Lider-üye etkileşiminin kariyer platosuna etkisinde psikolojik sağlamlığın aracı rolü
The mediator role of resilience in the effect of leader-member interaction on career plateau
Yazar: JAMILA SAID GEDI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞULE DARICAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Lider-üye etkileşimi, çalışanların kariyer gelişiminde kritik bir rol oynar ve bu süreçte psikolojik sağlamlık, önemli bir aracı rolü üstlenir. Lider-üye etkileşimi, liderlerin altındaki çalışanlarla kurduğu güven ve destek ilişkisini ifade eder. Bu etkileşim pozitif olduğunda, çalışanlar kendilerini daha değerli ve desteklenmiş hisseder, bu da onların kariyerlerindeki platolarla, yani kariyer gelişimlerindeki durgun dönemlerle başa çıkmalarını kolaylaştırır. Psikolojik sağlamlık burada devreye girer; çalışanların zorluklar karşısında direnç gösterme, pozitif uyum sağlama ve kişisel gelişimlerini sürdürme kapasitesi olarak tanımlanır. Etkili bir lider-üye ilişkisi, çalışanların psikolojik sağlamlığını güçlendirir, bu da onların kariyer platolarını aşmalarında ve sürekli gelişimlerinde etkili bir aracı olur. Böylece, lider-üye etkileşimi ve psikolojik sağlamlık arasındaki sinerji, çalışanların kariyer yolculuklarında önemli bir ivme kazandırır ve kariyer platolarının üstesinden gelmelerine yardımcı olur. Bu çalışmanın amacı, 481 sağlık çalışanı için lider-üye etkileşiminin kariyer platosuna etkisinde psikolojik sağlamlığın aracı rolünün incelenmesidir. Korelasyon analizi sonucunda, lider-üye etkileşimi kariyer platosu ile %46,6 (r=0,466, p=0,000) oranında negatif yönde anlamlı ilişkili, psikolojik sağlamlık ile %20,9 (r=0,209, p=0,001) oranında pozitif yönde anlamlı ilişkili çıkmıştır. Psikolojik sağlamlık ile kariyer platosu %25,4 (r=-0,254, p=0,000) oranında negatif yönde anlamlı ilişkilidir. Psikolojik sağlamlık arttıkça kariyer platosunun olumsuz etkileri azalmaktadır. Yapısal eşitlik modeli sonucunda, lider üye etkileşimi kariyer platosu üzerinde negatif yönde anlamlı etkili (β=-0.491, p<0.01), lider üye etkileşimi, psikolojik sağlamlık üzerinde pozitif yönde anlamlı etkili (β=0.220, p<0.01) ve psikolojik sağlamlık kariyer platosu üzerinde negatif yönde anlamlı etkilidir (β=-0.282, p<0.01). Standardize Bootstrap Analizi sonucunda, psikoloijk sağlamlığın lider üye etkileşiminin kariyer platosu etkisinde aracılık rolü olduğu belirlenmiştir. Böylece H1, H2, H4 ve H4 hipotezleri kabul edilmiştir. Ayrıca, demografik genel bilgiler olan cinsiyet, yaş, eğitim durumu, medeni durum, aylık gelir, çalışma şekli, meslekteki deneyim süresi, kurumdaki çalışma süresi açısından psikoloijk sağlamlık, lider üye etkileşimi ve kariyer platosuna yönelik olarak bazı anlamlı farklılıklar elde edilmiştir. Bu nedenle H5 hipotezi kısmen sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Lider Üye Etkileşimi, Kariyer Platosu, Psikolojik Sağlamlık, Yapısal Eşitlik Modeli

Abstract:
Leader-member interaction plays a critical role in employees' career development, and psychological resilience plays an important mediating role in this process. Leader-member interaction refers to the trust and support relationship that leaders establish with the employees under them. When this interaction is positive, employees feel more valued and supported, making it easier for them to deal with plateaus in their careers, that is, stagnant periods in their career development. This is where psychological resilience comes into play; It is defined as the capacity of employees to be resilient in the face of challenges, adapt positively, and maintain their personal development. An effective leader-member relationship strengthens the psychological resilience of employees, which becomes an effective tool in overcoming career plateaus and their continuous development. Thus, the synergy between leader-member interaction and resilience provides significant momentum in employees' career journeys and helps them overcome career plateaus. The aim of this study is to examine the mediating role of psychological resilience in the effect of leader-member interaction on career plateau for 481 healthcare professionals. As a result of the correlation analysis, leader-member interaction was found to be negatively and significantly related to career plateau at a rate of 46.6% (r=0.466, p=0.000) and positively and significantly to psychological resilience at 20.9% (r=0.209, p=0.001). There is a significant negative correlation between psychological resilience and career plateau at a rate of 25.4% (r=-0.254, p=0.000). As psychological resilience increases, the negative effects of career plateau decrease. As a result of the structural equation model, leader-member interaction has a negative significant effect on career plateau (β=-0.491, p<0.01), leader-member interaction has a positive significant effect on psychological resilience (β=0.220, p<0.01) and psychological resilience has a significant effect on career plateau. It has a significant negative effect on the plateau (β =-0.282, p<0.01). As a result of the Standardized Bootstrap Analysis, it was determined that psychological resilience had a mediating role in the career plateau effect of leader-member interaction. Thus, hypotheses H1, H2, H4 and H4 were accepted. In addition, some significant differences were obtained in terms of general demographic information such as gender, age, education level, marital status, monthly income, working style, duration of experience in the profession, and working time in the institution, regarding psychological resilience, leader-member interaction and career plateau. Therefore, hypothesis H5 is partially satisfied.

Keywords: Leader-Member Interaction, Career Plateau, Psychological Resilience, Structural Equation Model