Yeni bir yenidoğan ağız tanılama aracının geliştirilmesi ve önceden geliştirilmiş bir yenidoğan ağız bakımı risk değerlendirme aracının geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi
Development of a new newborn oral health assessment tool, investigation of validity and reliabilty of a pre-developed newborn oral care risk assessment tool
Yazar: SULTAN DURAN
Danışman: PROF. DR. HATİCE YILDIRIM SARI
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağız = Mouth ; Ağız sağlığı = Oral health ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Yoğun bakım ihtiyacı olan yenidoğanların maruz kaldıkları girişimler, oral kavitelerinde farklı mikroorganizma kolonizasyonuna yol açabilmektedir. Sistemik enfeksiyona kadar ilerleyebilecek olan bu durum yenidoğan morbidite ve mortalite riskini doğurmaktadır. Bu noktada yenidoğanların etkin ağız bakımı alması önem kazanmaktadır ancak ağız bakımına yönelik bir ölçek ve form bulunmaması ağız bakım standardizasyonu ve kanıta dayalı uygulamalar geliştirmeyi engellemektedir. Bu tez çalışmasıyla, yenidoğanların ağız bakım gereksinimlerini değerlendirmek için Yenidoğan Ağız Tanılama Ölçeği'nin geliştirilmesi ve Yenidoğan Ağız Bakımı Risk Değerlendirme Aracının ülkemiz için geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırma bir üniversite hastanesinin 1.,2. ve 3. düzey yoğun bakımında yürütülmüştür. Literatür ve klinik gözlemlere dayanarak geliştirilen Ağız Tanılama Aracı ve 3 dil uzmanı tarafından çeviri- geri çevirisi gerçekleştirilen Ağız Bakımı Risk Değerlendirme Aracı uzman görüşüne sunulmuştur. Çalışmaya dahil edilen 21 bebek gündüz ve gece diliminde gözlenmiştir, toplamda 504 gözleme ulaşılmıştır. Araçların geçerlik-güvenirliğine ilişkin Davis Tekniği'ne göre kapsam geçerlik indeksi,  Tukey Toplanabilirlik Varyans Analizi, Hotelling T2 testi yapılmıştır; madde istatistikleri verilmiştir ve Kuder-Richardson 20 değeri hesaplanmıştır.
Bulgular: Ağız Tanılama Aracı'nın Kuder-Richardson 20 değeri 0,750, Ağız Bakımı Risk Değerlendirme Aracı'nın Kuder-Richardson 20 değeri 0,739 olarak bulunmuştur. Her iki ölçek için Hotelling's T2 Testi ile tepki yanlılığı olmadığı, Tukey Toplanabilirlik Testi sonucuna göre toplanamaz özellikte olduğu görülmüştür. 
Sonuç: Ölçekler Kuder-Richardson 20 değerlerine göre güvenilir ancak Tukey Toplanabilirlik Testi'ne göre maddelerin toplanamaz olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Objective: The attempts, which intensive care needed newborns are exposed to, might cause a diversified colonization of microorganism in their oral cavities. This case situation might proceed up to systemic infection and pose a risk of neonatal morbidity and mortality. At this point it gains importance for neonatals to have effective oral care, however the absence of a scale and form for oral care prevents standardisation of oral care and develop evidence-based practises. This thesis study is intended to develop a new newborn oral health assessment tool in order to evaluate newborns oral care requirements and to investigate validity and reliability of a pre-developed newborn oral care risk assestment tool.
Method: This research was conducted in level 1, 2 and 3 intensive care units of a university hospital. Oral Assessment Tool developed based on literature and clinical observation and Oral Care Risk Assessment Tool translated by 3 linguists were presented to expert opinion. 21 newborns included in the study were observed in the day and night period and total observation count was 504. Content validity index, Tukey's Test of Additivity, Hotelling's T2 Test were made for validity and reliability of the tools. Item statistics and value of Kuder-Richardson 20 were reported.
Results: The Kuder-Richardson 20 value of oral assessment tool was measured 0,750 and Kuder-Richardson 20 value of oral care risk assestment tool was measured 0,739. For both scales, it was observed that there was no response bias with Hotelling's T-Squared Distribution and the items were unaddible according to the result of Tukey's Test of Additivity.
Conclusion: According to Kuder-Richardson 20 values the scales are reliable, however the items were found unaddible according to Tukey's Test of Additivity