Sigara kullanan ve kullanmayan bireylerde bilişsel farkındalık, üst biliş ve kaygı duyarlılık düzeylerinin incelenmesi
Investigation of mindfulness, metacognition and anxiety sensitivity levels in smokers and non-smokers
Yazar: NACİYE ÖZÜİÇLİ
Danışman: DOÇ. DR. GÖRKEM YARARBAŞ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bağımlılık = Dependency ; Duyarlılık = Sensitivity ; Farkındalık = Awareness ; Sigara içme = Smoking ; Tütün = Tobacco ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sigara içen ve sigara içmeyen bireylerde kaygı duyarlılığının, üst bilişin ve bilişsel farkındalığının farklılaşıp farklılaşmadığının araştırılmasıdır.
Araştırma Türkiye genelinde 18- 65 yaş arası sigara kullanan ve kullanmayan bireylere uygulanmıştır. Çalışma 161 kadın,159 erkek olmak üzere toplam 320 gönüllü katılımcı ile sonuçlanmıştır. Sürekli sigara içen (bırakma deneyimi olmaksızın), bırakma deneyimleri olup aralıklı sigara içen ve hiç sigara içmeyen üç grup üzerinden değerlendirme yapılmıştır.
Katılımcılardan demografik form, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi, Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Üstbiliş Ölçeği ve Anksiyete Duyarlılık İndeksi doldurmaları istenmiştir. Gruplar arası farklılaşma olup olmadığı t-testi ve varyans analizi ile incelenmiş, anlamlılık düzeyi .05 olarak alınmıştır. Araştırma sonucunda gruplar arasında anksiyete duyarlılığına ilişkin farklılaşma tespit edilmemiş olmakla birlikte; sürekli sigara kullanan kişilerin üst biliş ölçeğinin olumlu inanç alt boyut puanlarının, hiç sigara kullanmayan kişilerden daha yüksek olduğu ancak; bu farklılaşmanın istatistiki olarak anlamlı olmadığı; hiç sigara kullanmamış, aralıklı sigara kullanmış, sürekli kullanmış katılımcıların bilinçli farkındalık ölçeğinden aldıkları puanlar arasında ise anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Aralıklı sigara kullanmış katılımcıların bilinçli farkındalık ölçeği puanlarının, hiç sigara kullanmamış ve sürekli kullanmış katılımcıların puanlarına göre daha yüksek olduğu bulgulanmıştır.


Anahtar Kelimeler: Tütün Bağımlılığı; Sigara; Bilinçli Farkındalık; Üst Biliş;
Kaygı Duyarlılığ

Abstract:
The aim of the present study is investigating whether anxiety sensitivity, metacognition and mindfulness differ in smokers and non-smokers. 
A total of 320 smokers and non-smokers between the ages of 18 and 25 participated into the study. The research has resulted with 320 volunteers that woman 161, man 159.There were three groups of smoke constantly (no have experience of smoking cessation), experiences with intermittent smokers and non smokers. 
The participants were asked to complete a questionnaire including a demographic form, "The Fagerström Test for Nicotine Dependence", "The Mindful Attention Awareness Scale", "The Metacognition Questionnaire 30" and "The Anxiety Sensitivity Index". The differences between groups were examined by t-test and variance analysis; the significance level was taken .05. The results show that; although there was no difference in anxiety sensitivity among the groups as a result of the research; the positive belief subscale scores of the metacognition scale of the continuous smokers were higher than the non-smokers, but this diffirentiation is not statistically significant; and a significant difference between the scores obtained from the mindfulness scale of the participants who had never smoked, who had used intermittent cigarettes and who had used cigarettes continuously. Mindfulness scores of the intermittent smokers is higher than the participants who has never smoked and who has smoke constantly.


Keyword: Tobacco Addiction; Cigaret; Mindfulness; Metacognition; Anxiety
Sensitivity