Çeşitli mantar türlerinin HCT116 hücreleri üzerindeki sitotoksik etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the cytotoxic effects of various mushroom species on HCT116 cells
Yazar: İPEK CEYLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLŞAD ÖZERKAN
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Genetik ve Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Mantar türleri, çeşitli hastalıklarda antibakteriyel, antioksidan ve antikanser ajan olarak yüzyıllardır kullanılmaktadır. Piyasada bulunan mevcut antikanser ilaçlar hedefe özel değildir ve birçok yan etkiye sahiptir. Mantarın mide bulantısı, kemik iliği baskılanması ve anemi gibi kanserin yan etkilerine karşı koruyucu özelliklere sahip olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle, onaylanmış anti-kanser özelliklerine sahip bazı mantarlar ve bunların aktif bileşikleri büyük ilgi görmektedir. Bu tez çalışmasında Hericium coralloides, Lactarius deliciosus, Lepista nuda, Pleurotus ostreatus ve Suillus collitinus mantar türlerinden etil alkol ve etil asetat çözücüleri ile elde edilen ekstrelerin kolorektal kanser hücre hattı olan HCT116 üzerindeki etkinliği araştırıldı. Mantar ekstreleri hücrelere farklı konsantrasyonlarda uygulandı. Sağlıklı hücreler üzerindeki etkiyi değerlendirmek için mezenkimal kök hücreler (MKH) kullanıldı. Hücreler üzerinde oluşan sitotoksik etki MTT yöntemi ile belirlendi. Doz/cevap eğrileri hazırlanarak, bileşiklerin IC50 değerleri hesaplandı ve ekstraktların etkinlikleri bu parametreye göre karşılaştırıldı. FTIR spektrofotometresi ise, uygun spektral aralıkta hücresel bileşenlerdeki kantitatif değişiklikleri analiz etmek için kullanıldı. Sonuç olarak bütün mantar türlerinin IC50 değerleri değerlendirildiğinde HCT116 hücreleri üzerinde antiproliferatif etki gösterdiği, dolayısıyla sitotoksik olduğu belirlendi. Bunun aksine MKH üzerinde hücre proliferasyonu üzerinde anlamlı bir azalma saptanmadı. Çalışmada kullanılan mantar türlerinin kolorektal kanser hücrelerine karşı sitotoksik olduğu yapılan spektral analizlerle de desteklenmiş oldu. Hem hücre membran lipit/protein oranında, hem de nükleik asit değişimlere sebep olarak bu özelliklerini gösterdiler. Bu tez çalışmasında elde edilen veriler, bu mantar türlerinde anti-proliferatif etkiye sahip biyoaktif bileşenlerin tespit edilmesi halinde, modern farmakolojide antikanser ilaç üretiminde yeni bir kaynak olarak ortaya çıkabileceğini göstermektedir.
ANAHTAR KELİMELER:Kolorektal kanser, Hericium coralloides, Lactarius deliciosus, Lepista nuda, Pleurotus ostreatus, Suillus collitinus, antiproliferatif, sitotoksik, FTIR

Abstract:
Mushrooms have been used for centuries as antibacterial, antioxidant and anticancer agents in various diseases. The current anticancer drugs available on the market are not target specific and have many side effects. It has been determined that the fungus has protective properties against the side effects of cancer such as nausea, bone marrow suppression and anemia. Therefore, some fungi with approved anticancer properties and their active compounds are of great interest. In this thesis study, the efficacy of extracts obtained from fungal species Hericium coralloides, Lactarius deliciosus, Lepista nuda, Pleurotus ostreatus and Suillus collitinus with ethyl alcohol and ethyl acetate solvents on colorectal cancer cell line HCT116 was investigated. Mushroom extracts were applied to the cells at different concentrations. Mesenchymal stem cells (MSCs) were used to evaluate the effect on healthy cells. Cytotoxic effect on cells was determined by MTT method. Dose / response curves were prepared, the IC50 values of the compounds were calculated and the efficiency of the extracts was compared according to this parameter. FTIR spectrophotometer was used to analyze quantitative changes in cellular components in the appropriate spectral range. As a result, when the IC50 values of all fungi species were evaluated, it was determined that they had an antiproliferative effect on HCT116 cells and therefore they were cytotoxic. Conversely, no significant reduction in cell proliferation was detected on MSCs. The fact that the fungi species used in the study are cytotoxic against colorectal cancer cells has also been supported by spectral analysis. They showed these properties by causing changes in both cell membrane lipid / protein ratio and nucleic acid. The data obtained in this thesis study shows that if bioactive components with antiproliferative effect are detected in these fungal species, it may emerge as a new source in modern pharmacology in anticancer drug production.
KEYWORDS:Colorectal cancer, Hericium coralloides, Lactarius deliciosus, Lepista nuda, Pleurotus ostreatus, Suillus collitinus, antiproliferative, cytotoxic, FTIR