Cebel-i Lübnan İç Savaşı'na giden süreç ve Kesrevan İsyanı: Cebel-i Lübnan'da düzenin yeniden kurulması
On the path to the Mount Lebanon Civil War and Keserwan Revolt: Re-establishing the order in the Mount Lebanon
Yazar: ÖZLEM YAĞMUR ŞAFAK
Danışman: PROF. DR. ADİL BAKTIAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Cebel-i Lübnan = Cebel-i Lebanon ; Dürziler = Druzes ; Maruniler = Maronites ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; İsyanlar = Rebellions ; İç savaş = Civil war

Özet:
Cebel-i Lübnan bölgesi, 1516 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun himayesi altına girmiştir. Osmanlı İmparatorluğu fethettikleri diğer topraklarda olduğu gibi burada da halkın din, dil, kültür ve sosyal yaşantısına müdahale etmemiştir. Bölge, Osmanlı İmparatorluğu yönetimi altında hem sahip olduğu iç dinamikleri hem de merkezden uzak olması nedeniyle kısmen özerk bir bölge olmuştur. Cebel-i Lübnan, bugün olduğu gibi geçmişte de çok dinli ve çok mezhepli bir bölge olmuştur. Bölgede zaman zaman dini gruplar arasında çatışmalar ve çeşitli isyanlar meydana gelmiştir. Bu isyanlar sonucunda Cebel-i Lübnan bölgesinin yönetim şeklinde değişiklikler yapılmıştır. 1841 tarihinde "Çifte Kaymakamlık Sistemi" oluşturulmuş ancak bölgedeki çatışmayı çözümlemekte yetersiz kalması nedeniyle 1845 yılında yeniden bir düzenleme yapılmıştır. Ancak bu düzenleme de bölgede çatışmaların olmasını engelleyememiştir.
1858 yılında Kesrevan'da bir köylü isyanı meydana gelmiştir. Hem bölgedeki hem de imparatorluktaki siyasal, sosyal ve iktisadi sorunlar, köylülerin yöneticisi konumundaki Hazin ailesine karşı duyduğu tepki, 1857 ekonomik krizi, ipek hasadının düşmesine bağlı olarak ağırlaşan yaşam koşulları ve vergiler, Avrupa'nın ipek ticaretine getirdiği düzenlemeler gibi çeşitli sebeplerden ötürü yaşam koşulları ağırlaşan köylüler isyan etmiştir. Hem söylemsel olarak hem de pratikte sosyo- ekonomik temelli bu isyanın zamanla söylemi ve yönü değişmiş ve dinler arasında bir çatışmaya dönüşmüştür.
Kesrevan İsyanı'nın zamanla etki alanını genişlemiş ve tüm Cebel-i Lübnan'a yayılmıştır. Etki alanı genişleyen ve niteliği değişen Kesrevan İsyanı, 1860 Cebel-i Lübnan İç Savaşı'na doğru evrilmiştir. 1860 İç Savaşı'nın ardından bölgede daha fazla çatışma olmasını önlemek amacıyla 1861 tarihinde Cebel-i Lübnan Nizamnamesi ile "Cebel-i Lübnan Mutasarrıflığı" oluşturulmuştur. Oluşturulan bu yeni sistem sayesinde, 1861 yılından bölgenin Osmanlı İmparatorluğu himayesinden çıkmasına kadar geçen sürede, Cebel-i Lübnan belki de görece en sakin yıllarını yaşamıştır.

Abstract:
In 1516, the Ottoman Empire annexed the Mount Lebanon. This however, did not cause any change in the religious life and services, vernacular language, the culture and the social life of the community, as the Ottoman Empire did not dictates any modifications on the society where it conquered. The region had been partially autonomous due to its internal dynamics and its distance from the capital city of the Ottoman Empire. At that time (as now) there existed a number of religious parts and sects. Inevitably, sometimes conflicts and various revolts had occurred between religious groups in the region. As a result of these revolts, the regime of the Mount Lebanon evolved into "Double Qaimaqamate or District System" in 1841. Nevertheless, this regulation was insufficient to resolve the conflict, therefore, the regulation was updated in 1845. Unfortunately, this could not prevent the upcoming conflicts in the region.
In 1858, a peasant revolt occurred in Keserwan. The villagers rebelled for various reasons including but not limited to political, social and economic problems taking place in the region and the empire; the reaction against the tyranny of the ruling the Khazin family, the economic crisis of 1857, the hardened living conditions and impayable taxes due to the fall of the silk harvest; new regulations that aggravated the silk trade imposed by the Europe. However, as time passed, both the discourse and the direction of this socio-economic revolt had changed over time and had turned into a conflict between religious groups.
The region affected by the Keserwan Revolt, had expanded over time and spread to all of Mount Lebanon. The Keserwan Revolt, of which sphere of influence was expanding, has evolved into the 1860 Mount Lebanon civil war. After the 1860 civil war, "Mount Lebanon Mutasarrifate" was established with the "Règlement Organique" in 1861 for the purpose of preventing further conflicts in the region. Thanks to this new system, Mount Lebanon had lived its relatively calm years from 1861 until the region was lost its place under the Ottoman Empire.