Biyolojik aktivite gösterebilecek yeni heterohalkalı bileşiklerin sentezi
Synthesis of new heterocyclic compounds with expected biological activities
Yazar: ÖMER TAHİR GÜNKARA
Danışman: PROF. DR. NÜKET ÖCAL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Depresyon sözcüğünün Latince kökü ?depressus? dur; aşağı doğru bastırmak, çekmek, bitkin, kederli, gamlı, cesaretini kırmak, donuklaştırmak, durgunlaştırmak anlamlarına gelir. 
Hipokrat?ın ?üzüntü uzun sürerse o artık melankolidir? sözü bugün bile geçerliliğini büyük ölçüde korumaktadır. Bugün şiddetli depresyon olarak bildiğimiz tabloya Hipokrat melankoli adını vermiş ve bunu `kara safra?ya bağlamıştır. İbn-i Sina da ilginç olgu örnekleriyle orta çağda depresyonu en iyi tanımlayanlardan biri olmuştur.
Depresyon tanım olarak; psikolojik olarak kişinin kendini moralsiz hissetmesi, yaptığı aktivitelerde isteksiz olması, düşüncelerini, gündelik aktivitelerini, dünya görüşünü, hislerini ve cesaretini olumsuz etkilemesi durumu olarak açıklanabilir [1].
Depresif insanlar kendilerini üzgün, kaygılı, endişeli, boş, yararsız, umutsuz, suçlu, kırılgan ya da yorgun hissedebilirler, daha önceden zevk alarak yaptıkları işlerde isteksiz davranabilirler. Bu tür kişilerde iştah kaybı ya da aşırı yemek yeme gözlenebilir. Konsantrasyon problemleri, hafıza sorunları ve karar vermede sorunlar yaşayabilirler. İntihar eğiliminde bulunabilirler. Depresif ruh hali psikiyatrik bir hastalık değildir. Yaşam olaylarına verilmiş bir tepki, bazı ilaçlı tedavilerin semptomu ya da yan etkisi olabilir. Yaşam olayları menopoz, finansal problemler, iş sorunları, ilişki kurmakta zorluklar olarak sıralanabilir [2].
Günümüzde hayatın getirdiği stresten dolayı depresyon gitgide artmaktadır. Bu sebepten dolayı antidepresan ilaçlar daha önemli hale gelmiştir. Yeni antidepresan ilaçların sentezlenmesi, yeni türevlerin bulunması büyük önem taşımaktadır.
Bu çalışma, yüksek derecede antidepresan ve biyolojik aktivite gösterebilecek yeni bileşiklerin sentezini hedef almaktadır. Başlıca dört aşamadan oluşmaktadır. İlk aşama, başlangıç maddeleri olarak kullanılacak günümüzde de ilaç olarak kullanılan iki ayrı antidepresanın substitue grup olarak bulunduğu N-[4-((3-triflorometilfenil)piperazin-1-il)butil]-7-oksabisiklo[2.2.1]hept-5-en-2-ekzo,3-ekzo-dikarboksimid ve N-[4-(2,3-diklorofenil)piperazin-1-il)butil]-7-oksabisiklo[2.2.1]hept-5-en-2-ekzo,3-ekzodikarboksimid bileşiklerinin hazırlanmasıdır. İkinci aşama, sentezlenen trisiklik imid türevlerinin aril ve hetaril iyodürlerle hidroarilasyon reaksiyonundan oluşmaktadır. Üçüncü aşamada, başlangıç maddelerinin, N-metilglisin ve ninhidrin ile siklokatılma reaksiyonları gerçekleştirilerek spiro-1,3-indandionolilpirolidin türevleri elde edilmiştir. Son aşamada ise, sırasıyla FTIR, 1H NMR, 13C NMR (APT), GC-MS ve LC-MS teknikleri kullanılarak sentezlenen tüm yeni bileşiklerin yapıları karakterize edilmiştir.

Abstract:
Word of depression coming Latin etymon is ?depressus?; meaning depress, pull, exhausted, pained, mopish, dishearten and deaden. Even today, validity of the Hippocrates said ?if sadness takes longer, it is turn out melancholy? is still usefull. Today we know as severve depression Hipocrates gives the name of melancholy, ascribed to black bile. And also Ibn-i Sina described depression with interesting case examples in middle ages.
Depression is a state of low mood and aversion to activity that can affect a person's thoughts, behavior, feelings and sense of well-being [1]. Depressed people may feel sad, anxious, empty, hopeless, worried, helpless, worthless, guilty, irritable, hurt, or restless. They may lose interest in activities that once were pleasurable, experience loss of appetite or overeating, have problems concentrating, remembering details, or making decisions, and may contemplate or attempt suicide. Insomnia, excessive sleeping, fatigue, loss of energy, or aches, pains, or digestive problems that are resistant to treatment may also be present [2].
Nowadays, due to the stress brought about by life depression has been increasing. For this reason, antidepressant drugs have become more important.Synthesis ofnewantidepressants, finding new derivates is very important. This study, targeting synthesis of new compounds which show antidepressant and biological activity.
This study planned as four steps. The first step is the synthesizing of starting materials which have located in two separate antidepressant substituent groups that still used in medicine today, N-[4-((3-trifluoromethylphenyl)piperazine-1-yl)butyl]-7-oxabicyclo-[2.2.1]hept-5-ene-2-exo,3-exo-dicarboximide and N-[4-(2,3-dichlorophenyl)-piperazine-1-yl)butyl]-7-oksabicyclo[2.2.1]hept-5-ene-2-exo,3-exo-dicarboximide. The second step is including hydroarylation reactions of these tricyclic imide derivatives with aryl(hetaryl) iodides. On the third step, we performed cycloaddition reactions of starting materials with N-methyl glisine and ninhydrin to obtain new spiro-1,3-indandionolylpyrrolidine derivatives. The last step is including structure characterizations of all new compounds by FTIR, 1H NMR, 13C NMR (APT) and GC-MS techniques, respectively.