Aile hekimliğine başvuran hipotiroidizm tanılı hastalarda covıd-19 pandemi sürecinin, tiroid hormonları ve biyokimya laboratuar parametrelerine etkisi
The effect of the covid-19 pandemic process on thyroid hormones and biochemistry laboratory parameters in patients diagnosed with hypothyroidism who applied to family medicine
Yazar: SEMA GELDİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM SUVAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç:  COVID-19 süreci, tüm metabolik hastalıkların takip sürecinde aksamaya sebep olduğu gibi tiroid hastalıklarının da takiplerinde aksamalara neden olmuştur. Bu sürecin etkisinin hipotiroidi hastalarının kan parametreleri üzerinde değişikliğe yol açıp açmadığı konusunda literatüre katkı sağlamayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı, retrospektif ve tek merkezli olan bu çalışmamızda; Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine 11.09.2019 – 11.03.2020 tarihleri arasında ve pandemi dönemi 01.06.2020-01.12.2020 tarihleri arasında dahil etme kriterlerini taşıyan 200 hastanın verileri taranıp demografik özellikleri ve kan parametreleri karşılaştırıldı. Hastaların kayıtlarına hastane bilgi işletim sistemi üzerinden ulaşılmıştır. İstatistiksel analiz için IBM SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) for Windows 25.0. Armonk, NY:IBM Corp. programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 200 vakanın 173'ü (%86.5) kadındı. Tüm hastaların yaş ortancası 54 (min:23-maks:86) yıldı. Herhangi bir kronik hastalığı bulunan 89 (%44.5) katılımcı çalışmaya dahil edildi. 
Çalışmamızda TSH (p=0,005), sT4 (p<0,001), T.Kolesterol (p=0,013), Trigliserid (p=0,020), sodyum (p<0,001) ve potasyum (p=0,008) düzeylerinde pandemi öncesine göre pandemi döneminde anlamlı artış saptandı. LDL (p=0,002), kreatinin (p<0,001) ve başvuru sayısına (p<0,001) pandemi döneminde pandemi öncesine göre anlamlı azalma tespit edildi. Pandemi döneminde PCR pozitif ve negatif kişilerde sırasıyla T4 (p=0,010, p<0,001) ve trigliserid (p<0,001, p=0,015) düzeyinde anlamlı artış tespit edildi. PCR negatif kişilerde de LDL değeri (p=0,010) anlamlı olarak daha düşük saptandı. Başvuru sayısı (p=0,017) PCR pozitif kişilerde anlamlı olarak azalma gösterdi. Başvuru sayısı ile TSH (p=0,485) ve T4 (p=0,916) arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. 
Sonuç: COVID-19 pandemi sürecinde hipotiroidili hastaların hem hastane kontrolleri aksamış olup hem de TSH, T4 ve diğer kan parametrelerinde değişimler tespit edildi. Çalışmamızdan elde edilen bulgular ışığında, pandemi gibi olağanüstü durumlarda endokrin ve metabolik hastalığa sahip bireylerin takipleri büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: Hipotiroidizm, COVID-19, pandemi

Abstract:
Introduction and Aim: The COVID-19 process has caused disruption in the follow-up process of all metabolic diseases, as well as disruptions in the follow-up of thyroid diseases. We aimed to contribute to the literature on whether the effect of this process leads to changes in the blood parameters of hypothyroidism patients.
Materials and Methods: In this descriptive, retrospective and single–centered study, the data of 200 patients who met the inclusion criteria between 11.09.2019 - 11.03.2020 and the pandemic period 01.06.2020-01.12.2020 in the Family Medicine outpatient clinics of the Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt University of Health Sciences were scanned and their demographic characteristics and blood parameters were compared 11.03.2020-01.03.2020 2020-01.06.2020 -01.12.2020 -01.12.2020 -01.12.2020 -01.12.2020. The records of the patients were accessed through the hospital information operating system. IBM SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) for Windows 25.0. Armonk, NY:IBM Corp. program was used for statistical analysis.
Findings: Of the 200 cases included in the study, 173 (86.5%) were women. The median age of all patients was 54 (min:23-max:86) years. 89 (44.5%) participants with any chronic disease were included in the study.
In our study, TSH (p=0.005), sT4 (p<0.001), T.Cholesterol (p=0.013), Triglyceride (p=0.020), sodium (p<0.001) and potassium (p=0.008) levels were significantly increased during the pandemic period compared to before the pandemic. A significant decrease in LDL (p=0.002), creatinine (p<0.001) and the number of admissions (p<0.001) was found during the pandemic period compared to before the pandemic. Significant increases in T4 (p=0.010, p<0.001) and triglyceride (p<0.001, p=0.015) levels were found in PCR positive and negative people during the pandemic period, respectively. LDL value was also found to be significantly lower in PCR negative people (p=0.010). The number of applications (p=0.017) showed a significant decrease in PCR-positive people. There was no significant correlation between the number of applicants and TSH (p=0.910) and T4 (p=0.740). 
Conclusion: During the COVID-19 pandemic, both hospital controls of patients with hypothyroidism were disrupted, and changes in TSH, T4 and other blood parameters were detected. In the light of the findings obtained from our study, the follow-up of individuals with endocrine and metabolic diseases in extraordinary situations such as pandemics is of great importance.

Keywords: Hypothyroidism, COVID-19, pandemic