Özel eğitim alanında çalışan öğretmenlerin mesleki öz yeterlik algılarının davranış müdahale tekniklerine ilişkin bilgileri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of special education teachers' perceptions of professional self-efficacy in terms of their knowledge of behavior intervention techniques
Yazar: GÖKHAN EREN
Danışman: DOÇ. DR. YAKUP BURAK
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engelli Çalışmaları  Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı özel eğitim alanında çalışan öğretmenlerin mesleki özyeterlik algılarının davranış müdahale tekniklerine ilişkin bilgileri açısından değerlendirilmesidir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Davranış Müdahale Teknikleri Kontrol Listesi", Dellaloğlu (2019) tarafından geliştirilen "Sık Kullanılan Davranış Müdahale Teknikleri (SIK-DMT) Bilgi Testi ve Çolak, Yorulmaz ve Altınkurt (2017) tarafından geliştirilen "Öğretmen Özyeterlik İnancı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma Edirne'de resmi okullarda 2022-2023 eğitim öğretim yılı özel eğitim alanında çalışan toplam 104 öğretmen ile yürütülmüştür. Araştırmada veri analizinde dağılım normalitesi sağlandığı için parametrik analizler tercih edilmiştir. Araştırmada veri analizinde Pearson korelasyon katsayısı, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Özel eğitim alanında çalışan öğretmenlerin sık kullanılan davranış müdahale tekniklerine ilişkin bilgileri ile akademik ve mesleki öz yeterlik algıları arasında herhangi bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin mesleki kıdem yılı ve yaş ile akademik ve mesleki öz yeterlik arasında düşük düzeyde bir ilişki olduğu ancak sık kullanılan davranış müdahale tekniklerine ilişkin bilgileri arasından herhangi bir ilişki olmadığı bulunmuştur. Bunula birlikte özel eğitim alanında çalışan öğretmenlerin çoğunluğunun davranış müdahale tekniklerini kullandıklarını belirtmelerine rağmen etkili olmadığını söyledikleri tespit edilmiştir. Özel eğitim alanında çalışan öğretmenlerin çalıştığı eğitim kurumun türüne ve cinsiyetine göre mesleki öz yeterlik, akademik öz yeterlik ve özel eğitimde sık kullanılan davranış müdahale tekniklerinde herhangi bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Ancak öğretmenlerin mezuniyet alanının mesleki öz yeterlik ve özel eğitimde sık kullanılan davranış müdahale tekniklerinde herhangi bir farklılık göstermediği ancak akademik öz yeterlik algılarında farklılığa neden olduğu bulunmuştur. Öğretmenlerin eğitim kademesi mesleki öz yeterlik ve akademik öz yeterlik algılarında herhangi bir farklılık göstermediği ancak özel eğitimde sık kullanılan davranış müdahale tekniklerinde farklılığa neden olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to evaluate the professional self-efficacy perceptions of teachers working in the field of special education in terms of their knowledge of behavior intervention techniques. The "Behavior Intervention Techniques Checklist" developed by the researcher as a data collection tool in the study, the "Frequently Used Behavior Intervention Techniques (SIK-DMT) Knowledge Test developed by Dellaloğlu (2019) and the "Teacher Self-Efficacy Belief" developed by Çolak, Yorulmaz and Altınkurt (2017). scale" was used. The research was conducted with a total of 104 teachers working in the field of special education in public schools in Edirne in the 2022-2023 academic year. In the study, parametric analyzes were preferred because distribution normality was ensured in data analysis. Pearson correlation coefficient, independent sample t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used in data analysis in the study. It has been determined that there is no relationship between teachers working in the field of special education and their knowledge of frequently used behavioral intervention techniques and their academic and professional self-efficacy perceptions. Additionally, it was found that there was a low level of relationship between teachers' years of professional experience and age and academic and professional self-efficacy, but there was no relationship between their knowledge of frequently used behavioral intervention techniques. It was determined that although the majority of teachers working in the field of special education stated that they used behavior intervention techniques, they said that it was not effective. It was found that teachers working in the field of special education did not show any differences in professional self-efficacy, academic self-efficacy and behavioral intervention techniques frequently used in special education, depending on the type and gender of the educational institution they work in. It was found that teachers' field of graduation did not show any difference in professional self-efficacy and behavioral intervention techniques frequently used in special education, but it caused differences in their academic self-efficacy perceptions. It was determined that teachers' educational level did not show any difference in their perceptions of professional self-efficacy and academic self-efficacy, but there were differences in behavioral intervention techniques frequently used in special education.