Periferik arter hastalıklarında ekstra anatomik bypasslar
Extra anatomical bypass in peripheral arterial diseases
Yazar: FEYZULLAH GÜMÜŞÇÜ
Danışman: PROF. DR. MEHMET NESİMİ EREN
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Arterler = Arteries ; Arteryel oklüzif hastalıklar = Arterial occlusive diseases ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality

Özet:
Periferik arter hastalıklarında (PAH) ekstremite revaskülarizasyonu otojen, biyolojik veya sentetik greftlerle anatomik bypass yöntemleriyle yapılabilir. PAH nedeniyle rekonstriksiyon yapılması gereken ancak, eşlik eden sistemik hastalıklar (ilerlemiş kalp, akciğer, böbrek hastalıkları, kanser) veya klasik yaklaşımı imkansız yada yüksek riskli kılan herhangi bir nedenden dolayı (enfeksiyon, geçirilmiş batın ameliyatı, eski radyasyon tedavisi,  kolostomi-gasrostomi gibi uygulamalar) uygulanamıyorsa ekstra anatomik bypass yapılabilir.    
Çalışmamızda kliniğimizde çeşitli nedenlerle ekstra anatomik bypass uygulanan hastaların erken ve geç dönem takiplerinde mortalite ve morbidite oranlarını literatür eşliğinde değerlendirmeyi amaçladık.
Temmuz 2008 – Şubat 2014 tarihleri arasında kliniğimizde ekstra anatomik bypass uygulanan 15 hasta retrospektif olarak incelendi. Hasta verilerinin değerlendirilmesi  için hastane otomasyon sistemi, poliklinik takip notları kullanıldı.
Çalışmamızda 9 (%60)  erkek, 6 (%40) kadın hasta vardı. Hastaların ortalama yaşı 66.26±14.67 (31-81) idi. Üst ekstremiteye yönelik olarak 2 (%13) hastaya, alt ekstremiteye yönelik olarak da 13 (%87) hastaya revaskülarizasyon yapıldı. Üst ekstremite yönelik olarak 1 olguya karotis-brakiyal, 1 olguya subklaviyan-karotis bypass uygulandı. Alt ekstremiteye yönelik olarak 8 olguya femoro-femoral, 2 olguya aksillo-femoral, 1 olguya aksillo-iliak, 1 olguya aksillo-bifemoral, 1 olguya obturator  bypass uygulandı. Hastaların tamamında PTFE greft kullanıldı.   
Erken dönemde 1 (%6) hasta kaybedildi. Geç dönemde mortalite görülmedi. Erken dönemde 2 (% 12)  hastaya embolektomi yapıldı.
Sonuç olarak ekstra anatomik bypass girişimleri yüksek riskli hastalarda kabul edilebilir mortalite ve morbidite oranları ile tercih edilebilir cerrahi yöntemlerdir.
 
ANAHTAR SÖZCÜKLER: Periferik arter hastalığı, ekstra anatomik bypass, klinik sonuçlarımız.

Abstract:
Extremity revascularization in peripheral artery diseases (PAD) can be applied with otogenous, biologic or synthetic grafts.  Extraanatomic bypass can be applied in patient with PAD whom had concomitant disease (advanced cardiac, pulmonary or renal disease and cancer etc.) or situations that lead to impossible or high risk to classical approach.
In this study we aimed to investigate the mortality and morbidity rates with possible reasons of extraanatomic bypass applied patients in our clinic in the view of literature.        
Fifteen patients who have extra anatomic bypass application history between July 2008 and February 2014 were evaluated retrospectively. Automation system of hospital was used to evaluation and follow up patient's data.
Nine (60%) male, 6 (40%) female patients were included our study. Main age of patients was 66.26±14.67 (31-81). Revascularization was applied for upper extremity in  2 of patients (13%), for down limb in 13 of patients (87%). Carotid to brachial was applied in 1 case, subcliavian to carotid bypass was applied in 1 case  according to upper extremity. Femoral to femoral was applied in 8 cases, axillar to  iliac  was applied in 1 case, axillary to bi-femoral  was applied in 1 cases, obturatory bypass was applied in 1 case according to down limb. PTFE grafts were used for all patients.
Early period mortality was observed into to one (6%) patients. Late mortality was not observed any of the patients.  Embolectomy was applied in two (12%) patients early period.                                                                                                    
To sum up, extraanatomic bypass applications can be optional surgical procedure with acceptable mortality and morbidity rates in high risk patients.

KEY WORDS:  Peripheral artery disease, extraanaotmic bypass, clinical outcomes