Abbâsîler döneminde ilmî hayatta Süryânîler (132-656/750-1258)
The Syriac people's intelectual life under the Abbasids (132-656/750-1258)
Yazar: AHMET YASİN TOMAKİN
Danışman: PROF. DR. NUH ARSLANTAŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Bibliyografya = Bibliography ; Biyografi = Biography ; Tarih = History
Dizin: Abbasiler = Abbasids ; Abbasiler Dönemi = Abbasid Periods ; Bilim insanı = Scientist ; Süryaniler = Syrians ; Tarih = History ; İlim hayatı = Science life ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Türkiye'de Süryânîler üzerine yapılan araştırmalar son yıllarda yoğunluk kazanmıştır. Bugün nüfusları oldukça azalmış olan Süryânîler; uzun zaman bölgedeki baskın unsur olmuşlardır. Özellikle de Abbâsîler döneminin bilimsel hayatında çok aktif rol almışlar, tıp ve tercüme alanında iz bırakan çalışmalar ortaya koymuşlardır. Ülkemizde bugüne kadar bilim tarihi ve tercüme hareketi konusunda pek çok çalışma yapılmış olmakla birlikte, Süryânîler özelinde konu çok az incelenmiştir. Araştırmada Abbâsîler döneminde yaşamış Süryânî bilginler ve bilimsel çalışmaları tanıtılmaktadır. Konu incelenirken klasik kaynakların verileri ve yakın dönemde yapılmış araştırmaların bulgularından istifade edilmiştir. Abbâsîler dönemi, halifelerin bilimsel hayattaki katkıları ve Süryânî bilginlerin etkinlikleri göz önüne alınarak üç döneme ayrılmıştır. Araştırmada her bir dönem ayrı ayrı ele alınmakta ve siyasî, toplumsal ve bilimsel gelişmeler iç içe irdelenmektedir. Birinci dönemde Süryânî bilginlerin Müslüman bilim çevrelerine yeni yeni girmeye başladıkları, ikinci dönemde tam manasıyla etkin bir konum elde ettikleri ve üçüncü dönemde yavaş yavaş bu etkinliklerini yitirdikleri görülmektedir. Ayrıca Türkiye'de genel anlamda Süryânîler hakkında literatür ve bilginin sınırlı olması dikkate alınarak, giriş bölümünde milattan önceye dayanan geçmişleri ile Süryânîler tanıtılmıştır.



Anahtar Kelimeler : Abbasiler, Süryaniler, Bilim Adamları,Tercümanlar, Biyografya

Abstract:
Researches on the Syriac people in Turkey have been increased in recent years. The Syriacs, whose population in Syria-Mesopotamia region today are rather decreased, were the dominant element for a long time in the region. The Syriacs took a very active role in the scientific circles of the Abbasids period and put forth works that left a mark in the fields of medicine and translation. Although a significant number of studies have been done on the history of science and the translation movement in our country up to now, the studies on the subject specific to the Syriacs are limited. In this research the Syriac scholars who lived in the period of Abbasids and their scientific studies are introduced. The subject is examined using data from classical sources and findings from recent researches. Considering the scientific contributions of the caliphs, and the activities of the Syriac scholars, the Abbasid period was divided into three terms. Each term is studied separately in the research and the political, social and scientific developments are examined all together. It is seen that in the first term the Syriac scholars started to enter the Muslim scientific circles, in the second one they had a substantial influence in the strict sense and in the third they gradually lost this influence. Moreover, taking into account the limited literature and knowledge on the Syriac people in general manner in Turkey, the Syriacs were presented with their history, dating back to B.C. in the introduction.


Keywords : Abbasids, Syriac People, Scholars,Translators, Biography