Toplumsal cinsiyete göre futbol ve basketbol kadın taraftarların deneyimlerinin incelenmesi
Exploring female basketball and football fans' experiences based on gender
Yazar: SERDA ÖRNEK
Danışman: DOÇ. DR. AYTEKİN ALPULLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Spor Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports
Dizin: Hegemonik erkeklik = Hegemonic masculinity ; Kadınlar = Women ; Taraftar = Supporter ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Amaç: Bu araştırma, kadınların sporun farklı alanlardaki temsiliyeti göz önüne alındığında, oldukça sınırlı katılım gösterdikleri taraftarlık olgusunu odağına almaktadır. Bu bağlamda mevcut araştırma, toplumsal cinsiyetlendirilmiş yapısıyla meşhur iki spor dalı olan futbol ve basketbolda kadınların taraftarlık deneyimlerini anlamayı amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Kadın taraftarların deneyimlerini derinlemesine araştırabilmek için nitel araştırma yaklaşımlarından fenomonolojik desen uygulanmıştır. Araştırma kapsamında, 22 kadın taraftara yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme tekniği ile 17 soru yöneltilmiştir. Elde edilen verilere Maxqda programı kullanılarak içerik analizi yönetimi ile tematik analizi yapılarak dört tema belirlenmiştir. 
Bulgular: İçerik analiz sonucunda elde edilen, taraftar deneyimleri, cinsiyet normları, tribün kültürü, taraftarlık kimliği kavramlarıyla ilgili temalar: 1) taraftarlığın anlamı, kadın taraftar olmak; 2) duygular, yaşanmışlıklar, benzerlikler- farklılıklar; 3) sayısal çoğunluk, taraftarlık kimliği kanıtlama, maç atmosferi; 4) lojistik, erkek egemen, cinsiyet farkı, kadın kimliği.
Sonuç: Her iki kadın taraftar grubunda da stadyumlardaki eril kültürü hissettiği ve başa çıkmaya çalıştığı fakat futbol kadın taraftarlarınım stadyumdaki eril kültüre daha çok kabullendiği ve kadın basketbol taraftarlarının stadyum atmosferi ve lojistik konularında futbol kadın taraftarlardan farklı olarak daha çok etkilendiği sonucuna vardık. Bunu yanında her iki kadın taraftar gruba da cinsiyetlerinin taraftarlık kimliklerini etkilemediği kanısındayız.
Anahtar Kelimeler: Taraftarlık, toplumsal cinsiyet, kadın taraftarlar, hegemonik erkeklik

Abstract:
Objective: This research examines the phenomena of fans, which is characterized by a low level of growth, due to the underrepresentation of women in various sports sectors. The present study seeks to comprehend the encounters of women in football and basketball, both of which are renowned for their socially gendered framework.
Materials and Methods: A phenomenological research methodology has been used to thoroughly investigate the experiences of female supporters. For the research, a group of 22 women participated in a semi-structured in-depth interview, where they were asked a total of 17 questions. We applied content analysis based on thematic coding with Maxquda program.
Results: By content analysis we revealed several themes related to fans' experience, gender norms, tribune culture, and supportive identity. These themes include: 1) the definition of a fans, and the role of female fans; 2) emotions, experiences, and similarities and differences among fans; 3) most supporters, evidence of supportive identity, and the atmosphere of matches; 4) logistical aspects, male dominance, differences between sexes, and feminine identity.
Conclusion: We can say that both groups of female fans felt the masculine culture in the stadiums and tried to cope with it, but football female fans were more accepting of the masculine culture in the stadium. We concluded that female basketball fans were more affected by the stadium atmosphere and logistics than female soccer fans. Also, we have seen that the gender of both groups of female fans did not affect their fan identity.
Keywords: Fans, gender, female fans, hegemonic masculinity