Karl Popper'in siyaset felsefesi'nin etik temeli üzerine bir çalışma
A study on the ethical basis of Karl Popper's politicalphilosophy
Yazar: DENİZ BERK ALBAYRAK
Danışman: PROF. DR. YAVUZ KILIÇ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Etik = Ethics ; Felsefe = Philosophy ; Popper, Karl Raimund = Popper, Karl Raimund ; Siyaset felsefesi = Political philosophy

Özet:
Popper'in bilim ve siyaset felsefesine ilişkin görüşleri epistemolojik bağlamda ele
alınmış ve felsefi görüşü yorumlanırken etiğe ilişkin düşünceleri neredeyse hiç hesaba
katılmamıştır. Bu çalışmada özellikle Türkçe literatürde eksik olduğunu düşündüğümüz bu
nokta tartışıldı ve Popper'in siyaset felsefesinin etik bağlamda okunabileceği ve böyle bir
okumanın önemi gösterilmeye çalışıldı. Tezimizde, 'Popper'in siyaset felsefesinin
temelinde insan ve değer görüşü yatmaktadır' düşüncesini ana kabul alarak hareket ettik.
Bu düşünceyi göstermek amacıyla, Tezimizin birinci bölümünde Popper'in siyaset
felsefesi bağlamında ortaya koyduğu kavramlar ele alındı. Sözgelişi açık toplum, kapalı
toplum, entelektüel sorumluluk, özgürlük, akılcı tutum, eleştirel akılcılık, tarihsicilik, ulus
devlet gibi kavramlar tek tek ele alınarak, bunların etikle olan bağlantısı gösterilmeye
çalışıldı.
İkinci bölümde Popper'in siyaset felsefesinde etiğin yeri değerlendirildi. Bu
yapılırken, siyaset felsefesinde Popper'in insan görüşü ve değer görüşünün önemli bir yere
sahip olduğu görüldü. İnsanın kendi aklını kullanarak iyiyi seçebilme yeteneğinin önemini
gösteren Popper'in; insanın rasyonelliğini, başka bir deyişle eleştirel rasyonalizmi özgürlük,
sorumluluk, hoşgörü, saygı, dürüstlük gibi insani değerler (genel olarak kişi değerleri
diyebileceğimiz değerler) bağlamında siyaset felsefesinin temeline nasıl yerleştirdiği
tartışıldı.
Tartışma ve Sonuç kısmında ise Popper'in siyaset felsefesinin etik temeli
görülmezse, onun epistemolojinin, bilim ve siyaset felsefesinin doğru anlaşılamayacağı
ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Siyaset görüşünün temelinde etik bir anlayış olduğunda, bu
anlayış, insana yaraşır olanı söylemesi bakımından önem arzetmektedir. Bu yanıyla siyaset
felsefesi, ancak geleceğe ilişkin bir 'etik bir kaygı'yla, kendini insanlığa karşı sorumlu
hissetmeyle yapılabilir, sonucu çıkarılabilir. Çünkü "insana yaraşır olan"ı bize ancak -
normatif de olmayan- bir etik söyleyebilir.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Açık/Kapalı Toplum, Eleştirel Akılcılık, Hoşgörü,
Sorumluluk, Etik.

Abstract:
Popper's ideas on philosophy of science and politics have been addressed mainly in
the epistemological context, yet his thought on ethics has hardly been taken into account
while interpreting his philosophy in general. In this study, this point which we think to be
overlooked especially in Turkish literature, is discussed and it was tried to be shown that the
political philosophy of Popper can be read in the ethical context and that such a reading is
important. In our thesis, we started by taking the assertion that 'at the bottom of Popper's
political philosophy lies his view of human and value' as our principle assumption.
In order to explain this thought, in the first chapter of our thesis, Popper's concepts
in the context of political philosophy were discussed. Concepts such as; open society, closed
society, intellectual responsibility, freedom, rationalistic attitude, critical rationalism,
historicism, nation-state were attempted to be clarified one by one and in their connection
with ethics.
In the second chapter, the role of ethics in Popper's political philosophy was
evaluated. In doing so, it was seen that Popper's views related to being human and ethical
values have a critical place in his political philosophy. It was discussed how Popper, who
indicates the significance of human being's ability to choose the good by using his own
mind, based his political philosophy on the rationality of human being or to put it
differently; on critical rationalism understood in the context of human values such as
freedom, responsibility, tolerance, respect and honesty.
In the Discussion and Conclusion section, it is attempted to put forward that if the
ethical basis of Popper's political philosophy is not acknowledged, neither his philosophy of
science nor his political thought can be understood properly. When there is an ethical
understanding at the basis of his political thought then it becomes possible to talk in
accordance with human dignity. In this sense we can conclude that, political philosophy is
possible provided that there is an 'ethical concern' about future and a sense of responsibility
for humanity. Because only –not also a normative ethics- can offer us a humanitarian
morality.

KEYWORDS: Open/Closed Society, Critical Rationalism, Tolerance, Responsibility,
Ethics.