Fırat nehrinde yaşayan Arabibarbus grypus (Heckel, 1843) ve Cyprinus carpio (Linnaeus,1758) türünde amino asit profilinin araştırılması
Investigation of the aminoacide profile in Arabibarbus grypus (Heckel, 1843) and Cyprinus carpio (Linnaues, 1758) living in the Firat river
Yazar: ABDÜLKADİR PALALI
Danışman: DOÇ. DR. ARİF PARMAKSIZ ; DOÇ. DR. İSMAİL KOYUNCU
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Cyprinus carpio = Cyprinus carpio ; Hidrobiyoloji = Hydrobiology ; Şanlıurfa-Bozova = Şanlıurfa-Bozova

Özet:
Amino asitler, peptidlerin ve proteinlerin temel bileşenleridir. Yirmi önemli amino asit, peptitler ve proteinler içerdiği için yaşam için çok önemlidir ve dünyadaki tüm canlılar için yapı taşları olarak bilinir. Protein sentezi için kullanılırlar. Amino asitler bir insan vücudunun sağlığını korumak için zorunludur.  Amino asitlerin yetersiz olması durumunda, protein sentezi duracaktır. Bunun sonucunda insan yorgunluk, sinirlilik, hormonal dengesizlikler ve hatta bazen depresyon yaşayabilir. Amino asitleri, insanların bunları diyet yoluyla elde edip etmemeleri de dahil olmak üzere çeşitli özelliklere göre esansiyel ve esansiyel olmayan aminoasitler olarak sınıflandırır. Vücudun sentezleyemediği amino asitlerin besinler yolu ile karşılanması gerekmektedir. Sağlıklı bir yaşam için esansiyel aminoasitlerin diyetle(beslenme) alınması gereklidir. Balıketi, beslenme değeri ve özellikle protein kalitesi bakımından örnek bir gıdadır. Et, süt, yumurta yanında balık, en önemli yüksek değerli protein kaynağıdır. Balıketi yüzde 18-20 oranında protein içermektedir. Gıdalarla alınan protein organizmada hem yapı taşı olarak hem de ısı ve enerji üretimi için kullanılırlar. Balık proteinleri, vücut dokularının korunması ve gelişmesi için bütün esansiyel aminoasitleri (lösin, izolösin, lizin, valin, methiyonin, fenilalanin, treonin, triptofan, histidin, arginin) bünyelerinde bulundururlar. Bu çalışmada Fırat lokalitesinde yaşayan Arabibarbus grypus ve cyprinus carpio türleri tatlı su balıklarının serbest aminoasit profilinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışmada tek lokaliteden ağlarla cyprinus carpio ve Arabibarbus grypus toplandı, her balığın 100 mg kas dokusu alnınarak LC-MS/MS (shimadzu) yöntemiyle incelendi. Çalışmada esansiyel, esansiyel olmayan toplam 33 farklı aminoasit profili incelendi. Çalışma sonucunda Fırat lokalitesinden toplanan cyprinus carpio türünün aminoasit profili en çok, gly ve histidin Arabibarbus grypus türünün aminoasit profili ise yine histidin ve gly aminoasitlerinin yüksek miktarda olduğu tespit edildi. Fırat lokalitesinde esansiyel amino asitler esansiyel olmayanlara göre kıyaslandığında, her iki balık türünde de amino asit miktarı esansiyel amino asitlerde daha çok bulunmaktadır. Esansiyel olmayan aminoasitlerde de Fırat lokalitesinde her iki balık türünde de düşük miktarda içerdiği gözlenmiştir.

Abstract:
Amino acids are essential components of peptides and proteins. Because it contains twenty important amino acids, peptides and proteins, it is crucial for life and is known as building blocks for all living things in the world. They are used for protein synthesis. Amino acids are essential for maintaining the health of a human body. If amino acids are insufficient, protein synthesis will stop. As a result, people may experience fatigue, irritability, hormonal imbalances and sometimes even depression. It classifies amino acids as essential and non-essential amino acids according to various characteristics, including whether people obtain them through diet. The amino acids that the body cannot synthesize must be met through nutrients. For a healthy life, essential amino acids must be taken by diet (nutrition). Fish is an exemplary food in terms of nutritional value and especially protein quality. Meat, milk, eggs as well as fish, the most important source of high-value protein. Fish contains 18-20 percent protein. Protein taken from food is used both as a building block in the organism and for the production of heat and energy. Fish proteins contain all essential amino acids (leucine, isoleucine, lysine, valine, methionine, phenylalanine, threonine, tryptophan, histidine, arginine) for the protection and development of body tissues. In this study, it was aimed to compare the free amino acid profile of freshwater fish of Arabibarbus grypus and cyprinus carpio species living in Euphrates. In this study, cyprinus carpio and Arabibarbus grypus were collected from single local nets and 100 mg muscle tissue of each fish were collected and examined by LC-MS / MS (shimadzu) method. In this study, a total of 33 different essential and non-essential amino acid profiles were examined. As a result of the study, the amino acid profile of the cyprinus carpio species collected from the Euphrates locality was found to be the highest and the amino acid profile of the gly and histidine Arabibarbus grypus species was again found to be high in histidine and gly amino acids. The amount of essential amino acids are more. Non-essential amino acids in the Euphrates in both fish species were observed to contain low amount