Okul öncesi eğitim kurumlarında okul müdürlerinin hesap verebilirlik davranışları
Accountability behaviors of school directors on pre-school education institutions
Yazar: EMİNE ATAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİ AKGÜN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anaokulları = Kindergartens ; Hesap verebilirlik = Accountability ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi eğitim kurumlarında okul müdürlerinin hesap verebilirlik davranışlarının ne düzeyde olduğunu belirlemektir.

Bu araştırmanın çalışma evreni 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Kocaeli İl Milli Eğitim müdürlüğüne bağlı merkez ve tüm ilçelerdeki, bağımsız anaokulunda görev yapan okul öncesi öğretmenlerinden oluşmaktadır. Kocaeli merkez ve tüm ilçelerde 43 bağımsız anaokulu bulunmakta ve bu okullarda 301 öğretmen görev yapmaktadır. 

Bu araştırmada çalışma evreninin tamamına ulaşılacağından dolayı örneklem alma yoluna gidilmemiştir. 301 öğretmenden 49 una ulaşılamamış olup, araştırma 252 okul öncesi öğretmenine uygulanmıştır. Ancak, 225 öğretmen konuya ilişkin görüş bildirmiş, ölçeklerden 7 si ise anketin yönerge kurallarına uygun şekilde doldurulmadığı tespit edildiğinden dolayı örneklemden çıkarılmış ve 218 öğretmene ait ölçek değerlendirmeye alınmıştır.
Araştırmada nicel araştırma modellerinden biri olan tarama modeli kullanılmıştır.  Celep ve Öztürk'ün (2009) Türkçe'ye uyarlamış olduğu 'Okul Müdürünün Hesap Verebilirliği' ölçeği, ölçeğin kullanımı ile ilgili gerekli izinler alındıktan sonra veri toplama aracı olarak kullanılmıştır.

Okul öncesi öğretmenlerinin demografik bilgileri ile ilgili çözümlemeler için yüzde ve frekans analizlerinden yararlanılmıştır. Ölçek puanlarının ortalama istatistikleri yaş ve mesleki kıdem değişkenlerine göre karşılaştırılmasında Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Anlamlı farklılık tespit edilen değişkenler için yapılan ikili karşılaştırmalarda Mann Whitney U testinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 24.0 programında analiz edilerek, anlamlılık düzeyi 0.05 olarak ele alınmıştır.

Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenler okul müdürlerinin hesap verebilirlik davranışlarını geçekleştirme düzeyini 'Sorumluluk' ve 'Yanıt Verebilirlik' alt boyutuna göre 'Çok Katılıyorum' şeklinde, 'Açıklık' alt boyutuna göre 'Her zaman Katılıyorum' şeklinde belirtmişlerdir.

Öğretmenlerin okul müdürlerinin hesap verebilirlik davranışlarını geçekleştirme düzeyine ilişkin görüşlerinde mesleki kıdem değişkenine göre anlamlı bir farklılık bulunmaz iken; yaş değişkenine göre yanıt verebilirlik ve toplamda anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to determine the level of accountability of school principals in pre-school institutions.

The study universe of this research consists of preschool teachers working in independent preschools, in the center and all districts of Kocaeli Provincial Directorate of National Education in 2016-2017 academic year. There are 43 independent preschool both in city center of Kocaeli and all districts of Kocaeli, 301 teachers are working in these schools.

In this study, since the entire study universe was going to be reached, no attempt was made to take sample. 49 of the total 301 teachers were not reached and the research was applied to 252 preschool teachers. However, 225 teachers reported opinions on the topic and 7 of the scales were excluded from the sample because it was determined that the questionnaire was not filled in accordance with the directive rules and the scale of 218 teachers was evaluated.
Screening model, one of the quantitative research models, was used in the research. After obtaining the necessary permissions, scale of 'School Accountability Accountability' scale, which was adapted to Turkish language by Celep and Öztürk (2009) , used as a means of collecting data.

Percentage and frequency analyzes were used for analyzes related to the demographic information of preschool teachers. Kruskal Wallis H and Mann Whitney U tests were applied to compare the mean scores of the scale scores according to gender and occupational seniority variables. The obtained data were analyzed on SPSS 24.0 and the significance level was taken as 0.05.

According to the results of the research, teachers stated the level of school administrators' ability to fulfill accountability behaviors by choise of 'I Agree' according to 'Responsibility' and 'Answerability' sub-dimension and by choise of 'Always Agree' according to  'Openness' sub-dimension.

In the opinions of the teachers, it was found that there was a significant difference according to the age variable, while there was no significant difference regarding the level of school managers' ability to fulfill their accountability behaviors compared to the occupational seniority variable.