Alkol kullanım bozukluğu tanısı ile tedavi gören kadınların yaşam deneyimlerinin fenomenolojik olarak incelenmesi
A phenomenological investigation of lived experiences among women treated for diagnosed with alcohol use disorder
Yazar: NEBAHAT YILMAZ KAVAK
Danışman: PROF. HAKAN COŞKUNOL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Alkol içme = Alcohol drinking ; Alkolizm = Alcoholism ; Alkolle ilgili bozukluklar = Alcohol-related disorders ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Kadınlar = Women ; Tedavi = Treatment ; Yaşam deneyimleri = Life experiences

Özet:
Bu çalışmada alkol kullanım bozukluğu tanısı ile tedavi gören kadın hastaların yaşam deneyimlerinin fenomenolojik yaklaşımla incelenmesinin ve ortaya çıkan fenomenlerin tedavi sürecindeki etkilerini üzerinde durulması gereken bir durum olarak göstermek hedeflenmiştir. 
Bu araştırmanın örneklemini Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Psikiyatri Anabilim Dalına bağlı Bağımlılık servisinde DSM-5'e göre Alkol Kullanım Bozukluğu tanısıyla tedavi gören 8  kadın hasta oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde 18 yaşından büyük olmak, okuryazar olmak, Psikotik Bozukluk tanısı olmamak, Alkol Yoksunluğu döneminde olmamak gibi ölçütlere dikkat edilmiştir. Katılımcılarla yarı yapılandırılmış görüşme formuyla yapılan görüşmeler sırasında izinleri alınarak gerçekleştirilen görüşmeler ses kaydına alınmış, sonrasında bu kayıtların transkripsiyonu yapılmıştır. Buradan elde edilen verilerin analizinde Colaizzi'nin 1978 yılında sunduğu yedi adımdan oluşan betimsel fenomenolojik analiz stratejisi kullanılmıştır. 
Alkol kullanım bozukluğu tanısı ile tedavi gören kadın hastaların yaşam deneyimleri ile ilgili ortaya çıkan bulguları incelediğimizde alkolün kullanan kişi için anlamında en çok ifade edilenler; sosyal, duygusal ihtiyacın karşılanması ve konformite davranışı olmuştur. Diğer insanların tutumlarında ise nasihat verme, alkol kullanma durumunun gizli kalmasının istenmesi ve kadınlık/annelik kimliğine yapılan göndermeler yer almaktadır. Alkol kullanımının sebep olduğu olumsuz yaşam deneyimlerinde ise katılımcılar daha çok ilişki sorunlarından şiddete maruz kaldıklarını, aile bireyleri tarafından anlaşılmadıklarını, çalışan katılımcılar meslek hayatlarında sürekli alkolle ilişkili zihinsel uğraşlarının olduğunu belirtmişlerdir. Tedavi sürecini olumsuz etkileyen yaşam deneyimlerinde ise içmeye dair yoğun istek duyduklarını, sosyal ve aile içi güçlüklerden partner kaynaklı şiddetin bu süreci olumsuz etkilediğini aktarmışlardır. Alkol kullanım durumlarına dair kişilerin kendi görünümleriyle ilgili fikirlerinde ise daha çok iğrenç, utanç, hiçbir şey, kısa süreli özgür hisseden ve özgüven eksikliği gibi ifadeler belirtilmiştir.
Alkol kullanım nedenleri kişiden kişiye değişmektedir. Kişilerin alkol kullanım nedenleri dikkatli bir şekilde incelendiğinde, alkolün kişinin hangi ihtiyacını karşıladığı, hangi ihtiyacının yerine geçtiği anlaşıldığında bu bilgiyle beraber kişiye özgü tedavi pratiği oluşturulduğunda, tedavinin gidişatının olumlu etkileneceği düşünülmektedir. Alkol bağımlısı olan kadınların diğer insanların tutumlarıyla başa çıkmalarına yönelik psikoeğitimler, grup terapileri uygulanabilir. Alkol bağımlısı olan kadınlar sıklıkla şiddete ve istismara maruz kalabilmektedirler. Kadınların şiddete maruz kaldıklarında hukuki ve psikolojik destek alabilecekleri yerler konusunda bilgilendirilmeleri faydalı olabilir. Annelik, öğrencilik, orta yaşta olma, çocuklu olma gibi kendi alt kimliklerine benzer kişilerin oluşturduğu gruplarda uzmanlar eşliğinde deneyim paylaşımı yaparak, ihtiyaç duydukları alanlarda desteklenmeleri faydalı olabilir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the life experiences of female patients treated with the diagnosis of alcohol use disorder with a phenomenological approach and to show the effects of the emerging phenomena in the treatment process as a situation that should be emphasized.
The sample of this study consists of 8 female patients who were treated with the diagnosis of Alcohol Use Disorder according to DSM-5 in the Addiction Service of Ege University Medical Faculty Hospital, Department of Psychiatry. In the selection of the sample, attention was paid to criteria such as being older than 18 years of age, being literate, not having a psychotic disorder diagnosis, and not being in the alcohol withdrawal period. During the interviews with the participants using a semi-structured interview form, the interviews were audio-recorded after obtaining their permission, and then these recordings were transcribed. In the analysis of the data obtained here, the descriptive phenomenological analysis strategy consisting of seven steps presented by Colaizzi in 1978 was used.
When we examine the findings related to the life experiences of female patients treated with the diagnosis of alcohol use disorder, the most expressed meanings for the person who use alcohol are; meeting social and emotional needs and conformity behavior. Other people's attitudes include giving advice, wanting to keep alcohol use confidential, and references to the identity of womanhood/motherhood.In the negative life experiences caused by alcohol use, the participants stated that they were exposed to violence mostly due to relationship problems, they were not understood by their family members, and the working participants stated that they had constant alcohol-related mental preoccupations in their professional lives.They stated that they had an intense desire to drink in their life experiences that negatively affected the treatment process, and that the violence caused by a partner due to social and family difficulties negatively affected this process.On the other hand, expressions such as disgust, shame, nothing, feeling free for a short time, and lack of self-confidence were mostly stated in the opinions of people regarding their own appearance regarding alcohol use.

The reasons for alcohol use vary from person to person. It is thought that the course of treatment will be positively affected when the reasons for alcohol use are examined carefully, when it is understood which need of the person is met and which need is replaced by alcohol, and when a personalized treatment practice is created with this information Psycho-education and group therapies can be applied to alcohol addicted women to cope with other people's attitudes. Woman who are addicted to alcohol are often exposed to violence and abuse. It may be beneficial for women to be informed about the places where they can get legal and psychological support when they are exposed to violence. It may be beneficial to be supported in the areas they need by sharing experiences with experts in groups formed by people similar to their own sub-identities, such as being a mother, a student, being in middle age, having children.