Hastalarda ameliyat öncesi anksiyete ile ameliyat sonrası iyileşme arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between preoperative anxiety and postoperative recovery in patients
Yazar: NAGEHAN EVKAYA
Danışman: DOÇ. DR. YELDA CANDAN DÖNMEZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Fonksiyonel iyileşme = Recovery of function ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Ameliyat öncesinde var olan anksiyetenin ameliyat sonrası iyileşmeyi olumsuz etkileyebilme durumu güncelliğini koruyan, önemi artan ve araştırılması gereken bir husustur. Bu araştırma, hastalarda ameliyat öncesi anksiyete ile ameliyat sonrası iyileşme arasındaki ilişkinin incelenmesi amacı ile yapıldı. Kesitsel tipte planan bu araştırma 15 Eylül 2020- 31 Ocak 2021 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin Genel Cerrahi Kliniğinde ameliyat olan hastalar ile yapıldı. Verilerin toplanmasında "Hasta Tanıtım Formu",  "Ameliyata Özgü Kaygı Ölçeği (ASSQ)" ve  "Ameliyat Sonrası İyileşme İndeksi (PoRI)' kullanıldı. Hastalarla ameliyat öncesinde yüz yüze görüşme ile; ameliyat sonrası dönemde klinikte ve taburculuktan sonraki ilk kontrol zamanında (ortalama 10-15 gün sonra) poliklinikte yüz yüze görüşme veya telefonla görüşme yöntemi ile veriler toplandı. Veri çözümlemede Statistical Package For Social Science (SPSS) 25.0 paket programı kullanılarak değerlendirildi. Tanımlayıcı istatistik verileri ortalama, standart sapma ve yüzde değerleri ile sunuldu ve Ki-kare Shapiro Wilk testi, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Post Hoc Bonferroni ve Spearman korelasyon analizlerinden yararlanıldı. Araştırmada p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Analizlerin sonucunda hastaların % 32,4'ünün 65 ve üstü yaş aralığında, %60,0'ının kadın, % 60,0'ının kronik hastalığının olduğu bulundu. Ameliyata Özgü Kaygı Ölçeği puan ortalaması 27,9±10,9, Ameliyat Sonrası İyileşme İndeksi 0-3. gün ölçüm puan ortalaması 2,84±0,86, Ameliyat Sonrası İyileşme İndeksi 10-15. gün ölçüm puan ortalaması 1,82±0,64 ve her alt boyut ve ölçek toplam puanı incelendiğinde hastaların çoğunlukla iyileşmesinin pozitif olduğu bulundu. Bu bağlamda, 65 yaş ve üstü, eğitim düzeyi daha düşük, çocuk sahibi olan hastaların ameliyat öncesi anksiyete puanları daha yüksektir. Hastada var olan kronik hastalık sayısının fazla olmasının, daha önce hastanede kalma veya ameliyat deneyimi olmamasının, daha uzun süreli yatışların, ameliyat sonrası işe erken dönüşün ise ameliyat sonrası iyileşmeyi olumsuz etkilediği belirlendi. Sonuç olarak Ameliyat Sonrası İyileşme İndeksi toplam puan ve alt boyut puanlama sistemine göre 1. ölçümde genellikle çok güçlük yaşandığı, 2. ölçümünde ise genellikle  orta derecede güçlük yaşandığı saptandı. Ameliyat öncesi var olan anksiyetenin ameliyat sonrası iyileşmeyi olumsuz yönde etkilediği belirlendi.

Abstract:
The fact that preoperative anxiety can negatively affect postoperative recovery is an issue that remains up-to-date, has increasing importance and needs to be investigated. This study was conducted to examine the relationship between preoperative anxiety and postoperative recovery in patients. This cross-sectional study was conducted with patients who underwent surgery in the General Surgery Clinic of a university hospital between September 15, 2020 and January 31, 2021. "Patient Description Form", "Surgical-Specific Anxiety Scale (ASSQ)" and "Post-Operative Recovery Index (PoRI)" were used to collect data. With face-to-face interviews with patients before surgery; Data were collected by face-to-face or telephone interview method in the clinic during the postoperative period and at the time of the first follow-up after discharge (average 10-15 days later) in the outpatient clinic. In data analysis, it was evaluated using the Statistical Package for Social Science (SPSS) 25.0 package program. Descriptive statistics data were presented with mean, standard deviation and percentage values, and Chi-Square, Shapiro Wilk test, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Post Hoc Bonferroni and Spearman correlation analyzes were used. In the study, p<0.05 was considered statistically significant. As a result of the analyzes, it was found that 32.4% of the patients were in the age range of 65 and over, 60.0% were women and 60.0% had chronic diseases. Surgery-Specific Anxiety Scale mean score was 27.9±10.9, Postoperative Recovery Index was 0-3. day measurement mean score is 2.84±0.86, Postoperative Recovery Index is 10-15. The mean day measurement score was 1.82±0.64, and when each sub-dimension and scale values were examined, it was found that the patients mostly recovered. In this context, patients who are 65 years of age or older, have a lower education level, and have children have higher preoperative anxiety scores. It was determined that the high number of chronic diseases in the patient, the lack of previous hospital stay or surgery experience, longer hospitalizations, and early return to work after surgery adversely affected the postoperative recovery. As a result, according to the Postoperative Recovery Index total score and sub-dimension scoring system, it was determined that the first measurement was generally very difficult, and the second measurement was generally moderately difficult. It was determined that preoperative anxiety had a negatively effect on postoperative recovery.