Quercetinin, rosmarinik asitin ve quercetin & rosmarinik asit kombinasyonunun metotreksata bağlı testis hasarına etkileri
The effects of quercetin, rosmarinic acid and quercetin & rosmarinic acid combination on methotrexate induced testicular injury
Yazar: ABDÜLKADİR KUTLU
Danışman: PROF. DR. ENGİN YENİLMEZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Kuersetin = Quercetin ; Metotreksat = Methotrexate ; Rozmarinik asit = Rosmarinic acid ; Testis = Testis ; Testis hasarı = Testicular damage ; Toksikoloji = Toxicology

Özet:
Araştırmamızda 40 adet Sprague Dawley cinsi erişkin erkek sıçan rastgele 5 eşit gruba ayrıldı. 7 günlük deney sürecinde Kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmazken MTX, MTX+QT, MTX+RA ve MTX+QT+RA gruplarına deneyin 5. günü intraperitoneal yolla tek doz 30 mg/kg metotreksat uygulandı. Deney süresi boyunca her gün gavaj yoluyla; MTX+QT grubuna 30 mg/kg quercetin, MTX+RA grubuna 30 mg/kg rosmarinik asit, MTX+QT+RA grubuna ise 15 mg/kg quercetin ve 15 mg/kg rosmarinik asit verildi. Denekler 1, 4 ve 7. günlerde tartıldı. 7. günün sonunda anestezi altında sakrifiye edilen deneklerden alınan; kan örnekleri biyokimya tüplerine, sol epididimis dokuları tris tamponu içeren petri kaplarına, sağ epididimis dokuları %10'luk formaldehit solüsyonuna, sol testis dokularının bir yarıları Bouin solüsyonuna, diğer yarıları ise biyokimyasal incelemeler için eppendorf tüplerine koyuldu. Sol testis dokuları ikiye bölünmeden önce tartıldı. Yapılan tartımlar ve alınan örneklerle; vücut ve testis kütle analizleri, sperm analizleri, kan testosteron ve doku MDA, doku SOD, doku GPx, doku CAT ölçümleri, hematoksilen&eozin, Masson trikrom, periyodik asit Schiff ve TUNEL boyamaları yapıldı.
Değerlendirilen veriler ışığında elde ettiğimiz sonuçlar; metotreksatın testiste fizyolojik, histopatolojik, immünohistokimyasal ve biyokimyasal olarak hasara neden olduğunu; verilen antioksidan tedavilerinin, bozulan parametrelerin neredeyse hepsinde, çoğu zaman kısmi bazen ise tama yakın düzeltmeler yaptığını gösterdi. Tedavi gruplarının bazı parametrelerde başarı konusunda birbirlerine üstünlük kurdukları gözlemlendi.

Abstract:
In this study, 40 Sprague Dawley adult male rats were randomly divided into 5 equal groups. No application was made to the control group during the 7-day experiment. A single dose of 30 mg/kg methotrexate was administered intraperitoneally to the MTX, MTX+QT, MTX+RA and MTX+QT+RA groups on the 5th day of the experiment. During the experimental period; MTX+QT group received 30 mg/kg quercetin, MTX+RA group recieved 30 mg/kg rosmarinic acid, MTX+QT+RA group received 15 mg/kg quercetin and 15 mg/kg rosmarinic acid daily by gavage. Rats were weighed on days 1, 4 and 7. At the end of the 7th day, the rats were sacrificed under anesthesia. Blood samples were placed in biochemistry tubes. Left epididymis were placed in petri dishes containing tris buffer. Right epididymis were placed in 10% formaldehyde solution. One half of the left testicular tissues were placed in Bouin solution, and the other half in eppendorf tubes for biochemical examinations. Left testis tissues were weighed before dividing into two. By using weighing results and tissue samples; body and testis mass analysis, sperm analysis, blood testosterone and tissue MDA, tissue SOD, tissue GPx, tissue CAT measurements, hematoxylin&eosin, Masson trichrome, periodic acid Schiff and TUNEL stainings were performed.
The results showed that methotrexate caused physiological, histopathological, immunohistochemical and biochemical damage to the testis, and that 3 different antioxidant treatments made mostly partial and sometimes complete corrections in almost all of the deteriorated parameters. It was observed that the treatment groups were superior to each other in terms of success in some parameters.