Sağlık iletişiminde doktor-hasta ilişkisi modelleri ve ilişki taraflarının değerlendirmelerini tespit etmeye yönelik bir araştırma
Doctor – patient relationship models in health communication and a research to determine assessments of relationship partners
Yazar: BURCU GÜVEN
Danışman: DOÇ. DR. HATUN BOZTEPE TAŞKIRAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Doktor-hasta iletişimi = Physician-patient communication ; Doktor-hasta ilişkileri = Physician patient relations ; Sağlık iletişimi = Health communication ; İletişim modelleri = Communication models

Özet:
Sağlık iletişimi, hastalıklar ve koruyucu önlemler konusunda toplumu bilgilendirme amacı taşıyan, doktor – hasta ilişkisini ve sağlık sektörü çalışanlarının kendi aralarında ve hastalarla olan ilişkilerini düzenleyen bir iletişim disiplinidir. Sağlık iletişiminin temel amaçlarından olan sağlığın kazanılması ve korunması için doktor – hasta ilişkisinin geliştirilmesi ve başarı ile sürdürülmesi önemli bir konu haline gelmiştir. Doktor – hasta ilişkisinin belirli bir düzende gerçekleştiğini ortaya koyan birçok model bulunmaktadır. 
Bu çalışma hem doktorların hem de hastaların ilişki modellerine dair görüşlerini ve hangi modeli tercih ettiklerini tespit etmek amacıyla planlanmıştır. Aynı zamanda doktor ve hastaların modellere yönelik tercih ve görüş farklılıklarını da ortaya çıkarmak amacında olan bu çalışmada modellerden en güncel ve kapsamlı olduğu düşünülen Emanuel ve Emanuel'in doktor- hasta ilişki modeli temel alınarak Likert ölçeğine göre hazırlanan anketler, İstanbul Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve İç Hastalıkları Anabilim Dalı'na başvuran 400 hastaya ve bu anabilim dallarında görev yapan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 100 doktora uygulanmıştır.
Bu araştırma sonucunda elde edilen verilere göre; hastaların cinsiyet, eğitim düzeyi ve mesleki gruplarının doktorlarla olan ilişkilerine dair görüş ve tercihlerinde farklılaşmaya neden olduğu, doktorların ise mesleki deneyim sürelerinin, hastalarla olan ilişkilerindeki görüş ve tercihlerini farklılaştırdığı tespit edilmiştir. Araştırma bulguları doğrultusunda doktor - hasta ilişkisinin her iki tarafının da karşılıklı fikir alışverişinde bulundukları, birbirlerinin görüşlerine saygı çerçevesinde yaklaştıkları ve ortak karar verme fikrine dayanan müzakereci modeli daha fazla tercih ettikleri saptanmıştır.

Abstract:
Health communication is a communication discipline that aims to inform the public about diseases and preventive measures and regulates the relationship between the doctor and the patient and the relations between the healthcare workers and the patients. Developing and maintaining a doctor - patient relationship for the achievement and protection of health, which is one of the main aims of health communication, has become an important issue. There are many models that show that the doctor - patient relationship occurs in a certain order.
This study was planned to determine the opinions of the physicians and the patients on the relationship models and what model they preferred. Meanwhile, the aim of this study is to reveal the preferences and opinions of physicians and patients about the models. The questionnaires prepared according to the Likert scale based on Emanuel and Emanuel's physician-patient relationship model which are thought to be the most current and comprehensive models were applied to 400 patients admitted to the Department of Chest Diseases and Department of Internal Medicine of the Istanbul Faculty of Medicine, and 100 physicians who work in these departments who have all agreed to participate.
According to the results of this research; it was determined that the gender, education level and occupational groups of the patients caused differentiation in their opinions and preferences about their relationships with doctors, and that the doctors' professional experience period differentiated their opinions and preferences in their relationships with patients. In the light of the findings of the research, it was found that both sides of the doctor - patient relationship exchanged ideas, approached each other in respect of their opinions and preferred more of the negotiating model based on the idea of making a joint decision.