Mycobacterium tuberculosis izolatlarının primer anti-tüberküloz ilaçlara karşı duyarlılığının hızlı tespitinde disk temelli yeni bir yöntemin geliştirilmesi /
Yazar: CEMİLENUR ATAŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET YILMAZ ÇOBAN
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases ; Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Antibiyotik duyarlılığı =   ; Mycobacterium tuberculosis = Mycobacterium tuberculosis ; Tüberküloz = Tuberculosis

Özet:
Amaç: Tüberküloz (TB) günümüzde küresel bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. TB kontrol programları için ilaca direncin hızlı tespiti kritik önem taşımaktadır. Bu çalışmada çok ilaca dirençli Mycobacterium tuberculosis (ÇİD-TB) izolatlarının primer anti-TB ilaç duyarlılığının belirlenmesi için disk temelli yeni bir yöntemin geliştirilmesi amaçlandı.
Yöntem: Toplamda 4 tanesi referans (M. tuberculosis H37Rv, ATCC-35838, ATCC-35820, ATCC-35837) 3 tanesi klinik (2 adet duyarlı, 1 adet ÇİD-TB) olmak üzere 7 M. tuberculosis suşu kullanıldı. Suşlar yeni geliştirilen disk temelli yöntemde nitrat redüktaz testi (NRT) ve rezasurin testi ile birlikte uygulandı. İlaç duyarlılık sonuçları referans yöntem olarak agar proporsiyon test sonuçları ile karşılaştırıldı. 
Bulgular: Her iki kolorimetrik test sonuçları ile agar proporsiyon sonuçları karşılaştırıldığında özgüllük, duyarlılık, pozitif prediktif değer (PPD), negatif prediktif değer (NPD) ve uyum %100 saptandı. İlaç duyarlılık sonuçları agar proporsiyon yöntem ile tüm suşlar için inkübasyonun 21. gününde, rezasurin testi ile inkübasyonun 9. gününde ve NRT ile 5-7 günde sonuçlandı. 
Sonuç: Disk temelli yeni geliştirilen ilaç duyarlılık yöntemi kolorimetrik testlerle birlikte uygulandığından mevcut yöntemlere kıyasla daha hızlı sonuç vermektedir. Antibiyotik stabilitesini korumada disk temelli olmasından ötürü diğer yöntemlerden daha avantajlıdır. Yöntem uygulanma açısından kolay ve pratiktir. Performansının değerlendirilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Mycobacterium tuberculosis, ilaç duyarlılık testi, antibiyotik diski, ÇİD-TB

Abstract:
Objective: Tuberculosis (TB) continues to be a global public health problem today. Rapid detection of drug resistance is critical for TB control programs. In this study, it was aimed to develop a new disc-based method for the determination of primary anti-TB drug susceptibility of multidrug resistant Mycobacterium tuberculosis (MDR-TB) isolates.
Method: A total of 7 M. tuberculosis strains were used, of which 4 reference (M. tuberculosis H37Rv, ATCC-35838, ATCC-35820, ATCC-35837) and 3 clinical isolate (2 susceptible, 1 MDR-TB). Strains were applied in the newly developed disc-based method together with nitrate reductase assay (NRA) and resazurin assay. Drug susceptibility results were compared with the agar proportion test results as a reference method. 
Results: Specificity, sensitivity, positive predictive value (PPV), negative predictive value (NPV) and agreement were found as 100% between both colorimetric test results and agar proportion results. Drug susceptibility results were obtained on the 21st day of incubation for all strains by the agar proportion method, on the 9th day of incubation with the resazurin test, and at 5-7 days with NRA.
Conclusion: The newly developed disc-based drug sensitivity method gives faster results compared to existing methods, since it is applied together with colorimetric tests. It is more advantageous than other methods because it is disc-based in maintaining antibiotic stability. The method is easy and practical in terms of implementation. More studies are needed to evaluate its performance.

Key words: Mycobacterium tuberculosis, drug susceptibility test, antibiotic disc, MDR-TB