Uluslararası finansal ve parasal gücün, devletlerin güvenliğine olan etkisi: Türkiye'nin ulusal finansal güvenliği (1974-2014)
The impact of international financial and monetary power on security of states: Turkey's national financial security (1974-2014)
Yazar: SELVA TOR
Danışman: DOÇ. DR. M. BURAK GÜRBÜZ
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Strateji ve Stratejik Araştırmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Ekonomik güç = Economic power ; Güvenlik = Security ; Güvenlik sistemleri = Security systems ; Sosyoekonomik etki = Socio-economic impact ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Ulusal güvenlik = National security ; Uluslararası finansal piyasalar = International financial markets ; Uluslararası finansman kurumları = International financing corporations ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası para piyasası = International monetary market

Özet:
İnsanlık tarihinin son beş yüzyılında yaşanan siyasi ve sosyal hadiselerin zemininde daha çok Batı'nın kapitalist kurumlarının, parasal ve finansal güç oyuncularının belirlediği finansal ve ekonomik sebepler yatmaktadır. Kabaca 16.  yüzyıldan itibaren, Batı'nın dünyanın kalanı üzerinde kurmaya çalıştığı emperyalist hegemonyayı, Avrupa siyasal tarihine 15. yüzyıldan itibaren sistem bu finansal ve parasal güç merkezleri desteklemiştir. 19. yüzyılın ilk yıllarından itibaren, bu yüksek finansal yapı, siyasal alanın nerdeyse her yerini kaplamış ve devletin içinde ve devletle birlikte bir uluslararası ticaret sahası oluşturmuştur. Kökleri merkantilizme kadar giden modern devlet anlayışı Stephen Krasner'in de dediği gibi, piyasanın çıkarlarını, devlet gücünü maksimize eden ulusal çıkarlar ile örtüştürmüştür. Batı tarzı Devletin temellerinde, finansal ve parasal piyasalarının fonladığı ulusal çıkarların öncelediği iktisadi büyüme yatmaktadır. Bu Tez bu tarihi veriler ışığında "Devlet Güvenliği" ile piyasaların çıkarlarının, değişen Devlet gücü dinamikleri ile anlamlandırmaya çalışmıştır. Böylelikle, bu Tezde, bugünün modern devlet-piyasa ilişkilerinin nasıl yapılandığı, hegomonik parasal gücün ulusal çıkarlar lehinde finansal zorlayıcı güç araçlarını son yüzyılda nasıl kullandığı anlamaya çalışılmıştır. 

Ayrıca bu Tez ile Türkiye'nin finansal liberalizasyon sürecini yaşadığı 1974-2014 yıllarına odaklanarak, ortaya çıkan yerel sosyal, siyasal ve ekonomik krizler ile uluslararası sistemde Türkiye'nin karşılaştığı işbirliği ve uyuşmazlıklar arasında anlamlandırılabilir bir ilişkinin kanıtlarının olup olmadığına da bakılmıştır. Tüm bu analiz düzeylerinden elde ettiğimiz bulgular, hegomonik parasal güçlerin nihai ulusal çıkarlarını maksimize etmek için piyasa ile devlet otoritesi arasında yapısal, dinamik, interaktif ve karşılıklı bir çıkar ilişkisinin olduğuna ilişkin bu Tezi olumlu yönde desteklemiştir.  Hegomonik parasal güçlerin bu amaç doğrultusunda uluslararası sistem içindeki faaliyetleri, sıkılıkla Türkiye gibi zayıf ve bağımlı ekonomileri hedef sahasına almıştır. Batı ekonomilerinin çıkarlarını o veya bu şekilde maksimize edecek bir neden olduğu müddetçe, benzeri birçok ülke gibi Türkiye de iktisadi ve maliye sistemlerinin yeniden yapılandırılması ve uluslararası parasal sistemin norm ve kurallarına uyumlu hale gelmeleri konusunda sıklıkla baskı altında tutulmuşlardır. Eğer bu hedef ülkelerde siyasi veya sosyal bir direnç oluşacak olursa, ya yaptırımlar adı altında açık ve meşrulaştırılabilir müdahaleler ile veya finansal zorlayıcı güç enstrümanları kullanarak daha derin bir uyum zorunluluğu yapısal reform adı altında dayatılmıştır.  Ancak bu yöntem 2008 küresel mali krizi sonrasında dramatik ölçekte değişime uğramıştır. Her geçen gün devletlerarası ilişkilerde Batı ekonomilerinin tahakkümü azalmaktadır. Ancak Doğu Asya ekonomilerinin çarpıcı ekonomik büyümelerinin de teyit ettiği gelişmeler, en az dört yüzyıl boyunca Batılı güçlerin hegemonyası altında kalan küresel parasal sistemin, gücü daha belirsiz bir döneme doğru sevk etmekte olduğuna ilişkin görüşümüzü pekiştirmektedir. 

