Peyzaj mimarlığı kapsamında kentsel ve kırsal duvar vejetasyonu ve ekolojik karakteristikleri
Wall vegetation in urban and rural areas regarding landscape architecture and their ecological characteristics
Yazar: ALPEREN MERAL
Danışman: YRD. DOÇ. EMRAH YALÇINALP
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Kentleşme, sıklıkla endüstrileşme ile ilişkilendirilen bir kavramdır ve dünyanın endüstrileşme hızına bağlı olarak, kentleşme hızı da önlenemez bir biçimde artmaktadır. Kentleşme hızındaki bu artışın en önemli sonuçlarından biri de giderek azalmakta olan doğal kaynak değerlerin üzerinde oluşan baskıdır. Yatay düzlemlerin sahip oldukları ekonomik değer nedeniyle yeşil olmak için fazla "pahalı" oldukları kentler, bu nedenle ciddi anlamda yeşil altyapı eksikliği çekmektedirler. Öte yandan kent hayatı için yeşil altyapının ekolojik, sosyolojik ve ekonomik faydaları oldukça fazladır.
Kentlerde oluşan talebin yeşil alanları ciddi bir baskı altında bırakmasının doğal bir sonucu olarak, yeşil alanların oluşturulması için alternatif arayışlara girişilmiştir. Yeşil çatı ve yeşil duvarlar akla gelen ilk çözümler olmuş, kentlerdeki yeşil altyapı eksikliği özellikle bu iki koldan giderilmeye çalışılmıştır. Doğal habitatların taklit edilmesiyle oluşturulan bu alanların sürdürülebilir bir biçimde yeşil altyapıyı desteklemesi için ciddi bir bilimsel bilgi eksikliği bulunmaktadır. Bu iki alan büyük oranda ekolojik isteklerinin sınırlı olması ile bilinen egzotik türlere terk edilmiş, bunun doğal bir sonucu olarak da doğal türlerin karşıladıkları ekolojik fonksiyonların yerine getirilmesinden ekstrem şartlara dayanıklılığa kadar önemli sorunlar ortaya çıkmıştır.
İşte bu araştırma, kentsel alanlarda oluşturulacak düşey düzlemdeki yeşil dokular için önemli bir altyapıyı oluşturmayı hedeflemiş, bunun için de kendiliğinden gelişen yeşil düzlemlerdeki türleri referans alarak, bunların varlıklarını etkileyen ekolojik şartların belirlenmesine odaklanmıştır. Böylece endüstriyel yeşil duvarların yüksek bakım maliyetleri ve ekolojik isteklerine karşın, kendiliğinden duvarlara yerleşmiş, varlığını devam ettiren, dolayısıyla ekolojik ve ekonomik maliyeti sınırlı türlerin kentlerdeki yeşil duvarlara kazandırılması amaçlanmıştır.
Trabzon ilinde kentsel ve kırsal 60 duvarın araştırma materyalini oluşturduğu bu çalışmada yıl boyu gerçekleştirilen alan incelemeleri ile duvarlarda bulunan bitkiler tespit edilmiş, farklı istatistiki sorgulamalarla bu bitkilerin bulundukları alandaki var oluş gerekçeleri ortaya konulmuştur. Bunun sonucunda kent alanlarında oluşturulabilecek düşük bakım ihtiyaçlı yeşil duvarlar için önemli bir adım atılmış, gelecekte yapılması muhtemel diğer araştırmalar için de öncü bir araştırma olma amacı güdülmüştür.

Abstract:
Urbanization is often considered to be related with industrialization. Depending on how fast industrialization goes on, urbanization also irrepressibly grows all over the world. One of the most important results of this situation is the pressure on natural resources, which unconditionally gets worse and worse. Urban areas, in which horizontal surfaces are too expensive to be turned into green, seriously have lack of green infrastructure. Furthermore green infrastructure has important roles on ecology, sociology and economy.
As a natural result of the fact that the demand in urban areas creates a serious pressure on green areas, alternative ways are needed to create more green patches. At this point, green walls and green roofs are the first things coming up. However, it is still difficult to say that there is sufficient knowledge on this kind of areas which are created by following the characteristics on natural habitats so that they could sustainably support green infrastructures. In fact these two major alternative green areas are often left to exotic species, which are known to be hardy. As a supposed result of this situation, these areas often have great difficulties in running ecological functions that those which have native species do.
Main purpose of this study is to collect important basic information regarding green parts on vertical surfaces in urban areas by examining the spontaneous wall vegetation and their main ecological characteristics, which forms why those plants exist on the walls. By doing that, it would be possible to create more sustainable green walls using native – spontaneous vegetation on the walls in urban areas, which means higher positive ecological effects and lower economical cost. 
In this study, of which the main materials are 60 walls in urban and rural parts of city of Trabzon, wall vegetation were collected and identified. Afterwards, different statistic tests were run to explain the relationship between the ecological conditions and the plant compositions on the walls. After all, the study aims to be an innovative step to the creating of more suitable green walls using spontaneous wall vegetation in urban areas.