Siber güvenlik eğitiminin öğretmen adaylarının farkındalık, bilgi ve davranış düzeylerine etkisi
The effect of cyber security education on pre-service teachers' awareness, knowledge and behavior levels
Yazar: AYŞE ULUTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAMİ ACAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Bilgisayar eğitimi = Computer education ; Eğitim = Education ; Eş zamanlı çevrimiçi eğitim = Synchronous online education ; Farkındalık = Awareness ; Güvenlik = Security ; Siber güvenlik = Cyber security ; Öğrenme ortamı = Learning environment ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı eş zamanlı öğrenme ortamında verilen siber güvenlik eğitiminin öğretmen adaylarının siber güvenlik kazanım, farkındalık ve davranış düzeylerine etkisini ortaya koymak ve öğrencilerin öğrenme modeline yönelik tutumları ile eğitime ilişkin görüşlerinin incelenmesidir. Araştırmada açıklayıcı sıralı karma desen kullanılmış ve ilk aşamada nicel yöntem süreci ikinci aşamada ise nitel yöntem süreci gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu Adıyaman Üniversitesi, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi, Eğitim Fakülteleri, Sınıf Eğitimi bölümünde 1. sınıf düzeyinde eğitim gören 127 öğrenciden oluşmaktadır. Öğrenciler 67 deney ve 60 kontrol grubunda olmak üzere yansız olarak iki farklı gruba ayrılmıştır. Deney grubunda yer alan öğrencilere dersler eş zamanlı, kontrol grubundaki öğrencilere ise eş zamansız olacak şekilde gerçekleştirilmiştir. Uygulama 8 hafta sürmüş olup uygulama öncesi her iki grubun siber güvenlik kazanım, farkındalık ve davranış düzeylerini belirlemek amacıyla tüm öğrencilere ön test uygulanmıştır. Uygulama sonrası ön test aşamasında kullanılan ölçme araçları yeniden uygulanarak son test nicel verileri elde edilmiştir. Nicel verileri açıklamak ve eğitimi değerlendirmek amacıyla tüm öğrencilerden görüş alınarak nitel veriler elde edilmiştir. Uygulama bitiminden altı hafta sonra verilen eğitimin siber güvenlik kazanım, farkındalık ve davranış düzeylerine olan etkisini ölçmek amacıyla deney ve kontrol grubundaki öğrencilere kalıcılık testi uygulanmıştır. Uygulamadan sonra, eş zamanlı ve eş zamansız öğrenme modeline ilişkin tutum düzeyleri incelenerek, öğrencilerin uygulanan öğrenme modeline yönelik tutum düzeylerinin yüksek olduğu ve gruplar arası anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir.  Diğer nicel veriler analiz edildiğinde verilen eğitimin hem deney hem kontrol grubundaki öğrencilerin siber güvenlik kazanım, farkındalık ve davranış puanlarını artırdığı görülmüştür. Artışların deney grubunda yer alan öğrencilerin lehine olduğu belirlenmiştir. Benzer şekilde kalıcılık etkisi bulgularına göre verilen eğitimin uygulama sonrası etkisinin deney ve kontrol grubu öğrencilerinin siber güvenlik kazanım, farkındalık ve davranış düzeyleri üzerindeki olumlu etkisinin devam ettiği sonucu elde edilmiştir. Nitekim nitel bulgular da nicel sonuçları desteklemektedir. Nitel bulgulara göre hem deney hem de kontrol grubundaki öğrenciler eğitim sayesinde siber güvenlik konusuyla ilgili bilgilendiklerini, farkındalık kazandıklarını ve günlük yaşamada siber güvenliği sağlamaya yönelik davranışlarda bulunduklarını belirtmiştir. Her iki gruptaki öğrenciler farkındalık kazanmaları ve bilgilenmeleri için eğitimin diğer kullanıcılar ve öğrencilere de verilmesini önermiştir. Bu bulgulara göre eş zamanlı ve eş zamansız öğrenme modeli kullanılarak verilen siber güvenlik eğitiminin öğrencilerin siber güvenlik kazanım, farkındalık ve davranışlarına olumlu etkisinin olduğu ifade edilebilir. Araştırma sonunda elde edilen bulgulara göre uygulamaya ve araştırmaya yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to examine the effects of cyber security education given in a synchronous learning environment on the cyber security achievement, awareness and behavior levels of teacher candidates, students' attitudes towards learning model and students' views on education. Explanatory sequential mixed design was used as the research method, and the quantitative method process was used in the first stage and the qualitative method process was carried out in the second stage. The study group of the research consists of 127 first grade students studying in Adıyaman University, Burdur Mehmet Akif Ersoy University and Gazi University, Faculty of Education, Department of Classroom Education. Participants were randomly divided into two different groups, 67 in the experimental group and 60 in the control group. The lessons were held simultaneously for the students in the experimental group and asynchronously for the students in the control group. The training lasted for 8 weeks, and a pre-test was applied to all participants in order to determine the cyber security acquisition, awareness and behavior levels of both groups before the cyber security training. After the training, the measurement tools used in the pre-test phase were reapplied and the post-test quantitative data were obtained. Qualitative data were obtained by taking the opinions of all the participants in order to explain the quantitative data and to evaluate the training. Six weeks after the training, a permanence test was applied to the students in the experimental and control groups in order to measure the permanence effect of the training on the cyber security achievement, awareness and behavior levels. After the application, the attitude levels towards the synchronous and asynchronous learning model were examined and it was determined that the students' attitude levels towards the applied learning model were high and there was no significant difference between the groups. When other quantitative data were analyzed, it was seen that the training provided increased the cyber security achievement, awareness and behavior scores of students in both the experimental and control groups. It was determined that the increases were in favor of the students in the experimental group. Similarly, according to the findings of the permanence effect, it was concluded that the post-application effect of the training provided continued to have a positive effect on the cyber security achievement, awareness and behavior levels of the experimental and control group students. As a matter of fact, qualitative findings also support quantitative results. According to the qualitative findings, the students in both the experimental and control groups stated that they were informed about the subject of cyber security, gained awareness and acted towards providing cyber security in daily life under favor of the training. The students in both groups suggested that the training should be given to other users and students in order to gain awareness and be informed. According to these findings, it can be stated that the cyber security education given using the synchronous and asynchronous learning model has a positive effect on the cyber security achievement, awareness and behavior of the students. According to the findings obtained at the end of the research, suggestions were made for implementation and research.