Tıbbi sosyal hizmet uzmanlarında merhamet yorgunluğuna etkide bulunan faktörlerin incelenmesi
Exploring of factors affecting compassion fatigue in medical social workers
Yazar: SENA ODABAŞ
Danışman: PROF. DR. VEDAT IŞIKHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Merhamet yorgunluğu = Compassion fatigue ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmetler = Social services

Özet:
Travmatik bir öyküye sahip olmak sadece travma mağdurunu etkilemez. Travma
mağduru bireylerle çalışan sosyal hizmet uzmanları da bu hikâyeden dolaylı olarak
etkilenir ve bu durum merhamet yorgunluğuna neden olabilir. Bu araştırmanın amacı,
tıbbi sosyal hizmet alanında çalışmakta olan sosyal hizmet uzmanlarının maruz kaldıkları
merhamet yorgunluğuna neden olan faktörlerin belirlenmesidir. Bu bağlamda Ankara'da
ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında çalışmakta olan 15 sosyal hizmet uzmanı
ile yarı yapılandırılmış görüşme formu eşliğinde Haziran 2022 ve Ağustos 2022 tarihleri
arasında derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir ve veriler toplanmıştır. Veriler
tematik analiz yöntemiyle manuel ve MAXQDA 2022 programı kullanılarak
çözümlenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre 3 ana tema oluşmuştur. Bunlar 1) tıbbi
sosyal hizmet alanında çalışmak; 2) travma mağduru bireylerle çalışma ve 3) psikososyal
destek hizmetlerine olan ihtiyaçtır. Sonuç olarak psikososyal destek eksikliği, karşılaşılan
vakalar, empatik yaklaşım, vaka yükü merhamet yorgunluğunun oluşumunda etkide
bulunan faktörler arasında ön plana çıkmaktadır. Meslek elemanlarının iyilik hallerini ve
mesleki doyumunu arttırmak ve merhamet yorgunluğu gibi dolaylı travmalardan
korunması için mikro, mezzo ve makro boyutta sunulacak hizmet ve uygulamalara ihtiyaç
duyulmaktadır.
Anahtar Sözcükler
Tıbbi sosyal hizmet uzmanı, merhamet yorgunluğu, sosyal hizmet

Abstract:
Having a traumatic experience does not only affect the trauma victim, but also these
experiences affect social workers who work in medical centre, which may result in
compassion fatigue. The purpose of this study is to determine the factors that lead to
compassion fatigue in social workers. With this respect, in-depth interviews were
conducted with 15 medical social workers working in health care institutions in Ankara,
and the data was collected using a semi-structured interview form between June 2022 and
August 2022. The data were analysed by using the method of thematic analysis via
MAXQDA 2022 program and manually. The following themes regarding medical social
workers' experiences with compassion fatigue emerged from in-depth interviews: 1)
working in hospital, 2) working with clients who have experienced trauma, and 3) needing
of psychosocial support. As a result, lack of psychosocial support, cases encountered,
empathic approach, and caseload are at the forefront of factors influencing compassion
fatigue. Improving professionals' well-being and job satisfaction and protecting them
from indirect trauma, such as compassion fatigue, requires services and practices
delivered at the micro, mezzo, and macro dimensions.
Key Words
Medical social worker, compassion fatigue, social work