"Nerelisin Hemşerim?" Ankara Gümüşhane hattında yer zaman ve anlatı
"Where are you from my fellow countryman?" time, place and narration on the route between Ankara and Gümüşhane
Yazar: VASFİYE RANA TUNCEL
Danışman: DOÇ. DR. HALİL ÇAĞLAR ENNELİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Sosyal Antropoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Gurbet = Homeland ; Hemşehrilik = Citizenship ; Kentleşme = Urbanization ; İç göçler = Internal migrations

Özet:
Göçlerin ve nüfus hareketliliklerin yaygın olduğu ülkemizde bir yere ait olma, aynı duyguyu ve anıları paylaşma hemşerilik ismi altında kavramlaştırılır ve dayanışma duygusu vurgulanır. Büyük şehirlerde hemşerilik duygusu kentte bir arada olmak adına bir birliktelik duygusu oluşturur. Büyük şehirlerde sıkça gördüğümüz yardımlaşma dernekleri Türkiye'nin dört bir yanındaki şehirlerin küçük örnekleri olarak kişinin memleketiyle yaşadığı şehir arasında köprü vazifesini kurmaktadır. Aynı memleketli insanlar büyük şehirlerde birbirlerini bulmuştur ve hepsinde memleket özlemi vardır. Yeni göç edenler için yeni yaşama uyum sağlama süreci de vardır. Yaşanılan yerde yıllar geçse de memlekete özlem büyür. Bu insanlar hem yaşadıkları yerden vazgeçmezler hem de memleketlerini özlerler; bir yandan yeni yerleştikleri şehirlerde dönüşümlere uyum sağlamaya çalışırlar diğer yandan da memleket ve yerele ait değerleri korumaya çalışırlar. İki farklı kültür içinde yeni anlam alanları oluşturarak sığınılan hemşerilik kavramını sosyal antropolojik açıdan incelemek ve alanın yöntembilimsel kabulleri bağlamında anlamak bu tezin amacını oluşturmaktadır. Kozmopolit kentlerde bu duyguyu geçmişe yönelik özlemler eşliğinde algılamak, bu birlikteliğin getirdiği paylaşımın hayata getirdikleri üzerinde durmak, memleketten gurbete çıkış nedenleri, göçün getirdiği ekonomik ve kültürel sorunlarla birlikte Ankara'da karşılaştıkları yeni yaşamla ilgili sorunları çözmede hemşerilik duygusu ve dernek dayanışmasını gözlemlemek de tezin amaçlarındandır. 
Sosyal antropolojik bakış insanlarla derinlemesine mülakatlar yapmayı ve uzun gözlemleri gerektirdiğinden bu tez, memleketliliği gündelik hayatın akışı içerisinde konumlandırarak, doğrudan memleket duygularını yaşayan insanların seslerini açığa çıkararak ve metne dökerek anlamlandırmak açısından alan için ayrı bir önem taşımaktadır. Hemşerilik duygusuyla Gümüşhane ili sosyal yardımlaşma derneklerine giden öncelikle anıları çok olan orta yaşlı kuşağın yaşadıkları, arkadaşlarıyla paylaştıkları kendi kişisel dünyalarından, okul anılarından, aile hayatlarına kadar yapılan anlatılarla aslında o döneme ait pek çok özellikler ortaya çıkmaktadır. Şehrin kimliği, tarihi, yerel kültürel özellikleri, dili bu anlatılarda gizlidir. Ankara'da yaşayan ama belli zamanlarda buluşarak günümüz dünyasının aktivitelerini yapan bu insanlar sohbetlerindeki anılarıyla, eski tanışlıkları ve arkadaşlıklarıyla geçmişte kalan zamanı ve uzakta olan şehri burada yaşatmaktadırlar. Tez iki kültürü bir arada yaşayan Ankara'daki Gümüşhanelilerin geçmişten günümüze anlattıklarıyla günümüz kent çalışmalarına da bir katkı sunabilir.

Abstract:
Our country in which migration and demographic movements are widespread, belonging in a specific village/town/city, sharing the same feelings and memories are conceptualized as compatriotism and solidarity aspect is emphasized. Accompanied by being together, the feeling of compatriotism forms a bond of unity in metropolitans. By being little representatives of cities all around Turkey benevolent associations that we often see in metropolitans build bridges between one's hometown and the city one lives in. Through these associations compatriots find each other in metropolitans and they all share the feeling of homesickness. For the new migrants, there is also an adaptation period to their new lives. Even though many years pass in the metropolitan, their homesickness grows. These people neither give up the metropolitan nor stop missing their hometown, on the one hand trying to adapt transformations in these metropolitans, on the other hand trying to protect the values related to their hometown. The purpose of this dissertation is to examine the concept of compatriotism -which is being taken refuge in two different cultures by creating new meaning systems- from a social anthropological perspective and understand it within the context of social anthropological methodological considerations. Additionally, perceiving this feeling accompanied by the longing to the past, dwelling on what this sharing stem from unity brings to life as well as the reasons for migration from hometown to foreign land, the economic and cultural problems caused by immigration, observing the role of the compatriotism feeling and association solidarity in solving these problems along with the problems related to the new lives in Ankara, are among the aims of this dissertation. 
As the subject of this dissertation requires conducting in-depth interviews and long observations from a social anthropological lens, it has significant importance for social anthropology to bring to light and express in writing the voices that belong to the people who live these feelings in the flow of everyday life. Many characteristics that belong to this period are revealed by the middle aged generation with many memories who happens to visit Gumushane social benevolent association as compatriots. These memories range from what they lived, to narratives of personal lives shared with friends, from school memories to family lives. The identity of the hometown, its history, local cultural features, its language lies behind these narratives. These people who live in Ankara and meet with each other over modern activities tend to eternize the past time and a faraway city with the memories in their conversations, with old acquaintanceships and friendships. The dissertation may contribute to urban studies with the past to present day narratives of the Gumushane people in Ankara who live two cultures simultaneously.