Sağlık çalışanlarının kişilerarası ilişki biçimleri ve sosyal-duygusal yetkinlik düzeyleri ile şiddete maruz kalma durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between interpersonal relationship styles and social-emotional competence levels of healthcare professionals and exposure to violence
Yazar: TUĞBA UYGUN AYKANAT
Danışman: PROF. DR. LEYLA BAYSAN ARABACI
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
ÖZET
Sağlık Çalışanlarının Kişilerarası İlişki Biçimleri ve Sosyal-Duygusal Yetkinlik Düzeyleri ile Şiddete Maruz Kalma Durumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Tuğba UYGUN AYKANAT

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Hemşirelik Anabilim Dalı Psikiyatri Hemşireliği Yüksek Lisans Tezi, 
İzmir, Türkiye, 2024

Amaç: Araştırma, sağlık çalışanlarının kişilerarası ilişki becerileri ve sosyal-duyusal yetkinlikleri ile şiddete maruz kalma durumları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. 
Yöntem: İlişki arayıcı ve kesitsel olarak tasarlanan araştırma verileri, Ocak 2023-Aralık 2023 tarihleri arasında bir kamu hastanesinde çalışan 166 sağlık çalışanından (hemşire, hekim, ebe ve diğer) elde edilmiştir. Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Kişilerarası İlişki Boyutları Ölçeği ve Sosyal-Duyusal Yetkinlik Ölçeği olmak üzere üç ölçme aracı ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 20.0 programında tanımlayıcı istatistikler (sayı-yüzde dağılımı, standart sapma, medyan, min-max şeklinde), korelasyon analizi ve değişkenler arasındaki ilişki ki-kare, t-testi ve lojistik regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Ayrıca ölçeklerin cronbach alpha güvenirlik değerleri, puan ortalamaları ve minimum-maksimum değerleri hesaplanmıştır.
Bulgular: Sağlık çalışanlarının %75,9'u kadın ve yaş ortalaması 35,3±9,0'dur. Sağlık çalışanlarının %63,3'ü lisans veya lisansüstü mezunu, önlisans ve lise  hemşire ve hekimlerden oluşmaktadır. Acil servis, yataklı servisler ve polikliniklerde gece-gündüz olacak biçimde ve haftada 40-56 saat arası çalışmakta olan sağlık çalışanlarının büyük çoğunluğu, hizmet verdikleri birimde hizmet sunumlarını olumsuz etkileyen, hasta ve hasta yakınları ile iletişim kurmalarını engelleyen bireysel ve çevresel faktörler olduğunu belirtmiştir. Her üç sağlık çalışanından biri (n=59) çalışma yaşamı boyunca en az bir kez ve sıklıkla erkek cinsiyette ve 36,0±8,8 yaş ortalaması olan hasta ve hasta yakını tarafından uygulanan daha ziyade sözel şiddete maruz kalmaktadır. Şiddete maruz kalan sağlık çalışanlarının büyük bir bölümü, yaşadıkları şiddet olayından sonra "öfke", "endişe" ve "korku" hissettiklerini ve şiddet olayından sonra daha ziyade pasif-sessiz bir yaklaşım sergiledikleri belirlenmiştir. Sağlık çalışanlarının başkalarına güven duyma, duygusal farkınlık becerileri ile şiddete maruz kalma durumları arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu gözlenmiştir (p<0.05). Sağlık çalışanlarının başkalarına güvenme durumunun şiddete maruz kalma durumunu %6 oranında azalttığı tespit edilmiştir.
Sonuç: Sağlık çalışanlarının kişilerarası ilişki becerileri ve sosyal-duyusal yetkinlik düzeyleri ortalamanın üzerinde olup, kişilerarası ilişkilerinde başkalarına güven duyan ve duygusal farkındalığı yüksek olan sağlık çalışanlarının şiddete maruz kalma oranı daha düşük bulunmuştur. Sağlık çalışanlarına yönelik şiddeti azaltmak için, sağlık alanında çalışan profesyonellerin başkalarına güven duygusunu arttırmaya yönelik müdahale programları geliştirilebilir. 
Anahtar Kelimeler: Sağlık çalışanı, kişilerarası ilişki, sosyal-duyusal yetkinlik, iş yerinde şiddet

Abstract:
ABSTRACT
Investigation of the Relationship Between Interpersonal Relationship Styles and Social-Emotional Competence Levels of Healthcare Professionals and Exposure to Violence

Tuğba UYGUN AYKANAT
Izmir Kâtip Celebi University, Health Sciences Institute
Department of Nursing Psychiatric Nursing Master's Degree Thesis,
Izmir, Türkiye, 2024

Purpose: The research was conducted to examine the relationship between the interpersonal relationship skills and social-sensory competencies of healthcare professionals and their exposure to violence.
Method: Research data, designed as a relationship-seeking and cross-sectional study, were obtained from 166 healthcare professionals (nurses, physicians, midwives and others) working in a public hospital between January 2023 and December 2023. Data were collected with three measurement tools: Introductory Information Form, Interpersonal Relationship Dimensions Scale and Social Sensory Competence Scale. The data obtained were evaluated using descriptive statistics (number, percentage distribution, standard deviation, median, min-max), correlation analysis and the relationship between variables, chi-square, t-test and logistic regression analysis in the SPSS 20.0 program. In addition, Cronbach alpha reliability values, mean scores and minimum and maximum values of the scales were calculated.
Results: 75.9% of healthcare workers are women and the average age is 35.3±9.0. 63.3% of healthcare professionals consist of undergraduate or postgraduate graduates, associate and high school nurses and physicians. The majority of healthcare professionals, who work day and night and 40-56 hours a week in emergency departments, inpatient services and polyclinics, stated that there are individual and environmental factors that negatively affect their service delivery in the unit they serve and prevent them from communicating with patients and their relatives. One in every three healthcare workers (n=59) is exposed to verbal violence at least once during their working life, mostly by patients and their relatives, who are male and have an average age of 36.0±8.8. It has been determined that a large portion of healthcare workers who are exposed to violence feel "anger", "anxiety" and "fear" after the violent incident, and that they rather take a passive-silent approach after the violent incident. It was observed that there was a negative relationship between healthcare professionals' trust in others, emotional awareness skills and exposure to violence (p<0.05). It has been determined that healthcare workers' trust in others reduces exposure to violence by 6%.
Conclusion: The interpersonal relationship skills and social sensory competence levels of healthcare professionals are above average, and the rate of exposure to violence was found to be lower for healthcare professionals who trust others in their interpersonal relationships and have high emotional awareness. In order to reduce violence against healthcare professionals, intervention programs can be developed to increase healthcare professionals' sense of trust in others.
Key Words: Healthcare worker, interpersonal relationship, social-sensory competence, workplace violence