Doğal ses ve video aracılığıyla yapılan dinleme çalışmalarının anlama bakımından karşılaştırılması
Comparison of understanding listening studies in natural sound and video range
Yazar: GÖKHAN ÖZMEN
Danışman: DOÇ. DR. SERDARHAN MUSA TAŞKAYA
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anlama = Understanding ; Dinleme = Listening ; Dinleme becerisi = Listening skill ; Dinleme-anlama = Listening-understanding ; Ses = Voice ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Video = Video ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
İletişimi anlamlı ve etkileşimli kılan dil becerilerinden biri dinleme becerisidir. Dinleme, iletişim çağının teknolojik gelişmeleriyle dikkate alındığı günümüzde en çok kullanılan dil becerilerindendir. Türkçe dersinde ve öğretiminde de dinleme becerisinin aktif kullanımına bağlı yapılan çalışmalar; çocuklarda dikkati toplama ve organize etme, ilgi ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurma ve onların sınıf ortamında özgüvenlerini yüksek tutma bakımından önemlidir. Bu araştırmada doğal ses ve video aracılığıyla yapılan dinleme çalışmalarının anlama bakımından karşılaştırılmasının ortaya koyulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda hazırlanan araştırma, yarı deneysel türde desenlenmiştir. Çalışma, 2015-2016 öğretim yılında Mersin il merkezinde yer alan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir devlet ilkokulda 2. sınıfta öğrenim görmekte olan 34 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmayla ilgili metinler, uzman araştırmacıların görüşleri doğrultusunda seçilerek öğrencilere dinleme çalışmaları yaptırılmıştır. Çalışma başlamadan önce, öğrenciler çalışma hakkında bilgilendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde, araştırmacı tarafından geliştirilen açık uçlu ve çoktan seçmeli sorulardan oluşan başarı testinden yararlanılmıştır. Öğrencilerle yapılan 3 haftalık deneme çalışmaları sınıf öğretmeninin görüşü doğrultusunda düzenlenmiştir. Araştırma, deneme çalışmalarıyla birlikte toplam 5 hafta olarak gerçekleştirilmiştir. 2 haftada 8 günü kapsayan çalışmada elde edilen bulgulara göre anlama puan ortalamalarına bakıldığında doğal sesle yapılan dinleme çalışmalarında videodan yapılan dinleme ile doğal ses dinleme arasında, doğal sesle yapılan dinleme çalışması lehine fark olduğunu göstermektedir. 2. değerlendirici tarafından kontol edilen başarı testi sonucunda da tüm işlemler yapıldıktan sonra doğal ses lehine fark olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada, doğal sesle yapılan dinleme çalışmasının videodan yapılan dinleme çalışmasına göre anlama bakımından karşılaştırıldığında daha etkili olduğu, doğal sesle yapılan çalışmalarda, öğrencilerin öğretmeni daha dikkatli ve organize içerisinde dinlediği, sesin daha net anlaşıldığı, dikkatlerin daha az dağıldığı ve ortaya çıkan puanlarla da bunları ortaya koydukları sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca dinleme metinlerinde öyküleyici metnin bilgilendirici metne göre daha iyi anlaşıldığı bilgilendirici metinlerde öğrencilerin zorlandıkları görülmüştür.

Abstract:
Communication is one of the most skillful and interactive language skills. Listening is one of the most used language skills today, which is taken into account by the technological advances of communication age. Studies in Turkish lessons and teaching depending on the active use of listening skills; collecting and organizing attention in children, taking into account their interests and needs, and keeping their self-confidence high in the classroom. In this research, it is aimed to compare listening comprehension by means of natural sound and video. The research prepared for this purpose is designed in semi-experimental type. The study was carried out with 34 students who are studying in the second grade in primary school in a state affiliated to the Ministry of National Education in Mersin province center in 2015-2016 school year. Texts were selected in line with the opinions of expert researchers and listening activities were made to the students. Before the study started, students were informed about the study. The evaluation of the data was based on an achievement test consisting of open-ended and multiple-choice questions developed by the researcher. The 3-week trial trials conducted with the students were arranged according to the opinion of the class teacher. The research was conducted with a total of 5 weeks, including trial work. According to the results obtained in the study covering 2 days and 8 days, when the mean scores of the understanding points are taken into consideration, it is shown that there is a difference between the listening to video and the natural voiced listening in the natural voiced listening studies. After the achievement test, which is controlled by the 2nd evaluator, it is determined that there is a difference in favor of natural sound after all the operations are done. In the study, it was found that the natural listening work was more effective when compared with the listening work done by the listening to video, compared with the listening study, it was found that the students were more attentive and organized listening, the voice was more clearly understood, the less distracted, have been achieved. In addition, it has been seen that in narrative texts, the narrative texts are more difficult for informative texts that are better understood than the informative text.