Günümüz Alevilerinin Caferiliğe bakışı: İstanbul Avrupa Yakası örneği
The View of Contemporary Alevis' Towards Ja'farism: The Case of European Side of Istanbul
Yazar: ŞEYMANUR BAYYİĞİT
Danışman: PROF. DR. HALİL İBRAHİM BULUT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Mezhepleri Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Aleviler = Alawis ; Alevilik = Alawiism ; Caferilik = Caferism ; Dini gruplar = Religious groups ; İstanbul-Avrupa yakası = İstanbul-European Side

Özet:
Her dinî grup toplumsal değişimi tecrübe etmektedir. Toplumsal değişimlerle birlikte söz konusu grupların teolojik boyutları da değişmektedir. Değişen sosyo-teolojik boyutlar dinî grupların ayırt edici kimlik yapılarını diğer dinî grupların kimlik yapılarına bazen benzetirken bazen de farklılaştırmaktadır. Alevilik ve Caferilik arasındaki ilişkiler de bu benzerlik ve farklılıklar arasındaki etkileşim zincirinde şekillenmektedir. Araştırma probleminin genel çerçevesini; Aleviliğin Caferilikle ilişkisi, ayrı mı yoksa aynı mı olduğu, ayrıysa farkların aynıysa benzerliklerin neler olduğunun tespiti oluşturmaktadır. Bu tespiti, objektif ve deskriptif ilkeler üzerinden gerçekleştirebilmek için de Alevilerin görüşlerine müracaat etmek sosyal bilimlerin kriterlerine uygun görünmektedir. Buna uygun biçimde araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden dokümantasyon ve mülakat teknikleri kullanılmıştır. Dokümantasyon tekniği kapsamında İslam Mezhepleri Tarihi müktesebatı incelenmiştir. Mülakat tekniği kapsamında ise; İstanbul Avrupa Yakası örnekleminde Alevi kimliğe sahip katılımcılara yöneltilen on dört soruluk mülakatla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda katılımcıların; Aleviliği, Caferilikten (az sayıda olan benzerliklerle birlikte) bağımsız bir dinî yapı olarak gördüğü tespit edilmiştir. Yine de bu görüşlerin içeriği katılımcıların; yaş, eğitim, meslek ve memleket değişkenleri ekseninde değişiklik göstermiştir.

Abstract:
Every religious group experiences social change. Along with the social changes, the theological dimensions of the groups also changes. Changing socio-theological dimensions sometimes make the distinctive identity structures of religious groups similar to the identity structures of other religious groups, and sometimes differentiate them. The relations between Alevism and Ja'farism are also shaped in the chain of interaction between these similarities and differences. The general framework of the research problem; the relationship between Alevism and Ja'farism consists of determining whether it is different or the same, and if different, the similarities are the same. In order to make this determination on the basis of objective and descriptive principles, it seems appropriate to the criteria of social sciences to refer to the views of Alevis. Accordingly, documentation and interview techniques from qualitative research methods were used in the research. Within the scope of the documentation technique, the literature on the History of Islamic Sects has been examined. Within the scope of the interview technique; fourteen question interview was conducted with Alevi participants in the case of the European Side of Istanbul. As a result of the research, the participants; it has been determined that he sees Alevism as an independent religious structure (with few similarities) from Ja'farism. However, the content of these views are; changed in the axis of age, education, occupation and hometown variables.