Farklı teanin formlarının farelerde uyku, rahatlama ve gabaerjik/ serotonerjik reseptörler üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effects of different theanine forms on sleep, relaxation and gabaergic/serotonergic receptors in mice
Yazar: HAVAKHANUM MAMEDOVA
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL KILIÇ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ BERRAK ÇAĞLAYAN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Fareler = Mice ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Kafein = Caffeine ; L-theanin = L-theanine ; Reseptörler = Receptors ; Reseptörler-GABA = Receptors-GABA ; Uyku = Sleep

Özet:
Uyku, hafızanın konsolidasyonu ve hatırlamada beyin fonksiyonlarının uygun şekilde çalışmasına yardımcı olmaktadır ve uyku bozuklukları günlük hayatı önemli ölçüde etkilemektedir. Uykunun önemi halk arasında çok iyi bilinmesine rağmen uyku rahatsızlıkları yaşayan birçok insan hipnotik ilaçları kullanmaktan kaçınmaktadır. Son yıllarda, işlenmemiş bitki içerikli doğal ilaçlar farmakolojiklere nispeten yan etkilerindeki hafiflik sebebi ile kabul gören yeni bir yaklaşımdır. Farmakolojik olarak bir amino asit çeşidi olan L-teaninin; sakinlik hissini arttırma, uyanıklığı azaltma ve stres önleyici olma gibi etkilere sahiptir. Ayrıca uyku süresini arttırmak için merkezi GABAerjik nörotransmisyonu düzenlediği belirlenmiştir. Bu çalışmada, uykusuzluk tedavisi için düşünülen L-teanin ve farklı formlarının etkisini beyin elektriksel dalgaları ve inhibitör nörotransmitterleri üzerinden gözlemlemek için kafeinle uyarılmış Balb/c fare modeli oluşturuldu. L-teanin ve farklı formlarının farelere intraperitonel olarak 0,78mg/kg'dan daha yüksek bir dozda verildiğinde kafeinin uyarıcı etkisini inhibe ettiği 120 dakika elektroensefalografi (EEG) kaydı ile gözlemlendi. Çalışmada EEG başlatıldıktan sonraki 15. dakikada kafein 30. dakikada teanin ve farklı formları verilerek kontrol grubu ile kıyaslama yapıldı. Moleküler mekanizmalardaki etkilerini araştırmak için GABAA -R2, GABAB -R1, GABAB -R2, 5-HT1A protein düzeylerine; hormonal mekanizmasındaki etkileri için ise dokulardaki seratonin, dopamin ve melatonin seviyeleri ölçüldü. Sonuç olarak, teanin formlarının kafeinin uyarıcı etkisini tersine çevirdiği frekans değerlerinde artışa ve genlik değerlerinde ise düşüşe neden olduğu EEG kaydı ile tespit edildi. İlgili protein seviyelerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış görüldü. Hormonal düzeyde ise kontrol grubu ile kıyaslandığında azalma belirlendi. Uygulanan teanin formlarının GABAerjik nörotransmisyonuna etki ederek kafeine özel bir inhibe edici etkisi olduğu ve genel alınımının rahatlama hissine ve beyin elektriksel aktivitesinde rahatlamaya neden olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Sleeping assists the brain to function properly regarding to the consolidation of memory and remembrance, and sleep disorders necessarily affect the daily life. Although the importance of the sleep is well-known colloquially, people who have sleep disorder do avoid consuming hypnotic medicines. Nowadays, natural medicines containing virgin herb in comparison to pharmaceuticals is new approach that is more accepted due to lightness in their side effects. Pharmacologically, L-theanine, a type of amino acid is known to have potential effects for increasing the calmness, decreasing wakefulness and preventing stress. Besides, it is identified to regulate the central GABAergic neurotransmission in order to increase sleep duration. In this study, caffeine-stimulated Balb/c mouse model is used to observe the possible effect of L-theanine and its other forms on the treatment of insomnia through the brain electric waves and inhibitor neurotransmissions. It is observed with 120 minutes recording of electroencephalography (EEG) that when L-theanine and its other forms are given to mice intraperitoneally in a higher dosage than 0.78mg/kg, it inhibits the stimulation effect of caffeine. In this study, the comparison is carried out with the control group by giving the caffeine the fifteenth minute and theanine and its other forms the thirtieth minute. In order to study the influence on the molecular mechanisms, GABAA-R2, GABAB-R1, GABAB-R2, 5-HT1A protein levels and for the effects on hormonal mechanisms, serotonin, dopamine and melatonin levels of tissues are measured. As a result, the forms of theanine are determined by EEG record to cause reversing the stimulation effect of caffeine, increase in frequency values and decrease in amplitude values. Statistically significant increase observed in protein levels. However, a decrease is determined in hormonal level compared to control groups. It is thought that the applied theanine forms have inhibitive effect on specially to caffeine by affecting GABAergic neurotransmission and its normal uptake causes to the relaxation feeling and relief in the brain electric activity.