İlk Sûfilerin diğer dinlere bakışı
The Point of view of the first Sufies to other religions
Yazar: HASAN ER
Danışman: PROF.DR. SÜLEYMAN ULUDAĞ
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Din = Religion

Özet:
ÖZETTEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI TASAVVUF BİLİM DALIİLK SÛFİLERİN DİĞER DİNLERE BAKIŞIHasan ER(Yüksek Lisans TeziÖzellikle XIX. Yüzyılın başlarından itibaren sistemli bir şekilde işlenen dinlerinkurtuluşu temin etmesi ve bir arada yaşama sorunu, her din tarafından farklı şekillerdealgılanmakla kalmamış, dinler içerisinde oluşmuş ekoller tarafından da muhtelifdeğerlendirmelere tabi tutulmuştur. Bunun sonuncunda İslam'ın kendi içinde barındırdığıdüşünce ekolleri, sahip oldukları problematik bağlamında meseleye çözüm üretme yolunagitmişlerdir. İslam düşüncesinin gönül merkezli yorumunu üreten sufiler de bu problemekendi düşünce bütünlükleri içerisinde yaklaşmışlardır. Tasavvufû düşüncenin sahip olduğubazı özellikler sÃ»filer diğer dinlere bakışını etkilemiştir. Özellikle vahdet düşüncesi ve aşksembolizmi noktasından hareket eden sÃ»filer diğer dinlerin mensuplarına karşı daha ılımlıyaklaştıkları gözükmektedir. Bununla beraber İslam'ın ilk yıllarında yaşamış sÃ»filer bukonudaki düşüncelerini sistemli bir şekilde ortaya koymadıklarının tespiti mümkündür.Bunun sebebi, ilk sÃ»filer henüz diğer din ve kültürlerle karşılaşmamış olmalarıdır. Fakatmuhtelif kültür ve medeniyetleri barındırma noktasında diğer yerleşim birimlerinden farklıolan coğrafyalarda yaşayan sÃ»filer öteki dinlerden insanlarla girdikleri ilişkiler sonundafarklı dinlerden insanlarla akrabalık yapmış sÃ»filer düşüncelerinde diğer din ve inançlarınetkisini görmek mümkündür. Sınırlı sayıda sÃ»finin karşılaştığı bu durum, ilk sÃ»filermeydana getirdikleri kavramların sahip olduğu tarihsel özelliği ortay koymaktadır. Bilgisosyolojisi bağlamında değerlendirilecek olursa, sÃ»filer yaşadıkları konjonktürün birsonucu olarak ilk dönemde yaşamış sÃ»filer her ne kadar farklı dinlerden insanlarlagirdikleri sınırlı sayıda diyalogları bulunsa da diğer dinlerin kurtuluşu temin edipedemeyecekleri ile ilgili bir tez öne sürmemişlerdir.Anahtar Kelimeler: Kurtuluş teorisi, diyalog, kapsayıcılık, dinû çoğulculuk,dışlayıcılık, hermenötik, vahdet, aşk sembolizmi.Danışman: Süleyman ULUDAĞSayfa sayısı: 77ABSTRACTTHE POİNT OF VİEW OF THE FİRST SUFİES1

Abstract:
TO OTHER RELİGİONSHasan ER(Master Thesis)Especially from the first times of 19th centuries the problem of forming thesalvation of the belivers and their living together which is studied systematically has beenregarded by different perspectives and also subjected to various commends by thedisciplines of the religion. As a result of the statement the discipline of İslam tries toproduce some solitions to this situation which the problematic they have. The sufies whoproduce the commend of spiritual thought approached to this problem in their totalitarianidea system. Some of the features of sufism effects its point of view to the other religion.Especially the sufies who take into consideration the unity of being and symbolism of lovesince to behave more moderately to the belivers of the other religions. However it can beproved that the sufies who lived in the first times of İslam did not put their ideassystematically. Because they had not encountered the other cultures and religions yet. Butthe other sufies who live in the other geographies and climates seem to behave moremoderately and think more extensively. It is possible to see that the sufies who had lived indifferent geographies and climates and had some relatives from the other religions hadbeen effected from the other religions and beliefs. This situation that limited of number ofsufies has examined, stated the historical features of which the concepts the first sufies hadperformed if it is regarded as knowledge of sociology has a result of the sufies?conjuncture the first sufies had very limited relationships with the other people whether ornot they produced any salvation thesis of the other religions.Key Words: Theory of salvation, dialog, inclusivism, religious pluralism,exclusivism,hermeneutic, unity of being, symbolism of love.Supervisor: Professor Süleyman ULUDAĞNumber of pages: 772