Viburnum opulus ve Viburnum lantana'nın farklı kısımlarının antidiyabetik ve antioksidan etkilerinin araştırılması
Investigation of antidiabetic and antioxidant effects on different parts of Viburnum opulus and Viburnum lantana
Yazar: ZAHRA EFFATPARVAR
Danışman: PROF. DR. ZÜHAL GÜVENALP
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Viburnum opulus ve Viburnum lantana'nın Farklı Kısımlarının Antidiyabetik ve Antioksidan Etkilerinin İncelenmesi 
Amaç: Viburnum opulus ve Viburnum lantana bitkilerinin toprak üstü kısımlarından elde edilen metanolik ekstrelerin in vitro yöntemlerle antidiyabetik ve antioksidan etkilerinin belirlenmesi ve içeriklerinin LC-MS/MS cihazı ile tayin edilmesidir. 
Materyal ve Metot:  Viburnum opulus ve Viburnum lantana ekstrelerinin  in vitro antidiyabetik etkilerinin test edilmesi amacıyla  α-amilaz ve α-glukozidaz enzim inhibitör etki deneyleri; antioksidan kapasitelerinin test edilmesi amacıyla ABTS ve DPPH radikal süpürücü kapasite tayin deneyleri yapılmıştır.
Bulgular: Viburnum opulus ve Viburnum lantana türlerinin yaprak, dal ve meyvelerinden hazırlanan metanolik ekstrelerin α-glukozidaz enzim inhibisyon deneyinde pozitif kontrol akarboz ile karşılaştırıldığında en yüksek aktiviteyi V. lantana yaprak ekstresi göstermiştir. α-Amilaz inhibisyon deneyinde ise akarboz ile karşılaştırıldığında hiçbir ekstre etki göstermemiştir. Antioksidan etki deneylerinde ise α-tokoferol ve troloks ile karşılaştırıldığında en yüksek etki yine V.lantana yapraklarına aittir. Özellikle ABTS radikali süpürücü kapasite deneyinde V.lantana yaprak ekstresi 50 μg/mL konsantrasyonunda α-tokoferol ve trolokstan daha yüksek  % inhibisyon göstermiştir.
Sonuç: Viburnum opulus ve Viburnum lantana'nın antidiyabetik ve antioksidan aktiviteleri bilimsel olarak değerlendirilmiştir. Bu bitkilerin toprak üstü kısımlarından elde edilen metanolik ekstrelerin antidiyabetik ve antioksidan aktivite sergilediği gösterilmiştir. 
   Anahtar Kelimeler: antidiyabetik aktivite, antioksidan kapasite, LC-MS/MS    Viburnum lantana L, Viburnum opulus L

Abstract:
ABSTRACT
Investigation of Antidiabetic and Antioxidant Effects of  Different Parts of Viburnum opulus and Viburnum lantana
Aim: The objective involves the assessment of the in vitro antidiabetic and antioxidant effects of methanolic extracts obtained from the aerial parts of Viburnum opulus and Viburnum lantana plants, coupled with the determination of the extracts constituents through employment of LC-MS/MS instrumentation.
Material and method: For the purpose of evaluating the in vitro antidiabetic effects of Viburnum opulus and Viburnum lantana extracts, experiments were conducted to assess their inhibitory effects on α-amylase and α-glucosidase enzyme activities. Additionally, in order to examine their antioxidant capacities, ABTS and DPPH radical scavenging assays were performed 
Results: In the α-glucosidase enzyme inhibition assay, the methanolic extracts obtained from the leaves, fine branches, and fruits of Viburnum opulus and Viburnum lantana species exhibited the highest activity when compared to the positive control acarbose, with V. lantana leaf extract demonstrating the most pronounced effect. However, in the α-amylase inhibition assay, none of the extracts displayed significant activity when compared to acarbose. Moving to antioxidant assays, the highest efficacy was consistently observed in V. lantana leaves, surpassing the effects of α-tocopherol and trolox. Particularly noteworthy, in the ABTS radical scavenging capacity assay, V. lantana leaf extracts (50 μg/mL % inhibition) exhibited higher inhibitory effects compared to both α-tocopherol and trolox at equivalent concentrations
Conclusion: The antidiabetic and antioxidant activities of Viburnum opulus and Viburnum lantana have been scientifically evaluated. It has been demonstrated that methanolic extracts obtained from the aerial parts of these plants exhibit antidiabetic and antioxidant activities. 
Key Words: antidiabetic activity, antioxidant capacity, LC-MS/MS, Viburnum lantana L, Viburnum opulus L