Barok'tan modern'e obuanın mekanik yapısının gelişimi
The machanical development of the oboe from baroque era to modern era
Yazar: AYŞİN PELİN ŞENSÖZ
Danışman: PROF. LALE FERİDUNOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Üfleme ve Vurma Çalgılar Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2008
Konu: Müzik = Music
Dizin: Mekanik = Mechanics ; Mekanik özellikler = Mechanical properties ; Müzik = Music ; Müzik aletleri = Musical instruments ; Obua = Oboe ; Teknik analiz = Technical analysis ; Yapısal analiz = Structural analysis ; Çalgılama teknikleri = Instrumentation techniques ; Üflemeli çalgılar = Wind instruments

Özet:
Obua, ülkemizde fazla tanınmayan fakat köklerinin bu topraklarla yakın ilişkide olduğu bir çalgıdır. Türk insanının geçmişinde ve kültür yapısında büyük rolü olan Zurna'nın bir türevi olan obua, muhtemelen isminde bulunan kalın sesli harflerden dolayı zihinlerde çok farklı, iri ve kalın sesli bir çalgıymış gibi canlanmakta olduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışma; obuanın yapısını, kapsamlı gelişim sürecini ve modern obuanın çalım kapasitesinin sınırlarını içermektedir. Ayrıca, obuaya benzerlik gösteren diğer çalgıların, obua ailesinin üyelerinin ve modern şekillerinin çalım kapasitelerini ve gelişim süreçleri boyunca kullanılan çeşitli kamış tarzlarını da kapsamaktadır. Çalışmaya başlanmadan önce, obua ve nefesli çalgılarla ilgili yabancı yazılı kaynaklar taranmış, kütüphaneler, müzik ve çalgı dergileri, ansiklopediler ve internet araştırılmıştır. Eski dönem müziklerinin ve yorum tarzlarının anlaşılması bakımından eski obuaları ve perde sistemlerini tanımak gerektiğinden çalışma sadece Barok ve Modern Dönem arasında sınırlı tutulmamış, Barok öncesi dönemde de çift kamışlı tahta üflemelilerin ilk örneklerinden yararlanılmıştır. Perde ve yapım özelliği bakımından tarihte büyük yer tutmuş bazı ünlü obuacıların ve yapımcıların bu süreç içinde yaşadıkları tartışmalar, eklenen perdeler, getirdikleri kullanım kolaylıkları ve zorlukları, çalışma kapsamı içine alınmıştır. Modern obuanın kapasitesi ve çalım kolaylıkları ifade edilmiş, günümüz bestecilerinin istekleri doğrultusunda oluşturulan modern çalım teknikleri açıklanmış ve bazı teknikler hakkında özgün çalışma önerileri sunulmuştur. Ayrıca, kamış yapımındaki farklı teknikler resimlerle açıklanmış ve bu aşamada karşılaşılan zorluklara çözüm aranmıştır. Obua öğrencilerine Türkçe kaynak oluşturabilmek amacıyla basit bir anlatım şekli kullanılmıştır. Bu çalışmanın ayrıca, obua ve obua ailesinin diğer üyeleri için eser yazmak isteyen besteciler ya da kompozisyon öğrencilerine, çalgının kapasitesi hakkında ışık tutacak detaylı bir başvuru kaynağı olması umulmaktadır.

Abstract:
The oboe is not commonly well-known in Turkey. However, it is actually a variation of ?Zurna?, which has an important role in Turkish culture. This study consists of some information about the structure of the oboe, the development of its key work through eras, and the limits of its capabilities. There is also information on some other double-reed woodwind instruments which look like the oboe, the members of the oboe family, and reed making.After several foreign books, encyclopedias, and musical magazines on the oboe and woodwind instruments have been studied, the web sites of some music clubs have been examined as to their comments and experiences of different kinds of oboes, showing the evolution which the oboe has undertaken up till now. Some examples of the arguments about the addition of keys between the famous oboists and manufacturers on the progressive and conservative sides during the nineteenth century have also been included in this study. It is hoped that this study will be a helpful reference source for oboe students.