Uluslararası İslam Enstitüsü'nün hadis çalışmaları ve Taha Cabir el-Alvani'nin hadis ve sünnet anlayışı
Hadith works of International Institute of Islamic Thought and Taha Jabir al-Alwani's understanding of hadith and sunnah
Yazar: SÜMEYYE YURTOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÖZCAN HIDIR
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Sünnet = Sunna

Özet:
İslâm ümmeti yaklaşık bir asırdır entelektüel ve bilimsel bir kriz içerisindedir. Müslüman akıl donuklaşmış ve aktif olarak çalışan zihin yapısının düşünce krizi içerisine girmesi adeta pasif bir hale dönüşmesine sebep olmuştur. Bu durum ise İslâm ümmeti içerisinde taklide olan eğilimin artmasına sebep olarak İslâmî mirasın terkedilip Batı kültür ve medeniyetinin Müslümanlar tarafından kopyalanması gibi sonuçlar doğurmuştur. Buhran döneminin farkına varan alimler problemi tespit etmeye çalışmıştır ve Batı tarafından "hasta adam" olarak adlandırılan ümmeti tekrar diriltmeye çalışmışlardır. Müslüman coğrafyalarda yerli halka eğitim veren okulların Batı temelli eğitim sistemini kullanması ve bu okullarda Batı temelli kitapların okutulması, etkin güç olarak Batı'nın kabul edilmesi, ictihad faaliyetlerinin terk edilerek dini konularda taklit ile yetinen, düşünmeyen, sorgulamayan Müslümanların sayısındaki artışlar İslâm kültür ve medeniyetinin unutulmasına zemin hazırlayarak Müslümanların Batılılaşma düşüncesini kabul edip taklit çukuruna batmalarına neden olan etkenler arasında yer almaktadır. İslâm kültür ve medeniyetinin temeli tevhid ilkesi ekseninde şekillenirken Batı kültürünün temeli ise laik materyalist yaklaşıma dayanmaktadır. Böylece Müslümanların kendi dini ve kültürel miraslarına uygun olmayan bir yaklaşımı benimsemeye çalışmaları ümmeti bölerek var olan enerjisini boşa harcamasına sebep olmuştur.
1981 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nin Virginia eyaletinde kurulan Uluslararası İslam Düşünce Enstitüsü İslâm dünyasının sorunlarını tespit edip çözümler üretmek üzere kurulmuştur. Uluslararası İslam Düşünce Enstitüsünün mütevelli heyeti içerisinde yer alan ve 1983 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ne göç eden Tâhâ Câbir el-Alvânî çalışmamızın müstakil olarak ele alacağı isimdir.1935 yılında Irak'ta doğan ve lisans ve lisansüstü eğitimini Mısır'daki Ezher Üniversitesinde tamamlayan Alvânî aslen fıkıhçı olmasının yanı sıra İslâm düşüncesi ve İslâmî reform konularında Müslümanların içinde bulunduğu buhranı tespit etmeye yönelik çalışmalar yürütmüştür. Aynı zamanda bu çalışmaları içerisinde Müslüman aklın hadis ve sünnetle olan ilişkisini de ele aldığı görülmektedir. Alvânî'nin hadis ve sünnete olan yaklaşımını ortaya koymak çalışmamızın amaçları arasında bulunmaktadır.
Çağdaş dönemde İslâm dünyasında tartışılagelen konular incelendiğinde hadis ve sünnet ile ilgili ortaya çıkan problemler göze çarpmaktadır. Müslümanların hadis ve sünneti anlayış problemleriyle birlikte yaklaşım tarzında olan farklılıklar oldukça ayrışmakla birlikte alimlerinde hadis ve sünnete olan yaklaşımlarında farklılık göze çarpan bir husustur. Alvânî'ye göre sünnetin tanımı noktasında dahi alimler arasında birçok farklı görüş ortaya konmuştur. Müslümanların kriz ortamından kurtulmak ve tekrar dirilmek üzere ayrışmalar ve gruplara ayrılmak gafletinden kurtulmaları gerekmektedir. Alvânî'ye göre kültür kaybı ve yabancı güce sempati tohumları altında yetişen nesillerin kurtarılabilmesi ve İslâm medeniyetinin hak ettiği güce tekrardan ulaşabilmesi için birçok noktada metodoloji değişikliğine gidilmesinin gerekliliği elzemdir. Bu hususta sünnetle iştigal için gerekli olan yeni bir metodoloji hususu göze çarpmaktadır. Sünnet ile ilişkilendirilen konuların düzenlenme ve sistemli bir metodoloji haline gelmeye ihtiyacı vardır. Müslümanların hadis ve sünnete yönelik algısının yalnızca belli sorulara cevap veren ya da mezhep imamları ve düşünce ekollerinin ortaya koyduğu hükümleri, görüşleri delillendirmek ve desteklemek için kullanılan hükümler olarak ileri sürülmesinin ötesinde hayatın her noktasında söz sahibi olabilecek metodolojik bir tarz olarak Müslümanlar tarafından benimseme ve ilgilenme algısıyla yer değiştirmesi gerekmektedir. Alvânî 'ye göre muhakkak ki bu metodoloji değişikliği Müslümanlar üzerinde daha kapsayıcı ve etkileyici bir rol üstlenecektir.

