Dindarlık, evlilik doyumu ve kişilik özelliklerinin bağışlama ile ilişkisi
Relation of reli̇gi̇ousness, marriage satisfaction and personal characteristics with forgiveness
Yazar: MERVE ATÇEKEN
Danışman: YRD. DOÇ. PERVİN SEVDA BIKMAZ
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağışlama = Forgiveness ; Dindarlık = Religiousness ; Evli erkekler = Married men ; Evli kadınlar = Married women ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Kişilik özellikleri = Personality traits

Özet:
Bu araştırmada, evli bireylerin bağışlama davranışları ile ilişkisi olan farklı değişkenleri incelemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda evlilik doyumu, dindarlık, kişilik özellikleri ve incinme düzeyinin bağışlama ile ilişkisi, ayrıca bazı sosyodemografik faktörlerin tüm değişkenlerde nasıl farklılık gösterdiği incelenmiştir.
Araştırma örneklemi İstanbul, Kocaeli, Sivas, Konya ve Çorum illerinde yaşayan 86 kadın, 59 erkek olmak üzere toplam 145 evli bireyden oluşturulmuştur. Araştırma kapsamında elde edilen veriler Sosyal Bilimler İstatiksel Paket Programı (SPSS) 19.0 ile çözümlenmiştir. Veri toplama araçları olarak; Evlilik Doyum Ölçeği, Dindarlık Envanteri, Suça İlişkin Kişilerarası Motivasyonlar Ölçeği, Tek Maddelik Bağışlama Ölçeği, Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır.
Sosyodemografik faktörlerin etkisi incelendiğinde; cinsiyetin evlilik doyumu, dindarlık ve bağışlama üzerinde etkisi olmadığı, incinme düzeyi, bağışlama alt boyutlarından olan intikam ve ilişki sonlandırma üzerinde anlamlı fark oluşturduğu, kadınların erkeklerden daha fazla incindiği, daha fazla intikam ve ilişki sonlandırma davranışı gösterdiği tespit edildi. Yaş değişkeni incelendiğinde; evlilik doyumu, ilişki sonlandırma alt boyutu, dindarlık, dışadönüklük ve deneyime açıklık kriterleri yaş gruplarına göre değişiklik göstermiştir. Evlilik süresine bakıldığında evlilik doyumu ve nevrotizm kişilik özelliği gruplar arasında farklılaşmaktadır.
Kolerasyon analizi sonuçlarına göre; evlilik doyumu bağışlama ile pozitif yönde, tüm bağışlama alt boyutları (kaçınma, ilişki sonlandırma, intikam) ile negatif yönde yüksek derecede anlamlı ilişki göstermektedir. Dindarlık düzeyi yalnızca intikam alt boyutuyla negatif yönde ve düşük düzeyde ilişkilidir. Bağışlama; bağışlama alt boyutları ve incinme düzeyi ile negatif yönde yüksek düzeyde ilişkilidir. Kişilik özelliklerinde ise; nevrotizm kişilik özelliği bağışlama alt boyutları ve dışadönüklük ile negatif yönde yüksek düzeyde; dışadönüklük kişilik özelliği yumuşak başlılık, sorumluluk ve deneyime açıklık kişilik özellikleriyle pozitif yönde yüksek düzeyde ilişkilidir. Yumuşak başlılık kişilik özelliği sorumluluk ve deneyime açıklık ile pozitif yönde yüksek düzeyde, intikam davranışı ile negatif yönde; deneyime açıklık kişilik özelliği ise sorumluluk ile pozitif yönde yüksek düzeyde ilişkili bulunmuştur.
 
Anahtar Kelimeler: 
Bağışlama, Evlilik Doyumu, Dindarlık, Kişilik Özellikleri, İncinme düzeyi.

Abstract:
In this study different variables related to the forgiveness behaviour of married individuals are investigated. In this direction how the marriage satisfaction, piety, personal characteristics and resentment level relations with foregiveness as well as some sociodemographical factors are differentiated in all variables are examined. 
The research sample compose of total 145 married individuals (86 female, 59 male) live in the provinces of İstanbul, Kocaeli, Sivas, Konya and Çorum. The data collected in the scope of research is solved by Social Sciences Statistical Packet Program (SPSS) 19.0. Marriage Satisfaction Scale, Piety inventory, Interpersonal Motivation Scale related to Crime,  Forgiveness Scale with Sole Article, Personal Test based on attributes and personal information form is used as Data Collection Means. 
When the effect of socidemographic factors is looked into, it was found that sexuality had no effect on marriage satisfaction, religiousness and forgiveness, that it created a meaningful difference in revenge and relationship ending which are the sub-dimensions of the level of resentment, forgiveness, that women were more resentment than men and displayed more vengeful and relationship ending behaviors. When the age variable is studied; marriage satisfaction, relationship ending, religiousness, extroversion and openness to experience criteria have displayed differences according to age. Looking to the length of marriage, marriage satisfaction and neuroticism traits are differentiated among groups.
According to the results of the correlation analysis; marriage satisfaction displays a meaningful relation with forgiveness in the positive direction, and in the negative direction and low level with all sub-dimensions of forgiveness. Forgiveness is highly related in the negative direction with forgiveness sub-dimensions and the level of resentment. Whereas regarding personal traits, the personal trait of Neuroticism is highly related in the negative direction with forgiveness sub-dimensions and extroversion; the personal trait of extroversion is highly related in the positive direction with their personal traits of complacency, responsibility and openness to experience, negatively with revenge, whereas openness to experience has been found highly related in the positive direction with responsibility. 

KeyWords: 
Forgiveness, Marriage Satisfaction, Religiousness, Personal Traits, Level of Resentment