Osmanlı minyatürlerinin sinemasal dil açısından Surname-i Vehbi örneğinde incelenmesi
An examination of the ottoman miniatures in terms of cinematic language: The case study of Surname-i̇ Vehbi̇
Yazar: ASLI NUR YAYLA
Danışman: PROF. MEHMET REŞAT BAŞAR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Görsel Sanatlar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Görsel sanatlar = Visual arts ; Gösterge bilim = Semiotics ; Minyatür = Minyature ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı sanatı = Ottoman art ; Sinema = Cinema ; Sinema dili = Cinema language ; Surname-i Vehbi = Surname-i Vehbi

Özet:
Osmanlı minyatür sanatı, özellikle Fatih Sultan Mehmet'in sanata ilgisi ve sanatı destekleyici özellikleri sayesinde onun döneminden itibaren gelişerek ve saray içerisinde teşkilatlanarak devam etmesi üzerine hem korunmuş hem de oldukça fazla eseri ve gelişimi beraberinde getirmiştir. Sanatçıların hayal dünyaları kadar gerçekleri de ön plana çıkarmaları nedeniyle tarihi gerçeklikleri ve olayları birincil gözden anlatan minyatür örnekleri, yaklaşık 500 yıl Osmanlı sanatı içerisinde oldukça fazla miktarda yer almıştır. Olayların içinde yer alan nakkaşlar çalışmalarına gözlemlediklerini olduğu gibi geçirmelerinin yanı sıra sanatçıya özgü eserini kendi biçim ve üsluplarını da katarak meydana getirmişlerdir.
Sinemaya özgü niteliklerin Osmanlı minyatür sanatında kullanılıp kullanılmadığını incelediğimiz bu çalışmada örnek olarak Surnâme-i Vehbî tercih edilmiştir. Kendine has tarzı ile Levnî'nin yapıtlarından olan Surnâme-i Vehbî, Osmanlı minyatür sanatında önemli bir yer edinmiştir. Sinemanın temel öğelerini baz alarak yürüttüğümüz bu çalışmadaki minyatürler aynı zaman göstergebilimsel açıdan da ele alınmışlardır.
Birinci Bölüm, Osmanlı minyatür sanatına giriş niteliğinde ve dönemlere göre ayrılarak incelenmiştir. Sarayın sanata bakışı ve dönemin şartları ışığında değerlendirilen minyatür sanatının en iyi eserlerinin yer aldığı, klasik dönem olarak da anılan 16. Yüzyıl ve Batılılaşmanın ipuçları görülen 17. yüzyıl ve 18. yüzyıl yapıtları ve sanatçıları, bu bölümün konusunu oluşturmaktadırlar. İkinci bölümde ise sinemasal dilin öğeleri olarak ışık, renk, hareket, kurgu, kompozisyon tanımlanmıştır. Üçüncü bölüm göstergebilime giriş yapılmış ve düz anlam, yan anlam konuları üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölüm ise Surnâme-i Vehbî minyatürlerinden örnek olarak seçilenler ışığında sinemasal dil çözümlemesi yapılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Osmanlı Minyatür Sanatı, Surname-i Vehbi, Sinemasal Dil, Sinemasal Dilin İlkeleri, Göstergebilim

Abstract:
Ottoman miniature art,especially in the era of Fatih Sultan Mehmet was protected as well as developed thanks to his support features of art and his interest to art. Since that era mininature art got organized in the palace and gained a lot of new works. Miniature models describing actual historical events are of considerable amount in nearly 500 years of Ottoman art. Those miniature artists emphasized reality and used  the primary attraction as much as use of imagination. At that era artists created their own work in their own way and style as well as works including observation of the passing of the carvers work located within the event.
In order to examine the presence of cinematographic characteristic in Ottoman miniature art in this study Surnâ-i Vehbi is preferred as an example. Surnâme-i Vehbî is an unique style artwork of Levnî that took an important place in Ottoman miniature art. The research on the miniatures in this study is based on the basic elements of cinema and are also discussed in terms of semiotics. 
Part One include the introduction to the Ottoman miniature art and sorting according to the period. In the light of the palace's art look and period`s conditions, often referred to as classical period of the 16th century and Westernization tips seen in the 17th century and 18th century works and artists, are the subject of this section.In the second part of the elements of cinematic language as light, color, movement, editing, composition were identified. The third part include the introduction to semiotics and plain meaning, connotation are the issues focused on. In the fourth part cinematic language analysis was conducted on the chosen examples of Surnâme-i Vehbî miniatures.


Keywords: Ottoman Miniature Art, Surname-i Vehbi, Cinematographic language,Basics of Cinematographic Language, Semiotics.