Spinal anestezi ile sezaryenlerde, morfinin farklı dozlarının intratekal uygulanmasının dural ponksiyon sonrası baş ağrısına etkisi: randomize, çift-kör, kontrollü çalışma
The effect of intratecal usage of different doses of morphine in caesarian with spinal anesthesia on head pain after dural punction: Randomized, double-blind, controlled study
Yazar: HİLMİ YETKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLMİ DEMİRKIRAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-spinal = Anesthesia-spinal ; Anestezi-spinal = Anesthesia-spinal ; Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Bupivakain = Bupivacaine ; Morfin = Morphine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, spinal anestezi ile sezaryen (C/S) uygulanan gebelerde, morfinin farklı dozlarının intratekal uygulanmasının dural ponksiyon sonrası baş ağrısına (PDPH) etkisini araştırmayı amaçladık.
Yöntem: Çalışmaya 18-40 yaş aralığında, ASA I-II toplam 80 gebe dahil edildi. Hastalar operasyon odasına alındıktan sonra standart şekilde monitörize edildi. Spinal anestezi altında elektif CS uygulanan gebeler randomize 4 gruba ayrıldı. Grup F25; 2 ml hiperbarik bupivakain + 25 µg fentanil intratekal Grup M100; 2 ml hiperbarik bupivakain + 100 µg morfin intratekal, Grup M150; 2 ml hiperbarik bupivakain + 150 µg morfin intratekal, Grup M200; 2 ml hiperbarik bupivakain + 200 µg morfin intratekal olarak uygulandı. 
Hastaların demografik özellikleri ve vital bulguları (nabız, tansiyon ve saturasyon) operasyon süreleri, intraoperatif kan kaybı ve intraoperatif transfüzyon miktarı, bebeklerin APGAR (Activity-Pulse-Grimace-Appearence-Respiration) 1 ve 5. dk skorları kaydedildi. 
Operasyondan sonra meydana gelen baş ağrısı, PDPH gelişimi, epidural kan yaması (EBP) gereksinimi, EBP sayısı, hastanede kalış süresi, ilk 24 saat oluşabilecek yan etkiler (ilaç alerjisi, bulantı, kusma, kaşıntı, apne, desaturasyon) takip edildi.
Operasyondan sonra tüm hastalar, sonraki 7 gün boyunca vizüel analog skala (VAS) skoru ile değerlendirildi.
Bulgular: PDPH, en yüksek oranda fentanil grubunda görülür iken en az Grup M200 hastalarda görüldü. Diğer gruplar PDPH sıklığı açısından anlamlı farklılık göstermemiştir. 
VAS değerleri arasında postop ilk 4 gün ile 6. ve 7. günlerde farklılık gözlenmemiştir.
Grup F25' te bulantı-kusma ve kaşıntı oranını Grup M100, Grup M150 ve Grup M200 den anlamlı olarak daha düşük olup; Grup M100, Grup M150 ve Grup M200 arasında bulantı-kusma ve kaşıntı oranı anlamlı farklılık göstermemiştir.
Sonuç: İntratekal morfin 200 µg alan grupta PDPH anlamlı derecede düşüktü. Morfin alan gruplarda dozdan bağımsız olarak fentanil alan gruba göre yan etki (bulantı-kusma, kaşıntı) insidansı anlamlı derecede yüksek bulundu.

Abstract:
Aim of Study: In this study, we aimed to investigate the effect of intrathecal administration of different doses of morphine on headache after dural puncture (PDPH) in pregnant women who underwent cesarean section (C / S) with spinal anesthesia.
Method: A total of 80 ASA I-II pregnant women between the ages of 18-40 were included in the study. After the patients were taken to the operating room, they were monitored in a standard way. Pregnant women who underwent elective CS under spinal anesthesia were randomly divided into 4 groups. Group F25; 2 ml hyperbaric bupivacaine + 25 µg fentanyl intrathecal Group M100; 2 ml hyperbaric bupivacaine + 100 µg morphine intrathecal, Group M150; 2 ml hyperbaric bupivacaine + 150 µg morphine intrathecal, Group M200; 2 ml hyperbaric bupivacaine + 200 µg morphine were administered intrathecally.
Demographic characteristics and vital signs (pulse, blood pressure and saturation) of the patients, operation times, intraoperative blood loss and intraoperative transfusion amount, APGAR (Activity-Pulse-Grimace-Appearence-Respiration) 1 and 5 minutes scores of infants were recorded.
Postoperative headache, PDPH development, epidural blood patch (EBP) requirement, EBP count, length of hospital stay, possible side effects (drug allergy, nausea, vomiting, itching, apnea, desaturation) that may occur within the first 24 hours were followed.
After the operation, all patients were evaluated with the visual analog scale (VAS) score for the next 7 days.
Results: While PDPH was most prevalent in the fentanyl group, it was least seen in Group M200 patients. Other groups did not show a significant difference in terms of PDPH frequency.
There was no difference between VAS values in the first 4 days postoperatively and on the 6th and 7th days.
The rate of nausea-vomiting and itching in Group F25 was significantly lower than Group M100, Group M150 and Group M200; The rate of nausea-vomiting and itching did not differ significantly between Group M100, Group M150 and Group M200.

Conclusion: PDPH was significantly lower in the group receiving 200 µg intrathecal morphine. The incidence of side effects (nausea-vomiting, pruritus) was found to be significantly higher in the groups receiving morphine compared to the fentanyl group, regardless of the dose.