8-12 yaş arası çocuklarda hipnotik telkinlerin dental anksiyete üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of hypnotic suggestions on dental anxiety in children aged 8-12 years
Yazar: ELİF KARDEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ŞENGÜL
Atatürk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Dental anksiyete = Dental anxiety ; Hipnoterapi = Hypnotherapy ; Hipnoz = Hypnosis ; Telkin yöntemi = Suggestion method ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Çocuklarda yaygın olarak gözlenen dental anksiyetenin yönetiminde geçmişten bu yana birçok farklı teknik kullanılmıştır. Bu tez çalışmasında hipnoterapi yöntemiyle verilen telkinlerin dental anksiyetenin azaltılmasına olan etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışmamız randomize kontrollü tek kör müdahale çalışmasıdır. Çalışmamıza 8-12 yaş arasında olan 60 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara ulaşmak adına gerçekleştirdiğimiz okul ziyaretinde başlangıç MCDAS(f) skalası doldurtulmuş ve bu skalaya göre toplam skoru 19'un üzerinde olan, acil tedavi ihtiyacı olmayan, ICDASII kriterlerine göre 5 olarak derecelendirilen en az bir çürük dişi bulunan, herhangi bir fiziksel veya zihinsel engeli bulunmayan çocuklar velileri aranarak kliniğimize çağırılmıştır. Randomize edilen hastalardan hipnoterapi grubundakilere birinci araştırmacı tarafından yaklaşık 30 dk. hipnoterapi uygulanmıştır. Kontrol grubundakilere herhangi bir terapi uygulanmadan her iki gruba da dental tedavileri için randevu verilmiştir. Randevuya geldiklerinde MCDAS(f) skalası tekrar doldurtulmuş, ikinci araştırmacı tarafından hangi hastanın hangi gruba dahil olduğu bilinmeden dental tedavileri tamamlanmış ve tedavinin 6 aşamasında anksiyete düzeyleri VAS skalasıyla kaydedilmiştir. Kaydedilen verilerin istatistiksel analizleri gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Gruplardaki katılımcıların demografik özellikleri, diş hekimine gitme sayısı, diş ağrısı deneyimi ve MCDAS(f) başlangıç skorları açısından gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. MCDAS(f) skalasının özellikle iğne (p<0.001), çekim (p<0.001) ve dolgu (p=0.015) ile ilgili sorularının ve toplam skorunun (p<0.001) analizinde hipnoterapi grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde azalma gözlenmiştir. Dental tedavinin belirlenen 6 aşamasından her birinde VAS skalasıyla kaydedilen anksiyete seviyeleri de yine hipnoterapi grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur.
Sonuç: Hipnoterapi çocukların dental anksiyetelerinin azaltılmasında etkili ve güvenli bir yöntem olarak kullanılabilir. Çalışmamızın bu alanda yapılacak randomize kontrollü çalışmalara öncü niteliğinde olduğu düşünülüp, daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Dental anksiyete, hipnoz, hipnoterapi, görsel analog skala, MCDAS(f)

Abstract:
Evaluation of the Effects of Hypnotic Suggestions on Dental Anxiety in Children Aged 8-12 years
Objective: Many different techniques have been used from past to present in the management of dental anxiety, which has been commonly seen in children. In this thesis, it was aimed to investigate the effects of suggestions given by hypnotherapy on the reduction of dental anxiety.
Material and Method: Our study was a randomized controlled single-blinded interventional study. Sixty participants aged 8-12 years were included in our study. During the school visit we made to reach the participants, the initial MCDAS (f) scale was filled out, and according to this scale, children with a total score of more than 19, who did not need emergency dental treatment, had at least one decay rated 5 by ICDAS II criteria and had no any physical or mental disabilities were invited to our clinic by calling their parents. Hypnosis was administered to the hypnotherapy group from randomized patients by the first researcher for 30 minutes. Appointments for dental treatments were given to both groups without performing any therapy to the control group. When they came to the appointment, the MCDAS (f) scale was filled out again, dental treatments were completed by the second researcher without knowing which patient was included in which group, and the anxiety levels were recorded with the VAS scale at 6 stages of treatment. Statistical analyses of the recorded data were carried out.
Results: There was no statistically significant difference between the groups in terms of demographic characteristics, number of previous dental treatment, toothache experience or MCDAS (f) baseline scores. In the analysis of MCDAS(f) scale's questions related to injection (p<0.001), extraction (p<0.001), filling (p=0.015) and total score, a significant decrease was observed in the hypnotherapy group compared to the control group. VAS scale scores were significantly lower in each of the 6 stages of dental treatment in hypnotherapy group compared to the control group.
Conclusion: Hypnotherapy can be used as an effective and safe method in reducing dental anxiety of children. Considering that our study is the first randomized controlled study in this field, more studies are needed.
Keywords: Dental anxiety, hypnosis, hypnotherapy, visual analog scale, MCDAS(f)