Kangal köpeklerinde bazı elektrokardiyografik parametreler
Some electrocardiographic parameters of the kangal dogs
Yazar: NURGÜL ATMACA
Danışman: PROF. DR. BAHRİ EMRE
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmanın amacı yavru ve yetişkin Kangal köpeklerine ait bazı parametrelerin ortaya konulmasıdır.Çalışmada 25 yavru, 25 yetişkin olmak üzere toplam 50 tane Kangal köpeği kullanıldı.Yaşlarına göre hayvanlar birinci grup (1-3 aylık, 17 yavru), ikinci grup (4-7 aylık, 8 yavru) ve yetişkin (18 ay-5 yaş, 25 hayvan) olmak üzere üç gruba ayrıldı. Bipolar ekstremite derivasyonları (I, II, III), unipolar ekstremite derivasyonları (aVR, aVL, aVF) ve unipolar göğüs derivasyonlarını (CV6LL, CV6LU, V10) kaydetmek için elektrotlar uygun yerlere konuldu. Hayvanlar çiftlik ortamında sağ yan taraflarına yatırılarak elektrokardiyogramları alındı. Her bir hayvan için II derivasyonda P dalgasının süre ve amplitüdü, Q ve R dalgalarının amplitüdü ve QRS kompleksi süresi, T dalgasının amplitüt ve süresi ile PR, QT, ST aralıklarının süreleri, kalp atım sayısı ve elektriksel eksen hesaplandı. Ayrıca tüm derivasyonlarda P ve T dalgası ile QRS kompleksinin konfigürasyonu incelendi.Yavru Kangal köpeklerinin 1-3 aylık olanlarını içeren birinci grupta hayvanların tümünde sinüs ritmi gözlenirken, ortalama dakika kalp atım sayısı; 169,82±6,33, P dalgasının süre ve amplitüdü; 0,028± 0,002 s, 0,14±0,01 mV, QRS kompleksinin süresi ile R ve Q dalgalarının amplitüdleri; 0,04±0,002 s, 1,26±0,13 mV, 0,42±0,05 mV, T dalgasının süre ve amplitüdü; 0,05±0,003 s, 0,22±003 mV, PR, QT, ST aralıkları sırasıyla; 0,10±0,003 s, 0,16±0,004 s, 0,12±0,004 s, ortalama elektriksel eksen 77,41º±3,99 olarak hesaplandı. İkinci grupta bulunan 4-7 aylık yavrularda da sinüs ritmi gözlenirken, ortalama dakika kalp atım sayısı; 125,75±3,87, P dalgasının süre ve amplitüdü 0,035±0,002 s, 0,18±0,02 mV, QRS kompleksinin süresi ile R ve Q dalgalarının amplitüdleri; 0,04±0,004 s, 1,45±0,20 mV, 0,42±0,08 mV, T dalgasının süre ve amplitüdü; 0,06±0,01 s, 0,19±0,03 mV, PR, QT ve ST aralıkları sırasıyla 0,12±0,004 s, 0,21±0,007 s, 0,15±0,01 s, ortalama elektriksel eksen; 69,88º±9,77 olarak hesaplandı. Erişkin hayvanların bulunduğu grupta 20 hayvanda sinüs aritmi, 5 hayvanda sinüs ritmi gözlenirken, ortalama dakika kalp atım sayısı 116,20±2,88, P dalgasının süre ve amplitüdü 0,040±0,001 s, 0,18±0,07 mV, QRS kompleksinin süresi ile R ve Q dalgalarının amplitüdleri; 0,05±0,002 s, 1,65±0,08 mV, 0,27±0,03 mV, T dalgasının süre ve amplitüdü; 0,05±0,003 s, 0,31±0,03 mV, PR, QT ve ST aralıkları sırasıyla 0,12±0,003 s, 0,20±0,011 s, 0,14±0,002 s, ortalama elektriksel eksen 79,52º±2,80 olarak hesaplandı.Tüm hayvanlarda P dalgasının genellikle II, aVF ve CV6LL derivasyonlarında pozitif, aVR derivasyonunda negatif yönde olduğu gözlendi. Yavrularda trifazik ve difazik QRS morfolojilerinin yüzdeleri birbirine eşitken yetişkinlerde daha çok difazik morfoloji görüldüğü saptandı. Yaşla birlikte negatif T dalgası oranının arttığı belirlendi. Yaş grupları arasında, P dalgasının süresi, Q ve R dalgasının amplitüdü, PR, QT, ST aralıkları süreleri ve kalp atım sayıları arasında istatistiksel olarak fark bulundu (p<0,05).Sonuç olarak, yaşla birlikte P dalgası süresinin uzadığı, Q dalgası amplitüdünün azaldığı, R dalgası amplitüdünün arttığı, kalp atım sayısı azalırken PR, QT ve ST aralıklarının uzadığı belirlendi.

