Yoğun bakım ünitelerinde kanıta dayalı klinik eczacılık hizmetlerinin etkisi
Impact of evidence-based clinical pharmacy services in intensive care units
Yazar: YUNUS EMRE AYHAN
Danışman: PROF. DR. MESUT SANCAR
Marmara Üniversitesi / Eczacılık Fakültesi / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı / Klinik Eczacılık Bilim Dalı
Derece: Eczacılıkta Uzmanlık, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Eczacılar = Pharmacists ; Eczacılık = Pharmacy ; Kanıta dayalı uygulamalar = Evidence-based practice ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Amaç: Bu çalışma, yoğun bakım ünitesindeki (YBÜ) ilaçla ilişkili sorunların (İLİS) tespit edilmesi, sınıflandırılması ve azaltılması amacıyla tasarlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, ikişer aydan oluşan kontrol-çalışma-kontrol dönemleri şeklinde, toplam 6 ay boyunca YBÜ'de gerçekleştirilen prospektif, gözlemsel, kontrollü bir çalışmadır. Çalışma döneminde İLİS'e yönelik klinik eczacı önerileri sağlık ekibine sunulmuştur. İLİS, PCNE Sürüm 9.1 ile sınıflandırılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya toplam 146 kişi dahil edilmiştir. Tüm hastaların yaş medyanı (çeyrekler arası aralık) 62,5 (51-74) ve %55,48'i erkektir. En sık görülen komorbiditeler hipertansiyon (%17,87) ve diabetes mellitus (%11,91) olmuştur. Tüm dönemlere ait toplam 1 061 adet (7,26/hasta) İLİS tespit edilmiştir. En sık tespit edilen İLİS nedenleri, ilaç-ilaç etkileşimleri (%31,76), yüksek doz (%12,44) ve dozun zamanlamasıyla ilgili hatalar (%9,24) idi. Çalışma döneminde tespit edilen 347 İLİS'e yönelik toplam 259 (%74,63) öneride bulunulmuştur. Bu önerilerin 238'i (%91,89) hekimler tarafından kabul edilmiştir. Girişim önerileri çoğunlukla ilaca ara verme ya da ilacı durdurma (%28,02), doz değiştirme (%25,27), kullanma talimatını değiştirme (%20,32) ve yeni ilaca başlama (%15,93) şeklinde yapılmıştır. Çalışma dönemi boyunca uygulanan klinik eczacı önerilerinin toplam maliyet tasarrufu 16 141,82 TL'dir.
Sonuç: Yoğun bakım ünitesinde İLİS insidansı yüksek oranda tespit edilmiştir. Klinik eczacı önerilerinin büyük bir çoğunluğu sağlık ekibi tarafından kabul edilmiştir. Dönemler arası İLİS sayısında istatistiksel olarak anlamlı azalmalar gerçekleşmese de oransal azalmalar sağlanabilmiştir. Yoğun bakım ünitesinde klinik eczacının sağlık ekibiyle birlikte rutin hasta vizitlerine katılımı ilaçla ilişkili maliyetlerin azalmasını sağlayacaktır. 
Anahtar Sözcükler: Klinik eczacı, ilaçla ilişkili sorunlar, yoğun bakım ünitesi, PCNE

Abstract:
Objective: This study was designed to detect, classify and reduce drug-related problems (DRP) in the intensive care unit (ICU).
Methods: The study is a prospective, observational, controlled study conducted in the ICU for a total of 6 months, with two-month control-study-control periods. Clinical pharmacist recommendations for DRPs were presented to the healthcare team during the study period. DRPs are classified by PCNE Version 9.1.
Results: A total of 146 people were included in the study. The median age (interquartile range) of all patients was 62.5 (51-74) and 55.48% were male. The most common comorbidities were hypertension (17.87%) and diabetes mellitus (11.91%). A total of 1 061 (7.26/patient) DRPs from all periods were detected. The most common causes of DRPs were drug-drug interactions (31.76%), high dose (12.44%), and errors related to the timing of the dose (9.24%). A total of 259 (74,63%) recommendations were made for 347 DRPs identified during the study period. Two hundred thirty-eight of these recommendations (91.89%) were accepted by physicians. Intervention recommendations mainly were made as interrupting or stopping the drug (28.02%), changing the dose (25.27%), changing the instructions for use (20.32%), and starting a new drug (15.93%). The total cost savings of clinical pharmacist recommendations applied during the study period is 16 141,82 TL.
Conclusion: The incidence of DRPs in the ICU was determined to be very high. The clinical pharmacist's recommendations were highly accepted by the healthcare team. Although there was no statistically significant decrease in DRPs between periods, proportional reductions could be achieved. With the clinical pharmacist's participation in routine patient visits in the healthcare team of the intensive care unit, drug-related costs will also decrease.
Keywords: Clinical pharmacist, drug-related problems, intensive care unit, PCNE