Soğuk savaş sürecinde Türkiye'de komünizm meselesi ve komünizmle mücadele(1945-1991)
The issue of communism in Turkey in the cold war period and the struggle against communism(1945-1991)
Yazar: CEYDA TUNA BOZDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ORHAN DOĞAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Komünizm = Communism ; Rusya = Russia ; Siyasi tarih = Political history ; Soğuk savaş = Cold war ; Sınıf mücadelesi = Class struggle ; Türk-Rus ilişkileri = Turkish-Russian relations ; İdeoloji = Ideology ; İç politika = Domestic policy

Özet:
İkinci Dünya Savaşı, uluslararası ilişkilerin seyri üzerinde önemli değişikliklere neden olmuştur. Savaş sonrasında, Dünya siyaseti uluslararası ilişkiler bağlamında bir tarafta ABD'nin temsil ettiği liberalizm ile diğer tarafta Sovyet Rusya'nın temsil ettiği komünizm arasında iki ayrı ideolojik kutba ayrılmıştır. Mart 1947'de ABD Başkan'ı Truman'ın Kongre'de yaptığı konuşma, Savaş Sonrası ABD'nin yeni dış politikasının özünü teşkil etmiştir. Kuruluşundan beri Monroe Doktrini çerçevesinde yalnızlık politikasını takip etmiş olan ABD bu andan itibaren, düşman olarak tanımladığı Sovyet Komünizmine karşı başlattığı mücadele ile yeni dış politikasının kapsam ve sınırlarını da belirlemiş olmaktaydı. Sovyetlerin komünizmi tüm dünyaya hâkim kılacağı ve böylece hür dünyanın son bulacağı şeklinde ürettiği kurgu paranoyasını başta ABD kamuoyunda ve Avrupa'da etkin kılarak komünizme dolayısıyla da Sovyet Rusya'ya savaş açmıştır ancak bu savaş silahla değil fakat silahın gölgesinde gerçekleşecek bir Soğuk Savaştı. Bu bağlamda ABD, Amerikan iç politikasında komünizmle mücadeleyi sistematik bir politika haline dönüştürürken bu çerçevede kullandığı yöntem ve metotları Avrupa ve diğer dünya ülkelerine de yaymak suretiyle komünizmle mücadelenin uluslararası bir mesele haline gelmesini sağlamıştır. ABD etkisiyle Komünizmle mücadelenin Soğuk Savaş yıllarında sistematik bir devlet politikası haline dönüştüğü ülkelerden biri de Türkiye olmuştur.1947 yılında Marshall Yardımlarının yürürlüğe girmesiyle yeni bir boyut kazanan Türk Amerikan ilişkileri Türk iç politikasında komünizmle mücadele olarak kendini göstertmiştir. Bu çerçevede Türkiye Cumhuriyeti Devleti 1947den Soğuk Savaşın önemini kaybettiği 1980'lerin başına kadar giderek artan bir şekilde komünizm ile büyük bir mücadele örneği sergilemiş ve bu yönde siyasi, idari, adli ve her türlü tedbiri almaktan kaçınmamıştır. Türkiye'de yürütülen komünizmle mücadele sadece devlet kurumlarıyla sınırlı kalmamış hükümetlerin politikalarının da etkisiyle komünizme karşı güçlü bir kamuoyu oluşturulmuştur.



Anahtar Kelimeler: Soğuk Savaş, Komünizm, Türkiye,  ABD, Sovyet Rusya, Komünizmle Mücadele.

Abstract:
The Second World War caused significant changes in the course of international relations. After the war, two separate ideologies divided the world into two poles; liberalism represented by the United States on the one hand, and communism represented by Soviet Russia on the other, in the context of world politics and international relations. In March 1947, US President Truman's speech at the Congress was the essence of the post-war US new foreign policy. The United States, which has followed the loneliness policy in the framework of the Monroe Doctrine since its inception, has determined the scope and boundaries of the new foreign policy with its struggle against Soviet Communism as the enemy. The fictional paranoia that the Soviet will rule the whole world with communism and thus the free world was going end, was activated initially in the US public opinion and then in Europe, declaring a war against Soviet Russia because of communism, but this war was not a shooting war, rather it was a Cold War that would take place in the shadow of guns.  In this context, the US has transformed their combat with communism into a systematic policy in American domestic politics, and has made it possible for the struggle with communism to become an international matter by spreading the ways and methods used in this framework to Europe and other world countries. Turkey was one of the countries where the fight against Communism became a systematic state policy during the Cold War. Turkish American relations, which gained a new dimension in 1947 when Marshall Assistance entered into force, showed itself as a struggle against communism in Turkish domestic politics. In this context, the Republic of Turkey starting from 1947, showed a great example of struggle with communism increasingly until the early 1980s, when the Cold War lost its importance and did not avoid political, administrative, judicial and all kinds of measures in this direction. The struggle against communism in Turkey has not only been limited to state institutions, but has also created a strong public opinion against communism through the influence of the politics of the governments.


Keywords:  Cold War, Communism, Turkey, USA, Soviet Russia,  Struggle Against Communism.