Kronik obstrüktif akciğer hastalığının akut alevlenmesinde streptococcus pneumoniae, moraxella catarrhalis ve haemophilus influenza sıklığı
Moraxella catarrhalis, streptococcus pneumonia and haemophilus influenzae in acute exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: KEMAL OSMAN MEMİKOĞLU
Danışman: PROF.DR. TUNCAY HASİP SÖZEN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2001
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases

Özet:
ÖZET KOAH akut alevlenmesi düşünülen hastaların balgam örneklerinde üretilen bakteriler; optokine duyarlılık ve safrada çözünürlük testleri ile S. pneumoniae, katalaz, oksidaz, DNAaz, nitrat redüksiyonu ve şeker fermantasyon testleri ile M. catarrhalis, X ve V faktörlerine gereksinimi ve süt anne fenomeni testleri ile de H. influenzae identifikasyonlan yapıldı ve Kirby-Bauer Disk Difuzyon yöntemi ile antibiyotik duyarlılıkları çalışıldı. 100 hasta çalışmaya almdı ancak bunların 85'inde balgam örneği Murray ve Washington değerlendirmesine göre grup 5 ve 4 olduğundan ileri identifikasyon için kültürleri yapıldı. Seksen beş örneğin 35 tanesinde patojen olduğunu düşündüğümüz bakteri üredi. S. pneumoniae 14 (%16.5), M Catarrhalis 8 (%9.4), H. influenzae 5 (%5.8), E. coli 4 (%4.7), K. pneumoniae 2 (%2.4), P. aeruginosa 1 (%1.2) ve S. aureus 1 (%1.2) izole edildi. Kan kültürü alman hastaların 2'sinde (% 2.4) S. pneumoniae üredi. Disk difuzyon yöntemi ile yapılan antibiyotik duyarlılığı çalışmasında; H. influenzae suşlarmın bir tanesinde terasiklin ve kotrimoksazole direnç tespit edilirken, amoksisilin, amoksisilin klavulanat, sefaklor, seftriakson, imipenem, aztreonam, klaritromisin, levofloksasin ve kloramfenikole direnç tespit edilmedi ve bütün suşlarm beta laktamaz aktivitesi negatif olarak bulundu. M. catarrhalis suşlanna baktığımızda; 5 susta beta laktamaz aktivitesi pozitif olarak bulunurken ve bunların bir tanesinde eritromisin direnci bulundu. Üç susun beta laktamaz aktivitesi negatifti ve bunların birinde tetrasiklin, 2'sinde ko-trimoksazol direnci söz konusuydu. İzole edilen 14 & pneumoniae susunun 2'sinde oksasilin direnci bulundu ve MİK çalışıldığında birisi 0.5 ug/ml ile orta duyarlı, diğeri 0.0025 ug/ml ile duyarlı olarak bulundu. Diğer antibiyotiklere 92baktığımızda vankomisine, klaritromisine, levofloksasine ve kloramfenikole direnç bulunmadı. Bir susta eritromisine, 8 susta tetrasikline, 2 susta ko-trimoksazole ve 4 susta klindamisine direnç saptamrken, 3 susta tetrasikline, 2 susta ko-trimaksazole ve 2 susta klindamisine orta derecede duyarlılık tespit edildi. KOAH'ın enfeksiyöz alevlenmesinde, viral ajanlar alevlenmelerin %30 'undan sorumlu iken, M. pneumoniae ve C. pneumoniae gibi atipik bakteriyel etkenler %1-10 sıklıktadır. Yüzde 40-60 vakadan ise gram negatif ve pozitif bakteriler sorumludur. Bunlar arasmda da en sık rastlanan ajanlar S. pneumoniae, M. catarrhalis ve H. influenzae' dır. Bu durum akut alevlenme sırasında antibiyotik kullanımını da beraberinde getirmektedir. KOAH akut alevlenmesinde en çok görülen H. influenzae 'da %35 ve M. catarrhalis 'te %80-95 beta laktamaz üretimi söz konusu olduğundan bu suşlarla olan enfeksiyonlarda ampisilin ve amoksisilin tercih edilmemeli bunların yerine beta laktamaz inhibitörlü beta laktam antibiyotikler, yeni kuşak makrolidler (klaritromisin, azitromisin), ikinci ve üçüncü kuşak sefalosporinler ve daha az olmak suretiyle kinolonlar kullanılmalıdır. S. pneumoniae pnömonisi söz konusu olduğunda ise halen birinci tercihimiz penisilin olmalıdır. Ancak tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de duyarlılık azalması söz konusudur. Orta düzeyde duyarlı suçlarda yüksek doz penisilin verilerek tedavi edilebilinir. Direnç söz konusu olduğunda kullanabileceğimiz alternatifler sefalosporinler, yeni kuşak makrolidler, kinolonlardır. KOAH' da ampirik antibiyotik kullanımı, hem o akut alevlenmelere neden olan etkenlerin belirlenmesini, hem de bunlara ilişkin antibiyotik direnç durumlarının bilinmesini, dolayısıyla ucuz ve etkili antibiyotik kullanımım beraberinde getirmektedir. 93

Abstract: