Seramik sanatında mavi/kobalt mavi renk kullanımının araştırılması ve örneklerinin incelenmesi
Investigation of the use of blue/cobalt blue color in ceramic art and investigation of its examples
Yazar: HÜSEYİN ERHAN IŞIK
Danışman: PROF. DUYGU KAHRAMAN
Anadolu Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Renk; kaynaktan ya da cisimden yansıyan ışığın, gözdeki ağ tabaka üzerine düştüğünde uyandırdığı duyumdur.Beynin görme duyusu yoluyla gelen ışıksal etkilere karşı duyarlılığı ve bu etkileri değişik biçimlerde algılamasıdır. Renklerin, kültürden kültüre değişen sembolik anlamları bulunduğu gibi, bazı renklerin de toplumlar için inanç ve günlük hayat gibi konularda ortak fikirde olduğu değişmez anlamları mevcuttur. Mavi de bu renklerden biridir. İlk örneklerini Mezopotamya kültüründe lapis lazuli taşı ile gördüğümüz mavi renk, çoğu kültürde kutsallık, sonsuzluk, güven ve huzurun rengidir. Dini mekânlardaki vitray süslemelerinden, dönem moda anlayışlarına, resim sanatının önemli başyapıtlarından, doğu kültürlerindeki nazar inancına kadar geniş çaplı kullanıma sahip olan bu renk, bir sanat dalı olan seramik sanatında da kültürel, imgesel ve dekoratif anlamda önemli bir dile sahiptir. Eski Mısır'da bulunan ilk pigment mavi ile başlayan bu süreç, Erken İslam Dönemi ile kadın çehrelerine dönüşürken, Uzakdoğu seramiklerinde sanatçıların politik nedenlerle kullandığı bir dil haline gelmiştir. Osmanlı saraylarını süsleyen İznik çinilerinden, Avrupa içlerine uzanan natürmort doğa resimlerine, Çin desenlerine öykünme izleri olmakla birlikte Delft seramiklerine kadar geniş bir alanda kullanım örnekleri görülmektedir. Tarihsel süreç içerisinde birçok renk tonu barındıran mavi, Rönesans ile ilerleyen  ve günümüzde devam eden yeni ton bulma çabalarıyla evrilmeye devam etmektedir. "Seramik Sanatında Mavi/Kobalt Mavi Renk Kullanımının Araştırılması ve Örneklerinin İncelenmesi" başlıklı bu tez, bilimsel araştırma projeleri kapsamında yazılmış olup 2103E006 nolu proje koduna sahiptir.

Abstract:
Colour; It is the sensation aroused when the light reflected from a source or object falls on the retina of the eye. It is the sensitivity of the brain to the luminous effects coming through the sense of sight and the perception of these effects in different ways. Colors have symbolic meanings that vary from culture to culture, and some colors have unchangeable meanings for societies on issues such as belief and daily life. Blue is one of these colors. The blue color, the first examples of which we see with the "lapis lazuli stone" in Mesopotamian culture, is the color of holiness, eternity, trust and peace in most cultures. This color, which has a wide range of usage from the stained glass decorations in religious places to the fashion understandings of the period, from the important masterpieces of painting to the evil eye belief in eastern cultures, has an important cultural, imaginative and decorative language in the art of ceramics, which is a branch of art. This process, which started with the first pigment blue found in Ancient Egypt, turned into female faces with the Early Islamic Period, and became a language used by artists for political reasons in Far Eastern ceramics. Examples of use can be seen in a wide range of areas, from Iznik tiles adorning Ottoman palaces to still life nature paintings extending into Europe, to Delft ceramics, with traces of imitation of Chinese patterns. The color blue, which contains many color tones in the historical process, continues to evolve with the efforts to find new tones that progressed with the Renaissance and continue today. This thesis, titled "Investigation of the Use of Blue/Cobalt Blue Color in Ceramics and Investigation of Examples", was written within the scope of scientific research projects and has the project code 2103E006.