Okullarda sosyal adalet liderliği ve örgüt kültürü arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between social justice leadership and organizational culture in schools
Yazar: KÜBRA KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN DEMİRHAN
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, öğretmen algılarına göre okullarda sosyal adalet liderliği ve örgüt kültürü arasındaki ilişkiyi açıklamayı amaçlamaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma evreni 2021-2022 eğitim öğretim yılında Manisa ili Kula ilçesindeki okulöncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 584 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Manisa ili Kula ilçesinde görev yapan 380 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin algılarından yola çıkarak okullardaki sosyal adalet liderliğini belirlemek amacıyla Özdemir ve Kütküt (2015) tarafından geliştirilen "Sosyal Adalet Liderliği Ölçeği" ve örgüt kültürünü belirlemek amacıyla Terzi (2005)  tarafından geliştirilen "Örgüt Kültürü Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın verilerinin analizinde yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma değerleri hesaplanmış, t-Testi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi ve Anova kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin algılarına göre örgüt kültürünün genel olarak yüksek seviyede olduğu görülmektedir. Örgüt kültürü alt boyutlarından "görev kültürü" boyutunun en yüksek, "bürokratik kültür" boyutunun ise diğer alt boyutlara oranla en düşük seviyede olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın diğer değişkeni olan okullarda sosyal adalet liderliğine ilişkin öğretmen algılarının yüksek bir seviyede olduğu görülmektedir. Sosyal adalet liderliği alt boyutlarından olan "eleştirel bilinç" alt boyutunun diğer boyutlara oranla daha yüksek olduğu ortaya konmuştur. Araştırmanın öğretmenlerin okullarda sosyal adalet liderliği ve örgüt kültürü arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik sonuçlara bakıldığında ise, örgüt kültürünün alt boyutlarından destek kültürü ve başarı kültürü ile sosyal adalet liderliği arasında anlamlı, pozitif ve orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Örgüt kültürünün alt boyutu olan bürokratik kültür ile sosyal adalet liderliğinin toplamı arasında anlamlı, pozitif ve düşük düzeyde bir ilişki bulunurken; örgüt kültürünün alt boyutu görev kültürü ile sosyal adalet liderliğinin toplamı arasında anlamlı, pozitif ve orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Araştırmada öğretmenlerin örgüt kültürü algılarının sosyal adalet liderliği algılarını yordayıp yordamadığına ilişkin sonuçlara bakıldığında; örgüt kültürü boyutlarından başarı ve destek kültürünün sosyal adalet liderliğini anlamlı ve pozitif düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılırken bürokratik ve görev kültürünün sosyal adalet liderliği üzerinde yordayıcı bir etkisi bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Örgüt Kültürü, Sosyal Adalet Liderliği, Sosyal Adalet, Okul Kültürü

Abstract:
This research aims to explain the relationship between social justice leadership and organizational culture in schools according to teacher perceptions. Relational screening model was used in the research. The research population consists of 584 teachers working in preschool, primary, secondary and high schools in the Kula district of Manisa province in the 2021-2022 academic year. The sample of the study consists of 380 teachers working in the Kula district of Manisa province. Easily accessible sampling method was used in the study. In the research, "Social Justice Leadership Scale" developed by Özdemir and Kütküt (2015) to determine social justice leadership in schools based on teachers' perceptions, and "Organizational Culture Scale" developed by Terzi (2005) to determine organizational culture was used. In the analysis of the data of the research, percentage, arithmetic mean, standard deviation values were calculated, t-Test, Pearson Product Moments Correlation Analysis and Anova were used.
According to the results of the research, it is seen that the organizational culture is generally at a high level according to the perceptions of the teachers. It has been concluded that among the sub-dimensions of organizational culture, the "task culture" dimension is at the highest level and the "bureaucratic culture" dimension is at the lowest level compared to other sub-dimensions. It is also seen that teacher perceptions of social justice leadership in schools, which is the other variable of the research, are at a high level. It has been revealed that the "critical consciousness" sub-dimension, which is one of the sub-dimensions of social justice leadership, is higher than the other dimensionsWhen the results of the study on determining the relationship between teachers' social justice leadership and organizational culture in schools are examined, a significant, positive and moderate relationship was found between support culture and success culture, which are sub-dimensions of organizational culture, and social justice leadership. While there is a significant, positive and low level relationship between bureaucratic culture, which is the sub-dimension of organizational culture, and the sum of social justice leadership; a significant, positive and moderate relationship was found between task culture, which is the sub-dimension of organizational culture, and the sum of social justice leadership. In the study, when the results about whether the organizational culture perceptions of the teachers predict their social justice leadership perceptions; it was concluded that the culture of success and support, which is one of the dimensions of organizational culture, predicted social justice leadership at a significant and positive level, while bureaucratic and duty culture did not have a predictive effect on social justice leadership.

Keywords: Organizational Culture, Social Justice Leadership, Social Justice, School Culture