Turist rehberlerinin duygusal zekâ yetenekleri ile liderlik davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik bir araştırma
A research on determining the relationship between emotional intelligence talents and leadership behaviors of tourist guides
Yazar: MEHMET TEOMAN TÜRKMEN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM KÖROĞLU
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Liderlik = Leadership ; Turist rehberi = Tourist guides ; Turizm = Tourism

Özet:
Turizm sektörünün ülke ekonomileri için her geçen gün daha çok önem arz eder hale gelmesi, uluslararası anlamda ciddi bir rekabeti de beraberinde getirmiştir. Bu rekabet ortamında öne çıkmak ve uluslararası pazarda daha fazla pay sahibi olmak ancak turiste sunulacak daha kaliteli bir hizmet ve turistik deneyimle mümkün olmaktadır. Özellikle paket turlarla gerçekleştirilen ziyaretlerde turistlerin en çok etkileşim içinde oldukları turizm profesyoneli, turist rehberleridir. Turist rehberi, bir turist için hizmet satın aldığı turizm işletmesinin bir çalışanı olmasının ötesinde ziyaret ettiği yabancı kültürün de temsilcisi rolündedir. Bu açıdan turizm sektörünün başarısına doğrudan etki eden turist rehberlerinin, liderliğini yaptığı turist grupları ile uzun etkileşimleri süresince ortaya çıkan duygu süreçlerine hâkimiyeti, hizmet kalitesi açısından oldukça önemlidir.
Beş ana bölüme sahip çalışmanın ilk bölümünde, giriş ana başlığıyla birlikte çalışmanın problemi, amacı, önemi, varsayım ve sınırlılıkları ile çalışmada geçen kavramlara ilişkin tanımlara yer verilmektedir. İlgili alanyazın isimli ikinci bölüm, turist rehberliği, duygusal zekâ ve liderlik kavramlarının incelendiği kuramsal çerçeve ve ilgili araştırmalar olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Üçüncü bölüm araştırmanın süreci ve yöntemine ilişkindir. Dördüncü bölümde araştırma bulgularına, son bölümde ise bulgulardan elde edilen sonuçlara ve bu sonuçlara ilişkin önerilere yer verilmektedir.
Çalışmada turist rehberlerinin duygusal zekâ yetenekleri ile liderlik davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla bir araştırma yapılmıştır. Anket yöntemiyle elde edilen veriler istatiksel analizler aracılığıyla değerlendirilmeye tabi tutulmuştur. Araştırma sonuçları, katılımcıların duygusal zekânın bazı faktörleri ve liderlik davranışları ile demografik özellikleri arasında anlamlı farklar olduğu yönündedir. Ayrıca araştırmada, duygusal zekâ ve liderlik davranışının yüksek ilişki düzeyine sahip oldukları ve duygusal zekâ düzeyinin büyük bir oranda, liderlik davranışı üzerinde etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların duygusal zekâ düzeylerinin orta seviyede olduğu, en yüksek ortalamaya sahip oldukları duygusal zekâ faktörünün ise "kişilerarası beceriler" faktörü ve bu faktör içinde "empati" boyutu olduğu görülmüştür. Katılımcıların büyük oranda görev yönelimli liderlik davranışı sergiledikleri saptanmıştır.


Anahtar Kelimeler: Duygusal Zekâ, Liderlik, Turist Rehberi

Abstract:
As tourism sector has become more important for economies of countries each day, it has also raised serious competition among nations. Being at the forefront and increasing one's share in the international market can be only realized by engaging the tourists in higher quality service. The tourism professionals tourists interact the most during their visits – especially at tour packages – are tourist guides. For a tourist, a tourist guide is the represantative of the foreign culture he/she is visiting,  rather than being a staff member of tourism agency from which he/she gets service. Therefore, having a direct influence on the performance of tourism sector, tourist guides' control of the emotional processes that appear during long interactions with tourist the groups they lead are of utmost importance in terms of quality of the service.
The study has five main sections. The first sections were given the problem, purpose, significance, assumptions, limitations and definitions under the entry title. The second section has two parts by theoritical framework and related researchs. The theoritical framework consisted of three sub-sections; tourist guide, emotional intelligence and leadership. The published researches about emotional intelligence and leadership were given in related researches section. In the third section, the process and method of research were examined for determining the relationship between emotional intelligence talents and leadership behaviors of tourist guides. In the fourth and fifth sections, the research finding and the survey results were given and recommendations were developed based on these results.
A research has been conducted for this study in order to determine the relationship between emotional intelligence talents and leadership behaviors of tourist guides. The data derived by a questionnaire have been statistically analyzed and evaluated. The results of the survey show that there are significant relationships between demographical characteristics of the participants and some factors of the emotional intelligence and leadership behaviors. Also, the research concludes that emotional intelligence and leadership behavior have a high degree of relationship, and the level of emotional intelligence have a great rate of influence on leadership behavior. The emotional intelligence level of the participants are at average, the emotional intelligence factor with the highest mean is "interpersonal skills", and within this factor, "empathy". It is determined that the participants mostly display task oriented leadership behaviors.


Keywords: Emotional Intelligent, Leadership, Tourist Guide