Tarım sektöründe iş ve işçi bulma aracılığının sosyo-ekonomik yapılanması: Adana ili örneği
The socio-economic structure of work and worker recruitment intermediation in agricultural sector: Examples of Adana province
Yazar: HİDAYET ÖZLÜ GÖRDEBİL
Danışman: PROF. DR. MÜGE KANTAR DAVRAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarım aracıları, tarımsal üretimin sürdürülebilmesi için gerekli olan iş gücünü temininde ve bu iş gücünün organizasyonunda çok önemli bir role sahiptirler. Tarım aracılarının üstlendikleri bu görev sadece istenilen iş gücünün işveren ile buluşturulması ile sınırlı olmayıp, işçilerin çalışma koşullarının iyileştirilmesinde, işçi ücretlerinin belirlenmesinde, sağlık, barınma vb. konularda ve tarımsal üretimdeki çocuk işçiliği gibi önemli olan birçok konuda çok etkilidirler. Tarımsal üretimde ve tarımsal işgücü piyasasının organizasyonunda bu kadar önemli bir yere sahip olan tarım aracıları genel olarak kayıt dışı çalışmanın yüksek olduğu bir çalışma alanıdır. 
Tarım aracıları, tarım sektöründe işçiler ve işverenler arasında en önemli aktörlerden biri olması nedeniyle bu çalışmanın amacı, Adana'da iş ve işçi bulma aracılığının sosyo-ekonomik yapılanmasını, tarım aracıları, üreticiler (işverenler) ve tarım işçileri üzerinden ortaya koymak ve bölge tarımı üzerindeki etkilerini saptamaktır. Bu çalışma tarım aracıları ile Adana'da yüz yüze gerçekleştirilen 50 bireysel görüşme ile gerçekleştirilmiştir. Ayrıca araştırmada, tarım aracıları ile işveren ve tarım işçileri arasındaki ilişkinin ortaya konulabilmesi adına 10 işveren ve 25 mevsimlik tarım işçisi ile de görüşmeler sağlanmıştır. Araştırma bulgularına göre; tarım aracılarının kayıtlılık durumları çok düşüktür. Aracıların sadece %10'unun belgesi bulunmaktadır. Aracılık belgesi olanların ise sadece 3'ünün belgelerini yenilettiği görülmektedir. Bu da aslında 47 aracının aracılık belgesinin bulunmadığı anlamına gelmektedir. Ayrıca araştırmanın bir diğer önemli bulgusu; tarım aracılarının işçilerin ücretlerinden komisyon almalarının yasak olmasına rağmen aracıların %92'si işçilerin ücretlerinden komisyon almaktadırlar. Görüşülen tarım aracılarından Tufanbeyli ilçesinde bulunan 4 aracı ise işçilerden ücret almayıp hizmetleri karşılığında işverenden ücret almaktadırlar. Bu konuda yapılacak en temel öneri ise aracıların kayıtlılık durumlarının kontrol altına alınması, gerekli tüm denetimlerin hassasiyetle ve düzenli periyotlarda yapılması gerektiği şeklinde özetlenebilir.

Abstract:
Agricultural intermediaries have a very important role in supplying the workforce required to sustain agricultural production and in organizing this workforce. This duty undertaken by agricultural intermediaries is not limited to bringing the desired workforce together with the employer, but also helps in improving the working conditions of workers, determining workers' wages, health, housing, etc. They are very effective on many important issues such as child labor in agricultural production. Agricultural intermediaries, which have such an important place in agricultural production and the organization of the agricultural labor market, are generally a field of work where unregistered work is high. 
Since agricultural intermediaries are one of the most important actors among workers and employers in the agricultural sector, the aim of this study is to reveal the socio-economic structuring of employment and employee recruitment in Adana through agricultural intermediaries, producers (employers) and agricultural workers, and its effects on regional agriculture. is to detect. This study was carried out by evaluating the data collected through 50 face-to-face surveys conducted with agricultural intermediaries in Adana. In addition, in the research, interviews were held with 10 employers and 25 seasonal agricultural workers in order to reveal the relationship between agricultural intermediaries, employers and agricultural workers. According to research findings; The registration status of agricultural intermediaries is very low. Only 10% of intermediaries have a certificate. It is seen that only 3 of those who have brokerage certificates have their documents renewed. This actually means that 47 intermediaries do not have a brokerage certificate. Additionally, another important finding of the research is; Although agricultural intermediaries are prohibited from receiving commission from workers' wages, 92% of intermediaries receive commission from workers' wages. Among the interviewed agricultural intermediaries, 4 of the intermediaries in Tufanbeyli district do not receive wages from the workers, but receive a fee from the employer for their services. The most basic recommendation to be made in this regard can be summarized as follows: the registration status of intermediaries should be kept under control and all necessary inspections should be carried out sensitively and at regular intervals.