Yöneticilerin örgütsel vatandaşlık davranışlarının iş tatmini ve algıladıkları örgütsel adalet ile ilişkisi
Relationship of managers? organizational citizenship behaviors with job satisfaction and organizational justice
Yazar: SAİT GÜRBÜZ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET CEVAT ACAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu doktora tezi, yöneticilerin sergiledikleri örgütsel vatandaslık davranıslarını (ÖVD) vebuna etki eden is tatmini ve örgütsel adalet arasındaki muhtemel iliskiyi incelemektedir.?nsan Kaynakları Yönetimi'nin temel amaçlarından biri de çalısanları memnun etmek,örgüte olan bağlılıklarını artırmak ve devamında da onların ÖVD sergilemelerinisağlamaktır. ÖVD, biçimsel ödül sistemi tarafından desteklenmeyen, is tanımlarında yeralmayan fakat bir bütün olarak örgütün fonksiyonların verimli ve etkili bir sekilde yerinegetirmesine yardımcı olan, gönüllüğe dayalı davranıslardır. Çalısanların is arkadaslarınave çalıstıkları örgüte yönelik olarak ÖVD sergilemeleri, sosyal mübadele teorisi gereği,her seyden önce çalıstıkları islerine karsı olumlu tutum içinde olmaları ve örgütortamında esitlik/adalet algılamalarına bağlı olabilecektir. Söz konusu davranısların hermeslek ve örgüt için önemeli olduğu son yıllarda yapılan arastırmalarla ortayakonulmustur. Ancak, ülkemizin kamu örgütlerinde görevli yöneticilerin sergileyecekleriörgütsel vatandaslık davranısı ayrı bir öneme sahiptir. Söz konusu ÖVD'larının is tatminive örgütsel adalet gibi önemli kavramlarla iliskisini ve etkisini bilmek çalısanların budavranısları sergilemeleri için uygun ortamı olusturma açısından faydalı olacaktır.Arastırma sonucunda, genel olarak yöneticilerin is tatminlerinin ve algıladıkları örgütseladaletin, ÖVD'larını etkilediği tespit edilmistir. Ancak, ÖVD'nın nezaket boyutu ile istatmini arasında ve yöneticilerin algıladıkları örgütsel adalet ile diğergamlık, nezaket vevicdanlılık boyutunda yer alan ÖVD'ları arasında anlamlı bir iliski tespit edilememistir.

Abstract:
This doctor of philosophy thesis examines the possible reciprocal relationship betweenmanagers? organizational citizenship behavior (OCB) with job satisfaction andorganizational justice. One of the basic aim of human resource management is to satisfyemployees, enhance their commitment, and ensure them perform OCB. OCB is pointedout as the discretionary behaviors which are usually not recognized by the organization?sformal reward systems, and not defined job descriptions, but promote the effectivefunctioning of the organization. Performing OCBs of individuals towards coworkers andorganization, foremost might be depend on having the positive attitude for their jobs andperceived organizational justice in accordance the social exchange theory. It has been putforward in recent years that those behaviors are crucial for every organization andprofessions. Yet, the OCBs, performed by the official managers who are in the publicsector having peculiar importance. Knowing relationship of OCBs with job satisfactionand organizational justice is beneficial to create a suitable environment for the employeesto perform those kinds of behaviors. As a result, it can be concluded that job satisfactionand organizational justice perception of the managers affect their OCBs. However, it cannot found significant relation between courtesy dimension of OCB and job satisfaction,and between perceived organizational justice and altruism, courtesy, andconscientiousness dimensions of OCB.