Farklı süre ve dozlarda gümüş nanopartikül (AgNP) uygulanan sazan balıklarında kan serumu BH ve IGF-1 düzeylerine etkisi
Effect on blood serum gh and IGF-1 levels in carp fish applied with different durations and doses of silver nanoparticle (AgNP).
Yazar: DERYA AY GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN POLAT
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji ve Moleküler Biyoloji  Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoloji = Physiology

Özet:
Gümüş nanopartiküller (AgNP) son yıllarda antimikrobiyal malzemelerin üretimi, elektronik teknolojisinde, endüstriyel, sağlıkla ilgili, içme suyu ve atık su arıtımında kullanılmasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Son yıllarda AgNP'lerin maruziyetinin artması sonucu, bilim dünyasının AgNP'lerin güvenlik risklerinin araştırılması büyük ilgi görmüş durumdadır. Bu çalışmalarda AgNP'lerin sazan balıkları üzeinde büyüme hormonu ve insülin benzeri büyüme faktörü-1 üzerindeki etkileri çalışılmıştır.

Bu tez çalışmasında farklı doz (0,03, 0,3 ve 3 ppm) ve sürelerde (4 ve 21 gün) AgNP ve hümik asit kaplı gümüş nanopartiküllerin (AgNP+HA) uygulanan sazan balıkları (Cyprinus carpio L., 1758) kan serumu büyüme hormonu (BH) ve insülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-I) düzeyleri üzerine etkisi üzerinde durulmuştur. Çalışmada sazan balıklarına uygulaması yapılacak AgNP'lerin ve AgNP+HA'lerin karakteristik özellikleri, Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FTIR), Elektron mikroskobisi (SEM), Atomik kuvvet mikroskobisi, Zeta boyut analizi ve UV-Vis spektroskopisi yöntemleri kullanılarak tespit edilmiştir. 

Yapılan kan serumu BH düzeyi analizleri sonucunda, akut ve subkronik sürede uygulanan AgNP tüm doz (0,03, 0,3 ve 3 ppm) guruplarında görülen azalma kontrol grubuna göre anlamlı (p<0.05) olduğu belirlenmiştir. Akut sürede AgNP+HA uygulanan 0,03 ve 0,3 ppm doz gruplarındaki kan serumu BH düzeylerindeki değişim kontrol grubuna göre önemsizken (p<0.05), 3 ppm doz grubundaki azalma önemlidir (p<0.05). Subkronik sürede AgNP+HA uygulanan tüm doz gruplarındaki kan serumu BH düzelerindeki azalmanın önemli (p<0.05) olduğu tespit edilmiştir. Aynı doz grupları arasında AgNP uygulanan farklı sürelerin karşılaştırmaları sonucunda, 0,03 ve 0,3 ppm grupları arasındaki BH düzeleri değişimleri önemsizken, 3 ppm doz gurupları arasındaki azalmanın önemli olduğu görülmüştür.

Abstract:
Silver nanoparticles (AgNP) have been widely used in recent years for the production of antimicrobial materials, electronic technology, industrial, healthcare, drinking water and wastewater treatment. As a result of the increased exposure to AgNPs in recent years, research on the safety risks of AgNPs has attracted great attention from the scientific community. In these studies, the effects of AgNPs on growth hormone and insulin-like growth factor-1 in carp were studied.

In this thesis study, the blood serum of carp fish (Cyprinus carpio L., 1758) was treated with AgNP and humic acid coated silver nanoparticles (AgNP+HA) at different doses (0.03, 0.3 and 3 ppm) and durations (4 and 21 days). Its effect on growth hormone (GH) and insulin-like growth factor-1 (IGF-I) levels was focused on. In the study, the characteristic properties of AgNPs and AgNP+HAs to be applied to carp fish were determined using Fourier transform infrared spectroscopy (FTIR), Electron microscopy (SEM), Atomic force microscopy, Zeta size analysis and UV-Vis spectroscopy methods.

As a result of the blood serum GH level analysis, it was determined that the decrease in all dose groups (0.03, 0.3 and 3 ppm) of AgNP applied in the acute and subchronic periods was significant (p < 0.05) compared to the control group. While the change in blood serum GH levels in the 0.03 and 0.3 ppm dose groups where AgNP+HA was applied in the acute period was insignificant compared to the control group (p<0.05), the decrease in the 3 ppm dose group was significant (p<0.05). It was determined that the decrease in blood serum GH levels in all dose groups where AgNP+HA was applied in the subchronic period was significant (p<0.05). As a result of comparisons of different AgNP applied periods between the same dose groups, it was seen that while the changes in GH levels between the 0.03 and 0.3 ppm groups were insignificant, the decrease between the 3 ppm dose groups was significant.