İş-serbest zaman çatışmasının işe ilişkin ruminasyon ve işe bağlılık üzerine etkisinde nevrotiklik ve sorumluluğun düzenleyici rolü: Akademisyenler üzerine bir araştırma
Moderating role of neuroticism and conscientiousness on the effect of work-leisure conflict on work-related rumination and work engagement: A research on academics
Yazar: BUKET AYDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU ŞEFİKA DOĞRUL
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Akademisyenler = Academicians ; Boş zaman = Leisure ; Nevrotik kişilik = Neurotic personality ; Ruminasyon = Rumination ; Serbest zaman engelleri = Leisure constraints ; Çatışma = Conflict ; Çatışmanın kaynakları = Conflict sources ; İş-yaşam çatışması = Work-life conflict ; İşe bağlılık = Job involvement

Özet:
Bu çalışmanın amacı akademisyenlerde iş-serbest zaman çatışmasının işe ilişkin ruminasyon ve işe bağlılık üzerindeki etkisini incelemek ve bu ilişkide nevrotiklik ve sorumluluğun düzenleyici etkiye sahip olup olmadığını araştırmaktır. Bu amaçla, basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile çalışmaya dahil edilen 464 akademik personele Kişisel Bilgi Formu, İş-Serbest Zaman Çatışması Ölçeği, İşsel Ruminasyon Ölçeği, Utrecht İşe Bağlılık Ölçeği Kısa Formu ve Büyük Beşli Kişilik Envanteri'nin nevrotiklik ve sorumluluk boyutlarından oluşan bir anket formu uygulanmıştır. Sonuçlar, iş-serbest zaman çatışmasının işe ilişkin ruminasyonun duygusal ruminasyon ve problem çözme üzerine düşünme alt boyutlarını pozitif yönde, kopma (psikolojik uzaklaşma) alt boyutunu negatif yönde etkilediğini; bununla birlikte işe bağlılığın tüm alt boyutlarını negatif yönde etkilediğini göstermiştir. Ayrıca nevrotiklik düzeyi arttıkça iş-serbest zaman çatışmasının duygusal ruminasyon üzerindeki etkisinin zayıfladığı, kopma üzerindeki etkisinin ise anlamlı düzeyde farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte sorumluluk düzeyinin iş-serbest zaman çatışması ile problem çözme üzerine düşünme ve kopma ilişkisinde düzenleyici etkiye sahip olmadığı tespit edilmiştir. Benzer bir şekilde iş-serbest zaman çatışmasının işe bağlılık üzerindeki etkisinde nevrotiklik ve sorumluluğun düzenleyici etkiye sahip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of work-leisure conflict on work-related rumination and work engagement in academics and to investigate whether neuroticism and conscientiousness have a moderating effect in this relationship. For this purpose, a questionnaire consisting of the Personal Information Form, Work-Leisure Conflict Scale, Work Related Rumination Scale, Utrecht Work Engagement Scale Short Form and Big Five Personality Inventory's neuroticism and conscientiousness dimensions was applied to 464 academic staff selected by using simple random sampling method. The result shows that work-leisure conflict has a positive effect on affective rumination and problem solving pondering, while has a negative effect on detachment. Besides, it has shown that work-leisure conflict affects each dimension of work engagement negatively. In addition, it was determined that as neuroticism increased, the relationship between work-leisure conflict and affective rumination weakened, but the effect of work-leisure conflict on detachment did not differ significantly. Furthermore, it was determined that conscientiousness did not have a moderating effect on the relationship both between work-leisure conflict and problem solving pondering and between work-leisure conflict and detachment. Similarly, it was concluded that neuroticism and conscientiousness did not have a moderating effect in the relationship between work-leisure conflict and work engagement.