Deniz güvenliği için istihbarat toplama yöntemlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of intelligence gathering methods for maritime security
Yazar: TAYFUN GEDİK
Danışman: DOÇ. DR. PELİN BOLAT ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ARDA ÖZKAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Denizcilik Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Denizcilik Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; Denizcilik = Marine

Özet:
Deniz terörizmi ve denizel alanda yasa dışı uyuşturucu kaçakçılığı gibi endişelerin ciddi tehditler oluşturduğu günümüzün küresel sahnesinde deniz güvenliği en önemli önceliklerden biridir. Bu tezde Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP), deniz terörizmi ve denizde yasa dışı madde kaçakçılığıyla mücadele için özel olarak uyarlanmış istihbarat toplama yaklaşımlarını incelemek ve önceliklendirmek için kullanılmıştır. Çalışma, deniz güvenliği ile ilgili literatüre  odaklanarak deniz suçları ile mücadelede istihbarat toplamanın öneminin vurgulanmasıyla başlıyor. Deniz terörizmi ve denizde yasa dışı madde kaçakçılığına odaklanan çalışma, bu iki deniz suçu açısından beş istihbarat toplama tekniğini -İnsan Kaynaklı İstihbarat-HUMINT, Açık Kaynak İstihbarat-OSINT, Jeouzamsal/Görüntü İstihbaratı-GEOINT/IMINT, Ölçüm ve İz İstihbaratı-MASINT ve Sinyal İstihbaratı-SIGINT – değerlendirilmiş, deniz güvenliği için suça özel istihbarat tekniklerinin olabileceği hipotezini incelemiştir.
İstihbarat toplama prosedürlerinin detaylı incelemesi ve ağırlıklandırılması AHP metodolojisi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. AHP modeli, deniz terörizmi ve denizel alanda yasa dışı uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele için çeşitli istihbarat yöntemlerinin göreceli ilgisini sıralayan uzman yargılarına ve ampirik verilere dayanan bir hiyerarşi sağlamaktadır.
Bulgulara göre, HUMINT, yasa dışı ağların karmaşıklığının anlaşılması ve olası tehlikelerin belirlenmesi açısından kritik öneme sahip olarak kabul edilmekte olan bir istihbarat tekniği olarak karşımıza çıkmıştır.  Deniz terorizmi ve deniz alanında yasadışı madde kaçakçılığında HUMINT öncelikli teknik olarak değerlendirilmiştir. Daha sonrasında farklı kriterleri nedeniyle suça özel olarak diğer istihbarat toplama tekniklerinin  ağırlıklarının değiştiğini çalışmanın sonuçlarından anlayabiliyoruz. 
Tez, AHP çalışmasının ortaya koyduğu öncelikli istihbarat toplama tekniklerinin kullanılmasını teşvik eden, suça özel istihbarat tekniklerinin deniz güvenlik tehditleriyle önemli bir  mücadele tekniği olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışma, deniz güvenliği kavramına önleyici açıdan bakarak istihbarat ve deniz güvenliği literatürüne inceleyerek  farklı bir bakış açısı sunması açısından  önemli katkılar sunacaktır.

Abstract:
Maritime security is a top priority on today's global stage where concerns such as maritime terrorism and maritime illicit drug trafficking pose serious threats. In this thesis, the Analytic Hierarchy Process (AHP) is used to examine and prioritize intelligence collection approaches specifically tailored to combat maritime terrorism and maritime illicit drug trafficking. 
The study begins by highlighting the importance of intelligence gathering in combating maritime crime, focusing on the literature on maritime security. Focusing on maritime terrorism and maritime illicit drug trafficking, the study evaluated five intelligence collection techniques - Human Source Intelligence-HUMINT, Open Source Intelligence-OSINT, Geospatial/Imagery Intelligence-GEOINT/IMINT, Measurement and Trace Intelligence-MASINT, and Signals Intelligence-SIGINT - with respect to these two maritime crimes and examined the hypothesis that there may be crime-specific intelligence techniques for maritime security.
The detailed examination and weighting of intelligence collection procedures was carried out using AHP methodology. The AHP model provides a hierarchy based on expert judgments and empirical data that ranks the relative relevance of various intelligence methods for combating maritime terrorism and illicit drug trafficking in the maritime domain.
According to the findings, HUMINT emerged as an intelligence technique that is recognized as critical for understanding the complexity of illicit networks and identifying potential threats.  HUMINT is considered as the primary technique in maritime terrorism and maritime illicit trafficking. Later on, we can understand from the results of the study that the weights of other intelligence gathering techniques changed due to different criteria specific to the crime.
The thesis reveals that crime-specific intelligence techniques are an important technique to combat maritime security threats, encouraging the use of the prioritized intelligence gathering techniques revealed by the AHP study. This study will make significant contributions to the intelligence and maritime security literature by examining the concept of maritime security from a preventive perspective.