Kurumsal kültürün belirlenmesi ve KOBİ'lere yönelik bir uygulama
Determinin the corporate culture and an implementation in SME?s
Yazar: MERAL ARIK TOPRAK
Danışman: PROF. DR. HAYRİ ÜLGEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Ülkemiz Kobi'lerinin en önemli özelliklerinden birisi yeterincekurumsallasamamıs olmaları nedeniyle, büyüme, gelisme, verimlilik, kaynak bulma,dısa açılma, rekabetle basa çıkma sorunlarını bir arada yasamaları ve ayakta kalmamücadelesi vermek zorunda kalmalarıdır. Belirtilen özellikler hep bilinir ve dilegetirilir. Kobi'lerin kurumsal kültürlerine, kültürel özelliklerine ve bu özelliklerinetkilesimlerine yönelik çalısmalar ise oldukça yenidir. Tez konusu arastırmadaKobi'lerin kurumsal kültürüne iliskin özelliklerinin belirlenebilmesi veölçümlenmesine yönelik olarak olusturulan bir uygulama yöntemi çerçevesinde konuele alınmıstır. Kurum kültürünün görünen ve simgesel özellikleri, yönetim biçimi,çalısanların kurum kültürü ögelerini algılama biçimleri ile dayanısma, sosyallik,olumluluk katsayıları belirlenerek bir sonuca ulasılmaya çalısılmıstır.Kobi'lerde belirli bir sistematik çerçevesinde, benzer çalısmaların yapılması,kurumsal kültürün gelistirilmesine, katılımcılıga, müsteri memnuniyetine ve sürekligelismeye olanak saglayacaktır. Belirleme ve ölçümleme çalısmaları, bir temelolusturması ve ilk adımı teskil etmesi açısından önemlidir. Bu konuda yönetimkademesinin ve çalısanların bilinçlendirilmesi, yönetimin etkinligine ve rekabetortamında basarı kazanılmasına katkı saglayacaktır.Tez, giris ve üç bölümden olusmaktadır. Birinci bölüme, ülkemiz Kobi'leriningenel özellikleri, ekonomiye katkıları ve konunun önemi dile getirilerekbaslanılmıstır. Bu bölüm ayrıca, kültür ve kurum kültürü kavramlarına iliskinaçıklamaları, kültürün ögelerini, islevlerini, konuya iliskin yaklasımları, kültürleilgili kavramları ve kültürün degisimi konularını içermektedir.kinci bölüm kurum kültürünün belirlenmesine yönelik analiz ve ölçümyaklasımlarına ayrılmıstır. Farklı uygulamalar ve ölçüm yöntemlerinin ele alındıgı bubölümde kurum kültürü modellerine de yer verilmistir.Tezin arastırma bölümünü olusturan üçüncü bölüm, iki asamalı olarak yürütülensaha arastırması çalısmasını içermekte olup, dokuz Kobi'yi kapsayan bir pilotuygulama ile bir Kobi'de gerçeklestirilen analiz ve degerlendirme çalısmalarıüzerine kurulmustur. Kullanılan yöntem ve uygulama sistematiginin açıklanmasıylabaslanılan bu bölümde, daha sonra uygulama sonuçlarına yer verilmistir. Geçerlilikve güvenilirlik analizlerinin de yapıldıgı uygulama bölümü genel bir degerlendirmeile sonuçlandırılmıstır.Elde edilen ölçümleme sonuçlarının Kobi'lerin literatürde sözü edilen belirginözellikleri ile benzerlik tasıdıgı ve onların kültürel yapılarını yansıttıgı söylenebilir.

Abstract:
One of the most significant traits of our country?s SME?s is that they struggle forsurvival and experience the problems of growth, development, efficiency, sourcing,expanding into foreign markets, coping with competitiveness which is due to the factthat they are not sufficiently institutionalized. The traits specified are always knownand voiced. The discourses on the corporate cultures of the SME?s, their culturaltraits and the interactions of these traits are quiete new. In my thesis research, thesubject has been discussed within the framework of a metodology that is formed fordetermining and measuring the characteristics of the SME?s related to the corporateculture of the SME?s and it has been aimed to reach a general result throughidentifying the visible and symbolic characteristics of the corporate culture, itsmanagement style, the employees? perception of the constituents of the corporateculture as well as their solidarity, sociability and constructiveness parameters.The studies for analysis and determining of corporate culture are one of the basicand first step studies. These kind of analysis will ensure to develop of corporateculture, continuous improvement and customer satisfaction bacause of themanagement effectiveness of the SME?s.The thesis comprises of an introduction and three sections. Within the first sectionthe general characteristics of the SME?s and their contributions to the economy hasbeen reflected. The first section covers the explanations and approaches related to theconcepts of culture and corporate culture. The characteristics, constituents, functionsand change of the corporate culture are among the subjects of this section.The second section has been reserved for the analysis and measurementapproaches with the aim of determining the corporate culture. Corporate culturemodels have been included within this section as well as the inclusion of differentapplications and measurement methods.The third section constituting the research part of the thesis covers theapplication study that is conducted in two stages and is established on the analysisthat has been carried out in a site research at a SME. The application metodology andthe systematic of application steps has been mentioned in this section.It can be said that the evaluation results obtained reflect the distinctive culturalcharacteristics of the SME?s.