Okul öncesi çocuklara verilen beslenme eğitiminin çocuklarin beslenme bilgisine, davranişlarina ve antropometrik ölçümlerine etkisi
Effects of nutrition education program on preschool children?s nutrition knowledge, behaviors and anthropometric measurements
Yazar: HATİCE BAŞKALE
Danışman: PROF. DR. MEZİYET ARI ; PROF. DR. ZUHAL BAHAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Hemşirelik = Nursing ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Piaget kuramı = Piaget theory

Özet:
Amaç: Bu çalışma okul öncesi çocuklara yönelik Piaget'nin kuramına dayalı beslenme eğitiminin geliştirilmesi, uygulanması ve bu eğitimin çocukların beslenme bilgisine, besin tüketim sıklıklarına ve beden kitle indeksi ve kol çevresi ölçümlerine etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.Yöntem: Bu çalışma Pre-post deney kontrol desenli deneysel çalışmadır. İzmir ilinde bulunan üç sosyoekonomik düzeyi temsil eden anaokulları deney ve kontrol grubuna randomize atanmıştır. Çalışmaya 238 çocuk alınmış ve deney grubundaki anaokullarında okuyan çocuklara Piaget'nin kuramına dayalı beslenme eğitimi yapılmıştır. Çocukların beslenme hakkındaki bilgi düzeyleri ve besin tüketim sıklıkları eğitim öncesinde, eğitim sonrasında ve eğitimden bir yıl sonra; antropometrik ölçümleri eğitim öncesinde ve eğitimden bir yıl sonrasında alınmıştır. Verilerin analizinde tekrarlı ölçümlerde çift yönlü varyans, Friedman testi ve ki-kare testi yapılmıştır.Bulgular: Eğitim sonrasında deney grubundaki çocukların beslenme bilgi puanları artmış ve besin tüketim sıklıklarında kontrol grubuna göre olumlu gelişmeler olmuştur. Eğitimden sonra deney grubundaki çocukların süt ve ürünleri, yeşil yapraklı sebze, köksü sebze, beyaz et, balık ve meyve tüketimlerinde artış; şeker ve hazır meyve suyu tüketimlerinde azalma olmuştur. Antropometrik ölçümler açısından eğitimden sonra deney ve kontrol grubu arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır.Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar okul öncesi çocuklara yönelik hazırlanan eğitimlerde Piaget'nin kuramının etkin ve yaygın olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Objective: This study was developed in order to develop and implement nutrition education program based on Piaget?s theory for preschool children and examine effects of this program on children?s nutrition knowledge, nutrition behavfood frequencies and body mass index and upper mid arm circumference.Method: This study was pre-post experiment and control designed experimental study. Preschools from three socioeconomic status in Izmir was randomly assigned to experiment and control groups. The study involved 238 children and nutrition education based on Piaget?s theory was performed to children from experiment schools. Children?s nutrition knowledge scores and food frequencies was taken before education, after education and one year later; anthropometric measurements was taken before education and one year later. For data analysis two-way anova for repeated measures, Friedman test and chi-square test was conducted.Results: After education, experiment children?s nutrition knowledge scores increased and positive changes occured in food frequencies than control group. Also experiment group children?s dairy products, green vegetables, rooted vegetables, white meat, fish and fruit consumptions increased, sugar and sugared fruit juice consumptions decreased at posttest. There wasn?t statistically significant difference between intervention and control group after education of anthropometric measurements.Conclusion: Results of this study showed Piaget?s theory could use efficiently and widespread on educations prepared for preschool children.