Basın dilinde atasözleri ve deyimler
Proverbs and phrases in the language of fourth estate
Yazar: MEHMET ÇEVİK
Danışman: PROF.DR. HASAN ÖZDEMİR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Anlam zenginliğine ve anlatım inceliğine sahip ifadeler olan atasözleri vedeyimler, bir dil için önemli söz varlıklarıdır.Atasözleri ve deyimler, az sözle çok şey anlatabildikleri için; iletişimsürecini kolay ve etkileyici kılmaktadırlar. Bu nedenle atasözleri ve deyimlerin,bireysel iletişimde olduğu gibi, kitle iletişiminde de sıkça kullanıldığınıgörmekteyiz.Bugün genel olarak ?medya? diye adlandırılan ve radyo, televizyon vegazeteyi kapsayan kitle iletişim araçları, atasözü ve deyim kullanarak; vermekistedikleri mesajları uygun kişilere, uygun biçimlerde ulaştırma olanağıbulmaktadırlar.?Basın Dilinde Atasözleri ve Deyimler? adını taşıyan bu çalışma,atasözleri ve deyimlerin gazetelerde kullanımı üzerine odaklanmaktadır.Gazetelerin, atasözleri ve deyimleri hangi amaçlarla ve nasıl kullandıklarınıortaya koymak, çalışmanın temel amacıdır. Bu amaç doğrultusundaTürkiye'nin en çok satan gazeteleri olan Hürriyet, Milliyet, Posta, Sabah veZaman'ın; 1 Aralık 2004-31 Mart 2005 tarihleri arasını kapsayan 4 aylıkyayınları düzenli olarak taranmıştır. Yapılan bu taramalar sonucunda,atasözleri ve deyimlerin; hangi gazetelerin hangi sayfalarında ve hangiyazarlarınca, nasıl ve niçin kullanıldıkları saptanmıştır.Yaptığımız belirlemelerin de gösterdiği gibi, atasözleri ve deyimler, basındilinde sıkça kullanılmaktadır. Böylece, aslında geleneksel sözlü kültür ürünleriolan atasözleri ve deyimlerin, basın dilinde de varlıklarını devam ettirdiklerisonucu ortaya çıkmaktadır.Ortaya çıkan sonuçlardan birisi de; gazetelerin, atasözleri ve deyimleri,okurlarıyla rahat ve etkileyici bir iletişim kurmak amacıyla bilinçli bir şekildekullandıklarıdır.

Abstract:
Proverbs and phrase that have rich meaning and elegance expression arevery crucial entities for any language.Since proverbs and phrase say many things with few words, they makecommunication process much more easier and effective. Therefore, it can beseen that they are often used in mass communication like in individualcommunication.Mass communication tools including radio, television and newspaperthat are generally called ?media? today, find opportunity to give messages withsuitable forms to suitable people by using proverbs and phrase.This study called ?Proverbs and phrases in the Language of FourthEstate? focuses on the using proverbs and phrases in the newspapers. The mainaim of the study is to put out the aims of using proverbs and phrase ofnewspapers and how they are used in the newspapers. Therefore, thepublications from 1 December 2004 to 31 Marc 2005 of Hürriyet, Milliyet,Posta, Sabah and Zaman that are the most sold newspapers in the Turkey werescanned regularly. In other words, these newspapers were scanned in each dayof four months. Thus, it is assigned that in which newspaper, in which page andby which writers, how and why proverbs and phrase are used.As our determinations display, proverbs and phrase have been oftenused in the language of fourth estate. Therefore, the result appears thatproverbs and phrase which are the products of verbal culture have beingexisted in the language of fourth estate.Another result is that newspapers use proverbs and phrase consciously tocommunicate effectively and easily with the readers.