Harran ovası ana ürün koşullarında geç olgunlaşma süresine sahip bazı tatlı sorgum (Sorghum bicolor var. saccharatum (L). Mohlenbr.) genotiplerinin verim ve verim ögelerinin belirlenmesi
Determination of yield and yield characteristics of some late maturated sweet sorghum (Sorghum bicolor var. saccharatum (L.) Mohlenbr.) genotypes under main crop conditions of Harran plain
Yazar: DİCLE DEMİR
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH ÖKTEM
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, geç olgunlaşma süresine sahip bazı tatlı sorgum genotiplerinin, verim ve bazı verim öğelerinin belirlenmesi amacıyla, 2019 yılı ana ürün yetiştirme sezonunda Şanlıurfa koşullarında yürütülmüştür. Deneme tesadüf blokları deneme deseninde üç tekerrürlü olarak Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Eyyübiye Araştırma ve Uygulama alanında yürütülmüştür. Çalışmada 16 adet geç olgunlaşma süresine sahip tatlı sorgum genotipi kullanılmıştır.  Araştırmada Brandes, Corina, Dale, Grassi, M81-E, P1579753, Ramada, Rio, Roma, Smith, Theis, Topper 76-I, Topper 76-II, Tracy, UNL-Hybrid 3 ve Gülşeker çeşitleri kullanılmıştır. Çalışmada salkım çıkarma süresi çiçeklenme süresi, fizyolojik olgunlaşma süresi, bitki boyu, yatma durumu, sap oranı, yaprak oranı, salkım oranı, sap verimi, tane verimi, biYokütle verimi, kuru madde verimi, özsu verimi ve suda çözünür kuru madde oranı, bin tane ağırlığı hektolitre ağırlığı bir dekar alandaki bitki sayısı gibi özellikler incelenmiştir. Sap verimi 7444.5 ile 14433.2 kg/da, biyokütle verimi 7714.3 ile 16285.7 kg/da, özsu verimi 2341.07 ile 6149.14 lt/da, suda çözünür kuru madde oranı %13.36 ile %20.40 arasında değişmiştir. Biyokütle, sap verimi, özsu verimi, brix gibi özellikler göz önüne alındığında Theis, M81-E, Dale ve Smith gibi çeşitlerin diğer çeşitlere göre daha verimli oldukları gözlenmiştir.

Abstract:
This research was carried out in Şanlıurfa conditions during the main growing season of 2019 in order to determine yield and some yield parameters of some sweet sorghum genotypes. The experiment was designed complete randomized blocks design with three replicates. Research was carried out at the Eyyübiye research area of Agriculture Faculty, University of Harran. In the study 16 late maturated sweet sorghum genotypes was used as Brandes, Corina, Dale, Grassi, M81-E, P1579753, Ramada, Rio, Roma, Smith, Theis, Topper 76-I, Topper 76-II, Tracy, UNL-Hybrid 3 and Gülşeker. In the research, duration of clustering, duration of flowering, duration of physiological maturation, plant height, logging, stem ratio, leaf ratio, cluster ratio, stalk yield, grain yield, biomass yield, dry matter yield, plant juice yield, water soluble dry matter ratio, thousand kernel weight and hectoliter properties were investigated.  Stalk yield varied between 7444.5 and 14433.2 kg/da, biomass yield between 7714.3 and 16285.7 kg/da, plant juice yield between 2341.07 and 6149.14 lt/da, and water soluble dry matter ratio between %13.36 and %20.40. It was determined that Theis, M81-E, Dale and Smith sorghum cultivars gave higher values than other ones in terms of biomass, stem yield, plant juice yield and water soluble dry matter ratio