Pandemi sürecinin okul öncesi dönem çocuklarının sosyal davranış ile psikolojik dayanıklılık özelliklerine yansımalarının öğretmen ve ebeveyn gözüyle değerlendirilmesi
Evaluation of the reflections of the pandemic process on the social behavior and psychological resilience of preschool children from the perspective of teachers and parents
Yazar: YAHYA ATEŞPOLAT
Danışman: PROF. MÜDRİYE YILDIZ BIÇAKÇI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba = Parents ; COVID 19 = COVID 19 ; Duygusal davranış kuralları = Emotional behaviour rules ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Pandemiler = Pandemics ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Sosyal davranış = Social behavior ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada pandemi sürecinin okul öncesi dönem çocuklarının sosyal davranış ve psikolojik dayanıklılık özelliklerine yansımalarının öğretmen ve ebeveyn gözüyle değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma nicel ve nitel yöntemin bir arada kullanıldığı karma yöntem çalışmasıdır. Araştırmada nitel ve nicel boyutu kapsayan iki aşamalı bir süreç izlenmiştir. Öncelikle nicel veriler toplanmış daha sonra bunları desteklemek için nitel veriler toplanmıştır. Araştırmanın nicel çalışma grubunda Elazığ il merkezine bağlı özel 9 okul öncesi eğitim kurumu, bu okullarda çalışan 16 öğretmen ve pandemi öncesi ve sürecinde eğitim verdiği 84 çocuk için ölçekler doldurulmuştur. Çalışmanın nitel araştırma grubunda ise çocukların sosyal davranış ve psikolojik sağlamlık puanlarına göre 8 alt, 8 üst grup olmak üzere toplam 16 ebeveyn dâhil edilmiştir. Pandemi öncesi ve sürecinde aynı çocukla çalışmış olmak araştırmanın sınırlılığıdır. Araştırmanın nicel boyutunda çocukların sosyal duygusal davranışlarını değerlendirmek amacıyla Crick ve arkadaşları (1997) tarafından geliştirilen ve Karakuş (2008) tarafından Türkçeye uyarlanan  "Okul Öncesi Sosyal Davranış Ölçeği Öğretmen Formu" ve pandemi sürecinde çocukların psikolojik durumlarının değişimlerini ölçmek için Mayr ve Ulich (2006), tarafından geliştirilen ve Özbey(2019), tarafından Türkçe 'ye uyarlaması yapılan ''Okul Öncesi Çocuklar İçin Sosyal Duygusal İyi Oluş ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği'' kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise annelerin bebeklerin dil gelişimini desteklemeye ve uygulamalarına yönelik görüşlerini belirlemek için araştırmacı tarafından oluşturulmuş "Görüşme Formu" kullanılmıştır. Ayrıca çocuklar ve ebeveyn hakkında bilgi almak için "Genel Bilgi Formu" doldurulmuştur.  Araştırmada elde edilen veriler istatistik programı ve MAXQDA kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda pandemi öncesi ve sürecinde çocukların sosyal davranış ve psikolojik sağlamlıklarında cinsiyete göre anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Pandemi öncesi ve sürecinde çocukların sosyal davranış ve psikolojik sağlamlıklarında yaşlarına göre anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Pandemi öncesi ve sürecinde çocukların sosyal davranış ve psikolojik sağlamlıklarında arkadaşı ile görüşme durumlarına göre anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Pandemi öncesi ve sürecinde çocukların sosyal davranış ve psikolojik sağlamlıklarında okul öncesi eğitim alma sürelerine göre anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Pandemi sürecinde çocukların sosyal davranış ve psikolojik sağlamlıkları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ebeveynlerin pandemi ilan edildiğinde "korku/kaygı" en çok yaşadıkları, pandemi sürecinde "hastalanma korkusu" ve olumsuz duygu ve düşüncelerini yaşadıkları görülmüştür. Alt grup ebeveynlerin süreçte çocuklarına "olumsuz ruhsal durumlar" yansıttıkları üst grup ebeveynlerin ise "olumsuzluk yansıtmadım" belirttikleri görülmüştür. Ebeveynlerin yaşadıkları olumsuz duyguları yönetmelerine yönelik alt grup ebeveynlerinin "bir şey yapmadım", üst grup ebeveynlerinin ise "konuşarak çözmeye çalışma" yönettikleri görülmüştür. Çocukların pandemi ilan edildiğinde "bilincinde olmama" ve "merak" yaşadıkları belirtilmiştir. Pandemi sürecinde çocukların yaşadıkları olumsuz değişimlere yönelik alt grup ebeveynlerinin " ağlama", "vurma" davranışlarını, üst grup ebeveynlerinin ise "olumsuz değişim olmadı" belirttikleri görülmüştür. Çocuklarını desteklemek amacıyla alt grup ebeveynlerinin "bir şey yapmadım", "konuşma" üst grup ebeveynlerinin ise "arkadaş olma" şeklinde destekledikleri görülmüştür. Çocukların pandemi sürecinde ekran kullanımında alt grup ebeveynlerinin "bağımlılık olduğunu düşünme", "çok arttı" belirttikleri üst grup ebeveynlerin ise "ekrandan uzak tutmaya çalışma" belirttikleri görülmüştür. Çocuklara yönelik sosyal duygusal değerlendirmede alt grup ebeveynlerin "yıprandı" üst grup ebeveynlerin ise "bir problem olduğunu düşünmüyorum" şeklinde değerlendirmişlerdir. Bu sonuçlar pandemi sürecinin çocukların sosyal davranış ve psikolojik sağlamlıklarına yansımalarının değerlendirilmesi açısından değerlidir.

