Iraklı annelerin çocukluk dönemi hastalıklarında uyguladığı geleneksel yöntemlerin belirlenmesi
Determination of traditional methods applied by Iraqi mothers for childhood diseases
Yazar: MUSTAFA ISMAEL ALI AL-AZZAWI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURDAN AYMELEK ÇAKIL
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-çocuk hemşireliği = Maternal child nursing ; Ana-çocuk sağlığı = Maternal-child health ; Geleneksel farmakoloji = Ethnopharmacology

Özet:
Irak çok uluslu toplumsal yapıya sahip geleneksel bir bir Ortadoğu ülkesidir. Çocuk ve kadın nüfusunun fazla olması ve eyalet sisteminin getirdiği bölgesel farklılıklar ve az gelişmişlik nedeni ile geleneksel uygulamaların anne ve çocuklarda sık uygulandığı tahmin edilmektedir. Bu çalışma Iraklı annelerin çocukluk dönemi hastalıklarında uyguladığı geleneksel yöntemlerin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Diyala Valiliği'nde bulunan Al-Batool Kadın ve Çocuk Eğitim Hastanesi'nde acil servisler ve yatan hasta servislerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın evren ve örneklemi Diyala merkezine kayıtlı kadınları içerecek şekilde planlanmıştır. Bu doğrultuda, araştırma topluluğu Diyala şehir merkezindeki 20 ila 49 yaşları arasındaki 384 kadından oluşmaktadır. Araştırmanın verileri araştırmacının literatüre göre oluşturduğu veri toplama formu ile toplanmıştır. Anneye ait bazı demografik bilgiler ve çocuklarda sık görülen rahatsızlıklara yönelik 10 sorunun, çoktan seçmeli ve açık uçlu yanıtlarının yüzde ve sayı olarak değerlendirmesi yapılmıştır. Araştırmaya katılan annelerin % 33'ünün yaşı 35 yaş üzerinde, %75,4'ünün medeni halinin evli, %68,6'sının kent merkezinde yaşadığı, %7,6'sının 1 veya 2 çocuğunun öldüğü, %5,8'inin daha önce düşük yaptığı , %42,7'sinin 3 ve üzerinde yaşayan çocuğu olduğu saptanmıştır. Iraklı annelerin kullandığı geleneksel yöntemlere bakıldığında; %55,5'i çocuğun ateşi yükseldiğinde soğuk duş yaptırmayı ve %43,5'i çocuğun ağrısı olduğunda en yakın sağlık merkezine veya hastaneye gitmeyi, %60,7'si çocuğun kabızlığı varsa daha fazla su içmesini sağlamayı, %61,0'ı çocuğu ishal olursa sıcak bir şeyin üzerinde oturmasını sağlamayı, %52,1'i çocuğun diş çıkarması gecikirse çocuğa hurma, şeker veya bal vermeyi, %52,9'u çocuk üşütürse çocuğu iyi ısıtmayı, %62,0'çocuğun öksürüğü varsa sıcak sıvılar tüketmesini sağlamayı, %41,4'ü çocuk sarılık olursa çocuğu ışığa ve güneşe maruz bırakmayı, %42,1'i çocukta kulak enfeksiyonu varsa soğuk veya sıcak kompres kullanmayı, %30,6'sı çocuğun gözü enfeksiyon kaptıysa eyeliner kullanmayı tercih ettiğini belirtmiştir. Katılımcıların çoğunun bitkisel karışımları geleneksel tedavi için kullandığı görülmüştür. Anneler tarafından adaçayı (%10.56), fesleğen (%7.5), pekmez (%8.86), soğan (%5.00) söğüt ağacı yaprağı ve zencefil-bal-limon karışımı (%11.67), okaliptus yağı (%2.22), kurtboğanı bitkisi (%7.78), gülsuyu ve çay (%15.28) bitkileri tercih edilmektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda hemşirelik bakımında kanıta dayalı uygulamaların öneminin vurgulanması ve annelerin geleneklerin bilgeliğini modern tıbbın faydaları ile birleştirerek, kültürel ve tıbbi standartları karşılayan kapsamlı bir bakım sunulması önerilir.

Abstract:
Iraq is a traditional Middle Eastern country with a multinational social structure. It is estimated that traditional practices are frequently applied to mothers and children due to the large number of children and women population, regional differences brought about by the state system and underdevelopment. For this reason, this study was carried out to determine the traditional methods used by Iraqi mothers in childhood diseases. The research was carried out in the emergency department, inpatient service and intensive care unit of Al-Batool Women and Children Teaching Hospital in Diyala Governorate. The population and sample of the study was planned to include women registered in Diyala center. In this regard, the research population consists of 384 women between the ages of 20 and 49 in Diyala city center. The data of the study was collected with the data collection form created by the researcher according to the literature. The percentage and number of multiple-choice and open-ended answers to 10 questions regarding some demographic information about the mother and common disorders in children were evaluated. It was determined that 33% of the mothers participating in the study were over 35 years of age, 75.4% were married, 68.6% lived in the city center, 7.6% had 1 or 2 children die, 5.8% had miscarriages. Additionally, it was determined that 42.7% percent of mothers had 3 or more living children. When we look at the traditional methods used by Iraqi mothers; 55.5% recommend taking a cold shower when the child's fever rises, 43.5% go to the nearest health center or hospital when the child has pain, 60.7% prefer to that if the child is constipated, they should drink more water. 61.0% recommend having the child sit on something warm if child has diarrhea. 52.1% of them prefer to give dates, sugar or honey to the child if teething is delayed. 52.9% stated that they prefer to good heating in case the child has a cold, 62.0% prefer to that if the child has a cough, they should ensure that child consume hot liquids. 41.4% prefer to that if the child has jaundice, they should expose the child to light and sun. 42.1% stated that they prefer to use cold or hot compresses if the child has an ear infection, 30.6% prefer to use eyeliner if the child's eye is infected. It was observed that most of the participants used herbal mixtures for traditional treatment. Sage (10.56%), basil (7.5%), molasses (8.86%), onion (5.00%), willow tree leaf and ginger-honey-lemon mixture (11.67%) were used by mothers, eucalyptus oil (2.22%), wolfsbane plant (7.78%), rose water and tea (15.28%) plants are preferred. In line with these results, the importance of evidence-based practices in care is emphasized and it is recommended that parents provide comprehensive care that meets cultural and medical standards by combining the wisdom of traditions with the benefits of modern medicine.