Hasta ve yakınlarını şiddete yönelten sebeplerin araştırılması: Burdur ili örneği
Analysis of factors which lead patients and their relations to violence - The example of the province of Burdur
Yazar: ERHAN DAĞ
Danışman: YRD. DOÇ. HATİCE BAYSAL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sanat Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Burdur = Burdur ; Hasta psikolojisi = Patient psychology ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Hastalar = Patients ; Sağlık personeli = Health personnel ; Öfke-kızgınlık eğilimi = Dispositional anger ; Şiddet = Violence

Özet:
Son dönemlerde, şiddet özellikle de sağlık çalışanlarına yönelik şiddet eğiliminde artış gözlenmektedir. Bu eğilimde özellikle hastaların şiddet uyguladığı genel görüşü hâkim olsa da, yapılan araştırmalar hasta yakınlarının daha çok şiddete başvurduğu, şiddete başvuranların ise fiziksel şiddetten çok sözel şiddete yöneldiği bulgulanmıştır.  
 Sağlık alanında hasta ve sağlık çalışanlarının yaşadıklarını bir problem haline dönüştüren faktörlerin tespiti problemin çözümü için önemlidir. Bu nedenle sağlıkta şiddeti tetikleyen nedenlerin tespiti hem sağlık çalışanları, hem de hasta ve hasta yakınları çerçevesinde empatik bir yaklaşımla tasarlanan araştırmada tarafları şiddete yönelten sebepleri ve uygun ortamı hazırlayan nedenlerin ortaya çıkartılması amaçlanmıştır. Araştırma çerçevesinde Burdur İli'nde bulunan sağlık tesislerinde şiddet olaylarına karışmış, yer almış, (şiddet uygulayan ya da uygulanan) adli makamlara intikal etmiş, 8 sağlık çalışanı ve 7 hasta ve hasta yakını olmak üzere toplam 15 kişi ile yüz yüze derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler nitel araştırma yöntemlerden biri olan tematik analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Görüşme esnasında katılımcılardan sağlık çalışanlarına demografik, çalışma koşulları, sağlık çalışanlarının hasta ve yakınlarını algılama düzeyi, olay örgüsüyle ilgili bilgiler, şiddeti tetikleyenler sebepler;  hasta ve hasta yakınlarına da demografik, olayın gelişimi, bilgi düzeyi, olayın nasıl algıladığı, şiddete yol açan sebepler ile ilgili sorular yöneltilerek veriler toplanmıştır. 
	Toplanan verilerin değerlendirilmesi sonucunda hem sağlık çalışanları, hem de hasta ve hasta yakınlarının karşılıklı iletişimleri esnasındaki sorunları bağlamında yanlış anlaşılmalar neticesinde şiddete başvurulduğu; medyanın olayları sunumundan etkilendikleri; sağlık çalışanlarının çalışma saatleri, alınan ücret ve yönetim kaynaklı problemler yaşadığı; hasta ve yakınlarından şiddet olaylarına karışan kişilerin bir sonraki sağlık ihtiyacı için aynı kuruma tekrar başvurma konusunda tedirginlik hissettikleri; hasta ve hasta yakınlarının sağlık tesislerinden hizmet alımında kendi haklarının ihlal edildiğini düşündükleri ve bunu düşünmelerine yol açan nedenin, hasta haklarına ve hasta önceliklerine yönelik bilgi eksikliklerinden kaynaklandığı bulgulanmıştır.  
	Sonuç olarak sağlık çalışanların için motivasyon araçlarındaki eksiklikler, hasta ve yakınlarıyla aralarındaki iletişim eksiklikleri,  yönetimden kaynaklı aksaklıklar hasta ve yakınlarıyla etkileşiminde; hasta ve yakınlarına ise hasta öncelikleri ve hasta hakları konusundaki bilgi eksiklikleri, medyada yer alan sağlıkta şiddet içerikli haber ve programlardan etkilenmeleri, bireysel çıkarları için kurallara uygun olmayan istekleri, iletişim eksikliği veya yanlış anlamlandırmalar, olayın kendileri için taşıdığı önem ve gelişim hızı kaynaklı etkileri, ekonomik ve psikolojik durumlarından dolayı sağlık çalışanları ile etkileşimlerinde gergin ortamın ortaya çıkışını etkileyen faktörler olarak belirtilebilir.

Abstract:
Recently an increasing tendency to violence, especially towards healthcare professionals, has been observed. Although the opinion that it is patients that exert violence is widely held, research has found that relations of patients resort to violence more than patients themselves, and that violence is often verbal rather than physical.
To arrive at a solution, it is essential to determine the factors which turn the experiences of both patients and healthcare professionals into problems. Therefore, adopting an empathetic approach, the study aims to reveal the factors contributing to the formation of an environment which leads both patients and their relations as well as healthcare professionals to violence. Within the framework of the study, face-to-face interviews were done with 15 individuals - 8 healthcare professionals and 7 patients and relations - all of whom were involved in violent incidents at health centers (either as the doer or the receiver) and were brought to the judicial authorities. The data were evaluated by means of Thematic Analysis Method, a qualitative research method. During the interviews, the healthcare professionals were asked questions about their demographic background, working conditions, level of perceiving patients and patients' relations, details about the incidents, and factors triggering violence, whereas the patients and their relations were asked questions about their demographic background, how the incident occurred, their level of knowledge, how they perceived the incident, and factors triggering violence.
As a result of the analysis of the data, it has been found that both parties resorted to violence due to misunderstandings in their communication, that they were affected by the media's presentation of the events, that healthcare professionals have problems related to their working hours, salaries and management, that patients and their relations who previously experienced a problem feel nervous about consulting the same institution again, that patients and their relations feel their rights are being violated while getting service from the health institutions and the reason why they feel so is due to their lack of knowledge.
	To conclude, the factors triggering violence can be listed for healthcare professionals as lack in motivational tools, lack of communication with patients and their relations, management-related problems, whereas the list for patients and their relations include factors such as lack of information about patient-priority and patient rights, the effect of media coverage of violent incidents in health centers, unlawful demands regarding their self-interest, lack of communication, misunderstanding, the effects of the incident related to the level of importance and how fast the incident came to pass, and their economic and psychological conditions.