Canlı vericili karaciğer naklinde GD-EOB-DTPA enjeksiyonu sonrası elde edilen dinamik karaciğer MRG: Karaciğerin fonksiyonel rezervi ile postoperatif komplikasyonların karşılaştırılması
Dynamic GD-EOB-DTPA enhanced liver MRI in living donor liver transplantation: Comparison of liver functional reserve and postoperative complications
Yazar: MEHMET KOLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞEGÜL KAHRAMAN
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Doku ve organ tedariği = Tissue and organ procurement ; Gadoksetik asit disodyum = Gadoxetic acid disodium ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer nakli = Liver transplantation ; Kontrast maddeler = Contrast media ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies

Özet:
Amaç: Gadolinyum-Ethoksibenzil-Dietilentriamin pentaasetik asit (Gd-EOB-DTPA) enjeksiyonu sonrası yapılan Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) ile karaciğer fonksiyonel rezervini ve transplantasyon sonrası komplikasyonların hepatosit fonksiyonu üzerinde etkisini değerlendirmeyi amaçladık.

Gereç ve Yöntem: Bu prospektif çalıĢmamız 30 karaciğer donörü ve bu dönörlerin 30 karaciğer alıcısı olmak üzere toplam 60 hasta içermekte olup donörlerin tümüne preoperatif dönemde, alıcıların tamamına ise postoperatif dönemde Gd-EOB-DTPA enjeksiyonu sonrası MRG incelemesi yapıldı. Ayrıca 11 alıcı hastasına preoperatif dönemde Gd-EOB-DTPA ile MRG incelemesi yapıldı. MRG görüntüleri iki ayrı radyolog tarafından bağımsız olarak değerlendirildi. Kantitatif MRG parametreleri olan karaciğer ortalama relative liver enhancement (RLE) değeri, biliyer sinyal değeri ve kalitatif MRG parametreleri olan karaciğer kontrastlanmasının vizüel değerlendirilmesi, biliyer sinyalin vizuel değerlendirilmesi elde edildi. Ayrıca alıcı hastalarının preoperatif dönemde Child-Pugh ve Model for End-stage Liver Disease (MELD) skorlaması ile postoperatif dönemde total bilirubin ve INR değerleri incelendi. MRG parametreleri, labaratuvar sonuçları ve skorlamalar istatistiksel olarak değerlendirildi.

Bulgular: Kantitatif parametreler olan karaciğer ortalama RLE değeri, biliyer sinyal değeri, preoperatif alıcı hastalarında ve postoperatif komplikasyon gelişen alıcı hastalarında, donör ve postoperatif komplikasyon gelişmeyen alıcı hasta grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düşük saptandı (p<0,001). Kalitatif parametreler (karaciğer kontrastlanmasının vizüel değerlendirilmesi, biliyer sinyalin vizuel değerlendirilmesi) de preoperatif alıcı ve postoperatif komplikasyon gelişen alıcı hasta gruplarında, donör ve postoperatif komplikasyon gelişmeyen alıcı hasta grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düşük saptandı (p<0,001). Ayrıca postoperatif dönemde bilirubin değerleri ile RLE ve biliyer sinyal değerleri arasında negatif korelasyon saptandı (p=0.005, r=-0.496 p<0,001, r=-0.624). INR değerleri ile bu MRG parametreleri arasında ise korelasyon saptanmadı (p=0.837, p=0.813).

Sonuç: Karaciğer fonksiyonel rezervini ve karaciğer transplantasyonu sonrası gelişebilecek komplikasyonların greft fonksiyonu üzerindeki etkisini belirlemede, gadoksetik asit ile elde edilen MRG parametrelerinin önemli bir potansiyele sahip olabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Purpose: We aimed to evaluate liver functional reserve and effect of post transplantation complications on hepatocyte functions with Gadolinium-Ethoxybenzyl-Diethylentriamine pentaacetic acid (Gd-EOB-DTPA) enhanced  Magnetic Resonance Imaging (MRI).

Material and Method: In this prospective study, we included total of 60 patients (30 liver donors and 30 recipients of this donors ). All  donors were scanned with (Gd-EOB-DTPA) enhanced  Magnetic Resonance Imaging (MRI) preoperatively and all recipients were scanned postoperatively. 11 of recipients were also scanned with (Gd-EOB-DTPA) enhanced  Magnetic Resonance Imaging (MRI) preoperatively. MRI images were assessed by two radiologists independently. As quantitative MRI parameters mean liver relative liver enhancement (RLE) value, biliary signal value and as qualitative MRI parameters visual evaluation of liver enhancement, visual evaluation of biliary signal were used. Also recipients' preoperative  Child-Pugh and Model for End-stage Liver Disease (MELD) scores and postoperative total biluribin and INR values were used. MRI parameters, laboratory results and scores were statistically evaluated.

Findings: Mean liver RLE value, biliary signal value which are quantitative parameters were statistically significantly lower in preoperative recipients patients and in recipients who had postoperative complications when compared to donors and recipient patients group without postoperative complications(p<0,001). Qualitative MRI parameters (visual evaluation of liver enhancement, visual evaluation of biliary signal) were also statistically significantly lower in preoperative recipients and recipient patients group with postoperative complications when compared to donors and recipient patients group without postoperative complications(p<0,001). Also negative correlation were determined between postoperative bilirubin values and  RLE -biliary signal values (p=0.005, r=-0.496 p<0,001, r=-0.624). There were no correlation between INR values and MRI parameters (p=0.837, p=0.813).

Result: We think that gadoxetic acid-enhanced MRI parameters may have important role in determining liver functional reserve and effect of posttransplant complications 
 on graft functions.