Deneysel diyabet oluşturulan sıçanlarda 
 Heracleum persicum ve bryonia multiflora bitkilerinin iyileştirici etkilerinin araştırılması
The investigation of therapeutic effects of Heracleum persicum and Bryonia multiflora plants on experimentally induced diabetic rats
Yazar: ELİF EBRU ALKAN
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ÇELİK
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Bu çalışmada deneysel diyabet oluşturulan sıçanlarda Ülüngür (Bryonia multiflora) ve Suh (Heracleum persicum) bitki ekstraktlarının diyabet komplikasyonları üzerine iyileştirici etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada 63 adet Wistar albino ırkı dişi sıçanlardan her grupta 7 sıçan olacak şekilde toplam 9 grup oluşturuldu. Sıçanlara ağırlıklarına göre tek doz 45 mg/kg streptozotosin (STZ) intraperitoneal olarak uygulanarak diyabet modeli oluşturuldu. 21 gün boyunca kontrol grubu (NK) ve diyabet kontrol grubuna (DK) sadece yem ve su verilirken, diyabet akarboz grubuna (DAK) 20 mg/kg akarboz, DB1 grubuna 100 mg/kg, DB2 grubuna 200 mg/kg ve DB3 grubuna 400 mg/kg Bryonia multiflora ekstraktı, DH1 grubuna 100 mg/kg, DH2 grubuna 200 mg/kg, DH3 grubuna 400 mg/kg Heracleum persicum bitki ekstraktı gavaj yoluyla verildi.
Çalışma sonunda aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT), laktat dehidrogenaz (LDH) serum enzim seviyeleri, C-peptit, insülin seviyesi, lipit profili [trigliserit (TRIGLIS), total kolesterol (TC), HDL-kolesterol (HDL-c), LDL-kolesterol (LDL-c), VLDL)], kreatinin (CRE), üre, kan üre azot (BUN) ile total kanda glikozillenmiş hemoglobin (HbA1c) düzeyleri belirlendi. Öte yandan, beyin, böbrek, eritrosit ve karaciğer dokusu örneklerinde katalaz (CAT), süperoksid dismutaz (SOD), glutatyon peroksidaz (GSH-Px), glutatyon S-transferaz (GST), glutatyon redüktaz (GR) aktiviteleri ve redükte glutatyon (GSH) ile malondialdehit (MDA) düzeyleri ve ince bağırsakta α-glukozidaz enzim seviyesi tespit edildi. 
	Elde edilen sonuçlara göre; DK grubu kan glukozu ve HbA1c NK grubuna göre önemli düzeyde (p<0.05) artarken, bitki ekstraktlarının verildiği grupların tümünde kan glukoz ve HbA1c düzeylerinde diyabet grubuna göre önemli (p<0.05) düşüşler gözlendi. DK grubunun insülin ve C-peptit seviyesi NK grubuna göre istatistiki açıdan önemli derecede düşük olurken (p<0.05), bitki ekstreleri verilen gruplarda, insülin ve c-peptit seviyesinde DK grubuna kıyasla önemli artış (p<0.05) görüldü. DK grubu serum ALT, AST, BUN, CRE seviyelerinde NK grubuna kıyasla anlamlı oranda yüksek değerler saptanırken (p<0.05), bitki ekstraktı verilen gruplarda anlamlı düşüşler kaydedildi (p<0.05). Bitki ekstraktı verilen gruplarda VLDL, kolesterol, trigliserit değerlerinde düşüş gözlenirken (p<0.05), HDL düzeylerinde ise artış gözlendi (p<0.05). Öte yandan, DK grubu kontrol grubuna kıyaslandığında MDA düzeylerinde artış, antioksidan savunma sistemi unsurları düzeylerinde dalgalanmalar saptanırken, bitki ekstraktları verilen gruplarda MDA düzeylerinde DK grubuna göre önemli düşüş (p<0.05) görüldü. ASS unsurları düzeylerindeki dalgalanmaların ise genel anlamda kontrole yakın değere çekildiği kaydedildi.
	Sonuç olarak Bryonia multiflora ve Heracleum persicum estraktlarının diyabet ve diyabet komplikasyonlarına bağlı olarak gelişen olumsuzluklar üzerine iyileştirici etki gösterebileceği sonucuna varılmıştır.

       Anahtar kelimeler: Antioksidan, Bryonia multiflora, Diabetes mellitus, Heracleum persicum, Lipit profili, Sıçan, STZ.

Abstract:
The aim of this study was to determine the therapeutic effect of Bryonia multiflora (Ülüngür) and Heracleum persicum (Suh) on diabetic complications in experimentally induced diabetic rats. 
9 groups of rats were formed each containing 7 individuals of 63 Wistar albino female rats. Diabetes model was created a single dose 45 mg / kg intraperitoneally applied streptozotosin (STZ) according to the weight of rats. During 21 days, control group (NK) and diabetes control (DK) were fed only with food and water, while diabetes acarbose group (DAK) was fed with 20 mg / kg of acarbose.  The DB1, DB2, DB3groups were fed with 100 mg / kg, 200 mg/kg and 400 mg / kg Bryonia multiflora plant extract, respectively. The DH1, DH2 and DH3 group were fed with 100 mg / kg, 200 mg / kg and 400 mg / kg Heracleum persicum plant extract respectively by a gavage at each day.
 At the end of application, the levels of serum aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT), lactate dehydrogenase (LDH), insulin, C-peptide, glucose, lipid profile [total trigliseride (TG), total cholesterol (TC), LDL- cholesterol (LDL-c) and HDL-cholesterol (HDL-c)], creatinine (CRE), blood urea nitrogen (BUN), urea (Ure) and the amount of glucosylated hemoglobin of total blood (HbA1c) were determined. Moreover, as an indicator of the efficacy of antioxidant capacity some antioxidant enzymes activities such as catalase (CAT), superoxide dismutase (SOD), glutathione peroxidase (GSH-Px), glutathione S-transferase (GST), glutathione reductase (GR) and reduced glutathione (GSH) and lipid peroxidation (malondialdehyde) (MDA) levels were measured at brain, kidney, erythrocyte and liver tissues. Also, α-glucosidase activity in small intestine tissue samples were investigated.
According to the obtained results; while the levels of blood glucose and HbA1c of DK group were increased significantly (p < 0.05) compared to NK group, in all of the groups treated with plant extracts, blood glucose and HbA1c levels were observed declines significantly (p <0.05) compared to diabetes group. While the levels of insulin and C-peptide of DK group were found significantly lower (p <0.05) compared to NK group,  a significant increase (p < 0.05) in insulin and c- peptide level were determined in the groups treated with plant extracts compared to DK group. While the serum ALT, AST, BUN, CRE levels were detected significantly higher values compared to NK groups, a significant reduction in the groups treated with the plant extract was recorded (p<0.05). The VLDL, cholesterol, triglyceride levels decreased while an increase was observed in HDL levels (p <0.05) in groups treated with the plant extract. On the other hand, It was found that MDA level had increased in DK group when compared with the control group and there were significant fluctuations with respect to control group. In the groups treated with plant extract, MDA levels showed significant decrease compared to the DK group (p<0.05). In general, fluctuations in the ASS elements level was recorded as close to control values.
 As a result, it was concluded that extracts of Heracleum persicum and Bryonia multiflora plants had therapeutic effects on diabetes and many complications caused by diabets. 
 
      Keywords: Antioxsidant, Bryonia multiflora, Diabetes mellitus, Heracleum persicum, Lipit profile, Rat, STZ.