Kronik inmeli hastalarda skapular stabilizasyon egzersizlerinin üst ekstremite spastisitesi ve motor fonksiyonu üzerine etkisi: Çift kör randomize kontrollü çalışma
Effect of scapular stabilization exercise on upper extremity spasticity and motor function in patients with chronic stroke: A double-blind randomized controlled study
Yazar: HÜSEYİN ATÇEKEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET DURAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Kas spastisitesi = Muscle spasticity ; Nörolojik rehabilitasyon = Neurological rehabilitation ; İnme rehabilitasyonu = Stroke rehabilitation

Özet:
Araştırmamızın amacı kronik inmeli hastalarda nörorehabilitasyona ek olarak uygulanan skapular stabilizasyon egzersizlerinin üst ekstremite spastisitesi ve motor fonksiyonuna olan etkisini incelemektir.
Araştırmaya kronik inmeli 36 birey dahil edildi. Bireyler, basit randomizasyon yöntemi ile kontrol grubu (sadece nörorehabilitasyon uygulanan grup, n=18) ve araştırma grubu (nörorehabilitasyona ek olarak skapular stabilizasyon egzersizleri uygulanan grup, n=18) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Her iki grupta 6 haftalık rehabilitasyon programına alındı. Katılımcıların spastisite şiddetleri Modifiye Ashworth Ölçeği (MAÖ), üst ekstremite motor fonksiyonları Fugl-Meyer Üst Ekstremite Ölçeği (FM-ÜE) ve Wolf Motor Fonksiyon Testi (WMFT), bağımsızlık düzeyleri Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FBÖ), günlük yaşam aktiviteleri Modifiye Barthel İndeksi (MBİ) ve yaşam kaliteleri İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (İÖYKÖ) ile değerlendirildi. Çalışma başlatılmadan önce yapılan tüm değerlendirmeler, 6 haftalık nörorehabilitasyon süreci sonunda tekrarlandı.
Her iki grubun tüm üst ekstremite kaslarına ait MAÖ puanları tedavi sonrasında anlamlı düzeyde azalırken, FM-ÜE, WMFT, FBÖ, MBİ ve İÖYKÖ değerlerinde anlamlı artış saptandı (p<0,05). Uygulanan protokollerin hangisinin daha etkili olduğunu belirlemek amacıyla yapılan gruplararası karşılaştırmalarda araştırma grubunun omuz ekstansör kasları hariç tüm MAÖ puanlarındaki azalma ile FM-ÜE, WMFT, FBÖ, MBİ ve İÖYKÖ puanlarındaki artış anlamlı olarak daha fazlaydı (p<0,05).
Bu araştırmanın sonuçları inmeli bireylerde rehabilitasyon programına skapular stabilizasyon egzersizlerinin eklenmesiyle üst ekstremite spastisitenin daha rahat kontrol edilerek, fonksiyonel iyileşmedeki kazanımların arttığını ortaya koydu. Bununla birlikte skapular stabilizasyona odaklanılmasıyla inmeli bireylerin günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık düzeyi ve yaşam kaliteleri artmaktadır.

Anahtar kelimeler: İnme, Nörorehabilitasyon, Skapular stabilizasyon, Spastisite, Motor fonksiyon

Abstract:
The aim of our study was to examine the effect of scapular stabilization exercises applied in addition to neurorehabilitation on upper extremity spasticity and motor function in patients with chronic stroke.
Thirty-six patients with chronic stroke were included in the study. The patients were divided into two groups, the control group (only neurorehabilitation group, n=18) and the research group (scapular stabilization exercises group in addition to neurorehabilitation, n=18) by simple randomization method. Both groups were included in a 6-week rehabilitation program. Spasticity severities were evaluated with Modified Ashworth Scale (MAS), upper extremity motor functions were evaluated with Fugl-Meyer Upper Extremity Scale (FM-UE) and Wolf Motor Function Test (WMFT), independence levels were evaluated with Functional Independence Measure (FIM), activities of daily living were evaluated with Modified Barthel Index (MBI) and quality of life were evaluated with the Stroke-Specific Quality of Life Scale (SSQoL). All evaluations were at the beginning of the study and repeated at the end of the 6-week neurorehabilitation period.
While the MAS scores of all upper extremity muscles of both groups decreased significantly after the treatment, a significant increase was found in the FM-UE, WMFT, FIM, MBI, and SSQoL scores (p<0,05). In the intergroup comparisons made to determine which protocol was more effective, the decrease in all MAS scores of the research group, except for the shoulder extensor muscles, and the increase in FM-UE, WMFT, FIM, MBI, and SSQoL scores were significantly higher (p<0,05).
The results of this study revealed that with the addition of scapular stabilization exercises to the rehabilitation program in stroke individuals, upper extremity spasticity can be controlled more easily and the gains in functional recovery increase. However, with the focus on scapular stabilization, the level of independence in daily living activities and quality of life of stroke individuals increases.