İstanbul'un Anadolu Yakasında Birinci Ulusal Mimarlık Döneminde (1900-1930) yapılmış eğitim yapıları
Educational buildings in the First National Architecture Period (1900-1930) on the Anatolian Side of Istanbul
Yazar: KIVANÇ KOÇAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK SEÇKİN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Türk İslam Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Batılılaşma = Westernization ; Binalar = Buildings ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Eğitim yapıları = Educational buildings ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Türk mimarisi = Turkish architecture ; İstanbul = Istanbul ; İstanbul-Anadolu Yakası = İstanbul-Anatolian Side

Özet:
Osmanlı İmparatorluğu'nun Batılılaşma sürecinde devletin birçok alanını etkileyen Batılılaşma, mimariyide etkilemiştir. Bu dönemde Barok, Rokoko, Ampir, Neoklasik, Eklektisizm, Oryantalizm ve Art Nouveau üsluplarının özelliklerini yapılar inşa edilmiştir. Batılılaşma döneminde, yeni ihtiyaçlara bağlı olarak ayrıca kışla, hastane, okul, hükümet konağı vb. yeni yapı türleri Osmanlı mimari repertuarına girmiştir.
	XIX. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda farklı düşünde akımları  Avrupa'ya giden Jön Türkleri, Türk kültürüyle ilgili çalışmalar yapıldığını görmüşler ve bundan etkilenmişlerdir. Türk milliyetçiliği bu dönemde filizlenmeye başlamıştır. XIX. yüzyıl sonlarında yaşanan toprak kayıpları, devletin içinde bulunduğu buhran haliyle Osmanlıcılık ve İslamcılık akımlarından sonuç alınaması gibi durumlar Türk milliyetçiliği fikrinin bir çıkış yolu olarak görülmesine yol açmıştır. 
	Tez Çalışmasında Birinci Ulusal Mimarlık Dönemi'nin eğitim yapıları ele alınmıştır. Çalışma İstanbul'un Anadolu yakasında bulunan yapılarla sınırlandırılmıştır. 14'ü okul, 1'i kütüphane olmak üzere 15 eğitim yapısı incelenmiştir. Bu çalışmada Ele alınan eserlerin 2'si Beykoz, 5'i Üsküdar, 4'ü Kadıköy, 2'si Şile, 1 tanesi Ümraniye ve Bir tanesi de Tuzla İlçesindedir Katalog öncesinde, XIX. yüzyılda Osmanlı mimarisi değinilmiştir. Ayrıca Birinci Ulusal Mimarlık Dönemi'nin oluşum süreci, üslup özellikleri ve eğitim yapılarının genel özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. 
	Kaynaklardan edinilen bilgiler ve yerinde tespitlerle incelenmiştir. Katalog tekniğiyle yapıların bani, mimar, tarihçe, mimari özellikler, süsleme özellikleri ve malzeme özellikleri incelenmiştir. Eserler, ilk halleri esas alınarak ele alınmıştır. Çalışma, incelenen yapıların İstanbul'un Avrupa yakası ve İstanbul dışı örneklerle karşılaştırılmalarıyla sonlandırılmıştır. Çalışma da örneklerin plan ve cephe çizimleriyle fotoğraflarına da yer verilmiştir.
	

Anahtar Kelimeler: Jön Türkler, Eğitim Yapısı, Kütüphane, Ulusal Mimarlık

Abstract:
Westernization that affected many areas of the state during the Westernization process of the Ottoman Empire influenced the architecture. In this period, the structures of Baroque, Rococo, Empires, Neoclassical, Eclecticism, Orientalism and Art Nouveau styles were constructed. During the westernization period, depending on the new needs, there are also barracks, hospitals, schools, government houses, etc. new building types entered the Ottoman architectural repertoire.
	XIX. The Young Turks, who went to Europe in different movements in the Ottoman Empire in the 19th century, saw that they were working on Turkish culture and were influenced by this. Turkish nationalism began to flourish in this period. XIX. The end of the century, the loss of land, the state in which the state of the Ottoman Empire and the consequences of Islamism, such as the result of the current situation has led to the 
	this thesis, the educational structures of the First National Architecture Period are discussed. The study was limited to the buildings on the Asian side of Istanbul. 15 educational structures, 14 schools and 1 library were examined. The masterpieces which examined in this studay Two of them are in Beykoz, five in Üsküdar, four in Kadıköy, two in Şile, one in Ümraniye and one in Tuzla. Before the catalog, XIX. century Ottoman architecture is mentioned. In addition, the formation process of the First National Architecture Period, stylistic features and general characteristics of educational structures are given.
	Information obtained from sources and on-site determinations were examined. Bani, architect, history, architectural features, decorative features and material properties of the buildings were examined with catalog technique. The works are handled on the basis of their initial form. The study was concluded by comparing the structures examined with the European side of Istanbul and non-Istanbul examples. Plan and facade drawings and photographs of the samples were also included in the study.



Keywords: Jon Turks, Educational Buildings, Library, National Architecture