Bir insan hakkı olarak su hakkının gelişimi ve Türkiye'deki uygulama
The progress of water rights as  human rights and its practice in Turkey
Yazar: MURAT PERÇİN
Danışman: PROF. DR. MÜSLÜM AKINCI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa insan hakları hukuku = European law of human rights ; Birleşmiş Milletler = United Nations ; Su hakkı = Right of water ; Su kaynakları = Water resources ; Su kaynakları yönetimi = Water resources management ; Özelleştirme = Privatization ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Su, bütün canlılar için hayati bir değere sahiptir. Bir anlamda yaşamın varlığı suya bağlıdır. Suyun bir yerde bulunması orada yaşamın olduğunu gösterir. Dünya nüfusu artarken tatlı su kaynakları çeşitli nedenlerle hızla azalmaktadır. Küresel ısınma, kentleşme, sanayileşme, yanlış su politikaları bunun nedenlerinden yalnızca birkaçıdır. Dünya Sağlık Örgütü raporlarına göre her yıl çoğunluğu çocuk, 2 milyondan fazla insan yeterli suya erişememeye bağlı hastalıklardan hayatını kaybetmektedir. Su hakkının, yaşam hakkı yanında sağlık hakkı, beslenme hakkı, elverişli konut hakkı gibi diğer temel insan hakları ile de yakından bağlantısı bulunmaktadır. Suya erişimin yaygın bir sorun olarak insanlığın karşısına çıkması neoliberal politikalarla birlikte suyun bir ekonomik mal gibi ele alınmak istenmesi ile başlamaktadır. Yalnızca insan için değil,  doğa ve tüm canlılar için vazgeçilmez olan su, bir meta haline getirilmek istenmektedir. Bu yaklaşımın bir sonucu olan özelleştirme politikaları ile suyun herhangi bir ticari mal haline getirilmek istenmesi toplumsal  olaylara kadar varan büyük sorunlara neden olmuştur. Yerel halkın suya olan bağımlılıkları değerlendirilmeden, artan enerji ihtiyacı gerekçe gösterilerek yapılan baraj ve tesisler de su kaynaklarına erişimi güçleştirmektedir. Suyun bir meta olmadığının, insan hakkı olduğunun kabulü suya yönelik bu ve benzeri müdahaleleri önleyecektir. Suyun bir insan hakkı olarak varlığının hukuksal metinlerde açıkça yer alması ise bu anlamda devletlere de yükümlülük getirecek suya erişimde gerçek bir güvence sağlayacaktır.

Abstract:
Water is vital for all living things.The existence of life depends on water. The presence of water in a place indicates that there is life. While the population of the world is increasing, fresh water resources are rapidly decreasing for various reasons. Global warming, urbanization, industrialization, harmful water policies are just a few of these reasons. According to World Health Organization reports, more than 2 million people die every year due to diseases associated with lack of water. The right to affordable clean water is closely linked to other fundamental human rights, such as the right to life, the right to health, the right to nutrition, and the right to adequate housing. Due to neoliberal policies and treating water as an economic commodity access to water becomes a common problem. Water, which is indispensable not only for humans, but also for nature and for all living things, as a result water is converted into a commodity. With privatization policies, which are the result of this approach, the attempt to make water a commodity has caused major problems including social unrest. Dams and facilities, which are justified in order to secure additional energy sources, without fully evaluating the needs of local people, make access to water resources even more difficult. By recognizing that water is not a commodity but a human right will help prevent these and similar interventions for water. Stating water clearly  as a human right in legal texts will provide a real guarantee for access to water and also hold states responsible.