Kübist yaklaşımlı sanat eğitimi programının okul öncesi çocukların üç boyutlu düşünme becerilerine etkisi
The effect of the cubist approach art education program on the three-dimensional thinking skills of preschool children
Yazar: RAZİYE ERKUL HATİPOĞLU
Danışman: PROF. DR. ADALET KANDIR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Temel sanat eğitimi = Basic art education ; Çocuk-okul öncesi =   ; Çok alanlı sanat eğitimi yöntemi = Multi-disciplinary art education method

Özet:
Bu araştırma Kübist Yaklaşımlı Sanat Eğitimi Programının okul öncesi çocukların üç boyutlu düşünme becerilerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desene uygun olacak şekilde nitel destekli nicel ağırlıklı iç içe karma desen kullanılmıştır. Araştırmada iki çalışma grubu yer almıştır. Frick ve Newcombe (2015) tarafından geliştirilen ve araştırma kapsamında Türk çocuklarına uyarlaması yapılan "Diyagramatik Temsiller Testi"nin (Diagrammatic Representations Test) geçerlik ve güvenirliğine ilişkin çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Kars il merkezinde bulunan Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı anaokullarına/anasınıflarına devam eden 48-72 aylık 299 çocuk oluşturmuştur. Eğitim programının uygulanmasına yönelik çalışma grubunu ise ölçüt örnekleme yöntemine göre 2023-2024 eğitim öğretim yılında Kars İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı belirlenen okullara devam eden 48-72 aylık Deney-1 grubunda 22, Deney-2 grubunda 14 ve Kontrol grubunda 18 çocuk olmak üzere toplam 54 çocuk ile deney gruplarındaki çocukların öğretmenleri (n=2) ve ebeveynleri (n=35) oluşturmuştur. Çalışma grubunda yer alan tüm çocuklara, öğretmenlerine ve ebeveynlerine ilişkin demografik bilgiler araştırmacılar tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu"na kaydedilmiştir. Deney-1 (araştırmacı tarafından) ve Deney-2 (sınıfın öğretmeni tarafından) gruplarına sekiz hafta boyunca haftada üç gün olmak üzere araştırma kapsamında geliştirilen Kübist Yaklaşımlı Sanat Eğitimi Programı uygulanmıştır. Deney-2 grubunun öğretmeninin uygulama performansı araştırma kapsamında geliştirilen "KYSEP Öğretmen Gözlem Formu" aracılığıyla gözlemlenmiştir. Eğitim programı uygulamasından önce ön test ve uygulama tamamlandıktan hemen sonra son test uygulaması olarak "Diyagramatik Temsiller Testi" deney ve kontrol gruplarında yer alan tüm çocuklara uygulanmıştır. Son test uygulamasından dört hafta sonra eğitim programının dört haftalık sürede kalıcılığının sınanması amacıyla deney gruplarındaki çocuklara izleme testi olarak "Diyagramatik Temsiller Testi" uygulanmıştır. Eğitim programının etkililiğini değerlendirmek amacıyla araştırma kapsamında geliştirilen "KYSEP Aile Katılımı Etkinliği Değerlendirme Formu", "KYSEP Öğretmen Görüşme Formu" ve "KYSEP Ebeveyn Görüşme Formu" uygulanarak deney gruplarında yer alan öğretmenlerin ve ebeveynlerin görüşleri alınmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılarak frekans ve yüzde dağılımları alınmış, parametrik testlerden ilişkisiz örneklemler t-testi, ilişkili örneklemler t-testi, tekrarlayan ölçümlerde varyans analizi; parametrik olmayan testlerden Mann Whitney-U testi, Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise MAXQDA programı kullanılarak içerik analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda Kübist Yaklaşımlı Sanat Eğitimi Programının uygulayıcıdan bağımsız şekilde çocukların üç boyutlu düşünme becerilerinde yüksek etki gösterdiği ve bu etkinin dört haftalık sürede kalıcı olduğuna ulaşılmıştır. Nitel bulgulara bakıldığında ise eğitim programının çocukların üç boyutlu düşünme becerilerinin yanı sıra sanatsal, estetik, bilişsel, sosyal ve duygusal becerilerini desteklediği, ebeveynlere öz farkındalık kazandırdığı ve çocukla nitelikli vakit geçirme fırsatı sunduğu, öğretmenlerin kişisel ve mesleki gelişimlerine katkı sağladığı görülmüştür. Bu doğrultuda nitel verilerin nicel verileri desteklediği, Kübist Yaklaşımlı Sanat Eğitimi Programının okul öncesi çocukların üç boyutlu düşünme becerilerini destekleyici, gerekli eğitici eğitimleri verilerek uygulanabilir bir görsel sanat eğitimi programı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study examined the effect of Cubist Approach Art Education Program on three-dimensional thinking skills of preschool children. In the study, a qualitative-supported quantitative mixed design was used by the quasi-experimental design with pre-test-post-test control group. There were two study groups in the study. The study group for the validity and reliability of the "Diagrammatic Representations Test" developed by Frick and Newcombe (2015) and adapted for Turkish children within the scope of the study consisted of 299 children aged 48-72 months attending kindergartens/preschools affiliated to the Turkish Ministry of National Education in Kars city center in the 2021-2022 academic year. The study group in which the training program was implemented consisted of 54 children aged 48-72 months (Experimental-1 group=22, Experimental-2 group=14, Control group=18) attending two independent kindergartens affiliated to Kars Provincial Turkish Ministry of National Education in the 2023-2024 academic year, teachers (n=2) and parents (n=35) of the children in the experimental groups. Demographic information about all children in the study group, their teachers, and their parents was collected with the "Personal Information Form" prepared by the researchers. The Cubist Approach Art Education Program (CAAEP) developed within the scope of the research was applied to the Experiment-1 (by the researcher) and Experiment-2 (by the teacher of the class) groups three days a week for eight weeks. The observation data towards the implementation performance of the teacher of the Experiment-2 group were collected with the "CAAEP Teacher Observation Form" developed within the scope of the research. The "Diagrammatic Representations Test" was applied to all children in the experimental and control groups as the pre-test before the education program implementation and the post-test immediately after the implementation. Four weeks after the post-test, the "Diagrammatic Representations Test" was applied to the children in the experimental groups as a follow-up test to understand the persistence of the education program. To evaluate the effectiveness of the education program, the opinions of the teachers and parents in the experimental groups were obtained via "CAAEP Family Participation Activity Evaluation Form", "CAAEP Teacher Interview Form" and "CAAEP Parent Interview Form" developed within the scope of the research. Quantitative data were analyzed by detecting frequency and percentage distributions, using independent samples t-test, related samples t-test, repeated measures analysis of variance as parametric tests, and Mann Whitney-U test, Wilcoxon signed-rank test as nonparametric tests via SPSS software program. For the analysis of qualitative data, content analysis was conducted via MAXQDA software. As a result of the study, it was found that the Cubist Approach Art Education Program had a high effect on children's three-dimensional thinking skills independently of the practitioner and that this effect was permanent in a four-week period. According to qualitative findings, it was demonstrated that the education program supported children's three-dimensional thinking skills as well as their artistic, aesthetic, cognitive, social, and emotional skills, provided parents with self-awareness and the opportunity to spend quality time with the child, and contributed to the personal and professional development of teachers. Based on these results, it was concluded that the qualitative findings supported the quantitative findings and that the Cubist Approach Art Education Program is a visual art education program that supports the three-dimensional thinking skills of preschool children and can be applied by providing the necessary educational training.