Tip 2 diyabette klinik özellikler ve metabolik parametreler ile kas gücü ilişkisi
The relationship between muscle strenght and clinical characteristics and metabolic parameters in TYPE 2 diabetes
Yazar: ZEHRA KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT CAN
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Metabolizma = Metabolism ; Obezite = Obesity

Özet:
Giriş ve Amaç: İlerleyici ve yaygın kas gücü, kütlesi ve fonksiyonelliğinin
kaybı ile karakterize sarkopenide diyabet en önemli risk faktörlerinden
biridir. Bu çalışma ile diyabetin regülasyonunun hastaların kas kuvvetlerini
nasıl etkileyeceğini gözlemlemeyi amaçladık. Diyabet ve Obezite polikliniğine
başvuran Tip 2 diyabetli hastalarda kas kuvveti düzeylerini belirlemeyi;
hastaların klinik özellikleri ve metabolik parametrelerindeki değişimlerle
kas kuvveti değişimleri arasındaki ilişkiyi araştırmayı planladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 01.07.2021-01.09.2021 tarihleri arasında
T.C. Sağlık Bakanlığı Göztepe Prof. Dr. Süleyman YALÇIN Şehir Hastanesi
Endokrinoloji Diyabet ve Obezite Polikliniğine ardışık olarak başvuran,
çalışmaya katılmayı kabul eden 18 yaş ve üzerinde Tip 2 Diyabet Hastalığı
olan 143 hasta dahil edildi ve kesitsel olarak incelendi. Hastaların
sosyodemografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, BİA yöntemi ile elde
edilen vücut analizi ve hastane elektronik ortamındaki kan tetkik verileri
kullanıldı. Hastaların el kavrama dinomometresi ile kas kuvvetleri
hesaplandı. Hastaların yürüme hızları değerlendirildi. Apendiküler kas
kütlesi kullanılarak SMI hesaplandı. Bireylerin 3 ay sonraki biyokimyasal
parametreleri, BİA verileri ve antropometrik ölçümlerinin değişimleri, kas
kuvvetlerindeki değişimleri incelendi ve birbirleriyle ilişkileri değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya 109(%76,2) kadın ve 34 (23,8) erkek katıldı.
Hastaların ortalama yaşı 53,4±10,4 yıl, ortalama diyabet süresi 10,2±8 yıldı.
Kadın hastalarda BKİ, kilo, toplam yağ kütlesi, gövdesel yağ kütlesi, bel
çevresi, AKŞ, insülin, C-peptid, LDL, kalsiyum, HB ve B12 düzeylerinin 3.
ay ölçümleri ilk ölçümlere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha
düşük bulundu. Bunların tersine kas kuvveti, fosfor ve vitamin D düzeyleri
ise ilk ölçümlerine göre 3. ay ölçümleri daha yüksek bulundu (sırasıyla
p=0.031, 0.023 ve 0.008). Kadınlarda yaşla kas kuvveti arasında zayıf
düzeyde ters yönde anlamlı bir ilişki bulundu (p=0.001). İlk ve 3. Aydaki
ölçümlerde diyabet süreleriyle de kas kuvvetleri arasında ters yönde zayıf 
düzeyde anlamlı bir ilişki hesaplandı (p=0.020 ve 0.001). Kadınlarda 65 yaş
altı ve üstü gruplar arasında SMI değerlerinde anlamlı farklılık gözlenmedi.
Kadınlarda kas kütlesiyle ve baldır çevresiyle kas kuvveti arasında pozitif
yönlü düşük düzeyde anlamlı ilişki saptandı.
Erkek hastalarda BKİ, kilo, toplam yağ kütlesi, bel çevresi, AKŞ, LDL, HB ve
B12 düzeylerinin 3 ay sonraki ölçümleri ilk ölçümlere göre istatistiksel
olarak anlamlı düzeyde daha düşük bulundu. Bunların tersine kas kütlesi,
gövdesel yağ kütlesi, vitamin D, apendiküler iskelet kas kütlesi ve SMI
düzeyleri ise 3. ay ölçümlerinde daha yüksek bulundu (sırasıyla p=0.017,
0.001, 0.010, 0.009, 0.009). Erkeklerde yaş ile kas kuvveti ilk ve 3. ay
ölçümleri arasında orta düzeyde ters yönde anlamlı bir ilişki
bulundu(sırasıyla p=0.005 ve 0.001). Erkeklerde 65 yaş üstü grupta 3. ay
değerlerinde SMI değerleri anlamlı anlamlı olarak daha düşük bulundu.
Erkeklerde kas kütlesi ile kas kuvveti arasında orta düzeyde pozitif yönlü
anlamlı bir ilişkisi bulundu (p<0,001). 3. ay ölçümlerinde baldır çevresi ile
kas kuvveti arasında orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişkisi bulundu
(p=0,011). Erkeklerde ilk ve 3. ay verileri arasında C-peptid ve trigliserid
farklarının kas kuvveti farkı ile düşük düzeyde ters yönlü anlamlı bir ilişkisi
olduğu gözlendi (sırasıyla p=0.030 ve 0.047). 3 ay sonunda olası sarkopeni
ve sarkopeni saptanan hasta sayısı azalmış olduğu gözlemlendi.
