Üniversitelerin spor bilimleri fakültelerinde öğrenim gören farklı düzey ve spor dallarındaki sporcuların mental dayanıklılık ve bilinçli farkındalık düzeylerinin başarıya olan etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of mental resilience and conscious awareness levels on success of athletes from different levels and sports branches studying in sports sciences faculties of universities
Yazar: MERYEM ORDU
Danışman: PROF. DR. ÇETİN ÖZDİLEK
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı / Spor Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Başarı odaklı yaşadığımız bu dönemde sporda başarı nesiller boyu spor psikolojisinin nihai hedeflerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Araştırmamız bilişsel süreçlerin çok karmaşık bir harita olduğu temelinden yola çıkarak sportif başarıya ulaşabilmenin alt boyutlarına hizmet eden beceri ve yeteneklerin etkilerini irdelemeye ve aldığımız sonuçları bilimsel teknikler ile yorumlamayı hedeflemiştir. Bu araştırmanın amacı mental dayanıklılık ve bilinçli farkındalık düzeylerinin farklı değişkenler ve sportif başarı üzerindeki rolünü incelemektir. Bu alanda yapılan çalışmaların az olması ve belirlediğimiz örneklem grubuna yönelik bir çalışma bulunmadığından araştırmaya değer bir çalışma olarak görülmüştür.
Çalışmanın araştırma grubu; 2023-2024 Eğitim Öğretim yılında Kütahya, Muğla, Gaziantep, Muş, Kastamonu, Kırıkkale, Trakya illerindeki üniversitelerin spor bilimleri fakültelerindeki öğrenim gören 286'sı kadın, 607'si erkek toplam 893 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma verilerinde tarafımızca oluşturulan "Demografik Bilgi Formu", H., Pehlivan tarafından ülkemizde güvenirlik ve geçerlik çalışmaları yapılmış olan "Sporda Mental Dayanıklılık (SMTQ) Ölçeği" ve E., Tingaz tarafından ülkemize uyarlama ve güvenirlik geçerlik çalışmaları yapılmış olan "Sporda Bilinçli Farkındalık (Mindfulness) Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için üniversitemizden bu çalışmayı yaptığımıza dair bir yazı alınmış ve etik kurul kararı ile ilgili kurum ve kuruluşlara gerekli izin talep edilerek, belirlediğimiz üniversitelerin verdikleri olumlu dönütler sonrası ölçekler spor bilimleri öğrencilerine uygulanmıştır. Araştırmaya katılan kişilere araştırmanın amacı ve elde edilen sonuçların hangi amaçlarla kullanılacağı açıklanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 20.0 paket programı kullanılmıştır. Verilerimizin normal dağılım gösterdiği ve değişkenlere bağlı olarak esneklik düzeyini belirlemek için varyans, standart sapma ve t testi hesaplamaları kullanılmıştır. 3 ve üzeri grup karşılaştırmalarında tek yönlü varyans analizi One-Way ANOVA uygulanmıştır. 
Araştırma sonuçlarında öğrencilerin bilinçli farkındalık için p<0,05 düzeyinde anlamlılık ifade eden; cinsiyet, okul, sınıf, not ortalaması, ailede sporla ilgilenme, spor bilimleri seçme sebebi, başarı tanımı, başarı ödülüne sahip olma, sahip olunan ödül türü değişkenleridir. Bilinçli farkındalık düzeylerinde p>0,05 düzeyinde anlamlı fark ifade etmeyen değişkenler; yaş, bölüm, lisanslı sporcu olma, antrenman süresi ve olarak saptanmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre öğrencilerin mental dayanıklılık için p<0,05 düzeyinde anlamlılık ifade eden; yaş, bölüm, not ortalaması, spor bilimleri seçme sebebi, lisanslı sporcu olma, antrenman süresi, başarı tanımı, başarı ödülüne sahip olma, sahip olunan ödül türü değişkenleridir. Mental dayanıklılık için p>0,05 düzeyinde anlamlı fark ifade etmeyen değişkenler; cinsiyet, okul, bölüm, sınıf, ailede sporla ilgilenme olarak saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Bilinçli Farkındalık, Spor Başarısı, Zihinsel Dayanıklılık

Abstract:
In this success-oriented era, success in sports has been one of the ultimate goals of sports psychology for generations. Based on the basis that cognitive processes are a very complex map, our research aimed to examine the effects of skills and abilities that serve the sub-dimensions of achieving sporting success and to interpret the results we obtained with scientific techniques. The aim of this research is to examine the role of mental toughness and mindfulness levels on different variables and sports success. Since there are few studies in this field and there is no study for the sample group we determined, it was deemed a study worth investigating.
The research group of the study; It consists of a total of 893 students, 286 of whom are women and 607 of whom are men, studying at the sports science faculties of universities in the provinces of Kütahya, Muğla, Gaziantep, Muş, Kastamonu, Kırıkkale and Trakya in the 2023-2024 academic year. The research data includes the "Demographic Information Form" created by us, the "Mental Toughness in Sports (SMTQ) Scale", whose reliability and validity studies were carried out in our country by H., Pehlivan, and the "Mental Toughness in Sports (SMTQ) Scale", whose reliability and validity studies were carried out in our country by E., Tingaz. 'Conscious Awareness in Sports Scale' was used. In order for the research to be conducted, a letter was received from our university stating that we were conducting this study, and the necessary permission was requested from the relevant institutions and organizations with the decision of the ethics committee, and after the positive feedback given by the universities we determined, the scales were applied to sports science students. The purpose of the research and the purposes for which the results would be used were explained to the participants. SPSS 20.0 package program was used to analyze the data. Variance, standard deviation and t test calculations were used to determine the level of flexibility depending on the variables and that our data were normally distributed. For comparisons of 3 or more groups, one-way analysis of variance, One-Way ANOVA, was applied.
According to the research results, students' conscious awareness was found to be significant at p<0.05 level; The variables are gender, school, grade, grade point average, reason for choosing sports sciences, definition of success, having an achievement award, and type of award. Variables that do not show a significant difference at the p>0.05 level in conscious awareness levels; Age, department, being a licensed athlete, training duration and family involvement in sports were determined.
According to the results of the research, it was found to be significant at p<0.05 level for students' mental toughness; The variables are age, department, grade point average, reason for choosing sports sciences, being a licensed athlete, training period, definition of success, having an achievement award, and type of award. Variables that do not show a significant difference at the p>0.05 level for mental toughness; It was determined as gender, school, department, class, and family involvement in sports.
Keywords: Mental Toughness, Mindful Awareness, Sports Success