Obstruktif uyku apne sendromunda depresyon ve anksiyete bozukluğu komorbiditesi ile fiziksel aktivitenin yaşam kalitesine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of depression and anxiety disorder comorbidity and physical activity on quality of life in obstructive sleep apnea syndrome
Yazar: ÖZGENUR DUVARCI
Danışman: PROF. DR. ÖNDER ÖZTÜRK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OSAS), uyku sırasında üst solunum yolunun kısmi veya tam tıkanması nedeniyle hava akışının kesilmesi (apne) veya azalması (hipopne) sonucu ortaya çıkan yaygın bir uyku bozukluğudur. Bu hastalık, genel popülasyonun %1-5'ini etkiler ve tanısı genellikle altın standart olarak kabul edilen polisomnografiyle konulmaktadır. OSAS, sadece metabolik ek hastalıklarla değil, aynı zamanda depresyon ve anksiyete gibi psikiyatrik rahatsızlıklarla da birlikte görülebilir ve bu durum bireylerin yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir. Ancak, depresyon ve anksiyete bozuklukları ile uyku bozuklukları arasındaki ilişki henüz tam olarak netleşmemiştir. OSAS hastaları genellikle fiziksel aktivitede azalma ile karakterize edilen bir gruptur. Bu çalışmada, OSAS'ın varlığı ve şiddetinin depresyon, anksiyete ve fiziksel aktivite ile olan ilişkisini ve bu durumun yaşam kalitesine etkisini değerlendirmeyi amaçladık.
Çalışmamıza katılan 60 OSAS tanılı hastanın %25'i kadın (n=15) ve %75'i erkek (n=45) idi. Hastalar, OSAS şiddetine göre hafif (AHİ: 5-15), orta (AHİ: 16-30) ve ağır (AHİ >30) olarak üç gruba ayrıldı ve cinsiyet, yaş, vücut kitle indeksi (VKİ), başvuru şikayetleri, risk faktörleri ve ek hastalıklar açısından karşılaştırıldı. Gruplar arasında yaş, VKİ, bel çevresi ve kalça çevresi özellikleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamakla birlikte, ağır OSAS hastalarında bu parametrelerin ortalama değerleri diğer gruplardan daha yüksek olarak saptandı. OSAS şiddeti ile SF-36 anketi sonuçları karşılaştırıldığında, yalnızca fiziksel rol güçlüğü  alanında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu. Hafif şiddetli OSAS grubunda fiziksel rol güçlüğü puanı diğer gruplara göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu. OSAS şiddeti ile Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ve FADA ölçekleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı, ancak ağır OSAS hastalarında BDÖ puanları hafif ve orta OSAS hastalarına göre daha yüksekti. 
Sonuç olarak, OSAS şiddeti ile depresyon ve anksiyete bozukluğu arasında anlamlı bir ilişki saptanmamış olmasına rağmen, ölçek puanları ağır OSAS hastalarında daha yüksek bulunmuştur. Bu bulguların klinik önemini belirlemek için daha geniş örneklemli çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS) is a common sleep disorder that occurs as a result of airflow interruption (apnea) or reduction (hypopnea) due to partial or complete obstruction of the upper respiratory tract during sleep. This disease affects 1-5% of the general population and is usually diagnosed with polysomnography, which is considered the gold standard. OSAS can be seen not only with metabolic comorbidities but also with psychiatric disorders such as depression and anxiety, and this condition can negatively affect the quality of life of individuals. However, the relationship between depression anxiety disorders and sleep disorders has not yet been fully clarified. OSAS patients are generally a group characterized by decreased physical activity. In this study, we aimed to evaluate the relationship between the presence and severity of OSAS with depression, anxiety, and physical activity and the effect of this condition on quality of life. 
Of the 60 OSAS patients in our study, 25% were female (n=15), and 75% were male (n=45). Patients were divided into three groups according to OSAS severity: mild (AHI: 5-15), moderate (AHI: 16-30), and severe (AHI >30) and were compared in terms of gender, age, body mass index (BMI), presenting complaints, risk factors, and additional diseases. Although there was no statistically significant difference between the groups in terms of age, BMI, waist circumference, and hip circumference characteristics, these parameters' mean values were higher in severe OSAS patients than in the other groups. When OSAS severity was compared with the SF-36 questionnaire results, only a statistically significant difference was found in the physical role difficulty area. Physical role difficulty score was significantly higher in the mild OSAS group than in the other groups. No statistically significant relationship was found between OSAS severity and the Beck Depression Inventory (BDI), Beck Anxiety Inventory (BAI), and FADA scales. However, BDI scores were higher in severe OSAS patients than in mild and moderate OSAS patients. 
In conclusion, while our study did not find a significant relationship between OSAS severity and depression and anxiety disorders, we did observe higher scale scores in severe OSAS patients. This suggests a potential area for further investigation. Larger studies are needed to determine the clinical significance of these findings, offering hope for future research in this field.