Yıkıcı liderliğin iş motivasyonu ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisi: İstanbul Küçükçekmece ilçesi vakıf üniversite hastaneleri örneği
The effect of destructive leadership on job motivation and turnover intention: The case of foundation university hospitals in Istanbul Kücükcekmece district
Yazar: TİMUR KÖSE
Danışman: PROF. DR. CEM CÜNEYT ARSLANTAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Hastanelerin etkili ve verimli sağlık hizmeti sunabilmesi için sağlık ve idari kadro çalışanlarının iş motivasyonları yüksek, işten ayrılma niyetleri ise düşük şekilde çalışmaları gerekir. Hastane içerisinde çalışanların iş motivasyonları ve işten ayrılma niyetleri çeşitli faktörler tarafından etkilenebilir. Bu faktörlerden birisinin yıkıcı liderlik olduğu düşünülenerek bu araştırma tasarlanmıştır. Bu araştırmanın amacı, üniversite hastanelerinde faaliyet gösteren sağlık ve idari kadro çalışanlarında yıkıcı liderliğin iş motivasyonu ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisini saptamak, yıkıcı liderlik, iş motivasyonu ve işten ayrılma niyeti düzeylerinin demografik verilere göre değişim durumunu incelemektir. Araştırma küçükçekmece ilçesinde bulunan vakıf üniversite hastanelerinde faaliyet gösteren yaklaşık 2.300 sağlık ve idari kadro çalışanını kapsamaktadır. Örneklemi 347 kişiden oluşmaktadır. Veri toplama yöntemi olarak yüz yüze anket kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgular değerlendirilirken ilk önce geçerlilik ve güvenilirlik analizi yapılmıştır. Ölçeklerin güvenilirliklerini kanıtlamak için ölçeklere yönelik cronbach's alpha değerleri bulunmuştur. Bulunan değerler sonucunda ölçeklerin yüksek seviyede güvenilir olduğu söylenebilir. Geçerliliklerini kanıtlamak için ise açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmış, bu analizler sonucunda ölçeklerin geçerli olduğu ifade edilmiştir. Değişkenler ve alt boyutlar arasındaki ilişkiyi saptamak için Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) yöntemi kullanılmıştır. Demografik gruplar arasındaki farklılıkları saptamak için ise önce normallik analizleri yapılmıştır. Verilerin normal dağılım gösterdiği bulunduktan sonra parametrik testler uygulanarak gruplar arasındaki farklılıklar ifade edilmiştir.
Gerçekleştirilen istatistiksel analizler sonucunda yıkıcı liderlik ve boyutlarının iş motivasyonu ve boyutları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkisinin olduğu bulunmuştur. Bu etkiye yönelik oluşturulan hipotez kabul edilmiştir. Öte yandan yıkıcı liderlik ve boyutlarının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisini saptamak amacıyla yapılan analizler sonucunda da yıkıcı liderlik ve boyutlarının işten ayrılma niyeti üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkisinin olduğu bulunmuştur. Buna yönelik kurulan hipotez de onaylanmıştır.
Gruplararası farklılıkları bulmak için yapılan bağımsız örneklem t testleri ve anova testleri sonucunda yıkıcı liderlik, iş motivasyonu ve işten ayrılma niyeti puanlarının bazı demografik verilere göre farklılaştığı bazılarına göre ise farklılaşmadığı bulunmuştur. Bunun sonucunda bu farklılıklara yönelik kurulan hipotezler kısmen kabul edilmiştir.

Abstract:
In order for hospitals to provide effective and efficient health services, health and administrative staff should work with high motivation and low intention to leave. The work motivation and intention to leave the job of the employees in the hospital can be affected by various factors. This research was designed considering that one of these factors is destructive leadership. The aim of this research is to determine the effect of disruptive leadership on work motivation and intention to leave in health and administrative staff working in university hospitals, and to examine the change in the levels of disruptive leadership, work motivation and intention to leave according to demographic data. The research covers approximately 2,300 health and administrative staff working in foundation university hospitals in Küçükçekmece district. Its sample consists of 347 people. A face-to-face questionnaire was used as the data collection method.
While evaluating the findings obtained as a result of the research, first of all, validity and reliability analysis was performed. Cronbach's alpha values for the scales were found to prove the reliability of the scales. As a result of the values found, it can be said that the scales are highly reliable. In order to prove their validity, exploratory and confirmatory factor analyzes were performed, and as a result of these analyzes, it was stated that the scales were valid. Structural Equation Model (SEM) method was used to determine the relationship between variables and sub-dimensions. Normality analyzes were performed first to determine the differences between demographic groups. After it was found that the data showed normal distribution, the differences between the groups were expressed by applying parametric tests.
As a result of the statistical analyzes performed, it was found that disruptive leadership and its dimensions had a statistically significant effect on work motivation and dimensions. The hypothesis for this effect was accepted. On the other hand, as a result of the analyzes carried out to determine the effect of disruptive leadership and its dimensions on intention to leave, it was found that disruptive leadership and its dimensions had a statistically significant effect on intention to leave. The hypothesis set for this was also confirmed.
As a result of independent sample t-tests and anova tests performed to find out the differences between groups, it was found that the destructive leadership, work motivation and intention to leave scores differed according to some demographic data and did not differ according to others. As a result, the hypotheses for these differences were partially accepted.