Okul öncesi dönemdeki çocuklarda çocuk rutinleri, öz-düzenleme ve dışsallaştırma davranış problemleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Exploring the link between child routines, self-regulation and externalizing behaviors of pre-school children
Yazar: HACER MERTTÜRK YETEN
Danışman: PROF. DR. MÜGE YUKAY YÜKSEL
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma, 4-6 yaş çocuklarında çocuk rutinleri, öz-düzenleme becerileri ve dışsallaştırma davranış problemleri arasındaki ilişkiye ışık tutmaktadır. Ayrıca, bu üç değişkenin demografik faktörlere bağlı olarak nasıl değişiklik gösterdiği araştırılmış ve değerlendirilmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 4-6 yaş aralığında çocuğu olan 143 anne ve çocuğu oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak araştırmacılar tarafından hazırlanmış Demografik Bilgi Formu, Çocuk Rutinleri Anketi, Özdüzenleme Becerileri Ölçeği Anne Formu ve Eyberg Çocuk Davranış Envanteri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda 150 katılımcıdan elde edilen verilerin analizi IBM SPSS Statistics 22 ve Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) ile doğrulayıcı faktör analizi (DFA) için AMOS v21 programında uygun istatistiksel yöntemler ile değerlendirilmiştir. Araştırmada demografik sorular, Çocuk Rutinleri Anketi (ÇRA), Öz düzenleme Becerileri Ölçeği (ÖDBÖ) ve Eyberg Çocuk Davranışı Envanteri ölçeklerinin DFA yapılarak ölçeklerin geçerlilikleri incelenmiştir. Ardından güvenirlik analizleri yapılarak Cronbach Alpha katsayıları hesaplanarak kullanılan bu ölçeklerin geçerli ve güvenilir olduğu saptanmıştır. İki grup ortalamalarının karşılaştırılması için Bağımsız Grup T Test ve ikiden fazla grup ortalamasının karşılaştırılması için Tek Yön ANOVA testi uygulanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre çocuk rutinleri, öz-düzenleme ile pozitif, dışsallaştırma davranış problemleri ile negatif ilişkili bulunurken, öz-düzenleme ve dışsallaştırma davranış problemleri pozitif ilişkili bulunmuştur. Bulgular, günlük rutinlere sahip olmanın çocukların davranışsal problemlerini şekillendirmedeki önemini ve öz-düzenleme becerilerine katkısını ortaya koymuştur. Okul öncesi dönem çocukları için bu çoklu yönleri anlamak ve ele almak, çocukların sosyo-duygusal gelişimleri için müdahale ve programların geliştirilmesi hususundaki önemi mevcut literatür bağlamında değerlendirilmiş, araştırmacı ve uygulamacılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study sheds light on the relationship between child routines, self-regulation, and externalizing behavior problems in children aged 4-6. How these three variables change in relation to demographic factors has been investigated and evaluated also. A relational screening model was employed in the research. The study sample consisted of 143 mother and children dyads aged 4-6. The data collection tools used in the study were the Child Routines Questionnaire, Self-Regulation Skills Scale (Mother Form), Eyberg Child Behavior Inventory, and Demographic Information Form prepared by the researcher. The data obtained from 143 participants were analyzed using appropriate statistical methods in IBM SPSS Statistics 22 and Structural Equation Modeling (SEM) with confirmatory factor analysis (CFA) in AMOS v21. In the study, the validity of the scales was examined by conducting CFA on demographic questions, Child Routines Questionnaire (CRQ), SelfRegulation Skills Scale (SRSS), and Eyberg Child Behavior Inventory. Subsequently, reliability analyses were conducted, and the validity and reliability of these scales were confirmed by calculating Cronbach's Alpha coefficients. Independent Sample T Test was applied for the comparison of two group means, and One-Way ANOVA test was used for the comparison of means for more than two groups. According to the findings of the research, child routines were positively associated with selfregulation and negatively associated with externalizing behavior problems. Contrary to general expectations, self-regulation and externalizing behavior problems were found to be positively correlated. The results highlight the importance of having daily routines in shaping children's behavioral problems and contributing to self-regulation skills. Understanding and addressing these multiple aspects for preschool children have been evaluated in the context of the existing literature. Recommendations for researchers and practitioners have been provided, emphasizing the importance of intervention and program development for the socio-emotional development of preschool children.