Açık kalp cerrahisi sonrası yaşlılarda deliryum
Delirium in elderly patients after open heart surgery
Yazar: SEVGİ BARAN
Danışman: YRD. DOÇ. AYSEL GÜRKAN ; DR. MEFTUN AKGÜN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Deliryum = Delirium ; Hastalar = Patients ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Yaşlılar = Aged ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Açık kalp cerrahisi sonrası yaşlılarda sık görülen sorunlardan biri olan deliryumun, hastaları, aileleri ve sağlık sistemini duygusal, fonksiyonel ve finansal yönden olumsuz etkilemesi sebebiyle erken tanılanması ve ilerlemesinin önlenmesi önemlidir. Bu çalışma, açık kalp cerrahisi sonrası yaşlılarda deliryumun tanılanması ve ilerlemesini önlemeye yönelik uygulanan girişimlerin değerlendirilmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı. Araştırmaya, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kalp Damar Cerrahisi Anabilim Dalı'nda,  1 Haziran 2012-31 Ocak 2013 tarihleri arasında 57 hasta alındı. Araştırmanın verileri, "Bireysel Özellikler Formu", "Yoğun Bakım Ünitesinde Konfüzyon Değerlendirme Ölçeği" (YBÜ-KDÖ) ve "Deliryum Tanılanan Hastalarda Uygulanan Girişimler Kontrol Listesi" aracıyla elde edildi. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerin (frekans, yüzde, ortalama, standart sapma) yanı sıra niteliksel verilerin karşılaştırılmasında Pearson ki-kare testi ve Fisher's exact testi kullanıldı. Niceliksel verilerin gruplar arası karşılaştırmalarında bağımsız örneklemlerde (Independent samples) t testi kullanıldı. Çalışma sonucunda, deliryum gelişen hastaların yaş ortalamalarının (73±6.6) deliryum gelişmeyenlere göre (68.7±4.7) daha yüksek olduğu ve aralarında istatiksel olarak anlamlı fark bulunduğu (p<0.05);  cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, sigara/alkol kullanımı, görme/işitme/fonksiyonel bozukluk ve cerrahi girişim türü açısından farklılık olmadığı bulundu (p>0.05).  Elde edilen sonuçlar, yaş artışıyla deliryum gelişiminin arttığını, ameliyattan sonra geçen süre arttıkça deliryum tanılanan hasta sayısının azaldığını göstermektedir. Çalışmanın yürütüldüğü kurumda deliryumun önlenmesine yönelik olarak girişimlerin hastaların tümünde her zaman uygulanmadığı da belirlendi. Konuyla ilgili kapsamlı çalışmaların yapılması önerilmektedir.



Anahtar Sözcükler: Açık kalp cerrahisi, deliryum, yaşlı hasta, yoğun bakım

Abstract:
Due to delirium, which has been experienced on elderly patients after open heart surgeries, has affected negatively the patients, families and the health system in terms of emotionally, functionally and financially; therefore, its early diagnosis and prevention of the progression is very important. This study was conducted as a descriptive research for the purpose of diagnosis and evaluation of efforts implemented to prevent delirium progress on elderly patients, after open heart surgeries.  This research was performed in the period of 1st June 2012-31st January 2013 at İstanbul University Cerrahpaşa Medical Faculty, the Cardiovascular Surgery Department 57 patients' participation. The data of the research were reached through "Personal Characteristics Form", "Confusion Assessment Method for the Intensive Care Unit (CAM-ICU) and "Applied Efforts Control List for Delirium Diagnosed Patients". Data were evaluated by descriptive statistical methods (frequency, percent, mean, standard deviation) as well as qualitative comparison of data Pearson's chi-square test and Fisher's exact test was used. For inter comparison of quantitative groups t- test was used with Independent samples.  As a result of the study, delirium developed patients' age average (73 ± 6.6) is higher than no delirium developed (68.7 ± 4.7) patients and between the data a significant difference (p <0.05) is found; nevertheless, regarding gender, marital status, educational status, cigarette/alcohol use, visual/hearing/ physical impairment and the type of surgery, it was found that there was not any meaningful difference (p>0.05). The obtained results show that depending on age increase, the development of delirium has been increased; however, after the surgery as the time passes the number of diagnosed patient is degreased. It is found that at the institute where the study was conducted the initiatives for the prevention of delirium have not been applied for all patients every time. For this reason, it is recommended to conduct related studies on the subject.



Key Words: Delirium, elderly, intensive care unit, open heart surgery