DiGeorge sendromu ve konotrunkal kalp anomalili olgularda 22q11 delesyonunun fluoresan in situ hibridizasyon (FISH) tekniği ile araştırılması
The Evalution of microdeletions chromosome 22q11 patients with DiGeorge syndrome and conotruncal cardiac defects by using FISH techniques
Yazar: MELİKE AYTAN
Danışman: PROF. DR. SEHER BAŞARAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: DiGeorge sendromu = DiGeorge syndrome ; FISH = FISH ; Floresan boyalar = Fluorescent dyes ; Kalp defektleri-konjenital = Heart defects-congenital ; Kromozom bantlama = Chromosome banding

Özet:
Üçüncü ve 4. farangeal kesenin gelişimsel alan defekti sonucu oluşan DiGeorge Sendromu (DGS) konotrunkal kalp anomalileri, timus ve paratiroid bezlerinin hipo/aplazisi ve dismorfık yüz bulguları ile karakterizedir. Etyolojisi çok heterojen olan bu sendromda otozomal dominant ve otozomal resesif kalıtım biçimleri bildirilmiştir. DGS, konotrunkal anomaliler ve dismorfık yüz özelliklerinin yanısıra konjenital damak yarığı ve hafif-orta öğrenme güçlüğü ile karakterize olan Velokardiofasial Sendromundan (VCFS) başka 18 farklı sendrom ile benzerlik gösterir. Tüm bu sendromlarda en çok görülen kromozom anomalisi 22ql 1 monozomisidir. Klinik bulguları benzerlik gösteren çeşitli sendromlarda aynı kromozom anomalisinin görülmesi üzerine bu sendromlar "CATCH 22" akronimi altında toplanmışdır. DGS ve VCFS'da en sık saptanan 22ql 1 intersisyel mikrodelesyonu sitogenetik olarak high resolution bantlama tekniği (HRBT) ile hastaların %25 inde gösterilebilirken bu bölgeye ait spesifik problar kullanılarak uygulanan moleküler sitogenetik yöntemler, RFLP ve dozaj analizleri ile bu oran DGS'da %83'e, VCFS'da % 68'e ulaşmaktadır. Ayrıca, DGS'lu olgularda 22ql 1 delesyonu dışında 10pl3, 18q2 1.23, 4q21.3, 5pl3 monozomileri ve 8q ve lq parsiyel trizomileri de saptanmıştır. Bu çalışma ile 1 Ti DGS, 3 ü VCFS ön tanısı alan 14 postnatal olgu ve prenatal ultrasonografık incelemede kalp anomalisi saptanan 2 olgudan87 oluşan toplam 16 olguluk seride hem high resolution bantlama tekniği (HRBT) ile kromozom analizleri yapılarak hem de fluoresan in situ hibridizasyon tekniği (FISH) ile N25 (Oncor) probu kullanılarak 22ql 1.2 delesyonu araştırıldı. HRBT ile yapılan kromozom analizlerinde, bir olguda maternal kalıtıldığı belirlenen parasentrik inversiyon 13 dışında hiçbir olguda gerek 22ql 1.2 bölgesinde delesyon, gerekse DGS'da rastlanabilen diğer yapısal kromozom anomalileri gösterilemedi. FISH incelemesinde ise DGS ön tanısı alan olgulardan 2' inde 22ql 1.2 bölgesindeki mikrodelesyon gösterilebildi. Olgulardan birinde ise, homolog 22'lerde DG sinyali tamamen kaybolmamış ancak birindeki sinyalin intensitesinde azalma olduğu farkedilmişti. Bunun nedeninin araştırılması amacıyla D22S944 polimorfık marked ile yapılan DNA analizlerinde babadan kalıtılan allelde delesyon olduğu belirlendi.

Abstract:
DiGeorge Syndrome (DGS), a development field defect of the third and fourth pharyngeal pouches, is characterized by aplasia or hypoplasia of the thymus and parathyroid glands, conotruncal cardiac malformations and dysmorphic facial features. The aetiology is presumed to be heterogeneous. There have been reported cases of autosomal dominant and autosomal recessive inheritance. Besides Velocardiofacial Syndrome (VCFS) which is a multiple congenital anomaly disorder of cleft palate, cardiovascular anomalies and learning difficulties, 18 additional syndrome are associated with microdeletions of chromosomal region 22ql 1. It has been proposed that the acronym CATCH 22 be used to encompass the spectrum of similar anomalies associated with interstitial deletions of 22ql 1. Cytogenetic studies using high resolution banding techniques (HRBT) detect interstitial deletions in approximately 25% of VCFS and DGS patients. Using probes and cosmids from the DiGeorge critical region (DGCR) deletions are detected in 83% of DGS and 76% of VCFS patients by molecular studies including DNA dosage analysis, fluorescent in situ hybridization (FISH) or by both methods. Recently, other cytogenetic deletions such as 10pl3, 18q21.23, 4q21.3, 5ql3 or 8q and lq partial trisomies have been reported in DGS patients. In the present study, the presence of microdeletions of chromosomal region 22ql 1 was assessed both by HRBT and FISH using N25(Oncor) probe in 16 patients. 1 1 of these patients had the presumed diagnosis of DGS and 3 VCFS. The remaining 2 patients were detected prenatally to have cardiac anomalies by ultrasound examination. Using HRBT banding, none of the expected chromosomal anomalies could be detected except one case of maternally inherited parasentric inversion 13.89 FISH analysis of 2 patients with DGS detected only one fluorescent signal on 22ql 1 region. In one case, the fluorescent signal detected on 22ql 1 region was less intense on one of the homolog 22. Further studies of this case by DNA analysis using polimorphic marker D22S944, revealed only maternal inheritance of this region, confirming the presence of a deletion of paternal origin.