Origanum minutiflorum O. Schwarz et P.H. Davis üzerine farmakognozik araştırmalar
Pharmacognostical studies on origanum minutiflorum O. Schwarz et P.H. Davis
Yazar: GÜLSÜM YILDIZ
Danışman: PROF. DR. NEŞE KIRIMER ; PROF. DR. MİNE KÜRKÇÜOĞLU
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Farmakognozi = Pharmacognosy ; Lipoksijenaz = Lipoxygenase ; Matriks metalloproteinaz 9 = Matrix metalloproteinase 9 ; Monografi = Monography ; Origanum = Origanum ; Origanum minutiflorum L. = Origanum minutiflorum L. ; Prostaglandin-endoperoksit sentazlar = Prostaglandin-endoperoxide synthases

Özet:
Bu tez kapsamında Türkiye'de Sütçüler kekiği olarak bilinen ve ticari öneme sahip endemik Origanum minutiflorum O. Schwarz et P.H. Davis'un Avrupa Farmakopesi standartlarına uygun bir monografının oluşturulması ve toprak üstü kısmından hazırlanan ekstreleri ile uçucu yağının in vitro lipoksijenaz, siklooksijenaz ve matriks metaloproteinaz-9 enzim inhibisyonlarının aktivite yönlendirmeli fraksiyonlama kullanılarak araştırılması amaçlanmıştır.
Ekstre %70'lik etanol ile hazırlanmış ve sıvı-sıvı ekstraksiyon ile fraksiyonlara ayrılmıştır. Diğer ekstrelere kıyasla siklooksijenaz enzimleri üzerinde yüksek inhibisyon gösteren etil asetat ekstresi kolon kromatografisi ile fraksiyonlanmıştır. Miktarları fazla olan fraksiyonlar inelenmiş ve bu faksiyonların, etil asetat ekstresine göre %inhibisyon değerlerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Enzimler üzerinde yüksek inhibisyon gösteren ekstrelerin ve fraksiyonların bazı kimyasal bileşenleri Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi/Kütle Spektrometresi-Kütle Spektrometresi ile belirlenmiştir.
Hidrodistilasyon metodu ile elde edilen uçucu yağın analizi Gaz Kromatografisi ve Gaz Kromatografisi/Kütle Spektrometresi ile gerçekleştirilmiştir. Uçucu yağın lipoksijenaz, siklooksijenaz ve matriks metaloproteinaz-9 enzimleri üzerinde düşük inhibisyon gösterdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Origanum minutiflorum, Monograf, Lipoksijenaz, Siklooksijenaz, Matriks metaloproteinaz-9.

Abstract:
In this thesis, it is aimed to prepare a monograph of Origanum minutiflorum O. Schwarz et P.H. Davis, an endemic species with commercial importance in Turkey, in the format of European Pharmacopoeia and investigate in vitro inhibition of lipoxygenase, cyclooxygenase and matrix metalloproteinase-9 enzymes of extracts and essential oil prepared from aerial parts using activity guided assay.
Extracts were prepared 70 % ethanol and fractionated by liquid-liquid extraction. Since etyl acetate extract showed higher inhibition compared to other extracts on cyclooxygenase enzymes, it was fractionated by column chromatography. Fractions with large amonut showed higher inhibition % than ethyl acetate extract.
Some chemical composition of the extracts and the fractions that show high inhibition on enzymes were determined by High Performance Liquid Chromatography/Mass Spectrometry-Mass Spectrometry.
Essential oil obtained by hydrodistillation method was analyzed by Gas Chromatography and Gas Chromatography/Mass Spectrometry. The essential oil showed low inhibition on lipoxygenase, cyclooxygenase and matrix metalloproteinase-9 enzymes.

Keywords: Origanum minutiflorum, Monograph, Lipoxygenase, Cyclooxygenase, Matrix metalloproteinase-9