Lise öğrencilerinde gözlenen saldırganlık düzeylerinin otomatik düşünceler, cinsiyet ve sınıf düzeyi açısından incelenmesi
The investigation of aggression level of high school students in terms of automatic thoughts, gender and the level of the class
Yazar: ERAY KURTOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. T. FİKRET KARAHAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Lise öğrencileri = High schools students ; Otomatik düşünce = Automatic thoughts ; Saldırganlık = Aggressiveness

Özet:
Bu araştırmada, lise öğrencilerinde gözlenen saldırganlık düzeylerinin otomatik düşünceler, cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir.Araştırmanın evrenini, 2007 ? 2008 eğitim öğretim yılında İstanbul İli Gaziosmanpaşa İlçesi merkezinde özel ve kamuya ait ortaöğretim kurumlarında 9., 10. ve 11. sınıflarda öğrenim görmekte olan 6447 kız, 6102 erkek öğrenci olmak üzere toplam 12549 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise, bu okullardan tabakalı örneklem yöntemi ile seçilen 611 kız, 574 erkek olmak üzere toplam 1185 öğrenciden oluşmaktadır.Araştırmanın bağımlı değişkeni olan lise öğrencilerinin saldırganlık düzeylerinin ölçülmesi amacıyla Tuzgöl (1998) tarafından geliştirilen ve geçerlik güvenirlik çalışması yapılan Saldırganlık Ölçeği kullanılmıştır. Bağımsız değişkenlerden otomatik düşüncelerin belirlenmesine ilişkin verilerin toplanmasında Hollan ve Kendal (1980) tarafından geliştirilen, Şahin ve Şahin (1992) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Otomatik Düşünceler Ölçeği kullanılmıştır. Cinsiyet ve Sınıf Düzeyi olmak üzere iki bağımsız değişkene ilişkin verilerin toplanması amacıyla Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır.Verilerin istatistiksel analizi için, toplanan veriler SPSS 11.5 programı kullanılarak bilgisayara aktarılmış; t ? testi, Tek Yönlü Varyans Analizi ve LSD teknikleri kullanılarak bu veriler analiz edilmiştir.Bu araştırmada elde edilen bulgular şunlardır:1. Saldırganlık düzeyine göre Öğrencilerin Kendine Yönelik Negatif Duygu ve Düşünceler Alt Ölçeği puanları arasında anlamlı farklar bulunmaktadır. Bir başka deyişle, lise öğrencilerinde saldırganlık düzeyi yükseldikçe, kendine yönelik negatif duygu ve düşünceler de artmaktadır.2. Saldırganlık düzeyine göre Öğrencilerin Şaşkınlık ? Kaçma Fantezileri Alt Ölçeği puanları arasında anlamlı farklar bulunmaktadır. Bir başka deyişle, lise öğrencilerinde saldırganlık düzeyi yükseldikçe, şaşkınlık ? kaçma fantezileri de artmaktadır.3. Saldırganlık düzeyine göre Öğrencilerin Kişisel Uyumsuzluk ve Değişme İsteği Alt Ölçeği puanları arasında anlamlı farklar bulunmaktadır. Bir başka deyişle, lise öğrencilerinde saldırganlık düzeyi yükseldikçe, kişisel uyumsuzluk ve değişme isteği de artmaktadır.4. Saldırganlık düzeyine göre Öğrencilerin Yalnızlık ? İzolasyon Alt Ölçeği puanları arasında anlamlı farklar bulunmaktadır. Bir başka deyişle, lise öğrencilerinde saldırganlık düzeyi yükseldikçe, yalnızlık ? izolasyon düşünceleri de artmaktadır.5. Saldırganlık düzeyine göre Öğrencilerin Ümitsizlik Alt Ölçeği puanları arasında anlamlı farklar bulunmaktadır. Bir başka deyişle, lise öğrencilerinde saldırganlık düzeyi yükseldikçe, ümitsizlik de artmaktadır.6. Cinsiyete göre öğrencilerin Saldırganlık Ölçeği puanları arasında anlamlı farklar bulunmaktadır. Başka bir deyişle, erkek öğrencilerin saldırganlık düzeylerinin kız öğrencilere göre daha yüksek olduğu gözlenmektedir.7. Sınıf düzeyine göre öğrencilerin Saldırganlık Ölçeği puanları arasında anlamlı farklar bulunmaktadır. Bir başka deyişle, 10. ve 11. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin Saldırganlık Ölçeği puan ortalamalarının, 9. sınıfta öğrenim gören öğrencilere göre daha yüksek olduğu görülmektedir.8. Cinsiyete göre öğrencilerin Otomatik Düşünceler Ölçeği toplam puanları arasında anlamlı farklar bulunmaktadır. Başka bir deyişle erkek öğrencilerin otomatik düşüncelerinin kız öğrencilere göre daha yüksek olduğu gözlenmektedir.9. Sınıf düzeyine göre öğrencilerin Otomatik Düşünceler Ölçeği toplam puanları arasında anlamlı farklar bulunmaktadır. Bir başka deyişle, 11. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin Otomatik Düşünceler Ölçeği puan ortalamalarının sırasıyla 10. ve 9. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin puan ortalamalarına göre daha yüksek olduğu görülmektedir.

