Böbrek nakli hastalarında kırılganlık sendromu, sarkopeni ve prognostik nutrisyonel indeksin kardiyovasküler etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the cardiovascular effects of frailty syndrome, sarcopenia, and prognostic nutritional index in kidney transplant recipient
Yazar: TUNAHAN IŞIK
Danışman: PROF. DR. ARZU VELİOĞLU
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Kardiyoloji = Cardiology ; Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Kronik böbrek hastalığı - mineral ve kemik bozukluğu = Chronic kidney disease-mineral and bone disorder

Özet:
Giriş: Kronik böbrek hastalığı, yaşlanan nüfus ve diyabet, hipertansiyon gibi hastalıkların artışına bağlı olarak günümüzde önemli bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Kronik böbrek hastalığı için başlıca önerilen tedavi böbrek naklidir. Bu hastalarda üremi, metabolik asidoz, hormonal dengesizliğe bağlı olarak kırılganlık ve sarkopeni gelişebilir. Ayrıca kırılganlık ve sarkopeni 
kardiyovasküler komplikasyonlara eşlik edebilir. Çalışmamızda böbrek nakil hastalarında kırılganlık ve sarkopeni sıklığı ve risk faktörlerinin belirlenmesi, ayrıca arteriyel sertlik ve ekokardiyografik bulgularla ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Ekim 2023 – Temmuz 2024 tarihleri arasında Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji polikliniğine başvuran, böbrek nakilli 123 hasta dahil edildi. Hastalarda kırılganlık durumunun değerlendirmesi için modifiye Fried kırılganlık kriterleri, FRAIL skalası kullanıldı. Sarkopeni tanısında EWGSOP2 kriterleri kullanıldı. El kavrama kuvveti için eşik değer Türkiye'de genel popülasyonda yapılan bir çalışmadaki eşik değerler olan erkeklerde 32 kg, kadınlarda 22kg, ASMMI için eşik değerler EWGSOP2'deki erkerlerde 7,0 kg/m2 , kadınlarda 5,5 kg/m2 olarak kullanıldı. Ayrıca sarkopenik, kırılgan ve sağlam toplam 65 hastaya arteriyel sertlik ve ekokardiyografide strain ölçümleri yapıldı. Hastaların son 6 aydaki laboratuvar sonuçları kaydedildi. 
Bulgular: Çalışmaya dahil olan 123 katılımcının %45.5'i kadın ve %54.5'i ise erkektir. Katılımcıların ortalama yaşı 49 ± 12'dir. Çalışmaya dahil edilen katılımcılar Fried kriterlerine göre gruplandırıldığında hastaların % 41.5'i prefrail, % 4.1'i fraildir. FRAİL skalasına göre gruplandırıldığında ise katılımcıların % 28.5'i prefrail, % 3.3'ü fraildir. Modifiye Fried ve FRAİL kırılganlık kriterlerine göre frail ve prefrail olan hastalarda sağlam gruba göre fosfor yüksek saptandı (p<0,001 ve p=0,04). Hastaların %32,5'i olası sarkopenik, %4,9'u konfirme sarkopenik saptandı. Sarkopenik hastalarda kadavradan nakil sıklığı daha yüksekti (p=0,004). Kırılganlık durumuna göre arteriyel sertlik ve ekokardiyografi ölçümlerinde anlamlı fark saptanmadı. Sarkopenik hastalarda santral sistolik kan basıncı düşük saptandı (p=0,035) ve ekokardiyografik ölçümlerde fark saptanmadı.
Sonuç: Çalışmamızda hem modifiye Fried hem de FRAİL skalası ile fosfor düzeyleri arasında ilişki mevcuttu. Kadavradan böbrek nakli sarkopeni için risk faktörü olarak saptandı. Böbrek nakli hastalarında kırılganlık ve sarkopeninin kardiyovasküler etkilerini saptamak için geniş çaplı çalışmalar gereklidir. 
Anahtar Sözcükler: böbrek nakli, kırılganlık, sarkopeni, arteriyel sertlik

Abstract:
Introduction: Chronic kidney disease has become a significant health concern due to the aging population and the increasing prevalence of diabetes and hypertension. Kidney transplantation is the best treatment approach in CKD population. CKD patients may develop frailty and sarcopenia due to 
uremia, metabolic acidosis, and hormonal imbalances. Additionally, frailty and sarcopenia can be accompanied by cardiovascular complications. In this study, we aimed to determine the prevalence and risk factors of frailty and sarcopenia, also to investigate the associations between frailty and sarcopenia with arterial stiffness and echocardiographic findings. Materials and Methods: Our study included 123 kidney transplant patients who were admitted to the Nephrology outpatient clinic of Marmara University Pendik Training and Research Hospital between October 2023 and July 2024. 
The modified Fried's Frailty Criteria and the FRAIL scale were used to assess frailty in the 
patients. The EWGSOP2 criteria were used to diagnose sarcopenia. For handgrip strength, threshold values from a study conducted in the general population of Turkey were used, with 32 kg for men and 22 kg for women. For ASMMI, the threshold values from EWGSOP2 were used: 7.0 kg/m² for men and 5.5 kg/m² for women. Additionally, arterial stiffness and echocardiographic strain measurements were performed on a total of 65 patients. The laboratory results of the patients from the last 6 months were recorded.
Results: Of the 123 participants included in the study, 45.5% were female and 54.5% were male. The mean age of the participants was 49 ± 12 years. When grouped according to the modified Fried's criteria, 41.5% of the patients were prefrail, and 4.1% were frail. According to the FRAIL scale, 28.5% of the participants were prefrail, and 3.3% were frail. Phosphorus levels were found to be higher in frail and prefrail patients according to both the modified Fried and FRAIL frailty criteria compared to the non-frail group (p<0.001 and p=0.04). A total of 32.5% of the patients were identified as possibly sarcopenic, and 4.9% were confirmed as sarcopenic. The number of patients with deceased transplantation was higher in sarcopenic patients (p=0.004). No significant difference was found in arterial 
stiffness and echocardiographic measurements according to frailty status. Central systolic blood pressure was found to be lower in sarcopenic patients (p=0.035), and no difference was observed in echocardiographic measurements.
Conclusion: In our study, there was a relationship between phosphorus levels and both Fried and FRAIL scales. Deceased kidney transplantation was identified as a risk factor for sarcopenia. Larger-scale studies are needed to determine the cardiovascular findings of frailty and sarcopenia in kidney transplant patients.
Keywords: kidney transplantation, frailty, sarcopenia, arterial stiffness