Yaşam boyu öğrenme bağlamında şehirlerin öğrenen şehirlere dönüşmesi
Transformation of cities into learning cities in the context of lifelong learning
Yazar: YELKİN ÇOLAK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLDEN AKIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hayat Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yaşam boyu öğrenme bağlamında şehirlerin öğrenen şehirlere dönüşüm sürecini incelemektir. Bu kapsamda yaşam boyu öğrenme kavramının temelleri, kavramın sürdürülebilir kalkınma ve öğrenen şehirlerle ilişkisi, şehirlerin neden ve nasıl öğrenen şehirlere dönüştüğü, ulusal ve uluslararası öğrenen şehirlerde yürütülen faaliyetler, uluslararası belgelerin açıklamaları ile yerel uygulamalar arasındaki farklar incelenmiştir.
Sanayi devrimleri sonucunda istihdam alanlarının kırsaldan şehirlere doğru kaymasıyla birlikte ortaya çıkan ani ve hızlı nüfus artışı, şehirlerde plansız yapılanma, altyapı ve doğal kaynak yetersizliği gibi insan faktörlü çevresel sorunlara neden olurken, bireyler için de ekonomik sınıf farklılıkların derinleştiği, barınma, eğitim, sağlık gibi temel ihtiyaçlara ulaşımın zorlaştığı düşük yaşam standartlarına neden olmuştur. Yine sanayi devrimlerinin bir sonucu olarak atmosferde karbondioksit ve metan gazı konsantrasyonundaki dalgalanmaların son 150 yılda küresel sıcaklıklarda
artışa neden olması günümüzde sürdürülebilir enerji sorununa ilişkin çalışmaların artmasına sebebiyet vermiştir. Çağımızın en önemli sorunlarından biri sayılmaya başlanan iklim değişikliği, süründürülebilir enerji kaynaklarındaki azalma ve bireyler arasındaki eşitsizlik ile mücadele uluslararası kurumlar için öncelik haline gelmeye başlamıştır. Bu bağlamda UNESCO, Birleşmiş Milletler üye devletlerince 2015 yılında hazırlanan ve 2016 yılının ocak ayında kabul edilen "2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri" temelinde ve yaşam boyu öğrenme politikaları kapsamında öğrenen şehirler projesini geliştirerek, üye devletleri dünya nüfusunun yarısından fazlasının yaşadığı şehirlerin öğrenme alanlarına dönüştürmeye, eğitim yoluyla hem dünyanın hem de bireylerin ihtiyaçlarının adilce karşılandığı yaşam alanları yaratmaya davet etmiştir. Yaşam boyu öğrenmenin sürdürülebilir bir gelecek için günümüzdeki değerini anlamak açısından önemini ortaya koyan bu proje, küresel sorunların çözümü olarak yerel düzeyde faaliyete geçmeyi, çok paydaşlı, iş birlikçi çalışmaları yerel birimlerde başlatmayı hedeflemiştir. Bu çalışmada yaşam boyu öğrenme ve sürdürülebilir kalkınma
hedefleri çerçevesinde şehirlerin öğrenen şehirlere dönüşümü araştırılmıştır. Bu bağlamda yaşam boyu öğrenme kavramının temelleri ve ilkeleri, sürdürülebilir kalkınmanın kapsamı, yaşam boyu öğrenme ile şehirlerin ilişkisi, öğrenen şehir
projesinin süreci ve muhatapları ile projeye dahil olan şehirler konularına yer verilmiştir.
Bu araştırma, tarama modelinde betimsel bir araştırmadır ve çalışmada araştırmanın problemi ve araştırmanın amacıyla ilişkili soruların cevaplanmasına yönelik belgesel tarama ve içerik çözümlemesi teknikleri kullanılmıştır. Bu araştırma ile yaşam boyu öğrenme ve öğrenen şehirler kavramı arasındaki ilişki analiz edilmeye çalışılmış ve öğrenen şehirler projesine ilişkin uluslararası resmî belgelerde beyan edilen hedefler ile öğrenen şehirlerde yürütülen çalışmalar arasındaki ortak noktalar ve farklılıklar tespit edilmeye çalışılmıştır.
Araştırmanın sonucunda, öğrenen şehir ünvanı almış şehirlerdeki eğitim faaliyetlerinin sürdürülebilir kalkınma ile ilişkisinin zayıf olduğu, yaşam boyu öğrenme politikalarının nitelikli iş gücü sağlamaya indirgenerek, sürdürülebilir kalkınmanın sadece ekonomik boyutunun göz önünde bulundurulduğu, öğrenen şehir projesinin bireylerin ve dünyanın ihtiyaçlarını karşılamak yerine, küresel ekonominin baş rol oyuncularına hizmet ettiği saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to examine the transformation process of cities into
learning cities in the context of lifelong learning. In this context, the basics of the
concept of lifelong learning, its relationship with sustainable development and learning
cities, why and how cities are transformed into learning cities, the activities carried out
in national and international learning cities, the differences between the declarations of
international documents and local practices are examined.
As a result of the industrial revolutions, the sudden and rapid population growth,
which emerged with the shift of employment areas from the countryside to the cities,
caused environmental problems with human factors such as unplanned structuring in
cities, lack of infrastructure and natural resources, while economic class differences
deepened for individuals. It has led to low living standards where access to fundamental
necessities such as housing, education, health, etc. has become difficult. Again, because
of industrial revolutions, fluctuations in the concentration of carbon dioxide and
methane gas in the atmosphere have caused an increase in global temperatures in the
last 150 years, which has led to an increase in studies on the problem of sustainable
energy. Combating climate change, which is one of the most important problems of our
age, the decrease in sustainable energy resources and inequality between individuals has
become a priority for international institutions. In this context, UNESCO has started a
learning cities project, inviting members of the United Nations to turn cities where more
than half of the world population lives into learning zones and learning cities, and to
create living areas where both communities and individuals' needs are met in a fair way
using "2030 Sustainable Development Goals" which was prepared by United Nations
member countries in 2015 and accepted in January of 2016 as a baseline. This project
which puts forth the importance of lifelong learning for a sustainable future, aims to act
on a local level as a solution to global problems and aims to initiate multi-stakeholder,
collaborative work in local units. In this study, the transformation of cities into learning
cities was investigated within the framework of lifelong learning and sustainable
development. In this context, the principles and foundations of the concept of lifelong
learning, the scope of sustainable development, the relationship between lifelong
learning and cities, the process and interlocutors of the learning city project, and the
cities involved in the project are included.
This research is descriptive research using descriptive survey model. Document
screening and content analysis techniques were used to answer questions regarding the
research problem. With this research, the relationship between concepts of lifelong
learning and learning cities was analyzed and the common points and differences
between the objectives declared in international official documents related to the
learning cities project and the studies carried out in learning cities have been tried to be
determined.
As a result of the research, it has been concluded that the educational activities
in the cities that have the title of learning city have a weak relationship with sustainable
development, that lifelong learning policies are reduced to providing qualified
workforce, that only the economic dimension of sustainable development is considered,
that the learning city project serves the leading actors of the global economy instead of
meeting the needs of individuals and the world.