Türkiye'de öğretmen yetiştirmede Akpınar Köy Enstitüsünün yeri ve önemi
The importance of Akpinar Village Institute in the teacher training in Turkey
Yazar: AYÇA TURAN
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN BAŞAR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim sistemi = Education system ; Köy enstitüleri = Village institutions ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Akpınar Köy Enstitüsü, Türk eğitim tarihinde önemli bir yere sahip köy enstitülerinden biridir. Bu araştırmada, kuruluş, gelişim ve kapatılış boyutları açısından ve eğitim sisteminin temel değişkenleri göz önünde bulundurularak Akpınar Köy Enstitüsünün tarihsel bir betimlenmesi yapılmıştır. Bu amaçla, araştırmada öncelikle Türkiye'de ilköğretime öğretmen yetiştirme alanında girişilen çabalar alan yazına dayalı olarak ortaya konulmuştur. Cumhuriyet döneminin en önemli öğretmen yetiştirme projesi olan köy enstitülerinin kuruluşuna giden süreçte, köy muallim mektepleri, eğitmen kursları ve köy öğretmen okullarının kuruluşları yine alan yazına dayalı olarak verilmiştir. Böylece, Türkiye'de geçimini ilkel tarım ve hayvancılık faaliyetleri ile sürdürmeye çalışan köylü halkın eğitimine verilen önem ortaya konulmuş, ülke genelinde ilköğretime öğretmen yetiştirme alanında atılan büyük adımlar fark ettirilmeye çalışılmıştır.1940-1954 yılları arasında faaliyet gösteren Akpınar Köy Enstitüsüne ait yazılı belgelerin elde edilebilmesi için bugün Akpınar Anadolu Öğretmen Lisesinde bulunan enstitü arşivinden yararlanılmıştır. Araştırma yaklaşımında doküman incelemesi ve görüşme yöntemlerinden faydalanılmıştır. Dokümanlar, sayısal fotoğraf makinesi kullanılarak elde edilmiştir. Bu dokümanlardan, Akpınar Köy Enstitüsü mezunlarından halen hayatta olanlar tespit edilmiş ve mezunlarla görsel-işitsel kayıt cihazları kullanılarak görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen bütün bu veriler araştırmanın amacına uygun bir şekilde sınıflandırılarak analiz edilmiştir.Akpınar Köy Enstitüsü, Türk eğitim sisteminin temel değişkenleri olan okul, öğrenci, öğretmen, öğretim programı ve eğitim ortamı açısından incelenmiş ve Türk eğitim tarihinin önemli bir kurumunun nesnel bir betimlenmesi yapılmıştır.Akpınar Köy Enstitüsü 1940-1954 yılları arasında toplam 902 köy ilkokul öğretmeni yetiştirmiştir. Bu öğretmenler öncelikle kendi köylerinde olmak üzere en az 20 yıl hizmet vererek, binlerce öğrenci yetiştirmişlerdir. İşte bu yönüyle bakıldığında Akpınar Köy Enstitüsünün Türk toplumunun aydınlanmasına olan katkısı tartışma götürmez bir gerçektir ve bu yönüyle de her türlü övgüyü hak etmiştir.Anahtar Sözcükler: Eğitim, eğitim sistemi, öğretmen, köy enstitüsü, öğretim programı.

Abstract:
The Akpınar Village Institute one of the village institute which are very important at the Turkish education history. At this research, Akpınar Village Institute is described in point of historical with its establishment development and closing dimension also main variable at education system. With this aim, in this research first of all put forth enterprise efforts for primary school teacher training in Turkey on the base of literature. Besides at the process which is the most important teacher training project village institute of Republic era, village teacher schools, village teacher courses and their establishment report on the basis of literature. In this way, villager people to try keep on their life with primitive agriculture and husbandry education to gain importance and to be realized that there are the big steps at the primary teacher training in the country.The written documents which are belong to Akpınar Village Institute which is active at 1940-1954 get from institute archive which is present at Akpınar Anatolian Teacher High School.Document research and interview method using at the research approach. The documents get with using digital photograph machine. These documents to show graduated people from Akpınar Village Institute. Some of them whom live are interview with using audiovisual recorder. All these documents are classified suitable for research aim and analysis.Akpınar Village Institute is researched for school, student, teacher, teaching program and education environment which are the main changeable factors of Turkish education system. Also one of the Turkish education histories institutions is described in point of objectively.Akpınar Village Institute is training 902 village primary teacher between 1940 and 1954 years. These teachers work at least 20 years initially their village and teaching thousands of students. Because of these reasons can be thought Akpınar Village Institute is illuminate Turkish society and Akpınar Village Institute is deserved all kind of eulogy.Keywords: Education, education system, teacher, village institute, teaching program.