Yumurta alerjili çocuklarda tolerans gelişimi üzerinde etkili faktörler
Factors effective in development of tolerance in children with egg allergy
Yazar: GÜLCE BARANLI AYDINLIOĞLU
Danışman: PROF. DR. DEMET CAN
Balıkesir Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Alerjenler = Allergens ; Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Bebekler = Infant ; Besin alerjisi = Food hypersensitivity ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Yumurtalar = Eggs ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Ülkemizde inek sütü alerjisinden sonra bebeklerde en sık görülen besin alerjisi, yumurta alerjisidir. Yumurta çok değerli bir besin maddesi olduğu için bebekte tolerans gelişmesi çok önemlidir. Yüksek ısı protein yapıyı denatüre ederek antijen yapısını bozar ve böylece yumurta alerjisi olan süt çocuklarının %70-75'i yüksek ısıda pişmiş, fırınlanmış yumurta içeren besinleri tolere edebilirler. Bu çalışmada polikliniğimizde takipli yumurta alerjili bebeklerin klinik ve laboratuvar özellikleri yanısıra, toleransın izlemi ve tolerans gelişmesinde etkili olan diğer faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Hastalar ve Yöntem: Retrospektif kesitsel çalışmamızda Balıkesir Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Alerji-İmmünoloji Polikliniği'ne 01 Mayıs 2015-1 Şubat 2020 tarihleri arasında başvuran ve yumurta alerjisi tanısı alan hastaların tümü alınmıştır. Yumurta alerjisi tanısı alan 5 yaşın altındaki hastaların dosyaları incelenmiş, hastaların sosyo-demografik özellikleri, şikâyetlerin başlangıç yaşı, doğum yöntemi, ailede atopi öyküsü, şikâyet ve semptomları, eşlik eden diğer besin alerjileri, başvuru anındaki laboratuvar tetkikleri, deri prik testi, total IgE, tam kan sayımında mutlak eozinofil sayıları, besin yükleme testi sonuçları, tolerans yaşı ve toleransta etkili olan faktörler değerlendirilmiş, hastaların başvuru sonrasında klinik durumlarına göre 3-6 ay aralıklarla yapılan kontrollerde semptomların durumu, annesinin ve bebeğin fırınlanmış ve haşlanmış yumurta sarısı, fırınlanmış ve haşlanmış yumurta beyazı tüketip tüketememe durumları da veri toplama formuna kaydedilmiştir. Tolerans geliştiren ve geliştirmeyen bebeklerin klinik ve laboratuvar bulguları karşılaştırılmış ve tolerans üzerinde etkili olan faktörler araştırılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya alınan 85 hastanın 52'si (%61,18) erkek, ortanca başvuru yaşı 10 ay (min 3: maks 48), şikâyetlerinin ortanca başlangıç yaşı 4 aydır (min 1: maks 30). Hastalar en az 2 yaşına kadar izlenmiş olup, yaklaşık %90'ı fırınlanmış yumurta, %83'ü haşlanmış yumurtaya tolerans geliştirmiştir. Hastalarımızın %17,6'sında yumurta alerjisi devam etmektedir. Tolerans gelişim yaşı fırınlanmış yumurta beyazı için ortanca 13 ay (min 9:maks 35), fırınlanmış yumurta sarısı için ortanca 12 ay (min 5:maks 36), haşlanmış yumurta beyazı için 20 ay (min 6:maks 48), haşlanmış yumurta sarısı için 18 ay (min 6:maks 42) olarak saptanmıştır. En sık başlangıç yakınması sırasıyla döküntü, kusma ve huzursuzluk olarak saptanmışır. Başvuru nedeni en sık atopik dermatit olmuştur. Eşlik eden inek sütü alerjisi olan hastaların ve başvuru sırasında proktokolit olanların başlama yaşı istatiksel olarak daha düşük saptanmıştır (p<0,05). Çalışmamızda sezaryen ile doğan, yumurta alerjisi olan bebeklerin yumurtanın fırınlanmış/haşlanmış çeşitlerine tolerans geliştirme yaşları gecikmektedir. Fırınlanmış yumurta beyazına (p=0,010), fırınlanmış yumurta sarısına (p=0,024) ve haşlanmış yumurta beyazına (p=0,031) tolerans geliştirmeyenlerin başvuru yaş medyanı daha yüksek saptanmıştır. Haşlanmış yumurta sarısına tolerans geliştiren hastalarımızın %77'sinde anafilaksi öyküsü yoktur (p=0,002). Fırınlanmış yumurta beyazına (p=0,010), fırınlanmış yumurta sarısına (p=0,024) ve haşlanmış yumurta beyazına (p=0,031) tolerans geliştirmeyenlerin başvuru yaş medyanı daha yüksek saptanmıştır. Haşlanmış yumurta sarısına tolerans geliştiren hastalarımızın %77'sinde anafilaksi öyküsü yoktur (p=0,002). Fırınlanmış yumurta sarısına tolerans geliştirenlerin %95'i fırınlanmış yumurta beyazına (p<0,001), %92,5'i haşlanmış yumurta sarısına (p<0,001) ve %87,5'i haşlanmış yumurta beyazına da tolerans geliştirmiştir (p<0,001). Haşlanmış yumurta sarısına tolerans geliştirenlerin %95,9'i fırınlanmış yumurta beyazına (p<0,001), %95,9'u fırınlanmış yumurta sarısına (p<0,001), %94,6'sı haşlanmış yumurta beyazına da tolerans geliştirmiştir (p<0,001).
