Alt işveren işçilerinin geçirdiği iş kazalarından doğan hukuki sorumluluk
Legal liability arising from occupational accidents by subcontractor workers
Yazar: MESUT ONUR ÜNLÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK GÜNEŞ
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Sanayi devrimiyle birlikte üretim faktörünün globalleşmesi, dünyada olduğu gibi hukuk sistemimizde alt işverenlik uygulamasına yönelik düzenleme yapılmasını gerekli kılmıştır. Üretimin dışsallaştırmak suretiyle çalışmanın esneklik kazanması ve üretim sayısının artması beraberinde üretimin emek faktörünü oluşturan işçiler üzerindeki iş kazasına uğrama sayısında büyük bir artış yaşanmasına sebep olmuştur. Bu artışın önüne geçebilmek için işverenlere ve işçilere birtakım görev ve yükümlülükler yüklenilmesine yönelik yasal düzenlemeler yapılmışsa da, iş kazalarının meydana gelmesi sürmekte ve iş kazasının yaratmış olduğu olumsuz sonuçlar güncelliğini korumaktadır. İş kazasının meydana gelmesindeki tarafların yükümlülüklerine aykırı eylemleri tarafların kusur oranını oluşturmakta, başka bir deyişle iş kazasından doğan talepler karşısında hukuken ne oranda sorumlu olacağının belirlenebilmesine imkan sağlamaktadır. Asıl işveren ve alt işveren işçileri çoğu zaman ayrışması mümkün olmayan ortak işyeri alanı içerisinde faaliyet gösterdiklerinden, meydana gelen iş kazasından kimin, hangi sorumluluk çerçevesinde ve ne oranda sorumlu olduğunun belirlenebilmesi her zaman kolay olmaması nedeniyle, asıl işveren ve alt işverenin sorumluluğunun iş sağlığı ve güvenliği yönünden ayrı ayrı inceleme yapılmasını gerekli kılmaktadır. 
Çalışmamızda öncelikle alt işveren ilişkisinin ne olduğu, unsurları, hüküm ve sonuçlarıyla birlikte hukuka aykırı ilişkinin yaptırımı açıklanmış, sonrasında iş kazasının ne olduğu, unsurları belirtilmiş, işverenlerin ve işçilerin ayrı ayrı iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri üzerinde durulmak suretiyle yükümlülüklerine aykırı eylemin kusur üzerindeki etkisi incelenmiştir. 
Son bölümde ise iş kazası nedeniyle işverenlerin hukuki sorumluluğunun niteliği ve taraflarına yönetilebilecek tazminat taleplerinin neler olduğu ve taraflar arasındaki rücu ilişkisi incelenmiştir.

Abstract:
The globalization of the production factor with the industrial revolution has made it necessary to regulate the subcontracting practice in our legal system as in the world. The flexibility of working by externalizing production and the increase in the number of production has led to a significant increase in the number of occupational accidents on workers who constitute the labor factor of production. Although legal arrangements have been made to impose certain duties and obligations on employers and workers in order to prevent this increase, the occurrence of occupational accidents continues and the negative consequences of occupational accidents remain current. The actions of the parties in violation of their obligations in the occurrence of an occupational accident constitute the rate of fault of the parties, in other words, it enables the determination of the extent to which they will be legally responsible for the claims arising from the occupational accident. Since the employees of the main employer and the subcontractor often operate in a common workplace area that cannot be separated, it is not always easy to determine who is responsible for the work accident that occurs, within the framework of which responsibility and to what extent, which makes it necessary to examine the responsibility of the main employer and the subcontractor separately in terms of occupational health and safety. 
In our study, firstly, the definition of the subcontractor relationship, its elements, the sanction of the unlawful relationship together with its provisions and consequences are explained, then the definition of an occupational accident, its elements are stated, and the effect of the action contrary to the obligations on the fault is analyzed by focusing on the occupational health and safety obligations of employers and workers separately. 
In the last part, the nature of the legal liability of employers due to occupational accidents and the compensation claims that can be directed to the parties and the recourse relationship between the parties are analyzed.