Kanser hastalarıyla çalışan sağlık personelinin ötanaziye ilişkin düşüncelerinin değerlendirilmesi
The Evaluation of ideas of health care personnel working with cancer parients about euthanasia
Yazar: HATİCE IŞIKHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SUNAY İL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Kanser hastaları = Cancer patients ; Sağlık personeli = Health personnel ; Ötanazi = Euthanasia

Özet:
Ötanazi, hastalığın hasta için ızdırap ve eziyet verici olduğu durumlarda hasta istemiyle tıp destekli olarak hastanın yaşamına son verilmesidir. Günümüzde hasta haklarının gelişimi ile birlikte yaşam hakkı gibi ölüm hakkı kavramı üzerinde de tartışılmaya başlanmıştır. Bu çalışma, sağlık personelinin (hekim-hemşire) ötanazi konusundaki düşüncelerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini onkoloji alanında çalışan sağlık personeli, araştırma nüfusunu ise, Ankara' daki onkoloji birimleri bulunan hastanelerde çalışan hekim ve hemşireler oluşturmaktadır. Veriler, Ekim 2000 ile Ocak 2001 tarihleri arasında toplam 174 sağlık personelinden toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak, Anket Formu ve sağlık personelinin ötanazi ile ilgili görüşlerinin saptanması için "Ötanazi, Ölüm ve Ölümcül Hastalıklarla İlgili Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi için, yüzdelik dağılım ve ki-kare analizinden yararlanılmıştır. "Kanser Hastalarıyla Çalışan Sağlık Personelinin Ötanaziye İlişkin Düşüncelerinin Değerlendirilmesi" adlı araştırmada elde edilen en önemli sonuçlar şunlardır: Araştırma nüfusunun %35,1 (n=61)'i hekimlerden, %64,9 (n=113)'u hemşirelerden oluşmaktadır. Sağlık personelinin büyük bir bölümünün işlerinden kısmen doyum aldığı, önemli bir bölümünün; başka hasta grubuyla çalışmak istediği, ötanazi konusunda bilgi düzeyinin yetersiz olduğu, insanların ölüm hakkının olması gerektiği, aktif ve/veya pasif ötanazi çeşidini onayladıkları,%38,5'nin (n=67) ötanazinin yasal olarak uygulanmasına olumlu baktıkları, %59,1 (n=98)'inin ötanaziyi suç olarak görmedikleri, %90,4 (n=150)'ünün ötanaziyi uygulayan kişi olmak istemedikleri, yarıya yakını hasta-aile-etik kurul birlikte karar verdiğinde ötanazinin uygulanabileceğini belirtmiştir. Sağlık personelinin cinsiyeti, meslek (hekim, hemşire) durumu, unvan, kıdem, işinden doyum alma durumu, onaylanan ötanazi çeşitleri, ötanaziyi uygulayan kişi olmayı isteme durumu, ötanazi kararında dinsel görüşlerin etkili olup olmaması, ötanazi konusunun istismar edilebileceği konusu ile ötanazinin yasal olarak uygulanmasını kabul etme arasında istatistiksel anlamda ilişki olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Euthanasia is giving an end to the patient's life upon his or her own wish with medical assistance when her disease becomes unbearably painful and distressing. At present, parallel to the development of patient rights, in addition to the the right to live, the right to die has come to the agenda as well. This study has been carried out to determine the opinions of health care personnel (physicain-nurse) on euthanasia. Survey model has been used. The study population comprises physicians and nurses working in the Ankara hospitals at Oncology units. The data were collected from 174 health personnel (35.1% physicians, n=61 and 64.9% n=113) between the dates of October 2000-january 2001. Questionnary form and the Scale for Attitudes on Euthanasia, Death and Fatal Diseases were used in order to determine the attitude of the personel to euthanasia. Data were analyzed by using percentage and chi square techniques. The results of the study are as follows: It has been found that majority of health personnel have partial job satisfaction and would like to work with another patient population. Their information on euthanasia is inadequate and they believe that people should have the right to die and to choose active or passive euthanasia. 38.5% (n=67) of the health care personnel argue for the legalization of euthanasia and and 59.1% ( n=98) do not consider euthanasia as crime. However, 90.4% of them do not wish to administer euthanasia and almost half has stated that euthanasia can be carried out only when it is the unequivocal decision of patient and his/her family and ethics committee. It has been determined that there is a statistically significant relations between the sex, professional position, status, seniority, job satisfaction, type of euthanasia, attittudeVI It has been determined that there is a statistically significant relations between the sex, professional position, status, seniority, job satisfaction, type of euthanasia, attittude towards performing euthanasia procedure, religious convictions, the suspicion about the abuse of euthanasia and the acceptance rate of legalization of euthanasia