Büyük veri ve kent: İstanbul tarihi yarımada'da konum tabanlı sosyal medya verileri üzerinden sosyo-mekansal ayrışmanın incelenmesi
Big data and city: Investigation of socio-spatial segregation through location-based social media data in the historical peninsula of Istanbul
Yazar: ÜMMÜGÜLSÜM ORTAÇ
Danışman: PROF. DR. TURGAY KEREM KORAMAZ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Teknolojinin gelişimi ve internetin yaygınlaşması kentsel alana ilişkin yeni veri kaynakları ortaya çıkarmıştır. Akıllı kent teknolojileri ile kentsel alana yerleşen ağ sensörleri ve sosyal medya platformlarının günlük hayatın ayrılmaz bir parçası olarak kullanılması, sürekli olarak güncellenen ve değişen büyük veri yığınları oluşturmaktadır. Bu büyük veri yığınlarının kentle ilişkilendirilmesi ise yeni anlamlar ve kavramlar ortaya çıkarmakta, kentlerin anlaşılması ve yönetilmesine ilişkin yeni yaklaşımlar ve yöntemler oluşturma fırsatı sunmaktadır. Büyük veri ve kent ilişkisi bağlamından fiziksel mekanın tanımlanmasından birey- mekan - davranış ilişkilerine kadar birçok konuda büyük verinin kenti açıklama potansiyeline dayanan çalışmalar yapılmaktadır. Özellikle, coğrafi konum bilgisine ve toplum-kent ilişkine yönelik bilgilere sahip olan sosyal medya platformlarında üretilen veriler kentin sosyo-mekansal yapısını açıklama potansiyeli oluşturmaktadır. Massey ve Denton tarafından, iki sosyal grubun farklı mekan seçimleri ile birbirlerinden ayrı yaşama derecesi olarak tanımlanan ayrışma olgusu tarihsel dönemler boyunca farklı dinamiklerden etkilenmiştir. 21.yüzyılda küreselleşmenin tetiklediği ulus ötesi göç hareketleri ayrışma kavramına yeni bir boyut getirmiş, kentsel alanda meydana getirdiği sorun ölçüsünde yeni çalışmalara konu olmuştur. Özellikle günümüzün temel problemlerinden birini oluşturan göçmen krizi ve bunun yarattığı mekansal ayrışmayı incelemek, meydana getirdiği problemleri ortaya çıkarmak ve oluşan kentsel sorunlara çözüm üretmek için bu konudaki çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak, göç ve ayrışma odaklı çalışmalarda kullanılan anket, gözlem ve derinlemesine görüşme vb. yöntemler araştırmanın geliştirilmesinde kısıtlar oluşturabilmektedir. Bu noktada konvansiyonel yöntemler ile yeni kent analitiği ve kentsel bilişim alanları arasında ilişki kurmayı hedefleyen çalışmaların önemi artmaktadır. Çalışma, İstanbul Tarihi Yarımada bölgesinde Suriyeli göçmen krizinin yarattığı sosyo-mekansal ayrışmayı konvansiyonel yöntemler ve kent analitiğini birlikte ele alarak kamusal ücretsiz internete bağlanma ve konum tabanlı sosyal medya verileri üzerinden incelemektedir. Araştırma tasarımı; veri toplama sürecinden sonra nüfusa dayalı ayrışma örüntüsünün oluşturulması ve sosyal medya verilerinde var olan ayrışma örüntüsüne ait izlerin araştırılması üzerine kurulmuştur. Bu doğrultuda Benzemezlik Endeksi, kamusal ücretsiz internete erişim düzeyi ve sosyal medya verilerinin temel düzeyde içerik incelemesi gerçekleştirilmiş, analizler karşılaştırmalı olarak yorumlanmıştır. Tez çalışması kapsamında Tarihi Yarımada'da gerçekleştirilen analizler ve elde edilen bulgulardan hareketle kent analitiği ve kentsel bilişim yaklaşımlarının kentin sosyo-mekansal boyutuna yönelik konvansiyonel yöntemler ile elde edilen verilere katkı sunabildiği görülmektedir. Nüfusa dayalı veriler ile ortaya çıkarılan sosyo-mekansal ayrışma düzeyinin konum tabanlı sosyal medya verileri ve kamusal ücretsiz internete erişim verisi ile daha özel ölçekler de görülebildiği ve var olan ayrışmanın incelenmesinde betimleyici nitelikte desteklediği ortaya koyulmuştur. Dolayısıyla bu çalışmada uygulanmış olan yöntemin kentsel sorunların ortaya koyulması, sorunlara ilişkin kentsel politikaların geliştirilmesi sürecinde yönlendirici bir unsur oluşturacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The development of technology and the widespread use of the internet have created new data sources in urban areas. The use of smart city technologies and network sensors located in urban areas and social media platforms as a part of daily life creates big data masses that are nonstop updated and changed. Associating these big data masses with the city reveals new meanings and concepts and offers the opportunity to create new approaches and methods for understanding and governing cities.
