Şizofreni hastalarının primer bakım vericilerinde yük, tükenmişlik ve başetme
Burden, burnout and coping in primary caregivers of patients with schizophrenia
Yazar: NİLÜFER GÖK
Danışman: PROF. DR. HÜLYA ARSLANTAŞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Başa çıkma = Coping ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Bu çalışma şizofreni hastalarının primer bakım vericilerinin bakım yükünü, tükenmişlik düzeylerini ve başetme yöntemlerini belirlemek amacıyla kesitsel olarak yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma Aydın ilindeki Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı yataklı servis ve polikliniklerinde, Aydın Devlet Hastanesinde yataklı servis ve polikliniklerinde ve Aydın Toplum Ruh Sağlığı Merkezinde 183 hastayla Aralık-2018 ve Haziran 2022 tarihleri arasında yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında hastaların ve bakım vericilerin sosyodemografik özelliklerine ilişkin formun yanı sıra Algılanan Aile Yükü Ölçeği (AAYÖ), Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ), Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBÇTÖ) uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 22.0 (Statistical Package for the Social Sciences) paket programından yararlanılarak normal dağılım varsayımı Kolmogorov-Smirnov testi ile kontrol edilmiştir. Bağımsız grup karşılaştırmalarında Mann Whitney U testi ve Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştr. Nicel değişkenler arası ilişkiler Spearman Korelasyon Analizi ile incelenmiştir. p˂0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırmada bakım vericilerin % 73.2' sinin kadın , %42.6' sının hastanın eşi, %41.5' inin emekli, %73.8' inin başka ruhsal hastalığının olmadığı belirlenmiştir. Bakım vericilerin bakım yükü toplam puan ortalaması 20.77±15.13 olarak bulunmuştur. Bakım vericilerin en yüksek tükenmişlik düzeyi kişisel başarı alt boyutunda görülmüştür. Bakım vericilerin stresle baş etmede en sık başvurdukları yöntemin boyun eğici yaklaşım olduğu bulunmuştur. Hasta ile geçirilen süre arttıkça bakım yükünün arttığı, kişisel başarı puanlarının arttığı baş etmede ise kendine güvenli yaklaşım, boyun eğici yaklaşım ve sosyal desteğe başvurmanın arttığını görülmüştür.
Sonuç: Tüm bulgular değerlendirildiğinde, bakım vericilerin sorunlar karşısında uygun baş
etme yöntemleri hakkında kapsamlı ve düzenli bir eğitim programı ve danışmanlık almalarının, tükenmişlik düzeylerini ve dolayısıyla bakım yükünü azaltabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Bakım Verici, Baş Etme, Şizofreni, Tükenmişlik, Yük.

Abstract:
Objective: This cross-sectional study was conducted to determine the burden of care, burnout levels and coping methods of primary caregivers of patients with schizophrenia.
Material and Methods: The research was carried out with 183 patients in Aydın Adnan Menderes University Department of Psychiatry, inpatient services and outpatient clinics, Aydın State Hospital inpatient services and polyclinics, and Aydın Community Mental Health Center between December-2018 and June 2022. In addition to the form regarding the sociodemographic characteristics of the patients and caregivers, the Perceived Family Burden Scale (PFBS), the Maslach Burnout Scale (MBS), and the Styles of Coping with Stress Scale (SCSS) were used to collect the data. In the evaluation of the data, the normal distribution assumption was checked with the Kolmogorov-Smirnov test by using the SPSS 22.0 (Statistical Package for the Social Sciences) package program. Mann Whitney U test and Kruskal-Wallis H test were used for independent group comparisons. Relationships between quantitative variables were examined by Spearman Correlation Analysis. The p˂0.05 value was considered statistically significant.
Results: In the study, it was determined that 73.2% of the caregivers were female, 42.6% was the spouse of the patient, 41.5% was retired, and 73.8% had no other mental illness. The mean total score of caregivers' burden of care was found to be 20.77±15.13. The highest burnout level of caregivers was seen in the sub-dimension of personal achievement. It was found that the most common method used by caregivers in coping with stress was the submissive approach. It was observed that as the time spent with the patient increased, the burden of care increased and personal success scores increased, while the self-confident approach, submissive approach and seeking social support increased.
Conslusion: When all the findings were evaluated, it was concluded that a comprehensive and
regular training program and counseling by caregivers about appropriate coping methods in the face of problems can reduce their burnout levels and thus the burden of care.

Keywords: Burden, Burnout, Caregiver, Coping, Schizophrenia.