Kayseri kentsel alanda bir aile sağlığı merkezine kayıtlı 0-24 aylık bebeği olan annelerin emzirme tutumlarının ve obezite önyargı durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of breastfeeding attitudes and obesity prejudices of mothers with 0-24 months-old baby registered in a family health center in an urban area of Kayseri province
Yazar: GÜLSER UNCULAR
Danışman: DOÇ. DR. ARDA BORLU
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
KAYSERİ KENTSEL ALANDA BİR AİLE SAĞLIĞI MERKEZİNE KAYITLI 0-24 AYLIK BEBEĞİ OLAN ANNELERİN EMZİRME TUTUMLARININ VE OBEZİTE ÖNYARGI DURUMLARININ  DEĞERLENDİRİLMESİ

Gülser UNCULAR
Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Halk Sağlığı Anabilim Dalı
Yüksek Lisans Tezi, Haziran 2024
Danışman: Doç. Dr. Arda BORLU
ÖZET
Obesite önyargısına sahip olan anneler emzirme sürecinde kilo alabilecekleri endişesiyle bebeklerini emzirme konusunda olumsuz tutumlar sergiliyebilirler. Tam tersine emzirmenin annenin doğumdan önceki kilosuna dönmesini kolaylaştırdığına inanan anneler ise bebeklerini emzirme de olumlu tutumlar içerisinde olabilirler. Çalışmada 0-24 aylık bebeği olan annelerin, emzirmeyle ilgili düşünce, davranış ve tutumları ile obezite önyargı durumlarının tespit edilmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Kesitsel, tanımlayıcı tipteki bu çalışma 0-24 aylık bebeği olan 506 anne ile yüz yüze anket formu aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada annelerin emzirme tutumlarının ölçülmesi amacıyla Emzirme Tutumunu Değerlendirme Ölçeği (ETDÖ) ve obezite önyargılarının ölçülmesi amacıyla GAMS-27 Obezite Önyargı Ölçeği (OÖÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Ki kare, t testi, ANOVA testi, post hoc analizlerde Tukey testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve Spearman korelasyon analizi testi yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 24.0 (Statistical Package for Social Science) istatistik program ile değerlendirilmiştir. İstatistik testlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Annelerin ETDÖ ortalama puan 106,5 ± 12,6 olarak bulunmuştur. Annelerin emzirme tutumları ortalama düzeyde olarak belirlenmiştir. İlk altı ay yalnızca anne sütü verenlerin ETDÖ puanları altı aydan az veren annelere göre daha yüksek bulunmuştur. Sigara içmeyen annelerin ETDÖ'den alınan puanları içen annelerden yüksek bulunmuştur.  Gebelik öncesi ağırlık durumlarında kendilerini normal olarak değerlendiren annelerin ETDÖ puan ortalamalarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Annelerin %46,2'sinin önyargılı, %45,5'inin önyargıya eğilimli, %8,5'inin önyargısız olduğu belirlenmiştir.Annelerin OÖÖ puan ortalaması 83,37±10,91 olarak bulunmuştur. Şişman olmak kozmetik bir problemdir düşüncesine katılan annelerin OÖÖ puanları katılmayan annelere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Emzirme tutumu ile obezite önyargısı puanları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Obezite önyargısının annelerde emzirmeye başlama, devam etme ve emzirme tutumlarında belirleyici olduğunu bulamadık. Emzirme döneminde obezite önyargısının emzirme davranışı üzerindeki etkisini ve obezite önyargısının potansiyel düzenleyici biyopsikososyal bağıntılarını araştırmak için ülkemizin başka bölgelerinde gelecekteki araştırmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar sözcükler: Anne; Bebek; Emzirme Tutumu; Obezite; Obezite Önyargı

Abstract:
EVALUATION OF BREASTFEEDING ATTITUDES AND OBESITY PREJUDICES OF MOTHERS WITH 0-24 MONTHS-OLD BABY REGISTERED IN A FAMILY HEALTH CENTER IN AN URBAN AREA OF KAYSERI PROVINCE

Gülser UNCULAR
Erciyes University, Health Sciences Institude
Department of Public Health
Master's Thesis, June 2024
Advisor: Assoc. Prof. Dr. Arda BORLU
ABSTRACT
Mothers who harbor prejudices against obesity may hold negative views regarding breastfeeding due to concerns about potential weight gain during the lactation period. Conversely, mothers who perceive breastfeeding as facilitating postpartum weight loss may exhibit favorable attitudes toward breastfeeding their infants. This study aimed to discern and compare the sentiments, actions, and beliefs of mothers with infants aged 0-24 months concerning breastfeeding and their predispositions towards obesity. Employing a cross-sectional, descriptive design, a face-to-face survey was administered to 506 mothers of infants in this age range. Breastfeeding Attitude Evaluation Scale (BAES), gauged maternal attitudes towards breastfeeding, while the GAMS-27 Obesity Prejudice Scale (OPS) assessed obesity prejudices. Statistical analyses included chi-square, t-tests, ANOVA, Tukey test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, and Spearman correlation analysis, conducted using SPSS 24.0 software, with significance set at p<0.05. The mean BAES score among mothers was 106.5 ± 12.6, indicating average breastfeeding attitudes. Mothers exclusively breastfeeding for the initial six months demonstrated higher BAES scores compared to those breastfeeding for shorter durations. Non-smoking mothers and those perceiving themselves as normal weight pre-pregnancy also had higher BAES scores. Notably, 46.2% of mothers were prejudiced, 45.5% exhibited a propensity for prejudice, and 8.5% showed no prejudice. The average OPS score was 83.37±10.91, indicating moderate levels of obesity prejudice. Mothers endorsing the notion that obesity is a cosmetic concern exhibited higher OPS scores. No significant disparity was observed between breastfeeding attitude and obesity prejudice scores, indicating that obesity bias did not influence breastfeeding initiation, continuity, or attitudes among mothers. Future research should explore the impact of obesity bias during breastfeeding on maternal behavior in diverse regions and investigate potential moderating biopsychosocial factors associated with obesity bias.

Key Words: Mother; Baby; Breastfeeding Attitude; Obesity; Obesity prejudice