İzmir ilinde yaşayan geçici koruma altındaki Suriyeli kadınlarda sağlık okuryazarlık düzeyi ve üreme sağlığı sorunları ilişkisi
The relationship of health literacy level and reproductive health problems in Syrian women living in İzmir under temporary protected
Yazar: ELVAN GÜNDOĞAN
Danışman: PROF. DR. AYLA BAYIK TEMEL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Halk sağlığı = Public health ; Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing ; Kadınlar = Women ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Suriyeliler = Syrians ; Üreme = Reproduction ; Üreme sağlığı = Reproductive health ; İzmir = Izmir

Özet:
Türkiye'de geçici koruma altındaki Suriyeli kadınların sağlık okuryazarlığı düzeyini ve üreme sağlığı sorunları ile ilişkisini belirlemek amacıyla yürütülen bu korelasyonel tipte tanımlayıcı araştırma İzmir ili Karabağlar İlçe Sağlık Müdürlüğüne bağlı Karabağlar Göçmen Sağlığı Eğitim Merkezi'nde yürütülmüştür. Toplam 281 Suriyeli kadın çalışmaya alınmıştır.
Araştırmanın verileri araştırmaya katılmaya gönüllü kadınlarla 19 Ekim 2020- 2 Kasım 2020 tarihleri arasında toplanmıştır. Etik izinler alınarak veriler Sosyodemografik form ve Tüm Boyutları ile Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (AAHLS); Arapça Formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS Statistics 25.0 (IBM SPSS Statistics for Windows, Version 25.0. Armonk, NY: IBM Corp.) paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiş ve  istatistiksel olarak anlamlılık p<0,05 olarak değerlendirilmiştir.
Araştırmaya alınan kadınların %50.9'u 21-30 yaş grubunda olup yaş ortalaması 29.8 ± 8.13'dir. Kadınların %55.5 'i lise ve üniversite eğitim düzeyindedir %93.6' sı evlidir ve % 71.5'inin aile tipi çekirdek aile yapısında olup katılımcıların %77.9'u çalışmamaktadır, %49.8'i ekonomik durumlarını çok kötü/kötü olarak değerlendirmiştir ve %82.6'sının herhangi bir sağlık güvencesi bulunmadığı belirlenmiştir.
Tüm boyutları ile sağlık okuryazarlık ölçeği Arapça formunun ölçek toplam puan ortalaması 27,88 ± 4,49 olup ölçekten alınacak en düşük puan 17, en yüksek puan 37' dir. Bu çalışmada kadınların sağlık okuryazarlığı düzeyinin ortalamanın biraz üzerinde olduğu saptanmıştır. Bu değer kadınların sağlık okuryazarlık düzeyinin tam olarak yeterli olmadığını göstermektedir. Ölçek alt boyutlarının puan ortalamaları incelendiğinde Fonksiyonel Sağlık Okuryazarlığı alt boyutu toplam puanın ortalamasının 5,77±2,24 "kısmen yeterli, İletişim Sağlık Okuryazarlığı alt boyutu toplam puanın ortalamasının 8,05±1,30 "yeterli", Eleştirel Sağlık Okuryazarlığı alt boyutu toplam puanın ortalamasının 8,95±2,10  "kısmen yeterli" düzeyinde kaldığı belirlenmiştir.
Sağlık okuryazarlık düzeyi ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiler değerlendirildiğinde yaş değişkeni ile çok zayıf pozitif yönlü (korelasyon katsayısı 0,148, p=0.0.13), gebelik yaşı değişkeni ile zayıf pozitif yönlü (korelasyon katsayısı 0,213, p= 0.000) anlamlı ilişkiler olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Geçici koruma altındaki Suriye'li kadınların sağlık okuryazarlık düzeyinde; eğitim durumu (β=1,706), gebelik yaşı (β=0,153), genital enfeksiyon durumu (β=1,351) ve vajinal akıntı varlığı (β=2.667) etkili değişkenler olarak belirlenmiştir. Diğer sosyodemografik, doğurganlık ve jinekolojik özelliklerine ait değişkenler ise ölçek toplam puanını etkilememektedir.

Bu araştırma bulguları ışığında; Suriye'li kadınların sağlık profesyonellerince aile planlaması, doğurganlık ve üreme sağlığını koruma konusunda bilgilendirilmesi ve sağlık hizmeti alımı konusunda desteklenmesi, sağlık tesislerinde tercüman sayılarının artırılması, kadınların güçlendirilmesi kapsamında göçmen kadınların sağlık okuryazarlık düzeylerinin ve üreme sağlığı sorunlarının iyileştirilmesine yönelik farkındalık arttırıcı eğitimlerin uygulanması ve politik düzenlemelerin yapılması ve kültürlerarası yaklaşımla kadınların kendi ve çevre sağlığını geliştirici doğru sağlık davranışları kullanımı ve sağlığı sürdürme davranışlarını inceleyen farklı çalışmaların yapılması önerilmiştir.

Abstract:
This correlational type of descriptive research, was carried out at Karabağlar Migrant Health Training Center which is affiliated to Karabağlar District Health Directorate in İzmir to determine the relation between the health literacy level  and reproductive health problems.of Syrian women under temporary protected in Turkey. A total of 281 Syrian women were included in this study.
The data of this study were collected between 19 October 2020 and 2 November 2020 with the women who volunteered to participate in the research. The data were collected by using the sociodemographic form and All Aspects of Health Literacy Scale (AAHLS): Arabic Form, after obtaining ethical permissions. Analysis of the data analysis of statistical significance was eve3rwaqaluated as p<0.05 using the IBM SPSS Statistics 25.0 (IBM SPSS Statistics for Windows, Version 25.0. Armonk, NY: IBM Corp.) package program.
The scale total score average of the All Aspects of Health Literacy Scale (AAHLS): Arabic Form is 27.88 ± 4.49, and the lowest score to be taken from the scale is 17, the highest score is 37.
In this study, it was determined that women's health literacy levels were slightly above the average. This value shows that the health literacy level of women is not fully sufficient.
It was found while examining the average scores of the sub-dimensions of the scale that:
The average of the total score of the Functional Health Literacy sub-dimension is stayed at the level 5.77±2.24 "partially sufficient", the average of the total score of the Communication Health Literacy sub-dimension is stayed at the level 8.05±1.30 "sufficient", the average of the total score of the of Critical Health Literacy sub-dimension is stayed at the level 8.95±2.10 "partially sufficient".
We concluded while evaluating the relationships between health literacy level and sociodemografic and reproductive health characteristics as independent variables a very weak positive (correlation coefficient 0.148, p=0.0.13) but statistically meaningful correlation between the age variable and health literacy and as a weak positive but statistically meaningful correlation (correlation coefficient 0.213, p= 0.000). between  the gestational age variable and health literacy were found. The educational status (β=1,706), gestational age (β=0,153), genital infection status (β=1,351) and presence of vaginal discharge (β=2.667) were determined as effective variables in the health literacy level of Syrian women under temporary protection;  . It was found as well that other sociodemographic, fertility and gynecological characteristics variables did not affect the total score of the scale.
In the light of these findings; it is recommended to informing Syrian women about family planning, fertility and reproductive health protection by health professionals, increasing the number of translators in health facilities , within the scope of empowering women, implementing awareness-raising trainings and making political arrangements to improve the health literacy levels and reproductive health problems of migrant women, conducting different studies examining with an interculturel approach. the use of correct health behaviors that improve their own and environmental health and the behaviors of maintaining health.