Milli Mücdelede propaganda faaliyetleri (1918-1923)
Propaganda activities during Turkish National Struggle (1918-1923)
Yazar: SERVET AVŞAR
Danışman: PROF. DR. BAYRAM KODAMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Basın = Press ; Kamuoyu oluşturma = Public opinion forming ; Propaganda = Propaganda ; Propaganda araçları = Vehicles of propaganda ; Psikolojik savaş = Psychological war

Özet:
Pek çok tanımı yapılabilirse de, bize göre propaganda ikna kabiliyetidir, bir reklâmdır ve hepsinden önemlisi gizli bir silâhtır. Eğer propagandayı bir silah olarak kabul edersek, bunun cephanesini de söz ve fikir olarak gösterebiliriz. Bundan dolayı propagandanın kitleleri ikna etme gücü fark edildiği zamandan itibaren bu gücü kendi fikir ve kanaatlerini yaymak ve taraftar toplamak için kullananların sayısı artmaya başlamıştır. Bu mücadelenin en yoğun gerçekleştiği yer ise şüphesiz devletlerarası ilişkiler ve siyasi platformlar olmuştur.Dünya siyaset arenasında, devletler amaçladıkları hedeflere ulaşmak için dört araç kullanmaktadırlar. Bunlar propaganda, diplomasi, ekonomi ve güç kullanımıdır. Amaçlar arasında ilk sırayı alanlar ise, ekonomi, siyasi üstünlük kurma ve din faktörüdür. Kaldı ki geçmişten bu yana savaşların da ana sebepleri arasında bunlar vardır.Propagandanın tarihi geçmişi incelendiğinde ise bu olgunun insanlık tarihi kadar eskilere gittiğini görürüz. Ancak teknolojik ilerlemelere paralel olarak, propaganda da zaman ilerledikçe gelişmeler ve değişmeler yaşandığını görmekteyiz. Nitekim bunun en güzel örnekleri I. Dünya Savaşında verilmeye başlanmıştır.Söz konusu savaşta Osmanlı Devletinin kaybedenler safında olması ve yer yer işgallere uğraması, bu devletin bağrından yeni ve millî devletin doğmasına zemin hazırlayacaktır. Mustafa Kemâl önderliğinde başlayan bu dönem tarihimizde Millî Mücâdele Dönemi olarak isim bulmaktadır. Nitekim Mustafa Kemâl bu hareketin tartışmasız lideri olmuş ve millî Türk Devleti olan Türkiye Cumhuriyeti'ni kurma başarısı göstermiştir.Bilindiği üzere, bugüne kadar Millî Mücadele Dönemi ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu ile ilgili pek çok çalışmalar yapılmıştır. Ancak bu dönemlerle ilgili her ne kadar cephe ve cephe gerisindeki faaliyetler hakkında pek çok araştırma yapılıp, yazılar yazılmışsa da ne yazık ki etkisi zaman zaman belki de askerî başarıdan daha fazla olan cephe gerisi harekât diyebileceğimiz propaganda konusunda çalışma sayısı oldukça azdır. Gerçekten de bu yönüyle incelendiğinde, Millî Mücadele Dönemi, sosyal olaylar açısından tarihimizin en karışık dönemlerinden birini ihtiva etmektedir.Çalışmamızda başta arşiv vesikaları, dönemin yayın organları, olayların bizzat içerisinde yer almış bazı devlet adamları ve komutanların hatıratının yanı sıra, bu konuda yazılı ulaşabildiğimiz bütün kaynak eserler kullanılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Even if various definitions could be done about propaganda according to us it is a ability of persuade, an advertisement and more important then others it is a secret weapon.If we accept propaganda as a weapon, we can demostrate it?s ammunition as word and idea. Because of that, from the point when the power of propaganda over masses to persuade them was realized, the number of people who were using this power to diffuse their ideas, contentments and gather supporters for themselfs were increased.The place where this struggle intensively turned out to be true without doubt was government relations and political arenas.In World?s political arena governments are using four tools to reach their aims. These are propaganda, diplomacy, establishment of political superiority and religion. On the other hand from past till now we can see these for main reasons of wars.When historical past of propaganda is examined, we can see that this fact is as old as history of humanity. Anyway parallel to technological progress we can see the changes and the progress inside the propaganda with the passing time. As a matter of fact best examples are started to be given in First World War.In that war because of the Ottoman Empire was at the side of the losers and under occupation partly, as a conclusion to this fact a new national state was born from this empire.As a matter of fact Mustafa Kemal has become the leader of this movement and founded with success the Turkish Republic which is a national state.As much as known till now a lot of studies have been done about the national struggle period and the foundation of Turkish Republic.A lot of researches have been done and essays have been written about the activities in front line and behind front line. However the studies about propaganda which we can consider as a battle behind the front line `maybe it?s effect is more than the military success? is rather few. Truly as examined from this side National struggle period contains one of the most confusing period from the angle of social events in our history.When we all examine propaganda activities in this period according to pyschological war it is a whole of the tactics of entente powers and Istanbul government to stop national movement which is started in Anatolia. Following to this subject, also included the activities of Mustafa Kemal and his friends against this movement.In addition to front line wars that Mustafa Kemal participated he was also conscience that he had to prepare the nation to war in material and spiritual way and he managed that.But it wasn?t easy because of the propaganda activities of Entente powers and İstanbul government against them especially religious suggestions effect ignorant people of Anatolia easily.In our study we tried to use at first archive documents, media works of that period, memories of Commenders and Politicians who lived and saw the developments at that period and all the other written documents we could reach about this subject.