Meşrutiyet dönemi hariciye nazırlarından Asım Bey'in (Mustafa Asım Turgut) Osmanlı/Türk Diplomasisindeki yeri  (1908-1918)
The place of foreign minister Mr. Asım Bey (Mustafa Asım Turgut) of the constitutional Era in Ottoman/Turkish Diplomacy (1908-1918)
Yazar: SERKUT ALPARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. BİLGİN ÇELİK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Diplomasi = Diplomacy ; Dışişleri Bakanlığı = Ministry of Foreign Affairs ; Meşrutiyet = Constitutional monarcy ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Turgut, Mustafa Asım = Turgut, Mustafa Asım

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı Meşrutiyet döneminde elçilik görevi yapan, Balkan Savaşı'ndan yaklaşık bir yıl önce Hariciye Nazırlığı görevini üstlenerek Temmuz 1912 yılına kadar bu görevini sürdüren ve bu görevi sırasındaki diplomatik faaliyetleri nedeniyle ciddi eleştirilere maruz kalan tartışmalı bir kariyere sahip diplomat olan Asım Bey'in Osmanlı/Türk Diplomasisi'ndeki yerini ve önemini tespit etmektir. Araştırma yöntemimiz, biyografik kaynaklardan yararlanarak ulaştığımız bilgiler ışığında, arşiv araştırmasında tetkik ettiğimiz vesikalarla, edindiğimiz hatıratları mukayese etmektir. Başlangıçta Stockholm, Sofya ve Tahran Sefaretlerindeki görevleri belirlenilmeye çalışılmıştır. Hariciye Nezareti'ndeki görevinde ise Türk-İtalyan Savaşı, Boğazlar Meselesi ve Balkan İttifakları çerçevesinde izlediği diplomasinin stabil pozisyonu ortaya çıkarılmıştır. Sözü edilen konumunun, Osmanlı Diplomasisi'nin genel savunma refleksi olması bağlamında, Tanzimat'ın Sivil Bürokrasi geleneğinin ilkelerine sadakatinin üzerinde durulmuştur. Böylelikle Asım Bey hakkındaki spekülasyonların açıklığa kavuşturulması amacı gözetilmiştir. Anılan nosyonların etrafında gelişen şifahi (sözlü) ve tahriri (yazılı) diplomasisinin vasıflarının tetkik edilmesi suretiyle Osmanlı/Türk Diplomasisi'ndeki olağan ve özgün konumu belirlenilmiştir. Meşrutiyet'in Cumhuriyet'in siyasal laboratuvarı biçiminde kabul görüldüğü üzere, Asım Bey'in şahsı ve çevresiyle birlikte gelişen olay örgüsünün ihtiva ettiği olguların günümüzün iç ve dış siyasetine de ışık tutacağını düşünüyoruz.
Anahtar Kelimeler: Asım Bey, Stockholm-Sofya-Tahran Sefiri, Hariciye Nazırı.

Abstract:
The main purpose of this research is to determine the place and importance of the diplomat Asım Bey, who worked as an ambassador during the Mesrutiyet (Constitutional Monarchy of Ottomans), then worked as a Minister of Foreign Affairs nearly a year before the Balkan War until July, 1912 and received serious criticism due to his diplomatic actions during his controversial career, in Ottoman/Turkish diplomacy.
Our research method is to compare the gathered memoirs with the documents we analyzed in archive research in the light of information we could collect from biographical resources. First we tried to determine his duties in Stockholm, Sofia and Tehran. It is found that during his duty as a Minister of Foreign Affairs, he followed a stable diplomacy position within the scope of the Turkish-Italian War, the "Straits Question" and the Balkan Alliance. The emphasis was given on such position especially on his loyalty to the principles of Civilian Bureaucracy legacy attributable to Tanzimat (Reorganizations) Era as the same is considered to be the general defense reflex of the Ottoman Diplomacy. Thus, it has been aimed the speculations to be clarified regarding Asım Bey. His usual and individual position in the Ottoman/Turkish diplomacy is determined by analyzing the qualifications of his verbal and written diplomacy about the given notions. We consider that facts contained in the story line developed with the very persona of Asım Bey and the people around him will shed some light into the contemporary domestic and foreign politics, because of the fact that Mesrutiyet is seen as the political laboratory of the Republic Period.

Keywords: Mr. Asım, Stockholm-Sofia-Tehran Legation, Minister of Foreign Affairs