Yabancı dil öğretiminde yapay zeka ve akran dönütünün öğrencilerin yazma becerilerine etkisi
The effect of artificial intelligence and peer feedback on students' writing skills in foreign language teaching
Yazar: BARIŞ ERGÜN
Danışman: PROF. DR. GÜLGÜN BANGİR ALPAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, üniversite düzeyinde İngilizce hazırlık eğitimi alan öğrencilerin
yazma becerilerinin gelişiminde yapay zeka uygulaması dönütünün ve akran dönütünün
etkilerini ortaya çıkarmaktır. Araştırmada nicel ve nitel yöntemler kullanılmıştır. Nicel
veriler rubrik (dereceli değerlendirme ölçeği) aracılığıyla ön test-son test deney gruplarından
oluşan yarı deneysel desen kullanılarak toplanırken nitel veriler yarı yapılandırılmış görüşme
formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunda Marmara Bölgesinde bir
üniversitenin hazırlık sınıflarında en iyi düzeyde (C seviyesi) öğrenim gören 40 hazırlık
sınıfı öğrencisi bulunmaktadır. Deney 1 ve deney 2 gruplarında 20'şer öğrenci eşit bir şekilde
yer almışlardır. Deney 1 grubundaki katılımcılar yazdıkları kompozisyonlara yapay zeka
uygulaması tarafından dönüt alırken, deney 2 grubundaki katılımcılar akranları tarafından
yazılı ve sözlü dönütler almışlardır. Araştırmanın nitel verileri katılımcılar arasından
gönüllülük esasına göre seçilen 20 kişi ile görüşme formu üzerinden gerçekleştirilmiştir.
Deney araştırmacı tarafından 10 hafta boyunca uygulanmıştır. Nicel verilerin analizi için
öğrencilerin demografik bilgileri frekans, yüzde, ortalama, standart sapma ile analiz
edilmiştir. Deney gruplarının ön test ve kalıcılık testi sonuçları Shapiro-Wilk normallik testi
sonuçlarına göre normal dağılmadığı için (p<0.05) verilerin analizinde parametrik olmayan
testlerden Mann-Whitney U testi ile Wilcoxon İşaretli Sıralar testi kullanılmıştır.
Katılımcıların ön test, son test ve kalıcılık testi için yazdıkları kompozisyonları
değerlendirmek üzere yararlanılan iki değerlendiricinin arasındaki uyum Cohen's Kappa
testi ile analiz edilmiştir. Nitel veriler için içerik analizi uygulanmıştır. Ön test-son test
sonuçlarına göre araştırmanın sonucunda yapay zeka uygulaması tarafından dönüt sağlanan
öğrencilerin akran dönütü alan öğrencilere göre daha başarılı oldukları ortaya çıkmıştır.
Kalıcılık testi sonuçları her iki deney grubu için de benzer çıkmıştır. Her iki deney
grubundaki uygulamalar için öğrencilerin görüşleri olumlu ve olumsuz yanları ile
belirtilmiştir. Yapay zeka uygulamasına yönelik olarak öğrencilerin olumlu
görüşleri kapsamlı dönüt sağlama, zaman kazanımı, doğru ve duygusal etmenlerden uzak
dönüt alma olarak belirtilirken olumsuz görüşler sistemsel hatalar ve insan iletişiminin
eksikliği olarak saptanmıştır. Akran dönütüne yönelik olarak öğrencilerin olumlu görüşleri
karşılıklı iletişim ve farklı bakış açılarından yararlanma olarak belirtilirken olumsuz görüşler
yetersiz hissetme, yanlış dönüt sağlama, yanlış öğrenmeye neden olma olarak belirtilmiştir.
Sonuçlardan hareketle, yabancı dilde yazma becerilerinin gelişimi amacıyla yapay zeka
dönütlerinden daha fazla yararlanılabilir. Yapay zeka, akran ve öğretmen yazma
becerilerinin gelişiminde beraber kullanılabilir. Gelecekteki kapsamlı çalışmalar, yapay zeka
modellerine girilen istemlerin dönüt kalitesine olan etkisini ve yeni geliştirilen yapay zeka
modellerinin yabancı dilde yazma becerilerine olan etkisini araştırabilir. Ayrıca, bu
çalışmalar farklı yaş ve seviye gruplarındaki öğrencilerin yabancı dilde yazma becerilerine
farklı türdeki dönütlerin etkilerini de inceleyebilir.
Anahtar Kelimeler : Yapay zeka, akran, dönüt, yabancı dil öğretimi
Sayfa Adedi : xiv + 218
Danışman : Prof. Dr. Gülgün Bangir Alpan

Abstract:
The purpose of this research is to reveal the effects of artificial intelligence feedback and
peer feedback on the writing skills development of university-level English preparatory class
students. The study employs both quantitative and qualitative methods. Quantitative data
was collected using a rubric-based pre-test-post-test experimental design, while qualitative
data was gathered through semi-structured interview forms. The study group consists of 40
top-level (C level) preparatory class students from a university in the Marmara Region. Each
of the experimental groups 1 and 2 included 20 students equally. Participants in the
experimental group 1 received feedback from an artificial intelligence model on their essays,
while those in the experimental group 2 received written and oral feedback from their peers.
Qualitative data was collected from 20 volunteers selected from the participants using an
interview form. The experiment was conducted by the researcher over a period of 10
weeks.For the analysis of quantitative data, the demographic information of the students was
analyzed using frequency, percentage, mean, and standard deviation. Since the pre-test and
retention test results of the experimental groups did not show normal distribution according
to the Shapiro-Wilk normality test results (p<0.05), non-parametric tests such as the Mann-
Whitney U test and the Wilcoxon Signed-Ranks test were used for data analysis. The
agreement between the two raters who evaluated the essays written for the pre-test, post-test,
and retention test was analyzed using Cohen's Kappa test. Content analysis was applied for
qualitative data. According to the pre-test-post-test results, it was found that students who
received feedback from the artificial intelligence application were more successful compared
to those who received peer feedback. The retention test results were similar for both
experimental groups. The opinions of the students regarding both types of feedback were
noted with their positive and negative aspects. Positive views on the artificial intelligence
application included providing comprehensive feedback, saving time, and receiving accurate
and emotionally neutral feedback, while negative views included systemic errors and the
lack of human communication. Positive views on peer feedback included mutual
communication and benefiting from different perspectives, while negative views included
feeling inadequate, providing incorrect feedback, and leading to incorrect learning. Based
on the results, it can be suggested that more use can be made of artificial intelligence
feedback for the development of writing skills in a foreign language. Artificial intelligence,
peer, and teacher feedback can be used together to develop writing skills. Future
comprehensive studies can investigate the impact of prompts entered into artificial
intelligence models on feedback quality and the impact of newly developed artificial
intelligence models on foreign language writing skills. Additionally, these studies can
explore the effects of different types of feedback on foreign language writing skills of
students in different age and level groups.
Key Words : Artificial intelligence, peer, feedback, foreign language teaching
Number of Pages : xiv + 218
Supervisor : Prof. Dr. Gülgün Bangir Alpan