Bir hizmet ekosistemi olarak müzeler: Hizmet  baskın mantık çerçevesinde birlikte yaratım ve değer kavramları üzerine bir araştırma
Museums as a service ecosystem: A research on value and value co-creation concepts in the framework of service-dominant logic
Yazar: HASAN GÖĞCE
Danışman: DOÇ. DR. MÜJDAT ÖZMEN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Birlikte değer yaratma = Value co-creation ; Değer yaratan faaliyetler = Value creation activities ; Ekosistem = Ecosystem ; Gömülü teori = Grounded theory ; Hizmet baskın yönelim = Service dominant orientation ; Müzeler = Museums

Özet:
Hizmet Baskın Mantık, pazarlama disiplinine farklı bir bakış açısı getirerek genel bir pazarlama teorisi oluşumuna katkı sağlamaktadır. Bir disiplin olarak ortaya çıktığından beri pazarlama, arz ve talep dengesindeki değişikliğe göre kendini örtük biçimde "firma" odaklı ve son olarak belirgin biçimde  "müşteri" odaklı olarak tanımlamaktadır. Hizmet Baskın Mantık ise pazarlama anlayışını sürekli değişen odaklardan kurtararak aktörler arasında meydana gelen etkileşimleri, hizmet için hizmet mübadelesi, kaynak bütünleme, ortaklaşa değer yaratımı, kurumsal mantıklar ve hizmet ekosistemi gibi kavramlarla açıklamaktadır. Bu geniş bakış açısının bir sonucu olarak hizmet baskın mantık "üretici", "tüketici" ilişkilerine, ikili ya da üçlü mübadele sistemleri ile değil, onların içinde var oldukları daha büyük etkileşim ağları ve karmaşık mübadele ilişkileri ile açıklamaya çalışmaktadır. Karmaşık mübadele ilişkileri ve farklı hizmet ekosistemlerinin etkileşimi sonucu ortaklaşa değer yaratan aktörler, aslında ürettikleri sosyal normlar ve kurallar ile bir yapılanma oluşturmaktadırlar. Bu kurallar ve normlar (kurumsal mantıklar) içinde anlam (değer) üreten aktörü anlayabilmenin yolu onu, içinde var olduğu ve etkileşime girdiği diğer aktörler ile birlikte değerlendirmekten geçmektedir.  
Hizmet baskın mantığın teorik altyapısı tümüyle bir araştırmaya konu olmamıştır. Yapılan araştırmalar genelde hizmet baskın mantığın tüm kavramları yerine birkaç kavramı kullanarak yürütülmektedir. Bu araştırma, hizmet baskın mantığın teorik argümanlarının tümü kullanılarak yapılmıştır.  
Bu çalışmada müzeler, bir hizmet ekosistemi olarak ele alınarak, aktörler arası ilişkiler, müzelerde ortaklaşa değer yaratımı ve aktörlerin bu değere hangi yönleriyle katkı sağladığı araştırılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden gömülü teorinin kullanıldığı bu çalışmada, müzelerin etkileşim içinde olduğu ziyaretçiler, kamu çalışanları, ilgili kamu kurumları, eğitim kurumları, rehberler, müze çalışanları gibi farklı aktörler ile görüşülmüş ve elde edilen veriler ile bir hizmet ekosistemi oluşturulmuştur. Bir müze hizmet ekosisteminde yer alan her aktör müzelerde ortaklaşa değer yaratım sürecinin bir bileşeni olarak görülmekte ve değerin farklı bir boyutunu temsil ettiği düşünülmektedir. Ayrıca aktörler mikro, mezo (orta) ve makro ekosistemler içinde etkileşim düzeylerine göre sınıflandırmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Hizmet baskın mantık, Müzeler, Hizmet ekosistemi, Ortaklaşa değer yaratımı

Abstract:
Service Dominant Logic contributes to the formation of a general marketing theory by bringing a different perspective to the discipline of marketing. Since it has emerged as a discipline, marketing has defined itself implicitly firm focused and now clearly customer focused on the change in the balance of marketing, supply and demand. 
Service Dominant Logic explains the interactions between the actors wtih the concepts such as service for service exchange, resource integration, value co-creation, institutional logics and service ecosystem. As a result of this broad view, the service dominant logic seeks to make sense of actor networks and interactions, not by means of double or triple exchange systems, but through larger interaction networks, and complex exchange relationships within them. The actors who create value by the interaction of complex exchange relations and the interaction of different service ecosystems create the whole set of social norms and rules themselves. The way to understand the actor who produces meaning within these rules and norms is to understand other actors in which it exists and interacts. 
This research was conducted using all of the theoretical arguments of service dominant logic.
	In this study, museums were considered as a service ecosystem, relations between actors, value creation in museums and the ways in which these actors contributed to this value were investigated. In this study, which uses gorunded theory from qualitative research methods, many actors such as public employees, relevant public institutions, educational institutions, guides, and many other actors interact with museums and a service ecosystem has been formed with the data obtained. Every actor in a museum service ecosystem is considered as a component of the value creation process in museums and it is thought to represent a different dimension of value. In addition, the actors have classified micro, meso and macro ecosystems according to their level of interaction. With this classification, it is aimed to understand the level of contribution of actors to value creation process.
Keywords: Service dominant logic, Museums, Service ecosystem, Value co-creation.