Vejetatif dönemde biçim uygulaması yapılan buğdayın ot ve tane özellikleri üzerine ekim zamanı ve biçim yüksekliğinin etkileri
The effects of planting times and cutting heights on the grain and hay properties of wheat harvested at vegetative stage
Yazar: MUZAFFER AKAR
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM ATIŞ
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Buğday = Wheat ; Ekim zamanı = Sowing date ; Ot verimi = Grass yield ; Tane verimi = Grain yield ; Vejetasyon süresi = Vegetation period

Özet:
Bu çalışma 2013-2014 kış yetiştirme sezonunda Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama alanında yürütülmüştür. Vejetatif dönemde biçim uygulamalarının etkilerini belirlemek amacıyla 3 farklı tarihte ekilen buğday (Erken:20 Ekim, Normal:20 Kasım, Geç: 20 Aralık), üç farklı biçim yüksekliğinde  (5 cm, 7.5 cm, 10 cm) biçilmiştir. Deneme üç tekrarlamalı olarak tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre kurulmuş ve yürütülmüştür. Denemede ana parselleri ekim zamanları, alt parselleri ise biçim yükseklikleri oluşturmuştur.
Araştırma sonucunda yaş ot ve kuru ot verimlerinin ekim zamanı ve biçim yüksekliklerine bağlı olarak önemli derecede değiştiği, yaş ot ve kuru ot verimi açısından en uygun ekim zamanın normal ekim zamanı (20 Kasım) olduğu, biçim yüksekliğinin artması ile ot üretiminin azaldığı belirlenmiştir. Elde edilen otun kalite özelliklerinden protein oranı hem ekim zamanı hem de biçim yüksekliklerinden önemli derecede etkilenirken, NDF oranı ve kuru madde oranı sadece ekim zamanına bağlı olarak önemli derecede değişmiştir. Deneme faktörlerinden ADF ve ADL içerikleri üzerine etkisi ise önemsiz olmuştur. Tane verimi üzerine her iki deneme faktörü ve bunların interaksiyonları önemli etkide bulunmuştur. Erken ekim zamanında diğer ekim zamanlarına oranla daha yüksek tane verimleri elde edilirken, ekim zamanının gecikmesine bağlı olarak tane verimi de düşmüştür. Biçim yüksekliğinin artmasına bağlı olarak tane verimi de artmıştır. Ekim tarihindeki gecikmeye bağlı olarak başakta tane sayısı ve ağırlığı azalmıştır. Tane ilgili özellikler üzerine biçim yüksekliklerinin genel olarak önemli etkisi olmakla birlikte, biçim uygulamalarının kendi içerisinde benzer grupta yer aldığı ancak kontrolden istatistiksel olarak farklı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This research was conducted to determine the effects of harvesting the wheat biomass at vegetative stage. The experiments were carried out on the experimental station of MKU representing the Amik Plain conditions during the winter growing season of the years 2013-2014. The wheat biomass planted at three different time (early-20 Oct., normal- 20 Nov., late-20 Dec.) were harvested at three different cutting height (5 cm, 7,5 cm and 10 cm) when they were in the phenological stage of early stem elongation. The research was organized in randomized complete block desing with three repetition. while the plating times set as the main, cutting heights were adjusted as the subplots.
The effects of planting times and cutting heights were significant in terms of fresh forage yields and dry matter yields. The optimum planting time for fresh forage yield and dry matter yield are normal planting time. The protein contents were significantly affected from both planting times and cutting heights while NDF contents and dry matter content were significantly affected only from planting times. The effects of experimental factors were no significant in terms of ADF and ADL contents. The grain yields were higher than other planting times.at early planting time. The number of seed per spike and weight of seed per spike significantly decreased depending on delaying in planting time. Generally, the effects of cutting heights were significant in terms of grain properties.