Dijital müzik platformlarında yayımlanmış olan İslamî içerikli müzik eserlerinin incelenmesi
Analysis of Islamic content being streamed on digital music platforms
Yazar: AGAH TERZİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET SAFA YEPREM
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk Din Musikisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu araştırma, dijital müzik platformlarında yayımlanmış olan İslamî içerikli müzik eserlerinin mevcut durumu hakkında detaylı bilgi sahibi olmak için yapılmıştır. Bu çalışma ile müzik üreticilerinin daha nitelikli ve geniş kitlelere ulaşan çalışmalar yapmasına yardımcı olarak, dinleyicilerin daha kaliteli eserlere ulaşmasını hedefliyoruz.
100 Türkiye ve 100 yabancı menşeli, toplam 200 icracının seslendirdiği 1.000 eser örneklem olarak seçilmiştir. Bu eserlerin Spotify ve YouTube verileriyle birlikte web üzerinden diğer bilgileri de (demografik veriler, güfteler vb.) temin edilmiştir. Toplanan bulgular Excel çalışma tablosuna aktarılıp analiz edilerek karşılaştırmalar yapılmıştır. Sonuçlar şu şekildedir:
Türkiye ve yabancı menşeli icracılarda en yaygın icra şeklinin solo icralar olduğu, yabancı menşeli icracıların Türkiye menşeli icracılara oranla solo icraları daha fazla tercih ettiği görülmüştür. Türkiye menşeli icracıların eserlerinde enstrüman kullanımı yaygın iken, yabancı menşeli icracıların eserlerinin çoğunda enstrüman kullanılmadığı, enstrüman yerine genellikle vokal efektleri kullanıldığı saptanmıştır.  Bu sonuçlar, yabancı menşeli icracıların enstrüman kullanımına sıcak bakmadıkları yönünde değerlendirilmiştir. 
İncelediğimiz eserlerde yerel dil dışında ortak kullanılan evrensel dilin Arapça olduğu ve yabancı menşeli icracıların eserlerinde, Türkiye menşeli icracıların eserlerine oranla Arapça güftelerin daha fazla kullanıldığı tespit edilmiştir.   
Sektörde, global manada yapımcı olan sadece bir firma tespit edilmiş, yapımcıların genellikle bölgesel ve yerel çalışmalar yaptığı saptanmıştır. Ayrıca dijital platformlarda yapımcı olmaksızın, icracılar tarafından doğrudan eser paylaşımının yaygınlaştığı görülmüştür. 
Dinlenme ve izlenme rakamlarına göre YouTube'un, Spotify'a oranla çok daha fazla kullanıldığı görülmüş olup bu durum, müzikle birlikte görsel paylaşımın daha çok tercih edildiği şeklinde yorumlanmıştır. YouTube videolarında genellikle, yabancı menşeli icracıların video klip, Türkiye menşeli icracıların ise fotoğraf (albüm kapağı, icracı fotoğrafı vb.) paylaştığı görülmüştür.

Abstract:
This research has been conducted to gain detailed information about islamic music pieces being streamed on digital music platforms. 
With this study, we aim that listeners gain access to more qualitative works by helping music creators to make more noteworthy pieces reaching larger masses. 
1,000 pieces performed by a total of 200 performers, 100 of which are from Turkey and 100 from abroad, were selected as samples. Along with Spotify and YouTube data of these pieces, other information (demographic data, lyrics, etc.) was obtained from the web. The collected findings were transferred to an Excel worksheet and analyzed and compared. The results are as follows:
It has been observed that the most common type of performance in Turkish and foreign performers is solo performances, and foreign performers prefer solo performances more than Turkish-origin performers. These results were evaluated as foreign-origin performers did not favor the use of instruments.
It was determined that the common universal language in the pieces we examined, other than the local language, is Arabic and Arabic lyrics are used more in the pieces of foreign performers than in the pieces of performers from Turkey.
In the sector, only one firm that is a producer in the global sense has been identified, and it has been determined that the producers generally carry out regional and local works. In addition, it has been observed that direct sharing of  music pieces by the performers without a producer on digital platforms has become widespread.
According to the listening and viewing figures, YouTube was seen to be used much more than Spotify, and this was interpreted as the fact that visual sharing was preferred more alongside the music. In YouTube videos, it has been seen that foreign performers usually share video clips, while performers from Turkey share photos (album cover, performer photo, etc.).