Evveli devletler, Gramsci ve devlet
Philosophical approaches to the state
Yazar: KUBİLAY ÇELİK
Danışman: PROF. DR. HÜRŞAD SİNAN ÖZBEK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Devletin ortaya çıkış tartışmaları ve devletten önce siyasal ilişkilerin nasıl olduğuna dair bir yaklaşım ortaya kondu. Devletin ortaya çıkmasından önceki evrede, toplumların ekonomik, siyasal ve toplumsal yaşamları ve yerleşik ya da göçebe yaşama sebepleri önemli faktörler olarak karşımıza çıktı. İş bölümünün derinleşmesi, toplulukların yoğun tarıma geçmesi, göçebeliğe alternatif olarak yerleşik yaşam merkezlerinin oluşması, yoğun tarım sonucunda artı ürünün oluşması ve artı ürünün mübadeleye girme süreçleri devletin açığa çıkmasını sağladı. Tarımın, artı ürünün, yerleşik yaşamın yoğunlaşması beraberinde bir nüfus artışı ve ilk köylerin birbirleri ile girdikleri mübadele ilişkileri neticesinde ilk pazar yerleri gelişti. Bu da nüve halindeki ilk şehirleri ve beraberinde ilk kent devletlerini geliştirdi.
Gramsci'nin temel anahtar kavramları olan; hegemonya, ideoloji, yapı ve üstyapı, tarihsel blok, siyasal ve politik toplum gibi olgulardan hareketle siyasi partinin ve işçi sınıfının nasıl bir biçim alması gerektiği ortaya koyuldu. Konseyler üzerinden işçi sınıfı hareketinde nüve olan yönetim biçimi, nasıl toplumsal bir forma kavuşur? Bunun yolu nedir? Gramsci, bütün bu siyasal alan çalışmalarının sonucunda, Marksizmin temel fikirlerinden uzaklaşmamış ve aksine onunla bütünleşmiştir. Marksizmi üstyapılar tartışması bağlamında geliştirmiştir. Gramsci'nin siyasal alana dair çalışmaları işçi sınıfının iktidarı fethetme ve onu sönümlendirme çalışmasıdır. Bu sebeple Gramsci ve Marksizm arasındaki devamlılık, siyasal olan ile ekonomik olandaki praksisin kavranmasından geçer. Gramsci'nin öne sürdüğü biçimiyle devlet ortadan kalkıp yerine düzenlenmiş toplum dediği biçim gelişecektir.
Anahtar Kelimeler: devlet, toplum, Gramsci, hegemonya, ideoloji

Abstract:
This thesis delves into the discourse surrounding the emergence of the state and the intricate dynamics of political relations preceding its formation. During the pre-state era, various factors such as the economic, political, and social dimensions of societies, as well as their nomadic lifestyles, played pivotal roles in the absence of a centralized governing authority. Factors including the deepening division of labor, the shift of communities towards intensive agriculture, the emergence of settled living centers as alternatives to nomadism, the generation of surplus product through intensified agricultural practices, and the subsequent exchange processes of surplus goods were instrumental in catalyzing the emergence of the state. Advancements in agriculture, surplus production, and the consolidation of settled living contributed to population growth. Exchange relations among the earliest villages catalyzed the inception of the first marketplaces. Ultimately, this study demonstrates how these developments laid the foundation for the establishment of the earliest cities and the genesis of city-states as their nucleus.
Drawing from Gramsci's core concepts like hegemony, ideology, structure, superstructure, historical bloc, and political and civil society, debates ensued regarding the formation of both the political party and the working class. How does the governance model, serving as the core of the workers' movement through councils, evolve into a societal framework? What trajectory does it follow? This study argues that Gramsci has not deviated from Marxism's fundamental principles in his extensive exploration of political domains; rather, he has integrated them. Through the lens of the superstructures debate, Gramsci expands upon Marxism. His political inquiries pivot around the working class's acquisition and transformation of power. Thus, the alignment between Gramsci and Marxism lies in comprehending praxis within both the political and economic realms. As posited by Gramsci, the eventual dissolution of the state will usher in a regulated societal structure in its place.
Keywords: state, society, Gramsci, hegemony, ideology