Bina cephelerinde oluşan tasarım kaynaklı bozulmaların incelenmesi
Investigation of building facade deterioration originated from design faults
Yazar: NEBAHAT ÖZGE ESENER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖMER ŞÜKRÜ DENİZ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Bina cephesi = Building facade

Özet:
İnsanlık tarihinde ilk olarak barınma amaçlı yapılan yapılar, zaman içerisinde toplumların kültürel temsilcileri, güç sembolleri, kentlerin simgeleri haline gelmişlerdir. Önem kazanan kent imajı ve gelişen teknolojik imkanlar ile kullanıcı konforu sağlayan, yüksek performanslı bina cephelerinin tasarımları da önemli yer tutmaya başlamıştır. 
Bazı durumlarda bina cepheleri veya cepheyi oluşturan parçalar, beklenen hizmet sürelerini bitirmeden önce, belirlenen ihtiyaçları karşılamada yetersiz kalmaktadır. Bina cephelerinde bozulma olarak adlandırabileceğimiz durumun, sadece kentin imajına değil, insan sağlığına ve konforuna da olumsuz etkisi olduğu düşünüldüğünde, önemi tartışılmazdır. 
İncelenen araştırmaların istatistik verilerinde bina cephelerinde bozulmaya yol açan nedenlerin başlıcalarından birinin tasarım hataları olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada ele alınan sorun, bina cephelerinde tasarımdan kaynaklanan bozulmalar ve bu bozulmalara yol açan hatalı, eksik tasarım kararlarıdır. Bu problemin çözülmesinde tasarım aşamasında verilen hatalı ve eksik kararların belirlenmesi önem taşır. Bozulma durumları üzerinde yapılacak analiz ve değerlendirmeler, bozulmaların tasarımla ilişki düzeylerini ve tasarımdaki yetersizliği/yanlışlığı ortaya çıkarabilir. Bu nedenle çalışmada öncelikle; bina cephelerinde oluşan tasarım kaynaklı bozulmaların analizi ve sistematik olarak belirlenmesi ve bozulmaların tasarımla ilişkisinin kurulması, verilen yanlış ve eksik kararların belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada "tasarım sorunları" olarak adlandırılan tasarım hata ve eksiklikleri, ilgili bozulma durumları açısından analiz edilerek sınıflandırmalar yapılmıştır. Tasarım sorunları; pencerelerde/dış kapılarda bozulmaya yol açan tasarım kaynaklı sorunlar, dış duvarlarda bozulmaya yol açan tasarım kaynaklı sorunlar, dış duvar ile pencere/dış kapı birleşim detaylarında bozulmaya yol açan tasarım kaynaklı sorunlar olmak üzere üç başlıkta detaylı incelenmiştir. Bu sınıflandırmalar kapsamında tasarım sorunları, bozulmaya neden olan etkiler (fiziksel, kimyasal, jeolojik, biyolojik, mekanik etkiler) ve bozulma tipleri (estetik, işlevsel, dayanımsal bozulmalar) arasındaki ilişkileri gösteren incelemeler yapılmıştır. Kaynak taraması ve gözlem tekniği ile belirlenen 30 bina cephesi bozulması incelenmiş ve bu bozulmaların tasarım kararlarıyla ilişkisi kurulmuştur. Gözlemlenen örneklerde görülen bozulmalar; ■:işlevsel bozulma, ▲:dayanımsal bozulma, ●:estetik bozulma olarak gösterilmiştir. Her başlık sonunda, örnekler hakkında yapılan incelemeler tablolar ile açıklanmıştır. Sonuç bölümünde tasarım aşamasında yapılan hatalar değerlendirilmiş ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
For the first time in the history of humanity, the buildings that were made for the purpose of accommodation become the cultural representations of the societies, the symbols of power, the symbols of the cities. With developing technological possibilities and city image needs, designs of high-performance building facades which maximize user comfort, have started to take an important place.
In some cases, building facades or parts forming the facade, before finishing the expected service periods, become inadequate to meet user needs. Such an inadequacy can be described as the deterioration of the building facade. When it is thought that the situation that we can call the deterioration of building facades have negative effects to human health and comfort (not just to the image of the city), the importance of the problem is indisputable.
Building designers aim to create aesthetic, functional, durable that meet specified performance needs. However, wrong decisions made during the design process can cause building facades to deteriorate. In the statistical data of researches, it was determined that one of the leading causes of the deterioration of the building facades was design faults. In this study, it is aimed to determine, classify and explain design faults that can lead to deterioration by analyzing the deterioration of building facades in the context of design decisions. 
Deterioration in the facades of the buildings was determined by using observation technique and source scanning method in the study. Deteriorative effects (physical, chemical, geological, biological, mechanical effects) were investigated, and deterioration (functional, aesthetic, durability) was systematically classified. Design problems leading to deterioration in exterior doors/windows, outside walls and exterior door/window and exterior wall junctions have been identified and explained through 30 examples. Door, window, external wall detailing problems that lead to deterioration were identified. Deterioration observed in observed 30 examples were shown as; ■: functional deterioration, ▲: durability degradation, ●: aesthetic deterioration. The correct decisions have to be made during the design phase to prevent deterioration were identified. Mistakes made during the design phase were evaluated and suggestions are made.