Orıganum L. cinsi amaracus ve anatolıcon seksiyonu türlerinin fitokimyasal analizleri ve biyolojik aktivite çalışmaları
Phytochemical analysis and biological activity studies on section amaracus and anatolicon of Origanum(L.) species
Yazar: MERVE ÖNCÜ
Danışman: PROF. DR. TURGUT KILIÇ ; DR. ZÜLEYHA ÖZER SAĞIR
Balıkesir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Origanum = Origanum ; Origanum hypericifolium = Origanum hypericifolium ; Origanum sipyleum = Origanum sipyleum

Özet:
Bu çalışmada Origanum L. cinsi Amaracus (Origanum boissieri Ietsw, O. saccatum P. H. Davis, O. solymicum P. H. Davis, O. ayliniae Dirmenci, Akçiçek & Yazıcı) ve Anatolicon seksiyonu türlerinin (O.sipyleum L., O.hypericifolium O. Schwarz& P. H. Davis) fitokimyasal analizleri yapılmış ve biyolojik aktiviteleri incelenmiştir. Öncelikle bitkilerden elde edilen uçucu yağların bileşenleri GC-MS ile analiz edilmiş, sırasıyla, 27, 27, 31, 16, 32 ve 24 farklı bileşen tespit edilmiştir. Ana bileşenler olarak; O.boissieri, O. ayliniae, O. hypericifolium türlerinde; karvakrol (%30.1, %53.7, %68.8), O. saccatum, O. solymicum türlerinde; p-simen (%37.9 ve %29.6),  O. sipyleum türünde ise;γ-terpinen (% 28.7) belirlenmiştir.
Bitkilerden hazırlanan koloroform, aseton ve metanol ekstrelerinin sekonder bileşenleri LC-MS/MS ile tanımlanmıştır. Ekstrelerde özellikle yüksek oranda rosmarinik asit ve penduletin tespit edildi. 
Aynı zamanda ekstrelerin antioksidan aktiviteleri, DPPH Serbest Radikal Giderim Aktivitesi, Lipid Peroksidasyonu İnhibisyonu (β-Karoten-Linoleik Asit Yöntemi) ve CUPRAC (Cu (II) İyonu İndirgeyici antioksidan kapasite) yöntemleri ile belirlenmiştir. Antikolinesteraz Aktivite Tayini Ellman Yöntemi kullanılarak Asetilkolinesteraz (AChE) ve Bütirilkolinesteraz (BChE) enzimlerine karşı yapılmıştır.
DPPH serbest radikal giderim aktivitesi çalışmaları sonunda Kloroform ekstreleri oldukça zayıf inhibisyon etkisi gösteririken aseton ekstrelerin de ise zayıftan-orta dereceye inhibisyon değerlerine sahip olduğu görülmüştür. Antioksidan aktivite deneyleri sonucunda bu türlerin antioksidan kapasitesi değerlendirildiğinde; özellikle halk arasında kullanılan O. ayliniae türünün antioksidan kapasitesinin oldukça iyi olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the genus Origanum L., Amaracus (Origanum boissieri Ietsw, O. saccatum PH Davis, O. Solymicum PH Davis, O. ayliniae Dirmenci, Akçiçek & Yazıcı) and Anatolicon section species (O. Sipyleum L., O. hypericifolium O.Schwarz & PH Davis) phytochemical analyzes and their biological activities were examined. First, components of essential oils obtained from plants were analyzed by GC-MS and 27, 27, 31, 16, 32 and 24 different components were detected. As main components; O. boissieri, O. ayliniae, O. hypericifolium species; carvacrol (30.1%, 53.7%, 68.8%), O. saccatum, O. solymicum species; p-cymene (37.9% and 29.6%), and O. sipyleum species; γ-terpinene (28.7%) has been identified.
The secondary components of the chloroform, acetone and methanol extracts prepared from the plants were identified by LC-MS / MS. Especially in the extracts, rosmarinic acid and penduletin were detected at high altitudes.
At the same time, antioxidant activities of extracts were determined by DPPH Free Radical Extraction Activation, Lipid Peroxidation Inhibition (β-Carotene-Linoleic Acid Method) and CUPRAC (Cu (II) Ion Reductive Antioxidant Capacity) methods. The anticholinesterase activity assay was performed against acetylcholinesterase (AChE) and butyrylcholinesterase (BChE) enzymes using the Ellman Method.
Studies of DPPH free radical scavenging activity have shown that chloroform extracts exhibit a very weak inhibition effect while acetone extracts have weak- to moderate inhibition values. When the antioxidant capacity of these species is evaluated as antioxidant activity tests, it has been determined that the antioxidant capacity of the species of O. ayliniae, which is used especially among the people, is quite good.