hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Baraj yıkılması probleminin deneysel ve teorik olarak incelenmesi
Experimental and theoretical investigation of dam break problem
Yazar: SELAHATTİN KOCAMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HATİCE ÇAĞATAY
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Yapılan çalışmada, baraj yıkılması problemi deneysel, teorik ve sayısal olarakele alınmıştır. Yatay dikdörtgen bir kanalda, iki farklı durgun su seviyesini ayırandüşey bir kapağın ani olarak kaldırılmasıyla elde edilen baraj yıkılması taşkındalgasının mansap boyunca yayılması, farklı kuyruk suyu derinlikleri içinincelenmiştir. Ayrıca, baraj mansabında farklı geometriye sahip taban eşiklerikullanılarak ve daralmalar oluşturularak akarsu yatağındaki ve enkesit genişliğindekideğişimlerin baraj yıkılması taşkın dalgasının yayılmasına etkileri araştırılmıştır.Deneylerde, su yüzü profilleri ve kanal boyunca istenilen noktalarda zamana bağlı suseviyesi değişimleri sayısal görüntü işleme teknikleri kullanılarak belirlenmiştir. Eldeedilen deney sonuçları, analitik çözüm ve sığ su denklemleri ile Reynolds OrtalamalıNavier Stokes denklemlerinin sayısal çözüm sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. Sayısalçözümler için FLOW-3D hesaplamalı akışkanlar dinamiği yazılımı kullanılmıştır.Anahtar Kelimeler: Baraj Yıkılması, Taşkınlar, Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği,Değişken Akım, Görüntü İşleme

Abstract:
In this study, dam break problem has been handled experimentally,theoretically and numerically. Propagation of flood waves along downstreamresulting from dam break which has been generated by instantaneous removal of abarrier between two bodies of water at rest with different levels above a horizontalbed has been examined for different tailwater depths. Besides, variations of bedtopography and the channel width effects on dam break flood waves propagationhave been studied by using bottom sills and establishing contraction with differentgeometry in the channel. In experiments, water surface profiles and water depthvariations with time along downstream have been determined by using digital imageprocessing techniques. The experimental results have been compared with analyticalsolutions, numerical solutions of the shallow water equations and ReynoldsAveraged Navier Stokes equations. FLOW-3D computational fluid dynamic softwarehas been used for numerical solutionsKey words: Dam-break, Floods, Computational Fluid Dynamics, Unsteady Flow,Image Processing
Kireç fabrikası baca tozundan yanmamış karbonun flotasyon ile geri kazanımı
Recovery unburned carbon from lime kiln plant dusts by flotation
Yazar: UFUK TOPÇU
Danışman: PROF.DR. OKTAY BAYAT
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Flotasyon = Flotation

Özet:
Bu çalışmada, kireç fabrikası atıklarındaki yanmamış karbonun geri kazanımı flotasyon yöntemi kullanılarak araştırılmıştır. Kireç fabrikası atıklarının (petrokok) içerisinde bulunan yanmamış karbon tespiti için gerekli analizler yapılmıştır. Jameson Flotasyon kolonu ile yapılan bu deneysel çalışmalarda; katı oranı, yağ asidi/gazyağı oranı, downcomer dalış derinliği ve yıkama suyu hızları deneysel parametreler olarak Ölçülmüştür. Deneysel çalışmalarda reaktif olarak Mar-SA yağ fabrikasından alınan atık yağ asidi ile gazyağı kanşımı kullanılmıştır. Optimum şartlarda (6-6.5 pH, %10 katı oranı ile, 3/1 yağ asidi/gazyağı oram, 40 cm downcomer dalış derinliği ve 0.6 L/dk yıkama suyu hızı) yapılan deneylerde %98.90 yanabilir madde verimi ile %31.28 küllü ürün elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Flotasyon, Jameson Flotasyonu, Yağ Asidi, Petrokok

