Mermer üretiminde kullanılan soket atıklarından elektro anodik liç yöntemi ile metallerin ve sentetik elmasın geri kazanımı
Recovery of metals and synthetic diamond from socket wastes used in marble production with electro anodic leach method
Yazar: MERVE DENE
Danışman: PROF. DR. ÜMİT ALVER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Bu çalışmada, mermer üretim sektöründe mermer kesme işlemi için kullanılan üstün 
fiziksel ve kimyasal özelliklerine sahip soketlerin çalışma ömrü sonunda, içerdikleri metalik 
tozların ve değerli parçacıkların (sentetik elmas), elektro anodik liç (elektro rafinasyon) 
yöntemi ile yeniden kazanımı araştırılmıştır. Bu tür kıymetli atıkların yüksek saflıkta çözelti 
içeren liç işlem basamağını gerektirmeyen ve düşük enerji sarfiyatı ile uygulanabilirliği, 
pratiklik ve düşük maliyet gibi avantajlarından dolayı elektro anodik liç yöntemi ile geri 
kazanımı uygulanmıştır. Bu yöntemde, atık soket malzemesinin içerdiği yüksek oranda 
bakırın, elektrolitik bakır tozu olarak katotta toplanması sağlanırken, çözelti tabanında biriken 
sentetik elmasların filtrelenerek geri kazanımı hedeflenmiştir. Hazırlanan bu sistemde sentetik 
bakır çözeltisi (SBÇ: 0-10-30-50 g/L Cu2+) içerisine çözünen anot olarak atık soketin, katot 
olarak ise yüksek saflıkta katot bakır plakanın daldırılmasıyla dışardan elektromotor kuvveti 
uygulanarak kimyasal reaksiyonun gerçekleştirilmesi sağlanmıştır. Sıcaklık (25-35-50 °C), akım 
yoğunluğu (50-100-150-200-250-500 A/m2
), katkı malzemesi (3 mg/L tiyoüre + 4 mg/L 
jelatin), elektrolit bakır konsantrasyonu (0-10-30-50 g/L Cu2+) ve elektrolit asit konsantrasyonu 
(100-150-200 g/L H2SO4) parametrelerinin etkileri incelenerek elde edilen bulguların 
değerlendirilmesinin ardından optimum deney şartları belirlenmekte ve en yüksek verimde geri 
kazanım işlemi gerçekleştirilmektedir

Abstract:
In this study, the recovery of metallic powders and valuable particles (synthetic diamond) by 
electro anodic leaching (electro refining) method was investigated at the end of the working life of 
sockets used in marble cutting in the marble production sector, which have superior physical and 
chemical properties. Recovery of such precious wastes by electro anodic leaching method has been 
applied due to its advantages such as low energy consumption, practicality and low cost, which does not 
require a leaching process with a high purity solution. In this method, it is aimed to collect the high 
percentage of copper contained in the waste socket material at the cathode as electrolytic copper powder, 
while the synthetic diamonds accumulated in the solution base are filtered and recovered. In this system, 
the chemical reaction was achieved by immersing the waste socket as anode dissolved in synthetic 
copper solution (SCS: 10-50 g / L Cu2 +) and high purity cathode copper plate as the cathode by applying 
external electromotive force. Temperature (25-35-50 ° C), current density (50-100-150-200-250-500 A / 
m2
), additive material (3 mg / L thiourea + 4 mg / L gelatin), electrolyte copper concentration (0-10-30-
50 g / L Cu2+) and electrolyte acid concentration (100-150-200 g / L H2SO4) parameters are evaluated 
and the optimum experimental conditions are determined after the evaluation of the findings and the 
recovery process is performed with the highest efficienc