Etlik piliçlerde ışık şiddeti ve tünek kullanımının performans, karkas, refah durumu ve bazı davranış parametreleri üzerine etkileri
The effects of light intensity and perch using on performances, carcass, wellness and some behavior parameters in broilers
Yazar: ERDİ ZİYA OKUR
Danışman: DOÇ. DR. EVRİM DERELİ FİDAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Amaç: Bu araştırma, etlik piliçlerde ışık şiddeti ve tünek kullanımının performans, karkas, 
refah durumu ve bazı davranış parametreleri üzerine etkilerini incelemek amacı ile yapılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Kanatlı 
Araştırma ve Uygulama Biriminde 270 baş etlik civciv ile gerçekleşmiştir. Araştırmada ışık 
şiddeti (5, 20 ve 80 lüks) ve tünek kullanımı (tünek var-yok) faktörleri ile 3x2 deneme düzeni 
oluşturuldu. Araştırmada, performans bakımından canlı ağırlık, canlı ağırlık artışı, yem 
tüketimi, yemden yararlanma oranı, yaşama gücü, karkas özellikleri bakımından  kesim ve 
karkas ağırlıkları incelendi. Refah ölçütleri olarak ayak tabanı ve diz eklemi yangısı, yürüme 
skoru, tüy skorlamaları, göz ölçümleri, davranış parametreleri olarak hareketsiz kalma süresi, 
doğal davranış özellikleri incelendi. 
Bulgular: Araştırmada, 6. haftada performans özellikleri bakımından ışık şiddeti ve tünek 
grupları arasındaki farklar önemsiz bulunmuştur.  Işık şiddeti ve tünek kullanımı gruplarında 
ayak tabanı yangısına rastlanmamıştır.  Diz eklemi yangısında, 80 lüks ışık şiddeti 
uygulananların 34 başının skor "0", 8 başının skor 1 olduğu belirlenmiştir (P<0,01). Tüneğin 
yürüyüş skoru, göğüs ve sırt tüy kirlilik durumu üzerine etkisi istatistiksel olarak önemsiz 
bulunmuştur (P<0,05). Göz ağırlığı 5, 20 ve 80 lükste sırasıyla 2,107, 2,090 ve 2,019 g olarak 
saptanmıştır. Altıncı haftada, tünek varlığının yürüme ve ayakta durma davranışlarını 
istatistiksel açıdan önemli oranda azalttığı gözlenmiştir (P<0,001).
Sonuç: Etlik piliçlerde ışık şiddeti ve tüneğin performans üzerine önemli bir etkisinin olmadığı, 
diz eklemi yangısını 5 ve 20 lüks ışık şiddetinin olumlu yönde etkilediği görülmüştür.  
Ekonomik önemi olan özellikler açısından 5, 20 ve 80 lüks ışık şiddeti ve tünek var-yok 
uygulamalarının piliç yetiştiriciliğinde kullanılabileceği söylenebilir.

Abstract:
Purpose: This research was carried out to analyze the effects of light intensity and perch use 
on performance, carcass, welfare status, and some behavioral parameters in broilers. 
Materials and Methods:  The research was performed with 270 broilers in Aydın Adnan 
Menderes University, Faculty of Veterinary Medicine, Poultry Research and Application Unit. 
In the study, a 3x2 testing layout was created with the factors of light intensity (5, 20 and 80 
lux) and perch use (perch availability or unavailability).  In terms of performance live weight, 
live weight gain, feed consumption, rate of feed conversion, stamina, in terms of the carcass 
characteristics, slaughtering, carcass weights were examined in this study. As welfare criterias, 
inflammation of the sole and knee joint, gait score, feather scores, eye measurements; as 
behavioral parameters, the duration of inactivity and natural behavioral characteristics were 
examined. 
Results:.  In the study, the differences between light intensity and perch groups were 
insignificant in terms of performance characteristics at the 6th week. No inflammation of the 
soles was found in the light intensity and perch use groups. In inflammation of the knee joint, 
It was determined that 34 of those who were applied 80 lux light intensity had a score of "0" 
and 8 had a score of "1" (P<0.01).
The effect of perch on gait score, chest, and feather dirtiness status on the back was found to be 
statistically insignificant. Eye weight was detected as 2.107, 2.090 and 2.019 g. at 5, 20 and 80 
lux respectively (P<0.05). At the sixth week, it was observed that the presence of the perch 
significantly reduced the walking and standing behaviors statistically (P<0.001). 
Conclusion:  It was observed that light intensity and perch had no significant effect on 
performance, only 5 and 20 lux light intensity positively affected knee joint inflammation in broilers. In terms of features with economic importance; it can be mean that 5, 20 and 80 lux 
light intensity and perch availability technichs can be used in broiler breeding.