Denizli kenti tescilli konut envanterinde plan şeması oluşumuna etki eden faktörlerin irdelenmesi
Studying the factors having an impact on the formation of layout diagrams in the registered housing inventory of Denizli
Yazar: HAMZA TINASTEPE
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM BAŞAK DAĞGÜLÜ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İnsanoğlu çağlar boyunca sosyal yaşantının getirisi olarak bir arada yaşamış ve şehirler kurmuştur. Konut, çoğu zaman barınma ihtiyacının yanı sıra korunma, mahremiyet ve üretim amaçlı çeşitlilikler göstermiştir. Eski dönemde bahçe insanların kendi yiyecekleri ürünleri ürettikleri bir alan iken beyaz yakalı kentli nüfusun artışı ve hazır gıdaya hızlı ulaşmanın verdiği kolaylık bahçe algısını üretim alanından peyzaj kullanımına yönlendirmiştir. Yapım teknikleri ve parsel büyüklükleri yüzyıllar ilerledikçe farklılık göstermiş ve düşük koruma zihniyeti, tarihi eser niteliğindeki yapıların bile yok olmasına yol açmıştır.
Laodikeia, tarihi dokusunun uzantısı olarak gelişen Denizli Kent merkezi ılıman iklimi, ticaret yolu üzerinde bulunması ve verimli toprakları ile tarih boyunca ilgi görmüştür. Endüstri devriminin etkisi ile geniş bahçe kullanımlarına sahip olan konut tipolojisi ve sosyal hayat kent merkezinde sıkışarak küçük parsellere hapsolmuştur. Rant, bakımsızlık, yangınlar ve depremsel etkiler zayıf yapım tekniği ile inşaa edilmiş bölge konutlarına büyük zarar vermiştir. Şehir içinde düşük gelir gruplarına ait köhne yapılar, yapım tekniklerinin gelişerek katlı ve yoğun kullanımlı apartmanların vaad ettikleri korunaklı, modern, kaloriferli, çok bağımsız bölüme sahip yapılar karşısında arsa sahiplerinin iştahını kabartmıştır. Kapitalizmin sunduğu olanaklar çoğu zaman koruma altındaki binaların kundaklanması ya da bakımsızlık ile yok olmalarına neden olmuştur. Bu tezde irdelenen ve ayakta kalmayı başarmış nitelikli örnekler ileriki dönemde kent kimliğinin, mimarisinin, tipolojisinin ve sosyal ilişki ağlarının yeni kuşaklara aktarılmasında büyük önem taşımaktadır.

Abstract:
Mankind has lived together for and established cities down the ages as a return on social life. Other than sheltering, housing is seen to have multiple aims such as protection, privacy and production. While in old times garden was an area where people produces their own food products, it is now more likely considered in landscape usage as the population of white collar citizens increased and reach to convenience food became easier. Production techniques and parcel size showed differences during centuries and the lack of protection mindset even caused historical artifacts to be destroyed.
The city center of Denizli, which is the extension of Laodikeia's historical texture, has drawn attention by its mild climate, position on trade route and fertile soil throughout history. With the effect of industrial revolution; the housing typology, which had large gardens and the social life have trapped in small plots in city center. Unearned income, dilapidation, fires and earthquakes have harmed the housing of the region which had built with weak techniques. The rattraps in the
city belonging to low income groups have whetted land owners' appetite for protective, modern, heated, compartmental apartments that high-rise apartment blocks hold out. Facilities that are offered by capitalism usually have caused protected constructions to be destroyed as a result of dilapidation and incension. The surviving qualified samples that are examined in this dissertation carry importance in the way transferring the city identity, architecture, typology and social network to the next generations.