Sporcularda toplumsal hareketlilik
Social mobility of athletes
Yazar: FUNDA AKCAN
Danışman: DOÇ. DR. NEFİSE BULGU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Spor = Sports

Özet:
ÖZET Akçan, F., Sporcularda toplumsal hareketlilik, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Spor Bilimleri ve Teknolojisi Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2004. Bu araştırmanın amacı, Ankara'da futbol, basketbol, voleybol, hentbol takımlarında oynayan sporcuların yaşadıkları dikey toplumsal hareketliliği, sporcuların yaşantılarında toplumsal, ekonomik ve kültürel anlamda ne tür değişikliklerin meydana geldiğini ve bu değişimlere hangi faktörlerin etki ettiğini belirlemektir. Araştırmanın evrenini, Ankara ilinde liglerde oynayan futbol, basketbol, voleybol ve hentbol takımları oluşturmaktadır. Araştırmada, örneklem belirlenmemiş ve bütün takımlara ulaşılması hedeflenilmiştir. Futbolda 9 takımdan 180 sporcuya, basketbolda 6 takımdan 57 sporcuya, voleybolda 12 takımdan 104 sporcuya ve hentbolde 9 takımdan 110 sporcuya ulaşılarak toplam 36 takım ve bu takımlarda oynayan 451 sporcu araştırmaya katılmıştır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan bir soru kağıdı kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzde ve frekans dağılımlarının yanı sıra, Ki-kare, Binary Lojistik Regresyon (Binary Logistic Regression) ve Multinominal Lojistik Regresyon (Multinominal Logistic Regression) analizleri yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, anne-babalarının eğitim durumları ile karşılaştırıldığında sporcular yukarı doğru dikey; ailelerinin geliri ile karşılaştırıldığında ise daha çok aşağı doğru dikey hareketlilik yaşamışlardır. Ekonomik açıdan yukarı doğru dikey hareketliliği en fazla yaşayan sporcular futbolculardır. Sporcuların, spora başladıktan sonraki sosyo-ekonomik ve kültürel yaşantılarındaki değişiklikler tüketim alışkanlıkları çerçevesinde değerlendirildiğinde; sporcuların yaşantılarında en fazla değişim tüketimin taşınır-taşınmaz mal sahipliği boyutunda görülmüştür. Tüketim alışkanlıklarına etki eden faktörlere bakıldığında, bütün boyutlarda spor yaşantısı ile birlikte, ailenin ekonomik statüsünün kültürel statüsünden daha etkili olduğu ortaya çıkmıştır. Toplumsal statü kazanmada ise, daha çok spor yaşantısının etkisiyle birlikte, ailenin kültürel statüsünün de etkili olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Sporcu, toplumsal hareketlilik

Abstract:
VI ABSTRACT Akçan, F., Social mobility of athletes, Hacettepe University Health Sciences Institute MSc Thesis in Sport Sciences and Technology, Ankara, 2004. The purpose of this study was to examine the vertical social mobility of football, basketball, volleyball and handball players in Ankara, to determine what kind of socio-economic and cultural changes occur in their life after they began sports and which factors had influence on these changes. In this study, the aim was to reach all teams therefore, sample wasn't determined. A total of 451 players, 180 football players from 9 teams, 57 basketball players from 6 teams, 104 volleyball players from 12 teams and 110 handball players from 9 teams participated to this study. Data was collected by using a questionnaire. Frequencies, percentages, Chi-square, Binary Logistic Regression and Multinominal Logistic Regression were used to analyze the data. The results showed that, when athletes' education was compared with their parents, it was seen that, they experienced upward social mobility. However they experienced more downward social mobility, when their income was compared with that of their parents. Football players experienced the most vertical mobility among players. When socio-economic and cultural life of the athletes were evaluated within the framework of consumption patterns, the most significant changes were seen in movable-immovable goods proprietorship dimension. When factors effecting consumption patterns were taken into consideration, sport life of the athletes together with economic status of parents, were more effective than cultural status of parents, in all dimensions. In gaining social status, it was seen that sport life of the athletes together with cultural status of their parents were more effective. Key Words: Athlete, social mobility