Jenerik stratejilerin firma performansına etkisi: Entelektüel sermaye ve informal ilişkilerin rolü
The effects of generic strategies on firm performance: The role of intellectual capital and innovative relations
Yazar: FATMA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR KUMKALE
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Enformal ilişkiler = Informal relations ; Entelektüel sermaye = Intellectual capital ; Firma performansı = Firm performance ; Jenerik stratejileri = Generic strategies ; Rekabet stratejileri = Competition strategies

Özet:
Firma performansının arttırılmasında strateji seçimi oldukça önemlidir. Stratejilerin başarısı için ise farklı kaynak ve yeteneklere ihtiyaç vardır. Bu yetenekler; kişilerin sahip olmuş oldukları bilgi, beceri ve tecrübelerinden oluşan entelektüel sermaye ile sosyal bir varlık olan insanın kurum içi ve dışındaki sosyal ilişkilerini içeren informel ilişkilerdir.Taklit edilemeyen en önemli unsur insan faktörüdür. Bireylerin sahip olmuş oldukları entelektüel sermaye ve birbirleri ile geçirdikleri informel zaman ve ilişkiler insanın motive olmasını sağlayarak firma için önemli bir kaynak halini almasını sağlayacaktır.
Bu araştırmada firmalardaki jenerik stratejilerin firma performansına etkisinde; entelektüel sermaye ve informel iletişimin rolü ve bu değişkenlerin birbiriyle olan ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma, ISO'nun 2016 yılında yayınlamış olduğu en büyük 1000 firma arasından tesadüfi örneklem yöntemi ile seçilen 700 firmada çalışan yöneticiler ile 2017 yılının mart-aralık ayları arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri jenerik stratejileri ölçeği, firma performansı ölçeği, entelektüel sermaye ölçeği ve informel ilişkiler ölçeği kullanılarak toplanılmıştır. Anket çalışması SPSS ve AMOS programları ile değerlendirilmiştir. Araştırmada kullanılan ölçeklerle ilgili doğrulayıcı faktör analizleri, yapısal eşitlik modellemesi ile kurgulanan çoklu mediator modelin yol analizi ve değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir.
Araştırma sonucuna göre;entelektüel sermaye değişkeni, jenerik strateji değişkeninin firma performansına olan etkisinde tam aracı olduğu, informel ilişkiler değişkeni, jenerik strateji değişkeninin firma performansına olan etkisindeise aracılık rolü üstlenmediği ortaya çıkmıştır. 
Bununla birlikte farklılaşma stratejisi, insan sermayesi, ilişkisel sermaye, yapısal sermaye ve kurum içi informal ilişkilerin nicel firma performansı üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi varken maliyet liderliği stratejisi, odaklanma stratejisi ve kurum dışı informal ilişkilerin nicel firma performansı üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmadığı belirlenmiştir. Ayrıca farklılaşma stratejisi, odaklanma stratejisi, insan sermayesi, ilişkisel sermaye, kurum içi informal ilişkiler ve kurum dışı informal ilişkilerin nitel firma performansı üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi varken maliyet liderliği stratejisinin negatif yönlü bir etkisi bulunmakta bunun yanında yapısal sermayenin nitel firma performansı üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Strategy selection is very important for increasing company performance. Different resources and capabilities are needed for the success of the strategies. These skills are; intellectual capital consisting of the knowledge, skills and experiences that people possess, and informal relations involving the social relations of the person, a social entity, both inside and outside the institution. The most important element that can not be imitated is the human factor. The intellectual capital they have and the informal time and relationships they have with each other will enable the person to be motivated and become an important resource for the company.
In this research, companies' generic strategies are affected by firm performance; the role of intellectual capital and informal communication and their relations with each other. Scanning model was used in the research from quantitative research methods. The research was carried out between March and December 2017, with managers working in 700 firms selected by random sample method among the top 1000 companies that ISO published in 2016. The data of the study were collected using the generic strategies scale, the firm performance scale, the intellectual capital scale and the informal relations scale. The questionnaire was evaluated with SPSS and AMOS programs. Confirmatory factor analyzes related to the scale used in the research, structural equation modeling, road analysis of the multiple mediator model and relationships between the variables were investigated.
According to the research result; it is revealed that intellectual capital variables, generic strategy variables are the perfect intermediaries in the effect of firm performance, informal relations are variables, and generic strategy variables do not play an intermediary role in firm performance.
Nevertheless, it has been determined that there is a significant and positive effect of quantitative firm performance, diversification strategy, human capital, relational capital, structural capital and intra-organizational informal relations on quantitative firm performance, while cost leadership strategy, focus strategy and non-formal informal relationships have no significant effect on quantitative firm performance. In addition, there is a positive and positive effect of qualitative firm performance on the firm's performance, while the negative impact of the cost leadership strategy has a negative impact on the qualitative firm performance of the structured capital. It has been determined that there is no effect.