Sodyum benzoat ve potasyum benzoat'ın insan periferal lenfositlerinde genotoksik etkilerinin belirlenmesi
Assesment of the genotoxic effects of sodium benzoate and potassium benzoate in human peripheral lymphocytes
Yazar: NAZMİYE ZENGİN
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ YÜZBAŞIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, gıdalarda antimikrobiyal madde olarak kullanılan sodyum benzoat ve potasyum benzoatın in vitro genotoksik etkileri, insan periferal kan lenfositlerinde, kromozom anormalliği (KA), kardeş kromatid değişimi (KKD), mikronükleus (MN) ve comet testleri kullanılarak belirlenmiştir. Ayrıca, sodyum benzoat ve potasyum benzoatın mitotik indeks (Mİ), replikasyon indeksi (Rİ) ve nükleer bölünme indeksi (NBİ) üzerine etkileri de incelenmiştir. Sodyum benzoatın 6,25; 12,5; 25; 50 ve 100 µg/ml'lik konsantrasyonları, potasyum benzoatın 62,5; 125; 250; 500 ve 1000 µg/ml'lik konsantrasyonları kullanılmıştır. Her iki katkı maddesi de kromozomal anormallik, kardeş kromatid değişimi ve mikronükleus frekansında anlamlı ve doza bağlı bir artışa neden olmuştur. Mitotik indeks tüm uygulamalarda doza bağlı düşüş göstermiştir. Replikasyon indeksi ve nükleer bölünme indeksi, çalışmada kullanılan katkı maddeleri tarafından etkilenmemiştir. Comet testi sonuçlarına göre hem sodyum benzoat hem de potasyum benzoat hemen hemen tüm dozlarda kuyruk uzunluğunu ve kuyruk yoğunluğunu kontrole göre artırmıştır. Elde edilen bulgular, çalışmada kullanılan her iki katkı maddesinin de in vitro insan lenfositlerinde klastojenik, mutajenik, anöjenik ve sitotoksik etkili olduğunu göstermiştir.Bilim Kodu: 203.1.048Anahtar Kelimeler: Sodyum benzoat, Potasyum benzoat, Kromozomal anormallik (KA), Kardeş kromatid değişimi (KKD), Mikronükleus testi (MN), Comet testiSayfa Adedi: 82Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Deniz YÜZBAŞIOĞLU

Abstract:
In this study, the in vitro genotoxic effects of sodium benzoate and potassium benzoate, which are used as an antimicrobial agent in foods, have been determined in human peripheral blood lymphocytes using chromosome aberrations (CAs), sister chromatid exchanges (SCEs), micronuclei (MN) and comet assay. The effects of sodium benzoate and potassium benzoate on mitotic index (MI), replication index (RI) and nuclear division index were also investigated. 6,25; 12,5; 25; 50 and 100 µg/ml concentrations of sodium benzoate and 62,5; 125; 250; 500 and 1000 µg/ml concentrations of potassium benzoate were used. Both of the addivites significantly increased the frequency of chromosome aberrations, sister chromatid exchanges and micronuclei in a dose dependent manner. Mitotic index was significantly decreased at all treatments dose dependently. Replication and nuclear division indices were not effected by the additives used. According to the comet assay results both sodium benzoate and potassium benzoate increased the comet tail intensity and comet tail length at almost all concentrations. It is concluded that sodium benzoate and potassium benzoate have clastogenic, mutagenic, aneugenic and cytotoxic effects on human lymphocytes in vitro.Science Code: 203.1.048Key Words: Sodium benzoate, Potassium benzoate, Chromosomal aberration (CA), Sister chromatid exchange (SCE), Micronucleus assay (MN), Comet assayPage Number: 82Adviser : Assoc. Prof. Dr. Deniz YÜZBAŞIOĞLU