Bilgisayar kullanımının 48-60 aylık çocuklar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability study on the evaluation scale of the impacts of computer usage on 48-60 month-old children
Yazar: SEMANUR CÖMERT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLHAN GÜVEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anaokulları = Kindergartens ; Bilgisayar kullanımı = Computer usage ; Bilgisayarlar = Computers ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çocuklar = Children ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Son yıllarda bilgisayar kullanımının hızla artması nedeniyle çocuklar üzerindeki etkilerine yönelik  araştırmalar yapılmasına gerek duyulmaktadır. Bu alana yönelik bir ölçüt aracı olmaması nedeniyle araştırmacı tarafından hazırlanarak uygulanan ''Bilgisayar Kullanımının 48-60 Aylık Çocuklar Üzerindeki Etkilerinin Değerlendirilmesi Ölçeği'' nin geçerlik ve güvenirlik çalışması araştırmanın amacını oluşturmaktadır.
 	Araştırmanın evrenini, 2012-2013 eğitim-öğretim yılı ikinci yarıyılında Tokat il merkezindeki bağımsız anaokullarına devam eden 48-60 aylık 493 çocuğun ebeveynleri, örneklemini ise 196 çocuğun ebeveyni oluşturmaktadır. Araştırmada nicel yöntem kullanılmıştır. Nicel veriler araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" ve "Bilgisayar Kullanımının 48-60 Aylık Çocuklar Üzerindeki Etkilerinin Değerlendirilmesi Ölçeği" ile toplanmıştır. Ölçekte 60 madde yer almaktadır. Maddeler bilgisayar kullanımın olumlu ve olumsuz etkilerine yönelik iki başlık altında hazırlanmıştır. 31 madde bilgisayar kullanımının olumlu etkilerine, 29 madde ise bilgisayar kullanımının olumsuz etkilerine yönelik hazırlanmıştır.
	 ''Bilgisayar Kullanımının 48-60 Aylık Çocuklar Üzerindeki Etkilerinin Değerlendirilmesi Ölçeği'' formundan elde edilen veriler kullanılarak geçerlilik ve güvenirlilik analizleri yapılmıştır. Ölçeğinin kapsam geçerliğinin belirlenmesi amacıyla uzman görüşleri değerlendirilmiş, yapı geçerliğinin belirlenmesi amacıyla ise açımlayıcı faktör analizi (AFA); güvenirliğinin belirlenmesi amacıyla Cronbach Alfa güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. Bu çalışma sonucunda KMO testi sonuçları .92 ile .90 olarak; Bartlett küresellik testi sonuçları ise iki alt boyut için (p<0.01) anlamlı olduğu bulunmuştur. Ölçeğe faktör analizi yapılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Ölçeğe yapılan açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin 60 madde ve 2 faktörlü bir yapı elde edilmekle birlikte, ölçeğin geçerliğinin yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin iç tutarlılık anlamında güvenirliği, alfa katsayısı ile incelenmiştir. Hem olumlu etkiler alt boyutu hem de olumsuz etkiler alt boyutuna ait alfa değeri ,96 olarak bulunmuştur. Bu değerler 1'e oldukça yakın olmakla birlikte, ölçeğin güvenirliğinin yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Geçerli sayılan ölçek formundaki veriler bilgisayara aktarılmış ve verilerin analizi SPSS 19.0 programında yapılmıştır. 
	Araştırma sonucunda ''Bilgisayar Kullanımının 48-60 Aylık Çocuklar Üzerindeki Etkilerinin Değerlendirilmesi Ölçeği'' nden elde edilen iki alt boyut ve toplam puanın çocuğun cinsiyetine, kardeş sayısına, annenin yaşına, annenin öğrenim durumuna ve babanın öğrenim durumuna göre farklılaşmadığı belirlenmiştir. Ancak annenin yaşı ve annenin öğrenim durumu olumsuz etki alt boyutlarına göre .05 düzeyinde anlamlı farklılık bulunmuştur.

Abstract:
Since the computer usage has rapidly increased in recent years, there is a huge need for researches about its effects on children. This research focuses on the validity and reliability study of "The evaluation scale of the impacts of computer usage on 48-60 month-old children" which is implemented by the researcher, as there is no other scaling tool applied to this domain.  
	While the population of the research is made up of the parents of 493 48-60 month-old children who attend independent kindergartens in the city center of the province of Tokat, in the second semester of 2012-2013 academic year, the sample consists of the parents of 196 children. The research employs quantitative data. These data were collected using "Personal Information Form" and "The evaluation scale of the impacts of computer usage on 48-60 month-old children" which were devised by the researcher. The scale features 60 points, which are categorized under two main titles which differentiate the positive and the negative impacts of computer usage. While 31 points were dedicated to the positive effects of computer usage, 29 were spared for the negative effects of computer usage. 
	Validity and credibility analyses were carried out using the data obtained from "The evaluation scale of the impacts of computer usage on 48-60 month-old children" form. Expert opinions were evaluated in order to determine the content validity of the scale. In addition, exploratory factor analysis was calculated to find out the construct validity. The Cronbach Alpha reliability co-efficient was also calculated to decide its reliability. As a result of this research, the KMO test results are drawn as .92 with .90 and the Bartlett Sphericity Test is found as (p<0.01) for the two sub-dimensions. It appeared that factor analysis could be applied to the scale. As a result of the exploratory factor analysis on the scale, a structure of 60 points and 2 factors is obtained. The validity of the scale appears quite high. The credibility of the scale in terms of the internal consistency is studied with the Alpha co-efficient. The Alpha co-efficient for both the positive and the negative sub-categories was elicited as ,96. While these values are quite close to 1, the credibility of the scale is quite high. The valid data in the scale form were transferred to the computer and the analysis was carried out on SPSS 19.0 program. 
	As a result of the research, it was found out that the two sub-dimensions and total score obtained from "The evaluation scale of the impacts of computer usage on 48-60 month-old children" do not vary according to the gender of the children, sibling number, mother's age, mother's and father's educational background. However, the negative impact sub-dimensions of the mother's age and educational background create a meaningful difference of .05.