Yükselen piyasalarda reel döviz kuru üzerinde Balassa Samuelson etkisi
Balassa Samuelson effect on real exchange rate in emerging markets
Yazar: SİBEL KAZAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİN KARATEPE YURDAL
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Ekonomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Balassa-Samuelson Hipotezi = Balassa-Samuelson Hypothesis ; Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru sistemleri = Exchange rate systems ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Fiyat hareketi = Price movement ; Gelişmekte olan piyasalar = Emerging markets ; Satın alma gücü paritesi = Purchasing power parity

Özet:
Ülke ekonomisine yön verme konusunda önemli bir konuma sahip ve ülkenin
uluslararası ticarette konumunu belirleyen reel döviz kuru önem arz eden bir faktördür.
Reel döviz kurunda meydana gelen hareketler ve reel döviz kurunu belirlemede 
kullanılan yöntemler uzun dönemli ilişkiler için önem arz etmektedir. Ülke ekonomisi 
için belirleyici olması nedeniyle reel döviz kuru ile ilgili birçok yaklaşım ortaya 
atılmıştır. Bu yaklaşımlar arasında ekonomistler tarafından en çok ele alınan yaklaşım 
satın alma gücü paritesi (SAGP) olmuştur. Tek fiyat kanununa dayanan ve uluslararası 
fiyatların eşitlendiğini varsayan SAGP, sektörel ayrım yapmadığı için eleştiriler 
almıştır. Yapılan eleştiriler sonucunda sektörler arası verimlilik farkını ele alan 
Balassa Samuelson hipotezi literatüre katılmıştır. Bu çalışmada, seçilen altı gelişmekte 
olan ülkeler için 1994-2020 yılları arasında yıllık veri bazında Balassa Samuelson 
hipotezinin geçerliliğini test edilmek istenmiştir. Yapılan yatay kesit bağımlılık testi 
sonucunda ülkelerin birbirleriyle korelasyonlu olduğu tespit edilmiştir. Birimler arası 
korelasyonu dikkate alan ikinci nesil birim kök testi sonucunda serilerin birim köklü 
olduğuna kanaat getirilmiş ve birinci dereceden farkları alınarak durağanlaştırılmıştır. 
EKK tahmincisi varsayımını ihlal eden değişen varyans tespiti ve eğim katsayılarının 
heterojen bulunması sonucunda Westerlund (2007) panel eşbütünleşme testi uygun 
görülmüştür. Değişkenler arası uzun dönemli ilişki tespit edilmiş ve uzun dönemli 
katsayıları AMG ve CCE tahmincileri ile elde edilmiştir. Elde edilen tahminciler 
sonucunda trendsiz modelde ele alınan ülkelerin çoğunluğunda BS hipotezinin geçerli 
olduğunu ifade etmiştir. Değişkenler arası elde edilen uzun dönemli ilişkinin yönünü 
ve gücünü belirlemek için Dumitrescu ve Hurlin panel nedensellik testi kullanılmıştır.

Abstract:
The real exchange rate, which has an important position in directing the country's 
economy and determines the position of the country in international trade, is an 
important factor. The movements in the real exchange rate and the methods used to 
determine the real exchange rate are important for long-term relations. Since it is 
decisive for the country's economy, many approaches have been put forward regarding 
the real exchange rate. Among these approaches, purchasing power parity (PPP) is the 
approach most discussed by economists. Based on the law of one price and assuming 
that international prices are equal, PPP has received criticism for not making sectoral 
discrimination. As a result of the criticisms, the Balassa Samuelson hypothesis, which 
deals with the productivity difference between sectors, has been added to the literature. 
In this study, it was aimed to test the validity of the Balassa Samuelson hypothesis on 
the basis of annual data between 1994 and 2020 for the six selected developing 
countries. As a result of the cross-sectional dependency test, it was determined that the 
countries were correlated with each other.As a result of the second generation unit root 
test, which takes into account the inter-unit correlation, it is concluded that the series 
have unit roots and they are stationary by taking their first-order differences. 
Westerlund (2007) panel cointegration test was deemed appropriate as a result of the 
varying variance detection and the heterogeneity of the slope coefficients, which 
violated the OLS estimator assumption. The long-term relationship between the 
variables was determined and the long-term coefficients were obtained with the AMG 
and CCE estimators. As a result of the estimators obtained, he stated that the BS 
hypothesis is valid in the majority of the countries considered in the trend-free model. 
Dumitrescu and Hurlin panel causality test was used to determine the direction and 
strength of the long-term relationship between variables