Acil servis kritik alan hastalarının hastane içi transportunun değerlendirilmesi
Assessment of in-hospital transport of emergency department critical area patients
Yazar: TURAN TAHIRLI
Danışman: PROF. DR. YUSUF ALİ ALTUNCI ; DR. SERCAN YALÇINLI
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Hasta nakli = Patient transfer ; Komplikasyonlar = Complications ; Kritik hastalık = Critical illness

Özet:
AMAÇ: Genel olarak yaşamsal fonksiyonları stabil olmayan veya destek tedavisi altında olan ya da genel durumu kötüleşebileceği öngörülen hasta grubu olan kritik hastalar en sık acil servis ve yoğun bakım ünitelerinde takip ve tedavi edilirler. Kritik hastalar radyoloji tetkiki, ameliyat durumu, girişimsel işlem, servise yatış gibi birçok sebepten dolayı hastane içinde transport edilmek zorunda kalınırlar.
Acil servis kritik alan hastalarının transportu ile ilgili literatürde yeterli çalışma bulunmamakla birlikte bu hastalarda nakil sırasında ciddi komplikasyonların yaşandığı bildirilmektedir. Bu çalışmada acil servisten hastane içi görüntüleme, girişimsel işlem, operasyon, yatış için transport edilen kritik hastaların transport sürecinde yaşanan sorunları ve buna etki eden faktörleri, gelişen komplikasyonları ve transport sürecini değerlendirmeyi amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM: Prospektif gözlemsel tanımlayıcı bir araştırma tasarlandı. 6 nisan 2020 ve 6 aralık 2020 tarihleri arasında, bir 3. basamak üniversite hastanesi olan Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisi'ne başvuran, vital değerleri ve skorlama sistemlerine göre kritik hasta olarak kabul edilen, hem gündüz hem gece vardiyasında başvuran hastalar çalışmaya dahil edildi.
BULGULAR: Çalışmamıza hastane içi transportu yapılan 217 kadın ve 371 erkek hasta olmak üzere toplam 588 kritik hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 61,9 olarak bulundu. Ortalama transport süresinin 18,5 dakika sürdüğü belirlendi. Hastalar sıklıkla radyoloji tetkiki (%51,4), servis veya yoğun bakım ünitesine yatış (%37,1) sebebiyle transport edildi. Hastaların %13,6'sının transport sırasında spontan solunumu yoktu. Transportların %90,5'ine taşıma personelinin ve %48,3'üne hekimin eşlik ettiği gözlendi. Transportların %51,7'sinde sorun geliştiği saptandı. Yaşanan sorunların %48,3'ünün sistem, %27'sinin ekipman ve %24,7'si insan kaynaklı olduğu belirlendi. Sıra bekleme (%23), hastanın yerinin hazır olmaması (%13,8), infüzyon pompası cihazının arızası (%7,2), hastane içi gecikme (%6,3) ve asansör arızası (%5,6) en sık yaşanan sorunlardı.
Transport sırasında sorun gelişmeyenlerin ortanca transport süresi 14 dakika iken, sorun gelişenlerde ortanca transport süresi 18 dakika olup aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı saptandı (p=<0,001). Transport endikasyonu ile transport sırasında sorun gelişmesi durumu arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,001). Radyoloji tetkiki için yapılan transportlarda sorun gelişme oranı daha yüksekti (%58,9). İnsan kaynaklı sorun en sık radyolojik tetkik için yapılan transportta, sistem kaynaklı sorun en sık yoğun bakım yatış işlemi sırasında ve ekipman kaynaklı sorun da en sık ameliyata nakil olurken gerçekleştiği belirlendi. Spontan solunumu olmayanlarda en sık ekipman kaynaklı sorun (%22,5) olduğu bulundu. Transport öncesi iletişim kurulmayan transportta sorun gelişme oranı %66,8 iken, iletişim kurulanlarda %41,2 olarak belirlendi (P=<0,001). İletişim kurulmayanlarda sistem kaynaklı sorun oranı %42,7 iken iletişim kurulanlarda sistem kaynaklı sorun oranı %12,7 olarak bulundu (P=<0,001).
