Deneysel diyabet oluşturulan sıçanlarda HNGF6A ve antihiperglisemik ilaçların glukoz toleransı ve humanin düzeyleri üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of HNGF6A and anti-hyperglicemic drugs on glucose tolerance and humanin levels in rats with experimental diabetes
Yazar: TUBA ÖZKUL
Danışman: PROF. DR. SAMİ AYDOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-deneysel = Diabetes mellitus-experimental ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Hiperglisemi = Hyperglycemia ; Humanin = Humanin ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Diabetes mellitus (DM), pankreasın yeterli miktarda insülin hormonu üretmemesi ya da ürettiği insülin hormonunun etkili bir şekilde kullanılamaması durumunda gelişen, ülkemizde ve dünyada sıklığı giderek artan bir hastalıktır. Amacımız, deneysel diyabet oluşturulan sıçanlarda, humanin analoğu olan HNGF6A ile diyabet tedavisinde kullanılan metformin ve insülinin; plazma humanin, glikoz toleransı, IGF-1 ve IGFBP-3 düzeyleri ile insülin direnci üzerine etkilerini karşılaştırmaktır. 
Çalışmada 250±50 olan 60 tane Sprague Dawley cinsi erkek sıçanlar kullanıldı. Gruplar; kontrol (serum fizyolojik), diyabet (STZ), HNGF6A, STZ+ insülin, STZ+ metformin, STZ+ HNGF6A olarak oluşturuldu. STZ uygulamaları tek doz olarak uygulandı ve plazma glikoz düzeyi 200 mg/dL olan sıçanlar diyabetik kabul edildi. HNGF6A ve antihiperglisemik ilaç uygulamaları 15 gün boyunca yapıldı. İlaç uygulamalarının 16.gününde tüm hayvanlara oral glikoz tolerans testi uygulandı ve 0, 30, 60, 90 ve 120. dakikalarda glikoz düzeyleri ölçüldü. Plazma glikoz düzeyleri glikometre ile hematolojik parametreler elektronik hematoloji analizöründe, HbA1c spektrofotometrik olarak, humanin, insülin, IGF-1 ve IGFBP-3 düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçüldü.
Deneysel diyabet oluşturulan sıçanların bulunduğu grupta glikoz, HbA1c, insülin, insülin direnci, IGF-1 ve IGFBP-3 düzeyleri artmış, antihiperglisemik ilaç uygulanan STZ+İNS, STZ+MET ve STZ+HNGF6A gruplarında ise, bu düzeyler kontrol grubu seviyelerine yaklaşmıştır. OGTT testinde 120 dakika süreyle ölçülen kan glikoz düzeylerinin, diyabet grubunda kontrol grubuna göre anlamlı oranda yüksek olduğu görüldü. Buna karşılık metformin, insülin ve HNGF6A uygulanan gruplarda test süresince gözlenen kan glikoz düzeyleri, diyabet grubunun düzeylerine göre düşük olarak saptandı.
Sonuç olarak deneysel olarak diyabet oluşturduğumuz STZ grubundaki sıçanlarda bozulmuş glikoz toleransının yanı sıra glikoz, insülin direnci, IGF-1, IGFBP-3, HbA1c, lökosit düzeylerinde artış meydana gelmiştir. HNGF6A verilen grupta bu artışlar kısmen önlenmiş ve kontrol grubu düzeylere yaklaşmış olarak tespit edilmiştir. HNGF6A diğer taraftan plazma humanin düzeylerinde diğer iki antidiyabetik ilaca göre nispeten daha fazla artış yaratmıştır. Diyabet komplikasyonlarının önlenmesi ve tedavisi için humanin ve analoglarının daha detaylı çalışmalarla antidiyabetik etkilerinin açıklığa kavuşturulması büyük önem arz etmektedir.
Anahtar kelimeler: Antihiperglisemik, diyabet, glikoz toleransı, humanin, HNGF6A.

Abstract:
Diabetes mellitus (DM) is a disease that develops when the pancreas does not produce enough insulin hormone or the insulin hormone it produces cannot be used effectively, and its incidence is increasing in our country and in the world. The aim of this study is to investigate the role of metformin and insulin used in the treatment of diabetes with humanin analogue HNGF6A; is to compare the effects on plasma humanin, glucose tolerance, IGF-1 and IGFBP-3 levels and insulin resistance.
In the study, sixty adult male Sprague Dawley rats (250±50 g.) were used. Groups were formed as; control (saline), diabetes (STZ), HNGF6A, STZ+insulin, STZ+metformin, STZ+HNGF6A. STZ were administered as a single dose and rats with a plasma glucose level of 200 mg / dL were considered diabetic. HNGF6A and antihyperglycemic drugs were administered for 15 days. On day 16 of drug administrations, all animals underwent oral glucose tolerance test and glucose levels were measured at 0, 30, 60, 90 and 120 minutes. Plasma glucose levels were measured by glucometer, hematological parameters were measured by electronic hematology analyzer, HbA1c spectrophotometrically, humanin, insulin, IGF-1 and IGFBP-3 levels were measured by ELISA method.
While glucose, HbA1c, insulin, insulin resistance, IGF-1 and IGFBP-3 levels were increased in the group of rats with diabetes, these values approache the control group levels in the STZ+INS, STZ+MET and STZ+HNGF6A groups treated with antihyperglycemic drugs. Blood glucose levels measured at 120 minutes in the OGTT test were significantly higher in the diabetes group than in the control group. On the other hand, the blood glucose levels observed in the metformin, insulin and HNGF6A groups were lower than those of the diabetes group.
As a result, in the STZ group, where we experimentally created diabetes, there was an increase in glucose, insulin resistance, IGF-1, IGFBP-3, HbA1c, leukocyte values as well as impaired glucose tolerance. In the group given HNGF6A, these increases were partially prevented and the control group was determined to approach the values. HNGF6A, on the other hand, created a relatively higher increase in plasma humanin levels than the other two antidiabetic drugs. It is of great importance to clarify the antidiabetic effects of humanin and its analogs with more detailed studies for the prevention and treatment of diabetes complications.
Keywords: Antihyperglycemic, diabetes, glucose tolerance, humanin, HNGF6A.