Madde bağımlısı ergenlerin sosyal profillerinin incelenmesi
Examining the social profiles of substance addicted adolescents
Yazar: TANSU OKUDAN SOYAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇEN AYDIN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Aile = Family ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Baba- çocuk ilişkisi = Father-child relationship ; Ergenler = Adolescents ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Okul terki = Drop out of school ; Okullar = Schools ; Sokak çocukları = Street children ; Sokaklar = Streets

Özet:
Bu araştırmanın amacı, madde bağımlısı ergenlerde kişisel, sosyal, aile ve okul faktörleri ile suç oranlarının madde bağımlılığı davranışı ile ilişkisini incelemektir. Araştırmaya 2013-2020 yılları arasında Oya Bahadır Yüksel Rehabilitasyon Merkezinde yatılı tedavi görmüş 713 erkek madde bağımlısı ergen katılmıştır. Veri toplama aracı olarak merkezde çalışan uzmanlar tarafından hazırlanan ''Hasta Anemnez Formu'' kullanılmıştır. Araştırmada ergenlerin madde bağımlılığı ile ilişkili olan aile, sokak, suç ve okul faktörleri ve bu faktörler arasındaki ilişkinin incelenmesinde ''İki Yönlü Kay-Kare Testi'' kullanılmıştır. Araştırmanın ana amacına yönelik olarak madde bağımlısı ergenlerin sokakta yaşama, suç işleme, okula devam etmeme, intihar teşebbüsünde bulunma, vücuduna fiziksel zarar verme kategorilerinde yer alma ihtimallerini arttıran ilgili anlamlı yordayıcı değişkenlerin tespiti için ise ''İkili Lojistik Regresyon Analizi'' kullanılmıştır. Elde edilen bulgular; yaşın, baba-ergen arasındaki ilişkinin, okulu terk etmenin ve çalışma geçmişine sahip olma durumunun sokak yaşam faktörünü; yaşın, okulu terk etmenin, sokak yaşam geçmişine sahip olmanın, geniş ailede madde kullanım geçmişinin ve geniş ailede suç geçmişine sahip olmanın suç faktörünü; çalışma geçmişine sahip olma, geniş ailede madde kullanım geçmişinin ve geniş ailede suç geçmişine sahip olmanın okul terki faktörünü anlamlı bir şekilde yordadığını göstermiştir. Aynı zamanda intihar düşüncesi ve vücuda fiziksel zarar verme durumlarının intihar eyleminde bulunma faktörünü; yine yaş, sokak yaşamı ve cezaevi geçmişine sahip olma durumlarının ise ergenin vücuduna fiziksel zarar verme ihtimalini anlamlı bir şekilde yordadığını göstermiştir. Araştırma sonuçları ilgili alanyazın ışığında tartışılmış ve ileride yapılacak araştırmalar ve uygulamalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between personal, social, family and school factors, crime rates and substance addiction behaviors of substance addicted adolescents. Participants included 713 male addicted adolescents who seek help for addiction treatment from Oya Bahadır Yüksel Rehabilitation Center in the years between 2013-2020. Patient Anamnesis Form" prepared by the experts working in the center was used as the data collection tool. For data analysis, the "Two-Way Chi-Square Test" was used to examine the family, street, crime and school factors associated with adolescents' substance addiction and the relationships between these factors. For the main purpose of the study, "Binary Logistic Regression Analysis" was used to determine the relevant significant predictive variables that increase the probability of street life experience, criminal history, school dropout, committing suicide, and physical harm. Findings revealed that age, father-adolescent communication, school dropout and work experience predicted having street life experience; age, school dropout, street life experience, addiction history of family and crime history of family predicted crime; work experience, addiction history of family and crime history of family predicted school dropout; thinking about suicide and physical harm predicted the probability of commiting suicide; and finally, age, street life experience and having been in prison predicted the probability of physical harm of addicted adolescents. The results were discussed in the light of the relevant literature and recommendations for future research and implications were provided.