Spinal kord yaralanmalı hastalarda kemik yoğunluğu/ osteoporoz sıklığı ile ilişkili faktörler  (demografik,  klinik ve fonksiyonel parametrelerle ilişkisi)
Factors associated with bone mineral density / osteoporosis in spinal cord injury (relation to demographic, clinical and functional parameters)
Yazar: FATIMA KUL
Danışman: PROF. DR. KADRİYE ÖNEŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Eğt. ve Arş. Hast. / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Absorpsiyometri-foton = Absorptiometry-photon ; Demografi = Demography ; Kemik dansitesi = Bone density ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Spinal kord hastalıkları = Spinal cord diseases ; Spinal kord yaralanmaları = Spinal cord injuries ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Amaç: Bu çalışmada amacımız; SKY hastalarında meydana gelen kemik kaybını tespit etmek; neden olabilecek faktörlerin klinik, demografik ve fonksiyonel parametreler ile ilişkisini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: İstanbul Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne spinal kord yaralanması sebebiyle yatarak ve ayaktan tedavi gören 46 kadın, 76 erkek, toplam 122 SKY hastası retrospektif olarak hasta dosyalarından taranarak çalışmaya dahil edildi. 
Hastaların demografik özellikleri, yaralanma tarihi ve etyolojisi, hastalık süreleri, komplikasyonları kaydedildi. Hastaların nörolojik seviyesi için 2013 ASIA skalası kullanıldı. Hastaların motor seviyeleri kaydedildi. Hastaların spastisitesi Modifiye Ashworth Skalası-MAS'na göre kaydedildi. Hastaların rutin biyokimya testleri, serum kalsiyum (Ca, mg/dl), fosfor (P, mg/dl), alkalen fosfataz (ALP, U/L), hemogram, tiroid fonksiyon testleri, 25 hidroksi vitamin D3 not edildi. 
Hastaların fonksiyonel durumu vertikalizasyon açısıdan değerlendirilerek üç gruba ayrıldı. Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi not edildi.Dual Enerji X-Ray Absorbsiyometre (DXA) ölçümleri toplam kalça ve L1-L4 T skorları, vertebra, L1, L2, L3, L4 KMY ve L1-L4 KMY L1'de stabilizasyon sistemi olan hastaların L2-L4 KMY skorları g/cm² cinsinden ve Z skorları kaydedildi. Sağ kalça boyun, büyük trokanter (GT), intertrokanter bölge KMY skorları g/cm² cinsinden ve Z skorları, distal femur epifiz, metafiz ve proksimal tibia epifiz KMY skorları g/cm² cinsinden kaydedildi. Hastalar, yaralanma sonrası ilk 1 yılda akut SKY, yaralanmasından bir yıl sonrası kronik SKY olarak sınıflandırıldı.  Parapleji- tetrapleji, komplet-inkomplet olarak sınıflandırıldı.
Bulgular: Yaralanma süresi ile L1- L4 lomber Z skor arasında pozitif yönlü bir korelasyon mevcutken (r=0,354, p=0,001), toplam kalça Z skor (r=-0,236, p=0,009), distal femur epifiz KMY (r=-462, p<0,001), distal femur metafiz KMY (r=-0,431, p=0,001 ), distal tibia epifiz KMY (r=-376, p=0,003 ) arasında negatif yönlü bir korelasyon mevcut idi. Toplam kalça Z skorunun erkeklerde, distal femur metafiz KMY değerlerinin kadınlarda anlamlı olarak düşük olduğu görüldü (p=0,01). Toplam kalça Z skoru tekerlekli sandalye grubunda, fonksiyonel ambule hastalara göre düşük olması istatistiksel olarak anlamlı idi (p=0,014). 
L1-L4 KMY ve Z skorlarındaki ortalama, kronik SKY'de akut SKY'ye göre istatistiki anlamda  yüksekti (p<0,05). Toplam Kalça, femur boyun, büyük trokanter (GT), intertrokanter bölge KMY ortalaması ve Z skoru ortalamaları, distal femur epifiz, metafiz KMY, proksimal tibia epifiz KMY ortalaması kronik SKY'de akut SKY'ye göre istatistiki anlamda düşük bulundu (p<0,05). 
Proksimal tibia epifiz ve distal femur epifiz KMY sonuçları değerlendirildiğinde akut, kronik SKY ile komplet–inkomplet yaralanma arasında anlamlı bir interaksiyon bulundu. Akut SKY hastalarda komplet-inkomplet yaralanma arasında anlamlı fark yokken, kronik SKY'de komplet hastaların KMY'si inkomplet hastaların KMY'sine göre anlamlı derecede düşük bulundu (p=0,003). İnkomplet hastalarda, kronik SKY grubundaki KMY akut SKY grubundaki KMY ortalamasından daha azdı, fakat anlamlı değildi. Fakat komplet yaralanmalı hastalarda ise, kronik SKY grubundaki KMY akut SKY grubundaki KMY ortalamasından anlamlı oranda düşük bulundu (p=0,047). Distal femur epifiz sonuçları da benzerdi, sırasıyla p=0,003 ve p=0,001.
