İlköğretim dördüncü sınıf Türkçe dersinde yaratıcı drama yönteminin etkililiği
Effectiveness of creative drama method in Turkish lesson in the fourth grade of primary schools
Yazar: İLKNUR KAYA GÜLER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET ÇEBİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anadil = Mother tonque ; Dil öğretimi = Language teaching ; Dil-Güşa = Dil-Güşa ; Geleneksel yöntemler = Traditional methods ; Gelişim özellikleri = Development properties ; Yaratıcı drama = Creative drama ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking ; Yaratıcılık = Creativity

Özet:
Bu araştırma, ilköğretim dördüncü sınıf Türkçe dersinde, okuduğunu anlama ve anladığını yazıyla anlatma temel dil becerilerinin gelişiminde, yaratıcı drama yöntemi ile geleneksel yöntemlerin etkililiği açısından bir fark olup olmadığını ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir.Araştırmaya 2006 yılının ocak ayında ön-test verilerinin toplanmasıyla başlanmıştır. Deneysel nitelikteki araştırmanın deneklerini; 2006-2007 öğretim yılı Samsun ili Asarcık ilçesi Koşaca Cumhuriyet İlköğretim Okulu 4. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmada kontrol kümeli ön-test-son-test tasarımı kullanılmıştır.Araştırmada, kontrol kümesini 26 kişi, deney kümesini ise 16 kişi oluşturmuştur. Araştırmada öğrenci tanıma formlarının yanı sıra öğrenci seviyelerini belirlemek, deney ve kontrol kümesindeki öğrencileri eşleştirebilmek amacıyla Rehberlik ve Araştırma Merkezi'den alınan, geçerlilik ve güvenilirliği kanıtlanmış Temel Kabiliyetler Testi (T.K.T.) uygulanmıştır. Bu testten alınan sonuçlara ve öğrenci tanıma formlarına göre deney ve kontrol kümeleri eşleştirilmiştir (Deney kümesi 16- Kontrol kümesi 16 kişi).Araştırmaya alınan çocukların tümü hemen hemen aynı sosyo-ekonomik düzeydedir. Araştırmada uygulamaya başlamadan önce deney ve kontrol kümelerine ön-testler uygulanmıştır. Ön-testlerden sonra deney kümesine 18 haftalık zaman diliminde okuduğunu anlama ve anladığını yazıyla anlatma becerisinin gelişimi için yaratıcı drama yöntemi uygulanmıştır. Kontrol kümesine ise okuduğunu anlama ve anladığını yazıyla anlatma becerisinin gelişimi için geleneksel yöntemler uygulanmıştır. 18 haftalık uygulama süresinin sonunda deney ve kontrol kümelerine son-testler uygulanmıştır.Toplanan verilerin istatistiksel çözümlenmesinde, Mann-Whitney U Testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır.Elde edilen bulgulara göre, deney ve kontrol kümelerindeki 4. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama ve anladığını yazıyla anlatma becerisine yönelik hazırlanmış ön-test puanlarının arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır.Araştırmaya alınan deney ve kontrol kümesindeki 4. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama ve anladığını yazıyla anlatma becerisine yönelik aldıkları son-test puanları arasındaki fark çok anlamlı bulunmuştur.Araştırmaya alınan deney kümesindeki 4. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama ve anladığını yazıyla anlatma becerileri bakımından ön ve son-test puanları arasındaki fark çok anlamlı bulunmuştur.Araştırmaya alınan kontrol kümesindeki 4. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama ve anladığını yazıyla anlatma becerileri bakımından ön ve son-test puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu sonuç, bize geleneksel yöntemlerin temel dil becerilerinin gelişiminde istenilen düzeyde etkili olmadığını göstermiştir.Araştırmamızın sonuçları, ilköğretim dördüncü sınıf Türkçe dersinde okuduğunu anlama ve anladığını yazıyla anlatma temel dil becerilerinin gelişiminin yaratıcı drama yöntemi ile desteklendiğini ortaya koymaktadır. Bu sonuç, ilgili alanyazında benzer yönde yürütülmüş olan birçok araştırmadan elde edilen bulgularla da tutarlılık sergilemektedir.?Ezberci öğretim sistemi herkesin yakındığı bir olgu, yaratıcılık ise dillerden düşmeyen bir kavram? (San 1994: 7). San'ın da belirttiği gibi çağdaş öğretim düzeyinde ezberci eğitimin yerine bireyin yaratıcılığa ve araştırmaya dayalı, öğrenciyi odak yapan öğretim yöntemleri arayışımıza, okuduğunu anlamaya ve anladığını yazıyla anlatmaya yönelik becerilerin gelişiminde, yaratıcı drama yöntemi yanıt olarak karşımıza çıkmıştır. Okuma ve okuduğunu anlama ile yazılı anlatım çalışmalarında, yaratıcı drama yöntemi kullanılarak öğrencilerin metinlerdeki ve resimlerdeki öğeleri bulmaları sağlanmıştır.Anadili öğretiminin bireylere; doğru, açık ve etkili bir iletişimi gerçekleştirebilecek dilsel becerileri kazandırma; onların düşünme güçlerini gerçekleştirme, yetkinleştirme ve toplumsallaşma süreçlerine katkıda bulunma gibi temel amaçları vardır (Sever 2004: 5). Anadili öğretiminde dil becerilerinin kazanılması, okuma, dinleme, konuşma, yazma, izleme ve devinme gibi altı ana etkinliğe dayanmaktadır. Bu etkinlikler, birbirinden ayrı düşünülemez, tam aksine