Vergi uyuşmazlıklarının idari aşamada çözümlenmesi ve uzlaşma
Tax conflicts, administrative resolution ways and reconciliation
Yazar: KUDRET PEKİN DOLGUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ADNAN ERDAL
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Türk vergi hukuku = Turkish tax law ; Uzlaşma = Reconciliation ; Uzlaşma kurumları = Comprimise institutions ; Vergi hukuku = Tax law ; Vergi idaresi = Tax administration ; Vergi uyuşmazlıkları = Tax conflicts ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes

Özet:
Kamu hizmetlerini yürütmek için devletin finansman kaynağına ihtiyacı vardır. Vergiler devletin finansman ihtiyacını gidermek için başvurduğu kaynakların en önemlisidir. Kamu hizmetlerinin gittikçe genişlemesi, devletin gelir ihtiyacını arttırmıştır. Artan gelir ihtiyacı devletin vergilere daha fazla başvurmasına neden olmuştur.
Fakat karşılıksız borç sayılan vergiler mükellefler tarafından kolaylıkla ve istenerek ödenmemektedir. Mükellefler vergilerden mümkün olduğu kadar kaçma yanında kanunların tanıdığı imkanlardan yararlanmak istemektedirler ve bu yüzden idare ile aralarında anlaşmazlık çıkmaktadır. Sık sık değişen vergi kanunları da vergisel anlaşmazlıkların diğer bir kaynağını oluşturmaktadır. Vergi idaresi, kanunların tanıdığı olanak nispetinde azami derecede vergi almak istemesi vergisel uyuşmazlıkları artırmaktadır.
Vergi uyuşmazlıkları genellikle, vergiyi doğuran olay, mükellefiyet, tarh, tebliğ, tahakkuk, ceza kesme ve tahsil işlemlerinden ya da bunlara ilişkin uygulamalardan doğmaktadır. Bu uyuşmazlıklarda iki taraf vardır. Biri vergi alacaklısı durumunda olan vergi idaresi, diğeri de vergi borçlusu durumunda olan mükellef ya da vergi sorumlusu veya iştirakçi, teşvikçi, yardımcı vs. gibi ceza muhatabıdır.
"Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Aşamada Çözümlenmesi ve Uzlaşma" konulu tez çalışmasının birinci bölümünde, uyuşmazlık kavramı, vergi uyuşmazlığı ve vergilendirme işlemleri ile ilgili uyuşmazlığa neden olan etkenler incelenmektedir.
İkinci bölümde vergi uyuşmazlıklarının yargıya intikal etmeksizin, idari aşamada çözümlenmesine olanak sağlayan müesseseler olan ; pişmanlık ve ıslah, ceza indirimi ve vergi hatalarının düzeltilmesi uygulamalarına ait konular ele alınmaktadır.
Üçüncü bölümde, Türk vergi hukukunda vergi uyuşmazlığının idari çözüm yollarından birisi olan uzlaşma müessesesinin işleyişi, etkinliği ve hukuki yapısı incelenerek uygulamada ortaya çıkan sorunlar ve bunlara ilişkin çözüm önerileri açıklanmaya çalışılacaktır.

Abstract:
The goverment needs financing sources to carry out the public services. The taxes are the most important sources that the state has restored to remove the financial deficit. The enlargement of the public services has increased the need of revenue. The increasing need of revenue has caused the state to have restored the taxes more and more.
But the taxes which have been accounted as unrequited dept haven't been paid easily and willingly by they taxpayers and they have tried to escape as much as possible and the have wanted to benefit from the possibilities the laws have recognized. Therefore this situation has caused disagreement between them and administration. Due to the often changed tax laws recognized has increased the tax disagreements. An important part of the disagreements have appeared because of applications of the tax laws between tax payers and administration are solved by means of reconciliation establishment without reaching to courts.
Tax conflicts are generally arisen by taxation cause, obligation, imposition, notification, accrue, punishment and collection transactions or applications related with these ones. In these conflicts, there are two parties. One is the tax administration being tax claimant and the other is the tax payer being tax debtor or tax responsible or punishment payer alike participant, encourager, assistant etc.
In the first part of the thesis of " Tax Conflicts, Administrative Resolution Ways and Reconciliation ", the concept of conflict, tax conflict and the factors which result to conflict with taxation transactions will be examined.
In the second part of my thesis, the establishments alike conciliation, contrition and correction, abatement and recovery of tax errors recovery applications, allowing the resolution of tax conclicts at administrative stage without passing to the court, will be examined.
İn the third part of my thesis is to explain the judicial concept, processing and the efficiency of the compromise institution, one of the administrative solutions about the tax controversy in Turkish Taxation Law. We also want to explain the problems and resolution advisory about the implementation of tax laws.