Halk kütüphanelerinde derme geliştirme politikaları: Türkiye'de halk kütüphaneleri üzerine bir değerlendirme
Collection development policies in public libraries: An evaluation on public libraries in Turkey
Yazar: EMİNE CENGİZ
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR KÜLCÜ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Halk kütüphaneleri = Public libraries ; Koleksiyon = Collection ; Koleksiyon = Collection ; Koleksiyon geliştirme = Collection development ; Koleksiyon geliştirme = Collection development ; Kütüphaneler = Libraries

Özet:
Derme geliştirme politikası; kütüphanenin mevcut dermenin boyutunu tanımlayan, kaynakların gelişmesinin devamını sağlayan ya da bunu planlayan, dermenin gücünü ortaya koyan ve seçim felsefesi ile kurumun genel amaçları arasındaki ilişkiyi gösteren ve düşünce özgürlüğünün bir ürünü olarak ortaya çıkan doküman metnidir. Halk kütüphanelerinde dermenin nitelik ve nicelik olarak kullanıcıya uygun olması ve bu kapsamda her halk kütüphanesi bir derme geliştirme politikasına sahip olması beklenmektedir. Çalışma bu kapsamda, Türkiye'deki derme geliştirme hizmetlerinin nasıl yapılandığı, il ve ilçe halk kütüphanelerinin derme geliştirme politikalarının durumu, il ve ilçe halk kütüphanesindeki müdür ve personellerin derme geliştirme politikaları hakkındaki düşünce ve görüşleri uygulanan anket kapsamında değerlendirilmiştir. Çalışmada, Türkiye'deki tüm illerde ve belli başlı ilçelerde hizmet veren halk kütüphanelerinde derme geliştirme politikalarının mevcut koşulları, kurumsal ihtiyaçları, kullanıcı gereksinimleri ve beklentileri analiz edilmiştir. Bu çerçevede hizmetlerin yeniden yapılandırılması ve halihazırda uygulanmakta olan Yayın Seçme Yönetmeliğini'nin revizyonu için gerekli veriler elde edilmiştir.  Araştırma sonucunda "Türkiye'de halk kütüphanelerinde yerel ve bölgesel gereksinimler ve uluslararası koşullar göz önüne alınarak bir derme geliştirme politikası oluşturulamamıştır" şeklinde belirlenen hipotez ve; "halk kütüphanelerinde çalışan personelinin derme geliştirmenin önemini daha geniş bir çerçevede anlayabilmesi için üniversitelerden de destek alarak eğitim programlarının yapılandırılması, derme geliştirmede bölgelerin yetkilerinin çoğaltılması, bütçe olanaklarının ve elektronik kaynakların bütçe içerisindeki oranının yükseltilmesi, toplum analizlerinin düzenli olarak yürütülmesi,  mesleki formasyona sahip personelin sayıca artırılması ve yetkilendirilmesi ile Türkiye'de halk kütüphanelerinde sürdürülebilir derme geliştirme politikalarının uygulanması sağlanabilecektir" şeklinde belirlenen alt hipotez doğrulanmıştır.


Anahtar kelimeler: Derme, Derme geliştirme, Derme geliştirme politikası, Halk kütüphaneleri

Abstract:
Collection development policy is the document text which defines the size of the existing collection of a library, maintains or plans development of sources, reveals the power of the collection, displays the relationship between the selection philosophy and general purposes of the institution, and results as a product of freedom of thought. The collection is expected to be suitable for the user in terms of quality and quantity and, in this respect, each public library is expected to have a collection development policy. With this in mind; the structure of collection development services, the condition of the collection development policies at the provincial and district public libraries, and opinions and ideas of directors and personnel in provincial and district public libraries on collection development policies were evaluated within the scope of the survey carried out. The study analyzes current conditions of collection development policies, institutional needs, user requirements and expectations in public libraries offering service in all provinces and certain districts of Turkey. Within this framework, the data required for reconstitution of services and revision of currently effective Publication Selection Regulation was obtained. As a result of the research, the hypothesis "A collection development policy with regard to local and regional requirements and international conditions could not be established in the public libraries in Turkey" and the sub-hypothesis "Application of sustainable collection development policies can be achieved by structuring training programs with the support of universities for the personnel working in public libraries to understand the importance of collection development in a broader sense, increasing the authorizations of the regions in collection development, increasing budget opportunities and the rate of electronic resources in budget, regularly performing public analyses, and increasing the number of personnel with professional formation and providing them with authorization " were verified.


Keywords: Collection, Collection development, Collection development policy, Public libraries