Bebek masajının bebeklerde büyümeye, anne bebek bağlanmasına ve annelerin özgüvenine etkisi
The effect of infant massage on infant growth, mother-infant attachment, and mothers' self-confidence
Yazar: ZÜBEYDE EZGİ ERÇELİK
Danışman: PROF. DR. HATİCE BAL YILMAZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Bağlanma = Attachment ; Bebek bakımı = Infant care ; Bebek sağlığı = Infant health ; Bebekler = Infant ; Büyüme = Growth ; Masaj = Massage ; Maternal bağlanma = Maternal attachment ; Öz güven = Self confidence

Özet:
Amaç: Bu araştırma; bebek masajının bebeklerde büyümeye, anne-bebek bağlanmasına ve annelerin özgüvenine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü ön test- son test deneysel tipte gerçekleştirilmiştir. 

Yöntem: Araştırmanın örneklemini, Ekim 2021 – Ocak 2022 tarihleri arasında "İzmir Karşıyaka 8 Nolu Gülay Kaymak Aile Sağlığı Merkezi (ASM)" ve "Karşıyaka 4 No'lu Bostanlı- 2 Aile Sağlığı Merkezi'nde" kayıtlı 60 anne ve bebek oluşturmuştur. Çalışmaya katılan tüm annelere "Anne ve Bebeğe Yönelik Tanıtıcı Anket Formu", "Maternal Bağlanma Ölçeği (MBÖ)" ve "Pharis Özgüven Ölçeği (PÖÖ)" uygulanmıştır. Dördüncü haftanın sonunda masaj grubundaki annelere çevrimiçi-senkron olarak birebir bebek masajı eğitimi verilmiştir. Masaj grubundaki annelerden her gün en az bir kez bebek masajını uygulamaları istenmiş ve annelere düzenli olarak mesaj atılmıştır. Her iki gruptaki bebeklerin dördüncü haftanın (masaj öncesi), sekizinci haftanın (uygulamanın dördüncü haftasında), on ikinci haftanın, on altıncı haftanın ve yirminci haftanın sonundaki vücut ağırlığı, boy ve baş çevresi uzunluğu ölçümleri yapılmıştır. Yirminci haftanın sonunda her iki gruptaki annelere MBÖ ve PÖÖ uygulanmıştır. İzlemler Mayıs ayında sona ermiştir. 

Bulgular: Yirminci haftanın sonunda masaj grubundaki annelerin MBÖ puan ortalamalarının, kontrol grubundaki annelerden daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca masaj grubundaki annelerin 20. haftanın sonundaki MBÖ puan ortalamalarının, 4. haftanın sonundaki puan ortalamalarından anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Her iki gruptaki annelerin PÖÖ puan ortalamaları arasında fark bulunmamıştır (p>0,05). Masaj grubunda yer alan bebeklerin sekizinci haftanın sonundaki kilo ortalamalarındaki artış ile yirminci haftanın sonundaki boy uzunluğu ortalamalarındaki artışın kontrol grubundaki bebeklere kıyasla daha fazla olduğu bulunmuştur (p<0,005). Ayrıca masaj grubundaki bebeklerin 4. haftanın sonu ile 8. haftanın sonu arasındaki vücut ağırlığı artış hızı ile 16. haftanın sonu ile 20. haftanın sonu arasındaki boy uzunluğu artış hızının kontrol grubundaki bebeklere göre daha fazla olduğu bulunmuştur (p<0,05). Çalışmamızda gruplar arasında baş çevresi uzunluğu ortalamaları açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Masaj grubunda yer alan erkek bebeklerin  4. haftanın sonu ile 8. haftanın sonu arasındaki vücut ağırlığı artış hızı ile 8. haftanın sonu ile 12. haftanın sonu arasındaki baş çevresi artış hızının kız bebeklere göre daha fazla olduğu saptanmıştır (p<0,05). Kontrol grubunda büyüme parametreleri açısından cinsiyete bağlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05).
Sonuç: Bebek masajı maternal bağlanmayı güçlendiren; vücut ağırlığı ve boy uzunluğunu arttıran etkili bir yöntemdir. ASM'de görev yapan hemşirelerin non-farmakolojik bir uygulama olan bebek masajını ailelere anlatması, bebek masajı eğitiminin ebeveynlere çevrimiçi-senkron olarak verilerek daha fazla bebeğin sevgi dolu dokunuşlar ile tanışması önerilmektedir.

Abstract:
Aim: This research was carried out in a randomized controlled pre-test-post-test experimental type to determine the effect of infant massage on growth, mother-infant attachment and self-confidence of mothers.
Methods: The sample of the research consisted of 60 mothers and babies registered in "İzmir Karşıyaka No. 8 Gülay Kaymak Family Health Center and Karşıyaka No. 4 Bostanlı-2 Family Health Center" between October 2021 and January 2022. "Introductory Questionnaire for Mother and Baby", the "Maternal Attachment Inventory (MAI)" and the "Pharis Self-Confidence Scale (PSCS)" were utilized to all mothers contributing in the research. At the end of the fourth week, mothers in the massage group were given online-synchronous one-to-one baby massage training for four weeks. The mothers in the massage group were asked to apply baby massage at least once a day and messages were sent to the mothers regularly. Height, weight and head circumference measurements were made by the end of the fourth week (before the massage), the eighth week (the fourth week of the application), the twelfth week, the sixteenth week and the twentieth week of the babies in both groups. By the end of the twentieth week,  MAI and PSCS had been administered to the mothers in both groups. Follow-ups ended in May.

Results: By the end of the twentieth week, MAI mean scores of the mothers in the massage group were found to be more than the mothers in the control group (p<0.05). Additionally, the avarage scores of mothers in massage group  by the end of the 20th week were found to be statistically significantly more than the avarege scores by the end of the 4th week (p<0.05). There was no difference among PSCS mean scores of the mothers in the both groups (p>0.05). It was discovered that the raise in the average weight of  babies in  massage group by the end of the eighth week and the increase in  average height of the babies by the end of the twentieth week were higher than the babies in the control group (p<0.005). In addition, it was discovered that the rate of raise in body weight between end of 4th week and end of 8th week and the rate of raise in height between end of 16th week and end of 20th week were higher in the massage group compared to the babies in the control group (p<0.05). In our study, no difference was discovered between the groups in terms of mean head circumference length (p>0.05). It was discovered that the rate of increase in body weight between end of 4th week and  end of 8th week and the rate of increase in head circumference between end of the 8th week and end of 12th week in male babies in the massage group were more than that of the girls (p<0.05). In the control group, no gender-related difference was found in terms of growth parameters (p>0,05).

Conclusion: Infant massage strengthens maternal attachment; It is an effective method to increase body weight and height. It is recommended that nurses working in "Family Health Centers" explain baby massage, which is a non-pharmacological application, to families, and that baby massage training is given to parents online-synchronously so that more babies meet with loving touches.