Metin Erksan sinemasında mekân
Space in Metin Erksan's films
Yazar: BELKIS CİĞERİM
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ SİM
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Bu çalışmada, Metin Erksan'ın filmografisinde öne çıkan dokuz filmdeki sinemasal mekânın, öncelikle biçimsel unsurlara odaklanarak, daha sonra da filmlerde anlamlı bir şekilde tekrar eden temaları kullanarak analizini yapmak amaçlanmıştır. Bu iki boyuttan birini göz ardı ederek yapılacak bir analiz yetersiz olurdu, zira Erksan biçime gösterdiği özen ile bilinen bir auteur'dür. 
Çalışmanın ilk bölümünde Metin Erksan'ın sinemaya yaklaşımı, onu auteur yapan niteliklerine yer verilmiştir. Daha sonra mekân kavramına dair farklı yaklaşımlar, teoriler tartışılmıştır. Mekânın boş ya da dolu algılanması, kendi başına var olup olmadığı ya da mekânın insana, insanın mekâna etkisi üzerine ortaya atılmış farklı fikirler vardır. Bu tartışmalar bir sonraki bölümde işlenen sinemasal mekân konusunun zeminini oluşturmuştur. Sinemasal mekân bölümünde öncelikle teknik unsurlar açıklanmış, hemen ardından filmlerin biçimsel analizi yapılmıştır. Son bölümde sinemada temsil konusuna kısaca yer verildikten sonra filmlerden elde edilen kodlar ya da temalar bağlamında yapılan analiz mevcuttur. Böylece araştırmanın kodlama çerçevesi çıkarılırken alan yazındaki mevcut kavramlar kod olarak kullanılmış ve bunlara çalışmanın verisi olan filmlerden elde edilen kodlar ya da kategoriler eklenmiştir. Filmler tek tek analiz edilmek yerine kategorilere dahil edilebilecek örnekler tespit edilmiştir. 
Sinemasal mekân tasarımına senaryo aşamasında başlanır, çekim öncesinde ve sonrasında tasarlamaya devam edilir ve kurguda sonlandırılır. Metin Erksan'ın filmlerine yakından bakıldığında onun daha senaryo aşamasında mekânlar üzerine düşündüğü fark edilir.  Mekân seçiminde, diğer her şeyde olduğu gibi titiz davranmış ve vermek istediği duygu doğrultusunda mekânı tamamlayan ses, müzik, ışık, kompozisyon, kamera açıları ve konumu gibi pek çok unsuru etkili bir şekilde kullanmıştır. Mekân onun filmlerinde anlatıya zemin oluşturmanın ötesinde bir aktör gibidir.

Abstract:
This study aims to analyze cinematic space in Metin Erksan's most prominent nine films by first focusing on the formal elements and then using the themes significantly repeated in the films. An analysis by disregarding one of these two aspects would be insufficient as Erksan is an auteur well-known for his rigor to the form.
 In the first part of this study, Metin Erksan's approach to cinema and his characteristics that make him an auteur are accounted for. Then different ideas and approaches towards the concept of space are discussed. There are varying viewpoints put forward on the perception of space as empty or full, whether space exists per se or not, or on the effect of space on humans and the effect of humans on space. These discussions form the base of the subject of cinematic space, which is addressed in the following part. In cinematic space part, firstly technical elements are explained and right after that, films are analyzed in terms of their form. In the final part, after a brief account of representation in cinema, analyses of films within the context of codes or themes that have been derived from films take place. Thus, while creating the coding frame of the research, the concepts already existing in the literature have been used as codes, and new codes or categories that are derived from the films, which are the data of this study, have been added to these. Instead of analyzing the films one by one, samples that can be put under each category have been detected. 
Designing cinematic space begins at the script writing stage and it continues before and after shooting, and ends in editing. With a closer inspection to Metin Erksan's films, it can be noticed that he starts thinking about space as early as the script writing stage. He was meticulous about choosing the spaces for his films just as he was on any other aspect and in accordance with the emotion he wanted to evoke, he effectively used various elements that complement the space such as sound, music, light, composition, camera angles and positions. Space in his films is beyond being solely a platform for the narrative and it serves as an actor.