Abstract:
The study investigated the relationship between aggression scale scores and the variables; automatic thoughts, gender and level of class of high school students.The universe of the study consist of 12549 (6447 are female and 6102 are male) 9th, 10th and 11th grade students in state and private secondary schools in Gaziosmanpaşa, İstanbul in 2007 ? 2008 academic year. The sample of the study consists of 1185 students (611 are female and 574 are male) who were selected by multiple sapling method.An Agression Scale which was developed and tested in terms of validity and reliability by Tuzgöl (1998) was used to measure the high school students? aggression scale scores which are dependent variables of the study. Automatic Thoughts Scale (ATS) which were developed by Hollan and Kendal (1980) and adopted to Turkish by Şahin and Şahin (1980) was used to identify the automatic thoughts which are independent variables. Inquiry forms were used to collect data concerning two independent variables about gender and level of the class.Data for statistical analysis were transferred to a computer by SPSS 11.5 programme; data were analysed by the use of t ? test, one ? way analysis of variance and LSD techniques.Findings obtained from the study are as follows;1. There is a significant difference between the students? sub ? scale scores of ?Negative Self Thoughts And Feelings? in terms of aggression level. In other words, as the level of aggression increases in high school students, negative self thoughts and feelings increase.2. There is a significant difference between the students? sub ? scale scores of ?Confusion ? Fantasies Of Isolation? in terms of aggression level. In other words, as the level of aggression in high school students increases, confusion and fantasies of isolation increases.3. There is a significant difference between the students? sub ? scale scores of ?Self ? Incongruity And Willingness To Change? in terms of aggression level. In other words, as the level of aggression increases in high school students, personal incongruity and the desire for change increase.4. There is a significant difference between the students? sub ? scale scores of ?Loneliness ? Isolation? in terms of aggression level. In other words, as the level of aggression increases in high school students, the thoughts of loneliness and isolation increase.5. There is a significant difference between the students? sub ? scale scores of ?Hopelessness? in terms of aggression level. In other words, as the level of aggression increases in high school students, desperation increases.6. There are significant differences between the scores of the aggression of the high school students in terms of the gender. In other words, the level of aggression in the male students is higher than the one in the female students.7. There is a significant difference between the students? aggression scale scores in terms of level of the class. In other words, the average score of the scale of aggression in the students attending the grade 10 and 11 is higher than that of those attending the grade 9.8. There are significant differences between the scores of the scale of the automatic thoughts in high scool students in terms of the gender. In other words, the automatic thoughts of the male students are higher than those of the female students.9. There is a significant difference between the students? automatic thoughts scale scores in terms of level of the class. In other words, the average score of the scale of automatic thoughts in the students attending the grade 11 is higher than that of those attending the grade 10 and 9 respectively.