Ada turizminin algılanan etkileri ile yerel halkın yaşam doyumu arasındaki ilişkide duygusal dayanışmanın düzenleyici rolü
The moderating role of emotional solidarity in the relationship between the perceived effects of island tourism and the life satisfaction of local residents
Yazar: GENCER SÜMBÜL
Danışman: PROF. DR. BARIŞ ERDEM
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Deniz turizmi = Maritime turizm ; Kitle turizmi = Mass tourism

Özet:
Adalarda turizm gelişimi yerel halkın turizm sektörüne yönelik tutumları ile ilişki içerisindedir. Tipik bir turistik destinasyonda ziyaretçiler ve yerel sakinler arasında turizm faaliyeti nedeniyle bir etkileşimin yaşanması kaçınılmazdır. Bu iki grup arasında meydana gelen etkileşim sonucunda,  alanyazında duygusal dayanışma olarak kavramsallaştırılan bir olgu ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca adalarda turizm gelişimi, yerel halkın yaşam doyumuna da etki edebilmektedir.
Bu araştırma ile adalarda turizm gelişimi sonucunda ortaya çıkan etkilerin yerel halkın yaşam doyumu ile ilişkisinde duygusal dayanışmanın düzenleyici bir role sahip olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Bozcaada yerel halkı üzerinde bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma yaklaşımının benimsendiği bu çalışmada veriler anket tekniği ile toplanmıştır. Saha çalışması sonucunda veri sağlamaya elverişli 483 adet soru formuna ulaşılmış ve veriler sosyal bilimler araştırmaları için geliştirilmiş olan istatistiksel analiz programları ile çözümlenmiştir.
Araştırma sonucunda, turizmin algılanan olumlu etkileri ile yaşam doyumu arasındaki ilişkide duygusal dayanışmanın düzenleyici etkisi, istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur. Diğer yandan; turizmin algılanan olumlu ve olumsuz etkilerinin, adayı ziyaret eden turistlere yönelik olarak yerel halkın duygusal dayanışma hissini anlamlı ve olumlu yönde etkilediği, ancak algılanan olumlu etkilerin duygusal dayanışma üzerinde daha güçlü bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, adayı ziyaret eden turistlere yönelik hissedilen duygusal dayanışmanın yerel halkın yaşam doyumunu olumlu yönde etkilediği saptanmıştır. Araştırmanın bir diğer önemli sonucu ise turizmin algılanan olumsuz çevresel ve sosyal etkileri ile duygusal dayanışma arasında anlamlı bir ilişkinin bulunmuş olmasıdır. Bunun yanı sıra turizmin algılanan olumlu ekonomik ve çevresel etkileri ile yaşam doyumu arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, duygusal dayanışmayı oluşturan sempatik anlayış ve duygusal yakınlık alt boyutlarının yaşam doyumu ile anlamlı ilişki içinde olduğu görülmüştür. Son olarak ise araştırmanın temel değişkenlerine (turizmin algılanan olumlu ve olumsuz etkileri, duygusal dayanışma, yaşam doyumu) verilen yanıtların katılımcıların bazı sosyo-demografik özelliklerine göre anlamlı farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Tourism development in the islands is related to the attitudes of the local people towards the tourism sector. In a typical tourist destination, interaction between visitors and local residents is inevitable due to tourism activity. As a result of the interaction between these two groups, a phenomenon conceptualized as emotional solidarity emerges in the literature. In addition, tourism development in the islands can also affect the life satisfaction of the local people.
	With this research, it is aimed to determine whether emotional solidarity has a moderating role in the relationship between the effects of tourism development in the islands and the life satisfaction of the local people. For this purpose, a research was carried out on the local people of Bozcaada. In this study, in which the quantitative research approach was adopted, the data were collected by the questionnaire technique. As a result of the research, 483 questionnaire forms suitable for providing data were reached and the data were analyzed with statistical analysis programs developed for social sciences research.
	As a result of the fieldwork, the moderating effect of emotional solidarity in the relationship between the perceived positive effects of tourism and life satisfaction was found to be statistically significant. On the other hand; it has been determined that the perceived positive and negative effects of tourism significantly and positively affect the sense of emotional solidarity of the local people for the tourists visiting the island, but the perceived positive effects have a stronger effect on emotional solidarity. However, it has been determined that the emotional solidarity felt towards the tourists visiting the island has a positive effect on the life satisfaction of the local people.
	Another important finding of the research is; a significant relationship was found between the perceived negative environmental and social effects of tourism and emotional solidarity. In addition, it has been determined that there is a significant relationship between the perceived positive economic and environmental effects of tourism and life satisfaction. In addition, it was seen that the sub-dimensions of sympathetic understanding and emotional closeness, which constitute emotional solidarity, were significantly related to life satisfaction. Finally; it has been determined that the answers given to the main variables of the research (perceived positive and negative effects of tourism, emotional solidarity, life satisfaction) show significant differences according to some socio-demographic characteristics of the participants.