Sonuç: Çalışmamızda SKYli hastaların bir yıldan sonra lomber vertebrada KMY'nin arttığı ve proksimal femur ve diz bölgelerinde istinasız KMY azalması yaşadığı görüldü. Yaşla birlikte osteoporoz şiddetinin artması beklenirken, kemik demineralizasyonuyla sadece yaralanmadan sonra geçen sürenin ilişkisi vardı. Komplet durumun sadece distal femur ve proksimal tibia epifiz bölgelerindeki kemik kaybını arttırdığı görüldü.

Abstract:
Objective: The aim of this study was; To detect bone loss in patients with SCI; The aim of the study is to investigate the relationship between the factors that may be caused by clinical, demographic and functional parameters.
Materials and Methods: A total of 122 SCI patients (46 female, 76 male) who were hospitalized and treated as outpatients due to spinal cord injury to the Istanbul Physical Therapy and Rehabilitation Training and Research Hospital were retrospectively included in the study.
Demographic characteristics, history and etiology, duration of disease and complications of the patients were recorded. The 2013 ASIA scale was used for the neurological level of the patients. Motor levels of patients were recorded. Spasticity of the patients was recorded according to Modified Ashworth Scale-MAS. Routine biochemistry tests, serum calcium (Ca, mg / dl), phosphorus (P, mg / dl), alkaline phosphatase (ALP, U / L), hemogram, thyroid function tests, 25 hydroxy vitamin D3 were noted.
The functional status of the patients was divided into three groups according to verticalization. Barthel Daily Living Activities Index was noted. Dual Energy X-Ray Absorptiometer (DXA) measurements total hip and L1-L4 T scores, vertebrae, L1, L2, L3, L4 BMD and L1-L4 BMD L1 patients with stabilization system L2 -L4 BMD scores in g/cm2 and Z scores were recorded. Right hip neck, large trochanter (GT), intertrochanter zone BMD scores in g/cm2 and Z scores,  distal femur epiphyseal, metaphysis and proximal tibial epiphyseal BMD scores were recorded in g / cm2. The patients were classified as chronic SCI one year after injury with acute SCI in the first year after injury. Paraplegia-tetraplegia, complete-incomplete was classified. 
Results: There was a positive correlation between injury time and L1-L4 lumbar Z score (r = 0.354, p = 0.001). There was a negative correlation between femoral total Z score (r = -0.236, p = 0.009), distal femur epiphysis BMD (r = -462, p <0.001), distal femur metaphysis BMD (r = -0.431, p = 0.001), distal tibia epiphysis BMD (r = -376, p = 0.003). Femur total Z score in male, BMD values of the distal femur metaphysis were found to be significantly lower in women (p = 0.01). It was statistically significant that the total hip Z score was lower in the wheelchair group compared to the functional ambulatory patients (p = 0.014). The mean L1-L4 BMD and Z scores were significantly higher in chronic SCI than in acute SCI (p <0.05). Total hip, femur neck, large trochanter (GT), intertrochanter region BMD mean and Z score averages, distal femur epiphysis, metaphyseal BMD, proximal tibia epiphysis BMD mean was significantly lower in chronic SCI than acute SCI (p <0,05).
When the results of the proximal tibial epiphyseal and distal femur epiphysis BMD were evaluated, a significant interaction was found between acute, chronic SCI and complete incomplete injury. While there was no significant difference between complete and incomplete injury in patients with acute SCI, BMD of the complete patients in chronic SCI was significantly lower than the BMD of the incomplete patients (p = 0.003). In incomplete patients, BMD in the chronic SCI group was less than the mean BMD in the acute SCI group, but was not significant. However, in patients with complete injuries, the BMD in the chronic SCI group was significantly lower than the mean BMD in the acute SCI group (p = 0.047). The results of the distal femur epiphysis were similar, p = 0.003 and p = 0.001, respectively.
Conclusion: In our study, it was seen that after a year, patients with SCI had increased BMD in the lumbar vertebra and experienced a reduction of involuntary BMD in the proximal femur and knee regions. While the severity of osteoporosis was expected to increase with age, bone demineralization was associated only with time after injury. It was observed that the complete condition only increased bone loss in the distal femur and proximal tibial epiphyseal regions.