Nepotizm, Kronizm ve Patronaj eğilimlerinin kurumsallaşma algısı bağlamında analizi
The analysis of Nepotism, Cronyism and Patronage tendencies in the context of institutionalization perception
Yazar: RASİM TURHAN
Danışman: PROF. DR. JÜLİDE KESKEN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; İşletme = Business Administration
Dizin: Algı = Perception ; Kayırma = Favoritism ; Kronizm = Cronyism ; Kurumsallaşma = Institutionalization ; Nepotizm = Nepotism ; Patronaj = Patronage ; Yolsuzluk = Corruption

Özet:
Kayırmacılık, başta nepotizm, kronizm ve patronaj olmak üzere farklı türleri ile var olan bir uygulamadır. Kayırmacılığı, "birey, grup, örgüt ve devlet düzeyinde yıllardır süregelen bir uygulama" olarak nitelendirmek mümkündür.  Pekçok bireyin şikâyetçi olduğu ve bir o kadar da şikâyetçi olan pekçok bireyin, bizzat bu işin öznesi olduğu söylenebilir. İnsanların bu uygulamalarda işin öznesi olmaları, bu uygulamaları dile getirmekten uzaklaşmalarına, çözüm üretmelerine ve üzerine araştırmalar yapmalarına engel olmaktadır. Kayırmacılık uygulamalarının aynı düzeyde varlığını sürdürmesi, aksi yönde bir eğilim görülmemesi neticesinde, kayırmacılığa bir çözüm önerisi getirme amacı ile bu çalışmanın çıkış noktası oluşmuştur. Kayırmacılığı önlemenin yolunun kurumsallaşmadan geçtiği görüşü ile de araştırmanın temel amacı; "Kurumsallaşma ile kayırmacılık arasında bir ilişki var mıdır?" ve "Kurumsallaşma, kayırmacılık uygulamalarına bir çözüm müdür?" soruları ile şekillenmiştir. Araştırma, Bornova Belediyesi çalışanları üzerinde gerçekleştirilmiş ve veriler anket yöntemi ile toplanmıştır. Anket formunda, çalışanların kurumsallaşma algıları ile birlikte nepotizm,  kronizm ve patronaj algıları ölçülmüştür. Verilerin analizleri kısmında, güvenilirlik analizi, geçerlilik analizi, frekans analizi, faktör analizi, one sample t test, bağımsız örneklem t test,  tek yönlü ANOVA testi, korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Analizler sonucunda, kurumsallaşma ile kayırmacılık arasında bir ilişki olduğuna ulaşılmıştır. Ayrıca kurumsallaşma ile nepotizm, kronizm ve patronaj arasında negatif yönde anlamlı bir ilişkiye ulaşılmıştır. Analizler neticesinde cinsiyete bağlı olarak da kadın çalışanların kayırmacılık algılarının erkek çalışanların kayırmacılık algılarından düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen veriler sonucunda denebilir ki; kurumsallaşma, kayırmacılık uygulamalarına bir çözüm niteliği taşımaktadır. Kayırmacılığı önleyebilmek adına bireyler ve örgütler kurumsallaşmaya önem vermelidirler.

Anahtar Kelimeler: Kurumsal Kuram, Kurumsallaşma, Yolsuzluk, Kayırmacılık, Nepotizm, Kronizm, Patronaj.

Abstract:
Favoritism is an implementation with different kinds notably nepotism, cronyism, and patronage. It is possible to describe favoritism as "continuous implementation on individual, group, organization and government". It can be said that many individuals are complaining and also many of these complaining individuals are subject to this concept. People being the subject of these implementations prevent themselves to solve this problem, research this concept and voice freely. The starting point of this study is that favoritism is still continuing its own existence among institutions and that no one is offering a solution. With the opinion of institutionalization might prevent favoritism, the aim of this study took its final form with the questions "Is there a relationship between institutionalization and favoritism?" and "Is institutionalization a solution for implementations of favoritism?" This study has been conducted on employees of the Municipality of Bornova and the data has been gathered via surveys. In the survey forms, employees' perception of institutionalization has been measured among with the perceptions of nepotism, cronyism, and patronage.  While analyzing the data, reliability tests, validity tests, frequency analysis, factor analysis, one sample t-test, independent sample t-test, one-way ANOVA, correlation analysis and multiple regression analysis have been conducted. As a result of the analysis, it can be said that there is a correlation between institutionalization and favoritism. Also, there is a significant negative correlation between institutionalization and nepotism, cronyism and patronage. In consequence of analyzes, it is seen that in context of gender, female employees' perception of favoritism is low comparing to male employees. With the data obtained, it can be said that institutionalization is a solution for favoritism. In order to prevent favoritism, both individuals and organizations should give importance to institutionalization.
Key words: Institutional theory, Institutionalization, Corruption, Favoritism, Nepotism, Cronyism, Patronage.