KOAH'lı bireylerde öğrendiğini anlat yöntemi ile yapılan eğitimin inhaler ilaç uyumuna etkisi
The effect of training provided with the teach back teqnique to individuals with COPD on inhaler medication compliance
Yazar: SATI ŞAHİN CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. HURİ SEVAL GÖNDEREN ÇAKMAK
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma KOAH tanısı almış ve inhaler ilaç kullanan hastalara Öğrendiğini Anlat Yöntemi ile yapılan eğitimin inhaler ilaç uyumunu değerlendirmek amacı ile ön test son test kontrollü randomize deneysel müdahale ile yapılmış bir çalışmadır. Çalışma örneklemini Ankara Bilkent Şehir Hastanesinin Göğüs hastalıkları ve Dâhiliye polikliniklerine başvuran araştırma kriterlerine uyan 172 hasta oluşturmaktadır. Araştırma 01.02.2023- 30.04.2023 tarihlerinde Sosyodemografik Veri Formu, İnhaler İlaç Kullanım Beceri Çizelgesi ve Morisky Uyum Ölçeği kullanılarak yapılmıştır. Veriler IBM  SPSS Statistics V23 ve AMOS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Anlamlılık düzeyi p < 0,05 kabul edilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin %57'si erkek ve %43'ü kadın, %49,99'unun yaşları 61-78 yaş arasında ve %84,9'u şu anda çalışmadığını belirtiyor. Hastaların %27,9'u KOAH tanısını 5-10 yıl içinde almış, %39'u inhaler ilaçlarını rutin kullandığını, %29,7'si 1-5 yıldır inhaler ilaç kullandığını, %53,5'i daha önceden inhaler ilaç kullandığını , %41,9'u doktorun önerisi ile inhaler ilacını değiştirdiğini bildirmiştir. Ölçülü doz inhaler, Diskus ve İnhalasyon kapsülü kullanımında Ön Testten Son Teste istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmektedir (p<0,05). Katılımcıların hepsinin ön testten son teste ortalama puanlarının arttığı görülmektedir. Easyhaler ve Turbuhaler kullanımı ölçeğinden aldığı ortalama puanların arttığı görülmektedir. Bu aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). Morisky-8 Tedaviye Uyum Ölçeğine verilen cevaplarda Ön Testten Son Teste istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmektedir (p<0,05). Sonuç olarak İnhaler ilaç kullanan hastalara Öğrendiğini Anlat Yöntemi ile inhaler ilaç eğitimi verilebileceği görülmektedir.

Abstract:
This study was conducted with a pre-test post-test controlled randomized experimental intervention to evaluate the inhaler medication compliance of the education given with the Teach Back Teqnique to patients diagnosed with COPD and using inhaler medications. The study sample consists of 172 patients who met the research criteria and applied to the Chest Diseases and Internal Medicine outpatient clinics of Ankara Bilkent City Hospital. The research was conducted between 01.02.2023 and 30.04.2023 using the Sociodemographic Data Form, Inhaler Drug Use Skill Chart and Morisky Compliance Scale. Data were analyzed using IBM SPSS Statistics V23 and AMOS package program. The significance level was accepted as p < 0.05. Of the individuals participating in the study, 57% are men and 43% are women, 49.99% are between the ages of 61-78 and 84.9% state that they are not currently working. 27.9% of the patients were diagnosed with COPD within 5-10 years, 39% reported using inhaler medications routinely, 29.7% reported using inhaler medications for 1-5 years, and 53.5% had used inhaler medications before. , 41.9% reported that they changed their inhaler medication upon the doctor's recommendation. There is a statistically significant difference from Pre-Test to Post-Test in the use of metered dose inhaler, Diskus and Inhalation capsule (p<0.05). It is seen that the average scores of all participants increased from pre-test to post-test. It is seen that the average scores obtained from the Easyhaler and Turbuhaler usage scale have increased. This difference is not statistically significant (p>0.05). There is a statistically significant difference in the answers given to the Morisky-8 Treatment Compliance Scale from Pre-Test to Post-Test (p<0.05). As a result, it seems that inhaler medication education can be given to patients using inhaler medications using Teach Back Teqnique.