Türk müziği konservatuvarlarında ses eğitimi anlayışının incelenmesi
The analysis of vocal education perspective in turkish music conservatories
Yazar: HANDAN SAVCİ
Danışman: PROF. DR. AYTEN KAPLAN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Geleneksel Türk Müzikleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Müzik = Music

Özet:
TÜRK MÜZİĞİ KONSERVATUVARLARINDA SES EĞİTİMİ ANLAYIŞININ İNCELENMESİ

Danışman: Prof. Dr. Ayten KAPLAN
Yazar: Handan SAVCI
ÖZ
Müzik kültürümüzün büyük bir bölümünü sözlü müzik oluşturmaktadır. Tarihsel kaynaklarda, insan sesi, ses icrası ve hanendelik kültürüne dair çok önemli bilgilere rastlanmaktadır. Tarihsel kaynaklarda, genel müzikal kültür ile birlikte, sesin oluşumu ve işlevsel özellikleri ve ses icrasının nasıl olması gerektiği ile ilgili önemli tespitlerin yapıldığı görülmektedir. Bu konuda yoğun bir düşünsel çaba gösterilse de ses eğitiminin ayrı bir uzmanlık alanı olarak değerlendirilmesi konusunda net bir tutuma rastlanmamaktadır. Tanzimat öncesinde ses eğitiminin meşk ve hanendelik geleneği ile özdeş olduğu söylenebilir. Eğitimde, ses eğitiminin ayrı bir uzmanlık alanı olarak değerlendirilmesi, Dârülelhanın kurulmasıyla başlamıştır. Tanzimat dönemi ile birlikte başlayan batılılaşma politikaları, Cumhuriyet döneminde daha etkin biçimde uygulanmıştır. Meşk ve hanendelik eğitimi ile batılılaşmanın etkisiyle başlayan modern ses eğitimi arasındaki yöntem farklılıkları, ses eğitiminin nasıl yapılması gerektiği konusunda sorunlara neden olmuştur. Tarihsel gelenekle uyumlu, tavır- nazariyat- meşk geleneğinin eğitime tam anlamıyla yansımaması bugünün ses icrasının en önemli sorunlarından biridir. Bu araştırmada, ses icrası ve ses eğitiminin gelenekte nasıl şekillendiği, tarihsel müzik kültürümüzü şekillendiren kaynaklar, meşk ve Osmanlı eğitim kurumları temel alınarak belirlenmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada öncelikli olarak, iyi bir ses icracısı Türk Müziği açısından, makam, usul, ağız, tavır ve sözel unsurlar açısından ne olmalıdır; Türkiye'de müzik eğitiminde ses alanında verilen eğitimin tarihsel süreç içerisindeki yapısı incelenerek değerlendirilmiş;  Türk Müziği Devlet Konservatuarları'nda yapılan uygulamalar, bu özellikler açısından değerlendirilmiştir. Tez çalışmasının sonucunda, Türk müziğinin kazanımları açısından nitelikli bir ses icracısının nasıl yetişebileceğine dair  fikirler öne sürülmüş ve böylesi bir ses icrasına, öğrencinin ulaşabilmesi için yeni bir metodolojinin oluşması için bir kapı aralanmaya çalışılmıştır.






Anahtar sözcükler: Hanendelik, ses eğitimi, Osmanlı eğitim kurumları, tarihsel kaynaklar, meşk.

Abstract:
THE ANALYSIS OF VOCAL EDUCATION PERSPECTIVE IN TURKISH MUSIC CONSERVATORIES.
Supervisor: Prof. Dr. Ayten KAPLAN
Author: Handan SAVCI

ABSTRACT
A great majority of the compositions in our traditional music culture have been stemming from 'vocal music'. Before the "Period of Ottoman Reformation" the vocal education that were also reflected to the historical sources was mainly engaged with the traditional system of 'master-apprentice' relation called 'meşk'. During the Ottoman Era, the establishment of the first conservatory named 'Dârülelhan' was also a starting point for the assessment of 'vocal performance' as a special area of expertise first time in traditional music practice. Due to the effects of modernization that have started during the late Ottoman Period, radical changes had been experienced nearly in all areas of education  including music education, and many of the methods and techniques transferred form 'Opera Vocal Training' were adapted to the 'Vocal Performance Education' in all the conservatories and departments of music education caused problems until the current time regarding the incompatibility of these two approaches. In this study, the details of vocal performance education in Turkey were tried to be defined in a traditional-historical sense based on the knowledge acquired from the historical written and oral sources of theory and education. Afterewards, the 'practical' and the 'theoretical' conditions for being a good vocal performer were examined through a historical horizon and these conditions were searched in the current educational methodology applied in the State Conservatories for Turkish Music.  Finally, the basic ideas of a new methodology for constituting a qualified vocal performance education that is consistent with the tradition were tried to be developed.






Keywords: Dynasty, vocal education, Ottoman educational institutions, historical sources, exercise.