Aile yapısının, aile tutumlarının ve televizyonun 2 - 4 yaş arası çocukların dil gelişimine etkisinin incelenmesi (Muş ili örneği)
The investigation of the effect of family structure, family attitudes and television on the language development of children between the ages of 2-4
Yazar: FİLİZ ALTIPARMAK ERCAN
Danışman: DOÇ. DR. NAİM ÜNVER ; PROF. DR. SERDAL SEVEN
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile = Family ; Aile tutumu = Family attitude ; Aile yapısı = Family structure ; Dil gelişimi = Language development ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Televizyon = Television ; Televizyon programları = Television programs

Özet:
Araştırmanın temel amacını aile yapısının, aile tutumlarının ve televizyonun 2- 4 yaş arasındaki çocukların dil gelişimine etkisinin incelenmesi oluşturmaktadır. Bu doğrultuda çalışma grubu, 2-4 yaş aralığında çocuğu olan 131 anne ve baba ile çocuklarından seçilmiştir. Araştırmada nicel verileri toplama aracı olarak Aile Bilgi Formu, Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ), Denver II Gelişimsel Tarama Testi, Peabody Resim Kelime Testi, TV İzlem Formu kullanılmıştır. Ele alınan amaçlar doğrultusunda SPSS 21 paket programı kullanılarak betimleyici istatistikler yapılmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline başvurulmuştur.

Araştırmada Fisher sonuçlarına göre, gelir düzeyine göre alıcı dil düzeylerinin değiştiği görülmektedir (x2= 17.172, p < 0,05). 2-4 yaş arası çocukların sosyoekonomik düzeylerine göre Denver puanları farklılaşmıştır (x2=14,828, p= 0,019). Ailelerin gelir düzeyleri ile çocukların dil gelişimi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu çalışmada ebeveyn tutumlarına yönelik bulgulara bakıldığında ülkemizde bu yönde yapılmış diğer çalışmalarla bir uyum söz konusudur. Peabody Resim Kelime Testi ortalama puanları açısından değerlendirildiğinde özellikle çekirdek ailelerde çocukların alıcı dil becerilerinin daha yüksek oranda (ileri düzey) (%37) temsil edildiği anlaşılmaktadır. Denver testi ortalama puanları açısından değerlendirildiğinde özellikle çekirdek ailelerde çocukların genel dil becerilerinin daha yüksek bir oranda (%49) temsil edildiği sonucuna ulaşılmıştır. 2-4 yaş arası çocukların anne eğitim durumuna göre dil gelişimleri, alıcı dil (Peabody Resim Kelime Testi) açısından (X2= 13.584, p < 0,05) anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Anne eğitim düzeyinin alıcı dil üzerinde etkili olmasına karşılık genel dil gelişim düzeyinde etkili olmaması araştırmanın bir diğer önemli bulgusudur.

2-4 yaş arası çocukların baba eğitim durumuna göre dil gelişimleri, alıcı dil (Peabody Resim Kelime Testi) açısından (x2=12,34; p>0,05) anlamlı derecede farklılaşmaktadır. Bir başka ifade ile babanın eğitimi durumu ile çocukların alıcı dil nitelikleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Araştırmada sosyoekonomik düzeyin, annenin ve babanın eğitim durumunun dil gelişimine etkisi olduğu anlaşılmıştır. Aile tiplerinden geniş aile türündeki anne ve babanın eğitim durumu ile bu ailelerin ekonomik düzeylerinin düşük olması dolayısıyla çocuklarının dil düzeylerinin daha düşük olduğu düşünülmektedir.

Bu sonuçlar doğrultusunda örneklem grubu genişletilerek araştırmanın tekrarlanabileceği, farklı yaş grubundaki çocuklar ve aileleri ile farklı yerleşim bölgelerinde yeniden yapılabileceği önerilebilir. Kardeş sayısı ve TV'de izlenen program türlerinin dil gelişimine etkisini belirlemek amacıyla araştırma genişletilebilir. Ayrıca örneklem grubunu kırsal ve kentsel yerleşim merkezinde yaşayan çocukların oluşturduğu bir çalışmanın yapılması da düşünülebilir.

Anahtar kelimeler: Aile yapısı, aile tutumu, televizyon, dil gelişimi, çocuk.

Abstract:
The main purpose of the study is to investigate the effect of the family structure, family attitudes and television on language development of children between the ages of 2-4.

The study group of this study consists of 131 parents who have children between the ages of 2-4 and their children. In this study, Family Information Form, Parental Attitude Scale (PAS), Denver II Developmental Screening Test, Peabody Picture Vocabulary Test, T.V. Follow-up Form are used as quantitative data collection tools. In line with these purposes, descriptive statistics were conducted through SPSS 21. As one of quantitative research methods, relational screening model is used.

In the study, according to Fisher results, it is seen that receptive language skills change according to income level (x2= 17.172, p < 0,05).Denver scores differ according to the socio-economic levels of children between the ages of 2-4(x2=14,828, p= 0,019). A significant relationship is found between income levels of families and children's language development. Considering the findings regarding parental attitudes in this study, these findings are consistent with the findings regarding dominant parental attitudes in our country (x2= 4,84; p>0,05).As the Peabody Picture Vocabulary Test is examined in terms of average scores, it is seen that children's receptive language skills are represented at a higher rate (advanced level) (37%) especially in elementary families.

When Denver test is examined in terms of average scores, it is seen that the general language skills of children are represented at a higher rate (49%) especially in elementary families.

According to the mother's education level, language development characteristics of children between the ages of 2-4 differ significantly in terms of the recipient language (Peabody Picture Vocabulary Test) (x2= 13.584, p < 0,05). Another striking finding of the study is that mother education level is not effective on the recipient language, whereas, it is effective on the the level of overall language development.

According to the father's education level, language development characteristics of children between the ages of 2-4 differ significantly in terms of the recipient language (Peabody Picture Vocabulary Test) (x2=12,34; p>0,05). In other words, a significant relationship is found between the father's education level and the recipient language characteristics of children.

In the study, it is revealed that socio-economic level, education level of parents have an effect on language development. It is considered that the language level of children is lower due to the educational status of mother and father in extended families and low economic status of these families.

In accordance with these results, it is suggested that theresearch study can be replicated with a larger sample group and this study can be conducted with different age group children and their families in different residential areas. The study can be extended to investigate the effect of the number of siblings and thetypes of programs watched on TV on language development. Furthermore, it is proposed to carry out a study with the sample group of children living in rural and urban settlements.

Key Words: Family structure, family attitude, television, language development, child.