Kronik hepatit B'li hastalarda serum neopterin düzeylerinin karaciğer nekroenflamasyonu ile korelasyonu
Correlation of serum neopterin levels and liver necroinflammation in chronic hepatitis B patients
Yazar: GÜLHAN ÇALLI SAMSA
Danışman: DOÇ. DR. ZİYA KURUÜZÜM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Fibroz = Fibrosis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B = Hepatitis B ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Nekroz = Necrosis ; Neopterine = Neopterine ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Gama interferon stimülasyonuna yanıt olarak insan makrofaj ve monositlerinden sekrete edilen bir sitokin olan neopterinin, kronik hepatit B enfeksiyonunda karaciğerde nekroenflamasyon ve fibrozis derecesini gösteren bir belirteç olduğunun gösterilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 04 Ocak 2013 - 01 Ekim 2013 tarihleri arasında hastanemizin Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı polikliniği ve İç Hastalıkları AD Gastroenteroloji Dal polikliniğine başvuran, kronik hepatit B tanı kriterlerine uyan, takip ile tedavi kararı açısından başvuru tarihinden önceki son 1 yıl içinde ve başvuru sonrasında karaciğer biyopsisi yapılmış ancak tedavi almamış gönüllü ve 18 yaşından büyük hastalar dahil edildi. Hastalardan alınan serum örneklerinde neopterin düzeyleri ELISA yöntemi ile araştırıldı ve bulunan sonuçlar, karaciğer biyopsisi ile saptanan HAI ve fibrozis skoru ile korele edildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 64 hastada serum neopterin düzeyleri, yaş, cinsiyet, serum ALT düzeyi ve serum HBV DNA düzeyi arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki saptanmadı (p= 0.07, p=0.329, p=0.101, p=0.134). Hastalarda serum neopterin düzeyleri ile HAI ve fibrozis skorları arasında pozitif korelasyon ve istatistiksel anlamlılık saptandı (p=<0.001, p=0.001). Hastaların 16' sında (%25) HBeAg pozitif, 48'inde (%75) HBeAg negatif saptanırken, hem HBeAg pozitif hem HBeAg negatif hasta grubunda serum neopterin düzeyleri ile HAI ve fibrozis skoru arasında pozitif korelasyon olduğu gösterildi (p=0.009, p=0.034, p=0.002, p=0.011 ).
Sonuç ve Öneriler: Kronik hepatit B enfeksiyonunda nekroenflamasyon ve fibrozis gelişimine T lenfositler ve makrofajların rol aldığı immun yanıt yol açmaktadır. Bu immun yanıt sırasında makrofajlardan salgılanan neopterinin karaciğerdeki nekroenflamasyon ve fibrozis varlığı ve derecesini yansıttığı düşünülmektedir. Serum neopterin düzeyi ile karaciğer biyopsisi ile saptanan HAI ve fibrozis skoru arasında pozitif korelasyonun ve istatistiksel anlamlı bir ilişkinin olduğu gösterilmiş olup, neopterinin karaciğerdeki nekroenflamasyon ve fibrozis derecesini göstermede umut vaadeden bir belirteç olduğu düşünülmüştür. 

Anahtar kelimeler: Neopterin, nekroenflamasyon, fibrozis, hepatit B

Abstract:
Aim: Neopterine is a cytokine that is secreted in response to gamma interferon stimulation of human macrophages and monocytes. It's aimed to determine that neopterin is a marker indicating necroinflammation and fibrosis levels in chronic hepatitis B infection.
Materials and Methods: From January 4 to October 1, 2013 in Infections Diseases and Clinical Microbiology outpatient clinic and Gastroenterology outpatient clinic of our hospital, untreated, ? 18 years old volunteers that fulfilled criteria for diagnosis of chronic hepatitis B, had undergone liver biopsy in the last 1 year preceding the date of application and after application, were included. Neopterin levels in serum samples were investigated by ELISA. Results were correlated by HAI and fibrosis scores determined by liver biopsy.
Results: In the 64 patients included in the study, relationship between serum neopterin levels and age, sex, serum ALT and serum HBV DNA levels were no statistically significant (p= 0.07, p=0.329, p=0.101, p=0.134). Positive correlation between serum neopterin levels, HAI and fibrosis scores was found statistically significant (p=<0.001, p=0.001). Sixteen (%25) HBeAg (+) and 48 (%75) HBeAg (-) patients were detected. Both HBeAg positive and HBeAg negative patient group, serum neopterin levels correlated positively with HAI and fibrosis scores (p=0.009, p=0.034, p=0.002, p=0.011 ).
Conclusion: T lymphocytes and macrophages leads to development of necroinflammation and fibrosis in chronic hepatitis B. During immune response, neopterin released from macrophages is thought to reflect the necroinflammation and fibrosis in liver. Positive correlation and statistically significant relationship between serum neopterin levels, HAI and fibrosis scores were shown. Therefore neopterin is admitted to be a promising marker of fibrosis and necroinflammation in chronic hepatitis B infection.

Key Words: Neopterin, necroinflammmation, fibrosis, hepatitis B