Osmanlı Devletinde yasaklanmış içecekler (1603-1807)
The prohibited drinks in the Ottoman State
Yazar: NESLİHAN FULİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ÇELİKDEMİR
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Meyhaneler = Winehouse ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Rakı = Raki ; Sosyokültürel etki = Socio-cultural impact ; Yasaklar = Prohibitions ; İçecekler = Beverages ; İçkiler = Drinks ; Şarap = Wine

Özet:
Osmanlı Devleti'nde yasaklanmalarına ve caydırıcı cezalara rağmen şarap, rakı vs. sarhoş edici içeceklerle afyon, tütün, enfiye, tömbeki, kahve gibi keyif verici içecekler, Osmanlı toplumunda gizli de olsa kullanılmıştır. Özellikle şarap ve rakı gibi içeceklerin kullanılmasındaki en büyük etken şüphesiz Osmanlı toplumunda gayrimüslimlerin var olmasıdır. Topraklarını genişletmesiyle birlikte farklı kültür ve dindeki toplulukları kendi kültürüyle birleştiren Osmanlı Devletinde gayrimüslim toplulukların inançları gereği içki içilmesine yönelik herhangi bir yasak söz konusu değildir. Gayrimüslimlere tanınan bu ayrıcalık, Osmanlı Devletinde, içki kültürünün yaygınlaşmasına neden olmuştur.
Osmanlıdaki içki kültürünün yaygınlaşmasında meyhaneler önemli rol oynamaktadır. Müşteri kitlesi alt tabakadan olan meyhanelerde; kavga, adam yaralama ve öldürme olaylarına rastlandığı için zaman zaman kapatılsa da meyhaneler Osmanlı içki kültüründe önemli konuma sahiptir. Meyhanelerin yanı sıra kahvehaneler de insanların bir araya geldiği mekânlar arasında yer almaktadır. Kahvehaneler, ilk zamanlarda insanların bir araya gelip hoş vakit geçirdiği bir mekân iken daha sonra meyhane amaçlı kullanılmıştır. Buralarda içkiler içilmekte afyon, esrar gibi içecekler kullanılmakta devlete yönelik dedikodular yapılmaktaydı. Durum böyle olunca devlet kahvehaneleri kapatmıştı. Ancak hem halkın kahvehanelere rağbet göstermesi, hem de kahvehanenin meyhaneler kadar fesat yuvası olmadığının anlaşılması, Osmanlıda kahvehanelerinin çeşitlenerek yaygınlaşmasını sağlamıştır. Böylelikle kahvehaneler, Osmanlı toplumunun kültürel hayatında önemli bir konuma taşınmıştır.

Abstract:
Despite the prohibition and deterrent punishments in the Ottoman Empire, wine, raki (anisette) etc. Drunken drinks with alcoholic beverages such as opium, tobacco, snuff, coffee, tombeki (water pipe tobacco) was used in the Ottoman societies. The biggest factor in the use of beverages, especially wine and raki, is the existence of non-Muslim in the Ottoman society. With the expansion of its territory, the Ottoman Empire, which includes the communities of different cultures and religions, is not subject to any prohibition of drinking by the beliefs of non-Muslim communities. This privilege granted to non-Muslims caused a widespread spread of drink culture in the Ottoman Empire.
Gin mills play an important role in the spread of the drink culture in the Ottoman Empire. Although the gin mills are closed from time to time which has clienteles from the rabble, where the masses are fighting, hurting and killing, the pubs have an important position in the Ottoman drink culture. In addition to gin mills, coffee houses are among the places where people come together. The coffeehouses were a place where people had a good time in the early days, then they were used for gin mills. Drinks were used there and drugs such as opium, cannabis were used and rumors about the state were being made. When this was the case, the state closed the coffeehouses. However, both the public's demand for coffeehouses and the coffeehouse were not as nuns as gin mills, Ottoman coffeehouses became diversified. Thus, coffeehouses have become an important position in the cultural life of Ottoman society.