Kedilerde östrusu baskılamak için kullanılan progesteron hormonu uygulamalarının meme bezi üzerine etkileri
The effects of progesterone hormone applications on mammary gland to suppress estrus in domestic cats
Yazar: SİNEM ÖZLEM ENGİNLER
Danışman: PROF. DR. ADEM ŞENÜNVER
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Hiperplazi = Hyperplasia ; Kediler = Cats ; Meme = Breast ; Progestinler = Progestins ; Reseptörler = Receptors ; Östrus = Estrus

Özet:
Kedilerin kızgınlık belirtilerinin baskılanmasında progestinler kullanılmaktadır. Çalışmada kedilerde ilk kızgınlığı baskılamak için kullanılan tek doz medroksiprogesteron asetatın (MPA), meme bezinde yaptığı değişiklikler, serum progesteron, östradiol, büyüme hormonu konsantrasyonlarına ve meme bezinde bu hormonlara ait reseptörler üzerine olan etkileri araştırıldı. MPA uygulamasının kedilerde östrusu baskılamadaki etkinliği de incelendi.Çalışmada materyal olarak ilk kızgınlığını göstermemiş yirmi adet sağlıklı, dişi melez kedi kullanıldı. Kediler rastgele iki eşit gruba ayrılarak, hazırlanan günlük kızgınlık çizelgelerine ve vaginal smearlara göre, ilk kızgınlıklarının başlangıcı ve bitişi tespit edildi. Kızgınlık gösteren kedilerde MPA ve plasebo uygulaması öncesi kan ve genel anestezi altında ilk meme dokusu örneği alındı. Ertesi gün çalışma grubuna 100 mg MPA, kontrol grubuna ise plasebo kas içi yolla uygulandı. Diğer meme dokusu örnekleri ise 3 ay boyunca 45 gün ara ile alınıp, immunohistokimyasal ve histopatolojik inceleme için patolojiye gönderildi. Klinik olarak meme hiperplazisi oluşan bir kediye meme ultrasonu uygulandı. İlk östrus bitimine kadar üç günde bir, ilk östrustan sonra dört ay boyunca on günde bir kan örnekleri alındı. Kızgınlık boyunca üç günde bir kan örneğinin 1., kızgınlık sonrası kan örneğinin 20.,30.,40.,50.,70.,100. günlerinde progesteron değerleri ve 30.,50.,60.,70.,90. günlerinde östradiol değerlerinin çalışma ve kontrol grubu arasındaki fark istatistiksel açıdan önemli bulundu (P<0,05). Çalışma ve kontrol grubuna ait kızgınlık süreleri arasındaki fark da istatistiksel açıdan önemli bulundu (P<0,05). Çalışma grubundan bir kedide meme hiperplazisi, histopatolojik olarak hiperplazik aktif meme dokusu görüldü. Progesteron uygulananlarda östrojen reseptör sayıları azalmış, progesteron reseptör sayıları artmış bulundu. Kontrol grubunda tüm çalışma süresince her ikisinin de varlığı saptandı fakat progesteron reseptör sayıları çalışma grubundaki kadar çok artmamıştı.Kullanılan MPA'ın kedilerde ilk kızgınlığı baskılamak için uygulanmasını takiben dört ay boyunca kedilerde kızgınlık dış belirtisi gözlenmediği, çalışma grubu kedilerden sadece bir kedide meme hiperplazisi geliştiği, kedilerde ekzojen progestinlerin uygun zamanda kullanılması gerekliliği saptandı.

Abstract:
Progestins are used to suppress estrus symptoms in queens. In present study application of a single dose medroxyprogesterone acetate (MPA) to suppress first estrus in queens was studied. The effects of MPA on the mammary gland in a short duration, on serum progesterone, estradiol, and growth hormone concentrations and the effect to these hormone?s receptors in mammary gland were investigated. Also the activity of MPA application for suppressing estrus was studied.In the study, twenty healthy croossbred queens, not demonstrated first estrus yet were used. Queens were divided into two groups randomly. According to daily estrus schedule and vaginal smears, their begining and ending of first estrus were detected. Before progesterone and placebo applications blood and under general anesthesia first mammary gland sample was taken from the queens in the estrus. Next day in study group queens were received 100 mg MPA and control group queens were received placebo intramuscularly. The other mammary gland samples 45 days interval were collected for 3 months was sent to pathology for immunohistochemical and histopathological evaluation. Mammary ultrasonography was applied to the queen that clinically occured mammary hyperplasia. Blood samples were collected for four months during the study period at three day intervals until the end of the first estrus and at ten day intervals after the first estrus. During estrus 1st blood sample, and after estrus at 20,30,40,50,70,100 th days of blood samples progesterone values and at 30,50,60,70,90 th days estradiol values between study and control groups were found statistically significant (P<0.05). Estrus duration difference between study and control groups were found statistically significant (P<0.05). In one queen in the study group mammary hyperplasia developed and histopathologically hyperplastic active mammary gland was seen. In the study group; estrogen receptor numbers decreased, whereas progesterone receptor numbers increased. In the control group, during whole study period both of them were detected but progesterone receptor numbers did not increase as much as in the study group.In conclusion, after MPA use to suppress first estrus in the queens for four months no external signs of estrus observed, only one queen has shown mammary hyperplasia in the study group, the necessity of appropriate period of exogen progestin?s use in queens was established.