Tip 2 diyabetli bireylere verilen karbonhidrat ve yağ oranları farklı iki öğle yemeğinin kan glikoz ve kan yağlarına olan etkisi
The effects of two lunches, given to individuals with type 2diabetes, on blood glucose and blood lipids varying in carbohydrate and fat ratios
Yazar: MUTEBER GİZEM KESER
Danışman: PROF. DR. KUBİLAY KARŞIDAĞ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Ekmek = Bread ; Et = Meat ; Glükoz = Glucose ; Hiperglisemi = Hyperglycemia ; Karbonhidratlar = Carbohydrates ; Yağ tüketimi = Oil consumption ; İnsülin = Insulin

Özet:
Diyabetli bireylerin kan glikoz düzeylerinin istenilen seyirde olması, kişinin mikro ve
makrovasküler komplikasyonlara yakalanma riskini düşürerek, hayat kalitesini
arttırmaktadır. Tip 2 diyabetik bireylerin kan glisemi düzeyine etki eden faktörlerden
biri; diyetin besin örüntüsüdür. Bu çalışmanın amacı tip 2 diyabetli bireylere verilen
izokalorik, karbonhidrat ve yağ oranı farklı iki öğle yemeğinin, kan glikoz ve kan
yağlarına olan etkilerini değerlendirmektir. Beden kütle indeksi (BKİ) 25-30 kg/m2 olan,
33 tip 2 diyabetli bireyin katıldığı çalışmada, bireylere 7 gün ara ile iki farklı öğle
yemeği sunulmuştur. Bu yemeklerden test yemeği olan etli ekmek, çalışmanın
gerçekleştirildiği Konya ilinde sıklıkla tüketilmektedir. Yemeklerin besin değeri
bilgilerine Beslenme Bilgi Sistemi' nden (BEBİS) erişilmiştir. Bu yemeklerin
tüketiminin öncesi ve sonrasında (0-180 dakika) yarım saat aralıklarla katılımcılardan
venöz kan örneği alınmıştır. Kan örneklerinden glikoz, insülin, LDL-K, HDL-K ve
trigliserit gibi kan parametrelerinin analizi yapılmıştır. Verilerin analizi, SPSS 23.0
programı ile %95'lik güven aralığında değerlendirilmiş, istatistiksel anlamlılık düzeyi p
<0,05 olarak belirlenmiştir. Çalışma sonunda, katılımcıların etli ekmek ve standart
yemek tüketimi öncesi ve sonrası kan glikoz değerlerinin zamana göre değişim
grafiğinin eğri altı alan total değerleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamsız
(p>0,05), kan insülin değerlerinin zamana göre değişim grafiğinin eğri altı alan total
değerleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05).İki yemek
arasında katılımcıların postprandial HDL-K, LDL-K ve trigliserit parametreleri
açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05). Etli ekmeğin
bireylerin kan parametrelerine olan etkisiyle ilgili daha detaylı ve konunun farklı
yönlerinin de ele alındığı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.


Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabet, etli ekmek, postprandial, glikoz, insülin

Abstract:
The fact that diabetic individuals' blood glucose level is at a desired course increases
their life qualities as a result of reducing the risks of micro and macro vascular
complications. One of the factors affecting the blood glucose level of individuals with
type 2 diabetes is known to be the food pattern of a diet. The aim of this study was to
assess the effects of two different lunches on blood glucose and blood lipids with
different isocaloric, carbohydrate and lipid ratios given to individuals with type 2
diabetes. In the study, which included 33 individuals with type 2 diabetes at 25-30 BMI
indexes, the participant individuals were offered two different kinds of lunches within 7
day-intervals. Etli ekmek, which was used as the test meal among these dishes, is
frequently consumed in the province of Konya where the study was carried out
accordingly. Nutrient values of the meals were accessed from BEBİS. Venous blood
samples were collected from the participants at half an hour before and after the
consumption of these meals (0-180 minutes). Blood parameters such as glucose, insulin,
LDL-C, HDL-C and triglyceride were analyzed through blood samples. The data were
analyzed using SPSS 23.0 program at 95% confidence interval, whereas the statistical
significance level was determined as p <0.05. At the end of the study, we found that
there was no statistically significant difference (p> 0,05) between the values of the
change in blood glucose values of the participants before and after their consumptions
of the standard meal and etli ekmek; on the other hand, the difference between the
values of the blood insulin values and the values below the curve were found to be
statistically significant (p <0,05). Postprandial HDL-C, LDL-C and triglyceride
parameters were not revealed to be significantly different between the two meals (p>
0.05). Thus, it seems that there is a need for more detailed studies on the effect of
etliekmek on blood parameters of individuals as well as the different aspects of the
relevant subject.

Key Words: Type 2 diabetes, etli ekmek, postprandial, glucose, insülin.