Kimya araştırma laboratuvar uygulamalarının iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi: Bingöl Üniversitesi örneği
Evaluation of chemistry research laboratory experiments in terms of occupational health and safety: The case of Bingöl University
Yazar: MEHMET TUNÇ
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN SOLMAZ
Bingöl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kazalar = Accidents ; Kimya = Chemistry
Dizin: Bingöl = Bingöl ; Kimya = Chemistry ; Kimyasal maddeler = Chemical materials ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Polenler = Pollen ; Propolis = Propolis ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Ölçümleme = Measurement ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Bu çalışma Bingöl Üniversitesi Kimya Araştırma Laboratuvarlarında çalışanların iş sağlığı ve güvenliği ve laboratuvar güvenliği bilgi düzeylerinin yaş, cinsiyet, tecrübe, eğitim ve alınan eğitimin üzerinden geçen zamana göre ilişkilendirilmesi; ortam ölçümleri; laboratuvarlardaki tehlike ve riskler için bir risk değerlendirmesi; kimyasalların depolanması; atık yönetimi ve laboratuvarda yapılan çalışmaların gözlem metoduyla tehlike ve risklerinin belirlenmesi olmak üzere altı ana başlıktan oluşmuştur.

Çalışmadaki bilgi düzeylerinin belirlenmesinde 5 seçenekli likert-tipi ölçek kullanılmış ve sonuçlar tanımlayıcı istatistik yöntemiyle analiz edilmiştir. Risk değerlendirmesi için ise Fine-Kinney metodu kullanılmıştır. Ortam ölçümleri olarak sıcaklık, gürültü ve aydınlatma ölçümleri yapılmıştır. Laboratuvardaki kimyasalların depolanma koşulları ve atık yönetimi literatüre göre değerlendirilmiştir.

Son olarak kimya araştırma laboratuvarında yapılan bir çalışma için de örnek bir risk değerlendirmesi yapılmıştır. Bu amaçla, kalkınma ve ihtisaslaşma programı kapsamında arı ve arı ürünleri alanında pilot üniversite olan Bingöl Üniversitesinde çalışma alanlarından bir tanesi olan PİKOM-Arı.2018.006 No'lu proje kapsamında yürütülen polen ve propolisler ile ilgili olası iş kazaları, tehlikeler ve riskler analiz edilmiştir.

Elde edilen bulgulardan her bir başlık ve çalışma için öneriler verilmiştir.

Abstract:
The aim of this study, which consists of six main topics, is to associate the occupational health and safety as well as laboratory safety knowledge levels of the employees in Bingöl University chemistry research laboratories according to age, gender, experience, education and the time passed since the education received; environmental measurements; a risk assessment for hazards and risks in laboratories; storage of chemicals; waste management and determining the hazards and risks of the studies carried out in the laboratory with the observation method.

A Likert-type scale with 5 options is used to determine the knowledge levels in the study, and the results are analyzed using descriptive statistics. Fine-Kinney method was used for risk assessment. Temperature, noise and lighting measurements are taken as environmental measurements. Storage conditions and waste management of chemicals in the laboratory are evaluated according to the literature.

Finally, an exemplary risk assessment is made for a study conducted in a chemistry research laboratory. For this purpose, the potential occupational accidents, hazards, and risks related to pollens and propolis, that are studied as a part of PİKOM-Arı.2018.006 project, analyzed at Bingöl University, which is a pilot university in the field of bee and bee products within the scope of the development and specialization program.

Suggestions are given for each title and study from the findings.