İbnu'l-Enbari ve el-İnsaf adlı eserindeki metodu
İbnu'l-Enbari and his method at his book el-İnsaf
Yazar: BAYRAM ÖZDEMİR
Danışman: DR. ORHAN PARLAK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
Ebu'l-Berekât Kemâlu'd-Dîn Abdu'r-Rahmân b. Muhammed b. Ubeydullâh b.Ebî Saîd, genel olarak bnu'l-Enbârî olarak bilinir. Bu nedenle aynı sekilde bnu'l-Enbârî diye bilinen diger ünlü âlim Ebû Bekr Muhammed b. el-Kâsım el-Enbârî ilekarıstırılmamasına dikkat etmek gerekir.İbnu'l-Enbârî Nizâmiye Medreselerinde el-Cevâlikî ve es-Secerî'den dersler aldıve en sonunda aynı medresede kürsü baskanı olarak yerini aldı. Yine son yıllarınıinzivâya çekilerek ve iyilikler yaparak geçirdi. Onun çalısmalarının (eserlerinin) sayısıyetmisten fazladır ve o skolastik sistem için mükemmel önerile sunmustur. O, sonu elifle(â) ile biten kelimeler hakkında bilimsel bir arastırma ortaya koymus olup buçalısmasının ismi ?el-Maksûr ve'l-Memdûd?tür. Sıradan gramer kurallarını veren eseriolan ?Esrâru'l-Arabiyye?nin yanında Kur'ân'da geçen alısılmadık (garîb) kavramlarıinceleyen ?el-Beyân fî Garîb-i `râbi'l-Kur'ân?, dil âlimlerinin biyografilerini veren birsözlük niteliginde olan ?Nuzhetu'l-elibbâ? , Basra ve Kûfe dil âlimleri arasındaki bellibaslı tartısma konularını ele alan ?el-nsâf fî mesâili'l-Hilâf? , diyalektik tartısmalardadilcilere yardımı olsun diye yazılmıs olan bir ders kitabı niteligindeki ?el-I`râb? ,mantıklı ve dogru düsünme için gerekli olan gramer ve mantık kurallarını konu edinen?Lume`u'edille? isimli eserleri vardır.El-nsâf fî mesâili'l-Hilâf isimli eseri Arap dili biliminde birbirine rakip olan,Basra ve Kûfe ekolü diye isimlendirilen iki ekolün görüslerini konu edinen elestirel birçalısmadır.

Abstract:
Abû al-Barakât Kamâl al-Dîn `Abd al-Rahmân ibn Muhammad ibn`Ubayd Allâhibn Abî Sa`îd, usually known as Ibn al-Anbârî. Hence to be carefully distinguished fromAbû Bakr Muhammed ibn al-Qâsım al-Anbârî, also known as Ibn al-Anbârî.Ibn al-Anbârî studied at the Nizâmiyya madrasa under al-Jawâliqî and Ibn al-Shajarî, eventually succeeding to a chair at the same institution, altough he laterabandoned it in favour of the comtemplative life. His ascribed Works number more thanseventy, and offer a perfect concpectus of the scholastic system of which he was adistinguished product: they include a treatise on words ending in a (al-Maqsûr waa-almamdûd),a simple grammar (Asrâr al-`Arabiyya), a treatise on unusual parsings in theKoran (al-Bayân fî gharîb îrâb al-Qur?ân), a biographical dictionary of grammarians(Nuzhat al-alibbâ), a fundamental anthology of the disputes between the Basrans andKûfans (The Kitâb al-Insâf fî masâil al-khilâf), a textbook to assist grammarians indialectical argument (al-Ighrâb), an done arguing for the essential identity ofgrammatical and legal reasoning (Luma` al-adilla).The Kitâb al-Insâf fî masâil al-khilâf, a critical study of the two rival schools inthe Arabic science of grammar, the so-called schools of Basrah and Kûfah.