Abstract:
The purpose of this study is to demonstrate some parameters of adult and pup Kangal dogs.A total of 50 Kangal dogs, 25 pups and 25 adults, were used in the study.The animals were divided into three groups by their ages: first group (1-3 months, 17 pups), second group (4-7 months, 8 pups) and adults (18 months-5 years, 25 animals). Electrodes placed at appropriate locations to record bipolar extremity derivations (I, II, III), unipolar extremity derivations (aVR, aVL, aVF) and unipolar chest derivations (CV6LL, CV6LU, V10). Electrodes were removed by laying the dogs to their right lateral recumbency in the farm environment. Duration and amplitude of the P wave, amplitude of Q and R waves and duration of QRS complex, duration and amplitude of T wave, duration of PR, QT, ST intervals, heart rate in the II derivation and electrical axis were calculated for each animal. Configuration of the P and T waves and QRS complex was also studied.In the first group of Kangal dogs including pups of 1-3 months of age, sinus rhythm was observed in all animals, mean heart rate was 169,82±6,33 beats per minute, duration and amplitude of the P wave were 0,028± 0,002 s, 0,14±0,01 mV, duration of QRS complex and amplitude of the R and Q waves were 0,04±0,002 s, 1,26±0,13 mV, 0,42±0,05 mV, duration and amplitude of the T wave 0,05±0,003 s, 0,22±003 mV and PR, QT, ST intervals were 0,10±0,003 s, 0,16±0,004 s, 0,12±0,004 s respectively and mean electrical axis was 77,41º±3,99. In the second group including pups of 4-7 months of age, sinus rhythm was also observed in these animals, and the mean heart rate was 125,75±3,87 beats per minute, duration and amplitude of the P wave were 0,035±0,002 s, 0,18±0,02, duration of QRS complex and amplitude of the R and Q waves were 0,04±0,004 s, 1,45±0,20 mV, 0,42±0,08 mV, duration and amplitude of the T wave 0,06±0,01 s, 0,19±0,03 mV and PR, QT and ST intervals were 0,12±0,004 s, 0,21±0,007 s, 0,15±0,01 s respectively and mean electrical axis was 69,88º±9,77. In the group including adult animals, sinus arrhythmia was observed in 20 and sinus rhythm in 5, and the mean heart rate was 116,20±2,88 beats per minute, duration and amplitude of the P wave were 0,040±0,001 s, 0,18±0,07 mV, duration of QRS complex and amplitude of the R and Q waves were 0,05±0,002 s, 1,65±0,08 mV, 0,27±0,03 mV, duration and amplitude of the T wave 0,05±0,003 s, 0,31±0,03 mV and PR, QT and ST intervals were 0,12±0,003 s, 0,20±0,011 s, 0,14±0,002 s respectively and mean electrical axis was calculated as 79,52º±2,80.P wave in all animals was generally positive in II, aVF and CV6LL derivations and negative in aVR derivation. While percentages and triphasic and biphasic QRS morphologies were similar in pups, diphasic morphology was more common in adults. Frequency of negative T wave increased with increasing age. Statistically significant differences were identified among groups in terms duration of the P wave, amplitude of Q and R waves, duration of PR, QT, ST intervals and heart rate (p<0,05).In conclusion, the study showed that the duration of the P wave shortened, amplitude of the Q wave decreased, amplitude of the R wave increased and heart rate decreased whereas PR, QT and ST intervals prolonged with increasing age.