Kurum kültürünün iletişim kaygısına etkisinde mizah ikliminin aracı rolü: Bir medya kurumu örneği
The mediating role of humour climate on the effect of corporate culture on communication apprehension: A media organization case
Yazar: SEDA CAN
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL EKE
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Örgütsel mizah = Organizational humor

Özet:
Mizahın bireylere sağlamış olduğu psikolojik, fizyolojik ve iletişimsel anlamdaki olumlu etkileri çok eski zamanlardan bu yana ele alınmış, çeşitli çalışmalarla tespit edilmiştir. Bu çalışmada ise insan etkileşiminin bir sonucu olan mizah ikliminin, kurum kültürü ile iletişim kaygısı arasındaki ilişkide aracılık rolünün olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini medya sektöründeki bir kurumda çalışan 412 çalışan oluşturmaktadır. Ancak, kontrol sorularını hatalı yanıtlayan veya anketi tamamlamamış olan 42 kişi çalışmanın kapsamına alınmamıştır. Bu nedenle, sonuçlar 370 çalışanın verilerine dayanmaktadır. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada, ölçüm araçları olarak McCroskey'in İletişim Kaygısı Ölçeği, Cann ve diğerlerinin Mizah İklimi Ölçeği ve Cameron ve Quinn'in Kurum Kültürü Ölçeği kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda klan kültürünün negatif mizahı ve grup dışı mizahı azalttığı, yönetici destekli mizahı artırdığı; hiyerarşi kültürünün ise pozitif mizahı artırdığı ve negatif mizahı azalttığı sonucuna varılmıştır. Ek olarak adhokrasi kültürünün grup dışı mizahı azalttığı, piyasa kültürünün ise pozitif mizahı artırdığı saptanmıştır. Mizah iklimi boyutlarının iletişim kaygısı boyutları üzerindeki etkisi incelendiğinde, pozitif mizahın çalışanların genel iletişim kaygılarını, kişisel iletişim kaygılarını ve toplantı iletişim kaygılarını azalttığı, negatif mizahın ise çalışanların genel iletişim kaygılarını ve grup iletişim kaygılarını artırdığı bulgulanmıştır. Aracılık etki analiz sonuçlarında ise klan kültürü ile kişilerarası iletişim kaygısı arasındaki ilişkide yönetici destekli mizahın aracılık rolü bulunmuştur. Benzer şekilde negatif mizah, klan kültürü ile grup iletişim kaygısı arasındaki ilişkiye ve genel iletişim kaygısı arasındaki ilişkiye aracılık ettiği elde edilmiştir. Ayrıca hiyerarşi kültürü ile grup iletişim kaygısı ve genel iletişim kaygısı arasındaki ilişkide negatif mizahın aracılık etkisi saptanmıştır. Son olarak hiyerarşi kültürü ile kişilerarası iletişim kaygısı ve toplantı iletişim kaygısı arasında ilişkide pozitif mizahın aracılık etkisi bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Kurum Kültürü, Mizah İklimi, İletişim Kaygısı.

Abstract:
The positive effects of humour on individuals' psychological, physiological and communicative aspects have been discussed since ancient times and have been detected by various studies. In this study, it was investigated whether humour climate, which is a result of human interaction, has a mediating role in the relationship between corporate culture and communication apprehension. The sample of the study consist of 412 employees working in an organisation in the media sector. However, 42 people who answered the control questions incorrectly or did not complete the questionnaire are not included in the study. Therefore, the results are based on the data of 370 employees. Quantitative research methodology is employed in this study, and measurement tools such as McCroskey's Communication Apprehension Scale, Cann et al.'s Humor Climate Scale, and Cameron and Quinn's Organizational Culture Scale are utilized.
The findings of the study reveals that clan culture reduces negative humor and out-group humor while increasing supervisor-supported humor and that hierarchy culture enhances positive humor and reduces negative humor. Moreover, the findings also show that adhocracy culture decreases out-group humor while market culture increases positive humor. When examining the impact of humor climate dimensions on communication apprehension dimensions, it is found that positive humor decreases employees' overall communication apprehension, personal communication apprehension, and meeting communication apprehension, while negative humor increases overall communication apprehension and group communication apprehension. The results of the mediation-effect analysis indicate that supervisor-supported humor played a mediating role in the relationship between clan culture and interpersonal communication apprehension. Similarly, negative humor is found to mediate the relationship between clan culture and group communication apprehension, as well as the relationship between overall communication apprehension and clan culture. Furthermore, the mediating effect of negative humor is observed in the relationship between hierarchy culture and group communication apprehension, as well as the relationship between overall communication apprehension and hierarchy culture. Lastly, the study points out that positive humor mediates the relationship between hierarchy culture and interpersonal communication apprehension, as well as the relationship between hierarchy culture and meeting communication apprehension.

Keywords: Corporate Culture, Humour Climate, Communication Apprehension.