Hemşirelerin maruz kaldığı iş yeri şiddeti ile iş doyumu ve motivasyon arasındaki ilişki
Relationship between job satisfaction and motivation with workplace violence exposed by nurses
Yazar: TUĞÇE ERSOY
Danışman: DOÇ. DR. NURAN GÜLER
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Motivasyon = Motivation ; Sağlıkta şiddet = Violence in health ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş ortamı = Work environment ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırma, hastanede çalışan hemşirelerin maruz kaldığı iş yeri şiddeti ile iş doyumu
ve motivasyon arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla kesitsel tarzda yapılmıştır.
Araştırmanın evrenini, Sivas il merkezinde bulunan devlet ve üniversite
hastanesi olmak üzere iki kamu hastanesinde çalışan 1270 hemşire oluşturmuştur.
Araştırmanın örneklemini ise yapılan güç analizine göre iki kamu hastanesinde çalışan
421 hemşire oluşturmuştur. Ekim-Aralık 2019 tarihleri arasında yürütülen araştırmada
veri toplama aracı olarak, 'Kişisel Bilgi Formu', 'İş Yeri Şiddeti Soru Formu', 'Hemşire
İş Doyumu Ölçeği (HİDÖ)' ve 'Hemşire İş Motivasyon Ölçeği (HİMÖ)' kullanılmıştır.
Araştırmanın yapılabilmesi için etik kurul onayı ile hastane yöneticiliklerinden
araştırma izinleri alındı. Araştırma verileri SPSS 25.0 programı kullanılarak
değerlendirildi. Araştırma verileri, tanımlayıcı istatistik testleri ile sayı ve yüzdelik
dağılımlar, Ki-kare, bağımsız gruplarda t testi, Kolmogorov-Smirnov testi, ANOVA,
Mann Whitney U testi, Kruskall-Wallis testi ve Linear Regresyon ile analiz edildi.
p<0.05 değeri, anlamlılık düzeyi olarak kabul edildi.
Araştırmaya katılan hemşirelerin %50.8'inin 20-29 yaş aralığında, %78.9'unun
kadın, %65.8'inin evli, %70.3'ünün lisans mezunu, %53.7'sinin devlet hastanesinde ve
%27.1'inin dahili servislerde çalışan, %93.3'ünün servis hemşiresi pozisyonunda,
%62.9'unun kadrolu, %42.5'inin meslekte ve %60.1'inin kurumda 1-5 yıl arasında
çalışan olduğu belirlendi. Hemşirelerin %33.3'ünün son bir yıl içinde iş yeri şiddetine
maruz kaldığı, maruz kalanların %67.4'ünün 1-5 kez, %92.8'inin çalışma alanında,
%75'inin akşam mesai saatlerinde, %86.4'ünün hasta yakını ve refakatçi tarafından
sözel şiddete maruz kaldığı saptandı. Hemşirelerin iş yeri şiddetine maruz kalma 

durumu ile demografik ve mesleki özellikleri arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki
olmadığı belirlendi (p>0.05). Hemşirelerin iş yeri şiddetine maruz kalma durumu ile
çalışma motivasyonu ve iş doyumunu etkileme durumu arasında istatiksel olarak
anlamlı ilişki olduğu (p<0.05) belirlendi. Hemşirelerin HİDÖ'den ortalama 3.37±0.586
puan aldıkları ve iş doyumu düzeyinin orta düzeyde olduğu belirlendi. Hemşirelerin
HİMÖ'den ortalama 58.76±8.511 puan aldıkları ve iş motivasyon düzeyinin orta
düzeyde olduğu belirlendi. Hemşirelerin hem iş doyumu hem de iş motivasyonu
düzeyinin orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Hemşirelerin iş doyumu ile iş motivasyonu
arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişkinin olduğu, iş motivasyonu düzeyi arttıkça iş
doyumu düzeyinin de arttığı saptandı. Hemşirelerin iş yeri şiddetine maruz kalma
durumu, çalıştığı kurumun iş yeri şiddetinin önlenmesine yönelik önlemleri
değerlendirme, iş yeri şiddetinin iş doyumunu etkileme durumu ve iş yeri şiddetinin
çalışma motivasyonunu etkileme durumuna göre HİDÖ ve HİMÖ toplam puanı
ortalaması arasındaki farkın anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05). İş yeri şiddetine
maruziyetin; hemşirelerin iş doyumu ve iş motivasyonu değişkenleri üzerinde anlamlı
bir etkiye sahip olduğu (p<0.05), iş yeri şiddetine maruziyetin hemşirelerin iş doyumu
ve iş motivasyonunu azalttığı belirlendi.
