Lityum tedavisi alan bipolar bozukluk hastalarının mizaç özelliklerinin lityum tedavisine yanıt ile ilişkisi
Relationship between temperamental characteristics of the lithium treated bipolar patients with response to the lithium treatment
Yazar: HATİCE EZGİ DEĞERLİ
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN KURT ; UZMAN HASAN TURAN KARATEPE
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Kişilik = Personality ; Mizaç = Temperament ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
AMAÇ: Günümüzde bipolar bozuklukta farklı etki düzeneklerine sahip yeni tedavi seçeneklerinin geliştirilmesine karşın, altmış yıl önce keşfedilen lityum tedavideki yerini ve önemini korumaktadır. Öte yandan, dikkate değer sayıda bipolar hastanın da lityuma yanıtsız olduğu bilinmektedir. Lityuma terapötik yanıttaki bu çeşitliliğin altında yatan sebepleri anlamak için biyolojik, klinik ve psikososyal değişkenleri araştıran çok sayıda çalışma yapılmıştır. Son zamanlarda lityum tedavisine yanıtın belirli bir mizaç profili ile ilişkili olup olmadığı araştırmacıların dikkatini çekmeye başlamış olsa da konu ile ilgili literatürde henüz çok az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu noktadan hareketle bu çalışma bipolar bozukluk tanılı hastaların afektif mizaç özellikleri ile lityum tedavisine yanıt arasındaki olası ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. 
YÖNTEM: Çalışmaya İstanbul Bakırköy Ord. Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi (BRSHH) Raşit Tahsin Duygudurum Bozuklukları Merkezi'nde takip edilen, DSM-IV-TR tanı ölçütlerine göre bipolar bozukluk tanısı almış, tedavisinde en az bir ilacı lityum olan toplam 120 ötimik has¬ta dahil edildi. Hastalara mizaç özelliklerini değerlendirme ölçeği (Temperament Evaluation of Memphis, Pisa, Paris, San Diego Autoquestionaire) (TEMPS-A) verilerek ortalama afektif mizaç puanları tespit edildi. Hastaların lityum yanıt puanları, ALDA Lityuma Yanıt Ölçeği kullanılarak retrospektif olarak hesaplandı. 
BULGULAR: Siklotimik, hipertimik, anksiyöz mizaç alt ölçek puanları ile lityum yanıt grupları arasında anlamlı fark saptandı. Kötü yanıt grubunda siklotimik, hipertimik, anksiyöz mizaç alt ölçek puanları kısmi ve iyi yanıt grubundan, kısmi yanıt grubunda siklotimik, hipertimik, anksiyöz mizaç alt ölçek puanları iyi yanıt grubundan anlamlı derecede yüksek bulundu. Lityum yanıtı ile siklotimik, hipertimik ve anksiyöz alt ölçek puanları arasında anlamlı negatif ilişki saptandı. 
SONUÇ: Bu çalışma bipolar bozukluk tanılı hastalarda, mizaç özelliklerine göre uzun dönem lityum tedavisine verilen yanıtta farklılıklar olabileceğini ve mizaç puanları yüksek hastalarda lityum monoterapisine yanıtın düşük olabileceğini göstermektedir. Bipolar bozukluk hastalarında mizacı tarama, klinisyenlere daha etkili tedavi seçeneklerini değerlendirmede ve böylelikle hastalığın uzun dönem sonuçlarını iyileştirmede yararlı bir temel sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, Mizaç, Lityum 
İletişim Adresi: ezgidegerli80@hotmail.com

Abstract:
OBJECTIVE: 60 years ago discovered Lithium remains its place and importance in the treatment,although the new treatment options  with different effects in bipolar disorder have been developed  in the recent  years. On the other hand, a considerable number of  bipolar patients are known to be non-responders  to lithium.   The numerous studies have been conducted  in order to understand the underlaying causes of  this  diversity of  biological, clinical, and psychosocial variables concerning the therapeutic response to lithium. Recently,although the attention of  the researchers was  drawn  to the issue whether the  response to lithium treatment is associated with a specific temperament profile,the available studies  are very few yet. Starting  from this point, this study was conducted  to examine  the possible relation  between the response to lithium treatment and  the  affective temperament characteristics of  the  bipolar  patients. 
METHOD: The study includes totally 120 euthymic patients with the bipolar disorder diagnosis according to DSM-IV-TR diagnostic criteria whose treatment contains at least one lithium based  drug and the said  study was monitored by the Mood Disorders Center of  Raşit Tahsin in Bakırköy Ord. Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Neurological Diseases Training and Research Hospital (BRSHH). By means of Patients temperamental characteristics rating scale (Temperament Evaluation of Memphis, Pisa, Paris, San Diego Autoquestionaire) (TEMPS-A) an average score of affective temperaments were determined. Scores of patients responds to  lithium were calculated retrospectively using ALDA Lithium Response Scale.
RESULTS: A significant difference was detected between the subscale scores of cyclothymic, hyperthymic,  anxious temperament  and  lithium response groups. Cyclothymic, hyperthymic, anxious temperament subscale scores in the poor response group  were significantly  higher  than   partial and good  response group and cyclothymic, hyperthymic, anxious temperament subscale scores in the partial  response group  were significantly  higher  than   good  response group. A significant negative relation was detected between lithium response and  cyclothymic, hyperthymic, anxious  subscale scores.
CONCLUSION: This study indicates that responses to the long-term lithium treatment may be different in patients diagnosed with bipolar disorder, and the response to lithium monotherapy may be low in the patients with high temperament scores. Temperament Screening in patients with bipolar disorder may provide a useful basis for evaluation of the more effective treatment options by the clinicians and thus may improve the long term consequences.
KEY WORDS: bipolar disorder, temperament, lithium
CONTACT ADDRESS: ezgidegerli80@hotmail.com