İlkokul öğrencilerinin coğrafya okuryazarlığı düzeylerinin belirlenmesi
Determination of geography literacy levels of elementary school students
Yazar: İBRAHİM DEMİRBAŞ
Danışman: PROF. DR. DURAN AYDINÖZÜ
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Coğrafya eğitimi = Geography education ; Coğrafya okuryazarlığı = Geography literacy ; Coğrafya öğretimi = Geography teaching ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Araştırmanın amacı, yaşadığı yeri ve dünyayı farklı yönleri ile tanıyan, başta kendine olmak üzere topluma ve dünyaya yön verecek bireyler olan, ilkokul öğrencilerinin coğrafya okuryazarlığı düzeylerini belirlemek ve coğrafya okuryazarlıkları üzerinde çeşitli değişkenlerin etkisini ortaya koymaktadır. 
Araştırma 2020-2021 eğitim öğretim yılında Kastamonu il merkezinde ilkokul 1., 2., 3. ve 4. sınıfında öğrenim gören 2049 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın verileri kişisel bilgiler formu ve her sınıf seviyesine göre hazırlanan 4 farklı "Coğrafya Okuryazarlığı Belirleme Testleri" ile toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde; betimsel istatistik, bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. 
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, ilkokul 1. sınıf öğrencilerinin coğrafya okuryazarlığı düzeylerinin orta, ilkokul 2., 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin ise yüksek olduğu belirlenmiştir. Elde edilen diğer bulgulara göre, anne-baba eğitim durumu ve meslek durumu değişkenlerinin tüm sınıf seviyelerinde, seyahat değişkeni ve yabancı uyruklu arkadaş sahibi olama değişkenlerinin ise 1., 2. ve 4. sınıf seviyesinde coğrafya okuryazarlığı düzeylerinde belirleyici etkisi olduğu görülmektedir. Ancak cinsiyet, teknolojik araç ve gerece sahip olma ve yerleşim yeri değişkenlerinin ilkokul öğrencilerinin coğrafya okuryazarlığı düzeylerinde belirleyici bir etkisi olmadığı tespit edilmiştir. Araştırma sonunda elde edilen bulgulara bağlı olarak program, uygulayıcı ve araştırmacı odaklı bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of the research is to determine the geography literacy levels of primary school students, who know their place and the world in different aspects, who will direct the society and the world, especially themselves and reveal the effects of various variables on geography literacy.
The study was carried out with 2049 primary school students studying in the 1st, 2nd, 3rd and 4th classes in the city center of Kastamonu in the 2020-2021 educational year. Survey model was used in the research. The data of the study was collected with personal information form and 4 different "Geographic Literacy Determination Tests" prepared according to each grade level. In the analysis of the data obtained; descriptive statistics, independent sample t test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used.
According to the findings from the study, it was determined that the geography literacy level of primary school 1st grade students was medium, while primary school 2nd, 3rd and 4th grade students were high. According to other findings, it is seen that parents' educational status and occupational status variables have a determining effect on all grade levels, while the variables of travel variable and having foreign friends have a determining effect on geography literacy levels at the 1st, 2nd and 4th grade levels. However, it was determined that the variables of gender, possession of technological tools and equipment and location do not have a determining effect on the geography literacy levels of primary school students. Depending on the findings obtained at the end of the study, some suggestions were made based on the program, practitioner and researcher.