Polimer destekli Co-B ve Co-Cu-B katalizlerinin NaBH4'ün hidrolizine etkisi
Effect of polymer-supported Co-B and Co-Cu-B catalysts on NaBH4 hydrolysis
Yazar: YALÇIN KAYA
Danışman: PROF. DR. HALİL DEMİR
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Enerjinin insan hayatında önemli bir yeri vardır. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde enerji en önemli ihtiyaç haline gelmektedir. Bunun sonucunda enerji üretimi ve tüketimi ülkelerin gelişmişlik düzeylerini belirleyen önemli bir faktör olarak ortaya çıkmaktadır. Toplumlar için vazgeçilemez hale gelen enerji ihtiyacı, nüfustaki artış ve teknolojik gelişmelere paralel olarak günden güne artmaktadır. Dünya enerji kaynaklarının büyük çoğunluğunu oluşturan fosil yakıt rezervlerinin giderek azalması, insan sağlığı ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerinden dolayı bütün dünya ve özellikle de gelişmekte olan ülkelerde yenilenebilir enerji kaynakları konusunda bilim insanları çalışmalar yapmaktadır. Bu yenilenebilir enerji kaynakları içerisinde birçok avantajından dolayı hidrojen gazı şüphesiz geleceğin yakıtı olarak ön plana çıkmaktadır. Hidrojen gazının taşınması büyük problem teşkil ettiğinden dolayı, alkali metal hidrürlerin hidrolizi tercih edilmektedir. 
Bu tez çalışması kapsamında sodyum borhidrürün hidrolizi için polimer destekli Co-B ve Co-Cu-B katalizörleri kimyasal emdirme ve çöktürme yöntemiyle sentezlenmiştir. Sentezlenen katalizörler XRD ve SEM görüntüleri ile karakterize edilmiştir. Sodyum borhidrür hidrolizinde; polimer/katalizör oranı, NaOH konsantrasyonu, NaBH4 konsantrasyonu, katalizör miktarı ve sıcaklık parametrelerin etkisi incelenmiştir. Herbir katalizörün sodyum borhidrür hidrolizinin kinetiği ve aktivasyon enerjisi tespit edilmiştir. 
Hem polimer destekli Co-B katalizörü için, polimer/Co-B %15, NaOH konsantrasyonu %3 ve NaBH4 %2.5 varlığında optimum bir hız elde edilmiştir. Hem de polimer destekli Co-Cu-B katalizörü için polimer/Co-B %15, NaOH konsantrasyonu %5 ve NaBH4 %2.5 varlığında optimum bir hız elde edilmiştir. Polimer destekli Co-B ve Co-Cu-B katalizörleri kullanıldığında sodyum borhidrürün bozunma kinetiğinin her iki katlizör için de 0 (sıfır) dereceden olduğu tespit edilmiştir. Sodyum borhidrür hidrolizinin aktivasyon enerjisi polimer destekli Co-B ve Co-Cu-B katalizörleri katalizörleri için sırasıyla 49,2 kj/mol ve 50,6 kj/mol olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Energy takes an important place in human life. Energy becomes the most important need in developed countries and developing countries. As a result, energy production and consumption emerges as an important factor that determines the development levels of countries. The need for energy, which has become indispensable for societies, is increasing day by day in parallel with the increase in the population and technological developments. Scientists are working on renewable energy sources all over the world and especially in developing countries, due to the gradual decrease in fossil fuel reserves, which constitute the majority of world energy resources, and their negative effects on human health and the environment. Due to its many advantages in these renewable energy sources, hydrogen gas is undoubtedly the fuel of the future. Hydrolysis of alkali metal hydrides is preferred as the transport of hydrogen gas poses a major problem.
As part of this thesis, polymer-supported Co-B and Co-Cu-B catalysts for the hydrolysis of sodium borohydride were synthesized by chemical absorption and precipitation. Synthesized catalysts are characterized by XRD and SEM images. In sodium borohydride hydrolysis; The effect of polymer/catalyst ratio, NaOH concentration, sodium borohydride (NaBH4) concentration, catalyst content and temperature parameters were investigated. The kinetics and activation energy of the sodium borhydride hydrolysis of each catalyst were determined.
An optimum speed was achieved in the presence of polyme /Co-B 15%, NaOH concentration 3 % and NaBH4 2.5% of the Polymer Supported Co-B catalyst. An optimum rate was achieved in the presence of polymer/Co-B 15 %, NaOH concentration 5% and NaBH4 2.5% of the polymer supported Co-Cu-B catalyst. When polymer-supported Co-B and Co-Cu-B catalysts are used, sodium borohydride degradation kinetics are found to be 0 degrees for both catalysts. The activation energy of sodium borohydride hydrolysis was found to be 49.2 kj / mol and 50.6 kj / mol for the catalysts of polymer-supported Co-B and Co-Cu-B catalysts, respectively.