Tuz stresi altında çimlendirilen Allium cepa L. tohumlarında bazı fizyolojik ve sitogenetik parametreler üzerine Ginkgo biloba L., Aloe vera L. ve arı sütünün etkileri
The effects of Ginkgo biloba L., Aloe vera L. and royal jelly on some physiological and cytogenetic parameters in Allium cepa L. seeds germinated under salt stress
Yazar: DİLEK ÇAVUŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SELMA TABUR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu tez çalışmasında, hem normal koşullar hem de tuz stresi altında
çimlendirilen Allium cepa L.'nın tohum çimlenmesi, fide büyümesi
(radikula uzunluğu, radikula sayısı ve taze ağırlık), mitotik aktivite ve
kromozom anormallikleri üzerine Ginkgo biloba yaprak ekstraktı
(GbYE), Aloe vera yaprak ekstraktı (AvYE) ve arı sütü (AS)'nün etkileri
araştırılmıştır.
Tek başına GbYE, AvYE ve AS'li ortamda çimlendirilen tohumların
radikula uzunluğu saf su ortamında çimlendirilen kontrol
tohumlarınınkilerle karşılaştırıldığında artarken, nihai çimlenme
yüzdesi istatistiksel açıdan kontrol tohumlarınınkilerle aynı olmuştur.
Tek başına AvYE'li ortamda çimlendirilen tohumların radikula sayısı
kontrol tohumlarınınkilere göre azalırken, tek başına GbYE ve AS'li
ortamda çimlendirilen tohumların radikula sayısı istatistiksel açıdan
kontrol tohumlarınınkilerle aynı değerleri göstermiştir. Ayrıca, AS'li
ortamda büyütülen fidelerin taze ağırlığı saf su ortamında büyütülen
kontrol fidelerininkilerle karşılaştırıldığında artmıştır. Fakat tek başına
GbYE ve AvYE'li ortamda büyütülen fidelerde bu parametre kontrole
göre azalmıştır. Dahası, tek başına GbYE, AvYE ve AS'li ortamda
çimlendirilen A. cepa tohumlarının kök ucu meristemlerinde mitotik
indeks ve kromozom anormalliklerinin sıklığı saf su ortamında
çimlendirilen kontrol tohumlarınınkilere göre önemli bir artış
göstermiştir.
Diğer yandan, tuz stresi A. cepa'nın tohum çimlenmesi ve fide
büyümesini önemli ölçüde engellemiştir. Ayrıca, tohumların kök ucu
meristemlerinde mitotik indeksi önemli ölçüde azaltmış, kromozom
anormalliklerinin sayısını ise artırmıştır. Oysaki tuzun tohum
çimlenmesi, fide büyümesi ve mitotik aktivite üzerindeki engelleyici
etkisi GbYE, AvYE ve AS uygulamaları ile çeşitli derecelerde önemli
ölçüde hafifletilmiştir. Fakat tuzun kromozom anormallikleri üzerindeki
zararlı etkileri bu uygulamalar ile daha da artmıştır.

Anahtar Kelimeler: Allium cepa L., Aloe vera L., arı sütü, fide büyümesi,
Ginkgo biloba L., kromozom anormalliği, mitotik indeks, tohum
çimlenmesi, tuz stresi.

Abstract:
In this thesis work, the effects of Ginkgo biloba leaf extract (GbLE), Aloe
vera leaf extract (AvLE) and royal jelly (RJ) on the seed germination,
seedling growth (radicle length, radicle number and fresh weight),
mitotic activity and chromosomal aberrations of Allium cepa L.
germinated under both normal conditions and salt stress were studied.
The radicle length of seeds germinated in the medium with GbLE, AvLE
and RJ alone increased in comparison with ones of the control seeds
germinated in distilled water medium while their final germination
percentage were statistically the same as ones of the control seeds. The
radicle number of seeds germinated in the medium with AvLE alone
reduced according to ones of the control seeds while the radical number
of seeds germinated in the medium with GbLE and RJ alone statistically
showed the same values as ones of the control seeds. In addition, the
fresh weight of seedlings grown in the medium with RJ alone increased
in comparison with ones of the control seedlings grown in distilled
water medium. But, this parameter in the seedlings grown in the
medium with GbLE and AvLE alone decreased according to the control.
Furthermore, the mitotic index and the frequency of chromosomal
aberrations in root tip meristems of A. cepa seeds germinated in the
medium with GbLE, AvLE and RJ alone demonstrated a significant
increase according to ones of the control seeds germinated in distilled
water medium.
On the other hand, salt stress considerably inhibited the seed
germination and seedling growth of A. cepa. In addition, it markedly
decreased the mitotic index in root tip meristems of the seeds and
increased the number of chromosomal aberrations. Whereas, the
inhibitive effect of salt on the seed germination, seedling growth and
mitotic activity was dramatically alleviated in varying degrees by GbLE,
AvLE and RJ applications. But, the detrimental effects of salt on the
chromosomal aberrations greatly increased over with these treatments.

Keywords: Allium cepa L., Aloe vera L., royal jelly, seedling growth,
Ginkgo biloba L., chromosomal abnormality, mitotic index, seed
germination, salt stress.