Kronik böbrek yetmezliği olan protein-enerji tükenme sendromlu hastalardaki agouti-related peptit düzeylerinin klinik, antropometrik ölçümler ve sitokinlerle arasındaki ilişki
The correlation between agouti-related peptide level and clinic, anthropometric measurements and cytokines in patients with chronic renal failure and protein energy wasting syndrome
Yazar: REFİKA KARAER
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KARAYAYLALI
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nefroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2014
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kaşeksi = Cachexia ; Peptidler = Peptides ; Sitokinin = Cytokinine ; Sitokinler = Cytokines

Özet:
Giriş-Amaç: Kronik böbrek hastalarında kardiyovasküler hastalıklar mortalitenin en önemli nedenidir. Beslenme bozukluğunun ileri formu olan protein-enerji tükenme sendromu bu hızlanmış mortaliteye katkıda bulunmaktadır. Kronik böbrek hastalarında iştahsızlık, iştahı düzenleyen hormonlar arasındaki dengenin bozulması, inflamasyon, diyaliz işlemi, istirahat halindeki enerji harcanmasının artması, insülin direnci ve D-vitamini eksikliği gibi hormonal bozukluklar, metabolik asidoz, anabolizmanın yavaşlaması, fiziksel aktivitenin azalması ve komorbid hastalıklar protein-enerji tükenme sendromunun gelişmesine neden olmaktadır. Çalışmamızdaki amaç; iştahı arttırma özelliği olan agouti-related peptit düzeyinin, kronik böbrek yetmezliği bulunan protein-enerji tükenme sendromlu hastalardaki klinik durum, antropometrik ölçümler ve inflamatuvar sitokinler ile arasındaki ilişkiyi incelemektir.

	Gereç-Yöntem: Çalışmaya 76 hasta alındı. Protein-enerji tükenme sendromu kritelerinin 3 veya daha fazlasına sahip olan 38 hasta protein-enerji tükenme sendromu grubunu, 2 kritere sahip olan 27 hasta malnutrisyon grubunu, 11 sağlıklı birey kontrol grubunu oluşturdu. Genel biyokimyasal parametreler, tam kan sayımı, IL-1, 6, TNF-α, agouti-related peptit tahlilleri çalışıldı. Vücut kitle indeksi, günlük protein alımı, orta kol kas çevresi alanı hesaplandı. Hastaların kullandıkları ilaçlar ile eşlik eden hastalıklar kaydedildi.

	Bulgular: Çalışmaya aldığımız hastaların %51'inde protein-enerji tükenme sendromu mevcuttu.Anlamlı olarak agouti-related peptit düzeyi protein-enerji tükenme sendromu grubunda kontrol grubuna göre daha düşük, TNF-α ve CRP düzeyi ise daha yüksekti. Üç grup içinde albumin değeri ve vücut kitle indeksi en düşük protein enerji tükenme sendromu grubunda tespit edildi. Orta kol kas çevresi alanı ve günlük protein alımı, kontrol grubuna göre yine protein-enerji tükenme sendromu grubunda anlamlı daha düşüktü. Agouti-related peptit düzeyi ile günlük protein alımı arasında pozitif yönlü, orta kol kas çevresi alanı ile CRP ve albumin ile TNF-α arasıda negatif yönlü bir korelasyon tespit edildi. Protein-enerji tükenme sendromu grubundaki hastaların %97'sinde yağsız doku kitle indeksinde azalma mevcuttu. Hemodiyaliz ve periton diyalizi yapan protein-enerji tükenme sendromlu hastalar arasında agouti-related peptit düzeyi açısından anlamlı farklılık yoktu. 

	Tartışma: Kronik böbrek hastalarında protein-enerji tükenme sendromu yaygın bulunmaktadır. Günlük protein alımının azalması ve artmış inflamasyon, protein-enerji tükenme sendromu gelişimine katkıda bulunabilir. Protein-enerji tükenme sendromlu hastalarda agouti-related peptit düzeyi ciddi düzeyde düşüktür ve bu durum günlük protein alımını etkiliyebilir.  Agouti-related peptit düzeyini arttırmaya yönelik girişimler, protein-enerji tükenme sendromu gelişme riskini azaltabilir.

Abstract:
Introduction, aim: Cardiovascular diseases are the most important causes of mortality in patients with chronic kidney disease. Protein energy wasting syndrome, an advanced form of malnutrition, has contributed to this accelerated mortality. Anorexia, the imbalance of hormones which regulate appetite, inflammation, dialysis, the incresed resting energy expenditure, hormonal derangement such as insulin resistance and vitamin D deficiency, metabolic acidosis, decreased anabolism, decreased physical activity and comorbidities, have caused the development of protein energy wasting syndrome in patients with chronic kidney disease.  The aim of our study is to evaluate the correalation between the level of agouti-related peptide which increase apetite and clinic, anthropometric measurements and cytokines in patients with chronic renal failure and protein energy wasting syndrome.

	Material-methods: Seventy-six patients were included in this study. Thirty-eight patients who have three or more criteria of protein energy wasting syndrome, 27 patients who have two criteria and 11 healthy individuals created protein energy wasting syndrome group, malnutrition group, and control group respectively. The general biochemical parameters, complete blood count, IL-1, 6, TNF-α, agouti-related peptide were measured. Body mass index, daily protein intake, mid-arm muscle circumference area were calculated. Comorbidities and received drugs were enrolled.

	Results: Fifty-one percent of our patients had protein energy wasting syndrome criteria. Agouti-related peptide was significantly lower and TNF-α, CRP levels were significantly higher in protein energy wasting syndrome group than control group. The lowest albumin value and body mass index were identified in protein energy wasting syndrome group among the three groups. According to control group, mid-arm circumference area and dietary protein intake were significantly lower in protein energy wasting syndrome group. The positive correlation between agouti-related peptide and daily protein intake, the negative correlation between mid-arm circumference area and CRP, between albumin and TNF-α were found. There was a reduction in lean tissue index in 97% of patients in protein energy wasting syndrome group. There was no significant difference according to agouti-related peptide level between hemodialysis and peritoneal dialysis patients with protein energy wasting syndrome.

	Discussion: Protein energy wasting syndrome are common in patients with chronic kidney disease. The reduction of daily protein intake and the increased inflammation may contribute to the development of protein energy wasting syndrome. Agouti-related peptide level is seriously low in patients with protein energy wasting syndrome. This situation may influence daily protein intake. The approaches which increase agouti-related peptide level may reduce the risk of development of protein energy wasting syndrome.