İmalat sanayinde veri madenciliği destekli tedarikçi seçimi uygulaması
An application of data mining-aided supplier selection model in manufacturing industry
Yazar: ASLAN ÇOBAN
Danışman: PROF. DR. İSMET ÇEVİK
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Bilginin temel yapısını oluşturan veri, son dönemde gelişen veri madenciliği kavramı ile dahabir önem kazanmıştır. Dünyada ve Türkiye'de veri madenciliğine olan ilgi ve yatırım büyükmiktarlara ulaşmıştır. Dünyada perakendecilik-marketçilik, e-ticaret, bankacılık, sigortacılık,telekomünikasyon, sağlık ve eğitim alanlarında yaygın olarak kullanılan veri madenciliği, sondönemde Türkiye'de de özellikle marketçilik, banka ve sigortacılık ile e-devlet alanlarındakullanılmaya başlanmıştır.Veri madenciliğinin üretim sektöründe kullanımı ise henüz yaygınlaşmamıştır. Buna gerekçeolarak bu alanda farklı tekniklerin kullanılması gösterilebilir. Ancak son zamanlarda verimadenciliği tekniklerinin, MRP ve ERP sistemleri ile birlikte kullanımı, olumlu sonuçlarvermeye başlamıştır. Hatta veri madenciliğini ERP sistemi içerisinde gösteren yaklaşımlarmevcuttur.Bu çalışmada, veri madenciliğinin tanımı, kullanım alanları, model ve algoritmaları ayrıntılıolarak ele alınmıştır. Uygulama kısmında ise, üterim sektöründe faaliyet gösteren birişletmenin gerçek verileri kullanılmıştır.Birinci aşamada veriler düzenlenerek bir veri seti oluşturulmuş, daha sonra bu veri seti uygunmodel kurularak analiz edilmiştir. Analiz için SPSS Clementine 9.0 yazılımı kullanılmıştır.Elde edilen sonuçlar istatistik yöntemler kullanılarak test edilip, işletmenin tedarikçileri ileolan ilişkilerini etkileyecek anlamlı sonuçlar elde edilmiştir.Son aşamada ise kurulan model; gerek verileri kullanılan işletmenin, gerekse benzerişletmelerin kullanabilecekleri dinamik bir yapıya dönüştürülmüştür.Yaygın kullanım alanlarından farklı olarak, veri madenciliğinin üretim sektöründe debaşarıyla kullanılabilir olduğunu göstermek, hem bu çalışmayı farklı kılmış, hem de bu alandaçalışmak isteyen araştırmacılara bir bakış açısı kazandırmıştır.

Abstract:
Being the basic structure of knowledge, data has gained considerable importance with theemergence of the consept of data mining. Investment and interest in data mining has beengrowing and already reached big sums in the world as well as in Turkey. Data mining is usedworldwide in various social and industrial areas such as retail marketing, e-commerce,banking, insurance, telecommunications, health and education. In Turkey, in recent years it isbeing utilesed especially in the areas of retail marketing, banking, insurance and e-state.Using the data mining in manufacturing is not wide-spread for now. The reason for this is thatso many different techniques for different areas are used in data mining. However nowadays,the usage of data mining techniques, with MRP and ERP systems is getting to give goodresults. In fact, there are some approacher which includes ERP systems in data mining.In this resarch, the definition of data mining, the areas of its application, the models and thealgoritms have been examined intensively. In the implemantation stage, real data taken from amanufacturing company have been used.In the first stage, all data have been restored for creating a data-set then this set has beenanalyzed by using an appropriate model. For this purpose, SPSS Clementine 9.0 software hasbeen used. The results obtained, have been tested using statistical methods and results makinggood sense and affecting the relations between the company and suppliers have beenobtained.Finally the model that is developed in this study has been given a dynamic structure that notonly the company whose data were used benefits from it, but also similar companies caneasily adapt for their applications.Proving that data mining can be used in manufacturing area succesfuly has made this resarch,different from the others so, it has contributed a new point of view for the other researchers.