Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne akut kalp yetmezliği ile başvuran hastalarda akciğer ve inferior vena cava ultrasonografisinin klinik karardaki rolü
The role of lung and ivc ultrasound in the clinical decision in patients presenting to the emergency department with acute heart failure
Yazar: FAKİYE HACIALİOĞULLARI
Danışman: DOÇ. DR. FEVZİ YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Akciğer = Lung ; Diürez = Diuresis ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Vena cava inferior = Vena cava inferior

Özet:
Amaç: Bu araştırma ile konjestif kalp yetmezliği (KKY)'nin değerlendirilmesinde daha önceden kullanılan semptomların gerilemesi gibi sübjektif veriler yerine, objektif değerlendirmeye olanak sunan yatak başı ultrasonografi ile Akciğer ultrasonografisinin (AUS) ve inferior vena kava (IVC) çapı ölçümünün yapılması, intravenöz diüretik tedavi, non-invaziv mekanik ventilasyon (NIMV), nitrogliserin, antiaritmik vb. tedaviler verildikten sonraki değişimlerinin karşılaştırılması ve hastaların yatış veya taburculukla ilişkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır.
Metod: Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Etik kurul onayı alındıktan sonra Ocak 2018 ile Kasım 2018 tarihleri arasında Acil Servis (AS)'e başvuran ve KKY tanısı konulan hastalar üzerinde gerçekleştirildi. İlk başvuru anında yatak başı ultrason ile AUS yapıldı, IVC inspiryum ve expiryumda ölçülerek kaval indeks elde edildi. Daha sonra intravenöz furosemid ve diğer tedaviler verilip tedavinin 3.saatinde AUS ve IVC indeks değerlerindeki değişim ile tedaviye yanıt değerlendirildi.
Bulgular: Bu tez çalışmasına 80 hasta alındı. Hastaların 46'sında (%58) Ejeksiyon Fraksiyonu (EF)>40, 34'ünde (%42) EF<40 idi. Hastaların hepsine 80±30 mg furosemid uygulandı. Hastaların geliş ve 3. Saat IVC ölçümleri (IVC inspirium, IVC expirium ve IVC indeks) arasında istatistiksel anlamda fark tespit edildi (P=0.001). Hastaların EF ile IVC inspirium (r:-0,03; p:0.976), IVC ekspirium çapı (r:-109; p: 0,336) ve IVC indeksi (r: -0,72, p: 0,523) arasında korelasyon saptanmadı. Hastaların B-tipi natriuretik peptit (BNP) seviyeleri ile IVC inspirium (r:-0,58; p:0.610), IVC ekspirium çapı (r:-0,33; p: 0,774) ve IVC indeksi (r: -0,78, p: 0,493) arasında korelasyon saptanmadı. Hastaların geliş ve 3. Saat AUS B çizgi sayıları karşılaştırıldığında 3. saat sonunda tüm zonlarda B çizgi sayılarında istatistiksel anlamda azalma tespit edildi (P=0.001). Hastaneye yatış yapılan hastalar ile acilden taburcu edilen hastalar arasında IVC ve B çizgileri arasında istatistiksel anlamda fark bulundu. Ancak hastaneye yatış yapılan hastalar ile acilden taburcu edilen hastalar arasında EF (p=0,913), BNP (P=0,302) ve idrar çıkışı (P=0,070) arasında fark bulunmadı.
Sonuç: KKY'ne bağlı gelişen akciğer ödeminin tanı ve tedavisinde yatak başı ultrason ile AUS'da B çizgilerinin değerlendirilmesi ve IVC çaplarının ölçülmesi; BNP, EF ve idrar çıkışından daha iyi bir belirteçtir. Aynı zamanda hastaların hastaneye yatış veya acil servisten taburculuğunun belirlenmesinde AUS'ta B çizgileri ile birlikte IVC çapı kullanılabilir. Ancak IVC çapı ile EF ve BNP ile arasında korelasyon yoktur.

Anahtar Kelimeler: Kalp yetmezliği; akciğer ultrasonu; diürez.

Abstract:
"The role of lung and IVC ultrasound in the clinical decision in patients presenting to the emergency department with acute heart failure"
Aim: In this study, instead of the subjective data used in the assessment of congestive heart failure, such as "regression of symptoms"; bedside lung and IVC ultrasonography were performed. The aim of this study is to compare the ultrasonographic changes after therapies such as intravenous diuretics, non-invasive mechanical ventilation, nitroglycerin, antiarrhythmics etc. and to investigate the relationship of patients with hospitalization and discharge.
Method:. : This study was conducted on the patients who were admitted to the Emergency Department and diagnosed with congestive heart failure between January 2018 and November 2018 after the approval of the ethics committee from Health Sciences University, Antalya Research and Training Hospital. Bedside lung ultrasound was performed at the time of first admission and IVC was measured in inspiration and expirium to obtain caval index. Then intravenous furosemide and other treatments were given and the response to treatment was evaluated with the change in AUS and IVC index values at the 3rd hour of the treatment.
Results: Eighty patients were included in this study. Ejection fraction (EF) was >40 in 46 (%58) patients, and EF <40 in 34 (%42) patients. 80 ± 30 mg furosemide was administered to all patients. Statistically significant differences were found between presentation and the 3rd hour (P = 0.001) IVC measurements (IVC inspirium, IVC expirium and IVC index) of the patients. With EF of patients; no correlation was found between IVC inspiration (r: -0.03, p: 0.976), IVC expiratory diameter, (r: -109; p: 0.333) or IVC index (r: -0.72, p: 0.523). With B-type natriuretic peptide (BNP) levels of patients; no correlation was found between IVC inspiration (r: -0.58; p: 0.610), IVC expiratory diameter (r: -0.33; p: 0.774) or IVC index (r: -0.78, p: 0.493). When the patients' arrival and 3rd hour B line numbers are compared; at the end of the 3rd hour, there was a statistically significant decrease in B line numbers in all zones (P = 0.001). There was a statistically significant difference between the patients who were hospitalized and the patients who were discharged from the emergency department. But; no difference was found between the patients who were hospitalized and the patients discharged from the emergency department, between EF, (p = 0.913), BNP (P = 0.32) or urine output (P = 0.070).
Conclusion: In the diagnosis and treatment of pulmonary edema due to congestive heart failure; evaluation of B-lines on bedside ultrasound and measuring IVC diameters is a better marker than BNP, EF and urine output. At the same time, the IVC diameter can be used with ultrasonographic B lines in order to determine the patients for hospitalizing or discharging from the emergency department. However, there was no correlation between IVC diameter and EF and BNP.

Key Words: Heart failure; lung ultrasound; diuresis.