Meslek seçiminde toplumsal cinsiyet rollerinin etkisi: Hemşirelik mesleği örneği
The impact of gender roles on choosing profession: The sample of nursing profession
Yazar: GAMZE ÇAY
Danışman: PROF. DR. Ş. GÖZDE YİRMİBEŞOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ataerkil = Patriarchal ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Kadınlar = Women ; Meslek seçimi = Vocational choice ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Çalışma hayatında çeşitli meslek grupları bulunmaktadır. Hem kadınlar hem de erkekler bu meslek gruplarında istihdam edilmektedir. Ancak mesleklerde kadın ve erkek oranlarının dengeli olmadığı bilinen bir gerçektir. Kadınlık ve erkeklik rollerine göre meslekler de cinsiyete göre ayrıştırılmıştır. Bu ayrışma, belirli meslek gruplarında kadınların veya erkeklerin oranlarının fazla olmasını ifade etmektedir. Cinsiyete göre meslek kimliklerinin belirlenmesi mesleklerin cinsiyetlendirilmesine neden olmaktadır., Ataerkil yapıda tıp alanının eril hale gelmesi, kadınları profesyonel mesleklerin dışında tutulması hemşirelik mesleğinin dünya genelinde kadın mesleği olarak tanımlanmasına neden olmuştur. 
Bu çalışmanın amacı, kadın ve erkek hemşirelerin gözünden toplumsal cinsiyet rollerinin meslek seçimindeki etkisini kadın çalışmaları ve toplumsal cinsiyet perspektifinden incelemektir Ayrıca çalışma hemşirelik mesleğindeki cinsiyet değişimini toplumsal cinsiyet bağlamında irdelemektedir. Bu doğrultuda önce meslek kavramı, meslek seçimi ve toplumsal cinsiyet rolleri kavramları açıklanmıştır. Kepez Devlet Hastanesi'nde  sekiz kadın, sekiz erkek, toplam 16 hemşire ile nitel veri toplama tekniği olan derinlemesine görüşme tekniği ile görüşme yapılmıştır. Görüşme sonunda elde edilen bulgular feminist kuramlar kapsamında yorumlanmıştır. 
Araştırma bulgularına göre toplumsal cinsiyet rolleri meslek seçimini etkilemektedir. Anne ve eş rollerinden dolayı kadınların çalışma hayatının olumsuz etkilendiği ve hemşirelik mesleğinin kadınlara uygun olmadığı konusunda katılımcılar hemfikirdir. Ancak araştırmaya katılan erkek ve kadın hemşirelerin çoğu, mesleklerin cinsiyeti olmaması gerektiğini ifade etmişlerdir. Ancak toplumsal cinsiyet rollerinin meslek seçimini etkilediği bulgulanmıştır. Ayrıca araştırma sonunda kadınların aile yaşamını ve çocuğunu ihmal etmeyeceği bir meslek seçmesi gerektiğine yönelik toplumsal algının yaygın olduğu görülmüştür. Bu algıdan dolayı katılımcıların çoğu hemşirelik mesleğinin kadınlara uygun olmadığını ifade etmiştir. Kadın katılımcılar tümünün erkeklerin hemşirelik mesleğine girmesinden memnun oldukları tespit edilmiştir. Kadın hemşirelerin erkeklerin hemşirelik mesleğinde hegemonya kurma olasılığının farkında olmadığı görülmüştür.  Kadın ve erkek her alanda eşit olmalı ve erkek üstünlüğü son bulmalıdır. Ayrıca çalışma hayatında kadınlık ve erkeklik rollere göre iş bölümü ve meslek seçimi yapılmamalıdır. Bu algı ile kadınlar çalışma hayatındadaha çok söz sahibi olabileceklerdir.

Abstract:
There are various occupational groups in working life. Both women and men are employed in these occupational groups. However, it is a known fact that the proportions of men and women are not balanced in professions. Professions are also segregated according to gender according to the roles of femininity and masculinity. This segregation implies that the proportion of women or men is higher in certain occupational groups. Determining occupational identities according to gender leads to gendering of the professions. In patriarchal structure, the medical field becoming masculine, keeping women out of professional professions caused the nursing profession to be defined as a woman profession worldwide. 
The aim of this study is to examine the effect of gender roles on career choice from the perspective of female and male nurses from the perspective of women's studies and gender. In addition, the study examines the gender change in the nursing profession in the context of gender. In this direction, first the concepts of profession, choice of profession and gender roles were explained. In Kepez State Hospital, interviews were conducted with eight female, eight male, a total of sixteen nurses using the in-depth interview technique, which is a qualitative data collection technique. The findings obtained at the end of the interview were interpreted within the scope of feminist theories.
According to the research findings, gender roles affect the choice of profession. Participants agree that the working life of women is negatively affected due to their mother and wife roles and that nursing profession is not suitable for women. However, most of the male and female nurses participating in the study stated that professions should not have gender.  However, it has been found that gender roles affect the choice of profession. In addition, at the end of the research, it was seen that the social perception that women should choose a profession where they would not neglect their family life and children was common. Because of this perception, most of the participants stated that the nursing profession is not suitable for women. It has been determined that all of the female participants are satisfied with the entry of men into the nursing profession. It has been observed that female nurses are not aware of the possibility of men to establish hegemony in the nursing profession. Men and women should be equal in all areas and male supremacy should come to an end. In addition, according to the roles of femininity and masculinity, division of labor and profession should not be chosen in working life. With this perception, women will be able to have more say in working life.