Kadınlardaki olası sarkopeni sayısındaki azalma istatistiksel olarak anlamlı
bulundu (p=0.029).
Sonuç: Çalışmamızda diyabetik obez hastalarda sarkopeninin
önlenmesinde glukoz regülasyonu ve kilo kontrolünün önemli olduğu
gösterilmiştir. Diyabet ve obezite parametrelerindeki iyileşmeler, kas
kuvvetini anlamlı düzeyde artırmaktadır. Diyabetik obez hastalarda diyabet
regülasyonu ve kilo kontrolünün sağlanması sarkopeninin önlenmesi ve
tedavisinde çok önemlidir. Özellikle geriatrik diyabetiklerde kas kütlesi ve
kuvvetini arttırıcı beslenme ve egzersiz tavsiyeleri verilmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Sarkopeni, Obezite, Diyabet, Kas kuvveti

Abstract:
Introduction and Objective: Diabetes mellitus is one of the most
important risk factors in sarcopenia, which is characterized by progressive
and widespread loss of muscle strength, mass and functionality. In this
study, we aimed to observe how the regulation of diabetes would affect the
muscle strength of the patients. We aim to determine muscle strength levels
in patients with Type 2 diabetes who applied to the Diabetes and Obesity
outpatient clinic, also we planned to investigate the relationship between
the changes in the clinical features and metabolic parameters of the
patients and the changes in muscle strength.
Materials and Methods: We include and analyzed cross-sectionally 143
patient with Type 2 Diabetes, aged 18 years and over, agreed to participate
in our research who consecutively applied to T.R. Ministry of Health
Göztepe Prof. Dr. YALÇIN City Hospital Endocrinology Diabetes Polyclinic
between 01.07.2021 and 01.09.2021. Patients' sociodemographic
characteristics, anthropometric measurements, body analyzes obtained by
BIA method and blood test data in the hospital electronic environment were
used. We measured muscle strenght of patients by using hand grip
dynamometer. We evaluated patient' gait speed. We calculated SMI values
with appendicular muscle mass. The changes in biochemical parameters,
BIA data and anthropometric measurements of the individuals after 3
months were examined and their relations with changes in muscle strength
were evaluated.
Results: 109(%76,2) women and 34 (23,8) men participated in our
research. The mean age of the patients was 53.4±10.4 years, and the mean
diabetes duration was 10.2±8 years. In women, 3rd month measurements
of BMI, weight, total fat mass, trunk fat mass, WC, fasting blood sugar,
insulin, c peptide, LDL, calcium, HB and B12 were statistically significantly 
lower than the first measurements. On the contrary, muscle strength,
phosphorus and vitamin D levels were found to be higher in the 3rd month
compared to the first measurements. (p=0.031, 0.023 ve 0.008). There was
a weak significant inverse correlation between age and muscle strength in
women (p=0.001).Both in the first measurements and 3rd month
measurements, a weakly significant inverse relationship was calculated
between the duration of diabetes and muscle strength (p=0.020 and 0.001).
There was no significant difference in SMI values between the under-65 and
over-65 age groups in women. A positive and low-level significant
correlation was found between muscle mass and calf circumference and
muscle strength in women. In men, 3rd month measurements of BMI,
weight, total fat mass, WC, fasting blood sugar, LDL, HB and B12 were
statistically significantly lower than the first measurements. On the
contrary, muscle mass, trunk fat mass, vitamin D, appendicular muscle
mass, SMI levels were found to be higher in the 3rd month compared to the
first measurements (p=0.017, 0.001, 0.010, 0.009, 0.009). Both in the first
measurements and 3rd month measurements, there was a moderately
significant inverse correlation between age and muscle strength in men
(p=0.005 and 0,001). In 3rd month measurements, SMI values were found
to be significantly lower in men over 65 years of age. A moderately positive
and significant relationship was found between muscle mass and muscle
strength in men (p<0.001). In 3rd month measurements, a moderately
positive and significant relationship was found between calf circumference
and muscle strength (p=0.011). It was observed that the C-peptide and
triglyceride differences had a low-level inverse significant relationship with
the difference in muscle strength (p=0.030 and 0.047). At the end of 3
months, it was observed that the number of patients with probable
sarcopenia and sarcopenia decreased. The decrease in the number of
probable sarcopenia in women was found to be statistically significant
(p=0.029).
Conclusion: In our study, it was shown that glucose regulation and weight
control are important in the prevention of sarcopenia in diabetic obese
patients. Improvements in diabetes and obesity parameters significantly
increase muscle strength. Diabetes regulation and weight control are very 
important in the prevention and treatment of sarcopenia in diabetic obese
patients. Especially in geriatric diabetics, nutritional and exercise
recommendations should be given to increase muscle mass and strength.
Key Words: Sarcopenia, Diabetes, Obesity, Muscle Strength