Evlilik doyumu ve aleksitimi arasındaki ilişkinin somatizasyon aracılığıyla incelenmesi
Investigation of the relationship between marital satisfaction and alexithymia through somatization
Yazar: IŞIK YELOK GÜREL
Danışman: DOÇ. DR. FATMA YEŞİM CAN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Yapılan bu çalışmada evlilik doyumu ve aleksitimi arasındaki ilişkinin somatizasyon aracılığıyla incelenmesi amaçlanmıştır. Evlilik doyumu çiftlerin ilişkilerinden sağladıkları tatmin duygusu ve mutluluk dereceleri olarak tanımlanmaktadır. Yapılan çalışmada evlilik doyumu ile birlikte araştırılan aleksitimi kelime olarak "duygular için söz yokluğu" anlamına gelmektedir. Aleksitimik bireyler duyguların söze dökülmesinde ve hatta fark edilmesinde zorluk yaşamaktadırlar; duyguları ile bedensel belirtileri arasındaki farkları tanımlamakta çaba sarfetmektedirler ve bunlarla birlikte dış merkezli bir biliş yapısına sahiptirler. Araştırmanın aracı değişkeni olan somatizasyon ise bireyin ruhsal dünyasındaki stresi ve sorunları bedene yansıtarak bedensel bir belirti olarak deneyimlemesidir, bir diğer adı da bedenselleştirmedir. Araştırmada Evlilik Doyumu Ölçeği, Toronto Aleksitimi Ölçeği, Somatizasyon Ölçeği ve cinsiyet, yaş, çalışma durumu, eğitim düzeyi, ne kadar süredir evli oldukları, eşleriyle olan duygusal ilişkileri, çocuk sayısı, herhangi bir psikiyatrik rahatsızlığının olup olmadığını içeren sosyo-demografik soruları içeren bir anket formu kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini evli, 23-68 yaş aralığında, 324 katılımcı oluşturmaktadır. Elde edilen verilerin analizinde Pearson korelasyon, Anova, T testi ve hiyerarşik regresyon analizleri kullanılmıştır. Fark analizlerine bakıldığında kadınların somatizasyon puanları erkeklere kıyasla daha yüksek olduğu, katılımcıların somatizasyon puanlarının gelir gruplarına anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği bulunmuştur. Bununla birlikte çocuğu olmayan katılımcıların; bir çocuğu olan ve iki çocuğu olan katılımcılara kıyasla evliliklerinden daha fazla doyum aldıkları; eşiyle duygusal ilişkisi iyi olan katılımcıların evlilik doyumları eşiyle duygusal ilişkisi kötü olanlara kıyasla daha yüksek olduğu bulunmuştur. Edinilen bulgulara göre aleksitimi ile somatizasyon arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki; aleksitimi ile evlilik doyumu arasında negatif yönde anlamlı ilişki; somatizasyon ile evlilik doyumu arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Somatizasyon, aleksitimi ve evlilik doyumu arasındaki ilişkide aracı etkiye sahiptir.

Abstract:
This study aimed to examine the relationship between marital satisfaction and alexithymia through somatization. Marital satisfaction is defined as the degree of satisfaction and happiness that couples derive from their relationships. Alexithymia, which was investigated together with marital satisfaction in the study, literally means "lack of words for emotions". Alexithymic individuals have difficulty verbalizing or even recognizing emotions; They struggle to identify the differences between their emotions and physical symptoms, and they also have an exocentric cognitive structure. Somatization, which is the mediator variable of the research, is the individual's experience of the stress and problems in their spiritual world as a physical symptom by reflecting it on the body. In the study, a survey included the Marital Satisfaction Scale, Toronto Alexithymia Scale, Somatization Scale and socio-demographic questions including gender, age, working status, education level, how long they have been married, their emotional relationship with their spouse, the number of children, and whether they have any psychiatric disorders. The sample of the study consists of 324 married participants between the ages of 23-68. Pearson correlation, ANOVA, T test and hierarchical regression methods were used to analyze the data obtained. When looking at the difference analysis, it was found that women's somatization scores were higher than men, and the participants' somatization scores differed significantly according to income groups. However, participants who do not have children; they were more satisfied with their marriage compared to participants with one child and participants with two children. It was found that the marital satisfaction of participants who had a good emotional relationship with their spouses was higher than those who had a bad emotional relationship. According to the findings, there is a significant positive relationship between alexithymia and somatization; there is a significant negative relationship between alexithymia and marital satisfaction; there is a significant negative relationship between somatization and marital satisfaction. Finally, somatization has a mediating effect on the relationship between alexithymia and marital satisfaction.