Fizik öğretmenlerinin hizmet içi eğitim ihtiyaçlarına yönelik bir laboratuvar programı geliştirme ve model önerme
Developing a laboratory program for physics teachers' in-service needs: A model for suggestion
Yazar: ALİ KAYA
Danışman: DOÇ. DR. SALİH ÇEPNİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
ÖZET Bu çalışma, fizik öğretmenlerinin laboratuar kullanımı konusundaki bilgi, beceri ve tutumlarını geliştirmeye yönelik bir hizmet içi eğitim programı geliştirmek ve fizik öğretmenlerinin mesleki gelişimlerine sürekli ve etkili çözüm getirecek bir hizmet içi eğitim (HİE) modeli önermek amacıyla planlanmıştır. Çalışmanın örneklemini, MEB tarafından Malatya Fen Lisesi'nde uygulanan "Fizik Laboratuar Araçlarını Kullanma Formatörlük Kursuna" katılan 36, Trabzon il merkezinde ve Akçaabat ilçesinde görev yapan 42 olmak üzere, toplam 78 fizik öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmada örnek olay metodolojisi kullanılmış ve veriler mülakat, anket, gözlem, başarı testi, katılımcı günlükler ve grup tartışması yolu ile toplanmıştır. Mevcut durumda fizik öğretmenlerinin çoğunun derslerinde laboratuar yöntemini kullanmadıkları, laboratuar araç-gereçlerini tanıma, kullanma ve koruma konularında yardıma ihtiyaç duydukları, MEB tarafından bu alanda yürütülen HİE faaliyetlerinin sayıca yetersiz ve etkili olmadıkları belirlenmiştir. Buna dayanarak, fizik öğretmenlerinin laboratuar yöntemini kullanma konusundaki bilgi, beceri ve tutumlarını geliştirmeye yönelik, on gün süreli ve altmış ders saatinden oluşan bir hizmet içi eğitim programı geliştirilmiştir. Hazırlanan programın pilot ve esas uygulamaları 2001-2002 eğitim-öğretim yılında Akçaabat ilçe ve Trabzon il merkezindeki ortaöğretim kurumlarının laboratuarlarında yapılmıştır. Verilerden; uygulanan programın katılımcı fizik öğretmenlerinin laboratuar yöntemi konusundaki bilgi, beceri ve genel anlamda tutumlarını artırmada oldukça başarılı olduğu anlaşılmıştır. Kursun izleme değerlendirmesi (Follow up) öğretmenlerin dördü ile bir dönem sonra yapılmış, katılımcıların HİE programındaki etkinliklerle ilgili beklenen davranışları gerçekleştirmede % 83 oranında başarılı oldukları, fakat yine de derslerinde laboratuar yönetimi kullanmaktan kaçındıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmada, son olarak öğretmenlere yerel olarak sürekli ve etkili hizmet içi eğitim sağlamayı amaçlayan bir model önerilmiş olup, bu modelin her yıl uygulanarak geHştkilmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Fizik Eğitimi, Hizmet İçi Eğitim Programı, Hizmet İçi Eğitim Modeli, Mesleki Gelişim VII

Abstract:
SUMMARY Developing a Laboratory Program for Physics Teachers' In-service Needs: A Model for Suggestion This study was planed to develop an in-service course program to improve physics teachers' knowledge, skills and attitudes in using laboratories and also, to suggest an in- service training model which can provide a continuous and effective solution for physics teachers' professional development. The sample consisted of thirty-six physics teachers joined into an in service course program called "Fizik Laboratuar Araçlarını Kullanma Formatörlük Kursu" organized in Malatya and forty-two physics teachers working in Akçaabat and Trabzon. In this study, a case study research methodology was used and, data were collected with interviews, questionnaires, observations, an achievement test, participant diaries and group discussions. It was determined that most of the physics teachers do not use laboratories in their teaching and need help in some areas such as; identification of laboratory materials, maintenance and use of them. Also, in service course programs organized by the National Ministry of Education (MEB) are lack of quantity and not enough in terms of their numbers. In order to improve physics teachers' knowledge, skills and attitudes in using laboratories, an in service course program which takes ten days, each day six hours, was developed. Pilot and main implementations of the program were done during 2001-2002 academic year at Akçaabat and Trabzon. The data showed that the program was successful in developing teachers' attitudes and knowledge towards physics laboratory. After one- term 4 teachers from the original sample were visited during teaching. Observations done in their classrooms showed that they were successful in implementing the expected behaviors taught in the in-service course at the proportion of % 83 in their teaching. A model aimed to provide a continuous and effective in-service training for teachers was suggested. It was also suggested that this model should be re-implemented each year and improved locally. Key Words: Physics Education, In-service Course Program, In Service Education Model, Professional Development VIII