Türk vergi hukukunda vergi mahremiyeti ve ihlali
Tax privacy and violation in Turkish tax law
Yazar: SENA PINAR
Danışman: PROF. DR. SELDA AYDIN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Küreselleşme ile birlikte giderek önemli bir konu haline gelen mahremiyet, bireylerin özel hayatlarının gizliliğini koruyup kişisel sınırların belirlenmesinde yardımcı olmaktadır. Sosyal ve ekonomik hayatta olduğu gibi bireylerin mahremiyet ihtiyaçlarının hukuk alanında da karşılanması önemsenmiş ve 1982 Anayasası'ndaki düzenlemeler başta olmak üzere mahremiyete ilişkin bazı yasal düzenlemeler yapılmıştır. Mükelleflerin idareye olan güvenlerinin artması söz konusu mahremiyet ile gerçekleştiğinden devlet için önemli bir finansman aracı olan vergilerin toplanması sürecinin verimli işlemesi, mahremiyetin sağlanması ile doğrudan ilişkili olmaktadır. Mahremiyetin sağladığı haklardan mükelleflerin faydalanabilmesi için vergi hukukunda da mahremiyet hakkında düzenlemelere yer verilmiştir. Mükelleflerin ticari ve meslek sırlarının korunması, vergi ile ilişkili bilgilerin üçüncü kişiler tarafından kullanılmaması vergi mahremiyetinin amaçlarını oluşturmaktadır. Vergilendirme sürecinde yetkili olan kişilerin görevlerini etkin bir şekilde yerine getirmeleri vergi mahremiyeti açısından büyük önem taşımaktadır. Vergi hukukunda, vergi mahremiyeti ve ihlali hakkındaki düzenlemelere 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nda yer verilip yine aynı Kanun'da vergi mahremiyetinin istisnaları belirtilmiştir. Vergi mahremiyetinin ihlali suçunun işlenmesi sonucu uygulanacak olan yaptırım için ise 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'na atıf yapılmıştır. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunu'nda da vergi mahremiyetini ilgilendiren hükümlere yer verilmiştir. Çalışma, mahremiyet kavramının tanımlanması ve mahremiyet hakkında yapılmış yasal düzenlemelerin açıklanması ile başlamaktadır. Çalışmanın devamında, vergi mahremiyetine ve vergi mahremiyeti hakkında yapılmış olan yasal düzenlemelere yer verilerek vergi mahremiyetinin sınırlarına değinilmiştir. Ayrıca, vergi mahremiyetinin ihlal edilmesi durumunda ortaya çıkan suçun cezası da ele alınmıştır. Çalışmanın son bölümde ise 213 sayılı Vergi Usul Kanunu esas alınarak vergi hukukunda vergi mahremiyetinin ihlaline ilişkin özellikli durumlar incelenip değerlendirilmiştir.

Abstract:
Privacy, which has become an increasingly important issue with globalization, helps individuals protect the confidentiality of their private lives and determine personal boundaries. As in social and economic life, meeting the privacy needs of individuals has been considered important in the field of law, and some legal regulations regarding privacy have been made, especially the ones that were done in 1982 Constitution. The efficient operation of the tax collection process, which is an important financing tool for the state, is directly related to ensuring privacy because taxpayers' trust in the administration increases with this privacy. In order for taxpayers to benefit from the rights provided by privacy, tax law also includes regulations on privacy. The objectives of tax privacy are to protect taxpayers' trade and professional secrets and to prevent tax-related information from being used by third parties. It is of great importance for tax privacy that authorized persons in the taxation process fulfill their duties effectively. In tax law, regulations on tax confidentiality and violations are included in the Tax Procedure Law No. 213, and the exceptions of tax confidentiality are stated in the same Law. Reference is made to the Turkish Penal Law No. 5237 for the sanctions that will be applied as a result of committing the crime of violation of tax confidentiality. Provisions regarding tax confidentiality are also included in the Law No. 6183 on the Collection Procedure of Public Receivables. The study begins with defining the concept of privacy and explaining the legal regulations regarding privacy. In the continuation of the study, the limits of tax privacy are mentioned by including tax privacy and legal regulations regarding tax privacy. In addition, the penalty for the crime that occurs in case of violation of tax confidentiality is also discussed. In the last part of the study, specific cases regarding the violation of tax confidentiality in tax law were examined and evaluated based on the Tax Procedure Law No. 213.