Adölesan idiopatik skolyoz hastalarında ebeveyn tutumlarının yeme tutumları üzerindeki etkisinde öz-şefkat, depresyon ve beden imgesi bozukluğunun aracılık etkisi
The relationship between parental attitudes and eating attitudes of adolescent patients with idiopathic scoliosis: The mediating role of self-compassion, depression, and body image disturbance
Yazar: DUYGU KUZU
Danışman: DOÇ. DR. H.ÖZLEM SERTEL BERK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Beden imajı = Body image ; Beden memnuniyeti = Body satisfaction ; Depresyon = Depression ; Ergenler = Adolescents ; Skolyoz = Scoliosis ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Öz duyarlılık = Self compassion

Özet:
Ebeveyn tutumları ve öz-şefkat ergenlerin psikolojik sağlıkları ve beden imgeleri üzerindeki oluşumunda etkili olduğu gibi, yeme tutumlarında bozulmaya sebep olabilmektedir. Bu çalışmada, adölesan idiopatik skolyoz (AİS) hastalarında ebeveyn tutumlarının yeme tutumları üzerindeki etkisinde öz-şefkat, depresyon ve beden memnuniyetsizliğinin aracılık etkisinde bulunup bulunmadığı araştırılmıştır. Katılımcıların demografik ve tıbbi özelliklerine ilişkin öz-şefkat, ebeveyn tutumları, depresyon, beden memnuniyetsizliği ve yeme tutumları ile yapılan karşılaştırma analizleri çalışmanın yan amaçları kapsamında incelenmiştir. Çalışma farklı kliniklerden 12-24 yaş aralığındaki 38'i erkek 132'si kadın olmak üzere toplamda 170 AİS hastası ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada sosyo-demografik ve tıbbi soru formunun yanı sıra, Öz-şefkat Ölçeği, Beden İmgesi Bozukluğu Ölçeği-Skolyoz Versiyonu, Yeme Tutumu Testi- 26, Leuven Anne Baba Tutumları Ölçeği ve Beck Depresyon Envanteri kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, ebeveyn tutumlarının yeme tutumları üzerindeki etkisinde öz-şefkat, beden memnuniyetsizliği ve depresyonun aracılık etkisi sağlanmıştır. Çalışmanın ikinci nedensel hipotezini oluşturan ilk adımda, AİS hastalarının ebeveyn tutumu ile depresyon ve beden memnuniyetsizliği ilişkisinde öz-şefkatin aracılık rolünün istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır. İkinci adımda ise, AİS'li hastaların, öz-şefkat ve yeme tutumları arasındaki ilişkiye beden memnuniyetsizliği ve depresyonun aracılık etkisi sağlanmıştır. Çalışmanın temel amacının yanında, yan amaçlar kapsamında, örneklemin demografik ve tıbbi özelliklerine de ilişkin bir takım bulgular tespit edilmiştir. Tüm bu bulgular göz önünde bulundurulduğunda, bu çalışma hem psikoloji alanında AİS gibi kronik bedensel bir hastalığın araştırılması açısından hem de tıp alanında psikolojinin önemini göstermesi sebebi ile klinik sağlık psikolojisinin gerekliliğini vurgular niteliktedir. Keşfedilen tüm bu aracılık ilişkileri alanda planlanacak olası multidisipliner çalışmalara rehberlik etmesi açısından önemlidir.

Abstract:
Parental attitudes affect adolescent's self-compassion and psychological health that leads to maladaptive eating attitudes. The aim of the current study was to investigate the mediator role of self-compassion, depression and body image disturbance in the relationship between parental attitudes and eating attitudes. As a secondary aim, participants' demographic and medical features were investigated with respect to their self-compassion, parental attitudes, depression, body dissatisfaction and eating disorder. Present study was conducted with AİS patients receiving treatment in different clinics. The sample consisted of 38 males and 132 females whose age ranged from 12 to 24 years. The socio-demographic and medical information form, Self-Compassion Scale, Body Image Disturbances Scale- Scoliosis Version, Eating Attitudes Test-26, Leuven Adolescent Perceived Parenting Scale, and Beck Depression Inventory were utilized. The results were tested by a two-step mediation analysis via structural equation modeling. There was a significant mediation effect of body dissatisfaction, depression and self-compassion on the relationship between parental attitudes on eating attitudes. In the first step of the mediation, the main effect of parental attitudes on depression and body image disturbance through self-compassion revealed significant results. In the second step, the relationship between AİS patient's self-compassion and eating attitudes was mediated by body image disturbance and depression. In addition to main hypotheses, the demoghraphic and medical characteristics were investigated as a secondary goal of the study. The results revealed the psychological associates of idiopathic scoliosis with an emphasis on the importance of having an interdisciplinary perspective. Thus, present evidence might guide possible multidisciplinary studies to further investigate the interplay between these variables and develop combined treatment programs.