Çekerek ilçesinde görev yapan kamu personelinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları
Healthy living-style behaviors of the public service employees working in Çekerek
Yazar: ÖZDEN EREN
Danışman: PROF. DR. AHMET ÖZTÜRK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
ÇEKEREK İLÇESİNDE GÖREV YAPAN KAMU PERSONELİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI
Özden EREN DURAK
Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Halk Sağlığı Anabilim Dalı
Yüksek Lisans Tezi, Temmuz 2021
Danışman: Prof. Dr. Ahmet ÖZTÜRK
ÖZET
Bu çalışma; Yozgat ili Çekerek ilçesinde görev yapmakta olan kamu personelinin sağlıklı yaşam biçimi davranış düzeylerini tespit etmek ve sosyo-demografik özellikleri ile ilişkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu araştırma Çekerek İlçesi Kaymakamlığı'na bağlı olan resmi kurumlarda görev yapan 307 kamu personeli ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında kamu personelinin sosyo-demografik durumları ve bazı alışkanlıklarına ilişkin görüşlerini belirlemeye yönelik bir anket formu ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği (SYBDÖ II) kullanılmıştır. Çalışmaya katılan tüm kamu personeli çalışma hakkında bilgilendirilmiş ve yazılı olurları alınmıştır. Araştırmanın nicel verileri ortalama ve standart sapma ile nitel veriler ise sayı ve yüzde olarak sunulmuştur. Karşılaştırmalı analizlerde Unpaired t testi ve Anova testleri, post hoc Tukey testi uygulanmıştır. İstatistiksel analizlerde p<0.05 değerleri anlamlı kabul edilmiştir. Araştırmaya dahil olan kamu personelinin %60.3'ü kadın olup, tüm grubun yaş ortalaması 33.2±8.2 yıldır. Araştırma grubunun %34.9'u öğretmen, %26.1'i sağlık personeli, %30.3'ü memur, %8.8'i diğer (asker, polis, adliye personeli.vb.) meslek mensubudur. Araştırma grubunu %38.8'i mesleğinden çok memnun iken %6.8'i memnun olmadığını ifade etmiştir. Bireylerin %38.4'ü düzenli sağlık kontrolü yaptırdığını belirtmiştir. Kendi ifadelerine göre kamu personellerinin %57.0'si sağlığını iyi olarak değerlendirmiştir, %39.7'si düzenli egzersiz yapmaktadır. Grubun   %60.6'sı hiç sigara kullanmadığını ifade ederken, bu oran alkol kullanma durumu sorgulandığında %78.2 olarak saptanmıştır. Araştırma grubunun %31.9'u hafif şişman, %6.8'i obez olarak sonuç vermiştir.
Kamu personelinin SYBD II ölçeği toplam puan ortalaması 139.6 ±30.2 olarak bulunmuştur. Alt bölümlere göre gruplandığında kamu personelinin en fazla puanı kendini gerçekleştirme alt boyutundan, en düşük puanı ise egzersiz alt boyutundan aldığı gözlenmiştir. SYBD puanlarının kadınlarda, lisansüstü eğitimlilerde, mesleği öğretmen olanlarda, kronik rahatsızlığı olmayanlarda, düzenli sağlık kontrolü yaptıranlarda, sorun/olay karşısında sosyal destek alanlarda, kendi ifadelerine göre sağlık durumunu çok iyi olarak değerlendirenlerde, sigara ve alkol kullanmayanlarda, düzenli egzersiz yapan ve beslenenlerde, uyku sorunu olmayanlarda, hobi faaliyeti olanlarda, sosyal yaşantıya zaman ayıranlarda, kendi ifadelerine göre sosyal hayatını iyi olarak değerlendirenlerde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Çekerek ilçesi kamu personelinin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının, daha önce farklı gruplarda yapılmış birçok çalışmaya göre daha iyi düzeyde olduğu bulunmuştur. Bu davranışları sürdürmek ve daha ileri düzeye çıkarmak için özellikle erkekler, eğitim düzeyi daha düşük olanlar, memur statüsünde görev yapanlar, kronik rahatsızlığı bulunanlar, düzenli sağlık kontrolü yaptırmayanlar, sorun/olay karşısında sosyal destek almayanlar, kendi ifadelerine göre sağlık durumunu kötü olarak değerlendirenler, halen sigara kullananlar, alkolü kullanıp bırakanlar, düzenli beslenmediklerini ifade edenler, düzenli egzersiz yapmayanlar, uyku sorunu olanlar, hobi faaliyeti olmayanlar, sosyal yaşantısına zaman ayırmayanlar ve kendi ifadelerine göre sosyal hayatlarını kötü olarak değerlendirenleri hedefleyen eğitimler ve kişiler arası iletişimi güçlendirici çeşitli aktiviteler oluşturulmalıdır. En düşük puan alınan egzersizin yaygınlaştırılması için işyerlerinde uygun zaman planlanmalıdır. SYBD öneminin pekiştirilmesi ve günlük hayata uygulama olanakları oluşturulmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Kamu personeli; Sağlık;Sağlığı Geliştirme; Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları;

