Şevket Turgut Çulpan'ın hayatı, eserleri ve tasavvuf anlayışı
The life, work and mystical thought of Şevket Turgut Çulpan
Yazar: NESLİHAN ALDIKAÇTI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED BEDİRHAN
Üsküdar Üniversitesi / Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü / Tasavvuf Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Biyografi = Biography ; Dini hayat = Religious life ; Tasavvuf = Mystic ; Tasavvufi yaşam = Mystical life ; Türk tasavvuf edebiyatı = Turkish mysticism literature ; Çulpan, Şevket Turgut = Çulpan, Şevket Turgut ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada, 1910-1980 yılları arasına İstanbul'da yaşamış İslâm geleneğinin takipçisi Şevket Turgut Çulpan'ın, hayatı, eserleri ve tasavvuf anlayışı incelenmiştir. Şevket Efendi, tasavvufî hayatla doğrudan ilişkili olup, İslâm tasavvuf geleneğinden beslenen bir mutasavvıftır. Araştırmamızda, başta kendi eserleri olmak üzere, hakkında yazılan kitaplardan da istifâde edilmek sûretiyle, Şevket Efendi'nin tasavvufî kavramlara yüklediği anlamlardan yola çıkarak tasavvuf anlayışı ele alınmıştır. 
Araştırmamızın temel kaynakları, kendisinin Türkçe kaleme aldığı, daktilo ile düzenlenmiş iki ciltlik eseri, hayatı hakkında yazılmış olan Üsküdar'ın Üç Sırlısı ve Nefesler isimli eserler ve yakın çevresi ile yaptığımız görüşmelerden oluşmaktadır. 
Giriş ve iki ana bölümden oluşan tezimizin giriş bölümünde, çalışmamız için seçtiğimiz konunun kapsamı anlatılacak ve çalışma esnasında izlenilen yöntem ortaya konulacaktır. Başvurduğumuz kaynaklar kapsamında aile fertlerinden ve yakınlarından elde edilen bilgiler sunulacaktır.
Tezin ilk bölümünde Şevket Efendi'nin yaşadığı dönemle ile ilgili bir değerlendirme ile hayatı, doğduğu yer, yaşadığı dönemin özellikleri, ailesi, tahsil hayatı, iş hayatı, eserleri, halîfe ve müntesibi hakkında bilgi verilecektir. Bu şekilde onun çok yönlü kişiliği ve mevcut eserleri hakkında bilgiler ortaya konmaya çalışılacaktır. İkinci bölümde ise, eserlerinde yer alan dînî ve tasavvufî unsurlar üzerinden görüşleri çeşitli misallerle tetkik edilecektir. Bu bölümde öncelikle din, seyr ü sülûk, tasavvuf ve tevhîd hakkındaki anlayışı, muhtelif pîran ve Hz. Peygamber hakkında yazdığı şiirler eserleri üzerinden incelenecektir. 
Konu edindiğimiz Şevket Turgut Çulpan'ın hayatı, eserleri ve tasavvuf anlayışı üzerinden elde edilen bilgiler, kendisini tanıyanlarla yaptığımız mülâkatlardan derlenen bilgiler, tasavvufî ve dînî şahsiyetine dâir kanaatler, tevhîd anlayışı ve çeşitli tasavvufî kavramlar hakkında varılan sonuçların değerlendirilmesi, çalışmanın sonuç bölümünde aktarılacaktır. Tezin Ekler bölümünde çalışmada yararlanılan hayatı ve kütüphanesindeki yazma eserleri içeren fotoğraf, belge, doküman ve Şevket Efendi'ye ait yazılı bir esere günümüz diline yakınlaştırılarak yer verilmiştir.

Abstract:
In this study, the life, works and mystical approach of Şevket Turgut Çulpan, who was a follower of the sufi tradition and a sufî scholar (1910-1980), have been examined. Şevket Efendi is a sufi scholar who is directly related with the life style of sufism and is flourished by Islamic Sufism Tradition. In the study, Şevket Efendi's life story and especially his poems, which will shed light on his mystical aspect, are emphasized. 
Our main source for the study is his two-volume work, the copy of which was collected from his original work, written in Turkish and edited with a typewriter. Furthermore, we also referred to two other biographical work named Üsküdar'ın Üç Sırlısı and Nefesler. Interviews with his kith and kin were also made.
The information obtained from family members and dervishes will be indicated within the scope of the sources we have applied. In the first part of the thesis, an evaluation about the period in which Şevket Efendi lived, information about his life, place of birth and period, his family, education life, business life, works, caliphs and dervishes will be given. In this way, information about his versatile personality and his current works will be tried to be revealed. In the second part, his views on religious and mystical elements in his works will be examined with various examples. In this section, first of all, his understanding of religion, seyr u sülûk, mysticism and tawhid will be examined through his works. 
The information obtained from the subject of Şevket Turgut Çulpan's Life, Works and Understanding of Sufism information compiled from the interviews we made with those who knew him, opinions about his mystical and religious personality, the understanding of tawhid and the evaluation of the results about various mystical concepts will be conveyed in the Conclusion section of the study. In the Appendix section of the thesis, photographs, documents and the written work of Çulpan are included.