İstanbul ili mezbahalarında kesilen kıl keçilerinde Trichostrongylidae Leiper, 1912 türleri üzerinde araştırmalar /
Yazar: HAYRETTİN AKKAYA
Danışman: PROF.DR. KAMİL GÖKSU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1992
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Keçiler = Goats ; Mezbahalar = Abattoirs ; Nematode enfeksiyonları = Nematode infections ; Nematodlar = Nematoda ; Parazit hastalıkları-hayvan = Parasitic diseases-animal ; Trichostrongyloidea = Trichostrongyloidea

Özet:
Bu çalışma İstanbul'da kesilen kıl keçilerdeki Trichostrongylidea türlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla 1988-1990 yıllan arasında Tekirdağ, Kırklareli,Edirne, Çanakkale ve Kastamonu illerinden gelen toplam 100 kıl keçisi incelenmiştir. İncelenen keçilerin 42'si erkek, 58'i dişi; 23'ü genç (9-12 aylık), 77'si erişkin (bir yaşından büyük) durumdaydılar. Hayvanların şirden ve ince bağırsakları ayrı ayrı yıkanmış ve içerikler gliserinli alkole alınmıştır. Her örnekte parazit sayımları ve 100 erkek pa razitten tür ayrımı yapılmıştır. Her tür için fazla bulunanlardan en az 1 0'unun, az bulunanların ise bulundukları kadarının ölçü leri alınarak kaydedildi. İncelenen 100 abomasumda, Trichostrongylus capricola %58, T. vitrinius %62, T. axei %73, T. colubriformis %1 1, Ostertagia circumcincta %1 00, O. trifurcata %84, O. occi dental's %13, O. ostertagi %9, O. podjapolskyi %2, O. aegagr/%1, O. leptospicularis %4, i%53, Marshallagia n.sp. %22, Haemonchus contortus %18, Nematodirus abnormalis %5, N. filicolHs %1 oranlarında olmak üzere beş cinse ait16 türün tesbiti yapıldı. Muayene edilen 100 ince bağırsakta ise; T. copricola %98, T. viîrinus %90, T. axei%6, T. colubriformis %25, i. retortaeformis %1, T. brevis %1, O. circumcincta %44, O. trifurcata %3, O. occidentalis %2, O. ostertagi %3, O. lep tospicularis %3, M marshalli %4, N. abnormalis %79, N. spathiger %60, A/, filicollis %26 oran larında olmak üzere dört cins'e ait 15 tür tesbit edildi. Tüm keçilerde türlerin bulunuş oranları ise; T. capricola %99, T. vitrinus %98, T. axei %77, I colubriformis %28, T. retortaeformis %1, 7". brevis %1, O. circumcincta %100, O. trifurcata %84, O. occidentalis %14, O. ostertagi %1 0, O. leptospicularis %4, O. podjapolskyi %2, O. aepapr/' %1, Af. marshalli %55, Marshallagia n.sp. %22, H. contortus %18, N. abnomalis %80, At spathiger %60, A/. ff//co///s %26 olmak üzere beş cins'e ait 19 tür tesbit edildi. 7. retortaeformis ve T. örews, O. leptospicularis, O. podjapolskyi ve O. aegagri Türkiye'de keçilerde ilk defa ortaya konmuştur. Marshallagia n.sp. ise ilk kez bu çalışma da tanımlanan türdür. N. abnormalis ve N. filicollis ise, abomasum'da da bulunmuşlardır. Erkek hay vanların abomasumlarının beş cinse bağlı 15, ince bağırsaklarının ise dört cinse bağlı 14, dişi hayvan ların abomasumlarının beş cinse bağlı 13,ince bağırsaklarının ise dört cinse bağlı 12 türle enfekte ol dukları tesbit edildi. Genç hayvanların abomasumlarının beş cinse bağlı 13, ince bağırsaklarının ise dört cinse bağlı 10, erişkin hayvanların abomasumlarının beş cinse bağlı 15, ince bağırsaklarının ise dört cinse bağlı 15 türle enfekte oldukları görüldü. Dişi keçilerde ki parazit yükü erkek keçilerden daha fazla olurken, genç hayvanlardaki parazit yükü, erişkinlere göre daha az bulundu. Ancak genç hayvan lar daha fazla sayıda parazit türüyle enfekte bulundular. Cinsler düzeyinde enfeksiyon şiddeti hiçbir ke çide öldürücü bulunmazken, Ostertagia cinsinde üç ve Trichostrongylus cinsinde 13 keçide ağır en feksiyon oluştuğu gözlendi. Erişkin hayvanlarda enfeksiyonun şiddeti gençelere göre daha etkin bulun--36- du. Keçilerin aralık ve ocak aylarındaki ortalama parazit yükleri en yüksek saptandı. En az parazit genç ve erkek bir keçide 346 olarak tesbit olunurken, en çok parazit erişkin ve dişi bir keçide 54540 olarak sayılmıştır. Parazit yükü dişi keçilerde daha fazla bulunurken, erişkin erkek ve dişi keçilerdeki parazit yükü genç erkek ve dişi keçilerdeki parazit yükünden daha fazla olmuştur. Genel olarak dişi parazit sa yısının erkek parazit sayısından daha fazla olduğu (%44-%56) belirlenmiştir. Ölçümleri yapılan parazit lerin ölçülerinin literatüre uygunluk gösterdikleri saptanmıştır. Bu çalışma ile kıl keçilerinin Trichostrongylid parazitleri hakkındaki ilk veriler detaylı biçimde or taya konmuştur. Ayrıca bazı türlere ilişkin ilk bilgilerin verilmesi bakımından da önemli bir çalışma niteli ğindedir.

