Yerel yönetimlerde halkın yönetime katılımı ve kent konseyi kurul ve organlarının seçimle belirlenmesi
Public participation in local governments and elective determination of the city council's committees and organs
Yazar: SERKAN BEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. UĞUR TEKİN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Mahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Ana Bilim Dalı / Mahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Büyükşehir belediyeleri = Metropolitan municipality ; Demokrasi = Democracy ; Katılımcı demokrasi = Participatory democracy ; Kent konseyleri = City councils ; Seçimler = Elections ; Yerel demokrasi = Local democracy ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Yönetime katılma = Participation management

Özet:
Bu tezin amacı, cumhuriyet rejiminin en önemli araçlarından biri olan ve Antik Yunan'dan başlayarak, günümüze kadar birçok aşamadan geçen demokrasi kavramının en önemli uygulamalarından biri, halkın yönetime doğrudan katılımının yerel yönetimler ayağının ve sivil halk meclisleri olan kent konseyinin günümüz yerel yönetimlerindeki rolünün açıklanmasıdır. Öncelikle, demokrasi kavramının gelişmesinin tarihsel süreci anlatılmalı ve Türkiye'de ilk yerel yönetim uygulamalarının tahlili yapılmalıdır. İlk belediye teşkilatımız olan 6.Daire ve bu ilk yerel yönetim deneyimimizin oluşmasına neden olan Tanzimat Dönemi ve bu dönemin siyasi aktörlerinin demokratik ve katılımcı bir yerel yönetim oluşturma çabalarının incelenmesi gerekmektedir. Söz konusu çabalar cumhuriyet rejimiyle birlikte, yerel yönetimlerde gerçekleşecek olan reformların dayanak noktasını oluşturacaktır. Kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmesini sağlayan 1930 tarihli ilk belediye kanunumuz ve artan nüfus ve sanayinin gelişmesiyle meydan gelen özel yönetim birimi büyükşehir belediyeleriyle tanışmamız ve üyelik sürecindeki aday ülkelerle imzaladığı yerel özerklik şartının uygulanmasını kolaylaştıran 5393 sayılı Belediye Kanunu başta olmak üzere Türkiye yerel yönetimlerinin kırılma noktaları incelenmeden, günümüz yerel yönetimlerinin tahlili yapılamaz.
Türkiye'de belediyecilikte devrim niteliğinde bir deneyim yaşatan, halkı yönetime katmanın ötesine halkı ve kentte yaşayan tüm kesimleri yönetimin başlıca unsuru haline getiren Fatsa bağımsız belediye başkanı Fikri SÖNMEZ, bilinen adıyla Terzi Fikri'nin, siyasi ve toplumsal mücadelesi ve bugünün demokrasi mücadelesine ışık tutan halk meclisleri demokratik yerel yönetimlere tartışılmaz katkılar sunmuştur. Bu uygulamaların temsilcilerinin devlet otoritelerince engellenmesi ve Terzi Fikri'nin askeri bir darbeyle cezaevine atılması ve yaşamının bir hücrede son bulması da tartışılması gereken başka bir konudur.
Terzi Fikri'nin halk meclisleriyle kıyaslanamayacak ölçüde olan ve AB ile imzaladığımız yerel özerlik şartının doğurduğu kent konseyi idarecileri ve belediye yöneticileriyle yapılan görüşmeler ve farklı kent konseyi çalışmalarının incelenmesi sonucunda kent konseylerinin yasal düzenlemelerden yoksun ve uygulamalara farklılık gösteren bir yapıda olduğu gözlemlenmiştir. Kent konseylerini belediyenin resmi organı haline getirecek ve kentli bireyleri konseye katacak bir model öngörülmüş, önerilen kent konseyinin hangi usul ve esaslarla işleyeceği, en alt birimlerinin çalışma düzenine kadar açıklanmakla birlikte, sözü edilen model tezin ana konusunu oluşturmaktadır.

Abstract:
This thesis aims to explain the role and importance of the city council as a civil assembly and the local government as an important tool in politics at direct participation of public in today's local government structure. While doing this explanation, city councils and local governments are seen as one of the substantial tools of republican regime and as an important application of democracy which is coming from Ancient Greece to today's world. Firstly, the historical period of the progress of democracy -as a concept- should be explained and Turkey's first local government experiences should be analysed. Our first local government experience Sixth Borough and the Tanzimat Reform Era as a reason of this first local government experience should be analysed. Furthermore, efforts of political actors in Tanzimat Era to create a democratic and participatory local government is supposed to be analyzed. These efforts constitutes mainstay of reforms in local governments with republican regime.
It cannot be possible to analyze local governments without analyzing Turkey's first municipal law which is dated in 1930, this first municipal law gave women the right to vote and to stand for election, and the municipal law which is numbered 5393, in accordance with the law 5393 Turkey meet the concept of "metropolitan municipality", this metropolitan municipality term comes as natural result of increasing population and industrial development. In other words, these laws should be analyzed to understand and define the breaking points of local government in Turkey.
Fikri Sönmez, who served as the independent mayor of Fatsa district of Ordu, widely known as Terzi Fikri (Fikri the Tailor), make Turkey to face an revolutionary experience on local government. He does not only make citizens to participate in local government, he also make them the primary element of local government. His political and social struggle and civil assemblies which enlighten today's democracy make contribution to today's democratic local governments. People who follow Fikri Sönmez's local government practices were restrained by state authorities and Terzi Fikret was arrested and put into prison by military operation and died in prison, it is another subject to be discussed.
It is observed that today's city councils are cannot be compared with Fikri Sönmez's public assemblies and today's city councils lack of legislative regulations and they differs in application one to another. This observation is made after Turkey's ratification of the European Charter of Local Self-Government is analyzed and the meetings with municipal officers and city council administrators are completed and different city council studies are examined. A model is projected which makes city councils as a formal organ of municipalities and make citizens to be involved in the decision-making processes of city councils. This city council model's rules and procedures is explained from the lowest unit to the top one, and this model constitutes the main subject of this thesis.