TMS 41 tarımsal faaliyetler standardı kapsamında tarımsal faaliyetlerin muhasebeleştirilmesi
Accounting of agricultural activities within the scope of TMS 41 agricultural activities standard
Yazar: RAHMAN KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. EDNAN AYVAZ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Küresel anlamda nüfusun artmasıyla insanların besin ihtiyaçları da artmıştır. Bu durum tarım sektörünün insan hayatı için ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. Tarım sektörü ayrıca diğer sektörlere malzeme sağlamakta ve istihdama önemli katkılar sağlamaktadır. Diğer sektörlerden farklı olarak tarım sektöründe, tarımsal faaliyetler sonucunda elde edilen tarım ürünlerinin büyüme, çürüme ve ölüm gibi çeşitli biyolojik etkilere oldukça açık olduğu görülmektedir. Tarım ürünlerinin bu benzersiz özelliği, tarım sektöründeki işletmelerde canlı varlıkların değerlemesini finansal tabloların doğruluğu açısından önemli ölçüde etkilemektedir. Vergi Usul Kanunu'ndaki esaslar doğrultusunda, tarımsal ürünlerin değerlemesi tarihi maliyet yöntemi kullanılarak yapılmaktadır. Türkiye Muhasebe Standartları ise, tarım ürünlerinin değerlemesinde gerçeğe uygun değer yaklaşımının uygulanmasını benimsemektedir. Kullanılan değerleme yaklaşımına göre, tarımsal işletmelerde mali tablolar önemli farklılıklar göstermektedir. Bu farklılıklar işletmenin kullanıcılarının (yatırımcı ve kredi verenler vb.) kararlarını doğrudan etkileyebilmektedir. Bu tür şirketler profesyonelce yönetildiği ve kararlar alındığı için muhasebe bilimine büyük ihtiyaç duyulmuştur. Tarım sektöründe yaşanan bu gelişmeler tarımsal faaliyetlerin nasıl muhasebeleştirilmesi gerektiğiyle ilgili çalışmaları da beraberinde getirmiştir. Bu açıdan muhasebe sisteminden elde edilen derinlemesine veri ve bilgiler çok önemli hale gelmiştir. Bu çalışmada uluslararası muhasebe standartları çerçevesinde tarımsal işlemlerde uygulanan ilke ve kurallar açıklanmıştır. Tarımsal faaliyetlerin vergisel konumuda dikkate alınarak tarım ve tarım ürünleri olan canlı varlıkların niteliklerine göre hangi hesap grubunda olması gerektiği, hangi hesaplarda kullanıldığı ve nasıl muhasebeleştirildiği açıklanmıştır. Bu bağlamda çalışmada tek yıllık bitkiler ve çok yıllık bitkiler üzerinden uygulamaya ilişkin örnekler verilmiştir. Kullanılan hesaplar arasındaki farklılıklar bu örnekler üzerinden açıklanmıştır.
Bu çalışmanın amacı tarımsal faaliyetleri; örnek muhasebe kayıtları yardımıyla Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) 41 çerçevesinde açıklamayı amaçlamaktadır.

Abstract:
Following the increase in global population, food needs have also increased. This fact underlines the importance of agriculture sector for human life. The agricultural sector also provides materials to other sectors and makes significant contributions to employment. The agricultural sector stands quite divergent from other sectors due to the fact that products obtained by human activities are highly vulnerable to various biological effects such as growth, diseases and decay. This unique characteristic of agricultural products significantly affects the valuation of living assets in agricultural enterprises in terms of the accuracy of financial statements. In accordance with the principles set by Tax Procedure Law, agricultural products are valued through utilization of historical cost method. On the other hand, Turkish Accounting Standards adopt fair value approach in the valuation of agricultural products. According to the valuation approach used, financial statements of agricultural enterprises show significant differences. These differences can directly affect the decisions to be taken by the users (investors and lenders, etc.) of the enterprise. Since such companies are managed professionally and decisions are made by professionals, a great need has risen for the science of accounting. Such developments in the agricultural sector have led to the emergence of studies on recognition of agricultural activities. In this regard, in-depth data and information to be obtained from the accounting system have become very important. In this study, the principles and rules applied in agricultural transactions within the framework of international accounting standards are explained. Taking into account the tax status and position of agricultural activities, this study explains how to determine the account group of agriculture and living assets as agricultural products according to their qualifications; as well as the accounts to be kept and how to recognize such accounts. In this context, the study includes examples of applications on annual and perennial plants. Differences between the selected accounts are explained through these examples.
This study aims to explain agricultural activities within the framework of Türkiye Accounting Standards (TMS) No. 41 through sample accounting records.