Abstract:
The investigations on the trichostrongyiid nematodes of hair goats slaughtered at abbottairs of İstanbul city of Türkiye the The aim of this study was to determineftrichostrongylid species of hair-goats slaughtered in İstanbul. For this purpose, a total of 100 hair-goats earning from provinces of Tekirdağ, Kırklareli, Edirne, Çanakkale and Kasta monu, were examined during the years of 1988 and 1990, 42 of which were males, 58 of females ; 23 young (9- 12 months old) and 77 adults (older than 1 year old). Abomasum and small intestine of each animal were proces sed separetely and their contents were put in jars with glicerinated alcohol. From each sample, parasite counting was made and 100 male parasites were used for species identifications. After identification on anaverage 10 para sites from every species were measured for various body parts. From 100 samples of abomasums, 58% Trichostrongylus capricola, 62% T. vitrinus, 73% T. axei, 11% T. colubriformis, 100% O. circumcincta, 84% 0. trifurcata, 13% O. occidentalis, 9% O, ostertagi, 2% O. podjapolskyi, 1% O. aegagri, 4% O. leptospicularis, 53% Marshallagia marshalli, 22% Marshallagia n.sp., 18% Haemonchus coniortus, 5% Nematodirus abnormalis, 1% N. filicollis, parasites belonging 5 genera and 16 species were observed. However from 100 samples of small intestines, 98% T. capricola, 90% T. vitrinus, 6% T. axei, 25% T. colubriformis, 1% T. retortaeformis, 1% T. brevis, 44% O. circumcincta, 3% O. trifurcata, 2% O. occidentalis, 3% O. ostertagi, 3% O. leptospicularis, 4% M. marshalli, 79% N, abnormalis, 60% N. spat- higer, 26% N. filicollis parasites coming from 4 genera and 15 species were found. Overall percentage of various parasites, 99% T. capricola, 98% T. vitrunus, 77% T. axei, 28% T. colubriformis, 1% T. retortaeformis, 1% T. brevis, 100% O. circumcincta, 84% O. trifurcata, 14% O. occidentalis, 10% O. ostertagi, 4% O. leptospicula ris, 2% O. padjapolskyi, 1% O. aegagri, 55% M. marshalli, 22% Marshallagia n.sp., 18% H. contortus, 80% N. abnormalis, 60% N. spathiger, 26% N. filicollis belonging 5 genera and 19 species was observed. T. retorta eformis, T. brevis, O leptospicularis and O. aegagri were first time observed in Turkey in goats. Marshallagia n.sp., however, was also first time observed and as no report corcerning this parasite is available, our observation is supposed to be the pioneer. It was also interesting to observe N. abnormalis and N. filicollis, normally found in small intestine, in abomasum. In samples from young and mature animals were observed 14 species belonging to 5 genera and 19 species coming from 5 genera respectively. In samples from male animals 15 species belonging to 5 genera and 14 species coming from 4 genera were observed in abomasum and small intestine respectively. However in samples from female animals 13 species co ming from 5 genera and 12 species belonging 4 genera were found in abomasum and small intestine respectively.-38- Female animals were found to be more heavily infected than males whereas young animals compared to adult ones were less infected.The young animals were found to be infected with more species of parasites then tho se of older ones. No one genus was observed to be in a mortality causing state. However Ostertagia in 3 goats and Trichost- rongylus in 13 goats were noted to be heavily infesting the animals. The degree of infestation was higher in mature than young animals. In December and January average degree of infestation was found to be high. Worm burdens were observed to be hanging from 346 to 54540. The percentage of female parasites (44 to 56%) was found to be higher than male parasites. Size of parasites measured was found to be in agreement with the sizes reported in pi- revious the literatures. The research is the first detailed research project concerning the trichostrongylid parasites in hair goats. In addition it is the first research study providing informations about various species of trichostrongylid in hair goats.