Planlı görsel eğitim kalp yetersizliği olan bireylerin hastalıklarına yönelik tutum, inanç ve semptomlarını etkiler mi?
Does planned visual training affect the attitudes, beliefs and symptoms of individuals with heart failure towards their disease?
Yazar: DİLAN DENİZ AKAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZDEN DEDELİ ÇAYDAM
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Görsel etkileşim = Visual interactive ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Sağlık tutumları = Health attitudes ; Semptomlar ve genel patoloji = Symptoms and general pathology ; Tutumlar = Attitudes ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Amaç: Bu çalışma, Sağlık İnanç Modeli'ne dayalı hazırlanan planlı görsel eğitimin kalp yetersizliği olan bireylerin hastalıklarına yönelik tutum, inanç ve semptomlarına etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Randomize kontrollü deneysel tipteki bu çalışma; Türkiye'nin batı bölgesindeki bir üniversite hastanesinin kardiyoloji polikliniğinde tedavi gören 110 kalp yetersizliği olan birey (girişim grubu: 55; kontrol grubu: 55) ile yürütülmüştür. Veriler, "Hasta Tanıtım Formu", "Kalp Yetersizliğinde Sağlık İnanç Modeli Ölçeği [SİMÖ-KY]" ve "Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği – Kalp Yetersizliği [MSAS-HF]" aracılığıyla toplanmıştır. Girişim grubunda ilk izlem, üç ay sonra ve altı ay sonra olmak üzere toplam üç görüşme yapılmıştır. Kontrol grubunda ise ilk izlem ve altı ay sonra iki görüşme yapılmıştır. 
Bulgular: Sağlık İnanç Modeli'ne dayalı hazırlanan planlı görsel eğitim programından sonra girişim ve kontrol grubundaki hastaların Algılanan Duyarlılık [AD], Algılanan Ciddiyet [AC], Algılanan Yarar [AY], Algılanan Engel [AE], Öz Etkililik [ÖE] ve semptom puanları arasında anlamlı fark bulunmuştur. Girişim grubundaki hastaların AD, AC, AY, AE, ÖE ve semptom puanları açısından izlemler arasında anlamlı fark olduğu belirlenmiştir. İlk görüşmeden altı ay sonra, girişim grubunun AD, AC, AY, AE, ÖE puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı olarak arttığı; semptom puanlarının ise kontrol grubuna göre anlamlı olarak azaldığı saptanmıştır. 
Sonuçlar: Araştırma sonuçları, Sağlık İnanç Modeli'ne dayalı hazırlanan planlı görsel eğitimin kalp yetersizliği olan bireylerin hastalıklarına yönelik tutum, inanç ve semptomları üzerine olumlu etkisi olduğunu göstermiştir.
Anahtar Kelimeler: Kalp yetersizliği, görsel eğitim, sağlık inanç modeli, semptom, hemşire.

Abstract:
Aim: This research was conducted to evaluate the effect of planned visual training based on the Health Belief Model [HBM] among patients' symptoms, attitudes and beliefs about heart failure.
Materials and Methods: The study was randomized controlled experimental type and was conducted with 110 heart failure individuals (55 intervention group; 55 control group) treated in the cardiology outpatient clinic of a university hospital in the western part of Turkey. The data were collected with "Patient Information Form", "Health Belief Model Scale in Heart Failure [HBMS-HF]" and "Heart Failure Memorial Symptom Assessment Scale [MSAS-HF]". Three interviews were conducted first follow up, three months later and six months later in the intervention group. In the control group, two interviews were conducted first follow up and six months later. 
Results: After the planned visual training program based on the HBM, a statistically significant difference was found between the intervention group and the control group in terms of perceived sensitivity, perceived severity, perceived benefit, perceived barriers, self-efficacy and symptom scores. In the intervention group, there was a statistically significant difference among the follow-ups in terms of perceived sensitivity, perceived severity, perceived benefit, perceived barrier, self-efficacy and symptom scores of the patients. Six months after the first interview, it was determined that the the perceived sensitivity, perceived severity, perceived benefit, perceived barriers, self-efficacy scores of the intervention group increased significantly compared to the control group; it was determined that the symptom scores were significantly decreased compared to the control group.
Conclusions: The result of this study demonstrated that planned visual training based on the HBM had a positive effect on the patients' symptoms, attitudes and beliefs about heart failure.
Key Words: Heart failure, visual training, health belief model, symptom, nurse.