Kronik böbrek hastalığı nedeni ile hemodiyalize giren hastaların ayaklarında nöropati değerlendirmesi
Evaluation of neuropathy at the feet in patients whichhemodialysis with chronic kidney disease
Yazar: ÜLKER ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. SELÇUK KESER
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ayak = Foot ; Aşil tendonu = Achilles tendon ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Diyapazon = Diapason ; Nöropatiler = Neuropathies ; Refleksler = Reflex ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures

Özet:
Bu çalışma son dönem böbrek hastalığı nedeniyle hemodiyalize giren hastaların ayaklarında nöropatinin değerlendirilmesi amacıyla planlandı. Çalışmaya Diabetes Mellitus tanısı olmayan 35 hemodiyaliz hastası (Grup-I), Diabetes Mellitus tanısı olan 26 hemodiyaliz hastası (Grup-II), kronik böbrek hastalığı olmayan Tip 2 Diabetes Mellitus tanısı olan 50 hasta (Grup-III) olmak üzere toplam 111 hasta alındı. Çalışma Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (ZBEÜ) Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hemodiyaliz Ünitesi ve Zonguldak Atatürk Devlet Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesi ile ZBEÜ Obezite ve Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi Podoloji Ünitesi'nde gerçekleştirildi. Nöropati tanısında kullanılan tanı kriterlerinden subjektif semptomların varlığı, Semmes Weinstein monofilament incelemesi, diyapazon ve biyoteziyometre ile vibrasyon algılama eşikleri ve aşil refleksinin varlığı hazırlanan veri toplama formuna kayıt edildi.
Çalışmada yer alan sürekli değişkenlere ait tanımlayıcı istatistikler ortalama, standart sapma, medyan, minimum ve maksimum değerleriyle; kategorik değişkenler frekans ve yüzde ile gösterildi. Sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro wilk testi ile incelendi. Normal dağılım göstermeyen değişkenlerin iki grup karşılaştırmalarında Mann Whitney-U testi, 3 ve daha fazla grup karşılaştırmalarında Kruskal Wallis testi, 2'li alt grup karşılaştırmalarında Bonferonni düzeltmeli Mann
Whitney-U testi kullanıldı. Nitel değişkenlerin gruplar arası karşılaştırmalarında Pearson ki-kare testi kullanıldı. Çalışmadaki tüm istatistiksel analizlerde p değeri 0,05'in altındaki sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Grup-I'de ki hastaların %17'sinde nöropati tespit edilirken Grup-II'de ki hastaların %69'unda, Grup-III'de ki hastaların %24'ünde nöropati tespit edildi. Grup II'de ki nöropati oranı Grup-I ve Grup-III'e göre anlamlı yüksek bulundu (p<0.001). Grup-I ve Grup-III arasında anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). Sonuç olarak; hemodiyaliz hastalarında Diabetes Mellitus olmasa da nöropati sık görülmektedir. Bundan dolayı hemodiyalize giren hastalara düzenli podolojik ayak muayenesinin yapılmasının ve nöropati açısından değerlendirilmesinin uygun olacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
This study was planned to evaluation of neuropathy in the feet of patients which
undergoing hemodialysis due to end-stage kidney disease. The study included in 111
hemodialysis patients. (Group-I) 35 hemodialysis patients without diabetes mellitus,
(Group-II) 26 hemodialysis patients with diabetes mellitus, and (Group-III) 50 patients
with type 2 diabetes mellitus without chronic kidney disease. The study was carried
out in "Zonguldak Bulent Ecevit University (ZBEU) Health Application and Research
Center Hemodialysis Unit" and "Zonguldak Ataturk State Hospital Hemodialysis
Unit" and "ZBEU Obesity and Diabetes Application and Research Center Podology
Unit".
The diagnostic criteria that, presence of subjective symptoms, Semmes Weinstein
monofilament examination, vibration detection thresholds with diapasone and
biotesiometer, and presence of achilles reflex, used in the diagnosis of neuropathy were
recorded in the data collection form. Descriptive statistics of continuous variables in
the study were shown by means. standard deviation, median, minimum and maximum
values; and categorical variables shawn by frequency and percentage. The suitability
of the continuous variables to normal distribution was examined by Shapiro wilk test.
Mann Whitney-U test was used for comparison of two groups of variables that did not
show normal distribution, Kruskal Wallis test was used for comparisons of 3 or more
groups, and Bonferonni corrected Mann Whitney U test was used for comparisons of
2 subgroups. Pearson chi-square test was used to compare qualitative variables
between groups. In all statistical analyzes in the study, p values less than 0.05 were
considered statistically significant.
Neuropathy was detected in 17% of Group-I patients, 69% of Group-II patients and
24% of Group-III patients. The rate of neuropathy in Group II was significantly higher
than Group-I and Group-III (p <0.001). There was no significant difference between
Group-I and Group-III (p >0.05).

As a result; Since neuropathy is seen frequently in hemodialysis patients without
diabetes mellitus, we think that regular podological foot examination and evaluation
of neuropathy should be appropriate for hemodialysis patients.