Y ve Z kuşaklarının bilişsel esneklik düzeylerinin belirsizliğe tahammülsüzlük ve hoşgörü açısından incelenmesi
Examining the levels of cognitive flexibility of generations Y and Z in terms of tolerance and tolerance to uncertainty
Yazar: GİZEM KARADEMİR
Danışman: PROF. DR. BAŞARAN GENÇDOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Y ve Z Kuşaklarının Bilişsel Esneklik Düzeylerinin Belirsizliğe Tahammülsüzlük ve Hoşgörü Eğilimi açısından farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesidir.
Yöntem: Araştırmada ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Y kuşağını temsil eden 156 kişi ile Z kuşağını temsil eden 165 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Bilişsel Esneklik Envanteri", "Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği Kısa Formu" ve "Hoşgörü Eğilim Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizi için SPSS programı kullanılarak; bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü̈ varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi uygulanmıştır.
Bulgular: Uygulama sonucunda elde edilen verilere göre Y kuşağı Kontrol Alt Boyutu ve Bilişsel Esneklik Envanteri puan ortalamalarının Z kuşağının puan ortalamalarından daha yüksek olduğu bulunmuştur. Z kuşağı İleriye Yönelik Kaygı Alt Boyutu, Engelleyici Kaygı Alt Boyutu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği ve Farklılıklara Saygı Alt Boyutu puan ortalamasının Y kuşağından daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca bilişsel esnekliğin Y ve Z kuşağında cinsiyete göre farklılaştığı ancak gelir düzeyi ve yaşanılan yer açısından farklılaşmadığı görülmüştür. Belirsizliğe tahammülsüzlüğün cinsiyet değişkenine göre Y kuşağında anlamlı olarak farklılaştığı, fakat Z kuşağında farklılaşmadığı; gelir düzeyi açısından Y kuşağında anlamlı farklılık göstermezken, Z kuşağında farklılaştığı tespit edilmiştir. Yaşanılan yer açısından ise her iki kuşak için anlamlı farklar bulunamamıştır. Son olarak hoşgörü eğiliminin cinsiyet değişkenleri açısından Y kuşağında anlamlı farklar tespit edilememişken Z kuşağında farklar bulunmuş olup; gelir düzeyi ve yaşanılan yer değişkenleri açısından anlamlı farklar bulunamamıştır.
Sonuçlar: Y ve Z kuşaklarının bilişsel esneklik, belirsizliğe tahammülsüzlük ve hoşgörü eğilimleri ile çeşitli demografik değişkenler açısından farkları olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular, Y ve Z kuşaklarının alacakları psikolojik destek ve danışmanlık hizmetlerinden, kariyer planlamaları, iş tanımları, sosyal destek mekanizmaları ve teknoloji kullanımlarına kadar geniş bir yelpazede yapılandırmalara gidilmesi gerektiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: bilişsel esneklik, belirsizliğe tahammülsüzlük, hoşgörü eğilimi

Abstract:
Purpose: The purpose of this study is to determine whether the Cognitive Flexibility Levels of Generations Y and Z differ in terms of Intolerance of Uncertainty and Tolerance Tendency.
Method: Relational survey method was used in the study. The sample of the study consists of 156 people representing Generation Y and 165 people representing Generation Z. "Personal Information Form", "Cognitive Flexibility Inventory", "Intolerance of Uncertainty Scale Short Form" and "Tolerance Tendency Scale" were used as data collection tools in the study. For the analysis of the data obtained in the study, t-test for independent samples, one-way analysis of variance, Pearson correlation analysis and multiple regression analysis were applied using SPSS program.
Findings: According to the data obtained at the end of the application, it was found that the mean scores of Generation Y on the Control Subdimension and Cognitive Flexibility Inventory were higher than the mean scores of Generation Z. The mean scores of Generation Z on the Forward Anxiety Subdimension, Inhibitory Anxiety Subdimension, Intolerance of Uncertainty Scale and Respect for Differences sub-dimension were found to be higher than those of Generation Y. In addition, it was observed that cognitive flexibility differed according to gender in Generation Y and Generation Z, but did not differ in terms of education level, income level and place of residence. It was found that intolerance to uncertainty differed significantly in Generation Y, but not in Generation Z according to gender variable; while it did not differ significantly in Generation Y in terms of education and income level, it differed in Generation Z. In terms of place of residence, no significant differences were found for both generations. Finally, while no significant differences were found in Generation Y in terms of gender and education level variables of tolerance tendency, differences were found in Generation Z; no significant differences were found in terms of income level and place of residence variables.
Conclusions: It has been determined that Generations Y and Z have differences in terms of cognitive flexibility, intolerance of uncertainty and tolerance tendencies and various demographic variables. These findings suggest the need for a wide range of restructuring from psychological support and counseling services to career planning, job descriptions, social support mechanisms and use of technology for Generations Y and Z.
Keywords: cognitive flexibility, intolerance of ambiguity, tolerance tendency