Müziğin kognitif fonksiyonlar üzerine etkisinde duygulanımların rolü
Effects of music on cognitive functions: the role of emotions
Yazar: NURCAN ERDOĞAN KURTARAN
Danışman: PROF. DR. LEVENT ÖZTÜRK
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Bellek = Memory ; Biliş = Cognition ; Bilişsel gelişim = Cognitive development ; Dikkat = Attention ; Duygu = Emotion ; Duygulanım = Affective ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Müzik = Music ; Müzik dinleme = Music listening

Özet:
Sağlıklı genç erişkin bireylerde müziğin dikkat, bellek, yönetici fonksiyonlar üzerine etkisinde duyguların rolünün araştırıldığı çalışmaya 40 katılımcı (yaş ortalaması 22,12±4,09 yıl) dâhil edildi. İlk olarak testleri etkileyebilme potansiyeli olan açlık-tokluk durumları, uyku süreleri gibi verileri gösteren bir form doldurtuldu ve katılımcıların genel kognitif seviyeleri Montreal Kognitif Değerlendirme Ölçeği ile ölçüldü. Odaklanmayı zorlaştıran ve odaklanmayı kolaylaştıran, enstrümental müziklerden oluşan iki farklı müzik listesi yapıldı. Katılımcılara sessiz laboratuvar ortamında kognitif testler uygulandı. Aynı testler 20 dakika müzik dinleme sonrası tekrarlandı. Elektroensefalografi kaydı müzik öncesi 5 dakika, müziğin ilk ve son 5 dakikalarında ve müzik sonrası 5 dakika süreyle yapıldı. Görsel analog duygu ölçeği ile 18 farklı duygu düzeyi değerlendirildi ve dinlenilen müziğin beğenilip beğenilmediği soruldu. Kognitif testlerin müzik öncesi ve sonrası karşılaştırılması eşleştirilmiş t-testi ile yapıldı. Duyguların gruplar arası karşılaştırması Mann Whitney U testi ile yapıldı. Elektroensefalografi verilerinin istatistiksel analizi tekrarlı ölçümlerde ANOVA ve eşleştirilmiş t-testi kullanılarak yapıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edildi. İki farklı müzik dinlemenin de kognitif işlevleri geliştirdiği görüldü. Bu sonuç ortaya çıkan olumlu duygularla ilişkili bulundu (mutlu-iz sürme A r=-479, p=0,03; hoşnut-stroop 3 r=0,421, p=0,40). Dinlediği müziği beğenenlerde beğenmeyenlere kıyasla daha çok sayıda kognitif testte iyileşme tespit edildi. Beğenenlerde Sayı dizisi-ileri testi hariç diğer tüm testlerde istatistiksel olarak anlamlı iyileşme bulundu. Kognitif fonksiyonları etkilemede müziğin hızlı ya da yavaş tempoda olmasından ziyade dinleyen tarafından beğenilip beğenilmemesinin daha önemli olduğu sonucuna varıldı.

Abstract:
Forty participants (mean age 22±4 years) were included in the study, which investigated the effect of music on attention, memory, and executive functions, and the role of emotions in healthy young adult. Firstly, a form revealing the data that could affect the tests such as hunger-satiety, sleep times was completed. General cognitive levels of the participants were measured by The Montreal Cognitive Assessment. Two different instrumental music lists were compiled, one list aimed at distracting attention whereas the other list aimed at promoting to focus. Participants underwent cognitive tests in a quiet laboratory environment. The same tests were repeated after 20 minutes of listening to music. Electroencephalography recording was performed for 5 minutes before the music, the first and last 5 minutes of the music session and 5 minutes after the music. 18 different emotion levels were evaluated by Visual Analogue Emotion Scale and opinions of subjects about music were asked whether they liked it or not. The comparison of cognitive test results before and after music was performed by paired t-test. The intergroup comparison of emotions was performed by Mann Whitney U test. Statistical analysis of electroencephalographic data was performed using paired t-test and ANOVA for repeated measurements. Significance level was set to a p value lower than 0.05. Listening to both types of music seemed to improve several aspects of cognitive functions. This result was related with positive emotions (happy-trail making A r = -479, p = 0.03; satisfied-stroop 3 r = 0.421, p = 0.40). The number of cognitive tests with improvement was higher in the group who liked the music than in the group who reported dislike. Statistically significant improvement was found in all other tests except the sequence-forward test. In affecting cognitive functions, the opinion of listener about music (whether he liked or disliked) is more important than tempo characteristics (i.e. fast versus slow).