Ortaokul öğrencilerine saf madde ve karışımlar ünitesini öğretmede süreç odaklı rehberli sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımının etkililiği
The effectiveness of process oriented guided inquiry learning in teaching pure substances and mixtures to middle school students
Yazar: LEMAN ALAKOYUN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGECAN TAŞTAN KIRIK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Mantıksal düşünme = Logical reasoning ; Motivasyon = Motivation ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sorgulayıcı öğretme = Inquisitorial teaching ; Süreç odaklı rehberli sorgulayıcı öğrenme = Process-oriented guided inquirly learning

Özet:
Bu araştırmanın amacı Süreç Odaklı Rehberli Sorgulamayla Öğrenme yönteminin 7. sınıf öğrencilerinin Fen Bilimleri dersi Saf Madde ve Karışımlar ünitesindeki akademik başarılarına, motivasyonlarına ve mantıksal düşünme becerilerine etkisini ve öğrencierin SORSÖ'ye yönelik görüşlerini incelemektir. Çalışmada yarı-deneysel desenlerden eşitlenmemiş kontrol gruplu desen uygulanmıştır. Süreçte önce nicel veriler toplanmış daha sonra analiz sonuçlarına göre öğrenciler belirlenerek "Saf Madde ve Karışımlar" ünitesindeki kavramsal anlamaları ve SÖRSÖ hakkında görüşlerini ortaya çıkarmaya yönelik yarı-yapılandırılmış görüşmelerle nitel veriler toplanmıştır. Araştırmaya kontrol grubundan 26, deney grubundan 28 olmak üzere toplam 54 yedinci sınıf öğrencisi katılmıştır. Katılımcılar uygun örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Kontrol grubunda çalışmanın yapıldığı sırada yürürlükte olan öğretim programı sorgulamaya dayalı yaklaşımı benimsemesine rağmen, Türkiye genelinde ortaokul fen eğitiminde halihazırda uygulanmakta olan öğretim yaklaşımını yansıtan, öğrenci-öğrenci etkileşiminin sınırlı olduğu öğretmen merkezli yöntem temel alınarak ünite öğretilmiştir. Deney grubunda ise SORSÖ yöntemi ile öğretim yapılmıştır. Buna göre öğrenciler öğrenme döngüsüne uygun hazırlanmış, eleştirel düşünme soruları içeren çalışma yaprakları üzerinde, işbirlikli gruplar halinde çalışmışlardır. 
Akademik başarıyı ölçmek için araştırmacı tarafından hazırlanan Saf Madde ve Karışımlar Başarı Testi (SMKBT), mantıksal düşünme becerisini ölçmek için Mantıksal Düşünme Grup Testi (MDGT) ve katılımcıların fen bilimleri dersine yönelik motivasyonlarını ölçmede ise Öğrenmede Güdüsel Stratejiler Ölçeği (ÖGSÖ)'nin motivasyon ölçeği kullanılmıştır. Uygulama öncesi grupları kıyaslamak üzere SMKBT, MDGT, ÖGSÖ ön test olarak uygulanmıştır. Yaklaşık 7 haftalık uygulama sonrasında gruplara öntest olarak verilen testler son test olarak da verilmiştir. Öğrencilerin SORSÖ yönteminin uygulanmasına ilişkin görüşlerini ve Saf Madde ve Karışımlar Ünitesi'ndeki kavramları anlama düzeylerini derinlemesine incelemek amacı ile ise uygulama bitiminde yarı-yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Gruplar ön-SMKBT puanları açısından farklılık gösterdiği için son-SMKBT puanlarının analizinde ANCOVA yapılmıştır. Sonuçlar, deney grubu lehine gruplar arasında anlamlı bir fark olduğunu göstermektedir. Kavramsal anlamayı incelemeye yönelik yapılan görüşme verileri ise içerik analizi ile analiz edilmiş ve sonuçlar, görüşmeye katılan her iki gruptaki öğrencilerin de kavram yanılgılarına sahip olduğunu ancak deney grubu öğrencilerinin öğretilen ünite kavramlarını daha iyi anladığını göstermiştir. Ön-ÖGSÖ ve ön-MDGT puanları normal dağılım göstermediğinden, deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin ön-test puanlarını kıyaslamada Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. Sonuçlara göre deney ve kontrol grubu öğrencileri arasında ön-ÖGSÖ ve ön-MDGT puanları açısından anlamlı farklılık bulunmamaktadır. Sontest ÖGSÖ ve MDGT puanlarının analizinde ise  bağımsız gruplar t-testi uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre deney ve kontrol grubu öğrencileri arasında son-ÖGSÖ ve son-MDGT puanları açısından deney grubu lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Sonuç olarak SORSÖ'nün 7. sınıf öğrencilerinin Saf Madde ve Karışımlar Ünitesi'ndeki akademik başarıları, motivasyonları ve mantıksal düşünme becerilerini yüksek etki büyüklüğü ile arttırıcı yönde etkisi olduğu söylenebilir. Öğrencilerin SORSÖ hakkındaki görüşlerini incelemek üzere yapılan yarı-yapılandırılmış görüşme verileri ise içerik analizi ile analiz edilmiştir. Bulgulara göre katılımcılar etkinlik kağıtları, grup çalışması ve deneyleri SORSÖ'nün öğrenmeye katkı sağlayan özellikleri olarak belirtmiş, yöntemin kavramsal anlama ve zihinsel ve sosyal beceri gelişimlerine katkı sağladığını farketmiş, SORSÖ' nün  feni sevmelerine ve ilgilerinde artışa katkı sağladığını ifade etmişlerdir. Ayrıca öğrenciler zamanın yeterli gelmediğinden bahsetmiş, materyal kullanımı ve sınıf düzeni açısından zorluk yaşamadıklarını söylemişlerdir. Bu görüşlere bakarak SORSÖ ile öğretim gören öğrencilerin bu yöntemin genel özelliklerinin ve öğrenmeye katkılarının farkında oldukları ve fen dersine katılmaya daha istekli oldukları söylenebilir.

