Gestasyonel diyabetli kadınlara verilen mobil uygulama destekli eğitim ve danışmanlığın sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına etkisi
The effect of mobile application supported education and counseling provided to women with gestational diabetes on healthy lifestyle behaviors
Yazar: SİBEL KARAKOÇ
Danışman: DOÇ. DR. BÜŞRA CESUR
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Ebelik = Midwifery ; Mobil uygulama = Mobile application

Özet:
Bu araştırma, Gestasyonel diyabetli kadınlara verilen mobil uygulama destekli eğitim ve danışmanlığın sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, randomize kontrollü deneysel tipte bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini 01 Ağustos 2021 - 01 Eylül 2022 tarihleri arasında, Ankara Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Doğum Polikliniklerine başvuruda bulunan ve gebeliğin 24.-28. Haftalarında yapılan OGTT sonucuna göre GDM tanısı alan kadınlar oluşturmuştur. Araştırmada güç analizi kullanılarak hesaplanan örneklem büyüklüğünü; 27 gebe deney grubunda, 27 gebe kontrol grubunda olmak üzere toplam 54 gebe oluşturmaktadır. Çalışmada 'Diyabetle Sağlıklı Gebelik' mobil uygulaması geliştirilmiştir. İçerik bilgisi için 'Diyabetle Sağlıklı Gebelik' rehberi oluşturulmuştur. Mobil uygulama, GDM tedavi yönetimi ve GDM ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları bileşenleri dâhil edilerek bir bütün halinde GDM' li kadınların kullanımına sunulmuştur. Araştırma kapsamı süresince mobil uygulama üzerinden hazırlanan içerik 4 haftalık bir eğitim ve danışmanlık planı doğrultusunda uzman ebe tarafından yürütülmüştür. Çalışmaya dahil edilen katılımcılara eğitim öncesi, eğitim sonrası veya 7 hafta sonra, doğum sonrası araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan gestasyonel diyabetli birey tanıtıcı formu ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği – II online uygulanarak değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, GDM'li kadınlarda sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile mobil uygulama üzerinden verilen eğitim ve danışmanlığın sadece standart bakım alan kadınlara kıyasla sağlıklı yaşam biçimi davranışları oluşturma düzeyleri arasında anlamlı fark olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Bu sonuç doğrultusunda,  GDM'li kadınların sağlıklı bir gebelik geçirebilmesi ve sağlıklı bir bebek sahibi olabilmesi için mobil uygulama üzerinden uzman ebe tarafından verilen eğitim ve danışmanlığın etkin olduğu, kadının bu konuda bireysel sorumluluk alabilmesine katkıda bulunduğu söylenebilir.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the effect of mobile application supported education and counseling given to women with gestational diabetes on healthy lifestyle behaviors. The research is a randomized controlled experimental type study. The population of the research was between 01 August 2021 - 01 September 2022, who applied to Ankara Etlik Zübeyde Hanım Gynecology Training and Research Hospital, Obstetrics and Gynecology Polyclinics and between the 24th-28th day of pregnancy. It consisted of women who were diagnosed with GDM according to the OGTT results performed in weeks. The sample size calculated using power analysis in the research; A total of 54 pregnants are composed of 27 pregnants in the experimental group and 27 pregnant women in the control group. In the study, the 'Healthy Pregnancy with Diabetes' mobile application was developed. For the content information, the "Healthy Pregnancy with Diabetes" guide has been created. The mobile application was made available to women with GDM as a whole by including GDM treatment management and GDM and Healthy Lifestyle Behaviors components. During the scope of the research, the content prepared over the mobile application was carried out by a specialist midwife in line with a 4-week training and consultancy plan. The participants included in the study were evaluated by applying the Gestational Diabetes Individual Introductory Form and the Healthy Lifestyle Behaviors Scale-II online, which was prepared by the researcher in line with the literature, before the training, after the training or 7 weeks after the birth. According to the results obtained from the study, it was determined that there was a significant difference between the healthy lifestyle behaviors of women with GDM and the level of creating healthy lifestyle behaviors from the education and counseling given over the mobile application compared to women who received only standard care (p<0.05).  In line with this result, it can be said that the training and counseling provided by the expert midwife via the mobile application is effective in order for women with GDM to have a healthy pregnancy and have a healthy baby, and contribute to the woman's taking individual responsibility in this regard.