İzmir (Kınık), Manisa (Soma ve Kırkağaç) bölgelerinde bulunan anıt ve yaşlı ağaçlar üzerinde yaşayan saproksilik kınkanatlı (Coleoptera) böcekler üzerinde araştırmalar
Researches on saproxylic Coleopteran insects living on monumental and old trees in Izmir (Kınık), Manisa (Soma and Kırkağaç) regions
Yazar: KERİM BURAK BEYGE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAKİN VURAL VARLI ; DR. NİCKLAS JANSSON
Balıkesir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Coleoptera = Coleoptera ; Ekoloji = Ecology ; Manisa = Manisa ; Türkiye = Türkiye ; İzmir = Izmir

Özet:
İnsanoğlunun ekosistemler üzerinde yaptığı tahripler, küresel boyutta biyoçeşitlilikte dramatik kayıplara yol açmıştır. Anıt ve yaşlı ağaçlar mükemmel bir ekolojik, ekonomik ve sosyal değere sahip olmalarının yanında karbon depolama ve besin döngülerinde temel ekolojik roller oynarlar. Bu çalışma ile Kınık, Soma ve Kırkağaç'da bulunan bazı anıt ve yaşlı ağaçlarda yaşayan saproksilik böceklerin tespit edilmesi, anıt ağaçların bu böcekler için önemi, saproksilik böcekleri tür çeşitliliğinin ortaya konması ve IUCN listelerine ek bilgiler sunulması amaçlamaktadır. 2023 Nisan-Ekim aylarında Kınık, Soma ve Kırkağaç'ta bulunan 6 farklı türde (Platanus oriantalis, Murus alba, Morus nigra, Quercus cerris, Quercus trojana ve Quercus itharubensis) 24 anıt ve yaşlı ile çukur ve pencere tuzak metodu kullanılarak ortaya konulan saha çalışmaları neticesinde 20 familyaya ait 58 cinse ait toplam 67 saproksilik kınkanatlı böcek türü tespit edilmiştir. Bu türler içersinden Cardiophorus syricoides Platia ve Cate (Elateridae), Megatoma undata (Linnaeus) (Dermesitiade), Attagenus pictus Ballion (Dermestidae), Nacerdes carniolica (Gistel) (Melyridae) ve Mycetochara brenskei Seidlitz (Tenebrionidae)  türleri Türkiye kınkanatlı faunası için ilk defa kaydedilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda 19 familyaya ait 63 saproksilik kınkanatlı böcek türü Manisa ve İzmir için ilk kayıt durumdadır. Akdeniz havzası ve Avrupa IUCN Kırmızı Listede içerisinde 23 tür yer almaktadır. Bu türlerden Adelocera pygmaeus (Elateridae) tehlikede (EN) ve Mycetochara quadrimaculata (Tenebrionidae), Pentaphyllus chrysomeloides (Tenebriodnidae), Alocerus moesiacus (Cerambycidae) ve Cerambyx cerdo (Cerambycidae) tehdite yakın (NT) kategorisnde yer almaktadır. Yapılan arazi çalışmalarından 37 farklı tür ile en fazla tür Platanus oriantalis' te yakalanmıştır.

Abstract:
The destruction caused by human beings on ecosystems has led to dramatic losses in biodiversity on a global scale. Monument and old trees have excellent ecological, economic and social value, and play essential ecological roles in carbon storage and nutrient cycles. This study aims to identify saproxylic insects living in some monumental and old trees in Kınık, Soma and Kırkağaç, to emphasize the importance of monumental trees for these insects, to reveal the species diversity of saproxylic insects and to provide additional information to the IUCN lists. The field was established using the pit and window trap method with 24 monuments and old trees of 6 different species (Platanus orientalis, Murus alba, Morus nigra, Quercus cerris, Quercus trojana and Quercus itharubensis) in Kınık, Soma and Kırkağaç between April and October 2023. As a result of the studies, a total of 67 saproxylic beetle species belonging to 58 genera belonging to 20 families were identified. Among these species, Cardiophorus syricoides Platia and Cate (Elateridae), Megatoma undata (Linnaeus) (Dermesitiade), Attagenus pictus Ballion (Dermestidae), Nacerdes carniolica (Gistel) (Melyridae) and Mycetochara brenskei Seidlitz (Tenebrionidae) species are included in the Turkish beetle fauna has been recorded for the first time. As a result of the study, 63 saproxylic beetle species belonging to 19 families are first recorded for Manisa and Izmir. There are 23 species in the Mediterranean basin and Europe IUCN Red List. Among these species, Adelocera pygmaeus (Elateridae) is in the endangered (EN) category and Mycetochara quadrimaculata (Tenebrionidae), Pentaphyllus chrysomeloides (Tenebriodnidae), Alocerus moesiacus (Cerambycidae) and Cerambyx cerdo (Cerambycidae) are in the near-threatened (NT) category. From the field studies, the highest number of species were caught in Platanus orientalis, with 37 different species.