Süs bitkisi ve taze tüketime uygun olarak kullanılabilecek süs biberi (Capsicum spp.) genotiplerinin seleksiyon ıslahı yöntemi ile belirlenmesi
Selection of promising pepper (Capsicum spp.) genotypes for the purpose of ornamental use and fresh consumption
Yazar: İLKEM AYATA AYDÖNER
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN YEŞİM YALÇIN MENDİ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biber = Pepper ; Genotip = Genotype ; Seleksiyon = Selection ; Süs bitkileri = Ornamental plants ; Verim = Yield

Özet:
Biber ülkemizde ve dünyada, hem taze tüketilen hemde sanayi üretimi için ciddi hammadde kaynağı oluşturan önemli bir sebze türü olmasının yanında, kesme çiçek, saksılı iç mekân veya dış mekân süs bitkisi olarak da yetiştirilen bir türdür. Capsicum cinsinin geniş morfolik ve fizyolojik çeşitliliği, belirtilen kullanım amaçlarına uygun güçlü bir genetik kaynak oluşturmaktadır. 
Tez kapsamında biberdeki bu genetik çeşitlilik sayesinde, süs bitkisi olarak kullanılabilecek ve aynı zamanda taze tüketime uygun olabilecek yeni çeşitlere yönelik seleksiyon ıslahı hedeflenmiştir. Üç farklı populasyonu oluşturan 25 farklı biber genotipinin, hem süs bitkisi olarak yetiştirilebilecek hemde taze tüketime uygun olabilecek biber çeşitlerinin seçilmesi için 15 farklı karakter üzerine araştırma yapılmış, hangi ümitvar genotiplerin, süs bitkileri sektörüne ekonomik anlamda katma değer kazandırabilecek yeni ürünler olabileceği tespit edilmiştir.
Elde edilen tüm sonuçlar analiz edildiğinde, bu hedefe yönelik en uygun çeşitler SB.1, SB.2 ve SB.3 olarak belirlenmiştir. Çalışmada değerlendirilen hemen tüm karakterler için uygun olduğu tespit edilen bu 3 genotip, en yüksek çıkış oranı, en erken anthesis ve hasat, en kısa bitki ana gövde uzunluğu, en generatif bitki tipi, merkezi ve çiçek ağırlıklı bitkideki çiçek durumu, kırmızı-sarı-turuncu olgunluk sonrası meyve rengi ve en yüksek toplam verim sonuçları göstermişlerdir. Bu 3 genotip arasında tatlı biber tespit edilememiş ve SÇKM oranları %7,1-%9,9 arasında ölçülmüştür.

Abstract:
Pepper (Capsicum spp.) is one of the most globally grown vegetable species for its use of fresh consumption and raw material of the processing food industry as well as its ornamental use of cut flowers and indoor-outdoor pot plants. Genus Capsicum is a strong gene source for this wide range of consumption purposes with its wide diversity of morphology and physiology. 
In this research, three pepper populations consisted twenty five genotypes collected from different ornamental pepper producers were evaluated with the selection breeding methods for fifteen different traits to select the most promising genotypes for the purpose of the fresh consumption while it is used as ornamental plants. Results showed that genotypes SB.1, SB.2 and SB.3 were the most promising ones among the others with their qualitative and quantitative trait results for the aim of this study. Genotypes SB.1, SB.2 and SB.3 were selected for their highest results of the germination rate, the earliness and the total yield as well as their most suitable trait results for plant type, flower positioning, leaf/flower ratio, flower type and matured fruit color. These three genotypes were defined as hot pepper with the brix levels between %7,1-%9,9.