Çocuk acil servisinde status epileptikusun yönetimi ve çocuklarda status epileptikus ciddiyet skorunun değerlendirilmesi
Management of status epilepticus in pediatric emergency services and status epilepticus in pediatric patients severity score assessment
Yazar: KUMRU YALINBAŞ MIDIK
Danışman: DOÇ. DR. HALİSE AKÇA
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Status epileptikus, sık görülen ve erken müdahale edilmediğinde, ciddi morbidite ve yüksek ölüm riski ile ilişkili olan insidansı yüksek nörolojik bir acildir. Bu çalışma, Çocuk Acil Kliniğine başvuran status epileptikuslu hastaların yönetimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, Çocuklarda Status Epileptikus Ciddiyet Skoru (STEPSS) kullanımının, hastalığın ciddiyetini değerlendirmedeki etkinliği ve prognoz tahminindeki rolü değerlendirilecektir. Bu çalışma ile status epileptikus yönetiminde klinik kararların iyileştirilmesine katkı sağlayabilecek önemli bulgular sunulması amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız T.C. Sağlık Bakanlığı Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Acil Kliniğine 1 Ocak 2022-30 Haziran 2023 tarihleri arasında başvuran, ILAE 2015 tanı kriterlerine uygun olarak status epileptikus tanısı konulan, 0-18 yaş aralığındaki çocuk hastalarla yapılan tek merkezli retrospektif bir çalışmadır. Hastaların demografik özellikleri, klinik belirtileri, nöbet tipleri, etiyolojik nedenleri, laboratuvar ve görüntüleme bulguları ile tedavi planları kaydedildi. Dahil edilen başvurulara Çocuklarda Status Epileptikus Ciddiyet Skoru (STEPSS) uygulandı. Morbidite/mortalite ölçeği olarak kullanılan Pediatrik Genel Performans Kategorisinde (POPC) 3 ve üzeri puanlar kötü sonuç olarak yorumlandı.
Bulgular: Çalışmamızda status epileptikus tanılı 470 hastanın 562 başvurusu incelendi. Belirtilen tarihler arasında Çocuk Acil servisine başvuran hastalarda SE olma oranı 263/100.000 olarak saptandı. STEPSS ve POPC puanlamaları 374 hastaya uygulandı. Hastaların %58,5'i erkek cinsiyette ve yaş ortalaması 75,8±63,6 aydı. Bilinen kronik hastalık (%58,3) ve nöbet geçirme öyküsü (%61,3) hastaların yarıdan fazlasında mevcuttu. 185 hasta en sık levetirasetam olmak üzere anti nöbet ilacı kullanıyordu. Başvurular en sık ambulans ile, ilkbahar aylarında, hafta içi günlerde ve saat 08.00-15.59 aralığında yapılmıştı. Nöbetlerin çoğunluğu jeneralize ve konvülzif vasıftaydı. Etiyolojide en sık neden epileptik nöbetlerdi. Nörogörüntüleme yapılan 323 başvurunun %69'unda patoloji bulgu saptandı. SE geçiren hastaların hem ilk hem de tekrarlayan müdahalelerinde intravenöz/rektal yollardan düşük dozlarda benzodiazepinler kullanılmıştı. Müşahede alanlarındaki müdahalelerde ise intravenöz levetirasetam uygulaması ilk sıradaydı. Hastaların %42'si Çocuk Acil Servisinden taburcu olurken %6,6 oranında yoğun bakım yatışı yapılmıştı. STEPSS puanlamasında ortanca 2 puan (1-3), POPC puanlamasında ortanca 1 puan (1-3) saptandı. POPC puanı ≥3 (kötü sonuç) olan 95 hasta vardı. STEPSS ilie POPC puanları arasında anlamlı ilişki saptanmadı. POPC puan kötü sonuçlarını tahmin ettirici parametreler ayaktan başvuru, nöbet öyküsü, kronik hastalığı ve akrabalık varlığı, nöbetlerin klonik ve miyoklonik tipte görülmesi, etiyolojinin epilepsi olması, müşahade alanında nöbetin tekrarlaması, yoğun bakım ihtiyacı olmasıydı.
Sonuç: Status epileptikus ile başvuran her hasta hızlıca değerlendirilmeli ve status epileptikusun getirdiği riskleri en aza indirmek için erken ve uygun tedavi uygulanmalıdır. Bu çalışmada prediktif faktörler açısından önemli bulgulara ulaşılmıştır. STEPSS skorlamasının daha sağlıklı değerlendirilmesi için kronik hastalığı olmayan hastalarla, prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Introduction and Objectives: Status epilepticus is a common neurological emergency associated with high incidence and substantial morbidity and mortality if not promptly managed. This study aims to examine the management of patients presenting with status epilepticus to the Pediatric Emergency Department. Additionally, it will evaluate the effectiveness of the Pediatric Status Epilepticus Severity Score (STEPSS) in assessing disease severity and predicting prognosis. The goal of this study is to provide important insights that could contribute to improving clinical decision-making in the management of status epilepticus.
Materials and Methods: Our study is a single-center retrospective study conducted at the Pediatric Emergency Department of Ankara Bilkent City Hospital, Turkey, from January 1, 2022, to June 30, 2023. It includes pediatric patients aged 0-18 years diagnosed with status epilepticus according to the ILAE 2015 criteria. Demographic characteristics, clinical symptoms, seizure types, etiological factors, laboratory and imaging findings, and treatment plans of the patients were recorded. The Pediatric Status Epilepticus Severity Score (STEPSS) was applied to the included cases. Scores of 3 or higher on the Pediatric Overall Performance Category (POPC) scale, used as a measure of morbidity/mortality, were interpreted as unfavorable outcomes
Findings: Our study examined 562 visits from 470 patients diagnosed with status epilepticus during the specified period. The incidence of SE was determined to be 263 per 100,000 during the study dates. STEPSS and POPC scores were applied to 374 patients. Of these patients, 58.5% were male with a mean age of 75.8±63.6 months. More than half of the patients had known chronic diseases (58.3%) and a history of seizures (61.3%). 185 patients were using anti seizure drugs, with levetiracetam being the most common. Most admissions occurred by ambulance, during the spring months, on weekdays, and between 08:00 and 15:59. The majority of seizures were generalized and convulsive in nature. The most common etiology was epileptic seizures. Pathological findings were observed in 69% of the 323 cases that underwent neuroimaging. Both initial and repeat interventions for SE involved low-dose benzodiazepines administered intravenously or rectally. Intravenous levetiracetam was the most common treatment during hospital observation. Upon discharge from the Pediatric Emergency Department, 42% of patients were discharged, while 6.6% required intensive care admission. The median STEPSS score was 2 (range: 1-3), and the median POPC score was 1 (range: 1-3). There were 95 patients with a POPC score ≥3 (unfavorable outcome). No significant relationship was found between STEPSS and POPC scores. Predictive parameters for unfavorable POPC scores included outpatient admission, seizure history, chronic illness, family history, clonic and myoclonic seizure types, epilepsy as etiology, seizure recurrence during observation, and need for intensive care.
Conclusion: Every patient presenting with status epilepticus should be promptly assessed and receive early and appropriate treatment to minimize associated risks. This study has identified important findings regarding predictive factors. Prospective studies involving patients without chronic illnesses are needed to better evaluate STEPSS scoring.