Epilepsi tanılı çocuklarda ve annelerinde anksiyete depresyon sıklığı ile ebeveyn tutumunun bu çocuklardaki anksiyete depresyon üzerine etkisinin incelenmesi
Frequency of anxişety depression in epilepsy diagnosed children and their mothers and investigation of the effect of parental attitudes on anxiety depression in theese children
Yazar: BERNA BAL
Danışman: PROF. DR. MURAT ELEVLİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Anneler = Mothers ; Davranış = Behavior ; Epilepsi = Epilepsy ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve amaç: Epilepsi yüksek morbiditeye sahip kronik bir hastalıktır. Son yıllarda yapılmış olan çok sayıda araştırma epilepsi tanılı çocuklarda ve ailelerinde başlıca anksiyete ve depresyon olmak üzere ruhsal bozuklukların sık olarak görüldüğünü göstermiştir. Epilepsiye eşlik eden bu bozuklukların tanınması ve tedavi edilmesi, hem hastanın yaşam kalitesinin artırılması, hem de epilepsi tedavisinin başarılı olması açısından önemlidir. Aralarında demografik değişkenler, epilepsi ile ilişkili nedenler ve psikososyal faktörler olmak üzere çok sayıda faktörün epilepside anksiyete ve depresyon gibi ruhsal bozuklukların gelişiminde rol oynadığı düşünülmektedir. Çalışmamız epilepsili çocuklar ve ailelerindeki anksiyete ve depresyon sıklığı ile ebeveyn tutumunun bu çocuklardaki anksiyete ve depresyon üzerindeki rolünü araştırmayı amaçlamaktadır.
Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Çocuk Nörolojisi Polikliniğine 2018 yılında epilepsi  tanısıyla başvuran, epilepsi dışında kronik hastalığı olmayan 8-18 yaş arası 35 epilepsi tanılı çocuk ve anneleri ile çalışma grubuna benzer yaş ve cinsiyette sağlıklı çocuklardan oluşan kontrol grubu alındı. Olgu ve kontrol gruplarında sosyodemografik veri formu, Anne Baba Tutum Ölçeği (ABTÖ), Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Anketi (AHÇYTÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği-Yenilenmiş Ebeveyn Formu (ÇADÖ-Y-E) kullanıldı.
Bulgular: Hasta grubun yaş ortalaması 11,7±3,2, %54,3'ü kız, %45,7'si erkek ; kontrol grubunun yaş ortalaması ise 11,8±2,7 ,%57,1'i kız, %42,9'u erkek olup her iki grup arasında yaş ve cinsiyet açısından istatistiksel anlamlı bir fark bulunmadı. Sosyodemografik özelliklerden baba eğitim düzeyinde hasta grupta ilkokul, kontrol grubunda lise eğitim düzeyi istatistiksel anlamlı olarak yüksekti. Epilepsi tanılı çocuklarda hastalığın süresi ortalama 52,2±35,8 ay, ilaç kullanım süresi ise ortalama 40,5±28,5 ay olarak bulundu. ÇADÖ-Y-E ile çalışma ve kontrol grubundaki çocuklarda anksiyete-depresyon total ve alt grup puanları arasında anlamlı fark saptanmadı. Beck depresyon ve Beck anksiyete ölçekleri ile anne anksiyete ve depresyon düzeyleri açısından her iki grup arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Anne Baba Tutum Ölçeği Kontrol-Denetleme boyutu ortalaması hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı yüksek, Psikolojik Özerklik boyutu ortalaması ise düşük bulundu. Kontrol-Denetleme ve Psikolojik Özerklik boyutları yaş ile pozitif ilişkili saptandı. Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Anketi alt ölçek puanlarından Aşırı Annelik ve Baskı ve Disiplin ortalaması hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı yüksekti. Hasta grupta Baskı ve Disiplin boyutu Anne Baba Tutum Ölçeği alt ölçeklerinden Kontrol Denetleme boyutu ile pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkili saptandı. 
