekonomi-politik açıdan incelendikten sonra bu dönüşüm kültürel ve toplumsal boyutlarıyla ele alınacak, dönüşümün sonuçları olarak değişme gösteren mekansal yapılar, çalışma ortamları ve yeni sistemle birlikte ortaya çıkan gazetecinin örgütsüzleşmesi, esnek istihdamı ve yedek iş güçü üzerinde durulacaktır.İkinci bölümde ise, mesleki doyum kavramı, bunu etkileyen faktörler, Türk basını çalışanları açısından modernleşme süreciyle eş zamanlı olarak yaşanan dönüşümler ve bu dönüşümlerin mesleki doyuma etkisi incelenecektir. Modernleşme süreciyle ortaya çıkan esnek üretim politikaları, yeni kimlik arayışlarına değinilecek, bunun yanı sıra modernleşmeyle uyumlu olarak gelişen basındaki dönüşümü gazetecinin çalışma alanı ve çalışma biçimi, tüm bu değişimlerin birey olarak gazeteciye etkileri mercek altına alınacaktır.Üçüncü bölüm ise, çalışmanın amprik ve özgün bölümünü oluşturmaktadır. Burada, Türkiye medyasında halen çalışmakta olan çalışmayan gazeteciler üzerinde alan araştırması yöntemiyle mesleki doyum ve mesleki aidiyet ilişkisi incelenecektir.

Abstract:
Press sector has entered into a structural transformation together with the establishment of the new capitalist order?s hegemony on the sector. This structural transformation has also caused a shift in the tasks and responsibilities that are attributed to press. Due to the changes brought in by the structural transformation to the working relations, journalists became unable to perform their main tasks.Although, the aim of this study, in general, appears to be the effects of capitalist media system towards the media professionals in working relations; it is a research on the effects of the transformation in the 1980s media to the sector and journalists? identity and in particular the effects of the policy of flexible employment in Turkey?s media, which tries to survive in between economic crisis, towards the professional practices and ?journalist as individual?.In the first chapter of this study, the post-1980 transformation in the Turkish press will be grappled with. In this chapter, the structural aspects of the transformation, frequently defined in the watchword ?from Cağaloğlu to the Plazas, from Press to the Media,? will be studied. The change in the workplace relations and the ensuing form of new ?practices of journalism? will be underlined in this section. Furthermore, the process of monopolization and the transition from Babıali to the office plazas in İkitelli will be detailed, and the new media bosses and the monopolization practices triggered by these bosses will be explained. First, we will take the issue from a perspective that dwells upon political economy, and then the cultural and social dimensions of this transformation will be studied and further effects of this transformation in the changing spatial structures, reorganized workspaces, disorganization of the journalists under the new system, flexible employment patterns, and the reserve army of labor will be investigated.In the second chapter, the concept of professional satisfaction and the factors that determine professional satisfaction, the transformations triggered by the modernization in the Turkish press and the subsequent effects of those transformations on the employees of press sector will be investigated. In particular, flexible production policies that arose in the process of modernization, the search for new self-identities will be dealt with, in addition, the transformation of the journalists? work spaces and work processes in line with the overarching modernization in the Turkish press and the effects of these transformations on the personal lives of the journalists will be focused upon.The third section is comprised of the empirical and peculiar part of the study. Here, professional satisfaction and professional sense of identification of currently active journalists will be studied by employing the methods of field research.