Gebelerin psikososyal sağlık durumları ile sosyal destekleri arasındaki ilişki
The relation between psychosocial health status and social support of pregnant women
Yazar: FİLİZ DEĞİRMENCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DUYGU VEFİKULUÇAY YILMAZ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Psikososyal özellikler = Psychosocial features ; Sağlık = Health ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Bu araştırma, gebelerin psikososyal sağlık durumları ile sosyal destekleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacı ile tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini, 01.06-31.08.2015 tarihleri arasında Mersin ilindeki bir kamu hastanesinin antenatal polikliniklerine doğum öncesi izlem amacıyla gelen 393 gebe oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, Kişisel Bilgi Formu, "Gebelikte Psikososyal Sağlığı Değerlendirme Ölçeği (GPSDÖ)" ve "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ)" kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler, tanımlayıcı istatistikler, iki grup karşılaştırması için Student's t test, Tek Yönlü Varyans Analizi, çoklu karşılaştırmalarda Tukey HSD testi ve sürekli iki değişken arasındaki ilişki Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmada gebelerin GPSDÖ toplam puan ortalamasının 4,02±0,41, ÇBASDÖ toplam puan ortalamasının 50,53±14,18 olduğu belirlenmiştir. Gebelerin yaşları, öğrenim düzeyleri, aile tipleri, çalışma durumları, gelir düzeyleri, sosyal güvenceleri, eşlerinin yaşları, öğrenim düzeyleri ile çalışma durumları, gravida öyküleri, yaşayan çocuk sayıları ve trimesterlerine göre GPSDÖ ve alt boyutları puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05).  Gebelerin öğrenim düzeyleri, çalışma durumları, sosyal güvenceleri, eşlerinin öğrenim düzeyleri ile çalışma durumları ve yaşayan çocuk sayılarına göre ÇBASDÖ ve alt boyutları puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,05). Gebelerin GPSDÖ ile ÇBASDÖ toplam puanları arasında zayıf pozitif yönde bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir (p<0,01).  Gebelerin aldıkları sosyal destek düzeyleri arttıkça psikososyal sağlık durumlarının olumlu yönde etkilendiği belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda gebelerin psikososyal sağlıklarını korumak ve sosyal desteklerini arttırmak için hemşirelere ve sağlık personellerine uygulamaya yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Gebelik, Psikososyal Sağlık, Sosyal Destek, Hemşirelik

Abstract:
This study is carried out as a descriptive study to reveal the relationship between psychosocial health status and social supports of pregnant women. The sample of the study is constituted by 393 pregnant women who applied antenatal clinics of a public hospital in Mersin City for antenatal observation between 01.06.2015 and 31.08.2015. Data of the study is collected using Personal Information Form, "Psychosocial Health Evaluation Scale in Pregnancy (PHESP)" and "Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS)". Obtained results were evaluated utilizing descriptive statistics; Student's t test and one-way variance analysis for two group comparison, Tukey HSD test for multiple comparisons and Pearson Corelation Coefficient for the relation between two continuous variable. The averages of total PHESP points and total MSPSS points were obtained as 4.02±0,41 and 50.53±14,18, respectively in the study. A statistically significant difference (p<0.05) were found in between PHESP and sub-dimension points according to the age, education level, family type, working status, income level and social security of pregnant women as well as to the age, education level and working status of partners and to gravida history, number of living children and trimesters. Similarly, a statistically significant difference (p<0.05) were detected in between MSPSS and sub-dimension points according to the education level, working status and social security of pregnant women as well as to the education level and working status of partners and to the number of living children. A weak positive relation (p<0.01) was obtained between total PHESP and MSPSS points of the pregnant women. Psychosocial health status of pregnant women were found to be positively affected by increasing social support level received. In line with the obtained results, some application-oriented recommendations were made to healthcare personnels to maintain the psychosocial health status and to improve the social supports of pregnant women.

Keywords: Pregnancy, Psychosocial health, Social support, Nursing.