Hepatit B aşı programının çocuklarda uygulanması ile uzun dönemde HBsAG ve anti-HBsAG seroprevalansına etkisi
The effect of hepatitis b vaccination program on long-term HBsAG and anti-HBsAG seroprevalance in children
Yazar: HÜSEYİN BURAK SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. GÜNER KARATEKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / ​Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit A aşıları = Hepatitis A vaccines ; Hepatit B = Hepatitis B ; Prevalans = Prevalence ; Yetişkinler = Adults ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Türkiye'nin kuzey Marmara Bölgesi'ndeki tüm yaş gruplarında hepatit B seroprevalansını HBs Ag ve anti -HBs serolojik belirteçleri kullanarak araştırmak ve 1998'de başlayan ulusal hepatit B aşılama programının etkisini değerlendirmek.
Hastalar ve Yöntemler: Bu çalışma 1 Ocak 2016 – 1 Ocak 2017 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde gerçekleştirildi. Hepatit B yüzey antijeni (HBsAg) belirlenmiş olan 31.259 ve hepatit B yüzey antijeni (anti-HBs) antikoru ölçülmüş olan 13.467 hastanın dahil olduğu toplamda 44.726 hastanın laboratuvar kayıtları geriye dönük olarak değerlendirildi. Serolojik belirteçler, enzim bağlı immünosorbent tahlili yöntemi kullanılarak serum örneklerinden çalışıldı. 
Bulgular: Toplam popülasyonda, HBsAg ve anti-HBs seropozitiviteleri sırasıyla; %1,9 (596/31.259) ve %31,9 (4.298/13.467) olarak bulundu. HBsAg seropozitifliği, 0-7 yaş grubunda %0,3; 8-15 yaş grubunda %0,8; 16-19 yaş grubunda %1,0; 20-32 yaş grubunda %1,6; 32-50 yaş grubunda %2,3 ve 50 yaş üzeri grupta ise %2,1 olarak bulundu. HBsAg seropozitivitesi, genel aşılama programına dahil edilen 0-19 yaş (% 0,8) hastalarda, programa dahil olmayan 20-31 yaş grubundakilere (%1,6) göre iki kat daha düşüktü. HBsAg seropozitifliği için, çocuk grubunda erkekler (%0,6) ve kızlar (%0,9) arasında anlamlı bir fark olmamasına rağmen (p>0,05), yetişkin grupta erkekler (%3,4) ile kadınlar (%1,8) arasında istatistiksel olarak fark bulundu (p<0,05). Aşılama durumu ile hem HBsAg hem de anti-HBs seropozitiflikleri arasında da anlamlı fark vardı (p<0,05).
Sonuç: Sonuçlar, çalışmanın yapıldığı bölgedeki aşı programının 1998'den beri başarılı olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Aim: To investigate the seroprevalence of hepatitis B among all age groups in the northern Marmara Region of Turkey using HBsAg and anti-HBs serological markers and to assess the impact of the universal infant hepatitis B vaccination program started in 1998.
Patients and Methods: This study was conducted from1 January 2016 to 1 January 2017 at University of Health Science Zeynep Kamil Maternity and Children Diseases Training and Research Hospital in Istanbul. Laboratory records of a total of 44,726 patients including 31,259 patients with hepatitis B surface antigen (HBsAg) and 13,467 patients with hepatitis B surface antigen (anti-HBs) antibody were evaluated retrospectively. Serological markers were studied from serum samples using the enzyme-linked immunosorbent assay method.
Results: In the total population, HBsAg and anti-HBs seropositivities were found to be 1.9% (596/31,259) and 31.9% (4298/13,467), respectively. HBsAg seropositivity was determined as 0.3% in the 0-7 age group, 0.8% in the 8-15 age group, 1.0% in the 16-19 age group, 1.6% in the 20-32 age group, 2.3% in the 32-50 age group, and 2.1% in the over 50 age group. The seropositivity of HBsAg was twice lower in patients aged 0-19 years (0.8%) who were included in the universal vaccination program, compared to those in the 20-31 age group (1.6%) who were not included in the program. For HBsAg seropositivity, although there was no significant difference between boys (0.6%) and girls (0.9%) in the children group (p>0.05), it was found a statically difference in the adult group between men (%3.4) and women (1.8%) (p<0.05). Between immunization status and both HBsAg and anti-HBs seropositivities were also significantly different (p<0.05).
Conclusion: The results show that the vaccination program in the region where the study was conducted has been successful since 1998.