Farklılaştırılmış sosyal bilgiler öğretiminin üstün zekalı öğrencilerin akademik başarı, tutum, eleştirel düşünme ve yaratıcılıklarına etkisi
The effect of differentiated social studies instruction on gifted students' academic achievement, attidues, critical thinking and creativity
Yazar: ZEHRA ÖZLEM ATALAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİHAT GÜREL KAHVECİ
İstanbul Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Farklılaştırılmış öğretim = Differentiated instruction ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Yaratıcılık = Creativity ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Düşünme potansiyeline sahip bir insan olarak doğmak yeterli değildir. Önemli olan bu potansiyelin gerçekleşmesi için gereken çabadır. Bireylerin kendi potansiyellerini gerçekleştirmeleri adına düşünme becerilerinin geliştirilmesi önemle üzerinde durmamız gereken bir eğitim sorunudur. Bu eğitim sorununa çözüm bulmak amacıyla üstün zekalı ve yetenekli öğrencilerin akademik, bilişsel ve duyuşsal beklentilerini karşılayacak bir sosyal bilgiler dersi program ünitesi geliştirilmiş, uygulanmış ve etkinliği sınanmıştır. Bu araştırma amacıyla ilköğretim 4. sınıf düzeyinde öğrenim gören üstün zekalı ve yetenekli bireyler için sosyal bilgiler dersi "İyi ki Var" ünitesi farklılaştırılarak özgün bir ünite programı oluşturulmuştur.
Geliştirilen sosyal bilgiler dersi ünite programı İstanbul ilinde; üstün zekalı ve yetenekli bireylerin normal yaşıtlarından tamamen soyutlanmadan, bilişsel olduğu kadar duyuşsal ve sosyal yönlerden de gelişmelerini  amaçlayan farklılaştırılmış bir eğitim programının uygulandığı, örgün eğitime dahil bir devlet okulu olan Beyazıt Ford Otosan İlköğretim Okulu'nda uygulanmıştır. Çalışmanın örneklemini 4. sınıfa devam eden 11'i deney 10'u kontrol grubu olmak üzere 21 üstün zekalı ve yetenekli birey oluşturmaktadır. Bu araştırma deneysel yöntem kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu yöntemin "Kontrol Gruplu Ön-test Son-test Deney Deseni' kullanılmıştır. Gruplar; 'Sosyal Bilgiler Başarı Testi', 'Sosyal Bilgiler Dersi Tutum Ölçeği', 'Cornell Eleştirel Düşünme Testi', 'Torrance Yaratıcı Düşünme Testi'nden alınan puanlara göre, yansız atama yoluyla deney ve kontrol grubu olmak üzere,  bire bir eşleştirme yöntemi kullanılarak atanmıştır. Deney grubunda, 'Bütünleştirici Eğitim Programı Modeli' temele alınarak farklılaştırılmış bir öğretim programı ve ders materyalleri kullanılarak sosyal bilgiler dersi öğretimi yapılırken, kontrol grubunun öğrenme-öğretim sürecine herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. 
Araştırma kapsamındaki verilerin toplanması için; araştırmacı tarafından geliştirilen 'Sosyal Bilgiler Dersi Başarı Testi', 'Sosyal Bilgiler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği', 'Cornell Eleştirel Düşünme Testi' ve 'Torrance Yaratıcı Düşünme Testi (Sözel Form)' kullanılmıştır. Uygulanan bu testler, deney ve kontrol grubundaki öğrencilere öntest-sontest olarak verilmiştir. Testlerden elde edilen verilerin istatistiksel analizinde Mann Whitney-U ve Wilcoxon İşaretlenmiş Mertebeler testleri kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre üstün zekalı ve yetenekli bireylere yönelik hazırlanan 'Farklılaştırılmış Sosyal Bilgiler Dersi Ünite Programı' öğrencilerin akademik başarılarını, sosyal bilgiler dersine karşı tutumlarını, eleştirel düşünme ve  yaratıcılıklıklarını anlamlı düzeyde arttırmıştır. Elde edilen bulgulara dayanarak öneriler getirilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Üstün Zekalı ve Yetenekli, Sosyal Bilgiler, Bütünletirici 
Eitim Programı Modeli, Eitim Programı Farklılatırma, Eletirel Düünme, 
Yaratıcılık, Tutum, Probleme Dayalı Örenme

Abstract:
It is not sufficient for an individual to be endowed with a thinking potential from birth. The critical point is the effort needed for realizing this potential. Improvement of an individual's thinking skills in order to realize their own potentials is an educational problem that should be highlighted. In order to find a remedy to this educational problem, a social studies unit program that will meet the gifted students' academic, cognitive and affective expectations was developed, applied and evaluated. To this end, an authentic unit program was formed by differentiating the "Fortunately It is present" (İyi ki Var) unit in the social studies course for 4th grade primary school students.
The developed unit program was administered at Beyazıt Ford Otosan Primary School, Istanbul, which is a state school of formal education, where a differentiated curriculum is applied for the gifted students, aiming to improve these students in terms of academic and social aspects without isolating them from their normal peers. The sample comprised 21 gifted students at the 4th grade, 11 of whom formed the experimental group and 10 of whom formed the control group. The experimental method was adopted. "Pre-test/Post-test Design with Control Groups" was used. The study was applied to two groups. The groups were randomly assigned as the experimental and control groups based on the scores from 'Social Studies Achievement Test', 'Social Studies Attitude Measurement Test', 'Cornell Critical Thinking Test' and 'Torrance Creative Thinking Test (verbal form) Test'. In the experimental group, a differentiated social studies education was applied by means of a  differentiated curriculum and course materials based on the "Integrated Curriculum Model" and Problem-Based Learning techniques and no intervention was made on the control group's learning processes. 
The findings revealed that the 'Differentiated Social Studies Unit Program' for the gifted students increased their academic achievement, attitudes towards the social studies course, critical thinking levels and creativity at a significant level. Based on these findings, some suggestions have been made.


Key words: The Gifted, Social Studies, Curriculum Differentiation, Critical 
Thinking, Creativity, Integrated Curriculum Model, Problem-Based Learning