Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan erişkinlerde bağlanma ve affektif sistemler
Attachment styles and affective systems in adults with attention deficit/hiperactivity disorder
Yazar: MEHDI BABAEIAGHDAM ALAMDARI
Danışman: PROF. DR. BEDRİYE ÖNCÜ ÇETİNKAYA
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Affektif semptomlar = Affective symptoms ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Attachment Styles and Affective Systems in Adults with Attention DeficitHyperactivity Disorder
Objective: This study aims to investigate attachment styles and the primary
affective systems related to affective neuroscience in adults with attention
deficit/hyperactivity disorder (ADHD).
Material and Methods: This study includes 39 adults diagnosed with ADHD
according to DSM-IV diagnostic criteria who were admitted to the Ankara University
Faculty of Medicine, Department of Psychiatry, Adult and Adolescent Unit outpatient
clinics between October 10, 2019 – January 10, 2020. Control group consisted of 39
healthy volunteers without a diagnosis of ADHD who were matched in terms of age,
gender, and education level. All participants completed Adult Attachment Scale
(AAS), Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS), Wender Utah Rating Scale (WURS),
and Affective Neuroscience Personality Scales (ANPS) and were assessed by
Structured Clinical Interview for DSM-IV(SCID-1).
Results: When all participants were evaluated in terms of attachment styles, it
was found that Secure Attachment scores were higher in men. In terms of Anxious
Attachment style, there was no significant difference according to gender. When
ANPS was evaluated among all participants, play scores were significantly higher in
men, and sadness scores were higher in women. Anxious-Preoccupied subscores of
Insecure attachment were significantly higher in the ADHD group compared to the
control group, and it was revealed that this difference was caused by women. ADHD
group had significantly higher fear scores compared to the control group, and it was
determined that this difference was caused by men. Furthermore, correlation analyses
between ANPS and AAS showed that Insecure attachment (Dismissive-Avoidant and
Anxious-Preoccupied attachment styles) decreased as age increased in the control
group. Meanwhile, fear and sadness scores were correlated with Insecure attachment.
In the ADHD group, Avoidant style of Insecure Attachment decreased as age
increased, while Secure attachment increased as seek scores decreased. As play scores 
increased, Secure Attachment increased and both Dismissive-Avoidant and AnxiousPreoccupied styles of Insecure Attachment decreased.
Conclusion: Our study demonstrates the relationship between attachment and
primary affective systems emphasized by affective neuroscience in ADHD. The results
of our study indicate the importance of early recognition and diagnosis of ADHD in
adults and early diagnosis and treatment of emotional regulation and attachment
problems that may be encountered in adults with ADHD.
Keywords: Attention deficit/hyperactivity disorder, attachment styles, affective
neuroscience, secure attachment, insecure attachment

Abstract:
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu olan Erişkinlerde Bağlanma ve
Affektif Sistemler
Bu çalışmanın amacı Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)
olan erişkinlerde Bağlanma biçimleri ve affektif sinirbilimin konusuna giren temel
affektif sistemlerin araştırılmasıdır.
Çalışmaya 10/10/2019 – 10/01/2020 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp
Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Erişkin ve Ergen Ünitesi
Polikliniklerine başvuran DSM- IV tanı ölçütlerine göre DEHB tanısı konmuş 39
yetişkin ve kontrol grubu olarak DEHB tanısı olmayan 33 gönüllü çalışmaya dahil
edilmiştir. Çalışmaya alınan kişilerin tümüne DSM- IV Yapılandırılmış Klinik
Görüşme Formu, Erişkin Bağlanma Biçimi Ölçeği, Yetişkinlerde DEHB Ölçeği,
Wender Utah Derecelendirme Ölçeği ve Affektif Sinirbilim Kişilik Ölçeği
uygulanmıştır.
Tüm katılımcılar Bağlanma biçimleri açısından değerlendiğinde Güvenli
Bağlanmanın erkeklerde yüksek olduğu saptanmıştır. Güvensiz Bağlanma biçimleri
incelendiğinde cinsiyet açısından bir fark saptanmamıştır. Tüm katılımcılar ASKÖ ile
değerlendiğinde Oyun ve Neşe puanları erkeklerde Üzüntü ve Keder puanları ise
kadınlarda yüksek bulunmuştur. DEHB ve kontrol grubu EBBÖ ile karşılaştırıldığında
Kaygılı – Kararsız türde Güvensiz Bağlanmanın alt ölçeği puanları DEHB grubunda
kontrol gruba göre daha yüksek saptanmış olup bu farkın kadınlardan kaynaklandığı
ortaya çıkmıştır. DEHB ve kontrol grubu ASKÖ ile değerlendiğinde DEHB grubunun
Korku ve Kaygı puanlarının daha yüksek olduğu ve bu farkın erkeklerden
kaynaklandığı saptanmıştır. Ayrıca ASKÖ ve EBBÖ arasında yapılan kolerasyon
analizleri sonucunda kontrol grubunda yaş arttıkça Güvensiz Bağlanmanın (Kaçıngan
ve Kaygılı-Kararsız) azaldığı saptanmıştır Ayrıca Korku ve Kaygı ile Üzüntü ve Keder
puanları ile Kaygılı-Kararsız biçimde Güvensiz Bağlanmamın ilişkisi saptanmıştır.
DEHB grubunda yaş arttıkça Kaçıngan türden Güvensiz Bağlanmanın azaldığı, Merak
ve Arayış puanları azaldıkça Güvenli Bağlanmanın arttığı, Oyun ve Neşe puanlarının 
artmasıyla Güvenli Bağlanmanın arttığı aynı zamanda hem Kaçıngan ve hem Kaygılı
- Karasız türde Güvensiz Bağlanmanın azaldığı saptanmıştır.
Çalışmamız DEHB ile bağlanma ve affektif sinirbilimin üzerinde durduğu
temel duygulanımsal sistemlerin birbiriyle ilişkisini göstermektedir. Araştırmanın
sonuçları erişkinlerde DEHB'yi erken fark edip tanı konması ve DEHB'li erişkinlerde
görülebilecek duygu düzenleme ve bağlanma sorunlarının erken tanı ve tedavisinin
önemini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Dikkat eksikliği-hiperaktivite bozukluğu, bağlanma biçimleri,
affektif sinirbilim, güvenli bağlanma, güvensiz bağlanma