özel bir sağlık kuruluşunda çalışan hemşire ve hastabakıcılarda bel ağrısı sıklığı ve ilgili olabilecek bazı risk faktörlerinin incelenmesi /
Yazar: ÖZLEM ZEYNEP GÜRAL
Danışman: Y.DOÇ.DR. NUR AKSAKAL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Bu çalısma Ankara' da özel bir saglık kurulusunda çalısan veyardımcı saglık personeli olarak nitelendirilen hemsire ve hastabakıcılardabel agrısı sıklıgı ve bel agrısı olusumunu etkileyen bazı risk faktörleri ileiliskisinin incelenmesi amacıyla yapılmıstır. Arastırmada bayındırhastanesi Kavaklıdere ve Sögütözü subelerinde çalısan 195 hemsire, 14saglık memuru ve 46 hastabakıcı incelenmistir. Bayındır HastanesiSögütözü binasında 84 doktor, 205 hemsire, 37 hastabakıcı ve 408 idaripersonel (tıp teknisyeni, hasta danısmanı, biyolog, eczacı vb) olmak üzeretoplam 697 personel görev yapmaktadır. Kavaklıdere binasında ise 35doktor, 36 hemsire, 15 hastabakıcı ve 89 idari personel olmak üzeretoplam 175 personel görev yapmaktadır. Bayındır Hastanesi Kavaklıderebinasında sadece poliklinik hizmeti, Sögütözü binasında ise hem poliklinikhizmeti, hem de yatan hasta hizmeti verilmekte olup iki bina arasındanadiren yer degisikligi yapılabilmektedir.Çalısmada veri kaynagı olarak çalısanların sosyo-demografiközellikleri, hastanede bulundukları sırada meslekleri geregi yaptıklarıislerin nitelikleri ve mevcut kas-iskelet sistemi hastalıkları ve bel agrısıyakınmasını varlıgını belirlemeye yönelik olarak bir anket formukullanılmıstır. Verilerin istatiksel çözümlemesinde tanımlayıcı istatistikleryanında ki-kare testi uygulanmıstır. Verilerin analizi spss- 11.0programında yapılmıstır.Arastırma sonucunda bel agrısı görülme sıklıgı; hemsirelerde%70.4, hastabakıcılarda %73.9 olmak üzere tüm grupta % 71.4 olarakbulunmustur. Bel agrısı olanların % 74.6' sının 1-3 yıl arasında bir süredirbel agrısı çektigi belirlenmistir. ncelenenlerde bel agrısı hakkında egitimalanlarda bel agrısı görülme sıklıgı %63.0, bel agrısı hakkında egitimalmayanlarda ise %79.5 olarak saptanmıstır. Egitim alanlarda bel agrısıgörülme sıklıgı almayanlardan düsük ve fark istatistiksel olarak anlamlıbulunmustur (p<0.05). Yüksek topuklu ayakkabı giydigini belirtenlerde belagrısı görülme sıklıgı %81.6 olarak belirlenirken, yüksek topuklu ayakkabıgiymeyenlerde %68.2 olarak tespit edilmistir. Yüksek topuklu ayakkabıgiyenlerde bel agrısı görülme sıklıgı ortalamanın üzerinde tespit edilmis veyüksek topuklu ayakkabı giyme ile bel agrısı arasında anlamlı bir iliskitespit edilmistir. Çalısmamızda incelenenlerde halen sigara içenlerde belagrısı görülme sıklıgı %79.4, daha önce içip bırakanlarda %71.8, hiçiçmeyenlerde ise %63.3 olarak saptanmıstır. Sigara içenlerde bel agrısıgörülme sıklıgı, içmeyenlerden anlamlı olarak yüksek bulunmusturBel agrısı nedeniyle doktora basvurma sıklıgı % 29.7 olaraktespit edilmistir. Bel agrısı nedeni ile ilgili konulan tanıların basında % 65.4ile kas ve bagların zorlanması tanısı gelmektedir.Saglık personelinde bel agrısı görülme sıklıgını azaltmayayönelik olarak egitim programları düzenlenmesi, gün içinde sıkça yaptıklarıve bel agrısına neden olabilecek hareketleri kolayca yapmalarınısaglayacak alet kullanımının yaygınlastırılmasının, bel agrısı görülmesıklıgını azaltmada önemli müdahaleler olacagı düsünülmektedir.Anahtar kelimeler: bel agrısı, saglık personeli, çalısmakosulları

Abstract:
This study was carried out to determine low back paincomplaints and risk factors that may be related to low back pain amongnurses and porters called assistant health care workers in a privatehospital. A total of 195 nurses, 14 health technicians and 46 porters whowork in Kavaklıdere and Sögütözü departments of Bayindir Hospital wereinvolved in the study.A questionnaire form to determine the sociodemographicalcharacteristics, the kind of duties they perform while working in thehospital, presence of musculoskeletal disorders and low back pain of theparticipants was used as the data source. Descriptive statistics and chisquaretests were performed by SPSS Version 11.0 statistical packageprogram.As a result, it has been found out that 71.4% of theparticipants suffer from low back pain, and 74.6% of them stated that painhave been continuing for 1-3 years. It has been found out that %70.4 ofnurses and %73.9 of porters suffer low back pain. It has been found outthat the frequency of suffering low back among participants educatedabout low back pain is %63.0 and not educated about low back pain is%79.5. The frequency of suffering low back among participants eduçatedabout low back pain is less then participants not educated about low backpain and difference is found out significant (p<0.05). It has been found outthat %81.6 of the participants wearing high heel shoes suffer low backpain. The frequency of suffering low back among participants wearing highheel shoes is higher than the participants not wering high hell shoes. It hasbeen found out that %79.4 of the participants still smoke suffers low backpain. This frequency is found out %71.8 among participants giving upsmoking and %63.3 among never smokers. The frequency of suffering lowback pain is found out significantly higher among smoker participants.Most important risk factors are lfiting patients (92.9%) and standing forlong hours (91.8%).The prevalence of admission to doctor due to low back painwas found as 29.7%. The participants seen by a physician for low backproblems have been diagnosed mostly as injury of muscles and ligaments(65.4%).Key Words: Low back pain, health personnel, posture, workingconditions