Akyaka ilçe merkezinin coğrafyası
Geography of Akyaka district center
Yazar: HAKAN SARILI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZDEMİR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafya = Geography ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Kars-Akyaka = Kars-Akyaka ; İklim = Climate ; İklim özellikleri = Climate properties

Özet:
Akyaka ilçe merkezi Doğu Anadolu Bölgesi‟nin Erzurum-Kars Bölümü‟nde yer
almakta olup idari açıdan Kars iline bağlıdır. Batıdan ve kuzeyden Arpaçay ilçesi,
güneyden Kars merkez ilçe ve doğudan da Ermenistan‟la komĢudur. Kars Ģehrine 59
km, Ermenistan sınırına ise 13 km uzaklıktadır. Akyaka ilçe merkezi 22,2 kmᶟ yüz
ölçüme sahiptir.
Ortalama yükseltisi 1477 m olan araĢtırma sahası Ģu anki görünümünü 3. Zamanın
sonları ile 4. Zamanın baĢlarında kazanmıĢ volkanik kayalarla kaplı bir plato sahasıdır.
Sahada sert karasal iklimin etkileri görülmektedir. Yıllık ortalama yağıĢ miktarı 436,3
mm iken yıllık ortalama sıcaklık değeri 7,6℃‟dir. Sert karasal iklim Ģartları nedeniyle
ağırlıklı olarak step bitki örtüsü ve kahverengi step toprakları yayılıĢ göstermektedir.
Hazar Kapalı Havzası içerisinde yer alan araĢtırma sahasının baĢlıca akarsularını
Karahan Çayı ile Möküz Çayı oluĢturmaktadır.
AraĢtırma sahasının nüfusu 1886‟dır. YerleĢme tarihi MÖ 9. yüzyıla kadar
dayanmaktadır. 29 Temmuz 1988 tarihine kadar Arpaçay ilçesine bağlı bir bucak
merkeziyken bu tarihten itibaren ilçe olmuĢtur. Hakim ekonomik faaliyet hayvancılık ve
buna bağlı tarımsal faaliyetlerdir. Ticaret, sanayi ve turizm geliĢmemiĢtir. AraĢtırma
sahası ile çevre yerleĢmeler arasındaki ulaĢım karayolu ve demiryoluyla sağlanmakta
olup, kıĢ mevsiminde ulaĢımla ilgili sorunlar yaĢanabilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Akyaka Ġlçe Merkezi, Hars Kıta Ġklimi, Tarım ve
Hayvancılık, Karahan Deresi ve Möküz Deresi

Abstract:
Akyaka district center is located in Erzurum-Kars Department of Eastern Anatolia
Region and it is administratively connected to Kars province. It is neighbor with
Arpaçay district in the west and north, Kars central distirict in the South and Armenia in
the east. It is 59 km from Kars and it is 13 km from the border with Armenia. Akyaka
district center has 22,2 kmᶟ face measurement.
Our research area, which has an average elavation of 1477 m, is a plateau area
covered with volcanic rocks gained in tertiary and kustner harda. The effects of hars
continental cilimate are observed in the field. While the average annual rainfall is 436.3
mm and the average annual tempe rature is 7.6. C . Due to the harsh terrestrial climate,
mainly steppe vegation and brown steppe soil shows the distribution. The main rivers
our area located in the Hazar Closed Basin are the Karahan Stream and Möküz Stream,
which connects to the Karahan Stream in the district center.
The population of our research area is 1886 in case the population density is 84, 9
km person. The site dates back to the 9th century BC, while it was the center of a parish
in the town of Arpaçay until 29 July 1988, it has gained district status from the
mentioned date. The dominant economic activity is livestock and related agricultural
activites. Trade industry and tourism did not show much improvement in our research
area. The site transportation is provided by road and rail.
Key Words: Akyaka District Center, Hars Continental Climate, Agriculture and
livestock, Karahan Stream and Möküz Stream