Psikotik belirtileri olan hastaların, sağlık çalışanlarının iletişimine yönelik değerlendirmeleri ile içselleştirilmiş stigma, benlik saygısı ve öznel iyileşme düzeylerinin ilişkisi
The relationship between the evaluations of patients with psychotic symptoms for the communication of health professionals and the levels of internalized stigma, self-esteem and subjective improvement
Yazar: FATMA ALTUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE AYÇA AY KAATSIZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Bu çalışma,  psikotik belirtileri olan hastaların, sağlık çalışanlarının iletişimine yönelik değerlendirmelerinin hastaların içselleştirilmiş stigma, benlik saygısı ve öznel iyileşme düzeyleriyle ilişkisini araştırmak amacıyla planlanmıştır. Araştırmanın türü ilişki arayıcı desen doğrultusunda tanımlayıcı bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini Ankara'da bulunan, araştırmaya katılmayı kabul eden, araştırmaya dahil olma kriterlerini karşılayan 18 yaş üstü psikotik belirtileri olan yetişkin psikiyatri hastaları oluşturacaktır. Araştırmanın örneklemi pilot uygulama sonrası belirlenecek olup, dört farklı parametre arası ilişkiyi değerlendirmek üzere 40 katılımcı ile pilot bir uygulama yapılması, modelde yer alan değişkenler arası korelasyonun yapısının belirlenmesi ve örneklem sayısının bu doğrultuda hesaplanması planlanmıştır. Veriler, araştırmacılar tarafından literatürdeki benzer çalışmalar taranarak oluşturulan hasta bilgi formu ile Sağlık Bakımı İletişim Anketi (SBİA), Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalama Ölçeği (RHİDÖ), Benlik Saygısı Değerlendirme Ölçeği- Kısa Formu (BSDÖ-KF) ve İyileşme Değerlendirme Ölçeği (İDÖ) ile toplanacaktır. Katılımcıların tanıtıcı özelliklerine ilişkin veriler sıklık, yüzdelik, ortalama ve standart sapma değerleri kullanılarak hesaplanacaktır. Verilerin normallik varsayımını karşılama durumu Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilks testleri ile değerlendirlecektir. Ölçeklerden elde edilecek sonuçların birbirini yordama düzeyleri çoklu doğrusal regresyon, ilişkisi ise korelasyon analizleri kullanılarak tespit edilecektir. Normallik test varsayımlarının karşılanması durumunda Pearson korelasyon katsayısı, karşılanmaması durumunda ise Spearman korelasyon katsayısı ölçekler arası ilişkinin değerlendirilmesinde kullanılacaktır. Bu çalışma ile sağlık çalışanlarının iletişiminin psikotik belirtileri olan hastalar tarafından nasıl algılandığı ve bu algının hastaların kendilerine yönelik damgalamalarına, benlik saygılarına ve öznel iyileşmelerine ne gibi etkileri olduğu belirlenecektir. Bu yolla çalışmanın, iletişimin terapötik bir araç olarak kullanılmasını sağlayacak ileri müdahale çalışmalarına katkı sağlaması beklenmektedir.

Abstract:
4. This study was conducted to determine
whether the evaluations of patients with psychotic symptoms towards the
communication of health professionals affect their perceptions of subjective recovery
and whether internalised stigma and self-esteem mediate this relationship. The study
was conducted with a total of 156 patients in three institutions in Ankara, where adult
psychiatric patients with psychotic symptoms over the age of 18 were followed up as
outpatients and inpatients, and research permission was obtained. "Patient
Information Form", "Health Care Communication Questionnaire (HCQ)",
"Internalised Stigma Scale in Mental Illnesses (ISIS)", "Self-Esteem Assessment
Scale-Short Form (SES-SF)" and "Recovery Assessment Scale (RAS)" were used as
data collection tools. All analyses were performed using IBM SPSS Version 20
software. Descriptive statistics, Shapiro-Wilk test, t test in independent groups, Mann
Whitney U test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Kruskal Wallis Analysis
of Variance, Spearman's Correlation Coefficient test, Structural Equation Modelling
were used in the evaluation of the data. According to the results of the study, it was
found that the evaluations of individuals with psychotic symptoms towards the
communication of healthcare professionals had a direct effect on their subjective
recovery levels (β=0.160; p<0.05). This relationship was partially mediated by the
BSDO-CF-positive mediator variable (p<0.05). According to these results, in order
to improve the subjective recovery perceptions of individuals with psychotic
symptoms, it is recommended that communication intervention studies should be
carried out for health professionals involved in the treatment process to communicate
in a way that supports patients' self-esteem.
Key Words: Communication, recovery, self-esteem, health professional, stigma.