Karapınar 42.21.001 Aile Hekimliği polikliniğine başvuran kadınların meme kanseri tarama yöntemleri hakkında bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attıtude and behavıor of breast cancer screenıng methods of women applıed to Karapınar 42.21.001 Family Medicine Clınıc
Yazar: MUSTAFA TOSUN
Danışman: DOÇ. DR. M. ALİ ERYILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Fizik muayene = Physical examination ; Kadınlar = Women ; Kendi kendine muayene = Self-examination ; Konya-Karapınar = Konya-Karapınar ; Mamografi = Mammography ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms

Özet:
Amaç: Kadınların meme kanserinin erken tanısı için önerilen tarama yöntemleri olan kendi kendine meme muayenesi (KKMM), klinik meme muayenesi (KMM) ve mamografi (MG) hakkındaki bilgi düzeyi ve tutumlarını değerlendirmektir. 
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kesitsel tipte tanımlayıcı bir çalışma olarak planlandı. Çalışmaya Ocak-Haziran 2018 tarihleri arasında Konya İli Karapınar İlçesi 42.21.001 Nolu Aile Hekimliği polikliniğine herhangi bir sebeple başvuran, 20-70 yaş arası 500 kadın dahil edildi. Katılımcılara yüz yüze anket yöntemi uygulanarak sosyodemografik özellikleri, meme kanseri açısından risk faktörleri, meme kanseri ve tarama yöntemleri hakkında bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendiren sorular yöneltildi. Verilerin analizinde SPSS (Statistical Package for Social Science) 22.0 kullanıldı.  
Bulgular: Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 41,03±13,57, %84,4'ü evli, %54,6'sı ilkokul mezun, %86,8'i en az bir çocuk sahibi, %91,6'sı ev hanımı ve %63,8'i, orta düzeyde gelire sahipti. Kadınların düzenli KKMM yapma oranı %16,1, KMM yaptırma oranı %36,4 ve mamografi çektirme oranı %22,8'di. Kırk yaş üstü olan (p=0,029) ve ailesinde meme kanseri öyküsü (p=0,020) olan kadınların daha yüksek sıklıkta düzenli olarak KKMM yaptığı görülmüştür. Kadınların %58,4'ünün KKMM yapmasını bildiği, bu bilginin kaynağının %53,8 oranında sağlık personeli olduğu görülmüştü.  KMM yaptırma oranları 40 yaş üstü (p<0,001), evli olan (p<0,001), eğitim seviyesi düşük olan (p<0,001), ev hanımlarında (p=0,015) anlamlı olarak daha yüksekti.  Kadınların %50,8'i 40 yaşından sonra iki yılda bir mamografi çektirilmesi gerektiğini bilmesine rağmen sadece %22,8 kadın mamografi çektirdiğini belirtmiştir. Mamografi çektirme oranı eğitim düzeyi düşük olan (p<0,001), evli (p=0,001) ve 40 yaş üstü kadınlarda (p<0,001) anlamlı şekilde yüksek bulunmuştu.
Sonuç: Kadınların meme kanseri tarama yöntemleri için bilgi ve tutum düzeylerinin düşük olduğu görülmüştür. Bunun düzeltilmesi için öncelikle sahada eğitimlere ağırlık verilmelidir. Bu eğitimlerin kalıcı olması için yazılı ve görsel materyal, uygulamalı eğitim ve kamu spotlarıyla süreklilik sağlanmalıdır. 
Anahtar kelimeler: Kendi Kendine Meme Muayenesi, Klinik Meme Muayenesi, Mamografi, Meme Kanseri

Abstract:
AİM: To evaluate the knowledge and attitudes of women towards breast self-examination (BSE), clinical breast examination (CBE) and mammography (MG), which are recommended as screening methods for early diagnosis of breast cancer.
Materials and Methods: This was planned as a descriptive study of cross-sectional type. The study included 500 women between the ages of 20-70 who applied for any reason to the Family Medicine outpatient clinic numbered 42.21.001 in Konya Province Karapınar District between January and June 2018. Questions were directed to evaluate the socio-demographic characteristics, risk factors for breast cancer, breast cancer and screening methods, and their attitudes and behaviors, by applying face-to-face survey method to the participants. SPSS (Statistical Package for Social Science) 22.0 was used to analyze the data. 
Results: The mean age of women is 41.03 ± 13.57, 84.4% are married, 54.6% are primary school graduates, 86.8% have at least one child, 91.6% are housewives and 63.8% had moderate income. The rate of women making regular BSE was 16.1%, the rate of CBE was 36.4% and the rate of mammography is 22.8%.   Women who were over forty years of age (p=0.029) and had a family history of breast cancer (p=0.020) were shown to have a higher incidence of BSE on a regular basis. It was observed that 58.4% of the women knew how to perform BSE, and the source of this information was 53.8% of the health personnel. The rates of CBE were significantly higher in those over the age of 40 (p <0.001), married (p <0.001), low education level (p <0.001), and housewives (p = 0.015). Although 50.8% of women knew that they should have a mammogram every 2 years after the age of 40, only 22.8% of women reported having a mammogram. Mammography was significantly higher in women with low educational attainment (p<0.001), married (p=0.001) and over 40 years of age (p<0.001).
Conclusion: Women were found to have low levels of knowledge and attitudes for screening methods. In order to correct this, priority should be given to trainings in the field. In order to be these trainings for permanent, continuity must be ensured with written and visual materials, practical training and public spotlight. 

Keywords: Self Breast Examination, Clinical Breast Examination, Mammography, Breast Cancer