Mersin Körfezi'ne dökülen bazı nehirlerden kaynaklı mikroplastik bolluğunun yağışlı dönemdeki etkisinin belirlenmesi
Investigation of microplastic pollution from rivers in the Bay of Mersin
Yazar: ÜLKÜ KANDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. AYDENİZ DEMİR ; PROF. DR. AHMET ERKAN KIDEYŞ
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Bilimleri ve Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Mersin Körfezi = Mersin Bay ; Mikroplastik = Mikroplastic ; Nehirler = Rivers ; Yükler = Loads

Özet:
Kuzeydoğu Akdeniz'deki Mersin Körfezi'ne nehirlerden yüklenen mikroplastik bileşimi
belirlemeye yönelik yapılan bu ilk analiz için Kasım 2019'da toplam sekiz nehirden numune
alınmıştır. Tüm numuneler arasında %83,5'lik pay ile lifler baskın bulunmuştur. Gözlenen
mikroplastiklerin yarısından fazlası mavi renkte (%55) iken ardından siyah (%30) renk
gelmiştir. Nehir sularında tespit edilen mikroplastiklerin %91'inin uzunluğu 2,5 mm'den kısa
bulunmuştur. FTIR tarafından analiz edilen 31 fiber olmayan partikülden yirmi dördü polietilen
(PE) olarak tanımlanmıştır. Bu nehirlerdeki mikroplastiklerin temel özellikleri (biçim, renk,
ortalama boyut, polimer) Mersin Körfezi'ndeki deniz ortamında 2017 ve 2020 yıllarında yapılan
çalışmalarda bizim sonuçlarımıza benzer olarak bildirilmiştir.
Lamas nehri için 95 partikül/m3 ile Arpaçbahşiş nehri için 613 partikül/m3 arasında
değişen ortalama mikroplastik konsantrasyonları nehirler arasında önemli ölçüde farklılık
göstermiştir (p<0,003). Kasım 2019'da sekiz nehir için hesaplanan toplam ortalama
mikroplastik sayısı 293±59 partikül/m3 olarak belirlenmiştir. Bu değer, Avrupa'da incelenen
nehirlerin çoğundan daha yüksektir. Mersin nehirlerinden Kasım 2019'da alınan numunelerden
Kuzey-Doğu Akdeniz'e kadar olan yıllık toplam mikroplastik yükü, 1030 milyardan fazla
parçacık olarak hesaplanmıştır (çoğunluğu Göksu Nehri'nden geliyor). Mersin Körfezi'ndeki su
sütununda bulunan toplam mikroplastik stoğunun iki katına eşdeğer bu miktar, nehirlerin kıyı
denizleri için birincil mikroplastik kirliliği kaynağı olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Microplastics from a total of eight rivers downstream samples were analyzed as a first
attempt to determine the microplastic composition in the rivers and the microplastic
composition loaded into Mersin Bay in the northeastern Mediterranean. Fibers were the
dominant category with a share of 83.5% among all samples. More than half of the microplastics
observed were blue (55%), followed by black (30%). 91% of the microplastics detected in river
waters were shorter than 2.5 mm in length. Twenty-four of the 31 non-fiber particles analyzed
by FTIR were identified as polyethylene (PE). The basic properties (form, color, average size,
polymer) of microplastics in these rivers were reported similar to our results in studies
conducted in the marine environment of Mersin Bay in 2017 and 2020.
Average microplastic concentrations ranging from 95 to 613 particles/m3 (for Lamas
and Arpaçbahşiş rivers, respectively) differed significantly between rivers (p<0.003). The total
mean microplastic count for eight rivers was determined as 293±59 particles/m3. This value is
higher than most of the rivers studied in Europe. The total annual microplastic load from the
Mersin rivers to the north-eastern Mediterranean was calculated to be more than 1030 billion
particles (mostly from the Göksu River). This amount, equivalent to twice the total stock of
microplastics in the Mersin Bay water column, indicates that rivers are the primary source of
microplastic pollution for coastal seas.