Borsada fiyat adımlarının değişmesi ve hisse senedi piyasalarına etkileri
The price tick changes in the stock exchanges & the effects on the stock markets
Yazar: GÜZHAN GÜLAY
Danışman: PROF.DR. ERİŞAH ARICAN
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Borsa = Stock exchange ; Mikroyapı = Microstructure

Özet:
Fiyat adımları borsalarda menkul kıymetlerin en küçük fiyat değişimlerini belirleyen ve tek bir rakam veya kademeli bir fiyat adımı tablosundan oluşan bir fiyatlama mekanizmasıdır. Hisse senetlerinin işlem görebileceği en küçük fiyat hareketini belirleyen fiyat adımları kesirli veya ondalık sistemlerle ifade edilmektedir. Piyasalarda alım-satım emirleri fiyat adımları ve katları ile bir başka ifade ile ayrık fiyatlarla teklif edilmektedir. Ayrık fiyatlar, piyasada ortaya çıkan bilgi ve haberlerin fiyatlara serbestçe yansımasını sınırlamakta, ayrıca eşleşmeyen emirler arasında en az fiyat adımı kadar farkın oluşmasına neden olmaktadır. Bu fark yatırımcılar için işlem maliyetini, piyasa yapıcıları veya likidite sağlayıcıları için kar marjını oluşturmaktadır.Çalışmada İMKB'de 14/4/2003 tarihinde gerçekleştirilen fiyat adımı değişikliklerinin piyasalar ve hisse senedi getirileri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Gerçekleştirilen analizlerde yurtdışı uygulamaları ile paralel sonuçlar elde edilmiştir. Özellikle alım-satım kotasyonlarındaki daralmalar ve piyasa işlem aktivitesindeki artış önemli boyutlardadır. Yurtdışında genellikle en iyi alış ve satış fiyatlarındaki pasif emir miktarlarıyla sınırlı olarak incelenebilen derinlik analizleri, İMKB uygulamasında en iyi beş alış ve en iyi beş satış fiyatı derinlik bilgileri çerçevesinde incelenmiştir. Yapılan analizlerde en iyi alış ve en iyi satış kademelerindeki mevcut derinliklerde azalma tespit edilirken toplam derinlik bilgilerinde önemli oranlarda artış gerçekleştiği sonucuna ulaşılmıştır. Hileli öne geçme işlemlerinin göstergesi olan emir değiştirme ve iptal işlemlerinde anlamlı bir değişim olmaması ve günlük ve gün içi volatilite rakamlarında gerçekleşen önemli azalmalar dikkat çekicidir. Literatürde yapılan çalışmalarda kademeli fiyat adımı uygulamalarında özellikle yüksek fiyatlarda yoğun kümeleme tespit edilirken İMKB'deki değişiklikler öncesindeve sonrasında emirler ve işlemler için gerçekleştirilen kümeleme analizlerinde anlamlı bir kümelemeye rastlanmamıştır.

Abstract:
The price tick pricing mechanism which determine the least possible price changes of stocks is represented either with a single number or a scale of numbers. Price ticks that determine smallest price movements are represented with a single digit or with a scale. Orders are transmitted with multiples of the price ticks with another expression via discrete prices. Discrete prices limit the reflection of new information on the prices and the minimum difference between the unexecuted buy and sell orders is the price tick. This difference is accepted as the execution costs for the investors and the profit margin for the dealers and liquidity providers.The effects of the price tick changes realised on 14/04/2003 are analysed for the ISE. Results obtained are parallel with the literature. Diminish in the quotations and increase in market activity is fascinating. The analyses of the depth figures are limited with the best buy and sell quotes in most of the foreign market analyses but best five are used in the ISE analyses. Results show that the best buy and sell quotes are lessened but the total depth has increased. It?s important that the order correction and cancellations, which are the indicators of the front running, have not changed seriously and the daily and intraday volatility figures have diminished. Although high clustering is find out in high price levels in the literature, no significant clustering is present in orders or trades for the periods before or after the price tick change in ISE.