Uluslararası bankacılıkta suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi
Anti-money laundering controls for the international banking
Yazar: TUĞBA AYIRAN EKŞİOĞULLARI
Danışman: PROF. DR. OSMAN KÜÇÜKAHMETOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankacılık sistemi = Banking system ; Finansman = Financing ; Kara para = Black money ; Kara para aklama = Money laundering ; Suç = Crime ; Suçun önlenmesi = Crime prevention ; Uluslararası bankacılık = International banking ; Uluslararası örgütler = International organizations

Özet:
Liberal ve global ekonomik modellerin kurulması, serbest piyasa modellerinin yaygınlaşması, yabancı sermayenin değişik ülkelere yatırıma yönlenmesi, üretim ve pazarlamanın evrensel nitelik kazanmaya başlaması, uluslararası sermaye hareketlerinin gelişen tekonoloji sayesinde büyük hız kazanması, uluslararası faaliyet gösteren finansal kurumların sayısını ve işlem kapasitelerini arttımaktadır.Bu artışın doğal sonucunda, uluslararası faaliyet gösteren firma sayısı aynı paralelde artış göstermektedir. Firmaların uluslararasılaşması, gerçekleştirdikleri finansal işlemlerin gelişmesine ve uluslararası faaliyet gösteren bankalarla çalışma ihtiyaçlarının doğmasına sebep olmaktadır. Bankalar, artan bu talebi karşılayabilmek için, iletişim ve teknolojinin imkanlarını kullanarak farklı organizasyon yapıları ile hizmet ağlarını geliştirmişlerdir. Bu hizmet ağlarını geliştirirken de, rekabet pozisyonlarını güçlendirebilmek için uluslararası olarak faaliyet göstermeye başlamışlardır.Globalleşmenin sağladığı serbest hareket etme imkanı, uyuşturucu, silah kaçakcılığı, organ-insan kaçakçılığı, terör, fuhuş gibi suçların da daha kolay gerçekleştirilmesine imkan sağlamıştır. Aslında, globalleşme, gelir elde edilen suçların daha kolay işlenmesine zemin oluşturmuştur. Suç örgütleri de globalleşmenin nimetlerinden sonuna kadar yararlanmaktadırlar. Bir zamanlar ülke içerisinde işlenen bireysel suçlar, örgütlü ve uluslararası faaliyet gösteren suç örgütlerine dönüşmüştür.Organize suçun karşılığında yapılan ödemeler genelde nakit olarak gerçekleştirilmektedir. Suçun boyutuna göre elde edilen paranın miktarı da değişkenlik göstermektedir; fakat organize suçun sonucunda elde edilen gelirler genelde çok yüksek miktarlarda nakittir.Suçtan elde edilen her gelir aklama ihtiyacı içindedir. Suç örgütleri, suç sonucu elde edilen kazançları yatırıma yönlendirebilmek ve resmi otoritelerin el koymasını engelleyebilmek için öncelikle paranın kaynağını yasal gösterecek bir yıkama sistemine ihtiyaç duyarlar. Uluslararası boyutta, karmaşık finansal işlemlerle gelir, suç ve örgüt arasındaki bağlantıları ortadan kaldırmayı hedeflerler. Bu hedef, uluslararası faaliyet gösteren bankaların suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanı amacıyla kullanılma risklerini ortaya çıkarmıştır.Suçtan elde edilen gelirlerin finansal sisteme giriş yaparak yasal kimlik kazanmaları olarak ifade edilen suç gelirlerinin aklanma faaliyeti son zamanlarda giderek artış göstermektedir. Uluslararası Para Fonu' nun (International Monetary Fund-IMF) araştırmalarına göre, dünya üzerinde tahmini olarak aklanan suç geliri miktarı, dünya gayri safi milli hasılasının yaklaşık %2 ile %5'i oranındadır. Bu oran da, yaklaşık 1,3-3 trilyon dolara yakındır.Amerika Merkez Bankası (FED) tarafından yapılan açıklamada Amerika Birleşik Devletleri'nde yılda 300-500 milyar dolar arasında değişen miktarda suç gelirinin aklandığı belirtilmiştir. Bu rakam ise, tüm batılı ülkelerin bir yıllık petrol alımlarını karşılayacak boyuttadır.Bu büyüklükteki rakamlar finans piyasaları aracılığı ile ülkeler arasında dolaşımdadırlar. Finans piyasalarının, suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanı amacı ile kullanılması, bu piyasalara duyulan güveni olumsuz yönde etkileyecektir. Bu nedenle, uluslararası bankacılıkta ortaya çıkan bu riskler ve bu risklere muhatap tüm tarafların sorumlulukları, incelenerek gerekli önlemlerin alınması büyük önem arz etmektedir.Bu çalışmada, suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanı konuları hakkında genel bir bilgilendirme yapılmış olup, uluslararası bankacılık faaliyeti gösteren bankaların hizmet çeşitlerine değinilerek bu hizmetler kanalı ile karşılaşılabilecekleri riskler hakkında bilgi verilmeye çalışılmış ve bu risklerin minimize edilebilmesine ve yahut ortadan kaldırılabilmesine yönelik bazı önerilere de yer verilmiştir.

Abstract:
Establishment of liberal and global economical models, diffusion of free market models, orientation of foreign capital to investment in different countries, production and marketing starting to gain a global attribute. And big acceleration on international capital movements by courtesy of the booming technology, redoubles the number and the capacity of international financial institutions.As a natural result of this increase, the number of international companies are increasing in the same parallel. Internationalization of companies, makes development in financial transactions and makes an increase in occasion of the need to work with the banks which operates internationally. Banks are started to expand their service network, using the communication and technology facilities with their different organizational structures in order to respond this growing demand. While expanding the service network, banks are started to operate internationally in order to strengthen their competing positions.Free movement opportunities with the globalization, also allows to perform arms trafficking, organ-human trafficking, terrorizm and prostitution crimes easier. Actually, globalization, paved the way for committing crimes which also have financial income. Formerly, the committed crimes within the home country, turned into organized and international criminal organizations.The payments of the proceeds of crimes are generally performing as cash. According to the size of the crime, the amount of the proceed of crime can vary, however proceeds of the organizational crimes are generally big amount of cash money.All these kind of proceeds are in need of laundering.Crime organisations primarily need a laundering system to legitimize the source of money to prevent legal authority holds and to channel the revenues earnt, to investment. They aim to hide the relation between crime, revenue and the organisation through complex financial transactions. This target surfaces the risks of money laudering and terror financing through international banking facilities, and products.In the recent years, the gain from illegal sources are growing rapidly. According to the International Monetary Fund statics, the money luandered is eqaul to 2 -5 % of the world GNP. This amount is nearly 1.3-3 trillion dolar. According to the statements of The Federal Reserve, the money laundered annually in the United States is equal to 300-500 billion USD dolar.The risk that financial markets being used for the purpose of money laundering and terrorist financing will have negative influence to the confidence of markets. Thus it is very important that risks emerging in international banking and all the counterparts prone to these risks must be analyzed so that necessary pre-cautions are taken.In this study, there is general information related with money laundering and terrorist financing, types of services provided by international banking institutions, risks associated and recommendations that are mitigating those risks.