İlaç sanayinde kullanılan bazı kimyasalların iş sağlığı ve iş güvenliği açısından risk değerlendirmesi
Risk assessment of some chemicals used in the pharmaceutical industry in terms of occupational health and safety
Yazar: HAKAN ELİTOK
Danışman: PROF. DR. AHMET KOÇAK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
18. yüzyılda sanayinin kurulumu ile birlikte üretim, insan hayatına girmiştir. Birçok alanda olduğu gibi sağlık alanında da sanayinin ve üretimin önemi büyüktür. Geçmişten günümüze sanayi demek üretim demek üretim demek iş gücü, verimlilik ve ihtiyaç demektir. Günümüzde üretim süreçlerindeki yenilikler hayatımıza girmekte, bu yenilikler beraberinde kolaylıklar getirdiği gibi, artan riskler ve tehlikeleri de beraberinde taşımaktadır. Üretim alanında her sektörde olduğu gibi ilaç sektöründe de fazlasıyla kimyasal hammaddeler kullanılmaya başlanmıştır. 18.yy da İş Sağlığı ve Güvenliği kurumunun kurulması ile iş kazalarında insan sağlığının ve iş güvenliğinin korunması amaçlanmıştır. Son yıllarda ülkemizde ve dünyada meydana gelen iş kazaları ile ölümler hatta çoklu ölümler görülmektedir. Yaşanan iş kazalarında ölümler olmasa bile meslek hastalıkları, uzuv kayıpları ve kalıcı hasarlar meydana gelmektedir. Çalışmamız Konya ilinde bulunan beşeri ilaç üretimi yapan bir ilaç üretim tesisinde gerçekleşmiştir. Amacımız bu fabrikada ve birçok fabrikada yaygın olarak kullanılan Monokloroasetik Asit, Dikloroasetik Asit ve Trikloroasetik Asit gibi yanıcı, yakıcı ve patlayıcı kimyasalların Hazop ve Fine-Kinney risk değerlendirmesi yaparak çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumak için alınması gereken tedbirler belirlenmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucu iş verenin alınacak önlemler ve yapılacak acil durum eylem planlarının önemini göstermiştir. Ayrıca, bu çalışmanın, ilaç sanayinde ve diğer sektörlerde kullanılan kimyasallar için yapılacak risk değerlendirmeleri için de bir referans niteliğinde olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
With the establishment of the industry in the 18th century, production entered human life. As in many fields, industry and production are of great importance in the field of health. From past to present, industry means production, and production means labor force, productivity and need. Day by day, innovations in the name of production come into our lives, and with these innovations, conveniences and more risks and even dangers also come into our lives. As in every sector of production, chemical raw materials have begun to be used in abundance in the pharmaceutical industry. With the establishment of the Occupational Health and Safety Institution in the 18th century, it was aimed to protect human health and occupational safety in case of work accidents. In recent years, there have been deaths and even multiple deaths due to work accidents in our country and around the world. Even if there are no deaths in work accidents, occupational diseases, limb loss and permanent damage occur. Our study was carried out in a pharmaceutical production facility that produces human medicines in Konya. Our aim has been to determine the precautions to be taken to protect the health and safety of employees by making Hazop and Fine-Kinney risk assessments of flammable, caustic and explosive chemicals such as Monochloro Acetic Acid, Dichloro Acetic Acid and Trichloro Acetic Acid, which are widely used in this factory and many other factories. As a result of the evaluations, the employer has shown the importance of the precautions to be taken and the emergency action plans to be made. We also think that this study will serve as an example for risk assessments to be made for other chemicals used in the pharmaceutical industry and chemicals used in other businesses.