Uçak bakım teknisyenlerinin kişilerarası çatışma çözme yaklaşımlarının takım algısına etkisi
The effect of interpersonal conflict resolution approaches on team perception of the aircraft technicians
Yazar: EMRE AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLSEN SERAP ÇEKEROL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Uluslararası İşletmecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Askeri havacılık = Military aviation ; Bakım onarım = Maintenance repairing ; Gruplararası çatışma = Conflict between group ; Kişiler arası çatışma = Interpersonal conflict ; Mesleki çatışma = Occupational conflict ; Sivil havacılık işletmeleri = Civil aviation companies ; Takım çalışması = Team work ; Teknikerlik = Technician ; Uçak bakım = Aircraft maintenance ; Çatışma çözme = Conflict resolution

Özet:
Havacılık, hem askeri hem de sivil hayatta ülkeler için en önemli güç unsuru olmuştur ve olacaktır. Türkiye'de de Türk Silahlı Kuvvetlerinin etkin muharip gücü olan Türk Hava Kuvvetleri ve  ülkedeki ulusal, uluslararası sivil havayolu sektörü özel bir öneme sahiptir.

Havacılık denildiğinde akla gelen ilk unsur güvenli uçuş kavramıdır. Öncül amaç olan bu unsuru etkileyen birçok değişken bulunmaktadır. Havacılıkta meydana gelen kazalarda en büyük etki sahibinin insan hataları kaynaklı oluştuğu bilinmektedir. Uçuş emniyetini uçak bakımı açısından en üst düzeye çıkarmak, teknik nedenli gecikme ve aksaklıkları en aza indirmek, rekabet güçlerini artırmak ve bakımda yapılan hataları asgari düzeye indirmek amacıyla insan faktörü üzerine yoğunlaşılmıştır.

İnsan faktörü sözkonusu olduğunda, çalışma ortamı içerisinde bireylerin birbirleri ile kurmuş oldukları sözlü ya da yazılı iletişim becerisi zorunlu bir unsur olarak görülmektedir. Uçak bakım hizmetlerini yerine getiren personelin birbirini doğru anlamaları birçok alana göre çok daha büyük önem taşımaktadır.

İnsanın olduğu her ortam potansiyel çatışmaları doğuran ortamlardır. Çatışmanın kaçınılmazlığı bu olumsuz gibi görünen durumun bireyler arasında olumlu şekle dönüştürülmesi veya sürecin doğru yürültülmesi gerekmektedir. Çatışma süreci bireylerin iç dünyalarında veya birlikte iş gördükleri çevre içerisinde yaşanan birbirlerinin iletişim anlayışı, tutum ve davranışlarından huzursuz olması ile başlayan bir süreçtir. Bir çok alanda en önemli çatışma nedenlerinden birisi iletişim ile ilgili engellerdir. Dolayısıyla özellikle işlevsel olmayan çatışmanın önlenmesi için genellikle takım olarak çalışan uçak bakım teknisyenlerinin aralarındaki iletişim sürecinin etkili olması gerekmektedir.

Takım çalışması, kısaca belirli bir amaca yönelik, koordinasyon içerisinde iş yapma anlamına gelmektedir. Uçak bakım birimleri de işgörenlerin eşgüdüm ve işbirlikleri açısından değerlendirildiklerinde takım çalışması uçak bakım teknisyenleri için oldukça önemlidir.

Bu araştırma ile uçak bakım birimlerinde görev yapan teknisyenlerin kişilerarası çatışma çözme yaklaşımlarının takım algılarına etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma nicel yönteme dayalı genel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini 1'inci Ana Jet Üs Komutanlığında görevli uçak bakım teknisyenleri oluşturmaktadır.

Araştırmada veri toplama araçları olarak Goldstein (1999) tarafından geliştirilen "Construction and Validation of a Conflict Communication Scale"in Arslan (2005) tarafından Türkçeye uyarlanan "Kişilerarası Çatışma Çözme Yaklaşımı Ölçeği" ve Atılgan vd. (2010) tarafından geliştirilen "Takım Algısı Ölçeği" kullanılmıştır.

Araştırma sonuçları ışığında yöneticilere işlevsel olmayan çatışmaların çözümüne yönelik yol gösterici, takım içerisinde işlevsel çatışmaları etkili yöneterek işletme amaçlarını destekleyici ve takım performansı geliştirici öneriler getirilmesi amaçlanmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Çatışma, Takım, Uçak Bakım, Havacılık, Havacılık Emniyeti, İnsan Faktörleri

Abstract:
Aviation has been and will be the most important force in both military and civil institutions of the countries. Turkish Air Force, which is the most effective striker of the Turkish Armed Force, and the national and international civil airline sectors in the coountry has distinct importance.

The first thing occurs in mind when called aviation is a safe flight. There are many variables that affect this element which is the primary aim. It's known that human factors are the biggest effect on aviation accidents. After the development just mentioned the human factor has been concentrated in order to elevate the flight safety from the standpoint of the aircraft maintenance, to decrease the delays due to technical reasons to the least possible, to raise the competition forces and to minimize the errors during the maintenance.

When it comes to the human factor, it is seen that the verbal or written communication skills established by the individuals in the working enviroment are essential. It is very important for the aircraft technicians to understand each other correctly.

If there are people in a place, there is also the potential for conflict. Conflict interpreted as negative should be transformed into a positive form among individuals or the process should be carried out correctly. Conflict is experienced in the internal part of individuals and is the process of starting with being restless from the sides' means of communication, behavior, demeanors. Lack of communication makes up the biggest cause of conflict in the workplace and thereby for the purpose of preventing dysfunctional conflict there needs to be smooth and clear communication level among the mechanics.

Teamwork means coordinating the staff in the workplace for the transactions and cooperation. As the units of aircraft are evaluated in view of workers' coordination, teamwork is very important for the mechanics. With this research, it is aimed to determine the effect of the interpersonal conflicts between the mechanics in the maintenance units on the team concept.

The research will be realized in the model of general screening based on quantitative method. The universe of this research consists of the technicians who are working in 1st Main Jet Base-Eskişehir.

Construction and validation of a Conflict Communication Scale developed by Goldstein (1999) and adapted to Turkish by Arslan (2005) and "Team Concept Intended for Elementary School Managers" developed by Atılgan (et al 2010) are thought to be used as means of data gathering.

In the light of research, it is aimed to show managers recommendations which are pathfinder towards solving the dysfunctional conflict, supportive to workplace goals by managing the functional conflicts in the team effectively, and improving team performance.

Keywords: Conflict, Team, Aircraft Maintenance, Aviation, Aviation Safety, Human Factors