İslam düşüncesinde devlet: Modern paradigmanın devlet anlayışı üzerine bir mukayesesi
State in Islamic thought: On the modern paradigma state approach a comparison
Yazar: HAYDAR AKSUNGUR
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF PUSTU
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yükseköğretimin Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Devlet = State ; Devlet anlayışı = State understanding ; Modern devlet = Modern state ; Modern paradigma = Modern paradigma ; Zihniyet = Mentality ; İslam felsefesi = Islamic philosophy ; İslami devlet = Islamic state ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışma İslam düşüncesi ve ilerleme doktrininin devlet anlayışının tarihsel serüveni ve düşünsel devinimi içermektedir. Çalışmanın temel amacı, modern paradigmanın ve İslam düşüncesinin devlet tasavvurunun beslendiği kaynakları irdelemek, düşünsel farklılıkları tahlil etmektir. Çalışma kapsamında, iki farklı anlayışın düşünsel altyapısı ve tarihsel koşulları ekseninde kuramsal bir çerçeve oluşturulmuştur. Batı Avrupa'da yaşanan düşünsel devinim, geleneksel devlet anlayışının yerini modern devlet anlayışına bırakması, İslam yönetim anlayışı ve bu anlayışın mekana yansıması ele alınmıştır. Bu bakımdan değerlendirildiğinde, modern paradigma ve İslam düşüncesi tarafından ortaya konan devlet anlayışlarının birbirinden farklı iki olgu olduğu görülür. Çalışma kapsamında modern devlet anlayışının tarihi ve felsefi temelleri, İslam düşüncesinde devlet anlayışının felsefi yorumları ve tarihi gelişimi incelenmiştir. Çalışmanın muhtevasını iki farklı devlet anlayışının mahiyeti ortaya konularak aralarında yapılan mukayeseler oluşturmaktadır. Bu bağlamda farklı ontolojik ve epistemolojik içeriğe sahip modern devlet anlayışı ile İslam düşüncesinin devlet anlayışı iki farklı bölümde irdelenmiştir. Son bölümde oraya konulan iki anlayışın ayrıştığı temel hususlar değerlendirilmiştir. Sonuç olarak iki farklı anlayış arasında uzlaşının sağlanmasının mümkün olmadığı, İslam devlet anlayışının hakkaniyete daha uygun bir yönetim zemini oluşturduğu söylenebilir.

Abstract:
This study includes the historical adventure and intellectual precession of the state understanding of Islamic idea and progress doctrine. The main purpose of the study is to examine the sources on which the modern paradigm and Islamic idea feed on the state and to analyze the intellectual differences. Within the scope of the study, a theoretical framework has been created in the axis of the intellectual background and historical conditions of two different mentality. Intellectual precession in Western Europe, the replacement of the traditional state understanding with the modern state understanding, the understanding of Islamic administration and the reflection of this understanding on the space are discussed. When evaluated in this respect, it is seen that the mentality of the state put forward by the modern paradigm and Islamic idea are two different phenomena. Within the scope of the study, the historical and philosophical bases of the modern state mentality, the philosophical interpretations and historical development of the state mentality in Islamic idea were examined. The content of our study is based on the comparisons between two different conceptions of state. In this context, the modern state mentality with different ontological and epistemological content and the state mentality of Islamic idea are examined in two different parts. In the last section, the basic issues that differed between the two mentality put there are evaluated. As a result, it can be said that it is not possible to reach a consensus between two different mentality, and that the mentality of the Islamic state creates a more equitable administrative ground.