Üniversite öğrencilerinin çevrimiçi paylaşım platformlarına katılım nedenlerinin belirlenmesi
Determining the reasons of university students 'participation in online sharing platforms
Yazar: AYHAN ŞENGÖZ
Danışman: PROF. DR. ERHAN EROĞLU
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Tasarımı ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Motivasyon = Motivation ; Niyetler = Intentions ; Paylaşım ekonomisi = Sharing economy ; Çevrimiçi iş birliği = Online collaboration ; Çevrimiçi paylaşım platformları = Online sharing platforms ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Günümüzde mal ve hizmet sağlayıcılar ile bu ürün veya hizmetlerin alıcıları arasında iletişim, etkileşim ve alışveriş olanağı sağlayan platformlara, uygulamalara her yerde rastlamak mümkün hale gelmiştir. Başta bilgi ve iletişim teknolojilerini daha etkin kullanan gençler olmak üzere son yıllarda, tüm tüketiciler söz konusu çevrimiçi paylaşım platformlarına ilgi göstermeye başlamışlardır. Özellikle gençlerin bu platformları hızlı bir şekilde benimsemesi, platformlara yapılan finansal yatırımların artması, sahip olunan yenilik ve büyüme potansiyeli, konuyu, araştırılması gereken bir hale getirmektedir. Ancak konuyla ilgili yapılacak diğer araştırmalara da temel olacağı düşünülen katılım nedenlerine ilişkin nitel ve nicel çalışmalar yeterli düzeyde değildir.  Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, üniversite öğrencilerinin çevrimiçi paylaşım platformlarına katılım nedenlerini belirlemek, söz konusu nedenler ile katılım niyeti arasındaki ilişkileri ortaya çıkarmaktır. Çalışmadan elde edilecek verilerin daha katılımcı dostu platformların ortaya çıkmasına katkı sağlaması umulmaktadır. Çalışmada öncelikle katılım nedenlerinin ortaya çıkarılmasına yönelik nitel bir araştırma gerçekleştirilmiş, nitel araştırma sonucunda katılım niyetine etki ettiği düşünülen faktörler belirlenmiş ve bu faktörlerden yararlanılarak bir model önerisinde bulunulmuştur. Model ve araştırma hipotezlerinin test edilmesinde Yapısal Eşitlik Modellemesi analizi kullanılmıştır. Analiz sonucunda model ve örneklemin uyumlu olduğu ortaya çıkmış, ileri sürülen hipotezlerin büyük bir kısmı doğrulanmıştır. Maddi fayda, sosyal etkileşim, yorum ve derecelendirmelere duyulan güven ile sürdürülebilirlik algısının katılım niyetini olumlu bir biçimde etkilediği bulunmuştur. Ayrıca katılım niyetini etkileyen faktörlerin cinsiyet, yaş, gelir düzeyi, internet ve sosyal medya kullanımı gibi demografik değişkenler açısından anlamlı bir fark taşıyıp taşımadığı da araştırılmıştır. 

Anahtar Sözcükler: Çevrimiçi paylaşım platformları, Paylaşım ekonomisi, Katılım niyeti, Motivasyon

Abstract:
Today, it is possible to come across platforms and applications that provide communication, interaction and exchange between goods and service providers and the buyers of these products or services. In recent years, all consumers, especially young people who use information and communication technologies more effectively, have started to show interest in these online sharing platforms. Especially the rapid adoption of these platforms by young people, the increase in financial investments in the platforms, the innovation and growth potential they have make the subject a subject to be researched. However, qualitative and quantitative studies about the reasons of participation, which are thought to be the basis for other studies on the subject, are not at a sufficient level. In this context, the main purpose of the study is to determine the reasons for university students to participate in online sharing platforms, and to reveal the relationships between these reasons and their intention to participate. It is hoped that the data obtained from the study will contribute to the emergence of more participatory friendly platforms. In the study, a qualitative research was carried out to reveal the reasons for participation, the factors thought to affect the participation intention as a result of the qualitative research were determined and a model proposal was made by using these factors. Structural Equation Modeling analysis was used to test the model and research hypotheses. As a result of the analysis, it was revealed that the model and sample were compatible. Most of the hypotheses put forward have been confirmed. It was found that material benefit, social interaction, trust in comments and ratings, and sustainability positively affect the intention to participate. In addition, it was investigated whether the factors affecting the intention to participate have a significant difference in terms of demographic variables such as gender, age, income level, internet and social media use.

Keywords: Online sharing platforms, Sharing economy, Participation intention, Motivation