Sığırların kızgınlık tespitinde vücut salgıları biyo-indikatörlerinin incelenmesi
Investigation of body secretions bio-indicators in cattle estrus detection
Yazar: ÖZGÜL ANİTAŞ
Danışman: PROF. DR. SERAP GÖNCÜ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma hayvanlarda kızgınlığı tespit etmek için uygulanan diğer metotlara alternatif oluşturacak bir yöntem olan uçucu kimyasal bileşikleri (feromonlar) vücut sıvılarında tespit etmek için yürütülmüştür. Mevcut çalışmanın hayvan materyalini benzer yaş ve laktasyondaki Siyah Alaca inekler oluşturmuştur. Çalışmada inekler senkronize edilerek kızgınlık öncesi, kızgınlık ve kızgınlık sonrası dönemde ter, idrar, dışkı, süt, tükürük, vajinal salgı ve kan örnekleri alınmış ve bu sıvılardaki uçucu koku bileşiklerinin tespiti Gaz Kromatografisi Kütle Spektrometrisi cihazında analiz edilmiştir. Çalışmanın sonunda her üç dönemde de benzer ve farklı bileşikler tespit edilmiştir. Bu çalışma kapsamında kan, dışkı, tükürük, idrar, süt, ter ve vajinal sıvılarda kızgınlık öncesi dönemde toplam 531, kızgınlık döneminde 538 ve kızgınlık sonrası dönemde ise toplam 494 uçucu bileşik tespit edilmiştir. Kızgınlık döneminde en fazla uçucu bileşiğin en fazla tükürükte(85) daha sonra vajinal akıntıda (82) ve kanda (80), en az bileşiğin ise 69 ile sütte olduğu belirlenmiştir. Kızgınlık döneminde tüm vücut sıvılarında ortak olarak toplam 8 bileşik tespit edilmiş ve bu bileşiklerin tüm vücut sıvılarında tespit edilen bileşiklere oranı % 2,6 olarak bulunmuştur. Özellikle kızgınlık döneminde tüm vücut sıvılarında 3-methyl pentane, hekzanal, 4-methylphenol (p-cresol), phenylacetaldehyde, 3-phenylpropiononitrile, 1H-indole, cyclotetrasiloxane octamethyl- ve pentane 2-methyl bileşikleri tespit edilmiş ve bu koku bileşiklerinin kızgınlığı belirlemede kullanılabilecek alternatif bir yöntem olabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted to detect volatile chemical compounds (pheromones) in cow body fluids, which is an alternative to other methods for detecting estrus in animals. Animal material of the present study consisted of Holstein cows with similar age and lactation stage. In the study, cows were synchronized and their sweat, urine, feaces, milk, saliva, vaginal secretions and blood samples were taken pre-estrus, estrus and post-estrus and analyzed by Gas Chromatography Mass Spectrometry (GC-MS) for determination of volatile odor compounds in these liquids. The results of the study showed that similar and different compounds were detected in all three periods. Within the study of this study, a total of 531 volatile compounds were detected in the preestrus period, 538 in the estrus period, and 494 in the postestrus period in blood, feces, saliva, urine, milk, sweat and vaginal fluids. It was determined that the most volatile compound was in the saliva (85), then in the vaginal discharge (82) and blood (80), and the least compound was in milk (69). A total of 8 compounds were found to be common in all body fluids and the ratio of these compounds to those detected in all body fluids was 2.6%.Especially in the estrus, 3-methyl pentane, hexanal, 4-methylphenol (p-cresol), phenylacetaldehyde, 3-phenylpropiononitrile, 1H-indole, cyclotetrasiloxane octamethyl- and pentane 2-methyl compounds were detected in all body fluids and these odor compounds could be an alternative method for determining estrus.