Ankara, Bolu, Eskişehir, Kayseri ve Kırıkkale illerinde bulunan broiler (Etçi) kanatlı işlemelerinin büyüklüğü ve hayvan besleme alışkanlıkları
The scales and feeding practices of broiler operations found at Ankara, Bolu, Eskişehir, Kayseri And Kırıkkale provinces
Yazar: MUSTAFA COŞAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF KARSLI
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Ankara = Ankara ; Bolu = Bolu ; Eskişehir = Eskişehir ; Etlik piliç = Broiler chickens ; Kanat = Wing ; Kayseri = Kayseri ; Kümes hayvanları = Poultry ; Kırıkkale = Kırıkkale ; Tavukçuluk işletmeleri = Poultry enterprises

Özet:
Tez çalışması kapsamında toplam 42 adet et tavukçuluğu işletmeciliği yapan çiftlik ziyaret edilmiştir. Et tavukçuluğu işletmelerinin mevcut durumları hakkındaki bilgiler değerlendirmeye alınmıştır. İşletmelerin % 64,3'ünün şirket ve % 35,7'sinin aile tipi olduğu görülmüştür. İşletmelerin % 16,7'si 10.000'den az, % 38,1'i 10.000 ile 30.000 arası, % 16,7'si 30.000 ile 50.000 arası, % 9,5'i 50.000 ile 100.000 arası ve % 19'u 100.000 ve üzeri kapasite ve büyüklüğe sahiptir. İncelenen bütün kümeslerde kullanılan canlı materyal dış kaynaklı hibritler olup, bir dönemdeki ölüm oranları genelde yaklaşık % 3- 4 civarındadır. Kümeste m²'ye konulan hayvan sayısı 20-25 adet (% 52,4) ve 16-19 adet (% 47,6), hayvan başına tüketilen yem genelde 3,6- 4,2 kg ve 45 günlük canlı ağırlık ortalaması 1,9- 2,3 kg arasındadır. İncelenen İşletmelerde 3 işletme yemini kendisi üretiyor. Altı işletme yemi dışarıdan satın alıyor. Otuz üç işletmede ise sözleşmeli üretim yapılıyor. İşletmelerin % 95,28'inde yemler hayvanlara otomasyon sistemi ile veriliyor. Besi performansı göstergeleri, işletmelerin tamamında besi sonu canlı ağırlık ve yemden yararlanma oranı (FCR)'dir. Et materyalinin pazarlanması ise, işletmelerin % 92,85'i entegre tesisleriyle anlaşmalı satış yapmaktadırlar. İşletmelerin tamamında yıllık 4 ile 6 arasında kesim yapılmaktadır. Ziyaret edilen tüm illerdeki işletimlerin en önemli sorununun yem maliyeti, girdi fiyatları, ürün fiyatında yıl boyu dalgalanma ve fiyat istikrarsızlığı olduğu ifade edilmiştir. İllerin çoğunda ikinci en önemli sorun finansman ve kredi sorunu, teknik bilgi yetersizliği ve barınak- ekipman sorunu olduğu ifade edilmiştir. Üçüncü sırada bazı iller için hayvan temininde güçlükler ve altyapı sorunu yer alırken diğerlerinde ise ulaşım ve nakliye sorunu ve hastalıktan korunma ve aşılama güçlüğünün olduğu görülmektedir.
Sonuç olarak, araştırma yapılan illerin et tavukçuluğu işletmelerinin genel durumuna bakıldığında işletmelerin giderek büyüdüğü, işletme sahiplerinin eğitim düzeylerinde iyi bir iyileşme olduğu ve buna bağılı olarak bilgi ve teknoloji kullanımı eğilimlerinin iyileştiği, hayvan barınak durumlarının genel olarak iyi durumda olduğu görülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Broiler, İşletme, Kümesler, Ticari, Yetiştiricilik,

Abstract:
A total of 42 poultry (Broiler) farms were visited at the aim of thesis work. Information about existing situation of broiler farms was evaluated. Approximately 64.3% of enterprises were companies and 35.7 % them were of family type farm. The numbers of broiler that enterprises have were less than 10,000 (16.7%), between 10,000 and 30,000 (38.1%), between 30,000 and 50,000 (16.7%), between 50,000 and 100,000 (19%) with 100,000 and above (9.5%). Broiler houses visited were mostly used hybrid chicks of foreign origin and mortality was around 3- 4 % for each period. The stocking density of broilers were 20-25 birds/square meter (52,4%) and 16-19 birds/square meter (47,6%)  , the amount of feed intake for a broiler were 3,6-4,2 kg and the average live weight was 1,9-2,3 kg at 45 days of age. Only 3 of enterprises produce feed themselves among enterprises studied. Six operations buy feed from the outside (feed-milling companies). Thirty-three of them woks based on the contract with manufacturing business. At 95,28% of the farms, animals were fed with the automated system. Fattening performance criteria were live weight at the end of fattening period and feed conversion ratio (FCR) at all of the farms visited. Marketing of meat material was based on the contract with integrated facilities at 92,85% of enterprises. All of the businesses have between 4 to 6 production cycle per year. It was noted that the most important problem of all the farms at different provinces visited were feed cost, cost of input, fluctuation at product prices throughout the year and price instability. The second most important issues in most of the provinces were funding and problems obtaining credit, lack of technical information and housing-equipment problems. Third most common problems were some difficulties in obtaining animals and infrastructure for some cities while in others cities, transportation and shipping problem and disease prevention and vaccination were among problems.
In conclusion, when it is looked at the overall state of enterprises, the broiler enterprises at provinces evaluated are growing steadily, education levels of business owners is improving and therefore, the use of information and technology trends is improving, the current condition of animal shelter is good in general.  
 	Key Words: Broiler, Breeding,Commercial, Enterprise, Poultry House