Psikolojik testlerde genişletilmiş likert tipi ölçek ile klasik likert tipi ölçeklerin psikometrik özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of psychometric properties of extended likert type scale and classical likert type scales in psychological tests
Yazar: SEDA GÖZLÜGÖL
Danışman: DOÇ. DR. SEHER YALÇIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada klasik likert tipi ölçekle alan yazında yeni geliştirilen genişletilmiş alternatif likert tipi ölçeklerin psikometrik özelliklerinin; farklı ölçek alma durumlarına bağlı toplam puanlarla cevaplama süreleri arasındaki farklılaşma ve genişletilmiş-alternatif formun çocuk ve ergen grupları için psikometrik özelliklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Çalışmada amaçlı örnekleme ve kolay erişilebilir örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmada Wren ve Benson (2005) tarafından çocuklar için geliştirilen sınav kaygısı ölçeği; ülkemizde Aydın ve Bulgan (2017) tarafından uyarlanan 'Çocuklar İçin Sınav Kaygısı Ölçeği (ÇSKÖ) kullanılmıştır. ÇSKÖ, çalışmanın amacı doğrultusunda dil bilgisi, psikoloji, ölçme ve değerlendirme alanında uzman kişilerden; 8-12 yaş aralığındaki öğrencilerden sesli düşünme yöntemiyle alınan görüşler doğrultusunda genişletilmiş forma dönüştürülmüştür. Çalışma grubunu Gaziantep ve Kilis ilinden 2023-2024 eğitim-öğretim yılı ilkokul ve ortaokul öğrencileri oluşturmaktadır. Nicel verilerin toplanmasında için 892 öğrenci ve nitel görüşmeler için 20 öğrenci çalışmaya katılmıştır. Çalışmanın
sınırlılıkları çerçevesinde her bir ölçek formunun geçerlilik kanıtları doğrulayıcı faktör
analiziyle incelenmiş olup formların geçerli olduğu; Cronbach alfa yöntemiyle de güvenirlik kanıtları incelenmiş olup formların güvenilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Formlara ait geçerlilik ve güvenirlik kanıtları arasında manidar fark olmadığı görülmüştür. Cevaplayıcıların cevaplama sürelerinin, ölçeği alma durumlarına göre farklılaşıp farklılaşmadığı bağımsız gruplar t testiyle incelenmiş manidar fark olduğu görülmüştür. Cevaplayıcıların toplam puanlarının ölçeği alma durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiş olup aynı gruptan alınan toplam puanların ölçek alma
durumlarına göre formlar arasındaki farkın manidar olduğu görülmüştür.
Anahtar Sözcükler: Likert Tipi Ölçek, Genişletilmiş-Alternatif Likert Tipi Ölçek, Güvenirlik Kestirimleri, Geçerlilik Kanıtları.

Abstract:
In this study, the psychometric properties of the classical Likert-type scale and the newly developed extended alternative Likert-type scales in the literature; It was aimed to compare the differences between total scores and response times depending on different scale taking situations and the psychometric properties of the expanded-alternative form for child and adolescent groups. Purposive sampling and easily accessible sampling methods were used in the study. In the study, the test anxiety scale developed for children by Wren and Benson (2005); In our country, the 'Test Anxiety Scale for Children (ESKS)' adapted by Aydın and Bulgan (2017) was used. In line with
the purpose of the study, ÇSKÖ consisted of experts in the fields of grammar, psychology, measurement and evaluation; It was transformed into an expanded form in line with the opinions received from students between the ages of 8-12 through the think-aloud method.
The study group consists of primary and secondary school students from Gaziantep and Kilis provinces in the 2023-2024 academic year. 892 students participated in the study to collect quantitative data and 20 students for qualitative interviews. Within the limitations of the study, the validity evidence of each scale form was examined by confirmatory factor analysis and it was determined that the forms were valid; Reliability evidence was also examined with the Cronbach alpha method and it was concluded that the forms were reliable. It was observed that there was no significant difference between the validity and reliability evidence of the forms. Whether the answering times of the respondents differed depending on whether they took the scale was examined with the independent
samples t test and it was seen that there was a significant difference. It was examined whether the total scores of the respondents differed according to the status of taking the scale, and it was seen that the difference between the forms in the total scores received from the same group was significant according to the status of taking the scale.
Key Words: Likert-Type Scale, Extended Likert-Type Scale, Reliability Estimates,
Validity Evidence.