Şizofrenik hasta yakınlarının hastalıkla ilgili bilgileri ve destekleme yaklaşımları
The Schizophrenic patient's of relatives knowledge about the lines and supportive approach
Yazar: HATİCE ÖNER
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aile = Family ; Hastalık = Disease ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Araştırma şizofren hasta yakınlarının hastalık hakkındaki bilgileri ile destekleme yaklaşımlarını ve yaklaşım bilgilerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Hacettepe Üniversitesi, Psikiyatri kliniğinden 29, Ankara Üniversitesi Psikiyatri Kliniğinden 48 şizofren hastanın yakınları oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından hazırlanan hastaya birinci derecede bakım veren. kişi ve hasta ailesini tanıtıcı bilgiler ile, şizofreniyle ilgili soru ve yaklaşımlardan oluşan anket formu kullanılmıştır. Anket formunun içerik geçerliliği ve güvenirlilik çalışması yapılmış ve Cronbach alfa güvenirlilik katsayısı 0.74 olarak bulunmuştur. Toplanan veriler SPSS paket programıyla bilgisayarda t testi, tek yönlü varyans analizi, post hoc-tukey testi, korelasyon ve yüzdelik kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, hasta bakımında anneler daha fazla olmakla birlikte sırasıyla babalar ve kardeşler sorumluluk almışlardır. Bununla birlikte hastaya bakım verenlerin cinsiyet oranları birbirine yakın düzeyde çıkmıştır. Hasta yakınları, hastalıkla ilgili bilgiyi doktordan sonra hastadan gözlemleyerek, TV, gazete, dergi ve bilimsel yayınları takip ederek öğrenmişlerdir. Hasta yakınları, şizofreninin özellikleri, tedavisi ve etkileri ile rehabilitasyonuna yönelik bilgileri, olumlu destekleme yaklaşımları ve yaklaşım bilgileri orta düzeydedir. 20 - 29 yaş grubundaki hasta yakınları, hastalık özelliklerini daha iyi bilmişlerdir. Bununla birlikte 40 ve üzeri yaş grubundaki hasta yakınlarının olumlu destekleyici yaklaşımları göstermede daha başarılı oldukları belirlenmiştir. Ancak yaş, hastalığa ilişkin yaklaşım bilgilerini etkilememiştir. Eğitimi lise ve yüksekokul olan hasta yakınlarının hastalık özellikleri ve rehabilitasyon bilgilerinin daha iyi olduğu bulunmuştur. Hastalık süresi 1 - 3 yıl ile 7 yıl ve üstü olan hastaların yakınları ile hastaneye 1 ile 6 ve daha fazla sayıda yatan hastaların yakınları hastalık özelliklerini daha iyi bilmişlerdir. Yine, hastanede 6 ay ve daha fazla sürede ivkalan hastaların yakınları, hastalık özellikleri ile tedavi ve etkisini bilmede daha başarılı olmuşlardır. Hastalıkla ilgili bilgi hastaya olan yaklaşımları doğru orantılı olarak etkilemiştir. Cinsiyet ve meslek, hastalık ve yaklaşım bilgisi ile olumlu destekleme yaklaşımlarını etkilememiştir. Hastalıkla ilgili bilgi puanları hasta bakımında destek ve bilgi alma durumundan etkilenmemiştir. Anahtar Sözcükler: Şizofreni, şizofrenik hasta, hasta ailesi, hastalık bilgisi, destekleme yaklaşımları.

Abstract:
The aims of resarch was tetermine knowledge about illness and supportive approaches of families of patients with schizophrenia. The sample of the research were the relatives of 29 schizophrenic patients from psychiatric clinic of Hacettepe University and 48 relatives of patients from psychiatric clinic of Ankara University, Family Describing form and illness Questionnaire Form which has questions about knowledge and approaches on schizophrenia were prepared by researcher using literature Illness Questionnaire Form's validity and reliability assay was done and its coefficient of cronbach alpha reliability was 0,74. Collected data was assessed with help of computer by using SPSS packet programme and also using percentage, t tests, one way variance analyse, post hoc-tukey tests, correlation, frequency statistical tests Summary of the research, the patient's of relatives firstly mothers followed by fathers and sibling to take responsibility for the care of patients. However, the patient's of relatives sex percentage found similary. The most of patient's of relatives learnt about the disease by asking to doctors and observing schizophrenic patients, to see by TV and reading book, paper and scientific publication about illness. The patient's of relatives, have succeeded in characteristic, treatment and effect of schizophrenia and the subject of feature and rehabilitation of schizophrenia at medium level Although, the patient's of relatives whose age one between 20 and 29 knew better characteristic of the illness. The patient's of relatives 40 and upper age better supportive behaviour. The knowledge points about illness were influenced 6 month and more time of staying of the patients in the hospital. The patient's of relatives whose education level was college or high school were more successful than other education levels to answered the questions about characteristic of the illness and feature and rehabilitation of the illness. The VIpatient's of relatives, whose patient's illness period was between 1 and 3 years and more and whose patients stayed in hospital. 6 years and more were more successful in answered questions about characteristic of the illness. Positive supportive approaches and knowledge about illness and approaches were not affected by gender and employment. The Patient's of relatives taking knowledge and support about patient's care didn't influence their knowledge points about illness. Key Words : Schizophrenia, schizophrenic patients, patient's family, knowledge about the illness, supportive approach. vıı