Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi'nde kemoterapi uygulayan ve uygulamayan hemşirelerde üreme sağlığı sorunlarının belirlenmesi
Reproductive health  problems among the nurses who apply or not chemotheraphy in Dokuz Eylul University Hospital
Yazar: TUĞBA EKER
Danışman: PROF. DR. OSMAN ALPARSLAN ERGÖR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Mesleki risk = Career risk ; Üreme sağlığı = Reproductive health ; Üreme sağlığı hizmetleri = Reproductive health services ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Amaç: Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Hastanesi'nde kemoterapi uygulayan ve uygulamayan hemşirelerde üreme sağlığı sorunlarının belirlenmesi, üreme sağlığı sorunları ile kemoterapi uygulama süreci ilişkisinin irdelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Kesitsel türdeki araştırmaya DEÜ Hastanesinde çalışan 93 hemşire alındı. Düzenli ve yoğun biçimde kemoterapi uygulayan 45 hemşire "kemoterapötik ilaç ile karşılaşan grubunu" oluştururken, günlük uygulamaları sırasında kemoterapi uygulamayan 49 hemşire ise "kemoterapötik ilaç ile karşılaşmayan grubunu" oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, aritmetik ortalama ve ki kare testi kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmada üreme sağlığı ile ilgili olumsuz çıktılar incelediğinde; kemoterapötik ilaç ile karşılaşan grubunda ölü doğum olmadığı, %7.1'inin (n=3) kendiliğinden düşük ve %2.4'ünün (n=1) erken doğum yaşadığı, %2.9'unun (n=1) çocuğunda konjenital malformasyon varlığı ve %23.5'nin (n=8) gebelik sürecinde kemoterapi uyguladıkları saptanmıştır. Kemoterapötik ilaç ile karşılaşmayan grubunda ise %4.3'ünde (n=2)  ölü doğum olduğu, %12.8'inin (n=6) kendiliğinden düşük ve %10.6'sının (n=5) erken doğum yaşadığı, %2.4'ünün (n=1) çocuğunda konjenital malformasyon varlığı ve %9.8'inin (n=4)  gebelik sürecinde kemoterapi uyguladıkları tespit edilmiştir. Beklentinin dışında bir bulgu olarak, kemoterapötik ilaç ile karşılaşmayan grupta üreme sağlığı sorunları sıklığı, istatistiksel olarak farklı olmamakla birlikte daha yüksek saptanmıştır. Hemşirelerin sosyodemografik- tanımlayıcı özellikleri, kemoterapötikle karşılaşma ile ilgili özellikleri ve koruyucu uygulamaların üreme sağlığı ile ilgili bir ilişkisi bulunamamıştır. Kemoterapötikle karşılaşan grupta yer alan hemşirelerde, hasta ve uygulanan ilaç sıklığının fazla olduğu görülmüştür. Ayrıca bu grupta hizmet içi eğitim eksikliği tespit edilmiştir.
Sonuç: Kemoterapötik ilaç ile karşılaşan ve karşılaşmayan hemşireler arasında üreme sağlığı sorunları açısından fark yoktur. Üreme sağlığı sorunları ile kemoterapi uygulama süreci arasındaki ilişkiyi daha iyi anlayabilmek için genotoksik, biyolojik ve çevresel izlemlerin bir arada yapıldığı ve daha büyük popülasyonda çalışmaların planlanmasına ihtiyaç vardır

Abstract:
İntroduction: This study aims to determine adverse reproductive health outcomes among the nurses working in chemotheraphy units and other departments of Dokuz Eylul University (DEU) Hospital. In addition to this primary aim, associations between chemotherapeutic application process and adverse reproductive health outcomes were also examined.
Method: A cross sectional study was planned with 93 nurses working at Dokuz Eylul University Hospital; 45 of them were regularly and intensively apply chemotherapeutic agents and others were working different departments and their job description does not have chemotherapeutic application.  First group was accepted as exposed, second as unexposed. Data were collected by a questionnaire form prepared by the researcher. Distribution indicators such as percentages, arithmetic means and standard deviations were used along with chi-square test in the analysis. 
Results: When adverse reproductive healthy outcomes or effects were examied in the study; no there was not any stillbirth incidents in exposed group, (n=3) 7.1% of exposed group had spontaneous abortion and (n=1) 2.4% of exposed group had premature delivery, (n=1) 2.9% of exposed group had congenital malformations among the children of the nurses and (n=8) 23.5% of exposed group were applied chemotherapy during the pregnancy period. (n=2) 4.3% of unexposed group had stillbirth, (n=2) 12.8% of unexposed group had spontaneous abortion and (n=5) 10.6% of unexposed group had preterm delivery and (n=1) 2.4% of unexposed group had children had congenital malformations among the children of the nurses, (n=4) 9.8% of unexposed group were applied chemotherapy during the pregnancy period. Unexpectedly, the frequency of reproductive health problems were found to be higher among the unexposed group of nurses though not statistically significant. There was no relationship between sociodemographics-personal characteristics of nurses, work life characteristics of nurses related to occupational exposure to chemotherapeutics and protective measures in connection with reproductive health. The number of patients and the frequency of handling chemotherapeutic drug are found to be higher among the nurses in exposed group. Insufficient in-service training was also indicated in this group.

Conclusion: The findings showed that there was no difference regarding adverse reproductive health outcomes of between nurses who exposed and unexposed chemotherapeutic drug . In order to better understand the association between reproductive health problems and the chemotherapy administration processer, further studies with larger sample size in which perform genotoxic, biological, and environmental monitoring together  are needed.