Redif kelimeler bağlamında Nâbî Divanı'nın çözümlenmesi
The analysis of Nâbî Divani in respect of end rhyme
Yazar: NURAY MEMİŞ
Danışman: PROF. DR. ALİ YILDIRIM
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Nabi = Nabi ; Redif = Redif

Özet:
Divan şiirinin söylendiği dönemle günümüz arasındaki kopuşu engellemek, zengin şiir mirasını bugünün insanlarına aktarmak amacıyla söz konusu şiirlerin çözümlenmesi gerekir. Ancak, bu incelemeler sırasında şiirler, sadece bir yönüyle ele alınmamalı, şairin psikolojisi, eserin yazıldığı dönemin sosyo-külterel durumu ve genel anlamda "insan" problemi göz önünde bulundurulmalıdır. Bu şekilde çok yönlü bir çalışma, divan şiirinin öneminin daha sağlıklı bir şekilde ortaya çıkmasını sağlar.
Redif, şairin psikolojisini, devrin atmosferini ve buradan hareketle "insan"ın benzer olan durumlarını ortaya koyan önemli bir etkendir. Redif kelime, şiirin temel taşı olup onun iskeletini oluşturur. Şair, şiirin bütününü redif üzerine kurarak, his ve hayal dünyasını redife yansıtır. Ayrıca şiiri oluşturan kelime kadrosu ile şiirdeki ahenk ve anlam bütünlüğü de redif etrafında meydana gelir. Bu çalışmada daha önceki şiir çözümlemelerinin aksine rediften hareketle yorumlamalar yapılmış; redifin şiir, şair ve dönem üzerindeki önemi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda şairin seçmiş olduğu rediften ve redifle bağlantılı şiire hâkim olan fikir dünyasından yola çıkılarak "insan"ın ortak duygu ve düşüncelerinin tespiti üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler:  Nâbî ve Divanı, redif, şiir, çözümleme, hikmet, insan

Abstract:
It is necessary to avoid the disconnection between The Ottoman Period and today in order to analise the Ottoman Poetry and to carry the rich legacy from the past to the present. In the analysis of poetry it is important to deal with the poetry not only in one respect but also in many respects such as the psychology of the poets, the socio-culturel conditions of the writing time of these poems and the problem of "being human". A multifaceted study which handle the poetry in many respects, will help to find out the importance of these poems clearly.
The end rhyme is an important factor which shows up the psychology of the poet, the atmosphere of the writing time of the poetry and the similar situations of "being human". The end rhyme is the main principle of the poetry which forms the backbone of poems. The poet builds the poetry entirely upon the end rhyme and represents his feelings and imaginations with the end rhyme. Additionally they occur  around the end rhyme: the words which make up the poetry, the harmony and the meaning unity. In contrast to previous poetry analysis studies in this paper it was handled the importance of both end rhyme and the effect of the end rhyme on the poetry, as well as poem and the writing time. At the same time it was emphasized the common feelings and thoughts of  "being human" and the dominant thoughts in poetry which are related the end ryhme which was chosen by poet.

Key Words: Nâbî and his Divan, end rhyme, poetry, analysis, profundity, being human