Pamukta (Gossypium hirsutum L.)  farklı dozlarda uygulanan asit karışımlı tohum kaplama yönteminin verim ve teknolojik özellikler üzerine etkisi
The effect of application different doses of acid mixtured seed coating method on cotton (Gossypium hirsutum L.) yield and technological characteristics
Yazar: ABDURRAHMAN KASIM ÖNĞÜN
Danışman: PROF. DR. ÇETİN KARADEMİR
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Pamuk = Cotton ; Pamuk lifleri = Cotton fibres ; Prolin = Proline ; Sitrik asit = Citric acid

Özet:
Çalışma, Siirt Üniversitesi Ziraat Fakültesi Deneme Alanlarında 2018 yılı yetiştirme sezonunda pamuk tohumlarını farklı oranlarda organik asit karışımları (sitrik asit, gulutamat ve prolin) ile kaplamanın verim ve teknolojik özellikler üzerine etkisini incelemek amacı ile yürütülmüştür. Çalışma Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre 4 tekrarlamalı olarak planlanmış ve BA 440 pamuk çeşidi materyal olarak kullanılmıştır. Pamuk ekimi yapılmadan önce ekilecek olan tohumlar organik asit karışımından oluşan ürün [sitrik asit %0,75, glutamat %0,25, prolin%0,25 ve %98,75 tepkimesiz bileşenler (su)] ile kaplanmıştır. Araştırma 5 farklı tohum kaplama dozu (500 cc ton-1,  1000 cc ton-1, 1500 cc ton-1, 2000 cc ton-1, 2500 cc ton-1) ile kontrol (karışımın uygulanmadığı) olmak üzere 6 uygulamadan oluşturulmuştur. 
Çalışmada kütlü pamuk verimi, lif verimi, bitki boyu, odun dalı sayısı, meyve dalı sayısı, ilk meyve dalı boğum sayısı, koza sayısı, koza ağırlığı, koza kütlü ağırlığı, ilk el kütlü oranı, 100 tohum ağırlığı, lif inceliği, lif uzunluğu, lif kopma dayanıklılığı, lif kopma uzaması, lif üniformite oranı, kısa lif oranı, lif parlaklık değeri (Rd), sarılık (+b) ve iplik olabilirlik indeksi değerleri incelenmiştir.
Elde edilen  sonuçlar değerlendirildiğinde; kütlü pamuk verimi, lif verimi, koza ağırlığı, koza kütlü ağırlığı, ilk el kütlü oranı ve ilk meyve dalı boğum sayısı bakımından uygulamalar arasında istatistiksel olarak önemli farklılıkların olduğu, incelenen diğer özellikler ve lif teknolojik özellikler bakımından ise uygulamalar arasındaki farkın önemli olmadığı belirlenmiştir. Çalışmada kütlü pamuk verimi yönünden en yüksek değer 1500 cc ton-1 uygulamasından (507.38 kg da-1) elde edilmiştir ve bu uygulama kontrol  ile karşılaştırıldığında (423.58 kg da-1)  %19,78'lik (83.80 kg da-1) bir verim artışı sağlanmıştır. 
Sonuç olarak yürütülen bu çalışmadan elde edilen bilgiler ışığında pamuk tohumlarının organik asit karışımları (sitrik asit, gulutamat ve prolin) içeren ürün ile farklı dozlarda kaplanması neticesinde dikkate değer bir verim artışı elde edilmiş, bu neden ile ekimden önce anılan karışımlarla tohumun kaplanmasının önerilebileceği kanısına varılmıştır.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of different rates of seed coating of an organic acid mixture (citric acid, glutamate, and proline) on yield and technological characteristics of cotton (Gossypium hirsutum L.). The research was conducted at Siirt Universit Faculty of Agriculture' experimental area during 2018 cotton growing season. Study was carried out with randomised complete block design with 4 replications and BA 440 cotton variety was used as seed material. Before seeding, cotton seeds were coated with organic acid mixture product [0.75% citric acid, 0.25% glutamate, 0.25% proline and 98.75 inert ingredients (water)], in six different doses (500 cc ton-1, 1000 cc ton-1, 1500 cc ton-1, 2000 cc ton-1, 2500 cc ton-1) to compare with control (uncoated). 
Seed cotton yield, fiber yield, plant height, number of monopodial branches, number of sympodial branches, number of first node of fruiting branches, number of bolls per plant, boll weight, seed boll weight, first picking percentage, 100 seeds weight, fiber fineness, fiber length, fiber strength, fiber elongation, fiber uniformity ratio, short fiber ratio, fiber yellowness value (+ b), fiber brightness value (Rd) and spinning consistency index values were examined. 
The results of statistical analysis indicated that there were significant differences between treatments in terms of seed cotton yield, fiber yield, boll weight, seed boll weight, first picking percentage and number of first node to fruiting branche, while there were non significant association in terms of other examined observations and technological characteristics. The highest seed cotton yield was obtained from 1500 cc ton-1 application doses as 507.38 kg da-1 which was 19,78% (83,80 kg da-1) higher then that of control (423.58 kg da-1).
In conclusion in the light of the information obtained from this study, a remarkable increase in yield was obtained as a result of coating the cotton seeds with the product containing organic acid mixtures (citric acid, gulutamate and proline) at different doses. For this reason, it was concluded that it may be recommended to cover the seeds with the aforementioned mixtures before sowing.