Quercus pontica K.Koch'nın yayılış alanlarında bitki birliklerinin analizi
Analysis of plant associations in distribution of quercus pontica K. Koch
Yazar: NEBAHAT ÇİMEN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM TURNA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Silvikültür Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Bitki örtüsü = Vegetation ; Ekolojik çevre = Ecological environment ; Meşcereler = Stands ; İklim = Climate

Özet:
Bu çalışma, Quercus pontica'ın doğal yayılış alanlarından Trabzon-Of, Rize-İkizdere, Rize-Çamlıhemşin, Artvin-Arhavi, Borçka-Karagöl ve Borçka-Camili yörelerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında bu türün yayılış alanlarının meşçere profilleri ve vejetasyon alımı yapılmıştır. Bunun yanında bu alanların yetişme ortamı özellikleri ve silvikültürel özellikleri belirlenmiştir. Trabzon-Of'ta 6 örnek alan, Rize-İkizdere'de 4, Rize-Çamlıhemşin'de 6, Artvin-Arhavi'de 9, Artvin-Borçka-Camili mevkiinde 3 ve Artvin-Borçka-Karagöl mevkiinde ise 8 örnek alan olmak üzere toplamda 36 örnek alanda meşcere profili ve vejetasyon çalışmaları yürütülmüştür. Q. pontica'nın yetişme ortamı özelliklerini belirlemek için iklim tipleri ve örnek alanların toprak özellikleri belirlenmiştir. Toprak özelliklerini belirlemek amacıyla ise toplamda 14 adet toprak profili (83 adet toprak örneği) açılmıştır. Farklı çalışma alanlarında Q. pontica'nın floristik çeşitliliği üzerinde olası etkisi olduğu düşünülen topoğrafik ve toprak faktörlerinin etkileri değişik istatistik analizler yardımıyla test edilmiştir. Yapılan vejetasyon analizi sonucunda 1 adet birlik ve 2 adet alt birlik bilim dünyası için yeni olup, bu çalışmayla ilk kez saptanmıştır. Belirlenen meşcere kuruluşları silvikültürel özellikler bakımından farklılıklar göstermektedir. Q. pontica ile karışıma en çok katılan türler Vaccinium arctostaphylos, Rhododendron ponticum ve Sorbus aucuparia olduğu görülmüştür. Kafkas endemiği ve relikt bir tür olan Q. pontica türü genel olarak gruplar ve kümeler halinde yayılış göstermekte olup bu alanların korunmaya alınması gerektiği önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Meşcere kuruluşu, İklim, Vejetasyon, Yetişme ortamı

Abstract:
In this study was carried out in Trabzon-Of, Rize-İkizdere, Rize-Çamlıhemşin, Artvin-Arhavi, Borçka-Karagöl and Borçka-Camili regions, which are among the natural distribution areas of Quercus pontica. Within the scope of the study, the stand profiles and vegetation of the areas where this species is distribution were taken. In addition, the characteristics of the habitat and silvicultural in this areas were determined. There were selected 6 sample areas in Trabzon-Of, 4 sample areas in Rize-İkizdere, 6 sample areas in Rize-Çamlıhemşin, 9 sample areas in Artvin-Arhavi, 3 sample areas in Artvin-Borçka-Camili and 8 sample areas in Artvin-Borçka-Karagöl district. Stand profile and vegetation studies were carried out in 36 sample areas in total. In order to determine the habitat characteristics of Q. pontica, the climate types and the soil characteristics of the sample areas were determined. To analyze the soil properties, 14 soil profiles in total (83 soil samples) were digged. The effects of topographic and soil factors, which are thought to have a possible effect on the floristic diversity of Q. pontica in different study areas, were tested with the help of different statistical analyzes. As a result of the vegetation analysis, one association and two subassociations are new to the science world and were identified for the first time in this study. The determined stand structures show differences in terms of silvicultural characteristics. Vaccinium arctostaphylos, Rhododendron ponticum and Sorbus aucuparia were found to be the most frequently species mixed with Q. pontica. Q. pontica species, which is a Caucasian endemic and relict species, generally spreads in groups and clusters, and it is recommended that these areas should be protected.
Key Words: Stand structure,  Climate, Vegetation, Habitat zone