5-6 yaş çocuklarının izlediği çizgi filmlerin gerçeklik durumlarının incelenmesi
An investigaton of reality status of cartoons watched by children aged 5-6 years
Yazar: IRMAK PARLAKYILDIZ
Danışman: PROF. DR. SERDAL SEVEN
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Gerçeklik = Reality ; Kitle iletişim araçları = Mass media ; Medya = Media ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Televizyon programları = Television programs ; Çizgi film = Animated film

Özet:
Kitle iletişim araçlarının insanların zihinleri ve günlük yaşamları üzerindeki etkisi iletişim bilimciler tarafından ele alınmakta ve araştırmalara konu edilmektedir. Yaygınlığı ve ulaşılabilirliği nedeni ile televizyon, bu çalışmaların odağı halindedir. Özellikle, yaşları gereği kurgu ile gerçeğin tam ayrımına varamayan okul öncesi dönemdeki çocuklar açısından televizyonun etkileri geniş bir araştırma alanına karşılık gelmektedir. Okul öncesi dönemdeki çocuklar açısından sürekli olumsuz bir teknolojik ürün olarak algılanan televizyon ve televizyon programlarının çocuk üzerinde olumlu etkileri de bulunmaktadır. Televizyonun çocuklar üzerinde olumlu veya olumsuz etki yaratmasının temelinde anne-baba önemli rol oynamaktadır. Bu araştırmanın amacı 5-6 yaş çocuklarının izledikleri çizgi filmlere dair oluşturdukları gerçeklik algılarının incelemektir. Olgu bilimsel desende kurgulanan bu araştırma, rastgele seçilen 101 okul öncesi öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında 101 öğrencinin en çok izledikleri çizgi film ile ilgili bir resim çizmeleri istenmiş ve devamında bu resimler ile ilgili çocuklar ile görüşmeler yapılmıştır. Çalışmadan okul öncesi dönem çocuklarının gerçekle fantastik durumu ayırt etmekte zorlandıkları, gerçekliği algılamaya meyilli olduklarını, medyada TV'den akıllı telefon ve tablete yönelerek mecra değiştirdikleri, mekânın gerçekliğinin çocukların algılarına olumlu yansıdığı, gerçekçi yapımların hem kızlar hem erkekler tarafından izlendiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu bulgular doğrultusunda okul öncesi dönem çocukları için hazırlanacak yapımlarda fantastik unsurlar kullanılacaksa bunların gerçeklik temeline dayalı olarak sunulması, gerçekçi mekânlar kullanılması,  mobil araçlar yerine daha güvenli olan televizyondan çizgi filmlerin izlenmesi önerilmektedir.

Abstract:
The effects of mass media communication on people's mind and daily lives have been researched and investigated by communication researchers. Television due to its accessibility and prevalence is the focus of these studies. Because of their young ages, the effects of television on preschool children who cannot make a distinction between reality and fiction, is a widespread research field. More widely considered as to have negative impacts on preschool children, television also has positive impacts on these children. Parents have an important role in positive and negative impacts of on children. The present study investigates the effects of television on children in terms of children's perceptions of cartoons. The aim of this study is to investigate the 5-6 years aged children's perception of reality they construct based on cartoons they watch. Designed as phenomenological study, the present study is conducted with 101 randomly selected pre-school students. Initially, students are asked to draw a picture of the cartoon movie that they watch the most, then students are interviewed about the pictures. Results indicate that the reality perception of children is varied and television, partially though, distorts children's perceptions of reality. Besides, children experience difficulties in separating fantasy and reality, are gradually inclined more to use smart phones and tablets in reaching media products, and both male and female children watch more realistic shows. It is recommended that realistic elements and locations should be used and TV is recommended for children to watch cartoons because of being a relatively safe zone.