Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerilerini esas alan bilgi okuryazarlık durumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of the information literacy states of the teachers and pre-service teachers based on 21th century skills in terms of various variables
Yazar: TANER ATAKİŞİ
Danışman: DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM KAYA
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 21. yüzyıl = 21. century ; Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilgi okuryazarlığı = Information literacy ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlık becerilerinin, çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Bu çalışmada kullanılan bilgi okuryazarlığı ölçeği, Kafkas Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi, Sosyal Bilgiler, Rehberlik, İlköğretim Matematik, Türkçe, Okul Öncesi ve Sınıf Öğretmenliği son sınıf öğrencileri ile Sarıkamış Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Beden Eğitimi Öğretmenliği son sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Ayrıca aynı ölçek, yukarıda sayılan aynı branşlarda Kars'ta görev yapan öğretmenlere de uygulanmıştır. Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlık durumları, çeşitli değişkenlere göre incelenmiştir. 2018-2019 eğitim-öğretim yılında yukarıda sayılan sekiz bölümde öğrenim gören 439 öğretmen adayı ile aynı branşlarda Kars'ta resmi ve özel okullarda görev yapan 478 öğretmen ölçek sorularını cevaplayarak araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuşlardır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kullanılan bilgi okuryazarlık ölçeği ile elde edilen bulgular arasında anlamlı farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmanın nicel verileri, yüzde, aritmetik ortalama, çapraz testler, t-testi, ve tek yönlü varyans analizi kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırmanın sonunda öğretmenlerin bilgi okuryazarlık becerilerinin, öğrenim düzeyi, günlük kitap okuma miktarları ve cinsiyet değişkenine göre anlamlı olarak farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin bilgi okuryazarlık becerilerinde, yaşa, mezun olduğu program türüne, görev yaptığı okulun düzeyine ve meslekteki çalışma süresi değişkenine göre ise anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlık becerileri yaşa, cinsiyete ve öğrenim gördüğü bölüm değişkenine göre anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Fakat öğretmen adaylarının günlük kitap okuma miktarı değişkenine göre anlamlı bir farklılık görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the information literacy skills of teachers and prospective teachers in terms of various variables. In this research, the information literacy scale used was applied to senior students in the departments of Science Teaching, Social Sciences Teaching, Psychological Counseling and Guidance, Elementary Mathematics Teaching, Turkish Teaching, Preschool Teaching and Primary School Teaching in the Faculty of Education as well as Physical Education Teaching in Sarıkamış School of Physical Education and Sports. Besides, the same scale was applied to the teachers working in the same branches mentioned above, in Kars. Information literacy states of teachers and pre-service teachers were examined according to various variables. 439 pre-service teachers studying at the eight departments listed above and 478 teachers working in the same branches in the public and private schools in Kars in the 2018-2019 academic year formed the research sample. In the study, it was investigated whether there were significant differences between the results obtained from the information literacy scale used as the data collection tool and the predetermined variables. Quantitative data of the study were analyzed using percentage, arithmetic mean, cross tests, t-test and one-way analysis of variance.
At the end of the study, whereas the variables 'educational backgrounds', 'daily reading time' and 'genders' were found to make a significant difference to the teachers' information literacy skills, the variables 'age', 'department of graduation', 'level of school in which they work' and ' the duration of work in the profession' were not found to make a significant difference to the teachers' information literacy skills. Besides, the variables 'age', 'gender' and 'department of study' were not found to make a significant difference to the pre-service teachers' information literacy skills. However, the variable 'daily reading time' were found to make a significant difference to the pre-service teachers' information literacy skills.