Okul öncesinde üstün potansiyelli çocukların öğrenme ortamlarına ilişkin düşüncelerinin ve ortamı kullanım durumlarının incelenmesi
An investigation of the thoughts of potentially gifted children about the learning environments and their use of environment in early childhood
Yazar: BÜŞRA MEMİŞ
Danışman: PROF. DR. DİLEK ACER ÇAKAR ; DOÇ. DR. ADİLE GÜLŞAH SARANLI
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mozaik tekniği = Mosaic technique ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Öğrenme ortamı = Learning environment ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu çalışmada okul öncesinde üstün potansiyelli çocukların öğrenme ortamlarına
ilişkin düşünceleri ve ortamı kullanım durumları incelenmiştir. Çalışma nitel araştırma
yöntemlerinden durum çalışmasının bir türü olan içsel durum çalışması olarak
tasarlanmıştır. Çalışmaya, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında, Ankara ili Yenimahalle
ilçesindeki Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özel bir eğitim kurumunun okul öncesi kısmına
devam eden 60-72 aylık 11 üstün potansiyelli çocuk katılmıştır. Veriler Mozaik
Yaklaşımı esas alınarak görüşme, fotoğraf çekimi, çizim ve gözlem ile toplanmıştır.
Sırasıyla her bir çocukla görüşme, fotoğraf çekimi ve sınıf çizimi yapılmıştır. Ardından
çocukların sınıfı kullanım durumlarını belirlemek amacıyla, her bir çocuk farklı bir günde
serbest oyun zamanlarında gözlemlenmiştir. Görüşme formuyla gerçekleştirilen
görüşmeler yazıya dökülmüş ve Çocuk Gözlem Formu kullanarak alınan notlar
düzenlenip içerik analizi yapılmıştır.
Okul öncesinde üstün potansiyelli çocukların öğrenme ortamlarına ilişkin
düşünceleri Öncelik, Önemlilik, Beğeni, Aktif Beraberlik, Aktif Bireysellik, Pasif
Bireysellik ve Dinlenme temaları altında toplandığı görülmüştür. Çalışma bulgularına
göre çocukların en çok tercih ettiği alanlar minderli alan ve masalar olmuştur. Minderli
alanda sıklıkla yapı-inşa ve dramatik oyun oynadıkları; masalarda bu oyunlara ek olarak
kurallı oyun oynadıkları ve resim çizdikleri belirlenmiştir. Çalışmanın bulguları sınıfın
fiziksel şartlarının, yetişkin rolünün ve eğitim programının üstün potansiyelli çocukların
öğrenme ortamlarını kullanım durumlarını etkilediğini göstermiştir.

Abstract:
In this study, the thoughts of potentially gifted children about learning
environments and their use of environment were examined. The study was designed as
an intrinsic case study, which is a type of case study among qualitative research methods.
In the 2019-2020 academic year, 11 potentially gifted children (60-72 months) attending
the pre-school part of a private educational institution affiliated to the Ministry of
National Education in Yenimahalle district of Ankara province. Data were collected by
interviewing, taking photographs, drawing and observing based on the Mosaic Approach.
Interviews, photographing and classroom drawings were made with each child
respectively. Then, each child was observed during free play times on a different day in
order to determine the classroom use situations of the children. The interviews conducted
with the interview form were transcribed and the notes taken using the Child Observation
Form were arranged and content analysis was made.
It has been observed that the ideas of gifted preschool children about learning
environments are gathered under the themes of Priority, Importance, Admiration, Active
Togetherness, Active Individuality, Passive Individuality and Resting. According to the
findings of the study, the areas most preferred by children were cushion areas and tables.
They often play constructive and dramatic play in the cushion area. In addition to these
plays, it was determined that they played games with rules and drew pictures at the tables.
The findings of the study showed that the physical conditions of the classroom, the adult
role, and the educational program affected the use of learning environments by potentially
gifted children.