Acil serviste akut böbrek hasarı tanısı alan hastalarda renal replasman tedavi ihtiyacı öngörülebilir mi?
Can the need for renal replacement therapy be predicted in patients diagnosed with acute kidney injury in the emergency department?
Yazar: ALİ İLKER AKDOĞANLAR
Danışman: PROF. DR. SALİM SATAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile acil serviste ABH tanısı alan hastalarda renal replasman tedavi (RRT) ihtiyacını, mortaliteyi ve kronik böbrek yetmezliğine (KBY) gidişi ön gören faktörlerin analiz edilmesi amaçlandı. 

	Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 1 Ekim 2022 ile 30 Eylül 2023 tarihleri arasında acil serviste ABH tanısı alan 18 yaş üstü 371 hasta dahil edildi. Çalışmaya dâhil edilen hastalarının demografik ve klinik özellikleri, başvuru şikayetleri, kullandıkları ilaçlar, laboratuvar parametreleri, yatış tanıları, sonlanımları ve RRT ihtiyaçları standart veri formuna kaydedildi. Hastaların taburculuk sonrası 3 aylık progresyonları takip edilerek KBY olan hastalar kaydedildi. 

	Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların %36,9'unda RRT ihtiyacı oldu. Çalışmanın mortalite oranı %29,9 idi. RRT ihtiyacını ön görmek için yapılan regresyon analizi sonucunda Nonsteroid antiinflamatuar ilaç (NSAİİ) kullanımı, akut kalp yetmezliği (AKY) varlığı, kreatinin, santral venöz basınç (CVP), üre ve B-Tipi Natriüretik Peptit (BNP) yüksekliği RRT ihtiyacı varlığının bağımsız öngörücüleri idi. ROC analizinde en yüksek öngörme gücünün kreatinin değerinin (AUC: 0,835, %95 GA 0,792-0,878, p<0.001) olduğu belirlendi. Mortalite için yapılan regresyon analizi sonucunda sepsis, bilinç değişikliği, ileri yaş, hipoalbünemi, laktat ve BNP yüksekliği hastane içi mortalitenin bağımsız öngörücüleri idi. ROC analizinde en yüksek öngörme gücünün laktat değerinin (AUC: 0,751, %95 GA 0,692-0,810, p<0.001) olduğu belirlendi. Yaşayan hastalarımızın 3 aylık takibi sonrasında %14,3'nün KBY nedeniyle rutin diyaliz programına alındığı saptandı. KBY'ye gidişi ön görmek için yapılan regresyon analizi sonucunda kreatin kinaz-MB (CKMB) yüksekliği ve Glomerüler filtrasyon hızı (GFR) düşüklüğü KBY gidişin bağımsız öngörücüleri idi. ROC analizinde en yüksek öngörme gücünün GFR değerinin (AUC: 0,871, %95 GA 0,086-0,173, p<0.001) olduğu belirlendi.  

	Sonuç: NSAİİ kullanım öyküsü, AKY bulguları ve yüksek BNP seviyeleri acil serviste akut böbrek hasarı tanısı alan hastalarda erken dönemde RRT ihtiyacını öngörmek için önemli belirleyiciler idi. İleri yaş, sepsis varlığı, hipoalbünemi, yüksek BNP ile laktat seviyelerinin ise hastaların mortalite riskini artırdığı belirlendi. GFR düşüklüğü ve CKMB yüksekliğinin KBY gidişi öngörmede belirleyici olduğu saptandı. 

Anahtar Kelimeler: Akut böbrek hasarı, GFR, BNP, laktat, renal replasman tedavisi, mortalite, kronik böbrek yetmezliği

Abstract:
Can the Need for Renal Replacement Therapy be Predicted in Patients Diagnosed with Acute Kidney Injury in the Emergency Department?
	Introduction: The aim of this study was to analyze the need for renal replacement therapy (RRT), mortality, and factors predicting progression to chronic kidney disease (CKD) in patients diagnosed with acute kidney injury (AKI) in the emergency department (ED).
	Materials and Methods: The study included 371 patients aged 18 years and older diagnosed with acute kidney injury (AKI) in the ED between October 1, 2022, and September 30, 2023. Demographic and clinical characteristics, presenting complaints, medications used, laboratory parameters, admission diagnoses, outcomes, and the need for RRT of the patients enrolled in the study were recorded on a standard data form. The progression to CKD was monitored for three months post-discharge, and patients with CKD were documented.
	Results: In the study, 36.9% of the enrolled patients required RRT, and the mortality rate was 29.9%. Regression analysis conducted to predict the need for RRT revealed that the use of Nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs), presence of acute heart failure (AHF), creatinine levels, central venous pressure (CVP), urea levels, and elevation of B-type Natriuretic Peptide (BNP) were independent predictors of the need for RRT. In the ROC analysis, creatinine level exhibited the highest predictive power (AUC: 0.835, 95% CI 0.792-0.878, p<0.001). In the regression analysis conducted for mortality, sepsis, altered consciousness, advanced age, hypoalbuminemia, elevated lactate, and BNP levels were identified as independent predictors of in-hospital mortality. In the ROC analysis, lactate level demonstrated the highest predictive power (AUC: 0.751, 95% CI 0.692-0.810, p<0.001). After a 3-month follow-up of surviving patients, it was observed that 14.3% were enrolled in a routine dialysis program due to CKD. The regression analysis conducted to predict progression to CKD identified elevated creatine kinase-MB (CKMB) levels and decreased glomerular filtration rate (GFR) as independent predictors of CKD progression. In the ROC analysis, GFR exhibited the highest predictive power (AUC: 0.871, 95% CI 0.086-0.173, p<0.001).
	Conclusion: The history of NSAID usage, signs of AHF and elevated BNP levels were significant determinants for predicting the early need for RRT in patients diagnosed with AKI in the ED. Advanced age, presence of sepsis, hypoalbuminemia, and elevated levels of BNP and lactate were identified to increase the risk of mortality in patients. Additionally, decreased GFR and elevated CKMB levels were found to be determinants in predicting progression to CKD.

Keywords: Acute kidney injury, GFR, BNP, lactate, renal replacement therapy, mortality, chronic kidney disease