İlköğretim sosyal bilgiler dersinde 6. sınıf öğrencilerinin mekansal biliş becerilerinin incelenmesi
Inquiring 6. grades student?s spatial cognition skills in elementary school social studies course
Yazar: ADEM ÖCAL
Danışman: DOÇ.DR. ENVER AYDIN KOLUKISA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZETPiaget, çocukların coğrafya derslerine yaklaşımlarında, önceden kazandıklarıfikirlerin ve deneyimin etkili olduğunu iddia eder. Gelişim coğrafyacıları da bugörüşle ilişkili olarak, çocuklarda coğrafi düşüncenin somut algılardan soyutgösterimlere doğru gelişme şekli tartışmışlardır. Coğrafi düşüncenin okullardasistematik bir şekilde yapılandırılabilmesi için, öncelikle çocukların mevcut mekânbilişlerinin niteliğinin belirlenmesi gereklidir.Bu çalışmada ilköğretim sosyal bilgiler dersi mekânsal biliş becerisinin 6.sınıf öğrencileri düzeyinde incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma boyuncaöğrencilerin okul çevresinden başlayarak, genişleyen çevrede ne tür bir mekânbilişine sahip oldukları ve mekânsal bilgileri tasvir şekilleri incelenmiştir. Çalışmadamekân bilişinin ana konularından olan rota, konum ve mekân organizasyonubilgilerinin öğrencilerde ne düzeyde bulunduğu belirlenmiştir.Nitel araştırma yöntemlerine uygun olarak desenlenen bu çalışmada,görüşme, gözlem ve doküman analizi teknikleri kullanılmıştır. Çalışma 10 öğrenci ilegerçekleştirilmiş olup nitel araştırma yöntemlerine uygun olarak analiz edilmiştir.Bu çalışmada öğrencilerin mekân bilişleri hakkında önemli sonuçlaraulaşılmıştır. Genel olarak, öğrencilerin mekân bilişlerinin fazla gelişmemiş olduğugörülmüştür. Özellikle yakın çevrelerine dair mekânsal bilişlerinde çok büyüksıkıntılar olduğu tespit edilmiştir. Öğrenciler, kendi okul çevresi ve yaşadığı yeritasvir etmede problem yaşarken, daha uzaktaki iller ve ülkeler hakkında daha fazlabilgiye sahiptir. Bu problemlerin giderilebilmesi için, okullarda öğretilen coğrafibilgi ile gerçek mekânlar arasındaki ilişkinin kurulması gerekmektedir.

Abstract:
ABSTRACTPiaget suggested that knowledges and experiences that children previouslyhave are effective in their approaches to geography lectures. Developmentalgeographers, with respect to this opinion, argued how geographical thought inchildren are developed from concrete perceptions to abstract representational. Toconstruct geographical thinking systematically at school, first of all, thecharacteristics of children?s spatial cognition must be determined.In this study, it is aimed to examine spatial cognition skills in elementaryschool social studies course at 6 grade students? level. Through the study, howstudents have spatial cognition from school environment to extending environmentand their representation of spatial knowledge are investigated. In the study, at whichlevels that students are according to route, location and spatial organization whichare main parts of spatial cognition are determined.In the study designed according to qualitative research methods, interview,observation and document analyze techniques are used. It is conducted with 10students and analyzed according to qualitative research methods.In this study, important results about students? spatial cognitions werereached. Generally, it is seen that students? spatial cognitions are not developedmuch. Especially it is determined that there are very big troubles in their spatialcognitions about neighborhood environment. While students have problems inrepresentation of their own school environment and living space, they have moreknowledge about towns and countries which are far away from them. To solve theseproblems, the relation between geographic knowledge taught in schools and realspaces has to be made.