Hemşirelerin düşmelerin önlenmesine yönelik tutumları: Bir ölçek geliştirme çalışması
Nurses attitudes towards falling prevention: A scale development study
Yazar: ESRA ÖZBUDAK
Danışman: PROF. DR. ZELİHA KOÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Düşme = Falling ; Düşme kazaları = Accidental falls ; Güvenlik önlemleri = Safety measures ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Metodolojik ve tanımlayıcı olarak planlanan bu araştırmanın amacı "Hemşirelerin Düşmelerin Önlenmesine Yönelik Tutumları Ölçeği"ni geliştirmek ve hemşirelerin düşmelerin önlenmesine yönelik tutumlarını etkileyen faktörleri belirlemektir.
Materyal ve Metod: Araştırma 27/11/2020-28/02/2023 tarihleri arasında Tokat Devlet Hastanesi ve Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi'nde yürütüldü. Araştırmada, nitel ve nicel araştırma tasarımının birlikte kullanıldığı iç içe karma desenden yararlanıldı. Nitel araştırma tasarımının kullanıldığı birinci aşamada 24 hemşire ile fenomenolojik görüşmeler yapıldı. Hemşirelerle yapılan görüşmeler ve bu konudaki literatür taranarak ölçek madde havuzu oluşturuldu. Nicel araştırma tasarımının kullanıldığı ikinci aşamada ölçek geliştirme adımları doğrultusunda 630 hemşireye "Hemşirelerin Düşmelerin Önlenmesine Yönelik Tutumları Ölçeği Taslağı"nın geçerlik ve güvenirlik analizleri uygulandı. Nicel verilerin analizinde SPSS 28 ve IBM SPSS Amos 21.0 programlarından, nitel verilerin analizinde MAXQDA 22 programından yararlanıldı.
Bulgular: Hemşirelerin Düşmelerin Önlenmesine Yönelik Tutumları Ölçeği'nin uzman görüşü sonrasında Kapsam Geçerlik İndeksi 0,94 olarak belirlendi. Hemşirelerin Düşmelerin Önlenmesine Yönelik Tutumları Ölçeği, doğrulayıcı faktör analizi sonrasında 19 madde ve 5 alt boyuttan (koruyucu önlemler, risk değerlendirme, olay bildirimi ve raporlama, düşmelerin önlenmesi ve bakımı planlama) oluşan son halini aldı. Doğrulayıcı faktör analizinde ölçeğin uyum iyiliği değerleri χ²/sd: 2,360; GFI: 0,948; AGFI: 0,931; IFI:0,966; TLI:0,958; CFI: 0,965; RMSEA:0,046; SRMR:0,043 olarak belirlendi. Ölçeğin zamana karşı güvenirliği test-tekrar test yöntemiyle değerlendirilerek yanıtlar arası uyumun çok iyi olduğu saptandı (ICC: 0,822; p<0,001). Ölçeğin Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,843 olduğu ve ölçek alt boyutlarının Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,700 ile 0,912 arasında değiştiği belirlendi. Nitel veri analizi sonucunda 6 tema ile 27 alt tema elde edildi. Bu araştırmada temalar; düşmelerin en sık görüldüğü gruplar, düşmeyi etkileyen faktörler, düşmelerin birey üzerine etkileri, düşmelerin önlenmesi için alınan önlemler, düşme sonrası yapılan girişimler ve düşme sonrası hemşirelerin hissettikleri duygular olarak belirlendi.
Sonuç: Bu araştırmada Hemşirelerin Düşmelerin Önlenmesine Yönelik Tutumları Ölçeği'nin (HDÖYTÖ) geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlendi.

Abstract:
Purpose: The aim of this methodological and descriptive study was to develop a "Nurses' Attitudes Towards Prevention of Falls Scale" and to identify the factors that influence nurses' attitudes towards falls prevention.
Materials ve Methods: The study was conducted between 27/11/2020 and 28/02/2023 at Tokat State Hospital and Tokat Gaziosmanpaşa University Hospital. The study used a nested mixed design in which qualitative and quantitative research methods were used together. In the first phase, where a qualitative research design was used, phenomenological interviews were conducted with 24 nurses. A scale item pool was created by analysing the interviews with the nurses and the literature on the topic. In the second phase, using a quantitative research design, validity and reliability analyses of the Nurses' Attitudes Towards Prevention of Falls Scale Draft were applied to 630 nurses according to the scale development steps. The SPSS 28 and IBM SPSS Amos 21.0 programmes were used to analyse the quantitative data, and the MAXQDA 22 programme was used to analyse the qualitative data.
Findings: Nurses' Attitudes Towards Prevention of Falls Scale Draft, according to the expert opinion, the content validity index of the draft scale was set at 0.94. After confirmatory factor analysis, the "Nurses' Attitudes Towards Prevention of Falls Scale", comprised of 19 items and 5 sub-dimensions (protector precaution, risk assessment, incident reporting, falls prevention and care planning). In the confirmatory factor analysis, the following values were obtained for the goodness of fit of the scale: χ²/sd: 2.360; GFI: 0.948; AGFI: 0.931; IFI: 0.966; TLI: 0.958; CFI: 0.965; RMSEA: 0.046; SRMR: 0.043. The reliability of the scale over time was assessed using the test-retest method and it was found that the inter-response agreement was very good (ICC: 0.822; p<0.001). It was found that the Cronbach's alpha reliability coefficient of the scale was 0.843 and the Cronbach's alpha reliability coefficient of the sub-dimensions of the scale ranged from 0.700 to 0.912. As a result of the qualitative data analysis, 6 themes and 27 subthemes were identified. In this study, the most common groups of falls, the factors influencing falls, the impact of falls on the individual, measures to prevent falls, interventions after falls and the emotions of caregivers after falls were identified as themes.
Conclusion: This present study determined that the Nurses' Attitudes Towards Prevention of Falls Scale was a valid and reliable scale.