Gastrointestinal sistem poliplerinde stereolojik çalışmaların yeri
The place of the stereological studies in gastrointestinal polyps
Yazar: FERAH TUNCEL DALOĞLU
Danışman: PROF. DR. NESRİN GÜRSAN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Kolon = Colon ; Kolon hastalıkları = Colonic diseases ; Polipler = Polyps ; Stereoloji = Stereology

Özet:
Polip mukoza yüzeyinden lümene doğu çıkıntı yapacak şekilde uzanım gösteren doku kitlesidir. Kendi içerisinde non neoplastik ve neoplastik polip olmak üzere iki ana grup halinde sınıflandırılır. Prevelansı %20- 40 olarak bildirilmiştir.
Adenomlar; adenokarsinomların prekürsör lezyonları olarak bilinmektedirler ve bu nedenle klinik öneme sahiptirler. Adenokarsinoma dönüşme potansiyelleri; boyutu, histolojik tip ve epitelyal displazi derecesine göre değişkenlik gösterir. Son yıllara kadar neoplastik potansiyeli olmadığı düşünülen hiperplastik poliplerin de tanımlanan genetik mutasyonlar sonucunda adenokarsinom prekürsörü olabilecekleri öngörülmektedir.
Sınıflamaları histomorfolojik özellikleri esas alınarak yapılmaktadır. Ancak; kolorektal polipler bilinen histomorfolojik kriterlere göre sınıflandırıldığında tanısal uyumsuzluklar olabileceği bilinmektedir. Bu nedenle tanısal katkı sağlayabilecek ek yöntemlere pratikte ihtiyaç vardır.
Stereolojik yöntemler; gerçekte üç boyutlu olan canlı ya da cansız yapıların, iki boyutlu düzlemde elde edilen görüntülerinden yola çıkarak hacim, yüzey alanı, sayı ve uzunluk gibi birçok önemli sayısal değere ulaşabilmeyi sağlayan yöntemlerdir.
Bu tez çalışmasında 236 adet kolorektal polip olgusu dahil edilmiş ve olgular Dünya Sağlık Örgütü?nün 2010 yılı sınıflamasına göre histomorfolojik özellikleri gözönüne alınarak hiperplastik polip, serrated adenom, tübüler adenom, tübülövillöz adenom, villöz adenom şeklinde gruplara ayrılmıştır. Olguların stereolojik yöntemler ile ölçümleri yapılarak polibin tamamının, stromanın ve glandların kapladığı alan, kriptlerin yüzey alanı, glandların lümen çapları, birim alan başına düşen glandüler epitel hücre sayısı belirlenmiş ve gruplar arasındaki farklılıklar karşılaştırılmıştır. Elde edilen veriler eşliğinde stereolojik çalışmaların tanısal zorluklar oluşturabilecek adenom olgularında tanıya katkı sağladığı ve olası malignite potansiyelinin belirlenmesinde faydalı olacağı kanaatine varılmıştır.
Anahtar kelimeler: Stereoloji, kolon, polip

Abstract:
Polip is a mass of tissue extending from the mucosal surface into the lümen. It is classified into two main groups as non-neoplastic and neoplastic polyps. The prevalence of colonic polyps have been reported as 20 - 40%.
Adenomas are known as precursor lesions of adenocarcinomas, and therefore have clinical significance. The potential to transform into adenocarcinoma, varies according to adenoma size, histological type, and the degree of epithelial dysplasia. Until recently, hyperplastic polyps are not considered to have neoplastic potential, but as a result of genetic mutations identified in hyperplastic polyps they are expected to be precursors of adenocarcinoma.
Classification of adenomas is made on the basis of histomorphological features. However, when colorectal polyps are classified according to histomorphological criteria, it is known that diagnostic discrepancies can be occur. Therefore, additional methods which may contribute to the diagnosis, can be used in practice.
Stereological methods are based on the use of images obtained from the two-dimensional plane of animate or inanimate, which are actually three-dimensional structures to provide many important numerical value as volume, surface area, number and length.
In this study, 236 cases of colorectal polyps were included and according to the histomorphological features determined in the World Health Organization classification of 2010 the cases were grouped as hyperplastic polyp, serrated adenoma, tubular adenoma, tübülövillöz adenoma and villous adenoma. They were measured with the stereological methods. The area covered by the whole polyp, the surface area of the crypts, the area covered by glands, the area covered by stroma, diameter of the lumen of glands, the number of glandular epithelium cells per unit area was determined and compared between groups. According to the the data obtained with the stereological methods we concluded that the use of stereological methods can contribute to diagnostic difficulties and thay may be useful in determining the potential of malignancy.
Key Words: Stereology, colon, polyp