İşsizlerin ve çalışanların sosyal olaylarla ilgili nedensel açıklamaları
Causal attributions of employed and unemployed workers in relation to social events
Yazar: FARZANEH AMİNİ
Danışman: PROF.DR. ALİ DÖNMEZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 1996
Konu: Psikoloji = Psychology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Sosyal olaylar = Social events ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; Yoksulluk = Poverty ; Yükleme kuramı = Attribution theory ; Çalışanlar = Workers ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
ÖZET Bu araştırmada insanların işsiz, alt gelirli, orta gelirli ve üst gelirli çalışan olmalarına göre işsizlik ve yoksulluk gibi sosyal olaylarla ilgili içsel ve dışsal nedensellik yükleme lerinde farklılıklar olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırmaya toplam 280 kişi denek olarak katılmışlardır. Toplanan verilerin çözümlenmesinde 4x2x2 son iki faktörde tekrar ölçüm bulunan Varyans Analizi uygulanmıştır. Ayrıca deneklerin Depresif Yükleme Biçimi ölçeği puanları arasında Varyans Analizi uygulanmıştır. Son olarak Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon tekniği kullanılarak işsizlik ve yoksullukla ilgili içsel ve dışsal nedensellik puanları ile Depresif Yükleme Biçimi ölçeği puanları arasındaki korelasyonlar hesaplanmıştır. Araştırmanın bulguları, işsiz, alt gelirli, orta gelirli ve üst gelirli çalışanların yalnızca işsizlikle ilgili olarak yaptıkları içsel yüklemeler arasında anlamlı fark olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu farklılık literatürdeki ilgili başka araştırma bulguları ışığında tartışılmıştır. Diğer taraftan işsiz, alt gelirli, orta gelirli ve üst gelirli çalışanların Depresif Yükleme Biçimi ölçeği puanları arasında anlamlı fark ortaya çıkmamıştır. Öte yandan, işsizlik ve yoksullukla ilgili içsel ve dışsal yükleme puanları ile Depresif Yükleme Biçimi ölçeği puanları arasındaki korelasyonlardan ikisi anlamlı çıkmıştır. Anlamlı çıkan korelasyonlar ise yeniden formüle edilmiş öğrenilmiş çaresizlik modeli çerçevesinde açıklanmaya çalışılmıştır. 69

Abstract:
ABSTRACT The purpose of this study is to investigate the differences between external and internal causal attributions on social events like unemployment and poverty with respect to income level. A total of 280 people who were unemployed, employed with high level of income, medium level of income and low level of income served as subjects. The data were analyzed through a 4x2x2 analysis of variance with repeated meaures on the last 2 factors. Additionally, the data derived from the scores of Depressive Attributional Style Questionnaire analyzed through an analysis of variance. Lastly the correlations between the scores of internal and external attributions related to unemployement and poverty and the scores of Depressive Attributional style Questionnaire are analyzed through Pearson Product Moment Correlation technique. The findings indicate that the main effect of income level has a significant effect only on the internal attributions which are related to unemployement, in other words, there is a significant difference between the internal attribution scores of the unemployed and the internal scores of other groups. This difference is discussed in the light of other findings in the literature. Additionally there were no significant differences between the scores of unemployed, employed with high level of income, medium level of income and low level of income, on Depressive Attributional style Questionnaire. On the other hand, there are two significant correlations between the scores of internal and external attributions related to unemployment and poverty and the scores of Depressive Attributional Style Questionnaire. Significant Correlations are discussed with respect to reformulated learned helplessness model. 70