Bina tabanlı kentsel tarım üzerine bir araştırma
A research on building-based urban agriculture
Yazar: FETHİYE İLBİLGE ŞEKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZER YÜKSEL
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kentlerdeki nüfusun hızla artması, kentleşmenin ortaya çıkardığı orantısız kaynak kullanımı, enerji tüketimi ekolojik dengelerin bozulmasına neden olmaktadır. Artan nüfusun ihtiyacını karşılayacak gıdanın; üretimi, işlenmesi, uzak mesafeler arası taşınması, tüketimi ile neden olduğu çevresel etki gıda sistemini sürdürülemez bir duruma sokmaktadır. Kentsel tarım, taşıma mesafelerini kısaltarak, atık miktarını ve enerji tüketimini azaltarak bu çevresel etkiyi düşürmektedir. Boş arazi gerektiren tarım biçimlerinin kentte yer bulması nüfus artışı ve kentleşme sebebiyle giderek zorlaşmaktadır. Bu durum, bina ile bütünleşip, araziye ihtiyaç duymadan, topraksız tarım gibi yenilikçi yöntemleri de kullanarak, daha verimli ve sağlıklı besinleri az kaynak kullanımıyla, çevresel etkisi düşük şekilde üretmeyi vadeden bina tabanlı kentsel tarıma yönelimi sağlamıştır. Dikey çiftlikler, çatı seraları, çatı bahçeleri gibi örnekleri olan bu biçimler kentlerde giderek daha çok inşa edilirken aynı zamanda literatürde birçok farklı alandan çalışmaya da konu olmuştur. Ancak bina ile doğrudan ilişkili bu tarım biçiminin; tasarım yaklaşımı, kullanıcı ilişkisi gibi mimarlık alanına dair sorunlar hakkında yapılmış çalışmalar kısıtlıdır. 
Bu tez kapsamında bina tabanlı kentsel tarım biçimlerinin sınıflandırması yapılmış, otuz dört örnek mimari proje üzerinden; bina ve tarım ilişkisi, bina tabanlı kentsel tarım biçimleri, enerji verimliliği, çevresel ve sosyal sürdürülebilirlik yönünden değerlendirilmiş, tasarım için sağlanması gereken kriterler belirlenmiştir. Bina tabanlı kentsel tarımın mimarlık alanı ile ilişkisi kurulmuş, tasarım potansiyeli değerlendirilmiş, sürdürülebilir kent yaklaşımının bir parçası haline gelen ve gelecekte büyük kentlerde karşılaşılması beklenen bu yeni tarım türünün tasarımında mimarlara yol gösterilmesi hedeflenmiştir.

Abstract:
The rapid increase in the urban population, the disproportionate use of resources, energy consumption caused by urbanization, causes the deterioration of ecological balances. The environmental impact caused by the production, processing, long distance transportation and consumption of food that meet the needs of the increasing population puts the food system in an unsustainable situation. Agriculture in the urban areas reduces this environmental impact by shortening transportation distances, reducing the amount of waste and energy consumption. Due to population growth and urbanization, it has become increasingly difficult to find place for urban agricultural forms. This situation has led to a tendency towards building-based urban agriculture, which promise to produce more efficient and healthier foods with less environmental impact by integrating with the building and using soilless agriculture without the need for agricultural land. While these forms are increasingly being built in cities, they have also been the subject of studies in the literature. Although building-based urban agriculture is directly related to the building, there are limited studies on architecture, such as the design approach and user relationship. 
Within the scope of this thesis, building-based urban agriculture forms have been classified, over thirty-four sample architectural projects; the relationship between building and agriculture, building-based urban agriculture forms, energy efficiency, environmental and social sustainability were evaluated, and the criteria to be met for the design were determined. The relationship of building-based urban agriculture with the field of architecture has been established, its design potential has been evaluated, it is aimed to guide architects in the design of this new type of agriculture, which has become a part of the sustainable urban approach and is expected to be encountered in big cities in the future.