Afet dönemlerinde empati ve sosyal farkındalık kazanımında model almanın rolü: Twitter üzerinden yardımlaşma davranışına yönelik bir inceleme
The role of modeling in acquiring empathy and social awareness during disaster periods: An investigation towards helping behavior via Twitter
Yazar: ŞEYMA ERTEK
Danışman: PROF. DR. YILDIZ DİLEK ERTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kişilerarası İletişim Anabilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu çalışmada, kişilerarası ilişkilerde empati ve sosyal farkındalık
kazanımında model almanın rolü ve önemi incelenmiş, sosyal medya üzerinden
kişilerin yardımlaşma davranışında bulunurken birbirlerinden etkilenip
etkilenmedikleri sorgusundan yola çıkılmıştır. 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen
depremde Oğuzhan Uğur tarafından paylaşılan tweetlerin söylem analizi yöntemiyle
çözümlemesi yapılmış ve insanların sosyal mecralar üzerinden birbirlerini ne
düzeyde etkiledikleri yorumlanmıştır. Sözel ifadelerdeki çok yönlülük, retoriğin
odaklanmayı arttırması ve söylemdeki içkin yönlendirmenin kullanıcılar üzerindeki
etkileri söylem analizinin kavramsal çerçevesiyle irdelenmiştir. Dayanışma
tweetlerinin birçoğunda insanların birbirlerinin yardımına duyduğu ihtiyaç
vurgulanmış kolektif hareket bilinci geliştirilmiştir. Bu yönüyle söylem, salt, tek
yönlü bir yönlendirmeden ziyade yukarıdan başlayarak aşağı doğru bir tetikleme
mekanizması olarak işlev görmüştür. Söz konusu kolektif rıza, söylemsel
yönlendirmeyi eylemsel pratiklerden ayrı düşünmeyen söylem analizinin çalışma
tekniğiyle görünür kılınmıştır.
Çalışmada etik rehberliğin önemi üzerinde durulmuş, empati kavramının
olağandışı bir durumda oynadığı rol tüm yönleriyle serimlenmiştir. Araştırma,
ötekine yönelik ortaya çıkan empatik duygunun olağandışı bir durumda ortaya
çıkardığı etkiyi göstermesi bakımından önem arz eder. Toplumsal
diğerkamlık/altruizm, genel işleyişin dışında bir durum yaşanması halinde
yoğunlaşmaktadır. Söz konusu yoğunlaşma, yaşanan durumun kişinin kendisini de
etkilemesi bağlamında korku temelli psikolojik bir okuma olarak algılansa da temel hatlarıyla bir ödün verme, özgecilik olması gerçeğini değiştirmemektedir. Bu
bağlamda çalışma, empatik sözel yönlendirmenin insanlar arasındaki sosyal
etkileşimleri ortak amaç çerçevesinde koşullandırması mantığını söylem analizinin
çalışma metoduyla açımlamaya özen göstermiştir.

Anahtar Kavramlar: Empati, Model Alma, Yardımlaşma, Söylem Analizi

Abstract:
In this study, the role and importance of modeling in gaining empathy and
social awareness in interpersonal relationships was examined, and it was based on
the question of whether people are influenced by each other while engaging in
helping behavior through social media. The tweets shared by Oğuzhan Uğur during
the earthquake that occurred on February 6, 2023, were analyzed using the discourse
analysis method and the extent to which people influenced each other through social
media was interpreted. Versatility in verbal expressions, increasing focus of rhetoric,
and the effects of inherent direction in discourse on users have been examined with
the conceptual framework of discourse analysis. In many of the solidarity tweets,
people's need for each other's help was emphasized and collective action awareness
was developed. In this respect, the discourse functioned as a triggering mechanism
starting from the top and downwards, rather than a pure, one-way direction. The
collective consent in question has been made visible through the working technique
of discourse analysis, which does not consider discursive guidance separately from
operational practices.
In the study, the importance of ethical guidance is emphasized, and the role of
the concept of empathy in an extraordinary situation is explained in all its aspects.
The research is important in that it shows the effect of the empathic feeling towards
the other in an extraordinary situation. Social altruism/altruism intensifies when a
situation outside the general functioning occurs. Although the concentration in
question is perceived as a fear-based psychological reading in the context of the
situation affecting the person himself, it does not change the fact that it is essentially a compromise and altruism. In this context, the study has taken care to explain the
logic of empathic verbal guidance conditioning social interactions between people
within the framework of a common goal, through the working method of discourse analysis.

Keywords: Empathy, Modeling, Help, Dıscourse Analysıs