Leylâ Erbil edebiyatında tanıklık, tarih yazımı ve kefaret
Testimony, historiography, and atonement in the works of Leylâ Erbil
Yazar: ESRA NUR AKBULAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OLCAY AKYILDIZ
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Erbil, Leyla = Erbil, Leyla ; Poetika = Poetics ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bu tez, Leylâ Erbil edebiyatına konu olan ve edebiyatının etik-politik ve poetik çerçevesini belirleyen Felaket deneyimlerine odaklanmaktadır. Leylâ Erbil, Türkiye coğrafyasında yaşanan Felaket deneyimlerini tarih yazımı aracılığıyla bir kefaret kaynağına dönüştürmüştür. Leylâ Erbil edebiyatında Felaket'i odağa alarak tanıklığı edebiyatın malzemesine dönüştürme çabası, katliam ve soykırımları unutturmamayı, tarih yazımı aracılığıyla ezilenlerin tarihini egemenlerin elinden devralmayı hedeflemektedir. Bu çalışmada, Benjaminci tarih felsefesinden yola çıkılarak kolektif iyileştirme ve onarım kaynağı şeklinde tahayyül edilen tarih yazımının işleyişi tartışılmış ve Leylâ Erbil edebiyatı bu odakta üç döneme ayrılmıştır. Bu dönemselleştirme, kefaret bilincinin azalan ve değişen niteliğiyle metinlerin üretildiği siyasal-kültürel koşullar birlikte düşünülerek yapılmıştır. 1970'lerin siyasal alanını ve kolektif onarım umudunu imleyen Tuhaf Bir Kadın "eylem ve umut", eylem ve siyasetin atıllaştığı 1980'leri konu edinen Karanlığın Günü "içe kapanma ve melankoli", kültür piyasasının mutlak hâkimiyetinin kabullenildiği ve kefaret inancının tükendiği Cüce "vazgeçme ve hınç" dönemi şeklinde ele alınmıştır. Bu tezde, Leylâ Erbil edebiyatının değişen etik-politik çerçevesinin poetikasını nasıl dönüştürdüğü, Felaket deneyimleri odağa alınarak Tuhaf Bir Kadın, Karanlığın Günü ve Cüce üzerinden tartışılmıştır.

Abstract:
This thesis focuses on the experiences of disaster, which is the subject of Leylâ Erbil's literature and which determines its ethical-political and poetic framework. Erbil turns calamities experienced in Turkey into a source of atonement through historiography. Her effort to turn witnessing into the subject of literature with a focus on calamities aims to not forget the massacres and genocides and to take over the history of the oppressed by sovereigns through historiography. In this thesis, the process of historiography, envisaged as a collective repair and healing, is discussed on the basis of historical philosophy from the perspective of Walter Benjamin. Accordingly, Erbil's literature has been divided into three periods through a critical consideration of the changing political-cultural conditions in which the texts were produced and of the decreasing and changing nature of atonement awareness. Tuhaf Bir Kadın (1971), which marks the political sphere of the 1970s and the hope for collective repair, is regarded as "action and hope;" Karanlığın Günü (1985), whose topic is situated in the 1980s, when action and politics became idle, is characterized as "withdrawal and melancholy"; Cüce (2001), which accepts the absolute domination of the cultural market and is disenchanted with the belief in atonement, is labeled "grudge and resignation". This thesis discusses how Erbil's literature transforms the poetics of the changing ethical-political framework on the basis of experiences of calamities on the basis of Tuhaf Bir Kadın, Karanlığın Günü and Cüce.