Türkiye'deki Suriye uyruklu adölesan gebelerin ekolojik sistem teorisi temelinde değerlendirilmesi: S.B.Ü. İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi örneklemi
Evaluation of Syrian adolescent pregnancy in Turkey on the basis of ecological system theory: S.B.Ü. sample of Istanbul Training and Research Hospital
Yazar: ÖZGÜR SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. NEYLAN ZİYALAR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Adölesan gebelik bir insan hakkı ihlali olarak çocuk yaşta olan gebelerin hayatlarını ve doğacak bebeklerinin hayatını olumsuz yönde etkileyen bir fenomenken, yabancı bir ülkede  sığınmacı konumda adölesan gebelik yaşamak hem bireyi, hem doğacak bebeği olumsuz etkilemektedir. Suriyeli sığınmacıların yaşamakta olduğu adölesan gebelik, Suriye uyruklu adölesanların en önemli problemlerinden biri ve birçok probleminin sonucu olarak araştırılması büyük önem arz eden bir konudur. Bu çalışma Suriye uyruklu adölesan gebelerin yalnızca gebeliklerini değil, önceki ve bu süreçteki sorunlarını ekolojik sistem teorisi temelinde ele alıp çözüm üretmeyi konu edinmektedir. Çalışmanın amacı, Suriye uyruklu sığınmacıların özellikle de adölesan gebelerin içerisinde bulundukları koşulları tarif etmek, alt ve üst sistemler ile çapraşık ilişkilerini belirleyerek, Türkiye'deki Suriyeli sığınmacılar arasında yaygın olan adölesan evliliklerin ve gebeliklerin çapraşık faktörlerini belirleyerek, bu süreçlere ait bir kavrayış sunmaktır. Ayrıca ekolojik sistem teorisi temelinde açıklama getirip, Suriye uyruklu adölesan gebelerin topluma uyumuna katkı sağlamaktır. Bu doğrultuda çalışma iki ayaktan oluşmaktadır. Birinci ayağında, genel durumu tasvir edebilmek amacı ile Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesine 2012 ile 2020 yılları arasında başvuran Suriye uyruklu adölesan gebelerin sayıları nicel olarak basit istatistiki yöntemler kullanılarak verilmiş, ikinci ayağında, adölesan gebeler ile ekolojik sistemler arasındaki çapraşık ilişkilere açıklık getirebilmek amacıyla nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmada olasılıklı olmayan örnekleme yollarından amaçlı örneklem metodu ve amaçlı örneklem metotlarından da maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılmıştır. Suriye uyruklu adölesan gebelerle İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Süleymaniye Kadın Doğum Ve Çocuk Hastalıkları Ek Hizmet Binasında görüşmeler yapılmıştır. Değerlendirmeye alınan kişi sayısı kod ve anlam doyumu gözetilerek 30 kişi olarak belirlenmiştir. Yapılan derinlemesine görüşmeler adölesan gebelerin kişisel tarihlerini öğrenme, göç öyküsü, ilk evlilik yaşı ve evliliği, günlük yaşam pratiği, psiko-sosyal durumu, kamusal hizmetlere erişimi ve geleceğe dair beklentiler gibi kılavuz bölümlerinden oluşmuştur. Çalışmada ekolojik sistem teorisi ilke ve öncülleri takip edilmiştir. Veriler tematik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Bu araştırmanın sonuçlarına bakıldığında katılımcıların yaşam öykülerinde en önemli kırılma noktalarını göç ve adölesan gebelik yaşamaları oluşturduğu, evliliğin kendilerine hem maddi hem de sosyal olarak fayda sağlayacağını umarak evlendikleri öğrenilmiştir. Çoğu katılımcının evlilik kararını kendisi vermediği ailelerin geleneksel ve dini bakış açıları evlenmelerinde önemli rol oynadığı gözlemlenmiştir. Katılımcıların adölesan gebeliklerine dair düşüncelerinin olumlu olduğu, gebe kalmalarının sebebi olarak ilahi bir güç tarafından seçilmelerine olan inanç ön plana çıkmaktadır. Katılımcıların eğitim düzeylerinin çok düşük olduğu, Türkçe okuma yazma bilen kimsenin bulunmadığı görülmüştür. Katılımcıların istismarla ve olumsuz yaşam deneyimleriyle başa çıkma stratejileri bireysel, kabullenme ve içe çekilme gibi temalar çerçevesinde açıklanmıştır. Katılımcıların kamusal hizmetlere ulaşımlarının sınırlı olduğu ve kamusal hizmetlere ulaşımda sorunlar yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Sığınmacılar ve mültecilere yönelik oluşturulması elzem olan uyum politikalarında adölesan gebelerin önemli bir yere sahip olduğu ve bu uyum politikalarının çözüm üretmesi gerektiği odak noktalarından birinin adölesan gebeler olması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
While adolescent pregnancy is a phenomenon that negatively affects the lives of pregnant women and their babies as a violation of human rights, experiencing an adolescent pregnancy while being an asylum seeker in a foreign country negatively affects both the individual and the baby to be born. Adolescent pregnancy, which Syrian refugees are experiencing, is one of the most important problems of Syrian adolescents and as a result of many problems, it is an issue of great importance to investigate. This study deals with not only the pregnancies of Syrian adolescent pregnant women, but also their previous and current problems on the basis of ecological system theory and producing solutions. The aim of the study is to describe the conditions of Syrian refugees, especially adolescent pregnant women, to determine their complicated relations with the lower and upper systems, to determine the intricate factors of adolescent marriages and pregnancies, which are common among Syrian refugees in Turkey, and to present an understanding of these processes. In addition, it is to provide an explanation on the basis of ecological system theory and to contribute to the social integration of pregnant adolescents of Syrian nationality. In this direction, the study consists of two legs. In the first part, the numbers of Syrian adolescent pregnant women who applied to Hatay Training and Research Hospital between 2012 and 2020 in order to describe the general situation were quantitatively given using simple statistical methods. used. In the study, purposive sampling method from non-probabilistic sampling methods and maximum variation sampling from purposive sampling methods were used. Interviews were held with Syrian adolescent pregnant women at the Suleymaniye Obstetrics and Pediatrics Additional Service Building of the Istanbul Training and Research Hospital. The number of people evaluated was determined as 30 people by considering the code and meaning satisfaction. In-depth interviews consisted of guide sections such as learning the personal history of adolescent pregnant women, immigration history, age and marriage at first marriage, daily life practice, psycho-social status, access to public services and expectations for the future. Ecological system theory principles and antecedents were followed in the study. The data were analyzed by thematic analysis method. Considering the results of this research, it was learned that the most important breaking points in the life stories of the participants were immigration and adolescent pregnancy, and they got married hoping that marriage would benefit them both financially and socially. It has been observed that the traditional and religious perspectives of families, where most of the participants did not make the marriage decision themselves, played an important role in their marriage. The belief that the participants had positive thoughts about their adolescent pregnancy and that they were chosen by a divine power as the reason for their conception comes to the fore. It was observed that the education level of the participants was very low and there was no one who could read and write in Turkish. The coping strategies of the participants with abuse and negative life experiences were explained within the framework of themes such as individual, acceptance and withdrawal. It was concluded that the participants had limited access to public services and had problems in accessing public services. It has been concluded that adolescent pregnant women have an important place in the adaptation policies that are essential for asylum seekers and refugees and that one of the focal points that these adaptation policies should produce solutions should be adolescent pregnant women.