31 Mart ve 23 Haziran İstanbul yerel seçimleri haberlerinin karşılaştırmalı söylem analizi : Sabah, Sözcü, Yeniçağ, Milli Gazete, Birgün örneklemi
March 31 June and June 23 Istanbul local elections news comparative discourse analysis: Sabah, Sözcü, Yeniçağ, Milli Gazetteer, Birgün sample
Yazar: BURAK TORAMAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ŞEKER
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Basın = Press ; Gazeteler = Newspapers ; Milli gazete = Milli newspaper ; Sabah gazetesi = Sabah newspaper ; Seçimler = Elections ; Söylem analizi = Discourse analysis ; Sözcü gazetesi = Sözcü newspaper ; Yazılı basın = Written press ; Yerel seçimler = Local electiond ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Haber kavramı birçok düşünür tarafından üzerine yorumlar yapılan ve uzlaşması zor alanlardan biridir. Özellikle kitle iletişimi düşünüldüğünde haber kavramının önemliliği ciddi derecede artmaktadır. Haber kavramları arasındaki farklılığa bakıldığında iki alt başlık altında belirgin bir farklılık olduğu görülmektedir. Bunlardan ilki Liberal-Çoğulcu kuramdır. Bu yaklaşıma göre medya dördüncü büyük kuvvet olarak yer almaktadır ve bir denetleme mekanizması olarak görülmektedir. Öte yandan Eleştirel kurama göre bakıldığında ise haberin bağımsız olmadığı ve ideoloji tarafından etkilendiği öne sürülmektedir. Bu çalışmada da ideoloji temelinde haber kavramı ele alınmıştır. Kitleler üzerinde haberlerin nasıl inşa edildiğinin araştırılacağı bu çalışmada, haberler Van Dijk'ın söylem analizi kuramıyla incelenmiştir ve haber metinlerinde açık ve örtük yapılar ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Araştırmanın örneklemi olarak 2019 yılında Türkiye Cumhuriyeti'nde yapılan İstanbul seçimleri ele alınmıştır. Diğer seçimlerden ayrı olarak İstanbul özelindeki seçimin tercih edilme sebebi ise 31 Mart tarihli seçimin iptal edilip 23 Haziran tarihinde bir daha yapılmasıdır. İki seçim arasında yer alan seçim ile alakalı haberlerdeki söylem farklılıkları incelenerek haberlerin hangi ideolojik yapılar aracılığıyla oluşturulduğu araştırılmıştır. Her iki seçimin bulunduğu haftalardaki haberler incelenmiştir. Tarih aralığı olarak 25 Mart – 31 Mart, 17 Haziran – 23 Haziran tarihleri belirlenmiştir. Bunun sebebi ise seçim günü yaklaştıkça haber söylemlerinde yer alan ifadelerdeki ideolojik yapısının artmasından kaynaklanmaktadır. Çalışmanın sonucunda elde edilen bulgulardan ortaya çıkan sonuçlara bakıldığında, gazetelerin seçim haberlerini ele alırken inşa ettiği haberlerin ideolojik olarak yakın olduğu yönün lehinde ve ideolojik olarak karşı olduğu tarafın aleyhinde söylemlerle haber metinlerini inşa ettiği görülmektedir.

Abstract:
The concept of news is one of the fields on which many thinkers have commented and which is difficult to reconcile. The importance of the concept of news increases significantly, especially when mass communication is considered. When the difference between the news concepts is examined, it is seen that there is a significant difference under the two sub-headings. The first of these is the Liberal-Pluralist theory. According to this approach, the media is the fourth largest force and is seen as a control mechanism. On the other hand, according to the critical theory, it is claimed that the news is not independent and is influenced by ideology. In this study, the concept of news on the basis of ideology is discussed. In this study, which will investigate how the news is built on the masses, the news is examined with Van Dijk's theory of discourse analysis and it is tried to reveal the explicit and implicit structures in the news texts. As the sample of the research, the Istanbul elections held in the Republic of Turkey in 2019 were discussed. Apart from the other elections, the reason why the election in Istanbul was preferred is that the election dated March 31 was canceled and held again on June 23. By examining the differences in discourse in the news about the election between the two elections, it was investigated through which ideological structures the news was created. The news in the weeks in which both elections were held were examined. The dates between 25 March – 31 March, 17 June – 23 June have been determined as the date range. The reason for this is due to the increase in the ideological structure of the expressions in the news discourse as the election day approaches. When we look at the results that emerged from the findings obtained as a result of the study, it is seen that the newspapers construct the news texts with discourses in favor of the ideologically close side of the news they construct while dealing with the election news and against the side they are ideologically opposed to.