Mercimek (Lens culinaris Medik.) bitkisi üzerine bazı ekolojik dezenfektanların fizyolojik etkileri
The physiological effects of some ecological disinfectants on lentil plant (Lens culinaris Medik.)
Yazar: GÜLSÜM DİDEM ACUN
Danışman: DOÇ. DR. MELİHA GEMİCİ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Dezenfektanlar = Disinfectants ; Lens culinaris = Lens culinaris ; Mercimek = Lentil

Özet:
Günümüzde büyük önem taşıyan çevre kirliliği sorunlarından biri olan su kirliliğini, kimyasal maddelerin bilinçsizce kullanılmasıyla birlikte, her yıl ortaya çıkan farklı kaynaklı hastalıkların önlenmesi amacıyla gereğinden fazla kullanılan kimyasal dezenfektanlar arttırmaktadır. Ayrıca, gerekli çevresel önlemler alınmamasından ve arıtma tesisleri kurulmamasından, geri dönüşüm alanları hazırlanmamasından dolayı da çevre kirliliğini tehlikeli boyutlara çıkarmıştır. Hastanelerden kanalizasyonlara karışan kimyasallar, evsel ve dışsal atıkların da çevre kirliliğine yadsınamayacak ölçüde etkisi vardır.Bu çalışma, Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü'nde, dezenfekte etme özelliğindeki kimyasalların etkilerinden dolayı, bitkilerin çevresel strese karşı vermiş olduğu tepkilerin ele alındığı çalışmamızda, ekolojik dezenfektan olarak yaygın kullanılan Huwa-San adlı preperat, hastanelerde sıklıkla ekolojik olarak kullanılan Cleanisept adlı preperat ve yıllardır tüm hastanelerde, içsel ve dışsal ortamlarda sıklıkla kullanılan ekolojik özelliği olmayan Sodyum Hipoklorit kimyasalı seçilmiştir. Materyal olarak kullandığımız mercimek (Lens culinaris Medik.) bitkisine %0,1, %1, %5 ve %10'luk konsantrasyonlarda seçilen bu preperatlar uygulanmış, mercimek bitsinin strese karşı verdiği farklı fizyolojik mekanizmalarının araştırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda tohum çimlenme yüzdeleri, kök, gövde büyümesi ve yaş, kuru ağırlıkları, fotosentetik pigment maddeleri ve içsel hormon (indol asetik asit: IAA, absisik asit: ABA) miktarları saptanmıştır.Sonuçlarımıza göre, dezenfektan olarak seçmiş olduğumuz preperatlar içinde, tüm dezenfektanların belli oranda su kirliliğine, bu da bitklerde çeşitli streslere sebep olduğunu göstermiştir. Bitkinin bu stresleri, düşük konsantrasyonda uygulanan preperatlarda yenmeye çalıştığı ancak %5'lik ve %10'luk konsantrasyonlardan etkilendiği görülmüştür. Yaygın olarak kullanılan ekolojik dezenfektan çeşitleriyle, yine yaygın olarak kullanılan ekolojik özelliği olmayan, dezenfekte etme özelliği bulunan kimyasalı karşılaştırdığımızda, yapmış olduğumuz deneme sonuçlarına göre, Huwa-San adlı preperatın Cleanisept adlı preperata göre bitkiye daha az zarar verdiği, sodyum hipokloritin bitkiye en çok zarar veren preperat olduğu görülmüştür.Tüm Dünya'da dezenfeksiyon amaçlı kullanılan preperatların su kirliliğine ve su kirliliğinin de bitkilerde çeşitli streslere sebep olduğunu ve ekolojik ürünlerin çevre kirliliğine etkisi açısından önemini göstermiş bulunmaktayız.

Abstract:
Water pollution, nowadays, is the most important problem of environmental pollution. The danger is increasing by the unconscious use of the chemical substances. Moreover, owing to the abundant utilization of disinfectants resulting from the prevention of various illnesses and also, not taking necessary environmental precautions, building purification plants and preparing recycling areas, environmental pollution has accrued dangerously. Chemicals interfusing from hospitals to sewerage, domestic and extrinsic wastes have contributed excessively to the environmental pollution.This study was made in Ege University, Biology of Science, with the effects of the chemicals having disinfectant feautures, in this study, ecologically widely used preparate named Huwa-San, ecologically widely used preparate named Cleanisept used in hospitals and non-ecological chemical Sodium Hypochloride used in internal and extenal ambients were chosen. 0,1%, 1%, 5% and 10% concentrations of these preparates were applied to lentil plant which we employed as a material. Lentil plant's different physiological reaction mechanisms to stress was aimed in this research. With in this frame, percentage of seed germination, root and stem growth, dry and wet heaviness, photosynthetic pigments, internal hormones (Indole Acetic acid: IAA, Abscisic acid: ABA) amounts has been determined.According to our results, all the preparates we had chosen as a disinfectant caused water pollution and this resulted in stress on plants. The plant managed to overcome stress in low concentrations yet affected in 5% and 10% concentrations. When we compared the commonly used ecological disinfectants with commonly used non-ecological disinfectants, due to our researches, preparate named Huwa-San harmed the plant less than the preparate named Cleanisept, and sodium hypochloride preparate harmed plant the most. According to the results of our experiments, preparates applied to the lentil plant in definite amounts have caused stress and this situation showed itself completely in 10% application.In our study, we compared the widely used types of ecological disinfectants and non-ecological chemicals with disinfectant features. According to the findings, once again we show the importance of the preparates used as a disinfectant in water pollution, causing stress in plants and impact of the ecological products to environmental pollution.