Değişen liderlik rolleri perspektifinde okul yöneticilerinin öğretmen performansını yönetmesi
Teacher performance management based on changing leadership roles of school administrators
Yazar: DUYGU ALPHAN ŞENTUNA
Danışman: DR. MUSTAFA FARSAKOĞLU
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim denetimi = Supervision of education ; Eğitim yönetim sistemleri = Education management systems ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Yönetici yetiştirme = Manager training ; Yöneticilik yeteneği = Manegerial positions ; Yönetim teknikleri = Management techniques ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations ; Öğretimsel liderlik = Instructional leadership ; Öğretmen bağlılığı = Teacher loyalty

Özet:
Okul yöneticilerinin öğretmen performansına bakış açısı geleneksel yönetici algılarının da etkisiyle uzun yıllar boyunca sadece öğretmen performansının ölçülmesi şeklinde olmuştur. Bu ölçme de öğretmenin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen standartlarına sahip olup olmadığının tespiti, öğretmenlerin birbirleriyle olan kıyaslamaları şeklinde sıralamalarının belirlenmesi, ders ortamlarında öğretmenlerin gözlemlenmesi sonucu sicil verilmesi gibi yöntemler kullanılmıştır. Bu anlamda okul yöneticilerinin öğretmen performansına bakış açısı değerlendirme ile sınırlı kalmıştır denilebilir. Diğer taraftan öğretmenlerin istenen performans standardının altında kaldığında neler yapılabileceği, tekrar nasıl motive edileceği, mevcut çalışanların performansının nasıl arttırılabileceği gibi sorunların çözümü ise böyle bir yaklaşımda cevapsız kalmıştır.Günümüzde ise okul yöneticilerinin değişen liderlik yaklaşımları çerçevesinde performansa bakış açıları da değişmiş ve performans değerlendirme yaklaşımı, yerini daha kapsamlı bir süreç olan performans yönetimine bırakmıştır.Buna göre okul yöneticisi dönüşümcü, müdahaleci, yenilikçi, vizyon sahibi, kolaylaştırıcı iç danışman ve gözlemci rolünü üstlenmiştir. Okul yöneticisinin sahip olması gereken her bir rol tek başına ciddi yetkinlikler gerektirirken; öğretmenin sürekli öğrenme, kendini geliştirme ve değişime hazır olması desteklenmelidir.Bir okul yöneticisi, öğretmenlerin sürekli gelişimleri, yeni bilgilerle donanımları ve değişikliklere ayak uydurmaları için sürekli geliştirme programları yapabilmelidir. Öğretmenlerin gelişmesini, okulun öncelikli bir amacı haline getirmelidir. Öğretmenleri geliştirmeye karşı duyarlılık geliştirerek, etkinlikleri öğretmenlerle birlikte planlaması, hizmetiçi eğitim etkinliğinin yararlı ve kalıcı olmasına katkıda bulunacaktır. Bu şekilde sürekli yetiştirilen, geliştirilen ve yetkinleştirilen öğretmenler, aldıkları eğitimi, sınıflarındaki öğrencilere yansıtacak, eğitim öğretimin niteliği artacak ve Türk Milli Eğitiminin amaçlarını gerçekleşme düzeyi yükselecektir.Anahtar Kelimeler: Yönetici liderlik rolleri, Performans yönetimi, performans değerlendirme, öğretmen gelişimi, paylaşılan vizyon.

Abstract:
Due to their traditional point of view over teachers? performance appraisal, school administrators dealt with only teachers? performance measurement issue. While rating teachers, several techniques are used. Among them are whether teachers meet the standards determined by the ministry of education, ranking teachers by comparing one another and observing teachers? classroom performance to decide whether or not the teacher is qualified enough.In this sense it can be said that the way the school administrator look into the issue of teacher appraisal is restricted with measurement. On the other hand, this approach falls short to handle what is to be done when the teacher?s performance fall behind the requested standards and when we need to restore teachers? motivation and increase performance.Today, with the changing leadership role of the principals, administrators? performance perspectives have been shifted into more comprehensive process called ?performance management?.In accordance with the necessity of their new role, the school principal is defined as proactive, transformative, innovative, visionary, facilitative, consultant and observer. Having all these qualities, a school administrator should also be able to convince teachers to develop their skills and to be ready for change.A school principal is supposed to create an ambience in which teacher self-improvement is priority number one. Principal?s making teachers open to improvement and planning activities with them will increase the efficiency and permanence of the activity. Teachers exposed to that continuous training will be able to reflect the training they receive to the class environment by both improving the quality of education and increasing realization level of Ministry of Turkish National Education?s aim.