İlköğretim öğretmenlerinin yaratıcılık düzeyleri ve demokratik tutumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
The evaluation of the relationship between the creativity levels of the primary school teachers and their democratic attitudes
Yazar: AYŞE KURNAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YEMLİHA COŞKUN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Demokratik tutum = Democratic attitude ; Yaratıcılık = Creativity ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu araştırmada, ilköğretim öğretmenlerinin yaratıcılık düzeyleri ile demokratik tutumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte, ilköğretim öğretmenlerinin yaratıcılık düzeyleri ile demokratik tutumlarının cinsiyete, medeni duruma, mezun olunan okul türüne, görev yaptığı yerleşim birimine, görev türüne, öğretmenlikte geçen görev süresine, çalışılan kurumun niteliğine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir.İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu araştırmanın evrenini, 2009?2010 Eğitim-Öğretim yılında Kahramanmaraş merkez il ve ilçelerinde görev yapmakta olan, resmi ve özel ilköğretim okullarının öğretmenleri oluşturmaktadır.Araştırmanın örnekleminin belirlenmesinde 2009?2010 Eğitim-Öğretim yılında Kahramanmaraş merkez il ve ilçelerinde görev yapan öğretmenler, devlet ve özel okul grubunda görev yapan öğretmenler olarak kümelenmiştir. Örneklem, basit küme örneklem yöntemiyle random (tesadüfî) olarak belirlenmiştir. Bu anlamda, araştırma devlet ilköğretim okulları öğretmenlerinden 456, özel ilköğretim okulları öğretmenlerinden ise 44 olmak üzere toplam 500 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir.Araştırmada, öğretmenlerin yaratıcılık düzeylerini ölçmek için Raussepp tarafından geliştirilen ?Ne Kadar Yaratıcısınız Ölçeği?, demokratik tutumlarını ölçmek için ise ?Demokratik Tutum Ölçeği? kullanılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin Sosyo?Demografik özelliklerini belirlemek üzere araştırmacı tarafından geliştirilmiş ?Kişisel Bilgi Formu? kullanılmıştır. Araştırma sürecinde elde edilen veriler, SPSS 11.5 istatistik paket programı aracılığıyla çözümlenmiştir.Araştırma sonucunda, öğretmenlerin yaratıcılık düzeylerinin düşük, demokratik tutumlarının ise orta düzeyden yüksek olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra, demokratik tutumları yüksek olan öğretmenlerin yaratıcılık düzeylerinin düşük olduğu görülmüştür. Ayrıca, öğretmenlerin yaratıcılık düzeylerinin cinsiyete, medeni duruma, mezun olunan okul türüne, yerleşim birimine, görev türüne, görev süresine ve çalışılan kuruma göre anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Öğretmenlerin demokratik tutumlarının ise medeni durum, mezun olunan okul türü, görev türü, görev süresine göre anlamlı bir farklılık göstermediği buna karşın cinsiyet, yerleşim birimi, çalıştığı kurum değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Alt boyutlar dikkate alındığında, bayan ilköğretim öğretmenlerinin, erkek ilköğretim öğretmenlerine; ilçe/köy/kasabada görev yapan öğretmenlerin, il merkezinde görev yapan öğretmenlere; resmi kurumlarda görev yapan öğretmenlerin, özel okulda görev yapan öğretmenlere göre daha yüksek düzeyde demokratik tutum içinde oldukları belirlenmiştir.

Abstract:
In this study it is aimed to evaluate the relationship between the creativity levels of primary school teachers and their democratic attitudes. Again in this study it is also investigated that whether or not the significant relationship depends on the gender, martial status, graduate levels, the location of the school, the type of the duty, seniority and the qualifications of the institute.The universe of this correlationae search study consists of the teachers from different places both from public and private schools in Kahramanmaraş in 2009-2010 educational year.In the phase of sampling, teachers serving in 2009-2010 educational year in different parts of Kahramanmaraş are clustered into two groups as public and private. The sample is constituted by the use of random basic sampling method. In this context, the research is conducted via 500 teachers, 456 of whom are teachers from public schools and 44 private school teachers.The creativity levels of the teachers are measured by the use of Raussepp?s ?How Creative Are You?? scale and their democratic attitudes are measured by the Democratic Attitude Scale?. Also a personal information part is included in order to define the socio-demographic features of the sample. The data obtained during the research are analyzed via the use of SPSS 11.5.As a result, it is observed that the creativity levels of the teachers are low and their democratic attitudes are higher than medium. Besides, it is observed that teachers with high level of democratic attitudes have lower creativity levels. Also, it is detected that the creativity levels of the teachers are not significantly related to the gender, martial status, the type of the graduated institution, the location, the type of the duty, seniority and the institution. On the other hand, it is observed that the democratic attitudes of the teachers are not significantly related to their martial status, the graduated institution, the type of the duty and seniority but they are significantly related to the gender, location, the institution. When the subordinate relations are investigated, it is observed that women behave more democratically when compared to men; the teachers who serve in the rural areas are more democratic than the ones in the city center; the teachers of the public schools are highly democratic than the ones in the private institutions.