Geleneksel olmayan para politikası araçları ve Türkiye
Unconventional monetary policy tools and Turkey
Yazar: HASAN TEBER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ILDIRAR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik kriz 2008 = Economical crisis 2008 ; Faiz = Interest ; Finansal kriz = Financial crisis ; Para politikaları = Monetary policies ; Para politikası araçları = Monetary policy toolls

Özet:
Kuruldukları günden itibaren büyük bir önem atfedilen Merkez Bankaları, 2008 yılında yaşanan küresel iktisadi kriz ile ayrı bir boyutta gündeme gelmişlerdir. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa'da hızlı bir şekilde gelişen ve derinleşen finansal piyasalardaki işlemler krizin başlıca nedeni olarak gösterilmiştir. Finansal işlemlerin karmaşıklığı, sistematik risklerin engellenememesi ve gerçek boyutunun ortaya konulamaması uygulanan para politikaların etkisiz olmasına neden olmuştur. Bu bağlamda, başta FED olmak üzere gelişmiş ülke Merkez Bankaları geleneksel para politikaları yerine, geleneksel olmayan para politikalarına yönelmeye başlamışlardır. Miktarsal genişleme, kredi genişlemesi ve negatif faiz uygulamaları gibi daha önce görülmeyen araçlar uygulanmaya başlamışlardır. Ancak söz konusu araçlar gelişmekte olan ülkeler açısından birtakım problemlerin ortaya çıkmasını tetiklemiştir. Bu yeni süreçte, gelişmekte olan ülkelere yönelik artan sermaye akımı ve volatilite, gelişmekte olan ülkelerinde para politika strateji ve araçlarını değiştirmesine neden olmuştur.
	Bu bağlamda, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) 2010 yılının sonlarından itibaren, ortaya çıkan makro finansal risklerin etkisini sınırlamak amacıyla, öncelikli hedefi olan fiyat istikrarın yanı sıra finansal istikrarı da kapsayacak şekilde yeni bir para politikası stratejisi uygulamaya başlamıştır. Tek hedef tek amaç yerine, çoklu hedef çoklu amaç prensibi ile hareket eden TCMB kendi bünyesinde faiz koridoru, rezerv opsiyon mekanizması gibi yeni araçlar türetilerek söz konusu hedeflerin gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Özellikle, finansal oynaklığa vakitli tepki verebilmek amacıyla uygulanan faiz koridoru uygulaması, piyasa faizlerinin TCMB fonlama faizinden ve ilan edilen resmi faizlerden sapması tercih edilmiştir. Bu çalışmada, Merkez Bankaları tarafından ilan edilen resmi faizler ile bankaların fiiliyatta maruz kaldıkları fiili faizler arasındaki ilişki zaman serisi yöntemi ile ele alınacaktır. Bu bağlamda, faiz koridorunun üst ve alt koridor faizinin, kredi (bireysel- ticari) ve mevduat faizi üzerinde olası etkileri incelenecektir. Bulgularımıza göre, faiz koridorunun alt ve üst bandının mevduat faizleri üzerinde bir etkisi olduğu ve mevduat fiyatlamasında bir rol üstlendiği gözlenmektedir.

Abstract:
Central Banks that have been of great importance since the day they were founded have come to the fame in a seperate with the global economic crisis of 2008. Particularly in United States and Europe, the transactions in the rapidly developing and deeping financial markets have been shown to be the main cause of the crisis. The complexity of financial transaction to inability to prevent systematic risks and the fact that the real dimension cannot be established has caused the applied the monetary policies to be ineffective. In this context, the Central Banks of the developed countries, especially FED, have started to move towards unconventional monetary policies instead of conventional monetary policies. Tools not previosuly seen, such as quantitative easing, credit easing and negative interest, have begun to be implemented. Yet, these tools have triggered some problems in terms of developing countries. In this process, increased capital flows and volatility to developing countries have led to changes in monetary policy strategies and tools in developing countries.
	 In this context, Central Banks of Turkish Republic has begun to practice a new monetary policy strategy including price stability which is the primary target, as well as financial stability, in order to limit the effect of the resulting macro financial risks since the later 2010. Central Bank of Turkish Repulic moving with the principle of multi-purpoese multi-goals aims at achieving the given objectives by deriving new tools such as interest rate coridor and reserve option mechanism in itw own structure. In particular, the application of the interest rate coridor to provide timely response to financial volatility will be dealt with time series method by forecasting relationship between market rates of Central Banks of Turkish Republic and actual rates on which banksa are actually exposed. Within this context, the probable effects of the upper and lower interest corridor on credit (individual-commercial) and deposit rates will be examined. According to findings, it is observed that the lower and upper band of interest corridor has an effect on deposit interest and plays a role in deposit pricing.