Yükseköğretim kurumlarında öğretim elemanlarının öğretim performansını değerlendirme yöntemleri ?öğretim elemanı ve ders değerlendirme anketlerinin değerlendirilmesi?
Methods of lecturers? instruction performance evaluation in higher education institutions ?the evaluation of lecturer and course evaluation questionaires?
Yazar: ORHAN ÇİMEN
Danışman: DOÇ. DR. NURDAN KALAYCI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Ders değerlendirme = Course evaluation ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Yükseköğretim kurumları = Higher education institutions ; Öğretim = Teaching ; Öğretim elemanları = Instructors ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu çalışma, yükseköğretim kurumlarında öğretim elemanlarının öğretim performansını değerlendirme amacıyla kullanılan ?Öğretim Elemanı ve Ders Değerlendirme Anketleri?nin eğitim programının boyutları, anket hazırlama teknikleri açısından incelenerek üniversitelerde kullanılabilecek örnek bir anket geliştirilmesi ve bu anketin çeşitli değişkenlerle olan (alan türü, akademik başarı durumu, cinsiyet, sınıf düzeyi ve dersi tekrar alma durumu) ilişkisi incelenmiştir.Bu araştırma betimsel türde olup, tarama modelinde desenlenmiştir. Türkiye'de 32 üniversitenin öğretim elemanlarını ve dersi değerlendirme amacıyla öğrencilerin görüşlerinin alındığı 35 adet anket programın boyutlarına ve anket hazırlama tekniklerine uygunluğuna göre içerikleri analiz edilmiştir.Araştırmacı tarafından geliştirilen anketin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması 2008?2009 öğretim yılı güz döneminde Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi 4. sınıf Resim-İş, Biyoloji ve Türkçe eğitimi anabilim dallarında öğrenim gören 84 öğrenci ile pilot uygulama yapılmıştır. Anketin güvenilirliği için Cronbach Alfa katsayısı, geçerlilik için ise faktör analizi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizleri yapılarak, anket son halini almıştır.Asıl uygulama ise, Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesinde 2009-2010 öğretim yılında; Matematik, Biyoloji, Fizik, Felsefe, Tarih, Türkçe, Resim ve Müzik Eğitimi Anabilim Dallarında öğrenim gören 407 III. ve IV. sınıf öğrencisine Öğretim Elemanı ve Ders Değerlendirme Anketi uygulanarak yapılmış ve anketlere öğrencilerin verdiği puanlara etki eden değişkenler incelenmiştir. Toplanan veriler t- testi ve ANOVA ile çözümlenmiştir.Elde edilen bulgular, öğretim elemanını ve dersi değerlendirme amacıyla üniversitelerin uyguladığı anketlerin programın özellikle eğitim durumu boyutuyla ilgili olduğu, anket maddelerinin %21'inin anket hazırlama tekniklerine uymadığı belirlenmiştir. Sosyal alanındaki anabilim dallarında öğrenim gören öğrenciler, güzel sanatlar alanındaki anabilim dallarında öğrenim gören öğrencilere göre, öğretim elemanlarına daha yüksek puan verdiği saptanmıştır. Dersi tekrar alan öğrencilerin, anketteki ders değerlendirme ile ilgili maddelere, dersi ilk kez alanlara göre daha düşük puan verdiği tespit edilmiştir.Üniversitelerde kullanılan ve kullanılacak olan öğretim elemanı ve ders değerlendirme anketlerinin geçerliği ve güvenirliği sağlanmış olması gerekmektedir.

Abstract:
This study makes an attempt at examining the ?Questionaires of Lecturer and Course Evaluation? employed in institutions of higher education so as to evaluate lecturers? teaching performance in higher education institutions in terms of dimensions of educational programmes and questionaire preparation, and thus developing a sample questionaire for use in universities and studying the correlations of such a questionaire with several variables (such as the type of field, state of academic achievement, gender, grade level and taking a course again).This is a descriptive study and is based on a review model. 35 questionaires which had been designed so as to evaluate the lecturers and courses in 32 Turkish universities through students? views were put to content analysis in terms of the dimensions of the programmes and conformity to questionaire preparation techniques.In order to the reliability and validity study of the questionaire that was developed by the researcher, a sample application is made with 84 fourth year students attending the Art, Biology and Turkish Language Teaching departments of Gazi University Gazi Faculty of Education in the 2008-2009 academic year. Cronbach Alpha coefficient was used for reliability whereas factor analysis was utilised for validity. The data obtained were analysed, and thus the questionaire was given the final shape.The actual application was performed with 407 third and fourth year students of Mathematics Teaching, Biology Teaching, Physics Teaching, Philosophy Teaching, History Teaching, Turkish Teaching, Art Teaching and Music Teaching departments of Gazi University Gazi Faculty of Education in the 2009-2010 academic year by giving them a Questionaire of Lecturer and Course Evaluation; and variables influential in students? rating were analysed. The data obtained were then analysed through the t-test and ANOVA.The research findings demonstrated that the questionaires prepared by universities were related to educational states of the programmes in particular, and that 21% of the questionaire items did not conform to questionaire preparation techniques. Moreover, it was also found that students studying a branch in Social Sciences assigned higher scores to lecturers than those studying a branch in Fine Arts did. It was also found that students taking a course for the second time assigned lower scores to the items concerning course evaluation than those taking the course for the first time did.It is a must that questionaires of lecturer and course evaluation currently used or to be used in universities should attain reliability and validity.