Herbisitlerin ve salisilik asidin buğday yaprağındaki vitaminler ve amino asitler üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of effects of herbicides and salicylic acid on the vitamins and amino acids in wheat leaf
Yazar: MUSTAFA YAMAN
Danışman: PROF. DR. BARBAROS NALBANTOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Herbisitlerin yabancı otları kontrol etmek amacıyla kullanılmasına rağmen yapılan çalışmalarda kültür bitkisinin büyüme ve gelişmesini olumsuz etkilediği bilinmektedir. Herbisitlerin kullanımı sonucu oluşturduğu zararın önlenmesinde antioksidan savunma sistemlerinin görev aldığı bilinmektedir. Yapılan sınırlı sayıdaki çalışmada vitaminlerin de kuvvetli bir antioksidan olduğu görülmüştür.
Bu çalışmada, herbisitlerin (Ralon ve Granstar) ve salisilik asidin (SA) buğday yaprağındaki vitamin ve amino asit seviyeleri üzerine etkileri incelendi. Çalışmada buğdaylar 15 gün süre ile büyütülerek,  yapraklara Ralon(R) (fenoxaprop-p-ethyl), Granstar (%37,5 tribenuron methyl + %37,5 thifensulfuron methyl), 0.05 mM SA,  0.5 mM SA, 5 mM SA, R+0.05 mM SA,  R+0.5 mM SA ve R+5 mM SA püskürtüldü.  Yapraklar  24, 48 ve 72 saat sonra kesilerek C, B1, B2, B3, B6 vitamin ve amino asitlerlerdeki seviyeler incelendi.  Çalışmada vitamin ve amino asit analizleri HPLC ve UFLC yöntemleri ile yapıldı.
Ralon ve Granstarın askorbik asit, tiyamin, riboflavin  ve niyasin seviyelerinde artma, B6 vitamini (PL, PN, PM) seviyesinde  ise azalma yönünde etkili olduğu görülmüştür.  Amino asitlerin seviyelerinde en  çok  azalmanın Ralonda  1.günde olduğu ve  özellikle aspartik asit, glutamik asit, arjinin ve triptofanın daha çok etkilendiği görülmektedir.  Ralon ve Grastarın glisin, alanin ve valine  genelde etki etmediği de görülmektedir. 0.5 mM SA'nın  vitamin ve amino asit seviyelerini artırmada daha etkili olduğu görüldü. Ralonun vitamin ve amino asit seviyeleri üzerindeki olumsuz etkisini SA'nın genelde azalttığı da görüldü. Bizim bu çalışmamızda görüldüğü gibi, SA herbisitlerin vitaminler ve amino asitler üzerindeki olumsuz etkilerini azaltarak kültür bitkisini korumaya çalışmaktadır.

Abstract:
Although herbicides are used to control weeds, it is established that they adversely influence the growth and development of the culture plant. It is known that antioxidant defense systems take charge in the prevention damage caused by the utilization of herbicides. It was observed based on a limited number of studies that vitamins are also strong antioxidants.
This study examinated the effects of herbicides (Ralon and Granstar) and salicylic acid (SA) on the vitamins and amino acids in wheat leaves. Wheats were grown for  15 days period and their leaves were sprayed with Ralon(R) (fenoxaprop-p-ethyl) and Granstar (37,5% tribenuron methyl + 37,5% thifensulfuron methyl), 0.05 mM SA,  0.5 mM SA, 5 SA, R+0.05 mM SA,  R+0.5 mM SA and R+5 mM SA. The leaves were cut out after 24, 48 and 72 hours and levels of vitamin C, B1 B2 B3, B6 and amino acids were analyzed. Vitamin and amino acid analysis were performed with HPLC and UFLC methods.
It was found based on the data obtained that Ralon and  Granstar increased the levels of vitamin C, B1, B2 and B3, but decreased all three forms (PL,PN,PM) of vitamin B6. It was found that the greatest reduction in the level of amino acids occurred on the 1st day in Ralon, in particular, aspartic acid, glutamic acid, arginin and tryptophan were more affected. It was observed that Ralon and Granstar geneally did not affect glycine, alanine and valine. 0.5 mM SA showed to be more effective to increase the vitamin and amino acid levels. It was seen that SA generally reduced negative impact of Ralon on the vitamin and amino acid levels.  As showns in our study, SA works to protect the crops by decreases the negative effects of herbicides on vitamins and amino acids