Programlı bir ses eğitimine bağlı olarak solunum mekanizmasının sesin algısal, görsel, akustik ve aerodinamik özellikleri üzerine etkileri
The effects of respiration mechanism on the perceptional, visual, acoustic and aerodynamic properties of voice owing to a programmed voice training
Yazar: NURDAN KIZILDELİ
Danışman: PROF. SUNA ÇEVİK ; PROF. DR. GÜRSEL DURSUN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Müzik = Music
Dizin: Anatomik özellikler = Anatomical properties ; Müzik eğitimi = Music education ; Ses = Voice ; Ses eğitimi = Voice training ; Ses özellikleri = Sound charecteristics ; Solunum = Respiration

Özet:
Bu araştırmanın amacı; programlı bir ses eğitimine bağlı olarak, solunum mekanizmasının sesin algısal, görsel, akustik ve aerodinamik özellikleri üzerine etkilerinin, laboratuar koşulları altında tespit edilmesi; sesin oluşmasında en temel etken olan solunum kas gücünün ve desteğinin eğitim süreci ile ne ölçüde geliştirilebildiğinin araştırılması ve ses özelliklerine ilişkin elde edilen ilk bulguların, bir eğitim-öğretim yılı sürecinde gerçekleştirilen ses eğitimi uygulamaları sonunda kazanılan davranış değişikliklerini ortaya koyan bulgular ile anlamlı ilişkiler bulunup bulunmadığının belirlenmesidir. Ayrıca bir yıllık bireysel ses eğitimi sürecinin müzik öğretmenliğinin gerekleri doğrultusunda yeterli olup olmadığını değerlendirmek ve sonuçlara ilişkin önerilerde bulunmaktır.Araştırmanın yürütülmesinde ?tek grup ön test- son test deneysel araştırma modeli? kullanılmıştır. Deneysel çalışmada kullanılan örneklemin belirlenmesinde deney grubunda bulunan bireylerin önceden programlı bir ses eğitimi almamış olmaları göz önünde bulundurulmuştur. Buna göre; araştırma Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Öğretmenliği Anabilim Dalı 2005-2006 eğitim?öğretim yılında öğrenime başlayan 36 birinci sınıf öğrencisi ile yapılmıştır. Araştırmanın problemleri doğrultusunda cevap aranmaya çalışılan denel işlemin ön test aşamasında, örneklem grubunun sesin özellikleri olan algısal, görsel, akustik ve aerodinamik analizleri ile solunum fonksiyon testleri yapılmış, bir yıllık programlı ses eğitimi sürecinin sonunda, denel işlemin son test aşamasında örneklem grubuna yine aynı işlemler uygulanmış, ardından öntest ve sontest aşamasından elde edilen veriler karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmiştir.İstatistiksel çözümler için frekans(f) ve yüzde (%) dağılımı, Wilcoxen işaret testi, Fisher's Exact testi ve Mann-Whitney u testlerinden yararlanılmıştır. İstatisitiksel anlamlılık düzeyi 0,05 olarak belirlenmiştir.Yapılan istatistiksel çözümlemelere göre; programlı bir ses eğitimi süreci sonunda solunum mekanizmasının sesin algısal, görsel, akustik ve aerodinamik özellikleri üzerinde etkili olduğu, akciğere ait bir volüm olan RV (rezidüel volüm)'nin azalarak MFT (Maksimum ses üretme süresi)'yi arttırdığı, dolayısı ile ses eğitimi ile soluk kontrol ve desteğinin sağlanmaya başlandığı ve eğitilebilir olduğu, ayrıca MFT'nin cinsiyete göre değişmediği, sigara kullanımının Fo'yu azalttığı ve sesi pestleştirdiği vb. önemli sonuçlar elde edilmiştir. Bireysel ses eğitiminin amaçları doğrultusunda, müzik öğretmeni adaylarına seslerini bilinçli, doğru ve verimli kullanma açısından kazandırılmak istenen davranışların, kalıcı alışkanlığa dönüştürülmesi için ses eğitimi sürecinin yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda önerilere yer verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Fonasyon, solunum, anatomik yapılar ses eğitimi, ses özellikleri, ses özelliklerini inceleme.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effects of respiration mechanism on the perceptional, visual, acoustic, and dynamic properties of voice as the consequence of a programmed voice training in laboratory conditions; to research the extent to which power and support ofrespiratory muscles ? the most basic factor in the formation of respiration - can be improved; and to determine whether or not the obtained findings concerning the properties of voice have significant relationships with the findings obtained in consequence of a voice training programme along an academic year. This research also aims at finding whether one year individual voice training process is suffiicient or not for the would ? be- teachers of music, and at making suggestions in line with the obtained results.The ?single group pre-test ? post-test research model? was employed in conducting the research. The fact that the members of the experiment group had not received a programmed voice training before was taken into consideration in establishing the research sample. Accordingly, the research was conducted on 36 first year students who started university education in 2005- 2006 academic year in the fine Arts Education Department, Music Branch of Gazi University Gazi Teacher Training College.In the pre-test phase of the the experimental process, the perceptional, visual, acoustic and aerodynamic analyses of the voice of the sample group as well as their respiration functional tests were done in pursue of the answers to the research problem. Following the programmed one year- voice training process, in the post-test stage, the same tests were applied on the sample. Afterwards, the data obtained in the pre-test and post-test were evaluated comparatively.Frequency (f) and percentage (%) distributions, Wilcoxen Signs Test, Fisher?s Exact Test, and Mann-Whitney U tests were used in statistical analyses. The statistical significance level was found to be 0.05.In consequence, it was found that - at the end of a programmed voice training- respiratory mechanism was influential over the perceptional, visual, acoustic and aerodynamic properties of voice, that RV (Residual volume), which is a volume of lung, raised MFT by decreasing, that breathing control and support could be assured through voice training and that such training was possible, that MFT did not vary according to sex, that cigarette smoking reduced Fo, and that this caused voice to become lower. It was concluded that voice training period was not sufficient to teach the music teachers of the future how to use their voice consciously, effectively and correctly. Suggestions were made on the basis of the results obtained.Key Words: Phonation, respiration, anatomic structure, voice training, voice characters?s studies.