Onkoloji hastalarının aile değerlendirmeleri ile umutsuzluk düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between family evaluations and hopelessness level of oncology patients
Yazar: SONGÜL KARAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE EKİNCİ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, onkoloji hastalarının psikososyal boyutlarıyla kapsamlı bir şekilde aile değerlendirmelerini yapmak ve bu sonuçların hastaların umutsuzluk düzeyleri ile ilişkisini belirlemektir.
Materyal ve Metod: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel türdedir. Araştırma Nisan 2023-Haziran 2023 tarihleri arasında Doğu Anadolu Bölgesi'nin bir ilinde bulunan Üniversite Hastanesinin Ayaktan Kemoterapi Ünitesi'nde tedavi görmekte olan 250 onkoloji hastası ile yürütülmüştür. Veriler Sosyodemografik Veri Formu, Aile Değerlendirme Ölçeği ve Beck Umutsuzluk Ölçeği ile yüz yüze toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik ve frekans dağılımı, bağımsız örneklemlerde t-testi, ANOVA, Mann Whitney U testi, Pearson Korelasyon testi ve Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı kullanılmıştır.
Bulgular: Hastaların Aile Değerlendirme Ölçeği toplam puan ortalaması 2.90±0.167 ve Beck Umutsuzluk Ölçeği toplam puan ortalaması 16.83±3.027'dir.  Aile Değerlendirme Ölçeği alt boyut puan ortalamaları Problem Çözme için 2.65±0.321, İletişim için 2.88±0.310, Roller için 2.81±0.261, Duygusal Tepki Verebilme için 3.11±0.382, Gereken İlgiyi Gösterme için 2.86±0.293, Davranış Kontrolü 2.80±0.238 ve Genel İşlevler için 3.11±0.280'dir. Hastaların Beck Umutsuzluk Ölçeği toplam puan ortalamaları 16.83±3.027'dir (Tablo 4.2). Aile Değerlendirme Ölçeği toplam puanları ile Beck Umutsuzluk Ölçeği toplam puanları arasında pozitif yönlü ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. 
Sonuç: Araştırmaya göre onkoloji hastalarının aile işlevselliğinde sorunlar olduğu ve hastaların ciddi düzeyde umutsuzluk yaşadıkları görülmüştür. Onkoloji hastalarından gelecekle ilgili olumsuz bakış açısına sahip olanlar umutsuzluk duygusu hissetmektedirler. Kadınların ve bekar onkoloji hastalarının aile değerlendirmeleri daha olumludur. Ayrıca onkoloji hastalarının aile işlevselliği olumsuza doğru ilerledikçe umutsuzluk düzeyleri artmaktadır. Onkoloji hastalarının aile boyutunu çeşitli yönleriyle inceleyerek yeni araştırmalar yapılması ve umut arttırıcı eğitimlere yönlendirilmesi önerilebilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Psikiyatri hemşireliği, aile değerlendirmesi, kanser, onkoloji, umutsuzluk

Abstract:
Aim: The aim of this study is to conduct comprehensive family evaluations of oncology patients with their psychosocial dimensions and to determine the relationship between these results and the hopelessness levels of the patients.
Materials and Methods: The research is descriptive and cross-sectional. The research was conducted between April 2023 and June 2023 with 250 oncology patients receiving treatment in the Outpatient Chemotherapy Unit of the University Hospital in a province of the Eastern Anatolia Region. Data were collected face to face with the Sociodemographic Data Form, Family Assessment Scale and Beck Hopelessness Scale. Percentage and frequency distribution, independent samples t-test, ANOVA, Mann Whitney U test, Pearson Correlation test and Cronbach Alpha reliability coefficient were used to evaluate the data.
Results: The patients' Family Assessment Scale total score average was 2.90±0.167 and the Beck Hopelessness Scale total score average was 16.83±3.027. Family Assessment Scale subscale score averages are 2.65±0.321 for Problem Solving, 2.88±0.310 for Communication, 2.81±0.261 for Roles, 3.11±0.382 for Emotional Responsiveness, 2.86±0.293 for Showing Required Attention, Behavior Control 2.80±0.238, and General Functions. for 3.11±0.280. The patients' average Beck Hopelessness Scale total score is 16.83±3.027 (Table 4.2). A positive and weakly significant relationship was determined between the total scores of the Family Assessment Scale and the total scores of the Beck Hopelessness Scale.
Conclusion: According to the research, it has been observed that oncology patients have problems in family functionality and that the patients experience serious levels of hopelessness. Oncology patients who have a negative perspective about the future feel a sense of hopelessness. Family evaluations of women and single oncology patients are more positive. In addition, as the family functionality of oncology patients progresses negatively, their hopelessness levels increase. By examining the family dimension of oncology patients in various aspects, it can be suggested to conduct new research and direct them to hope-increasing training.
Key Words: Psychiatric nursing, family assessment, cancer, oncology, hopelessness