Dahiliye servisinde anemi tetkik nedeniyle yatırılıp özofagogastroduodenoskopi ve kolonoskopi yapılmış olan 50 yaş ve üzerindeki hastalarda anemi nedenlerinin dağılımının incelenmesi
The distribution of anemia etiologies in patients aged 50 and over who were hospitalized in  internal medicine clinic and undergone esophagogastroduodenoscopy and colonoscopy for anemia examination purposes
Yazar: MENEKŞE ÇAPTUĞ
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN YOKUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
ÖZET
Giriş ve Amaç: Anemi yaş arttıkça morbidite, mortalite ve ülkelerin sağlık sistemlerindeki maliyetinin artmasına neden olan bir durumdur. Bu nedenle aneminin altta yatan sebeplerinin erken saptanıp erken müdahale edilmesi her anlamda gereklidir. Özofagogastroduodenoskopi (ÖGD) ve kolonoskopi anemi etiyolojisinin araştırılmasında gerekli tetkiklerdir. Bu çalışmada anemi tetkik nedeniyle dahiliye servisine yatırılıp ÖGD ve kolonoskopi yapılmış olan 50 yaş ve üzeri hastalarda aneminin nedensel dağılımının sonuçlarını retrospektif olarak incelemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 2021-2023 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniklerinde Dünya Sağlık Örgütü anemi kriterlerine göre anemik olup anemi tetkik edilmesi amacıyla yatırılarak özofagogastroduodenoskopi ve kolonoskopi yapılmış olan 50 yaş ve üzerindeki 137 hasta dahil edilmiştir. Hastaların tanıları, tanı alma tarihleri, tanı anındaki yaşları, cinsiyeti, ÖGD makroskopi ve patoloji sonuçları, kolonoskopi makroskopi ve patoloji sonuçları, hemoglobin, hematokrit, ortalama eritrosit hacmi, kırmızı hücre dağılım genişliği, serum demir, total demir bağlama kapasitesi, transferrin satürasyonu, vitamin B12, folat, gaitada gizli kan gibi laboratuar tetkikleri ile komorbiditeleri hastanelerin veri tabanları retrospektif olarak incelenerek derlenmiştir. 
Bulgular: Ortalama yaşları 69,6±10,1 yıl olan hastaların 80 (%58,4) tanesi erkek ve 57 (%41,6) tanesi kadındı. Tanı dağılımlarında 37 (%27) hasta nutrisyonel anemi, 32 (%23,4) hasta malabsorbsiyon, 26 (%19) hasta malignite dışı gastrointestinal sistem (GİS) kanama, 17 (%12,4) hasta GİS malignitelerine bağlı kronik hastalık anemisi (KHA), 15 (%10,9) hasta malignite dışı KHA, 10 (%7,3) hasta GİS dışı malignitelerine bağlı KHA idi. Ortalama Hgb değeri 7,5 ±2,2 g/dL olarak hesaplandı. Anemi şiddeti %90,5 orta ya da şiddetli şeklinde idi. Yapılan ÖGD makroskopisi hastaların 111'inde (%81,0) gastrit, 10'unda (%7,4) ülser, 6'sı (%4,4) rezeke mide, 4'ünde (%2,9) üst GİS kanama bulgusu izlendi. ÖGD patolojisinde hastaların 65'inde (%57,5) Helikobakter pylori pozitif, 23'ünde (%20,2) atrofik gastrit, 1 'inde (%0,9) üst GİS malignitesine rastlandı. Kolonoskopi makroskopik incelemesinde 60 (%43,8) hastada hemoroid, 45 (%32,8) hastada polip, 16 (%11,7) hastada inflamatuar barsak hastalığı (İBH) dışı kolit, 6 (%4,4) hastada İBH, 10 (%7,3) hastada alt GİS kanama saptandı. 18 (%13,1) hastada alt GİS malignitesi saptanmış olup 17 tanesi yeni tanı malignite, 30 (%21,9) hastada premalign lezyon saptandı. 
