Çukurova bölgesi konargöçerlerinde halk kültürü ve halk edebiyatı
Folk culture and folk li̇terature in Çukurova region's nomads
Yazar: ALİ DOĞANER
Danışman: PROF. DR. ERMAN ARTUN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Konargöçerlik, temeli hayvancılığa dayanan Türklerle özdeşleşen, Anadolu?yu vatanlaştırdıktan sonra da uzun yıllar sürdürülen bir yaşam biçimidir. Tarihi süreç içerisinde bu yaşam biçimi merkezinde kendine özgü bir kültür ve edebiyat oluşmuştur. Çukurova bölgesi tarih boyunca konargöçer yaşam biçiminin sürdürüldüğü, daha çok kışlak olarak kullanılan, ardından yerleşik hayata geçilen bir coğrafya olmuştur. Söz konusu yaşam biçimi günümüzde, geçmişteki kadar canlılığını korumamakla birlikte, bölgede yaşamaya devam etmektedir. Bu çalışma Çukurova bölgesinde konargöçerliği geçmişte yaşamış, özellikle de halen yaşamaya devam eden Yörük ve Türkmenleri konu edinmektedir. 
Çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümü oluşturan giriş bölümünde araştırma konusunun sınırları, amacı, yöntemi, konuyla ilgili çeşitli terim ve kavramlar hakkında bilgi verildikten sonra bölgenin tarihi, coğrafi, ekonomik ve sosyo-kültürel özellikleri ortaya konulmuştur. İkinci bölümde Çukurova bölgesindeki konargöçerlerin çeşitli törenleri, halk inanışları, hayvancılık faaliyetleri, mutfak kültürleri, halk sanatları, giyim-kuşamları, oyun ve eğlenceleri gibi konulara yer verilmiştir. Üçüncü bölümde anonim halk edebiyatı ürünleri, âşık edebiyatı manzum ürünleri, kalıplaşmış sözler yazılı ve sözlü kaynaklardan yararlanılarak tespit edilip incelenmiştir. Çalışmamız sonuç, kaynakça, fotoğraf, sözlükle sona ermektedir.
Bu çalışmada yakın bir gelecekte tamamen sona erecek olan Çukurova bölgesindeki konargöçer halk kültürünü tespit etmek, tarihi süreç içinde söz konusu kültürde yaşanan değişim ve dönüşümü ortaya koymak, konargöçerlerin oluşturdukları ve konargöçerliği konu edinen halk edebiyatı ürünlerini kayıt altına almak, benzer çalışmalara katkı sağlamak amaçlanmıştır.

Abstract:
Nomadic wandering is a long term life style based on livestock, identified with Turks and continued after the conquer of Anatolia. In the historical period, there formed a distinctive culture and literature in this type of life. Çukurova region was a geography where the nomadic life style was prolonged throughout the history, used as winterquarters more, and became settled life afterwards. So-called life style, despite not being applied for recently as much as in the past, has continued to exist in the region. This study mentions Yörüks and Türkmens who lived as Nomads in the past and still especially go on living like that.
Our study consists of four sections. In introduction section forming the first section; the historical, geographical, educational and socio-cultural features of the region are mentioned after the knowledge about the research subject limit, aim, method and various terms and concepts related to the subject is given. In the second section; the subjects such as various ceremonies, folk beliefs, livestocking, kitchen cultures, folk arts, clothes, plays and entertainments of the Nomads in Çukurova region are included. In the third section; anonymous folk literature products, minstrel-poet literature verse products, fixed expressions are determined and observed via written and verbal sources. Our study ends with  a conclusion, bibliography, photograph and dictionary.
In this study, it is aimed to determine the Nomadic folk culture in Çukurova region that will completely come to an end in the very soon, to inform the change and transformation in the so-called culture, to register the folk literature products which Nomads formed and mention the Nomads and to asist such studies.