Kur'ân'da atıf yapılan meslekler
Vocations referred in the Quran
Yazar: MEHMET EYÜP ÖZBERK
Danışman: PROF. DR. MEHMET HALİL ÇİÇEK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Meslekler = Occupations ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Toplumsal bir varlık olan insan, hayatını sürdürebilmek ve hedeflerine ulaşabilmek için çalışmak zorundadır. Her birey, içinde yaşadığı toplumun ihtiyaçları ve şahsi kabiliyetlerine göre kendine uygun bir meslek seçer ve çalışır. Bu durum, şahsiyet ispatının vazgeçilmez bir yolu olmanın yanı sıra toplum hayatı ve düzeni için de bir zorunluluktur.
Meslek; kişinin dünyada yaşamak ve geçinmek için tutunduğu ve yol edindiği, belli bir eğitim ile kazanılan sistemli bilgi ve becerilere dayalı, insanlara yararlı mal üretmek, hizmet vermek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş iş manasına gelir. Her ne kadar zamanın ve ihtiyaçların değişmesiyle şekil değiştirmiş olsa da meslekler, ilk insandan bu yana var olagelmiş ve nesilden nesile aktarılmıştır.
Allah'ın kullarına son hitabı olan Kur'an, insanlık için en mükemmel dini ikame etmiş, Müslümanların tesis edeceği bir medeniyete öncülük etmiş, bu itibarla hayatın gerçekleriyle ilgilenmiş ve insana çalışmayı emrederek yeryüzünün imarına sevk etmiştir. Peygamberler ve geçmiş milletlerden haberler içeren kıssalarda, hüküm bildiren, Allah'ın tevhit ve azametini ispat eden ayetlerde hayatın parçası olan birçok mesleğe işaret edildiğini müşahede etmekte ve bunun hikmetinin, insanlığın dikkatini celbetmek olduğunu düşünmekteyiz.
Bu çalışmada meslek ve yakın anlamdaki terimler tanımlanmış, gerek sosyolojik gerek semavi dinler açısından çalışmanın ve meslek sahibi olmanın önemi vurgulanmıştır. Mesleklerin tarihi süreci içerisinde meslek sahibi peygamberler ve Hz. Muhammed'in meslekleri, cahiliye dönemi ve asrısaadetteki mesleki hayat incelenmiş, Sahabe'nin ileri gelenlerinin meslekleri anılmış, mesleklerde meydana gelen değişikliklere dikkat çekilmiştir. Son olarak Kur'ân'da atıf yapılan meslekler belirtilerek bunlar içerisinden tarım, hayvancılık/çobanlık, avcılık, dalgıçlık ve denizcilik ayrıntılı bir şekilde ele alınmış, bu mesleklerle ilgili ayetler ve tefsirleri incelenmiştir.
Sonuç itibariyle Kur'ân'ın, anlatmak istediği hakikatleri insana sunarken, onun aşina olduğu hayatın içindeki olguları kullandığı, bu sayede ilgisini canlı tuttuğu görülmekte, bu yönünü göz ardı etmeden onu okumak ve incelemek gerektiği anlaşılmış olmaktadır.

Abstract:
As a social being, man has to work in order to survive and achieve his goals. Each individual chooses and works according to the needs and personal abilities of the society in which he/she lives. This situation is an indispensable way of proving personality, as well as a necessity for social life and order.
Vocation; means a business whose rules are determined, based on the systematic knowledge and skills acquired through a certain education, to produce useful goods for people, to provide services and to earn money in return. Although it has changed shape with the change of time and needs, vocations have existed since the first man and have been passed down from generation to generation.
The Qur'an, the last address to the servants of Allah, established the most perfect religion for humanity and pioneered a civilization to be established by Muslims took care of the realities of life in this respect and instructed human beings to work for the reconstruction of the earth. We observe that many vocations that are part of life are pointed out in the stories that contain news from the prophets and past nations, in the verses that declare and prove the oneness and grandeur of Allah and we think that the wisdom of this is to attract the attention of humanity. In this study, the terms vocation and its related meanings are defined and the importance of working and having a vocation in terms of both sociological and heavenly religions is emphasized. In the historical process of vocations, professional prophets and the professions of prophet Muhammad, the period of ignorance (Jahiliyya) and the professional life in the age of bliss were examined, the professions of the notables of the Companions (sahabah) were mentioned and the changes in the professions were pointed out. Finally, the vocations referred to in the Quran are mentioned and among them; agriculture, animal husbandry / shepherding, hunting, diving and seamanship were discussed in detail and the verses and interpretations (tafsir) of these vocations were examined. As a result, it is seen that the Quran while presenting the truths it wants to tell to people, it uses the facts of the life that he/she is familiar with, thus keeping its interest alive. It is understood that it is necessary to read and examine it without ignoring this aspect.