Sosyal katılım faaliyetlerinin 12-14 yaş grubu öğrencilerinin sosyal problemlere olan duyarlılıklarına etkisi
The effect of civic engagement activities on social sensitivity of 12-14 years old students
Yazar: AYŞEN ALTINOK
Danışman: DOÇ. DR. ADEM ÖCAL
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Sosyal duyarlılık = Social sensitivity ; Sosyal katılma = Social participation ; Sosyal sorunlar = Social problems ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Günümüzde eğitimin en önemli amaçlarından birisi çevresindeki kişilere ve doğaya değer veren, yaşadığı toplumun ve dünyanın bir parçası olarak kendine güvenen ve topluma katkıda bulunabilme bilincine sahip bireyler yetiştirmektir. Bu amaca ulaşabilmek için okullarda ?katılımcı vatandaş? yetiştirme düşüncesi önem kazanmıştır. Katılımcı vatandaşlığın bir boyutu olan ?sosyal katılım?, bağımsız ve bir grubun üyesi olarak toplum için gönüllü olarak hizmet etmeyi esas almaktadır ve okullarda ?hizmet-öğrenme? ya da ?toplum hizmetleri? gibi isimlerle uygulanabilmektedir. Sosyal bilgiler dersi programında doğrudan verilecek becerilerden birisi olarak da yer alan sosyal katılım becerisi öğrencilerde sosyal duyarlılığı geliştirmede önemli yer tutmaktadır. Özellikle vatandaşlık becerilerini kazandıran sosyal bilgiler ya da vatandaşlık eğitimi gibi derslerde sosyal problemlerin farkında olma, bu problemlerin çözümü için çaba harcama, öğrencilerin toplumu daha iyi bir hale getirebileceğine olan inançlarının artırılması ve böylece sosyal duyarlılıklarının geliştirilmesinde sosyal katılım faaliyetlerinden yararlanılabilir.Bu araştırmanın amacı sosyal katılım faaliyetlerinin 12-14 yaş grubu öğrencilerde sosyal problem duyarlılığına olan etkisini tespit etmektir. Çalışmanın örneklemini Aksaray ili Ortaköy ilçesindeki iki ilköğretim okulunda bulunan 12-14 yaş grubu öğrencilerinden seçilen toplam 160 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen ve nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın deneysel sürecinde deney grubunda bulunan öğrenciler birtakım sosyal katılım faaliyetleri gerçekleştirirken, kontrol grubundaki öğrenciler herhangi bir faaliyete katılmamışlardır. Bu süreçteki sosyal duyarlılık gelişimini ölçmek amacıyla öntest ve sontest olarak ?Sosyal Problem Duyarlılık Ölçeği? kullanılmıştır.Araştırmanın bulgularına göre, sosyal katılım faaliyetlerine katılan öğrenciler ile katılmayan öğrenciler arasında sosyal problemlere duyarlılık bakımından anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Sosyal katılım faaliyetlerinin sosyal duyarlılıklar üzerindeki etkisinde öğrencilerin cinsiyeti, haberleri takip etme durumları ve sivil toplum kuruluşlarına üye olma durumları bağlamında anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda öğrenciler ile yapılan görüşmelerin sonucu olarak faaliyetlerin, öğrencilerin kişilik ve sosyal gelişimleri ve sosyal duyarlılıkları üzerinde olumlu etkiler bıraktığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
One of the most important purposes of education is to raise individuals who appreciate nature and people around them, who have self-confidence as a part of the world and the society they live in and who have the consciousness of contributing to the society. To achieve this goal, the idea of raising `participating citizen? has become more of an issue.A dimension of participating citizenship, civic engagement, is based on serving voluntarily for the society as an independent person and as a member of a group. It can be performed at schools under such names, service-learning and community service. The social participation skill which also takes part in the programme of social studies as one of the skills that will be given directly has importance in improving social sensitivity of students. Especially in social studies or citizenship education that makes students grasp citizenship skills, civic engagement activities can be used effectively to make students be aware of social problems, to make them try to solve these problems, to improve their belief in making the society a better place and to improve their social sensitivity.The purpose of this research is to find out the effects of civic engagement activities on social problem sensitivity of 12- 14 years old students. 160 students who were chosen and who were attending in 2 elementary schools in the centre of Aksaray and Ortaköy form the sample of this study. In the study, pre test ? post test control group design which is among qualitative research methods and semi ? structured method which is among quantitative research methods were used together.In the experimental process of the research, the students in the control group didn?t participate in the activities while the students in experimental group carried out some kinds of civic engagement activities. The Scale for sensitivity to social problems was used as pre test ? post test to measure the improvement of social sensitivity in this process.According to findings of the research, a meaningful difference between the students who participate in the civic engagement activities and who don?t was found with respect to sensitivity to social problems. It was found out that the influence of civic engagement activities on sensitivity has no difference according to students? gender, situations of following the news and being member of civil society institutions. As a result of the interviews with the students, it was concluded that the activities have positive influence on students? personality, social improvement and their social sensitivity.