Pandemi sürecinde yetişkin bireylerin gıda takviyeleri hakkında bilgi ve tutumlarının araştırılması
Investigation of knowledge and attitudes of adults about food supplements in the pandemic process
Yazar: ÖZGE ÖZGEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇEN GARİPOĞLU
Bahçeşehir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; COVID 19 = COVID 19 ; Gıda takviyesi = Food supplement ; Mineraller = Minerals ; Pandemiler = Pandemics ; Tutumlar = Attitudes ; Vitaminler = Vitamins ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Gıda takviyelerinin ülkemiz dahil tüm Dünya'da tüketimi giderek artmaktadır. Bir veya daha fazla besin içeriğine sahip (vitaminler, mineraller, amino asitler, bitkiler vs.) diyete destek olmayı amaçlayan ürünler gıda takviyesi olarak tanımlanmaktadır. Dünya'yı etkisi altına alan yeni koronavirüs hastalığı (Covid-19) Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından 11 Mart 2020 tarihinde pandemi olarak ilan edilmiştir. Çalışmamızda pandemi zamanında yapılmış olup, bireylerin gıda takviyeleri hakkında bilgi, tutum ve kullanım alışkanlıklarını tespit etmek amaçlanmıştır. Bu amaçla özel bir tıp merkezinde diyetisyen polikliniğine başvuran 19 yaş ve üzeri 275 bireye (231 kadın 44 erkek), beslenme alışkanlıkları, gıda takviyesi kullanım durumu ile ilgili sorulardan oluşan anket formu yönlendirilmiştir. Ayrıca katılımcıların antropometrik ölçümleri (boy uzunluğu, vücut ağırlığı), beden kütle indeksi (BKİ) kg/m2 ile bir günlük besin tüketim kayıtları alınmıştır. Çalışmaya katılan kişilerin yaş ortalamasına bakıldığında kadınların 36,96±12,40 yıl, erkeklerin 36,36±13,09 yıl olup, çoğunluğu kadınlardan (yüzde 84) oluşmaktadır. Çalışmaya katılan kişilerin BKİ kg/m2 ortalamasına bakıldığında, kadınların 29,10±6,29 kg/m2, erkeklerin 28,13±10,68 kg/m2 olduğu, görülmektedir. Katılımcıların yüzde 48'si gıda takviyesi kullanmaktadır. Çalışmamıza katılan kişilerin büyük çoğunluğu pandemi başladığı zaman gıda takviyesi kullandığını görülmüş olup en sık kullanılan gıda takviyelerinin multivitamin, C vitamini ve D vitamini olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak çalışmaya katılan kişilerin yüzde 25,1'i belirli hastalığı tedavi etmek için, yüzde 23,6'sı bağışıklığı güçlendirmek için gıda takviyesi kullandığını belirtmiştir. Çalışma katılan kişilerin yüzde 31,5'nin kronik rahatsızlığının olduğu ve büyük çoğunluğunun, diyabet, hipertansiyon, tiroid hastalığı olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucundan kadınların gıda takviyesi kullanımı erkeklere göre daha yüksek olduğu ve evli olan kişilerin daha çok gıda takviyesi kullandığı görülmektedir. Bu çalışmada tiroid hastalıkları ile kullanılan gıda takviyeleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. B12 vitamini ve çinko alım düzeyi yetersiz olan katılımcıların gıda takviyesi kullanım durumu ile arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

Abstract:
The use of food supplements increases all over the world including our country. Products that contain one or more nutrients (vitamins, minerals, amino acids, herbs, etc.) are defined as food supplements to support the diet. The World Health Organization declared a pandemic regarding the novel coronavirus (COVID-19) that affected the world on 11 March 2020. This study aimed to determine the knowledge, attitude and usage habits about food supplements of participants during pandemic. 275 participants (231 females and 44 males) aged 19 and over from a private medical center were recruited on this study. In addition, anthropometric measurements (height, body weight), body mass index (BMI) kg / m2 and a daily food consumption of participants were determined. The average age was 36.96 ± 12.40 for female and 36.36 ± 13.09 for male of the participants and the majority of participants (84 percent) were female. The average body mass index was 29,10±6,29 kg/m2 for female and 28,13±10,68 kg/m2 was for male in this study. 48 percent of the participants used food supplements and 51.2 percent of the participants did not use food supplements. The majority of the participating started to use food supplements when the pandemic started and the most commonly used food supplements were multivitamin, vitamin C and vitamin D in our study. 25.1 percent of the participants used food supplements to treat certain diseases and 23.6 percent to strengthen immunity. It was detected that 31.5 percent of the participants have chronic illness and majority of participants have diabetes, hypertension and thyroid disease. It was detected that the use of food supplements in women was higher than men, and married participants use food supplements more than other participants. It was detected a significant correlation between thyroid diseases and the used food supplements in this study. It was detected was a significant relationship between the with insufficient dietary vitamin B12 and zinc intakes and the used of food supplements.