Abstract:
For approximately a century, the Islamic community has been experiencing an intellectual and scientific crisis. The Muslim intellect has become dulled, leading to an intellectual crisis characterized by the transition of actively engaged cognitive structures into a state of passivity. This has contributed to an increase in the tendency towards imitation within the Islamic Ummah, resulting in the abandonment of the Islamic heritage and the emulation of Western culture and civilization by Muslims. Recognizing the existence of a crisis period, scholars have endeavored to diagnose the problem and revitalize the Ummah, which has been labeled as the "sick man" by the West. The adoption of Western-origin educational systems and the use of Western- origin textbooks in schools catering to indigenous populations in Muslim territories, along with the acknowledgment of the West as the dominant force, the abandonment of independent reasoning (ijtihad) in religious matters in favor of imitation , and the increase in the number of Muslims who refrain from critical thinking and inquiry, all contribute to the erosion of Islamic culture of civilization. These factors pave the way for the oblivion of Islamic heritage, leading Muslims to accept the idea of Westernization and sink into the pit of imitation. While the foundation of Islamic culture and civilization is shaped around the principle of tawhid (the Oneness of God), Western culture is rooted in a secular materialist perspective. Thus, Muslim's attempts to adopt an approach that is incompatible with their religious and cultural heritage have divided the Ummah and wasted its existing energy.
Established in the state of Virginia, United States, in 1981, the International Institute of Islamic Thought was founded with the aim of identifying and addressing the challenges facing the Islamic world by generating solutions. Taha Jabir Al-Alwani is the person to be addressed in our study, who immigrated to the United States in 1983 and served on the board of trustees of the International Institute of Islamic Thought. Born in Iraq in 1935, Taha Jabir Al-Alwani completed his undergraduate and graduate education at Al-Azhar University in Egypt. In addition to his original training as a jurist (fıqh), Al-Alwani conducted extensive research in the fields of Islamic thought and Islamic reform, aiming to identify the crises facing Muslims. It is observed that within these studies, Al-Alwani also addresses the relationship between the Muslim intellect and the Hadith and Sunnah. One of objectives of our study is to elucidate Al- Alwani's approach to Hadith and Sunnah.
When examining the topics under discussion in the contemporary era within the Islamic world, it is evident that problems related to Hadith and Sunnah stand out. Muslims exhibit significant divergence not only in their understanding of Hadith and Sunnah but also in their approaches, alongside encountering conceptual challenges. This variance is particularly evident among scholars regarding their interpretations and attitudes toward Hadith and Sunnah. According to Al-Alwani, even in defining the term Sunnah, scholars have presented various perspectives. Muslims need to break free from the heedlessness of dividing into groups in order to escape the crisis environment and revive themselves. Al-Alwani considers it essential to implement methodological changes in various aspects in order to rescue generations raised under the seeds of cultural loss and sympathy towards foreign powers and to enable Islamic civilization to regain its deserved strength. In this regard, the necessity of a new methodology for engaging with the Sunnah becomes apparent. There is a need for the topics associated with the Sunnah to be organized and structured into a systematic methodology. Al-Alwani argues that Muslims should adopt a methodological approach to Hadith and Sunnah that goes beyond merely answering specific questions or using rulings and opinions put forth by jurists and schools of thought as evidence and support. Instead, there needs to be a shift towards embracing and engaging with a methodology that can assert influence in every aspect of life. According to Al-Alwani, undoubtedly, this change in methodology will play a more comprehensive and impactful role among Muslims.