Gümrük Birliği sürecinde Türkiye-AB arasındaki bitkisel ürün ithalat ve ihracatı
The import and export of plant-based products between Turkiye and the EU during the Customs Union process
Yazar: FATİME NAS
Danışman: PROF. DR. VEYSİ GÜNAL
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Coğrafya = Geography ; Ekonomi = Economics

Özet:
Günümüz dünyasında ülkelerin en başta gelen hedeflerinde birisi toplumsal refah seviyesini yükseltmektir. Bu kapsamda bütün sektörlerde (tarım, sanayi ve hizmetler) verimliğin artırılması yoluyla üretim kapasitelerinin genişletilmesine ihtiyaç vardır. Belirtilen hedefe ulaşmak için uluslararası ticari ve ekonomik entegrasyonlara katılmak istenmektedir. Türkiye gümrük birliğine aşamalı bir süreçten sonra 1996 yılında katılmıştır. Türkiye'nin AB ile yürüttüğü bitkisel ürün dış ticaretinde gümrük birliğine katılımdan sonra ürün grupları itibariyle önemli değişmeler yaşanmıştır. Bazı ürün gruplarında (meyve ve sebzeler) ihracat gerek miktar gerekse oransal olarak genelde artış kaydederken bazı ürün gruplarında (tahıl ve yağlı tohumlar gibi) ithalatta bir artış yaşanmıştır. Ancak şunu ifade etmek gerekir ki, Avrupa Birliği'nde tarımsal verimin yüksek olması Türkiye'nin birlikle yaptığı bitkisel ürünlerle ilgili dış ticaret rekabet gücünü olumsuz etkilemekledir. Türkiye'nin tarımsal ürün ithalatı için uyguladığı gümrük tarifeleri genellikle çok yüksektir .Dünya Ticaret Örgütü'ne göre; Türkiye'nin tarımsal ithalat tarifelerinin ortalaması %40 civarında iken, AB'nin ortalaması ise yaklaşık %14'tür. Dolayısıyla ikili ticaretin serbestleştirilmesi ve tarım için AB'nin ortak gümrük tarifesinin kabul edilmesi belirli ürünlere yönelik ithalat korumasının önemli ölçüde düşmesi anlamına gelecektir. Gerekli fonlar sağlanıp tarıma kullandırıldıktan sonra AB'ne karşı uyguladığımız gümrük korumasının zaman içerisinde kademeli olarak indirilmesi, tarımdaki işgücü kaybı, üretim düşmesi ve dolaysıyla dış ticaretin olumsuz etkilenmesinin önüne geçmesi açısından önemlidir.

Abstract:
One of the most important goals of countries in today's world is to increase the level of social welfare. In this context, there is a need to expand production capacities by increasing productivity in all sectors (agriculture, industry and services). In order to achieve the stated goal, it is desired to participate in international commercial and economic integrations. Turkiye joined the customs union in 1996 after a gradual process. After joining the customs union, Turkiye experienced significant changes in terms of product groups in its plant product foreign trade with the EU. While exports in some product groups (fruits and vegetables) generally increased in both quantity and proportion, there was an increase in imports in some product groups (such as grains and oilseeds). However, let us state immediately that the high agricultural productivity in the European Union negatively affects Turkiye's external competitive power regarding plant products it makes with the union. The customs tariffs applied by Turkiye for agricultural product imports are generally very high; According to the World Trade Organization, the average of Turkiye's agricultural import tariffs is around 40%, while the average of the EU is around 14%. Therefore, the liberalization of bilateral trade and the adoption of the EU's common customs tariff for agriculture will mean a significant reduction in import protection for certain products. It is important that the customs protection we apply to the Union is gradually reduced over time, after the necessary funds have been provided and used for agriculture, in order to prevent the loss of labor in agriculture, the decrease in production and the negative impact on foreign trade.