Studies focusing on the potential of big data to explain the city are increasing in many fields, from the definition of physical space to the relationship between individual-space-behavior. In particular, the data produced on social media platforms, which have geographical location information and information about the society, can explain the city's socio-spatial structure. The effect of big data and social media data emerges as an important study field in examining the socio-spatial segregation that has increased with globalization. The phenomenon of segregation, defined by Massey and Denton as the level to which two social groups live separately with different space choices, has been affected by different dynamics throughout historical periods. Transnational migration movements, which increased with globalization in the 21st century, have brought a new dimension to the concept of segregation, and the problems created in the urban area have become the field of new studies. Due to the migrant crisis in the world, socio-spatial segregation has increased in cities. Studies in these fields are needed to reveal socio-spatial segregation and produce solutions. However, methods such as surveys, observations, and in-depth interviews can create limitations in the development of the research in studies focused on migration and segregation. At this point, the importance of studies aiming to establish a relationship between conventional methods and new urban analytics and urban informatics fields is increasing. The study examines the socio-spatial segregation created by the Syrian migrant crisis in the Historical Peninsula of Istanbul, using conventional methods and urban analytics together, through a public free internet connection and location-based social media data. Research design; It was founded on the creation of a population-based segregation pattern after the data collection process and the search for traces of the existing segregation pattern in social media data. In this direction, a basic content analysis of the dissimilarity index, the level of access to the public free internet and social media data were carried out, and the analyzes were interpreted comparatively. In this context, firstly, the dissimilarity index was calculated based on the Syrian population information in the Historical Peninsula. To examine the public free internet access, the access distances of the IbbWifi locations, the Thiessen polygon, and each point's required access area were calculated. IbbWifi users are classified into two groups as domestic and foreign. It has been observed that the number of foreign subscribers of wifi locations throughout the Fatih district is high. The dissimilarity index was calculated based on the number of domestic and foreign subscriptions.
When the tweet data shared with the keyword "Syrian" between 2011 and 2019 in Fatih district on the Twitter platform are examined historically, it is seen that the majority of tweets were created in 2014. Since the beginning of the crisis in 2011, 2014 is known as the year in which the Syrian immigrant population was the highest in Turkey and Istanbul. When the population-based dissimilarity index values of Twitter posts are examined, it is seen that the segregationist posts are located in areas where the level of segregation is higher. It is seen that the tweets are located in the areas where the segregation level of supportive posts is higher in the dissimilarity index values based on the IbbWifi subscription numbers. This indicates that there is less segregationist language in areas with free public internet access. Access to the public free internet is linked to the level of segregation in terms of providing the right to the internet and offering democratic freedom of expression. As a result of the thesis, it is seen that urban analytics and urban informatics approaches can contribute to the data obtained by conventional methods for the socio-spatial dimension of the city. It has been revealed that the socio-spatial segregation level revealed by the population data can also be seen at more private scales with location-based social media data and public free internet access data, and it supports descriptively in the examination of the existing segregation. Therefore, it is thought that the method applied in this study will constitute a guiding element in the process of revealing urban problems and developing urban policies regarding problems. To understand the cities that are equipped with smart city technologies, the city planner needs to develop new intervention tools in addition to conventional methods. This thesis is a guide for the creation of new analyzes with public free internet use and location-based social media data as an alternative to existing analyzes to understand the phenomenon of socio-spatial segregation.