Kültür odaklı çeviri etkinliği ve postmodern çeviri yaklaşımı
Translation activity focused on culture and postmodern translation approach
Yazar: EZGİ KOÇ ŞEYHİSMAİLOĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜNDOĞDU
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Kültür = Culture ; Kültürel değerler = Cultural values ; Kültürel etki = Cultural effect ; Postmodernizm = Postmodernism ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation ; Çeviri yaklaşımı = Translation approach

Özet:
Her dönem olduğu gibi, farklı bilim dallarında görülen gelişmelerin içinde yaşadığımız süreçte çeviri alanına yansımalarını görmek mümkündür. 1960'lı yıllarda yaygınlaşan dilbilimin, 1970'li yıllardan itibaren metin bilimin, 1980'li yıllardan sonra da modern düşünce sistemlerini ve bilim anlayışını sorgulayan kültürel yapının çeviri kuramları üzerindeki etkileri görülmektedir. Son dönemlerde ise, çeviriyi tek bir bakış açısıyla ele almak yerine ideoloji ve güç ilişkilerini yansıtan bir tutumla ele alma fikri önem kazanmıştır.
1990'lı yıllarla birlikte çeviribilimde ağırlık kazanmaya başlayan ideoloji ve güç ilişkilerinin nasıl işlediği, ne tür sonuçlar doğurduğu çeviri araştırmalarında önemli bir yer tutmaktadır. İdeoloji ve güç ilişkilerinin dışında toplumsal cinsiyete dayalı feminist yaklaşımın etkileri çeviribilimde eleştirel bir tutumun oluşmasına katkı sunmuştur.
Eleştirel yaklaşımla beraber, çeviri artık sadece bir olgu ya da dizge olarak ele alınmamaktadır. Bunun yerine, çeviri toplumdaki güç ilişkilerinin hem bir göstergesi hem de bir aracı haline dönüşmüştür. Bu nedenle çevirinin bilimsel bir araştırma nesnesi olmaktan çok, bir iktidar aracı olarak incelendiği görülmektedir.
Çeviriye sömürgecilik sonrası bakış açısıyla yaklaşan araştırmacılar, baskın olan kültürün özelliklerini aktarmak yerine, kaynak kültüre ait çeşitlilik ve zenginliği ortaya koymanın gerekliliği üzerinde durmaktadırlar. Baskın güçlerin kendi değerlerini çeviriler aracılığıyla gizlice benimsetmeleri fikri çevirmenin görünür kılınmasıyla sarsılmıştır. Çünkü her kültür eşittir ve aralarında hiyerarşik bir düzen de yoktur.
Anahtar Kelimeler: Postmodernizm, kültür, sömürgecilik sonrası, feminizm, ideoloji-güç ilişkileri, eleştirel çeviribilim.

Abstract:
As in every period, it is possible to see the developments seen in different branches of science reflected in the field of translation in duration we live. The effects of linguistics which has become widespread in the 1960s, textology since the 1970s, the cultural structure questioning the modern thought systems and the understanding of science after 1980s have been seen on the theories of translation. In recent times, it has become more important to take an approach which reflects ideologic and power relationship rather than take a single view of translation.
	With the 1990s, translation and interpretation of how ideology and power relations have begun to gain weight in translational science has played an important role in translation research. Apart from ideology and power relations, the effects of the social gender-based feminist approach have contributed to the formation of a critical attitude in translation studies.
	With critical approach, translation is no longer treated as just a phenomenon or system. Instead, translation has become both a demonstration and an instrument of power relations in society. For this reason, translation is seen as a means of power rather than as a scientific research object.
	Researchers approaching to translation with the view of postcolonial focus on the necessity of revealing the diversity and richness of the source cultures, rather than conveying the characteristics of dominant cultures. The idea of the dominant powers' adopting their own values secretly through translation has been changed by making the translators visible. Because every culture is equal and also, there is no hierarchical order between them.
	Key Words: postmodernism, culture, postcolonialism, feminism, ideology-power relations, critical transcriptionism.