Sigarayı bırakanlarda farklı şiddetteki aerobik egzersizlerin anksiyete, sigara bağımlılığı, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of aerobic exercise of different intensity on anxiety level, smoking addiction, sleep and quality of life in individuals who stop smoking
Yazar: AHMET SARITOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN USGU
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Aerobik = Aerobic ; Anksiyete = Anxiety ; Bağımlılık = Dependency ; Egzersiz = Exercise ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Bu çalışma, sigarayı bırakan 
bireylerde farklı şiddetteki aerobik egzersizin; bireylerin anksiyete düzeyi, sigara bağımlılığı, 
uyku ve yaşam kalitesi üzerine olan etkisini araştırmak amacıyla yapıldı. Son 1 ay içinde 
sigarayı bırakan 18-45 yaş aralığında olan 60 birey çalışmaya katıldı. Bireyler basit rastgele 
yöntem ile kontrol grubu (yaş ortalaması 32,10±6,77), hafif şiddetli aerobik egzersiz grubu 
(yaş ortalaması 33,10±5,07) ve orta şiddetli aerobik egzersiz (yaş ortalaması 34,00±5,15) 
grubuna ayrıldı. Aerobik egzersiz eğitimi ısınma (10 dk), aerobik egzersiz (30 dk) ve soğuma 
dönemi (5 dk) olacak şekilde 8 hafta/3 gün uygulandı. Hafif şiddetli aerobik egzersiz grubu 
(n=20) maksimal kalp atım hızı'nın (KAH) %40'ı, orta şiddetli aerobik egzersiz grubu ise 
(n=20) %60'ı kadar submaksimal aerobik egzersiz yaptı. Kontrol grubu (n=20) bu süre 
boyunca normal günlük yaşam aktivitelerine devam etti. Bireylerin anksiyete düzeyi Beck 
Anksiyete ölçeği (BAÖ), nikotin bağımlılığı Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) 
ve Madde Aşerme Ölçeği (MAÖ), uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), 
yaşam kalitesi Yaşam Kalitesi Kısa Form – 36 (SF-36) ile çalışma öncesi ve sonrası 
değerlendirildi. Katılımcıların tamamının anksiyete seviyesinde (BAÖ), madde aşermede 
(MAÖ) ve PUKİ toplam ve alt bileşenlerinde (öznel uyku kalitesi, uyku latansı, uyku süresi, 
uyku bozukluğu ve gündüz işlev bozukluğu) iyileşme görüldü (p<0.05). Yaşam kalitesi (SF36) kontrol grubunda vücut ağrısı ve sosyal fonksiyon haricindeki alt bileşenlerde iyileşme 
gösterdi. Aerobik egzersiz uygulanan gruplarda ise tüm alt bileşenler iyileşme gösterdi 
(p<0.05). Gruplar arası ilk ve son değerlendirmelerin karşılaştırılmasında; BAÖ ve SF-36 
skorlarında fark bulunmadı (p>0.05) fakat orta şiddetli aerobik egzersiz grubu MAÖ skoru 
çalışma öncesi ve sonrasında diğer iki gruptan daha düşüktü (p<0.05), İlk değerlendirmede 
PUKİ alt bileşen ve toplam skorları açısından yalnızca uyku bozukluğu alt bileşen skorunda 
fark bulundu, hafif şiddetli aerobik egzersiz grubu uyku bozukluğu skoru kontrol grubundan 
yüksekti (p<0.05), son değerlendirmeler arasında ise fark bulunmadı (p>0.05). Sonuç olarak 
8 haftalık aerobik egzersizler, sigarayı bırakan bireylerde sigara bağımlılığının 
azaltılmasında, uyku bozukluğunun giderilmesinde, yaşam kalitesinin arttırılmasında etkili 
olduğu sonucuna vardık. Özellikle orta şiddetteki aerobik egzersizler sigaraya tekrar başlama 
isteğini daha fazla azaltmaktadır. Yüksek şiddette aerobik egzersizin de yer aldığı ve farklı 
egzersiz çeşitlerinin karşılaştırıldığı daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
The aim of this study was to investigate 
the effects different intensities of aerobic exercises on anxiety level, smoking addiction, sleep 
and quality of life in individuals who quit smoking. 60 individuals between the ages of 18-45 
who quit smoking in the last 1 month participated in the study. Individuals were randomly 
assigned to the control group (mean age 32.10±6.77), mild aerobic exercise group (mean age 
33.10±5.07) and moderate-intensity aerobic exercise (mean age 34.00±5.15) groups. Aerobic 
exercise training was applied for 8 weeks/3 days as warm-up (10 min), aerobic exercise (30 min) 
and cool-down (5 min). Mild-intensity aerobic exercise group (n=20) performed submaximal 
aerobic exercise at 40% of the maximal heart rate (MHR), and moderate-intensity aerobic 
exercise group (n=20) performed 60% of MHR. The control group (n=20) continued their 
normal activities of daily living during this time. Anxiety level was assessed with Beck Anxiety 
Scale (BAI), nicotine addiction were measured with Fagerstrom Test For Nicotine Dependence 
(FTND) and Substance Craving Scale (SCS), sleep quality was assessed Pittsburgh Sleep 
Quality Index (PSQI), quality of life was evaluated with Quality of Life Short Form – 36 (SF36). All measurement performed before and after the study. All participants showed 
improvement in anxiety level (BAI), item craving (SCS), and total and subdomians of PSQI 
(subjective sleep quality, sleep latency, sleep duration, sleep disturbance, and daytime 
dysfunction) during the study (p<0.05). The body pain and social function subdomains of quality 
of life (SF-36) were improved in the control group. Aerobic exercise groups showed 
improvement in all subdomains (p<0.05). In the comparison of the first and last evaluations 
between the groups; There was no difference in BAI and SF-36 scores (p>0.05), but the SCS 
score of the moderate-intensity aerobic exercise group was lower than the other two groups 
before and after the study (p<0.05). At the first evaluation, only in the sleep disorder subdomain
and total scores of PSQI were found significantly differences. The sleep disorder score of the 
mild aerobic exercise group was higher than the control group (p<0.05), but there was no 
difference between the final evaluations (p>0.05). As a result, we concluded that 8-week aerobic 
exercises are effective in reducing smoking addiction, eliminating sleep disorders and increasing 
the quality of life in individuals who quit smoking. Especially moderate intensity aerobic 
exercises reduce craving more. There is a need for longer-term studies that include high-intensity 
aerobic exercise and compare different types of exercise.