Yarık damağı olan çocuklarda velofarengeal fonksiyonun konuşmanın temporal özellikleri açısından değerlendirilmesi
Temporal aspects of velopharyngeal function in children with cleft palate
Yazar: HİLAL BURCU ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. MAVİŞ EMEL KULAK KAYIKCI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Eğitim Odyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi = Plastic and Reconstructive Surgery
Dizin: Farenks = Pharynx ; Nazal kavite = Nasal cavity ; Temporal kas = Temporal muscle ; Velofaringeal yetmezlik = Velopharyngeal insufficiency ; Yarık damak = Cleft palate ; Çocuklar = Children

Özet:
Konuşma esnasında velofarengeal bölgenin açık kalması veya tam kapanmaması durumunda nazalizasyon meydana gelir. Nazalizasyonun, nazal başlangıç aralığı, nazal bitiş aralığı, nazal ünsüz süresi, sözcüğün toplam süresi olmak üzere dört temporal özelliği vardır. Objektif değerlendirme yöntemleri, somut kriter sağlaması açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle, yarık damak±dudaklı bireylerden elde edilen nazalizasyonun temporal özellikleri aynı yaş grubundaki bireylerin normatif verileri ile karşılaştırılmıştır. Bu çalışma Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Ünitesi'nde yapılmıştır. Çalışmaya 6-10 yaş arasında 56 birey dahil edilmiştir. Değerlendirmede nazometre ve fleksibl nazoendoskopi uygulanmıştır. Konuşmanın temporal özelliklerini değerlendirmek için bilabial /mp/ ve velar /ηk/ ünsüz öbeklerini ve bitişik ünsüzleri içeren anlamlı/anlamsız sözcükler bireylere tekrar ettirilmiştir. Alınan kayıtlar /m/ titreşimli-ünsüz sesinden, /p/ titreşimsiz-ünsüz sesine ve /η/ titreşimli-ünsüz sesinden, /k/ titreşimsiz-ünsüz sesine geçiş süresi değerleri ile tekrar edilen sözcüklerin nazal başlangıç aralık oranı, nazal bitiş aralık oranı, nazal ünsüz süresi oranı ve sözcüğün toplam süresi açısından analiz edilmiştir. Çalışmanın sonunda, yarık damak±dudağa sahip bireyler ile yarık damak±dudağa sahip olmayan bireyler arasında nazal başlangıç aralık oranı, nazal bitiş aralık oranı, nazal ünsüz süresi oranı ve sözcüğün toplam süresi açısından önemli farklılıklar elde edilmiştir. Özellikle nazalizasyonun temporal özellikleri açısından /a/ alçak ünlü sesinin, /i/ ve /u/ yüksek ünlü seslerine göre önemli ölçüde daha uzamış olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Bu sonuca göre yarık damak±dudağa sahip bireyler yarık damak±dudağa sahip olmayan bireylere göre nazal ünsüz sesler için erken velofarengeal açılmayı ve nazal ünsüz seslerden sonraki oral ünsüz sesler için daha geç velofarengeal kapanmayı göstermiştir. Bu çalışma yarık damak±dudağa sahip bireylerin konuşmalarının temporal özelliklerini ve yarık damak±dudağın velofarengeal yapının açılma ve kapanma süresi üzerine etkisini göstermiştir.

Abstract:
Nasalization occurs when the velopharyngeal port is opened or not completely closed during the speech. There are four temporal characteristics of nasalization, which are nasal onset interval, nasal offset interval, nasal consonant duration and total speech duration. The objective evaluation methods are very crucial in order to provide solid criteria. Therefore, temporal characteristics of nasalization were obtained by children with cleft palate±lip were compared with normative data of individuals in the same age group. This study was conducted at Hacettepe University Department of Otolaryngology, Audiology and Speech Pathology Unit. In the study 56 children between the age of 6 and 10 years old were participated. During the evaluations, nasometer and flexible nasoendoscopy were used. Temporal characteristics of speech was evaluated by using meaningful/meaningless speech samples which include bilabial nasal to stop combination /mp/ and velar nasal to stop combination /ηk/ were repeated by children. The recordings were analyzed according to the transition time of voiced consonant /m/ to voiceless consonant /p/ and voiced consonant /η/ to voiceless consonant /k/ sounds; and also nasal onset intervals, nasal offset intervals, nasal consonant durations and total speech durations of the repeated speech samples were evaluated. As a result of the study, significant differences between children with and without cleft palate±lip were obtained according to nasal onset interval ratio, nasal offset interval ratio, nasal consonant duration ratio and total speech duration. Especially, it was found that the low vowel sound of /a/ was significantly prolonged more than the high vowel sounds of /i/ and /u/ in temporal aspects of nasalization (p<0.05). According to this conclusion, children with cleft palate±lip showed velopharyngeal opening in earlier for the sounds of the nasal consonants and velopharyngeal closing in later for the sounds of oral consonants after the sounds of nasal consonants compared to children without cleft palate±lip. This study demonstrated that temporal feautures of children with cleft palate+lip, and the impact of cleft palate±lip on the opening and closing period of velopharyngeal port.