Bilimkurgu sineması`nın mimari ütopya kavramı bağlamında bir temsiliyet aracı olarak kullanılması
Employing science fiction movies as a representation mechanism in respect to architectural utopia and non-ütopia concepts
Yazar: FATİH BABAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NEZİH AYIRAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışma genel manada, bilimkurgu sinemasının mekanı kurgulamada izlediği yöntemlerin ve filmlerde yer alan mekan ömeMerinin mimari tasarım açısından değerlendirilmesi ve incelenmesini kapsamaktadır. Çalışmanın amacı bilimkurgu sinemasındaki mekanların üretilebilirliğini ispatlamak değildir. Geleceğin öngörülmesinde, bilimkurgu sinemasında kullanılan mekanların arkasında yatan fikirlerin değerlendirilmesi ve tasarım pratiği ile ilişkilendirilmesi hedeflenmiştir. Ütopyalarımızın temsili noktasında bu alanın önemi ortaya konmaya çalışılmış, genel manada sinemadan ve bilimkurgu sinemasından biz mimarlar olarak ne şekilde yararlanabileceğimiz sorularına yanıtlar aranmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda gerçekleştirilen çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde konunun önemi, çalışmanın amacı ve kullanılan yöntemlere değinilmektedir. Sinema ve mimarlık disiplMerinin buluştuğu ortak noktaların incelenmesi, bu iki alanının karşılıklı etkileşim halinde olduğunun kanıtlanması açısından gerekli görülmüştür. Bu nedenle öncelikle çalışmanın ikinci bölümünde, en genel manada her iki disiplinin, mekanın temsili noktasında birleşmelerinden ötürü temsiliyet olgusu incelenmiştir. Mimarlık tarihinde temsiliyet formlarının gelişimi irdelenerek, bu formların sinema sanatı ile ilişkilendirilmesi hedeflenmiştir. Bu bölümde sinema sanatının oluşumu, tarihsel gelişimi ve mimarlık disiplini ile olan ilişkisine de yer verilmiştir. Mimarlığın çok çeşitli alanlardan beslenen bir disiplin olması, sinemanın kullandığı teknikler açısından da mimarlar tarafından değerlendirilmesini sağlamıştır. Bu noktada kullanılan teknikler incelenmiş ve çeşitli projelerle örneklendirilmiştir. Geleceğe dair fikirlerimizin temsili noktasında, çalışmanın üçüncü bölümünde ütopya olgusu incelenmiş, bu kavramın sinema ve mimarlık alanlarına yansımaları ayrı ayrı ele alınmıştır. Sinemanın ütopya kolu olan bilimkurgu sinemasının doğuşu, tarihsel gelişimine değinilerek, ütopya kavramınm bu alanda farklılaşması incelenmiştir. VIIÇalışmanın dördüncü bölümünde, iki disiplinin karşılıklı etkileşimi çeşitli örneklerin incelenmesiyle değerlendirilmiştir. Seçilen filmlerle bilimkurgu sinemasının, geleceğin mekanım tasarlarken izlediği yöntemlerin anlaşılması hedeflenmiştir. Bu yöntemler doğrultusunda; bilimkurgu sinemasının mimari tasarım üzerindeki etkileri çeşitli örnekler yardımıyla ortaya konmuştur.

Abstract:
This work covers generaly the methods of designing the space for science fiction movies and inspection of these motion picture spaces due to architectural design. Aim of this work is not to prove the productivity of these spaces.For prescience of the future, it has aimed to inspect the ideas behind the spaces of the science fiction movies and combine it to design practice.lt has been tried to mention our Utopias in a imaginative point of view and examined the questions,how we as architects can benefite from movies in general or in science fiction type. The work, that aims at these directions, contains five chapters.In chapter one it has been pointed the importance of the subject, as well as the goal of the work and the methods used. Studying the points,that architecture and movie making comes together is necessary to prove, that these two areas influence each other.Therefore in the second chapter of tins work, because of these two subjects comes together on space in a imaginative point of view, feeling of representation has been examined.lt has been tried to contact the types of representation of movie-making art and architecture, while studying history of architecture.Chronological and historical evulotion of art of movie making and it's relation with architecture are also explained on this chapter.Because of architectures feed back from different areas of art, movies making methods has been examined in hands of architects.Examples from different projects has been given and technics studied in this point of view. On the third chapter, Utopia concept has been studied in a imaginative point of view and the influences of this concept on the architectural areas has been examined.Born of the science fiction movies, as an Utopian branch of whole motion picture making and historical development of it, are mentioned, while differentation of Utopia concept has been studied. Interaction of these two different areas has been examined through several cases.lt has been aimed to understand the methods of science fiction movie making, how to IXdesign the spaces of future.The influences of science fiction movies on architectural design has been mentioned with different examples, according to these methods.