İlk atak multipl skleroz hastalarında antioksidan olarak, kan ve bos paraoksonaz düzeylerinin araştırılması /
Yazar: AYŞEGÜL AKYÜZ
Danışman: DR. HAFİZE NALAN GÜNEŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Enzimler = Enzymes ; Merkez sinir sistemi hastalıkları = Central nervous system diseases ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Paraoksonaz = Paraoxonase ; Serebrospinal sıvı = Cerebrospinal fluid

Özet:
GİRİŞ-AMAÇ: 
Multipl skleroz (MS) enflamasyon, demyelinizasyon ve akson hasarı ile karakterize otoimmün santral sinir sistemi hastalığıdır.  Etyolojisinde genetik, çevresel ve immünolojik faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir. Oksidatif stresin MS'in patojenezinde ve inflamatuar olaylarda rol oynadığı bilinmektedir. Ayrıca, MS'de azalmış hücresel antioksidan savunma sistemi aksonal hasarın artmasına katkıda bulunabilir. İnsan serum paraoksonaz (PON) enzimi HDL ile ilişkili, antioksidan fonksiyona sahip olduğu kabul edilen bir enzimdir.  Multipl skleroz hastalarında PON aktivitesi ile ilgili yapılmış çalışmalarda birbirinden farklı sonuçlar saptanmıştır.  Bu çalışmada MS hastaları ile kontrol grupları arasında antioksidan olarak serum ve BOS  PON seviyesinin araştırılması, tedaviye antioksidan düzeyde yanıtın değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
GEREÇ-YÖNTEM
Çalışmamızda; ilk atak ile başvuran ve yeni tanı almış multipl skleroz hastalarının serumlarındaki PON düzeyi sağlıklı kontrol grubundaki serum PON düzeyleri ile karşılaştırıldı. Multipl skleroz hastalarının 13 tanesine klinik, lezyon yükü ve lezyon lokalizasyonlarına bakılarak interferon tedavisi başlandı. 3 ay sonra, hastalar remisyondayken serum kontrolü alınarak paraoksonaz değerleri ölçüldü. Ayrıca MS hastalarından alınan BOS ile idiyopatik intrakranial hipertansiyon (İİH) hastalarından alınan BOS materyallerinde PON düzeyi kıyaslandı.
BULGULAR
Çalışmaya dahil edilen 30 MS hastası ile 30 sağlıklı kontrol grubu serumları kıyaslandığında; cinsiyet, kan total kolesterol, HDL, LDL ve ürik asit düzeyleri benzerdi. MS hastalarının yaş, BKİ, trigliserit ve kan PON düzeyleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti.  MS hastalarıyla İİH hastaları arasında BOS PON düzeyi kıyaslandı ve istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. 30 MS hastasının 13'ünün 3 aylık immünmodülatuar tedavi sonrası kan PON değerleri değerlendirildi. Buna göre; bu 13 hastanın tedavi öncesi ve tedavi sonrası arasında kan PON değeri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı.


SONUÇ
Multipl skleroz ve sağlıklı kan kontrol grubu arasında bakılan serum PON düzeyleri kontrol grubuna göre MS'lerde daha yüksek saptanmıştır. Hastalığın erken evrelerinde artmış oksidatif strese kompansatuar yanıt olarak PON seviyelerinin yüksek seyrettiğini düşündürmüştür. Multipl skleroz hastaları ile İİH hastalarında BOS PON seviyeleri karşılaştırıldı ve istatistiksel anlamlı faklılık saptanmadı. Tedavi öncesi ve tedavi sonrası serum PON değerleri kıyaslanan MS hastalarında İstatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamasına rağmen tedavi sonrası serum PON değerlerinde artış saptandı, tedavi öncesi: 160.8 IU/ml, tedavi sonrası: 178,9 IU/ml idi.  Bu sonuç da interferon tedavisinin, antioksidasyonu artırarak, oksidatif strese karşı hücreleri koruyabileceğini düşündürtmüştür.

Abstract:
GİRİŞ-AMAÇ: 
Multipl skleroz (MS) enflamasyon, demyelinizasyon ve akson hasarı ile karakterize otoimmün santral sinir sistemi hastalığıdır.  Etyolojisinde genetik, çevresel ve immünolojik faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir. Oksidatif stresin MS'in patojenezinde ve inflamatuar olaylarda rol oynadığı bilinmektedir. Ayrıca, MS'de azalmış hücresel antioksidan savunma sistemi aksonal hasarın artmasına katkıda bulunabilir. İnsan serum paraoksonaz (PON) enzimi HDL ile ilişkili, antioksidan fonksiyona sahip olduğu kabul edilen bir enzimdir.  Multipl skleroz hastalarında PON aktivitesi ile ilgili yapılmış çalışmalarda birbirinden farklı sonuçlar saptanmıştır.  Bu çalışmada MS hastaları ile kontrol grupları arasında antioksidan olarak serum ve BOS  PON seviyesinin araştırılması, tedaviye antioksidan düzeyde yanıtın değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
GEREÇ-YÖNTEM
Çalışmamızda; ilk atak ile başvuran ve yeni tanı almış multipl skleroz hastalarının serumlarındaki PON düzeyi sağlıklı kontrol grubundaki serum PON düzeyleri ile karşılaştırıldı. Multipl skleroz hastalarının 13 tanesine klinik, lezyon yükü ve lezyon lokalizasyonlarına bakılarak interferon tedavisi başlandı. 3 ay sonra, hastalar remisyondayken serum kontrolü alınarak paraoksonaz değerleri ölçüldü. Ayrıca MS hastalarından alınan BOS ile idiyopatik intrakranial hipertansiyon (İİH) hastalarından alınan BOS materyallerinde PON düzeyi kıyaslandı.
BULGULAR
Çalışmaya dahil edilen 30 MS hastası ile 30 sağlıklı kontrol grubu serumları kıyaslandığında; cinsiyet, kan total kolesterol, HDL, LDL ve ürik asit düzeyleri benzerdi. MS hastalarının yaş, BKİ, trigliserit ve kan PON düzeyleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti.  MS hastalarıyla İİH hastaları arasında BOS PON düzeyi kıyaslandı ve istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. 30 MS hastasının 13'ünün 3 aylık immünmodülatuar tedavi sonrası kan PON değerleri değerlendirildi. Buna göre; bu 13 hastanın tedavi öncesi ve tedavi sonrası arasında kan PON değeri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı.


SONUÇ
Multipl skleroz ve sağlıklı kan kontrol grubu arasında bakılan serum PON düzeyleri kontrol grubuna göre MS'lerde daha yüksek saptanmıştır. Hastalığın erken evrelerinde artmış oksidatif strese kompansatuar yanıt olarak PON seviyelerinin yüksek seyrettiğini düşündürmüştür. Multipl skleroz hastaları ile İİH hastalarında BOS PON seviyeleri karşılaştırıldı ve istatistiksel anlamlı faklılık saptanmadı. Tedavi öncesi ve tedavi sonrası serum PON değerleri kıyaslanan MS hastalarında İstatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamasına rağmen tedavi sonrası serum PON değerlerinde artış saptandı, tedavi öncesi: 160.8 IU/ml, tedavi sonrası: 178,9 IU/ml idi.  Bu sonuç da interferon tedavisinin, antioksidasyonu artırarak, oksidatif strese karşı hücreleri koruyabileceğini düşündürtmüştür. 
(ingilizce özet daha sonra doldurulucaktır)