Azerbaycan ve Türkiye'de nedenleri ve sonuçları bakımından gelir dağılımının karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of income inequality in Azerbaijan and Turkey in terms of causes and consequences
Yazar: NURLANA MURADOVA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET GÜLER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışmada Azerbaycan ve Türkiye için milli gelirin dinamikleri 1995-2021 yılları arasındaki dönemler için yıllık frekanstaki veriler kullanılarak çoklu regresyon yöntemiyle karşılaştırılmıştır. Elde edilen veriler bilgisayar ortamında E-Views programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Çalışma sonuçlarına bakıldığında, Türkiye'nin devlet otoritesinin hane halkı tüketimini artırmak ve böylece milli geliri yükseltmek için teşvik etmesinin mantıklı olduğu belirtilebilir. Bu strateji, geçmiş krizlerde de uygulanmış olması, devlet otoritesinin bu yöntemi kullanma eğiliminde olduğunu gösteriyor. İhracat alanında yüksek katma değerli ürünlerin üretimine yönelik stratejilerin her iki ülke için olumlu sonuçlar verdiği görülmektedir. 2021 verilerine bakıldığında, Türkiye'nin ihracat değeri kilogram başına 1.21 dolar olarak belirlenmiştir. Türkiye'nin ürün kalitesini yükseltmesi ihracat gelirlerini artırabileceği ifade edilebilir. Ancak Azerbaycan'ın durumu biraz daha farklıdır. Azerbaycan'ın ihracatı genel olarak mineral yakıtlar, plastik ve türevleri ve pamuk ürünleri üzerine odaklanmıştır. Bu nedenle, her iki ülke için ortaya çıkan sonuçların ülke özgülünde değerlendirilmesi daha uygun olabilir. Son olarak, doğrudan yabancı yatırımlardan beklendiği kadar katkının sağlanamaması her iki ülke için de benzer bir durumdur ve bu durumun çözülmesi için sermaye hareketlerine dair planlamalar yapılması faydalı olacaktır.

Abstract:
In this study, the dynamics of national income for Azerbaijan and Turkey were compared with the multiple regression method using annual frequency data for the period between 1995-2021. The obtained data were evaluated in computer environment through the E-Views program. Upon evaluating the results of the study, it can be posited that it is logical for the state authority in Turkey to incentivize household consumption with a view to increasing national income. The implementation of this strategy during previous crises indicates the state authority's tendency to employ this method. It is observed that strategies oriented towards the production of high value-added products in the export field yield positive results for both countries. Based on data from 2021, the value of Turkey's exports has been determined at $1.21 per kilogram. It can be suggested that an enhancement in the quality of Turkiye's products may lead to an increase in export revenues. However, the situation for Azerbaijan is somewhat different. Azerbaijan's exports are generally focused on mineral fuels, plastics and derivatives, and cotton products. Consequently, it may be more appropriate to evaluate the results that have emerged for both countries on a country-specific basis. Finally, both countries share a similar situation where the anticipated contribution from direct foreign investments has not been realized. Making plans regarding capital movements to solve this issue could prove beneficial.