Kritik hastalarda ilaç-ilaç etkileşimlerinin araştırılması
Drug-drug interactions in icu patients
Yazar: MÜNEVVER KAYHAN
Danışman: PROF. DR. YALIM DİKMEN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Kritik hastalık = Critical illness ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; İlaç etkileşimleri = Drug interactions ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions

Özet:
Amaç: İlaç etkileşimi belirli bir ilacın etkisinin ve/veya toksisitesinin başka bir ilaç tarafından değiştirilmesine denir. Yoğun bakım ünitelerinde homeostaz sağlanana kadar uzayan yatış süreleri ve artan ilaç kullanımı ilaç ilaç etkileşimi açısından risk faktörüdür. Kritik hastalarda ilaç ilaç etkileşiminin araştırılması isimli çalışmamızda, kullanılan ilaç sayılarının, toplam yatış sürelerinin ve yatış tanılarının potansiyel ilaç ilaç etkileşimine (PİİE) etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 2016 yılında yoğun bakım ünitesinde tedavi gören 12 yaş üzerindeki, 3 gün ve üzerinde yatışı olan hastalar dahil edilmiştir. 24 saatten daha uzun süre kullanılan ilaçlar veri olarak kabul edilmiştir. Hastaların günlük tedavi planındaki ilaçlar arasındaki PİİE Uptodate programı kullanılarak tespit edilmiştir. Çalışmanın sonunda hafif, orta, ağır PİİE'nin toplam ve günlük değerleri, yatış süresi, yaş, kronik hastalık varlığı ve sayısı, mekanik ventilasyon (MV) desteği alıp almaması, yatış tanı grupları, toplam ve ortalama ilaç kullanım sayısı, APACHE II skoru ile istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır.
Bulgular: PİİE'nin kullanılan ilaç sayısı ile arttığı tespit edilirken, yatış gün sayısı ile tam bir birliktelik göstermediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte MV desteği alan, APACHE II skoru yüksek olan hastalarda PİİE'nin daha fazla olduğu görülmüştür. PİİE eksitus olan hastalarda servise transfer olan hastalara göre daha fazla görülmüştür. PİİE'nin en az görüldüğü tanı grubu postoperatif takip grubuydu.
Sonuç: Kritik hastanın yoğun bakım ünitesinde kullanılan ilaç sayısı arttıkça PİİE'nin artmış olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: kritik hasta, yoğun bakım ünitesi, ilaç ilaç etkileşimi, olumsuz ilaç reaksiyonları

Abstract:
Objective: Drug-drug interaction (DDI) is a change in the effect and/or toxicity of a drug caused by another drug. Prolonged length of stay in an intensive care unit (ICU) and associated accumulative drug use pose an increased risk for DDIs. The goal of our study titled "Drug-drug interactions in ICU patients" is to investigate how the number of concurrent drugs used, length of stay, and diagnosis for admission influence potential drug-drug interactions (pDDI).
Methods: Patients over 12 years of age, who stayed in ICU for 3 days or more in the year 2016, were included. Any drug used for more than 24 hours was included in the data. pDDIs were checked with Uptodate software. The total and daily values of mild, moderate, and severe pDDIs, were statistically compared with the length of stay, age, previous chronic illnesses, need for mechanical ventilation, admission diagnosis, the total number and mean average number of drugs used and APACHE II scores.
Results: PDDIs increase with the number of drugs used, but is not correlated with length of ICU stay. Patients with high APACHE II scores and in need of mechanical ventilation had more pDDIs. pDDIs were more common in patients who died in ICU compared to patients discharged to the wards. The postoperative follow- up group is determined as the diagnosis group with the lowest pDDIs.
Conclusion: Number of drugs used during ICU admission is directly correlated with the number of pDDIs.
Keywords: critically ill patients, intensive care, drug drug interaction, adverse drug interactions