Sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersi kapsamında çevre olanaklarından yararlanabilme düzeyleri: Burdur örneği
The levels of classroom teachers? being able to benefit from the environmental opportunities within the scope of the social sciences course: Burdur example
Yazar: DERYA CAN
Danışman: DR. MUSTAFA KEMAL ÖZTÜRK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Burdur = Burdur ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Çevre bilgisi = Environmental knowledge ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Sosyal bilgiler dersinde öğretmenlerin çevre olanaklarından yararlanabilme düzeylerini belirlemeyi amaçlayan bu araştırma tarama modelinde desenlenmiş olup nicel ve nitel veri toplama yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2010-2011 eğitim-öğretim yılında Burdur il merkezindeki ilköğretim okullarında görev yapmakta olan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmada evrenin tamamına ulaşılmaya çalışılacağından örneklem tayinine gidilmemiştir. Araştırmanın diğer aşamasını oluşturan nitel boyutunda, örneklemin belirlenmesinde maksimum çeşitlilik örneklemesinden yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutuna ilişkin verilerin toplanmasında Öğretmenlerin Çevre Olanaklarından Yararlanabilme Düzeylerini Belirleme Anketi, nitel boyutuna ilişkin verilerin toplanmasında ise Öğretmen Görüşme Formu kullanılmıştır.Araştırmadan elde edilen verilerin çözümlenmesinde SPSS paket programından yararlanılmıştır. Sınıf öğretmenlerin çevre olanaklarından yararlanabilme düzeylerinde cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek amacıyla bağımsız gruplar için t testi, mesleki kıdem ve mezuniyet durumu değişkenleri açısından yapılan karşılaştırmalarda tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Farklılığın belirlendiği durumlarda da, farklılığın hangi gruplar arasında gerçekleştiğini ortaya koymak için Scheffe testi uygulanmıştır.Elde edilen bulgular doğrultusunda, sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersi kapsamında çevre olanaklarından yararlanabilme düzeylerinin ?cinsiyet?, ?mesleki kıdem? ve ?mezuniyet durumu? değişkenlerine göre farklılaşma durumları ortaya konulmuştur. Bu bulgular doğrultusunda sınıf öğretmenlerinin yaşadıkları yerin doğal ve kültürel çevre özelliklerini dikkate alarak ders planı hazırlama düzeylerinin eğitim enstitüsü-lisans tamamlama mezunu öğretmenlerin lehine olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kurum ve kuruluşların yetkililerini ilgili ünitelerde derslere davet etme etkinliğinden ise erkek öğretmenler bayan öğretmenlere oranla daha çok yararlanmaktadır. Öğretim sürecinde kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere oranla güvenlik problemlerinin etkisinde daha fazla kaldıkları sonucuna ulaşılırken, mesleki kıdemin azalmasına bağlı olarak bu problemin etkisi artmaktadır. Araştırmanın bulgularından elde edilen sonuçlar doğrultusunda öğretmenlerin görüşlerine de başvurularak araştırma bulguları kapsamlı bir şekilde tartışılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
This research, which aims to determine the levels of the classroom teachers? being able to benefit from the environmental opportunities in the social sciences course, was figured in screening model, and quantitative and qualitative data collection methods were used together in this research. The research population consists of classroom teachers working at the primary schools in the center of Burdur in the academic year of 2010-2011. As the aim was to reach all of the research population, the determination of sampling was not carried out. In the qualitative size constituting the other phase of research, the maximum variety sampling was used in the determination of sampling. In collecting data related to quantitative dimension of research, the questionnaire of The Survey of Determining the Levels of the Classroom Teachers? Being Able to Benefit from the Environmental Opportunities was used and in collecting data related to qualitative size of the research, the form of The Teacher Interview was used.In the analysis of the research data, the SPSS packet program was used. To determine whether there was a meaningful difference according to variable of gender in the levels of the classroom teachers? being able to benefit from the environmental opportunities, T-test was used for independence groups. On the other hand, One-way Analysis of Variance (ANOVA) was used for occupational seniority and graduation state. In states in which difference was determined, the test of Scheffe was applied to demonstrate in which groups the difference occurred.The findings of the research showed that the changing states of the levels of classroom teachers? being able to benefit from the environmental opportunities within the scope of the social sciences course changed according to variables of ?gender, occupational seniority and graduation state?. In line with the findings, it was reached that the levels of classroom teachers? preparing lesson plan considering natural and cultural environmental properties of place they live in were in favour of the teachers who graduated from education institute or license. Compared to the female teachers, the male teachers benefit more from the activity of inviting the authorities of institutions and organizations in related units. Although it was reached that female teachers were affected by the security problems in the process of teaching more than male teachers, the effect of this problem increases depending on the decrease of occupational seniority. In line with the results obtained from the findings, the opinions of the teachers were referred and the results were tried to be argued comprehensively.