Doppler ultrasonografi ile ekstrakranial internal karotid ve vertebral arterlerde kan akım hızı ve volümünün değerlendirilmesi
Doppler sonography evaluation of blood flow velocity and volume of the extracranial ınternal carotid and vertebral arteries
Yazar: EMİNE DİLEM DEVRİM
Danışman: PROF. DR. MÜBECCEL ARSLAN
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Doppler kan akım ölçeri = Doppler blood flow velocity ; Kan akış hızı = Blood flow velocity ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler ; Vertebral arter = Vertebral artery ; Yaş faktörleri = Age factors

Özet:
İnternal karotid ve vertebral arterlerin Doppler sonografisi, dört ekstrakranial damarın her birinde ölçülen akım volümlerinin toplanması yoluyla total serebral kan akım volümünün ( tSKAV ) saptanmasını sağlar. İntravasküler akım volümleri damara ait ortalama maksimum hız ( OMH ) ve lümen alanından ( A ) elde edilir. Normal değerleri belirlemek için 156 sağlıklı erişkinin oluşturduğu bir grupta ( yaşları 21 ile 80 arasında, yaş ortalaması 48,5 ) prospektif çalışma yapıldı. Damarlara ait pik sistolik hız ( PSH ), end diastolik hız ( EDH ), rezistivite indeksi ( Rİ ) ve damar lümen çapları ölçüldü, tüm damarlarda akım volümleri hesaplandı. Yaş ve cinsiyetin Doppler parametreleri ve tSKAV'ye etkileri araştırıldı. tSKAV ortalaması 790 ? 199 ml/ dk idi. tSKAV artan yaşla birlikte ılımlı derecede azaldı, fakat istatistiksel önem saptanmadı. Cinsiyetin tSKAV'ye etkisi yoktu. Artan yaşla birlikte tüm akım hızlarının azaldığı, arterlerin lümen çaplarının arttığı saptandı. Cinsiyetin akım hızı ve lümen çapı üzerine etkisi önemli idi. Bu verilerin serebral kan volümünü değiştiren serebrovasküler hastalıkların değerlendirilmesinde kullanışlı olabileceğini düşünmekteyiz.Anahtar kelimeler: Kan akımı, kan volümü, karotis arter, vertebral arter, Doppler ultrasonografi, yaş, cinsiyet

Abstract:
Doppler sonography of internal carotid and vertebral arteries permits estimation of intravascular flow volumes and total cerebral blood flow volume (tCBFV) by summing the flow volumes measured in each of the four extracranial vessels. Intravascular flow volumes were calculated as the product of angle-corrected time-averaged flow velocity and the cross-sectional area of the vessel. To determine the normal values in a group of 156 healty adults (median age 48,5 years, range 21 to 80 years), a prospective study was performed. Peak sistolic velocity, end diastolic velocity, resistive index and luminal diameters of the vessels were measured, and flow volumes were calculated in all the arteries. The effects of age and sex on the Doppler parameters and tCBFV were also investigated. The mean tCBFV was 790 ? 199 ml/ min. tCBFV mild declined with age, but it is not significant. Sex did not influence tCBFV. All flow velocities declined while the luminal diameters of the arteries increased with age. The effect of sex on both the flow velocity and the luminal diameter was significant. We thought that these data may be useful in evaluating the cases with cerebrovascular disease.Key words: Blood flow, blood volume, carotid artery, vertebral artery, Doppler ultrasonography, age, sex