Oylum Höyük Erken Tunç Çağı toplumunda ağız ve diş sağlığı
Oral and dental health in Oylum Mound Early Bronze Age society
Yazar: İBRAHİM SARI
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEN AÇIKKOL YILDIRIM
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Paleoantropoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Diş hastalıkları = Tooth diseases ; Diş çürükleri = Dental caries ; Erken Tunç Çağı = Early Bronze Age ; Oylum Höyük = Oylum Höyük ; Paleoantropoloji = Paleoanthropology ; Çene hastalıkları = Jaw diseases

Özet:
Bu tezin konusunu Kilis İli sınırlarında yer alan Oylum Höyük'ten çıkarılan Erken Tunç Çağı'na ait insan iskeletlerine ait dişler oluşturmaktadır. Tezin amacı, toplumun ağız ve diş sağlığı ile yaşam biçimini belirlemektir. 

Tezin materyalini 1989-2004 yılları arasında kazıdan çıkarılan 98 bireye ait çene ve diş kalıntıları oluşturmaktadır. İskelet kalıntıları 2 fetüs (% 2,04), 31 bebek (% 31,63), 17 çocuk (% 17,35), 20 kadın (% 20,41), 18 erkek (% 18,37) ve 10 cinsiyeti belirsiz (% 10,20)  bireye aittir. İncelenen toplam diş sayısı 1381'dir. Bunların 428'i süt dişi, 290'ı bebek ve çocuklara ait daimi diş ve 663'ü erişkinlere ait daimi diştir. Kadınlara ait daimi diş sayısı 181, erkeklere ait daimi diş sayısı 171 ve cinsiyeti belirsizlere ait daimi diş sayısı da 311'dir.

Bu çalışmada erişkin bireylerde diş çürüğü % 7,94; diş taşı % 90,13; hipoplazi % 34,01; apse % 3,30 ve antemortem diş kaybı % 5,10 oranında tespit edilmiştir. Erişkinlerde periyodontal hastalık birey bazında incelenmiş olup,  bu kapsamda araştırılan 21 bireyin tamamında alveol kaybına rastlanmıştır. Erişkinlerde daimi dişlerde genel aşınma skoru/puanı 3,04 olarak hesaplanmıştır. Bebek ve çocuklara ait süt dişlerinde hesaplanan diş çürüğü oranı % 0,71; hipoplazi oranı % 2,42 ve diş taşı oranı % 33,89'dur.
Elde edilen tüm veriler ışığında Oylum Erken Tunç Çağı toplumunun geleneksel tarım toplumlarına benzerlik gösterdiğini, öğütülerek un haline getirilmiş tahılların tüketildiğini, besinlerin iyice pişirilerek yumuşatıldığını, bebeklerde ek gıdaya 1-1,5 yaş civarında başlandığını, bireylerin 0-6 yaş arasını kapsayan büyüme döneminde büyüme duraklamasına neden olan ciddi çevresel strese maruz kaldıklarını söylemek mümkündür.

Anahtar Kelimeler: Oylum Höyük, Ağız ve DiĢ Sağlığı, Çene ve DiĢ Patolojileri.

Abstract:
The subject of this thesis is the ancient human dental remains excavated from the Early Bronze Age (EBA) layers of Oylum Höyük situated in Kilis Province. The aim of this study are determine to situation of the oral and dental health and the ancient life conditions of the Oylum population. 

The material of thesis is the human dental remains of belonging to 98 individuals excavated between 1989 and 2004. The paleodemographic distributions of population is to 2 fetuses (2.04 %), 31 infants (31.63 %), 17 children (17.35 %), 20 female (20.41 %), 18 male (18.37 %) and 10 adult but undetermined sex individuals. In this study, total number of examined teeth was 1381. The examined teeth were classified by dentition and age groups, the number of the deciduous teeth was 428, the permanent teeth of subadults was 290, and the permanent teeth of adults was 663. On the other hand, females, males and individuals of undetermined-sex had 181, 171 and 311 teeth respectively.
   
In the results, the prevalence of dental caries, dental calculus, dental hypoplasia, abscesses,  antemortem tooth loss and periodontal diseases were 7.94 %, 90.13 %, 34.01 %, 3.30 %, 5.10 % and, 100 % respectively in adults. Also, the attrition score of adult's teeth was calculated to 3.04. Finally, the rates of dental caries, hypoplasia and dental calculus were 0.71%, 2.42 % and 33.89 % respectively in deciduous teeth of subadults.
In conclusion, it is possible say that the Oylum (EBA) population looks like a traditional agricultural population, that the grains are grinded and consumed, that foods thoroughly cooked softened, the practice of introducing complementary foods was started at about 1-1.5 ages, and that the individuals exposed to serious physical stress during childhood.
Key words: Oylum Mound, Oral and Dental Health, Oral and Dental Pathology.