Suriyeli çocuk ve ergenler arasında travma sonrası stres bozukluğu belirtilerinin yaygınlığı
Prevalence of post-traumic stress disorder symptoms among Syrian children and adolescents
Yazar: YEŞİM TUĞUL
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM BALCIOĞLU
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Göçler = Migrations ; Mülteciler = Refugees ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic ; Suriyeliler = Syrians ; Uluslararası göç = International migration ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales ; İstanbul-Fatih = İstanbul-Fatih ; İç savaş = Civil war

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ülkelerinde sürmekte olan savaş nedeniyle göç etmek zorunda kalan Suriyeli mülteci çocuk ve ergenlerdeki travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) belirtilerini saptamak ve psikososyal yardım önlemleri sunmaktır.
Araştırma örneklemi İstanbul İli Fatih İlçesi sınırları içinden kolayda örneklem yolu ile seçilen 200 Suriyeli mülteci çocuk ve ergenden oluşmaktadır. 
Çalışmaya katılan çocuklara Çocuk ve Gençler İçin Travma Sonrası Stres Tepki Ölçeği (ÇTSS-TÖ), Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu (ÇDŞG-ŞY) kullanarak veriler elde edilmiştir. ÇDŞG-ŞY ölçeğine göre 100 çocuk ve ergenin katılımıyla yapılan çalışmada 127'si DSM-5 kriterleri ne göre Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) tanısı alırken, 73'ü tanı almamıştır. ÇTSS-TÖ ölçeğinde elde edilen verilere göre ise katılımcıların 5'i (% 2.5) çok ağır, 78'i (% 39.0) ağır ve 34'ü (% 17.0) orta düzeyde TSSB belirtisi gösterirken 40'ının (% 20.0) ise hafif düzeyde belirti gösterdiği saptanmıştır. Ölçekte elde edilen toplam puan üzerinden belirtilerin dağılımına ve şiddetine bakıldığında yeniden yaşantılama ve olayı hatırlatıcı uyaranlardan kaçınma en sık görülen belirti grubu olarak görülmektedir. 
Savaşlar sonrasında çocukların ruh sağlıkları üzerinde büyük enkazlar açılır ve travmanın etkileri kronikleşerek yıllar boyunca sürebilmektedir. Çalışmamız savaş sonrasında oluşabilecek travma tepkilerini belirlemek ve yardım önlemleri alabilmek açısından önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: Savaş, Mülteci, Çocuk, Ergen, Travma, TSSB

Abstract:
The aim of this study is to determine the symptoms of post-traumatic stress disorder (PTSD) in Syrian refugee children and adolescents who had to migrate due to the ongoing war in their countries and to offer psycho-social assistance measures.
The research sample consists of 200 Syrian refugee children and adolescents, who were easily selected from within the borders of Fatih District of Istanbul Province. 
Data were obtained for the children participating in the study by using the Post-Traumatic Stress Response Scale for Children and Adolescents (CTSS-SS), the Interview Chart for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Now and Lifetime Version (CDSQ-PL). In the study conducted with the participation of 100 children and adolescents according to the CDSG-PL scale, 127 were diagnosed with Post Traumatic Stress Disorder (PTSD) according to the DSM-5 Criteria, while 73 were not diagnosed. According to the data obtained in the CTSS-TO scale, 5 (2.5%) of the participants showed very severe, 78 (39.0%) severe, 34 (17.0%) moderate PTSD symptoms, while 40 (20.0%) It was found that they had mild PTSD symptoms.
After the wars, great wrecks are opened on the mental health of children and the effects of trauma can become chronic and last for years. Our study is important in terms of determining the trauma reactions that may occur after the war and taking help measures.

Keywords: War, Refugee, Child, Adolescent, Trauma, PTSD