Kafkas üniversitesi sağlık çalışanlarında sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of HEALTHY lifestyle behaviors of healthcare workers in the kafkas university hospital
Yazar: BERİHAT KIZILGÖZ
Danışman: PROF. DR. HÜLYA ÇAKMUR
Kafkas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Sağlık = Health

Özet:
Bilindiği gibi sağlık çalışanları topluma sağlık hizmeti ve sağlık eğitimi veren bir çalışan grubu olup kendi sağlık davranışları konusunda da hem kendileri için hem de topluma örnek olma yönünden değerlidir. Amacımız bu çalışma ile sağlık çalışanlarında sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesidir. Bu çalışma için bir sağlık merkezinde çalışmakta olan, doktor, hemşire, tekniker ve diğer yardımcı sağlık personelinden oluşan toplam 296 kişilik sağlık çalışanı grubundan sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği II (SYBD II) kullanılarak anket usulü ile elde olunan veriler değerlendirilmiştir. Birçok bağımsız değişken kullanılarak bu değişkenlerin sağlık çalışanları için SYBD II toplan skoru ve alt faktörlerine etkisi araştırılmıştır. Normallik analizi ve alt grupların toplam sayılarına göre parametrik ya da non-parametrik yöntemler ile istatistiksel hesaplamalar gerçekleştirilmiş olup iki ya da daha fazla grupta SYBD II puanları arasındaki istatistiksel olarak anlamlı farkın ortaya konulmasında 0,05'ten küçük p değerleri esas alınmıştır. Ölçek toplamına bakıldığında sosyoekonomik düzeyi yüksek olan, uyku kalitesi iyi olan, mesleğinden memnun olan, sağlık çalışanlarının daha yüksek düzeyde sağlıklı yaşam biçimi davranışı göstermiş olduğu anlaşılmıştır. Cinsiyet, yaş, medeni durum, vücut kitle indeksi, sağlık çalışanı olarak mensubu bulunduğu meslek grubu, meslekte geçirdiği süre, haftalık çalışma saati, çalışma biçimi, evde yalnız ya da birileriyle birlikte yaşama, sağlık durumu algısı, kronik hastalık varlığı, rutin sağlık kontrolleri yaptırma, uyku süresi, uykusuzluk yaşama, öğün sayısı, stres durumunda iştah değişikliği yaşama, sigara kullanma, alkol kullanma ve meslek nedenli stres yaşama bakımından ise diğer gruplara göre sağlıklı yaşam biçimi davranışı geliştirmede anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Araştırma, sağlık çalışanları için sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını anlamada önemli veriler ortaya koymaktadır. Bu çalışmada olduğu gibi aynı ölçeği kullanarak elde olunacak verilerin birleştirilerek değerlendirilmesi ve meta analizi, sonuçları doğrulamak ve sağlık çalışanlarında sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının tespiti için değerli olacağından literatüre bu açıdan da katkı sunacağı düşünülmüştür.

Abstract:
As it is known, health workers are a group of employees that provide health services and health education to the society, and they are valuable both for themselves and for setting an example for the society in terms of their own health behaviors. Our aim with this study is to evaluate healthy lifestyle behaviors in healthcare workers. For this study, the data obtained by the questionnaire method using the health promoting lifestyle profile II (HPLP II) from a total of 296 health workers working in a health center, consisting of doctors, nurses, technicians, and other assistant health personnel, were evaluated. Using many independent variables, the effects of these variables on the HPLP II total score and sub-factors for healthcare workers were investigated. Statistical calculations were made with parametric or non-parametric methods according to the normality analysis and the total number of subgroups, and p values less than 0.05 were taken as the basis to reveal the statistically significant difference between HPLP II scores in two or more groups. Looking at the total of the scale, it was understood that health workers with a high socioeconomic level, good sleep quality, and satisfied with their profession showed a higher level of healthy lifestyle behavior. Gender, age, marital status, body mass index, occupational group as a health worker, time spent in the profession, weekly working hours, working style, living alone or with someone at home, perception of health status, presence of chronic disease, routine health check-ups No significant difference was found in developing healthy lifestyle behaviors compared to other groups in terms of sleep duration, sleeplessness, number of meals, change in appetite in case of stress, smoking, alcohol use and occupational stress. The research reveals important data in understanding healthy lifestyle behaviors for healthcare professionals. As in this study, it is thought that the combined evaluation and meta-analysis of the data to be obtained using the same scale as in this study will be valuable for confirming the results and determining healthy lifestyle behaviors in healthcare professionals and will contribute to the literature in this respect.