Ümraniye eğitim ve araştırma sağlık grup başkanlığı bölgesinde aşılama hizmetleri ve soğuk zincir yönetimi üzerine eğitimin etkisi
The effect of education on vaccination services and cold chain management in umraniye health district
Yazar: SEBAHAT DİLEK TORUN
Danışman: DOÇ.DR. SİBEL KALAÇA
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
ÜMRAN YE EĞ T M ve ARAŞTIRMA SAĞLIK GRUP BAŞKANLIĞIBÖLGES NDE AŞILAMA H ZMETLER ve SOĞUK Z NC R YÖNET M ÜZER NEEĞ T M N ETK SAşılama hizmetlerinin yoğun olarak verildiği sağlık ocaklarında görevli personelinaşının etkinliğini korumada önemli olan soğuk zincir konusunda yeterli bilgisinin olmasıbağışıklama programının başarısını artıracaktır. Bu araştırmada, Ümraniye Eğitim veAraştırma Sağlık Grup Başkanlığı'na (ÜEASGB) bağlı sağlık birimlerinde çalışan personelinsoğuk zincir konusundaki bilgi düzeyini değerlendirmek; saptanan eksiklikleri düzeltmekamacıyla eğitsel bir müdahalede bulunmak ve bu müdahalenin etkinliğini değerlendirmekamaçlandı.Araştırma, kontrol grubu olan bir eğitsel müdahale araştırmasıdır. Araştırmanınkontrol ve müdahale grupları randomize olarak belirlenmemiştir. Müdahale grubundaÜmraniye Sağlık Grup Başkanlığı'na bağlı 14 sağlık ocağı ve 2 AÇSAP merkezinde çalışandoktor, ebe ve hemşirelerden oluşmaktadır. Kontrol grubu başka bir sağlık grup başkanlığıbölgesinde çalışan doktor, ebe ve hemşirelerdir. Örneklem seçilmemiş olup tüm çalışanlaraulaşılması hedeflenmiştir. Her iki SGB bölgesinde araştırma başlangıcında temel veriler anketyolu ile toplanmış, daha sonra ÜEASGB bölgesinde çalışan personele interaktif şekilde soğukzincir konusunda eğitim verilmiş ve altı ay sonra her iki SGB bölgesinde tekrar değerlendirmeyapılmıştır.Müdahale öncesinde aşı uygulanan birimlerin gözlem sonucu ve çalışanların soğukzincir bilgi düzeyi kontrol grubunda müdahale grubundan daha iyiydi. Müdahale grubundabu eğitim müdahalesinin amaçları çerçevesinde bilgi artışının olmadığı herhangi bir konuolmamıştır. Ancak her konudaki bilgi artışı aynı olmamıştır, bazı konular için bilgi atışı dahafazla olurken, bazı konularda minimal düzeyde olmuştur. Kontrol grubunda da müdahalegrubuna oranla daha az olmak üzere soğuk zincir bilgi artışı saptanmıştır.Daha iyi bir soğuk zincir sistemi için sağlık ocaklarının soğuk zincirin fizikseldonanımı açısından eksiklikleri tamamlanması yanında soğuk zincirin en önemli bileşeni olanpersonelin de soğuk zincir konusunda bilgi düzeylerini artırmak için etkili hizmet içi eğitimlerdüzenli aralıklarla verilmelidir.Anahtar kelimeler: aşı, soğuk zincir, eğitim, müdahale, sağlık ocağı

Abstract:
THE EFFECT OF EDUCATION ON VACCINATION SERV CES AND COLDCHAIN MANAGEMENT IN UMRANIYE HEALTH DISTRICTImproving the knowledge about vaccine cold chain of health staff in primary healthcare centers is important in maintaining the cold chain, which is an essential part of succesfullimmunization programme. The objective of this non-randomized controlled study was toasses the knowledge and practice of vaccine storage and handling in primary care healthcenters and to evaluate the effect of a an educational intervention about cold chain in primaryhealth center workers? knowledge and in vaccination storage in general practice.Doctors, nurses and midwifes working in the Umraniye Health District constitute theintervention group. The vaccination services in the intervention district are provided through16 primary health centres and two MCH-FP centres. Control group, was selected non-randomly. In the control health districts vaccination services are provided through 20 primaryhealth centres and two MCH-FP centres. The result is measured by self administeredpreintervention and posintervention questionnaires and observation forms applied by theresearcher. The questionnaires were applied to the doctors, nurses and midwifes and the coldchain was observed. Six months after the intervention the postest and post observations werecarried out.Pretest and preobservation results showed that the knowledge about cold chain and theobservation scores of the cold chain was better in the control group. According to thepostintervention results the knowledge in all topics of cold chain and observation scores hasbeen improved in the intervention group. Education of the health staff can improve theknowledge about cold chain and should be repeated regularly as a part of the in-servicetraining.Key words: Vaccine, cold chain, education intervention, Health center