Fahreddin er-Râzî'nin Şerhu'l-işârât'ında yaratma sorunu
Problem of creation in Sharh al-ishārāt of Fakhr al-Dīn al-Rāzī
Yazar: ZEYNEP ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. ÖMER MAHİR ALPER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Din felsefesi = Religious philosophy ; Felsefe = Philosophy ; Razi = Razi ; Yaratma = Creating ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
Fahreddin er-Râzî (ö. 606/1210), kendinden önce yaşayanların entellektüel birikimlerini tevarüs eden, onları eleştirel ve özgün bir yöntemle değerlendirerek kendinden sonra yaşayanların hizmetine sunan, İslam düşünce dünyasının en gözde isimlerinden birisidir. Onun, kelâm ve felsefe birlikteliğinin zirvesinde bulunduğunun tezahürü, oluşturduğu ekol ve her iki disipline ait konuları kapsamlı bir şekilde ortaya koyduğu eserleridir.
	İslâm filozofu İbn-i Sînâ'nın (ö. 428/1037) en önemli eserlerinden olan ve felsefesinin diğer ilimlere tesirinde etkin rol üstlendiği bilinen el-İşârât ve't-tenbîhât'ına yazılan şerhler içerisinde en mühim yer tutanlardan biri Fahreddin er-Râzî'nin Şerhu'l-İşârât'ıdır. Bu çalışma, yaptığı ciddi tenkitleri ve kendine özgü düşünceleriyle belirleyici bir sima olan Râzî'nin Şerhu'l-İşârât'ta yaratma problemini nasıl ele aldığını incelemektedir.
	Çalışmanın birinci bölümünde, yaratmanın mâhiyeti açıklandıktan sonra, Râzî'nin yaratma düşüncesine kaynaklık etmesi bakımından yaratma fikrinin barındırdığı tartışmalar, tarihsel arka plan olarak verilmiştir. İkinci bölümde, yaratmanın metafizik zemini olarak varlık incelenmiş; varlığın tanımı, mâhiyet ile ilişkisi, alanları ve bölümleri ortaya konulmuştur. Son bölümde ise yaratmanın fâili olarak Tanrı'nın zât, sıfat ve fiilleri, âlemin yaratılışı ve bir yaratma modeli olan sudûr teorisine dair eleştiriler ele alınarak Râzî'nin Şerhu'l-İşârât merkezinde yaratma sorununu nasıl değerlendirdiği sunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Fakhr al-Dīn al-Rāzī (d. 606/1210) is a prominent figure in the Islamic world of thought who inherited the intellectual traditions that before him, and evaluated them in a critical and original manner. The manifestation of his climax in terms of unifying Islamic scholastic theology (Kalām) and philosophy is the comprehensive studies he puts forth in the two disciplines. 
This study focusses on the discussion of "creation" in Islamic philosophy as discussed in Sharh al-Ishārāt by Fakhr al-Dīn al-Rāzī, who has been widely recognized for his serious and unique commentaries and his annotations on al-Ishārāt wa al-tanbīhāt (Remarks and Admonitions) which is considered to be one of the most influential books of the prominent Muslim philosopher Ibn Sīnā (d. 428/1037) for its contribution and impact on the other disciplines.
In the first part of the study, after explaining the essence of creation, Rāzī's conception of creation, the quiddity of creation, the historical background and the fundamental debates on creation is discussed. In the second part, existence as the metaphysical ground for creation is examined along with the definition of the existence phenomenon, its relationship to the quiddity of creation and its types and parts. The final section aims to present how the problem of creation is examined in al-Rāzī 's Sharh al-Ishārāt in relation to God as the Creator and His names, actions, and adjectives; the creation of the universe and criticism towards the Theory of Emanation which is conceptualized as a creation model.