Ümraniye'de yaşayan 15-49 yaş kadınların üreme sağlığı durumları ve ilişkili faktörler
Reproductive health status and related factors of the women aged 15-49 living in umraniye
Yazar: PINAR TEPE
Danışman: PROF. DR. SİBEL SAKARYA ; DOÇ. DR. AYŞE NİLÜFER ÖZAYDIN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Abortus = Abortion ; Aile planlaması = Family planning ; Doğum kontrolü = Contraception ; Kadınlar = Women ; Mamografi = Mammography ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms ; Üreme sağlığı = Reproductive health ; Üreme sağlığı hizmetleri = Reproductive health services ; İstanbul-Ümraniye = İstanbul-Ümraniye

Özet:
Bu çalışmada, İstanbul Ümraniye ilçesinde, 2017 yılında üreme sağlığı hizmetlerinin ve Ümraniye'de yaşayan, doğurganlık çağındaki kadınların üreme sağlığı ile ilgili durumlarının ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. 
       Kesitsel tipte bir çalışmadır. Çalışma popülasyonu, 2017 yılında Ümraniye'de yaşayan "15-49 yaş evli/evlenmiş" kadınlardı. Küme örnekleme yöntemiyle seçilmiş 30 kümede (n=35) 289 kadınla başarılı görüşme yapılmıştır. Yüz yüze görüşme tekniğiyle ve tek bir araştırmacı tarafından veri toplanmıştır. 
       Kadınların yaş ortalaması 35,7±7,5 yıldı (minimum:18, maksimum:49 ve medyan:36 yıl). Araştırmada, örneklemde 18 yaş altında evli/evlenmiş kadınla karşılaşılmamıştır.  Kadınların %94,5'i halen evliydi, %71,6'sı halen herhangi bir yöntem, %47,4'ü modern yöntem kullandığını söylemiştir. Modern yöntemlerden en sık erkek kondomu (%21,5) ve rahim içi araç (RİA) (%14,9) kullanılmaktaydı. Kadınlar kullandıkları RİA'nın %16,7'sini aile sağlığı merkezlerinden (ASM) ve %35,7'sini ise Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması (AÇSAP) merkezinden temin etmişlerdi. Kondomun başlıca temin yeri eczane (%46,5) ve market/dükkân (%25,6) idi. Toplam aile planlaması talebi %92,3 ve karşılanmamış talep ise %7,8'di. Kendiliğinden düşük hızı 100 gebelikte 14,1'di. İsteyerek düşük hızı 100 gebelikte 5,5'di. İstenen ideal çocuk sayısı 2,7 ve ortalama yaşayan çocuk sayısı 2,08 çocuktu. Çalışmamızda 30-49 yaş grubundaki kadınların %69,0'u en az bir kez serviks kanseri taramasına katılmıştı, 40-49 yaş grubundaki kadınların ise %37,6'sı en az bir kez mamografi çektirmişlerdi. Serviks kanseri için tarama yaptıran 40-49 yaş grubundaki iki kadından birisi mamografi çektirirken, serviks kanseri taramasına katılmamış yaklaşık 6 kadından birisi mamografi çektirmişti (p=0,004). 
       Çalışma popülasyonumuz, toplam aile planlaması talebi yüksek bir topluluktu. Çalışmamızda İstanbul merkezinde yaşayan kadınların kanser tarama programlarına katılımlarının az olduğu saptanmıştır. Serviks kanseri için tarama yaptıran kadınların yaptırmayanlara göre mamografi çektirme oranının 3 kat daha fazla olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the reproductive health services and collect data on reproductive health and its related factors of women in their reproductive age living in Umraniye region of Istanbul.
       The research was designed as a cross-sectional study. The study population was 15-49 years old married or ever married women living in Umraniye in 2017. By using cluster sampling method, interviews were conducted with 289 women in 30 clusters (out of aimed n=35). The data were collected by face-to-face interview technique and by a single researcher.
       The average age of the women was 35.7±7.5 years (min:18, max:49, median:36 years).  In this study sample, no woman married or ever married under 18 years of age was encountered. Of the women, 94.5% were still married. While 71.6% of women stated that they use some method to prevent pregnancy, 47.4% of the women were using a modern method. Condoms (21.5%) and Intrauterine devices (IUDs) (14.9%) were the most commonly used modern methods. IUDs were obtained from Family Health Centers (FHC) (16.7%) and Mother and Child Health Family Planning (MCHFP) (35,7%) centers. Main supply sources for the condoms were pharmacies (46.5%) and markets/shops (25.6%). Total demand for family planning (FP) was 92.3% and unmet need for FP was 7.8%. The rate of spontaneous abortion was 14.1 per 100 pregnancies. The rate of induced abortion was 5.5 per 100 pregnancies. The average total ideal number of children desired by women was 2.7 children, and the average number of living children was 2.08 children. In our study, 69.0% of women (30-49 years) attended in cervical cancer screening, and 37.6% of women (40-49 years) received mammography at least once. While one of the two women (40-49 years) who underwent screening for cervical cancer, screened with mammography; approximately one of the 6 females who did not participate in cervical cancer screening were screened with mammography (p = 0.004). 
       This study population had a high need for contraception. It was determined that women living in central region of Istanbul had less participation in cancer screening programs. For the women who were screened for cervical cancer, the rate of mammography screening was 3 times higher compared to women not screened for cervical cancer.