Ergen Havzası'nda yetiştirilen ayçiçek bitkisinde (Helianthus annuus L.) bazı eser element içeriklerinin ICP-OES ile tayini
The appointment of some trace elements in the sunflower (Helianthus annuus L.) growth on the Cacthment Area of Ergene with ICP-OES
Yazar: OZAN YÖRÜK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLAY ŞEREN
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Bölümü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışma, Ergene Havzasında yetiştirilen ayçiçek bitkisinde (Helianthus annuus L.) ve bitkinin yetiştiği topraklarda copper, iron, manganese, zinc, lead ve cadmium içeriklerinin incelenmesi amacıyla planlanmıştır.Ergene Havzasındaki kirlenmeyi, inorganik çevre kirliliği parametreleri arasında ilk sırayı alan eser elementler açısından belirleyebilmek için, temsili örnekler mümkün olduğunca karasteristik bölgelerden seçildi. Bu amaçla 5 ana istasyona bağlı 24 istasyondan 72 adet çevre örneği (bitki, toprak) alındı. Örneklemede, paralel örnekler alınarak hatanın en aza indirgenmesine çalışıldı. Örnekleme, ayçiçeğin baş kısmı, ayçiçeğin kökü, ayçiçeğin çıkarıldığı yerden alınan toprak örnekleri şeklinde gerçekleştirildi.Alınan örnekler 60 CO'de etüvde 48 saat bekletildi. Kurutma işleminden sonra öğütülerek hem homojen bir şekilde karışması hem de çözünürleştirme işlemleri için hazır hale getirilmesi sağlandı.Hazırlanan örneklerden 0,25'er gram alınarak, ayçiçek ve kök örnekleri derişik HCl-derişik HNO3 karışımı ile toprak örnekleri ise derişik HNO3?derişik H2O2 karışımı ile mikrodalga çözünürleştirme sistemi ile çözünürleştirildi.Örneklerin eser element ölçümleri Perkin Elmer 5300DV model İndüktif Eşleşmiş Plazma Optik Emisyon Spektrofotometresiyle (ICP-OES) yapıldı.Çalışmamızdan elde edilen sonuçlara göre toprak örneklerinin metal konsantrasyonları Toprak Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'nce belirlenen sınırların altında bulundu. Sadece kadmiyum (Cd) değerleri bu sınırların üzerinde tayin edilerek ?toksik? olarak nitelendirildi. Bitki örneklerinde ise, köklerdeki metal konsantrasyonları (Cu ve Mn hariç), ayçiçek(baş+çekirdek) örneklerindeki metal konsantrasyonlarından daha yüksek bulundu. Bu da köklerde depolanan elementlerin aynı yoğunlukta ürün kısmına geçmediğini göstermektedir. Metal depolayan türler arasında yer alan ayçiçek bitkisinin (Helianthus annuus L.) incelenen elementleri, çalışılan bölgedeki çeşitli parametrelere bağlı olarak biriktirdiği gözlendi.

Abstract:
In this study, the concentrations of copper, iron, manganese, zinc, lead and cadmium in soil and sunflower (Helianthus annuus L.) plant from Ergene field have been investigated.This study concerns the problem of trace elements in the environment, especially in soil and plant samples. Sunflower samples were taken from five locations. In total, 72 samples from 24 sampling points, including soil, sunflower roots and sunflower head parts.Samples were dried at 60 oC for 48 hours. The dried samples were ground and homogenized. For digestion of the samples, 0,25 gram samples were digested with concentrated HCl-concentrated HNO3 mixture for plant parts and concentrated HNO3- concentrated H2O2 mixture for soil in microwave digestion system.In the final solutions, the concentrations of trace elements for soil and plant samples were determined by Perkin Elmer 5300DV model, Inductively Coupled Plasma Emission Spectroscopy (ICP-OES).In this study, the concentrations of trace elements in soil samples were observed under the limits of Soil Contamination Control Administration. Only concentration of cadmium were found above this limits and described as a ?toxic?. The concentration of trace elements in sunflower roots, except for copper and manganese concentrations were higher than in sunflower (heat + seed) samples. The results obtained in these experiments shows that the investigated elements are being accumulated by metal accumulating plants, such as sunflower.