İktisat politikasında etkinlik sorunu: Teori ve Türkiye ekonomisi üzerine bir uygulama
The efficiency problem in economic policy: Theory and an application for Turkish economy
Yazar: CAN TANSEL TUĞCU
Danışman: PROF. DR. EKREM ERDEM
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Devlet politikaları = State policies ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomi teorileri = Economic theories ; Etkinlik = Efficiency ; Maliye politikaları = Fiscal policies ; Para politikaları = Monetary policies ; Serbest piyasa ekonomisi = Free market economy ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Verimlilik analizi = Productivity analysis

Özet:
İktisat biliminin en önemli problemlerinden biri olan etkinlik sorunu 1776 'dan günümüze sürekli tartışılagelmiş bir konu olmuştur. Smith' in (1776) ekonomideki etkinliğin sadece piyasa sistemi tarafından gerçekleştirilebileceğini anlattığı görüşlerinde tohumlan atılan bu tartışma, Keynes' in (1936) ekonomik etkinliğin sadece piyasa sistemi tarafından sağlanamayacağım ve bir takım istikrarsızlık durumlarında ekonomiye mutlaka politik müdahaleler yapılması gerektiğini açıkladığı görüşlerinde en üst noktaya ulaşmıştır. Keynes 'le birlikte hükümetlerin iktisat politikaları ile ekonomiye müdahale etmesinde bir tehlike olmadığı, hatta bazı durumlarda bunun şart olduğu, bir çok ülke ve ekonomist tarafından kabul edilmiştir. Ancak bu müdahalelerin hangi tip istikrarsızlıkların çözümünde kullanılacağı konusunda bir fikir birliği sağlanamamıştır. Dolayısıyla "Keynesyen Devrim" olarak nitelendirilen, iktisat politikalarının ekonomik istikrarsızlıkların çözümünde kullanılabileceği görüşü sıkça tartışılmış ve bu konu ile ilgili çeşitli iktisadi teoriler türetilmiştir. Bu çalışmada iktisat politikasında etkinlik sorunu para ve maliye politikaları bağlamında incelenmiştir. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, etkinlik kavramının tanımı yapılıp türleri hakkında bilgi verildikten sonra, etkinlik açısından serbest piyasa ve devlet sistemi karşılaştırılacaktır. İkinci bölümde klasik, Keynesyen, monetarist, yeni klasik, reel konjonktür ve yeni Keynesyen iktisat teorilerinin para ve maliye politikalarının etkinliklerine yönelik görüşlerine yer verilerek, ayrıntılı bir teorik analiz yapılacaktır. Üçüncü bölümde ise, ilk olarak Türkiye'de 1980-2004 dönemi arasındaki para politikası uygulamalarına yer verilecek ve daha sonra Türkiye'de para politikalarının daha devletçi bir iktisadi sistemin izlenildiği 1970-1985 döneminde mi, yoksa daha serbest bir iktisadi sistemin izlenildiği 1986-2003 döneminde mi daha etkin olduğu ekonometrik bir çalışma ile test edilerek sonuçlar karşılaştırmalı bir şekilde sunulacaktır. Anahtar Kavramlar: Etkinlik, Serbest Piyasa Ekonomisi, Devletçi Piyasa Ekonomisi, Para ve Maliye Politikaları.

Abstract:
The efficiency problem which is one of the most important problems of economic science is a subject that has been discussed since 1776. This discussion, which was born in the ideas of Adam Smith assume that "the efficiency in economy can only be solved by market system", reached the top level with the ideas of Keynes (1936) which put forward that, "in some unstable economic situations, there should be some political actions toward economy". After Keynes, the idea that says, "there is no danger of conducting economy with economic policies by governments even in some situations that is an obligation", was accepted by many countries and economists. But there is no aggrement about which policy will be used for the solution of different kinds of unstabilities. So the idea which is called as "Keynesian Revolution" says the economic policies can be used for the solution of unstabilities was often discussed and many economic theories were established about that subject. c In this study, the efficiency problem in economic policy is analysed for the case of monetary and fiscal policies. The study proceeds as follows: In the first section, after the identification of efficiency concept and giving some information about the types of efficiency, a comparison will be made between free market and public systems. In the second section, the ideas of classical, Keynesian, monetarist, new classical, real business cycle and new Keynesian theories will be identified and will be made a detailed theoretical analysis. In the third section, after the monetary policy applications applied between 1980-2004 will be given, by comparing 1970-1985 to 1986-2003 periods in Turkey, the question "Is monetary policy more effective in state-based economy or market-based economy?" will be tried to be exposed with an econometric model. Keywords: Efficiency, Market-Based Economic System, State-Based Economic System, Monetary and Fiscal Policies.