Atopik dermatitli hastaların tanımlayıcı özelliklerinin, hastalıkşiddetinin ve hastalık şiddeti üzerine etkili faktörlerin belirlenmesi
Determining the descriptive characteristics, severity of disease andfactors affecting the severity of disease of patients with atopic dermatitis
Yazar: ZEYNEP YILMAZ ÖZTORUN
Danışman: DOÇ. DR. CAN NACİ KOCABAŞ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Çocuk Sağlığı ve Has. Hematoloji Onkoloji Eğt. Arş. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Oztorun,Z.Y. Atopik dermatitli hastaların tanımlayıcı özelliklerinin, hastalık şiddetinin ve hastalık şiddeti üzerine etkili faktörlerin belirlenmesi. Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanlık Tezi. Ankara, 2011. Atopik dermatit (AD) sıklıkla erken süt çocukluğu ve çocukluk döneminde görülen, kronik seyirli ve tekrarlayan, inflamatuvar deri hastalığıdır. Atopik dermatitli hastaların tanımlayıcı özelliklerinin, farklı skorlama sistemleri kullanılarak hastalık şiddetlerinin belirlenmesi ve hastalık üzerine etkili risk faktörlerinin saptanması amaçlanmıştır. Bu çalışmaya Aralık 2009-Ekim 2010 tarihleri arasında Sağlık Bakanlığı Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Alerji Polikliniğine başvuran, Hanefin Rajka kriterlerine göre atopik dermatit tanısı almış, astım ve alerjik rinit dışında kronik hastalığı olmayan, kronik ilaç kullanımı olmayan, yaşları 0-18 yaş arasında değişen toplam 140 hasta alındı. Hastaların demografik özellikleri, özgeçmiş ve soygeçmişleri, fizik muayeneleri, SCORAD indeksleri, TIS skorları, deri prick testleri, tam kan sayımı, CRP, IgA, IgM, IgG, total IgE, spesifik IgE düzeyleri incelendi. Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 31.85±3.56 ay olup şikayetlerin başlama yaşı 8.05±1.19 ay olarak saptandı. AD'e eşlik eden deri şikayetlerinden en fazla %99.3 oranında kaşıntı olduğu saptandı. AD lezyonlarının en sık %76.4 oranında yüzde olduğu belirlendi. Atopik dermatiti en sık tetikleyen faktör %25 oranında sıcak hava olduğu belirlendi. Gıdaların hastalığı %21.6 oranında tetiklediği, yumurtanın AD'i en fazla tetikleyen gıda olduğu saptandı. AD'li hastaların ailelerinde en sık görülen alerjik hastalık astım olup %34.6 oranında, ikinci sıklıkta bulunan alerjik hastalık egzema olup %26.4 oranında idi. Çalışmada en erken başlanan ek gıdanın buğday (7.52±0.23 ay) olduğu belirlendi. Ek gıdalara erken başlanan hastalarda deri prick testinde atopi daha fazla saptandı. SCORAD indeksi sonuçlarına göre eritemi (%52.9) en sık hafif şiddette, ödem (%38.6) ve ekskoriasyon(%35.7) en sık orta şiddette saptandı. TIS skor sonuçlarına göre eritem (%52.1) ve ödem (%30.7) en fazla hafif şiddette saptanmış olup ekskoriasyon, kaşıntı en fazla orta şiddette idi. AD'li hastaların deri prick testlerinde %43.6 oranında gıda ve inhalen alerjenlerine karşı atopi tespit edildi. Deri prick testi pozitifliği gıda alerjenlerinde en çok %27.1 oranında yumurtaya karşı, inhalen alerjenlerinde en çok %5 oranında ev tozu akarlarına karşı tespit edildi. Spesifik IgE pozitifliğinin besin alerjenleri içinde en fazla yumurtaya (% 16.4) karşı olduğu sonucuna varıldı. Yaş, yaşanılan yer, yaşam koşulları (ev içi ve ev dışı sigara maruziyeti), ailesel atopi öyküsünün atopik dermatit gelişiminde önemli risk faktörleri olduğu gösterildi. Hafif, orta ve ağır AD'li hastaların şikayetlerinin başlangıç yaşı, deri prick testine göre atopik olma oranları, ailede atopik hastalık varlığı, eozinofil yüzdeleri, serum total IgE sayıları açısından anlamlı bir fark olmadığı sonucuna varıldı.
Anahtar Kelimeler: Atopik dermatit, spesifik IgE, SCORAD indeks

Abstract:
Oztorun,Z.Y. Determining the descriptive characteristics, severity of disease and factors affecting the severity of disease of patients with atopic dermatitis. Ankara Pediatrics Hematology Oncology Training and Research Hospital, Thesis in Pediatrics, Ankara 2011. Atopic dermatitis is often an inflammatory skin disease presenting during early infancy and childhood with chronic and replicating characteristic. It is purposed to determine descriptive characteristics of patient with AD, to determine the disease severity by using different scoring systems and to detect the risk factors which affect the disease. This study covered 140 chidren with AD at ages ranging from 0 to 18 years who admit to the Ankara Pediatrics Hematology Oncology Training and Research Hospital Allergy Clinic within the period of December 2009_0ctober 2010, who were diagnosed AD according to Hanefin Rajka criteria, who don't have chronical illnesses excluding astma and allergic rhinitis and don't use chronical medicine. Demografic features, past and family history, physical examinations, TIS scores, skin prick tests, complete blood counts, levels of CRP, Ig A, Ig M, Ig G, total Ig E and spesifıc Ig E were investigated. The mean age of patients who attend the study was 31.85±3.56 month and the beginning of the symptoms was determined as 8.05±1.19 month. The skin symptoms that accompanied to AD was detected as itching in the most percentage of %99.3. The lesions of AD were determined the most common on face localization at the rate of %76.4. The most common triggered factor was identifıed as warm weather at the rate of %25. Foods triggered AD at the rate of %21.6 and egg was determined as the most common food which triggerred AD. The most common allergic disease in the family of patients with AD was astma at the rate of %34.6 and the second common alergic disease in the family of patients with AD was egsema the rate of %26.4. Wheat was determined as the earliest starting complementary food (7.52±0.23 month) in the study. It was decided that the patients who started earlier to complementary foods were more atopic in the skin prick tests. According to the results of the SCORAD index, eritema was determined on mild severity (%52.9), odema (%38.6) and excoriation (%35.7) were determined most common on moderate severity. According to the results of TIS scores, eritema (%52.1) and odema (%30.7) were determined most common on mild severity; excoriation-pruritis was determined most common on moderate severity. Atopy of food and inhalant allergens was detected at the rate of %43.6 in the skin prick tests of patients with AD. The positivity of skin prick tests was detected mostly to the egg (%27.1) in the food allergens and mostly to house dust mite (%5) in the inhalant allergens. The positivity of specific Ig E was decided mostly to egg (%16.4) in the food allergens. Age, sex, living place, living conditions (inside and outside smoke exposure ), family atopy anamnesis were identifıed as the important risk factors in becoming AD. It was decided that there were no important differerence in starting age of symptoms, the rates of atopy according to skin prick tests, presence of atopic diseases in the family, percentage of eosinophyl, total Ig E levels between mild, moderate, severe AD.
Key words: Atopic dermatitis, specifıc IgE, SCORAD index