Abstract:
In this study, recovery of unburned carbon from lime kiln plant dusts was investigated applying flotation method. Analyses were conducted to determine unburned carbon in the dust samples (petroleum coke). in these experimental studies with Jameson flotation column; pulp density, oil/kerosene ratio, downcomer immersion depth and different speeds of washing water rates as experimental parameters were determined. A mixture of kerosene and oil acid from Mar-SA were used for experimental studies as a reagent. A product was optained with 98.90% combustible recovery and 31.28% ash at the optimum conditions (6-6.5 pH, 10% solids, 3/1 oil/kerosene ratio, 40 cm downcomer immersion depth and 0.6 L/min washing water rate).Key Words: Flotation, Jameson Flotation, Oil Acid, Petroleum Coke
Kolemanit atıklardan biyoliç yöntemi ile borik asit eldesi
Production of boric acid from colemanite wastes by bioleaching tailings
Yazar: GÖKHAN SERTKAYA
Danışman: DOÇ.DR. BELGİN BAYAT
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Bu çalışmada, Etibor AŞ Kütahya Emet işletme tesisinden temin edilenkolemanit atık numunesine biyoliç ve kimyasal liç yöntemleri uygulanmıştır. Biyoliçişleminde Ç.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji bölümünden temin edilenAspergillus niger kullanılmıştır. Biyoliç deneylerinde farklı katı oranlarındaki pH,potansiyel değişim (mV), sıcaklık, organik asit (oksalik ve sitrik asit) miktarı, %B2O3çözeltiye alma verim değerlerine bakılmıştır. Anova-Yates deneysel test tekniği ileoksalik asit kullanılarak yapılan kimyasal liç deneylerinde de katı oranı, asit derişimi,sıcaklık ve %B2O3 çözeltiye alma verim değerleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır.Biyoliç deneylerinde katı oranının artmasıyla %B2O3 ve çözünme veriminde düşüşleryaşanmış, pH'ın azalmasıyla da çözünme verimlerinde artış gözlenmiştir. Biyoliçuygulamasında en iyi çözünme verimini %3 katı oranında (pH 3.98, mV 180.8 ve 32ºC sıcaklık) %97.31 ile kimyasal liç deneylerinde ise %5 katı, 20 g/L asit derişimi ve30 °C sıcaklıkta %64.08 ile elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Biyoliç, Kimyasal Liç, Aspergillus niger, Kolemanit

Abstract:
In this study, the methods of bioleaching and chemical leaching were appliedto recover boric acid from colemanite tailings. The samples, taken from Etibor A.Ş.Emet, Kütahya and Aspergillus niger produced from Biology department, Faculty ofLiterature and Science, University of Çukurova, were used in the bioleachingexperiments. The pH in various solid rates, potential changing (mV), heat, organicacid concentration (oxalic and citric acid) and B2O3% on the process of bioleachingwere measured during the experimental work. Chemical leaching using oxalic acidwith Anova-Yates experimental test technique was also studied with respect to theeffects on the solids rates, oxalic acid concentration, heat and B2O3% extractionyield. Solubility of B2O3% increased with decreasing of pH but it decreased withincreasing of solids rate for bioleaching experiments. The highest extraction valuesof B2O3% were determined as 97.31% at 3% solids rates, pH 3.98, mV 180.8 and 32oC for bioleaching and as 64.08% at 5% solids, 20 g/L acid concentration and 30 oCfor chemical leaching.Key words: Bioleaching, Chemical leaching, Aspergillus niger, Colemanite
Suyun hidrojen bağı ve özellikleri
Hydrogen bonding and properties of water
Yazar: EMRUMİYE ARLI
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL UFUKTEPE
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Bölümü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Kimya = Chemistry
Dizin: Hidrojen bağları = Hydrogen bonds ; Moleküler yapı = Molecular structure ; Moleküler yörünge yöntemleri = Molecular orbital methods ; X ışını spektroskopisi = X ray spectroscopy

Özet:
Son yıllarda deneysel tekniklerde meydana gelen olumlu gelişmeler suyun yapısı ve hidrojen bağı ile ilgili özelliklerini ilk kez ayrıntılı biçimde ve önceki bilgilerden farklı olarak ortaya koydu. Bu bilgiler önceki bilgilerle çelişen ve tartışmalı bazı sonuçları ortaya koyması açısından büyük öneme sahiptir. Suyun ilk koordinasyon kabuğu içindeki moleküler düzenlemeler X-ışınları soğurma spektroskopisi ve X-ışınları Raman spektroskopisi ile belirlenebildi. Yakın zamanda X-ışınları soğurma spekroskopisi ile ilgili pek çok deney hidrojen bağının şekillenimi, spektral özellikleri ve hidrojen bağının yapısını ayrıntılı biçimde ortaya koydu. Bu çalışmanın amacı ortaya çıkan yeni bilgiler ışığında suyun ve hidrojen bağının yeni fiziksel ve kimyasal özelliklerini incelemektir.

