Jinekomastisi olan ergenlerde benlik saygısı, beden algısı, psikopatoloji düzeyleri ve serum sex steroidleriyle ilişkisi /
Yazar: SEMİHA ARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ONUR BURAK DURSUN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Beden imajı = Body image ; Beden imajı = Body image ; Benlik saygısı = Self esteem ; Cinsiyet hormonları = Sex hormones ; Ergenler = Adolescents ; Jinekomasti = Gynecomastia ; Psikopatoloji = Psychopathology ; Steroidler = Steroids

Özet:
En sık puberte döneminde saptanan jinekomastinin, bireyin gelişmekte olan benlik saygısı, beden imajı ve psikososyal gelişimini etkileyerek ileriki yaşamında önemli sorunlara yol açabileceği düşünülmektedir. Pubertal jinekomastinin temelinde yatan östrojen ve androjen düzeyleri arasındaki denge değişiminin, çeşitli ruhsal bozukluklara yol açabileceği düşünülmüştür. Bu çalışmada Jinekomasti tanısı olan ergenlerde psikopatoloji düzeyi ve çeşitliliği, beden algısında, benlik saygısında oluşturabileceği sorunlar ve bu değişkenlerin sex steroid düzeyleriyle ilişkisinin bulunup bulunmadığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. 
Çalışmaya tanı konmuş kronik organik patolojisi olmayan jinekomasti tanısı almış normal kilolu 50 olgu ile yaş bakımından olgu grubu ile eşlenmiş 50 erkek ergen alınmıştır. Olgularda Gelişim ve Ruhsal Sağlık Değerlendirme Görüşmesi (DAWBA) ile psikopatoloji değerlendirilmesi yapılmış olup,  Vücut Algı Ölçeği ile beden algısı, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ile benlik saygısı bakılarak, bu parametrelerin sex steroid düzeyleriyle arasındaki ilişkiye bakılmıştır. 
Çalışma sonucunda jinekomastisi olan olgu grubunda beden algısında ve benlik saygısında bozulma olduğu, psikopatoloji düzeyinin belirgin olarak daha fazla olduğu ve bozuklukların jinekomasti süresi ve evresiyle ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca olgu ve ailelerinin jinekomasti nedeniyle hissettiği rahatsızlık düzeylerinin jinekomasti süresi, beden algısı ve benlik saygısıyla ilişkili olduğu görülmüştür. İnternalizasyon bozukluğu olan olgu grubunda, bozukluk olmayan olgu grubuna göre kortizol anlamlı olarak yüksek bulunurken, jinekomasti süresi arttıkça kortizol düzeylerinin arttığı tespit edilmiştir. Major depresif bozukluğu olan grupta ise prolaktin düzeyleri anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. 
Sonuç olarak jinekomastinin beden algısı, benlik saygısı ve psikososyal işlevselliği bozan bir rahatsızlık olduğu ve altta yatan biyolojik hormon değişimlerinin psikopatoloji gelişimine zemin hazırladığı ve meme büyümesi şikâyetiyle hastaneye başvuran her olguda multidisipliner bir yaklaşım benimsenmesi gerektiği düşünülmüştür.  Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları uzmanından alınacak psikolojik destek ve takip hem psikopatoloji oranlarını düşürmesi hemde gelişen psikopatolojinin getireceği ek yükü azaltması açısından çok büyük önem taşımaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Jinekomasti, Beden Algısı, Benlik Saygısı, Sex Steroid, Psikopatoloji

Abstract:
Most commonly seen in pubertal period, gynecomastia is thought to cause important problems in future life by affecting self-esteem, body perception, and psychosocial development of the adolescent. It is advocated that the altered balance between estrogen and androgen levels that underlie pubertal gynecomastia may cause some psychiatric disorders. It was aimed in the current study to investigate the psychopathology level and diversity, potential problems in body perception and self-esteem and the relationship of these variables with sex steroid levels in subjects with pubertal gynecomastia. 
The study enrolled 50 normal weight subjects with gynecomastia but without any chronic organic pathology, and 50 pubertal male subjects matched for age. The subjects underwent psychopathology assessment using Information for researchers and clinicians about the Development and Well-Being Assessment (DAWBA); body perception was evaluated with Body Image Scale and self-esteem with Rosenberg Self Esteem Scale, and the relationship between these parameters and sex steroid levels were explored.
The results of the study revealed that the gynecomastia group had impairments in body perception and self-esteem and a significantly greater psychopathology level; these disorders were correlated to gynecomastia duration and stage. Furthermore, it was observed that the discomfort level due to gynecomastia that the subjects and their families experienced was correlated to body perception and self-esteem. The cortisol level was significantly higher in the subjects with internalization disorder compared to those without, while cortisol levels increased in parallel with the increase in gynecomastia duration was observed. On the other hand, in the group with major depressive disorder, prolactin levels were significantly lower. 
In conclusion, the authors suggest that gynecomastia is a disorder impairing body perception, self-esteem, and psychosocial functionality; the underlying biological hormonal alterations form the basis for psychopathology development; and a multidisciplinary approach should be pursued in every subject presenting to hospital with breast enlargement. A psychological support and follow-up provided by a child and adolescent psychiatrist is of utmost importance for reducing both psychopathology rates and the additional burden of psychopathologies.

Key words: Gynecomastia, Body perception, Self-esteem, Sex Steroid, Psychopathology