Akşehir Ermeni Kilisesi yapay aydınlatma olanaklarının değerlendirilmesi
Evaluation of artificial lighting opportunities in Akşehi̇r Armenian Church
Yazar: MERVE ERŞAN ALTUNER
Danışman: PROF. DR. CÜNEYT KURTAY
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Aydınlatma, insanların tarih boyunca ihtiyaçlarını karşılamak için kullandıkları elemanlardır. Ateşin buluşuyla başlayan aydınlatma tarihi, günümüze kadar teknolojik araştırmalar ile birlikte gelişmiş ve fonksiyonlara göre işlev kazanmıştır. Aydınlatma tekniği ile oluşan görüntü sadece teknik açıdan değil sanat ve mimarlıkla da ilişkilidir. Bu nedenle mimarlık ve aydınlatma arasında güçlü bir bağ bulunmaktadır. Mekânlarda kullanılan aydınlatma elemanları yapıya kimlik kazandırır ve bu sayede aydınlığın niteliği ile mimari bütünleşmiş olur. Toplu olarak ibadet yapılan dini yapılarda da ışığın niteliği ve niceliği önemlidir. Bu mekânlarda kullanılan aydınlatma elemanları ile elde edilen sonuçlar doğrultusunda mekân vurgulanır, üç boyutlu algı gelişir ve manevi duygular ön plana çıkar. Mimari özelliklerin ve ihtişamın ön planda olduğu ibadet mekânlarından olan kiliselerde de ışık ve ışığın mekân içinde ve dışında kullanımı oldukça önem taşımaktadır. Bu çalışmada, kiliselerde yapay aydınlatma kriterleri incelenmiş ve tarihi önem taşıyan örnek kilise yapısı olan Akşehir Ermeni Kilisesi seçilmiştir. Örnek kilise yapısı üzerinden iç mekân yapay aydınlatma tasarımı ve öneri hazırlanması amaçlanmıştır. İlk olarak tarihi yapılarda yapay aydınlatma uygulamalarının nasıl olması gerektiği araştırılmıştır. Yapılan araştırma soncunda özele inilerek kiliselerde uygulanan iç mekân aydınlatma kuralları araştırılmış ve referans aydınlık seviyeleri elde edilmiştir. Bu konuda uluslararası referans değerleri bulunmamakla birlikte daha önce yapılan bir tez çalışmasından yararlanılarak elde edilen veriler doğrultusunda örnek olarak seçilen kilise yapısı, AUTOCAD programı üzerinden iki boyutlu olarak çizilmiştir. Çizim REVİT programına aktarılarak üç boyutlu görselleri sağlanmıştır. Elde edilen görseller üzerine Elumtools yazılımı yardımı ile aydınlatma simülasyonları yapılmıştır. Yapılan analiz sonuçları değerlendirilerek örnek kilise yapısı üzerinden tasarım önerileri verilmiştir. Elde edilen öneriler kiliselerde uygulanacak aydınlatma tasarımlarına katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Lighting is the element that people use throughout history to meet their needs. The history of lighting, which started with the invention of fire, has been developed with technological researches until today and gained function according to functions. 
The image created by the lighting technique is not only technically related but also art and architecture. Therefore, there is a strong link between architecture and lighting. The lighting elements used in the spaces give identity to the structure and thus, the quality of the light and architecture are integrated. The quality and quantity of light is also important in religious buildings where mass worship is performed. In line with the results obtained with the lighting elements used in these spaces, the space is emphasized, three-dimensional perception develops and spiritual feelings emerge. The use of light and light inside and outside the place is very important in churches which are one of the places of worship where architectural features and splendor are at the forefront. In this study, artificial lighting criteria in churches were examined and Akşehir Armenian Church, which is an example church structure of historical importance, was selected. It is aimed to design interior artificial lighting design and suggestion through sample church structure. Firstly, artificial lighting applications in historical buildings should be investigated. As a result of the research, the interior lighting rules applied in the churches were searched and reference brightness levels were obtained. Although there are no international reference values on this subject, the church structure chosen as an example in line with the data obtained from a thesis study was drawn in two dimensions via AUTOCAD program. The drawing was transferred to REVİT program and three-dimensional images were provided. Lighting simulations were performed with the help of Elumtools software. The analysis results were evaluated and design suggestions were given over the sample church structure. The suggestions obtained will contribute to the lighting designs to be applied in churches.