Mastektomi sonrası uygulanan meme rekonstrüksiyonunun kadının cinsel yaşamı üzerine etkisi
The effects of breast reconstruction after mastectomy on women's sexual life
Yazar: DİDEM ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. NERİMAN AKYOLCU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi-plastik = Surgery-plastic ; Cinsel davranış = Sexual behavior ; Cinsellik = Sexuality ; Mastektomi = Mastectomy ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Araştırma, meme kanseri nedeni ile mastektomi sonrası meme rekonstrüksiyonu olan kadınlarda, cerrahi girişimin cinsel yaşamları üzerine etkisini ve meme koruyucu cerrahi (MKC) ya da mastektomi deneyimleyen kadınlarla aralarında farklılık olup, olmadığını belirlemek amacı ile planlandı ve gerçekleştirildi. 
Tanımlayıcı olarak tasarlanan araştırmanın örneklemini, 2008-2012 yılları arasında meme kanseri nedeniyle mastektomi sonrası meme rekonstrüksiyonu olan 34, meme koruyucu cerrahi uygulanan 33 ve mastektomi olan 33 kadın olmak üzere, toplam 100 kadın oluşturdu. Araştırma kriterlerine uyan 100 kadınla telefonda görüşülerek araştırmanın amacı, içeriği ve yöntemi konusunda bilgi verildi ve bireysel özellikler formu ile Kadın Cinsel İşlev Ölçeği-KCİÖ (Female Sexual Function Index-FSFI) olmak üzere iki bölümden oluşan veri toplama formu araştırmacı tarafından dolduruldu. Verilerin değerlendirilmesinde, Student-t testi, varyans analizi (ANOVA), Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi,  Pearson ve Spearman Korelasyon testi gibi parametik ve parametrik olmayan testler kullanıldı. Olgularda cinsel işlev bozukluğuna neden olan bağımsız faktörlerin belirlenmesinde ise, Çok Değişkenli Lojistik Regresyon analizinden yararlanıldı.
KCİÖ kullanılarak yapılan ölçüm sonucunda, KCİÖ toplam puan ortalaması ile kadının ve eş/partnerinin yaşı arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu; mastektomi uygulanan olguların %63,2?sinde (n=24), mastektomi sonrası meme rekonstrüksiyonu uygulanan olguların %26,3?ünde (n=10), MKC uygulanan olguların %10,5?inde (n=4) cinsel işlev bozukluğu olduğu belirlendi. Olgulara uygulanan cerrahi girişim tipi ile KCİÖ cinsel istek, orgazm, doyum, ağrı, kayganlık alt boyut ve KCİÖ toplam puan ortalamaları karşılaştırıldığında; MKC ve mastektomi sonrası meme rekonstrüksiyonu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu saptandı. Olguların KCİÖ toplam puan ortalaması temel alınarak yapılan değerlendirmede, kadınların cinsel yaşamını olumsuz yönde etkileyen yaş, eş/partnerin yaşı ve cerrahi girişim tipi olmak üzere belirlenen 3 faktör arasında, kadının yaşının (OR: 7,237), mastektomi sonrası meme rekonstrüksiyonunun (OR: 4,277) ve mastektominin (OR: 30,316) olguların KCİÖ toplam puanını olumsuz yönde etkileyerek cinsel işlev bozukluğuna neden olduğu saptandı.
Bu sonuçlar doğrultusunda, cinsellikle doğrudan ilişkili olan memenin,  kaybının söz konusu olduğu mastektomi sonrası,  kadınların,  fiziksel ve ruhsal olarak kendilerini daha iyi hissetmelerini sağlayarak,  cinsel sağlığına olumlu katkısı olacak meme rekonstrüksiyonu ve cinsel yaşamı doğrudan ya da dolaylı etkileyecek sağlıklı yaşam davranışları kazandırılması konusunda bilgilendirilerek farkındalığın arttırılması, önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Meme Kanseri, Meme Rekonstrüksiyonu, Meme Koruyucu Cerrahi, Mastektomi, Cinsel Yaşam.

Abstract:
The research is planned and performed on women that had breast reconstruction after mastectomy caused by breast cancer, to define surgical intervention?s effects on women?s sexual lives and whether there is a difference between women who had mastectomy and breast conserving surgery (BCS).
The sample of this descriptive study is made up by totally 100 women that 34 of them had breast reconstruction after mastectomy, 33 of them had BCS and 33 of them had mastectomy in 2008-2012. These chosen 100 women had been called and informed about the study?s purpose, content and method. Then the Data Collection Forms which consists two subsections as Personal Characteristics Form part and Female Sexual Function Index-FSFI part are filled by the researcher. Student-t, ANOVA, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Pearson and Spearman Correlation tests are used for analysis of the parametric and nonparametric data. Also Multivariate Logistic Regression Analysis is used to define independent factors that cause woman sexual functionality diseases.
After the FSFI measurements it has been defined that there is an inverse proportion between the average FSFI score and the women?s and her partner?s age; also it has been found that 63,2% (n=24) of women that had mastectomy, 26,3% (n=10) of women that had breast reconstruction after mastectomy and 10,5% (n=4) of women that had BCS had sexual functionality diseases. In addition, it is defined that there is a meaningful difference between surgery types? effects on passion, orgasm, satisfaction, ache, lowest slickness value and total average scores on behalf of BCS and breast reconstruction after mastectomy. This FSFI total average score based study shows that among the 3 factors, women?s age, their partner?s age and type of surgery, that affects women?s sexual lives, women?s age (OR: 7,237), breast reconstruction (OR: 4,277) and mastectomy (OR: 30,316) affect FSFI total average score negatively and cause women?s sexual dysfunctionality.
According to these results, after mastectomy resulting with loss of breast, which is directly related with sexual life, women, who had lost their breasts, should be informed about healthy life behaviors that have direct impact on sexual lives and breast reconstructions that have positive effect on sexual life to make feel them physically and psychologically better. 

Keywords:  Breast Cancer, Breast Reconstruction, Breast Conserving Surgery, Mastectomy, Sexual Life.