Deprem bölgesinde yaşayan erişkin bireylerin hastalıklara karşı savunmasızlık algısının değerlendirilmesi
Evaluating the vulnerability perception towards diseases among adult individuals residing in earthquake-prone areas
Yazar: KÜBRA ÇETİNDAŞ
Danışman: PROF. DR. NERMİN OLGUN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırmada, deprem bölgesinde yaşayan erişkin bireylerin hastalıklara karşı savunmasızlık algılarının belirlenmesi amaçlandı. Araştırmanın örneklemini 1 Ağustos 2023 – 1 Eylül 2023 tarihleri arasında 6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen depremden etkilenen ve depremzedelerin yaşadığı Gaziantep deprem bölgesi ve Adıyaman deprem bölgesinde yaşayan araştırmaya dahil edilme ölçütlerini uyan 390 kişi oluşturdu. Araştırmanın verileri "Tanıtıcı Bilgi Formu" ve "Hastalıklara Karşı Savunmasızlık Algısı Ölçeği (HKSAÖ)" kullanılarak toplandı. Araştırma verileri Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 25.0 programı kullanılarak analiz edildi.  Araştırmaya katılan depremzedelerin yaş ortalamaları 32.84±11.99 olduğu, %67.9'unun erkek, %52.8'inin bekâr, %66.2'sinin lisans altı mezuniyet derecesinin olduğu, depremden önce %56.4'ünün gelirinin giderine denk ve depremden sonra ise %49.2'sinin gelirinin giderine denk olduğu saptandı. Depremzedelerin Hastalıklara Karşı Savunmasızlık Algısı Ölçeğinden elde ettikleri ortalama puan 69.43±11.58 puandı. Alt ölçek boyutlarına göre: Enfeksiyon algısı ve mikroplardan kaçınma boyutu puan ortalamaları sırasıyla 29.73±6.95, 39.69±7.45 puandı. Sonuç olarak kadınların erkeklere göre daha fazla bulaşıcı hastalıklara karşı duyarlı oldukları, hastalık kapma riski yüksekliğinden dolayı duygusal sıkıntı çektikleri ve hastalıklara karşı savunmasızlık algılarının daha yüksek olduğu, gelir düzeyi giderinden az olan katılımcıların bulaşıcı hastalıklara karşı duyarlı oldukları, hastalık kapma riski yüksekliğinden dolayı duygusal sıkıntı çektikleri, hastalıklara karşı savunmasızlık algılarının daha yüksek olduğu ve lisans ve üstü mezuniyet derecesine sahip katılımcıların hastalık kapma riski yüksekliğinden dolayı duygusal sıkıntı çektikleri bulundu.

Abstract:
In this study, it aimed to determine the perceived vulnerability of adult individuals living in eartquake-prone areas to illnesses. The sample of the study consisted of 390 individuls who met the criteria for invlusion in the study, living in the Gaziantep eartquake zone and Adıyaman eartquake zone, affected by the eartquake that occured on February 6, 2023, between August 1, 2023 and September 1, 2023. Data fort he study were collected using the "Demografic Information Form" and the "Perception of Vulnerability to Disease Scale (PVDS)." The research data were analyzed using the Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 25.0 program. The mean age of the eartquake survivors who participated in the study was found to be 32.84±11.99, with 67.9% being male, 52.8% being unmerried, and , 66.2% having an undergraduate degree or below. Before the eartquake, 56.4% of the participants had income equal to their ecpenses, whereas after the eartquake, this percentage decreased to 49.2%. The average score obtained from the perception of Vulnerability to Decrease Scale for eartquake survivors was 69.43±11.58 points. According to the sub-dimensions of the scale: the average scores fot the dimensions of perception of infection and avoidance of microbes were 29.73±6.95 and 39.69±7.45 points, respectively. As a result it was found that women were more suspectible to infections diseases compared to men, experiencing emotional distress due to the high risk of contracting disease, and having higher vulnerability perceptions towards diseases. Participants with lower income compared to expenses were found to be more susceptible to infectious diseases, experiencing emotional distress due to the high risk of contracting diseases, and having higher vurnerability perceptions towards diseases. Additionally, participants with a bachelor's degree or higher were found to experience emotional distress due to the high risk of contracting diseases.