Çağdaş sanatta kültüralizm olgusu ve etkileri
Culturalism in contemporary art and effects
Yazar: ALİ KOÇ
Danışman: PROF. DR. AYGÜL AYKUT
Erciyes Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Biçim = Form ; Kültür = Culture ; Kültüralizm = Culturalism ; Modern sanat = Modern art ; Modernizm = Modernism ; Postmodernizm = Postmodernism ; Sanat akımları = Art trends ; Tema = Theme ; Ötekilik = Otherness

Özet:
'Çağdaş Sanatta Kültüralizm Olgusu ve Etkileri' başlıklı bu tez çağdaş sanatın yaklaşık olarak son yüz elli yıllık tarihini - 19. yüzyıl sonu ile günümüz arasını - kapsar. Türkçede 'kültürellik ya da kültürelcilik' olarak anlaşılan kültüralizm olgusunu, araştırmanın problem sorusu olan 'çağdaş sanat yapıtlarında kültüralizm olgusunun yansımaları nedir? ne olacaktır?' bağlamında ele alır. Bu çerçevede tezin birinci bölümünde, çağdaş sanat, kültür, olgu ve kültüralizm kavramları tanımlanmıştır. Daha sonra kültüralizm olgusunun Modern Dönem'den günümüze kadar olan süreci üç farklı başlıkta ve bölümde incelenmiştir. Sözü edilen bu başlıklar sırasıyla, Modern Kültüralizm, Postmodern Kültüralizm ve 'Öteki' Kültüralizm'dir. 
'Modern Kültüralizm ve Çağdaş Sanat' başlıklı ikinci bölümde, Modern Kültüralizm'in iki farklı yönü tespit edilmiştir. Bunlardan ilki Modern Kültüralizm'in 'Kültürel Emperyalizm' ikincisi pozitivizme bağlı gelişen rasyonalist yönlerdir. Modern Kültüralizm'in 'Kültürel Emperyalizm' yönünde 'Batı'nın 'Doğu' coğrafyalarına karşı uzun yıllardır egzotik, oryantalist, kolonyalist ve emperyalist bakış açılarıyla  sürdürdüğü 'kültürelci' çalışmalar ele alınmıştır. Modern Kültüralizm'in pozitivist rasyonalizm yönünde ise bu dönemde 'Batı'da ortaya çıkan akımlar ve bu akımlara bağlı çalışan sanatçıların yapıtları üzerinde durulmuştur. 
'Postmodern Kültüralizm ve Çağdaş Sanat' başlıklı üçüncü bölümde, Postmodern Kültüralizm'in 1960'lı yıllardan günümüze kadar gelen sürecinin 'durum'una bakılmıştır. Bu bölümde önce Postmodern Kültüralizm'in kuramsal zeminini meydana getiren sosyal bilim insanlarının görüşlerine yer verilmiş sonra bu teorisyenlerin küresel teknokapitalizm kapsamında sorun olarak tartıştıkları çok sayıdaki kavram ve tema tespit edilmiştir. Öte yandan burada, gündeme gelen sorunların bu dönemin postmodern çağdaş sanatçıları tarafından çok sayıdaki çağdaş sanat stratejisi ve formu ile sorunsal haline getirildiği görülmüştür. Daha sonra ise araştırmacının çalışmalarıyla analojik bağlantısı olduğu tespit edilen çağdaş sanatçılar ve onların işleri tezin verileri olarak değerlendirilmiştir. 
'Öteki' Kültüralizm ve Çağdaş Sanat' başlıklı dördüncü bölümde, Postmodern Dönem'le eş zamanlı hareket eden ve 'Batı' (Avrupa ve Amerika) coğrafyası dışında kalan 'Doğu' (Asya ve Afrika) coğrafyasının çağdaş sanat işleri gündeme getirilmiştir. Bu bölümde, özellikle 'Doğu'lu sosyal bilim entelektüellerinin 'öteki' toplumların sorunlarını tartıştıkları görüşleri bir araya getirilerek, 'Öteki' Kültüralizm başlığı altında farklı bir sınıflandırma önerisi sunulmuştur. Çağdaş Türk sanatı da 'Öteki' Kültüralizm başlığına dahil edilirken, coğrafi yakınlık durumu gözetilmiştir. Bu bölümde ele alınan kuramsal temellerin ve çağdaş sanat uygulamalarının Postmodern Kültüralizm'le eş zamanlı bir süreci yaşamalarına karşın, kavram ve tema açısından farkları; strateji ve form açısından ise benzerlikleri tespit edilmiştir.
'Bulgular ve Değerlendirme' başlıklı beşinci bölümde, önce araştırmacının çalışmalarının kültüralizm olgusu ile olan bağlantıları bulgu noktasında analiz edilmiş ve sonra sözü edilen bu çalışmaların Modern, Postmodern ve 'Öteki' Kültüralizm'de yer alan çağdaş sanatçıların işleri  ile karşılaştırması yapılmıştır. 'Sonuç ve Tartışma' başlıklı altıncı bölümde ise önce Modern, Postmodern ve 'Öteki' Kültüralizm bölümleri ayrı ayrı tartışılmıştır. Daha sonra çağdaş sanat üzerinde söz konusu kültüralizmler ile  araştırmacının işlerinin etkileri karşılaştırma yapılarak değerlendirilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: çağdaş sanat, kültür, kültüralizm, modernizm, postmodernizm, 'öteki', kuram, tema, akım, form, strateji

