Trans erkeklerde hormon tedavisi sonrası sesle ilişkili cinsiyet algısının değerlendirilmesi
Evaluation of voice-related gender perception after hormone therapy in trans men
Yazar: AYLİN TORĞUL
Danışman: PROF. DR. MÜGE MÜZEYYEN ÇİYİLTEPE
İstinye Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Algı = Perception ; Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet tayini = Sex determination ; Hormon replasman tedavisi = Hormone replacement therapy ; LGBT = Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual ; Ses = Voice

Özet:
Cinsiyet disforisi, kişinin biyolojik cinsiyeti ve cinsel kimliği arasındaki uyumsuzluğu ifade etmektedir.  Biyolojik cinsiyeti kadın olup cinsiyet disforisi tanısıyla hormon tedavisine başlanan trans erkeklerde geri dönüşümsüz değişimler meydana gelmektedir. Ses kalınlaşması da bu değişimlerden olup bireyin cinsiyet uyum sürecinde yaşam kalitesini artırmaktadır. Bu çalışma trans erkek bireylerin seslerinin cis kadın ve erkek bireyler tarafından nasıl algılandığını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, konuşmacı ses örneklerinin toplanması ve bu örneklerin cis kadın ve erkek bireyler tarafından değerlendirilmesi şeklinde iki aşamadan oluşmaktadır. Hormon tedavisinde en az 1 yılını tamamlamış 19 trans erkek, kontrol grubu olarak 10 cis kadın ve 10 cis erkek bireylerden ses örneği alınmıştır. Başlangıçta 39 ses örneğinin temel frekans(F0), 1.formant(F1) ve 2.formant(F2) arasındaki ilişkiye bakılmış ve cinsiyet değişkeni grupları F0 ölçüm değerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermektedir (p=0,05>0,000). F0 değeri beklenen şekilde kadınlarda büyük iken cis ve trans erkeklerde benzer aralıklarda olduğu bulunmuştur. Trans erkeklerin F1değeri kadınlara göre düşük ancak cis erkek bireylere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. İkinci aşamada toplanan ses örnekleri random şekilde 15 erkek ve 15 kadın olmak üzere 30 kişiye dinletilip sese cinsiyet tayin etmeleri, dinledikleri sesin doğallığını puanlandırmaları istenmiştir. İstatistiksel analiz sonuçlarına göre puanlayıcılar tarafından trans erkeklerin cis erkek gibi algılandığı ancak ses doğallığı değerlendirmesindeinsiyet değişkeni grupları ses doğallığı puanına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermektedir (p=0,05>0,000). cis bireylerin puan ortalamalarının trans erkek bireylere göre anlamlı bir şekilde büyük olduğu görülmüştür. Çalışma sonucunda sese cinsiyet tayininde F0'ın tek başına yeterli olduğu ancak hormonla değişen sesin doğallık bakımından cis bireylere göre farklılık gösterdiği bulunmuştur.

Abstract:
Gender dysphoria refers to the incompatibility between a person's biological sex and sexual identity. Irreversible changes occur in trans men who are biologically female and start hormone therapy with the diagnosis of gender dysphoria. Deepening of the voice is one of these changes and increases the quality of life of the individual in the process of gender adjustment. This study was conducted to evaluate how the voices of trans men are perceived by cis women and men. The study consists of two stages, namely the collection of speaker voice samples and the evaluation of these samples by cis female and male individuals. Voice samples were taken from 19 trans men who completed at least 1 year in hormone therapy, 10 cis females and 10 cis males as the control group. At the beginning, the relationship between the fundamental frequency (F0), 1.formant (F1) and 2.formant (F2) of 39 voice samples was examined and the gender variable groups showed a statistically significant difference according to the F0 measurement value (p=0.05>0.000). While the F0 value was higher in females as expected, it was found to be in similar ranges in cis and trans males. It was observed that the F1 value of trans men was lower than that of women, but higher than that of cis men. In the second stage, the collected voice samples were played randomly by 30 people, 15 male and 15 female, and they were asked to assign gender to the voice and score the naturalness of the voice they listened to. According to the statistical analysis results, trans men were perceived as cis men by the raters, but in the evaluation of voice naturalness, the gender variable groups showed a statistically significant difference according to the voice naturalness score (p=0.05>0.000). It was observed that the mean score of cis individuals was significantly higher than that of trans male individuals. As a result of the study, it was found that F0 alone was sufficient in determining the sex of the voice, but the voice that changed with the hormone differed according to the cis individuals in terms of naturalness.