Abstract:
Recent developments in experimental techniques have shown directly for the first time, confirming a controversial prediction of great importance to understanding water and hydrogen bonds in water. X-ray absorption spectroscopy and x-ray Raman scattering were used to probe the molecular arrangement in the first coordination shell of liquid water.In recent years, a number of x-ray absorption spectroscopy (XAS) and related experiments have begun to characterize the H-bond structure in detail by assigning the observed spectral features to specific H-bonding configurations. The aim of this study to investigate new unique chemical and physical properties of liquid water and hydrogen bonding.
Robust tahmin edicileri ve özellikleri
Robust estimators and properties
Yazar: YEKTA SİTARA KOÇ
Danışman: PROF. DR. FİKRİ AKDENİZ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: İstatistik = Statistics

Özet:
Robust tahmin ediciler, veri kümesinde güvenli gözlemlerin homojen dağılmaması durumunda güvenli sonuçlar bulmak ve sapan değerlerin etkisini azaltmak amacıyla kullanılır. Tezin temel amacı; klasik regresyon analizinde sapan gözlemlerin varlığı nedeniyle standart varsayımların sağlanmaması durumunda en küçük kareler yöntemine alternatif olarak sunulan robust regresyon yöntemlerinin incelenmesidir. Bu çalı?mada önce sapan değerler, kırılma noktası ve etki fonksiyonu kavramları ele alınacak, sonra robust basit regresyon ve çoklu regresyondaki tahmin ediciler incelenecektir. Örneklerle bu tahmin ediciler, en küçük kareler tahmin edicisiyle kar?ıla?tırılacaktır. Anahtar kelimeler: En küçük kareler tahmin edici, En küçük medyan kareler tahmin edici, Kırılma noktası, Robust tahmin edici, Sapan değer

Abstract:
Robust estimators are used for reducing the effects(weights) of outlying observations in the data set to get more reliable and stable estimators. The aim of this thesis is to propose robust regression procedures as an alternative method to Least Squares procedure which is widely used in classical regression analysis and very sensitive to outlying observations. In this thesis, firstly outlier and breaking point concepts will be introduced, secondly a general overview of estimators for robust simple and multiple regression will be given and finally these estimators will be compared with classical Least Squares estimators and examples will be provided. Keywords: Breaking Point, , Least median squares estimator, Least squares estimator, Outlier, Robust estimator,
ZnO ince filmlerinin eldesi ve aygıt üretimi için parametrelerinin optimizasyonu
Deposition of thin ZnO films and parameter optimization for device production
Yazar: EBRU ŞENADIM TÜZEMEN
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ESEN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Elektriksel özellikler = Electrical properties ; Optik özellikler = Optical properties ; Yapısal özellikler = Structural properties ; Çinko oksit = Zinc oxide

Özet:
ZnO yarıiletken ince filmler atmalı filtreli katodik vakum ark depolamasistemiyle cam ve silikon alt tabanlar üzerine oda sıcaklığında depolandı. Filmlerdekikristal boyut ve kristallografik yapı X-ışını kırınım yöntemiyle belirlendi. Tümfilmlerin (002) boyunca tercih edilen bir yönde ve vurtzit formda kristalize olduğugörüldü. ZnO yarıiletken ince filmlerin optik özellikleri, UV-görünürspektrometreden alınan veriler yardımıyla zarf metodu yöntemi kullanılarakbelirlendi. Tavlama sıcaklığı artarken filmlerin optiksel bant aralığı ve soğurmakatsayısının arttığı, buna karşılık olarak kırılma indisinin azaldığı gözlenmiştir.Atmalı katodik vakum ark yöntemi ile cam alt taban üzerine büyütülen ZnO incefilmlerin en iyi tavlama sıcaklığı, optik ve yapısal özellikleri göz önüne alınarak 600°C olduğu bulundu.Yüksek nitelikli geçirgen, iletken ZnO yarıiletken ince filmlerin yapısal,optiksel ve elektriksel özellikleri farklı oksijen basınçları ve farklı kalınlıklardaçalışıldı. Oksijen basıncı ve kalınlığın artması ile filmlerin yapısal, optiksel veelektriksel özelliklerinin değiştiği görüldü. ZnO ince filmlerin görünür bölgedeortalama geçirgenliği %90 civarında bulundu.Anahtar Kelimeler: ZnO, Katodik Vakum Ark Depolama Yöntemi, Optiksel,Yapısal ve Elektriksel Özellikler

