Uygulanmakta olan makroekonomik politikaların bankacılık krizleri üzerindeki etkileri
The effects of makroeconomical policies that are in aplication on banking crisis
Yazar: FAHRETTİN YAHŞİ
Danışman: PROF.DR. CEMAL İBİŞ
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
UYGULANMAKTA OLAN MAKROEKONOM K POL T KALARIN BANKACILIKKR ZLER ÜZER NE ETK LERFahrettin YAHŞÖZETFinansal krizler günümüze has yeni bir olgu değildir. lk ortaya çıkışı on yedinci yüzyılakadar uzanan söz konusu krizler o günden bu yana bilimsel araştırmalara da sık sıkkonu olmaktadır. Bununla birlikte, finansal krizleri reel ekonomilerdeki hastalıklarınbelirtisi olarak gören geleneksel bakış açısı, son otuz yılda meydana gelen ekonomikolayların ışığında ciddi eleştirilere maruz kalmıştır. Birçok durumda, özellikle de gelişenekonomilerde, finansal krizler ?sonuç?tan ziyade bir ?neden? olarak karşımızaçıkmıştır.Bu çalışmanın ana tezi, finansal sektörde ortaya çıkan krizlerin ülke ekonomisinin diğeralanlarını da etkisi altına aldığını, hatta bazen bir ülkenin boyutlarını aşarakuluslararası boyutlara taşındığını ve büyüme sürecini bastırıcı ve bozucu etkilere sebepolduğunu ortaya koymaktadır.Çalışmamızda ilk önce söz konusu finansal krizlerin tipik özellikleri anlatılmakta,ardından kriz dönemlerinde, başta bankalara hücumun yaşandığı durumlar olmaküzere, ödeme yükümlülüğünü yerine getirme kapasitesinde meydana gelen düşüşleraraştırılmaktadır. Sistematik banka krizleri ile diğer tür mali krizlerin, örneğin yabancıpara krizlerinin bazen farklı sınırlı alanları olduğu not edilmekle birlikte, bunlarınbirbirleriyle ilintili olduğu da görülmektedir.Çalışma daha sonra mali krizlerin ekonomi üzerindeki etkilerini analiz etmekte veekonomiye olan ağır maliyetini ortaya koymaktadır. Sıkıntılı durumdaki bankalarıkurtarmak için gerçekleştirilen kamu müdahaleleri çoğu zaman bütçe disiplinini alt üstetmekte ve eğer birkaç banka sorunlu hale gelirse, ekonomide daralmaya sebepolabilmektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde kriz sürecinin topluma maliyeti ağırolmakta ve bu maliyet gayrisafi milli hasılanın % 10'nundan % 40'ına kadar varanoranlara ulaşmaktadır.Bu tür krizlerin nedeni olarak birçok konu benimsenmekte ve göz önündebulundurulmaktadır. Liberalleşme mefhumu birçokları tarafından krizlerin ana nedeniolarak düşünülmekle birlikte, kendi başına kriz nedeni değildir. Sıkıntıların asıl nedenisüreçlerin uygulanmasında yürütülen hatalı politikalardır. Finansal krizlerin en önemlinedenleri olarak aşağıdaki konular sayılabilir.Devam ettirilmesi mümkün olmayan (sürdürülemez) makroekonomik-politikalar,Bankaların faaliyette bulunduğu riske maruz doğal ortam,-Bankaların bilânçolarındaki kur riski ve vade uyumsuzluğu,-Hükümetlerin ve kamu otoritelerinin aşırı müdahaleci uygulamaları,-Aşırı risk alma ve banka ortaklarına kullandırılan yüksek tutarlı krediler,-Kamuya açıklanan mali tabloların yeterince şeffaf olmaması,-Liberal politikalar için yeterince hazırlık yapılmaması,-Uygun olmayan kur (kambiyo) rejimleri,-Küreselleşmeden kaynaklanan aşırı rekabet,-Global ekonomik şartlar ve likidite fazlalığı,-Aktiflerin değerindeki ani düşüşler,-Yasal çerçevede zayıflık,-Sorunlu siyasi yapılar.-Çalışma, finansal krizlerin nedenleri ve ortak özellikleri göz önüne alındığında bu türkrizlerin önlenebilir olduğunu da ileri sürmektedir. Altı çizilecek en önemli faktör, etkilibir düzenleme ve denetleme uygulaması için gerekli ortamın olup olmadığıdır. Aynızamanda mevduata verilen devlet garantisinin asgari düzeyde tutulduğu bir ortamdabankaların serbest piyasa koşulları altında rekabet etme imkânına sahip olmaları dagerekli görülmektedir. Aynı derecede önemli olan başka bir gereklilik ise, hükümetlerinve ekonomi politikasını belirleyenlerin, uygun ve uyumlu politikalar ile sürdürülebilirbir istikrar ortamını temin etmeleri ve geliştirmeleridir.

Abstract:
THE EFFECTS OF MACROEKONOMICAL POLICIES THAT ARE INAPLICATION ON BANKING CRISISFahrettin YAHŞABSTRACTFinancial crises are not new phenomena. They have been in existence since theXVII. century and have been the focus of research since that time. However theconventional wisdom that financial crises are symptoms of sickness in the real economyhas been under much criticism given the events of the past thirty years. In many casesseen especially in the developing economies, financial crises were the cause rather thanthe result.The thesis that is held in this study is that financial crises, as crises arising in thefinancial sector have wide ranging effects in the rest of the economy, sometimesextending further to global scales, and have divergent and recessive pressures on thegrowth performance. The study first implores the typical features of such crises andfinds that these evolve around a reduction in the capacity to meet payment obligations,especially in cases when bank runs are seen. Systemic bank crises are found to beassociated with other types of financial crises such as foreign currency crises, although ithas been noted that these two types sometimes have limited scope.The study then analyzes the effects on the economy of such crises and finds that thecost to the economy is significant. The intervention by the public to save the banks introuble usually upsets budget discipline and in case the crisis extends to several banks,recessions are usually seen to follow. It is seen that the cost to society is especially high indeveloping countries with direct and indirect costs amounting to something in the rangeof 10 to 40 percent of the GNP.As to the reasons of such crises, many ideas are taken up and considered. It is seenthat the concept of liberalization, seen by many as the main cause, is not in itself a causebut it is usually the political handling of the process that causes disruptions. Thefollowing are found to be most significant causes of financial crises:- Unsustainable macroeconomic policies,- The natural environment open to risks in which banks operate,- Currency and term mismatch in the balance sheets of the banks,- Extreme government intervention,- Excess risk taking and related party credits,- Lack of transparency in financial statements disclosed to the public,- Insufficient preparation for liberalization policies,- Inappropriate exchange rate regimes,- High competition due to globalization,- Global economic conditions and excess liquidity,- Collapse in the asset prices,- Problematic political structures,The study further argues that given the causes and common features of thefinancial crises, it is possible to prevent these crises. It is underlined that the mostimportant factor is the implementation of an efficient regulatory and supervisoryenvironment. It is also necessary for the banks to have the means to compete under freemarket conditions, with structures such as deposit insurance kept to minimal levels. It isalso necessary for the governments and economic policy makers to enhance sustainablestability with appropriate policies.