Abstract:
This thesis titled "The Case of Culturalism in Contemporary Art and Its Effects" covers the history of contemporary art for approximately the last hundred and fifty years - between the end of the 19th century and the present. What are the reflections of the concept of culturalism, understood as "culturalism or culturalism" in Turkish, which is the problem question of the research, "the phenomenon of culturalism in contemporary artworks?" what will happen? In this framework, in the first part of the thesis, the concepts of contemporary art, culture, phenomenon and culturalism are defined. Then, the process of the phenomenon of culturalism from the Modern Period to the present day has been examined under three different titles and sections. These titles mentioned are Modern Culturalism, Postmodern Culturalism and "Other" Culturalism, respectively.
In the second chapter titled "Modern Culturalism and Contemporary Art", two different aspects of Modern Culturalism have been identified. The first of these is the "Cultural Imperialism" of Modern Culturalism, and the second is the rationalist aspects that develop depending on positivism. The "culturalist" studies that Modern Culturalism has carried out for many years against the "Eastern" geographies of the "West" in the direction of "Cultural Imperialism" with exotic, orientalist, colonialist and imperialist perspectives are discussed. On the other hand, in the direction of positivist rationalism of Modern Culturalism, the movements that emerged in the "West" in this period and the works of the artists working with these trends were emphasized.
In the third chapter titled "Postmodern Culturalism and Contemporary Art", the "state" of Postmodern Culturalism from the 1960s to the present is examined. In this section, firstly, the views of social scientists that constitute the theoretical basis of Postmodern Culturalism are included, and then many concepts and themes discussed by these theorists as a problem within the scope of global technocapitalism have been determined. On the other hand, it has been observed that the problems that came to the agenda here were made problematic by the postmodern contemporary artists of this period, with numerous contemporary art strategies and forms. Later, contemporary artists and their works, which were found to have an analogical connection with the researcher's work, were evaluated as the data of the thesis.
In the fourth chapter titled "The Other" Culturalism and Contemporary Art ", contemporary art works of the" East "(Asia and Africa) geography, which moved simultaneously with the Postmodern Period and remained outside the" West "(Europe and America) geography, were brought to the agenda. In this section, a different classification proposal is presented under the title of 'Other' Culturalism by bringing together the opinions of 'Eastern' social science intellectuals discussing the problems of the 'other' societies. While contemporary Turkish art is included in the 'Other' Culturalism title, geographical proximity status has been considered. Although the theoretical foundations and contemporary art applications discussed in this section live concurrently with Postmodern Culturalism, their differences in terms of concept and theme; Similarities were determined in terms of strategy and form.
In the fifth chapter titled "Findings and Evaluation", the connections of the researcher's work with the phenomenon of culturalism were analyzed at the point of finding, and then these studies were compared with the works of contemporary artists involved in Modern, Postmodern and 'Other' Culturalism. In the sixth chapter titled 'Conclusion and Discussion', the sections of Modern, Postmodern and 'Other' Culturalism were discussed separately. Then, the effects of the aforementioned culturalisms and the work of the researcher on contemporary art were evaluated by comparing them.

Key words: contemporary art, culture, culturalism, modernism, postmodernism, 'the other', theory, theme, movement, form, strategy