Görsel iletişim aracı olarak sinemada suç olgusunun temsili: 11 Eylül sonrası Amerikan sineması örneği
The representation of the concept of crime as a visual communication tool: The example of post 9/11 American cinema
Yazar: DİLAN TÜYSÜZ
Danışman: PROF. DR. LALE KABADAYI
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: 11 Eylül 2001 olayı = Event of September 11th ; Amerikan sineması = American cinema ; Görsel iletişim = Visual communication ; Sinema = Cinema ; Suç = Crime

Özet:
Suç, sinemada sadece bu türdeki filmlere özgü bir konu olmamış, diğer yapımlarda da suçla ilişkili öykülere sıkça yer verilmiştir. Sinemanın, üretildiği toplumun kültürel, toplumsal ve siyasi olaylarını ele alırken alegorilere başvurduğu göz önüne alındığında, suç konusunun da benzer temsil stratejileri ile sunulduğunu söylemek mümkündür. Bu çalışmanın birinci bölümünde, suçun nedenlerini açıklamaya çalışan suç teorilerine yer verilerek, bireylerin neden suç işlediğine dair kuramsal çerçevenin oluşturulması amaçlanmıştır. Buna göre, biyoloji, psikoloji ve sosyoloji kökenli teorik yaklaşımlar ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise, Amerikan sinemasında suç türü içinde yer alan gangster filmleri, polis/dedektiflik filmleri ve kara filmlerde suçlu ve kanun koruyucu karakterlerin sunumu incelenmiştir. Ardından, ABD için 'travma yaratan olaylar' olarak kabul edilen Pearl Harbor Saldırısı, Vietnam Savaşı ve 11 Eylül Terör Saldırıları sonrasında çekilen filmlerdeki suç temsilleri üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, detaylı olarak 11 Eylül sonrasında üretilen, suç türü kapsamındaki Amerikan Gangsteri, Halk Düşmanları, Azınlık Raporu, Zodiac, Günah Şehri ve İhtiyarlara Yer Yok filmlerinin niteliksel içerik analizi yapılmıştır. Bu filmlerdeki suçluluğun, kültürel ve siyasi yapılanmayla arasındaki alegorik ilişki değerlendirilmiş ve filmdeki suçlu karakterlerin neden suç işlediği konusu, suç teorilerine göre açıklanmıştır. Çalışmada, travmatik dönemlerin Amerikan sinemasındaki yansımalarını suç kavramı çerçevesinde ele almak ve filmlerde sunulan suç eylemini suç teorileri ışığında incelemek amaçlanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Suç, Amerikan Sineması, tür filmleri.

Abstract:
Crime in cinema has not been solely taken as a subject in its own genre but it has also inspired stories related to crime in other productions, too. Considering that cinema uses allegory while approaching the cultural, social and political events of a society, it can be said that crime is also presented through similar presentation strategies. The first chapter of this study aims to create a framework of crime theories which attempt to explain the reasons of crime while exploring the theoretical basis of why individuals commit crime. Within this perspective, theoretical approaches which have roots in the fields of biology, psychology and sociology are used. The second chapter of this study focuses on the presentations of the characters of criminals and law protectors within the genre of crime in American cinema, mainly gangster films, police/detective films and black films. Subsequently, crime representations in the films that were produced after the 'traumatic events' in the U.S.A. such as Pearl Harbour, Vietnam War and 9/11 Terrorist Attacks are analyzed. The third chapter is composed of the qualitative content analysis of the films that were produced after the 9/11 attacks, namely American Gangster, Public Enemies, Minority Report, Zodiac, Sin City and No Country for Old Men. The allegorical relationship between criminality in these films and the cultural and social structuring of the society are evaluated with the use of crime theories in order to explain the subject of why individuals commit crime. This study aims to analyze the reflections of the traumatic eras in American cinema while scrutinizing the act of cime within the light of crime theories.

Keywords: crime, American cinema, genre films.