Hanehalkı tasarruf eğiliminin belirleyicileri: Türkiye üzerine bir uygulama
Determinants of the household savings behavior: An application to Turkey
Yazar: MERVE GÜNGÖR PARLAKYİĞİT
Danışman: PROF. DR. ÖMER ÖZÇİÇEK
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Hanehalkı tasarruf tercihleri = Household saving preferences ; Kohort çalışmaları = Cohort studies ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Tasarruf = Saving ; Yaşam döngüsü = Life cycle

Özet:
Bu çalışmada 2002-2013 dönemi TÜİK Hanehalkı Bütçe Araştırması mikro verileri kullanılarak Türk hanehalkının tüketim ve tasarruf davranışı modeli analiz edilmiştir. Hanehalkı Bütçe Araştırmaları; hanehalkının sosyal, ekonomik ve demografik özellikleri hakkında bilgi sağlayan tekrarlı yatay kesitsel araştırmalar olarak düzenlenmiştir. Bu doktora tezinin amacı Türk hanehalkının gelir dinamiğini, tüketim ve tasarruf davranışlarını anlamaya katkıda bulunmak ve Türkiye ekonomisinde Yaşam Döngüsü Hipotezi ve İhtiyati Tasarruf Hipotezi'nin geçerliliğini sınamaktır. Çalışmada ekonometrik yöntem olarak öncelikle yatay kesitsel analiz ve sentetik kohort teknikleri kullanılmış ve ayrıca iki aşamalı Sistem-GMM tekniği ile log doğrusallaştırılmış Euler denklemi tahmin edilmiştir. Bunu yapmak için ilk olarak yaş, kohort ve zaman etkileri ile ilgili tanımlama kısıtı altında yaş-gelir, yaş-tüketim ve yaş-tasarruf profilleri tahmin edilmiştir. Elde edilen tüm tahmin sonuçları tüketimin gelire aşırı duyarlı olmasından dolayı Türkiye için Yaşam Döngüsü Hipotezi'nin geçerli olmadığını göstermektedir. Son olarak Türkiye için log doğrusallaştırılmış Euler denklemi ile İhtiyati Tasarruf Hipotezi'nin geçerliliği test edildiğinde, sonuçlar (gelecek işgücü belirsizliği gibi) belirsizlik oluştuğunda hanehalkının yaşam boyu tüketimlerini sabit tutmak için cari tüketimlerini erteleyeceklerini ve tasarruf düzeylerini artıracaklarını göstermektedir. Bu nedenle ampirik analiz sonuçları Türkiye için İhtiyati Tasarruf Hipotezi'nin geçerli olduğu yönündedir.

Abstract:
In this thesis we analyze the saving and consumption behavior model of Turkish households, using the TURKSTAT Household Budget Survey microdata between the years of 2002-2013. The Household Budget Surveys are designed as the repeated cross sectional surveys that provide information about social, economic and demographic characteristics of households. The aim of this Ph.D. thesis is to contribute to the understanding of household income dynamics, consumption and saving behaviours in Turkish households and to investigate the validity of Life Cycle Hypothesis and Precautionary Saving Hypothesis in the Turkish economy. In this study cross-sectional analyses and cohort techniques are used as the econometric methods first and log linearized Euler equations are estimated by two step system-GMM tecniques as well. In doing so, firstly we estimated the age-wealth, age-consumption and age-saving profile under identification assumptions about age, cohort and time effect. According to the estimation results, the predictions of the Life-Cycle Hypothesis do not hold for Turkey due to the excess sensitivity of consumption to income. Finally when we tested validity of the Precautionary Saving Hypothesis by estimating log linearized Euler equations for Turkey, the results show that households will postpone their current consumption and increase their saving level in order to keep their lifetime consumption constant when future (labour income) uncertainty occurs. Hence the empirical analysis results confirm that the validity of the Precautionary Saving Hypothesis for Turkey.