Sanayi işletmelerinde stokların akış sürecinin, VUK, US GAAP ve TMS- 2 çerçevesinde incelenmesi ve karşılaştırılması
The examination and comparisons of the flow process of inventories in manufacturing companies: The framework approach to VUK, US GAAP and IFRS-2
Yazar: HALENUR YILMAZ
Danışman: PROF. DR. NAİM ATA ATABEY
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Endüstri işletmeleri = Industry businesses ; Genel Muhasebe Kanunu = General Account Law ; Genel muhasebe = General account ; Muhasebe ilkeleri = Accounting principles ; Standartlar = Standards ; Stok = Stock ; Stok-akım katsayıları = Stock-flow coefficients ; Türkiye Muhasebe Standartları = Turkish Accounting Standarts ; Vergi Usul Kanunu = Tax Procedural Code ; Vergi Usul Kanunu = Tax Procedural Code

Özet:
Sanayi işletmelerinin üretim faaliyetlerinin sürekliliği açısından önemli olan stoklar, muhasebe açısından da hem işletme bilançolarında yer alarak, işletmenin finansal durumunu etkilemesi hem de gelir tablosunda, satılan mamul maliyeti olarak yer alarak işletmenin dönem kârını etkilemesi açısından büyük öneme sahiptir. Bu nedenle işletmelerin, finansal tablo kullanıcıları olan işletme ilgililerine doğru, güvenilir, gerçeğe uygun, anlamlı ve karşılaştırılabilir bilgi verebilmek için, stoklarını dikkatle ve önemle tespit ve takip etmeleri gerekmektedir.
Üretim sürecinde kullanılacak olan ilk madde ve malzeme stokları ve üretim sonucu ortaya çıkan stoklar, işletmede sürekli veya aralıklı envanter yöntemlerine göre kayıt ve takip edilirler. Her iki yöntem için de, stokların satın alınması veya üretilmesi ile varlık olarak muhasebeleştirilmelerinden başlayan, belirli zamanlarda maliyetlerinin belirlendiği, dönem sonunda ise stokların piyasa değerinde ya da fiili mevcutlarında düşüş olması durumunda değerinin yeniden belirlenmesini gerektiren bir stok akış süreci söz konusudur. 
Çalışmada, "Stok hareketlerinin farklı yöntemlerle takip ve kayıt edilmesi", "Stokların varlık olarak muhasebeleştirilmesi" ve "Stokların envanteri, maliyet bedelinin değerlemesi ve değer düşüklüğü halinde yeniden değerlemesi" olarak üç aşamada ele alınan stok akış süreci, muhasebe uygulamalarına yön veren, özellikle hitap ettikleri işletme ilgilileri ve amaçları doğrultusunda bu sürece farklı ve ortak bazı açılardan bakan Vergi Usul Kanunu (VUK); Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleri (US GAAP) ve Stoklara İlişkin Muhasebe Standardı (TMS – 2) çerçevesinde ele alınmış ve karşılaştırılmıştır.



Anahtar Kelimeler: Vergi Usul Kanunu, VUK, Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleri, US GAAP, Muhasebe Standartları, TMS – 2, Sanayi İşletmeleri, Stokların Akış Süreci.

Abstract:
Inventories which are important assets for continuity of production in operating activities have also great importance for companies in terms of accounting by affecting financial positions because taking balance sheets' and affecting the profit of the period since they take place in the balance sheet as cost of the goods sold. Therefore, companies must carefully identify and monitor their inventories in order to provide accurate, reliable, realistic, meaningful and comparable data to the interested parties.
Inventories, which are used as raw materials and final product in the production process, are recorded according to two methods: these are periodic inventory and perpetual inventory. For both methods, there is an inventory flow process beginning firstly purchasing or producing inventories and then recording them as assets, then determining their costs in a certain time period and in case of decrease or increase in the prices of stocks re-determining the prices. 
In the study, inventory flow process is handled in three stages. "Monitoring and recording stock movements in a different ways", "Recognizing stocks as asset inventories", and "Adjusting process of inventories, valuation of cost price and revaluation for worthless inventories". These three stages of inventories are discussed and compared in the frame of Turkish Tax Procedure Law (TPL), Generally Accepted Accounting Principles (US GAAP) and Accounting Standards Related to Inventories (TAS-2).



Key Words: Tax Procedure Law (TPL), Generally Accepted Accounting Principles (US GAAP) and Accounting Standards Related to Inventories (TAS-2), Industrial Enterprises, Inventory Flow Process