Kavramsal açıdan istihbarat ve yardımcı istihbarat elemanının önemi
Intelligence?ın the conceptual framework and the ımportance of "ınformants"
Yazar: RECEP GÜVEN
Danışman: PROF. DR. HASAN HÜSEYİN ÇEVİK
Polis Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Güvenlik Stratejileri ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Yardımcı istihbarat elemanı = Informant ; İstihbarat = Intelligence

Özet:
Bu çalışmada; ?istihbarat? kavramsal açıdan incelenerek, yardımcı istihbarat elemanlarının, istihbarat faaliyetlerindeki yeri ve önemi ortaya konmaya çalışılacaktır.Yaygın olarak kısaca, haber elde etme, duyma, öğrenme şeklinde ifade edilen istihbarata ilişkin, literatürde birçok tanıma rastlanmakla birlikte, çok da kolay tanımlanabilen bir kavram olmadığı anlaşılmaktadır. Bu tanımlarda ise, genel olarak, istihbaratın ?organizasyon? ve ?süreç? boyutları ile bunların yanında, ortaya çıkan ?bilgi?, yani ?ürün? kısmına vurgu yapıldığı görülmektedir. Özellikle 21. yüzyılın başından itibaren, istihbarat kavramına yeni yaklaşımlar ortaya çıksa da, istihbari faaliyetlerin değişmeyen en önemli özelliklerinden birisi olarak gizlilik olarak göze çarpmaktadır.İstihbarat toplamada insan unsurunun öneminden hareketle terörle mücadelede istihbarat elemanı çalıştırılmasının temel esaslarının incelendiği bu çalışmada, insan unsurunun istihbarat toplama yöntemleri arasındaki yeri ortaya konularak, istihbarat elemanının tanımı ve gerekliliği, istihbarat elemanlarının belirlenmesi ve göreve alım süreci, elemanların çalıştırılmasında izlenecek yol ve yöntemler incelenmiş, istihbarat elemanı işletilmesiyle ilgili, yeri geldikçe Amerika ve İngiltere'den örnekler ele alınmıştır.Özellikle terörle mücadeledeki başarının büyük oranda insan kaynaklı istihbarata dayandığı ortaya konularak, istihbarat çalışmalarını sıkıntıya uğratmayacak bir şekilde, yardımcı istihbarat elemanlarının hukuki durumlarının yeni yasal düzenlemelerle netliğe kavuşturulmasının gerekliliği vurgulanacaktır.Anahtar Kelimeler:İstihbarat, istihbarat çarkı, istihbarat çeşitleri, insan kaynaklı istihbarat, yardımcı istihbarat elemanı, kılavuz, muhbir.

Abstract:
In this study, "intelligence" in the conceptual framework and the importance of "informants" for intelligence services analysed.Even though in the literature there are so many definiton of "intelligence", it's not easy to define "intelligence". In these definitons, generally "organization" and "process", beside tehes "information" and "product" are emphasized. Especially, since the beginnig of the 21. century, though new approaches have been appeared, "privacy" is the most important feature for intelligence activities.The importance of the "human" factor for fathering intelligence, recruiting informants in struggle against terrorism, definiton and necessity of informant, finding informants and process to work examined in tihs study. In places, samples from USA and UK are handled.Achievement in struggle against terrorism depends on human intelligence mostly and legal status of informants must be gained clarity by legal regulations without trouble in intelligence activities.Key Words:Intelligence, intelligencecircle, types of intelligence, human intelligence, informant, source handler, informer.