Bu gelişmeler diğer yandan Türkiye gibi henüz özerklik kapasitesini artıramamış ve sınırlı etkinlik kapasitesine sahip ekonomiler için bir güvenlik sorunsalı yaratmaktadır. Parasal sistem içine sürüklendiği bu lidersiz dağılma sürecinde, daha çok bölgeselleşmeyi önceleyecek ve Türkiye gibi güvenilir olmayan ve hareketli fonların finansmanına dayanan tüketim ekonomilerinde dünün piyasa koşullarının oluşturduğundan daha büyük finansal güvenlik açıkları oluşturabilecektir.  Bu tezin bir diğer amacı ise, içinden geçtiğimiz tarihi değerler dizisi dönüşümüne paralel olarak, Türkiye'nin ulusal finansal güvenliğine dönük temel tartışmaları başlatmak ileride oluşturulabilecek "Türkiye Ulusal Finansal Güvenlik Stratejisi" çalışmasına temel olacak analojiyi ortaya koymaktır.

Abstract:
Ample evidence shows that there is a financial and economic story behind in every political and social development in the last five centuries of human history which predominantly defined by western capitalist institutions as well as monetary and financial power setters. Starting from roughly 16th century, the exponential growth of financial and monetary markets fostered the economic and political imperialism of the West towards the rest. Thus as early as the 19th century, this high-finance captured every political scene in the continental Europe and create its own international trade statesmanship. 

A new state power theory of its day, which has its roots back in the mercantilism, created an international trade structure which; as Stephen Krasner puts it; "is determined by the interests and power of states acting to maximize national goals". The national interest and economic growth funded by the financial and monetary markets were the fundamentals of a modern capitalist state of the West. This thesis based on these historical facts tried to find a connection between the concept of "State Security" and market interests and integrate the changing dynamics of "State Power" definitions accordingly. With this, I tried to understand the fundamentals of today's "state – market" relationship and how hegemonic monetary powers used financial coercive tools to maximize their national interest in the last century. 

Furthermore, I focused on Turkey's financial liberalization process within 1974-2014 and tried to find out if there is any justifiable evidence between the social and political crisis and cooperative or conflicting issues aroused through her relations within international system. The findings of this thesis justified my hypothesis of there is a structured, dynamic, interactive and bilateral relation between markets and state authority; a relation to maximize the ultimate national interest. This major course, put weak and often dependent economies like Turkey on the target zone. Turkey as many other countries like her, with a potential to create a value for Western interests, has been forced to structure their economic and financial system and adopt within the same rules and norms set forth by the international monetary institutions. And if there occurs a dramatic resistance from the public and social structure, then either in the form of financial coercive power tools or open sanction mechanisms a set of more deep and fundamental changes under the name "structural reforms" forced to be executed by the acting government. 




This attitude however, changed dramatically since the 2008 crisis. The Global crisis of 2008 was a "game changer". It is now more likely to see that the West will not be the predominant factor in decision making of interstate issues. Though we are confident that the existing monetary and financial system which was based on the Western dominance for at least four centuries will likely to shift into a "Leaderless Diffusion" as East Asian massive growth suggests. This, on the other side, creates another security issue not only for the Western economies but also for countries such as Turkey whose autonomy is not yet well structured and has limited influence capacity. As monetary regime will call more regionalization it will be unlikely to support a consumer economy such as Turkey with unreliable and mobile funds of the descending dollar-based economies. Our thesis aims to open fundamental discussions on Turkey's national financial security in line with the dynamics influenced by the paradigm change of the last decade and support further research on a possible "National Financial Security Strategy Model" for Turkey.