birbirini tamamlar. Yazma becerisi, öğrencilerin genellikle en çok zorlandıkları dil becerisidir. Bu durum, yazma sürecinde yaşanan psikolojik, dilbilgisel ve bilişsel sorunlardan kaynaklanmaktadır. Yazma becerisinin geliştirilebilmesi için öğrencinin yaratıcı bir şekilde düşünmesi ve düşüncelerini aktarırken yazmaktan zevk alması gerekmektedir. Ayrıca yazma becerisinde özgünlüğe ulaşabilmesi için hayal gücünü de işin içine katması gerekir. Öğrenciyi özgünlüğe ulaştıracak, onu etkin kılacak yöntemlerden birisi de yaratıcı drama yöntemidir.Her çocuğun kişiliğinde doğal anlatım ve doğal yazma yeteneği bulunmaktadır. Her iki yetenek de çocuğun kendini ifade edebilmesi için gereklidir. Ancak eğitim sistemlerimiz, düşünmekten uzaklaştıran, yaratıcılığa fırsat vermeyen ve baskıcı yapılar sergilediğinde, bu doğal anlatım ve yazma yeteneği bastırılır. Çocuk, bir süre sonra bu iki yeteneğin kendisine ilişkin olduğunu hatırlamaz. Çünkü çocuktan beklenen, yazılı anlatımla kendi duygu ve düşüncelerini anlatması değil, basmakalıp düşünceleri aktarmasıdır. Kısaca yaratıcılığa fırsat vermeyen eğitim sistemleri, çocuktan papağan olmasını beklemektedir.Anadilini iyi kullanan, başka bir ifadeyle okuduğunu ve dinlediğini anlayan, duygularını, düşüncelerini yazılı ve sözlü olarak doğru, akıcı bir biçimde anlatan bir birey, onu etkili bir öğrenme aracı kullanabilir. Bundan dolayı bireylerin okuduğunu anlama ve yazılı anlatım becerilerinin geliştirilmesi önemlidir. Ancak Türkçe derslerinde bu becerilerin yeterince geliştirilemediği, öğrencilerin birçoğunun okuduğunu anlayamadıkları, duygu ve düşüncelerini özellikle yazılı olarak yeterince anlatamadıkları gözlenmektedir. Bu sonuç da bize çoğunlukla tercih edilen geleneksel yöntemlerin temel dil becerilerinin gelişiminde yeterli olmadığını kanıtlamaktadır.Bir bireyin anlama ve anlatma becerilerini kazanması ve bu becerilerini ilerletmesi beraberinde düşünme becerisinin de işe koşulmasını gerektirir. Yani bir birey anlatma becerilerini geliştirme sürecinde düşünme edimiyle birlikte yer almaktadır. O nedenle anlama ve anlatma sürecini düşünme sürecinden ayrı olarak ele almamak gerekir. Öğrencileri etkin bir şekilde içine alan yaratıcı drama yöntemi, çocukların düşünme yeteneklerini de geliştirmektedir.Elde edilen bu bulgular da ilköğretim dördüncü sınıf Türkçe dersinde dil becerilerinin kazandırılmasında kullanılan yöntem ve tekniklerin önemini ortaya koymaktadır. Öğretimde önemli olan öğrenciyi pasif bir dinleyici olmaktan kurtarabilmek, onu bedeni ve duyu organlarıyla harekete geçirebilmek, konuları canlandırarak yaşanır hale getirebilmek olduğuna göre yaratıcı drama yöntemi hemen her derste kullanılabilir. Günümüzde çok önemli bir öğretim yöntemi olan yaratıcı drama, çocukların temel dil becerilerinin yanı sıra yaratıcılık, özgüven duygusunun gelişimi, sosyal ve zihinsel gelişim alanlarında da oldukça dikkat çekici bir yere sahiptir. Bu denli fonksiyonel bir öğretim yöntemi olan ?yaratıcı drama? uygulamalarına Türkçe derslerinde temel dil becerilerinin gelişiminde olduğu gibi diğer derslerde de yer verilmelidir. Çağdaş öğretim yöntemlerinden olan bu yöntem, öğretmenler tarafından geliştirilip her derste yaygın bir şekilde kullanılmalıdır.

Abstract:
The purpose of this study is to put forward whether there is a difference between the effectiveness of creative drama method and the traditional methods in the Turkish lessons of fourth grade the primary school, namely in the development of reading skills and skill of and explaining what is understood in a written way. This is an experimental study aiming at examining the effectiveness of the creative drama in the development of reading and writing skills in Turkish lessons compared to ?First test-Final test model with a control group? was used as the design of the experiment. Creative drama method was used in the experimental group and traditional methods were used in the control group, final tests were applied to the groups after the application.The findings obtained in this research have put forward that creative drama method is much more effective compared to the traditional methods in the Turkish lessons of fourth grade the primary school, namely in the development of reading and writing skills.Understanding what is read and written explanation take part in the skills of reading and writing which have to be gained within Turkish lessons as primary language skills. In the development of the primary language skills of understanding what is read and explaining what is understood in a written way in Turkish lessons, creative drama method, suitable to the properties of development of the children should be preferred and used.Keywords: Primary School Fourth Grade Children, Primary Language Skill of Understanding of What is Read, Primary Language Skill of Written Explanation, Traditional Methods, Creative Drama Method.