Çukurova bölgesi örtü altı muz yetiştiriciliğinde sorun olan yabancı ot türlerinin belirlenmesi ve mücadele olanaklarının araştırılması
Determination of troublesome weed species and management opportunities in protected banana cultivation in Çukurova region
Yazar: HASAN ANIL TOKYÜREK
Danışman: PROF. DR. SİBEL UYGUR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Muz, tropik bir iklim meyvesidir. Ancak bazı mikro-klimalarda subtropik iklim koşullarında da yetiştirilebilmektedir. Anavatanı Güney Çin, Hindistan ve Hindistan ile Avustralya arasında kalan adalardır. Türkiye'de ilk olarak, 1935 yılında Mısır'dan Alanya'ya, oradan da Anamur'a getirilerek açıkta üretim yapılmaya başlanmış ancak, oluşan düşük sıcaklıklardan dolayı zararlanmalar gözlenmiştir. Ülkemizde, muz yetiştiriciliği; Akdeniz Bölgesinde, Mersin-Antalya kıyı şeridinde, Toros Dağları tarafından korunmuş, mikro-klima olanaklarının daha uygun bulunduğu Anamur, Bozyazı, Alanya ve Gazipaşa'da yaygın olarak yapılmaktadır. Özellikle Anamur ve Bozyazı'da açık alanlar yerine, plastik ve cam seralarda yetiştirmeye başlamışlardır. Son yıllarda seralarda, Çukurova, İskenderun, Dörtyol, Erdemli ve Antalya'nın değişik bölgelerinde ekonomik olarak yetiştirilmeye başlanmıştır. Yapılan bu araştırmada Çukurova Bölgesi örtü altı muz yetiştiriciliğinde sorun olan yabancı ot türlerinin yaygınlıkları, yoğunlukları ve popülasyon dağılımları, ana zararlı yabancı ot türleri, muz seralarında sorun olan ana zararlı yabancı otların mücadele olanakları belirlenmiştir. Çukurova Bölges'inde survey çalışmalarından elde edilen verilere göre rastlama sıklığı dikkate alınarak ilk beş yabancı ot türü, Su teresi (Cardamine hirsuta L.),Semizotu ( Portulaca oleraceae L.),Benekli darıcan [ Echinochloa colona (L.) Link.], Kırmızı köklü tilki kuyruğu ( Amaranthus retreflexus L.) Benekli sütleğen (Euphorbia nutans Lag.) olarak belirlenmiştir. Çalışmada yabancı otlar ile mücadelede; organik herbisit (yağ asidi amonyum tuzları), bitkisel yağ (%45 karanfil yağı+%45 tarçın yağı), malç tekstili, muz yaprağı malçı ve glyphosate etkili maddeli herbisit çalışmaya alınmıştır. Uygulamalardan en etkili sonuç, malç tekstili ve muz yaprağı malçı olarak belirlenmiştir. Herbisitler arasında ise birbiriyle paralel olarak en iyi sonuç %97,84 ile bitkisel yağ uygulamasından alınmıştır. Bu çalışma ile anlaşılmaktadır ki yabancı otlar ile mücadelede herbisit kullanımı, diğer mücadele yöntemlerinin yetersiz kaldığı durumlarda başvurulması gereken bir yöntem olmalıdır.

Abstract:
Banana is a tropical fruit, but it can also be grown in subtropical climate conditions in some micro-climates. Homeland is Southern China, India and the Island between India and Australia. First time in Turkey, ın 1935, it was brought to Alanya from Egypt and then to Anamur in Turkey, and production was started in the open air, but losses were observed due to low temperatures. Banana cultivation in our country; it is widely practiced in the Mediterranean Region, on the Mersin-Antalya coastline, in Anamur, Bozyazı, Alanya and Gazipaşa, which are protected by the Taurus Mountains and where micro-climate facilities are more suitable. Especially in Anamur and Bozyazı, they started to grow them in plastic and glass greenhouses instead of open fields. In recent years the greenhouse, it has started to be grown economically cultivation in different regions of Çukurova, İskenderun, Dörtyol, Erdemli and Antalya. In the study, the prevalence, density and population distribution of weed species that area a problem in greenhouse banana cultivation in the Çukurova Region, the main harmful weed species, the control possibilities of the main harmful weeds that are a problem in banana greenhouse were determined. According to the data obtained from the survey studies in the Çukurova Region, the first 5 weed species were determined as Hairy bittercress (Cardamine hirsuta L.), Common purslane (Portulaca oleraceae L.), Awnless barnyardgrass [Echinochloa colona (L.)] Link. Redroot pigweed (Amaranthus retreflexus L.) , Nodding spurge (Euphorbia nutans Lag.) In the study, organic herbicide (fatty acid ammonium salts), vegetable oil(45% clove oil, 45% cinnamon oil), mulch textile, banana leaf mulch and herbicide with glyphosate effective substance were included in the study in the fight against weeds. The most effective results from the applications was determined as mulch textile and banana leaf mulch. Among the herbicide, the best result, in parallel with each other, was obtained from the vegetable oil application with 97,84%. It is understood from this study that the use of herbicides in the control of weeds should be a method that should be applied in cases where other control methods are insufficient.