İstanbul'da birinci basamak hekimlerin elektronik sigara bilgi düzeyleri ve hasta yaklaşımları /
Yazar: FAZLI TURAN
Danışman: PROF. DR. SEÇİL ARICA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Elektronik sigara = Electronic cigarettes ; Hastalar = Patients ; Sigara = Cigarette ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Tütün, dünya genelinde önlenebilir ölüm nedenleri arasında yer almasına rağmen her yıl yaklaşık 1.2 milyar kişi tütün kullanmakta ve 7,1 milyon kişi buna bağlı olarak hayatını kaybetmektedir. Tütüne karşı yapılan mücadele karşısında, tütün endüstrisinin taktiği, genel tütün kullanımını teşvik edecek yeni alternatiflerin üretilmesi ve tütün pazarının büyümesi şeklindedir. Bu süreçte, elektronik sigara (e-sigara), "geleneksel sigaranın yol açtığı sağlık, sosyal ve ekonomik problemlere yol açmayan aynı zevki ve memnuniyeti kazandıran" yeni bir alternatif olarak tanıtılmaktadır. Bu çalışmada birinci basamak hekimlerinin elektronik sigara hakkında bilgi düzeylerini değerlendirmek, sigara ve e-sigara'ya karşı hasta yaklaşımlarını tespit etmek amaçlanmıştır.

GEREÇ VE YÖNTEM

Çalışmamız tanımlayıcı ve kesitsel bir çalışmadır. İstanbul İli birinci basamak hekimlerinden çalışmayı kabul ettiklerine dair bilgi onam formu alındıktan sonra veriler çevrimiçi anket yöntemi uygulanarak toplandı. Çalışmaya 360 kişi katılmayı kabul etti. Araştırmamızda elde edilen bulgular değerlendirilirken SPSS 21 istatistik programı kullanıldı. Tanımlayıcı istatistikler sayısal değişkenler için minimum, maksimum, ortalama, ortanca, standart sapma; kategorik değişkenler için sayı ve yüzde olarak verildi. Normal dağılım KolmogorovSmirnov testi ile değerlendirildi. Araştırmadaki değişkenler normal dağılıma uymadığı için çalışmamızda nonparametrik testler kullanıldı. İstatistiksel yöntem olarak Ki-kare testi, Kruskal Wallis testi ve Mann-Whitney U testi kullanıldı. P <0,05 değeri anlamlı kabul edildi.





BULGULAR

Çalışmaya katılanların %16,11'i sigara içerken, %6,11'i sigarayı bırakmıştı. Hiç sigara kullanmayanların oranı %77,78 idi. Sigarayı bırakmak için profesyonel yardım alma oranı %22,50 idi. Katılımcıların %85'i daha önce sigarayı bırakmayı denemişti.
Katılımcıların %3,33'ü Elektronik sigara kullanmaktaydı. %10'u ise daha önce elektronik sigara kullanmıştı.
Katılımcıların elektronik sigara ile ilgili bilgi sorularından aldıkları puan ortalaması 7,28±2,04olarak hesaplandı. 
Katılımcıların %80'i hastalarının sigara veya elektronik sigara kullanıp kullanmadığını sorgulamaktaydı. Hastalarına sigara ve elektronik sigara konusunda bilgilendirme yapanların oranı ise %75'ti. Katılımcıların %90,83'ü hastalarına sigara ve türevlerini bırakma konusunda destek olucu davranışlar veya yönlendirmelerde bulunuyordu.

SONUÇ

  Bu çalışmada birinci basamak hekimlerinin elektronik sigara bilgi düzeyleri ve sigara ve elektronik sigara yaklaşımları değerlendirilerek olumlu sonuçlar elde edilmiştir. Elektronik sigaranın etkileri hakkında yetersiz görülen noktalara değinilerek, farkındalıkların arttırılması gerektiği vurgulanmıştır. Sigara ve elektronik sigara ile mücadelenin aile hekimlerinin sorumlulukları arasında olması gerektiği ve bu noktada çalışmalar yapılarak sigara ve türevleriyle mücadelenin etkin noktaya getirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Anahtar Sözcükler
Aile Hekimliği, Elektronik sigara, Geleneksel sigara, Sigara bırakma

Abstract:
Although tobacco is among the preventable causes of death worldwide,
approximately 1.2 billion people use tobacco every year and 7.1 million people die as
a result. In the face of the fight against tobacco, the tobacco industry's tactic is to
produce new alternatives that will encourage general tobacco use and to grow the
tobacco market. In this process, electronic cigarettes (e cigarettes) are introduced as a
new alternative that gives the same pleasure and satisfaction that does not cause
health, social and economic problems caused by traditional cigarettes. In this study, it
was aimed to evaluate the knowledge level of primary care physicians about
electronic cigarettes and to determine patient approaches to smoking and e-cigarettes.

MATERİALS AND METHODS

Our study is a descriptive and cross-sectional study. Data were collected by
applying an online questionnaire method after obtaining informed consent forms
from primary care physicians in Istanbul. 360 people agreed to participate in the
study. The analysis of the available data was done with the SPSS statistical program.
Descriptive statistics were determined as minimum, maximum, mean, median,
standard deviation for numerical variables and they were determined as numbers and
percentages for categorical variables. Normal distribution was evaluated with the
Kolmogorov Smirnov test. Chi-square test, Kruskal Wallis test and Mann Whitney U
test were used as statistical methods. Mann Whitney U Test and Kruskal Wallis Test
were used to compare quantitative data, Significance level was accepted as p< 0.05
in all statistical tests.

RESULTS

While 16.11% of the participants has been smoking, 6.11% had quit smoking
in the study. The rate of participants who never smoked was 77.78%. The rate of
getting professional help to quit smoking was 22.50%. 85% of the participants had
tried to quit smoking before. 3.33% of the participants use electronic cigarettes. 10%
of participants used electronic cigarettes before. The mean score of the participants
from the questions on information about electronic cigarettes was calculated as
7.28±2.04. 80% of the participants questioned whether their patients used cigarettes
or electronic cigarettes. The rate of those who informed their patients about smoking
and electronic cigarettes was 75%. 90.83% of the participants provided supportive
behaviors or guidance for their patients to quit smoking and their derivatives.

CONCLUSION
In this study, positive results were obtained by evaluating the electronic
cigarette knowledge levels of primary care physicians and their approaches to
smoking and electronic cigarettes. It was emphasized that awareness should be
increased about the effects of electronic cigarettes by mentioning the insufficient
points about the effects of electronic cigarettes. It was stated that the fight against
smoking and electronic cigarettes should be among the responsibilities of family
physicians. It was stated that the fight against cigarettes and its derivatives should be
brought to an effective point by conducting studies.

Keywords
Family Medicine, Electronic cigarette, Traditional cigarette, Quit smoking