19. yüzyılda Sudan'da Osmanlı hakimiyetinin kültürel etkileri
Cultural influences of the Ottoman era in Sudan during the 19th century
Yazar: ZAHRA GEBRİL HİLOW ADAM
Danışman: DOÇ. DR. TUFAN TURAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Sosyokültürel değişme = Socio-cultural change ; Sosyokültürel etki = Socio-cultural impact ; Tarih araştırmaları = History research

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, 19. yüzyılda Sudan'daki Türklerin kültürel etkilerine ışık tutmaya çalışmaktır. Bu tür bir çalışma yeterince araştırma ilgisi görmediğinden, araştırmacı, bu konunun Türkiye ve Sudan'daki araştırmacılar tarafından daha fazla araştırmaya ihtiyacı olduğuna inanmaktadır. Türkiye ile Sudan arasındaki ilişkiler, Sudan'ın Osmanlı Devleti'nun koruması altına girdiği on altıncı yüzyıldan itibaren başlamıştır. Sudan'daki Türk varlığı iki dönemle ilişkilendirilmiştir. İlk Osmanlı dönemi 16. yüzyılda başlamıştır, 1553'te Osmanlılar, kutsal toprakları (Mekke ve Medine) Portekiz tehdidinden korumak için Doğu Sudan'da Sevakin Sancağı'nı kurmuşlar. İkinci Türk dönemi, 19. yüzyılın başlarında Sudan'a giren ve 60 yıldan uzun süren bir yönetim kuran Mehmed Ali Paşa dönemidir. 19. yüzyılda Türk egemenliği döneminde Türk hükümdarları dolaylı olarak Türk kültürünü Sudan'a aktarmışlardır. Bu durum, Sudanlıların Türklerden yönetim, mimarlık, eğitim, dil ve diğer çeşitli kültürel unsurlardan etkilenmesine neden olmuştur. Sudan'daki Türklerin kültürel etkilerini açıklığa kavuşturmak için tarihsel veriler tarihsel yaklaşım, tanımlayıcı analitik yaklaşım ve bu çalışmada cevaplanan soru sorma yöntemi kullanılarak işlenmiştir. Bu çalışmanın en önemli sonuçlarından biri Sudan'da Türk kültürünün bazı yönlerinin günümüze kadar kullanımının sürekliliğinin tespit edilmesi olmuştur. Örneğin Sudan dilinde halen bazı Türkçe sözcükler kullanılmaya devam etmektedir. Ayrıca, Sevakin adası tarafından temsil edilen Sudan'daki Türklerin kültürel mimari mirası ve Hartum'daki Türk mezarları da Türklerin kültürel etkilerinin Sudan'da devam ettiğinin önemli kanıtlarıdır. .

Abstract:
This study aims to illustrate and highlight the cultural influences of Turks in Sudan during the 19th century. Because this type of study has not received sufficient research attention, the researcher considers that this subject needs more research from researchers in Turkey and Sudan. Relations between Turkey and the Sudan began from the 16th century, when the Sudan entered under the protection of the Ottoman Empire. Turkey's presence in the Sudan was associated with two periods: the first Ottoman period, which began during the 16th century, in 1553, the Ottomans founded the Sevakin Brigade in eastern Sudan to protect the Holy Land (Mecca and Medina) from Portuguese danger. The second Turkish period is that of Muhammad Ali Pasha, who entered the Sudan in the early 19th century and founded a rule that lasted more than 60 years. During the 19th century, Turkish rulers indirectly introduced Turkish culture into Sudanese society, resulting in the Sudanese being culturally influenced in several cultural aspects (administration, architecture, education, language, etc.). To illustrate the cultural impact of Turks in Sudan, the data were processed using the descriptive analytical approach and the method of asking questions answered within the research. One of the most important findings of this study is the continued use of some manifestations of Turkish culture in the Sudan to this day, for example, the use of some Turkish vocabulary in Sudanese, Also the architectural cultural heritage of Turks in Sudan, which is the island of Sevakin, and the tombs of Turks in Khartoum.