Samsun ilindeki hastanelerde kısa ve uzun süreli elektromanyetik alan ölçümleri ve değerlendirmeler
Short and long term elektromagnetic field measurements and evaulations in hospitals in Samsun province
Yazar: TÜLAY AYGÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇETİN KURNAZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Günümüzde bilim ve teknolojideki gelişmelere birlikte hayatlarımıza kolaylık sağlayarak, yaşamımızda kalıcı olarak yer edinen her türlü elektrikli cihazlar, sağladıkları birçok faydanın yanında zararlı etkilere de sahiptirler. Bu cihazların içinde kullanımı her geçen gün artan kablosuz sistemler etraflarında elektromanyetik alana neden olmakta ve çevresindeki canlıları etkilemektedir. Kablosuz sistemler ile birlikte, teşhis ve tedavi amaçlı pek çok medikal cihaz hastane ortamlarında yoğunlukla kullanılmaktadır.
Bu çalışmada hastane ortamında hasta ve personelin istemli veya istemsiz olarak maruz kaldıkları elektromanyetik alan değerlerini belirlemek için; Samsun ilinde bulunan 21 devlet hastanesinde ölçümler yapılmıştır. Kısa süreli, uzun süreli ve bant seçici elektrik alan şiddeti seviyesini belirlemek üzere üç aşamada gerçekleştirilen ölçüm sonuçları ulusal ve uluslararası kuruluşlarca belirlenen güvenlik amaçlı limit değerler ile karşılaştırılmıştır. Ölçümler 15/01/2018 ile 15/05/2018 tarihleri arasında, kısa ve uzun süreli elektrik alan şiddeti ölçümleri için PMM 8053, bant seçici elektrik alan şiddeti ölçümleri için ise SRM-3006 kullanılarak yapılmıştır. 
Kısa süreli ölçümlerde elde edilen en yüksek elektrik alan (E) değeri 8.01 V/m, en yüksek ortalama E değeri ise 2.12 V/m olarak kaydedilmiştir. Uzun süreli ölçümlerde en yüksek E değeri 3.11 V/m, en yüksek ortalama E değeri ise 2.29 V/m olarak elde edilmiştir. Ölçüm sonuçları incelendiğinde, Samsun'da bulunan hastanelerdeki elektrik alan şiddeti seviyesinin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), Uluslararası İyonize Olmayan Radyasyonlardan Korunma Komisyonu (ICNIRP) ve Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) tarafından belirlenen limit değerlerin altında olduğu görülmüştür. Ortamdaki toplam elektrik alan şiddetini oluşturan temel kaynaklar hastane içi veya çevrelerinde yerleşen baz istasyonlarıdır. Baz istasyonlarının toplam elektrik alan şiddetine katkısı %92.5 gibi çok yüksek bir orandır. Bu orana en fazla katkıyı veren LTE 800, GSM 900, GSM 1800, LTE 1800 ve UMTS 2100 servislerini kullanan baz istasyonlarıdır.  Bunların içinde ise en yüksek oran %40.42 ile UMTS 2100 frekans bandını kullanan baz istasyonlarına aittir.
Çalışmanın son aşamasında tüm ölçüm sonuçları ölçekli renk haritasına aktarılmıştır. Bu haritaların kullanımıyla E seviyesini limit değerlerin altında tutmak için öncelikle önlem alınması gereken hastaneler kolaylıkla belirlenebilir ve E seviyelerinin gelecekte alabileceği değerler için öngörü sağlanabilir. Kablosuz sistemlerin her geçen gün hayatımızda daha fazla yer etmesi, hastanede kullanılan teşhis ve tedavi amaçlı cihazlar ile kablosuz cihazların kullanımının artması da düşünüldüğünde hastane ortamında benzer ölçümlerin periyodik olarak yapılması önerilir.

Abstract:
Nowadays, with developments in science and technology all kinds of electrical devices that have an important role in our lives by providing convenience, have many benefits besides harmful effects. The increasing use of wireless systems in these devices causes electromagnetic fields around them and affects the living things. In addition to wireless systems, many medical devices for diagnosis and treatment are used in hospital environments.
In this study, in order to determine the electromagnetic field strength which the patients and staff are exposed in the hospital environment, electric field strength (E) measurements were conducted in 21 public hospitals in Samsun. Electric field strength measurements were made in three stages; short-term, long-term and band-selective electric field strength level, and then the measurement results were compared with the safety limit values determined by national and international organizations. Measurements were made between 15/01/2018 and 15/05/2018 with PMM-8053 for short and long term electric field strength measurements and with SRM-3006 for band selective electric field strength measurements.
The highest E value obtained for short-term measurements was 8.01 V/m and the highest average E value was 2.12 V/m. For long term measurements, the highest E value was 3.11 V/m and the highest average E value was 2.29 V/m. It is seen from the measurement results that the electrical field strength level in hospitals in Samsun is below the limit values determined by the Information Technologies and Communication Authority (ICTA), International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection (ICNIRP) and International Electrotechnical Commission (IEC). The main sources with the contribution to the total electric field strength in the environment are the base stations located inside or outside of the hospital. The contribution of base stations to total electric field strength is very high as 92.5%. Base stations which use LTE 800, GSM 900, GSM 1800, LTE 1800 and UMTS 2100 services made the most contribution to this ratio. Among these, the highest rate is 40.42% for base stations using the UMTS 2100 frequency band.
At the last stage of the study, all measurement results are transferred on scaled color maps. With the use of these maps, the hospitals which need to be taken precautions to keep the E level below the limit values can be easily determined and predictions can be provided for the future values of the E levels. It is recommended that similar electric field strength level measurements be made periodically in the hospital considering that wireless systems take more place in our lives each passing day and the increased use of wireless devices and devices for diagnosis and treatment.