İlkokul yöneticilerinin çatışma yönetimi stratejilerinin uyguladıkları liderlik stilleri ile ilişkisi
Relationship between primary school administrators' conflict management strategies and their leadership styles
Yazar: KÜBRA DEMİRTAŞ
Danışman: PROF. DR. SADEGÜL AKBABA ALTUN
Başkent Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yönetim stratejileri = Management strategies ; Çatışma = Conflict ; Çatışma yönetimi = Conflict management ; Ölçekler = Scales ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı,  ilgili alan yazın incelendiğinde her iki değişkenin birlikte ele alındığı çalışmaların az olması durumuna istinaden çatışmanın nedenleri, çatışma yönetiminde mesleki kıdem, cinsiyet ve yaş değişkenlerinin etkililiği, çatışmanın nasıl yönetildiği, çatışmayı yönetmede kullanılan stratejilerin neler olduğu, liderlik stillerinin bu bağlamlarda çatışma yönetimine katkısının neler olduğu ve hangi liderlik stilinin hangi çatışma yönetimi stratejisi ile birlikte ya da ayrı kullanıldığını belirlemektir. Araştırma, Ankara ili Çankaya ilçesindeki Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bulunan devlet ilkokullarında görev yapmakta olan okul yöneticileri ve onlara uygulanan ölçeklerle sınırlıdır. Araştırmada okul yöneticilerinin çatışma yönetimi stratejilerinin uyguladıkları liderlik stili ile ilişkisini etkileyen durumların tespit edilebilmesi için nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veriler araştırmada kullanılan ölçekler ile elde edilmiştir. Araştırmanın örneklem sayısı Ankara ilinin Çankaya ilçesinde bulunan 68 devlet ilkokulunda görev yapmakta olan 128 okul yöneticisinden oluşmaktadır. Bu araştırmada verileri toplamak üzere Rahim'in Örgütsel Çatışma Ölçeği' nin günümüze ve dilimize uyarlanmış versiyonu olan Özgan (2006) ve Gümüşeli (2004) tarafından geliştirilen Çatışma Yönetimi Stratejileri Ölçeği ve Bass (1985) ve Avolio (1990) tarafından geliştiren, günümüze ve dilimize Akdoğan (2002) tarafından uyarlanan Çok Faktörlü Liderlik Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 25.0 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Ankara ilinin Çankaya ilçesindeki devlet ilkokullarında yöneticilik yapan okul yöneticilerinden elde edilen bulgular kapsamında geleneksel yönetim ve liderlik biçimlerinin benimsendiği, inisiyatif ve risk almaktan kaçınıldığı söylenebilmekte ve bu çıkarım özellikle de serbest bırakıcı liderlik stili ile problem çözme odaklı bütünleştirici çatışma çözme stratejisi arasında elde edilen ilişkiden de görülebilmektedir. Geleneksel yöneticilik özelliklerini baskın ve anlamlı bir şekilde gösteren araştırma katılımcıları sorunların çözümünde öncelikle kaçınma davranışı sergilemekte, sonra uzlaştırma ve bütünleştirme davranışları sergilemekte ve en son ise uyma davranışı sergilemektedir. 


Anahtar Kelimeler: Çatışma, çatışma yönetimi, liderlik, liderlik stilleri.

Abstract:
When the relevant literature is examined, it is seen that there are few studies that deal with conflict management strategies and leadership styles. The purpose of this research is to determine the causes of conflict, to determine the effects of professional seniority, age and gender variables in conflict management, to determine how conflict is managed, to determine the strategies used in conflict management, to determine the relationship between leadership styles. It is also aimed to determine which leadership style is used together or separately with which management strategy. The research is limited to the school administrators working in the public primary schools affiliated to the Directorate of National Education in the Çankaya district of Ankara and the scales applied to them. In the research, quantitative research method was used to determine the situations affecting the relationship between the conflict management strategies of school administrators and the style of leadership they apply.  The data were obtained by the survey method. The design of the research is the relational descriptive model. The sample number consists of 128 school administrators working in 68 public primary schools in Çankaya district of Ankara. Two scales were used to collect data in this research. The first scale is the Conflict Management Strategies scale developed by Özgan (2006) and Gümüşeli (2004), which is the adapted version of Rahim's Organizational Conflict Scale to our language. Second scale is the Multi-Factor Leadership Scale, which was developed by Bass (1985) and Avolio (1990) and adapted to language by Akdoğan (2002). The data were analyzed using the SPSS 25.0 program. Within the scope of the findings obtained from school administrators working in public primary schools in the Çankaya district of Ankara province, it is seen that the administrators adopt traditional management and leadership styles. In addition, it can be seen that managers avoid taking initiative and risk. This inference can be seen especially from the relationship between the laissez -faire leadership style and the problem-solving-oriented integrative conflict resolution strategy. Research participants, who show traditional managerial characteristics in a dominant and meaningful way, first exhibit avoidance behavior in solving problems, then show conciliation and integration behaviors, and finally conformity behavior.


Keywords: Conflict, conflict management, leadership,  leadership styles.