Kurumsal kuram bağlamında Türk kamu yönetiminde kişisel verilerin korunması yönetimi üzerine bir inceleme
A study on personal data protection management in Turkish public administration in the context of institutional theory
Yazar: VEYSEL SEVİM
Danışman: PROF. DR. TÜRKSEL BENSGHİR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Küreselleşmeyle birlikte bilgi toplumu, sanayi ötesi toplum veya postmodernist toplum olarak adlandırılan yeni bir toplumsal aşamaya geçilmiştir. Bu aşamada bilgi ve iletişim teknolojileri toplumsal ve örgütsel yapıyı şekillendiren önemli bir faktör haline gelmiştir. Buna bağlı olarak alış veriş siteleri, sosyal medya platformları ve yapay zekâ gibi uygulamalarda görülen gelişmeler yaşamı kolaylaştırmaya devam etmektedir. Ancak teknolojik gelişmeler, sağladığı avantajların yanı sıra bireylerin kişisel verilerinin elde edilmesi, kaydedilmesi, paylaşılması ve aktarılmasını da kolaylaştırması nedeniyle veri güvenliği sorununu ortaya çıkarmaktadır. Kişisel verilerin istenmeyen kişilerin eline geçmesi veri güvenliğinin ötesine geçerek kişi güvenliğini tehdit etmektedir. Bu durum örgütlerin gerekli tedbirleri almalarını ve bireylerin konu hakkında bilgi ve farkındalık sahibi olmalarını zorunlu kılmaktadır. Özellikle kamu kurumlarının internet ortamında sağlık, adalet, eğitim, iç güvenlik ve ulaştırma gibi hizmetleri sunabilmek amacıyla işledikleri kişisel verilerin boyutu personelin yeterli bilgi ve farkındalığa sahip olmalarının önemini ortaya koymaktadır. Kurumlar, kişisel veri güvenliğini sağlamak için teknik açıklarını azaltmaya çalışsalar da sürecin en zayıf halkasının insan olduğu görülmektedir. Bu nedenle personelin konuya ilişkin bilgi ve farkındalık düzeyini ve bu düzeyleri etkileyen faktörleri belirlemeye odaklanmak gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca Türk kamu kurumlarında kişisel verilerin korunması üzerine idari açıdan yapılan akademik çalışmaların çok az olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma, Türk kamu yönetiminde kişisel verilerin korunması yönetimini kurumsal kuram bağlamında incelemek ve konuya ilişkin oluşturulan hipotezleri anket yoluyla test etmek amacıyla yapılmış keşifsel bir araştırmadır. Literatür taraması aşamasında konu kavramsal ve kuramsal olarak ele alınmakta ve kurumsal kuram bağlamında incelenmektedir. Bu aşamada Türkiye'deki kurumsallaşma sürecinin Avrupa'nın aksine "zorlayıcı-ahlaki-bilişsel" gelişim sıralamasına göre ilerlediği sonucuna varılmıştır. Alan araştırması aşamasında ise dört bakanlığın merkez teşkilatında görevli personele yapılandırılmış anket uygulanarak konuya ilişkin bilgi ve farkındalık düzeyleri ölçülmüştür. Anket 7 demografik, 20 farkındalık ve 12 bilgi sorusundan oluşmaktadır. Veri seti 722 katılımcının ankete verdikleri cevaplardan elde edilmiştir. Elde edilen veri seti, Microsoft Excel ve SPSS 26.0 paket programıyla analiz edilmiş ve sonuçlar kurumsal kuram bağlamında yorumlanarak çeşitli bulgulara ulaşılmıştır. Çalışmayı özgün kılan unsur, personelin bağımsız değişkenlere (cinsiyet, eğitim, pozisyon ve tecrübe) göre konu hakkındaki bilgi ve farkındalık düzeylerinde genel, hukuki, idari ve teknik açıdan anlamlı farklılık oluşup oluşmadığının belirlenmesidir. Sonuç olarak bu çalışma, kamuda kişisel verilerin korunmasının idari açıdan önemini vurgulamakta ve bu alanda yapılacak akademik araştırmalar ile kamu yönetiminde yapılacak iyileştirmeler için öneriler sunmaktadır.

Abstract:
With globalization, a new social phase called the information society, post-industrial society or postmodernist society has been initiated. At this stage, information and communication technologies have become an important factor shaping the social and organizational structure. Consequently, developments in applications such as shopping sites, social media platforms and artificial intelligence continue to make life easier. Although they provide some advantages, technological developments also raise the problem of data security because they facilitate the acquisition, recording, sharing and transfer of individuals' personal data. When personal data falls into the hands of criminals or malevolent people, it goes beyond data security and threatens personal security. This situation requires organizations to take the necessary precautions and individuals to have knowledge and awareness about the issue. In particular, the size of personal data processed by public institutions to provide services such as health, justice, education, internal security and transportation on the internet reveals the importance of professionals having sufficient knowledge and awareness. Although institutions try to reduce their technical vulnerabilities to ensure personal data security, it seems that the weakest link in the process is people. Therefore, it was concluded that it is necessary to focus on determining the level of knowledge and awareness of the staff on the subject and the factors affecting these levels. In addition, it has been determined that there are very few administrative academic studies on the protection of personal data in Turkish public institutions. This study is an exploratory research conducted to examine the management of personal data protection in Turkish public administration in the context of institutional theory and to test the hypotheses created on the subject through a survey. In the literature review phase, the subject is addressed conceptually and theoretically and examined in the context of institutional theory. At this stage, it has been concluded that the institutionalization process in Türkiye progresses according to the "coercive-moral-cognitive" development sequence, unlike Europe. During the field research phase, a structured survey was applied to the personnel working in the central organizations of four ministries and their knowledge and awareness levels on the subject were measured. The survey consists of 7 demographic, 20 awareness and 12 knowledge questions. The data set was obtained from the answers given to the survey by 722 participants. The obtained data set was analyzed with Microsoft Excel and SPSS 26.0 package programs, and the results were interpreted in the context of institutional theory and various findings were obtained. What makes the study unique is the determination of whether there is a significant difference in the general, legal, administrative and technical aspects of the staff's knowledge and awareness levels on the subject according to independent variables (gender, education, position and experience). As a result, this study emphasizes the administrative importance of protecting personal data in the public sector and offers suggestions for improvements to be made in public administration through academic research in this field.