Tavuk ve bıldırcın sindirim kanalında mast hücrelerinin dağılımı ve heterojenitesi üzerine morfolojik ve histometrik araştırmalar
Morphological and histometrical studies on distribution and heterogeneity of mast cells in chicken and quail digestive tract
Yazar: TURAN KARACA
Danışman: DOÇ.DR. MECİT YÖRÜK
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
ÖZET Karaca T, Tavuk ve Bıldırcın Sindirim Kanalında Mast Hücrelerinin Dağılımı ve Heterojenitesi Üzerine Morfolojik ve Histometrik Araştırmalar, Y.Y.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı Doktora Tezi, Van, 2003. Bu çalışma, tavuk ve bıldırcın sindirim sistemi kanalındaki mast hücrelerinin dağılımı ve heterojenitesini belirlemek amacıyla yapıldı. Çalışmada, 10 adet Leghorn ırkı tavuk ve 10 adet Japon ırkı bıldırcın kullanıldı. Tavuk ve bıldırcınlar dekapite edilerek dil, kursak, özofagus, ön mide, mide, duodenum, jejunum, ileum, sekum ve kolondan doku örnekleri alındı. Alınan örnekler BLA (basic lead asetate - Mota), Carnoy ve IF AA (izotonic formaldehyde asetic acid) tespit solüsyonlarında tespit edilerek takip ve blokajı yapıldı. Hazırlanan histolojik kesitlere mast hücrelerinin dağılım ve heterojenitesini belirlemek amacıyla toluidine blue ve alcian blue - safranin boyamaları uygulandı. Mast hücrelerinin dağılımı ve heterojenitesinin sindirim kanalı organlarında farklılıklar gösterdiği ve bu organlar içerisinde her iki hayvan türünde de dil, kursak, özofagus ve ön midenin en fazla, müsküler midenin (taşlık) ise sayısal olarak en az olan organ olduğu belirlendi. Kullanılan tespit sıvılarından BLA ve Carnoy sıvılarının IFAA'ya göre mast hücrelerinin rnetakromatik özelliklerinin belirlenmesi ve sayısal dağılımın ortaya konmasında daha iyi sonuç verdiği kanısına varıldı. Alcian blue - safranin boyamasında her iki hayvan türünde de mukozal mast hücreleri alcian blue (+) reaksiyon verirken, safranin ile özofagus, ön mide, mide, kolon ve dilde pozitif reaksiyon gözlendi. Ayrıca bu organlarda seyrek olarak hem safranin (+) hem de alcian blue (+) hücreler de saptandı. Anahtar sözcükler: Bıldırcın, ışık mikroskobu, mast hücresi, sindirim kanalı, tavuk 62

Abstract:
SUMMARY Karaca, T. Morphological and Histometrical Studies on Distribution and Heterogeneity of Mast Cells in Chicken and Quail Digestive Tract, University of Yuzuncu Yıl Health Sciences Institute, PhD Thesis in Department of Histology and Embryology, Van, 2003. This study was carried out to determine mast cells distiribution and heterogeneity in the digestive tract of the chicken and quail. Ten Leghorn chickens and 10 Japan quails were used in the investigation. Having been sacrified by decapitation, the chickens and quails' tongue, crop, oesephagus, proventriculus, gizzard, duodenum, jejunum, ileum, caecum and colon tissue samples were taken. Following fixation of the samples with the BLA (basic lead asetate - Mota), Carnoy's and IFAA (izotonic formaldehyde asetic acid) solutions they were processed and blocked. To determine the mast cells distribution and heterogeneity in the digestive tract, the histological sections were stained with toluidine blue and alcian blue - safranine. Mast cells distribution and heterogeneity were found to show the differences in the digestive tract organs. The mast cells were in very high number in both animal species in the tongue, crop, oesophagus and proventriculus whereas they were very few in the gizzard. It was found that BLA and Carnoy's solutions compared to IFAA were better to determine the distribution of mast cells. In the staining of all mucosal mast cells in both animal species with alcian blue - safranine mix were observed positive reaction against alcian blue whereas safranine was reactive with oesophagus, proventriculus, gizzard, colon, and tongue mast cells. However, in those mentioned organs' along with the safranine (+) granules, in some rare cases alcian blue granules were also observed. Key Words: Quail, light microscope, mast cells, digestive tract, chicken 63