Oral antidiyabetik kullanan tip 2 diyabetli bireylere verilen kendi kendini izlemeeğitiminin diyabet kontrolü ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect on the diabetes control and quality of life by own self-monitoring given in type 2 diabetic individual using oral antidiabetic
Yazar: MAHRUK JAVANSHIR
Danışman: DOÇ. DR. HÜSNİYE ŞEYDA ÖZCAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Eğitim = Education

Özet:
Oral anti-diyabetik kullanan tip 2 diyabetli bireylere verilen "Kendi Kendini İzleme Eğitimi"nin diyabet kontrolü, yaşam kalitesi ve ilişkili faktörler üzerine üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla deney-kontrol araştırma deseninde yürütülen çalışma,bir eğitim ve araştırma hastanesinin diyabet polikliniğinde gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemi, eğitim (n=31) ve kontrol (n=30)gruplarındaki toplam 61 bireyden oluştu. Demografik özellikleri, hastalıkla ilişkili özellikleri, alışkanlıkları, diyabetle ilişkili komplikasyonları değerlendiren Veri Toplama Formu, Diyabet Tedavisinden Memnuniyet Anketi, Hasta Sağlık Anketi (PHQ-9), EuroQol-Yaşam Kalitesi Ölçeği (EQ-5D-5L) ve Diyabette Öz-Yönetim Algısı Skalası (DÖYAS) kullanıldı. Metabolik ve antropometik ölçümler yapıldı. Eğitim grubuna araştırmacılar tarafından geliştirilen Kendi Kendini İzleme Eğitim Programı uygulandı. Diyabet Sohbet Haritaları da eğitim aracı olarak kullanıldı. Başlangıçta, eğitim sonrası 1. ve3. aylarda anket formları uygulandı ve metabolik ve antropometrik ölçümler tekrarlandı. Eş zamanlı olarak kontrol grubunda da aynı ölçümler yapıldı. Eğitim sonrasında eğitim grubunun HbA1cve BKİ değerlerinin 1ve 3 ay  sonra giderek azaldığı (sırasıyla p=0,02; p=0,03), kontrol grubunda ise bir değişim olmadığısaptandı (p>0,05). Tedaviden memnuniyet düzeylerinin başlangıca göre 1. ve 3. aylarda eğitim grubunda arttığı (p=0,001), kontrol grubunda ise azaldığı saptandı (p=0,03).Benzer şekilde hipoglisemi deneyimi de eğitim grubunda azalırken (p=0,01) kontrol grubunda anlamlı olarak arttığı (p=0,03) belirlendi. Eğitim sonrasında eğitim grubunun yaşam kalitesinde anlamlı bir artış bulundu (p=0,02). Depresif bozukluk oranı başlangıç ve 1.ayda her iki grupta benzerken, 3.ayda eğitim grubunda anlamlı olarak azaldığı belirlendi (p=0,01). Oral antidiyabetik kullanan hastaların Kendi Kendini İzleme Eğitim Programı ile eğitilmesi diyabet kontrolünü, yaşam kalitesini ve ilişkili diğer faktörleri iyileştirmiştir. Bu eğitim programının benzer hasta gruplarında kullanılması önerilebilir. 

Anahtar kelimeler:Tip 2 Diabetes Mellitus,Oral Antidiyabetik, HastaEğitimi,Sohbet Haritaları

Abstract:
This randomized controlled experimental study was conducted in the diabetes outpatient clinic of a research and education hospital in Istanbul between 01.15.2015-06.30.2015 to determine the effect of self-management education on the control of diabetes and quality of life among individuals with diabetes 2 who were using oral antidiabetics. The sample included 31 individuals in the education group and 30 individuals in the control group, in total 61 individuals. A survey was used to investigate the demographic and disease related characteristics, habits, diabetes related complications, metabolic and anthropometric measures as a first step of the study. On the other hand, Diabetes Treatment Satisfaction Scale, Patient Health Questionnaire, EuroQoL General Quality of Life Scale and Perceived Diabetes Self-Management Scale were used to investigate the effect of education on the control of diabetes and quality of life. Self-Management Education Program was created in 7 modules by the researchers and applied to the individuals during a one full-day program. The measures were repeated on the 1st and 3rd months after the education. HbA1c and BMI values were found significantly lower on the 1st and 3rd months while the control group didn't show any change. Treatment satisfaction were found higher on the 1st and 3rd months while hypoglycemia experience was found lower in the education group when compared to the control group. Quality of life of the education group were found higher while their depression levels were getting lower, and also their self-management perception were getting better on the 1st and 3rd day in comparison with the control group. On the other hand, self-care behaviors, regular exercise habits, carrying diabetes ID card of the education group were found increasing while smoking and alcohol consumption were getting lower. In parallel with the positive outcomes obtained from the self-management education, it can be said that health professionals can use these methods while following individuals with diabetes.

Key Words: Type2 diabetes Mellitus, Oral Antidiabetik,Patient Education,Converstation Maps.