Normal A yıldız atmosferlerinin fiziksel ve kimyasal özellikleri
Physical and chemical properties of normal A star atmospheres
Yazar: SENEM ÇABUK
Danışman: DOÇ. DR. KUTLUAY YÜCE
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences
Dizin: Yıldız atmosferi = Stellar atmosphere

Özet:
Astrofizikçiler, Güneş kimyasal bileşimli normal A tipi ve metal çizgili kimyasal-tuhaf yıldızları ayırt etmekte öncelikle tayfsal sınıflandırmadan yararlanırlar. Bu süreçte, yaklaşık yüzyıllık astrofizik bilgilerinin sonuçları kullanılır. Bu yüksek lisans tez çalışmasında, her iki A yıldız tipinin atmosfer özelliklerini inceledik. Daha sıcak A yıldızları hemen hemen ışımasal atmosferlere sahiptir. Konvektif hareketlerin şiddeti, azalan sıcaklıkla artmaktadır.

Yıldızların yüksek çözünürlüklü tayfsal analizlerinden yararlanılarak, söz konusu yıldız tiplerinin  özellikleri ve yıldızların kendilerine özgü karakteristiklerinden hareketle, A tipi yıldız atmosferlerinin fiziksel özellikleri ve kimyasal yapıları bulundu. Bu amaçla kullanılan tayfsal veri seti, Yüce & Adelman (2014) tarafından çalışılan Anakol Bandı geç B - erken F türü aralığındaki kimyasal bakımdan 'normal' yıldızlardır. Gözlemsel veriler, Dominion Astrofizik Gözlemevi (Victoria, Kanada)'ndeki 1.22 m'lik teleskobun Coude tayfçekerine bağlı CCD dedektörler ile alınan yüksek ayırma güçlü tayfsal verilerdir.

Normal A tipi yıldızlarda [O/H] bolluğu ile log g arasında negatif bir korelasyon varken, Am tipi yıldızlarda güçlü bir pozitif korelasyonun olduğunu bulduk. Ayrıca normal A tipi yıldızlarda [Sc/H] bollukları ile (log g, ξ) nicelikleri arasında pozitif bir korelasyon, [Sc/H] bollukları ile (Te, v sin i) arasında da negatif bir korelasyon vardır. Oysa ki, Am tipi yıldızlar için, sırasıyla, negatif ve pozitif korelasyonlar mevcuttur. Normal A tipi yıldızlar [Y/H] bolluğu ile v sin i arasında negatif bir korelasyon gösterirlerken, Am tipi yıldızlarında pozitif bir korelasyon görülür.

Abstract:
Astrophysicians initially use spectral classification to distinguish whether a star is a normal (or solar composition) A or is a metallic-lined chemically-peculiar A star.  This process uses the results of a century of stellar astrophysical experience. Here we study the atmospheric characteristics of the both kinds of A type stars. The hotter A stars have atmospheres almost in radiative equilibrium. Convective motions increase in strength as the temperature decreases.

Using high resolution stellar spectral analyses the physical properties and chemical structures of A type stars were found from the common features and the unique characteristics of stars. The spectral data used for this purpose are the Main Sequence Band chemically 'normal' late B - early F stars from the study by Yüce and Adelman (2014) who used high dispersion spectrograms taken with CCD detectors at the Coude spectrograph of the1.22-m telescope of the Dominion Astrophysical Observatory.

We found that a positive correlation in the Am stars while there is a negative correlation between [O/H] abundance and log g in the normal A type stars. Further there is a positive correlation among the [Sc/H] abundances and (log g, ξ) quantities, a negative correlation [Sc/H] abundances and (Te, v sin i) in the normal A stars. However, for Am stars there are negative and positive correlations, respectively.  The normal A type stars exhibit a negative correlation between [Y/H] and v sin i while a negative correlation is seen for the Am stars.