Taraklı (Sakarya) yöresinin geleneksel halk ilacı olarak kullanılan bitkileri
Folk medicinal plants of tarakli (Sakarya)
Yazar: GÖZDE KIYICI
Danışman: DOÇ. DR. GİZEM BULUT
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Botanik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Botanik = Botany ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Bitkisel ilaçlar = Herbal medicine ; Etnobotanik = Ethnobotany ; Etnobotanik = Ethnobotany ; Sakarya = Sakarya ; Sakarya-Taraklı = Sakarya-Taraklı ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Amaç: Taraklı (Sakarya) yöresinde geleneksel halk ilacı olarak kullanılan bitkileri ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Mart 2018 - Ekim 2019 tarihleri arasında yörede toplam 15 gün süren arazi çalışmaları yapılmıştır. Bu araştırma esnasında yöredeki 22 mahallenin hepsine gidilerek halk ilacı olarak kullanılan bitkilerden örnekler toplanmıştır. Bu bitkilerin yöresel adları, tedavideki kullanılışları, yararlanılan kısımları, ilaçların hazırlanılışı, uygulanış şekilleri, dozları, uygulama süreleri hakkında bilgiler derlenmiştir. Toplanan bu bitki örnekleri Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Herbaryumu'nda (MARE) bulunmaktadır.
Bulgular: Yöreden toplanan 108 bitki örneğinin teşhisi sonucunda toplam 57 taksondan geleneksel halk ilacı olarak yararlanıldığı saptanmıştır. Bunlardan 38'i yabani, 19'u ise yörede yetiştirilen bitkilerdir. Bu bitkilere ait bilgiler ve bunların tedavideki yöresel kullanılışları metin içinde sunulmuştur.
Sonuç: Taraklı yöresinde kaydedilen bitkiler daha çok üst solunum yolu hastalıkları, gastrointestinal sistem hastalıkları, mide rahatsızlıkları, soğuk algınlığı ve nefes darlığı tedavisinde kullanılmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Etnobotanik, halk ilaçları, tıbbi bitkiler, Taraklı, Sakarya.

Abstract:
Objective: This study was made to reveal the plants used as traditional folk medicine in Taraklı (Sakarya)
Material and Methods: The field works have been done between March 2018-October 2019 in the region and it was carried out for 15 days in total. During this research, all the neighborhoods have been visited and the specimens of the plants used as folk remedies have been collected. The information about these plants such as local names, ailments treated or therapeutic effects, plant parts used, method of preparation, method of administration, dosage, duration of treatment have been recorded. The collected plant specimens are kept in the Herbarium of the Faculty of Pharmacy, Marmara University (MARE).
Results: As a result of identification of 108 plant specimens collected from the region, it was determined that 57 taxa in total used as a traditional folk medicine. Among them 38 taxa are wild and 19 taxa are cultivated plants. The information about these plants and their local usage in treatment are presented in the text.
Conclusion: The plants recorded in Taraklı are mostly used for upper respiratory tract diseases, gastrointestinal system diseases, stomach disorders, cold and shortness of breath.
Keywords: Ethnobotany, folk medicine, medicinal plants, Taraklı, Sakarya.