Fen bilimleri öğretmenlerinin sosyobilimsel konu temelli fen öğretimine yönelik uygulamaları
Science teachers' practices on socioscientific issue-based science teaching
Yazar: SONGÜL KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. NURCAN CANSIZ
Artvin Çoruh Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fen okuryazarlığı = Scientific literacy ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bilim, değişimleri beraberinde getiren teknolojik gelişmelerle sonuçlanacak şekilde ilerlemiştir. Toplumların bu değişimlere tepkileri, üzerinde farklı bakış açılarının olduğu tartışmalı ve çelişkili sorunlara yol açmıştır. Bu konulara sosyobilimsel konular denir. Günümüzde birçok fen eğitimcisi, sınıflarda sosyobilimsel konuları tartışmanın fen okuryazarlığı için gerekli olduğuna inanmaktadır. Bilimi ilgilendiren kişisel ve toplumsal konularda karar vermek, çeşitli kaynaklardan gelen verileri analiz etme, verileri değerlendirme ve bu konular hakkında ahlaki olarak akıl yürütme becerisini gerektirir. Fen okuryazarlığı hedefine ulaşmak için müfredatta sosyobilimsel konulara yer verilmelidir. Fen bilimleri müfredatının amacı, öğrencilerin akıl yürütme yeteneklerini, bilimsel düşünme alışkanlıklarını ve karar verme yeteneklerini geliştirmelerine yardımcı olmaktır. Bu bilişsel becerileri geliştirmek ve bir toplumda daha fazla fen okuryazarı insan bulundurmanın gerekliliğini fark etmek için, sosyobilimsel konuları fen derslerine entegre etmek çok önemlidir. Bu noktada, fen derslerinde sosyobilimsel konuların nasıl öğretileceği önemli bir endişe haline gelmiştir. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin sosyobilimsel konuları nasıl öğrettiklerini ortaya koymaktır. Detaylandırmak gerekirse, fen bilimleri öğretmenlerinin sosyobilimsel konuları içeren fen derslerinde konuyu nasıl işledikleri, sosyobilimsel konulara ilişkin bilgi düzeyleri ve sosyobilimsel konu temelli fen öğretimine ilişkin görüşleri hakkında mevcut sınıf uygulamalarının ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 5, 6, 7 ve 8. sınıf düzeylerinde görev yapan 10 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden biri olan durum çalışması kullanılmış ve veri toplama aracı olarak görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler sistematik nitel veri analizine tabi tutulmuştur. Bulgulara göre, bu çalışmadaki fen bilgisi öğretmenleri sınıflarında sosyobilimsel konuları içeren konuları öğretmek için çoğunlukla anlatım ve soru sorma tekniklerini kullanmışlardır. Öğretmenler, sosyobilimsel konu temelli fen öğretimini kullansalardı, tartışma yöntemini ve ardından bir karar verme faaliyetini tercih edeceklerdi. Öğretmenlerin görüşlerine göre sosyobilimsel konu temelli fen öğretiminin müfredatta sosyobilimsel konulara az yer verilmesi, derse ayrılan sürenin yetersiz olması ve akademik başarıya öncelik verilmesi gibi faktörler sosyobilimsel konu temelli fen öğretiminin uygulanmasını engellemektedir. Görüşülen öğretmenlerin tamamı bu sorunlar çözüldüğünde, sosyobilimsel konu temelli fen öğretimini tercih edeceklerini belirtmişlerdir. Ayrıca sosyobilimsel konu temelli fen öğretiminin öğrencilere hem bilişsel hem de duyuşsal kazanımlar açısından katkı sağlayacağını belirtmişlerdir. 

Anahtar Sözcükler: Sosyobilimsel Konu Temelli Fen Öğretimi, Sosyobilimsel Konular, Fen Okuryazarlığı, Fen Eğitimi, Ortaokul Fen Bilimleri Dersi

Abstract:
Science has advanced in such a way that it results in technological improvements that bring about changes. Societies' reactions to these changes have led to contentious and contradictory problems on which different perspectives exist. These subjects are called as as socioscientific issues. Many science educators today believe that discussing socioscientific issues in the classrooms is necessary for scientific literacy. Decision making about personal and societal issues involving science requires the ability to analyze data from various sources, to evaluate the data, and to morally reason about these issues. Socioscientific issues must be covered in the curriculum in order to accomplish the goal of scientific literacy. The goal of the science curriculum is to help students improve their ability to reason, scientific thinking habits, and decision-making abilities. To develop these cognitive skills and realize the need of having more scientifically literate people in a society, it is crucial to integrate socioscientific topics within science courses. At this point, how to teach socioscientific issues in science courses has become an important concern. In this context, the aim of this study is to reveal how teachers teach socioscientific issues. To elaborate, it is aimed to reveal the existing classroom practices of science teachers about how they teach the subject in science lessons including socioscientific issues, their knowledge levels on socioscientific issues and their views on socioscientific issue-based science teaching. The study group of the research consists of 10 science teachers working at the 5th, 6th, 7th and 8th grade levels. Case study, one of the qualitative research designs, was used in the study and interviews were conducted as a data collection tool. The obtained data were subjected to systematic qualitative data analysis. According to the findings, the science teachers in this study mostly used lecturing and questioning techniques in their classrooms to teach subjects including socioscientific issues. The teachers would prefer the discussion method followed by a decision-making activity if they used socioscientific issue-based science teaching. According to the teachers' opinions, the following factors can prevent the implementation of socioscientific issue-based science teaching: less emphasis on socioscientific issues in the curriculum, insufficient time allocated for the lesson, and the priority on academic achievement. All of the interviewed teachers stated that they would prefer socioscientific issue-based science teaching when these problems are resolved. In addition, they stated that socioscientific issue-based science teaching would contribute to the students' development in cognitive and affective domains.

Key Words: Socioscientific Issue-Based Science Teaching, Socioscientific Issues, Scientific Literacy, Science Education, Middle School Science Course