Çocukluk çağı akut lösemilerinde, BFM kemoterapisi remisyon-indüksiyonu-konsolidasyon sürecinde tam kan ve biyokimyasal parametrelerindeki değişim
Changes in the complete blood count and biochemical parameters during remission-induction-consolidation of bfm chemotherapy in childhood acute leukemia, mehmet ari, MD., dissertation,
Yazar: MEHMET ARI
Danışman: PROF. DR. AHMET FAYİK ÖNER
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Elektrolitler = Electrolytes ; Hematoloji = Hematology ; Hematolojik neoplazmlar = Hematologic neoplasms ; Lösemi = Leukemia ; Lösemi-lenfoid = Leukemia-lymphoid ; Tedavi = Treatment ; Çocuklar = Children ; İlaç tedavisi-kombine = Drug therapy-combination

Özet:
.Amaç: Bu çalışmada çocukluk çağı akut lösemi hastalarının klinik özelliklerinin ve
BFM kemoterapisi remisyon-indüksiyonu-konsolidasyon sürecinde serum elektrolit
seviyelerindeki değişimin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışma Van Dursun Odabaşı Tıp Merkezi Hastanesi Pediatrik Hematoloji
Polikliniği'nde 1 Ocak 2014- 31 Aralık 2018 tarihleri arasında akut lösemi tanısı alan
hastaların dosyalarının hastane kayıtlarından retrospektif olarak incelenmesi ile
gerçekleştirilmiştir. p değerinin 0,05'in altında olması sınır kabul edilmiştir.
Bulgular: İmmün fenotip değerlendirildiğinde kişilerin %81,2'si (n=69) ALL,
%18,8'i (n=16) AML'dir. ALL hastalarının %56,5'i erkek, %43,5'i kız, yaş
ortalaması 7,4±5,2'dir. AML hastalarının %68,8'i (n=11) erkek, %31,3'ü (n=5) kız,
yaş ortalaması 8,2±5,5'tir. ALL hastalarının %14,5'inde (n=10) relaps gelişmiştir,
%11,6'sı (n=11,6) ex olmuştur. AML hastalarının %6,3'ünde (n=1) relaps gelişmiş,
1'i araç içi trafik kazası olmak üzere %12,5'i (n=2) ex olmuştur. ALL hastalarının
%94,2'sinde (n=65) hipokalemi, %100,0'ında (n=69) hiponatremi, %95,7'sinde
(n=66) hipokalsemi, %60,9'unda (n=42) hipomagnezemi, %97,1'inde (n=67)
hipofosfatemi görülmüştür. AML hastalarının %75,0'ında (n=12) hipokalemi,
%81,3'ünde (n=13) hiponatremi, %81,3'ünde (n=13) hipokalsemi, %43,8'inde (n=7)
hipomagnezemi, %87,5'inde (n=14) hipofosfatemi görülmüştür. Ex relaps
gelişmeyen hastalar ile karşılaştırıldığında, ex-relaps gelişen hastalarda, P1A'da
hipofosfatemi, 1.HR1 ve 2.HR3'te hipokalemi, 2.HR2'de hiponatremi ve 2.HR3'te
hipomagnezemi istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla görülmüştür. PM'de
hipokalemi, PII'de hiponatremi ex relaps olan hastalarda istatistiksel olarak anlamlı
düzeyde daha az sıklıkta belirlenmiştir.
Sonuç: Akut lösemi tanısıyla kemoterapi alan hastalarda birçok nedenle çeşitli
elektrolit bozuklukları ve buna bağlı morbidite hatta mortalite gelişebileceği
bilinmektedir. Bu çalışmanın sonuçları uygulanan kemoterapi rejimine göre
değişmekle beraber, bütün tedavi protokollerinde çeşitli serum elektrolitlerin plazma
konsantrasyonlarında, normal referans değerlerle karşılaştırıldığında, anlamlı
değişiklikler oluştuğunu ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler. Çocuk Hastalıkları, Hematoloji, Akut Lösemi Tedavisi, Elektrolit
Bozukluklar

Abstract:
.Aim. In this study, it was aimed to investigate the clinical features of childhood acute
leukemia patients and the change in serum electrolyte levels during BFM chemotherapy
remission-induction-consolidation process.
Method. The study was carried out at the Van Dursun Odabaşı Medical Center Hospital
Pediatric Hematology Outpatient Clinic between 1 January 2014 and 31 December 2018 by
retrospectively examining the files of patients diagnosed with acute leukemia from the
hospital records. For statistical significance, p <0.05 is accepted.
Results. When immune phenotype is evaluated, 81.2% (n = 69) of the patients are ALL,
18.8% (n = 16) of them are AML. 56.5% of ALL patients are male, 43.5% are female and
the average age is 7.4 ± 5.2. 68.8% (n = 11) of AML patients are boys, 31.3% (n = 5) are
girls and the average age is 8.2 ± 5.5. In 14.5% (n = 10) of ALL patients relapse developed,
11.6% (n = 11.6) were ex. In AML patients, 6.3% (n = 1) relapse developed and 12.5% (n =
2) became ex. Hypokalaemia in 94.2% (n = 65), hyponatremia in 100.0% (n = 69),
hypocalcaemia in 95.7% (n = 66), hypomagnesemia in 60.9% (n = 42), hypophosphatemia in
97.1% (n = 67) was observed of patients with ALL, Hypokalaemia in 75.0% (n = 12,
hyponatremia in 81.3% (n = 13), hypocalcaemia in 81.3% (n = 13), hypomagnesemia in
43.8% (n = 7), hypophosphatemia in 87.5% (n = 14) was observed of AML patients
Compared to patients who did not develop ex-relapses, in patients with ex-relapse
hypophosphatemia in P1A, hypokatemia in 1.HR1 and 2.HR3, hyponatremia in 2.HR2, and
hypomagnesaemia in 2.HR3 were statistically significantly higher. hypophosphatemia in
P1A, hypokatemia in 1.HR1 and 2.HR3, hyponatremia in 2.HR2, and hypomagnesaemia in
2.HR3 were statistically significantly higher. Hypokalaemia in PM and hyponatremia in PII
were statistically significantly less frequent in patients with ex-relapse.
Conclusion. It is known that patients receiving chemotherapy with the diagnosis of acute
leukemia may develop various electrolyte disorders and related morbidity and even mortality
for many reasons. Although the results of this study vary according to the chemotherapy
regimen applied, the plasma concentrations of various serum electrolytes in all treatment
protocols revealed significant changes when compared to normal reference values.
Keywords. Child Diseases, Hematology, Acute Leukemia Treatment, Electrolyte Disorders