Türk Düşüncesi Dergisi'nin sosyolojik açıdan tahlili
Sociological analysis of the Journal of Türk Düşüncesi
Yazar: KÜBRA GÜZEL
Danışman: PROF. DR. H. BAYRAM KAÇMAZOĞLU
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Batılılaşma = Westernization ; Dergiler = Magazines ; Devrimler = Revolutions ; Medeniyet = Civilization ; Milliyetçilik = Nationalism ; Muhafazakarlık = Conservatism ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Türk Düşüncesi dergisi = Turkish Opinion magazine ; İrtica = Reaction

Özet:
Türk Düşüncesi Dergisi, yayın hayatına 1953 -1960 yılları arasında devam etmiş, DP iktidarı ile iyi ilişkiler içerisinde olmuş, kadrosunda Peyami Safa, Hilmi Ziya Ülken, İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu, Cahit Tanyol gibi önemli sosyolog ve yazarları bulundurmuş, sosyolojik içerikli bir dergidir. Yayınladığı dönemin fikir hayatını canlı bir şekilde yansıtması, önemli sosyologlara kadrosunda yer vermesi ve yayınlandığı dönemin mistisizm temelli bilim anlayışını yansıtması Türk Düşüncesi Dergisi'nin inceleme sebeplerindendir.  Bu çalışmanın temel amacı; 1950- 1960 yılları arasında hakim olan bu bilim anlayışını benimsemiş milliyetçi – muhafazakar düşüncenin o döneme ait genel kabullerine, tezlerine, ulaşmak, bilgi sahibi olmaktır. Bu doğrultuda dergide kaleme alınan fikir yazıları incelenmiş ve dergideki fikirleri destekleyen farklı kaynaklardan yararlanılarak çalışma tamamlanmıştır. Sonuç olarak Türk Düşüncesi Dergisi, yayınlandığı dönemin bilim anlayışını ortaya koyan, sosyal yaşamı ilgilendiren, topluma misyon yükleyen, din, dil, kültür, gelenek gibi değerleri milli manevi bir perspektifle inceleyen, inkılap- muhafazakarlık, Doğu – Batı, geçmiş – gelecek gibi konuları sentezleyen, komünizmi kesin bir dille reddeden, masonluğu eleştirmiş önemli bir kaynaktır.

Abstract:
The Journal of Türk Düşüncesi continued its publication life between 1953 and 1960, had good relations with the DP government, and had important sociologists and writers such as Peyami Safa, Hilmi Ziya Ülken, İsmail Hakkı Baltacıoğlu, Cahit Tanyol  in its staffIt is a sociological journal. The reason for the review of the Journal of Türk Düşüncesi is that it vividly reflects the intellectual life of the period it published, includes important sociologists in its staff, and reflects the mysticism-based science understanding of the period in which it was published. The main purpose of this study is; To reach the general acceptances and theses of the nationalist-conservative thought of that period, which adopted this understanding of science, which was dominant between the years 1950-1960, is to have knowledge. In this direction, the opinion articles written in the  journal were examined and the study was completed by using different sources that support the ideas in the journal.  As a result, the Journal of Türk Düşüncesi revealed the understanding of science of the period in which it was published, examined values such as religion, language, culture and tradition, which concern social life and assign a mission to the society, from a national and spiritual perspective, and introduced   reforms- conservatism is an important source that tried to synthesize issues such as East - West, past - future, rejected communism firmly, and subjected Freemasonry to harsh criticism.