Babadan oğula aşıklık: Âşık Laçin Aladağlı ve Âşık İsmail Aladağlı
Minstrelsy from father to son: Minstrel Laçin Aladağlı and Minstrel İsmail Aladağlı
Yazar: RAMAZAN SAÇ
Danışman: PROF. DR. MUAMMER METE TAŞLIOVA
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aladağlı, Laçin = Aladağlı, Laçin ; Aladağlı, İsmail = Aladağlı, İsmail ; Aşık havaları = Minstrel melodies ; Aşıklar(Aşıklık geleneği) = Minstrel tradition ; Halk müziği = Folk music ; Türk halk müziği = Turkish folk music

Özet:
Gelenek, sanat ve edebiyat yönleriyle âşıklık üzerine yapılan çalışmalarda, âşıklığa yönelme sebepleri arasında babadan oğula âşıklığa da yer verilmektedir. Araştırmacılar bu hususu "aile büyüklerinden tevarüs etmeyle âşıklığa yönelme", "irsiyet" ve "soyaçekim" şeklinde açıklamaktadır. Babadan oğula âşıklık modelinde "baba-oğul" veya "dede-baba-oğul" olmak üzere en az iki kuşak boyunca âşıklık yapan gelenek mensupları ele alınmaktadır. Babadan oğula âşıklık, geleneğin daha verimli şartlar altında yaşatılması, gelenek unsurlarının korunması, âşık kollarının/mekteplerinin devamlılığını sağlaması bakımından ehemmiyet taşımaktadır. Baba âşığın oğul âşığın geleneğe yönelmesinde birinci etken olduğu, geleneğin kurallarını ve inceliklerini oğul âşığa ilk elden öğrettiği görülmektedir. Oğul âşığın çıraklık eğitimi, baba âşığa nazaran daha verimli şartlarda gerçekleşmektedir. İstisnaları bulunmakla beraber, genellikle oğul âşığa "mahlas" ve "berat" baba âşık tarafından verilmektedir. Oğul âşık, baba âşığın şöhretinden ve saygınlığından da istifade ederek kendisini gelenek içinde daha kolay kabul ettirmektedir. Çalışma kapsamında; Kars'ın Kağızman ilçesinin Camuşlu köyünde doğan baba-oğul âşıklar Laçin Aladağlı (1922-1980) ve İsmail Aladağlı'nın (1956-…) geleneği temsil durumu ve babadan oğula aktarılan gelenek unsurları incelenmiştir. "Mahlas alma/kullanma", "doğaçlama/irticalen söyleme", "âşık havaları/ezgileri", "saz çalma", "etkilenme/örnek alma", "karşılaşma tekniği", "hikâyecilik", "erkân ve meclis adabı" gibi unsurlar, baba âşıktan oğul âşığa aktarılan gelenek unsurlarıdır.

Abstract:
In the studies on minstrelsy in terms of tradition, art and literature, minstrelsy from father to son is among the reasons of inclination towards minstrelsy. Researchers explain this issue as "inheriting from family elders, tending to minstrelsy", "heredity" and atavism. Members of the tradition (performers) who have been minstrel for at least two generations are tackled in the father-son minstrel model as father-son or grandfather-father-son. Minstrelsy from father to son is important in terms of keeping the tradition alive under more productive conditions, preserving the elements of tradition and ensuring the continuity of the minstrel branches/schools. It is seen that the father minstrel is the first factor in the tendency of the son minstrel to the tradition, and he taught the rules and subtleties of the tradition to the son minstrel first hand. The apprenticeship training of the son minstrel takes place in more productive conditions compared to the father minstrel. Although there are exceptions but "mahlas" and "berat" are usually given to the son minstrel by the father minstrel. By taking advantage of the reputation and prestige of the father minstrel, the son minstrel makes himself accepted more easily in the tradition. In the scope of the work, the tradition representation status of the father-son minstrels Laçin Aladağlı (1922-1980) and İsmail Aladağlı (1956-...), who were born in the village of Camuşlu in the Kağızman district of Kars, and the elements of tradition transferred from father to son were examined. In the tradition of minstrelsy, elements such as "writing under a pseudonym", "singing while improvising", "minstrel melodies", "playing saz", "being influenced / taking someone as role model", "encounter technique", "storytelling", "assembly morals" are elements of tradition that pass from father to son.