Farklı fizyografik üniteler üzerindeki narenciye arazilerinde toprak kalite parametrelerinin belirlenmesi, haritalanması ve yeni skorlama eğrilerinin oluşturulması
Determination and mapping of soil quality parameters in citrus lands on different physiographic units and creation of new scoring curves
Yazar: BAYRAM ÇAĞDAŞ DEMİREL
Danışman: DOÇ. DR. SEVDA ALTUNBAŞ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Tarım toprakları = Agricultural soils

Özet:
Bu çalışma, Antalya ili Finike, Kemer ve Konyaaltı ilçelerinin narenciye alanlarında, toprak kalite parametrelerini belirlemek, haritalamak ve yeni skorlama eğrileri oluşturmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Toprakların fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri analiz edilmiştir. Bu analizler sonucunda, toprak kalitesinin fizyografik ünitelerle ilişkisi ve tarımsal verimliliğin artırılması için önemli bulgular elde edilmiştir. Finike ilçesindeki topraklar, alüviyal ve kolüviyal oluşumlara sahiptir. Bu topraklar, yüksek su tutma kapasitesi ve organik madde içeriği ile dikkat çekmektedir. Toprak kalite değerlendirmelerinde, organik madde miktarı ve katyon değişim kapasitesi gibi parametreler öne çıkmaktadır. Kemer ilçesindeki topraklar, pediment ve bajada fizyografyalarında yer almaktadır. Bu topraklar yüksek su tutma kapasitesi ve kil içeriğine sahiptir. Ayrıca mikrobiyal biyokütle karbon ve beta glikosidaz enzimi aktivitesi gibi biyolojik parametreler açısından da zengindirler. Konyaaltı ilçesindeki topraklar, alüvyal yelpaze ve yan dere alüviyali fizyografyalarında yer almaktadır. İyi drene olmuş ve organik madde açısından zengindirler. Bu topraklarda yapılan kalite değerlendirmelerinde, organik madde miktarı ve mikrobiyal biyokütle karbon öne çıkmaktadır. Tarımsal alanların planlanması ve yönetimi sırasında, fizyografik özelliklerin dikkate alınmasının önemli olduğu sonucuna varılmıştır. Bu çalışmada toprak kalitesinin iyileştirilmesi için organik madde ilavesi, erozyon kontrolü, doğru gübreleme ve sulama yönetimi gibi çeşitli öneriler sunulmuştur. Gelecekte toprak kalitesi ile ilgili yapılacak çalışmalarda, farklı bitki türlerinin farklı fizyografyalardaki toprak kalite parametrelerinin değerlendirilmesinin verim ve kalite üzerine etkili olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This study was carried out to determine and map soil quality parameters and to create new scoring curves in citrus areas of Finike, Kemer and Konyaaltı. Physical, chemical and biological properties of soils were analyzed. As a result of these analyses, the relationship between soil quality and physiographic units and important findings for increasing agricultural productivity were obtained. Soils in Finike district have alluvial and colluvial formations. These soils attract attention with their high water holding capacity and organic matter content. In soil quality assessments, parameters such as organic matter content and cation exchange capacity stand out. Soils in Kemer district is in pediment and bajada physiographies. These soils have high water holding capacity and clay content. They are also rich in biological parameters such as microbial biomass carbon and beta glycosidase enzyme activity. The soils in Konyaaltı district are in alluvial fan and side stream alluvial physiographies. They are well drained and rich in organic matter. In the quality assessments of these soils, the amount of organic matter and microbial biomass carbon come to the fore. It is concluded that it is important to consider physiographic characteristics during the planning and management of agricultural areas. In this study, various suggestions such as organic matter addition, erosion control, proper fertilization and irrigation management were presented for the improvement of soil quality. In future studies on soil quality, it is thought that the evaluation of soil quality parameters of different plant species in different physiographies will be effective on yield and quality.