Hüsnü Hamid Sayman'ın Yeni Usûl Hendese kitabı ve değerlendirilmesi
Hüsnü Hamid Sayman's book named a modern approach to geometry and its evaluation
Yazar: AYŞE NUR AYDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİHA BETÜL TAKICAK
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu tez çalışmasında, Erken Cumhuriyet Dönemi'nin ilk yıllarında kız ve erkek öğretmen okullarında okutulan geometri kitaplarından Hüsnü Hamid Sayman'ın Yeni Usûl Hendese adlı kitabı incelenmiştir. Hüsnü Hamid Sayman Dârülfünȗn'da görev yaptığı esnada en çok eser veren matematikçi olmasının yanında, çalışkanlığı ve başarılarıyla alanında örnek olan bir eğitimci olmuştur. Osmanlıca kaleme alınmış olan Yeni Usül Hendese ders kitabının metin incelemesinin yapılması amacıyla eserin ilk cildinin içindekilerinin transkripsiyonu yapılmıştır.   Böylece günümüz Türkçesine içeriği aktarılan eser, günümüz modern eğitim yaklaşımları açısından değerlendirilmiştir.  Söz konusu dönemdeki matematik eğitiminin temelleri sorgulanarak, Hüsnü Hamid'in matematik ders kitaplarının yazımında işe koşulan matematik eğitimi yöntem ve teknikleri belirlenmiştir. Bu inceleme sonucunda söz konusu eserde, sarmal (spiral) yaklaşımın kullanıldığı, modern öğretim ilke ve yöntemlerinden ise ilişki kurma (tematiklik) ilkesi, tümevarım, hazırbulunuşluk ilkesi, ön bilgilendirme-uyarma ilkesi, açıklık (ayanilik) ilkesi, teknoloji-araç gereç kullanımı ilkesi ve son olarak değerlendirme ilkesinin kullanıldığı tespit edilmiştir. Öğretmen okullarında okutulan bir ders kitabı olan Yeni Usûl Hendese, içeriği açısından Erken Cumhuriyet Dönemi öğretmen yetiştirme ve matematik öğretimi yöntem-tekniklerinin ortaya konması açısından önem arz etmektedir. Bu tez çalışması ile söz konusu eser literatüre kazandırılmıştır.

Abstract:
In this thesis study, Hüsnü Hamid Sayman's book Yeni Usûl Hendese, one of the geometry books taught in girls' and boys' teacher training schools in the first years of the Early Republic Period, was examined. Hüsnü Hamid Sayman, in addition to being the mathematician who produced the most works during his time at Dârülfünȗn, became an exemplary educator in his field with his diligence and success. In order to analyze the text of the Yeni Usûl Hendese textbook written in Ottoman Turkish, the contents of the first volume of the work were transcribed. Thus, the work, whose content was translated into today's Turkish, was evaluated in terms of today's modern educational approaches. By questioning the foundations of mathematics education in the said period, the mathematics education methods and techniques used in the writing of Hüsnü Hamid's mathematics textbooks were determined. As a result of this examination, the spiral approach was used in the work in question, and among the modern teaching principles and methods, the principle of establishing relationships (thematicity), induction, the principle of readiness, the principle of preliminary information-warning, the principle of clarity, the principle of technology-equipment use and finally, it was determined that the evaluation principle was used. Yeni Usûl Hendese, a textbook taught in teacher training schools, is important in terms of its content in terms of revealing the teacher training and mathematics teaching methods and techniques of the Early Republican Period. With this thesis study, the work in question has been introduced to the literature.