Evde sağlık biriminde takip edilen hastaların basınç yarası risk durumu, mevcut bası yarası yönünden değerlendirilmesi ve basınç yarasına bağlı yaşanılan zorlukların sorgulanması
Pressure ulcer risk status, evaluation of patients followed i̇n the home care unit i̇n terms of existing pressure sores and questioning of difficulties experienced due to pressure sores
Yazar: FATMA GÜZEL AYGÜN
Danışman: UZMAN HÜSEYİN AKSOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Basınç ülserleri = Pressure ulcer ; Evde sağlık hizmetleri = Home health service

Özet:
ÖZET
Evde Sağlık Biriminde Takip Edilen Hastaların Basınç Yarası Risk Durumu, Mevcut Bası Yarası Yönünden Değerlendirilmesi Ve Basınç Yarasına Bağlı Yaşanılan Zorlukların Sorgulanması
	Amaç: Bası yaraları sağlık çalışanlarının bakım gerektiren hastalarda, özelliklede yatağa bağımlı ve yara oluşumu bakımından riskli hasta gruplarında sık karşılaştığı durumlardan biridir. Araştırmamızda Adana Şehir Eğitim Araştırma Hastanesi'nde Evde Sağlık Biriminde takip edilen hastaların basınç yarası risk durumu, mevcut bası yarası yönünden değerlendirilmesi, basınç yarasına bağlı yaşanılan zorlukların sorgulanmasını değerlendirmeyi amaçladık. 

	Gereç ve yöntem: Bu araştırma kesitsel olarak 01.01.2023-01.03.2023 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Evde Sağlık Birimine kayıtlı immobil hastalar üzerinde yapılmıştır. Hastalar ve bakım verenleri ile yüz yüze görüşmeler yapılmış ve sorular sorulmuştur. Yapılandırılmış anket formu ile sosyodemografik veriler, özgeçmiş ve risk faktörleri, antropometrik ölçümler, bazı laboratuvar sonuçları, yara durumu, basınç yarasına bağlı sonuçlar, basınç yarası hakkında genel bilgi ve tutuma yönelik sorular kaydedildikten sonra tüm katılımcılara Braden Bası Ülseri Risk Değerlendirme Ölçeği (BBÜRDÖ) ve Malnütrisyon Evrensel Tarama Aracı (MUST) yüz yüze görüşmelerle uygulandı. Veriler uygun istatistiksel program kullanılarak analiz edildi.

	Bulgular: Çalışmaya katılan 180 hastanın ortanca yaş değeri 78, bakım verenin yaş ortanca değeri ise 48 idi. Hastaların %67,8 kadın idi. Katılımcıların VKİ değerlerine bakıldığında %4,4'ü düşük kiloda, %60,6'sı sağlıklı kiloda, %26,7'si fazla kiloda ve %8,3'ü ise obez olarak belirlenmiştir. Çalışmaya katılan hastaların %98,9 unun kronik hastalığı vardı. Katılımcı hastaların %23,3'ünün senilite, %22,2'si SVH, %11,1'i femur fraktürü, sebebiyle sürekli hareketsiz olduğunu beyan etmiştir. Katılımcı hastaların %49'unda bası yarası olmadığı, %51'inde bası yarası olduğu saptanmıştır. Katılımcı hastaların %69'unun havalı yatak kullanmadığı saptanmıştır. Katılımcı hastaların MUST skoruna göre risk durumları %65,6'sı düşük riskli, %21,7 'si orta riskli, %12,8'i yüksek riskli olarak saptanmıştır. Katılımcıların BBÜRDÖ skoruna göre basınç yarası risk durumları %43,3'ü düşük riskli, %42,2'si orta riskli, %13.9'u yüksek riskli olarak saptanmıştır.

	Sonuç: Düzenli eğitim ve hatırlatmalarla basınç yarasına yönelik önleyici uygulamalar ve yara bakımının nasıl yapılacağı hakkında bakım verenler bilgilendirilmelidir. Bakım verenlerin basınç yarasına neden olabilecek riskler hakkında bilgilendirilmesi ve basınç yarası tedavi yönetimi için birinci basamak faaliyetleri arttırılmalıdır. Evre 3-4 bası yarasına sahip hastalar Vacuum-Assisted Closure (VAC) tedavisi hakkında bilgilendirilmelidir. 

Anahtar sözcükler: Basınç yarası, Bakım verenler, Evde sağlık birimi

Abstract:
SUMMARY
Pressure Ulcer Risk Status, Evaluation Of Patients Followed İn The Home Care Unit İn Terms Of Existing Pressure Sores And Questioning Of Difficulties Experienced Due to pressure sores
	Aim: Pressure sores are one of the most common conditions that healthcare professionals encounter in patients who require care, especially in bedridden and risky patient groups. In our research, we aimed to evaluate the risk status of pressure ulcers, the evaluation of the patients followed in the Home Care Unit of Adana City Training and Research Hospital in terms of existing pressure ulcers, and the questioning of the difficulties experienced due to pressure sores.

	Methods: This cross-sectional study was conducted on immobile patients registered in Adana Training and Research Hospital Home Care Unit between 01.01.2023 and 01.03.2023. Face-to-face interviews were conducted with patients and their caregivers and questions were asked. After recording sociodemographic data, background and risk factors, anthropometric measurements, wound status, laboratory, results related to pressure ulcer, general information and attitude about pressure ulcer, Braden Pressure Ulcer Risk Assessment Scale (BPURA) and Malnutrition Universal The Screening Tool (MUST) was applied through face-to-face interviews. The data were analyzed using the appropriate statistical program.

	Results: The median age of 180 patients participating in the study was 78, and the median age of the caregiver was 48. 67.8% of the patients were women. Considering the BMI values of the participants, 4.4% were underweight, 60.6% were healthy weight, 26.7% were overweight and 8.3% were obese. 98.9% of the patients participating in the study had a chronic disease. 23.3% of the participant patients declared that they were constantly immobile due to senility, 22.2% SVD, 11.1% femur fracture. It was determined that 49% of the participating patients did not have pressure sores, and 51% had pressure sores. It was determined that 69% of the participating patients did not use air mattresses. According to the MUST score of the participant patients, 65.6% of them were low-risk, 21.7% were medium-risk, and 12.8% were high-risk. According to the BPURA score of the participants, 43.3% of the pressure ulcer risk statuses were low risk, 42.2% medium risk, 13.9% high risk. 

	Conclusion: Caregivers should be informed about preventive practices for pressure sores and how to care for them with regular training and reminders. Primary care activities should be increased to inform caregivers about the risks that may cause pressure ulcers and to manage pressure ulcers. Patients with stage 3-4 pressure ulcers should be informed about Vacuum-Assisted Closure (VAC) therapy.

Keywords: Pressure sore, Caregivers, Home Care unit