Sonuç olarak, hastanede çalışan hemşirelerin maruz kaldığı iş yeri şiddeti ile iş
doyumu ve iş motivasyonu arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir.
Hemşirelerin sağlık kurumlarında iş doyumu ve çalışma motivasyonunu
artırabilecek stratejilerin geliştirilmesi ile hemşirelerin maruz kalabileceği iş yeri
şiddetinin önlenmesi için gerekli önlemlerin alınması önerilir.
Anahtar Kelimeler: Hemşire, iş yeri şiddeti, iş doyumu, iş motivasyonu, şiddet.

Abstract:
This research was conducted in cross-sectional manner in order to determine the
relationship between workplace violence and job satisfaction and motivation that
nurses working in hospital are exposed to.
The universe of the research was created by 1270 nurses working in two public
hospitals, the state and university hospital in the city center of Sivas. The sample of the
study was made by 421 nurses working in two public hospitals, according to the power
analysis. In the research conducted between October-December 2019, 'Personal
Information Form', 'Workplace Violence Questionnaire', 'Nurse Job Satisfaction Scale
(HIDÖ)' and 'Nurse Job Motivation Scale (HIMÖ)' were used as data collection tools. In
order to conduct the research, investigation permits were obtained from the hospital
managers with the approval of the ethics committee. The research data was evaluated
using the SPSS 25.0 program. The research data were analyzed by descriptive statistics
tests, number and percentage distributions, Chi-square, t test in independent groups,
Kolmogorov-Smirnov test, ANOVA, Mann Whitney U test, Kruskall-Wallis test and
Linear Regression p <0.05 value was accepted as the level of significance.
Of the nurses surveyed, %50.8 of the nurses aged 20-29, %78.9 were women,
%65.8 were married, %70.3 were undergraduate graduates, %53.7 worked in public
hospitals and %27.1 in internal services, %93.3 were service nurses, %62.9 were
staffed, %42.5 were employed, %42.5 were employed and %60.1 were employees in the
institution for 1-5 years. %33.3 of nurses have been subjected to workplace violence in
the past year, %67.4 of those exposed have been subjected to verbal violence by the
patient's relatives and companions, and %75 in the evening hours, and %86.4 in the 
viii
evening hours. It was determined that there was no statistically significant relationship
between nurses exposure to workplace violence and their demographic and professional
characteristics (p>0.05). It was determined that there was a statistically significant
relationship (p<0.05) between nurses exposure to workplace violence and their
motivation to work and affecting job satisfaction. It was determined that the nurses got
an average of 3.37 ± 0.586 points from the HİDÖ and the level of job satisfaction was
moderate. It was determined that the nurses got an average of 58.76 ± 8.511 points from
HİMÖ and the level of work motivation was moderate. It has been determined that both
job satisfaction and the level of job motivation of nurses is moderate. It was determined
that there was a moderate positive relationship between nurses job satisfaction and job
motivation, the level of job satisfaction increased as the level of job motivation
increased. According to the nurses exposure to workplace violence, assessment of
measures for the prevention of workplace violence in the institution where they work,
the status of workplace violence affecting job satisfaction and the effect on workplace
violence on motivation to work, the difference between the mean scores of HİDÖ ve
HİMÖ was significant (p<0.05). Exposure to workplace violence; It was determined
that nurses have a significant effect on job satisfaction and job motivation variables
(p<0.05) and exposure to workplace violence decreased nurses job satisfaction and job
motivation.
As a result, it has been determined that there is a significant relationship between
workplace violence and job satisfaction and job motivation experienced by
hospital nurses. It is recommended to take the necessary measures to prevent
workplace violence that nurses may be exposed to by developing strategies that
can increase job satisfaction and and work motivation in nurses health institutions.
Key Words: Nurse, Workplace Violence, Job Satisfaction, Motivation, Violence