Ordu üniversitesi eğitim ve araştırma hastanesi aile hekimliği polikliniklerine başvuran yetişkin hastaların organ bağışı ve nakli hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge, attitudes and behaviors about organ transplantation and donation of adult patients applicable to ordu training and research hospital family medicine polyclinics
Yazar: YAVUZ SELİM EROL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BESTEGÜL ÇORUH AKYOL
Ordu Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Dünyada yaygın olarak organ nakilleri çoğunlukla kadavradan yapılırken, ülkemizde ise büyük çoğunluğu canlı donörlerden gerçekleştirilmektedir. Türkiye'de organ bağışı sayılarının ve oranlarının az olması, halkımızın organ bağışı konusundaki bilgi düzeyinin, yaklaşımlarının ve davranışlarının nasıl ve ne durumda olduğu hakkında merak uyandırmıştır. Yaptığımız bu çalışmada Ordu Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine herhangi bir sebeple başvuru yapmış olan erişkin hastaların organ bağışı ve nakline genel olarak yaklaşımlarının değerlendirilmesi hedeflendi.
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya 01.03.2023-01.09.2023 tarihleri arasında Ordu Eğitim Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuru yapmış, 18 yaş üstü ve gönüllü olan 189 kişi dahil edilmiştir. Katılımcılara araştırmacılar tarafından oluşturulan sosyodemografik veri formu ve organ bağışı hakkında bilgi, yaklaşım ve davranışları sorgulayan Organ Doku Bağışı ve Nakli Konusunda Bilgi Düzey Ölçeği çevrimiçi anket yöntemi ile uygulandı.  
Bulgular: Çalışmamızdaki katılımcıların %60'ı organ bağışında bulunma konusunda olumlu tutuma sahipti ancak %3' ü organ bağışında bulunma davranışı göstermişti. Organ bağışı yapma hususuna olumlu yaklaşan kişilerin en önemli nedeni hayat kurtarmayı istemekti (%82), negatif tutuma sahip                         olan katılımcıların en sık sebebi organlarının satılacağı endişesiydi(%33). Kararsız  tutuma sahip olan katılımcıların en sık sebebi daha önce organ bağışı konusunda düşünmemekti (% 60). Organ bağışında bulunma konusunda olumlu tutuma sahip olmak; eğitim düzeyi (p<0,001) ve organ bağışı hakkında bilgi almak (p=0,001) ile ilişkiliydi. Katılımcıların organ bağışı hakkında bilgi almaları ile bilgi düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermektedir (p<0,001)
Sonuç: Çalışmamızda organ bağışı yapma hususunda olumlu tutumda olma ve organ bağışı yapma davranışının organ bağışı hususunda bilgi birikimi edinme ile bağlantısının olduğu saptandı. Organ bağış oranlarının yükselmesi için, en başta halkımızın bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi gerekmektedir. Özellikle sağlık hizmetiyle ilk temas noktası olan aile hekimliği uzmanları çok önemli ve kritik  rol üstlenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Bilgi, Davranış, Organ Bağışı, Tutum

Abstract:
Aim: While organ transplants in the world are mostly performed from cadavers, in our country the majority are performed from living donors. The low number and rate of organ donations in Turkey has aroused curiosity about the level of knowledge, approaches and behaviors of our people regarding organ donation. In this study, we aimed to evaluate the general approaches to organ donation and transplantation of adult patients who applied to Ordu Training and Research Hospital Family Medicine outpatient clinics for any reason.
Materials and Methods: The study included 189 people over the age of 18 who applied to Ordu Training and Research Hospital Family Medicine Polyclinics between 01.03.2023 and 01.09.2023 and were volunteers. The sociodemographic data form created by the researchers and the Knowledge Level Scale on Organ Tissue Donation and Transplantation, which questions knowledge, attitudes and behaviors about organ donation, were administered to the participants via an online survey method.
Results: 60% of the participants in our study had a positive attitude towards organ donation, but 3% showed organ donation behavior. The most important reason for those who were positive about organ donation was wanting to save lives (82%). The most common reason for participants with a negative attitude was the concern that their organs would be sold (33%). The most common reason for participants with an undecided attitude was not having thought about organ donation before (% 60). Having a positive attitude towards organ donation; It was associated with education level (p<0.001) and receiving information about organ donation (p=0.001). There is a statistically significant difference between the participants' knowledge about organ donation and their knowledge levels (p<0.001).
Conclusion: In our study, it was determined that having a positive attitude towards organ donation and organ donation behavior were linked to gaining knowledge about organ donation. In order to increase organ donation rates, our people must first be informed and raised awareness. Especially family medicine specialists, who are the first point of contact with healthcare, play a very important and critical role.
Key Words: Family Medicine, Information, Behaviour, Organ Donation, Attitude