İran'da din, devlet ve sinema etkileşimi
The interaction of religion, state, and cinema in Iran
Yazar: FARNAZ SARANI AZAR
Danışman: PROF. DR. ZAKİR AVŞAR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Bu tez, İran'da din, devlet ve sinema arasındaki etkileşimi ayrıntılı bir şekilde incelemeyi hedeflemektedir. Tez, İran'ın tarihine Kacar döneminden başlayarak bir bakış sunmaktadır. Bu tarihi çerçevenin ardından, İran'ın siyasal ve toplumsal yapısı analiz edilmekte ve bu yapıların sinema üzerindeki etkisi değerlendirilmektedir. Ayrıca tezde, İran sinemasının tarihi gelişimi ve farklı dönemleri incelenerek, özellikle 2004 yılından günümüze kadar olan süreç üzerinde yoğunlaşılmaktadır. Bu tezin temel amaçlarından biri, İran sinemasının İslamileştirilme sürecini detaylı bir şekilde araştırmaktır. Bu bağlamda, devletin sinema alanındaki müdahalesi ve denetimi incelenmekte, sinemanın İran toplumunda nasıl bir yer edindiği ele alınmaktadır. Diğer bir önemli amacı ise, dinin İran İslam devletinin merkezindeki konumunu göstermek ve İran sinemasının din ve devlet üzerindeki etkisini anlamaktır. Bu tez, İran'da din, devlet ve sinema arasındaki karmaşık ilişkilerin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Ayrıca, İran sinemasının değişiminde ve gelişiminde din ve devletin nasıl bir etkisi olduğunu anlamak için bir çerçeve sunarak, sinemanın sadece sanatsal bir ifade aracı olmaktan öte, siyasal ve toplumsal bir fenomen olarak nasıl şekillendiğini açıklığa kavuşturmayı hedeflemektedir. Tezin kuramsal çerçevesinin belirleyicisi zaman ve zaman içindeki değişimler olacaktır. İran sinemasına ilişkin çalışmalar nitel araştırma kapsamında arşivlerden taranmıştır. Tez uzun bir tarihsel süreç içindeki yalnızca bir ülkenin deneyimini dönemler arasındaki değişim anlamında inceleyeceği için, tarihsellik dışında herhangi bir kuramın temel çizgisini izlemeyecektir.

Abstract:
This thesis aims to comprehensively examine the interaction of religion, government and cinema in Iran. Beginning with the Qajar period, the thesis provides an overview of Iran's history. Following this historical framework, the political and social structure of Iran is analyzed, and its impacts on cinema are evaluated. Moreover, the thesis delineates the historical development of Iranian cinema and identifies different periods, with a particular focus on the period from 2004 to the present. One of the primary objectives of this thesis is to investigate the process of Islamization of Iranian cinema in detail. In this context, the government's intervention and control in the field of cinema are examined, and the role of cinema in Iranian society is discussed. Another significant aim is to illustrate the central position of religion within the Iranian Islamic state and to understand the influence of religion and the state on Iranian cinema. This thesis aims to enhance understanding of the complex relationships between religion, government, and cinema in Iran. Additionally, by providing a framework for understanding the impact of religion and the state on the evolution and development of Iranian cinema, it aims to elucidate how cinema has evolved beyond being merely an artistic medium to become a political and social phenomenon. The theoretical framework of this thesis will be predicated on the concept of time and the transformations it engenders. Research on Iranian cinema has been conducted through archival investigations within the purview of qualitative methodology. Given that this thesis aims to scrutinize the experience of a single country over an extensive historical timeline, focusing on the shifts between distinct periods, it will not adhere to the foundational principles of any specific theoretical framework beyond historicity.