Akut bronşiyolit nedeniyle hastaneye yatırılan çocuklarda Bordetella pertussis sıklığı ve klinik tabloya etkisi
Prevalence and effect on the clinical picture of Bordetella pertussis in children hospitalized with acute bronchiolitis
Yazar: EMILIYA EFENDIYEVA
Danışman: PROF. DR. ERGİN ÇİFTCİ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Bordetella pertussis = Bordetella pertussis ; Bronşiyal hastalıklar = Bronchial diseases ; Bronşiyolit = Bronchiolitis ; Enfeksiyon = Infection ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Boğmaca, gram negatif kokobasil olan Bordetella pertussis'in neden olduğu küçük bebeklerde yüksek morbidite ve mortalite ile seyir eden aşı ile önlenebilir endemik bir hastalıktır. Son yıllarda yüksek aşılama programı uygulanan ülkelerde bile boğmaca vakalarında artış bildirilmiştir. Respiratuar sinsityal virüs veya influenza gibi diğer solunum yolu patojenlerinin eşlik ettiği hastalarda boğmacanın teşhisi zor olabilir. Bu hastalarda, boğmacanın akut solunum yolu belirtileri bronşiyolit veya diğer nonspesifik akut solunum yolu enfeksiyonu belirtileri ile örtüşebilir. Bu çalışmada akut bronşiyolit nedeniyle hastaneye yatırılan çocuklarda etken olarak Bordetella pertussis sıklığının saptanması, varlığının klinik ve laboratuar özelliklere etkisinin araştırılması hedeflenmiştir.
Materyal ve metod: Bu çalışmaya Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Servisine, Ocak 2012 ile Aralık 2015 arasında, akut bronşiyolit tanısıyla yatırılan hastalardan, yaşı 24 ay ve altında olan ve solunum yolu sekresyonunda PCR incelemesi ile hem virüsler hem de bakterilerin araştırıldığı hastalar dahil edildi. Hastaların dosyalarından geriye yönelik demografik veriler, klinik belirti ve bulgular, laboratuar bulguları ve klinik izlem bulgularına ait veriler alındı.
Bulgular: Araştırma döneminde akut bronşiyolit tanısıyla yatırılan 847 hastadan solunum yolu sekresyonunda PCR incelemesi ile hem virüs hem de bakteri araştırılması yapılmış 380 hasta saptandı. Bu hastaların 326'sında (%85.8) solunum yolu PCR panelinde en az bir viral ve/veya bakteriyel solunum yolu etkeni pozitif olarak saptandı. Respiratuar sinsityal virüs A/B, rhinovirüs, parainfluenza virüs, adenovirüs, bocavirüs ve metapneumo virüs A/B, sırasıyla, en sık saptanan viral etkenlerdi. Bordetella pertussis pozitifliği yalnızca 5 hastada (%1,5) saptadı. Bordetella pertussis pozitif olan hastaların hepsinde, rhinovirüs (n=2), influenza A (n=1), coronavirüs OC43 (n=1), RSV A/B (n=1) gibi bir virüsün eşlik ettiği saptandı. Bordetella pertussis pozitifliğinin hastalarda anlamlı bir klinik veya laboratuvar farklılığa neden olmadığı görüldü.
Sonuç: Bordetella pertussis bronşiyolit nedeniyle hastaneye yatırılan hastalarda nadir bir patojendir. Kısmen aşılanan bebeklerde boğmacanın klinik bulguları atipik olabilir ve bir solunum virüsü ile birlikte eşzamanlı bulaşma, boğmaca tanısı koymada ilave bir zorluk oluşturabilir. Bordetella pertussis saptanması hastaların karantina altına alınması ve etkene uygun antibiyotik tedavi verilmesi açısından önemlidir.

Anahtar kelimeler: Bordetella pertussis, akut bronşiyolit

Abstract:
Objective: Whooping cough is an endemic disease with high morbidity and mortality that is caused by gram-negative coccobacilli Bordetella pertussis which can be prevented by vaccination in infants. Increases in pertussis cases have been reported even in countries with high vaccination programs in recent years. It may be difficult to diagnose whooping cough in patients with respiratory-tract infections including respiratory syncytial virus or influenza. In these patients, acute respiratory symptoms of whooping cough may overlap with bronchiolitis or other nonspecific acute respiratory tract infections. In this study, we aimed to determine the frequency of Bordetella pertussis as an etiologic factor in children hospitalized for acute bronchiolitis and to investigate the effect of its presence on clinical and laboratory characteristics.
Materials and methods: This study included patients who were admitted to Ankara University Faculty of Medicine, Pediatric Infectious Diseases Service with acute bronchiolitis diagnosis, with age of 24 months and under, in whom both viruses and bacteria were investigated in respiratory secretion with PCR between January 2012 and December 2015. Demographic data, clinical symptoms and findings, laboratory findings and clinical follow-up data were collected retrospectively from the patients' files.
Findings: In the study period; total 380 patients, in whom both viruses and bacteria were investigated in respiratory secretion with PCR, were detected among 847 patients admitted with acute bronchiolitis diagnosis. In 326 (85.8%) of these patients, at least one viral and/or bacterial respiratory tract pathogen was detected as positive in the respiratory tract PCR panel. Respiratory syncytial virus A/B, rhinovirus, parainfluenza virus, adenovirus, bocavirus and metapneumo virus A/B were the most frequent viral agents. Bordetella pertussis positivity was detected in only 5 patients (1.5%). It was found that all patients with positive Bordetella pertussis were accompanied by a virus such as rhinovirus (n = 2), influenzae (n = 1), coronavirus OC43 (n = 1), RSV A/B (n=1). Bordetella pertussis positivity did not cause significant clinical or laboratory differences in the patients.
Conclusion: Bordetella pertussis is a rare pathogen in patients hospitalized for bronchiolitis. In partially vaccinated infants, the clinical manifestations of whooping cough can be atypical and simultaneous transmission with a respiratory virus can create additional difficulty in setting up pertussis diagnosis. Detection of Bordetella pertussis is important in terms of quarantining patients and providing appropriate antibiotic treatment.
Keywords: Bordetella pertussis, acute bronchiolitis