Ginkgo biloba ekstresi ve ginkgo biloba içeren farmasötik preparatlar üzerine kalite kontrol çalışmaları
Quality control studies on pharmaceutical preparations containing ginkgo biloba extract and ginkgo biloba
Yazar: HATİCE FİDAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELDA DOĞAN ÇALHAN
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Farmasötik teknoloji = Technology-pharmaceutical ; Farmasötikler = Pharmaceuticals ; Ginkgo biloba = Ginkgo biloba ; Kalite kontrol = Quality control ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; İlaç üretimi = Drug production

Özet:
Ginkgo biloba ağacı yaşayan fosil olarak nitelenen, Ginkgoaceae familyasının yaşayan tek türüdür. Ginkgo bilobanın yapraklarının standardize ekstresi, hafif ve ortasiddetli serebrovaskuler yetmezlik durumlarının, birincil dejeneratif demans,vaskuler demans ya da her iki formun da bulunduğu zihinsel hastalıkların,periferik arteriyel tıkanıklığın, kulak çınlamasının, vertigo ve astımıntedavisinde kullanılmaktadır. Bu çalışmada;Ginkgo biloba ekstresi içeren üç adet ilaç ve üç adet takviye edici gıdaeczaneden, iki adet bitkisel ürün aktardan temin edildi. Toplam 8 adet ürün üzerindeki flavon, glikozid ve ginkgolid A, B, C miktarları LC-QTOF/MS (Sıvı kromatografisi-Uçuş zamanlı/Kütle spektrometresi) ile tayin edildi. Ayrıca söz konusu bu ürünlerin ve Ginkgo biloba ekstresinin toplam fenol içeriğiFolin-Ciocalteu metoduna göre, flavonoid içeriği Aluminyum klorür metoduna göre ve serbest radikal süpürücü aktivitesi ise 2,2-difenil-1-pikrilhidrazil (DPPH) yöntemi ile sprektrofotometrik olarak gerçekleştirildi. Temin edilen tabletler için friabilite ve dezentegrasyon testi, kapsüller için dezentegrasyon testi gibi analizler gerçekleştirilerek kalite kontrol açıdan değerlendirildi. Elde edilen sonuçlara göre, eczaneden temin edilen ilaç ve takviye edici gıdaların tümünde kalitatif olarak flavon glikozid ve ginkgolid A, B, C içerdiği tespit edildi. Ayrıca tablet/kapsül başına düşen miktarı beyan edilen limitler içeriğinde olduğu bulundu. Ancak aktardan alınan bitkisel ürünlerin birinde ne kalitatif ne de kantitatif flavon glikozid ve ginkgolid A, B, C'ye rastlanmadı. Diğer bitkisel üründe ise kalitatif olarak rastlanan flavon glikozid ve ginkgolid A, B, C'nin miktar olarak etiketinde belirtilen den çok daha düşük olduğu sonucuna varıldı.

Abstract:
The Ginkgo biloba tree is the only living species of the Ginkgoaceae family, which is described as a living fossil. The standardized extract of Ginkgo biloba leaves is used in the treatment of mild to moderate cerebrovascular insufficiency, primary degenerative dementia, vascular dementia, or in both forms it is used in the treatment of mental diseases, peripheral arterial occlusive disease, tinnitus, vertigo and asthma. In this study, the amounts of flavone glycosides and ginkgolid A, B, C in three pharmaceuticals containing Ginkgo biloba extract from different companies, three supplements, and two herbal products obtained from herbalists were determined by LC-QTOF/MS. In addition, the total phenol content of aforementioned products and Ginkgo biloba extract was determined spectrophotometrically by the Folin-Ciocalteu method, the flavonoid content was determined by the Aluminum chloride method, and the free radical scavenging activity was determined by the 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazil (DPPH) method. Friability and disintegration test for supplied tablets, disintegration test for capsules were performed and evaluated in terms of quality control. According to the results obtained, it was determined that all of the drugs and supplements obtained from the pharmacy contained flavone glycosides and ginkgolide A, B, C and the amount per tablet/capsule was found to be within the declared limits. However, in one of the herbal products taken from herbalists neither qualitative nor quantitative flavone glycosides and ginkgolid A, B, C were found. In the other herbal product the amount of flavone glycoside which were found qualitatively and ginkgolide A, B, C, was much lower than what was stated on the label.