STK'ların Suriyeli göçmen kadınların 'güçlenmesine' etkileri: Hatay örneği
Effects of NGO's on consolidation of Syrian immigrant women: Hatay case
Yazar: KEVSER PEHLİVAN
Danışman: PROF. DR. BİRSEN ŞAHİN KÜTÜK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Göçmenler = Emigrants ; Hatay = Hatay ; Kadınlar = Women ; Sivil toplum = Civil society ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Suriye = Syria ; Suriyeliler = Syrians

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Hatay'daki Suriyeli kadınların göç süreciyle etkileşime geçtikleri STK'ların kadın haklarına yönelik yürüttüğü projelere katılımlarının, onların toplumsal cinsiyet rolleri ve eşitliğine ilişkin düşüncelerinde bir değişim yaratıp yaratmadığı,  eğer bir değişim yarattı ise bu değişimin kadınların yaşamlarındaki olumlu ve olumsuz yansımalarını kadınların anlam dünyaları üzerinden ortaya koymaktır. Bir başka ifadeyle araştırma kapsamında sivil toplum kuruluşlarının faaliyetlerinin, bu faaliyetlerden faydalanan ve yeni bir toplumsal yaşam alanına entegre olmaya çalışan Suriyeli kadınların göç öncesi yaşamlarında içinde yaşadıkları toplumun temel sosyalizasyon çevresini oluşturan toplumsal cinsiyet dengesizliğini/eşitsizliğini Türkiye'de tersine çevirmeye katkı sunup sunmadığı ve şayet katkı sunuyorsa bunun Suriyeli kadınların hayatlarında nasıl bir değişim ve dönüşüme sebep olduğunu ortaya koymak üzere, kadınların deneyimlerine odaklanılmış ve  çalışmada feminist metodoloji kullanılmıştır.

Çalışmada Hatay'da yaşayan ve STK faaliyetlerine, toplumsal cinsiyet eğitimlerine bir süre katılmış olan 21 Suriyeli kadından yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığı ile veri toplanmıştır. Araştırma sonucunda kadınların göç sonrasında STK faaliyetlerine katılımlarıyla sahip oldukları medeni haklara ilişkin bilgi düzeyleri ve farkındalıklarının arttığı, kendilerinden ve kız çocuklarından gelecek beklentilerinin olumlu etkilendiği ve bu anlamda kendilerini daha güçlü hissettikleri görülmüştür. Öte yandan fikren yaşanan bu değişim ve dönüşüm hem haklara erişim yolunda kadınların pratikte karşılaştıkları engeller hem de Suriyelilerin yoğun olduğu bölgede yaşam nedeni ile hala içinde bulundukları ataerkil çevre nedeniyle çoğu zaman gerçek hayatta uygulanamamaktadır. Ayrıca bazı katılımcılar için öğrenilenlerin içselleştirilmesi ve yaşamlarında uygulanması noktasında sadece sosyal çevrenin engelleme ve baskıları değil, içinde yetiştikleri ataerkil toplumun kodları ile yeni öğrenilen bilgilerin birbiri ile çelişkili olması nedeni ile de kadınların öğrendiklerini hayata geçirmeye gönüllü olmadıkları görülmüştür. Diğer bir ifadeyle, elde edilen bulgular, STK faaliyetlerinin genel olarak farkındalık yaratma konusunda Hatay'da yaşayan Suriyeli kadınlara olumlu katkıları olduğuna işaret etse de bazı kadınların bu farkındalığı içselleştirememesi nedeniyle yaşamlarına uygulanma noktasında zorluklar yaşadığı, bazı kadınların ise içinde bulundukları sosyal çevre nedeni ile bunu gerçekleştiremedikleri görülmüştür. Ancak bazı kadınlar öğrendiklerinin bir kısmını zor da olsa hayatlarına uygulamışlardır ve bu kısmen uygulansa da kadınlar için birer başarı hikayesi olmuş ve kadınların kendilerine olan güvenlerini arttırmıştır. Özetle, STK faaliyetlerinin Hatay'da yaşayan Suriyeli kadınlarda farkındalık yaratma açısından olumlu bir değişim yarattığını ancak, hakları konusunda farkındalığı artan kadınların öğrendiği bu haklara ve yaşam biçimine ulaşmada ataerkil yapı ve sosyal baskı nedeni ile ulaşamayacağı durumlar ortaya çıktığında kadınların iç gerilim yaşadığı ve mutsuzlaştığı görülmüştür.
 
Anahtar Sözcükler: Kadın ve zorunlu göç, Suriyeli kadınlar, toplumsal cinsiyet eşitliği, sivil toplum kuruluşu, farkındalık arttırma çalışmaları

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of Syrian women's attendance in NGO projects focusing on women's rights to which Syrian women involved after their migration to Hatay and the study investigates how their attendance to these projects changed their ideas upon gender equality and gender roles, if the change occurs as a result of projects, the study aims to analyze positive and negative reflections of the projects in women's lives considering the meaning of these changes for women. In other words, within the scope of this study, feminist methodology is used and the experiences of women are focused in order to investigate whether Syrian women's attendance to these projects, who try to integrate themselves to new social context, encourage them to destroy the gender disbalance/inequality which was the reality of their social lives before their migration, and whether these projects contribute them to make changes in their lives in Turkey in terms of gender disbalance/inequality. 

In this study, the database upon semi-structured interviews is taken from 21 Syrian immigrant women living in Hatay and attending NGO gender education activities. The study showed that the knowledge and consciousness of women regarding their civil rights increased as a result of their attendance to these projects, besides these projects positively influenced the hopes of women from themselves and their daughters and in this sense they reported that they feel stronger. On the other hand, this kind of mind transformation is still not reflected in real life, due to patriarchy in their Syrian-dominant living areas and practical obstacles women meet on their way to achieve their rights. Furthermore, for some of the women participants in the study, internalization and practicing what they have learned in the projects not only prevented by their social environment, but also by the confusion they experienced because of the contradiction of new-learned information with the patriarchal codes they have grown up, as a result, they become less volunteered to put new-learned knowledge into practice. In other words, although this study mainly demonstrates that NGO activities favored Syrian women's consciousness on gender equality, some women experience difficulties while applying this knowledge to practice because they could not internalize the new-knowledge on gender-equality, and some have been pressured by their social environment. However, some women partially put new information into practice and even that situation lead to many success stories by increasing women's self-confidence. To sum up, this study showed that NGO activities enhanced positive transformations regarding the consciousness of Syrian women living in Hatay, however, when these women experience difficulties in achieving their rights because of patriarchal structure and social pressure, they feel tense and unhappy.
 
Keywords: Woman and forced migration, Syrian women, gender equality, non-governmental organization, awareness-raising activities