Türkiye'de tehlikeli madde lojistik sektörü analizi ve gereksinimlerinin tespiti; sektör temsilcilerinin uluslararası anlaşmalara uyum sürecini değerlendirmelerine yönelik araştırma
Analysis of dangerous goods transportation sector in Turkey anddetermination of needs; research on sector representatives to evaluate the international regulations harmonization process
Yazar: SEYİD MAHMUD ESAD DEMİRCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MAHMUT NEVFEL ELGÜN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ulaşım = Transportation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Lojistik hizmetler = Logistic services ; Tehlikeli maddeler = Hazardous substances ; Uluslararası anlaşmalar = International agreements ; Uluslararası demiryolu taşımacılığı = International railroad transportation ; Uluslararası deniz taşımacılığı = International maritime transport ; Uluslararası hava taşımacılığı = International air transportation ; Uluslararası karayolu taşımacılığı = Inernational road transportation ; Yük taşımacılığı = Freight transportation ; İntermodal taşımacılık = Intermodal transportation

Özet:
Geçmişten günümüze edinilen tecrübeler göstermiştir ki; tehlikeli
maddelerden ve bunların lojistiğinden kaynaklanan risklerin minimize edilmesi,
kontrol altına alınabilmesi, insan ve çevre için emniyet ve güvenliğin sağlanabilmesi
ancak belirli düzenlemeler ve direktifler çerçevesinde yapılması ile mümkün
olabilmektedir. Bu doğrultuda düzenlenen uluslararası anlaşma ve sözleşmelere
Türkiye'nin taraf olması ile birlikte tehlikeli madde lojistiğinde uluslararası uyum
süreci başlamıştır.
Bu çalışmada Türkiye'de tehlikeli madde lojistik sektörü analizi için taraf
olunan uluslararası anlaşmalara uyum sürecinin değerlendirilmesi sonucunda
gereksinimler tespit edilmiş ve bu gereksinimler 5'li likert ölçekte hazırlanan
önermeler ile sektör tarafları olan TMGD, eğiticiler ve TMFB sahibi işletmelere
anket ile sunulmuştur. Elde edilen verilere SPSS 18.0 paket programı ile analiz
edilerek katılım oranları değerlendirilmiş ve önermeler için yapılan faktör analizi
sonucunda dört faktör oluşmuştur. Bu faktörler, değişken grupları olarak ele alınan;
TMGD, eğiticiler ve TMFB sahibi işletmeler; tehlikeli maddeler üzerine eğitim
alanlar ve almayanlar; yurtiçi ve uluslararası işletmeler; danışmanlık hizmeti alan ve
almayan işletmeler; sektördeki hizmet süreleri; Türkiye bölgeleri arasında T-test ve
Anova testi yardımıyla analiz edilmiştir. Analizler sonucunda değişken grupları
arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiş olup tespit edilen
gereksinimlere katılım oranları doğrultusunda sektör için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Experiences gained from the past day by day has shown that; it is possible to
minimize and control the risks arising from dangerous goods and their logistics, to
ensure safety and security for people and the environment, but only within the
framework of certain regulations and directives. Along with the fact that Turkey is a
party to international agreements and contracts organized in this direction,
international harmonization process has started in dangerous goods transportations.
In this study; As a result of the evaluation of the harmonization process of
dangerous goods transportation sector in Turkey, needs were determined and these
needs were presented in a survey to DGSAs, trainees and DGAC-owned enterprises
which are the sector sides with the propositions prepared on 5 point likert scale. The
obtained data were analyzed with SPSS 18.0 and participation rates were evaluated.
Four factors were formed as a result of the factor analysis for the propositions. These
factors are analysed between variable groups as defined; DGSA, trainers and DGACowned
enterprises; those who receive training on dangerous goods and those who do
not; domestic and international logistic enterprises; businesses that have or do not
receive DGSA services; service durations in the sector; the Turkish territories with
the help of T-test and ANOVA test. As a result of the analyzes, statistically significant
differences were determined between the variable groups and suggestions were made
for the sector in line with the participation rates to the determined needs.