Levodopa, karbidopa, entakapon ve ilgili bileşiklerinin analizleri
Analysis of Levodopa, Carbidopa, Entacapone and their related substances
Yazar: RİFAT EMRE BURMAOĞLU
Danışman: PROF. DR. SERAP SAĞLIK ASLAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry
Dizin: Analitik kimya = Analytical chemistry ; Entakapon = Entacapon ; Karbidopa = Carbidopa ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Levodopa = Levodopa ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; İlaç kontaminasyonu = Drug contamination

Özet:
Levodopa, karbidopa, entakapon ve bu aktif maddelere ait safsızlıklar olan levodopa safsızlık B, levodopa safsızlık C, metildopa, metilkarbidopa, entakapon safsızlık C ve entakapon safsızlık A'nın film kaplı tabletlerde tayini için tandem kütle spektrometrik yüksek performanslı sıvı kromatografisi kullanılarak bir miktar tayini metodu geliştirilmiş ve valide edilmiştir. Kromatografik ayırma C18 kolon ile hareketli faz olarak % 0,5 formik asit içeren metanol ve  % 0,5 formik asit içeren suyun gradiyent elüsyonu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Hareketli faz akış hızı 0,5 ml/dakikadır. UV dedektör dalgaboyu olarak 280 nm, kütle dedektöründe ise MRM modu kullanılmıştır.     Safsızlıklara ait teşhis ve tayin sınırları levodopa safsızlık B için 1,3 ve 3,94 ng/mL, levodopa safsızlık C için 5,26 ve 15,9 ng/mL, metildopa için 0,833 ve 2,53 ng/mL, metilkarbidopa için 3,31 ve 10,0 ng/mL, entakapon safsızlık C için 1,67 ve 5,06 ng/mL ve entakapon safsızlık A için 0,61 ve 1,86 ng/mL olarak belirlenmiştir. Levodopa, karbidopa ve entakapon sırasıyla 100-300 ng/mL, 25-75 ng/mL, 100-300 ng/mL kalibrasyon aralığında doğrusallık ve doğruluk parametreleri çalışılmış ve uygun bulunmuştur. Levodopa, karbidopa ve entakapon safsızlıkları için kalibrasyon aralıkları ise sırasıyla 20- 1600 ng/mL, 10-1000 ng/mL, 7,5 -600 ng/mL arasındadır. Aktif maddelere ait safsızlıkların doğruluk çalışmaları tayin sınırı değeri ve sınır değerin % 150'si seviyeleri arasında yapılmış ve uygun bulunmuştur. Metot hızlı, doğrusal, güvenilir, kesin ve tekrar edilebilir sonuçlar vermektedir. Geliştirilen bu metot farmasötik preparatta bulunan aktif maddeler olan levodopa, karbidopa, entakapone ve bunlara ait olan safsızlıkların tayini için kullanılabilir niteliktedir. Ayrıca stabilite numunelerinin tayininde de kullanılabilir.

Abstract:
An LC-MS/MS method has been developed and validated to determine levodopa, carbidopa, entacapone and their corresponding related substances; levodopa impurity B, levodopa impurity C, methyldopa, methylcarbidopa, entacapone impurity C and entacapone impurity A in film coated tablets. Chromatographic separation was achieved with gradient elution by using a C 18 column, the mobile phase containing 0,5 % formic acid in water and 0,5 % formic acid in methanol. The mobile phase flow rate was 0,5 ml/min. UV detector was used at 280 nm and the mass detector was used in MRM mode. LOD and LOQ results were found as 1,3 and 3,94 ng/mL for levodopa impurity B, 5,26 and 15,9 ng/mL for levodopa impurity C, 0,833 and 2,53 ng/mL for methyldopa, 3,31 ve 10,0 ng/mL for methylcarbidopa, 1,67 ve 5,06 ng/mL for entacapone impurity C and 0,61 and 1,86 ng/mL  for entacapone impurity A. Levodopa, carbidopa and entacapone were found linear and accurate within the range of 100-300 ng/mL, 25-75 ng/mL, 100-300 ng/mL respectively. Linearity was studied for the related substances of levodopa, carbidopa, and entacapone within the range of 20- 1600 ng/mL, 10-1000 ng/mL, 7,5 -600 ng/mL respectively. Accuracy was studied for the related substances within the range of LOQ value of corresponding impurity and 150 % of the limit value. The method was rapid, linear, accurate, and reproducible. The developed LC-MS/MS method to determine the related substances and assay of levodopa, carbidopa and entacapone can be used to evaluate the quality of regular samples. It can be also used to test the stability samples.