Sonuç: Çalışmamızda epilepsili çocuk ve ailesinde depresyon ve anksiyete düzeyi açısından kontrol grubu ile aralarında farklılık saptanmasa da literatürde epilepsili çocuk ve ailesindeki depresyon anksiyete oranının belirgin şekilde yüksek olduğunu gösteren pek çok çalışma mevcuttur. Çalışmamızda epilepsili çocukların ebeveynlerinde Aşırı Baskıcı – Otoriter ve Aşırı Koruyucu tutumların varlığı çift yönlü olarak saptanmakla birlikte benzer şekilde yetkin ebeveynlik olarak ifade edilen demokratik ebeveyn tutumunun kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük olduğu saptanmıştır. Epilepsili çocukların ebeveynlerinde saptadığımız bu yetkin olmayan tutumların iyileştirilmesi yönünde daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
İntroduction and aim: Epilepsy is a chronic disease with high morbidity. Numerous researches in recent years have shown that psychiatric disorders, including anxiety and depression, are frequently seen in children with epilepsy and their families. Recognition and treatment of these disorders associated with epilepsy is important both for improving the quality of life of the patient and for successful treatment of epilepsy. Several factors, including demographic variables, epilepsy-related causes, and psychosocial factors  are thought to play a role in the development of psychologic disorders such as anxiety and depression in epilepsy. Our study aims to investigate the frequency of anxiety and depression in epileptic children and their families and the role of parental attitudes on anxiety and depression in these children.
Method: The study consisted of 35 epilepsy diagnosed children between 8-18 years who had no chronic disease except epilepsy and their mothers presented to Health Sciences University Haseki Training and Research Hospital Clinic of Child Health and Diseases Pediatric Neurology Clinic in 2018  and a control group consisting of healthy children of age and sex similar to the study group. The sociodemographic data form, Parenting Style İnventory (PSI), parental attitude research instrument (PARI), Beck Depression Inventory (BDI) and Beck Anxiety Inventory (BAI), Revised Children's Anxiety and Depression Scale - Parent (RCADS-P)  were  used in the case and control groups.
Results: The mean age of the patient group was 11,7 ± 3,2, 54,3% female, 45,7% male; the mean age of the control group was 11.8 ± 2.7, 57.1% girls and 42.9% boys and there was no statistically significant difference between the two groups in terms of age and gender. Sociodemographic characteristics of father education level were statistically significant higher in terms of primary education in patient group, and in terms of high school education level in control group. The mean duration of the disease was 52.2 ± 35.8 months in the epilepsy diagnosed children and the mean duration of drug use was 40.5 ± 28.5 months. There was no significant differences between the total and subscale scores of the anxiety and depression in the children of study and control groups in terms of RCADS-P. There was no statistically significant differences between mother anxiety and depression levels in terms of Beck Depression and Beck Anxiety scales. Control-Check subscale of Parental Attitude Scale average was statistically significant higher in the patient group but Psychological Autonomy subscale average was found to be low. Control-Check and Psychological Autonomy subscales were positively related to age. The mean scores of Excessive Motherhood and Oppression and Discipline subscale of Parental Attitude Research Instrument were significantly higher in patient group. In the patient group, Excessive Motherhood and Oppression subscale was found to be statistically significant positively correlated with Control-Check subscale of Parental Attitude Research Instrument Scale. 
Conclusion: In our study, there were no differences between the epileptic children and their families and the control group in terms of depression and anxiety levels, although there are many studies in the literature showing that depression anxiety rate in epileptic children and their families is significantly higher in our study, the presence of extreme Oppressive - Authoritarian and Over-protective attitudes in the parents of children with epilepsy was found to be double-sided, but similarly it was found that Democratic parental attitudes, which were expressed as competent parenting, were significantly lower than the control group. Further studies are needed to improve these inadequate attitudes that we have identified in parents of children with epilepsy.