Mardin ili atmosferik fungus sporlarının belirlenmesi ve volümetrik analizleri
Determination and volumetric analysis of atmospheric fungus spores in Mardin province
Yazar: MUSTAFA SEVİNDİK
Danışman: DOÇ. DR. HASAN AKGÜL
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Biyoloji = Biology ; Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Bitki patojenleri = Plant pathogens ; Mikrofunguslar = Microfungus ; Rinit-alerjik = Rhinitis-allergic

Özet:
Mardin ili atmosferinde yapılan bu çalışmada 1 Ocak 2014-31 Aralık 2015 tarihleri arasında Lanzoni VPSS 2000 cihazı kullanılarak volümetrik yöntem ile atmosferde bulunan fungus sporları belirlenmiştir. Ayrıca tespit edilen fungus sporlarının meteorolojik faktörler (sıcaklık, yağış, nem ve rüzgar) ile ilişkileri tespit edilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda Mardin ili atmosferinde 42 cins, 1 familya, 2 takım, 1 sınıf, tek septalı askosporlar ve hif parçaları olmak üzere toplam 176311 spor/m3 belirlenmiştir. Bu kapsamda iki yıllık sürede Oomycota (Protista) divizyosundan 1 cins, Myxogastrea (Protista) sporları, Ascomycota (Fungi) divizyosundan 33 cins, 1 familya, tek septalı askosporlar, Basidiomycota divizyosundan ise 8 cins ve 2 takım'da yer alan fungus sporları tespit edilmiştir. 2014-2015 yıllarında Mardin atmosferinde dominant olan fungus sporları Cladosporium (% 51.53), Ustilaginales tipi sporlar (% 13.92), Alternaria (% 6.93), Pucciniales tipi sporlar (% 1.57), Agrocybe (% 1.15), Pleospora (% 1.14) ve hif parçaları (% 15.46) tespit edilmiştir. Belirlenen fungus sporlarının konsantrasyonlarının özellikle günlük ortalama sıcaklık ile kuvvetli ilişkilerinin yanı sıra günlük nispi nem ve yağış miktarı ile takson bazlı değişen ilişkilerinin de olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan rüzgar hızı ile fungus sporları arasında ilişkiye rastlanmamıştır. Ayrıca Mardin ili için örnekleme yıllarının ortalamaları esas alınarak spor takvimi hazırlanmıştır.

ANAHTAR KELİMELER: Aerobiyoloji, Aeromikoloji, Alerji, Bitki patolojisi, Türkiye.

Abstract:
In this study conducted in the atmosphere of Mardin province, fungus spores in the atmosphere were determined by volumetric method using Lanzoni VPSS 2000 device between 1 January 2014 and 31 December 2015. In addition, the relationship between the detected fungus spores and meteorological factors (temperature, precipitation, humidity and wind) was determined. A total of 176311 spores/m3 of 42 genus, 1 family, 2 ordo, 1 classis, one single septate ascospores and hyphae fragments were determined in the atmosphere of Mardin province as a result of the studies made. In this context, fungus spores of 1 genus, Myxogastrea (Protista) spores from Oomycota (Protista) division, 33 genera from Ascomycota (Fungi) division, 1 family, one septic ascospores and 8 genus from Basidiomycota division. Fungus spores dominant in the Mardin atmosphere in 2014-2015 were Cladosporium (51.53%), Ustilaginales (13.92%), Alternaria (6.93%), Pucciniales (1.57%), Agrocybe (1.15%), Pleospora (% 1.14), Hyphae fragments (15.46%) were detected. It has been determined that the concentrations of the determined fungus spores are strongly related to the daily average temperature, as well as the daily relative humidity and precipitation amount and the taxon-based changes. On the other hand, there was no correlation between wind speed and fungus spores. In addition, a spore calendar was prepared for Mardin province based on the averages of sampling years.

KEYWORDS: Aerobiology, Aeromycology, Plant pathology, Allergy, Turkey.