Türkiye'de dış borç sürdürülebilirliğinin yapısal kırılmalı birim kök testi ile analizi
Analysis of turkey's external debt sustainability with structural break unit root test
Yazar: AITEN SELLAVTZI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÜZEYİR AYDIN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Birim kök testleri = Unit root tests ; Borçlar = Debts ; Dış borçlanma = External borrowing ; Finansal sürdürülebilirlik = Financial sustainability ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Yapısal kırılmalar = Structural breaks

Özet:
Gelişmekte olan ülkelerin gerek artan cari açıklarını karşılamak, gerekse yatırımlarını finanse etmek ve ekonomik büyümelerini sağlamak için dış borç aldığı gözlenmektedir. Dolayısıyla tüm bu nedenler bir araya getirildiğinde dış borcun sürdürülebilirliği konusunun önemi ortaya çıkmaktadır. 
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de dış borçların sürdürülebilirliliğini incelemektedir. Çalışmada birim kök testleri ile dış borcun sürdürülüp sürdürülemediğinin finansal göstergeler çerçevesinde analizi yapılmıştır. Analize konu olan finansal göstergelerin sürdürülemezliğine göre yapısal kırılma testi ile sürdürülemezlik araştırılmıştır. Diğer bir ifadeyle Türkiye'deki dış borçların makro iktisadi durumun kırılma yıllarını nasıl oluşturduğu ve bu durumun sürdürülebilirliği nasıl etkilediği sorusuna cevap bulunmaktadır. Bu çerçevede çalışmanın amacı Türkiye'de dış borcun sürdürülebilirliğinin hem ödeyebilirlik hem de dış borç göstergeleri ile konjonktürden nasıl etkilendiğini test etmektir. 
Çalışma, 1980-2014 dönemini kapsamaktadır. Söz konusu dönemde dış borçların sürdürülebilirliğini analiz edebilmek için kullanılan veriler; dış borç stoku/Gayrisafi Yurt içi Hasıla (GSYH), dış borç stoku/ ihracat, dış borç servisi/ihracat ve indirgenmiş dış borç stoku serileridir. Bu seriler oluşturulurken Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu (IMF)'ndan yararlanılmıştır. 
Ampirik bulgular, Türkiye'de indirgenmiş dış borç stoku ve dış borç stoku/ihracat serilerine göre borçların sürdürülebilir olduğunu işaret etmektedir. Ancak dış borç stoku/GSYH serisi için Philips-Perron (PP) sonucu çerçevesinde sürdürülemez, dış borç servisi/ihracat serisi de Augmented Dickey Fuller (ADF) ve PP için sürdürülemez çıkmaktadır. Borçlu bir ülke olarak Türkiye açısından bu bulguların daha temkinli değerlendirilmesinde yarar vardır.


Anahtar Kelimeler: Dış Borç, Sürdürülebilirlik, Birim Kök, Yapısal Kırılma,Türkiye Ekonomisi

Abstract:
Developing countries receive external debt to reduce their current account deficits, to finance their investments and ensure their economic growth. Therefore, when all these reasons are combined, the importance of sustainability of external debts arises.
The purpose of this study is to examine the sustainability of external debts in Turkey.  This study analyzed the whether external debt is sustainable or not within the framework of financial indicators by applying unit root tests. According to the unsustainability of the financial indicators subject to analysis, unsustainability was investigated by using structural break test. In other words, there is an answer to the question of how the macroeconomic situation of foreign debts in Turkey creates the years of breakdown and how sustainability affects this situation. The purpose of working in this framework is to test how sustainability of external debt in Turkey is affected from business cycles under payability and external debt indicators.
The study covers the period between 1980 and 2014. The data's used to analyze the sustainability of external debt in this period are external debt stock / gross domestic product (GDP), external debt stock / export, external debt service / export and reduced external debt stock series. These series are gathered from World Bank and International Monetary Fund (IMF) databases. 
Empirical findings indicate that Turkey's debt are sustainable depending on reduced external debt stock and external debt stock/export series. However depends the result of Philips- Perron (PP) test, external debt stock/GDP indicator is unsustainable.  Additionally depending on the result of both Augmented Dickey Fuller (ADF) and PP tests, external debt service/ export indicator is unsustainable. In terms of Turkey as a debtor country, it is useful to evaluate these findings more cautiously.


Keywords: External Debt, Sustainability, Unit Root, Structural Break, Turkish Economy