Abstract:
Thin ZnO films were deposited at room temperature on glass and siliconsubstrates by a pulsed filtered cathodic vacuum arc deposition system. Thecrystallographic structure and the size of the crystallites in the films were studied bymeans of x-ray diffraction. These measurements show that all the films arecrystallized in the wurtzite form, present in a preferred orientation along the (002)direction. Optical properties of the ZnO films were studied using a UV?visiblespectrometer and calculations made using the envelope method. The absorptioncoefficient and optical band gap of the films were increased while the refractiveindex was decreased by annealing. The best annealing temperature for pulsedcathodic vacuum arc deposition grown ZnO thin films on glass substrates was foundto be 600 °C from optical properties.The effects of oxygen pressure and thickness on the structural, optical andelectrical properties of high quality transparent conductive ZnO thin films werestudied in detail. With increasing oxygen pressure and film thickness, structure,optical and electrical properties of films were changed. Average transmittance wasfound about 90% in the visible region for the ZnO thin films.Key Words: ZnO, Cathodic Vacuum Arc Deposition System, Optical,Structural and Electrical Properties
Oreochromis niloticus'un doku ve organlarında kadmiyum birikimi üzerine çinkonun etkisi
Effects of zinc on accumulation of cadmium in various tissues and organs of Oreochromis niloticus
Yazar: DENİZ ŞAH
Danışman: PROF. DR. FERİT KARGIN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Ağır metaller = Heavy metals ; Birikim = Accumulation

Özet:
Bu ara?tırmada çinkonun Oreochromis niloticus'un böbrek, karaciğer, solungaç, kas ve kan dokularında kadmiyum birikimi üzerine etkileri incelenmi?tir. Balıklar 7, 14 ve 21 gün sürelerle 0.1 mg/L Cd, 0.1 mg/L Cd+0.5 mg/L Zn ve 1.0 mg/L Cd, 1.0 mg/L Cd+5.0 mg/L Zn karı?ımının etkisine bırakılarak dokularda kadmiyum birikimi Atomik Absorbsiyon Spektrometresi ile belirlenmi?tir. Çalı?ılan dokularda kadmiyum birikimi ortam deri?iminin ve sürenin uzamasıyla artmı?tır. En yüksek kadmiyum birikimi böbrek dokusunda bulunmu?, bunu karaciğer, solungaç ve kas dokusu izlemi?tir. Etkide kalınan tüm sürelerde, O. niloticus'un dokularında kadmiyum birikimi çinkonun varlığında azalmı?tır. Denenen tüm ko?ullarda çinko O. niloticus'un böbrek ve solungaç dokularında kadmiyum birikimini önemli ölçüde dü?ürmü?tür. Anahtar Kelimeler : Kadmiyum, Çinko, Birikim, Balık, Oreochromis niloticus

