Konteyner terminallerindeki iş kazalarının bulanık dematel ve topsıs yöntemleri ile incelenmesi: Kocaeli liman bölgesinde bir uygulama
Investigation of occupational accidents in container terminals by fuzzy dematel and topsis methods: An application in kocaeli port region
Yazar: KÜBRA GÜÇLÜ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT YORULMAZ
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Denizcilik = Marine

Özet:
Uluslararası ticarette denizyolu taşımacılığı diğer taşımacılık türlerine göre birçok avantaja sahiptir. Denizyolu taşımacılığının ekonomik, verimli ve güvenilir olması sahip olduğu avantajlar arasındadır. Denizyolu taşımacılığında en çok tercih edilen konteyner taşımacılığı, aynı anda büyük miktarlarda yüklerin güvenilir ve hızlı bir şekilde taşınabilmesini sağladığı için konteyner terminallerindeki gemi ve yük trafiği yoğun olmaktadır. Konteyner terminalleri, yükün konteynerler aracılığıyla taşındığı karayolu, demiryolu ve denizyolu arasındaki ara yüz olması ve bünyesinde birçok riski bir arada bulundurması özelliğiyle tehlikeli sınıfta yer alan işletmeler arasındadır. Dolayısıyla iş kazalarının özellikleri ve şiddeti çeşitli şekillerde görülebilmektedir. İşin yürütümü sırasında geçekleşebilecek iş kazalarını ve yaralanmaları önleyebilmek adına iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerinin çalışma alanına taşınması önemli bir husustur. Bu kapsamda tezin amacı, konteyner terminallerinde yaşanan iş kazalarının nedenlerinin belirlenmesi ve iş kazalarının önlenmesine yönelik alınabilecek önlemlerin tespit edilmesidir.
Bu çalışmada, konteyner terminallerinde yaşanan iş kazaları nedenleri kriterler ve alt kriterler olarak değerlendirilmiş ve bulanık DEMATEL yöntemi ile analiz edilmiştir. Ardından konteyner terminallerinde yaşanan iş kazalarını önleyebilmek adına belirlenmiş alternatifler TOPSIS yöntemi ile analiz edilerek önem derecesine göre sıralanmıştır. 
Kocaeli Liman Bölgesinde faaliyet gösteren konteyner terminallerinde görev yapan iş güvenliği uzmanlarının görüşleri Kocaeli Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Etik Kurulu'nun E-10017888-100-165332 sayılı onayı ile alınmıştır. Yapılan analizlerin sonucunda, konteyner terminallerinde yaşanan iş kazalarının nedenleri arasında "yönetim uygulamaları kaynaklı" iş kazalarının ilk sırada geldiği tespit edilmiştir. Alternatif önlemlerin sıralamasında ise "iş sağlığı ve güvenliği denetimlerinin etkinliğinin arttırılması" en ideal çözüm olarak belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Bulanık DEMATEL, İş Kazası, İş Sağlığı ve Güvenliği, Konteyner Terminali, TOPSIS.

Abstract:
In international trade, maritime transportation is more advantageous than other transportation types. The advantages of maritime transport are that it is economical, efficient and reliable. Container shipping which is most preferred in maritime transportation, ensures that large quantities of cargo can be transported reliably and quickly. Thus, the ship and cargo traffic at the container terminals is intense. Container terminals belong to the category of dangerous enterprises, as they are located between the highway, railway and seaway and contain many risks. Therefore, the characteristics and severity of occupational accidents can be seen in colorful ways. It's an important issue to carry occupational health and safety operation systems to the work area in order to help work accidents and injuries that may do during the prosecution of the work. In this context, the aim of the thesis is to determine the causes of occupational accidents in container terminals and to determine the measures that can be taken to prevent occupational accidents.
In this study, the causes of occupational accidents in container terminals were evaluated as criteria and sub-criteria and analyzed with the "Fuzzy DEMATEL" method. Then, in order to prevent occupational accidents in container terminals, some alternatives were analyzed with the TOPSIS method and ranked according to their significance. 
Opinions of occupational safety experts working in container terminals operating in Kocaeli Port Area were obtained with the approval of Kocaeli University physical sciences and Engineering Sciences Ethics Committee, numbered E-10017888-100-165332. As a result of the analyzes, it has been determined that among the causes of occupational accidents in container terminals, "management practices" is the most important cause of occupational accidents. Among the alternative measures, "increasing the effectiveness of occupational health and safety inspections" was determined as the most ideal solution.

Keywords: Fuzzy DEMATEL, Occupational Accident, Occupational Health and Safety, Container Terminal, TOPSIS.