Obstrüktif uyku apnesi olan hastalarda motivasyonel görüşmenin öz yeterlilik, başetme ve uyuma etkisi: Randomize kontrollü bir çalışma
Effects of motivational interviewing on self-efficacy, coping, and sleep in patients with obstructive sleep apnea: A randomized controlled study
Yazar: HASRET SEZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZMİYE ÇIRAY
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
ÖZET

Obstrüktif Uyku Apnesi Olan Hastalarda Motivasyonel Görüşmenin Öz Yeterlilik, Baş Etme ve Uyuma Etkisi: Randomize Kontrollü Bir Çalışma
Amaç: Obstrüktif uyku apnesi olan hastalarda motivasyonel görüşmenin öz yeterlilik,  baş etme ve uyuma etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç Yöntem: Araştırma ön test- son test kontrol gruplu randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Uykuda Solunum Bozuklukları Polikliniği'nde Şubat-Ekim 2023 tarihleri arasında 3 aydır Obstrüktif Uyku Apnesi tanısı almış PAP kullanan ayaktan tedavi görmekte olan, araştırma kriterlerine uygun hastalarla yürütülmüştür. Araştırmaya gönüllü 40 birey yansız olarak motivasyonel görüşme grubu ve rutin izlem grubu olarak ikiye ayrılmıştır. Araştırmaya ön test Hasta Tanıtım formu, Öz Yeterlilik Ölçeği ve Başetme ve Uyum Süreci Ölçeği'nin uygulanmasıyla başlanmış olup sonraki aşamada girişim grubuna 2 hafta arayla ilki ve sonuncusu yüz yüze, ikinci, üçüncü ve dördüncüsü telefon ile olmak üzere toplamda 5 kez, 40 dk süren bireylerin değişim süreçleri dikkate alınarak motivasyonel görüşme uygulanmıştır. Motivasyonel görüşme uygulanan girişim grubundaki tüm bireylere eşit olarak uygulanmıştır. Araştırma form ve ölçeklerin tekrar tüm katılımcılara uygulanmasıyla sonlandırılmış olup araştırmanın sonuçları SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. 
Bulgular: Araştırmaya katılanların %80'i erkek %20'si kadın olup yaş ortalamaları 50.3'dür. Hastalarda bir veya daha fazla sayıda komorbidite izlenmekle birlikte en sık eşlik eden hastalık hipertansiyon olduğu saptanmıştır (%52,5). Hastalarda en sık görülen semptomun horlama olduğu gözlemlenmiştir (%92.5). Bireylerde Obstrüktif Uyku Apne ile ilişkili semptomlar incelendiğinde Apne-Hipoapne İndeksi ön test, ahi son test ölçümleri gruba göre anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0,05). Uyku Apnesi Öz Yeterlilik Ölçeği (SEMSA) motivasyonel görüşme grubunda genel son test ölçümleri, rutin izlem grubuna göre genel son test ölçümlerinden yüksek olup gruplar arasında anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır (p<0,005). Başetme ve uyum süreci toplam son test ölçümleri motivasyonel görüşme grubunda, rutin izlem grubundan yüksek bulunmuştur gruplar arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür (p<0,005).
Sonuç:  Motivasyonel görüşme ile Obstrüktif Uyku Apne'li hastalarda öz yeterliliği ve baş etme ve uyumu arttırmada kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler: Obstrüktif Uyku Apnesi, Motivasyonel Görüşme, Öz Yeterlilik, Baş etme ve Uyum, Hemşirelik Bakımı

Abstract:
ABSTRACT

Effects of Motivational Interviewing on Self-Efficacy, Coping, and Adaptaion in Patients with Obstructive Sleep Apnea: A Randomized Controlled Study

Objective: The aim is to determine the effects of motivational interviewing on self-efficacy, coping, and sleep in patients with obstructive sleep apnea. 
Method: The research was conducted as a randomized controlled experimental study by E. Ü. It was conducted with patients under the age of 65 who met the research criteria and were receiving outpatient treatment at the Faculty of Medicine Sleep Laboratory between February and October 2023. 40 individuals who volunteered for the research were divided impartially into two groups: motivational interview group and routine monitoring group. The research started with the application of the pre-test Patient Introduction Form, Self-Efficacy Scale and Coping and Adaptation Process Scale, and in the next stage, the intervention group was given 5 times in total, 40 minutes, 2 weeks apart, the first and last face-to-face, the second, third and fourth by phone. MG was applied by taking into account the change processes of individuals. Motivational interviewing was applied equally to all individuals in the intervention group. The research was concluded by re-administering the forms and scales to all participants, and the results of the research were analyzed with the SPSS 22.0 program.
 Results: 80% of the participants in the research are men and 20% are women, and the average age is 50.3. Although the patients had one or more comorbidities, the most common comorbidity was hypertension (52.5%). The most common symptom in the patients was snoring (92.5%). When symptoms related to Obstructive Sleep Apnea are examined in individuals, Apnea-Hypoapnea Index pre-test and AHI post-test measurements do not show any significant difference according to the group (p>0.05). The overall posttest measurements of the Sleep Apnea Self-Efficacy Scale (SEMSA) in the motivational interviewing group were higher than the overall posttest measurements in the routine follow-up group, and a significant difference was found between the groups (p<0.005). It was found that the total posttest measurements regarding the coping and adaptation process were higher in the motivational interview group than in the routine monitoring group. There was a significant difference between the groups (p<0.005).
Conclusion: Motivational interviewing can be used to increase self-efficacy, coping and adaptation in patients with OSA.  
Key Words: OSA, Motivational İnterviewing, Self-Efficacy, Coping and Adaption, Nursing Care