Kemoterapi alan hastaların oral mukozayı korumaya  
yönelik uygulamaları
The applications intended to protect the oral mucosa of patients who take chemotherapy
Yazar: BÜŞRA TAVŞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVİNÇ KUTLUTÜRKAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Ağız mukozası = Mouth mucosa ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşirelik = Nursing ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Araştırma, kemoterapi alan hastaların oral mukozayı korumaya yönelik uygulamalarının belirlenmesi amacıyla yapılan tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Araştırma, Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği ve Gündüz Kemoterapi Ünitesinde Nisan 2014 - Ağustos 2014 tarihleri arasında 99 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler araştırmacı tarafından literatürden yararlanılarak oluşturulan anket formu ve oral mukoza durumunu değerlendirmeye yönelik Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) oral mukozit değerlendirme ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde frekans ve yüzdesel dağılımlar kullanılmıştır. Araştırmaya katılan hastaların %26,27'si kolon kanseri ve %26,27'si akciğer kanseri, %10,10'u meme kanseri tanısına sahiptir. Hastaların almakta oldukları kemoterapi ilaçları %38,4'ü antimetabolitler, %20,7'si alkali ajanlardır. Hastaların DSÖ oral mukozit değerlendirme ölçeğine göre %52,53'ü Derece 0, %38,38'i Derece 1, %6,06'sı Derece 2, %3,03'ü Derece 3 düzeyindedir. Hastalarda Derece 4'de oral mukozit gözlemlenmemiştir. Hastaların DSÖ oral mukozit değerlendirme skalasına göre ağız mukozasını korumaya yönelik yaptıkları uygulamalar; Derece 0'da ve 1'de sodyum bikarbonatla hazırlanan karışım ile çalkalama (%3,57) en az kullanılan yöntem olurken, Derece 2'de karbonatlı su (%20) ve tuzlu su (%20) ile çalkalama en az uygulanan yöntemlerdir. Derece 3'de ise sirkeli su (%16,67), sodyum bikarbonatla hazırlanan karışım ile çalkalama (%16,67), karbonatlı su (%16,67) ve tuzlu su (%16,67) ile çalkalama yöntemleri eşit oranda uyguladıkları belirlenmiştir. Hastalara, oral mukozayı korumaya yönelik rehberler doğrultusunda eğitim ve danışmanlık hizmeti verilmesi oral mukozaya ilişkin gelişebilecek komplikasyonların önlenmesinde etkili olacaktır.

Abstract:
This is a descriptive study in order to determine the applications intended to protect the oral mucosa of patients who take chemotherapy. The study was carried out with 99 patients who took 4 month long chemotherapy in between April 2014 and August 2014 at the Clinic of Internal Diseases and Daytime Chemotherapy Units of University Hospital . The data of the study are obtained from survey form and the oral mucositis assessment scale of the World Health Organization (WHO) to assess the oral mucositis condition. It was diagnosed that 26.27% of the patients participating in the study were colon cancer and lung cancer and 10.10% of them were breast cancer, and also 38.4% of their chemotherapy drugs were antimetabolites and 20.7% of were alkylating agents. Related to the oral care of patients; 16.86% of them are brushing their teeth after . According to the WHO oral mucositis assessment scale, 52.53% of the patients are Rank 0, 38.38% of them are Rank 1, 6.06% of them Rank 2, and 3.03% of them are Rank 3 level. Rank 4 has not been observed in patients with oral mucositis. The applications of patients for the protection of oral mucositis according to the WHO oral mucositis assessment scale; rinsing with the mix prepared with sodium bicarbonate is the least used method (3.57%) at Rank 0 and 1, rinsing with carbonated water and brine are the least used methods (20%) at Rank 2.  İt has been determined that rinsing with vinegar water, the mixture prepared with sodium bicarbonate, carbonated water, and brine methods are applied equally (16.67%) at Rank 3. İt has been determined that the applications to protect the oral mucositis of patients are inadequate in the direction of the current guidelines. Consulting and training of patients in accordance with guidelines to protect oral mucositis are thought to be effective to prevent the development of complications related to oral mucositis.