Macera turistlerinin duyusal arayışları ile aktivite tercihleri ilişkisinin Türkiye örneğinde incelenmesi
Examining sensation seeking of adventure tourists by activity preferences in Turkey
Yazar: SERHAT BİNGÖL
Danışman: PROF. DR. MERYEM AKOĞLAN KOZAK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Heyecan arayışı = Sensation seeking ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Macera turizmi = Adventure tourism ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities ; Tipoloji = Typology ; Turistler = Tourists

Özet:
Macera turizmi, belirli coğrafi özelliklere ve manzaralara sahip destinasyonlarda gerçekleşen aktiviteler, kültürel değişim ve doğayla bütünleşme ile ilişkilendirilen bir turizm türüdür. Macera turistleri ise macera turizmi deneyiminin bir parçası olarak, davranışları sürekli değişim gösteren, daha deneyimli ve riskli seyahat deneyimleri için sürekli arayış içinde olan turistleridir. Bu turistler, gelip geçici mutluluk anlarından ziyade, başarma duygusu, sürekli gelişme hissi ve yüksek düzeyde uyarılmak için duyusal arayış içindedirler. Bu nedenle, yüksek riskli macera aktivitelerine katılmak için aktivite odaklı seyahat etmektedirler. Türkiye'de macera turistlerinin aktivite tercihleri ile duyusal arayışları arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla yapılan araştırmada, yamaç paraşütü, tüplü dalış, sörf, rafting, kano, kamp, kayak/snowboard, kaya tırmanışı, trekking ve tur bisikleti aktivitelerine katılan macera turistleri incelenmiştir. Böylelikle, macera aktivitelerine katılan macera turistlerinin duyusal arayışları, uyarılma düzeyleri, kişilik özellikleri, rekreasyonel davranış özellikleri ve demografik özellikleri ortaya konmuştur. Araştırmada nicel araştırma yöntemi tercih edilmiş olup, veriler anket tekniği ile toplanmıştır. Duyusal arayış ve dışadönüklük kişilik ölçeklerinden yararlanılarak, kolayda örnekleme yöntemiyle seçilmiş macera turistlerinden 1246 veri elde edilmiştir. Sonuç olarak, macera turistlerinin tercih ettikleri aktivitelere göre, duyusal arayışları, uyarılma düzeyleri, kişilik özellikleri, demografik özellikleri ve rekreasyonel davranış özelliklerine göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Dolayısıyla, çalışmada her bir aktivite ayrı olarak değerlendirilmiş ve aktivite bazlı tipolojiler oluşturulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Adventure tourism is a type of tourism which take place in destinations with specific geographical features and landscapes, cultural exchange, integration with nature and associated with physical activities. On the other hand, adventure tourists are tourists, whose behaviors are constantly changing as part of the adventure tourism experience and are constantly seeking for more experienced and risky travel experiences. These tourists are sensation seekers for a sense of accomplishment and continuous improvement and optimal level of arousal, rather than moments of temporary happiness. Therefore, they travel activity-based to participate in high-risk adventure activities. The relation between adventure tourist's sensation seeking with their activity preferences which are paragliding, scuba diving, surfing, rafting, canoeing, camping, skiing/snowboarding, rock climbing, trekking and tour bike in Turkey were examined. Thus, sensation seeking, level of arousal, personality characteristics, recreational behaviors and demographic characteristics of adventure tourists participating in adventure activities were revealed. Quantitative research method was preferred in the research, and the data were collected by survey technique. 1246 data were obtained from adventure tourists who were selected by convenience sampling method by conducting of sensation seeking and allocentric personality scales. As a result, it has been determined that adventure tourists differ in terms of their sensation seeking, level of arousal, personality, demographic and recreational characteristics within the context of their preferred activities. Therefore, in the study, each activity was evaluated separately, and activity-based typologies were tried to be created.