Farklı anaçlar üzerine aşılamanın  hıyarlarda bitki büyümesi, verim ve kalite üzerine etkileri
The effects of grafting on different rootstock on plant growth, yield and quality
Yazar: HANİFE SULTAN ÜRE
Danışman: PROF. DR. HAKAN AKTAŞ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, iklim kontrollü plastik seralarda yürütülmüştür. Anaç adayı olabilecek bazı kabak ve kavun türleri üzerine Beith Alfa tipi hıyar aşılanmasıyla bu kombinasyonlardan elde edilen aşılı hıyarların bitki büyümesi, verim ve kalite üzerine etkileri incelenmiştir. Çalışmada; Lagenaria siceraria, Cucurbita maxima, Cucurbita moshata, Luffa cylindrica, Cucumis melo var.dudaim ve ticari olarak daha çok karpuz için kullanılan TZ148 F1  anaç olarak,  kalem olarak da Bereket F1 hıyar çeşidi kullanılmıştır. Kontrol grubu olarak aşısız Bereket F1 ve Bereket F1/Bereket F1 aşı kombinasyonu kullanılmıştır.

Araştırmada   erkenci verim, toplam verim, bitki boyu,  bitki başına meyve sayısı, ilk çiçek oluşumu, yaprak alanı, anaç- kalem çapı, meyve çapı, meyve boyu, meyve ağırlığı, meyve rengi, suda çözünür kuru madde miktarı (SÇKM) titre edilebilir asitlik (TA), pH, EC gibi parametreler incelenmiştir.

Araştırma sonuçlarına göre, anaçların bitki boyu, erkenci ve toplam verim, meyve sayısı üzerine istatistik olarak etkisinin olduğu belirlenmiş olup, bu sonuçlara göre; bitki boyu bakımından en yüksek değeri TZ 148 F1 anacı üzerine aşılı hıyar bitkisinden elde edilirken, yine erkenci verimde en yüksek değer TZ 148 F1 anaçlarından elde edilmiştir. Toplam verimde aşısız (kontrol) grubu, kendi üzerine aşılı (Bereket F1/ Bereket F1) ve TZ 148 F1 üzerine aşılı olan kombinasyonların verimleri daha yüksek olarak belirlenmiştir. 

Bu çalışmanın sonunda uygun anaç kombinasyonunun belirlenmesi ile denemede kullanılan hıyar yetiştiriciliğinde bitki büyümesi, verim ve kalite üzerine olumlu etki gösterdiği, aşılı fide kullanımında seçilen anaçların önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aşılı fide kullanımında aynı zamanda anaç-kalem arası uyumun olması aynı zamanda  erkenciliği etkilemektedir. Bu nedenle hıyara uygun anaçların seçimi için daha fazla araştırma yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study was conducted in climate controlled plastic greenhouses. The effects of grafted cucumbers obtained from these combinations on plant growth, yield and quality were investigated by grafting Beith Alfa cucumber on some pumpkin and melon species which may be rootstock candidates. Study; TZ148 F1, which is used for watermelon and commercially used for more watermelon, was used as cucumber cultivar and Bereket F1 cucumber. The untreated fertility F1 and fertility F1 / fertility F1 vaccine combination were used as control group.

Early yield, total yield, plant height, number of fruits per plant, first flower formation, leaf area, rootstock-pen diameter, fruit diameter, fruit height, fruit weight, fruit color, water soluble dry matter amount (TA), pH, EC were investigated.

According to the results of the research, it was determined that rootstocks had a statistically significant effect on plant height, early yield and total yield, fruit number. The highest value in terms of plant height was obtained from cucumber plant grafted on TZ 148 F1 rootstock, while the highest value was obtained from TZ 148 F1 rootstocks in early yield. The total yields of the unvaccinated (control) group, grafted on itself (Fertility F1 / Fertility F1) and TZ 148 F1 were found to be higher than the yields of the combinations.

At the end of this study, the determination of suitable rootstock combination showed positive effect on plant growth, yield and quality in cucumber cultivation and it was concluded that selected rootstocks were important for grafted seedling use. In the use of grafted seedlings at the same time between the rootstock-scion harmony also affects the earliness. For this reason, it is concluded that more research is needed for selection of cucumber suitable rootstock.