Faizsiz finans kurumlarında yönetişim ve Türkiye açısından bir değerlendirme
Governance in interest-free financial institutions and an evaluation from Turkey
Yazar: BERRİN KARACAER
Danışman: PROF. DR. GANİTE KURT
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Bankacılık = Banking ; Din = Religion ; İşletme = Business Administration
Dizin: Faizsiz bankacılık = Interest-free banking ; Faizsiz finans kurumları = Interest-free finance institution ; Kurumsal yönetim = Corporate governance ; Yönetişim = Governance ; İslam hukuku = Islamic law ; İslami finans teknikleri = Islamic finance techniques

Özet:
Faizsiz finans sisteminin doğası gereği FFK'ların tüm faaliyetlerinin fıkhi ilke ve kurallar çerçevesinde yürütülmesinin gerekmesi, geleneksel kurumsal yönetişim anlayışından farklı özgün bir fıkhi yönetişim sisteminin geliştirilmesi ihtiyacı ile sonuçlanmıştır. Bu çalışma; fıkhi yönetişimin kavramsal çerçevesi ile fıkhi yönetişim sürecinin açıklandığı, farklı ülkelerin uygulamalarının karşılaştırmalı olarak incelendiği ve Türkiye'deki fıkhi yönetişim düzenlemelerinin değerlendirildiği üç ana bölümden oluşmaktadır.  Çalışma i) Fıkhi Yönetişime Yönelik Yaklaşımlar, ii) Danışma Komitesinin Rolleri, iii) Danışma Komitesi Üyelerinin Nitelikleri, iv) Operasyonel Prosedürler ve vi) Fıkhi Yönetişimin Gelişimine Yönelik Görüş ve Öneriler olmak üzere altı üst başlıktan oluşan bir yaklaşımla Türkiye'deki fıkhi yönetişim uygulamalarını araştırmakta ve analiz etmektedir. Bu amaçla nitel araştırma yönteminin bir parçası olarak sektörde fıkhi yönetişim alanında yer alan katılımcılarla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın bulguları belirlenen alanlarda fıkhi yönetişim uygulamalarında bir takım zayıflık ve eksiklikler olduğunu ortaya koymaktadır. Son olarak teorik ve ampirik analizlere dayalı olarak, fıkhi yönetişim sistemini geliştirmek amacıyla önerilerde bulunulmaktadır.

Abstract:
Due to the nature of the interest-free finance system, the necessity of carrying out all activities of IFIs within the framework of fiqh principles and rules has resulted in the need to develop a unique fiqh governance system different from the traditional corporate governance approach. This work; It consists of three main sections in which the conceptual framework of fiqh governance and the fiqh governance process are explained, the practices of different countries are examined comparatively, and the fiqh governance regulations in Turkey are evaluated. The study explores Shariah governance practices in Turkey with an approach consisting of six main topics: i) Approaches to Shariah Governance, ii) Roles of the Shariah Supervisory Board, iii) Qualifications of Shariah Supervisory Board Members, iv) Operational Procedures, and vi) Opinions and Suggestions for the Development of Shariah Governance. For this purpose, as part of the qualitative research method semi-structured interviews were conducted with the participants in the field of Shariah governance in the sector. The findings of the study reveal some weaknesses and deficiencies in Shariah governance practices in the identified areas. Finally, based on theoretical and empirical analysis, suggestions are made to improve the Shariah governance system.