Hepatosellüler karsinom tedavisine yönelik antiproliferatif ajan içeren nanopartikül formülasyonlarının geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Development and evaluation of nanoparticle formulations containing antiproliferative agent for hepatocellular carcinoma treatment
Yazar: BİLGE BAYRAM
Danışman: DOÇ. DR. CEYDA TUBA ŞENGEL TÜRK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Hepatit = Hepatitis ; Hücre çoğalması = Cell proliferation ; Karsinoma = Carcinoma ; Karsinoma-hepatoselüler = Carcinoma-hepatocellular ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Piroksikam = Piroxicam ; İlaç formülleri = Formularies ; İlaç üretimi = Drug production

Özet:
Hepatit B ve Hepatit C viral enfeksiyonları, sigara ve alkol tüketimi, siroz gibi başlıca risk faktörlerinin neden olduğu hepatosellüler karsinom, mortalite oranları göz önünde bulundurulduğunda dünya çapında üçüncü sırada yer almaktadır. Tedavi seçenekleri arasında cerrahi yöntemler, karaciğer nakli, kemoterapi yer alsa da mevcut tedavilerin malignite ve metastazları önlemede yetersiz kalması alternatif tedavi platformu arayışını doğurmuştur. Bu amaçla bu tez çalışmasında hepatosellüler karsinom tedavi seçeneklerine alternatif olarak antikanser etkinlik gösteren piroksikamın polimerik nanopartiküler ilaç taşıyıcı sistemi geliştirilmiş ve HepG2 insan karaciğer kanseri hücre hattı üzerinde antiproliferatif etkinliği tayin edilmiştir. Bu kapsamda 32 faktöriyel deney tasarımı kullanılarak polimerik nanopartikül formülasyonları hazırlanmış ve enkapsülasyon etkinliği, partikül büyüklüğü ve polidispersite indeksi, zeta potansiyeli, morfolojik özellikleri, etken madde-yardımcı madde etkileşimleri, in vitro etken madde açığa çıkış hızı tayini, stabilite ve sitotoksisite çalışmaları gerçekleştirilmiştir. 32 faktöriyel deney tasarımı sonucu yapılan istatistiksel değerlendirmeler ile belirlenen optimum piroksikam yüklü nanopartikül formülasyonunun saf moleküle oranla HepG2 hücre canlılığı üzerinde anlamlı derecede antiproliferatif etkinliğe sahip olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
When the mortality rates of hepatocellular carcinoma caused by major risk factors such as Hepatitis C and Hepatitis B viral infections, smoking and alcohol consumptions and cirrhosis are considered, it ranks third in the world. Although surgical methods, liver transplation and chemotheraphy are among the treatment strategies, the inadequacy of current treatment to prevent malignancy and metastases has led to the search for an alternative treatment platform. For this purpose, in this thesis, polymeric nanoparticulate drug delivery system of piroxicam which has antienflammatory activity as an alternative to hepatocellular carcinoma treatment strategies, was developed and its antiproliferative efffectiveness on HepG2 human liver cancer cell line was determined. In this context, polymeric nanoparticle formulations were prepared using 32 factorial experimental design and encapsulation efficiency, particle size and polydispersity index, zeta potential, morphological properties, active substance-excipient interactions, in vitro drug release rate, stability and cytotoxicity studies were carried out. It was concluded that the optimum piroxicam loaded nanoparticle formulation, which was determined by the statistical evaluations made as a result of 32 factorial experimental design, has a significant antiproliferative activity on HepG2 cell viability compared to the pure molecule.