Yoğun bakım hemşirelerinin yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışları ölçeği"nin Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
The adaptation of the scale of the attitudes and behaviors of icu nurses intended for end of life care to the Turkish culture: The validity and reliability study
Yazar: SULTAN ÖZEL YALÇINKAYA
Danışman: DOÇ. DR. YURDANUR DİKMEN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Davranış = Behavior ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma, "Yoğun Bakım Hemşirelerinin Yaşam Sonu Bakıma Yönelik Tutum ve Davranışları Ölçeği"nin Türkçe formunun psikometrik özelliklerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın örneklemini, Bolu ve Düzce merkezde bulunan devlet ve üniversite hastanelerinin erişkin yoğun bakım ünitelerinde çalışan, 170 hemşire oluşturmuştur. Veriler Ekim 2014-Ocak 2015 tarihlerinde toplanmıştır. Ölçeğin kapsam geçerliliği dokuz uzmanın görüşü alınarak değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde frekans, yüzde, korelasyon analizi, Cronbach Alfa analizi, Açıklayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır. Ölçeğin bilinen gruplar geçerliğini belirlemek amacıyla da değişkenlerle ölçek puan ortalamaları arasındaki analizler, Tek Yönlü ANOVA Testi ile değerlendirilmiştir.
Ölçeğin tümünün Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0.70, iki alt boyutun güvenirlik katsayıları sırasıyla 0.71 ve 0.65 olarak bulunmuştur. Ölçeğin zamana göre değişmezliğini değerlendirmek amacıyla iki-üç hafta arayla yapılan test-tekrar test ölçüm puan ortalamalarında anlamlı fark bulunmamıştır (r=0.97). Açıklayıcı faktör analizi sonucunda, Kaiser-Meyer-Olkin katsayısı ile hesaplanan örneklem yeterliliği 0.931 ve Barlet testi sonucu ileri düzeyde (x2=3.680, p=0.000) anlamlı bulunmuştur. Varimaks rotasyonu ile yapılan açıklayıcı faktör analizi sonucu ölçek maddelerinin özdeğeri 1'den büyük iki faktör altında toplandığı, tüm maddelerin faktör yük değerlerinin 0.42 ile 0.77 arasında değiştiği saptanmıştır. Açıklayıcı faktör analizi sonuçlarına dayalı olarak ortaya çıkan faktör yapısının geçerliğini değerlendirmek amacıyla yapılan doğrulayıcı faktör analizi, ölçeğin, orijinal ölçekle uyumlu olduğunu, iki faktörlü yapıyı doğruladığını ve maddeler ile alt boyutlarının ölçekle ilişkili olduğunu göstermiştir.
Sonuçlar, tümü likert tipi olan 16 madde ve iki faktörden oluşan "Yoğun Bakım Hemşirelerinin Yaşam Sonu Bakıma Yönelik Tutum ve Davranışları Ölçeği"nin özgün formu ile aynı alt boyutları kapsadığını ve geçerlik-güvenirlik sonuçlarının kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir.

Anahtar kelimeler: Davranış, Geçerlik, Güvenirlik, Tutum, Yaşam sonu bakım, Yoğun bakım hemşiresi.

Abstract:
The aim of this study was the analysis of psychometric properties of the Turkish version of the scale of the attitudes and behaviors of ICU nurses intended for end of life care.
This study was conducted on 170 nurses who work at the adult ICU of public and university hospitals in Bolu and Düzce city centers. The data were collected between October 2014-January 2015. The validity of the content of the scale was evaluated by getting opinions from nine experts. Frequency, percentage, correlation analysis, Cronbach's alpha analysis, exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis were used for the evaluation of the data. In order to determine the known groups validity of the scale, analysis between the variable with mean scores of the scale were evaluated by one-way ANOVA test.
The Cronbach alpha reliability coefficient of whole scale was found as 0.70, the two subscales reliability coefficients were 0.71 and 0.65, respectively. No significant difference was found between the average scale scores of test-retest done two-three weeks apart for evaluation of the invariance of scale with time (r=0.97). As a result of exploratory factor analysis, sampling adequacy calculated by Kaiser-Meyer-Olkin coefficient was 0.931 and Bartlett test result was highly significant (x2=3.680, p=0.000). As a result of exploratory factor analysis made by varimax rotation the eigenvalues of scale items was gathered under two factors greater than 1, it was found that all the items' factor loading values vary between 0.42 and 0.77. The confirmatory factor analysis done for evaluation of validity of factor structure based on the results of exploratory factor analysis showed that the scale is compatible with the original scale, confirmed the two factorial structure, and the items and their sublevels are associated with the scale.
The results, the scale of the attitudes and behaviors of ICU nurses intended for end of life care consisting of all 16 likert-type items and two factors includes the same sublevels with the original version and showed that the results of validity and reliability are acceptable. 

Key words: Behavior, Validity, Reliability, Attitude, End of life care, ICU nurse