Trans bireylerin cinsiyet uyum sürecinde yaşadığı zorlukların incelenmesi ve gereksinimlerinin belirlenmesi
Examining the challenges of transgender individuals in the gender adjustment process and determining their needs
Yazar: SELCAN SÖNMEZER
Danışman: PROF. DR. LEYLA KÜÇÜK ; PROF. DR. ŞENOL TURAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, cinsiyet uyum sürecine başlayan trans bireylerin karşılaştıkları 
zorlukları incelenmek ve nelere gereksinim duyduklarını belirlemektir.
Yöntem: Amaçlı ve ölçüte yönelik örnekleme yöntemi ile belirlenen 7 trans kadın ve 7 trans 
erkekten oluşan 14 katılımcının değerlendirildiği araştırmada nitel araştırma tasarımı kullanıldı. 
Fenomenoloji deseni aracılığıyla trans bireylerin deneyimleri detaylı incelendi. Veri toplama 
aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşmeler kullanıldı. Bu araştırmada içerik analizi ve 
betimsel analiz kullanıldı. Ulaşılan veriler doğrultusunda anahtar kelimeler aracılığıyla; kodlar 
kategoriler ve temalar formüle edildi. 
Bulgular: Cinsiyet kimliklerinin, biyolojik kimliklerinden farklı olduğunu fark etme ortalama 
yaşları 8 iken cinsiyet uyum sürecine başlama ortalama yaşları 23'tür. Katılımcıların 12'si süreç 
öncesi kendine zarar verme düşüncesinin varlığından bahsetmiştir. 8 trans bireyde komorbidite 
tanı depresyon ve anksiyete olarak mevcuttur. Trans bireylerin cinsiyet uyum sürecindeki 
deneyimleri, psikolojik ve fizyolojik deneyimler, cinsiyet uyum sürecindeki zorluklar ve 
gelecek perspektifi ve beklentiler olarak kategorilendirildi. Yarı yapılandırılmış görüşme formunda verilen ifadelere göre yaşadıkları zorluklar hormon replasmanının yan etkileri, 
toplumsal tepkiler ve ayrımcılık, ekonomik güçlükler, sağlık sistemiyle etkileşimdeki zorluklar, 
psikolojik süreçte yaşanan olumsuz duygulanımlar, eğitim ve kariyer engelleri ve hukuki ve 
bürokratik mücadeleler olarak belirlendi. 
Sonuç: Bu araştırmada katılımcıların cinsiyet uyum sürecinin geç başlamasında ailesel ve 
çevresel nedenlerin etkili olduğu tespit edildi. Cinsiyet uyum sürecine başlamanın, bireylerin 
kendine zarar verme düşüncelerini ortadan kaldırmaya yönelik pozitif etki sağladığına, 
anksiyete ile depresyon belirtilerini hafiflettiğine ve cinsiyet uyumsuzluğunu azaltmaya 
yönelik en iyi yöntem olduğuna ulaşıldı. Trans bireyin gereksinimlerine yönelik, sağlık 
sisteminde uygulanabilirliğe yönelik ve toplum algısına yönelik sosyal önerilerde bulunuldu.

Abstract:
Aim: The aim of this research is to examine the challenges encountered by transgender 
individuals who have started gender adjustment process and to determine their needs.
Method: Qualitative research design was used in the research, which evaluated 14 participants, 
7 trans women and 7 trans men, determined by purposeful and criterion-oriented sampling 
method. The experiences of transgender individuals were examined in detail through the 
phenomenology pattern. Semi-structured interviews were conducted as a data collection tool. 
In this research, content analysis and descriptive analysis were used. In line with the data 
obtained; codes, categories and themes were formalized through keywords. 
Findings: While the average age of realizing that their gender identity is different from their 
biological identity is 8, the average age of starting the gender adjustment process is 23. Twelve 
of the participants mentioned the presence of self-harm ideation before the gender adjustment 
process. Comorbidity diagnoses were depression and anxiety in 8 transgender individuals.
Experiences of transgender individuals during the gender adjustment process were categorized as psychological and physiological experiences, challenges in the gender adjustment process, 
and future perspectives and expectations. According to the statements given in the semistructured interview form, the challenges they experienced were determined to be the side 
effects relating to hormone replacement, social reactions and discrimination, economic 
challenges, challenges in interaction with the healthcare system, negative emotions experienced 
in the psychological process, education and career obstacles and legal and bureaucratic
struggles.
Result/Conclusion: This research has found that parental and environmental reasons has been 
influential on the late onset of the gender adjustment process of the participants. It was found 
that starting the gender adjustment process provides a positive effect on individuals to eliminate 
self-harm ideation, alleviates symptoms of anxiety and depression, and is the best method to reduce gender incongruence. Social suggestions were made regarding the needs 
of transgender individuals, their applicability in health services, and society's attitude.