Abstract:
In this study, effects of zinc on the accumulation of cadmium in kidney, liver, gill, muscle and blood of Oreochromis niloticus were investigated. The fish were exposed to 0.1 mg/L Cd, 0.1 mg/L Cd+0.5 mg/L Zn and 1.0 mg/L Cd, 1.0 mg/L Cd+5.0 mg/L Zn mixtures for 7, 14 and 21 days, cadmium accumulation in tissues were measured by Atomic Absorbtion Spectrophotometry. Cadmium accumulation increased with increasing concentrations of cadmium in the medium and with increasing periods of exposure tissues studied. Highest accumulation occured in the followed by liver, gill and muscle. In all exposure period, accumulation of cadmium in whole tissues of O. niloticus decreased in the presence of zinc. In both mixed exposure concentrations, zinc significantly reduced the accumulation of cadmium in the gill and kidney of O. niloticus. Key Words : Cadmium, Zinc, Fish, Accumulation, Oreochromis niloticus
Jeoistatistik ve bulanık yaklaşımlar ile adana çimento hammadde sahasının değerlendirilmesi
Evaluation of adana cement raw material field by geostatistics and fuzzy approaches
Yazar: BETÜL ALKAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. AHMET DAĞ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Çimento üretiminde hammadde homojenliğinin sağlanabilmesi ve üretim planlaması için hammadde sahalarının, sınır, rezerv ve kalite dağılımlarının belirlenmesi gerekir. Bu amaç doğrultusunda sahada genellikle karotlu sondaj çalışmaları yapılır. İstenilen her noktada sondaj yapmak ekonomik olmayacağından önce sahada yeterli sayıda sondaj yapılır. Sonra da bu veriler ve tahmin teknikleri kullanılarak istenilen noktaların bilgileri tahmin edilebilir. Yatağın özellikleri ve kullanılan modelleme tekniğine bağlı olarak kestirim tekniklerinin performansları değişir.Bu çalışmada, Adana Çimento hammadde sahasına ait 74 adet sondaj logları değerlendirilerek uygun veri dosyaları oluşturulmuştur. Bunlardan marn kalınlık bilgileri ile poligon, kriging ve Bulanık yaklaşımı ile kestirimlerin performansları belirlenmiştir. Bulanık yaklaşımı ile yapılan tahminin daha hassas olduğu görülmüştür. Saha ile ilgili bütün veriler kullanılarak modellemeler yapılmış ve istenilen bölgelerin rezervi için kalınlık kestirimleri gerçekleştirilmiştir.Anahtar kelimeler: Adana Çimento, Bulanık Yaklaşım, Kriging, Kestirim, Rezerv Belirleme.

Abstract:
Limits, reserve and quality distribution of raw material field should be determined for production planning and providing of raw material homogeneity in cement production. For this aim, borehole studies are generally carried out in the field. Firstly, enough number of boreholes is done in the field in view of the fact that performing drill per desired location will not be economic. Afterwards, information of desired point is estimated using borehole data and estimating techniques. Prediction performances of estimating techniques change depend on field properties and used modeling technique.In this study, acceptable data files were obtained by evaluating of 74 boreholes belong to raw material field of Adana cement. Estimating performance of polygon, kriging and fuzzy approach were computed by only the marl thickness data file. Obtained results showed that fuzzy approach performance is the best one. Geostatistics and fuzzy modeling were done and thicknesses were estimated for reserve calculating of choosed field by using modeling parameters and entire data files.Key words: Adana Cement, Fuzzy Approach, Kriging, Thickness Estimating, Rezerve Calculation
İlköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin öfke tepkisiyle arkadaş bağlılığının incelenmesi
Relationship between anger and friend attachment among eighth graders
Yazar: BERNA SAÇAR
Danışman: Y.DOÇ.DR. MEHMET BİLGİN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma; ilköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin öfke tepkisi ile arkadaşbağlılığını incelemek amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın evrenini, 2005-2006 eğitim-öğretim yılında, Adana ili Seyhan veYüreğir ilçesinde bulunan ilköğretim okulları 8.sınıfta okuyan tüm öğrencileroluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi ise, Adana ili Seyhan ve Yüreğir ilçesindebulunan, 8.sınıf öğrencileri arasından seçilmiştir.Araştırmaya 2005-2006 eğitim öğretim yılında ilköğretim 8. sınıfa devam eden356'sı kız ve 350'si erkek olmak üzere toplam 706 öğrenci katılmıştır.Araştırmada veri toplamak amacıyla ?Arkadaş Bağlılık Ölçeği? ve ?SürekliÖfke ve Öfke İfade Tarzları Ölçeği? kullanılmıştır.Araştırmada, ilişkisiz ölçümler için tek yönlü varyans analizi yöntemikullanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<.05 olarak kabul edilmiştir.Araştırma sonuçları öğrencilerin öfkeyi içte tutma ve öfkeyi dışa vurmadüzeyleri ile arkadaş bağlılığı arasında anlamlı bir fark olmadığını, öfkeyi kontrol etmedüzeyiyle arkadaş bağlılığı arasında anlamlı bir fark olduğunu göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Erin, Öfke, Arkadaşlık, Bağlılık

