Diş hekimliği fakültelerinde maliyet analizi: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi örneği
Cost analysis in faculties of denstistry: The case of Si̇vas Cumhuri̇yet University
Yazar: BURAK SAYAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENİS BAHA BİÇER
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Birim maliyetleri = Unit costs ; Cumhuriyet Üniversitesi = Cumhuriyet University ; Diş hekimleri = Dentists ; Diş hekimliği = Dentistry ; Maliyet = Cost ; Maliyet analizi = Cost analysis ; Sivas = Sivas

Özet:
Sağlık sektörünün, bireylerin ve toplumun isteklerini karşılamak için var olan kıt kaynakları etkin kullanması gerekmektedir. Bu etkin kullanım maliyetlerin kontrol altında tutulmasıyla sağlanabilir. Maliyetlerin kontrol altında tutulması hizmet sunumunda sürekliliği sağlayıp bireylerin ihtiyaç duyduğu sağlık hizmetini almasına yardımcı olacaktır. 
Bu çalışma Sivas Cumhuriyet Üniversitesinde Diş Hekimliği Fakültesinde yapılmıştır. Çalışmada bir faaliyet dönemi içerisinde gerçekleşen idari, tıbbi ve mali kayıtlar toplanarak maliyet analizi gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma belirli bir dönemi kapsadığı için kesitsel ve tanımlayıcı tiptedir. Veriler geriye dönük (retrospektif) olarak toplanmıştır. Verilerin toplanması aşamasının gerekli görülen durumlarında uzman görüşlerinden yararlanılmıştır. Toplanan veriler ışığında birinci, ikinci ve üçüncü dağıtım yapılmıştır. Giderlerin birinci dağıtımı yapılırken birimlere direkt yüklenen giderler direkt, direkt yüklenmenin mümkün olmadığı durumlarda ise uygun dağıtım anahtarları yardımıyla dağıtım yapılmıştır. Birinci dağıtım sonucunda giderlerin %82,02'sinin esas üretim gider yerlerinde toplandığı saptanmıştır. İkinci dağıtımda kademeli dağıtım yöntemi kullanılarak genel yönetim gider yerleri ve yardımcı hizmet gider yerleri esas üretim ve yardımcı üretim yerlerine dağıtılmıştır. İkinci dağıtım sonucunda giderlerin  %92,86'sının esas üretim gider yerlerinde toplandığı saptanmıştır. Üçüncü dağıtımda yardımcı üretim gider yerleri esas üretim gider yerlerine dağıtılmıştır. Üçüncü dağıtım sonucunda klinikler için hasta başı birim ve ortalama hasta başı maliyet hesaplanmıştır. Ortalama hasta başı maliyetin 100,44 ₺olduğu saptanmıştır. Giderlerin dağılımı incelendiğinde ise toplam hastane giderinin %9,99'u direkt ilk madde malzeme giderlerinden,  %76,9'u personel giderlerinden ve %13,92'si genel yönetim giderinden oluştuğu tespit edilmiştir. Yine toplam giderler içerisinde personel giderlerinin büyük bir pay oluşturduğu görülmüştür. Bunun sebebi ise sağlık kurumlarının emek yoğun sektör olmasından kaynaklanmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Diş Hekimliği, Maliyet, Maliyet Analizi, Birim Maliyet

Abstract:
The health sector, the existing scarce resources to meet the demands of individuals and the community must use effectively. This effective use can be achieved by keeping costs under control. Keeping costs under control will ensure continuity in service delivery and help individuals to get the health care they need.
This study was conducted at the Faculty of Dentistry in Sivas Cumhuriyet University. In this study, administrative, medical and financial records that were realized during an activity period were collected and the cost analysis was performed. Since this study covers a specific period, it is a cross-sectional and descriptive type. The data were collected by retrospective method. Expert opinions were used in the necessary cases of data collection stage. In the light of the data collected, the first, second and third distribution were made. When the first distribution of the expenses was made, the direct installments were directly distributed to the units and in cases where direct loading was not possible, distribution was made with the help of appropriate distribution keys. As a result of the first distribution, 82,02% of the expenses were collected at the main production expense locations. In the second distribution, general management expense locations and auxiliary service expense locations were distributed to the main production and auxiliary production locations using the gradual distribution method. As a result of the second distribution, 92,86% of the expenses were collected at the main production expense locations. In the third distribution, auxiliary production sites were distributed to the main production expense locations. As a result of the third distribution, the cost per patient and the average patient per patient were calculated. The average cost per patient was found to be 100,44 ₺. When the distribution of expenses is examined, it is determined that 9,99% of the total hospital expenses is composed of direct first item material expenditures, 76,9% is personnel expenses and 13,92% is general administrative expenses. When the distribution of expenses is examined, it is seen that the personnel expenses constitute a big share in the total expenses. This is due to the fact that health institutions are labor intensive.
Key Words: Denstistry, Cost, Cost Analysis, Unit Cost