İstanbul - Çatalca ilçesi Osmanlı Dönemi yapıları
İstanbul - Çatalca district of the Ottoman structures
Yazar: MERT KAAN DAĞ
Danışman: DOÇ. DR. ALPTEKİN YAVAŞ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Camiler = Mosques ; Hamamlar = Baths ; Köprüler = Bridges ; Külliyeler = Complexes ; Okul binaları = School buildings ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Tarihi yapılar = Historic structures ; Çeşmeler = Fountains ; İstanbul-Çatalca = İstanbul-Çatalca

Özet:
Çatalca, yüzölçümü bakımından İstanbul'un en büyük ilçesidir. İstanbul'un Avrupa yakasında Trakya kesiminde stratejik ve ticari konumu sebebiyle arkaik çağlardan itibaren iskân edilen bölge bu özelliğini tarih boyunca korumuş yerleşme ve kültür bakımından sürekli dinamik bir süreç yaşamıştır. 
İlk yerleşiminin Çatalca yakınlarındaki İnceğiz mağaralarında gerçekleştiği düşünülen şehir, Bizans döneminde "Matrai" ve "Haniçe" adlarıyla anılmıştır. Bölge ilk olarak 1371-1372 yılları arasında I. Murad tarafından Osmanlı idaresine katılmıştır. Osmanlı fethinden sonra birkaç kez el değiştiren bölge, son olarak II. Mehmet döneminde Osmanlı idaresine girmiş ve Balkan Savaşlarına kadar istila yaşamamıştır. 1867'de İstanbul kazalarından biri olan Çatalca, 1890'da bağımsız bir sancak merkezi olmuştur.
Bizans döneminde de önemli av sahalarından olan, İstanbul'un yakacak odun, su ve yiyecek ihtiyacını karşılayan bölge, Osmanlı Döneminde de aynı önemini korumuştur. Trakya yol şebekesinin sağ kol güzergâhı üzerindeki önemli menzillerden biri olan Çatalca'da Osmanlı dönemine ait günümüze ulaşmış ve günümüzde mevcut olmayan birçok yapı tespit edilmiştir. Bunlardan günümüze ulaşmış yapılar olan külliyeler, camiler, çeşmeler, hamam, köprü ve okul binaları gibi yapılar tezimiz kapsamında incelenmiştir. Ayrıca günümüzde mevcut olmayan yapıların arşiv kayıtları dâhilinde tespitleri yapılmıştır. Tezimiz bu yapıların tanımları, fotoğrafları, çizimleri ve benzer yapılarla karşılaştırılmasını içermektedir.

Abstract:
Çatalca, İstanbul is the largest county in terms of area. On the European side of İstanbul Thrace part of the strategic and commercial position since the settlement it was inhabited since archaic times have preserved throughout the history of this property and has experienced a continuous dynamic process in terms of culture.
The first settlement is thought to occur in the near cave city Çatalca İnceğiz Byzantine period "Matrai" and "Haniçe" has been called by name. In 1371-1372 he attended the first region between the Ottoman rule by I. Murad. After the Ottoman conquest changed hands several times in the past as II. Mehmet entered the period of Ottoman rule until the Balkan Wars and live infestation. In 1867, one of İstanbul Çatalca accident, in 1890 the center became an independent banner.
Byzantine period, which is one of the major fishing areas of İstanbul, firewood, water and food that meets the needs of regions, remained the same importance in the Ottoman period. One of the important range in Çatalca on the right arm of the Thracian road route network of the Ottoman period have survived, and today many non-existing structures have been identified. These structures, which until today has reached the complex of buildings (Külliye), mosques, fountains, baths, bridges and structures are examined as part of our thesis, such as housing and school buildings. It is also made of the structures identified within the archive records do not exist today. Our thesis definitions of these structures, photographs, drawings and includes a comparison with other similar structures.