Mobbingin iş performansına etkisinde örgüte bağlılığın aracı rolü üzerinde kişilik özelliklerinin düzenleyici rolü
The moderating role of personality traits on themediating role of organizational commitment in theeffect of mobbing on job performance
Yazar: HARUN KAYA
Danışman: PROF. DR. AKIN MARŞAP
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Kamu personelinin maruz kaldığı mobbingin sebep olduğu performans kayıpları, günümüzde, daha fazla süreç odaklı, empatik ve çözüme yönelik hızlı ve doğru adımların atılmasını zorunlu hale getirmiştir. Yöneticiler, insan kaynakları departmanları ve örgüt psikolojisi uzmanları, insan kaynağının önemine odaklanarak, çalışanların performansını etkileyen her faktörü detaylı bir şekilde incelemişlerdir. Artık çalışanlar, yönetim süreçlerine katılmak, sorumluluk üstlenmek, kendilerini ifade etmek, değerli olduklarını hissetmek ve yaptıkları işin saygınlığını bilmek istemektedirler.
Mobbing, yönetici durumunda olanların astlarına karşı düşey olarak, çalışanların birbirlerine karşı yatay olarak ve hatta artık dikey olarak astların yöneticilerine karşı uygulayabildikleri davranışlar şeklinde karşımıza çıkabilmektedir. 
İş Performansının artırılması çalışmaları daha karmaşık ve zor hale gelmiş, bu konulara zaman ayırmayan yöneticilerin kurum ya da işletmelerinden yeterince verim alamamalarına yol açmıştır. Motivasyon artırıcı uygulamalar yapmak, ceza ve ödül sistemini etkin ve adil uygulamak, iş sağlığı ve güvenliğine önem vermek, performansı önemli ölçüde etkileyebilmektedir. 
Bağlılık hem bireysel hem de örgütsel sonuçları olan tutumları ifade etmektedir. Örgütsel bağlılık, çalışanların içinde bulundukları kurum için hissettikleri aidiyet duygusunu, bundan elde ettikleri yüksek iş tatminini anlatmaktadır.
Her çalışan kişilik özellikleri bakımından diğerlerinden farklılık göstermektedir. Kişilik, insanların tutumları, dış görünüşleri, ifade tarzları, etrafına uyumu, ilgi ve yeteneklerine göre şekillenmektedir. Farklı tutum ve davranışlar, çalışanları birbirinden farklı kılar. Kalıtımsal faktörler, sosyo-kültürel faktörler, ailevi faktörler ve coğrafi-fiziki faktörler bireylerin kişilik özelliklerini belirleyen faktörler olarak sıralanabilir.
Bütün bu açıklamalar doğrultusunda, işe ya da örgüte bağlılık ile mobbing arasında karşılıklı bir ilişkinin var olduğunu açıkça görmüş oluyoruz. Çalışanın kendini rahat ve verimli hissettiği, örgütün amaçları doğrultusunda hareket etmeyi benimsediği ve yüksek aidiyet duygusuyla hareket ettiği durumlarda, verimliliğin de arttığını görmek şaşırtıcı olmayacaktır.

Anahtar Kelimeler: Bağlılık, İş Performansı, Kişilik Özellikleri, Mobbing, Örgüte Bağlılık, Performans.

Abstract:
Performance losses caused by mobbing that public personnel are exposed to have made it necessary to take quick and accurate steps that are more process-oriented, empathetic and solution-oriented. Managers, human resources departments and organizational psychology experts have examined in detail every factor that affects employee performance, focusing on the importance of human resources. Nowadays, employees want to participate in management processes, take responsibility, express themselves, feel valued and know the dignity of their work.
Mobbing can appear as behaviors that managers can use vertically against their subordinates, employees can use horizontally against each other, and even vertically, subordinates can use against their managers.
Efforts to increase business performance have become more complex and difficult, causing managers who do not spare time for these issues to not get enough efficiency from their institutions or businesses. Implementing motivation-enhancing practices, applying the punishment and reward system effectively and fairly, and giving importance to occupational health and safety can significantly affect performance.
Commitment refers to attitudes that have both individual and organizational consequences. Organizational commitment describes the sense of belonging that employees feel for the organization they work in and the high job satisfaction they derive from it.
Every employee differs from others in terms of their personality traits. Personality is shaped by people's attitudes, appearance, style of expression, adaptation to their surroundings, interests and abilities. Different attitudes and behaviors make employees different from each other. Hereditary factors, socio-cultural factors, familial factors and geographical-physical factors can be listed as factors that determine the personality characteristics of individuals.
In line with all these explanations, we clearly see that there is a reciprocal relationship between commitment to the job or organization and mobbing. It will not be surprising to see that productivity increases when the employee feels comfortable and productive, adopts acting in line with the goals of the organization and acts with a high sense of belonging.

Key Words: Commitment, Job Performance, Personality Traits, Mobbing, Organizational Commitment, Performance.