Biyolojik sıvılarda bazı eser elementlerin tayini ve metot geliştirme
Determination of some trace elements in biological fluids and method development
Yazar: MURAT TUNÇ
Danışman: PROF. DR. GÖKSEL AKÇİN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Eser elementler, insan ve hayvan dokularında kilogram başına miligram veya daha az bulunanelementlerdir. Duyarlı, özgün ve doğru analitik teknolojilerin, kabul edilebilir maliyettegelişimi eser elementlerin analizini araştırma laboratuarlarından klinik laboratuarların genişyelpazesi içerisine taşımıştır. Biyolojik numunelerin hazırlanması ve analizi için farklıprosedürlerin kullanıldığı çeşitli metotlar tanımlanmıştır.Bu çalışmada; tam kan, serum ve idrar gibi biyolojik sıvılarda çinko, bakır, kurşun, selenyum,alüminyum ve civa tayini atomik absorbsiyon spektrometrisi ile yapıldı. Serumda çinko vebakır alevli AAS ile tam kanda kurşun, serumda selenyum ve aluminyum, idrarda bakır grafitfırınlı AAS ile tam kanda civa soğuk buhar AAS ile çalışıldı.Biyolojik sıvıların toplanması ve saklanması eser elementlerin doğru bir şekilde analizindekritik basamaklardır. Şırıngalar, iğneler, toplama tüpleri ve kapakları hepsi birer potansiyelkontaminasyon kaynaklarıdır.Biyolojik numuneler genellikle proteinlere bağlı yüksek miktarda karbon içerirler. Busebepten dolayı külleme ve atomlaşma sıcaklıklarının optimizasyonunun önemi artmaktadır.Numune matriksinden gelen yüksek zemin sinyalleri zeeman zemin düzeltme sistemitarafından düzeltildi.Çalışılan metotların kesinlik ve doğruluk testleri sertifikalı referans malzeme ilegerçekleştirildi ve istatistiksel değerlendirmeler yapıldı.Anahtar kelimeler : Tam kan, serum, idrar, eser elementler, atomik absorbsiyonspektrometri, doğruluk, kesinlik.JÜR :1. Prof. Dr. Göksel AKÇ N (Danışman) Kabul Tarihi : 12.07.20062. Prof. Dr. Şeref GÜÇER Sayfa Sayısı : 883. Yard. Doç. Dr. Gülten ÇET N

Abstract:
Trace elements are elements that occur in human and animal tissues in miligram per kilogramor less. The development of sensitive, specific, and accurate analytical technology at anacceptable cost has moved determination of trace elements from research laboratories into awide range of clinical laboratories. Various methods have been described that use differentprocedures for biological sample preparation and analysis.In this study; determination of zinc, copper, lead, selenium, aluminium, and mercury in wholeblood, serum, and urine as biological fluids by atomic absorption spectrometry. We havestudied zinc and copper in serum by flame AAS, lead in whole blood, selenium andaluminium in serum, copper in urine by graphite furnace AAS, mercury in whole blood bycold vapor AAS.Biological fluids collection and storage are critical steps in accurate determination of traceelements. Syringes, needles, collecting tubes, and stoppers are all potential sources ofcontamination.Biological samples contain high amounts of carbon, mainly bound in proteins. Because of thisreason, the importance of the optimization for the pyrolysis and the atomization temperatureincreases. High intensity background signals, coming from the sample matrix were correctedby zeeman background correction system.The accuracy and precision test for studied methods were carried out on certified referencematerials and performed statistical estimations.Keywords : Whole blood, serum, urine, trace elements, atomic absorption spectrometry,accuracy, precision.JURY :1. Prof. Dr. Göksel AKÇ N (Supervisor) Date : 12.07.20062. Prof. Dr. Şeref GÜÇER Page : 883. Yard. Doç. Dr. Gülten ÇET N