Behçet hastalıklı ve rekürrent aftöz stomatitli hastaların serum ve tükürüklerinde antioksidan savunma sistemi, nitrik oksit ve lipid peroksidasyon seviyelerinin değerlendirilmesi
The assessment of salivary and serum antioxidan defens system, nitric oxide and lipid peroxidation in patients with Behcet?s disease and recurrent aphthous stomatitis
Yazar: DİLEK KIZILOĞLU
Danışman: Y.DOÇ.DR. HASAN KÜÇÜKKOLBAŞI
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Behçet sendromu = Behcet syndrome ; Katalaz = Catalase ; Lipid peroksidasyonu = Lipid peroxidation ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Stomatit = Stomatitis

Özet:
Behçet hastalığı; kronik, vasküler-enflamatuvar bir hastalıktır. BH'nin nedeni hala belli değildir fakat genetik faktörler, viral infeksiyonlar, alerjiler ve bazı immunolojik bozukluklar bu hastalığın patogenezinde etkili olabilecek faktörlerdendir. Rekürrent aftöz stomatit (RAS), herhangi bir sistemik problem olmadan rekürrent oral aft ile karakterize sık görülen bir hastalıktır. Lokal travma, bazı yiyecekler, emosyonel stres, hormonal değişiklikler, mikrobiyal ajanlar ve immün genetiğe yatkınlığın bu hastalıkla ilişkili olsa bile kesin patogenezi hala belli değildir. Bu çalışmada, BH'li, RAS'lı hastaların ve kontrol grubunun serum ve tükürüklerinde nitrit, nitrat, superoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT) ve malondialdehit (MDA) seviyelerinin diagnostik bir kriter olup olmadığının değerlendirilmesi amaçlandı. Yirmi iki Behçet hastası (11'i erkek, 11'i kadın), 24 rekürrent aftöz stomatitli hasta (9'u erkek, 15'i kadın) ve 27 sağlıklı birey (17'si erkek, 10'u kadın) çalışmaya dahil edildi. Hastaların yazılı ve sözlü onayları alındıktan sonra 5cc venöz kan ve 2cc tükürük her hastadan alınarak spektrofotometrik yöntem ile nitrit, nitrat, SOD, CAT ve MDA seviyeleri değerlendirildi. Serum ve tükürükte nitrit ve nitrat seviyeleri Behçet hastalarında ve RAS'lı hastalardakontrol grubuna göre daha fazla bulundu. Aradaki bu fark istatistiksel olarak önemliydi (p<0.05) Behçet hastalarıyla RAS'lı hastalar arasında nitrit ve nitrat seviyelerindeki anlamlı bir fark yoktu (p>0.05). Serum ve tükürükte, SOD ve CAT aktivitesi Behçet hastalarında ve87RAS'lı hastalarda kontrol grubuna göre daha düşük bulundu (p<0.05). Bununla birlikte, MDA'nın serum ve tükürükteki seviyesi Behçet hastalarında ve RAS'lı hastalarda daha yüksekti (p<0.05). Behçet hastalarının, tükürüklerinde, nitrit, nitrat, SOD, CAT ve MDA'nın ele alındığı bilgimiz dahilinde bir çalışma literatürde yoktur. Bununla birlikte, RAS'lı hastalarda serum ve tükürükte antioksidan seviyesiyle ilgili sadece iki çalışma vardır. Fakat literatürde, RAS'lı hastalarda incelediğimiz bütün parametreleri içeren bir çalışma yoktur. Bu çalışmada, BH'de ve RAS'da nitrit, nitrat, SOD, CAT ve MDA'nın tükürükteki konsantrasyonları ile serumdaki konsantrasyonlarının uyumlu olduğu gösterilmiştir. BH ve RAS'da artan oksidatif stres ve azalan antioksidan kapasitesi olduğu gözlendi. Bu sonuçlar, yetersiz antioksidan savunma sistemi olduğunu göstermektedir. Ayrıca, artan NO üretimide BH ve RAS'da ki enflamasyondan sorumlu olabilir. Sonuç olarak, Behçet hastaları ve RAS'lı hastalarda bütün bu parametreler diagnostik bir kriter olabilir

Abstract:
Behcet?s disease (BD) is a chronic, vascular-inflammatory disease. The exact cause of BD is still unknown, but the list of possible agents in the pathogenesis of this disorder includes genetic factors, viral infections, allergies and several immunologic abnormalities. Recurrent aphthous stomatitis (RAS) is a frequent disease characterized by recurrent oral aphthae without systemic involvement. Local trauma, certain foods, emotional stress, hormonal changes, microbial agents and immunogenetic predisposition have also been implicated in this disease but the exact pathogenesis is still not known. In this study, it was aimed to evaluate serum and saliva nitrite, nitrate, superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT) and malondialdehyde (MDA) levels as a diagnostic criteria in patients with BD and RAS and control group. Twenty-two patients with BD (11 men and 11 women), 24 patients with RAS (9 men and 15 women) and 27 healty controls (17 men, 10 women) were included in this study. After verbal and written approvals were obtained from subjects, 5 cc venous blood and 2cc saliva were drawn from each subject and samples were analyzed via spectrophotometric technique in order to determine nitrit, nitrat, SOD, CAT and MDA levels.In the serum and saliva, nitrate and nitrite levels in BD and RAS patients were found higher than the control group. The difference was statistically significant (p<0.05). No significant differences in nitrite and nitrate levels were found between BD and RAS groups (p>0.05) In the saliva and serum, SOD and CAT activities in BD and RAS patients were89lower than in control group (p<0.05). However, serum and saliva levels of MDA were significantly higher in both BD patients and RAS patients than the control group (p<0.05 ). According to our knowledge, there is no study in the literature with regard to nitrite, nitrate, MDA, SOD and CAT in the saliva of patients with BD. However, there are only two study concerning serum and saliva antioxidant levels in patients with RAS. But in the literature, there is no study including all parameters (nitrite, nitrate, SOD, CAT and MDA) in patients with RAS. In this study, salivary concentrations of nitrite, nitrate, SOD, CAT and MDA also represented their respective concentrations in serum with good correlations. In BD and RAS, increased oxidative stress and decreased antioxidant capacity were found. This result shows that the antioxidant defence system is inadequate. Furtermore, increased NO production might be responsible for the overall inflammatory process of BD and RAS. As a result, this parameters may be a diagnostic criteria in patients with BD and RAS.