Farklı tuzakların Afyonkarahisar ili Sultandağı ilçesinde kiraz ve elmalarda zarar yapan bakla zınnı (Epicometis (=Tropinota) Hirta (Poda) (Coleoptera:Scarabaeidae))'nın yakalanması üzerine etkisi
Effects of the different traps on of Epicometis (=Tropinota) Hirta (Poda) (Coleoptera:Scarabaeidae) harmful on apple and cherry trees district in Sultandaği province in Afyonkarahisar
Yazar: ALİ SAĞDAŞ
Danışman: PROF. DR. BÜLENT YAŞAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma 2009 yılında Afyon İli Sultandağı İlçesinde elma ve kiraz bahçelerinde ağaçların çiçeklerinde zarar yapan Epicometis hirta (Coleoptera:Scarabaeidae)'nın en fazla hangi tuzaklarla yakalanabileceğini saptamak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada mavi renkli tuzaklar (yapışkan tuzak, huni+su, leğen+su) kullanılmış ve içine trans-anethol (% 14), cinnamyl alkol (% 20), 2-propanol, 1,1-oxybis (% 20) ve dipropylene glycol (% 35) bulunan çekiciler yerleştirilmiştir.Çalışma 4 farklı yerdeki hem elma hem de kiraz bahçelerinde yürütülmüştür. Çalışma sonucunda yakalanan zararlı sayısı elma bahçeleri içinde en fazla 75 birey ile I nolu elma bahçesi olurken 2. sırayı toplam 57 birey ile III nolu elma bahçesi almıştır. Tüm elma bahçelerinde en fazla birey mavi renkli huni + cezbedici kullanılan tuzaklarda yakalanmıştır. Kiraz bahçelerinde ise ilk sırayı 1096 birey yakalanan III nolu kiraz bahçesi, 2. sırayı ise 157 birey yakalanan IV nolu kiraz bahçesi almıştır. Tüm kiraz bahçelerinde en fazla birey mavi renkli huni + cezbedici kullanılan tuzaklarda yakalanmıştır.Bahçelerde yakalanan baklazınnı'nın yapılan erkek ve dişi ayrımları sonucunda elma bahçelerinde eşey oranı; I ve III nolu elma bahçelerinde sırasıyla 0.44 ve 0.42 olarak bulunmuştur. Kiraz bahçelerinde ise bu oran, en fazla bireyin yakalandığı III nolu kiraz bahçesinde 0,26 olurken, 2. sırada bulunan IV nolu kiraz bahçesinde ise bu oran 0,23 olarak bulunmuştur.Elma bahçeleri içinde en fazla bireyin yakalanmasının ağaçların yaşına bağlı olduğu düşünülmektedir. Aynı sonuçlar kiraz ağaçlarından da elde edilmiştir.Sonuç olarak, özellikle küçük (7-9) yaştaki ağaçlarda çiçeklenme dönemlerinde, mavi renkli huni ile birlikte cezbedici maddenin kullanılması, bu dönemlerde ilaçlama yapılamayan bu zararlının kontrol altına alınmasında etkili bir biyoteknik yöntem olduğu düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Epicometis hirta, Afyonkarahisar, Sultandağı, biyoteknik yöntem, cezbedici, mavi huni

Abstract:
The study was conducted in 2009, to determine the most effective traps for capturing Epicometis hirta (Coleoptera:Scarabaeidae), a pest of cherry and apple trees in Sultandagı district of Afyon province. In this study blue plastic traps (Sticky trap, funnel plus water and large pan plus water) and also an atractant containing cinnamyl alcohol, trans-anethol, dipropylene glycol and 2-propanol, 1,1-oxybis as commertial prepreation were used. Study was carried out in both apple and cherry orchards in four different sellected sites.With a total number of 75 sampled beetles, most individuals were captured in first apple orchard site followed by third apple orchard site with 57 beetles. The highest number of beetles were captured by the blue funnel plus water traps with atractant in the apple orchards.With a total number of 1096 sampled beetles, most individuals were captured in the third cherry orchard site followed by forth cherry orchard site with 157 beetles. In the cherry orchards the highest number of beetles were captured by the blue funnel plus water traps with atractant.The sexual index were found in the first and third apple orchard sites as 0,42 and 0,44 and in the third and fourth cherry orchard sites 0,26 and 0,23, respectively.We suppose that the number of beetles captured in apple orcards depends on the age of trees. Also the same results was obtained from the cherry trees in third and fourth orchard sites.In conclusion, we propose that use of a blue funnel trap plus water together with an attractant is an effective biotechnical method for controlling harmful species of various trees when chemicals could be applied during blooming period.Key Words: Epicometis hirta, Afyonkarahisar, Sultandağı, biotechnical method, atractant, blue funnel