Ratlarda bilateral ovariektomi ve orşidektomi sonrası gonadal hormonların timus bezi üzerine olan etkilerinin ışık ve elektron mikroskopik incelenmesi
Effects of gonadal hormones on thymus gland after bilateral ovariectomy in the rats: The light and electron microscopic study
Yazar: HAKAN ÖNER
Danışman: PROF.DR. İ. ENVER OZAN
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Morfoloji = Morphology

Özet:
63 5. ÖZET Bu çalışma, prepubertal ve pubertal gonadektominin ve gonadektomiyi takiben verilen çeşitli cinsiyet hormonlarının (testosteron, östrojen ve progesteron) timus bezinde oluşturduğu değişiklikleri, histolojik düzeyde incelemeyi amaçlamıştır. Bu çalışmada kullanılan Wistar-Albino cinsi ratlar, 6 haftalık dişi ve erkek ratları içeren Grup A ve 12 haftalık dişi ve erkek ratları içeren Grup B olmak üzere iki ana gruba ve bunların alt gruplarına ayrıldı. Dişi ve erkek ratlara bilateral gonadektomi yapıldı ve gonadektomi sonrası verilen gonadal hormonların (testosteron, östrojen ve progesteron) timus bezi üzerine olan etkileri ışık ve elektron mikroskopik düzeyde incelendi. Gonadektomiden sonra, tüm gruplarda timus ağırlığı arttı. Gonadektomiden sonra uygulanan testosteron, östrojen, progesteron ve östrojen+progesteron timus ağırlığını azalttı. Progesteron uygulaması da timus ağırlığını azalttı, fakat progesteron ile oluşan azalma istatistiksel olarak anlamlı değildi. Işık mikroskobik incelemede, testosteron ve östrojen uygulamasından sonra timik kortekste, lenfosit yoğunluğunda belirgin derecede bir azalma gözlendi ve azalmanın olduğu alanlarda, epitelyal retiküler hücreler kolaylıkla seçilebiliniyordu. Timus ağırlığındaki azalma ve lenfosit kaybından başka timus bezinde, makrofajların ve mast hücrelerinin miktarında artış, kan damarlarında genişleme ve medullada bağdokunun oluştuğu gözlendi. Elektron mikroskopik olarak, timik lenfositlerde mitokondriyonlarda şişme ve granüllü endoplazmik retikulumda genişleme gözlendi. Benzer gözlemler, östrojen+progesteron uygulamasından sonra da gözlemlendi. Progesteron uygulanmasından sonra timus bezinde histolojik düzeyde herhangi bir değişiklik gözlemlenmedi. Sonuç olarak, çalışma prepubertal ve pubertal gonadektomiyi takiben testosteron ve östrojen uygulanmasından sonra timus bezinin involusyona uğradığını gösterdi. Östrojen ve testosteron uygulanması sonucu oluşan involusyon, timik korteksteki lenfosit populasyonundaki azalmaya bağlıydı.

Abstract:
64 6. SUMMARY The purpose of this study was to examine the histological changes that occured in the thymus gland after prepubertal and pubertal gonadectomy and the various sex steroids administration (testosterone, estrogen and progesterone) following prepubertal and pubertal gonadectomy. Wistar-Albino rats used in this study were divided into two main groups (Group A and Group B) each containing further subgroups. Group A included 6 weeks of age male and female rats, Group B included 12 weeks of age male and female rats. Male and female rats were performed bilateral gonadectomy. Effects of gonadal steroid hormones (testosterone, estrogen and progesterone) on the thymus gland were examined by light and electron microscopy. Thymic weight increased after gonadectomy at all the groups. Testosterone, estrogen, estrogen+progesterone treatment decreased thymic weight after gonadectomy. Progesterone treatment also decreased, but there was no statistically significant. In the light microscopy, testosterone and estrogen treatment, but not progesterone, loss of lymphoid elements from the thymic cortex occured significantly, which allowed the visualization of empty areas in which the epithelial cells became more evident. Apart from the changes above, increasing number of phagocytic macrophages and mast cells, enlarged blood vessels, connective tissue in the thymic medulla were observed in the thymus gland. In the electron microscopic study was observed enlargement rough endoplasmic reticulum in the thymic lymphocytes. The same observations were also found after estrogen+progesterone treatment. Significant changes were not histologically observed in the thymus gland after progesterone treatment. In conclusion, the study demonstrated that the thymus gland undergoes involution after testosterone and estrogen treatment, but not progesterone, following prepubertal and pubertal gonadectomy. The thymic involution resulted by estrogen and testosterone hormone treatment was due to decreasing of cortical lymphocytes in the thymic cortex.