Nazmi Efendi'nin Miyar-ı Tarikat-i İlahi adlı eseri ve tasavvufî açıdan incelenmesi
The work of Nazmi Efendi titled Miyar-i Tarikati İlahi ( The canon of the divine path) and its analysis within the frame of sufistic approach.
Yazar: SELMAN ARSLANBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ÇETİNDAĞ
Fatih Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 17. yüzyıl = 17. century ; Edebiyat = Literature ; Halvet = Seclusion ; Tasavvuf edebiyatı = Literature of mysticism ; Tasavvufi unsurlar = Mystical elements ; Tekke edebiyatı = Tekke literature ; Çeviriyazı = Transcription

Özet:
Bu çalışmamız, Şeyh Muhammed Nazmi Efendi'nin tarikat adabı ve tasavvuf yolunu konu aldığı Mi'yâr-ı Tarikat-ı İlahi adlı eserini günümüz harflerine çevrilmesini ve bu eserin tasavvufi açıdan incelemesini ihtiva etmektedir.Çalışmamız giriş kısmından sonra Şeyh Nazmî Efendi'nin ve eserinin tanıtıldığı iki bölümden, eserin tasavvufi açıdan incelenmesinden oluşan üçüncü bölüm ve de inceleme konumuz olan eserin günümüz harflerine çevrildiği metin kısmını ihtiva eden dördüncü bölüm ve son olarak da genel bir değerlendirmenin yapıldığı sonuç bölümünden oluşmaktadır.Birinci bölüm, üç kısımdan oluşmaktadır: Birinci kısımda, Nazmi Efendi'nin doğumundan vefatına kadar hayatı, günlük yaşantısı, ikinci kısımda ise eserleri, üçüncü kısımda ise, edebi şahsiyeti ortaya konulmaya çalışılmış?, ilmî ve edebî şahsiyeti incelenmiştir.İkinci bölümde ise Nazmi Efendi'nin Miyar-ı Tarikat-ı İlahi adlı eserinin incelemesi yapılmış ve eserin künyesi, içeriği, dil ve üslup özellikleri, nüshaları ve özellikleri başlıklar altında kategorize edilerek sunulmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölüm ise, iki kısımdan oluşmaktadır: Üçüncü bölümün birinci kısımında, Nazmî Efendi'nin tasavvufi şahsiyeti değerlendirilmiştir. İkinci kısmında ise, eserde yer alan bazı tasavvufi kavramlar ele alınarak, eserin tasavvufi açıdan incelenmesi yapılmaya çalışılmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise, eserin günümüz harflerine aktarımı yapılmış ve sonuç bölümündeki nihai değerlendirme ile birlikte çalışma tamamlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Şeyh Muhammed Nazmi Efendi, Tasavvuf, Miyar-ı Tarikat, Halvetilik

Abstract:
This thesis examines Sheikh Muhammed Nazmi Efendi?s profound book called Miyar-i Tarikat-i Ilahi and its translation of original manuscript to modern Turkish Language. Furthermore; this paper includes analyses of how the tar?qah tradition and tasawwuf approach studied in Efendi?s book from the perspective of its creator. The paper has four following sections that includes; introduction to thesis, detail analysis of Miyar-i Tarikat-i Ilahi from the different standpoints, breakdown from the point of tasawwuf view, modern Turkish translation and finally the conclusion of total evolution of the thesis.First section, the introduction of thesis, contains three parts. The first part explains Nazmi Efendi?s daily routine from his birth to his death; second part provides information about Nazmi Efendi?s his works and books, and third part examines Nazmi Efendi?s personal character and his authorship as a literary figure. Second section contains detail literature analysis of Miyar-i Tarikat-i Ilahi under specific categorization in order to be reading friendly including but not limited to; book?s title, word and phrase structures, exploration of language formation, wording identification. Third section is based on two major components where the first components describes Nazmi Efendi?s tasawwuf understanding and his individuality towards tasawwuf scholastic and second component explains Miyar-i Tarikat-i Ilahi?s tasawwuf background and its reflection to the audience of the time when the book published till this day.Fourth, and the final section, finalize the thesis with the brief summary of the whole thesis with modern Turkish translation and final conclusion.Key Words: Sheikh Nazmi Efendi, Tasawwuf, Miyar-i Tarikat-ı İlahi, Halvetism