Kurumsal yönetim uygulamalarının sürdürülebilirlik raporlaması standartlarına uyum düzeyi üzerine etkileri: BIST-100 endeksinde yer alan şirketler üzerine bir araştırma
The effects of corporate governance practices on the level of compliance with sustainability reporting standards: A research on companies listed in Borsa İstanbul (BIST) 100 index
Yazar: BAHAR DENİZ
Danışman: PROF. DR. HALİL EMRE AKBAŞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Finansal raporlama = Financial reporting ; Hisse senetleri = Stocks ; Kurumsal yönetim = Corporate governance ; Raporlama = Reporting ; Raporlama sistemi = Reporting system ; Standartlar = Standards ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Sürdürülebilirlik, yaşadığımız dünyada kendi özgürlüklerimizden ödün vermeden gelecek kuşakların ihtiyaçlarını karşılayabilmektir. Bu kavram yeni dünya düzeni olarak öncelikle hükümetler tarafından benimsenmiş ve işletmelerin de merceği altına girmiştir. İşletmelerin bir yandan kar marjını korurken diğer yandan yaşamsal faaliyetlerini en uygun koşullarda devam ettirebilmeleri için çevresel ve sosyal anlamda da topluma değer katmaları beklenmektedir. Aynı zamanda işletmelerin yasa düzenleyicilere, topluma ve diğer kuruluşlara karşı sorumlulukları vardır. Sorumluluklarını yerine getirdiklerinin dünya standartlarındaki göstergesi ise günümüzde yayınlanan sürdürülebilirlik raporlarıdır. Bahsi geçen raporların niteliği Küresel Raporlama Girişimi (GRI) tarafından belirlenen standartlara uyuma bağlıdır. İşletmelerin bu standartlara olan uyumluluğu, yayınladıkları sürdürülebilirlik raporlarında yer almakla birlikte işletmelerin tüm paydaşlarına karşı daha iyi bir pozisyonda olmasını sağlar. Diğer yandan son 20 yılda görülen yolsuzluklar, finansal başarısızlıklar ve yönetim sorunları gibi faktörler işletmelerde kurumsal yönetim anlayışını geliştirmiştir. Bu bağlamda kurumsal yönetim işletmelerin yönetim kurulu, paydaşları ve hisse yapısını bütün olarak ele alan bir yönetim şeklidir. Sürdürülebilirlik raporlamaları, kurumsal yönetim uygulamalarını desteklerken kurumsal yönetim uygulamalarının da sürdürülebilirlik raporlamasına olan etkileri saptanabilir. Bu doğrultuda; bu çalışmada BIST-100 endeksinde yer alan şirketlerdeki kurumsal yönetim uygulamalarının, bu işletmelerce yayınlanan sürdürülebilirlik raporlarındaki GRI Standartları'na uyum düzeyindeki etkileri sabit etkiler panel veri yöntemi ile araştırılmıştır. Araştırmada; işletmenin yabancı ortaklık oranı, kurumsal ortaklık oranı, yönetim kurulu büyüklüğü, yönetim kurulundaki kadın üye ve bağımsız üye oranı ve sürdürülebilirlik komitesinin varlığı, bağımsız değişkenler olarak ele alınmıştır. İşletmelerin finansal performanslarını belirleyen işletmenin büyüklüğü, Tobin's Q değeri, büyüme oranı ve kaldıraç oranı faktörleri ise araştırmaya kontrol değişkenleri olarak dahil edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda yönetim kurulu büyüklüğü, yönetim kurulu bağımsız üye sayısı, işletme büyüklüğü, işletme büyüme oranı ile GRI Standartları'na uyum düzeyi arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

Abstract:
Sustainability is meeting the needs of future generations without compromising our own freedoms in the world we live in. After the adoption of the concept of sustainability by governments as the new world order, has also come under the lens of businesses. It is expected that businesses will add value to the society in environmental and social terms, while maintaining their own profit margin and vital activities at this level in the most appropriate conditions. At the same time, businesses have responsibilities to regulators, society and other organizations. The most appropriate world-class condition for demonstrating that it fulfills its responsibilities is the sustainability reports published today. As a result, the standards set by the Global Reporting Initiative (GRI) and compliance with these standards affect the quality of the sustainability reporting published by businesses and put businesses in a better position against all their stakeholders. On the other hand, factors such as corruption, financial failures and management problems in the last 20 years have improved the corporate governance approach. In this context, the corporate governance is a form of management that deals with the board of directors, stakeholders and share structure of enterprises as a whole. While sustainability reporting supports corporate governance practices, the effects of corporate governance practices on sustainability reporting can be determined. For this purpose, For this purpose, in this study, the effect of corporate governance practices in the businesses included in the BIST-100 index on the level of compliance with the GRI Standards in the sustainability reports published by these businesses was investigated with the fixed effects panel data method. In this study, the foreign ownership and institutional ownership structure of the enterprise, the size of the board of directors, the ratio of female members and independent members in the board of directors, the sustainability committee in the enterprises are considered as independent variables. The size of the enterprise, Tobin's Q value, the growth rate and the leverage ratio factors that determine the financial performance of the enterprises are the control variables of the study. As a result of the analysis, a significant relationship was determined between the size of the board of directors, the number of independent members of the board of directors, the size of the business, the business growth rate and the level of compliance with the GRI Standards.