Esansiyel hipertansiyon hastalarında kardiyak rehabilitasyon kan basıncı ve kalp fonksiyonları üzerine etkisi /
Yazar: AHMET ANIL ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KÜRŞAT TİGEN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: C reaktif protein = C reactive protein ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kalp = Heart ; Kalp fonksiyon testleri = Heart function tests ; Kan basıncı = Blood pressure ; Kan basıncı ölçülmesi = Blood pressure determination ; Natriüretik ajanlar = Natriuretic agents ; Ventriküler fonksiyon-sol = Ventricular function-left

Özet:
Amaç: Sedanter yaşam, hipertansif hastaların morbidite ve mortalitelerinde artışa
neden olmakta, efor kapasiteleri ve kardiyak fonksiyonlarına olumsuz yönde etki
etmektedir. Çalışmamızın amacı, hipertansif hastalarda kardiyak rehabilitasyon
programının, kan basıncı ile sol atriyum ve ventrikül fonksiyonları üzerine olan
etkilerini araştırmaktı.
Metod: Çalışmamıza hipertansiyon tanısı nedeniyle tedavi alan ardışık 20 hasta dahil
edildi. Hastalar 30 seanslık kardiyak rehabilitasyon programına (Faz 3) alındı. Tüm
hastaların rehabilitasyon öncesi ve sonrası 24 saatlik tansiyon holter inceleme ile kan
basınçları ölçüldü. Sol atriyum ve sol ventrikül fonksiyonları iki boyutlu (2D) ve üç
boyutlu (3D) transtorasik ekokardiyografi ve "speckle tracking" ekokardiyografi ile
yapıldı. Tüm hastaların rehabilitasyon öncesi ve sonrası, pro-beyin natriüretik peptit
(ProBNP) ve yüksek duyarlılıklı C-reaktif protein (hs-CRP) değerleri ölçüldü.
Bulgular: Kardiyak rehabilitasyon sonrası hastaların vücut kitle indeksinde (31,52 ±
4,38 kg/m2 karşılık 30,63 ± 4,33 kg/m2, p=0,012), Framingham skorlarında (%14 ± 8
karşılık %11 ± 6, p=0,02), proBNP (95 ± 97 pg/ml karşılık 75 ± 71 pg/ml, p=0,009),
günlük ortalama sistolik (128 ± 11 mmHg karşılık 124 ± 8 mmHg, p=0,012) ve
diyastolik (81 ± 9 mmHg karşılık 78 ± 8 mmHg, p=0,015) kan basıncı değerlerinde
anlamlı azalma saptandı. 3D ekokardiyografi ve "speckle tracking" ekokardiyografik
incelemelerde sol atriyum fonksiyonlarında istatistiksel olarak anlamlılığa ulaşmasa da
artış olduğu görüldü. Sol ventrikül global longitudinal strain değerlerinde ise anlamlı
artış (%- 19,4 ± 2,8 karşılık %- 20,0 ± 2,3, p=0,033) saptandı.
Sonuç: Kardiyak rehabilitasyon hipertansiyon hastalarında vücut kitle indeksinde,
proBNP ve tansiyon değerlerinde düşüşe paralel olarak sol atriyum ve sol ventrikül
fonksiyonlarını olumlu yönde etkilemekte olup kontraendikasyon olmadığı sürece tüm
hastalara önerilmelidir.
Anahtar Sözcükler: Hipertansiyon, kardiyak rehabilitasyon, sol atriyum, sol ventrikül,
speckle tracking ekokardiyografi

Abstract:
Background: Sedantary lifestyle increases the morbidity and mortality rates and
decreases exercise capacity and cardiac functions in hypertensive patients. The aim of
the study is to explore the effects of cardiac rehabilitation on blood pressure and left
ventricular and atrial functions in hypertensive patients.
Methods: Twenty hypertensive patients were consecutively included in the study. The
patients were recruited to 30 sessions of phase 3 cardiac rehabilitation program. All
patients underwent ambulatory blood pressure monitoring for 24 hours to assess their
blood pressure profile before and after rehabilitation. Left atrial and ventricular
functions of the patients were determined by two-dimensional (2D) and threedimensional
(3D) echocardiography and speckle tracking echocardiography. Pro-brain
natriuretic peptide (ProBNP) and high sensitive C-reactive protein (hs-CRP) levels
were measured before and after rehabilitation.
Results: After rehabilitation program, there were significant decreases in body mass
indexes (31.52 ± 4.38 kg/m2 versus 30.63 ± 4.33 kg/m2, p=0.012), Framingham scores
(14 ± 8% versus 11 ± 6%, p=0.02), pro-BNP levels (95 ± 97 pg/ml versus 75 ± 71 pg/ml,
p=0.009), daily mean systolic (128 ± 11 mmHg versus 124 ± 8 mmHg, p=0.012) and
diastolic blood pressures (81 ± 9 mmHg versus 78 ± 8 mmHg, p=0.015). 3D and speckle
tracking echocardiography revealed increase in the left atrial functions however it did
not reach statistical significance. There was a statistically significant increase in left
ventricular global longitudinal strain (-19.4 ± 2.8% versus -20.0 ± 2.3%, p=0.033).
Conclusion: Cardiac rehabilitation decreases the body mass index, proBNP and blood
pressure measures while increases left atrial and ventricular functions in hypertensive
patients. Thus it should be recommended to every hypertensive patient unless there is
a contraindication.
Keywords: Hypertension, cardiac rehabilitation, left atrium, left ventricle, speckle
tracking echocardiography