Acentenin denkleştirme istemi
The agent's request for indemnification
Yazar: HÜMEYRA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. NEDRET FÜSUN NOMER ERTAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hukuk = Law ; İşletme = Business Administration
Dizin: Acente sözleşmesi = Agency contract ; Acenteler = Agents ; Denkleştirme = Equalization ; Kanunlar 6102 sayılı = Laws 6102 numbered ; Sözleşmeler = Contracts ; Sözleşmeyi sona erdirme hakkı = Contract termination rights ; Tazmin = Indemnification ; Türk Ticaret Hukuku = Turkish Commercial Law ; Türk Ticaret Kanunu = Turkish Commercial Code

Özet:
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda (TTK) düzenlenmekte olan acentelik sözleşmelerinde, acentenin emeğinin sözleşmenin sona ermesinden sonra da sözleşmenin diğer tarafı olan müvekkile menfaat sağlamaya devam etmesi acente lehine özel bir hukuki istemi gerekli kılmaktadır. Acentenin bu talebi "Denkleştirme İstemi" olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu hak 6102 sayılı TTK m.122'de "Denkleştirme İstemi" başlığı altında düzenlenmektedir. Ancak bu hüküm yürürlüğe girmeden önce de acentenin denkleştirme istemi doktrin ve mahkeme içtihatlarında kabul edilmekteydi.

Bu çalışma kapsamında, öncelikle genel olarak acentelik ilişkisinden, daha sonra denkleştirme isteminin hukuki niteliği ve özelliklerinden bahsedilecektir. Akabinde ise, acentenin denkleştirmeyi  hangi  şartlarda isteyebileceği  ve  denkleştirme  bedelinin  hesaplanması TTK
m.122 çerçevesinde anlatılacaktır. Çalışmamızda acentenin denkleştirme istemi incelenirken 6102 sayılı TTK esas alınmakla birlikte; TTK m.122'ye kaynaklık eden Avrupa Birliği mevzuatı, İsviçre ve Alman Hukuku da dikkate alınmaktadır. Ayrıca halen tartışmalı olan hususları aydınlatmak amacıyla Türk ve yabancı mahkeme kararlarından da yararlanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Acentelik sözleşmesi, Denkleştirme İstemi, Bedel, Hakkaniyet

Abstract:
The fact that the efforts of agent still have continued to provide benefits on the principal is the other side of the contract even after the agreement is terminated requires a special legal request in favour of the agent in agency contract is stipulated under the Article 122 of Turkish Commercial Code No. 6102 (TCC). This request of the agent is introduced as indemnification. This right of the agent is regulated in TCC under the title "Request for Indemnification". However, doctrine and case law had accepted the agent's request for indemnification before the Article 122 of TCC took effect.

In this thesis, it is mentioned first agency relationship in general and then, legal nature and features of indemnification claim. Afterwards, it is explained which circumstances indemnity can be requested in agency contract and how the payment of this indemnity shall be calculated within the scope of the Article 122 of TCC.

In this study, Turkish Commercial Code No. 6102 is based on this issue as well as European Communities legislation, Swedish Law and German Law constitute source for the Article 122 of TCC are taken into consiredation. Besides, jurisprudence of Turkish and Foreign Courts are examined so as to shed light for controversial issues ongoing to this day.

Key words: Agency agreement, Request for indemnification, Payment, Equity