Üniversite öğrencilerinin kültürel sermayelerinin öz yeterlik ve bireysel sosyal sorumluluk düzeylerine etkisine ilişkin yapısal eşitlik modellemesi
Structural equity modeling on the effect of cultural capital of university students on their self-efficacy and individual social responsibility levels
Yazar: SILA ÇOPUROĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET BAHADDİN ACAT
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağımsız çalışabilme ve sorumluluk alabilme yetkinliği = Self-employability and responsibility capability ; Kültürel sermaye = Cultural capital ; Sosyal sermaye = Social capital ; Sosyal sorumluluk = Social responsibility ; Toplumsal sorumluluk =   ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı üniversite birinci sınıf öğrencilerinin kültürel sermayeleri ile öz yeterlik ve bireysel sosyal sorumluluk düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Genel amaç doğrultusunda kültürel sermaye ile bağlantılı olduğu düşünülen özellikler belirlenmiş ve bu özellikler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırma Yapısal Eşitlik Modeli ile modellenmiş ve karma yöntem kullanılarak desenlenmiştir. Kültürel sermaye modelini test etmek için bir Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) hipotezi oluşturulmuştur. Çalışmanın tamamlayıcı analizleri için IBM SPSS 24 paket programından, modeli test etmek için ise IBM AMOS 24 programından yararlanılmıştır. Araştırmada 'Kültürel Sermaye Ölçeği', 'Genel Öz-Yeterlik Ölçeği' ve 'Bireysel ve Sosyal Sorumluluk Ölçeği' kullanılmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Kırıkkale Üniversitesinde öğrenim görmekte olan 1. Sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya üniversite içerisinde bulunan 12 fakülteden rastgele örnekleme yöntemiyle belirlenen 1157 birinci sınıf öğrencisi katılım sağlamıştır. Araştırma sonuçları incelendiğinde çalışma, öğrencilerin kültürel sermaye, öz yeterlik ve bireysel sosyal sorumluluk düzeyleri ile düzeylere etki eden demografik özellikleri incelemiş ve kavramlar arası ilişkileri değerlendirmiştir. Bulgular, öğrencilerin cinsiyet, yaş ve ikamet yeri özelliklerinin kültürel sermaye, öz yeterlik ve bireysel sosyal sorumluluk düzeyleri ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Kültürel sermaye düzeyi hem öz yeterlik hem de bireysel sosyal sorumluluk düzeyini pozitif yönde yordamıştır. Oluşturulan YEM modelinde öz yeterlik düzeyinin kültürel sermaye ve bireysel sosyal sorumluluk düzeyi arasında aracı bir rol oynadığı bulunmuştur. Bu sonuçlar, öz yeterliliğin bireylerin kendine duyduğu güven ve sahip oldukları beceriler doğrultusunda, kültürel sermayenin bireysel ve sosyal sorumluluk üzerindeki etkisini artırarak bu etkileşimi yönlendirdiğini göstermektedir. Ayrıca, gelecekteki eğitim programlarının planlanması ve kişisel gelişimi destekleyen yöntemlerin geliştirilmesinde öz yeterliliğin kritik bir değişken olarak dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır.

Abstract:
The general aim of this research is to examine the relationship between the cultural capital of first-year university students and their levels of self-efficacy and individual social responsibility. In line with this general purpose, characteristics thought to be related to cultural capital have been identified, and the relationships among these characteristics have been analyzed. The study has been modeled using Structural Equation Modeling (SEM) and designed with a mixed-method approach. A SEM hypothesis was created to test the cultural capital model. For the complementary analyses of the study, the IBM SPSS 24 software was used, while the IBM AMOS 24 software was utilized to test the model. The research employed the 'Cultural Capital Scale,' the 'General Self-Efficacy Scale,' and the 'Individual and Social Responsibility Scale.' The research was conducted with first-year students at Kırıkkale University during the 2022-2023 academic year. A total of 1157 first-year students, selected via random sampling from 12 faculties within the university, participated in the study. When examining the results, the research analyzed the students' cultural capital, self-efficacy, and individual social responsibility levels, along with the demographic characteristics affecting these levels, and evaluated the relationships between these concepts. The findings indicate that the students' gender, age, and place of residence are related to their levels of cultural capital, self-efficacy, and individual social responsibility. The level of cultural capital positively predicted both self-efficacy and individual social responsibility. The SEM model revealed that self-efficacy plays a mediating role between cultural capital and individual social responsibility. These results demonstrate that self-efficacy enhances the effect of cultural capital on individual and social responsibility, aligned with the individuals' self-confidence and their skills. Furthermore, it emphasizes the need for self-efficacy to be considered a critical variable in the planning of future educational programs and the development of methods that support personal development.