Türkiye'de bulunan ipekböceği ırk ve hatlarında genetik çeşitliliğin belirlenmesi
Determination of genetic diversity in silkworm breeds and lines in Turkey
Yazar: EZGİ ODABAŞ
Danışman: PROF. İBRAHİM CEMAL
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Genetik = Genetics ; Zooloji = Zoology

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de yetiştiriciliği yapılan saf ve hibrit ipekböceği hatlarına ait mevcut hat içi ve hatlar arası genetik benzerlik ve farklılıklar DNA düzeyinde mikrosatellit belirteçler ile ortaya konmuştur. Araştırma materyalini Bursa Tarım ve Orman İl Müdürlüğü bünyesinde koruma altında bulunan saf hatlardan ve Bursa Koza Tarım Satış Kooperatifleri Birliği bünyesinde (Kozabirlik) Türkiye'ye dağıtımı yapılan hibrit hatlardan olmak üzere toplam 7 hat oluşturmuştur. DNA izolasyonu ipekböceği yumurtalarından gerçekleştirilmiştir. Elde edilen DNA örnekleri ile 16 mikrosatellit lokusu (Sat 2550, Bmsat127, D49948, Sat 211, FL0554, Sat3215, SAT1423, D90454, X05086, FL0612, FL0657, K02, SAT346, X17219, T01CTA07R, FL0555) kullanılarak genotipleme yapılmış, mevcut hatlar içi ve arası genetik benzerlik ve farklılıklar tanımlanmıştır. Sunulan çalışmada kullanılan 16 mikrosatellit lokusa ait 281 allel tespit edilmiştir. En yüksek allel sayısı T01CTA07R lokusunda (30) gözlemlenirken, en yüksek etkili allel sayısı (17.61) ve en yüksek polimorfik bilgi içeriği (0.94) FL0612 lokusunda gözlemlenmiştir. Beklenen heterozigotluk değeri (He); 0.72 (K02) ile 0.95 (FL0612) aralığında olmuştur. Gözlemlenen heterozigotluk değerleri (Ho) ise 0.52 ile 1.00 aralığında değişim göstermiştir. İpekböceği ile ilgili moleküler genetik düzeyde çalışmalar oldukça sınırlı ölçüdedir. Bu çalışma, saf ipekböceği hatlarımız ile ülkemizde yetiştiriciliği yapılan hibrit hatların mevcut genetik yapısının mikrosatellit DNA markörleri ile ilk defa tanımlanmasına olanak sağlamış, böylece konuyla ilgili literatüre katkı sağlanmış ve yerli hatların genetik kaynak olarak korunmasına yönelik programlar için yönlendirici bilgiler ortaya konmuştur.

Abstract:
In this study, genetic similarities and differences within and between silkworm lines farmed in Turkey as pure and hybrid are determined by using microsatellite DNA markers. Samples were collected from 7 different silkworm lines, of which the pure lines were obtained from the Provincial Directorate of Agriculture and Forestry in Bursa and the hybrids from Silkworm Cocoon Association of Turkey. DNA was extracted from silkworm eggs. With the DNA samples obtained, genotyping was carried out for 16 microsatellite loci (Sat 2550, Bmsat127, D49948, Sat 211, FL0554, Sat3215, SAT1423, D90454, X05086, FL0612, FL0657, K02, SAT346, X17219, T01CTA07R, FL0555) and differences/similarities between and within lines were characterized. 281 alleles belonging to 16 microsatellite loci were identified. The highest allele number was observed in the T01CTA07R locus (30), while the highest effective allele number (17.61) and the highest polymorphic information content (0.94) were observed in the FL0612 locus. The expected heterozygosity value (He) was in the range of 0.72 (K02) to 0.95 (FL0612). The highest and lowest observed heterozygosity values (Ho) ranged between 0.52 and 1.00. Studies involving molecular genetics of silkworm are quite limited in the literature. Therefore, with this study, pure and hybrid silkworm lines raised in Turkey was characterized for the first time by microsatellite markers. Thus, our study is expected to fill in the gaps in the related literature as well as to contribute to the conservation of silkworm local genetic resources.