Güvenlik sesliliği: Örgüt, grup ve birey düzeyinde bir inceleme
Safety voice: An examination in level of organization, group and individual
Yazar: ŞEYHMUS AKSOY
Danışman: PROF. DR. NİHAL MAMATOĞLU
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Güvenlik = Security ; Güvenlik sesliliği = Safety voice ; Mavi yakalı çalışanlar = Blue collar workers ; Mesleki kaygı = Occupational anxiety ; Çalışan sesliliği = Employee voice ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel seslilik = Organizational voice ; Üniversite öğrencileri = University students ; İş güvencesi = Job security ; İş güvensizliği = Job insecurity

Özet:
Bu çalışma ''Bazı çalışanlar güvenlik sorunlarını bildirirken, bazıları neden 
bildirmiyor?'' sorusuna yanıt arama merakı ile başlamıştır. Bu kapsamda, bu tez 
çalışması karma desen bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Nitel fazda güvenlik 
sesliliğini üretim sektöründe keşfetmek ve ilişkili olabilecek değişkenleri 
belirlemek amacıyla nitel veri toplanmıştır. İkinci aşamada ise nitel aşamada ortaya 
çıkan zarar ve üretim değişkenlerinin (koşullar) güvenlik sesliliği davranışına etkisi 
öğrenciler ve mavi yakalı çalışanlar üzerinde gerçekleştirilen pilot bir deneysel 
çalışma ile test edilmiş ve sonuçlar üniversite öğrencileriyle gerçekleştirilen odak 
grup görüşmesi ile daha ayrıntılı şekilde keşfedilmiştir. Üniversite öğrencileri ile 
gerçekleştirilen üçüncü aşamadaki deneysel çalışmada üretim ve zarar koşullarının 
ispatlama yönelimi ve iş hayatı kaygısı ile etkileşimlerinin güvenlik sesliliği 
üzerindeki etkisi incelenmiştir. Dördüncü aşamada ise mavi yakalı çalışanlar 
örnekleminde üretim ve zarar koşullarının ispatlama yönelimi ve iş güvencesizliği 
arasındaki etkileşimlerin güvenlik sesliliği üzerindeki etkisi test edilmiştir. Bu 
çalışmada elde edilen bulgular hem mavi yakalı çalışanlar hem de üniversite 
öğrencileri için üretimin engellenmesi/engellenmemesi durumlarının da -sağlığa 
zarar gelme potansiyeli ile karşılaştırıldığında- güvenlik sesliliği davranışının 
ortaya çıkmasında önemli yeri olduğu göstermiştir. Deneysel çalışmalarda elde 
edilen bulgular ispatlama yönelimi x iş hayatı kaygısı (üniversite öğrencileri) ile 
ispatlama yönelimi x iş güvencesizliği (mavi yakalı çalışanlar) etkileşiminin üretim 
ve zarar koşullarında güvenlik sesliliğinin ortaya çıkmasında üniversite öğrencileri 
ve mavi yakalı çalışan örneklemlerinde çeşitli açılardan benzerlikler ve farklılıklar 
içerdiğini ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
This study started with the curiosity of seeking an answer to the question 
"Why do some employees report security problems while others do not?" In this 
context, this thesis is designed as a mixed-pattern research. In the qualitative phase, 
qualitative data were collected in order to explore the security voice in the 
production sector and to identify the variables that may be related. In the second 
stage, the effect of the damage and production variables (conditions) that emerged 
in the qualitative stage on the safety voice behavior was tested with a pilot 
experimental study conducted on students and blue-collar workers, and the results 
were explored in more detail through a focus group interview with university 
students. In the third stage experimental study conducted with university students, 
the effect of production and loss conditions on proving orientation and their 
interaction with work life anxiety on safety voice was examined. In the fourth stage, 
the effect of the interactions between production and loss conditions on proving 
orientation and job insecurity on safety voice was tested in the sample of blue-collar 
workers. The findings obtained in this study showed that both blue-collar workers 
and university students prevented/not hindered production also have an important 
place in the emergence of safety-voicing behavior when compared with the 
potential for harm to health. The findings obtained in the experimental studies 
revealed that the interaction between proving orientation x work life anxiety 
(university students) and proving orientation x job insecurity (blue-collar workers) 
has similarities and differences in various aspects in the samples of university 
students and blue-collar workers in the emergence of security voice in production 
and loss conditions. The findings were discussed in the light of the relevant literature.