Çoktan seçmeli sorularda üst düzey düşünme becerilerinin kullanımının ortaokul öğrencilerinin okuduğunu anlamaları üzerindeki etkisi
The effect of using higher-order thinking skills in multiple-choice questions on middle school students' reading comprehension
Yazar: ABDULLAH FATİH MASUN
Danışman: PROF. DR. AHMET BENZER
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Düşünme, zihni durağanlık noktasından alan ve sürekli aktif olmasını sağlayan bir süreçtir. Üst düzey düşünme becerilerinin geliştirilmesinde öğrencilerin gerekli becerileri kazanması için bu becerilerin sınıflamalara uygun ölçme/değerlendirme unsurları ile ele alınmasını önemlidir. Bu doğrultuda problem cümlesi "Üst düzey düşünme becerilerine yönelik eğitim almış ortaokul öğrencilerinin bu becerileri içeren çoktan seçmeli sorulardaki başarıları nasıldır?" olarak belirlenmiştir. Çalışma iç içe karma desen ile oluşturulmuş ve çalışmanın nitel boyutunda durum çalışması, nicel boyutunda ise deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunda ortaokul 7. Sınıf öğrencileri ve Türkçe eğitimi alanından uzmanlar yer almaktadır. Verilerin toplanmasında uzmanlara ve öğrencilere "Üst Düzey Düşünme Becerisi Değerlendirme Testi" uygulanmıştır. Buna ek olarak veri toplama sürecinde öğrencilere yönelik gözlem notları alınmıştır. Uzmanlardan elde edilen veriler içerik analizi ile öğrencilerden elde edilen nicel verileri oluşturan ön test-son test sonuçları t-testi tekniği kullanılarak incelenmiştir. İlk olarak 20 adet çoktan seçmeli soru içeren "Üst Düzey Düşünme Becerisi Değerlendirme Testi" uzman görüşüne sunulmuştur. Uzmanlardan sorulara cevap vermeleri ve düzey ataması yapmaları istenmiştir. Uzmanlar tarafından yapılan düzey atamalarının çalışmayı yürüten araştırmacının atadığı düzeyler ile karşılaştırmalı değerlendirmesi yapılarak aradaki farklılıklar açıklanmıştır ve soruların düzey dağılımı %25 analiz, %20 çıkarım, %20 sentez, %15 hipotez, %10 bilgi, %5 bilgi ve %5 yaratıcılık olarak belirlenmiştir. Uzmanların sorulara verdikleri cevapların KR-20 katsayısı alınarak iç tutarlığı hesaplandığında sonuç 0,17 olarak belirlemiş ve iç tutarlığın oldukça zayıf olduğu görülmüştür. İç tutarlığı sağlayarak 7. Sınıfa giden 32 öğrencilik çalışma grubuna KR-20 katsayısı 0,75 olan ve 12 sorudan oluşan, yenilenmiş "Üst Düzey Düşünme Becerisi Değerlendirme Testi" uygulanmıştır. Araştırma sonucunda düzeylere yönelik eğitim alan deney grubu öğrencilerinin ön test ve son test puanları arasında anlamlı fark görülürken kontrol grubunda herhangi bir farklılık görülmemiştir. Deney ve kontrol grubunun son testleri incelendiğinde iki grup arasında anlamlı fark olduğu (t=2,44, p=0,021<0,05) tespit edilmiştir. 7 farklı düzeyden oluşturulan sorulara doğru cevap verebilme oranları ön test-son testte göre incelenmiş ve sentez %8,42, analiz %9,375, hipotez %12, bilgi %12,25, yaratıcılık %12,50, çıkarım %15,62 ve tahmin %18,75 artış göstermiştir. Son test başarı oranında en yüksek tahmin düzeyi iken en az yaratıcılık olarak tespit edilmiştir. Son olarak öğrencilere uygulanan ön test-son test ve eğitim sürecinde gözlemci notlarından elde edilen veriler doğrultusunda üst düzey düşünme becerilerine yönelik eğitim verildiğinde öğrencilerin bu becerilere yönelik farkındalık sahibi olarak düzeylerine artırabildikleri tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Düşünme, Üst Düzey Düşünme, Çoktan Seçmeli Soru

Abstract:
Thinking is a process that takes the mind from a stagnant point and ensures that it is constantly active. In order for students to gain the necessary skills in the development of higher-order thinking skills, it is important to address these skills with measurement/evaluation elements appropriate to the classifications. In this context, the problem sentence was determined as "How successful are middle school students who have received education on higher-order thinking skills in multiple-choice questions that include these skills?" The study was created with a nested mixed design and a case study was used in the qualitative dimension of the study and an experimental design was used in the quantitative dimension. The study group of the research includes 7th grade middle school students and experts from the field of Turkish education. The "Higher-Order Thinking Skills Assessment Test" was applied to experts and students in the collection of data. In addition, observation notes were taken for the students during the data collection process. The data obtained from the experts were examined using content analysis and the pre-test-post-test results that constitute the quantitative data obtained from the students were examined using the t-test technique. First, the "Higher-Order Thinking Skills Assessment Test" containing 20 multiple-choice questions was presented to expert opinion. Experts were asked to answer the questions and assign levels. The differences between the level assignments made by the experts and the levels assigned by the researcher conducting the study were explained and the level distribution of the questions was determined as 25% analysis, 20% inference, 20% synthesis, 15% hypothesis, 10% knowledge, 5% information and 5% creativity. When the internal consistency was calculated by taking the KR-20 coefficient of the answers given by the experts to the questions, the result was determined as 0.17 and it was seen that the internal consistency was quite weak. By ensuring the internal consistency, the renewed "Higher Order Thinking Skills Assessment Test" consisting of 12 questions and a KR-20 coefficient of 0.75 was applied to the study group of 32 students in the 7th grade. As a result of the research, a significant difference was observed between the pre-test and post-test scores of the experimental group students who received education regarding the levels, while no difference was observed in the control group. When the post-tests of the experimental and control groups were examined, it was determined that there was a significant difference between the two groups (t=2.44, p=0.021<0.05). The rates of being able to answer questions correctly at 7 different levels were examined according to the pre-test-post-test and synthesis increased by 8.42%, analysis by 9.375%, hypothesis by 12%, knowledge by 12.25%, creativity by 12.50%, inference by 15.62% and prediction by 18.75%. While the highest success rate in the post-test was determined to be the prediction level, the least was found to be creativity. Finally, according to the data obtained from the pre-test-post-test and observer notes applied to the students during the training process, it was determined that when training was given for higher-order thinking skills, the students were able to increase their awareness of these skills and increase their levels.
Keywords: Thinking, High-Order Thinking, Multiple Choice Question