Makroekonomik faktörlerin konut fiyat endeksi üzerine etkisinin ekonometrik analizi
Econometric analysis of the effect of macroekonomic faktors on housing price index
Yazar: KÜBRA AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. LETİFE ÖZDEMİR
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics

Özet:
Konut fiyat endeksi, bir ülkede ya da bölgede konut fiyatlarının hareketlerini yansıtan önemli bir ekonomik göstergedir. Konut fiyat endeksi yatırımcılar ve bankalar tarafından verilecek kısa ve uzun vadeli yatırım kararlarında hayati bir rol oynamaktadır. Konut fiyat endeksini etkileyen birçok makroekonomik faktör bulunmaktadır. Makroekonomik faktörlerin konut fiyat endeksi üzerindeki etkisini araştırmak önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı seçilmiş makroekonomik faktörler ve konut fiyat endeksi arasında bir ilişki olup olmadığını ve faktörlerin endeks üzerindeki etkisini tespit etmektir. Araştırmada makroekonomik değişkenler olarak; dolar kuru, altın fiyatları, konut kredisi faiz oran, mevduat faiz oranı ve reel kira fiyat endeksi kullanılmıştır. Çalışmada değişkenlere ait 01/2010-06/2023 dönem aralığındaki aylık veriler Eviews 12.0 paket programı yardımıyla analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre değişkenlerin I(1) düzeyinde durağan hale geldikleri belirlenmiştir. Ardından seriler arasındaki eşbütünleşme ilişkisini belirlemek için Johansen eşbütünleşme testi kullanılmıştır. Eşbütünleşme analiz sonuçları, konut fiyat endeksi ve makroekonomik faktörler arasında uzun dönem denge ilişkisinin mevcut olduğunu ve en az iki eşbütünleşme vektörü olduğunu ortaya koymaktadır. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisini görmek için Granger nedensellik testi uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre konut fiyat endeksi ile altın fiyatları ve döviz kuru arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Konut fiyat endeksinden Mevduat faiz oranına ve konut kredisi faiz oranına doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Ayrıca reel kira fiyat endeksinden konut fiyat endeksine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğu görülmüştür. Makroekonomik değişkenlerin konut fiyat endeksi üzerindeki etki düzeyini tespit edebilmek için eşbütünleşme analizine dayalı en küçük kareler (FMOLS) tahmincisi kullanılmıştır. Bu analize göre altın fiyatları, mevduat faiz oranı ve reel kira fiyat endeksi konut fiyat endeksini pozitif etkilerken, dolar kuru ve konut kredisi faiz oranı konut fiyat endeksini negatif yönlü etkilemektedir.

Abstract:
The housing price index is an important economic indicator reflecting the movements of housing prices in a country or region. The housing price index plays a vital role in shortand long-term investment decisions made by investors and banks. Many macroeconomic factors affect the housing price index, and it is crucial to investigate the impact of these macroeconomic factors on the housing price index. The aim of this study is to determine whether there is a relationship between selected macroeconomic factors and the housing price index, and to identify the effects of these factors on the index. In the study, macroeconomic variables such as the exchange rate of the dollar, gold prices, housing loan interest rates, deposit interest rates, and the real rent price index were used. Monthly data for the variables covering the period between 01/2010 and 06/2023 were analyzed using the Eviews 12.0 package program. According to the analysis results, it was determined that the variables became stationary at the I(1) level. Then, Johansen cointegration test was used to determine the cointegration relationship between the series. The results of the cointegration analysis reveal that there is a long-term equilibrium relationship between the housing price index and the macroeconomic factors, with at least two cointegration vectors. The Granger causality test was applied to observe the causality relationship between the variables. According to the analysis results, a bidirectional causality relationship was found between the housing price index and gold prices, as well as the exchange rate. A unidirectional causality relationship was found from the housing price index to the deposit interest rate and housing loan interest rate. Moreover, a unidirectional causality relationship was observed from the real rent price index to the housing price index. To determine the impact level of macroeconomic variables on the housing price index, the fully modified least squares (FMOLS) estimator based on cointegration analysis was used. According to this analysis, gold prices, deposit interest rates, and the real rent price index positively affect the housing price index, while the exchange rate of the dollar and housing loan interest rates negatively affect the housing price index.