Doronicum macrolepis bitki özütlerinin antioksidan, antimikrobiyal ve DNA koruyucu aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of antioxidant, antimicrobial, and DNA protective activities of Doronicum macrolepis plant extracts
Yazar: NIJAT ASADOV
Danışman: DOÇ. DR. TUBA ACET
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı / Biyoteknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Doronicum macrolepis bitkisi Anadolu'da hem geleneksel halk tıbbında çeşitli
rahatsızlıkların hafifletilmesinde hem de çay olarak tüketilmektedir. Ancak, geleneksel
kullanımların bilimsel veriler ile desteklenmesi ve en etkili kullanım biçimlerinin ortaya
çıkarılması günümüzde bir ihtiyaç haline gelmiştir. Bu yüzden, bu alanda son yıllarda
bilimsel çalışmalar hız kazanmıştır. Söz konusu çalışmada, bitkinin etanol ile farklı
ekstraksiyon metotları kullanılarak elde edilen özütlerinin antioksidan, antimikrobiyal
ve DNA koruyucu aktivitelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada, özütlerin
toplam fenolik (Folin-Ciocalteu metodu) ve flavonoid (AlCl3 metodu) madde miktarları,
antioksidan (ABTS ve DPPH metotları) ve antimikrobiyal (disk difüzyon ve MĠK
yöntemleri) olmak üzere çeĢitli biyolojik aktiviteleri belirlenmiştir. Fenolik madde
içeriği ise HPLC analizi ile tespit edilmiĢtir. Bununla birlikte, DNA koruyucu etkinliğin
belirlenmesi için, hasar oluşturulmuş plazmit hücrelerin özütlerle etkileşimi sonucu
ortaya çıkan DNA yapılarının agaroz jeldeki görüntüleri yorumlanmıştır. Bulunan
değerlere göre, Doronicum macrolepis bitki özütlerinin biyolojik aktiviteleri
belirlenerek, en etkili kullanım biçimi bulunmuştur. Elde edilen sonuçlara göre, 24 saat
çalkalayıcının ardından 30 dakika ultrasonik banyoda tutulan ve yalnız 30 dakika
ultrasonik banyoda tutulan eksrelerin diğerlerine kıyasla daha yüksek biyolojik
aktivitelerinin olduğu ortaya çıkmıştır. HPLC sonuçlarına göre esktrelerde en yüksek
fenolik bileşen siyrinkaldehit olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, elde edilen bulgular
literatüre önemli katkılar sunmaktadır. Bununla birlikte, bitkinin söz konusu biyolojik
aktivitelerinin değerlendirilerek, doğal, ucuz ve alternatif bir kaynak olarak çeşitli
endüstrilerde kullanılabilme potansiyeli olabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Antioksidan, Antimikrobiyal, DNA koruyucu etki,
Doronicum macrolepis

Abstract:
The plant Doronicum macrolepis is used both in traditional folk medicine and as a
tea in Anatolia to alleviate various ailments. However, the need to support traditional
uses with scientific data has become essential nowadays, leading to an acceleration of
scientific studies in this field in recent years. This study aims to determine the
antioxidant, antimicrobial, and DNA protective activities of extracts obtained from the
plant using different extraction methods with ethanol. In this research, various
biological activities of the extracts, including total phenolic (Folin-Ciocalteu method)
and flavonoid (AlCl3 method) content, as well as antioxidant (ABTS and DPPH
methods) and antimicrobial (disk diffusion and MIC methods) activities, were
determined. The phenolic content was also identified through HPLC analysis.
Additionally, for the determination of DNA protective activity, the images of DNA
structures resulting from the interaction of damaged plasmid cells with the extracts were
interpreted on agarose gel. Based on the obtained values, the biological activities of
Doronicum macrolepis plant extracts were identified, leading to the discovery of the
most effective usage form. According to the results obtained, it was revealed that the
extracts kept in ultrasonic bath for 30 minutes after 24 hours of agitation and the
extracts kept in ultrasonic bath for 30 minutes only had higher biological activities
compared to the others. According to HPLC results, the highest phenolic component in
the extracts was found to be syrincaldehyde. Consequently, the findings contribute
significantly to the literature. Moreover, considering the evaluated biological activities
of the plant, it is suggested that it may have the potential to be used as a natural,
inexpensive, and alternative source in various industries.
Key words: Antioxidant, Antimicrobial, DNA Protective Effects, Doronicum
macrolepis