Evli olan ve olmayan bireylerin romantik ilişkileri ile kişilik özellikleri stres ve kıskançlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between romantic relationships of married and unmarried individuals and their personality traits, stress and jealousy levels
Yazar: ECE ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARKAN ESKİİLİ
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik dışı ilişki = Extramarital infidelity ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Güven ilişkisi = Trust relationship ; Klinik psikoloji = Clinical psychology ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; Stres yönetim teknikleri = Techniques of the stress management ; İnsan ilişkileri = Human relations

Özet:
Bu tezin amacı, evli ve evli olmayan bireyler arasındaki romantik ilişkilerin 
incelenmesi yoluyla kişilik özellikleri, stres düzeyleri ve kıskançlık arasındaki 
ilişkileri anlamak ve analiz etmektir. Bu araştırma, insanların romantik ilişkilerindeki 
deneyimlerini daha derinlemesine anlama ve bu deneyimleri kişilik faktörleri ve stres 
etmenleri ile bağlantılı olarak değerlendirme amacını taşımaktadır. Araştırma, ilişkisel 
nicel bir araştırma olarak planlanmıştır. Araştırma kapsamında toplam 168 evli olan 
katılımcıya ve 115 evli olmayıp romantik ilişkisi olan katılımcıya ulaşılmış olup 
toplam 283 katılımcı ile araştırma gerçekleştirilmiştir. Bu kişilerin Türkiye'de 
demografik özelliklerinin farklı olması, "kolayda örnekleme" yaklaşımının 
kullanılmasına neden olmuştur. Araştırmada, veri toplama araçları olarak 
"Demografik Bilgi Formu", "Beş Faktör Kişilik Özellikleri Ölçeği (BFKÖÖ)", "Stres 
Belirtileri Ölçeği (SBÖ)", "Çok boyutlu kıskançlık ölçeği (ÇBKÖ)" kullanılmıştır. 
Araştırmada Bağımsız İki Örneklem T-test, Tek Yönlü Anova, Pearson Korelasyon 
analizi ve Regresyon analizi yapılmıştır. Analizler alfa=0.05 düzeyinde incelenmiştir.
Araştırma, romantik ilişkisi olan ancak evli olmayan bireylerin stres düzeyinin, kişilik 
özellikleri ve kıskançlık düzeyleri açısından evli bireylerden daha yüksek olduğunu 
göstermiştir. Stres belirtileri ile kişilik özellikleri arasında bir ilişki olduğu ve bu 
ilişkinin evli ve evli olmayan bireyler arasında farklılaştığı bulunmuştur. Ayrıca, 
kıskançlık düzeyinin stres üzerinde etkili olduğu ve kişilik özelliklerinin kıskançlık 
düzeyini etkilediği sonucuna varılmıştır. Özellikle dışadönüklük kişilik özelliği, 
kıskançlık düzeyini azaltmada olumlu bir etki göstermiştir. Bu bulgular, kişilik 
özelliklerinin stres, kıskançlık ve romantik ilişkiler üzerinde önemli etkilere sahip 
olabileceğini vurgulamaktadır.

Abstract:
The aim of this thesis is to understand and analyze the relationships between 
personality traits, stress levels and jealousy through the examination of romantic 
relationships between married and unmarried individuals. This research aims to gain a 
deeper understanding of people's experiences in romantic relationships and to evaluate 
these experiences in relation to personality factors and stressors. The research is 
planned as a relational quantitative research. Within the scope of the research, a total 
of 168 married participants and 115 unmarried participants who were in romantic 
relationships were reached and the research was conducted with a total of 283 
participants. The fact that the demographic characteristics of these people in Turkey 
are different led to the use of "convenience sampling" approach. "Demographic 
Information Form", "Five Factor Personality Traits Scale (BFPTS)", "Stress 
Symptoms Scale (SSS)", "Multidimensional Jealousy Scale (MDJS)" were used as 
data collection tools. Independent Two-Sample T-test, One-Way ANOVA, Pearson 
Correlation analysis and Regression analysis were performed in the study. Analyses 
were analyzed at alpha=0.05 level. The study showed that the stress level, personality 
traits and jealousy levels of individuals who were in romantic relationships but not 
married were higher than those of married individuals. It was found that there was a 
relationship between stress symptoms and personality traits and this relationship 
differed between married and unmarried individuals. It was also concluded that 
jealousy level was effective on stress and personality traits affected jealousy level. 
Especially extraversion personality trait showed a positive effect on reducing the level 
of jealousy. These findings emphasize that personality traits may have important 
effects on stress, jealousy and romantic relationships.