Az gören erişkin bireylerde serbest zamanla ilişkili aktivite performansını etkileyen faktörlerin kişi-çevre-aktivite modeli ile incelenmesi
Investigation of the factors affecting the leisure time related occupational performance by the person-environment-occupation model in low vision adults
Yazar: ERAY KILIÇ
Danışman: PROF. DR. ESRA AKI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Görme engelliler = Visually impaired ; Görme keskinliği = Visual acuity ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Rekreasyon = Recreation ; Uğraş tedavisi = Occupational therapy

Özet:
Çalışmamızın amacı az gören erişkin bireylerde serbest zamanla ilişkili aktivite performansını etkileyen faktörleri incelemektir. Çalışmamıza 22 erişkin az gören birey katıldı. Kişi-Çevre-Aktivite modeli çerçevesinde çalışmaya dahil edilen bireylerin kişisel bilgileri sosyodemografik bilgi formu'yla, psikososyal durum ve yaşam kalitesi NEI-VFQ-25'le, kognitif durumları LOTCA II ile, çevreye ait faktörler CHIEF-SF ile, serbest zaman katılım sıklığı ICF Bölüm 9'dan uyarlanan form ile, serbest zaman aktivite düzeyi günlük zaman kullanımının incelenmesiyle değerlendirildi. Yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi ile bireylerin serbest zamana karşı tutumu, serbest zaman aktivite ilgi durumu, gelecekten beklentisi, algıladıkları katılım düzeyi, katılım tatmini ve çevrenin bireyi etkileme şekli ve derecesi değerlendirildi. Hem görme ile ilgili yaşam kalitesi hem de genel sağlık, genel görme, görmeye bağlı ruhsal sağlık gibi yaşam kalitesini belirleyen faktörler serbest zamanla ilişkili aktivite performansını etkilediği bulunmuştur (p<0,05). Bireylerin yaşadığı en fazla çevresel kısıtlılık "Fiziksel/ yapısal" çevrede olduğu görülmüştür. Az gören erkek bireylerin daha fazla serbest zaman katılımı olduğu görülmüştür (p<0,05). Maaşlı bir işte çalışanların daha fazla serbest zaman katılımı olduğu görülmüştür (p<0,05). Eğitim seviyesi yükseldikçe bireylerin serbest zaman katılımının arttığı görülmüştür (p<0,05). Gelir durumu arttıkça bireylerin serbest zaman katılım sıklığının arttığı görülmüştür (p<0,05). Serbest zaman aktivite düzeyi arttıkça katılım tatmininin azaldığı bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak az gören bireylerin serbest zamanla ilişkili aktivite performansları birçok durumdan etkilenmektedir. Rehabilitasyon müdahale programları çalışmamızda serbest zamanla ilişkili bulunan parametreleri gözönünde bulundurup bireye özgü yaklaşımlar içermelidir.

Abstract:
. The purpose of our study is investigating of factors affecting leisure time-related occupational performance in low vision adults.  Twenty-two low-vision people participated in our study. In the framework of the person-environment-occupation model the personal information of the individuals included in the study was assessed by sociodemographic information form. Psychosocial status and quality of life were assessed using by NEI-VFQ-25. Cognitive status was assessed by LOTCA II. Environmental factors were assessed by CHIEF-SF, leisure-time participation frequency was assessed by the form adapted from ICF Chapter 9 and leisure-time activity level was assessed by examining the use of daily timeFactors determining quality of life such as general health, general vision, visual mental health, and visual quality of life were found to affect the leisure-time related occupational performance (p<0,05). The most environmental limitations that individuals experience was found the "physical" environment. Male individuals were found to have more leisure-time participation (p<0,05). It was found that employees in a salaried job had more leisure-time participation (p<0.05). As the level of education rose, it was seen that the leisure-time participation of the individuals increased (p<0.05). As incomes increased, the frequency of leisure-time participation increased (p<0.05). As the leisure-time activity level increased, participation satisfaction decreased (p<0.05).