Laparaskopik kolesistektomilerde preemptif uygulanan parasetamol'ün intraoperatif hemodinami ve erken postoperatif analjezi üzerine etkisi
The comporson of effects preemptive intravenous paracetamol on intraoperative hemodynamics and early postoperative analgesic consumption undergoing laparascopic choystectomy surgery
Yazar: GÖNÜL ERKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KENAN KAYGUSUZ
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Bu çalışmada, laparaskopik kese cerrahisi sonrası hasta kontrollü analjezide morfin kullanılan vakalarda preemptif olarak uygulanan intravenöz (iv) parasetamol'ün intraoperatif hemodinami, postoperatif ağrı ve morfin tüketimi üzerine etkisini araştırmayı amaçladık.Amerikan Anesteziyoloji Derneği'nin tanımladığı risk sınıflaması (ASA) I-II risk grubuna giren 18-60 yaş arası elektif laparaskopik kolesistektomi cerrahisi planlanan 60 hasta çalışmaya alındı. Hastalar rastgele üç gruba ayrılarak Grup I'e 1000 mg parasetamol iv indüksiyondan 15 dakika (dk) önce, Grup II'ye 1000 mg parasetamol cilt kapanmadan 15 dk önce verildi. Grup III `de kontrol grubunu oluşturdu.Tüm hastalara standart genel anestezi uygulandı. İndüksiyon sonrası, entübasyon sonrası, cerrahi insizyon sonrası 1.,5.,15.,30.,45.,60.,75.,90.,105., 120. dakikalarda ve ekstübasyon sonrası kan basınc değerleri, kalp hızı, periferik oksijen satürasyonu takipleri yapıldı. Olguların tümüne postoperatif dönemde HKA (Hasta kontrollü analjezi) cihazı ile bolus doz 1mg, kilitli kalma süresi 10 dk, 4 saatlik limit 10 mg olacak şekilde ayarlanarak iv morfin başlandı. Postoperatif 15. ve 30. dakikalarda, 1.,2.,3.,4.,8.,12.ve 24.saatlerde Görsel Ağrı Skalası (VAS), Ramsey Sedasyon Skoru, kan basıncı değerleri, kalp hızı, ilk analjezik zamanı ile 24 saatlik total morfin tüketimi kaydedildi. Ayrıca bulantı, kusma ve hasta memnuniyeti'de kaydedildi. Gruplar arasında yaş, cinsiyet, operasyon süreleri, kalp hızı, periferik oksijen satürasyonu, ekstübasyon zamanı, Aldrete Derlenme Skoru, 24 saatlik total morfin ihtiyacı, hasta memnuniyeti, yan etkiler (bulantı-kusma) ve Ramsey Sedasyon Skoru yönünden fark yoktu (p>0,05). İlk analjezik zamanı yönünden gruplar karşılaştırıldığında Grup I ile Grup III arasında fark bulunurken (p<0,05) diğer gruplar arası (Grup I-Grup II, Grup II-Grup III) farklılık önemsiz bulunmuştur (p>0,05).İndüksiyon sonrası, her üç gruptaki kan basıncı değerleri karşılaştırıldığında Grup I değerleri, Grup II ve Grup III'e göre düşük bulundu.Postoperatif 3. saatte gruplara ait VAS değerleri ikişerli olarak karşılaştırıldığında Grup II'nin değerleri Grup III'e göre daha düşük bulunurken diğerleri arasındaki fark önemsiz bulunmuştur (p>0,05).Sonuç olarak laparaskopik kolesistektomi ameliyatlarında preemptif olarak uygulanan iv parasetamol'ün indüksiyon dışında intraoperatif hemodinamiye bir etkisinin olmadığı, ancak erken postoperatif analjezi tüketimini azaltığını düşünmekteyiz.

Abstract:
İn this study we aimed to search the effects of preemptive applied intravenosus paracetamol on intraoperative hemodynamics, postoperative pain and morphine consumption; in morphine used patient-controlled analgesia after laparoscopic cholecystectomy surgery.60 patient, who are in ASA I-II risk group between 18-60 age and elective laparoscopic cholecystectomy surgery is planned, was included in the study.Patients are randomly grouped into three. 1000 mg intravenosus paracetamol was applied Group I 15 minutes before induction, 1000 mg paracetamol was applied to Group II 15 minutes before the skin was sutured. Group III formed the control group.Standard general anestesia was applied to all patients. Blood pressure, heart rate, peripherical oxygen saturation were observed after induction, after intubation, after surgical insition at 1., 5., 15., 30., 45., 60., 75., 90., 105., 120. minutes and after extubation. İntravenosus morphine was applied to all cases in , postoperative period with patient controlled analgesia equigment as bolus dose set to be 1 mg, locked period set to be 10 minutes, 4 hour limit set to be 10 mg. Visual Ache Scale (VAS), Ramsey Sedation Scale, blood pressure values, heart rate, first analgesical time and morphine consumption in 24 hours is observed in postoperative 15. and 30. minutes, 1., 2., 3., 4., 8., 12. and 24. hours. Nausea, vomit and patient satisfaction were recorded separately. There was no difference between groups with respect to age, sex, operation duration, heart rate, peripherical oxygen saturation, extubation time, Aldrete Complilation Score, total morphine requirement in 24 hours, patient satisfaction, side effects (nausea, vomit) and Ramsey Sedation Score (p>0.05). When the groups were compared acording to first analgesic times, there was the differens between Group I and Group III (p<0.05), and the differens between other groups (Group I-Group II, Group II-Group III) were found unimportant (p>0.05). When blood pressures of all three groups were compared after induction, Group I values were observed to be less with respect to Group II and Group III.When VAS values of groups belonging to the postoperative 3. hour were compared in pairs, values of Group II was observed to be less then Group III, others differences were found unimportent (p>0.05).Finally we concluded that intravenosus paracetamol applied preemptively in laparoscopic cholecystectomy surgeries has no effect on intraoperative hemodynamics excluding induction, but effects the early postoperative analgesic consumption.