Cinsiyet memnuniyetsizliği olan trans bireylerde hormon profili ve metabolik parametrelerin değerlendirilmesi /
Yazar: PINAR EREL
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ÜSTAY
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Androjenler = Androgens ; Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet rahatsızlığı = Gender dysphoria ; Hiperandrojenizm = Hyperandrogenism ; Hormonlar = Hormones ; LGBT = Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual ; Metabolik profil = Metabolic profil ; Testosteron = Testosterone ; Transeksüel = Transsexual

Özet:
GİRİŞ: Cinsiyet memnuniyetsizliği(CM), Amerikan Psikiyatri Derneği tarafından tanımlanan "Diagnostic and statistical manual of mental disorders" (DSM-5)kriterlerine göre bireyin doğuştan gelen cinsiyeti ile, kendini özdeşleştirdiği cinsiyet arasında belirgin bir uyumsuzluk bulunması durumudur. Bu çalışmada amaç, cinsiyet memnuniyetsizliği saptanan transerkek bireylerin, hormonal değerler ve metabolik parametreler açısından değerlendirilerek kadınların verileriyle karşılaştırılmasıdır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Aralık 2018 ve eylül 2019 tarihleri arasında psikiyatri hekimi tarafından CM tanısı konularak endokrinoloji polikliniğine yönlendirilen transerkek bireyler arasından daha önce hiç karşıt cinsiyet yönünde hormon kullanımı olmamış 39 kişi seçilerek çalışmaya alındı. Kontrol grubu olarak ise 19 sağlıklı natal kadın birey seçildi. Bu bireylere boy, kilo, vücut kitle indeksi, el kavrama gücü ölçüm testi uygulandı. Folliküler fazın 2-5. Günleri arasında hormon paneli ve metabolik parametreler incelendi. Bu verilerle serbest androjen indeksi (FAI), HOMA-β, HOMA-IR ve glikoz ve insülin için area under the curve(AUC) hesaplandı. Rotterdam 2003 kriterlerine göre polikistik over sendromu (PKOS) tanılı bireyler belirlendi.
BULGULAR: Vaka grubunda FAI ve total testosteron düzeyleri kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek saptandı(p=0,001; 0,004). PKOS tanılı bireyler dışlanarak yapılan istatistiksel değerlendirmede, vaka grubundaki anlamlı androjen yüksekliğinin devam ettiği görüldü. Ayrıca ortalama kas gücü ve androjenler her iki istatistiksel analizde de birbiri ile korele bulundu. İnsülin direncinin bir göstergesi olan AUC insülin değerleri, FAI ile kuvvetli ölçüde korele bulundu. (p=0,002; r=0,402)
SONUÇ : Transerkek bireylerde kontrollere göre serbest androjen indeksinin (FAI), ve kas gücünün, PKOS tanısından bağımsız olarak yüksek olduğu tespit edilmiştir. Transerkek bireylerde artmış VKİ'nin hiperinsülinemi ve dislipidemiye neden olduğu, mevcut insülin direncinin ise bu grupta hiperandrojenemi ile doğrudan ilişkili olabileceği sonucuna varıldı.
8
ANAHTAR KELİMELER: Cinsiyet Memnuniyetsizliği, Hiperandrojenemi, Serbest Androjen İndeksi, Total Testosteron, Transerkek.

Abstract:
INTRODUCTION: Gender dysphoria(GD), is defined by American Psychiatric Association in fifth edition of the DSM criteria, as the distress and unease experienced if gender identity and designated gender are not completely congruent. In this project we aimed to evaluate hormone profile and metabolic parameters of women diagnosed with GD(transmen), compared to cis women.
MATERIALS AND METHODS: Thirty nine transmen, who are diagnosed with gender dysphoria by skilled psychiatry specialist, and have no history of using cross sex hormone treatment before were included. As control group 19 women were chosen. Height, weight, body mass index were measured and handgrip strength test has been performed. Between second and fifth days of follicular phase, hormone panel and metabolic parameters have been measured and free androgen index (FAI), HOMA-β, HOMA-IR, area under the curve(AUC) values for both glucose and insulin were calculated. Concurrent occurrence of polycystic ovary syndrome(PCOS) was assessed according to 2003 Rotterdam criteria.
RESULTS: FAI and total testosterone values were higher among the case group as statistically significant level compared to the control group (p=0,001; 0,004). Androgen levels and mean muscle strength were also found significantly higher in the case group. This findings remained the same on analysis after PCOS patients had been excluded. Besides, mean muscle strength and androgen levels were found correlated on both analysis. AUC insulin parameter, which indicates insulin resistance, was found significantly correlated with FAI(p=0,002; r=0,402).
CONCLUSION: FAI and muscle strength were found higher in the case group as statistically significant levels, regardless of PCOS. We suggest that increased body mass index in transmen group may cause hyperinsulinemia and dyslipidemia and insülin resistance may be directly related to hyperandrogenemia.
KEY WORDS: Free Androgen Index, Gender Dysphoria, Hyperandrogenism, Transmen.