Geleneksel gıda olarak kefir tüketiminin diyabetik bireylerde vücut kompozisyonuna etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of kefir consumption as a traditional fermented food on body composition in individuals with diabetes
Yazar: ESRA MUTLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKAY YILMAZ
İSTANBUL AYVANSARAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Gastronomi = Gastronomy ; Geleneksel gıda = Traditional food ; Kefir = Kefir ; Probiyotikler = Probiotics ; Vücut bileşimi = Body composition ; Vücut yağ yüzdesi = Body fat percentage

Özet:
Geleneksel besinler ve probiyotik gıda olarak kefirin insan sağlığı üzerine olumlu etkilerini ortaya koyan birçok çalışma bulunsa da tam olarak mekanizması açıklanamamaktadır. Besinler veya takviyeler yoluyla alınan probiyotiklerin pek çok metabolik hastalıktan korunmada etkili oldukları bilimsel çalışmalarla ortaya konulmuştur. Probiyotiklerce zengin besin maddeleri arasında yaygın olanlar süt, süt ürünleri ve fermente ürünlerdir. Geleneksel olarak ülkemizde sıklıkla tüketilen fermente ürünlerden birisi de kefirdir. Kefir; inek, koyun, keçi ve kısrak sütüne kefir kültürü eklenmesi ile elde edilen hafif asidik karakterde, ferahlık veren fermente bir süt ürünüdür. Bu çalışmada, geleneksel fermente besin olan kefirin probiyotik destek amaçlı düzenli olarak tüketilmesinin diyabetik bireylerin vücut kompozisyonuna olan etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda, 1 Kasım 2020 ve 1 Aralık 2020 tarihleri arasında İstanbul ilinde yerleşik beslenme ve danışmanlık merkezine başvuran tüm diyabet tanısı almış 17 birey (5 erkek 12 kadın) üzerinde yürütülmüştür. Araştırmaya katılan tüm katılımcıların çalışma öncesi ve 30 gün süre ile günlük 400 ml kefir tüketimi sonrası vücut kompozisyon ölçüleri biyoelektrik empedans yöntemi ile belirlenmiştir. Elde edilen bulguların istatistiksel analizi için SPSS25 istatistik programı kullanılmıştır. Uygulama öncesi ve sonrası vücut komposizyonu verilerinin betimsel değerleri ortalama (x̄), standart sapma (ss), sayı (s) ve yüzde (%) hesaplanmış ve vücut kompozisyonları arasındaki anlamlılık ilişkisi t-testi ile karşılaştırılmıştır (p<0,05). Elde edilen bulgulara göre, çalışmaya katılan kişilerin %29,9'u erkek ve %70,6'sı kadın olup, grup yaş ortalaması 43,9±10,292. Araştırma öncesi vücut ağırlık ortalaması 86,32±16,8, BKİ ortalaması 32,59±5,08 kg/m2 ve vücut yağ ortalaması %35,5, ±9,98 iken; çalışma sonrası vücut ağırlık ortalaması 85,2±16,6 kg, BKİ ortalaması 32,1±4,99 kg/m2 ve vücut yağ ortalaması %33,9±9,98 olarak tespit edilmiştir. Buna göre, çalışma öncesi ve sonrası vücut yağ yüzdesi değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görülmüştür (p<0,05). Sonuç olarak, diyabetik bireylerde geleneksel fermente besin olarak kefir tüketiminin vücut yağ kompozisyonunu toplam vücut ağırlığından bağımsız olarak azalma yönünde olumlu olarak etkilemiştir.

Abstract:
Although there are studies showing the positive effects of traditional fermented kefir consumption as a probiotics on human health; the mechanism of action still remains unclear.. Although there are many studies on its beneficial effects, the exact mechanism cannot be explained. Probiotics taken via nutrients or supplements have been shown to be effective in preventing many metabolic diseases by scientific studies. Among the nutrients rich in probiotics, milk, dairy products and fermented products are common. One of the foods commonly consumed in daily life is kefir. Kefir; Cattle, sheep, goat and mare milk obtained by adding kefir culture is a slightly acidic character, is a refreshing fermented milk product. The aim of this study was to investigate the effects of kefir consumed regularly for probiotic support on human body composition. In this context, between December 2018 and January 2019, a total of 15 type 2 diabetes patients (6 males and 9 females) working in a private medical center in Istanbul were selected. The relevant ethics committee approval was obtained before the study started. Before starting the application of kefir consumption, body composition of the participants was determined by bioelectrical impedance method. Participants were allowed to consume 400 ml / day of kefir for 4 weeks. At the end of the study, the body composition of the participants was measured again. SPSS25 statistical program was used for statistical analysis of the data. Descriptive values of body composition data before and after application were calculated as mean (x̄), standard deviation (ss), number (s) and percentage (%) and the significance relationship between body compositions was compared with t-test (p <0.05). 29,9 % of the participants were male and 70,6 % were female. The mean age of the group was 43,9±10,292. Before study, measured average body weight 86,32±16,8 kg, measured average BKI 32,59±5,08 kg/m2, measured average body fat %35,5,±9,98 (35,55±9,98 kg). After study, measured average body weight 85,2±16,6 kg, measured average 32,1±4,99 kg/m2, measured average body fat %33,9±9,98 (33,9±5,9,98). According to this study, body fat ratio are statically possitive (p<0,05). As a result, regular cosumption of kefir as probiotics, possitive effect on reducing body fat irrelevant of body weight.