Soylulaşmayı tetikleyen küresel bir unsur olarak airbnb: Kadıköy Rasimpaşa Mahallesi örneği
Airbnb as a global factor that triggers off gentrification: The case of Kadikoy Rasimpasa Neighborhood
Yazar: GÖKÇE GÜVENTÜRK
Danışman: PROF. DR. ASUMAN TÜRKÜN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Dönüşüm ve Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Gerek gelişmiş ülkeler, gerekse gelişmekte olan ülkelerde, neoliberal kentsel politikalar doğrultusunda gelişen kentsel turizm sektörü, dünya genelinde en hızlı gelişen hizmet sektörlerinden biridir. Bu nedenle, kent merkezlerindeki konaklama alanlarına olan talep de artmıştır. Özellikle son beş yıldır popülerleşen Airbnb, turistlerin konaklama seçeneklerinden biridir. Bu çalışma, Airbnb aracılığı ile kiralanan evlerin soylulaşma ile olan ilişkisini Kadıköy Rasimpaşa Mahallesi'nde gerçekleştirilen saha araştırması ile keşfetmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, paylaşım ekonomisi modeline dayanan AirBnb'nin, yatırımcılar, turizm şirketleri ve evini kiraya veren ev sahipleri için yeni bir iş ve birikim fırsatı sunduğu; ancak Airbnb kullanımındaki büyümenin, uzun vadeli sakinlerin doğrudan ya da dolaylı olarak yerinden edilmesine ve kentlerin soylulaşmasına yol açtığı iddia edilmektedir. Çalışmada karma araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Öncelikle airdna.com, insideairbnb.com ve sahibindex.com'daki veri sisteminden niceliksel veriler elde edilmiştir. Bunun yanında, Rasimpaşa Mahallesi'nde 90 kişi ile bir anket çalışması, 10 kişi ile derinlemesine görüşme yapılmıştır. Saha çalışmasından elde edilen veriler, mahallede genç ve öğrenci nüfusunun giderek yoğunlaştığını ve AirBnb ile kiralanan oda veya ev sayısının son beş yılda önemli ölçüde arttığını göstermektedir. Ayrıca, Rasimpaşa Mahallesi'ndeki konut m2 birim fiyat artışı, Kadıköy'ün diğer ilçeleri arasında öne çıkmaktadır. Öte yandan sayıları gittikçe artan kafe ve restorantlar, yerel halkın gündelik ihtiyaçlarını karşıladıkları dükkanların sayısının her geçen gün azalmasına ve mahallenin turistler ve kısa dönem kiracılar için düzenlenen bir alan haline gelmesine neden olmaktadır. Sonuç olarak uzun vadeli kiracılar ve yerel halk doğrudan veya dolaylı olarak yerinden edilmekte ve bir soylulaşma süreci başlamaktadır. Bu bağlamda, dijitalleşen dünyada AirBnb gibi platformların kent mekânı ve yerel topluluklar üzerine etkisi ile soylulaşma sürecinin farklı dinamiklerini ampirik veriler ile ortaya koymak önemli görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Küreselleşme, Airbnb, soylulaşma, yerinden edilme, kentsel turizm

Abstract:
Urban tourism sector, which has developed paralel to neoliberal urban policies, both in developed and developing countries, is one of the fastest growing service sectors in the world. For this reason, demand for accommodation in urban centers has also increased. AirBnb, a popular web application, is one of the tourist accommodation options that has become popular over the last five years. This study aims to explore the relationship between houses/rooms rented through the AirBnb system gentrification based on the field work conducted in the Kadıköy Rasimpaşa Neighborhood. In the study, it is claimed that AirBnb, which is based on the model of sharing economy, offers a new job and capital accumulation opportunity for investors, tourism companies and households. On the other hand, the growth in the use of AirBnb system leads to direct and indirect displacement of the long-term residents in addition to the gentrification of cities. In the study, mixed research methods have been used. First, quantitative data was obtained from the data system at airdna.com, insideairbnb.com and sahibindex.com. In addition to a survey that was conducted with 90 people and in-depth interviews were conducted with 10 participants in the neighborhood. The data from the field work shows that the number of young people and student population in the neighborhood has increased substantially paralel to the number of rooms/houses rented through Airbnb in the last five years. In addition, the unit price (m2) increase in Rasimpaşa Neighborhood has become prominent among the other neighborhood of Kadıköy. On the other hand, the increasing number of cafes and restaurants leads to a continuous decrease in the number of shops that meet the daily necessities of local people and the neighborhood is gradually transforming into a place for tourists and short-term tenants. As a result long-term tenants and local people are being displaced directly or indirectly and the process of gentrification is becoming apparent. In this context revealing the effects of platforms such as Airbnb on urban space and local communities in the digitalizing world as well as the different dynamics of the gentrification process have been considered to be important.

Keywords: Globalization, Airbnb, gentrification, displacement, urban tourism