Ankilozan spondilit hastalarında nötrofil/lenfosit oranı, trombosit/lenfosit oranı ve ortalama trombosit hacmi parametrelerinin klinik hastalık aktivitesi, yaşam kalitesi ve depresyon düzeyi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
The relationship of neutrophyl/lymphocyte ratio, thrombocid/ lymphocyte ratio and mean thrombocid volume parameters with clinical disease activity, life quality and depression level in ankylosing spondylitis patients
Yazar: KÜBRA AYDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. EBRU AYTEKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Depresyon = Depression ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Nötrofil/lenfosit oranı = Neutrophil/lymphocyte ratio ; Ortalama trombosit hacmi = Mean platelet volume ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Trombosit/lenfosit oranı = Platelet/lymphocyte ratio ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Ankilozan spondilit, yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilen, kronik enflamatuar bir hastalıktır. Geçtiğimiz yıllarda hemogram parametrelerinin enflamasyon belirteci olabileceğine dair çok fazla sayıda çalışma yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı ankilozan spondilit hastalarında hemogram parametreleri ile hastalık aktivitesi, yaşam kalitesi ve depresyon düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir.

Gereçler ve yöntem: 1 Ocak 2016 – 31 Aralık 2017 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Kliniği'nde ASAS (Assessment in SpondyloArthritis International Society) sınıflama kriterlerine göre ankilozan spondilit tanısı konmuş olup rutin takibe gelen kan tahlilleri istenmiş, klinik hastalık aktivitesi ölçekleri, depresyon değerlendirme ölçeği ve yaşam kalitesi ölçekleri değerlendirilmiş 18-55 yaş arasında olan hastalardan 106 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Kliniği polikliniğimize non-spesifik şikayetlerle başvurmuş ve hemogram istenmiş 102 hasta kontrol grubu olarak alınmıştır. Laboratuvar bulguları olarak Nötrofil/Lenfosit oranı (NLR), Trombosit/Lenfosit oranı (TLR) ve ortalama trombosit hacmi (MCV), klinik hastalık aktivitesi ölçeği olarak Bath Ankilozan Spondilit Aktivite İndeksi (BASDAI), Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite Skoru- C-Reaktif Protein (ASDAS-CRP) , Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite Skoru- Eritrosit Sedimantasyon Hızı (ASDAS-ESH), depresyon düzeyi ölçeği olarak Beck Depresyon Ölçeği (BDI), yaşam kalitesi ölçeği olarak Ankilozan Spondilit Hayat Kalite İndeksi (ASQoL) , ağrı ölçeği olarak Visuel Analog Skalası (VAS) , spinal mobilite takip ölçeği olarak Bath Ankilozan Spondilit Metrolojik İndeks (BASMI) kayıtları kullanılmıştır.

Bulgular: Çalışmaya alınan hastalar arasında demografik veriler açısından fark yoktur. Hasta grubunun ortalama semptom süresi 11,66±7,88 ve tanı yılı 8,56±7,12'dir. HLA-B27 hastaların 58inde (%54,72) pozitiftir. NLR ile semptom süresi, tanı yılı ve BASMI arasında pozitif yönlü korelasyon saptanmıştır. CRP ile BASMI arasında pozitif yönlü korelasyon saptanmıştır. Nötrofil sayısı ile semptom süresi arasında pozitif yönlü korelasyon saptanmıştır. BASDAI, ASDAS-CRP, ASDAS-ESH, BDI ve ASQoL ile NLR, PLR, MPV arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunamamıştır.

Sonuç: Çalışmamızda, hasta grubunda nötrofil sayısını ve CRP değerlerini kontrol grubuna göre yüksek, MPV değerlerini ise kontrol grubunda daha yüksek olarak saptadık. Baktığımız hemogram parametreleri ile hastalık aktivite ölçekleri, depresyon düzey ölçeği ve yaşam kalitesi ölçekleri arasında anlamlı bir ilişki saptamadık. Ayrıca çalışmamızda CRP ve NLR ile BASMI arasında saptamış olduğumuz korelasyon, son yıllarda enflamatuar hastalıkların rutin takiplerinde ön plana çıkmış olan hastalık aktivite ölçeklerinin yanında muayene bulgularının ve metrolojik ölçümlerin de önemli olduğunu ve takipler sırasında kullanılmasının faydalı olacağını göstermiştir. İlerde yapılacak daha büyük örneklem sayılı çalışmalarda hastalık aktivitesi ile hemogram parametreleri arasındaki ilişkinin daha net ortaya çıkarılabileceği görüşündeyiz

Abstract:
Aim: Ankylosing spondylitis is a chronic inflammatory disease that can negatively affect quality of life. In the past years, there have been many studies showing that hemogram parameters may be an indicator of inflammation. The aim of this study is to evaluate the relationship between hemogram parameters and disease activity, quality of life and depression level in patients with ankylosing spondylitis.

Materials and methods: 106 patients with a diagnosis of ankylosing spondylitis according to ASAS classification criteria seen at the Physical Medicine and Rehabilitation Clinic of Istanbul Training and Research Hospital during a one-year period between Between January 1, 2016, and December 31,  were enrolled in the study. Each patients' routine follow-up blood tests, clinical disease activity scales, depression assessment scale and quality of life scales were evaluated. 102 patients who applied to our Physical Therapy and Rehabilitation Clinic with nonspecific complaints and were requested hemograms were taken as the control group. Neutrophil / Lymphocyte ratio (NLR), Thrombocyte / Lymphocyte ratio (TLR) and mean corpuscular volume (MCV) as laboratory findings, Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI) , The Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score- C-Reactive Protein (ASDAS-CRP) , The Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score- Erythrocyte Sedimentation Rate (ASDAS-ESR) as clinical disease activity scale, Beck Depression Index (BDI) as depression level scale, Ankylosing Spondylitis Quality of Life Questionnaire (ASQoL) as a life quality scale, Visual Analog Scale (VAS) as pain scale, Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index (BASMI) as spinal mobility monitoring scale were used.

Results: There is no difference in demographic data between those who researched the study. The mean symptom duration of the patient group was 11.66 ± 7.88 and the year of diagnosis was 8.56 ± 7.12. HLA-B27 was positive in 58 (54.72%) patients. The possitive correlation was found between NLR and duration of symptoms, year of diagnosis and BASMI. The possitive correlation was found between CRP and BASMI. The possitive correlation was found between neutrophil count and symptom duration. There was no statistically significant relationship between BASDAI, ASDAS-CRP, ASDAS-ESR, BDI and ASQoL and NLR, PLR, MPV.

Conclusion: In our study, we found that neutrophil count and CRP values were higher in the patient group compared to the control group, and MPV values were higher in the control group. We did not find a significant relationship between the hemogram parameters we examined and disease activity scales, depression level scale and quality of life scales. In addition, the correlation we found between CRP and NLR and BASMI in our study showed that besides disease activity scales, which have come to the fore in the routine follow-up of inflammatory diseases in recent years, examination findings and metrological measurements are also important and their use during follow-up will be useful. We think that the relationship between disease activity and hemogram parameters can be revealed more clearly in future studies with larger samples.