Müziğin özelliklerinin beyin fırtınasında yaratıcılığa etkisi
The effects of the properties of music on creativity in the brainstorming
Yazar: ÇAĞIN MERT ÖĞÜT
Danışman: PROF. DR. HAMİT COŞKUN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beyin fırtınası = Brainstorming ; Duygudurum = Mood ; Müzik = Music ; Müzik türü = Sorts of music ; Yaratıcılık = Creativity

Özet:
Son yıllarda duygudurum ile yaratıcılık arasındaki ilişkiler konusunda
araştırmaların sayısı artmaktadır. Buna rağmen müzik yoluyla duygudurumu manipüle
edildiği çalışmalar olmasına rağmen müziğin hangi özelliklerinin performansı nasıl
etkilediği konusu bilinmemektedir. Daha önce yapılan bir araştırma müzik yoluyla
duygudurumu manipüle etmiş ve bu şekilde oluşan duygudurumun yaratıcılığı
etkilemediğine işaret etmektedir (Gültepe, 2014). Söz konusu araştırmada ortaya çıkan
bu anlamsız etki, pozitif ve negatif duygudurumda kullanılan müziklerin özelliklerinin
(farklı çalgılar, farklı tonlar, aralıklar, kültür vb.) farklı olmasında kaynaklandığı
düşünülmektedir. Birinci araştırmada pozitif bir müzik uyumsuz aralıklar kullanılarak
negatif bir duruma getirilmiştir. Bu şeklide müziğin çalgıları tonları kontrol edilmiştir.
Bu araştırmada ayrıca ses şiddeti (dbA) yüksek ve düşük olarak manipüle edilmiştir. Bu
manipülasyonlardan sonra denekler beyin fırtınasına tabi tutulmuştur. Araştırmanın
sonucunda pozitif müzik dinleyenlerin daha olumlu duygulara sahip oldukları, daha
esnek ve daha orijinal düşünceler ürettikleri ortaya çıkmıştır; ayrıca pozitif müzik
esnekliği arttırmakta esneklik ise özgün düşünce sayısını arttırmaktadır. Öte yandan ses
şiddetinin etkisi anlamlı değildir.
İkinci araştırmada hoş – hoş olmayan müzik ile yüksek – düşük ses şiddetinde
müzik beyin fırtınası sırasında deneklere dinletilmiştir. Araştırmanın sonucunda hoş müziğin esnek ve özgün düşünce sayısını arttırdığı bulunmuştur. Esnekliğin hoş müzik
ile özgün düşünce sayısı arasında aracı bir değişken olduğu ortaya çıkmıştır. Beyin
fırtınası oturumunun başlangıcında yüksek şiddetli müzik düşük olana göre beyin
fırtınası performansını olumsuz etkilemiştir. Ancak bu olumsuz etki beyin fırtınasının
ikinci yarısından itibaren ortadan kalkmaktadır. Beyin fırtınasının ikinci yarısında hoş
müziğin, hoş olmayan müziğe göre beyin fırtınası performansını arttırdığı bulunmuştur.
Bulgular literatürdeki model ve yaklaşımlara göre tartışılmaktadır.

Abstract:
More recently there has been a great increase in the numbers of studies that
investigate relationship between mood and creativity. Even though there have been
experimental studies that manipulated mood, the topic of which characteristics of music
influences performance has not known yet. The initial research, which manipulated
mood through music, has shown no effect of mood on creativity (Gultepe, 2014). This
outcome can be due to the fact that the characteristics of music (e.g. different
instruments, keys, intervals, culture and etc.) were different across positive and negative
mood conditions. In Experiment 1, negative music was manipulated by inverting a
positive music into negative music by means of dissonant intervals. In this way the
instruments and tones of music were controlled across positive and negative music
conditions. The loudness of music was also manipulated by a means of either high or
low intensity (decibel). After these manipulations, the participants were brainstormed.
The results of the first experiment showed that participants in the positive music
condition had higher positive feelings, flexible and original ideas than those in the
negative music condition. Moreover, the finding that positive music lead to a higher
number of flexible ideas, which in turn increased original ideas suggest that flexibility is a mediator between pleasantness of music and creativity. However, the volume of music
had no significant effect on creativity.
In Experiment 2, the participants were listened either pleasant-unpleasant music
or high-low volume of music while generating their ideas. The results of this
experiment showed that pleasant music increased the number of flexible and original
ideas. Flexibility was found to be a mediator between pleasantness of music and
creativity. In the first half of the brainstorming session, high-level music led to lower
number of ideas than low level music. However such effect was no longer evident in
this second part of the brainstorming session. In the second half of the brainstorming
session the pleasantness of music became evident; indicating that the participants in
pleasant music condition generated higher number of ideas than those in negative music
condition.
These findings were discussed in lights of models and relevant approaches.