Lise öğrencilerinde zorbalık olgusunun okul yaşam kalitesi ve empati değişkenleri bakımından incelenmesi
The analysis of the concept of bullying on the quality of school life and variants of empathy of high school students
Yazar: BETÜL PELENDECİOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İHSAN BOZANOĞLU
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Empati = Empathy ; Lise öğrencileri = High schools students ; Okul yaşam kalitesi = Quality of school life ; Zorbalık = Bullying

Özet:
Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinde zorbalık olgusunun okul yaşam kalitesi ve empati değişkenleri bakımından incelemektir. Araştırma betimsel bir çalışma olup araştırmanın katılımcılarını 9. ,10. ve 11. sınıfta okuyan toplam 859 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler genel lise, anadolu lisesi, genel meslek lisesi, anadolu meslek lisesi, fen lisesi ve anadolu öğretmen lisesi olmak üzere toplam 6 okuldan toplanmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında ?Akran Zorbalığı Anketi, ?Liselerde Yaşam Kalitesi Ölçeği?, ?Temel Empati Ölçeği? ve ?Kişisel Bilgi Formu? kullanılmıştır. Araştırmada betimsel istatistik Ki kare ve Tek Yönlü Varyans Analizi teknikleri kullanılarak araştırmanın alt problemleri incelenmiştir.Araştırma sonucunda araştırma katılımcılarında zorbalık dvranış oranları; 91 zorba (%10,6), 75 kurban (%8,7), 78 zorba/kurban (%9,1), 615 katılmayan (%71,6) olarak belirlenmiştir. Kızların zorba ve kurban olma oranı erkeklerin zorba ve kurban olma oranlarından daha yüksek bulunurken, erkeklerin zorba/kurban olma oranı kızlara göre daha yüksek bulunmuştur. Zorba ve kurban olma oranının 9. sınıftan 10 sınıfa geçildiğinde yükseldiği, 11. sınıfta düştüğü, Zorba/kurban oranının ise 9. sınıftan 10. sınıfa geçildiğinde yükseldiği,11. sınıfa geçildiğinde 1/3 oranında azaldığı gözlenmiştir. Okul türlerinde en yüksek zorbalık frekansı anadolu lisesinde, en düşük zorbalık frekansı fen lisesinde; en yüksek kurban frekansı genel lisede, en düşük kurban frekansı fen lisesi ve Anadolu öğretmen lisesinde; en yüksek zorba/kurban frekansı genel lisede, en düşük zorba/kurban frekansı ise fen lisesinde olduğu görülmüştür.Okul yaşam kalitesi puanlarında, zorbalığa katılmayanların okul yaşam kalitesi puanlarının zorba, kurban ve zorba/kurban puanlarından daha yüksek olduğu bulunmuştur. Zorba, kurban, zorba/kurban ve katılmayanlar arasında ise empati yönünden anlamlı farklılık görülmemiştir.

Abstract:
The goal of this research is to examine the concept of bullying on the quality of school life and variants of empathy of high school students. This research is a descriptive work composed of 859 participants from 9th, 10th and 11th classes of a high school. The data are collected from six types of high schools which are a general high school, an Anatolian high school, a science high school, a teacher training high school, a vocational high school and an Anatolian Vocational high school. `The survey of peer bullying?, `The scale of quality of high school life?, `The scale of basic empathy` and `Personal information form? are used as data collection tools. In this research, sub-problems are analyzed by using Descriptive statistics, chi square, and one way analysis of variance.According to the research; the percentage of bullying behaviour of participants are; 91 bullies (%10,6), 75 victims (%8,7), 78 bullies/victims (%9,1), 615 bystanders (%71,6). The percentage of being a bully or victim among girls are more than the percentage of being a bully and victim among boys; but the percentage of being a bully/victim among boys are more than the girls. In the 10th class, the percentage of being a bully or victim is higher than the 9th class but lower again in the 11th class. In the 10th class, the percentage of a being bully/ victim is higher than the 9th class but it is one third lower in 11th class. In schools, the highest frequency of bullying is found at Anatolian high schools, and the lowest is found at science high schools; on the other hand, the highest frequency of victim is in general high schools and the lowest is in science high schools and teacher training high schools and the highest frequency of bully/victim is found in General high schools and the lowest is found in science high schools.The scores of students, who are bystanders, are higher than the bullies, victims-bullies and victims in terms of the quality of school life. There is no meaningful difference between bully, victim-bully/victim and bystanders in terms of empathy.