Çalışanların proaktif kişilik özellikleri ile iş becerikliliği arasındaki ilişkinin incelenmesi: Munzur Üniversitesi idari personel örneği
Proactive personality characteristics and business skills of employees examining the relationship between: Munzur University administrative staff example
Yazar: RIDVAN ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERAY EKİN SEZGİN
Munzur Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüzün sürekli değişen rekabetçi ve zorlu iş ortamı çalışanların sorumluklarını
yerine getirmekten çok daha fazlasını yapmalarını zorunlu kılmıştır. İş tanımının da
ötesinde yapılacak işlerde, yüksek performans, öngörülen problemlerin çözülmesi ve
fırsatların yaratılması anlamına gelen "proaktif olmak" kavramı önemli hale gelmiştir. Bu
sebeple örgüt çalışanlarının inisiyatif almaları ve proaktif davranış sergileyerek proaktif
kişilik yapılarını ön plana çıkarmaları bir gereklilik haline gelmiştir. Son yıllarda giderek
önemi artan iş becerikliliği davranışı ise, hem örgütler hem de çalışanlar için önemli
sonuçlara yol açan bir proaktif davranış biçimi olarak görülmektedir. İş becerikliliği aynı
zamanda çalışanların görevlerinde veya işlerinin ilişkisel sınırlarında yaptığı fiziksel ve
bilişsel değişikliklerle ilgili bir süreçtir. Dolayısıyla araştırma konusu "proaktif kişilik" ve
"iş becerikliliği" kavramları değişen koşullara ayak uydurma açısından yönetim alanında
iki önemli davranış biçimi olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, çalışanların proaktif kişilik özellikleri ile iş becerikliliği
arasındaki ilişkiyi belirlemek ve proaktif kişilik ve iş becerikliliği düzeylerini yordamada
demografik değişkenlerin rolünü incelemektir. Araştırma verileri kolayda örnekleme
yöntemiyle Tunceli ili Munzur Üniversitesi'nde görev yapan 176 idari personelden yüz
yüze anket tekniği ile elde edilmiştir. Parametrik açıdan elde edilen veriler normal dağılım
göstermediğinden gruplar arası yapılan karşılaştırmalarda anlamlılık düzeyleri, iki
seçenekli değişkenlerde Mann Whitney U Testi ile ikiden fazla seçenekli değişkenlerde ise
Kruskal Wallis H Testi ile gerçekleştirilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiyi tespit etmek
amacıyla Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen
veriler IBM SPSS 26.0 istatistik programı aracılığıyla analize tabi tutulmuştur.
Katılımcıların proaktif kişilik algılarının ve iş becerikliliği algılarının ortalamanın üzerinde
olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, idari personellerin proaktif kişilik algılarının, iş
becerikliliği ve iş becerikliliğin alt boyutları (görev becerikliliği, bilişsel beceriklilik ve
ilişkisel beceriklilik) ile istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya
koymaktadır. Ayrıca idari personellerin proaktif kişilik algılarının görev yapılan idari
birime göre, iş becerikliliği algılarının ise yaşa göre, görev yapılan idari birime göre ve
toplam hizmet süresine göre anlamlı farklılıklar gösterdiği de bulgulanmıştır.

Abstract:
Today's ever-changing competitive and challenging business environment has made
it imperative for employees to do more than just fulfill their responsibilities. The concept
of "being proactive", which means high performance, solving anticipated problems and
creating opportunities, has become important in work that goes beyond the job description.
For this reason, it has become a necessity for organizational employees to take initiative
and bring their proactive personality structures to the forefront by exhibiting proactive
behavior. Job crafting behavior, which has become increasingly important in recent years,
is seen as a form of proactive behavior that leads to important results for both
organizations and employees. Job crafting is also a process related to the physical and
cognitive changes that employees make in their tasks or in the relational boundaries of
their work. Therefore, the concepts of "proactive personality" and "job crafting" are two
important behaviors in the field of management in terms of keeping up with changing
conditions.
The purpose of this study is to determine the relationship between employees'
proactive personality traits and job crafting and to examine the role of demographic
variables in predicting proactive personality and job crafting levels. The data of this crosssectional and descriptive study were obtained by face-to-face survey technique from 176
administrative personnel working at Munzur University in Tunceli province, using
convenience sampling method. Since the data obtained from the parametric point of view
did not show normal distribution, the significance levels in the comparisons between the
groups were realized with Mann Whitney U Test for variables with two options and
Kruskal Wallis H Test for variables with more than two options. Pearson Correlation
analysis was used to determine the relationship between the variables. The data obtained
within the scope of the research were subjected to analysis through IBM SPSS 26.0
statistical program. Participants' perceptions of proactive personality and job crafting were
found to be above average. The findings reveal that there is a statistically significant
positive relationship between the perceptions of proactive personality of administrative
staff and job crafting and its sub-dimensions (task crafting, cognitive crafting and
relational crafting). It has also been found that the proactive personality perceptions of
administrative personnel vary significantly according to the administrative unit they work
in, and their job crafting perceptions vary according to age, the administrative unit they
work in, and the total length of service.