Okul tarama programı kapsamında başvuran 10-18 yaş grubu sağlam çocuklarda hepatit B seroloji sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of hepatitis B serology results in healthy children aged  10-18 who applied wi̇thi̇n the scope of the school screening program
Yazar: HALİL SALKAYA
Danışman: PROF. SERDAR CÖMERT ; UZMAN RAZİYE DUT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Antikorlar = Antibodies ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Ergenler = Adolescents ; Hepatit B = Hepatitis B ; Seroloji = Serology ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Hepatit B virüsü aşılama çalışmalarına rağmen her yıl milyonlarca kişiyi etkilemekte ve halk sağlığı için tehdit oluşturmaya devam etmektedir. Dünya Sağlık Örgütü'nün açıklamalarına göre 3 doz eksiksiz uygulanan Hepatit B aşısı %95 oranında koruyuculuk sağlamakta, antiHBs değerleri 10 mlU/ml'nin altında olan bireylerde ise hafıza hücreleri immün yanıtı sağlamaktadır. Bu çalışmada; okul tarama programı kapsamında başvuran 10-18 yaş arası çocukların antiHBs değerlerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tek merkezli yürütülen bu çalışmada, Küçükçekmece 13 No'lu Aile Sağlığı Merkezi'ne okul tarama programı kapsamında başvuran çocukların serolojik verileri retrospektif olarak incelenmiştir. 2016-2020 yılları arasında başvuran 500 çocuğun verileri İl Sağlık Müdürlüğü Halk Sağlığı Laboratuvarından bilgisayar sistemi üzerinden elde edilmiştir. Çalışmaya dahil edilme kriterleri; olguların hepatit B aşısının yapılmış olması, kronik bir hastalığının olmaması, ilaç kullanım öyküsünün bulunmaması, kan testinden önce herhangi bir enfeksiyon geçirmemiş olması idi. Ayrıca olguları AntiHbs değeri 10 mlU/ml üzerinde ve altında olanlar şeklinde iki guruba ayırdık ve grupları istatistiksel olarak kıyasladık.
Bulgular: Çalışma grubunun 251'i (%50,2) kız, 249'u (%49,8) erkek cinsiyette idi. Olguların %42.2'sinin AntiHBs değerinin ≤ 10 olduğu saptandı.Olguların boy uzunlukları ortalamaları 154,213,4 cm iken, ağırlık ortalamaları ise 48,1±14,1 kg olarak bulunmuştur. Olguların VKİ değerleri ortalaması da 19,8±3,6 olarak hesaplanmıştır. Ortalama HbsAg ve AntiHbs değerleri 0,25±0,21 ve 96,1±215,7 idi.
Yaş ortalaması AntiHBs≤10 olan grupta 12.1±2.0 yıl iken, AntiHBS>10 olan grupta 12.3±2.2 yıl idi. İki grup arasında olguların yaşları açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır (p=0.526). AntiHBS > 10 olan grupta erkek olguların sayısı anlamlı olarak daha yüksekti (p = 0.029). Olguların boy ortalaması AntiHBs ≤ 10 olan grupta 154.6±12.7 cm iken, AntiHBS>10 olan grupta 154.0±13.9 cm idi. İki grup arasında hastaların boyları anlamlı farklılık göstermemiştir (p=0.739). Tartı ortalaması AntiHBs ≤ 10 olan grupta 48.2±14.1 kg iken, AntiHBS > 10 olan grupta 48.0±14.2 kg idi. Olguların tartıları açısından iki grup arasında fark saptanmadı (p=0.801). Olguların VKİ değerleri AntiHBs ≤ 10 olan
x
grupta 3.81±2.4 iken, AntiHBS > 10 olan grupta 19.8±3.6 olarak saptandı. İki grup arasında VKİ değeri anlamlı farklılık göstermemiştir (p=0.864).
Sonuç: Bu çalışmada; olguların %42.2'inde Hepatit B antikor cevabının istenen değerden düşük olduğunu tespit ettik. Hepatit B enfeksiyonu için yüksek risk grubundaki çocuklarda rapel doz aşılaması ile yakın izlem büyük önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: Hepatit B, Aşılama, Antikor.

Abstract:
Introduction and Aim: Despite vaccination programmes, the hepatitis B virus affects millions of people every year and poses a threat to public health. According to the statements of the World Health Organization, Hepatitis B vaccine, which is administered in 3 doses completely, provides protection at a rate of 95%, and memory cells provide immune response in individuals with antiHBs values below 10 mlU / ml. The aim of our study was to evaluate the serum antiHBs values of children between the ages of 10 and 18 who admitted to Family Health Center for routine school screening testing.
Material and Method: This single center study was carried out retrospectively by evaluating the serological data of children who were admitted to Küçükçekmece Family Health Center No.13 for routine school screening testing. The data of 500 children who admitted between 2016 and 2020 were collected from the Public Health Laboratory of the Provincial Health Directorate. The inclusion criteria were; age between 10-18 years, being vaccinated with three doses of hepatitis B vaccine, without a history of chronic disease, drug usage, and not having any infection before the blood test. The cases were divided into two as, children with AntiHbs titer 10 ≤mlU/ml and the ones with AntiHbs titer >10 and the two group were statistically compared.
Results: Among 500 children included in the study 251 (50,2%2) were female, and 249 (49,8%) were male. 42.2% of cases were found to have AntiHBs levels ≤ 10. The average height and weight of the cases were 154,213,4 cm and 48,1±14,1 kg, respectively. The average body mass index value was found to be 19,8±3,6. The average HbsAg ve AntiHbs values were 0,25±0,21 and 96,1±215,7.
The average age of cases with AntiHBs levels ≤10 and AntiHBS levels >10 were 12.1±2.0 and 12.3±2.2 years, respectively. Any significant difference was not found among groups regarding age (p=0.526). Among cases with AntiHBS levels > 10, number of males were significantly higher than the other group (p = 0.029). The average height of the cases with AntiHBs ≤ 10 and AntiHBS>10 were found to be 154.6±12.7 cm and 154.0±13.9 cm, respectively. Any difference was not found among two groups regarding height (p=0.739). The average weight of the cases with AntiHBs ≤ 10 and AntiHBS>10 were found to be 48.2±14.1 kg and 48.0±14.2 kg, respectively. Any difference was not found between two
xii
groups regarding weight (p=0.801). The average body mass index of the cases with AntiHBs ≤ 10 and AntiHBS>10 were found to be 3.81±2.4 and 19.8±3.6.Any difference was not found between two groups regarding body mass index (p=0.864).
Conclusion: In this study, we found that 42.2% of children did not have the desired level of Hepatitis B antibody response. Close follow-up and booster Hepatitis B vaccination is important among high risk children.
Keywords: Hepatitis B, Vaccination, Antibody.