Yeni sosyal risk perspektifinde Türkiye'de tek ebeveynli aile olma deneyimleri: Fenomonolojik bir inceleme
The experiences of being single-parent family in Turkey in the new social risk perspective: A phenomenological overview
Yazar: AYŞENUR GÖNÜLAÇAN ÖZER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Refah devletinde ve toplumsal yaşamda meydana gelen dönüşümler yeni sosyal risklerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu yeni sosyal risklerden birisi de aile yapısında meydana gelen çözülme sonucu ortaya çıkan ve sayıları gün geçtikçe artan boşanma kaynaklı tek ebeveyli ailelerdir. Bu çalışma kapsamında boşanma kaynaklı tek ebeveyn annelerin deneyimlerinin incelenmesi, deneyimlerden yola çıkarak karşı karşıya kaldıkları sorunların ortaya konulması ve bu sorunlara yönelik sosyal politika önerileri sunulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Adana ilinde ikamet eden boşanmış ve çocuğun velayeti kendisinde olan 20 tek ebeveyn anne ile görüşmeler yapılmıştır. Nitel araştırma yönteminin tercih edildiği bu çalışmada, deneyimleri incelemeye uygun olması bakımından fenomonolojik araştırma deseni seçilmiştir. Tek ebeveyn anneler ile derinlemesine görüşmeler yapılmış ve görüşmeler ses kaydı ile kayıt altına alınmıştır. Görüşmelerde yarı-yapılandırılmış soru formu kullanılmış, analizler Maxquda analiz programı ile yapılmıştır. Çalışma kapsamında birçok kod ve bu kodlardan alt temalar ve alt temalardan da 4 ana tema elde edilmiştir. Tek ebeveyn annelerin bireysel olarak en fazla damgalanma sorunu yaşadıkları, yeni aile biçimine geçiş ile birlikte çeşitli zorluklara maruz kaldıkları, ekonomik sorunların günlük deneyimlerini daha da güçleştirdiği, geleceğe yönelik yoğun kaygı hissettikleri öğrenilmiştir. Tek ebeveyn annelerin en fazla maddi ve psikolojik destek ile çocuklara yönelik hizmetler yönünde hizmet taleplerinin olduğu görülmüştür.

Abstract:
New social risks have emerged because of transformations in welfare states and social living. Single-parent families, whose numbers have been increasing daily as a result of the breakdown of the family unit, are one of these new social risks. This study aims to examine single mothers' experiences, identify the issues they encounter based on these experiences, and make social policy recommendations for these problems. In line with this objective, interviews were conducted with twenty divorced and single mothers residing in Adana, who have their children's custody. In the study, in which a qualitative investigation method was used, a phenomenological research pattern was preferred due to its suitability for examining the experiences. In-depth meetings with single mothers were conducted, and the interviews were tape-recorded. A semi-structured questionnaire was used during the interviews. The analyses were conducted using the Maxquda analysis program. Within the scope of the study, many codes, sub-themes derived from these codes, and four main themes through these sub-themes were obtained. It was discovered that single mothers experience stigmatization problem the most as individuals, adopting a new family model causes several problems for them, due to economic issues, their daily experiences become more difficult, and they feel excessive anxiety towards the future. It was observed that single mothers primarily demand financial and psychological support and services for their children.