Luscinia Megarhynchos (Bülbül) şarkılarının etnografik ornitomüzikoloji incelemesi
Etnographic ornithomusicology study of Luscinia Megarhynchos (Common Nightingale) songs
Yazar: MEHVEŞ AYDIN
Danışman: PROF. DR. SEYİT YÖRE
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Müzik = Music
Dizin: Etnomüzikoloji = Ethnomusicology ; Müzikoloji = Musicology ; Ornitoloji = Ornitology ; Spektral müzik = Spectral music

Özet:
Hayvan müziği, tarih boyunca insanlar için merak konusu olmuş ve 20. yüzyıl ortalarından itibaren de Zoomüzikoloji (Hayvan Müzikolojisi) alanında bilimsel olarak incelenmeye başlanmıştır. Sadece insana (Homo sapiens) özgü olduğu zannedilen müzik kültürünü ve estetik algıyı diğer hayvan türleri özelinde inceleyen araştırmacılar, doğadaki diğer müzikleri yeniden hatırlayıp kendi evrimsel köklerine yönelik derin bir kavrayış edinmeye ve antroposentrizm etkisinden çıkmaya başlamışlardır.
Yazılı kaynak incelemesi sonucunda, dünya genelinde müziği en çok araştırılan hayvanların, bülbülün de dahil olduğu öz ötücü kuşlar ("Songbirds" / Passeri alt takımı) olduğu tespit edilmiştir. Bu doğrultuda, öz ötücü kuş türlerinden geniş repertuvarı ve gece şarkılarıyla tanınan bülbül (Common nightingale / Luscinia megarhynchos) Türkiye'de de yaygın olması itibariyle araştırma için belirlenmiştir. Bu çalışma, özellikle Ornitoloji (Kuş Bilimi) ve Ornitomüzikoloji (Kuş Müzikolojisi) alanlarında Türkiye'de müziğin bir kuş türü özelinde incelendiği ilk araştırma olması bakımından gelecek çalışmalara da bir model oluşturacaktır.
Karma yöntemli bu çalışma kapsamında iki ay süren etnografik saha araştırması, Türkiye'deki üç coğrafi bölge, dört şehir ve on dört habitat ile sınırlıdır. Profesyonel ses ekipmanlarıyla kaydedilen bülbül kültürüne ait şarkılardan 30 tanesi, biyoakustik ses analiz programında sonogram üzerinden incelenmiştir. Bu doğrultuda, 30 bülbül şarkısının müziksel ses ve müziksel form analizleri yapılmış olup şarkılarda yer alan tüm müziksel ve kültürel anlamlar Ornitomüzikoloji bağlamında açığa çıkarılmıştır.

Abstract:
Animal music has been a subject of curiosity throughout the history and this have long been started to examine within the scope of Zoomusicology since the mid-20th century. With investigations of musical culture and aesthetic perception in non human animal species, which were assumed unique to Homo sapiens, researchers gained a deeper understanding of their evolutionary roots by recalling other musics in nature, thus moved forward from anthropocentrism.
As a result of literature examination, it has been determined that the most investigated animals around the world are songbirds (Passeri suborder), including common nightingale. In this regard, a songbird species namely common nightingale (Luscinia megarhynchos) which is known by his large repertoire and night songs, was selected for research due to its broad distribution in Turkey. This research, as the first music study for specific to a songbird species in Turkey within the framework of Ornithology and Ornithomusicology, will be a model for future studies.
This study has mixed methods and ethnographic field research lasting two months, is limited to three geographical regions, four cities and fourteen habitats in Turkey. Thirty songs from common nightingale culture, recorded with a professional sound equipment, were examined in a bioacoustics sound signal program, using sonogram analysis. Accordingly, musical sound and musical form analysis of thirty common nightingale songs were carried out, then all musical and cultural aspects of the songs were revealed in the context of Ornithomusicology.