Bursa yöresi zeytin bahçesi topraklarının pH, EC ve kimi alınabilir besin elementi içeriklerinin belirlenmesinde 1:2 hacim ekstraksiyonu yönteminin kullanılma olanağının araştırılması
A research on using possibilities of 1:2 volume extraction method to determine pH, EC and some avaiable nutrient elements in olive orchards around Bursa region
Yazar: OGEDAY ANIL TALAY
Danışman: PROF. DR. HALUK BAŞAR
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki besin elementleri = Plant nourishment elements ; Bitki besin maddeleri = Plant nutrients ; Makrobesin elementleri = Macronutrient elements ; Mikrobesin elementleri = Micronutrient elements ; Mineral besin elementleri = Mineral nutrient elements ; Tarım toprakları = Agricultural soils ; Tarımsal verimlilik = Agricultural productivity ; Yabani zeytin = Olea europaea L. subsp. oleaster

Özet:
Bu çalışma Bursa yöresi zeytin bahçelerinden alınan toprakların 1:2 (v/v) hacim
ekstraksiyon yöntemi kullanılarak pH, EC ve kimi alınabilir besin elementi içeriklerinin
belirlenmesinde kullanım olanağının araştırılması amacıyla yürütülmüştür.
Çalışmada Bursa'nın Gemlik, İznik, Mudanya ve Orhangazi ilçelerinde 50 zeytin
bahçesi belirlenmiştir. Bu bahçelerden erken ilkbaharda 0 - 30 cm ve 30 - 60 cm
derinlikten alınan toplam 100 karma toprak örneği, ocak ayında alınan toplam 50 yaprak
örneği ve hasat olgunluğunda alınan 50 meyve örneği araştırma materyalini
oluşturmaktadır.
Zeytin yetiştirilen topraklarda mevcut standart rutin analiz yöntemleriyle karşılaştırmalı
olarak 1:2 (v/v) ekstraktlarında belirlenen pH, EC ve kimi alınabilir besin elementi
içerikleri arasındaki ilişkiler ile test bitkilerinin besin elementi içerikleri arasındaki
ilişkiler birlikte değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; mevcut analiz
yöntemleriyle belirlenen bitki besin elementi içerikleri ile 1:2 (v/v) ekstraktında
belirlenen bitki besin elementi içeriklerinden P, K, Ca, Na, Fe, Cu, Zn, Mn ve B
arasında istatiksel olarak önemli ilişkiler belirlenmiştir. Yaprakta bulunan K, Mn ve Cu
içerikleriyle topraktaki içerikleri arasında yüksek düzeyde ilişkiler olduğu görülürken,
meyvede bulunan Fe, Zn, Mn, B, K ve Na içerikleriyle toprakların içerikleri arasında
önemli ilişkiler verdiği görülmüştür. Toprakların verimlilik analizlerinde 1:2 hacim
ekstraksiyon yönteminin mevcut rutin analiz yöntemlerine alternatif olarak
kullanılabileceği, özellikle organik madde içeriği yüksek topraklarda iyi sonuçlar
verdiği görülmüş, ancak mineral ve diğer özellikteki topraklarda ise sonuçların
birbirinde farklı olduğu değerlendirilmiştir. Bununla birlikte yöntemin kullanılmasıyla
toprakların alınabilir besin elementi içeriklerinin, daha düşük maliyetle ve daha kısa
sürede belirlenebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
This study was carried out to investigate the possibility of using soils taken from olive
orchards in Bursa region by using 1:2 (v/v) volume extraction method in determining
pH, EC and some available nutrient content.
In the study, 50 olive orchards were determined in Gemlik, Iznik, Mudanya and
Orhangazi districts of Bursa. A total of 100 composed soil samples taken from 0 - 30
cm and 30 - 60 cm depths from those orchards in early spring, 50 leaf samples taken in
January and 50 fruit samples taken at harvest maturity were the research materials.
The relations between pH, EC and some available nutrient elements contents
determined in 1:2 (v/v) extracts in olive growing soils were compared with the current
standard routine analysis methods and the relations between the nutrient contents of the
test plants were evaluated. According to the results of the research; statistically
significant relationships were determined between available nutrient element contents
determined by current analysis methods and nutrient element contents determined in 1:2
(v/v) extract P, K, Ca, Na, Fe, Cu, Zn, Mn and B. It was observed that there were
significant correlations between the contents of K, Mn and Cu in the leaves and their
contents in the soil, while it was observed that there were significant relations between
the contents of Fe, Zn, Mn, B, K and Na in the fruit and the contents in soil. It has been
seen that 1:2 (v/v) volume extraction method could be used as an alternative to the
existing routine analysis methods in soil analyzes and it gives good results especially in
soils contained high organic matter, but it has been evaluated that the results were
different from each other in mineral and other soils. However, by using the method, it
has been seen that the available nutrient content of the soils could be determined at
lower cost and in a shorter time.