Kolonoskopi yapılacak hastaların bağırsak hazırlığında ve anksiyete seviyelerinde e-öğrenme uygulamasının etkisi
A colonoscopist-blinded, randomized, controlled trial of online lms course to improve bowel preparation for screening colonoscopy
Yazar: ALA ELCİRCEVİ
Danışman: PROF. DR. ATIL ÇAKMAK
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bağırsak-kalın = Intestine-large ; Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Kolon hastalıkları = Colonic diseases ; Kolon neoplazmları = Colonic neoplasms ; Kolonoskopi = Colonoscopy ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
AMAÇ: Kolonoskopi, kalın bağırsak hastalıklarının tanısı amacıyla sıklıkla kullanılır. Kolonoskopi işleminde tüm mukozanın iyi bir şekilde görüntülenebilmesi ve doğru bir değerlendirmenin yapılabilmesi için kolon temizliği yeterli olmalıdır. Yetersiz kolon temizliğine neden olan faktörlerin başında hastaya yeterli bilgi verilmemesi ve hastanın işlem öncesi hazırlık talimatlarına uyumunun düşük olmasıdır. Bu çalışmada, kolonoskopi işlemi öncesi kolon hazırlığında e-öğrenme eğitiminin bağırsak temizliği ve anksiyete üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bunun yanında gruplarda polip saptama oranlarında farklılık olup olmadığı ve işlem sırasındaki ağrı düzeylerinin karşılaştırılması da ikincil amaçlar olarak belirlenmiştir. 

YÖNTEM: Çalışmamız Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Endoskopi Ünitesi'nde Mart-Haziran 2019 tarihleri arasında, kolonoskopi uygulanan 18-93 yaş arası 280 erişkin hasta ile prospektif, randomize olarak gerçekleştirildi. Kolonoskopi işlemi öncesi bir gruba sadece sözel ve broşür ile standart bilgilendirme yapılırken (Kontrol grubu), diğer gruba standart bilgilendirme ve web tabanlı online eğitim (e-öğrenme grubu) verildi. Hastaların yaş, cinsiyet, önceki kolonoskopi geçmişi, bağırsak temizliği düzeyleri (BBPS skoru),  polip varlığı, anksiyete düzeyleri (STAI I ve STAI II puanı) ve işlem sırasındaki ağrı düzeyleri (VAS skoru) kaydedildi. 

BULGULAR: E-öğrenme ve kontrol grubundakiler yaş ortalamaları (sırasıyla  55.9 ± 11.9 ve 56.6 ± 13.7) ve cinsiyet dağılımları (sırasıyla %56.7, %61.2 kadın hasta) bakımından farklı değildir (p>0,05). E-öğrenme grubundakilerin %48.2'si, kontrol grubundakilerin  %44.6 daha önce kolonoskopi yaptırmamıştır(p>0.05). Bağırsak temizliği yeterli olanların oranı e-öğrenme grubundakilerde (%89.4) kontrol grubundan (%48.2) anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0.001). E-öğrenme grubunda Toplam BBPS skoru (ortanca:8 (Min:2-Maks:9) kontrol grubundan(ortanca:6 (Min:0-Maks:9)  anlamlı düzeyde yüksektir (p<0.001). Durumluk kaygı e-öğrenme grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuştur (sırasıyla 40.77 ± 5.92, 39.25 ± 6.29). Sürekli kaygı düzeyleri e-öğrenme ve kontrol gruplarında farklı değildir (sırasıyla 36.11 ± 3.18, 36.11 ± 3.18) ( p>0.05). E-öğrenme grubundakilerin %79.4'ü "hiç ağrım yok" derken, kontrol grubunda bu oran %56.8'dir(p<0.001).
	
SONUÇ: Hastaların kolonoskopi öncesi standart bilgilendirmenin yanında e-öğrenme eğitimi almasıyla kolon temizliği düzeylerinde ve polip saptanma oranında artış, işlem sırasında ağrı düzeylerinde azalma sağlanmıştır. Durumluk kaygı düzeyinde klinik anlamlı olmayan bir artış gözlenirken sürekli kaygı düzeylerinde fark gözlenmemiştir. Hasta eğitimlerinde Öğrenme Yönetim Sistemlerinin kullanımı önerilmektedir.

Abstract:
OBJECTIVE: Colonoscopy is often used for the diagnosis of colon diseases. Colon cleansing should be sufficient to ensure that all mucosa can be displayed well and an accurate assessment can be made. One of the factors that cause inadequate colon cleansing is that the patient is not provided with sufficient information and the patient's compliance with the pre-procedure preparation instructions is low. In this study, it was aimed to evaluate the effect of e-learning education on bowel cleansing and anxiety in colon preparation before colonoscopy. In addition, whether there are differences in the rates of polyp detection in groups and comparison of pain levels during the procedure are also determined as secondary goals.

METHOD: Our study was conducted prospectively, randomly, between March and June 2019 in Ankara University Faculty of Medicine General Surgery Endoscopy Unit with 280 adult patients aged 18-93 years. Prior to the colonoscopy, one group (Control group) was given standard information only by verbal and brochure, while the other group (e-learning group) was given standard information and web-based online training. Patients' age, gender, previous colonoscopy history, bowel cleansing levels (BBPS score), presence of polyps, anxiety levels (STAI I and STAI II score) and pain levels during the procedure (VAS score) were recorded.

RESULTS: Those in the e-learning and control groups were not different in terms of mean age (55.9 ± 11.9 and 56.6 ± 13.7 respectively) and gender distribution (56.7%, 61.2% female patients, respectively) (p> 0.05). 48.2% of those in the e-learning group and 44.6% of those in the control group have not previously had colonoscopy (p> 0.05). The proportion of those with adequate bowel cleansing was significantly higher in the e-learning group (89.4%) than the control group (48.2%) (p <0.001). Total BBPS score (median: 8 (Min: 2-Max: 9) in the e-learning group is significantly higher than the control group (median: 6 (Min: 0-Max: 9)) (p <0.001). It was found higher than the control group (40.77 ± 5.92, 39.25 ± 6.29, respectively). Trait anxiety levels are not different in e-learning and control groups (36.11 ± 3.18, 36.11 ± 3.18, respectively) (p> 0.05). Patients rate who said "I have no pain" was 79.4% in e-learning group and 56.8% in the control group (p <0.001).

CONCLUSION: Patients received e-learning training besides standard information before colonoscopy, and increased colon cleansing levels and polyp detection rates, and decreased pain levels during the procedure. While there was no clinically significant increase in state anxiety level, no difference was observed in trait anxiety levels. It is highly recommended to use e-learning (Learning Management Systems) in colonoscopy patient education.