Türkiye'de yenilenebilir enerji ve tedarik zincirinin ekonomik etkileri
Economic impacts of renewable energy and supply chain ​​in Turkey
Yazar: UMAY KIZIL KARAKUŞ
Danışman: PROF. DR. OKŞAN KİBRİTÇİ ARTAR
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı / Lojistik Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ulaşım = Transportation

Özet:
Geleneksel enerji kaynaklarının yıllar içinde rezervinin sonlanacağı gerçeği ve dışa bağımlılık problemi yenilenebilir enerji alternatifini geliştirmiştir. Geleneksel enerji kaynakları tedarik ve maliyet sıkıntısının yanında doğaya geri dönülemez tahripler oluşturabilmektedir. Enerji ihtiyacı gün geçtikçe artarak, hayatın her bölgesinde ve bütün dünyada canlılar topluluğunun, insanoğlu ve medeniyetlerinin hayatının varoluşu ile doğrudan ilgidir. Ekonomik büyüme ve sosyal iyileşmeyi gerçekleştirmek ve toplum refahını ve sıhhatini geliştirmek adına enerji ve enerji ile alakalı faaliyetlere olan ihtiyaç büyümektedir. 
Çalışma 1991-2020 yılları arasındaki 30 adet yıllık gözlemden oluşmaktadır. GDP Türkiye ekonomisi için 2015 yılları ile sabit dolar cinsinden Gayri Safi Yurt İçi Hasıla iken, RNE toplam enerji tüketimi içerisindeki yenilenebilir enerji tüketim yüzdesini ifade etmektedir. Çalışmada serilerin durağan olup olmadıkları Augmented Dickey–Fuller (ADF) birim kök testi ve Phillips–Perron (PP) birim kök testleri ile sınanmıştır. Değişkenler için ADF ve PP birim kök testi bulguları ile uyumlu bulguların elde edildiği görülmektedir. Bu durumda araştırma modellerinde yer alan değişkenlerin her ikisinin de birinci mertebeden durağan (I(1)) değişkenler oldukları saptanmıştır. Değişkenler arasında %1 anlamlılık düzeyinde istatistiksel olarak bir eş bütünleşme ilişkisi vardır. Toda-Yamamoto nedensellik testi uygulandığında yenilenebilir enerji tüketim oranından Gayri Safi Yurt İçi Hasılaya doğru bir nedenselliğin olmadığı saptanmış olup; Gayri Safi Yurt İçi Hasıladan yenilenebilir enerji tüketim oranına doğru istatistiksel olarak önemli bir nedensellik saptanmıştır.

Abstract:
The fact that the reserves of traditional energy sources will run out over the years and the problem of external dependency have led to the development of a renewable energy alternative. In addition to supply and cost problems, traditional energy sources can cause irreversible damage to nature. The need for energy is increasing day by day and is directly related to the existence of living communities, human beings and civilizations in every region of life and all over the world. The need for energy and energy-related activities is growing in order to realize economic growth, social improvement and to improve social welfare and health.
This study consists of 30 annual observations between 1991 and 2020. While GDP is the Gross Domestic Product for the Turkish economy in constant dollars for 2015, RNE represents the percentage of renewable energy consumption in total energy consumption. In the study, whether the series are stationary or not was tested with Augmented Dickey–Fuller (ADF) unit root test and Phillips–Perron (PP) unit root tests. It has seen that ADF and PP unit root test findings were obtained for the variables. In this case, it was determined that both variables in the research models were first order stationary variables. There is a statistical cointegration relationship between the variables at the 1% significance level. When the Toda-Yamamoto causality test was applied, it was determined that there was no causality from the renewable energy consumption rate to the Gross Domestic Product; A statistically significant causality was detected from Gross Domestic Product to renewable energy consumption rate.