Abstract:
HEALTHY LIVING-STYLE BEHAVIORS OF THE PUBLIC SERVICE EMPLOYEES WORKING IN CEKEREK

Özden EREN DURAK
Erciyes University, Institute of Health Sciences
Department of Public Health Master of Science Degree, July 2021
Supervisor: Prof. Dr. Ahmet ÖZTÜRK
ABSTRACT
This study was carried out to determine the healthy lifestyle behavior levels of public personnel working in Çekerek district of Yozgat province and to investigate the relationship between healthy lifestyle behaviors and socio-demographic characteristics. This descriptive and cross-sectional research was conducted with 307 public personnel working in official institutions affiliated to the Çekerek district governorship. A questionnaire to determine the socio-demographic status of public personnel and their views on some habits and the 2nd Healthy Lifestyle Behaviors Scale were used to collect the data. All public personnel participating in the study were informed about the study and their written consents were obtained. In this study, quantitative data were presented with mean and standard deviation, and qualitative data were presented as numbers and percentages. In comparative analysis; Unpaired t test and Anova tests, post hoc Tukey test were applied. P<0.05 values were considered significant in statistical analysis. Public personnel involved in the research; %60.3 of them were women and the mean age of the whole group was 33.2±8.2 years. The research group; %34.9 are teachers, %26.1 are health personnel, %30.3 are civil servants, %8.8 are other (military, police, courthouse personnel, etc.) professionals. 38.8 of the research group said that they were very satisfied with their profession and %6.8 stated that they were not satisfied with their profession. %38.4 of the individuals stated that they had regular health check-ups. According to their own statements, %57.0 of public personnel evaluated their health as good, and %39.7 of them exercise regularly. %60.6 of the study group stated that they had never smoked. When the status of not using alcohol was questioned, the rate was determined as %78.2. In the study group, %31.9 were slightly overweight and 6.8% were obese. Healthy Lifestyle Behaviors of public personnel II scale total score mean was found to be 139.61 ± 30.2. When grouped into subsections; it was observed that public personnel got the highest score from the self-actualization sub-dimension and the lowest score from the exercise sub-dimension. In women, in graduate education of individuals, teachers, people without chronic diseases, people who have regular health checks, people who receive social support, people who evaluate their health status as "very good", people who do not smoke and do not use alcohol, people who regularly exercise and eat, people who do not have sleep problems, people who have hobbies, people who take time for social life, people who evaluate their social life as "good"; healthy lifestyle behaviors scores were found to be higher. It has been determined that the healthy lifestyle behaviors of the public personnel working in Çekerek district are at a better level than many previous studies conducted in different groups. To maintain and further these behaviors; some trainings and new activities that will strengthen interpersonal communication should be created; focusing especially on men and people with a lower level of education and civil servants, people with chronic diseases and people who do not have regular health check-ups and people who do not receive social support and people who evaluate their health status as "bad" and people who do not exercise regularly, people with sleep problems, people who do not spare time for their social life and those who consider their social life "bad"people who still smoke, people who use and quit alcohol, and people who state that they do not eat regularly and people who do not have a personal hobby. By making time planning in workplaces; exercise with the lowest score can be promoted in society. The importance of healthy lifestyle behaviors should be reinforced in the society and opportunities should be created in daily life.
Keywords: Health; Health Promotion; Healthy Lifestyle Behaviors; Public Personnel