Kesici diş konumlarının panoramik radyografilerle belirlenmesi
Evulation of anterior teeth positions with panoramic radiograph
Yazar: ÖZLEM SANCAK
Danışman: PROF. DR. F. ERHAN ÖZDİLER
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dişler = Teeth ; Kesici dişler = Incisor ; Maloklüzyon = Malocclusion ; Maloklüzyon-angle sınıf I = Malocclusion-angle class I ; Maloklüzyon-angle sınıf II = Malocclusion-angle class II ; Maloklüzyon-angle sınıf III = Malocclusion-angle class III ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Radyografi-panoramik = Radiography-panoramic ; Sefalometri = Cephalometry

Özet:
Bu çalışmanın amacı; İskeletsel Sınıf I, II, III vakaların panoramik radyografilerini inceleyerek, lateral sefalometrik radyografilerin kullanımını azaltarak iskeletsel anomalilerin teşhisinin yapılabilirliğini ve kesici diş konumlarını belirlenebilirliğini ortaya koymaktır.Araştırmamızda lateral sefalometrik ve panoramik filmleri kullanılan toplam 300 birey çalışmaya dahil edilmiştir ve iskeletsel sınıf I (0 ? ANB < 4°), iskeletsel sınıf II (ANB ? 4°) ve iskeletsel sınıf III (ANB açısı < 0°) anomali olmak üzere üç gruba ayrılmıştır.Sürekli değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı birlikteliğin olup olmadığı Pearson'un Korelasyon testi ile incelenmiştir. Panoramik filmlerde, her bir sınıf içerisinde sağ ve sol taraf ölçümler arasındaki farkın önemliliği İki Eş Arasında Farkın Önemlilik (Bağımlı-t) testi ile değerlendirilmiştir. Sınıflar arasında panoramik film ölçüm ortalamaları yönünden farkın önemliliği tek yönlü varyans (One-Way ANOVA) analizi ile araştırılmıştır. Varyans analizi sonucunda istatistiksel olarak anlamlı farkın görülmesi halinde farka neden olan sınıfları tespit etmek amacıyla post hoc Tukey testi kullanılmıştır. Olası tüm çoklu karşılaştırmalarda Tip I hatayı kontrol altına alabilmek için Bonferroni düzeltmesine başvurulmuştur.Elde edilen sonuçlara dayanılarak;?Sefalometrik parametreler ile panoramik filmdeki eşdeğer kabul ettiğimiz parametreleri karşılaştırdığımızda boyutsal ölçümlerin korelasyon değerleri açısal ölçümlere yakın bulunmuştur.?Panoramik filmde iskeletsel bulgular değerlendirildiğinde sağ taraftaki açısal ve boyutsal ölçümler sol tarafa göre daha yüksektir bu farklılık belirgin bir asimetri mevcut değilse; kondiler büyümeden ve sağ, sol taraftaki çiğneme alışkanlıklarından kaynaklanabilmektedir.?Panoramik ve sefalometrik filmlerde maksiller ve mandibuler keser dişlerle ilgili yapılan ölçümler korelasyonların düşük olması nedeniyle güvenilir değildir.?Dişlerle ilgili daha doğru sonuçlar elde edilmesi için ileri dönemdeki çalışmaların fantom çenelerde yapılması daha uygundur.?Panoramik film çekim tekniğinde alt ve üst dişler arasında kullanılan ısırma plağı nedeniyle panoramik filmlerle maksillo-mandibuler ilişkilerin tespiti çok güvenli olmayıp; maksilla ve mandibulanın kafa kaidesiyle olan ilişkilerinin ayrı ayrı değerlendirilmesi daha uygundur.Panoramik filmlerin, klinik ve radyografik değerlendirmeyle birlikte dik yön ölçümleri, gonial açı ve alt kesici diş labiolingual eğimi dikkate alınarak tedavi planlamasına katkısının yüksek olduğu görüşündeyiz. Bunun yanısıra asimetri ve ortognatik cerrahi vakalarında teşhis ve tedavi planlamasında panoramik filmlerin vazgeçilmez teşhis aracı olduğu düşüncesindeyiz.Anahtar Sözcükler: İskeletsel Sınıf I, iskeletsel Sınıf II, iskeletsel Sınıf III, kesici diş, panoramik radyografi, sefalometrik radyografi

Abstract:
Aim of this study is to assess the diagnosis capability of orthopantomographs in class I, class II and class III skeletal anomalies and anterior teeth position by reducing the use of lateral cephalometric radiographs.In this study 300 individuals with lateral cephalometric and orthopantomographs were included. These individuals were divided into three groups as follows; skeletal class I (0??ANB<4?), skeletal class II (ANB?4?) and skeletal class III (ANB<0?).Statistical relation between continuous variables was evaluated with Pearson?s correlation test. Bilateral differences in measurements of orthopantomographs in each class of anomaly were evaluated with significance test of difference between the two co- (dependent-t test). Differences between classes were analyzed with One Way Analysis of Variance (One-Way ANOVA). If statistical difference was observed after analysis of variance, classes leading to difference were evaluated with Tukey?s post hoc test. Bonferroni correction was used to control type I error.According to results of this study;?In comparison with the the lateral cephalometric radiograph parameters and the equivalent orthopantomograph parameters; correlation values of dimensional and angular measurements found to be similar.?Evaluation of dimensional and angular measurements on orthopantomographs showed that right side of the jaw has higher values than compared to the left side. Excluding significant asymmetry cases; the effect of condylar growth and chewing habits may be the leading reason for this left-right difference .?Due to low correlation rates, evaluating the maxillary and the mandibular incisor measurements on orthopantomographs and lateral cephalometic radiographs is not found to be reliable.?It is more convenient to carry out future researches on phantom jaws to be able to obtain more accurate dental measurements.?During the orthopantomogram process a plastic spatula has to be biten by the patient. It was shown that it is not accurate to evaluate maxillary and mandibular relationships from orthopantomographs which are taken in such position. It will be more convenient approach to evaluate the relationships between the maxilla ,the mandibula and the cranial base individualy.We suggest that orthopantomographs are highly valuable in treatment planning with clinical and radiographic evaluation when vertical facial measurement, gonial angle, inferor anterior teeth buccolingual inclination are taken into consideration. Besides, we believe that in asymmetrical and orthognathic surgery cases orthopantomographs are indispensable in diagnosis and treatment planning.Key words: Anterior teeth, cephalometric radiograph, orthopanomograph, skeletal Class I, skeletal Class II, skeletal Class III