Abstract:
The purpose of this study is to discover the impact of Process Oriented Guided Inquiry Learning (POGIL) approach compared to currently used teaching methods on 7th grade students' achievement, motivation to science course and logical thinking ability in the context of pure substances and mixtures and their views about POGIL. Quasi-experimental design was used in the study. Nonequivalent control group design was implemented in the quantitative dimension. After collecting the quantitative data, semi-structured interviews were conducted  to reveal  students' conceptual understanding related to "Pure Substance and Mixtures" unit deeply and views about POGIL. Experimental group involved 28 and control group involved 26 students. Despite the adoption of curriculum inquiry-based approach in effect that the study was conducted in the control group, Turkey reflects the teaching approach is currently being applied across the secondary science education, methods based teachers with limited student-student interaction is taught based on the unit. In the experimental group, teaching was done with SORSÖ method. Accordingly, the students worked in collaborative groups on worksheets containing critical thinking questions prepared in accordance with the learning cycle. 
Pure Substance and Mixtures Achievement Test (PSMAT) developed by the researcher was used to measure the academic achievement, Group Assessment of Logical Thinking (GALT) to measure formal thinking ability and motivation section of Motivated Strategies for Learning Questionnaire (MSLQ) were used to measure participants' motivation to science lesson. PSMST, GALT and MSLQ were administered as pre-test and as pos-test seven weeks after the pre-test. Since pre-PSMAT scores differed in pre-tests, ANCOVA was performed in analyzing post-test scores. The results showed that there was a significant mean difference between the groups in favor of the experimental group. Kavramsal anlamayı incelemeye yönelik yapılan görüşme verileri ise içerik analizi ile analiz edilmiş ve sonuçlar, görüşmeye katılan her iki gruptaki öğrencilerin de kavram yanılgılarına sahip olduğunu ancak deney grubu öğrencilerinin öğretilen ünite kavramlarını daha iyi anladığını göstermiştir. Interview data was analyzed through content analysis and the results indicated that although the intrviewees form both groups had alternative conceptions after the instruction, the interviewees from the experimental group had better understanding related to Pure Substance and Mixtures unit. Since pre-MSLQ and pre-GALT scores were not distributed normally, Mann-Whitney U Test was used to compare the groups. According to the results, there was no significant difference between the groups in terms of pre-MSLQ and pre-GALT scores. Independent samples t-test was performed to compare the groups in terms of post-GALT and post-MSLQ scores. Results revealed that there was a significant difference between the groups in terms of both post-GALT and post-MSLQ in favour of the experimental group students. To conclude, POGIL instruction improved 7th grade students' achievement in Pure Substance and Mixtures Unit, motivation to science course and logical thinking ability with large effect sizes. Data from semi-structured interviews related to the students' perceptions about POGIL was analyzed through content analysis. According to the results, the experimental group students regarded worksheets, groupwork and experiments as main characteristics of POGIL. They realized that it contributed to the improvement of their cognitive and social skills. They also stated that they had fun in POGIL lessons and it made them love science more. In addtition, they complained about the lack of time but had no difficulty in terms of the adaptation to organization of the class and the use of materials. Based on these ideas, it can bu concluded that the POGIL group students  were aware of the main characteristics and features of POGIL promoting their learning and they had more willingness to attend to the science lessons.