Gebeliğin erken döneminde yaşanan bulantı-kusma şikâyetlerinin anksiyete ve depresif belirtiler ile ilişkisi
The relationship between nausea and vomiting in EARLY pregnancy and anxiety and depressive symptoms
Yazar: NURCAN TARTAR GÜNER
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ÇETİN DOĞANER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Bulantı = Nausea ; Depresyon = Depression ; Gebelik = Pregnancy ; Kusma = Vomiting

Özet:
Amaç: Erken gebelikte bulantı-kusma kadının yalnızca fiziksel sağlığını olumsuz etkilememekte aynı zamanda zihinsel, psikolojik ve sosyal yaşantısını da olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle gebelikte bulantı-kusma anne adayı ve fetüs üzerinde istenmeyen sonuçlar doğurabilmektedir. Çalışmamızda gebeliğin erken döneminde görülen bulantı-kusma yakınmalarının gebelerde gözlenen depresif ve anksiyete belirtileri ile ilişkisi incelenerek, elde edilen veriler ışığında sağlık hizmeti sunanların sürecin yönetimine katkı sağlanması amaçlanmaktadır. 
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte planlanan araştırmamız, 1 Haziran 2020-31 Mayıs 2021 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği polikliniklerine başvuran, ilk 20 haftalık gebelik döneminde bulunan kadınlar üzerinde yüz yüze görüşme tekniği ile anket yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Çalışmaya alınma kriterlerini karşılayan gebelere, sosyodemografik özelliklerini sorgulayan anket formu, 7 soruluk Yaygın Anksiyete Bozukluğu (YAB-7) testi, 9 soruluk Hasta Sağlık Anketi-9 (PHQ-9) isimli depresyon ölçeği ve bulantı-kusmanın şiddetini değerlendiren PUQE (Pregnancy-Unique Quantification of Emesis and Nausea) testi uygulanmıştır. Anket formu ve uygulanan ölçeklerden elde edilen veriler çerçevesinde, gebelerde bulantı-kusma şikâyetleri ile anksiyete ve depresif belirtiler arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Veriler SPSS programı ile uygun istatistiksel testlerle analiz edilmiştir. 
Bulgular: Çalışmamıza 401 gebe katıldı. Katılanların yaş ortalaması 27,85±5,33 yıl, gebelik haftası ortalaması 13,07±4,94 haftadır. Bulantı-kusma şikâyeti olanların sayısı 211 (%52,6) iken, olmayanların sayısı 190 (%47,4)'dır. Bulantı-kusma şikâyeti olan kişilerin %94,3'ünde şikâyetler 5-8. haftalar arasında başlarken, sadece %0,5'inde 13-16. haftalar arasında başlamaktadır. PHQ-9 puanı gebelikte bulantı-kusma şikâyetinin olması bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,001). Yaygın anksiyete bozukluğu puanı bulantı-kusma şikâyetinin olması bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,001). Depresif semptom ve anksiyete düzeyi ile bulantı-kusma şikâyetlerinin varlığı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,001, p=0,008). PUQE puanına göre gebelerin %37,2'sinin bulantı-kusma düzeyi hafif, %56'sının orta ve %6,8'ini ağırdır. PUQE ölçeğine göre bulantı-kusma düzeyi hafif olan gebelerin %45,5'inin depresyon düzeyi hafif, bulantı-kusma düzeyi orta olan gebelerin %39,7'sinin depresyon düzeyi hafif ve bulantı-kusma düzeyi ağır olan gebelerin %50'sinin depresyon düzeyi kısmen şiddetli ya da şiddetlidir. PUQE ölçeğine göre bulantı-kusma düzeyi hafif olan gebelerin %63,6'sında hafif anksiyete, bulantı-kusma düzeyi orta olan gebelerin %68,8'inde hafif anksiyete ve bulantı-kusma düzeyi ağır olan gebelerin %42,9'unda ciddi anksiyete vardır. 

