Nnitrozodietilamin'in rat kalp dokularında aedozin deaminaz,ksantin oksidaz,nitrik oksit metabolizması ve oksidan,antioksidan sistemde görev alan enzim aktiviteleri üzerine etkisinin araştırılması,ellajik asitin etkisi
Investigation of the effects of Nnitrosodiethylamines on the activities of adenosine deaminase and xantine oxidase enzymes,nitric oxide metabolism and on oxidant,antioxidant system in rat heart tissüe,effects of ellagic acid
Yazar: ZAHİDE ESRA DURAK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KAVUTÇU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Adenozin deaminaz = Adenosine deaminase ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Ellajik asit = Ellagic acid ; Enzim aktivitesi = Enzyme activity ; Ksantin oksidaz = Xanthine oxidase ; N-nitrozamin = N-nitrosamine ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Nitrosaminler = Nitrosamines ; Oksidanlar = Oxidants

Özet:
N-nitrozodietilamin (NDEA) insan sağlığına da zararlı olduğubilinen toksik bir maddedir. Nitrozaminler özellikle N-nitrozodietilaminler(N-NDEA) çevresel ortamlarda yaygın olarak bulunabilmekte ve güneşışığında kolayca yıkılmaktadırlar. Çevre ortamındaki N-nitrozo bileşikleri ilenitrat ve nitrit gibi bunların ön maddeleri vücuda alındıktan sonra kanseroluşumuna sebep olan nitrozaminler gibi toksik ürünler oluşturmaktadırlar.Ellajik asit, antioksidan, antiproliferatif ve antiaterojeniketkilere sahip bir polifenoldür. Ayrıca, EA nitrözaminler, azoksimetanlar,mikotoksinler ve polisiklik aromatik hidrokarbonları içeren çeşitlikarsinojenlere karşı kemoprotektif özelliklere sahiptir. EA'in meme kanserhücrelerinde apoptozis'i indükleyerek ve anjiogenezi düzenleyerek kanserhücre büyümesini inhibe etmektedir. Buna ilave olarak, ellagic asitin DNAhasarını önleyici ve tamir edici etkisine dair çalışmalar da vardır.Tez çalışmamızda serbest radikal aracılıklı DNA hasarınayol açarak, çeşitli organ ve dokularda karsinogeneze sebep olduğu bilinenN-nitrozodietilamin'in rat kalp dokularında ADA ve XO gibi enzimaktiviteleri ile antioksidan enzimlerden SOD, CAT ve GSH-Px aktiviteleriile lipid peroksidasyonu göstergesi olarak bilinen MDA seviyeleriaraştırılmıştır. Ayrıca fitokimyasal bir madde olan Ellajik Asidin (EA)proflaktik ve tedavi edici etkileri'nin olup olmadığı incelenmiştir.Araştırmada rastgele ve her grupta 6 adet rat olmaküzere; Kontrol, N-nitrozodietilamin (NDEA), Ellajik asit, N-nitrozodietilamin(NDEA) + Ellajik asit (Eşzamanlı) ve N-nitrozodietilamin (NDEA) + Ellajikasit (Pre) olmak üzere 5 çalışma grubu oluşturulmuştur. Deney sonundahayvanlar anestezi altında sakrifiye edilerek, her bir gruptaki rat kalpdokularına ait süpernatantlarda Adenozindeaminaz (ADA), Ksantinoksidaz (XO), Glutatyon Peroksidaz (GSH-Px), Superoksit dismutaz(SOD), Katalaz (CAT) ve nitrik oksit sentaz (NOS) enzim aktiviteleri ileMDA ve NO seviye analizleri yapılmıştır.N-nitrozodietilamin'in kalp dokusundalipid peroksidasyonunasebep olarak MDA seviyelerinde kısmı artışlar yaptığı, ADA enzimaktivitesinde anlamlı bir değişikliğe sebep olmadığı, ancak XO enzimaktivitesinde kontrole göre yükselmelere sebep olduğu görülmüştür. Ellajikasit ise kalp dokusunda kısmi bir antioksidan etki göstermektedir. Bunakarşılık NDEA ve EA birlikte verildiğinde bilhassa katalaz (CAT)aktivitesindeki düşmeye bağlı olarak oksidan stres gelişmekte veoksidasyon reaksiyonlarını artırmaktadır. NDEA verilmesi ile veya EA nıntek başına veya NDEA ile birlikte verilmesi ile nitrik oksitmetabolizmasında anlamlı değişimler meydana gelmemiştir. Bu bakımdanNDEA nın yıkıcı etkileri NO metabolizmasından bağımsız olarak meydanagelmektedir.Bu sebeple, tek başlarına antioksidan özelliği olan bazımaddeler, başka kimyasal yapılar ile birlikte verildiğinde oksidan etkigösterebilir. Bu bakımdan, antioksidanların rastgele kullanılmaması veverilen diğer kimyasallar (ilaç dahil) ile her hangi olumsuz etkilerinin olupolmadığının mutlaka önceden araştırılmış olması gereklidir.Anahtar Kelimeler: N-nitrozodietilamin, ellajik asit, kalp, oksidan/antioksidan sistem, adenozin deaminaz, ksantin oksidaz, nitrik oksit, nitrikoksit sentaz.

Abstract:
N-nitrosodiethylamine (NDEA) is a toxic chemical forhuman beings. Nitrosamines, in particular N-nitrosodiethylamine (NDEA)is very common chemical which is easily destroyed when exposed to sunshine. Environmental nitroso compounds and their precursors like nitrateand nitrit lead to carcinogen nitrosamines after digestion ingastrointessinal system.Ellagic acid (EA) is a polyphenol having antioxidant,antiproliferative and antiatherogenic activities. Additionally, ellagic acidhas chemoprotective poperties against various carcinogens likenitosamines, azoximetans, micotoxins and polycyclic hydrocarbons.Ellagic acid inhibits cellular proliferation by inducing apoptosis andregulating angiogenesis. There are also studies on the preventive andrepairing potentials of ellagic acid on DNA damages.In our research, the effects of N-nitrosodiethylamine(NDEA) on key enzymes of purine metabolism, namely adenosinedeaminase (ADA) and xantine oxidase (XO) enzymes, on nitric oxidemetabolism namely, NO level and NOS activity, and on free radicalmetabolisingenzymes namely superokside dismutase (SOD), catalase(CAT) and glutatone peroxidase (GSH-Px) were studied in the rat hearttissues. Malondialdehide (MDA) level was studied as an index ofperoxidation in the heart tissue. Furthermore, potential proflactic andcurative activities of ellagic acid which is a phytochemical substance wasstudied.In the research, there were 5 groups. In each group, therewere 6 animals. One of them is control group. Others are EA group,simultane NDAE+EA group and pre NDAE+EA group. After the end of thestudy, animals were sacrificied and their hearts were removed to be usedin the analyses, which are performed in the supernatant fraction of thematerial.It has been established that NDEA causes relativeincreases in the MDA levels of the heart tissue, no change in the ADAactivity and an increase in the XO activity. EA is found to exhibitantioxidant activity in part. However, when given EA and NDEA together, ithas been established that an oxidant stress occurs possibly due to thedecrease in CAT activity, which leads to further oxidation reactions. Nochanges were however observed in NO level and NOS activity valuesamong the groups, indicating that harmful effects of NDEA are not relatedto nitric oxide metabolism.It has been concluded that some antioxidant substancescan act as oxidant when given together with some other chemicals.Therefore, it has been recommended that antioxidant substances shouldnot be used randomly, and that possible side effects must be investigatedpreviously regarding their potential negative interactions with otherchemicals including medicines.