İstanbul ili Kadıköy Halk Eğitim Merkezi'nde cam üzeri kumlama ve yaldızlama tekniği ile üretimi yapılan cam ürünler üzerine bir araştırma
An investigation on glass product manufactured with outer glass roughing and gilding technique at iİstanbul Kadıköy Public Education Center
Yazar: NESRİN YAĞIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. N. TOMRİS YALÇINKAYA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Cam = Glass ; Cam sanatı = Glass art ; El sanatları = Handicrafts ; Halk eğitim merkezleri = Public education centres ; Halk eğitimi = Public education ; Kumlama = Sanding ; Süsleme sanatı = Decorative art ; Süsleme teknikleri = Ornaments technics ; Yaldızlama = Gilding

Özet:
Bu araştırma  kapsamında; İstanbul İli, MEB. Kadıköy Halk Eğitim Merkezi'nde üretimi yapılan   cam ürünler ile cam süsleme eğitimleri, Türkiye'de bu eğitimin yapıldığı Halk Eğitim Merkezleri ve eğitimlerde kullanılan modül ve kurs süreleri, cam üzeri kumlama ve yaldızlama teknikleri, yapım aşamaları, Cam objeler, kullanılan araç ve gereçler, süsleme  motif ve kompozisyonları incelenmiştir. İstanbul İlinde cam süsleme üzerine eğitim veren Halk Eğitim Merkezleri araştırmanın evrenini, Kadıköy Halk Eğitim Merkezi'nde üretimi yapılan cam objeler örneklemi oluşturmaktadır. Araştırmada elde edilen veriler tablolarla yorumlanmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde ve ortalamadan yararlanılmıştır. Kavramsal çerçevede; Cam üzeri kumlama ve yaldızlama tekniğiyle süslenen bir cam ürünün uygulama aşamaları ayrıntılı olarak işlem basamakları ve fotoğraflarla sunulmuştur. Yapılan incelemelerde 20 adet cam ürünün genel özellikleri verilmiştir. Ürünler; 3 adet cam kase, 1 adet cam ibrik ve tabağı, 2 adet cam şişe, 2 adet cam şekerlik, 2 adet cam gondol, 3 adet kadeh takımı, 5 adet cam vazo, 1 adet cam meyvelik ve 1 adet cam mumluk'tan oluşmaktadır. Cam ürünlerin %100'ünde folyo maskeleme, kumlama ve yaldızlama %30'unda eskitme boyası uygulanmıştır. Süslemelerde ürünlerin %70'inde bitkisel, %25'inde geometrik ve sembolik motif kullanıldığı saptanmıştır. Ayrıca kompozisyon olarak; ürünlerin %50'sinde ana motif ve tekrarı %10'unda ara bordür kullanılmıştır. Ayrıca, araştırmanın kavramsal çerçevesinde cam hakkında genel bilgiler verilmiş olup süsleme teknikleri kullanılmış antik dönemlere ait cam eserlerden örnekler verilmiştir.


Anahtar Kelimeler :Cam, kumlama, yaldızlama

Abstract:
Within the context of this survey; glass products and education of glass decoration that are manufactured at İstanbul MNE Kadıköy Public Education Center, Public Education Centers that host this education and the duration of the module and course used in educations, the  outer glass roughing and gilding techniques, their construction periods, glass objects, used tools and equipments, decorating motives and compositions are investigated.
Public Education Centers that provide education with glass decorating in İstanbul forms the target population, glass objects that are manufactured at Kadıköy Public Education Center  forms the sample of the study. Datas that are achieved in investigations are commented with charts. Frequency, percentage and average are utilized in the analysis of the datas. Conceptually; implementation phases of a glass product that is decoreted with outer glass roughing and gilding techniques are presented inclusively with pictures. 
The general features of 20 products are indicated on examinations. The products consist of 3 glass dishes, 1 glass pitcher and its plate, 2 glass bottles, 2 glass sugar bowls, 2 glass gondolas,  3 stemwares, 5 glass vase, 1 glass orchard and 1 glass candlestick. Foil masking, roughing and gilding are used in  100% , wear-paint is used in 30% of the glass products. At decorations it is determined that the botanical motives constitute the 70%, geometric and symbolic motives constitute the 25% of the products. In addition, as a composition main motive and its repetition are used in 50%, recess rim is used in 10% on products.
Besides, general informations about glass are given  in the conceptual framework of the survey and examples are given about glass products with decoration techniques that belong the ancient history.

Keywords : glass, roughing, gilding