Uluslararası ilişkilerde dini kimliklerin rolü
The role of religious identities in international relations
Yazar: BAHLUL ALIYEV
Danışman: PROF. DR. ZEKİ ARSLANTÜRK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini kimlik = Religious identity ; Kimlik = Identity ; Kimlik politikaları = Identity politics ; Kimlik statüleri = Identity statuses ; Sekülerleşme = Secularization ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İran = Iran ; İslamiyet = Islam

Özet:
Son kırk yılda, İsrail-Filistin çatışması gittikçe kutuplaşmış dinsel terimlerle ele alındı. 1970'lerin sonlarından itibaren, İran'ın İslam devrimi dünyanın dikkatini İslamcı aktörlere yoğunlaştırdı. Ancak, 11 Eylül 2001'de New York'a ve Pentagon'a yapılan terör saldırıları ve ardından gelen Avrupa kıtasındaki terör saldırıları modern uluslararası ilişkilerde din profilini benzeri görülmemiş bir düzeye çıkardı. 
Tarih boyunca din ve politika arasındaki temel rekabet ilişkilerine rağmen, her ikisinin ortak kültürel paydalarla birbirine bağlı olması, din ve siyaset ilişkisinin giderek daha da sıkılaşması ve uluslararası siyasette dini söylemin artmasını dikkate alarak bu konuyu tez çalışması için uygun gördük.
Tezimiz Giriş, dört bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın önemi, amacı, metodu ve yöntemi hakkında bilgi vererek, son zamanlarda yapılan din araştırmalarıyla ilgili mukayeseli tahlil yapmaya çalıştık. Birinci bölümde Vestfalya Antlaşmasıyla siyasete hakim olan Vestfalya paradigması ve küreselleşme ekseninde dinin yeniden siyaset sahnesine dönüşü kronolojik olarak incelenmiştir. İkinci Bölümde sekülerleşme, modernizm, post-sekülerizm ve de-sekülerleşme süreçleri, bu süreçlerde dini kimlik oluşumu ve küresel düzeyde eğilimleri ele aldık. Üçüncü Bölümde din ve siyaset ilişkisi, dinin çatışma, barış ve uzlaşı süreçlerinde rolü, meşruiyet ve demokrasi ekseninde dindarlık ve siyasileşme olgularını incelemeye çalıştık. Dördüncü Bölümde kurumsal din anlayışı ve ulusötesi dini aktörlerin, devletlerin dış politikası ve küresel siyaset düzeyinde faaliyetleri ve politik etkilerini araştırmaya çalıştık. Sonuç bölümünde elde edilen bulgular genel bir analize tabi tutularak araştırma tamamlanmıştır.

Abstract:
In the last four decades, the Israeli-Palestinian conflict has been addressed in increasingly polarized religious terms. Since the late 1970s, the Islamic revolution in Iran has focused the world's attention on Islamist actors. However, terror attacks in New York and the Pentagon on September 11, 2001 and the subsequent terrorist attacks in Europe raised the religious profile to an unprecedented level in modern international relations.
Taking into account that religion and politics are connected with common cultural denominators in spite of the fundamental competition relations throughout history, the relationship between religion and politics has been getting tighter and religious discourse in international politics is in increase, we have deemed this subject suitable for the thesis.
This thesis consists of introduction, four chapters and the conclusion. In the introduction, we tried to make a comparative analysis of the recent religious studies giving information about the importance, purpose, method and technique of the study. In the first chapter, the Westphalian paradigm dominating the politics after the Treaty of Westphalia and the return of religion to the political scene in the axis of globalization are examined in chronological order. In the second chapter, processes of secularization, modernism, post-secularism and de-secularization, religious identity formation and tendencies at global level are discussed. In the third chapter, the relationship between religion and politics, the role of religion in conflict, peace and reconciliation processes, religiosity and politicization in the axis of legitimacy and democracy are examined. In the fourth part, institutional religious perspective and transnational religious actors' activities and political effects at the level of foreign policy and global politics of the state are investigated. The obtained results were subjected to a general analysis in conclusion and the research was completed.