Okul öncesi dönem çocuklarının beden algısı ile akran ilişkileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between body image and peer relationships in preschool children
Yazar: İLKER ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. SONER ÇAKMAK ; DOÇ. DR. MUSTAFA KALE
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, okul öncesi dönemdeki çocukların beden algısı ve akran ilişkileri
arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışma, çocukların beden algılarının akran ilişkileri
üzerindeki etkisini ve bu ilişkinin boyutlarla olan bağlantılarını ortaya koymayı
amaçlamaktadır. İncelenen boyutlar, zorba çocuk, arkadaşlık ve etkileşim ile mağdur çocuk
olarak belirlenmiştir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli
kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın çalışma grubu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Mersin ilinde Milli
Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel ve devlet anaokullarında eğitim gören 4-6 yaş aralığındaki 152
çocuktan oluşmaktadır. Katılımcı çocukların algı ve zekâ düzeylerinde herhangi bir
yetersizliğe sahip olmamasına dikkat edilmiştir. Bu çalışmada, veriler Kişisel Bilgi Formu,
Beden Algısı Ölçeği (Collins, 1991) ve Okul Öncesinde Akran İlişkileri Ölçeği Öğretmen
Formu (Kanmaz ve Şahin, 2022) kullanılarak toplanmıştır. Toplanan veriler, SPSS 25 paket
programı aracılığıyla analiz edilmiş, Bağımsız Örneklemler T Testi, Tek Yönlü Varyans
Analizi (ANOVA), korelasyon, basit ve çoklu regresyon analizleri uygulanmıştır.
Çalışma sonucunda anne ve baba eğitim durumu ve vücut kitle indeksi ile akran ilişkileri
boyutları arasında anlamlı farklılaşma tespit edilmiş olup beden algısı boyutlarında ise
yalnızca vücut kitle indeksi arasında anlamlı farklılaşma saptanmıştır. Akran ilişkileri
boyutlarıyla beden algısı boyutları arasında ise beden memnuniyeti boyutunda anlamlı ilişkiye
ulaşılmıştır. Zorba Çocuk ve Mağdur çocuk boyutlarında negatif, Arkadaşlık ve Etkileşim
boyutunda pozitif bir ilişki vardır. Elde edilen bulgular doğrultusunda da çeşitli öneriler
geliştirilmiştir.

Abstract:
In this study, the relationship between body perception and peer relationships in
preschool children was examined. The study aims to reveal the impact of children's body
perception on peer relationships and the connections between these relationships and various
dimensions. The dimensions examined were identified as bully child, friendship and
interaction, and victim child. The research was conducted using the relational survey model,
one of the quantitative research methods.
The study group consists of 152 children aged between 4-6 who were attending private
and public kindergartens affiliated with the Ministry of National Education in Mersin during
the 2023-2024 academic year. Care was taken to ensure that the participating children did not
have any deficiencies in perception or intelligence levels. In this study, data were collected
using the Personal Information Form, the Body Perception Scale (Collins, 1991), and the
Preschool Peer Relations Scale Teacher Form (Kanmaz and Şahin, 2022). The collected data
were analyzed using the SPSS 25 software package, and Independent Samples T-Test, One-
Way ANOVA, correlation, simple and multiple regression analyses were applied.
As a result of the study, significant differences were found between parental education
level, body mass index, and the dimensions of peer relationships, while significant differences
were detected only in body mass index within the dimensions of body perception. A
significant relationship was found in the body satisfaction dimension between peer
relationship dimensions and body perception dimensions. There was a negative relationship in
the dimensions of Bully Child and Victim Child, and a positive relationship in the Friendship
and Interaction dimension. Based on the findings, various recommendations were developed.