Nahiv-fıkıh usulü ilişkisi (El-İsnevî örneği)
Relationship between Al-Nahw and usoul Al-Fiqh (example of Al-Isnawi)
Yazar: OSMAN GÜMAN
Danışman: PROF.DR. AHMET TURAN ARSLAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion ; Hukuk = Law

Özet:
Kanunun yorumu konusu hukukta öteden beri üzerinde durulan konulardan biriolup yorumun, lafzî, gâî, mantıkî, tarihî ve sistematik gibi türleri vardır. Hukuk ekolleri,bu yorum türlerine verdikleri öneme göre birbirinden ayrılırlar. Ancak bütün hukukekollerinin üzerinde anlastıgı bir gerçek varsa o da lafzî yorumdan müstagnikalınamayacagıdır. slam Hukuk Ekollerinin birbirinden ayrısmasının temelinde deaslında bu yatar. Hanefî ve Safiî fıkıh ekolleri sistematik bütünlügü önde tutarken,Malikî ekolü gâî yoruma önem vermis, Zâhirî fıkıh ekolü ise lafzı her seyin önündetutarak literalist bir yaklasım sergilemistir. Ne var ki diger yorum türleri, lafzîyorumdan bigane kalamadıgı için bütün fıkıh ekolleri lafza deger vermislerdir. Lafzîyorum ise kelimelerin sözlük ve örf anlamları ile dilbilgisi kurallarının bilinmesinebaglıdır. Bu sebeple Zâhirîsinden Mâlikîsine bütün fıkıh ekolleri, Fıkıh Usulüeserlerinin yarıya yakın bir bölümünde lafızla ilgili konuları incelemislerdir.Nahiv kurallarının Fıkıh üzerindeki etkisini fark eden el-snevî, el-Kevkebu'ddurrîadlı eserini yazarak fıkıh meselelerinin çözümünde kullanılan nahiv kurallarınıisim, fiil, harf taksimini esas alarak incelemis ve her bir kurala dayanan örneklervermistir. Biz bu çalısmamızda yeni bir tasnifle nahiv kurallarını tahlil ederek fıkhîörnekler verdik.Çalısmamız neticesinde tahsis (daraltıcı yorum), kıyas ve mefhum-i muhalif gibikonuların büyük ölçüde nahiv kuralları ile iliskili oldugunu ve bu kurallar bilinmeksinizfıkıh ilminde yetkinlik kazanılamayacagını tespit ettik.

Abstract:
The interpretation of law? is a subject that has been discussed for a long time.There are kinds of interpretation as literal and sistematical and historical etc. The lawschools depart from each other according to giving importance to these kinds ofinterpretation. This is the essential reason of departing between slamic law schools.While the Hanafi and Shafii law schools considering the sistematical wholenessimportant Maliki law school preferred teleological interpretation. n the other handZahiri law school put the grammatical / literal interpretation forward. Nevertheless thewhole law scholars appreciated the grammatical interpretation because of feelingnecessity to it. Grammatical interpretation is dependant to knowledge of the meaning ofwords in vocabulary and common law and knowledge of grammer rules. That is whythe whole slamic law schools from Maliki to Zahiri have studied subjects related withexpression in their literature on Usoul al-fıqh.Camalladdin al-snawi who awoke to effect of nahw rules on fıqh studies haswritten his book named ?al-Kawkab al-durri? and studied the nahw rules those has beenused in solution of fıqhi matters in classification of noun, verb and particle andexemplified every rules.We also in this work studied nahw rules in new classification and exemplifiedthem. The result of this work that nahw rules are related with constriction of themeaning (tahsis), analogy and argumentum a contrario and to get perfection isimpossible without knowing and understanding of these rules.