Sonuç: 50 yaş ve üzeri anemi tetkik amacıyla çift endoskopik işlem yapılan hastalarda en sık neden KHA, ikinci olarak nutrisyonel anemi saptanmıştır. KHA içerisinde en sık GİS maligniteleri olup malignite açısından değerlendirildiğinde gastroskopik incelemede malignite (%0.7) saptanma oranı kolonoskopik incelemeye göre (%13,1) çok daha düşük bulunmuştur. Hastaların 2/3'de aneminin şiddetli olduğu izlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Anemi, Özofagogastroduodenoskopi, Kolonoskopi, Orta-ileri yaş.

Abstract:
ABSTRACT
Introduction and Objective: Anemia is a condition that causes increased morbidity, mortality and costs in the health systems of countries as age increases. Therefore, early detection of the underlying causes of anemia and early intervention are necessary in every sense. Esophagogastroduodenoscopy (EGD) and colonoscopy are necessary examinations in the investigation of anemia etiology. In this study, we aimed to retrospectively examine the results of the causal distribution of anemia in patients aged 50 and over who were hospitalized in the internal medicine ward due to anemia examination and underwent EGD and colonoscopy. 
Materials and Methods: Our study included 137 patients aged 50 and over who were anemic according to the World Health Organization anemia criteria and hospitalized for anemia examination and underwent esophagogastroduodenoscopy and colonoscopy at the Health Sciences University Istanbul Training and Research Hospital and Health Sciences University Bağcılar Training and Research Hospital Internal Medicine Clinics between 2021-2023. The patients' diagnoses, diagnosis dates, ages at diagnosis, gender, EGD macroscopy and pathology results, colonoscopy macroscopy and pathology results, laboratory tests such as hemoglobin, hematocrit, mean corpuscular volume, red cell distribution width, serum iron, total iron binding capacity, transferrin saturation, vitamin B12, folate, fecal occult blood and comorbidities were compiled by retrospectively reviewing the hospital databases.      
Results: Mean age of the patients was 69.6±10.1 years. Of the patients, 80 (58.4%) were male and 57 (41.6%) were female. In the diagnostic distribution, 37 (27%) patients had nutritional anemia, 32 (23.4%) patients had malabsorption, 26 (19%) patients had non-malignant gastrointestinal system (GIS) bleeding, 17 (12.4%) patients had chronic disease anemia (CDA) due to GIS malignancies, 15 (10.9%) patients had non-malignant CDA, and 10 (7.3%) patients had CDA due to non-GIS malignancies. The mean Hgb value was calculated as 7.5 ±2.2 g/dL. Anemia severity was moderate or severe in 90.5%. EGD macroscopy revealed gastritis in 111 (81.0%) patients, ulcer in 10 (7.4%), resected stomach in 6 (4.4%), and upper GI bleeding in 4 (2.9%). EGD pathology revealed Helicobacter pylori positivity in 65 (57.5%) patients, atrophic gastritis in 23 (20.2%), and upper GI malignancy in 1 (0.9%). Colonoscopy macroscopic examination revealed hemorrhoids in 60 (43.8%) patients, polyps in 45 (32.8%) patients, non-inflammatory bowel disease (IBD) colitis in 16 (11.7%) patients, IBD in 6 (4.4%) patients, and lower GI bleeding in 10 (7.3%) patients. Lower GIS malignancy was detected in 18 (13.1%) patients, 17 of them were newly diagnosed malignancies, and 30 (21.9%) patients were detected to have premalignant lesions.
Conclusion: In patients aged 50 and over who underwent double endoscopic procedures for anemia examination, the most common cause was CDA, followed by nutritional anemia. The most common among CDA was GIS malignancy, and when evaluated in terms of malignancy, the rate of malignancy (0.7%) was found to be much lower in gastroscopic examination than in colonoscopic examination (13.1%). Severe anemia was observed in 2/3 of the patients.
Keywords: Anemia, Esophagogastroduodenoscopy, Colonoscopy, Middle-advanced age.