Sonuç: Çalışmamızda gebelikte bulantı-kusmanın gebelerin yalnızca fiziksel sağlığını olumsuz etkilemediği, aynı zamanda gebelerde anksiyete ve depresif belirtiler gibi duygu durum bozukluklarına neden olabildiği tespit edilmiştir. Bunun sonucunda da gebenin aile hayatı, günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi ve sosyal ilişkileri ile fetüsün sağlığı üzerinde olumsuz etkiler oluşabilmektedir. Bu nedenle, gebelerin sağlıklı bir gebelik süreci yaşaması için, bulantı kusma şiddetine göre uygun tedavinin verilmesi, takip edilmesi ve biyopsikososyal yaklaşımla gerekli desteğin sağlanması oldukça önem arz etmektedir.

Abstract:
Objective: Nausea-vomiting in pregnancy not only negatively affects the physical health of the woman, but also her mental, psychological and social life. For this reason, nausea-vomiting in pregnancy might have undesirable consequences for the mother and the fetus. In our study, it is aimed to contribute to the treatment of the disease in the light of the data obtained by examining the relationship between nausea-vomiting complaints in early pregnancy and depressive and anxiety symptoms observed in pregnant women. 
Materials and Methods: Our research was conducted on women in the first 20 weeks of pregnancy who applied to the Health Sciences University Gulhane Training and Research Hospital Gynecology and Obstetrics Clinic between June 1, 2020 and May 31, 2021, using face-to-face interview technique and questionnaire method. The patients who met the inclusion criteria were given a questionnaire questioning their sociodemographic characteristics, a 7-question Generalized Anxiety Disorder (GAD-7) test, a 9-question Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9) depression scale, and a PUQE (Pregnancy- Unique Quantification of Emesis and Nausea) test was applied. In the light of the data obtained from the questionnaire form and the applied scales, the relationship between nausea-vomiting complaints and anxiety and depressive symptoms in pregnant women was evaluated. According to the PUQE scale, 45.5% of the pregnants with mild nausea-vomiting level have mild depression, 39.7% of the pregnants with moderate nausea-vomiting level have mild depression, and 50.0% of the pregnants with severe nausea-vomiting level have severe or partial severe depression. In pursuant of the PUQE, 63.6% of pregnant women with mild nausea-vomiting level have mild anxiety, 68.8% of pregnant women with moderate nausea-vomiting level have mild anxiety, and 42.9% of pregnant women with severe nausea-vomiting level have severe anxiety. 

Results: 401 pregnant women participated in our study. The mean age of the participants is 27.85±5.33 years. The mean week of gestation is 13.07±4.94 weeks. While the number of patients with nausea-vomiting complaints is 211 (52.6%), the number patients without nausea-vomiting complaints is 190 (47.4%). The complaints begin between the 5th and 8th weeks of pregnancy in 94.3% of pregnant women with nausea-vomiting complaints, while the complaints begin between the 13th and 16th weeks of pregnancy only in 0.5% of them. The PHQ-9 score shows a statistically significant difference in the presence of nausea-vomiting during pregnancy (p<0,001). Generalized anxiety disorder score shows a statistically significant difference in terms of nausea-vomiting (p<0,001). A significant correlation is found between the level of depressive symptoms and anxiety and the presence of nausea and vomiting (p<0,001, p=0.008). According to the PUQE score, 37.2% of the pregnant women have mild nausea-vomiting, 56.0% have moderate and 6.8% have severe. 

Conclusion: In our study it is determined that nausea-vomiting in pregnancy does not only negatively affect the physical health of the woman, but also causes emotional disorders such as anxiety and depressive symptoms in the pregnant woman. Consequently, adverse effects may occur on the family life, daily activities, quality of life and social relations of the pregnant woman, as well as on the health of the fetus. For this reason, it is important to to give appropriate treatment in compliance with the severity of nausea-vomiting, to follow up the patient, and to provide the necessary support with a biopsychosocial approach in order for the expectant mother to have a healthy pregnancy process.