Kronik ürtikerli hastalarda klinik ve sosyodemografik özelliklerin değerlendirilmesi
Clinical and sociodemographic characteristics of patients with chronic urticaria
Yazar: ÖZLEM İPEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ AKSU ARICA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Enfeksiyon = Infection ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Tiroidit = Thyroiditis ; Ürtiker = Urticaria

Özet:
Amaç:  Çalışmamızda kronik ürtiker tanılı hastalarda klinik  ve 
sosyodemografik  özelliklerin belirlenmesi ve bu özellikler arasındaki ilişkilerin 
değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem:  Mayıs  2016-Haziran 2017 tarihleri arasında Karadeniz 
Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıklar polikliniğine  başvuran 
80 kronik ürtiker hastası çalışmamıza dahil edilmiştir.  Hastaların klinik ve 
sosyodemografik özellikleri incelendi. Bütün  hastalarda  ürtiker aktivite skoru 
(UAS7) değerlendirildi.  Eşlik eden emosyonel faktörler Beck Depresyon Ölçeği 
(BDÖ) ile Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği (STAI) üzerinden değerlendirildi.
Bulgular:  Çalışmamıza katılan 80 hastanın 49'u (%61,3) kadındı. Hastaların 
yaş ortalaması 33,64±12,04 yıl, ortalama hastalık süresi 20,94 ±25,04 ay olarak 
bulundu. Hastaların %77,5'inde  kronik spontan ürtiker, %13,75'inde  semptomatik 
dermografizm, %2,5'inde soğuk ürtikeri, %1,25'inde sıcak ürtikeri, %1,25'inde 
kolinerjik ürtiker, %2,5'inde geç basınç ürtikeri, %1,25'inde  semptomatik
dermografizm ve solar ürtiker birlikteliği saptandı. Hastaların %46,3'ünde ürtikeryal 
döküntülere anjioödem eşlik etmekteydi. Etiyolojiye yönelik yapılan 
değerlendirmede hastaların %16,3'ünde  ilaçlar, %5'inde enfeksiyonlar  tetikleyici 
faktör olarak saptandı. Hastaların %26,3'ünde çeşitli gıdalarla ürtikeryal 
semptomların alevlendiği tespit edildi. 12 hastada (%15) anti-TPO pozitifliği, 8 
hastada (%10) anti-TG pozitifliği saptandı. Anti-TG pozitifliği kadınlarda 
istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksekti (p=0,020).  Hastaların %36,3'ünde 
Immunglobulin E  değeri 100  IU/mL'nin üzerinde bulundu. Dermografizm sıklığı 
%26,3 olarak saptandı.  Kişisel atopi oranı %20, ailesel atopi oranı %28,7 olarak 
bulundu.  UAS7  ortalaması 19.15±12.6 olarak saptandı. Hastalık süresi beş yılın 
üzerinde olan hastalarda ve anti-TPO yüksekliği olan hastalarda hastalık şiddeti daha 
yüksek saptandı (sırasıyla  p=0,028, p=0,030). Hastalarımızın BDÖ puan ortalaması 
10,92±8,46,  Durumluk Kaygı Ölçeği (SAI)  puan ortalaması 42,31 ± 5,75, Sürekli
Kaygı Ölçeği (TAI)  puan ortalaması 47,76±6,15 olarak bulundu. Kadın ve erkek 
iii
hastalar arasında anksiyete  ve depresyon  şiddeti benzer bulundu. Anjioödemi olan 
hastalarda depresyon şiddeti daha yüksek saptandı (p=0,033).
Sonuçlar:  Çalışmamızda literatürle uyumlu olarak en sık kronik spontan 
ürtiker görüldü. Tetikleyici faktörler olarak en sık ilaçlar ve enfeksiyonlar saptandı. 
Çalışmamız verileri içerisinde ürtiker şiddetini belirlemede en önemli unsur 
otoimmün tiroidit ve hastalık  süresi olarak değerlendirildi. Kronik ürtiker tanılı 
hastalarda otoimmün tiroidit varlığının değerlendirilmesi, hem etyolojinin 
belirlenmesinde hem de ürtiker şiddetinin öngörülmesinde faydalı bir unsur olarak 
kabul edilebilir. Kronik ürtikerdeki depresyon  ve anksiyeteyi değerlendirmek  için 
daha geniş hasta sayılı ve kontrol grubu olan çalışmalara ihtiyaç vardır. 
Anahtar kelimeler:  Ürtiker, tiroidit, hipersensitivite, enfeksiyon, depresyon, 
anksiyete

Abstract:
Clinical and Sociodemographic Characteristics of Patients with Chronic 
Urticaria
Objective:  The aim of this study was to determine the clinical and 
sociodemographic characteristics of patients with chronic urticaria and to evaluate 
the relationships between these features. 
Materials and Methods:  80 chronic urticaria patients who visited Karadeniz 
Technical University Faculty of Medicine Department of Skin and Venereal Diseases 
outpatient clinic between May  2016 and June 2017 were included in our study. 
Clinical and sociodemographic characteristics of the patients were examined. The 
urticaria activity score (UAS7) was evaluated in all patients. Concomitant emotional 
factors were evaluated using the Beck Depression Inventory (BDI) and State and 
Trait Anxiety Inventory (STAI). 
Results:  Forty-nine patiens (61.3%) were female. The mean age of the 
patients was 33.64 ± 12.04 and the mean duration of disease was 20.94 ± 25.04 
months. We have found chronic spontaneous urticaria in 77.5% of the patients, 
symptomatic dermographism in 13.75%, cold urticaria in 2.5%, warm urticaria in 
1.25%, cholinergic urticaria in 1.25%, late pressure urticaria in 2.5%, combination of 
symptomatic dermographism and solar urticaria in 1.25%. In 46.3% of the patients, 
angioedema was accompanied by urticarial rashes. In the evaluation made for 
etiology, drugs and infections were found as the triggering factors, in %16,3 and %5 
of the patients respectively. In 26.3% of the patients, urticarial symptoms were flared 
with various foods. 12 patients were Anti-TP positive (15%) and 8 patiens were anti-TG positive (10%). Anti-TG positivity was statistically significantly higher in 
women (p = 0.020). Immunoglobulin E value was over 100 IU / mL in 36.3% of the 
patients. Dermographism frequency was determined as 26.3%. The rate of personal 
atopy was 20% and the rate of familial atopy was 28.7%. The mean UAS7 was 19.15 
± 12.6. The disease severity was higher in patients with a disease duration of more 
than five years and in patients with a high anti-TPO level (p = 0.028, p = 0.030, 
respectively). The mean BDI score of our patients was 10.92 ± 8.46, the mean   State 
Anxiety Inventory (SAI) score was 42.31 ± 5.75 and the mean  Trait Anxiety 
nventory (TAI) was 47.76 ± 6.15.  The severity of anxiety and depression was 
similar between male and female patients. Depression severity was higher in patients 
with angioedema (p = 0.033). 
Conclusion:  In our study, among all chronic urticaria types, most common 
was chronic spontaneous urticaria in accordance with the literature. Drugs and 
infections were the most common triggering factors. The most important factor in 
determining the severity of urticaria was evaluated as autoimmune thyroiditis and 
disease duration. Evaluation of the presence of autoimmune thyroiditis in patients 
with chronic urticaria may be considered as a useful factor in both etiology and 
prediction of the severity of urticaria. In order to assess depression and anxiety in 
chronic urticaria, there is a need for studies involving more patients and a control 
group. 
Keywords: Urticaria, thyroiditis, hypersensitivity, infection, depression, anxiety