48-66 aylık çocukların zorbalık davranışları ile liderlik özellikleri ve rekabet stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investgation of the relationship between bullying and leadership traits and competitive styles in children aged 48-66 months
Yazar: GÖKÇE GÜL GÜN
Danışman: DOÇ. DR. MÜSLİMAT OYA RAMAZAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kurban = Sacrifice ; Liderlik = Leadership ; Zorbalık = Bullying

Özet:
Bu araştırmada çocukların büründükleri zorbalık davranışları (rolleri) ile liderlik özellikleri ve rekabet stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak araştımada çocukların zorbalık rolleri ile liderlik özellikleri ve rekabet stilleri arasındaki ilişki incelenirken bu bağımlı değişkenlerin çocukların yaşı, cinsiyeti, okula devam süresi, kardeş sayısı, anne-baba öğrenim durumu vb. bağımsız değişkenler açısından da incelenmiştir.
Nicel araştırma desenlerinden karşılaştırmalı ilişkisel tarama modeli kullanılarak yapılan bu araştırmanın örneklemini 2021-2022 eğitim öğretim yılında Iğdır ilinde okul öncesi eğitimine devam eden 48-66 aylık 248 çocuk oluşturmuştur. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları; araştırmacı tarafından hazırlanan "Çocuk Bilgi Formu", Arzu Özyürek ve Fatma Betül Kurnaz tarafından 2019 yılında geliştirilmiş " Zorba ve Kurban Çocuk Davranışlarını Değerlendirme Formu", Duran'ın 2019 yılında 48-66 aylık çocukların liderlik özelliklerini ölçmek için geliştirdiği "Erken Çocukluk Dönemi Liderlik Ölçeği" ve Uyanık Balat, Akman ve Arslan Çiftçi (2017) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Okul Öncesi Rekabet Ölçeği"dir. Araştırmada çocukların zorbalık davranışları, liderlik özellikleri ve rekabet stilleri arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson Analizi uygulanmıştır. Çocukların zorbalık davranışları, liderlik özellikleri ve rekabet stilleri ile cinsiyet, yaş, okula devam süresi, kardeş sayısı vd. değişkenler arasındaki anlamlı farklılığa bakılırken Bağımsız Grup t Testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Kruskal Wallis-H Testi uygulanmıştır.
Araştırma sonucunda tüm zorbalık rolleri (zorba, kurban, pasif zorba) ile liderlik arasında pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Bunun yanısıra çocukların zorbalık rolü ile tüm rekabet stilleri arasında negatif, kurban rolü ile tüm rekabet stilleri arasında pozitif, kurban rolü ile ise başkalarına odaklı rekabet ve göreve yönelik rekabet arasında pozitif yönde ilişki olduğu görülmüştür. Araştırmada çocukların liderlik özellikleri ile tüm rekabet stilleri arasında ise pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between bullying behaviors (roles) of children and their leadership characteristics and competitive styles. For this purpose, while examining the relationship between bullying roles of children, leadership characteristics and competitive styles, these dependent variables were found to be children's age, gender, duration of school attendance, number of siblings, education level of parents, etc. were also examined in terms of independent variables.
The sample of this study, which was conducted using the comparative relational survey model, one of the quantitative research designs, consisted of 248 children aged 48-66 months who were attending pre-school education in the province of Iğdır in the 2021-2022 academic year. Data collection tools used in the research; "Child Information Form" prepared by the researcher, "Bully and Victim Child Behaviors Evaluation Form" developed by Özyürek and Kurnaz in 2019, "Early Childhood Leadership Scale" developed by Duran in 2019 to measure leadership characteristics of 48-66 month-old children. " and "Preschool Competition Scale" adapted into Turkish by Uyanık Balat, Akman and Arslan Çiftçi (2017). In the study, Pearson Analysis was applied to examine the relationship between bullying behaviors, leadership characteristics and competitive styles of children. Children's bullying behaviors, leadership characteristics and competitive styles, as well as gender, age, duration of school attendance, number of siblings, etc. The Independent Group t-Test, one-way analysis of variance (ANOVA) and Kruskal Wallis-H Test were used to examine the significant differences between the variables.
As a result of the research, a positive relationship was found between all bullying roles (bully, victim, passive bully) and leadership. In addition, it was observed that there was a negative relationship between the bullying role and all competitive styles, a positive relationship between the victim role and all competitive styles, and a positive relationship between the victim role and other-oriented competition and task-oriented competition. In the study, a positive and significant relationship was found between children's leadership characteristics and all competitive styles.