Abstract:
In this study, it was aimed to evaluate the reflections of the pandemic process on the social behavior and psychological resilience of preschool children from the perspective of teachers and parents. The study is a mixed method study in which quantitative and qualitative methods are used together. In the research, a two-stage process covering qualitative and quantitative dimensions was followed. Firstly, quantitative data were collected and then qualitative data were collected to support them. In the quantitative study group of the research, the scales were filled in for 9 private pre-school education institutions affiliated to the city center of Elazig, 16 teachers working in these schools, and 84 children who were educated before and during the pandemic. In the qualitative research group of the study, a total of 16 parents, 8 lower and 8 upper groups, were included according to the social behavior and psychological resilience scores of the children. In the qualitative research group of the study, a total of 16 parents, 8 lower and 8 upper groups, were included according to the social behavior and psychological resilience scores of the children. Working with the same child before and during the pandemic is a limitation of the study. "Preschool Social Behavior Scale Teacher Form" developed by Crick et al. (1997) and adapted to Turkish by Karakuş (2008) in order to evaluate children's social-emotional behaviors in the quantitative dimension of the study, and Mayr and Ulich (2006) to measure the changes in children's psychological states during the pandemic process. "Social Emotional Well-Being and Psychological Resilience Scale for Preschool Children" developed by Özbey(2019) and adapted into Turkish by Özbey(2019), was used. In the qualitative aspect of the study, a "Semi-Structured Interview Form" created by the researcher was used to determine the mothers' views on supporting infants' language development and their practices. In addition, the "General Information Form" was filled in to get information about children and parents. The data obtained in the research were analyzed using statistic program and MAXQDA. As a result of the study, a significant gender difference was found in the social behavior and psychological resilience of children before and during the pandemic. As a result of the research, it was found that there was a significant in the social behavior and psychological resilience of children before and during the pandemic, according to their age. As a result of the research, it was found that there was a significant in the social behavior and psychological resilience of children before and during the pandemic, according to whether they have a playmate or not. As a result of the research, it was found that there was a significant difference was found in the social behavior and psychological resilience of children before and during the pandemic, according to the duration of their pre-school education. As a result of the research, it was found that there was a significant difference was found in the social behavior and psychological resilience of children before and during the pandemic, according to the duration of their pre-school education. It was observed that parents experienced "fear/anxiety" the most when a pandemic was declared, and that they experienced "fear of getting sick" and negative feelings and thoughts during the pandemic process. It was observed that the lower group parents reflected "mental states" to their children in the process, while the upper group parents stated "no, I did not reflect". It was observed that the lower group parents directed "I didn't do anything" and the upper group parents "trying to solve it by talking" in order for the parents to manage their negative emotions. It was observed that the lower group parents directed "I didn't do anything" and the upper group parents "trying to solve it by talking" in order for the parents to manage their negative emotions. It has been stated that children experience "unconsciousness" and "curiosity" when a pandemic is declared. It was observed that the lower group parents stated "crying" and "hitting" behaviors regarding the negative changes experienced by the children during the pandemic process, while the upper group parents stated "no negative change occurred". In order to support their children, it was seen that the lower group parents supported "I didn't do anything", "speaking" and the upper group parents "being friends". It has been observed that the lower group parents stated "don't think it's addictive" in children's screen use during the pandemic process, while the upper group parents stated "trying to stay away from the screen". In the social-emotional evaluation of children, the lower group parents evaluated it as "worn out" and the upper group parents as "I don't think there is a problem". These results are valuable in terms of evaluating the reflections of the pandemic process on the social behavioral and psychological resilience of children.