Evrimsel psikoloji bağlamında Türk masallarında ihanet motifi
Betrayal patterns in Turkish fiction in the scope of evolutionary psychology
Yazar: KUDRET ERCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAKİ BORA HANÇA
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Evrim = Evolution ; Masallar = Tales ; Psikolojik özellikler = Psychological characteristics ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk masalları = Turkish tales ; İhanet = Betrayal

Özet:
Evrimsel psikoloji, insanların psikolojik özelliklerini ve davranışlarını evrimsel bir bakış açısıyla inceleyen bilim dalıdır. Evrimsel psikoloji, insan davranışlarının kökenini doğal ve cinsel seçilim mekanizmaları ile evrimsel süreçlerimizde arar. Bu çalışmada Naki Tezel'in Türk Masalları adlı çalışmasında yer alan masallar, evrimsel psikoloji ve evrim mekanizmaları arasında yer alan doğal ve cinsel seçilim mekanizmaları doğrultusunda incelenmiş, masallarda yer alan ihanetlerde bu mekanizmaların etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. 
Çalışmamızın giriş kısmında masallar, evrimsel psikoloji ve evrim mekanizmaları hakkında genel bilgilere yer verilmiştir. Birinci bölümde ihanet ve motif kavramları açıklanarak ihanetin Türk kültüründe ve Türk inanç geleneklerindeki yansımaları ortaya konulmuş, örneklem metin olarak seçilen masallarda yer alan ihanetler saptanıp bu masalların evrimsel psikoloji bağlamında analizi yapılmıştır. 
Seçilim mekanizmalarının olduğu her yerde rekabet ve mücadele vardır. Mücadelenin kazanılması, canlının hayatta kalmasını veya neslinin devam etmesini sağlayacaktır. Bu nedenle mücadeleyi kazanmaya giden yolda canlılar, kendi çıkarlarını koruyabilmek için ihanete başvurabilmektedir. İhanet olgusu, sadece insanların değil tüm canlıların doğasının bir parçasıdır ve insanın yarattığı anlatılarda da kendine bir yer bulmaktadır. Yapılan bu çalışmada da ihanet motifinin evrimsel psikolojiye bağlı olarak hayatta kalma ve üreme arzusu ile şekillendiği, masal incelemeleri ile ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Masal, İhanet, Evrimsel Psikoloji, Cinsel Seçilim

Abstract:
Evolutionary psychology is a science that studies the qualities of human psychology and behaviour patterns in an evolutionary perspective. This science searches for the roots of human behaviour in our evolutionary process with natural and sexual selection mechanisms. In this study the tales found in Naki Tezel's work called Turkish Tales have been evaluated in the scope of evolutionary psychology and natural and sexual selection mechanisms and the effects of these mechanisms in the betrayal patterns in the stories were revealed. 
The introduction of this study includes general knowledge about tales, evolutionary psychology and evolutionary mechanisms. In the first part the study the concept of betrayal and pattern are explained, reflections of betrayal in the Turkish culture and Turkish belief traditions are revealed, betrayal which is determined in tales shown as sampling text, this tales are analysed according to evolutiin folk tales other than stories are analysed according to evolutionary psychology
Wherever the selection mechanisms exist rivalry and conflict can also be seen. Winning the conflict will enable life and generations to continue through production. Therefore beings who are set on the track to win the conflict can choose to betray. The concept of betrayal is not only in human nature but also in nature of every living being which also takes its place in the tales and stories told by people. In this research it has been revealed that betrayal patterns are shaped with survival and production instincts.

Key Words: Tale, Betrayal, Evolutionary Psychology, Sexual Selection