Cinsel tacize ilişkin tutumları yordayan faktörler: Çelişik duygulu cinsiyetçilik, kontrol odağı ve empati
Predictors of attitudes toward sexual harassment: Ambivalent sexism, locus of control and empathy
Yazar: HÜLYA AYHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. PERVİN SEVDA BIKMAZ
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsel taciz = Sexual harassment ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Cinsiyetçilik = Sexism ; Denetim odağı = Locus of control ; Empati = Empathy ; Psikologlar = Psychologists ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Taciz = Harassment ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Bu araştırma mesleki tecrübesi olan ruh sağlığı çalışanlarının cinsel tacize ilişkin tutumlarını ve cinsel tacize ilişkin tutumları ile çelişik duygulu cinsiyetçilik, kontrol odağı ve empati arasındaki ilişkiyi incelemek amacı ile yürütülmüştür. Ayrıca, araştırmada ruh sağlığı çalışanlarının cinsel tacize ilişkin tutumları ile cinsel tacize uğramış bireylerle çalışma deneyimleri ve kendilerinin cinsel taciz geçmişleri arasındaki ilişki de incelenmiştir.
Araştırmaya 58 Psikolog, 18 Psikolojik Danışman ve 7 Sosyal Hizmet Uzmanı olmak üzere toplam 83 ruh sağlığı çalışanı katılmıştır. Katılımcılara "Cinsel Tacize İlişkin Tutumlar Ölçeği", "Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Ölçeği", "Kontrol Odağı Ölçeği", "Kişiler Arası Tepkisellik İndeksi" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" uygulanmıştır. "Cinsel Tacize İlişkin Tutumlar Ölçeği", Sakallı-Uğurlu, Salman ve Turgut (2010) tarafından geliştirilmiştir. "Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Ölçeği", Glick ve Fiske (1996) tarafından geliştirilmiş olup Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması Sakallı-Uğurlu (2002) tarafından yapılmıştır. "Kontrol Odağı Ölçeği", Dağ (2002) tarafından geliştirilmiştir. "Kişiler Arası Tepkisellik İndeksi" ise Davis (1980) tarafından geliştirilmiş olup Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması Engeler (2007) tarafından yapılmıştır. Araştırmadan toplanan verilerin analizi "SPSS 22.0 for Windows" alt testleri ile yapılmıştır.
Yürütülen araştırmanın sonucunda cinsel tacize ilişkin tutumlarda cinsiyete, mesleğe ve cinsel taciz geçmişi olup olmamasına göre farklılıkların olduğu; yaşa ve cinsel taciz mağdurları ile çalışma deneyimi olup olmamasına göre faklılıkların olmadığı bulgulanmıştır. Düşmanca ve korumacı cinsiyetçilik ile cinsel tacizi kadının kışkırtıcı davranışlarının sonucu ve önemsiz mesele olarak kabul etmeye yönelik tutumlar arasında ilişki olduğu, çabalamanın anlamsızlığı, kadercilik ve adil olmayan dünya inancı ile cinsel tacizi kadının kışkırtıcı davranışlarının sonucu olarak kabul etmeye yönelik tutumlar arasında ilişki olduğu, kadercilik ile cinsel tacizi normal flörtleşme olarak kabul etmeye yönelik tutumlar arasında ilişki olduğu, şansa inanma ile cinsel tacizi önemsiz mesele olarak kabul etmeye yönelik tutumlar arasında ilişki olduğu bulgulanmıştır. Ayrıca, kişisel rahatsızlık ile cinsel tacizi kadının kışkırtıcı davranışlarının sonucu olarak kabul etmeye yönelik tutumlar arasında ilişki olduğu, empatik düşünce ile cinsel tacizi normal flörtleşme olarak kabul etmeye yönelik tutumlar arasında ilişki olduğu, perspektif alma ve empatik düşünce ile cinsel tacizi önemsiz mesele olarak kabul etmeye yönelik tutumlar arasında ilişki olduğu bulgulanmıştır. 

Anahtar kelimeler: 
Cinsel tacize ilişkin tutumlar, çelişik duygulu cinsiyetçilik, kontrol odağı, empati, ruh sağlığı çalışanları.

Abstract:
The aim of this study was to investigate attitudes of mental healt professionals-who had professional experience- toward sexual harassment and the relationships of these attitudes with ambivalent sexism, locus of control and empathy. In addition, the relationships of these attitudes with working with victims of sexual harassment and sexual harassment experince also investigated. 
A total of 83 mental health professionals were included in the study 58 of whom were psychologists, 18 of whom were psychological counselor and 7 of whom were social workers. Four seperate scales were performed on the participants: one of them was Sexual Harassment Attitude Scale which was developed by Sakallı-Uğurlu, Salman ve Turgut in 2010; the other one was Ambivalent Sexism Inventory which was developed by Glick ve Fiske in 1996 and translated into Turkish by Sakallı-Uğurlu in 2002;  the another one was Locus of Control Scale which was developed by Dağ in 2002; and the last one was Interpersonal Reactivity Index which was developed by Davis in1980 and translated into Turkish by Engeler in 2007. In addition, the personal infarmation form which was generated by the researher was performed. Acquired data were analysed using the subtests of SPSS 22.0 for Windows.
The results were revealed that there were significant gender, occupation and sexual harassment experience differences in attitudes toward sexual harassment. There were no differences in attitudes toward sexual harassment in terms of age and working with the victims of sexual harassment. In addition, both subfactors of ambivalent sexism (hostile and benevolent sexism) were significantly associated with some of the subfactors of attitudes toward sexual harassment. Also, some of the subfactors of locus of control were significantly correlated with some subfactors of attitudes toward sexual harassment. Lastly, some of the subfactors of empaty were significantly associated with some of the subfactors of attitudes toward sexual harassment.

Key words: 
Attitudes toward sexual harassment, ambivalent sexism, locus of control, empathy, mental health professionals.