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the relationship between angerreactions and peer attachment.The population of this study was the 8th grade students who are attending theprimary schools in Seyhan and Yuregir district.The sample was consisting of 356 female, 350 male 8th grade students in 2005-2006 education year.Data were obtained by using ?Peer Attachment Scale? and ?Trait Anger Scale?and ?Anger Expression Scale?.Data were analyzed one-way analysis of variance. The level of significance wasselected as p<.05.Results indicated that the anger expression style was not related to peerattachment but it was related anger control level.Keywords: Young Adolscent, Anger, Friendship, Attachment
Diyrbakır koşullarında kükürt uygulamasının pamuğun verim ve kalite özelliklerine etkisi
Influences of sulfur appliations on cotton yield quality in Diyarbakır
Yazar: MUSTAFA NUŞAD BUKARLI
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜL GÖRMÜŞ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ziraat Bölümü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Diyarbakır koşullarında, kükürt kaynağı ve kükürt uygulamadozlarının, pamuk bitkisinin büyümesi, verimi ve lif kalitesi üzerine etkileriniaraştırmak amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada elementer kükürt (0, 15 ve 30 kg/da)ve jips (0, 5 ve 10 kg/da) kükürt kaynakları değişik dozlarda ekimle birlikte toprağauygulanmıştır. Ekimden 50, 70 ve 96 gün sonra çeşitli vejetatif ve generatif büyümeözellikleri saptanmıştır. Anılan dönemlerde saptanılan büyüme özelliklerinde kükürtgübrelemesi farklılık oluşturmamıştır. İncelenen tüm özellikler yönünden kükürtkaynağı x kükürt uygulama dozları interaksiyonu önemsiz bulunmuştur.Kükürt kaynağı uygulamalarının kütlü pamuk verimi ile lif verimi üzerineetkisinin önemli olduğu belirlenmiştir. Jips uygulamalarından elde edilen kütlüpamuk verimi ile lif verimi elementer uygulamasında elde edilen kütlü pamuk verimive lif veriminden önemli düzeyde yüksek olmuştur. Kükürt kaynağı'nın etkisi lifuzunluğu ve lif esneme oranında önemli bulunmuştur. Jips uygulamalarında eldeedilen lif uzunluğu ve lif esneme oranı elementer kükürt uygulamalarında elde edilenlif uzunluğu ve lif esneme oranından daha fazla olmuştur.Böylece, Diyarbakırkoşullarında jips kükürt kaynağında saptanan verimler ve bazı lif kalite özelliklerinindaha yüksek bulunması sonucunda anılan uygulamanın kullanımının önerileceğisonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler : Pamuk, Jips, Elementer Kükürt, Verim, Lif Kalitesi

Abstract:
This study was conducted to evaluate the effect of sulfur source and sulfurapplication rates on cotton growth, yield and fiber quality under Diyarbakırconditions. Sulfur sources as elementar (at rates of 0, 150 and 300 kg/ha) andgypsum (at trates of 0, 50 and 100 kg/ha) were applied and incorporated to the soil atplanting time. Vegetative and reproductive growth characteristics were evaluated at50, 70 and 96 DAP (days after planting). Sulfur fertilizer applications did not affectgrowth characteristics. The interaction term was found to be not significant for alltraits studied.Sulfur source applications significantly affected seed cottton and lint yield.Cotton yields obtained with gypsum applications were significantly higher than othersulfur sources did. Sulfur source applications were found to be significant for fiberlength and fiber elongation. Gypsum applications produced more higher length andelongation values. It could be concluded that gypsum applications can berecommended as sulfur fertilizer since it produced more higher yields and improvedcertain fiber propertiesKey Words : Cotton, Elementar sulfur, Gypsum, Yield and Fiber Quality