Plastik sanatların tekstil ve moda ile ilişkisi
The reationship of plastic arts with textile and fashion
Yazar: AYÇA ZİYARETLİ
Danışman: PROF. DR. HAMDİ ÜNAL
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Moda ve Tekstil Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Giyim sektörü = Clothing sector ; Giysi tasarımı = Clothing design ; Moda = Fashion ; Plastik sanatlar = Plastic arts ; Tekstil = Textile ; Tekstil sanatı = Textile art ; Tekstil sektörü = Textile sector ; Tekstil ürünleri = Textile products

Özet:
Moda olgusu; 'değişme-değişim' ve 'geçicilik' olmak üzere anlamlar taşıyarak yıllardan bugüne sürekli değişkenlik göstermesiyle bilinir. Bugün hayranlık duyulan moda yarın eskimiş, yıpranmış ve unutulmuş olabilir. Moda, kendi içinde kendi sürümleri ile birbirlerini yok eden tek disiplin ve sonu gelmeyen bir süreçtir İkinci Dünya Savaşı'ndan günümüze kadar olan dönem postmodern dönem olarak ele alınıyorsa da sürekli değişkenlik özelliği ona 'post' bir anlam katmış oldu. Moda kelimesinin, yıllar içindeki gelişimine bakıldığında ilk olarak asiller ve onların terzileri, daha sonra tasarımcılar ve modacıların birbirini takip ettiği görülür. Bu zaman diliminde moda anlayışı; tarih, sosyoloji, ekonomik fayda ve zararların incelenerek yorumlanmasını gerektirmektedir. Modayı oluşturan elemanları etkileyen birçok disiplin bulunmaktadır. Bunun başında sanat ve sanat akımları gelmektedir. Tarihsel süreç içerisinde sanatçılar, tablolarında olaylarla beraber giyim kuşam ve modayı da işlemişlerdir. Bu eserler yüzyıllar sonrasına ışık tutmaktadır. Popüler kültürün 1980'li yıllarda endüstrileşmenin yerleşmesi ve tüketim çılgınlığının yayılması ile modanın çalışma alanı dünya çapında gelişme göstermiştir. Terzilerin artık can çekiştiği bir ortamda hazır giyim endüstrisi ivme kazanmıştır. Yetenekli moda tasarımcıları, Milano, Newyork, Paris ve İtalya'daki ünlü markalar tarafından transfer edilmişlerdir. Ünlü markalar ve modacılar, modanın gelişimini takip ederek, minimalist veya abartı, modernist ya da klasik yaklaşımla modaya yön vermişlerdir. Moda sosyal öğrenme yöntemi ile taklit edilmiştir. Ünlüler, sporcular ve 1990'lı yıllarda 'görüngü' kelimesinin yaygınlaşması toplumların dikkatini çekmiştir. Yaşam tarzı ile taklit edilen fenomenler (görüngüler) çoğalmış, giydikleri, modaya yön vermiştir. Moda 1990'lardan sonra kendini kesin hatlı çizgilerden kurtararak daha özgün ve farklı çizgilerde yolculuğuna başlamıştır. Geçmişin modası ile geleceğin tasarımları birleştirerek yeni tasarımlar oluşmuştur. 2000'li yıllarda, gelişmekte olan ülkelerde, teknoloji kullanımının yaygınlığı ile tüm gelişmeler takip edilmiş kopyalama ve taklit etme oldukça yaygınlaşarak değişim en hızlı halini almıştır.
 

2010 yılından sonra, piyasalarda orijinal patentli ürünlerin yanı sıra kopyaları da üretilmiş,  böylelikle çok pahalı veya 'haute couture' artık sadece asillere ve soylulara değil herkese ulaşılabilir kılıyordu. . Sokak modasının ve teknolojinin gelişmesiyle artık moda için sezonlar arasındaki süre kısalmış, aynı moda sezonu içinde başka sezon tasarımları da yer almaya başlamıştır. İnsanlar kendine yakışanı ve yaşadığı zaman diliminin ihtiyaçlarını esas alan en sağlıklı ve rahat giyimi tercih etmeye başlamışlardır.  Moda sektörüne ilgi artmış, teknoloji ile ülkeler arasındaki giyim kuşam modaya dayalı farklılıkları yok olmaya başlamıştır. Bu farklılaşma bugün Kuzeydeki bir insanın Afrika desenleri kullanabilmesine olanak sağlarken, doğudan gelen kumaşlarla batılıların Japon desenleriyle giyinebilmesi de olağan hale gelmişti. Sanat tarihinden izleri günümüz modacıları defilelerine taşıyarak sanatın ölümsüzlüğünü ve modanın tekrar edilebilirliğini bir kez daha göstermiş olup gelişen çağımızda herkes ulaşılabilir hale gelmiştir. Bu çalışmada tarihsel bir okumayla moda ve sanat akımları arasındaki etkileşim sorgulanmıştır.
 
Anahtar Kelimeler: Moda, Sanat, Akım, Tarih, Güncel, Süreç, Değişim

Abstract:
The fact of fashion have known to differ as change and temporary different meanings for many years. Fashion which is much admired for today, tomorrow might be done old-fashioned, forgotten or age-worn. The fashion which is an infinite process and only discipline that is self-destructive with own previous versions. Even if from World War II till nowadays known as postmodern, feature of continuously variable had given meaning ''post'' to it. When we look at the improvement of word of the fashion; first of all, aristocracy and their own tailor and then, designers and stylists seems to pursue each other's. This period of time, meaning of the fashion necessitate to examine interpreting benefits or drawbacks economically, history and sociology. There are so many disciplines which are influencing on the fashion and it comes at the outset of art and art movements. Within the process of the history, artists had worked own their paintings not just only events and also fashion and clothes at the same time and those things shed light on after centuries. Pop culture had developed scope of the fashion globally after 1980s that expanded consumption frenzy with. The ready-made clothing sector have gained speed at atmosphere of the tailors have fighting for theirs life. Talented fashion designers had been transferred by famous brands that located in Milano, Paris and New York. The Stylists in famous brands had shaped fashion's future with minimalist or exaggeration; modernist or classic approaching to pursue the improvement of the fashion.
Fashion had been imitated with social learning method. Celebrities and athletes paid attention as a ''phenomenon'' in the 1990s. Phenomenon who are imitated their lifestyle increased and they had directed to the fashion. After the 1990s, when fashion had got out of sharp lines, it had started its journey more and more unique and different. New designs had created to integrate with past fashion and design of the future. Developing countries in the 2000s, duplication and imitation had peaked due to technological developments a result of that, the alteration had accelerated. 
After 2010, not just only original merchandise have patent, but also duplicated goods had been produced. For this reason, merchandises which are called '' haute couture'' are so expensive can be reached by not just only aristocracy and noblesse, but also everyone.
In the sense that technological development and development of Street fashion, seasons which means period of time had started to decrease and also the design of other seasons had started to launch at the same time.
People had begun to prefer clothes which are most fitted own their own, healthy, comfortable and based on their needs of their time period. For this reason, interest of the fashion had increased and intercountry differences based on fashion had kicked off disappearing via technology. As a consequence, this difference enable to people have located in North use pattern of Africa and become ordinary western people had got dressed with Japanese pattern.
Today's fashion designers had shown immortal of art and repeatability of fashion us one more time to carry the traces of the art history to their creation. Interaction between fashion and art have been examined with the historical study in this work.

 
 
 
 
 
 
 
 
Key Words: Fashıon, Art, Current, History, Current, Process, Change