Pulmoner hipertansiyon hastalarının sağ kalp değerlendirmesine pozitron emisyon tomografisinin yeri
Evaluation of the right heart in pulmonary hypertension by positron emission tomography
Yazar: ÇELİK SÜMER
Danışman: PROF. DR. NİGAR GÜLFER OKUMUŞ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Hipertansiyon-pulmoner = Hypertension-pulmonary ; Kalp = Heart ; Kateterizasyon = Catheterization ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Tromboembolizm = Thromboembolism

Özet:
Pulmoner hipertansiyon (PH), profileratif değişikliklikler ile seyreden pulmoner vasküler yeniden yapılanma ve hipoksi gibi multifaktöriyel nedenler ile hem sağ ventrikül hem de pulmoner arterlerde glikolizde artışa sebep olur. 2-deoksi-2- [(18) F] -floro-d-glikoz (FDG) pozitron emisyon tomografisi (PET) kullanılarak yapılan glikoz metabolizması ölçümü, pulmoner vasküler yeniden yapılanma ve sağ kalp değerlendirmesi için non-invaziv bir şekilde bilgi sağlayabilir.
  Çalışmamızda 11 IPAH ve 6 KTEPH hastası ile 30 kontrolün sağ ventrikül ve akciğerler alanlarındaki FDG-PET tutulumu karşılaştırıldı. Tüm katılımcılara sağ kalp kateterizasyonu, FDG-PET çekimi, ekokardiyografik inceleme, altı dakika yürüme testi (6MWT), NT-proBNP bakıldı. Takibe alınan hasta grubundan 11 hastaya tedavi altındaki 6. aylarının sonunda bu parametreler tekrarlandı. Kontrol grubu ile yeni tanı almış pulmoner hipertansiyon hastalarının verileri analiz edildiğinde PH hastalarının sağ ve sol akciğerlerindeki FDG tutulumu (p= 0,004 ve p= 0,006), sağ atriyumdaki FDG tutulumu (p= 0,000) ve sağ ventriküldeki FDG tutulumu (p=0,000) kontrol grubundaki hastalara göre anlamlı derecede yüksek iken sol ventrikül tutulumları arasında fark saptanmadı. Başlangıç fonksiyonel sınıfları IV olan 4 hasta diğer hastalar ile karşılaştırıldığında ise fonksiyonel sınıf IV olan hastaların sağ ventrikül (p= 0,012) ve sağ atriyum (p=0, 020) FDG tutulumları arasında anlamlı fark saptandı. Sağ kalan 11 olgunun tedavi başlangıcında ve 6. ayın sonunda çekilen PET/BT'lerinin FDG tutulumlarının karşılaştırılması yapıldığında her iki akciğer alanlarındaki FDG, sağ ventrikül FDG ve sağ atriyum FDG tutulumlarında azalma olmasına rağmen ortalamalar arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Tüm olguların FDG tutulumları regresyon analizine koyulduğunda tüm değişkenler içerisinde sağ ventrikül FDG tutulumu ile sağ kalp kateterizasyonunda ölçülen ortalama pulmoner arter basıncı arasında yüksek düzeyde (r= 0,7 p= 0.012) ve sağ atriyum FDG tutulumu ile sağ kalp kateterizasyonunda ölçülen sağ atriyal basınç arasında orta düzeyde (r= 0,5 p= 0.020) pozitif korelasyon saptanırken, PVR değeri ile anlamlı bir korelasyon saptanmadı.
  Sonuç olarak PET'teki sağ atriyal ve ventriküler artmış FDG tutulumu pulmoner hipertansiyon ile ilişkili bulunmuştur. Pulmoner hipertansiyon olgularında sağ kalpte FDG tutulum varlığının sağ kalbi değerlendirmede ve hastalık prognozunu belirlemede kullanılabileceği düşünüldü.
  Anahtar kelimeler: İdiyopatik pulmoner hipertansiyon, kronik tromboembolik hipertansiyon, pozitron emisyon tomografisi, sağ kalp kateterizasyonu

Abstract:
Pulmonary hypertension (PH) is associated with a metabolic shift towards glycolysis in both the right ventricle and lungs. This results in increased glucose uptake to compensate for the lower energy yield of glycolysis, which creates a potential for 2-[18F] fluoro-2-deoxy-D-glucose (FDG) positron emission tomography (PET) to be a useful tool in the non-invasive evaluation of PH patient's right heart and pulmonary vasculary remoduling.
  We investigated the utility of PET for PH by comparing FDG-PET uptake in the right ventricle and lungs in 17 participants with Group I (IPAH) and CTEPH patients and 30 healthy controls All participants underwent gated FDG-PET scanning in the fasting state, right heart catheterization, ECHO, six-minute walk test (6MWT), and blood draw for NT-proBNP. 11 patients repeated FDG-PET after 6-month treatment. Right and left lung FDG (p= 0,004 and p= 0,006), right atrium FDG (p= 0,000) and right ventricle FDG (p= 0,000) were significantly increased compared with controls; while the FDG in left ventricle showed no difference. The patiens with functional class IV at the beginning has a significant increase in their right atrial (p = 0, 012) and right ventricular FDG compared with the other patients right atrial and ventricular FDG (p= 0,020). In a total of 11 patients who performed PET scans before and after 6 months of treatment, there is no significant difference between before and after FDG of right atrium, right ventricle and lungs, although the values are decreased. Right atrial FDG strongly correlated with right atrial pressure (r=0,5 p= 0,020) and right ventricular FDG (r=0,7 p=0,012) correlated with mean pulmonary arterial pressure.
  In conclusion; increased right atrial and ventricular FDG indicates increased pulmonary arterial pressure. That might be useful for right ventricul evaluation and also useful for detection of PHT and patients prognosis.

  Key words: İdiopathic pulmonary hypertension, chronic thromboembolic hypertension, positron emission tomography, right heart catheterization