Lomber diskektomi operasyonu yapılan hastalarda sentetik kollajen membran kullanımının epidural fibrozis gelişimini önleme üzerine etkilerinin MRG bulguları ile değerlendirilmesi
The effect of synthetic collagen membrane on prevention of epidural fibrosis in patients with lumbar discectomy
Yazar: MEHMET KAYA
Danışman: DOÇ. DR. ENDER KÖKTEKİR
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Diskektomi = Diskectomy ; Fibroz = Fibrosis ; Herniler = Hernia ; Kollajen = Collagen ; Lomber vertebra = Lumbar vertebrae ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; İntervertebral disk = Intervertebral disc

Özet:
Amaç: Bel ağrısı insan hayatını tehdit eden ve sık görülen bir sağlık problemidir. Lomber disk hernileri ise bel ağrılarının cerrahi olarak tedavi edilebilen önemli nedenlerinden biridir. Lomber diskektomi sonrasında cerrahi alanda fibrozis süreci sonucunda peridural granülasyon dokusu oluşumu iyi tanımlanmış. Bu çalışmada, lomber diskektomi operasyonu yapılan hastalarda dura mater üzerine konulan sentetik kollojen membranın izolasyon sağlamak suretiyle araknoidit ve fibrozis gelişimini önleme üzerine etkilerinin manyetik rezonans görüntüleme (MRG) bulguları ile değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Lomber disk hernisi nedeniyle tek seviye, unilateral diskektomi yapılan toplamda 40 hasta retrospektif olarak incelendi. Dura üzerine kollagen membran yerleştirilen 16 kişilik hasta grubu ile dura üzerine herhangi bir materyal konulmayan 24 kişilik hasta grubu çalışmaya dahil edildi. Kollajen membran kullanılan ve kullanılmayan hastaların postoperatif MRG görüntüleri incelenerek kullanılan materyalin araknoidit ve/veya epidural fibrozis, granülasyon dokusu oluşumunu önlemede etkili olup olmadığı değerlendirildi.
Bulgular: Kollajen membran kullanılmayan gruptaki 24 hastanın 9'u kadın (%37,5), 15'i erkek (%62,5) idi. Kollajen membran kullanılan gruptaki hastaların ise 4'ü kadın (%25) 12'si erkek (%75) idi.  Membran kullanılmayan grubun yaş ortalaması 35,47±9,06, membran kullanılan grubun yaş ortalaması ise 37,40±8,92 olarak saptandı. Kollajen membran kullanılan toplamda 16 hastanın 8'inde (%50) MRG bulgularına göre granülasyon dokusu ve epidural fibrozis gözlenmezken 8'inde (%50) granülasyon dokusu gözlenmiştir. Peroperatif kollajen membran kullanılmayan 24 hastanın ise 10'unda (%41,7) granülasyon dokusu gözlenmezken 14'ünde ( %58,3) epidural fibrozis ve granülasyon dokusu oluşumu gözlenmiştir. Bu sonuçlar eşliğinde Tip-I kollajen membran kullanımı ile granülasyon dokusu oluşumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. (p=0.604>0.05). Tip-I kollajen membran kullanılan hastalarda granülasyon dokusunun görülüp (%50) görülmeme (%50) oranı arasında fark yoktur.
Sonuç: Bu sonuçlara ve MRG bulgularına göre lomber diskektomide peroperatif Tip-I kollajen membran kullanımının granülasyon dokusu ya da epidural fibrozis oluşumu üzerine istatistiksel olarak anlamlı etki etmediği saptanmıştır.

Abstract:
Objectives: Low back pain is a common health problem threatening human life. Lumbar disc herniations are one of the major causes of low back pain that can be treated surgically. Peridural granulation tissue formation as a result of fibrosis process in surgical area after lumbar discectomy is well defined. In this study, we aimed to evaluate the effects of synthetic collagen membrane placed on dura mater on the prevention of arachnoiditis and fibrosis development by magnetic resonance imaging (MRI) findings in patients undergoing lumbar discectomy.
Materials and Methods: A total of 40 patients who underwent single level unilateral discectomy for lumbar disc hernia were retrospectively evaluated. Sixteen patients with collagen membranes placed on the dura and 24 patients without any material on the dura were included in the study. Postoperative MRI images of the patients with and without collagen membranes were examined and evaluated whether the material used was effective in preventing arachnoiditis and / or epidural fibrosis and granulation tissue formation.
Results: Nine female patients (37.5%) and 15 male patients (62.5%) of 24 patients were in the collagen membrane-free group. Four of the patients in the collagen membrane group were female (25%) and 12 were male (75%). The mean age of the non-membrane group was 35.47 ± 9.06, and the mean age of the membrane group was 37.40 ± 8.92 years. According to MRI findings, granulation tissue and epidural fibrosis were not observed in 8 (50%) of 16 patients with collagen membranes, whereas granulation tissue was observed in 8 (50%) patients. Granulation tissue was not observed in 10 (41.7%) of 24 patients without  collagen membrane, whereas epidural fibrosis and granulation tissue formation was observed in 14 (58.3%). Based on these results, there was no statistically significant relationship between type-I collagen membrane use and granulation tissue formation. (P = 0.604 <0.05). There was no difference between the rate of granulation tissue (50%) and absence (50%) in patients with type-I collagen membranes.
Conclusion: According to these results and MRI findings, it was found that peroperative type-I collagen membrane use in lumbar discectomy did not have a statistically significant effect on granulation tissue or epidural fibrosis formation.