İki boyutlu-dizilimli iyon odaları yardımıyla bilgisayar destekli lineer hızlandırıcılarda radyasyon dozunun ölçümünde açıya bağlılık etkisinin incelenmesi
The investigation of angle dependence effect on the radiation dose in computer-aided linear accelerators by two-dimension array ion chambers
Yazar: MELİKE KARAKOÇ
Danışman: DOÇ. DR. NINA TUNÇEL
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik AD'nda yapılan bu çalışmada, Yoğunluğu Rotasyonla Ayarlanabilen Radyoterapi Tekniği (YRART) için plan uygulanabilirliğinin kontrolü (PUK) amacıyla, radyasyon doz yoğunluğunun ölçülmesi için gerekli görülen iki boyutlu-dizilimli iyon odalarının açıya bağlılığının gama analiz metodu kullanılarak karşılaştırılması ve değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. 
Bu çalışmada Tedavi Planlama Sisteminde (TPS) 6 MV enerjili X-ışın demeti kullanarak 10 YRART örnek plan yapıldı. TPS'de referans fantomlarda, hazırlanan planların 2D doz haritaları elde edildi. MatriXX cihazı, MULTICube Lite fantomu ve lineer hızlandırıcının gantrisi üzerine sabitlenmiş bir açı sensörü ile birlikte OmniProI'mRT kullanıldı. YRART planları için ölçümler açı sensörü aktif ve pasif durumlarda alınıp, 2D doz haritaları OmniPro-I'mRT ile değerlendirildi. Her iki durum için elde edilen doz haritaları TPS'nde oluşturulan doz haritalarıyla gama analiz yöntemi kullanılarak karşılaştırıldı. Uluslararası kabul kriterlerine (%3 doz farkı ve 3 mm mesafe) göre plan ölçümleri değerlendirildi. Açı sensörü aktif durumda iken ölçülen ile referans fantomda hesaplanan doz haritaları arasındaki gama indeksleri ortalama yüzde farkı ˗%0,52 bulundu. Bu yüzde fark açı sensörü pasif durumdayken ˗%4,1 olarak bulundu. MatriXX'teki iki boyutlu-dizilimli iyon odalarının kalibrasyonu yalnızca ışın demetine dik düzlemde yapılmaktadır. Ancak sistemdeki yazılımın açı sensör faktörünü etkin kılmasıyla YRART plan ölçümleri için bu fark azalmıştır.  
 Bu tezin sonucu, YRART planlarının uygulanabilirliğinin sadece güvenilir sınırlara ulaşması için, aktif açı sensörlü iki boyutlu dizilimli iyon odaları tarafından kontrol edilebileceğini göstermiştir.

Abstract:
This study was carried out at the Akdeniz University Faculty                                                                 of Science Department of Physics, the comparison of the durability of two-dimensional ion chambers required for the measurement of radiation dose intensity, which is used for control of plan applicability techniques in Intensity Modulated Arc Therapy (IMAT).
 
 In this study, 10 YRART sample plan was made in the Treatment Planning System (TPS) using 6 MV energized X-ray beam. In TPS, 2D dose maps of the prepared plans were obtained on reference phantoms. The OmniPro-I'mRT was used with MatriXX, MULTICube Lite Phantom and an angle sensor fixed on the gantry of the linear accelerator. For the YRART plans, the measurements were taken in active and passive conditions and dose distributions were evaluated using the OmniPro-I'mRT software. The dose 2D maps obtained for both cases were compared with TPS dose maps using the gamma analysis method. Plan measurements were evaluated according to international acceptance criteria (3% dose difference and 3 mm distance). The average percentage difference of the gamma indices between the measured dose when the angle sensor was active and the dose maps calculated in the reference phantom was found to be ˗0.52%. This percentage difference was found to be ˗4.1% when the angle sensor is in the passive state. The calibration of the two-dimensional ion chambers in MatriXX is done only in the plane perpendicular to the beam. However, this difference has been reduced for YRART plan measurements as the software in the system has enabled the angle sensor factor.  
 The result of this thesis has shown that the applicability of the YRART plans can only be checked by two-dimension array ion chambers with active angle sensor to achieve reliable limits.