Bilişsel esneklik ile depresif belirtiler arasındaki ilişkide duygu düzenleme becerilerinin aracı rolünün incelenmesi
Investigation of the mediating role of emotion regulation skills in the relationship between cognitive flexibility levels and depressive symptoms of adolescents
Yazar: EZGİ ÖZTOP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KOCA
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel duygu düzenleme = Cognitive emotion regulation ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Depresif belirtiler = Depressive symptoms ; Depresyon = Depression ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bilişsel Esneklik ile Depresif Belirtiler Arasındaki İlişkide Duygu Düzenleme Becerilerinin Aracı Rolünün İncelenmesi

Bu çalışmada ergenlerin bilişsel esnekliği ile depresif belirtileri arasındaki ilişkide duygu düzenleme stratejilerinin aracı rolünü incelemek amaçlanmıştır. Bunun yanında söz konusu değişkenlerin katılımcıların demografik özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediğini araştırmak da hedeflenmiştir. Nicel araştırma yaklaşımıyla ilişkisel tarama modelinde yürütülen bu çalışmanın örneklemini uygun örnekleme metodu ile seçilen 442 gönüllü öğrenci bir araya gelerek oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu, Ergenler için Duygu Düzenleme Ölçeği, Bilişsel Esneklik Ölçeği ve Beck Depresyon Envanteri kullanılmıştır. Araştırmada toplanan veriler STATA 16 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bu kapsamda; güvenilirlik analizi, faktör analizi, tanımlayıcı istatistiksel analizler, normallik analizi, korelasyon analizi, fark testleri, regresyon analizleri ve aracılık etkisi analizleri yapılmıştır. Çalışma neticesinde bilişsel esneklik, duygu düzenleme ve depresif belirti seviyelerinin katılımcıların cinsiyetlerine, yaşlarına ve duygusal ilişki yaşama durumlarına göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bunun yanında, bilişsel esnekliğin depresyon ile işlevsel olmayan duygu düzenleme üzerinde olumsuz yönde ve işlevsel duygu düzenleme üzerinde ise olumlu yönde etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca işlevsel duygu düzenlemenin depresyon üzerinde olumsuz yönde, işlevsel olmayan duygu düzenlemenin ise pozitif yönde etkisinin olduğu bulunmuştur. Son olarak ise bilişsel esneklik ile depresyon aralarındaki ilişkide içsel işlevsel olmayan duygu düzenlemenin aracı rolünün olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Bilişsel Esneklik, Depresif Belirti, Duygu Düzenleme

Abstract:
Investigation of the Mediating Role of Emotion Regulation Skills in the Relationship Between Cognitive Flexibility Levels and Depressive Symptoms of Adolescents

In this study, it was aimed to examine the mediating role of emotion regulation strategies in the relationship between cognitive flexibility and depressive symptoms of young adolescents. In addition, it was aimed to investigate whether these variables differ according to the demographic characteristics of the participants. The sample of this study, which is carried out in relational scanning model with quantitative research approach, consists of 442 volunteer students and selected with the appropriate sampling method. Personal Information Form developed by the researcher, Emotion Regulation Scale for Adolescents, Beck Depression Inventory and Cognitive Flexibility Scale were used as data collection tools in the study. The data collected in the study were analyzed using the STATA 16 program. In this context; reliability analysis, factor analysis, descriptive statistical analysis, normality analysis, correlation analysis, difference tests, regression analysis and mediation effect analysis were performed. As a result of the study, it was determined that the cognitive flexibility, emotion regulation and depressive symptom levels of the participants differ according to their gender, age and emotional relationships. In addition, cognitive flexibility has been found to have a negative effect on depression and dysfunctional emotion regulation, and a positive effect on functional emotion regulation. In addition, it was found that functional emotion regulation had a negative and dysfunctional emotion regulation had a positive effect on depression. Finally, it was concluded that internal dysfunctional emotion regulation had a mediator role in the relationship between cognitive flexibility and depression.

Keywords: Cognitive Flexibility, Depressive Symptoms, Emotion Regulation