Öğretmen adaylarının afet farkındalıklarının ve afet farkındalığı geliştirme içerikli etkinliklere yönelik görüşlerinin belirlenmesi
Determination of pre-service teachers' disaster awareness and opinions on disaster awareness development activities
Yazar: BİNNUR KİRAZ
Danışman: DOÇ. DR. ERSİN KARADEMİR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Afet bilinci = Disaster awareness ; Afet eğitimi = Disaster education ; Afetler = Disasters ; Doğal afetler = Natural disasters ; Farkındalık = Awareness ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, öğretmen adaylarının afet farkındalıklarının ve afet farkındalığı geliştirme içerikli etkinliklerin (tasarım temelli afet materyali oluşturma, afet senaryoları yazma ve afet bilinci eğitimleri alma) etkililiğinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırmada nitel ve nicel verilerin birlikte kullanıldığı karma desen kullanılmıştır. Karma desen metotlarından verilerin aynı anda toplandığı ve analizlerinin ayrı ayrı yapıldığı "yakınsayan paralel (eş zamanlı) desen" kullanılmıştır. Araştırmanın pilot uygulama aşamasındaki örneklemini, 2019-2020 eğitim dönemi güz döneminde bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde öğrenim görmekte olan 358 öğretmen adayı; ana uygulama örneklemini 310 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Çalışma grubu ise bir devlet üniversitesinin fen bilgisi eğitimi programı 2. Sınıfta öğrenim görmekte olan ve Fen Öğretiminde Materyal Tasarımı dersini alan 12 tane öğretmen adayından oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen beşli likert tipinde "Öğretmen Adaylarına yönelik Afet Farkındalık Ölçeği", materyal değerlendirme formu, yapılandırılmış görüşme formu, tasarım temelli afet materyalleri ve afet senaryoları ile toplanmıştır. 
Bulgular: Araştırmanın bulgularına göre öğretmen adaylarının afetlere yönelik farkındalıkları ile cinsiyet ve sınıf düzeyi arasında anlamlı bir fark bulunurken bölüm ve genel not ortalaması yönünden anlamlı fark bulunmamıştır. 
Sonuç ve Öneriler: Araştırmanın sonucunda afet eğitimlerinin afet farkındalığı sağladığı, bilinç düzeyini arttırdığı, kadın öğretmen adaylarının tutumlarının erkek öğretmen adayların tutumlarından daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Nitel veriler doğrultusunda ise afet eğitiminin öğretmen adaylarının afet bilincini arttırdığı görülmüştür.

Anahtar kelimeler: Afet, Afet farkındalığı, Afet bilinci, Afet eğitimi, Tasarım temelli afet materyali, Afet senaryosu

Abstract:
Purpose: The aim of in this study is determine the effectiveness of pre-service teachers' disaster awareness and activities involving disaster awareness development (creating design-based disaster material, writing disaster scenarios and receiving disaster awareness training).
Method: In this research, mixed method design, in which qualitative and quantitative data are used together, was used. "Converging parallel (simultaneous) design", one of the mixed method designs, was used. The sample of the research in the pilot implementation process consists of 358 prospective teachers studying at the Faculty of Education of a state university in the fall semester of the 2019-2020 academic year, whereas the main implementation sample of the research consists of 310 prospective teachers. The study group consists of 12 prospective teachers who are studying in the 2nd year of the Science Education Program of a state university and taking the Material Design in Science Education course. In this research, a 5-point Likert-type "Prospective Teachers' Disaster Awareness Scale" developed by the researcher was used as a data collection tool and data were collected with material evaluation form, structured interview form, design-based disaster materials and disaster scenarios.
Results: According to the findings of the study, while there was a significant difference among prospective teachers in terms of their disaster awareness and gender and grade level, there was no significant difference among prospective teachers in terms of department and grade point average.
Conclusion and Suggestions: As a result of the research, it was concluded that disaster education provides disaster awareness, increases the level of consciousness, and the attitudes of female rospective teachers are positively more different than the attitudes of male prospective teachers. In accordance with the qualitative data, it was seen that disaster education increased the disaster awareness of prospective teachers.

Keywords: Disaster, Disaster awareness, Disaster education, Disaster in science education, Design-based disaster material, Disaster scenario