İkili Yerleşik Öğrenme modeli ile yapılan öğretimin öğrencilerin bilişsel alandaki başarılarına ve kavramsal değişimlerine etkisinin incelenmesi: Kuvvet ve hareket ünitesi örneği
Examining the effect of instruction with dual situated learning model on students' cognitive achievement and conceptual change: Force and motion unit sample
Yazar: HAVA İPEK AKBULUT
Danışman: PROF. DR. SALİH ÇEPNİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarı = Success ; Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Kavramsal değişim = Conceptual change ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğretim = Teaching ; Öğretim modelleri = Instructional models ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İkili yerleşik öğrenme modeli = Dual situated learning model

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 7. Sınıf ?Kuvvet ve Hareket? ünitesinin İkili Yerleşik Öğrenme Modeli ile öğretilmesinin öğrencilerin bilişsel öğrenme düzeylerine, kavramsal değişimlerine ve kalıcılığa etkisini incelemektir. Çalışma basit deneysel yöntem kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmada Fen ve Teknoloji dersi 7. sınıf öğretim programında bulunan  ?Kuvvet ve Hareket? ünitesinde yer alan "yaylar", "iş-enerji", "enerji çeşitleri ve dönüşümleri", "basit makineler" ve "sürtünme kuvveti" konuları ile ilgili ikili yerleşik öğrenme modeline uygun öğretmen ve öğrenci rehber materyalleri geliştirilmiştir. Geliştirilen materyallerin öğrencilerin kavramsal değişimlerine, bilişsel öğrenme düzeylerine ve kalıcılığa etkisi incelenmiştir. Hazırlanan öğretim materyallerinin pilot çalışması bir ilköğretim okulunun 7. sınıfında öğrenim gören 22 öğrenci ile yürütülmüştür. Asıl çalışma ise 23 yedinci sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Çalışmanın verileri; Kuvvet ve Hareket Ünitesi Kavramsal Anlama Testi (KUHKAT); Bilişsel Alan Kuvvet ve Hareket Ünitesi Başarı Testi (BAKUHBAT), öğretmen ve öğrenci mülakatları ve sınıf içi gözlemler ile toplanmıştır. Elde edilen nicel veriler; Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Kruskal Wallis H Testi, Spearman Korelasyon analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel veriler ise içerik analizi ve betimsel analiz kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan uygulamalar sonucunda; İYOM ile yapılan öğretimin öğrencilerin kavramsal anlamalarını artırmada başarılı olduğu, yaylar, enerji çeşitleri ve dönüşümleri, basit makineler konularında hazırlanan materyalin öğrencilerde kavramsal kalıcılığı artırdığı ve belleklerinde kalarak uzun süre etkisini gösterdiği, iş- enerji ve sürtünme kuvveti konularında hazırlanan etkinliklerin öğrencilerde kavramsal kalıcılığı sağlamada etkili olmadığı, bazı öğrencilerde ön testte ortaya konulan alternatif kavramların son ve gecikmiş testte ortadan kalktığı görülmüştür. Çalışmanın sonunda araştırmacının deneyimleri doğrultusunda araştırma sonuçlarına dayalı olarak sunduğu öneriler yer almaktadır.



Anahtar Kelimeler: İkili Yerleşik Öğrenme Modeli, Kuvvet ve Hareket, Yaylar, İş- enerji, Enerji Çeşitleri ve Dönüşümleri, Basit Makineler, Sürtünme Kuvveti

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of teaching "Force and Motion" unit with Dual Situated Learning Model on 7th grade students cognitive learning levels, conceptual change and retention. Pre- experimental research design was used in this study. Student and Teacher guided materials appropriate to Dual Situated Learning Model according to 7th grade force and motion unit including "spring  force", "work- energy", "energy types and conservation", "simple machine" and "frictional force" topics are developed. Cognitive learning levels, conceptual change and retention of the developed materials are examined. Pilot study of the instructional  materials are done with 22, 7th grade students in a primary school. Main applications are carried out with different 7 th grade students in the same primary school. The sample consists of 23 students. Data are obtained by Force and Motion Unit Conceptual Understanding Test (FMUCUT), Cognitive Domain  Force and Motion Unit Achievement Test (CDFMUAT), teacher and student interviews, classroom observations. The quantitative data are analyzed with Wilcoxon Signed Rank test, Kruskal Wallish H Test, Spearman Correlation Analysis. Qualitative data are analyzed with using qualitative analyze techniques. At the end of applications; it has seen that instruction done with DSLM is successful in increasing students conceptual understanding, conceptual retention is seen in "spring  force",  "energy types and conservation", "simple machine", conceptual retention has not seen in work- energy and frictional force topics, some of the alternative concepts seen in pre test has removed in post and retention test. Some suggestions, depending on the results obtained are given to the researchers and educators who work in this field.



Key Words: Dual Situated Learning Model, Force and Motion, Spring Force, WorkEnergy, Energy Types and Conservation, Simple Machine, Frictional Force