Mekkî sûreler örneğinde Kur'an'ın konuları karşıtıyla anlatım üslûbu
Wording expressions of Qur'an's subjects with their opposites in the sample of Mekki surahs
Yazar: BİLGİ AYDIN
Danışman: PROF. DR. HASAN YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Karşıt anlamlı kelimeler = Opposite word ; Kevser suresi = Kevser sura ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Leyl suresi = Leyl sura ; Maun suresi = Maun sura ; Mekki sureler = Meccan suras ; Sure = Sura ; Zıtlık = Contrast ; Üslup = Stylistic ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'ân-ı Kerim, tüm insanlığa rehber olarak gönderilmiş mucize bir kitaptır. Muhatapların bildikleri bir dille indirilmesine rağmen Kur'ân, üslûbu ve edebi güzelliği sayesinde onları aciz bırakmıştır.
Kur'ân'ın doğru bir şekilde anlaşılması ve yaşamımıza aktarılabilmesi için onun her birinde ayrı bir edebi güzellik ve hikmet bulunan üslûbunu iyi bilmek gerekmektedir. Mekkî sûreler çoğunlukla tevhid, nübüvvet, ahiret gibi temel inanç esaslarıyla alakalı konuları içermektedir. Bu bağlamda mekkî sûrelerin eşsiz üslûbunun bir yansıması, zıt ifadelerden yararlanması ve karşıt konularla muhataplarına seslenmesidir.
Kur'ân, insanın psikolojik yapısının bütünlüğüne uygun bir dil kullanmakta ve buna mutabık bir üslûp seçmektedir. Bu tür hitaplarda insanın yapısında var olan karşıt duygu ve hareketlerden yola çıkılmakta ve bu açıdan insanda birlikte bulunan iyi-kötü, doğru-yanlış ve iman-küfür gibi meselelere temas edilmektedir. Bu çalışmada, mekkî sûrelerde zikredilen bazı karşıt konular, ayetler çerçevesinde yorumlanmaya çalışılmaktadır.
Bu çalışma, bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında, araştırmanın amacı, kapsamı ve metodu açıklanmakta ve içerik hakkında genel bilgiler verilmektedir. Birinci bölümde, mekkî sûrelerin özellikleri ve onlardaki anlatım üslûpları ayetler ışığında ortaya konulmaktadır. İkinci kısımda ise karşıtlık üslûbundan yola çıkılmakta, öncelikle mekkî sûrelerdeki bazı karşıt konulara dair yorumlar ele alınmaktadır. Akabinde ise Leyl, Mâûn ve Kevser sûreleri örnekliğinde karşıt konular açıklanmakta ve bu sûrelerin gayeleri ortaya konulmaktadır.

Abstract:
The Holy Qur'an is a miraculous book sent to all mankind as a guide. Although it was sent in a language known to the addresses, Qur'an leaves them incapable thanks to its style and literary beauty.
In order to Qur'an to be correctly understood and transferred to our lives, it is necessary to know its style, each with its own literary beauty and wisdom. Mekki sûrahs mostly include the issues related to the basic principles of faith such as Tawhid, Prophethood and  Afterdeath. In this sense, the refection of unique style of mekki sûrahs is benefitting from opposite expressions and address to adressee with opposite subjects.  
Qur'an uses an appropriate language and chooses agreed style to mankinds psychological structure. By starting from the opposing feelings and attitudes that exist in the structure of man, the issues such as good-evil, right-wrong, faith-denial which can be found in the man together are also covered in the Qur'an at the same time. For this reason, in study, we tried to interpret same opposing subjects which are mentioned in mekki surahs with the verses of the Qur'an.
This is study consist of an introduction and two parts. In the introduction part, aim of the study and method are explained and general information about the content is given. In the first part, the featwes and narrative styles of mekki surahs appear in the light of the verses. In the second part, by means of the opposing style that forms the main subject of the thesis, same opposing subjects in the mekki surahs and their comments are first discussed. And then, their purposes and effects along with the opposing subjects are revealed by means of the example of Leyl surah and Maun-Kevser surahs.