Adölesan kadın voleybolcuların kullanılabilir enerji düzeyinin sezon başı ve sezon sonuna göre incelenmesi
Examination of the energy availability level of adolescent female volleyball players according to the beginning and end of the season
Yazar: ZÜLFÜYE ERBAŞ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN HÜSREV TURNAGÖL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı adölesan kadın voleybolcularda enerji dengesi, kullanılabilir enerji düzeyi, vücut kompozisyonu ve makro besin ögesi alımının sezon başı ve sonunda incelenmesidir. Çalışmaya 12-16 (14,5± 1,29) yaş arası 14 adölesan kadın katılmıştır. Sezon başı ve sonunda, besin tüketim kaydı ve fiziksel aktivite kaydı alınmış, ayrıca vücut kompozisyonu analizi yapılmıştır. Katılımcıların laboratuvar ziyaretini takip eden dönemde 4 gün süresince (2 antrenman, 1 dinlenme, 1 maç günü) alınan besin tüketim kaydı ile enerji ve makro besin ögesi alımları,  fiziksel aktivite kaydı ile de enerji harcamaları belirlenmiştir. Dinlenik metabolik hız, Schofield denklemi kullanılarak hesaplanmıştır. Vücut kompozisyonu dual x-ray absorpsiyometrisi ile analiz edilmiştir. Sezon başı ve sezon sonu veriler, bağımlı gruplarda T testi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Sezon başı ve sezon sonu enerji alımı (sezon başı: 1244 ± 312 kkal; sezon sonu: 1410 ± 435 kkal) ve toplam enerji harcaması (sezon başı: 2662 ± 311 kkal; sezon sonu: 2733 ± 342 kkal) benzer bulunmuştur (p>0,05). Katılımcılar, sezon başı ve sonunda benzer düzeyde negatif enerji dengesine (sezon başı: -1443 ± 346 kkal; sezon sonu: -1378 ± 518 kkal) ve düşük kullanılabilir enerjiye (sezon başı: 21,29 ± 7,61 kkal/kg/YVK/gün; sezon sonu: 23,50 ± 11,16 kkal/kg/YVK/gün) sahiptir (p>0,05). Makro besin alımları incelendiğinde, katılımcıların sezon başı ve sezon sonu karbonhidrat (sezon başı 2,52 ± 0,93 g/kg/gün; sezon sonu 2,54 ± 1,10 g/kg/gün) ve protein alımlarının (sezon başı: 0,82 ± 0,31 g/kg/gün; sezon sonu: 0,90 ± 0,28 g/kg/gün) benzer olduğu görülmektedir (p>0,05). Vücut kompozisyonu değerlendirildiğinde; toplam vücut yağ oranı (sezon başı: %30,36 ± 4,11; sezon sonu: %30,55 ± 4,45), toplam yağsız vücut kütlesi (sezon başı: 40,70 ± 6,69 kg; sezon sonu: 40,54 ± 5,82 kg) ve toplam yağsız yumuşak doku kütlesi (sezon başı: 38,44 ± 6,37 kg; sezon sonu: 38,25 ± 5,51 kg ) sezon başı ve sezon sonunda benzer bulunmuştur (p>0,05). Kemik kütlesi ise sezon sonunda (2,30 ± 0,32 kg) sezon başına (2,26 ± 0,33 kg) göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Bu çalışmanın bulguları, adölesan kadın voleybolcuların sezon boyunca negatif enerji dengesi, düşük kullanılabilir enerji ve yetersiz makro besin ögesi alımına sahip olduğunu göstermiştir. Bu çalışmanın bulguları, adölesan kadın voleybolcuların sezon boyunca negatif enerji dengesi, düşük kullanılabilir enerji ve yetersiz makro besin ögesi alımına sahip olduğunu göstermiştir. Bu çalışma, adölesan kadın voleybolcuların vücut kompozisyonunun ve besin alımlarının sezon boyunca bireysel olarak takip edilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.
adölesan kadın voleybolcu, enerji açığı, kullanılabilir enerji, makro besin ögesi, vücut kompozisyonu

Abstract:
The aim of this study was to assess the energy balance, energy availability, body composition macronutrient intake of adolescent female volleyball players at the beginning and at the end of the season. Fourteen adolescent females aged 12-16 (14.5± 1.29) years participated in the study. At the beginning and at the end of the season, food consumption and physical activity records were taken and body composition was analyzed. Energy and macronutrient intakes were determined with food consumption records and energy expenditure was determined with physical activity records for 4 days (2 training days, 1 rest day, 1 match day) following the laboratory visit. Resting metabolic rate was predicted by the Schofield equation. Body composition was analyzed by dual x-ray absorptiometry. Paired samples t-test was used to compare data at the beginning and at the end of the season. Energy intake (beginning of the season: 1244 ± 312 kcal; end of season: 1410 ± 435 kcal) and total energy expenditure (beginning of the season: 2662 ± 311 kcal; end of season: 2733 ± 342 kcal) at the beginning and end of the season were similar (p>0.05). Participants had similar levels of negative energy balance (beginning of the season: -1443 ± 346 kcal; end of season: -1378 ± 518 kcal) and low energy availability (beginning of the season: 21.29 ± 7.61 kcal/kg/FFM/day; end of season: 23.50 ± 11.16 kcal kg/FFM/day) at the beginning and end of the season (p>0.05). With respect to macronutrient intakes, the participants had similar carbohydrate (beginning of the season: 2.52 ± 0.93 g/kg/day; end of the season: 2.54 ± 1.10 g/kg/day) and protein intakes (beginning of the season: 0.82 ± 0.31 g/kg/day; end of the season: 0.90 ± 0.28 g/kg/day) at the beginning and end of the season (p>0.05). When body composition was evaluated; total body fat percentage (beginning of the season: 30.36 ± 4.11%; at the end of the season: 30.55 ± 4.45%), total lean body mass (beginning of the season: 40.70 ± 6.69 kg; at the end of the season: 40.54 ± 5.82 kg), total lean soft tissue mass (beginning of the season: 38.44 ± 6.37 kg; at the end of the season: 38.25 ± 5.51 kg) were similar at the beginning and end of the season (p>0.05). Bone mass, on the other hand, was higher at the end of the season (2.30 ± 0.32 kg) than at the beginning of the season (2.26 ± 0.33 kg) (p<0.05). The findings of this study showed that adolescent female volleyball players had negative energy balance, low energy availability and inadequate macronutrient intake during the season. This study suggests that body composition and nutrient intake of adolescent female volleyball players should be monitored individually throughout the season.
adolescent female volleyball players, energy deficit, energy availability, macronutrient intake, body composition