Fitoplazma ile infekteli biber bitkilerinin NaCI stresi altındaki fizyolojik ve biyokimyasal tepkileri
Physiological and biochemical responses of phytoplasma infected pepper plants under NaCI stress
Yazar: SIDIKA DURMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT DİKİLİTAŞ ; PROF. DR. MEHMET ERTUĞRUL GÜLDÜR ; PROF. DR. RUKİYE TIPIRDAMAZ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biber = Pepper ; Biyokimyasal analiz = Biochemical analysis ; Fitoplazma = Phytoplasma ; Gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) = Reverse transcription polimerase chain reaction ; Tuz stresi = Salt stress

Özet:
Dünya'da ve Türkiye'de önemli bir üretim ve tüketim sahasına sahip olan biber (Capsicum annuum), artan dünya nüfusu ile abiotik ve biotik stres faktörlerine de maruz kalmaktadır. Küresel ısınma ve aşırı sulama ile toprakta tuz birikimi artmakta, bu koşullar altında biotik stres faktörlerinin yıkıcı etkisi daha şiddetli olarak görülmektedir. Bu çalışma, doğal olarak fitoplazma etmeni ile infektelenmiş biber bitkilerinin tepkisi suni olarak oluşturulmuş NaCI stresi altında incelenmiştir. Sararma, çalılaşma, bodurluk ve küçük yaprak oluşumu gibi tipik fitoplazma belirtileri görünen biber bitkileri PCR yöntemi ile fitoplazma açısından test edilmiş, etmenin 'Candidatus Phytoplasma' olduğu belirlenmiştir. Çalışmada fitoplazma etmeni ile bulaşık olduğu belirlenen ve sağlıklı kontrol bitkileri üzerinde tesadüf parselleri deneme desenine göre dört grupta üç tekerrürlü olacak şekilde yürütülmüştür. Bu gruplar; a) kontrol, b) fitoplazma ile infekteli bitkiler, c) 100 mmol L-1 NaCI uygulaması yapılan sağlıklı bitkiler, d) 100 mmol L-1 NaCI uygulanan fitoplazma ile infekteli bitkiler. Her bir grupta yer alan bitkiler su ihtiyacına göre (2-3 gün ara ile) dört hafta boyunca su ve tuz çözeltisi içeren suyla sulanmıştır. Muameleler sonucunda infekteli biber bitkilerinin 10. ve 30. gününde alınan örneklerden yapılan biyokimyasal analizlerde; klorofil (toplam, a ve b), fenol, CAT, JA ve SA'in kontrol grubuna kıyasla azalış olduğu ancak protein, prolin, MDA ve POX değerlerinde artış olduğu belirlenmiştir. NaCI ile muamele edilen 'Candidatus Phytoplasma'-infekteli biber bitkilerinde yapılan ölçümlerde kontrol grubuna kıyasla klorofil (toplam, a ve b), protein, CAT, POX, JA ve SA değerlerinin azaldığı fakat fenol, prolin ve MDA değerlerinin arttığı belirlenmiştir.

Abstract:
Pepper (Capsicum annuum), which has an important production and consumption area in the world and in Turkey, is also exposed to abiotic and biotic stress factors with the increasing world population. With global warming and excessive irrigation, salt accumulation in the soil increases, and under these conditions, the destructive effect of biotic stress factors is seen to be more severe. In this study, the response of pepper plants naturally infected with phytoplasma was investigated under artificially formed NaCl stress. Pepper plants with typical phytoplasma symptoms such as yellowing, witches'broom, stunting and small leaves were tested for phytoplasma by PCR method, and it was determined that the agent was 'Candidatus Phytoplasma'. The study was carried out in four groups with three replications according to the randomized plot design on plants and healthy plants determined to be contaminated with phytoplasma agent. These groups are; a) control, b) plants infected with phytoplasma, c) healthy plants treated with 100 mmol L-1 NaCl, d) plants infected with phytoplasma treated with 100 mmol L-1 NaCl. The plants in each group were irrigated with water and salt solution for four weeks (2-3 day intervals) according to their water needs. In the biochemical analyzes made from the samples taken on the 10th and 30th days of the infected pepper plants as a result of the treatments; It was determined that chlorophyll (total, a and b), phenol, CAT, JA and SA decreased compared to the control group, but there was an increase in protein, proline, MDA and POX values. In the measurements made on 'Candidatus Phytoplasma'-infected pepper plants treated with NaCl; it was determined that chlorophyll (total, a and b), protein, CAT, POX, JA and SA values decreased, but phenol, proline and MDA values increased compared to the control group.