Kuşaklar bağlamında iş değerleri ve işe adanmışlık ilişkisi: Havacılık sektörü çalışanları üzerine bir araştırma
The relationship between work values and work engagement in the context of generations: A study on aviation sector employees
Yazar: KADİR AYDOĞAN
Danışman: PROF. DR. UMUT AVCI
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüz dünyasında örgütlerin rekabet avantajını sürdürülebilir kılmasında en kritik unsurun insan kaynağı olduğu kabul edilmektedir. İnsan kaynağının verimliliğini artırmak isteyen örgütlerin çalışma ortamını, iş sistemini ve daha da önemlisi çalışma kültürünü insan kaynağının özelliğine göre tasarlanması önerilmektedir. Küreselleşmenin neden olduğu ekonomik, sosyal, politik ve teknolojik gelişmeler bireylerin kültürünü değiştirerek farklı dönemlerde doğan bireylerin davranış ve tutumlarını farklılaştırmaktadır. Bu farklılıklar, aynı tarihsel dönemde doğmuş, "kuşak" olarak adlandırılan ve benzer teknolojik, politik, sosyal ve ekonomik tecrübelere sahip insanların oluşturduğu topluluklarda göze çarpmaktadır. Dolayısıyla her kuşağın kendine özgü karakteristik özelllikleri, davranış kalıpları ve değer yargıları vardır. Bunlar içinde kuşakların sahip olduğu değerler ve bireyin nasıl davranması gerektiğine rehberlik eden standartlar örgüt içerisinde iş değerlerine dönüşmektedir. İş değerleri, çalışanın işinde hangi faktörlere önem verdiğini ve işteki faaliyetin sonucundaki beklentilerini göstermektedir. Örgütün çalışana sağladığı kaynaklar bireylerin iş değerleri algısını olumlu yönde etkilemekte ve birçok olumlu çıktı sağlamaktadır. Bu olumlu çıktılar içinde işe adamışlık ön plana çıkmaktadır. İşe adanmışlık, çalışanın işine içtenlikle dahil olması, işini yaparken keyif alması ve işine değer vermesidir. Kuşaklar bağlamında çalışanların değer verdiği unsurların bilinmesi, çalışanların işe adanmışlık düzeylerini artırmada önemli bir konu haline gelmiştir. Buradan hareketle bu çalışmada, havacılık sektöründe istihdam edilen X, Y ve Z kuşak çalışanlarının iş değerleri ve işe adanmışlık ilişkisini karşılaştırmalı olarak incelemek amaçlanmıştır.
Araştırma amacına ulaşmak için, Türk sivil havacılık sektörünün 587 kamu ve özel sektör çalışanından anket tekniği ile veri toplanmıştır. Çalışmanın sonucunda, "iş merkezlilik", "iş-yaşam dengesi", "kabul edilme" ve "işe adanmışlık" değişkenlerinin kuşaklar bağlamında farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Çoklu regresyon analizi sonucunda, kuşaklar bağlamında sadece "uyumsuzluk" boyutunun işe adanmışlık üzerinde anlamlı etkisi olduğu tespit görülmüştür. Ayrıca, "liderlik", "iş-yaşam dengesi", "uyumsuzluk", "güç" ve "işe adanmışlık" değişkeninin çalışanların görev yerine (yer personeli-uçuş personeli) göre anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In today's world, it is accepted that human resources are the most critical element for organizations to sustain their competitive advantage. It is recommended that organizations that want to increase the productivity of human resources should design the working environment, work system and, more importantly, work culture according to the characteristics of human resources. Economic, social, political and technological developments caused by globalization change the culture of individuals and differentiate the behaviors and attitudes of individuals born in different periods. These differences are evident in communities of people born in the same historical period, called "generations", who have similar technological, political, social and economic experiences. Therefore, each generation has its own characteristics, behavior patterns and value judgments. Within these, the values of the generations and the standards that guide how the individual should behave are transformed into work values within the organization. Work values show what factors the employee attaches importance to in his/her work and what he/she expects as a end of the activity at work. The resources provided by the organization to the employee positively affect individuals' perception of work values and provide many positive outcomes. Among these positive outcomes, work engagement to work comes to the forefront Work engagement is the employee's sincere involvement in his/her work, enjoying his/her work and valuing his/her work. Knowing the elements that employees value in the context of generations has become an important issue in increasing employees' level of work engagement. From this point of view, this study aims to comparatively examine the relationship between work values and work engagement of generation X, Y and Z employees employed in the aviation industry.
In order to achieve the purpose of the study, data were collected from 587 public and private sector employees of the Turkish civil aviation sector through questionnaire technique. As a result of the study, it was found significant that "work centrality", "work-life balance", "recognition" and "work engagement" variables differed in terms of generations. As a result of multiple regression analysis, it was found that only the "non-compliance" dimension had a significant effect on work engagement in the context of generations. In addition, it was determined that "leadership", "work-life balance", "non-compliance", "power" and "work engagement" variables differed significantly according to the workplace (ground personnel- flight personnel).