SONUÇ: Transport planlanan kritik hastanın transporttan göreceği kar-zarar oranı karşılaştırılmalı, lüzumsuz transportlar engellenmeli, hastanın yatak başında yapılabilecek girişimlere öncelik verilmelidir. Transport öncesi hastanın nakil edileceği birimlerle haber verilmeli ve eksiksiz iletişim kurulmalıdır. Hastanın transport kararı verilmeden, hasta takip edildiği birimden ayrılmadan önce hastaya eşlik edecek malzeme ekipmanların işlevi, çalışabilirliği, şarj ömürlerine dikkat edilmelidir. Transport öncesi doğru yapılmış protokoller, iletişim, dökümantasyon ve uygun malzeme seçimi ile hastaların transportu zamanı birçok sorunların önüne geçilebilir.
Anahtar Kelimeler: Kritik Hasta, Hastane İçi Transport, Komplikasyon

Abstract:
OBJECTIVE: Critical patients, whose vital functions are unstable or who are under supportive treatment, or whose general condition is predicted to be worsened, are most frequently followed up and treated in emergency and intensive care units. Critical patients have to be transported within the hospital due to many reasons such as radiology examination, surgical condition, interventional procedure, and hospitalization.
Although there are not enough studies in the literature regarding the transport of patients with critical areas in the emergency department, it is reported that serious complications are experienced during transport in these patients. In this study, we aimed to evaluate the problems experienced in the transport process of critical patients transported from the emergency department for in-hospital imaging, interventional procedure, operation, hospitalization, and the factors affecting this, complications, and transport process.
MATERIAL AND METHOD: A prospective observational descriptive study was designed. Patients who were admitted to the Emergency Service of Ege University Faculty of Medicine Hospital, (a tertiary university hospital) between April 6, 2020, and December 6, 2020, who were considered as critical patients according to their vital values and scoring systems, and who were admitted in both day and night shifts were included in the study.
RESULTS: A total of 588 critical patients, including 217 female and 371 male patients, who underwent intra-hospital transport were included in our study. The mean age of the patients was found to be 61.9 years. It was determined that the average transport time took 18.5 minutes. Patients were transported frequently due to radiology examination (51.4%), hospitalization to the service or intensive care unit (37.1%). 13.6% of the patients did not have spontaneous breathing during transport. It was observed that 90.5% of the transports were accompanied by transport personnel and 48.3% by a physician. It was determined that 51.7% of the transports have developed a problem. It was determined that 48.3% of the problems were caused by the system, 27% by equipment, and 24.7% by a human. The most frequent cases were waiting in line (23%), unavailability of patient's bed (13.8%), infusion pump device failure (7.2%), in-hospital delay (6.3%), and elevator failure (5.6%) were problems.
While the median transport time for those who did not develop any problems during transport was 14 minutes, the median transport time for those who developed problems was 18 minutes, and the difference was statistically significant (p = <0.001). The relationship between the indication for transport and the development of problems during transport was statistically significant (p = 0.001). The problem development rate was higher in transport performed for radiology examination (58.9%). It was determined that the most common human-induced problem was in transport for radiological examination, the system-related problem most frequently occurred during hospitalization in intensive care, and equipment-related problems most frequently when transporting to surgery. It was found that equipment-related problem was the most common problem (22.5%) in those without spontaneous breathing. While the rate of problem development in transport without communication before transport was 66.8%, it was determined as 41.2% for those who were contacted (P = <0.001). While the system-related problem rate was 42.7% in those who were not contacted, the system-related problem rate was found to be 12.7% in those who were contacted (P = <0.001).
CONCLUSION: The gain-ratio of the critical patient scheduled for transport should be compared, unnecessary transport should be prevented, and interventions that can be performed at the bedside of the patient should be prioritized. Before the transport, the units where the patient will be transported should be informed and complete communication should be established. Before the decision of transportation of the patient is made, before leaving the unit where the patient is followed, the function, operability, and charging life of the material equipment that will accompany the patient should be taken into consideration. With the right protocols, communication, documentation, and appropriate material selection before transport, many problems can be prevented during the transport of patients.
Keywords: Critical Patient, In-Hospital Transport, Complication