Eğitim yapılarında atriumların mekânın akustik konforuna etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of atriums on the acoustic comfort in educational buildings
Yazar: PELİN ÜSTÜNDAĞ
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜL YILMAZ KARAMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Atrium, iç mekânın doğal ışık almasını sağlayan; çevresindeki mekânları örgütleyen, bu mekânları görsel ve fiziksel olarak birbirine bağlayan bir ortak mekândır ve sıklıkla geniş açıklıklar, ortak alanlar ve doğal aydınlatmaya daha fazla ihtiyaç duyulan alışveriş merkezi, okul, ofis, hastane, otel gibi kamusal yapılarda karşımıza çıkmaktadır. Genellikle de yapının mimari biçimlenişi atrium mekânının örgütlenmesi ile gelişmektedir. 
İç mekânda, mekânları görsel ve fiziksel olarak bağlamak ve dolaşım alanlarını düzenlemek gibi temel işlevlerinin yanı sıra –yapı fonksiyonuna bağlı olarak– atrium mekânı, dinlenme, toplanma alanı olabildiği gibi sergi, söyleşi, etkinlik, yeme-içme, konser gibi farklı işlevler için de kullanılabilmektedir. Bu bağlamda, zamanla yüklenen işlevler veya çok işlevli kullanım söz konusu olduğunda bu işlevlere cevap verebilecek nitelikte olmalıdır. Atriumun farklı işlevler için kullanımı durumunda, kullanıcı konforu koşulları da değişeceğinden tüm işlevler için beklenen konfor düzeyini sağlayabilmek önemli bir unsurdur. Fiziksel konfor koşulları olarak görsel, ısıl ve işitsel konforun sağlanması gerekmektedir. Bu fiziksel konfor koşullarından özellikle görsel konforun üst düzeyde tutulduğu ancak bunun aksine işitsel konforun yetersiz kaldığı veya ihmal edildiği görülmektedir.
Eğitim mekânlarında artan öğrenci sayısıyla birlikte derslik ve çalışma alanlarının yetersiz kalması, atrium mekânlarının daha çok işlevlendirilmesini beraberinde getirmektedir. Buna ek olarak, atriumdaki etkinliklerden dolayı oluşan gürültü, üst katlardaki ders anlatımını ve bireysel çalışmayı olumsuz etkileyebilmektedir. Bu bağlamda, çalışma alanı olarak neredeyse tüm yapılarında atrium bulunduran Dokuz Eylül Üniversitesi Tınaztepe Yerleşkesi seçilmiş olup atriumlu fakülte binalarının mimari özellikleri ve işlevleri incelenmiş ve bunların içerisinden farklı birçok işleve sahip olan Mimarlık Fakültesi binasının akustik konfor koşullarına odaklanılmaktadır ve atriumda işitsel konforu etkileyen parametreler değerlendirilmektedir.

Abstract:
Atrium is a common space that facilitates the intake of natural light into indoor; it organizes surrounding spaces, visually and physically connects these spaces, and is often found in public buildings such as shopping malls, schools, offices, hospitals, and hotels where there is a greater need for natural lighting. The atriums organize the structural design of the building. In addition to its fundamental functions of visually and physically connecting spaces and organizing circulation areas, depending on the building's function, can serve as a space for relaxation, gathering, as well as accommodating various functions such as exhibitions, interviews and discussions, events, dining, and concerts. When the atrium's utilization for different functions, ensuring the expected level of comfort for all functions is also an important factor, as user comfort conditions will vary. Providing visual, thermal, and acoustical comfort is necessary. Altough visual comfort is emphasized acoustical comfort is insufficient or neglected.
Atriums in the educational buildings are used when there is a shortage of classrooms and study areas due to an increase in the number of students. Additionally, noise generated from activities in the atrium can adversely affect study on upper floors. In this context, Dokuz Eylül University Tınaztepe Campus, which has atriums in almost all of its buildings, has been selected. The architectural features and functions of faculty buildings with atriums have been examined, with a specific focus on the Faculty of Architecture building, which has various functions, and the acoustical comfort conditions in the atrium have been evaluated.