Bir madeni eşya firmasında temiz üretim olanaklarının değerlendirilmesi
Investigation of clean production opportunities in a hardware production facility
Yazar: MUHAMMED İBRAHİM ŞAKAR
Danışman: PROF. DR. FİLİZ DADAŞER ÇELİK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Kirlilik = Pollution ; Madeni eşyalar = Metalwares ; Temiz üretim = Cleaner production ; Verimlilik = Productivity

Özet:
Bu tez çalışmasında madeni eşya üretim sektöründe faaliyet gösteren bir tesiste, temiz üretim olanakları araştırılmıştır. Tesis kavramsal olarak proseslere ayrılmıştır. Proseslerin girdileri ve proseslerde oluşan atıklar ve artıklar tespit edilmiştir. Artığın veya atığın hangi işlem sonunda oluştuğu ve ne şekilde ve nerede toplandığı ve nasıl geri kazanıldığı veya bertarafa gönderildiği belirtilmiştir. Girdi maliyetlerini azaltırken, oluşan atık/artıkları azaltabilecek temiz üretim olanakları değerlendirilmiş, daha önce ülkemizde yapılan çalışmalar ile birlikte uluslararası çalışmalar da incelenerek temiz üretim önerileri sunulmuştur. İnsan faktörü ve bakış açısı, temiz üretimde önemlidir. Bu tez çalışmasında, gerçekleştirilen üretimin ve oluşan atıkların, artıkların doğrultusunda, emisyon çıkış noktalarının kontrol altına alındığı ve belirtilen sınır değerleri aşmadığı, katı atıkların düzenli depolandığı ve geri kazanım, bertaraf tesislerine iletildiği ve oluşan atık suyun kanal bağlantılarının sağlanarak arıtma tesisine iletildiği tespit edilmiştir. Tesisin enerji ihtiyacını karşılamak için güneş enerji panellerinin yerleştirilmesi, kullanılan kimyasalların daha az zararlı başka bir ürün ile ikame edilmesi ve işçi sağlığı ve güvenliği noktasında maddi ve manevi hassasiyetin artırılması ile üretim kalitesinin ve verimliliğinin artırabileceği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yapılan her işteki verimliliğin artması ile doğal kaynaklarımızı daha fazla koruyarak sürdürülebilirlik sağlanabilecektir.

Abstract:
In this thesis, cleaner production oppurtunities were investigated in a facility operating in the hardware production sector. The plant is conceptually divided into processes. Wastes and residues formed in these processes were listed. We determined in which process the wastes were formed, how and where they were collected and how they were recovered or sent for disposal. We examined the natiaonal and international literature on cleaner production. We observed that the production and the wastes generated are under control in line with the residues, the emission exit points are under control and the specified limit values were not exceeded, It was determined that solid wastes are stored regularly and transferred to recycling and disposal facilities, and the resulting waste water is conveyed to the treatment plant by providing channel connections. Placement of solar energy panels to meet the energy needs of the facility, substituting the chemicals used with less harmful alternatives and increasing the motivation of workers in terms of health and safety can improve the production quality and efficiency. As a result, with the increase in efficiency in every step of the production process, sustainability of natural resources can be achieved.