Arapça ve İngilizcedeki edilgen yapıların karşıtsal çözümlemesi
Contrastive analysis of passive voices in Arabic and English
Yazar: AHMET ERKAM SELVİ
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ACAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Cümle yapısı = Sentence structure ; Dil bilgisi-eylem = Grammar-verb ; Dil bilim = Linguistics ; Edilgen yapı = Passive construction ; Edilgen çatı = Passive voice ; Karşılaştırmalı dil bilim = Comparative linquistics ; İngilizce = English

Özet:
Bu çalışmada dilbilimin bir kolu olan karşıtsal çözümle metoduyla Arapça ve İngilizcedeki edilgen yapı formlarını incelemeye çalıştık. Dilbilim kavramının anlatılmasıyla giriş yaptığımız çalışmamızın birinci bölümünde Arap dilindeki edilgen yapıları, ikinci bölümde İngiliz Dilindeki edilgen yapıları inceledik. Üçüncü bölümde ise söz konusu iki dilin edilgen yapıları arasındaki benzerlik ve farklılıklarını ortaya koyduk. Böylece farklı uyruklu öğrenciler tarafından öğrenilmek istenen hedef dildeki edilgen çatıdaki karşılaşılması muhtemel zorlukları tespit etmeye çalıştık. Bu zorlukları aşabilmek için birkaç çözüm önerisi sunarak hedef dil öğrenimi ve kazanımı esnasında yapılan tercümelerin ve eğitimlerin daha işlevsel, anlaşılabilir ve faydalı olacağı neticesine ulaştık.
	Arapça edilgen yapıların açıklanmasında temel olarak Mustafa el-Galâyînî, Câmiu'd-Durûsi'l-Arabiyye ve Soner Gündüzöz, Ömer Acar, Tahirhan Aydın ve Hacı Yılmaz'ın kaleme aldığı İlahiyat Fakülteleri İçin Arapçaya Giriş 1-2; İngilizce edilgen yapılarla ilgili Randolph Quirk, Sidney Greenbaum, Geoffrey Leech ve Jan Svartvik'in telif ettiği A Comprehensive Grammar of the English Language ve John Eastwood'un kaleme aldığı Oxford Guide to English Grammar adlı kitaplardan yararlandık. Arapça ve İngilizcedeki edilgen çatıların örnek cümlelerini olabildiğince dilbilim kitapları, ders kitapları, tefsir kitapları, belâğat kitapları, edebiyat kitapları, bilim kitapları, gastronomi kitapları, gazeteler, dergiler, sosyal medya kaynakları, romanlar, hikâyeler, internet site haberleri, atlaslar, ansiklopediler, sözlükler, dil sınavları, ürün tanıtım paketleri ve katalogları, fıkralar, deyimler, atasözleri, hadisler, resmi evraklar, görsel ve işitsel tabanlı belgeseller, filimler, şarkılar, elektronik oyunlar ve klasik eserler gibi çeşitli kaynaklar üzerinden vermeye çalıştık. Kısacası yaşayan dil nerdeyse oradan örnek cümleler toparlamaya gayret ettik. Bunların yanı sıra Kur'ân-ı Kerîm'in hem kendisinden hem İngilizce tercümesinden alınan cümlelerle çalışmamızda edilgen yapıların örneklendirilmesini yaptık. Bu çalışmanın sonucunda farklı dil ailelerine mensup her iki dildeki edilgen çatıların, kimi durumlarda benzer şekilde kullanıldıkları kimi durumlarda ise tamamen farklı kullanıldıkları neticesine ulaştık. 
	Çalışmamızın, hedef dil kazanımına, eğitimine ve tercümesine olumlu yönde fayda sağlayacağını ve özellikle söz konusu her iki dilden birine vakıf olan bireyin ya da öğrencinin hedef dili daha kolay öğrenmesine yardımcı olmasını umut ederiz.

Abstract:
In this study, we tried to examine the passive voices in Arabic and English with the contrastive analysis method, which is a branch of linguistics. In the first part of our study, which we have introduced with the concept of linguistics, we examined the passive voices in the Arabic language and in the second part we also examined the passive voices in the English language. In the third part, we revealed the similarities and differences between the passive voices of these two languages. Thus, we tried to identify possible difficulties within the passive voice in the target language, which is desired to be learned by students of different nationalities. In order to overcome these difficulties, we offered several solutions. We concluded that the translations and trainings that were carried out through the target language learning and acquisition would be more functional, understandable and useful.
When clarifying Arabic passive voices, we used Câmiu'd-Durûsi'l-Arabiyye, written by Mustafa al-Galâyînî and İlahiyat Fakülteleri İçin Arapçaya Giriş 1-2, written by Soner Gündüzöz, Ömer Acar, Tahirhan Aydın and Hacı Yılmaz. As regards to English passive voices, we used the books titled A Comprehensive Grammar of the English Language, written by Randolph Quirk, Sidney Greenbaum, Geoffrey Leech and Jan Svartvik, and Oxford Guide to English Grammar, written by John Eastwood. Examples of passive voices in Arabic and English were quoted from various linguistics books, textbooks, commentary books, rhetoric books, literature books, science books, cookbooks, newspapers, magazines, social media resourses, novels, stories, website news, atlases, encyclopediae, dictionaries, language exams, product promotion packages and catalogs, anecdotes, idioms, proverbs, hadiths, official documents, audiovisual-based documentaries, movies, songs, video games and classical studies. In short, we tried to collect sample sentences from the language which is used in every sphere of life. In addition to this, we have exemplified the passive voices in our study with sentences taken from both in Arabic and English translation of the Holy Quran. As a result of this study, we have reached the conclusion that passive phrases in both languages belonging to different language families are used similarly in some cases and completely different in other ones.
We hope that our study will benefit the acquisition, education and translation of the target language and help the individual or student, who has a language ability in both languages, to learn the target language more easily.