Öğretmenlerin bilgi paylaşımına yönelik tutumları: Bir ölçek geliştirme çalışması
Teachers' attitudes towards knowledge sharing: A scale development study
Yazar: ÖZNUR TOPAL
Danışman: DOÇ. DR. AKIN EFENDİOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada; öğretmenlerin bilgi paylaşımına yönelik tutumlarını ölçen bir ölçek geliştirmek ve sınıf öğretmenlerinin bilgi paylaşımına yönelik tutumlarının cinsiyet, kıdem, görev yapılan okulun türü (devlet/özel), okuldaki öğretmen sayısı ve okulun konumu (merkez/ilçe/kırsal kesim) değişkenleri açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. 
Nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli temel alınarak yapılan bu araştırmanın evrenini, 2020-2021 eğitim öğretim yılında görev yapan 306.937 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır (MEB, 2021). Araştırmaya katılan sınıf öğretmenlerinin 370'i kadın, 125'i ise erkektir. Toplamda 495 sınıf öğretmeninin katıldığı bu araştırmada, bilgi paylaşımına yönelik tutum ölçeğinin elektronik formu hazırlanmış ve veriler sosyal medya, e-mail ve mesajlaşma yoluyla ulaşılabilen tüm sınıf öğretmenlerine iletilmiştir.  Veriler 17 Ocak 2021- 28 Aralık 2021 tarihlerinde toplanmıştır. Ayrıca, Öğretmenlerin Bilgi Paylaşımına Yönelik Tutum Ölçeğinin geliştirme sürecinde, ölçüt geçerliğini incelemek için, Öğretmenlerin Mesleki Bağımlılık Ölçeği ve Öğretmen Öz-Yeterlik Ölçeğinden elde dilen puanlar kullanılmıştır.
Elde edilen veriler SPSS ve AMOS programları kullanılarak ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Geçerlik çalışmaları doğrultusunda AFA yapılmış ve ölçeğin 5 faktörlü 26 maddelik bir yapı oluştuğu tespit edilmiştir. Devamında, birinci ve ikinci düzey DFA ile bu modelin farklı bir örneklem üzerinde geçerli olup olmadığı test edilmiştir. Analiz sonucunda ölçeğin faktör yapısının farklı bir örneklemden elde edilen verilerle uyum gösterdiği görülmüştür. Ölçeğin güvenirlik analizi için Cronbach Alfa Katsayısı kullanılmış ve ölçeğin Cronbach Alfa Katsayısının .89 çıktığı tespit edilmiştir. Bu sonuç ölçeğin yüksek derecede güvenilir olduğunu doğrular niteliktedir. 
Araştırma soruları t-testi ve ANOVA kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler sonucunda sınıf öğretmenlerinin bilgi paylaşım tutumlarının yüksek olduğu görülmüştür. Dahası, öğretmenlerin bilgi paylaşım tutum puanlarının sadece cinsiyete göre farklılaştığı ve bu farkın kadın öğretmenlerin lehine olduğu belirlenmiştir. Diğer değişkenler açısından tutum puanları arasında anlamlı bir farklılık belirlenmemiştir. Araştırma bulguları, ilgili alanyazın bağlamında tartışılmış, gelecekte yapılabilecek çalışma ve uygulamalara yönelik öneriler geliştirilmiştir. 

Anahtar kelimeler: Sınıf öğretmeni, bilgi paylaşımı, tutum, ölçek geliştirme.

Abstract:
In this study; it is aimed to develop a scale measuring teachers' attitudes towards knowledge sharing and to examine classroom teachers' attitudes towards knowledge sharing in terms of the variables such as gender, seniority, type of school (state/private), the number of teachers in the school and the location of the school (city center/district/rural area).
The universe of this research, which was carried out in the descriptive survey model, which is one of the quantitative research methods, consists of 306,937 classroom teachers working in the 2020-2021 academic year (MEB, 2021). There were 370 female and 125 male classroom teachers participated in the study (Total n=495). The electronic form of Teachers' Attitudes Towards Knowledge Sharing scale (TATKS) was prepared on google docs. The electronic form of the scale was distributed to classroom teachers via social media, e-mail and messaging etc. Data were collected between 17 January 2021 and 28 December 2021. Moreover, Teachers' Professional Addiction Scale and Teacher Self-Efficacy scale were also used together with the scale TATKS to ensure the criterion validity of the TATKS scale. 
The obtained data were analyzed via SPSS and AMOS programs. In line with the validity studies, EFA was performed and it was determined that the scale had a structure that consist of 26-item with 5 factors. The validity of the TATKS was tested on a different sample and the 1st and 2nd level CFAs performed afterwards. As a result of the analysis, it was seen that the factor structure of the scale was compatible with the data obtained from a different sample. The Cronbach Alpha Coefficient was used for the reliability analysis of the scale and it was determined that the Cronbach Alpha Coefficient of the TATKS was .89. This result confirms that the scale is highly reliable.
On the other hand, to answer the research questions, t-test and ANOVA were used. As a result of the analyzes, it was seen that the TATKS levels of the classroom teachers were high and there were significant differences between the TATKS scores of the classroom teachers in terms of gender in favor of female classroom teachers. Furthermore, no significant difference was found regarding the other variables such as seniority, type of school (state/private), the number of teachers in the school and the location of the school (city center/district/rural area). The research findings were discussed and suggestions for future studies and applications were developed in line with the results.