Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'ne başvuran karaciğer sirozlu hastaların etiyolojik, demografik özellikleri ve laboratuar parametrelerinin değerlendirilmesi /
Yazar: ZÜBEYİR ÇELİK
Danışman: PROF. DR. YAVUZ BEYAZİT
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Etyoloji = Etiology ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Çanakkale = Çanakkale ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Karaciğer Sirozu; kronik inflamasyon süreci ile gelişen karaciğer hasarı sonucunda normal hepatosit sayısında azalma, diffüz fibrozis ve rejenerasyon nodüllerinin ortaya çıktığı ilerleyici, geri dönüşümsüz bir hastalıktır. Karaciğer sirozu, dünyada olduğu gibi ülkemizde de önemli morbidite ve mortalite nedenlerinden biridir. Bu çalışmamızda Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Hastanesi'ne başvuran karaciğer sirozu tanılı hastaların demografik, etyolojik, laboratuar değerleri açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
 Yöntem: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Hastanesi veri kayıt sisteminden 1 Ocak 2013 ve 01 Ocak 2022 tarihleri arasında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Hastanesi'ne ayaktan veya yatarak başvuran siroz tanısı ile tedavi gören hastaların ilk başvuru verileri alındı. Hastalar çalışmaya alındıktan sonra verileri retrospektif olarak taranıp, hastaların demografik verileri, aile öyküsü, laboratuar bulguları, siroz etyolojileri, siroz komplikasyonları, Child-Pugh Evresi ve MELD skoru, transplantasyon yapılıp yapılmadığı, çalışma sürecinde hastanın vefat edip etmediği kaydedildi.
Bulgular: Çalışmaya karaciğer siroz tanısı olan 199 hasta dâhil edildi. Bu hastalardan 76'sı (%38,2) kadın, 123'u (%61,8) erkek olup, yaş ortalaması 63.43±10.73 idi. Hastaların karaciğer sirozunun etyolojisi değerlendirildiğinde; 50'sinde (%25) HBV, 6'sında (%3) HCV, 54'ünde (%27) alkol kullanımı, 3'ünde (%1,5) non-alkolik steatohepatit (NASH), 55'inde (%27,5) kriptojenik siroz, 7'sinda (%3,5) otoimmün hepatit, 20'sinde (%10) primer biliyer siroz, 1'inde (%0,5) splenik ven trombozu, 3'ünde (%1,5) Budd Chiari sendromunun karaciğer sirozuna neden olduğu tespit edildi. Komplikasyonlar açısından bakıldığında hastaların 86'sınde (%43,2) asit tespit edildi, 112'sinde (%56,3) özofagus varisi, 138'inde (69,3) splenomegali, 14'ünde (%7) hepatik ensefalopati, 37 (%18,6) hastada hepatorenal sendrom ve 8'inde (%4) spontan bakteriyel peritonit gözlendi. Child-Pugh skorlarına ve gruplarına göre sınıflandırıldığında 114'ü (%57,3) grup A, 66'sı (%33,2) grup B ve 19'u (%9,5) grup C olarak değerlendirildi.
 Sonuç: Hastanemizde karaciğer sirozlu hastalarda etyolojide en sık görülen 3 faktör kronik hepatit B, alkole bağlı siroz ve kriptojenik sirozdur. Yıllar geçtikçe viral hepatit için aşılama kampanyalarının artışı, anti-viral tedavilerin yaygınlaşması sayesinde viral hepatite bağlı siroz hastalarının sayısı azalmaktadır. Bununla birlikte kronik alkol kullanımdaki artış nedeniyle karaciğer siroz etyolojisi için alkol önemli bir risk faktörü olarak daha sık karşımıza çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Siroz, Etyoloji, Demografik faktörler, MELD skoru

Abstract:
Aim: Liver Cirrhosis; It is a progressive, irreversible disease in which a decrease in the number of normal hepatocytes, diffuse fibrosis and regeneration nodules occur as a result of liver damage developed by chronic inflammation process.  Liver cirrhosis is one of the important causes of morbidity and mortality in our country as well as in the world. In this study, it was aimed to evaluate patients with liver cirrhosis who applied to Çanakkale Onsekiz Mart University Hospital in terms of demographic, etiological and laboratory values.
Metod: The first application data of the patients who were treated with the diagnosis of cirrhosis, who applied to Çanakkale Onsekiz Mart University Hospital between January 1 2013 and January 01 2022, were obtained from the data recording system of Çanakkale Onsekiz Mart University Hospital. After the patients were included in the study, their data were scanned retrospectively; demographic data, family history, laboratory findings, cirrhosis etiologies, cirrhosis complications, Child-Pugh Stage and MELD score, whether transplantation was performed and whether the patient died during the study were recorded.
Result: A total of 199 patients with a diagnosis of liver cirrhosis were included in the study. Of these patients; 76 (38,2%) were female and 123 (61,8%) were male, with a mean age of 63.43±10.73 years. When the etiology of liver cirrhosis of the patients was evaluated; HBV in 50 (25%), HCV in 6 (3%), alcohol use in 54 (27%), non-alcoholic steatohepatitis (NASH) in 3 (1,5%), 55 (%) 27,5% cryptogenic cirrhosis, 7 (3,5%) autoimmune hepatitis, 20 (10%) primary biliary cirrhosis, 1 (0,5%) splenic vein thrombosis, 3 (1,5%) Budd Chiari syndrome was found to cause cirrhosis of the liver. In terms of complications, ascites was detected in 86 (43,2%) of the patients, esophageal varices in 112 (56,3%), splenomegaly in 138 (69,3%), hepatic encephalopathy in 14 (7%), 37 Hepatorenal syndrome was observed in 18,6% patients and spontaneous bacterial peritonitis was observed in 8 (4%) patients. When classified according to Child-Pugh scores and groups, 114 (57,3%) were group A, 66 (33,2%) were group B, and 19 (9,5%) were group C.
Conclusion: The three most common etiology factors in patients with liver cirrhosis in our hospital are chronic hepatitis B, alcoholic cirrhosis and cryptogenic cirrhosis. Over the years, the number of patients with cirrhosis due to viral hepatitis is decreasing, thanks to the increase in vaccination campaigns for viral hepatitis and the spread of anti-viral treatments. However, due to the increase in chronic alcohol use, alcohol appears more frequently as an important risk factor for the etiology of liver cirrhosis.

Keywords: Cirrhosis, Etiology, Demographic factors, MELD score.