Tükenme tehlikesi altındaki mavi yıldız "Amsonia orientalis" bitkisinin stres proteinlerinin araştırılması
A detailed study based on stress proteins of endangered blue star "Amsonia orientalis"
Yazar: HALİL İBRAHİM TOYGAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YONCA YÜZÜGÜLLÜ KARAKUŞ
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoloji = Biology

Özet:
Amsonia orientalis Decne. (Apocynaceae), dünyada sadece Türkiye'nin kuzeybatısı ve Yunanistan'ın kuzeydoğusu olmak üzere son derece dar bir alanda yayılış gösteren, nadir ve tükenme tehdidi altında olan bir bitki türüdür. Nesli tükenmekte olan bu bitkinin bünyesinde, Apocynaceae familyasının diğer birçok üyesi gibi tıbbi ve ekonomik öneme sahip çok sayıda glikozitler ve glikoalkaloitler bulundurduğu bilinmektedir. Yapısında tıbbi açıdan geniş bir spektrumda kullanılması muhtemel fenolik maddeleri bulunduran; ancak dar bir alanda yayılış gösteren "Mavi yıldız" bitkisinin ülkemizde bulunması önemlidir. Bu çalışmada kuraklık, ağır metal kirliliği, tuzluluk ve radyasyon gibi strese sebep olan abiyotik faktörlerin A. orientalis üzerindeki etkilerini araştırılmak üzere, antioksidan enzimlerinin (katalaz, peroksidaz, süperoksit dismutaz) biyokimyasal özellikleri, MDA (Malondialdehit) ve hidrojen peroksit (H2O2) içeriği elektrofotometrik ve spektrofotometrik olarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak, tuz stresinin SOD, POD ve CAT aktivitesinin kontrol grubuna oranla arttığı, en fazla artışın 75 mM ve 50 mM NaCl varlığında olduğu saptanmıştır. Kuraklık stresinde ise CAT, POD ve SOD spesifik aktivitesinin kontrol grubuna oranla yüksek çıktığı tespit edilmiştir. UV-B stresinde ise SOD ve POD aktivitesinin kontrol grubuna oranla arttığı, CAT aktivitesindeki en fazla artış 15 dakika UV-B stresinde meydana geldiği görülmüştür. Zn+2 stresinde ise bitkinin SOD aktivitesi düşmüş, CAT ve POD aktivitesi ise arttığı gözlenmiştir. Mo+6 stresinde ise SOD enzim aktivitesi değişmemiş olup, CAT ve POD aktivitesi artmıştır. Tüm stres koşullarında bitkinin MDA ve H2O2 miktarları kontrol grubuna oranla yüksek çıkmıştır.

Abstract:
Amsonia orientalis, belonging to a group of Apocynaceae family, is a kind of endangered plant which occurs only in the north-west of Turkey and the north-east of Greece. The genus Amsonia is known for providing many glycosides and glycoalkaloids having medicinal and economic significance like the other members of the Apocynaceae family. Although distributed in a narrow space, this plant, called 'bluestar', lives in our country and likely to be used in a wide range of medicine due to its phenolic compound nature; therefore immediate action should be taken in order to protect them. Thus, the aim of this study was designed to examine the production and biochemical characteristics of antioxidant enzymes (catalase, superoxide dismutase and peroxidase), MDA (Malondialdehyde) and hydrogen peroxide (H2O2) contents of A. orientalis under some abiotic stress factors including drought, heavy metal contamination, salt and radiation. In coclusion, it was determined that the salt stress increased compared to control group pf SOD, POD and CAT activities, and the maximum increase was in the existence of 75 mM and 50 mM NaCl. In the case of drought stress, specific activity of CAT, CAT and POD were foound to be higher than control group. In the UV-B stress, SOD and POD activitiesincreased compared to control group, ant the maximum increasein the CAT activityoccured in UV-B stress for 15 minutes. In Zn+2 stress, SOD activityof the plant decreased and CAT and POD activity increased. In Mo+6 stress, SOD enzyme activitywas unchanged, CAT and POD activity increased. In all stress conditions, MDA and H2O2 contents of the plant were higher than control group.