96 Nolu Ayıntab Şer'iyye Sicili'nin H. 1153-1154 transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
Trancription and analysis of judicial records, number 96 of Gaziantep in 1153- 1154
Yazar: YÜSRA EROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CELAL PEKDOĞAN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Gaziantep = Gaziantep ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Osmanlı hukuk tarihinin en önemli kaynakları şüphesiz mahkemelerde tutulan yazılı belgelelerdir. Bu belgeler, ait oldukları yer ve dönem hakkında önemli bilgiler içerir. Mahkeme kayıtları kapsadıkları mukavele, senet, vakfiye, nafaka, vekâlet, vasiyet, miras davaları, tereke taksim kayıtları, nikâh ve mehir gibi belgelerle yerleşim birimlerinin sosyal yapısı, idarî şekli ve hukuk işleyişi hakkında ihtiva ettikleri bilgiler sayesinde geçmişi büyük ölçüde aydınlatır.Tezimizin konusu Gaziantep'in 96 nolu şer'iyye sicil defteridir. Bu defterde çok sayıda hukukî ve idari belge vardır. Çalışmamızda şer'iyye sicilleri seçmemizin amacı yöntem denemesi yaparak bu belgeler aracılığı ile Türk kültür tarihine kısmen dahi olsa katkıda bulunmaktır.
Gaziantep'e ait tasnif edilen defter sayısı 174 olarak tesbit edilmiştir Bu sayının 126 ya ulaştığını iddia edenler de vardır. Gaziantep'e ait ilk sicil belgeleri Kanunî Sultan Süleyman dönemine ait olup H. 938/M.1531–1532 tarihinde yazılıp bir numaralı deftere kaydedilmiştir. Son sicil belgeleri ise H.1327/M. 1909-1910 tarihlerine ait olup 160 nolu deftere alınmıştır. 96 nolu defter, H.1153 ve 1154/M.1808-1809 tarihlerinde kaleme alınan şer'î mahkeme kayıtlarını kapsar. 5… sayfadan oluşan 96 nolu defterde…adet idari ve …adet de hukuki olmak üzere toplam 5…adet belge bulunur. Defter tasnif edilirken belli bir sıra takip edilmemiştir. Defterde bir taraftan miras, nafaka, vasi tayini, boşanma, alacak ve verecek gibi hukukî belgeler yer alırken diğer taraftan merkezden gelen nişân-ı şerîf, ferman ve buyrulduğu gibi idari belgeler yer alır. Biz, bu defteri çalışmakla bir nebze de olsa H. 1153-ile 1154 /M. …yıllarındaki Gaziantep'in  idari, sosyal, kültürel ve  ekonomik  durumunu gün ışığına çıkarmayı amaçladık. Bunun dışında okuyuculara kolaylık olsun diye belgelerin transkripsiyonunu  yaparken her belgenin başında o belgenin numarasını, konusunu, idari özelliğini, hicri tarihini ve kısa özettini zikrettik. Anahtar sözcükler: Gaziantep, Şer'iye Sicilleri, Mahkeme, Kadı Tereke, miras ve Osmanlı.

Abstract:
The most important sources of Ottoman history of law are undoubtedly written documents kept in courts. These documents contain important information about their place and period. Court records englighten history substantially thanks to information they comprise about social structure, administrative form and legal process of settlements they contain with documents such as contract, promissory notes, endowment, alimony, power of attorney, will, inheritance case, partition of inheritance records, bridewealth and marriage.The topic of our paper is Gaziantep court records number 96. There are many legal and administrative documents in this book(?). The reason for choosing the court records in our research is to contribute to the history of Turkish Culture by making a trial method through these documents even if it is partially.The number of classified books belonging to Gaziantep has been determined as 174. There are also those who claim that this number has reached 126. The first certificate of registry belonging to Gaziantep belongs to Kanuni Sultan Süleyman period and they were written on H.C 938 / G.C.1531-1532 and registered in book 1. The latest registration documents are H.C 1327 / M. It belongs to the date of 1909-1910 and the book of 160. The book 96 include records of Shari'a courts received on the dates of H.1153 and 1154 / G.C.1808-1809. There are a total of 5... documents including .... administrative and .... legal documents in the book 96 consisting of 5... pages. A certain order has not been followed when sorting out the book. While on one side the book includes legal documents such as inheritance, alimony, appointment of guardianship, divorce, receivable and payables, on the other side there are such as nişân-ı şerîf(....... sharif), royal decree and administrative documents coming form the headquarters as commanded. By studying this book we aimed to bring this book into the light of the administrative, social, cultural and economic situation of Gaziantep in H. 1153-ile 1154 /G.C years to some extent. Besides, we mentioned the number of the document, the subject, the administrative feature, the hijri date and a short summary at the beginning of each document when transcribing the documents in order that they are easy for the readers.