Birinci ve ikinci ürün çerezlik kabağın (Cucurbita pepo L.) su kullanımı, verim ve kalitesinin belirlenmesi
Determination of water use, yield and quality of pumpkin (Cucurbita pepo L.) as first and second crop
Yazar: RAMAZAN BAKIR
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ÜNLÜKARA
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Orta Anadolu şartlarında Kayseri'de tritikale-macar fiğ karşımı sonrası 2.ürün olarak çerezlik kabak tohumu (Cucurbita pepo L.) üretiminin yapılabilirliği, verimi ve su kullanımına etkisi incelenmiştir. Bu amaçla araştırmada, bölgede çerezlik kabağın genel olarak yetiştirildiği birinci dönem normal ekim konusu (D1), güzlük tritikale-macar fiğ hasadı sonrası ikinci ürün çerezlik kabak konusu (D2) ve yine ikinci dönemde boş bırakılan alanda çerezlik kabak konusu (D3) olmak üzere toplam 3 ekim konusu incelenmiştir. Bu ana konular altında 40 cbar (T40) ve 60 cbar (T60) nem tansiyonu düzeylerinde sulama şeklinde 2 alt konu yer almıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre ekiminden sonra 10C eşik sıcaklığın üstünde büyüme derece gün sıcaklığı (BDG) 1230 değerine ulaştığında çerezlik kabağın hasada geldiği saptanmıştır. D1, D2 ve D3 konuları arasında tohum veriminde önemli bir farklılık meydana gelmemiş ve anılan konulardan sırasıyla 115 kg/da,  90.8 kg/da ve 103.8 kg/da tohum verimi alınmıştır. Tohum verimi T60 konularıda T40 sulama konularına göre %11.7 daha yüksek gerçekleşmiştir. Birinci (D1) ve ikinci üretimde (D2 ve D3) bitki su tüketimi sırasıyla 498 mm ve 438 mm olup, buna karşılık su kullanım etkinliği (WUE) aynı sırada 0.20 kg/m3 ve 0.24 kg/m3 olarak saptanmıştır. Daha düşük nem tansiyonunda (T60) sulamalar sonucu da WUE artmıştır. Bin tane ağırlığı D1 konusunda D2 konusuna göre %20.7 ve D3 konusuna göre ise %25.2 oranında daha yüksek bulunmuştur.  Sonuç olarak, çiftçilerin hem yem bitkisi hem de çerezlik kabak tohumu üretmeleri nedeniyle Orta Anadolu Bölgesinde sulu tarım şartlarında çerezlik kabağın 2.ürün olarak yetiştirilmesi daha fazla avantaj sağlayacaktır.

Abstract:
In this study, growing possibility, yield and water use efficiency of pumpkin seed (Cucurbita pepo L.) as a second crop after triticale-Hungarian vetch mixture under Kayseri conditions were investigated. For these purposes, pumpkin seed production in normal growing season in the region was considered first treatment (D1). Pumpkin seed production as a second crop after Hungarian vetch-triticale was second treatment (D2) and production on non-cultivated soil during second season was third treatments (D3). Watering just after at 40 cbar (T40) and 60 cbar (T60) soil tensions were two irrigation treatments in sub plots under D1, D2 and D3 main plots. Present findings revealed that pumpkin plants grown for seed production could be harvested when they reached to 1230 cumulative temperatures above 10C after sowing. Seed yield differences among growing seasons were found non-significant and 1150 kg/ha, 908 kg/ha and 1038 kg/ha seed yields obtained from D1, D2 and D3 treatments, respectively. Irrigations at 60 cbar soil tension yielded 11.7% higher seed yield than ones at 40 cbar. Pumpkin water consumption in the first (D1) and second production seasons (D2 and D3) were found as 498 mm and 438 mm, respectively while irrigation water use efficiency (WUE) were 0.20 kg/m3 and 0.24 kg/m3. WUE was also increased by watering at the lower soil tension (60 cbar). 1000-seed weight for D1 was found 20.7% and 25.2% higher than ones for D2 and D3, respectively. It is concluded that second crop pumpkin culture after Hungarian vetch-triticale mixtures was more favorable for the farmers of central Anatolia since they were able to grow both pumpkin seeds and forage crops within the same growing season.