Meme kanserine bağlı üst ekstremite lenfödemi gelişen hastalarda kompresyon tedavisine self lenfatik drenaj eklenmesinin üstünlüğü var mıdır
Is there any advantage of applying self lymphatic drenaige to compression therapy in patients diagnosed with breast cancer related upper extremity lymphedema
Yazar: ZEYNEP TUBA BAHTİYARCA
Danışman: DR. ASLI CAN ; DOÇ. DR. EMEL EKŞİOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Drenaj = Drainage ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Kol = Arm ; Lenfödem = Lymphedema ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sargılar = Bandages ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı meme kanseri nedeniyle üst ekstremite lenfödemi gelişen hastalarda uygulanan kompresyon tedavisine self lenfatik drenajın eklenmesinin şişlik, üst ekstremite fonksiyonları, anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesi üzerine olan etkilerini değerlendirmektir.
Materyal ve Metod: Çalışmaya 18-85 yaş arası 24 hasta dahil edilmiştir. Hastalar 2 gruba randomize edilerek birinci gruba sadece kompresyon bandajı, ikinci gruba ise kompresyon bandajının yanı sıra self lenfatik drenaj (SLD) ortalama 5 hafta boyunca haftada 7 gün uygulanmış ve her iki gruba da eğitim, egzersiz ve cilt bakımından oluşan ev programı verilmiştir. Tüm hastalara tedavi bitiminde kişiye özel lenfödem bası giysisi yaptırılmış ve 6 ay boyunca günlük giysi kullanımı ile takip edilmişlerdir. Tedavilerin etkinliği lenfödemli ekstremite hacminde azalma ve üst ekstremite fonksiyonlarını, yaşam kalitesini, anksiyete depresyonu değerlendiren ölçeklerde düzelme ile değerlendirilmiştir. Değerlendirmelerde her iki kol çevresi ölçümleri metakarp çevresi, el bileği, lateral epikondilin 10 cm distali ve lateral epikondilin 10 cm proksimali olmak üzere dört noktadan mezura ile yapılmıştır. Frustrum fomülü ile çevresel ölçümler hacme dönüştürülmüştür. Katılımcıların yaşam kalitesi Kısa Form-36 (KF-36), depresyon ve anksiyete düzeyleri Hastane Anksiyete Depresyon Skalası (HADS), fonksiyonel durumları Q-DASH (Quick-Disabilities of Arm, Shoulder and Hand) anketi ile değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler tedavi öncesinde, tedavi bitiminde ve tedavi sonrası 6. ayda gerçekleştirilerek, sonuçlar karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Her iki grubun başlangıçta demografik verilerinin, klinik özelliklerinin, ekstremite çevre ve hacim ölçümlerinin, Q-DASH, HADS, KF-36 sonuçlarının benzer olduğu görülmüştür. Grup içi değişimler incelendiğinde her iki grupta da çevresel ölçümlerde ve hacim ölçümlerinde tedavi sonrasında istatistiksel olarak anlamlı azalma, Q-DASH skorlarında anlamlı azalma ve KF-36 mental ve fiziksel fonksiyon skalalarında anlamı artış olduğu görülmüştür. Ancak gruplar arası karşılaştırmalarda istatistiksel anlamlı fark bulunmamıştır.
Sonuç: Kompresyon terapisinin tek başına ya da SLD ile birlikte uygulanmasının meme kanseri bağlı lenfödemin tedavisinde etkin bir yöntem olduğu görülmüştür. SLD'nin kompresif tedaviye eklenmesinin ek yarar sağladığına dair anlamlı kanıt saptanmamıştır. Bu sonuçlar hasta sayısının az olmasıyla ilgili olabilir. Daha fazla sayıda hasta ile yapılacak ileri çalışmalara gereksinim vardır.
Anahtar Kelimeler: Üst ekstremite lenfödemi, meme kanseri, kompresyon bandajı, self lenfatik drenaj

Abstract:
Objective: The aim of this study was to evaluate the effects of compression therapy with or without self lymphatic drainage (SLD) on swelling, upper extremity functions, anxiety, depression and quality of life in patients having upper limb lymphedema due to breast cancer.
Materials and Methods: The study included 24 patients between ages of 18-85 years. The patients were divided into 2 groups randomly. The first group was treated with compression bandaging, the second group was treated with compression bandaging plus SLD everyday for around five weeks period, and both groups were recommended a home program consisting of skin care, exercises and patient education. At the end of the treatment all patients were prescribed custom fitted compression garments and the patients were followed up for a total six months by daily using garments. The efficacy of treatment was evaluated by reduction in lymphedema volume after treatment and by improvement in upper extremity functions, quality of life and anxiety, depression. Edema of the arm assessed by circumferential measurements which were taken at 4 points: the metacarpophalangeal joints, the wrists, 10 cm distal to the lateral epicondyles and 10 cm proximal to the lateral epicondyles. Lymphedema volume was calculated from limb circumference measurements by using Frustrum Formula. Patients' quality of life measures assessed by the Short Form-36 (SF-36) health survey. Hospital Anxiety Depression Scale (HADS) was used for determining the depression and anxiety levels and Q-DASH questionnaires were performed for testing the upper extremityfunctions. These assesment parameters were performed at the beginning of treatment, the end of treatment and after six months treatment. Results were assessed.
Results: There were no significant differences in baseline clinical and demographic data, limb circumferential and volumetric measurements, results of Q-DASH, HADS and SF-36 surveys scores between the groups. İntra-group analysis showed that total volume reduction at the end of the both treatment was similar and the patients maintained the volume at the end of treatment after sixth months. The findings showed that a significant decrease in Q-DASH scores and a significant increase in SF-36 mental and physical function scales in both groups after the treatment. These results were statistically significant (p<0.05). But there is no significiant difference comparing groups with each other (p>0.05).
Conclusions: In the treatment of breast cancer related lymphedema in woman, compression therapy alone or with SLD therapy was found to be an effective method. Findings on adding SLD therapy to compression therapy provides no additional significant benefit. This may be related to the small number of patients, who participated in the study. Further studies are required with greater number of patients.
Key Words: Upper extremity lymphedema , breast cancer, compression bandage, self lymphatic drainage