Ratlarda deneysel olarak oluşturulan aflatoksikoziste balın koruyucu etkisinin ve antioksidan kapasitesinin histopatolojik, immunohistokimyasal ve biyokimyasal olarak araştırılması
Histopathological, immunohistochemical and biochemical investigations of protective role and antioxidant capacity of honey in rats with experimental aflatoxicosis
Yazar: TURAN YAMAN
Danışman: PROF. DR. ZABİT YENER
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Patoloji = Pathology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Aflatoksinler = Aflatoxins ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Bal = Honey ; Mikotoksikoz = Mycotoxicosis ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Aflatoksikozis, insan ve hayvanlarda aflatoksinler tarafından oluşturulan akut veya kronik seyirli bir mikotoksikozisdir. Hayvanlarda önemli ekonomik kayıplara neden olan ve insan sağlığını tehdit eden toksikasyon özellikle geri kalmış ve gelişmekte olan ülkelerde yaygın olarak görülmektedir. Kronik zehirlenmeler, hayvan ve insanlarda özellikle bağışıklık sisteminin baskılanmasına yol açarak birçok hastalığın ön plana çıkmasına sebep olmaktadır. Karaciğer aflatoksikozisten etkilenen ana organdır ve histopatolojik olarak nekrozis, fibrozis ve hepatokarsinogenezis gözlenen bulgulardır. Aflatoksinlerden ileri gelen toksikasyonlarda etkili bir korunma bilinmemektedir. Ancak bazı vitamin ve mineraller ile proteinlerin koruyucu etkilerinin olduğu belirtilmektedir. Yapılan son çalışmalardan balın immunomodülatör, antioksidan ve antikanserojenik gibi birçok farmakolojik etkilerinin olduğu bilinmektedir. Ancak balın aflatoksikozise karşı hepatoprotektif etkileri konusunda detaylı çalışma bulunmamaktadır. Gerçekleştirilen bu çalışmada, ratlarda deneysel olarak oluşturulan aflatoksikoziste karaciğerde meydana gelen kronik lezyonların oluşumunda, balın engelleyici etkisi; biyokimyasal, histopatolojik ve immunohistokimyasal olarak araştırıldı. Bu amaçla, 18 rat, 6'şarlı 3 (A,B,C) gruba ayrıldı. Gruplardan biri kontrol grup (A) AFB1 içermeyen standart rat yemi ile beslendi. Diğer 2 grup ise çalışma grubu olarak belirlendi. Çalışma grubundaki ratlardan B grubu sadece aflatoksinli yem (yaklaşık olarak 25 µgr AF/rat/gün) alırken, C grubu ratlara aflatoksinli yemle birlikte aynı zamanda 10 ml içme suyuna 1 ml bal ilave edilerek deneme süresince oral olarak verildi. Çalışma 90 gün sürdü. Biyokimyasal analizler için kan örnekleri ve histopatolojik incelemeler için organlardan doku örnekleri alındı. Bu çalışmanın sonucunda B grubunda AFB1'in sebep olduğu yaygın hidropik dejenerasyon, displastik hepatositler, safra kanalı proliferasyonu ve periportal fibrozis gibi histolojik bozuklukların bal ilave edilen C grupta önemli ölçüde azalarak organların korunduğu gözlenmiştir. Biyokimyasal olarak ta B grubunda AFB1 nedeni ile AST, ALT ve GGT oranlarının yükseldiği ve lipid peroksidasyonunun arttığı, ancak bal ilavesi ile bu değerlerin anlamlı ölçüde düştüğü, lipid peroksidasyonunun da azaldığı ve antioksidan (GSH, GR, SOD, GST, CAT) düzeylerin arttığı gözlenmiştir. Sonuç olarak histopatolojik, immunohistokimyasal ve biyokimyasal bulgulara göre lipid peroksidasyonun ve doku hasarının önemli ölçüde engellendiği, dolaysıyla balın koruyucu etkiye sahip olduğu saptandı.

Anahtar Sözcükler: Aflatoksikozis, Bal, Lezyonlar, Rat

Abstract:
Aflatoxicosis is a mycotoxicosis developing acute or chronic, caused by aflatoxins in domestic animal and humans. Aflatoxicosis is a widespread problem especially in the underdeveloped and the developing countries. Aflatoxins are potential threat to humans and animal. The chronic toxications especially suppress the immune system which facilitates the occurring of many diseases. Liver is main organ affected by aflatoxicosis, and are histopathologically observed necrosis, fibrosis and hepatocarcinogenesis. It is not well known the effective protection in aflatoxicosis. However, it is reported that some vitamins, proteins and inorganic substances have a protective effect. It was indicated that honey had many pharmacologic effects as such antioxidant, immunomodulatory and anticancer. However, there is not any study about it protective effect on aflatoxicosis. This study was planned to investigate the effect of honey on the prevention of aflatoxin-induced liver lesions in rats in term of histopathological, Immunhistochemical and biochemical methods. This purpose, a total of 18 rats was allotted into one of three (A,B,C) experimental groups: A (Control, with the basal diet without AFB1), B (only a diet with AFB1), and C (a diet with AFB1+honey), each containing 6 animals. B and C groups rats fed with a diet containing AF approximately received 25 µgr of AF/rat/day. C group also received 1ml of honey for every initial 10ml of water for each rat daily. The experiment lasted 90 days. Blood samples for the biochemical analysis and tissue samples from tissues for histopathological examination were taken. The results of the present study demonstrated that honey-treated animals had significantly less histologic abnormalities including hydropic degeneration, dysplastic hepatocytes, bile-duct proliferation and periportal fibrosis, as compared with AF-treated rats, thereby highlighting its protective role in countering the toxicity induced by AF. These phenomenons were also confirmed by biochemical observations. Treatment with honey effectively protected the rat against AF-induced toxicity, as evidenced by decreased AST, ALT and GGT levels and hepatic lipid peroxidation and elevated the antioxidants (GSH, GR, SOD, GST, CAT) levels. On the basis of biochemical and histopathological findings, it is concluded that treated honey decrease the lipid peroxidation and liver enzymes, increase the antioxidant defence system activity, and prevent the tissue damage in the AFB1-treated rats.

Key Words: Aflatoxicosis, Honey, Lesions, Rat