Biyolojik sıvılarda klozapin ölçümü için LC-MS/MS yöntem kurulması
Establishing a method for clozapine measurement in biological fluids by LC-MS/MS
Yazar: KARAM MAZIN KAMIL GHARAB
Danışman: PROF. DR. ALİ ÜNLÜ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Antipsikotik ilaçlar = Antipsychotic agents ; Kan = Blood ; Klozapin = Clozapine ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Plazma = Plasma ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bir dibenzodiazepin türevi olan Klozapin, 1970'lerde ilk atipik (ikinci nesil) antipsikotik olarak tanıtıldı. Şizofreninin pozitif ve negatif bulgularının tedavisinde en etkili ilaçlardan biri olarak görülmekte ve pratik olarak ekstrapiramidal semptomlar göstermemektedir. Klozapın, beyindeki çeşitli nörotransmitter reseptörleri ile etkileşen karmaşık bir farmakolojik profile sahiptir. Tam etki mekanizması bilinmemek ama dopaminerjik ve serotonerjik etkilerin bir kombinasyonu olduğu düşünülmektedir (Auwärter, 2011).
Klozapin, tedaviye dirençli şizofrenide benzersiz bir şekilde etkilidir, şizofrenili ağır hasta / refrakter hastalarda etkinliğine ek olarak, Klozapin'in tekrarlayan intihar davranışı riskini azalttığı literatürde gösterilmiştir (Flanagan., 2013).
Atipik (ikinci nesil) antipsikotiklerin terapötik ilaç izleme (TDM), bağlılık değerlendirmeye, dozajı optimize etmeye, toksisite riskini en aza indirmeye ve olası ilaç-ilaç etkileşimlerini araştırmaya yardımcı olabilir (Danielle S. Fisher, 2013).
Klinisyenlere karşı olan zorluk, ilaç metabolizmasındaki değişkenlikler nedeniyle serum Klozapin düzeylerinin dozaj kullanarak yeterince kontrol edilememesidir. Yakın tarihli bir araştırmada, klinisyenlere doz ayarlamaları için gereken zamanında bilgileri sağlamak için serum düzeyleri bakım noktasında (POC) hızlı bir şekilde ölçülebiliyorsa, Klozapinin daha geniş bir şekilde reçete edilebileceğini göstermektedir (Mijeong Kanga, 2017).
Klozapin şizofreninin tedavisinde kurulduğundan beri HPLC-UV, HPLC-DAD CE-DAD, GC-MS, LC-MS VE LC-MS / MS e elektrokimyasal yöntemleri kullanılarak çeşitli analitik yöntemler yayınlanmıştır. (Auwärter, 2011).
Çalışmamızda Klozapin analizinde LC-MS/MS yönteminin metot validasyonu CLSI kurallarına uygun olarak gerçekleştirildi. Metot validasyon parametreleri kapsamında linearite, analitik ölçüm limitleri, tekrarlanabilirlik, geri kazanım, taşıma, interferans, numune satabilitesi, matriks etkisi, dondurma-çözmenin etkisi çalışmaları yapıldı.
vi
Linearite çalışmasında metodumuz 1250 ve 1.2 μg/L aralığında lineer olarak bulunmuştu. Tekrarlanabilirlik çalışmasından elde edilen Klozapin %CV'leri kabul edilebilir düzeylerdedir. İnterferans çalışmasında elde edilen % biaslar düşük sayılmaktadır. Klozapin için geri elde çalışmasında 625 μg/L'lik %97.76 ve 250 μg/L'lik %97.11 olarak bulunmuştur, kantitasyon limiti 2.4 μg/L, dedeksiyon limiti 0.6 μg/L olarak belirlenmişti.
Anahtar kelimeler: Klozapin, Şizofreni, LC-MS/MS, Metot Vlidasyonu

Abstract:
Clozapine atypical (second generation) antipsychotics, dibenzodiazepine derivative, was introduced as the first atypical antipsychotic in the 1970s. It is still regarded as one of the most effective medications for the treatment of both positive and negative signs of schizophrenia while showing practically no extrapyramidal symptoms. The exact mechanism of action remains unknown but is assumed to be a combination of dopaminergic and serotonergic effects (Auwärter, 2011).
Clozapine is uniquely effective in treatment-resistant schizophrenia, In addition to its efficacy in severely ill/refractory patients with schizophrenia, clozapine has been demonstrated to reduce the risk of recurrent suicidal behavior (Flanagan., 2013).
Therapeutic drug monitoring (TDM) of atypical (second generation) antipsychotics can help assess adherence, optimise dosage, minimise the risk of toxicity, and help investigate possible drug–drug interactions (Danielle S. Fisher, 2013).
The difficulty with clinicians is that serum clozapine levels cannot be adequately controlled by dosing due to variations in drug metabolism. A recent study shows that clozapine can be prescribed more widely if serum levels can be measured quickly at the point of care (POC) to provide timely information for dose adjustments to clinicians (Mijeong Kanga, 2017).
Since the time clozapine was established in therapy of schizophrenia several analytical methods using HPLC-UV , HPLC-DAD CE-DAD, GC-MS, LC-MS, LC-MS/MS and electrochemical methods have been published (Auwärter, 2011).
In our study, method validation of clozapine in LC-MS / MS analysis was performed according to CLSI rules. Linearity, limits of analytical measurement, reproducibility, recovery, carryover, interference, matrix effects, sample stability and the effect of freezing- resolving were carried out within the method validation parameters.
In the linearity, our method was found to be linear between 1250 and 1.2 μg/L. Clozapine% CVs obtained from the reproducibility study are acceptable. The % biases of interference obtained are considered low. In the recovery study of clozapine 625 μg/L 97.76% and 250 μg/L 97.11% was found. the quantitation limit was 2.4 μg / L and the detection limit was 0.6 μg / L.
Key Words: Clozapine, Schizophrenia, LC-MS/MS, Method Validation