Matematik dersi bağlamında PISA sınavları üzerine yapılan çalışmaların analizi
Analysis of studies on PISA exams in the context of mathematic lesson
Yazar: ZEYNEP TÜREL
Danışman: DOÇ. DR. HALİME ŞENAY ŞEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik = Mathematics ; Matematik okuryazarlığı = Mathematical literacy

Özet:
Bu araştırmada, matematik dersi bağlamında PISA sınavları üzerine yapılan çalışmaların değişik açılardan incelenmesi, genel çerçevesinin çizilmesi ve bu alandaki eğilimlerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda YÖK Ulusal Tez Merkezi ve Dergi park veri tabanından belirlenen ölçütler çerçevesinde 78 lisansüstü tez ve 28 makale incelemeye alınmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Örneklem seçiminde amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan ölçüt örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen doküman inceleme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel içerik analizi yapılmıştır. Bu araştırma sonucunda elde edilen bulgular tablo ve grafiklerde gösterilerek sunulmuştur. İncelenen lisansüstü tezlerden elde edilen sonuçlara bakıldığında büyük çoğunluğunun yüksek lisans tezi olduğu, en çok Hacettepe Üniversitesi'nde yapıldığı ve en fazla araştırmanın 2019 ve 2022 yıllarına ait olduğu bulunmuştur. Araştırmaların büyük çoğunluğu matematik ve ölçme ile ilgili bilim/anabilim dallarında yapıldığı ve en çok PISA 2012 sınavının ele alındığı görülmüştür. En çok tercih edilen araştırma deseninin doküman analizi, örneklem türünün 15 yaş öğrenci grubu ve örneklem büyüklüğünün 1000 ile 10000 arasında değişim gösterdiği bulunmuştur. Veri toplama aracı olarak en çok doküman incelemesi ve faktör analizi kullanılmıştır. Araştırmalarda en çok ele alınan konu test istatistikleri sonrasında ders kitabı incelemesi olmuştur. İncelenen makalelerden elde edilen sonuçlara bakıldığında değişen birkaç sonuç olmakla beraber, genellikle benzer sonuçlara ulaşıldığı görülmektedir. İncelenen çalışmalardan elde edilen sonuçlara göre önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this research, the aim is to examine studies on the PISA exams in the context of mathematics from various perspectives, outline a general framework, and reveal trends in this field. To this end, 78 graduate theses and 28 articles from the YÖK National Thesis Center and DergiPark databases were reviewed according to specified criteria. Document analysis, one of the qualitative research methods, was employed in the study. Criterion sampling, a type of purposeful sampling method, was preferred in selecting the sample. The document review form developed by the researcher was used as the data collection tool. Descriptive content analysis was conducted to analyze the data. The findings obtained from this research were presented in tables and graphs. The results obtained from the analyzed graduate theses revealed that the majority were master's theses, most were conducted at Hacettepe University, and the highest number of studies were from 2019 and 2022. It was found that most studies were conducted in the fields of mathematics and measurement, and the PISA 2012 exam was the most frequently studied. Document analysis was the most preferred research design, with the sample type being 15-year-old student groups, and the sample size ranging from 1,000 to 10,000. Document review and factor analysis were the most frequently used data collection tools. The most frequently addressed topic in the studies was test statistics, followed by textbook analysis. While there were a few differing results from the analyzed articles, generally similar conclusions were reached. Recommendations were made based on the results obtained from the reviewed studies.