Okul öncesi dönem çocuklarında problemli medya kullanımı ve akran zorbalığı ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between problematic media use and peer bullying in preschool children
Yazar: AYŞE ÖZAYDIN
Danışman: PROF. DR. GÜLÜMSER GÜLTEKİN AKDUMAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Ekran maruziyeti = Screen exposure ; Medya = Media ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children

Özet:
Bu araştırmanın amacı; okul öncesi eğitime devam eden 48 ay ve üzeri çocukların problemli
medya kullanımı ile akran zorbalığı davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu
kapsamda araştırma 2022-2023 eğitim- öğretim yılı içinde Rize merkezde Milli Eğitim
Bakanlığı'na bağlı anasınıfları, bağımsız anaokulları ve uygulama anaokullarına devam eden
48 ay ve üzeri 316 çocuk ile yürütülmüştür. Araştırmada verilerin toplanması için "Genel
Bilgi Formu", "Problemli Medya Kullanım Ölçeği (PMKÖ)" ve "Zorba ve Kurban Çocuk
Davranışlarını Değerlendirme Formu (ZKÇDDF)" kullanılmıştır. Verilerin analizi için ise
SPSS paket programında, bağımsız değişkenlerin sayısına göre t-Testi ve Tek Yönlü
Varyans Analizi uygulanmıştır. Anlamlı çıkan farklılıklarda, grup farklılıklarını
inceleyebilmek amacıyla Bonferroni testi kullanılmıştır. Değişkenlerin arasındaki ilişkiye
ise Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ile bakılmıştır. Araştırmanın
sonucunda çocukların cinsiyet, baba öğrenim durumu, devam ettiği okul türü, günlük
ortalama teknolojik ürünlerle geçirdiği süre ve kullandığı teknolojik araç sayısı
değişkenleriyle problemli medya kullanımı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık
olduğu görülmüştür. Çocukların cinsiyet, kardeş sayısı, anne ve babaların öğrenim durumu,
babaların çalışma durumu, olumsuz yaşam deneyimi değişkenleriyle zorba çocuk
davranışları arasında; çocukların yaş değişkeniyle kurban çocuk davranışları arasında;
çocukların günlük ortalama teknolojik araçlarla geçirdiği süre değişkeni ile zorba ve pasif
zorba çocuk davranışları arasında; çocukların kullandığı teknolojik araç sayısı ile pasif zorba
çocuk davranışları arasında, istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği görülmüştür.Ayrıca çocukların problemli medya kullanımı ile zorba ve kurban çocuk davranışları
arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research; To examine the relationship between problematic media use
and peer bullying behaviors of children aged 48 months and above attending pre-school
education. In this context, the research was conducted with 316 children aged 48 months and
above attending kindergartens, independent kindergartens and practice kindergartens
affiliated with the Ministry of National Education in the center of Rize in the 2022-2023
academic year. "General Information Form", "Problematic Media Use Scale (PMKS)" and
"Bully and Victim Child Behavior Evaluation Form (ZKÇDDF)" were used to collect data
in the study. To analyze the data, t-Test and One-Way Analysis of Variance were applied in
the SPSS package program, depending on the number of independent variables. In
significant differences, the Bonferroni test was used to examine group differences. The
relationship between the variables was examined with the Pearson Product Moment
Correlation Coefficient. As a result of the research, it was seen that there was a statistically
significant difference between the variables of children's gender, father's education level,
type of school attended, average daily time spent with technological products and number of
technological tools used and problematic media use. Between the variables of children's
gender, number of siblings, education level of mothers and fathers, working status of fathers,
negative life experience and bullying child behaviors; between the age variable of children
and child victim behavior; between the variable of average daily time spent by children with
technological devices and bullying and passive bullying child behaviors; It was observed
that there was a statistically significant difference between the number of technological
devices used by children and passive bullying child behaviors. Additionally, it was determined that there was a positive significant relationship between children's problematic
media use and bully and victim child behaviors.