Farklı renkteki alıç meyvelerinin pomolojik ve fitokimyasal özelliklerinin belirlenmesi
Pomological and phytochemical properties of different color hawthorn fruits
Yazar: ERKAN SORKUN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZGEN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Alıç = Hawthorn ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Fenolik bileşikler = Phenolic compounds ; Organik asitler = Organic acids

Özet:
Alıç, ülkemizin birçok bölgesinde doğal olarak yetişebilen ve henüz kültüre alınmamış bir meyve türü olarak bilinmektedir. Bu çalışmada, farklı renklerdeki alıçların pomolojik özellikleri ve fitokimyasal içeriği hakkında ön bilgilerin edinilmesi amaçlanmıştır. Farklı genotiplerin sıkça rastlandığı Hakkari ili ve çevresinde ümitvar 2 sarı, bir kırmızı ve 5 maun-siyah renkte toplam 8 alıç genotipi belirlenmiştir. Pomolojik analizlerde meyve eni, boyu, meyve ağırlığı, çekirdek sayısı, meyvedeki çekirdek ağırlığı, meyve eti oranı ve SÇKM içeriği, fitokimyasal analizlerde ise meyvelerin antosiyanin, toplam fenolik, antioksidan kapasitesi, şeker ve organik asit profili çıkarılmıştır. Meyve iriliği 1.63-4.25 g, SÇKM miktarı %17.7-26.7 aralığında değişmiştir. Alıçlardaki toplam fenolik miktarı diğer meyvelere oranla yüksek değerlerde bulunmuştur (6964-10991 ?g GAE/g ta). Maun-siyah renkli alıçlardaki ortalama toplam fenolik miktarı diğerlerine oranla daha yüksek miktarda olmasına karşın 30-S1 sarı renkli genotipde bu miktar 10212 ?g GAE/g ta olarak tespit edilmiştir. FRAP ve TEAC yöntemleri ile yapılan antioksidan kapasitesi 30-K1 kırmızı genotipinde, maun ve sarılara oranla 2-3 kat daha fazla olarak ölçülmüştür. En yüksek antosiyanin maun renkteki alıçlarda ve bunlar içinde 30-M1 genotipinde 109.9 µg siy-3-glk/g ta şeklinde tespit edilmiştir. Alıçların şeker profilinde hakim şeker sarı renklilerde glikoz ve sakkaroz, maun-siyah ve kırmızı renklilerde glikoz ve fruktoz olmuştur. Çeşitlilik göstermekle birlikte hakim organik asit; malik asit olarak belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar önümüzdeki ıslah ve farmakolojik çalışmalara ışık tutması açısından önemli bulunmuştur.

Abstract:
Hawthorn is known as a wild fruit naturally adapted in many parts of Turkey. The aim of this study is to obtain preliminary information on different colors of hawthorn fruits for their pomological and phytochemical attributes. For this purpose promising two yellow, one red and 5 black a total of 8 hawthorn genotypes were determined in and around the province of Hakkari. We investigated fruit width, length, fruit weight, number of cores, core fruit weight, fruit flesh ratio and total soluble solid content as pomological analyzes and the fruit anthocyanins, total phenolics, antioxidant capacity, increased sugar and organic acid profile as phytochemical analysis. Pomological and phytochemical analysis results were varied regardless of the fruit color. Fruit weight was varied 1.63-4.25 g and soluble dry matter content ranged from 17.7-26.7%. The amount of total phenolics was found in high concentrations in comparison with other fruits (6,964 to 10,991 ?g GAE/g ta). Although, in general, the average amount of total phenolics in black hawthorn is higher than others, yellow fruit 30-S1 genotype displayed 10212 ?g GAE/g ta. Antioxidant capacity of 30-K1 red genotype measured by both TEAC and FRAP methods resulted in 2-3 times higher values as compared to black or yellow genotypes. The highest anthocyanin content was measured in black color genotypes, among them 30-M1 had 109.9 mg cy-3-glu/g. Glucose and sucrose were predominant sugars in yellow color hawthorns, while glucose and fructose were dominant sugars in black and red color fruits. Malic acid was the major organic acid for hawthorn genotypes. The results of the present study might be important to guide the future breeding and pharmacological studies.