Covid-19 pandemisi sürecinde öğretmenlerin sağlık kaygısına bağlı tükenmişlikleri ve psikolojik dayanıklılıkları
Burnout among teachers related to health concerns and their pschological resilience in the course of Covid-19 pandemic
Yazar: BURAK DEMİRBAŞ
Danışman: PROF. DR. BAŞARAN GENÇDOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Pandemiler = Pandemics ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Tükenmişlik = Burnout ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amaç: Covid-19 pandemisi sürecinde öğretmenlerin sağlık kaygısına bağlı olarak tükenmişlik düzeylerini ve psikolojik dayanıklılıklarını incelemek amaçlanmaktadır.
Yöntem: Araştırmada sağlık kaygısı, tükenmişlik ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinin ilişkisini belirlemek amacıyla betimsel yaklaşım ve ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, Erzurum ili merkez ilçelerinde çeşitli okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde görev yapmakta olan 310 öğretmenden toplanan verilerle yürütülmüştür. Çalışmaya katılan öğretmenlerin demografik özelliklerini belirlemek amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", sağlık kaygısı düzeyini belirlemek amacıyla "Sağlık Anksiyetesi Ölçeği Kısa Form",  tükenmişlik düzeylerini belirlemek amacıyla "Maslach Tükenmişlik Düzeyi Ölçeği", psikolojik dayanıklılıklarını belirlemek amacıyla da "Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi için Sosyal Bilimler için İstatistik Paket Programı kullanılmıştır.
Bulgular: Covid-19 pandemisi sürecinde öğretmenlerin sağlık kaygısı düzeyleri ile tükenmişlik düzeylerinin pozitif yönlü, psikolojik dayanıklılık düzeylerinin ise negatif yönlü ilişkili olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin sağlık kaygılarını anlamlı şekilde açıkladığı görülmüştür. Tükenmişlik ve psikolojik dayanıklılık puanlarının öğretmenlerin sağlık kaygısı düzeyinin toplam varyansının %9'unu açıkladığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin sağlık kaygısı, tükenmişlik ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinin cinsiyet, medeni durum, branş ve mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı belirlenmiştir.  
Sonuçlar: Elde edilen bulgulara göre tükenmişlik düzeyi arttıkça sağlık kaygısı düzeyi de artmakta, psikolojik dayanıklılık düzeyi arttıkça sağlık kaygısı düzeyi azalmaktadır. Covid-19 pandemisi sürecinde öğretmenlerin sağlık kaygılarının kontrol altına alınması amacıyla yapılacak çalışmalar ile tükenmişliğin önlenmesi ve psikolojik dayanıklılığın artırılmasına yönelik çalışmaların birlikte yürütülmesinin önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: sağlık kaygısı, tükenmişlik, psikolojik dayanıklılık, Covid-19, pandemi

Abstract:
Purpose: The process of receiving the Covid-19 pandemic is being considered for accommodation and accommodation, according to health concern.
Method: In the study, descriptive approach and relational survey method were used to determine the relationship between health anxiety, burnout and resilience levels. The research was conducted with the data collected from 310 teachers working in various pre-school, primary, secondary and high school levels in the central districts of Erzurum province. "Personal Information Form" was used to determine the demographic characteristics of the teachers participating in the study, the " Health Anxiety Inventory Short Form" to determine the level of health anxiety, the "Maslach Burnout Level Inventory " to determine their burnout level, and the " Resilience Scale for Adults" were used to determine their psychological resilience. Statistics Package Program for Social Sciences was used for the analysis of the data.
Findings: During the Covid-19 pandemic, it was determined that teachers' health anxiety levels and burnout levels were positively related, while their psychological resilience levels were negatively related. It was observed that the burnout levels of the teachers significantly explained their health concerns. It was determined that burnout scores explained 9% of the total variance of teachers' health anxiety levels. It was determined that the health anxiety, burnout and resilience levels of the teachers differed significantly according to the variables of gender, marital status, branch and professional seniority.
Conclusions: According to the findings, as the level of burnout increases, the level of health anxiety also increases, and as the level of resilience increases, the level of health anxiety decreases. It has been concluded that it is important to carry out studies to control the health concerns of teachers during the Covid-19 pandemic process, and to work together to prevent burnout and increase psychological resilience.

Keywords: health concerns, burnout, pschological resilience, Covid-19, pandemic