Yeni Türkiye Sineması'nda aydın kimliğinin temsili
Representation of the intellectual identity in New Turkish Cinema
Yazar: EREN BEKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. NERMİN KÜÇÜKSÖNMEZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Aydınlanma = Enlightenment ; Aydınlar = Intellectuals ; Entelektüel = Intellectual ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Osmanlı ve Cumhuriyet döneminde aydın sınıfı, batıdakinin aksine başarılı bir olgunlaşma süreci yaşayamamıştır. Türk aydınının sosyal ve kültürel yaşamını etkileyen bu olgunlaşamama durumu zaman içerisinde kendi halkına karşı var olan görevlerini yerine getiremedikleri bir konuma gerilemelerine neden olmuştur.  Film üretirken ülkelerin kültürel ve sosyolojik yapısından faydalanan sinema sıklıkla tarihsel olay ya da olguları konu edinmektedir. Toplumsal yapının önemli bir parçasını ve modernleşmenin düşünsel katmanını oluşturan aydın karakterleri merkezine alan filmler Türkiye Sineması'nda sıkça görülmektedir. Bu çalışmada, Yeni Türkiye Sineması'nda üretilen filmlerde Türk aydının nasıl konumlandırıldığından hareketle, örneklem olarak seçilen filmlerde Türk aydının nasıl temsil edildiği ve geçmiş dönemlerdeki Türk aydını temsilleri ile aralarında nasıl farklılıklar olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Örneklem olarak seçilen üç film konuları ve karakterleri açısından ele alınarak Türk aydını perspektifinde detaylı bir biçimde analiz edilmiştir. Bu analiz sonucunda, Yeni Türkiye Sineması'nda yapılmış filmlerde eğitici ve kurtarıcı bir misyon biçilen Türk aydınının halkına karşı yabancılaşmış ve misyonunu yerine getiremeyen bir figür olarak ele alındığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In the Ottoman and Republican periods, the intellectual class could not experience a successful maturation process, unlike in the West. This immaturity, which affected the social and cultural life of Turkish intellectuals, caused them to become unable to fulfill their duties towards their own people over time. Making use of the cultural and sociological structure of countries while producing films, cinema generally deals with historical events or phenomena. Films that center intellectual characters, which form an important part of the social structure and intellectual layer of modernization, are frequently seen in Turkish Cinema. In this study, based on how Turkish intellectuals are positioned in films, it has been tried to determine how Turkish intellectuals are represented in the films selected as samples and how they differ from the representations of Turkish intellectuals in the past. It was produced in the New Turkish Cinema. Three films selected as samples were examined in terms of their themes and characters and analyzed in detail from the perspective of Turkish intellectuals. As a result of this analysis, it was concluded that the Turkish intellectual, who had an educational and redeeming mission in the films made in the New Turkish Cinema, was evaluated as a figure who was alienated from his people and could not fulfill his mission.