Aşırı turizm destinasyonlarında kalabalık algısı, destinasyon hizmet kalitesi ve turist deneyiminin memnuniyet ve davranışsal niyete etkisi: Kültür turizmi destinasyonu örneği
The effect of crowding perception, destination service quality and tourist experience on satisfaction and behavioral intention in overtourism destinations: The example of a cultural tourism destination
Yazar: SAMET KARAHAN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL ÖZTÜRK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Aşırı turizm = Overtourism ; Davranışsal niyet = Behavioral intention ; Hizmet kalitesi = Service quality ; Turist tatmini = Tourist satisfaction ; Ziyaretçi deneyimi = Visitor experience

Özet:
Dünya genelinde popüler destinasyonlardaki artan ziyaretçi sayısının taşıma kapasitesini aşarak olumsuz etkilere yol açtığı bilinmektedir. Aşırı turizmin, özellikle kültür turizmi yoğunluğu olan destinasyonlarda ortaya çıktığı ve bu durumun turistlerin seyahat deneyimlerini olumsuz etkilediği vurgulanmaktadır. Bu tez çalışmasında, aşırı turizmin yaşandığı bir kültür turizmi destinasyonunda, aşırı turizmin nedenleri ve etkileri incelenerek, turistlerin kalabalık algıları, deneyimleri, hizmet kalitesi algıları, tatmin düzeyleri ve tekrar ziyaret niyetleri arasındaki ilişkilerin ortaya konması amaçlanmaktadır. Çalışmada kalabalık algısı, turist deneyimi, destinasyon hizmet kalitesi, tatmin ve davranışsal niyet temel boyutlar olarak ele alınmıştır. Bu kavramların birbirleri ile olan ilişkileri incelenmiş ve önceki çalışmaların sonuçları ile karşılaştırmalar yapılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve bir kültür turizmi destinasyonu olarak İstanbul ilini ziyaret eden 607 turistten anket tekniği ile veri toplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre ilgili örneklem genelinde kalabalık algısı, destinasyon hizmet kalitesi ve turist deneyimini etkilemezken, turist tatminini etkilemektedir. Destinasyon hizmet kalitesi ise turist deneyimi ve turist tatminini üzerinde anlamlı bir etkisi bulunurken, benzer şekilde turist deneyimi tatmini etkilemektedir. Birçok araştırmada genellendiği gibi tatmin ise davranışsal niyeti anlamlı şekilde etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca kalabalık algısının tatmin üzerindeki etkisinde destinasyon hizmet kalitesinin ve turist deneyiminin aracılık rolü tespit edilememiştir. Araştırmanın sonuçlarıyla, kültür turizmi destinasyonlarında aşırı turizmi niteleyen kalabalık algısının etkilerini anlamak ve sorunlara ilişkin uygulamaya yönelik çözüm önerileri geliştirilmiştir.

Abstract:
It is known that the increasing number of visitors in popular destinations around the world exceeds the carrying capacity and causes negative effects. It is emphasized that overtourism occurs especially in destinations with intense cultural tourism and that this situation negatively affects the travel experiences of tourists. In this thesis study, it is aimed to reveal the relationships between tourists' crowd perceptions, experiences, service quality perceptions, satisfaction levels and revisit intentions by examining the causes and effects of overtourism in a cultural tourism destination where overtourism occurs. In the study, crowd perception, tourist experience, destination service quality, satisfaction and behavioral intention were considered as basic dimensions. The relationships between these concepts were examined and comparisons were made with the results of previous studies. A quantitative research approach was adopted in the study and data was collected using the survey technique from 607 tourists who visited Istanbul as a cultural tourism destination. According to the findings, while crowding perception does not affect destination service quality and tourist experience throughout the relevant sample, it does affect tourist satisfaction. While destination service quality has a significant impact on tourist experience and tourist satisfaction, it similarly affects tourist experience satisfaction. As generalized in many studies, satisfaction has been found to significantly affect behavioral intention. In addition, the mediating role of destination service quality and tourist experience in the effect of crowding perception on satisfaction could not be determined. With the results of the research, it was aimed to understand the effects of the perception of crowding that characterizes overtourism in cultural tourism destinations and to develop practical solutions to the problems.