Kronik hemodiyaliz hastalarında hedef hemoglobin değerinin sol ventrikül fonksiyonları üzerine etkisi
Effect of target hemoglobin levels on left ventricle functions in chronic hemodialysis patients
Yazar: MUSTAFA TOPAL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET DENİZ AYLI
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Hemodiyaliz hastalarında kardiyovasküler hastalıklara ait ölüm oranı genel popülasyona göre büyük ölçüde daha yüksektir. Diyaliz hastalarında ölümlerin yaklaşık yarısı kardiyak hastalıklar sonucunda gelişir. Üremiye bağlı potansiyel risk faktörleri arasında anemi, önde gelen sebeplerden birisidir. Henüz tam olarak bir konsensus olmamasına rağmen, bugün için hemodiyaliz hastalarında hedef hemoglobin (Hb) değeri 11-12 gr/dl olarak ele alınmaktadır.
         Biz de buradan yola çıkarak hedef Hb değerinin, hemodiyaliz hastalarında sol ventrikül (SV) fonksiyonları üzerine olan etkisini değerlendirmek üzere, Hb seviyesi düşük ve normal olan iki grup kronik hemodiyaliz hastasının SV fonksiyonlarını ekokardiyografi ile karşılaştırdık.
         Hb değeri düşük 37 (19 kadın, 18 erkek) ve normal olan 34 (16 kadın, 18 erkek) kronik hemodiyaliz hastasını çalışmamıza aldık. Her iki grubun; yaş, diyaliz süresi, üre, kreatinin, CaXP, iPTH ve beden kitle indeksleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu.
         Sol ventrikül volüm indeksi, Hb düşük olan grupta daha düşük saptanmasına rağmen, Hb normal olan grupla aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. 
         Ejeksiyon fraksiyonu (EF), Hb düşük olan grupta normal sınırlarda olmasına rağmen, Hb normal olan grup ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşüktü (p=0,011). 
         Mortalite için bağımsız bir risk faktörü olan sol ventrikül hipertrofisi (SVH)'ni gösteren sol ventrikül kitle indeksi (SVKİ) ve relatif duvar kalınlığı (RDK) değerleri, Hb düşük olan grupta Hb normal olan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksekti (SVKİ için p= 0,021, RDK için  p= 0,035).
         Yaptığımız çalışmada hemodiyaliz hastalarında aneminin, SVH ve EF üzerinde olumsuz etkileri olduğunu gözlemledik. Aneminin EPO tedavisi ile düzeltilmesi, hatta diyaliz öncesi dönemde EPO tedavisine başlanmasının, hemodiyaliz hastalarında yüksek olan kardiyovasküler mortaliteyi azaltacağını düşünmekteyiz. Bu sonucu teyid etmek için çok merkezli daha geniş çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
The mortality rate of cardiovascular (CV) diseases in hemodialysis patients is substantially higher than in the general population. About half of the deaths in dialysis patients are due to cardiac diseases. Among the potential risk factors for uremia, anemia is one of the leading causes. Although there is no consensus yet, the target hemoglobin (Hb) value in hemodialysis patients is considered as 11-12 g/dl for today.
          Based on this, we compared the left ventricular (LV) functions of two groups of chronic hemodialysis patients with low and normal Hb levels with echocardiography to evaluate the effect of target Hb value on LV functions in hemodialysis patients.
37 (19 women, 18 men) chronic hemodialysis patients with low Hb and 34 (16 women, 18 men) chronic hemodialysis patients with normal Hb values were included in this study. Two groups were not statistically significantly different in terms of age, dialysis vintage, urea, creatinine, CaXP, iPTH and body mass indexes.
         Although left ventricular volume index (LVVI) was found to be lower in the group with low Hb, there was no statistically significant difference between them and the group with normal Hb.
Ejection fraction (EF) was statistically significantly lower when compared to the group with normal Hb, although EF was within normal limits in the group with low Hb (p=0.011).
         Left ventricular mass index (LVMI) and relative wall thickness (RWT) values indicating left ventricular hyperthrophy (LVH), which is an independent risk factor for mortality, were statistically significantly higher in the group with low Hb than in the group with normal Hb (p= 0.021 for LVMI, p= 0.035 for RWT).
         In our study, we observed that anemia has negative effects on LVH and EF in hemodialysis patients. We think that correction of anemia with EPO treatment and even initiation of EPO treatment in the pre-dialysis period will reduce the high cardiovascular mortality in hemodialysis patients. Larger multicenter studies are needed to confirm this result.