Üstbilişlerin obsesif kompulsif belirtiler, kaygı ve dürtüsellik üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of metacognition on obsessive compulsive symptoms, anxiety and impulsivity
Yazar: GİZEM HÜROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP ÇAKICI ALPARSLAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Dürtüsel davranış = Impulsive behavior ; Kaygı = Anxiety ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Ölçekler = Scales ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu çalışmada üstbilişler ile obsesif kompulsif belirtiler, dürtüsellik ve kaygı
arasındaki ilişkiler ve obsesif kompulsif belirti, dürtüsellik ve kaygı gruplarının
üstbilişler açısından farklılıkları incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi 18 ve 56
yaşları arasında 300 kişiden oluşmaktadır. Araştırmada katılımcıların üstbilişlerini
değerlendirmek için Üstbilişler Ölçeği-30, dürtüsellik düzeylerini belirlemek için
Barrat Dürtüsellik Ölçeği Kısa Formu, kaygı düzeylerini belirlemek için Durumluk /
Sürekli Kaygı Envanteri- Sürekli Kaygı Ölçeği ve obsesif kompulsif belirti düzeyini
değerlendirmek için Vancouver Obsesif Kompulsif Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma
sonucunda, üstbilişlerin obsesif kompulsif belirtileri, kaygı ve dürtüselliği yordadığı
bulunmuştur. Obsesif kompulsif belirtileri üstbilişlerin alt faktörlerinden endişenin
tehlikeli ve kontrol edilemez olduğuna dair olumsuz inançlar ve düşünceleri kontrol
ihtiyacı yordarken; kaygıyı endişenin tehlikeli ve kontrol edilemez olduğuna dair
olumsuz inançlar, düşünceleri kontrol etme ihtiyacı ve bilişsel güvensizlik; dürtüselliği
ise bilişsel güvensizlik alt boyutları yordamaktadır. Obsesif kompulsif belirtiler, kaygı
ve dürtüsellik arasında üstbilişler açısından fark bulunmuştur ve fark kaygı ve
dürtüsellik grupları arasında görülmektedir. Mevcut çalışmanın ve gelecekteki
çalışmaların ışığında obsesif kompulsif belirtiler, kaygı ve dürtüsellikle ilgili
psikopatolojilerin önlenmesi ve tedavisi ve obsesif kompulsif bozukluğun sınıflanması
konusunda gelişmelerin sağlanması beklenmektedir.

Abstract:
The connections between metacognitions and obsessive-compulsive symptoms,
impulsivity and anxiety have been examined in this research as well as the
differences between obsessive-compulsive symptoms, impulsivity and anxiety
groups in terms of metacognitions. The sample of the research consists of 300
participants between 18 and 56 years of age. In the research, it has been used the
Metacognition Questionnaire (MCQ-30) in order to evaluate the metacognitions
of the participants, Barratt Impulsiveness Scale – 11- Short Form in order to
define their levels of impulsivity, the State Trait Anxiety Inventory-A Trait Scale
in order to define their levels of anxiety and Vancouver Obsessional Compulsive
Inventory in order to evaluate their levels of obsessive-compulsive symptoms.
As a result of the research, it was found that metacognitions predict obsessivecompulsive
symptoms, anxiety and impulsivity. Obsessive compulsive
symptoms were predicted by uncontrollability and danger and need to control
thoughts; anxiety symptoms are predicted by uncontrollability and danger, need
to control thoughts and; impulsivity symptoms were predicted by lack of
cognitive confidence. A difference between obsessive compulsive symptoms,
anxiety and impulsivity was found in terms of metacognitions and the difference
was observed among the groups of anxiety and impulsivity. In the light of
present study and future studies, it is expected to gain improvement in order to
prevent and treat psychopathologies related to obsessive compulsive disorders,
anxiety and impulsivity as well as the classification of the obsessive compulsive
disorder.