Çoğuz kuzulayan Orta Anadolu merinosu koyunlarında BMP15 gen polimorfizminin araştırılması
Investigation of BMP15 gene polymorphism in multiple lambing Central Anatolian merino sheep
Yazar: SELEN ACAR
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET KAYA
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı / Hayvansal Biyoteknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Genetik = Genetics
Dizin: DNA analizi = DNA analysis ; DNA dizileme = DNA sequencing ; Delesyon = Deletion ; Dizi analizi = Sequence analysis ; Fertilite = Fertility ; Merinos = Merino

Özet:
Üretim sistemlerinde optimum kuzu sayısı iklim, yem mevcudiyeti veya veteriner bakımı gibi çevresel faktörlere bağlı olarak değişmektedir. Bu yüzden yalnızca yavru sayısını arttırmaya odaklanma doğru değildir. Koyunlarda fertilite ile ilgili özellikler düşük kalıtsallığa sahiptir ve fenotipe dayalı seleksiyon genellikle zaman alıcıdır. Ovulasyon oranının iyileştirilmesi ve üretim sistemleri tarafından optimum yavru sayısının belirlenmesi açısından koyunların genotiplerine bakılarak ıslah programlarının oluşturulması daha etkili olacaktır. Ovulasyon oranına etki eden TGFβ süper ailesi üyesi olan bazı majör genlerde (BMP1B, BMP15 ve GDF9) belirlenen mutasyonların kalıtım modellerine göre çoğuz kuzulamaya veya kısırlığa neden olduğu gözlemlenmiştir. Fertilite özellikleri ile ilgili verimin artması, optimum yavru sayısının stabilize edilmesi, üreme ile ilgili genetik bozuklukların koyunlarda belirlenmesi ve insanlar için bir model olarak kullanılması açısından doğurganlık ile alakalı genlerinin incelenmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmada Tarım ve Orman Bakanlığı destekli yürütülen Eskişehir İlinde Orta Anadolu Merinosu Koyun Irkının Halk Elinde Islahı Alt Projesinin Sivrihisar İlçesinde bulunan çeşitli işletmelerde yetiştirilen Orta Anadolu Merinos ırkı koyunlarında BMP15 geninin dizi analizi yöntemi ile mutasyonları belirlenerek etkileri detaylı araştırılmıştır. Kandan DNA izolasyonundan sonra ilgili primerler ile PCR çalışması yapılarak, hedef gen bölgeleri agaroz jel elektoforezde görüntülenmiştir.  Araştırma örneklerinin BMP15 lokusu PCR ürünleri dizi analizi yöntemi ile araştırılmış ve genotipler belirlenmiştir.  Elde edilen diziler gen bankası verileri ile karşılaştırılıp aligment edilerek ekson 1 için CTT delesyonu, ekson 2 için FecXG alleline çok yakın olan T>C missens mutasyonu ve FecXH mutasyonları tespit edilmiştir. Bu çalışma sayesinde tez projesinde yer alan hayvanların döl verimi ve doğum başına düşen yavru sayısını etkileyecek olan mutasyonlar belirlenmiş olup ıslah çalışmalarına rehberlik ederek doğumdaki kuzu sayısının arttırılması hedeflenmektedir.

Abstract:
The optimum number of lambs varies in production systems depending on environmental factors such as climate, feed availability or veterinary care. Therefore, it is not correct to focus only on increasing the number of offspring. Fertility traits in sheep have low heritability and selection based on phenotype is often time consuming. In order to improve the ovulation rate and to determine the optimum number of offspring by the production systems, it will be more effective to create breeding programs by looking at the genotypes of the sheep. It has been observed that mutations determined in some major genes (BMP1B, BMP15 and GDF9), which are members of the TGFβ superfamily that affect the ovulation rate, cause multiple lambing or infertility according to the inheritance patterns. As a result, it is important to examine the fecundity genes in terms of increasing the yield related to fertility characteristics, stabilizing the optimum number of offspring, identifying reproductive genetic disorders in sheep and using them as a model for humans. The aim of this study was to determine mutations for BMP15 gene and its effects have been studied in more detail in Central Anatolian Merino sheep bred in various enterprises in Eskisehir Province Sivrihisar District of the Central Anatolian Merino Sheep Breed Sub-Project carried out with the support of the Ministry of Agriculture and Forestry. After DNA isolation from blood, PCR assay was performed with the relevant primers and the products of the relevelant primers and the PCR products were visualized on agarose gel electrophoresis. PCR products were sequenced using the Automated DNA Sequencer and genotypes were determined. CTT deletion for exon 1, T>C missense mutation which are very close to the FecXG allele, for exon 2 and FecXH mutations, were determined by comparing the obtained sequences with the Genbank data. According to the results of  this study, mutations that will affect the fertility of the animals in this project and the number of offspring per birth have been determined, and it is aimed to increase the number of lambs at birth by guiding the breeding studies.