7. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersindeki grafik okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi
Analysis of graphic literacy levels in the social studies of the  7th grade students
Yazar: SEVCAN KRANDA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKPINAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Grafik okuma = Interpreting graphs ; Grafik okuryazarlığı = Graphic literacy ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching

Özet:
Bu araştırmayla, 7. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersindeki grafik okuryazarlık düzeylerini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Trabzon ilinde 2016-2017 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 7.sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklemini ise araştırmanın amacı doğrultusunda belirlenen okullarda öğrenim gören 554'ü kız, 675'i erkek olmak üzere toplamda 1229 7.sınıf öğrencisi oluşturmaktadır.
Araştırmada nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Bu model çerçevesinde araştırmanın nicel veri toplama kısmını 7. sınıf öğrencilerine uygulanan başarı testi oluşturmuştur. Araştırmanın nitel boyutunda ise öğrencilerin grafiklerle ilgili yaşadıkları zorlukları, grafiklere yönelik görüşlerini ortaya koyarak, çalışmaya derinlik kazandırmak amacıyla yarı-yapılandırılmış mülakat formu uygulanmıştır. Başarı testinden elde edilen verilerin çözümlenmesinde SSPS 21.0 paket programı kullanılırken, yarı-yapılandırılmış mülakat formundan elde edilen verilerin analizinde ise NVIVO 0.9 programından yararlanılmıştır. Çalışmadan ulaşılan sonuçlara bakıldığında, öğrencilerin grafik okuryazarlık becerilerinin orta düzeyde olduğu görülmüştür. Öğrencilerin genel not ortalamaları, sosyal bilgiler ders notu ortalamaları, öğrenim gördükleri yerleşim yerleri ile grafik okuryazarlık düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Ayrıca başarı testinden aldıkları puanlara göre, kız öğrencilerin grafik okuma ve çizmede erkek öğrencilerden daha başarılı oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan mülakatta ise, öğrencilerin çoğunluğunun grafik sorularını okurken ve grafikleri çizerken zorlanmadıklarını düşündükleri ortaya çıkmıştır. Öğrenciler grafik okuma ve çizmede kendilerini en fazla sütun grafiğinde başarılı görürken, en fazla zorlandıkları grafik türü olarak çizgi grafiğini belirttikleri görülmüştür.  Bu sonucun başarı testinden elde edilen verileri destekler nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.  Çalışma süresince elde edilen verilere dayalı olarak da araştırmalara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. 


Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Grafik, Grafik Okuryazarlığı

Abstract:
The purpose of this research is to determine the level of graphic literacy in the Social Studies of the 7th grade students. The universe of the research is composed of the 7th grade students who are studying in Trabzon in 2016 - 2017 academic year. The sample is composed of 559 girls and 675 boys in total 1229 7th class students who are studying in accordance with the purpose of the research. 
In the study, a mixed method using qualitative and quantitative research methods was used. In the context of this model, the quantitative data collection part of the study constituted the achievement test applied to the 7th grade students. In the qualitative aspect of the research, a semi-structured interview form was applied to reveal the students' difficulties with graphics and their perceptions about graphics and to give depth to the study. The SSPS 21.0 package program was used to analyze the data obtained from the success test. In the analysis of the data obtained from the semi - structured interview form, the NVIVO 0.9 program was used. According to the results of the study, it was seen that the students' graphic literacy skills were moderate. It has been determined that there is a significant difference between students' general grade point average, Social Studies grade point average, place of learning and graphical literacy level. In addition, according to the scores they got from the achievement test, the result is that girls are more successful in reading and drawing graphics than boys. In the interview, it was revealed that the majority of the students thought that they were not having difficulty reading graphic questions and drawing graphics. While the students were most successful in reading and drawing graphics, they found the most graphical types of graphics to be the most challenging. It is understood that the result obtained from the success test of this result is in support. Some suggestions have been made for research based on the data obtained without working.


Key words: Social Studies, Graphic, Graphic Literacy