Yeme bozuklukları ve duygusal yeme ile düşünce beden biçimi kaynaşması arasındaki ilişikide mentalizasyonun aracı rolü
The mediatory role of mentalization in the relationship between eating disorders and emotional eating with thought-body shape fusion
Yazar: KÜBRA TUĞÇE ÇOLAKOĞLU
Danışman: PROF. DR. ARİF HALDUN SOYGÜR
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Yeme davranışı = Eating behaviour ; Yeme tutumu = Eating attitudes

Özet:
Yapılan araştırmanın amacı, yeme bozuklukları ve duygusal yeme ile düşünce beden biçimi kaynaşması arasındaki ilişkide mentalizasyonun aracı rolü konusunun araştırılmasıdır. Araştırmanın örneklemini 18-65 yaş arasında, 334 kadın, 113 erkek olmak üzere toplam 447 birey oluşturmaktadır. Araştırmada Sosyo-demografik Bilgi Formu, Duygusal Yeme Ölçeği, Yeme Bozuklukları Değerlendirme Ölçeği, Düşünce Beden Biçimi Kaynaşması Ölçeği ve Mentalizasyon Ölçeği (MentS) kullanılmıştır. Çalışma ilişkisel tarama modeline uygun olarak; örneklem ise kolayda örnekleme yoluyla seçilmiştir. Katılımcılar "Google Forms" aracılığıyla ölçeklere ulaşmış ve gönüllü olarak katılım sağlamıştır.
Araştırmanın bulgularına göre, bireylerin Duygusal Yeme puanları ve Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği puanları arttıkça Düşünce Beden Biçimi Kaynaşması puanlarında artış gözlemlenmektedir. Ek olarak, mentalizasyonun hem duygusal yeme ve düşünce beden biçimi kaynaşması arasındaki ilişkide, hem de yeme bozuklukları ve düşünce beden kaynaşması arasındaki ilişkide kısmi aracı rolü olduğu görülmektedir. Ölçeklerin birbiri arasındaki ilişkide ise, Mentalizasyon ölçeğinin alt ölçeklerinden kendine yönelik mentalizasyon arttıkça Yeme Bozuklukları Değerlendirme ölçeğinin Beden şekli ve kilo ile ilgili duygu ve düşünceler alt ölçeği, İşlevsellik ve kontrol kaybı alt ölçeği puanlarında azalma olduğu görülmektedir. Kişinin Mentalizasyon ölçeği ve Mentalizasyon için motivasyon alt ölçeğinden aldığı puanlar arttıkça, Yeme Bozuklukları Ölçeğinin İşlevsellik ve kontrol kaybı alt ölçeğinde düşüş olduğu görülmüştür. Düşünce Beden Biçimi Kaynaşması arttığında bireylerin Mentalizasyon ölçeğinden aldığı puanların düşmekte olduğu görülmektedir.
Araştırmanın bulguları önceki araştırmalarla karşılaştırılmış, güncel araştırmanın farklı yönlerine değinilmiş; gelecek araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of the research is to examine the mediating role of mentalization in the relationship between eating disorders and thought-shape fusion; as well as emotional eating and thought-shape fusion The sample of the research consists of a total of 447 individuals, 334 women and 113 men. In order to collect data on the subject of the research, Information Form, Emotional Eating Questionnaire, Eating Disorder Examination Questionnaire, Thought-Shape Fusion Scale and Mentalization Scale (MentS) were used. The study is in accordance with the relational survey model; the sample was selected through convenience sampling. Participants accessed the scales via "Google Forms" and participated voluntarily.
According to the findings of the study, as individuals' scores of both Emotional Eating Questionnaire and Eating Disorder Examination Questionnaire increase, Thought-Body Shape Fusion scores also increase. In addition, mentalization appears to have a partial mediator role in the relationship between emotional eating and thought-shape fusion, as well as in the relationship between eating disorders and thought-shape fusion. In the relationship between the scales, it is seen that as self oriented mentalization, the subscale of the Mentalization scale,, increases, there is a decrease in the scores of the Eating Disorders Examination Questionnaire, feelings and thoughts about body shape and weight subscale, and the loss of functionality and control subscale. As the scores of the person on the Mentalization scale and motivation for mentalization subscale increased, it was observed that there was a decrease in the loss of functionality and control subscale, which is the Eating Disorders Examination subscale. It is seen that when Thought-Shape Fusion Scale increases, the scores individuals receive from the Mentalization scale also decrease.
The findings of the research were compared with previous studies, different aspects and importance of the current research were mentioned; suggestions for future research are made.