Sonuç: Yumurta alerjisinin prognozunda; sezaryen ile doğum öyküsü, eşlik eden besin alerjisi varlığı, ailede atopi öyküsü, anafilaksi gibi ağır reaksiyonların olması, ürtiker-anjiyoödem kliniği ile başvurma, atopiyi gösteren laboratuvar testlerinin yüksek olması olumsuz faktörler iken; başvuru sırasında proktokolit varlığı, fırınlanmış yumurta beyazına tolerans geliştirme ise olumlu faktörler olarak saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Yumurta alerjisi, tolerans, süt çocuğu, doğal seyir.

Abstract:
Objective: Egg allergy is the most common food allergy after cow's milk allergy in our country. Since eggs are very valuable nutrient, it is very important to develop tolerance for the baby. High temperature denatures the protein structure and disrupts the antigen structure, so that 70-75% of infants with egg allergy can tolerate foods containing eggs baked at high temperatures. In this study, it was aimed to monitor tolerance and to determine other factors that are effective in the development
of tolerance, as well as the clinical and laboratory characteristics of infants with egg allergy followed in our outpatient clinic.
Methods: This is a retrospective cross-sectional study, all patients who applied to Balıkesir University Faculty of Medicine, Pediatric Allergy-Immunology Outpatient Clinic between 01 May 2015 and 1 February 2020 and were diagnosed with egg allergy were included. The files of patients under the age of 5 who were diagnosed with egg allergy were examined. Sociodemographic characteristics of the patients, age of symptoms onset, delivery method, family history of atopy, complaints and symptoms, accompanying food allergies, laboratory tests at admission, skin prick test, total IgE, complete blood count, absolute eosinophil counts, oral food challenge test results, tolerance age and factors associated with
tolerance were evaluated. The condition of the symptoms in the controls performed at 3-6 month intervals after the admission, according to the clinical status of the patients, the mother's and the baby's consumption of baked and boiled egg yolk, baked and boiled egg white, inability to consume was also recorded in the data collection form. The clinical and laboratory findings of infants who developed and
did not develop tolerance were compared and the factors associated with tolerance were investigated.
Results: A total 85 patients included in the study, 52 (61.18%) were male subjects, the median age at presentation was 10 months (minimum 3: maximum 48), and the median age of symptoms onset was 4 months (minimum 1: maximum 30). Patients were followed up to at least 2 years of age, and approximately 90%
developed tolerance to baked eggs and 83% to hard-boiled eggs. Egg allergy persists in 17.6% of our patients. Tolerance development median age 13 months (minimum 9:maximum 35) for baked egg white, 12 months (minimum 5:maximum 36) for baked egg yolk, 20 months (minimum 6:maximum 48) for hard-boiled egg white, 18 months (minimum 6: maximum 42) for hard-boiled egg yolk. The most common initial symptoms were rash, vomiting and restlessness, respectively. The most common reason for admission was atopic dermatitis. The age of onset of patients with concomitant cow's milk allergy and those with proctocolitis at admission was found to be statistically lower (p<0.05). In our study, the age of
developing tolerance to the baked/boiled varieties of eggs was delayed in babies born by cesarean section. The median age at admission was higher for those who did not develop tolerance to baked egg white (p=0.010), baked egg yolk (p=0.024) and hard-boiled egg white (p=0.031). There was no history of anaphylaxis in 77% of our patients who developed tolerance to boiled egg yolk (p=0.002). The median age at admission was higher for those who did not develop tolerance to baked egg white (p=0.010), baked egg yolk (p=0.024) and hard-boiled egg white (p=0.031). There was no history of anaphylaxis in 77% of our patients who developed tolerance to boiled egg yolk (p=0.002). Of those who developed tolerance to boiled egg yolk, 95.9% developed tolerance to baked egg white (p<0.001), 95.9% to baked egg yolk (p<0.001) and 94.6% to boiled egg white (p<0.001). Of those who developed tolerance to baked
egg yolk, 95% also developed a tolerance to baked egg white (p<0.001), 92.5% to boiled egg yolk (p<0.001) and 87.5% to boiled egg white (p<0.001). 
Conclusion: History of cesarean section, presence of concomitant food allergy, family history of atopy, severe reactions such as anaphylaxis, presentation with urticaria-angioedema clinic, high laboratory tests showing atopy are negative factors; the presence of proctocolitis at the time of admission and the development of tolerance to baked egg white were determined as positive factors associated with
prognosis of egg allergy.
Keywords: Egg allergy, tolerance, infant, natural history