Osteoporotik femur proksimal uç kırıklarında serum leptin seviyeleri
Serum levels of leptin on the osteoporotic proximal end of femur
Yazar: ULAŞ ACAR
Danışman: PROF. DR. Ş. ÖNER ŞAVK
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Kemik dansitesi = Bone density ; Leptin = Leptin ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
AMAÇ: Çalışmamız osteoporotik femur proksimal uç kırığı bulunan hastalarda serum leptin seviyesinin; KMY, vücut kitle indeksi (VKİ) ve bazı biyokimyasal parametreler ile kırık riski arasındaki ilişkilerini araştırmak ve böylece leptinin osteoporoz üzerindeki etkileri hakkında tüm dünyada yaygın olarak sürdürülen çalışmalara ülkemizden de katkıda bulunmak amacıyla tıpta uzmanlık tezi olarak hazırlanmıştır. Leptinin kırık riskinde belirleyici bir etken olup olmadığı tam olarak bilinmemektedir. Bu çalışmada osteoporotik femur proksimal uç kırığı bulunan olgularda; leptin ile kemik mineral yoğunluğu ve kemik kırılganlık riski arasındaki ilişki irdelenmiştir.GEREÇ VE YÖNTEM: Osteoporotik femur proksimal uç kırığı bulunan olan 25 hasta (11 erkek, 14 kadın) ?vaka grubu? olarak çalışmaya alınmıştır. Hasta seçiminde yüksek enerjili travma öyküsü bulunması, daha önce osteoporoza yönelik tıbbi tedavi uygulanması, sistemik steroid kullanımı, kemik metastazı ve diğer ikincil osteoporoz nedenleri dışlanma kriterleri olarak kabul edilmiştir. Herhangi bir patolojik kırık öyküsü bulunmayan ancak çeşitli nedenlerden dolayı kliniğimize başvurmuş ve ilk kez birincil osteoporoz tanısı alan 25 hastadan (8 erkek, 17 kadın) ise?kontrol grubu?nu oluşturmuştur.Tüm olgularda lomber 1-4 vertebra ve femur proksimalindeki 5 bölgeden DEXA ile KMY ölçümü gerçekleştirilmiştir. Osteokalsin, PTH' ı da içeren rutin biyokimyasal parametrelerle, 25(OH)vitamin D ve leptin seviyeleri ölçülmüştür. Hastaların boy ve kiloları ölçülerek kaydedilmiş ve VKİ' leri hesaplanmıştır. SPSS 11.5 paket programında bilgisayara girilen verilerin istatistiksel değerlendirmesi; student t, khi-kare, Mann Whitney U ve Pearson korelasyon testleri ile yapılmıştır.BULGULAR: Kontrol grubundaki ortalama serum leptin seviyesi 32,68±31,9 ng/ml, kırıklı olgularda bu değer 19,98±33,6 ng/ml olarak bulunmuştur. Leptin düzeylerinin cinsiyete göre dağılımlarına bakıldığında kadınlarda ortalama 35,33±38,2 ng/ml (n=31), erkeklerde 11,06±13,5 ng/ml (n=19) olarak saptanmıştır. Tüm olgularda VKİ ile leptin arasında pozitif bir korelasyon olduğu görülmüştür (r=0,435, p=0,002). Tüm olgular değerlendirildiğinde leptin ile femur intertrokanterik bölge T skoru (r=0,299, p=0,35) ve Z skoru arasında ( r=0,410, p=0,10) pozitif bir korelasyon saptanmıştır. Kontrol grubunda serum leptin düzeyi ile VKİ arasında pozitif bir korelasyon saptanırken (r=0,532, p=0,006), vaka grubunda anlamlı bir korelasyon bulunmamıştır.SONUÇLAR: Çalışmamızda serum leptin seviyesi ile VKİ arasındaki pozitif korelasyon saptanmıştır. Kontrol grubunda serum leptin seviyelerinin anlamlı yüksekliği; leptinin yüksek serum konsantrasyonlarının kırık oluşumuna karşı koruyucu olduğu hipotezini desteklemektedir. Leptinin seviyesi ile KMY' nun çeşitli anatomik bölgelerdeki pozitif ilgileşimi, onun KMY için olumlu faktörlerden biri olduğunu göstermektedir. Bu çalışmadan yola çıkarak; osteoporozda serum leptin konsantrasyonlarının kırık riskini önceden tespit amacıyla rutin tarama testi olarak kullanılması tartışmaya ve ilerdeki çalışmalara açık bir konudur.ANAHTAR KELİMELER: Leptin, VKİ, KMY, osteoporoz, kırık riski.

Abstract:
OBJECTIVES: Our study was preapared as a medical speaciality thesis which is about the relationship between serum leptin level; bone mineral density (BMD), body mass index, some chemical parameters and the risk of fracture in osteoporotic patients who have fractures on the proximal end of femur. Our aim is to provide contribution from our country for the investigations that are continue all over the world. Still it is not clear that the level of leptin is a marker for the fractures or not. İn this study we investigate the realtionship between leptin and bone mineral density and the risk of bone fracture in patients who have fractures on the proximal end of femur.MATERİAL AND METHODS: There were 25 patients (11 male,14 female) who have fractures on the proximal end of femur in the case group. The patients who have trauma stories, afected by bone cancer, secondary osteoporozis and get systhemic steroid treatment, medical treatment for osteoporosis haven?t been in this case group. In control group; there were 25 patients who (8 male,17 female) have been in our clinic because of several reasons but not the pathologyic fractures. All cases have DEXA and BMD measurements of lomber 1-4 spine and the 5 regions of proximal femur. We also had the levels of osteocalcin, PTH, 25(OH)vitamin D and leptin of each cases. The lenght and the weight of all cases had been recorded and their body mass indexes had been calculated. For the statistical analysis of the data, student t, khi-kare, Mann Whitney U and Pearson correlation tests had been used in SPSS 11.5.RESULT: The mean level of leptin was 32,68±31,9 ng/ml in control group but the level of leptin was 19,98±33,6 ng/ml in cases who had fractures. The mean level of leptin was 35,33±38,2 ng/ml (n=31) for women and 11,06±13,5 ng/ml (n=19) for men. There was a positive correlation between BMI and leptin for each cases (r=0,435, p=0,002). We found a positive correlation between leptin and the T score (r=0,299, p=0,35) of the thoracantheric part of femur. In control group there was a positive correlation between BMI and serum level of leptin (r=0,532, p=0,006) but not in case group.CONCLUSION: We found a positive correlation between BMI and serum level of leptin. The high leptin levels of the cases in control group support the hypothesis which is about the prevention of fractures by the high levels of leptin. The positive correlation between BMD and some anatomic regions shows that it is one of the positive factors for BMD. It is a discussion that the serum levels of leptin could be used as a predictor test to consider the risk of fracture.KEY WORDS: Leptin, BMI, BMD, osteoporosis, the risk of fracture.