Türk Ceza Kanunu açısından ötanazi /
Yazar: HAŞİM ÖZKURT
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN ARTUK
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İnsanın en temel haklarından olan "yaşama hakkı" yaşam kavramından doğan ve bu kavram çerçevesinde tanımlanan bir haktır. Yaşam, bireyin sağ ve tam olarak doğması ile kişiliğin de başlangıcı olarak kabul edilir. Ölüm ise bunun aksine gerçek kişiliğin sona erdiği ana karşılık gelmektedir. Ötanazi kavramının ele alınarak değerlendirileceği çalışmamızın birinci bölümünde, kavramın genel tanımlaması, tarihsel süreçteki gelişimi, semavi olarak nitelendirilen dinlerle olan ilişkisi, mukayeseli hukukta ele alınış biçimi ve benzer kavramlarla olan ilişkisini incelemeye çalıştık. Bu bölümde genel olarak karşılaştırma ve düzenleme farklılıkları üzerinde durduk. İkinci bölümde ötanazi uygulamalarında temel engel olarak değerlendirilen yaşama hakkı kavramı ile ötanazi ilişkisini ele aldık. Bu bölüm içerisinde, yaşama hakkı kavramı, kavramın anayasal ve uluslararası metinlerdeki düzenlemeleri, yaşama hakkının kapsamı ve bu hakkın yasalar ile güvence altına alınmasının başlangıcı ile ilgili bilgilerin aktarılmasının ardından yaşama hakkına göre ötanazinin değerlendirmesini yaptık. Yine bu bölüm kapsamında doktrinde ötanaziyi meşru kabul eden veya gayrimeşru olarak kabul eden görüşlere ve doktrinde bu eylemin hangi suç tiplerine benzer şekilde değerlendirildiği ile ilgili bilgilere de yer verdik. Üçüncü bölümde ise, öncelikle Türk Hukuk Sistemi, uluslararası hukuk ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin örnek kararları ışığında ötanazi uygulamalarını ele aldık. Bölüm kapsamında özellikle Türk Ceza Kanunu açısından madde 81 ve devamında yer alan düzenlemelerle ötanazi ilişkisini değerlendirdik. Yine bu bölümde Medeni Kanun'da yer alan düzenlemelerle sağlık alanıyla ilgili olan yasal düzenlemelere de yer verdik. Sonuç itibariyle yapılan araştırmalar ve uygulamalarda ötanaziyi meşru kabul eden ülke ve hukuk sistemleri olduğunu tespit ettik. İnsanın en temel hakkı olan yaşama hakkının, bireyin içinde bulunduğu dayanılmaz acılar nedeniyle sonlandırılmasının yani ötanazinin tatbiki için gerekli olan bütün şartların olgunlaşması halinde uygulanmasının mümkün olduğu, bu şartlar altında ancak ötanazinin kişiyi öldürme sayılmaması gerektiği görüşündeyiz.

Abstract:
The "right to life", which is one of the most fundamental rights of human beings, is a right arising from the concept of life and defined within the framework of this concept. Life is also accepted as the commencement of personality with the birth of the individual alive and whole. Death, on the contrary, corresponds to the moment when the existent personality ends. In the first part of our study, in which the concept of euthanasia will be discussed and evaluated, we tried to examine the general definition of the concept, its development in the historical process, its relationship with the religions characterized as celestial, the way it is handled in comparative law and its relationship with similar concepts. Additionally, we generally focused on the differences in conceptual divergences and regulations. In the second part, we discussed the relationship between the concept of the right to life, which is considered as the principal hindrance in euthanasia practices. In this part, after providing information on the concept of the right to life, the regulations of the concept in constitutional and international texts, the scope of the right to life and the beginning of the guarantee of this right by law, we evaluated euthanasia regarding the right to life. Within the scope of this section, we have also included information on the views that accept euthanasia as legitimate or illegitimate in the doctrine and the types of crimes that this action is assessed similarly in the doctrine. In the third part, we firstly discussed the euthanasia practices in the light of the Turkish Legal System, international law and the sample decisions of the European Court of Human Rights. Within the scope of the section, we evaluated the relationship between euthanasia with the regulations in Article 81 and the following, especially in terms of the Turkish Criminal Code. In this section, we also included the regulations in the Civil Code and the legal regulations related to the field of medicine. As a result, we have determined that there are countries and legal systems that accept euthanasia as legitimate in the research and practices. We presume that it is possible to terminate the right to life, which is the most fundamental right of human beings, provided the condition of having the unbearable suffering of the individual is matured, and  all additional conditions necessary for the application of euthanasia are developed, euthanasia should not be evaluated as killing the person.