Bipolar bozukluk ve depresyon tanılı hastalarda yeme bağımlılığı ve kronotip ilişkisi
The relationship of food addiction and chronotype in patients with bipolar disorder and depression
Yazar: MEHMET YETER
Danışman: PROF. DR. FATMA ÖZLEM ORHAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Depresyon = Depression ; Kronotip = Chronotype ; Yeme bağımlılığı = Food addiction

Özet:
Amaç: Bipolar bozukluğu (BPB) olan bireylerde sirkadiyen sistem işleyişi ve yeme
davranışı sıklıkla bozulur. Kişinin içsel sirkadiyen ritmine bağlı olarak, bireyler tercih
ettikleri uyku ve aktivite zamanlaması açısından farklılık gösterir; bu kronotip kavramıyla
ifade edilebilir. Daha önce yapılan çalışmalarda Bipolar bozukluğu olan hastalarda
kronotip özelliğinin etkisi sıklıkla incelenmiştir. Buna rağmen Bipolar bozukluk
hastalarında yeme bağımlılığını araştıran nadir araştırma bulunmaktadır. Biz bu
çalışmamızda bipolar bozukluk ve depresyon tanılı hastaların kronotip ve yeme bağımlılığı
özellikleri açısından incelenmesini amaçlıyoruz.
Gereç ve Yöntem: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi
Psikiyatri Polikliniğine başvuranlar arasından DSM-5 kriterlerine göre bipolar bozukluk
tanılı 60 hasta ve depresyon tanılı 60 hasta Sosyodemografik Veri Formu, Aydınlatılmış
Onam Formu, Sabahçılık-Akşamcılık Ölçeği, Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği, Hollanda
Yeme Davranışı Anketi, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksini doldurmuşlardır. Hamilton
Depresyon Ölçeği (17 maddeli) ve Young Mani Derecelendirme Ölçeği araştırmacı
klinisyen tarafından uygulanmıştır. Analizler SPSS 22 paket programında
değerlendirilmiştir.
Bulgular: Bipolar ve Depresyon grubunda sabahçıl-akşamcıl uyku özellikleri açısından
anlamlı bir farklılık bulunamadı. İki grubun yeme bağımlılığı yönünden
karşılaştırılmasında; BPB grubunun yeme bağımlısı olma oranları depresyon grubundan
anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Duygusal yeme, kısıtlayıcı yeme ve dışsal yeme
puanları açısından yapılan değerlendirmede, BPB hastaları depresyon hastalarından
anlamlı şekilde yüksek skorlar göstermişlerdir. Kronotipler arasında yeme bağımlılığı
açısından anlamlı farklılık belirlenmiştir.
iv
Sonuç: Çalışmamızda uyku ve yeme gibi iki önemli fizyolojik durumun önemli ve yaygın
görülen psikiyatrik bozukluklardan olan bipolar bozukluk ve depresyonla ilişkisi üzerinde
durulmuştur. Sirkadiyen ritimdeki farklılıkların yeme davranışlarına ve psikiyatrik
bozukluklara etkisini araştıran daha geniş çaplı araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Circadian system functioning and eating behavior are often impaired in
individuals with bipolar disorder. Depending on the person's internal circadian rhythm,
individuals differ in their preferred timing of sleep and activity; this can be expressed with
the concept of chronotype. In previous studies, the effect of chronotype feature in patients
with bipolar disorder was frequently examined. However, there are rare studies
investigating food addiction in bipolar disorder patients. In this study, we aim to examine
patients with bipolar disorder and depression in terms of chronotype and food addiction
characteristics.
Materials and Methods: 60 patients with bipolar disorder and 60 patients with depression
according to DSM-5 criteria, who applied to Kahramanmaraş Sütçü İmam University
Medical Faculty Hospital Psychiatry Outpatient Clinic completed Sociodemographic Data
Form, Informed Consent Form, Morningness-Eveningness Questionnarie, Yale Food
Addiction Scale, Dutch Eating Behavior Questionnaire, Pittsburgh Sleep Quality Index.
Hamilton Depression Rating Scale (with 17 items) and Young Mania Rating Scale were
administered by the research clinician. Analyzes were evaluated in SPSS 22 package
program.
Results: No significant difference was found in terms of morningness-eveningness sleep
characteristics in bipolar and depression groups. In the comparison of the two groups in
terms of food addiction; The rates of food addiction in the BPD group were found to be
significantly higher than the depression group. In the evaluation of emotional eating,
restrained eating and external eating scores, patients with BPD showed significantly higher
vi
scores than patients with depression. There was a significant difference between the
chronotypes in terms of food addiction.
Conclusion: In our study, we focused on the relationship between two important
physiological conditions such as sleep and eating, and bipolar disorder and depression,
which are important and common psychiatric disorders. There is a need for more extensive
studies investigating the effects of differences in circadian rhythm on eating behaviors and
psychiatric disorders.