Türkiye'de sağlık sistemi ve 2003 yılında yapılan sağlıkta dönüşüm reformunun olumlu ve olumsuz algılarının ölçümü
Health system in Turkey and the measurement of positive and negative perceptions of the health reform conducted in 2003
Yazar: NEVZAT YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. ALPER CİHAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Sağlık = Health ; Sağlık Dönüşüm Programı = Health Transformation Program ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Sağlık sistemleri = Health systems ; Türkiye = Turkey ; Ölçekler = Scales

Özet:
Sağlık, evrensel bir kavram olmakla beraber herkesin en temel hakkıdır. Sağlık kavramı; hastalık ve sakatlığın olmayışı olarak tanımlanması eksik olacağından sosyal ve psikoloijk yönünde eklenerek tam bir iyilik hali olarak tanımlamaktadır. Bu tam iyilik halini sağlayan örgütler de sağlık kuruluşlarıdır ve günümüzün en karışık örgütleri arasında yer alır. Bu karmaşık sosyo-ekonomik örgütlenmeler kaliteli ve verimli hizmet üretmek zorundadır. Hizmet kalitesinde oluşabilecek bir birimlik düşüş kimi zaman hizmet alıcısı tarafından telafi edilemeyecek sonuçlar doğurabilmektedir. Sağlık hizmetleri sunulurken bir yandan maliyetler kontrol altına alınmalı diğer yandan da hasta bakım kalitesi zarar görmemelidir. Ülkemizde önemli değişmeler Cumhuriyet ilan edildikten sonra yaşanmaya başlamıştır. Sağlıklı yaşama hakkına ilk kez 1961 Anayasası'nda yer verilmiştir. 1982 anayasasında devletin bu görevini kamu ve özel sektör taraflarınca yönetileceğini belirtmiştir. 1982 Anayasasındaki bu durum, kimi çevreler tarafından devletin elini sağlık hizmetlerinden çekeceği şeklinde düşünülürken, kimi çevrelerce de mevcut yükün özel sektör tarafından götürülmesi ve devlet yükünün hafifletilmesi gerektiği anlamında düşünülmüştür. Cumhuriyet'in kuruluşuyla birlikte doğru olanı arama çalışmaları 2003 yılına kadar devam etmekte ve halen mükemmeliyeti aramaktadır. 
Tanımlayıcı/kesitsel olarak tasarlanan araştırmanın herhangi bir örneklemi yoktur. Araştırmaya gönüllü olarak katılan Kırklareli Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu ve Kırklareli İli Kamu Hastaneler Birliğine Bağlı Kırklareli Merkez, Babaeski, Lüleburgaz, Pınarhisar, Vize Devlet Hastanelerinde sağlık hizmetlerini alan toplamda 2645 katılımcının % 100 anketi doldurarak dönüş yapmıştır. Geri dönen %22 katılımcının anketi geçersiz sayılmış %78 katılımcı olan 2061 kişinin ise anketleri geçerli sayılarak çalışma kapsamına alınmıştır. Bu çalışmanın yapılış amacı sağlık hizmeti alıcılarının Sağlıkta Dönüşüm Programı hakkındaki farkındalıklarını ortaya koymaktır. Sağlık ve sağlık hizmetleri, sağlık kavramı, sağlık hizmetleri kavramı ve sağlık hizmetlerinin özellikleri, sağlık hizmetlerinin sınıflandırılması ele alınmıştır. Ülkemizde sağlık sisteminin tarihsel süreci, Sağlık Bakanlığının 2003 yılı öncesi amacı, görevleri ve sağlık sistemimizde bazı düzenlemeler yer almıştır. Sağlıkta Dönüşüm Programı, Sağlıkta Dönüşüm Programının Bileşenleri, Sağlıkta Dönüşüm Projesi ile İlgili Değerlendirmeye yer verilmiştir. Yapılan çalışmanın gerekçe ve yöntemi, bulgular, bulguların tartışılması, sonuç ve öneriler yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler: Sağlıkta dönüşüm programı, sağlık kavramı, sağlık hizmetleri kavramı, sağlık hizmetlerinin sınıflandırılması, sağlıkta dönüşüm programının                                 bileşenleri.

Abstract:
Although health is a universal concept, it is the most basic right of everybody. The Concept of Health; it is defined as "wellbeing in terms of physical, mental and social aspects" by the World Health Organization. The organizations which provide this state of wellbeing are health organizations and they take place among the most complicated organizations of today. These complicated socio-economic organizations have to produce qualified and efficient service. A decrease in service quality that may happen may sometimes lead to irreversible results with respect to service benefactor. While the costs are taken under control on the one hand, the qyuality of patient care shouldn't be harmed on the other hand. In our country, considerable changes began to occur in health sector after the establishment of the Republic. The right of living healthily was firstly included in the 1961 Constitution. In the 1981 Constitution, it was stated that this responsibility of the state would be managed by public and privat sectors. While this situation meant that the state would retire from health services for some groups, some others believed that it meant that the existing burden needed to be taken by private sector and thus the burden of the state be reduced. The regulations concerning health services are shaped by the experiences people have while performing their roles in daily life, their knowledge, value judgements, expectations and existing resources.
With the establishment of the Republic, the researches to find out the correct one continued until 2003 and still perfection is sought. There is no sample of the study which was designed as descriptive/sectional. 100% of the 2645 participants who took part in the research voluntarily and got health services at Kırklareli University Health School and Kırklareli Central, Babaeski, Lüleburgaz, Pınarhisar, Vize State Hospitals connected to Kırklareli City Union of Public Hospitals replied by filling the survey. 22% of the returned participant survey was declared null and void, the surveys of 78% of the participants which makes 2061 were taken within the scope of study. Health and health services, the concept of health, the concept of health servşces and the characteristics of health services, and the classification of health services were handled. During the historical process of health system before 2003 in our country, the aims, duties were ascertained, and some regulations were carried out in our health system. It was given place to Rerformation Program in Health, the Components of Rerformation Program in Health, Rerformation Project in Health and the Relevant Evaluation. In this study, the reasons for and method of of the conducted study, results, discussion of results, conclusion and recommendations are included.
Key words: Reformation program in health, the concept of health, the concept of health services, classification of health services, the components of reformation program in health