Emzirme eğitiminin anne sütüyle besleme üzerine etkisi
The effect of lactation education on breastfeeding
Yazar: MÜGE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MUALLA AYKUT
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Anneler = Mothers ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Emzirme = Breast feeding ; Halk sağlığı = Public health ; Laktasyon = Lactation ; Sağlık eğitimi = Health education

Özet:
Çocukların sağlığını koruyan ve hayatta kalmasını sağlayan en etkili yollardan biri de emzirmektir. Sadece anne sütüyle beslenmenin anne ve çocuk sağlığı için birçok yararı olmasına rağmen 6 ay sadece anne sütüyle beslenen bebeklerin oranı düşüktür. DSÖ, UNICEF ve AAP bebeklerin 6 ay boyunca sadece anne sütüyle beslenmesi gerektiğini bildirmişlerdir. Randomize kontrollü müdahale çalışması olarak planlanan bu araştırmanın amacı; anne sütü ve emzirme eğitiminin annelerin bu konudaki bilgi, davranış, emzirme başarıları ve 6 ay sadece anne sütüyle besleme üzerine etkisini belirlemektir. Araştırma kapsamına alınan bireyler, Kayseri il merkezindeki, bebek dostu özel bir hastanenin kadın hastalıkları ve doğum polikliniklerine başvuran gebe kadınlar arasından, randomizasyon yoluyla eğitim (n=60) ve kontrol (n=60) grubu olarak seçilmiştir. Eğitim grubundakilere, prenatal ve postnatal dönemlerde emzirme eğitimi, kontrol grubundakilere, prenatal dönemde modern aile planlaması yöntemleri ile ilgili eğitim verilmiştir. Araştırma verileri, kadın doğum polikliniklerine başvuru sırasında, 1. haftada ve 6. ayda ev ziyaretlerinde anket aracılılığla yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Eğitim grubundan 34, kontrol grubundan 30 anne-bebek çiftiyle araştırma tamamlanmıştır. Sosyodemografik özellikler açısından iki grup arasında fark yoktur. Eğitim sonrasında eğitim öncesine göre emzirme ve anne sütüyle ilgili doğru cevaplanan soru sayısı farkı, eğitim grubunda kontrol grubuna göre yüksektir (p<0.001). Bebeklerini 6 ay sadece anne sütüyle besleyen anneler, eğitim grubunda (%26.5) kontrol grubuna (%3.3) göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0.015). Sadece anne sütüyle besleme süresi ortancası eğitim grubundaki annelerde (5 ay) kontrol grubundakilere (4 ay) göre daha uzundur (p=0.013). Emzirme eğitimi; anne sütü ve emzirmeyle ilgili bilgi düzeyinde, sadece anne sütüyle beslenme süresinde ve 6 ay sadece anne sütüyle beslenme oranında artış sağlamıştır. Bundan dolayı, gebelere ve emziklilik dönemindeki annelere emzirme ve anne sütü konusunda eğitim ve destek verilmelidir.

Abstract:
Breastfeeding is one of the most effective ways providing health maintenance and survival of children. The percentage of exclusively breastfed infants for 6 months is low although exclusive breastfeeding has many benefits for child and mother health. WHO, UNICEF and AAP have declared that infants should be exclusively breastfed for 6 months. The aim of this randomised-controlled intervention study is to determine the effect of education about breast milk and lactating on knowledge, behaviour, lactating success of mothers and on exclusively breastfeeding for 6 months. Subjects were chosen randomly and assigned into education (n=60) and control (n=60) groups among pregnant women who applied obstetrics and gynaecology clinics of a private baby-friendly hospital in Kayseri provincial centre. Education was given to education group about breastfeeding during prenatal and postnatal periods while control group were given information about modern family planning methods during prenatal period. Data were collected with questionnaire with face-to-face interviews during the application to obstetrics and gynaecology clinics and during house visits in the 1st week and 6th month. Study was completed with 34 mother-infant pairs in education group and with 30 mother-infant pairs in control group. There is not a significant difference between groups in terms of socio-demographic characteristics. The difference in number of questions answered correctly about breastfeeding and breast milk between pre-education and post-education periods was higher in the education group compared to control group (p<0.001). Percentage of mothers who exclusively breastfed infants for 6 months was found to be significantly higher in the education group (26.5%) than controls (3.3%) (p=0.015). Median duration of exclusive breastfeeding was longer in the education group (5 months) than controls (4 months) (p=0.013). Lactation education provided an increase in the level of knowledge about breast milk and lactating, in the duration of exclusive breastfeeding and in the ratio of breastfeeding for 6 months. Therefore, education and support about lactating and breast milk should be given to pregnant and lactating women.