Çocukluk çağı baş boyun bölgesi kanserlerinde ototoksisiteye yol açan risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of risk factors causing ototoxicity in childhood head and neck cancers
Yazar: YÜKSEL OLGUN
Danışman: PROF. DR. GÜNAY KIRKIM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Amaç: Çocukluk çağı kanserlerinin yaklaşık% 12'si baş ve boyun bölgesinde yer almaktadır. Genel sağkalım oranı, tümörlerin yaş, evre, lokalizasyon, histoloji ve moleküler genetik özelliklerine bağlı olarak ortalama% 80 olarak bildirilmektedir. Bu hastalarda uzun yaşam beklentisi göz önüne alındığında, tedaviyle ilişkili yan etkilerin erken teşhisi daha da önem kazanmaktadır. Ototoksisite, platin bazlı kemoterapi ilaçlarının ciddi bir yan etkisidir. Bu çalışmanın amacı, baş boyun bölgesinde lokalize olan maligniteler nedeniyle platin bazlı kemoterapi alan çocuklarda ototoksisite gelişimini yolaçan risk faktörlerini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Onkoloji bölümünde platin bazlı kemoterapi alan seksen dört çocuk hasta çalışmaya dahil edildi. Tüm çocuklarda odyolojik değerlendirme her kemoterapi seansından önce ve sonra saf ses odyometrisi, distorsiyon ürünü otoakustik emisyonlar ve işitsel uyarılmış beyin sapı potansiyelleri testi ile yapıldı. Ototoksisite, Brock, Muenster ve Chang sınıflandırması kullanılarak değerlendirildi. Kranial ışınlama, kümülatif sisplatin dozları, yaş, cinsiyet, aminoglikosidlerle kullanımı, tedavi süresi ve kemoterapötik ajanların tipi gibi risk faktörleri analiz edildi. Ki-kare testi kullanılarak, tüm risk faktörleri üç ototoksisite sınıflandırması ile eşleştirildi. Tek değişkenli analizlerle ototoksisite açısından anlamlı bulunan risk faktörleri lojistik regresyon modellemesi kullanılarak yeniden değerlendirildi. Daha sonra orta ve ileri düzeyde ototoksisite gelişen hastalar (derece 3 ve derece 4) belirlendi ve aynı analizler tekrarlandı.
Bulgular: 84 hastanın, Brock'a göre 25, Muenster'e göre 29 ve Chang sınıflamasına göre 27'sinde ototoksisite gözlendi. Tek değişkenli analizlerde 5-12 yaş arası, kraniyal ışınlama ve hem sisplatin hem de karboplatin ile tedavi edilmiş olma her üç sınıflamaya göre ototoksisite ile ilişkili olduğu bulundu (p <0,05). Bu 3 risk faktörü ile yapılan lojistik regresyon modelleme analizleri, 5-12 yaş aralığında olma ve hem sisplatin hem de karboplatin ile tedavi edilmenin ototoksisite gelişme riskini anlamlı derecede arttırdığını gösterdi (p <0.05). Orta ile şiddetli ototoksisite gelişimi için yapılan tek değişkenli analizler, kraniyal ışınlamanın ve 5-12 yaşları arasında olmanın Muenster ve Chang sınıflamasına göre önemli risk faktörleri olduğunu gösterdi. Tedavinin tek bir doz olarak alınması ise, Brock sınıflamasına göre yapılan tek değişkenli analizlerde bir risk faktörü olarak ortaya çıktı.
Sonuç: Bulgularımız 5 - 12 yaşları arasında olma, kraniyal ışınlama ve hem sisplatin hem de karboplatin ile tedavi edilmiş olmanın baş boyun kanserli pediatrik hastalarda ototoksisite gelişimi için önemli risk faktörleri olduğunu göstermektedir. Farklı sınıflandırma sistemlerinde yapılan analizlere göre bazı farklılıklar görülse de yaş, kraniyal ışınlama ve tedavi zamanlaması orta ile şiddetli düzeyde ototoksisite gelişimi için önemli risk faktörleri olarak görünmektedir.

Abstract:
Objective: Approximately 12% of childhood cancers are located in the head and neck region. Overall survival rate is reported 80% on average depending on age, stage, location, histology and molecular genetic characteristics of tumors. Considering the long life expectancy in these patients, early diagnosis of treatment-related side effects becomes even more important. Ototoxicity is a severe side effects of platinum based chemotherapy drugs. The aim of this study is to evaluate risk factors contrubuting to development of ototoxicity in children who received platinum based chemotherapy due to malignancies located in the head and neck region
Material and Method: Eighty four children who received platinum based chemoterapy in the pediatric oncology department of Dokuz Eylul University School of Medicine were included in this study. Audiological evaluation of all children were done before and after each chemoterapy session by pure tone audiometry, distorsiton product otoacoustic emissions and auditory brainstem response test. Ototoxicity was evaluated using Brock, Muenster anc Chang classifications. Risk factors such as cranial irradiation, cumulative doses of cisplatin, age, gender, co-treatment with aminoglycosides, duration of treatment and type of chemoterapeutic agents were a analysed. By using Chi-square test, all of the risk factors were matched with the three ototoxicity classifications. Risk factors which were found to be significant for ototoxicity by univariate analyses were reevaluated using logistic regression modelling. Then the patients who had moderate and severe ototoxicity (grade 3 and grade 4) were determined and same analyses were repeated.
Results: Of 84 patients, ototoxicity was observed in 25 patients according to Brock, in 29 patients according to Muenster and in 27 patients according to Chang classifications. In univariate analyses to be aged between 5 and 12, cranial irradiation and to be treated with both cisplatin and carboplatin were found to be related with ototoxicity according to both 3 classsifications( p<0,05). Logistic regression modelling analyses with these 3 risk factors showed that, to be aged between 5 and 12 and to be treated with both cisplatin and carboplatin significiantly increased the risk of ototoxicity development (p<0.05). Univariate analyses for the development of moderate to severe ototoxicity showed that cranial irraditon and to be aged between 5 and 12 are significant risk factors according to Muenster and Chang classifications. The fact that the treatment was taken as a single dose also appeared to be a risk factor for univariate analyses conducted according to Brock classification
Conclusion: Our findings suggest that to be aged between 5 and 12, cranial irradiation and to be treated with both cisplatin and carboplatin were important risk factors for the development of ototoxicity in pediatric patients with head and neck malignancies. Althought there are some differences according to analyses conducted on different classification systems age, cranial irradiation and treatment timing seems to be important risk factors for the development of moderate to severe ototoxicity.