Gediz (Kütahya) ve çevresinin genel jeolojik özellikleri
Geological features of the Gediz (Kütahya) and surroundings
Yazar: LEVENT CAN
Danışman: PROF. DR. SÜHA ÖZDEN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Jeolojik özellikler = Geological features ; Kinematik analiz = Kinematic analysis ; Tektonik = Tectonics

Özet:
Bu çalışma, Orta-Batı Anadolu'da Eski Gediz (Kütahya) ilçesi ve çevresinde; kuzeyde Akkaya köyü, doğuda Kayacık köyü, batıda Sazak köyü ve güneyde Gediz ilçesi ile sınırlandırılan, yaklaşık 216 km2 lik bir alanın genel jeolojik özelliklerinin ortaya çıkarılması amacıyla yapılmıştır.Çalışma alanının temelinde Paleozoyik yaşlı Baybuyan ve Arıkaya formasyonları yer almaktadır. Bu temel birimler üzerine sırasıyla; uyumsuz olarak çakıltaşlarından oluşan Erken Miyosen yaşlı Kürtköyü Formasyonu, kireçtaşlarından oluşan Orta Miyosen yaşlı Yeniköy Formasyonu, çakıltaşı-kumtaşı-fosilli kireçtaşı ardalanmasından oluşan Orta Miyosen yaşlı Hisarcık Formasyonu ve marnlardan oluşan Geç Miyosen yaşlı Tunçbilek Formasyonu'na ait Demirbilek Üyesi gelmektedir. Bu sedimanter istifi Erken Miyosen yaşlı Dereköy Volkaniti (Bu çalışma; K-Ar yaşlandırma; 18.0±0.5 My), Orta Miyosen yaşlı Karacahisar Volkanitleri ve Geç Miyosen yaşlı Oklukdağı Volkanitleri keserek yerleşmişlerdir. Tüm bu birimler üzerinde çörtlü kireçtaşlarından oluşan Geç Pliyosen yaşlı Emet Formasyonu uyumsuz olarak yer almaktadır. En genç çökeller ise Kuvaterner yaşlı alüvyondur.Çalışma alanında elde edilen fay düzlemi verilerinden yapılan fay topluluklarının kinematik analiz çalışmaları sonucunda; Geç Pliyosen öncesinde; çalışma alanında birbirleriyle uyumlu olan KD-GB doğrultulu sıkışma rejimi altında gelişen doğrultu atımlı faylanma ve KB-GD doğrultulu açılma rejimi altında gelişen normal faylanmalar etkin olmuştur. Üst Pliyosen'de ise, KB-GD doğrultulu sıkışma rejimi altında gelişen doğrultu atımlı faylanma rejimi hüküm sürmüştür. Kuvaterner'de meydana gelen KKD-GGB doğrultulu açılma rejimiyle gelişen normal faylanmalar çalışma alanında etkin olmuştur. Bu çalışmada, 28 Mart 1970 yılında meydana gelen Gediz Depremi (M=7.6)'ne ait yüzey kırıkları da araştırılmıştır. Gediz Depremi, birbirini takip eden iki fay üzerinde meydana gelmiştir. Bunlardan birisi, D-B doğrultulu Hamamlar Fayı, diğeri ise K-G doğrultulu Muhipler Fayı'dır. Çalışma sahasından elde edilen yüzey kırıkları, çoğunlukla K-G doğrultulu Muhipler Fayı'na paralel olarak gelişmişlerdir. Gediz ve çevresinde 1970 ile 1972 yılları arasında ve Gediz Depremi sonrasında meydana gelen orta büyüklükteki depremlerin odak mekanizması ters çözüm sonuçları da, KKD-GGB doğrultulu açılma rejiminin ürünü bir normal faylanma olarak karşımıza çıkmakta ve bu rejimin günümüzde de aktif olduğu düşünülmektedir.Anahtar sözcükler: Orta-Batı Anadolu, K-Ar Yaşlandırma, Kinematik Analiz, Gediz Depremi, Muhipler Fayı.

Abstract:
Aim of this study, to carry out geological features of study area about 216 km2 where located at Eski Gediz (Kütahya) and the surroundings in the Central-Western Anatolia and limited by Akkaya at north, Kayacık at east, Sazak at west and Gediz at south.Paleozoic Baybuyan and Arıkaya Formations constitute the basement of the study area. Early Miocene Kürtköyü Formation composed of conglomerates, Middle Miocene Yeniköy Formation composed of limestones, Middle Miocene Hisarcık Formation composed of conglomerates, sandstones and fossiliferous limestone and Demirbilek Member of Late Miocene Tunçbilek Formation composed of marls uncomformably overlies the basement units, respectively. This sedimentary sequence is cut by Early Miocene Dereköy Volcanics (In this studying; K-Ar aging; 18,0±0,5 My), Middle Miocene Karacahisar Volcanics and Late Miocene Oklukdağı Volcanics. Late Pliocene Emet Formation composed of cherty limestones uncomformably overlies the older units. Additionally, the youngest sedimentary units in the study area are Quaternary alluvium.According to kinematic analysis data taken from fault planes, before the Late Pliocene; strike slip faulting under NE-SW directed compressional regime and normal faulting under NE-SW directed extensional regime were active in the study area. In the Late Pliocene strike slip faulting under NW-SE directed compressional regime was active. In the Quaternary normal faulting under NNE-SSW directed extensional regime was active. In this study, 28 March 1970 Gediz Earthquake (M=7.6) surface ruptures are investigated. Gediz earthquake occurred on two faults which follow each other. One of this fault named Hamamlar Fault has E-W trend, the other one is N-S trend Muhipler Fault. The surface ruptures obtained from the studied area are generally parallel to the N-S directed Muhipler Fault. According to focal mechanism inversion results taken from earthquakes occured Gediz and vicinity between 1970-1972 and after Gediz earthquake, normal faulting under NNE-SSW directed extensional regime is determined. This regime is compatible with present activity.Key words: Central-Western Anatolia, K-Ar Aging, Kinematics Analysis, Gediz Earthquake, Muhipler Fault.