Osman Senaî Bey'in tarih-i harb adlı eserinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi /
Yazar: MUHAMMED ASLANER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA ÜNYAY AÇIKGÖZ
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Osman Senai = Osman Senai ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Savaş = War ; Tarihçilik = Historiography ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization

Özet:
Tarih boyunca insanlar, birbirleriyle doğrudan veya dolaylı olarak ilişki içerisinde yer almışlardır. Bu ilişkilerinde anlaşmazlık ve sorunlarını çözmek için hatta çıkarlarını korumak için savaşlar yapmış ve mücadele içinde yer almışlardır. Bu bağlamda devletler ve milletlerin bu savaş olgusunun içinde yer aldığı görülmektedir. İnsanlık tarihi boyunca var olan savaş ve harp kavramları bu mücadele ve savaşlarla birlikte belli bir alanı yani harp tarihini oluşturmaktadır. Hiç şüphesiz savaşların neden ve sonuçlarının araştırılması, geçmişten dersler çıkarılması ve harp strateji ve yöntemlerinin incelenmesi; savaş teknolojilerinin takip edilmesi ve yine harp manevra ve taktiklerinin araştırılıp ortaya konması, harekât planları, savaş lojistiği harp tarihinin konuları arasında yer almaktadır. Bu tür çalışmalara baktığımızda ülkemizde ve Avrupa'da hemen hemen aynı dönemde 18. yüzyılın sonu 19.yüzyılın başlarına denk geldiği görülmektedir. Buna rağmen ülkemizde harp tarihi alanında yeterli çalışma ve incelemenin yapılmadığı görülmektedir. Harp tarihiyle ilgili yayınlar da yeterli düzeyde değildir. Ama son yıllarda yeni yeni özel bir ilgi oluşmakta ve bu alana yönelim olmaktadır. Bu tezde Osman Senâi Bey'in Tarih-i Harb adlı 3 ciltlik eseri transkript edilerek değerlendirilmeye çalışılmıştır. Osman Senai Bey bu eserinde Eski Yunan ve Roma İmparatorluğundan Büyük İskender'e, İslam Tarihi'nden, Napolyon'a, Gustav Adolf'e ve Büyük Frederik'e, Sultan Alparslan'a kadar büyük komutanlardan bahsetmektedir. Osmanlı Kuruluş Dönemi'nden itibaren 1897 Osmanlı Yunan Savaşına kadar geniş bir yelpazede savaşları, savaşların öncesini, sonrasını savaş anını ve gelişen, değişen savaş teknolojilerini bu eserinde ortaya koymaktadır. Osman Senâi Bey'in aynı zamanda üçüncü cildin sonunda değindiği 1897 Osmanlı Yunan Savaşı'nda bizzat savaşan bir asker olması ve aynı zamanda dönem dönem askeri okullarda hocalık yapması bakımından eser ayrı bir önem arz etmektedir. Transkripsiyonunu yaparak değerlendirdiğimiz bu çalışmanın harp tarihi araştırma ve yazım yöntemlerine kaynak teşkil edebileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Tarih-i Harb, Osman Senai, Strateji, Savaş Teknolojisi

Abstract:
Throughout history, people have been involved in direct or indirect relationship with each other. They have fought in order to solve their disputes and problems and even have fought to protect their interests. In this context, it is seen that states and nations take part in this phenomenon of war. The concepts of war and war that existed throughout the history of humanity together with these struggles and wars constitute a certain area, war history. Undoubtedly, to investigate the causes and consequences of wars, to draw lessons from the past and to examine the warfare strategies and methods; The pursuit of war technologies and the investigation and demonstration of warfare maneuvering and tactics, operations plans and war logistics are among the topics of war history. When we look at these kinds of studies, it is seen that in the same period in our country and Europe, it coincided with the end of the 18th century and the beginning of the 19th century. Despite this, it is seen that there is not enough studies and investigations in the field of war history in our country. Publications related to the history of warfare are not sufficient. But in recent years, a new special interest is emerging and there is a tendency towards this field. In this thesis, 3-volume Osman Senâi Bey's History-i Harb has been tried to be transcribed and evaluated. In this book, Osman Senai Bey talks about the great commanders from Ancient Greek and Roman Empire to Alexander the Great, Islamic History, Napoleon, Gustav Adolf and Frederik the Great, Sultan Alparslan. In this work, he reveals a wide range of wars, before and after wars, the moment of war and developing and changing war technologies from the Ottoman Foundation Period to the 1897 Ottoman Greek War. Osman Senâi Bey is also a soldier who fought during the Greek War of 1897, which was mentioned at the end of the third volume, and he was a teacher in military schools from time to time. It is thought that this study, which we evaluated by transcribing, may be a source for war history research and writing methods.
Keywords: Tarih-i Harb, Osman Senai, Strategy, War Technologies