Yatırımcı duyarlılığı ile borsa endeksleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between investor sentiment and stock market indices
Yazar: CENGİZ ÇAĞRI KABAKCI
Danışman: PROF. DR. GÖKTUĞ CENK AKKAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa endeksi = Stock exchange index ; Davranışsal finans = Behavioral finance ; Duyarlılık = Sensitivity ; Hisse senetleri = Stocks ; Yatırımcı duyarlılığı = Investor sentiment

Özet:
Davranışsal finans teorisi beklenen fayda teorisi üzerinden şekillenen geleneksel finans anlayışındaki rasyonel yatırımcı yerine beklenti teorisine uygun olarak doğasındaki duygusal ve bilişsel süreçlerin etkisindeki normal yatırımcıyı merkezine almaktadır. Davranışçı yaklaşımın önemli kavramlarından yatırımcı duyarlılığı ile pay senetlerinin fiyatlarına yansıyan ve söylenti etkisini içeren psikolojik faktörlerin etkisi araştırılmaktadır. Bu çalışmada öncelikle Türkiye için yatırımcı duyarlılığını yansıtan değişkenler kullanılarak bir duyarlılık endeksi oluşturulmuştur. Bu endeks yatırımcı duyarlılığı göstergesi olan dokuz değişken üzerinden temel bileşenler analizi ile elde edilmiştir. Çalışmanın uygulama bölümünde BİST endeksleri ile duyarlılık endeksi arasındaki oynaklık yayılma etkisinin varlığı ve yönü araştırılmıştır. 2008:1-2019:12 dönemi için duyarlılık endeksi ile BİST endeksleri ile arasındaki varyansta nedensellik ilişkisi Hafner ve Herwartz (2006) Varyans Nedensellik Testi ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular duyarlılık endeksi oynaklığının araştırma kapsamındaki yirmi endeksin on tanesinin oynaklığının nedeni olduğunu göstermiştir. Borsa endekslerinden yatırımcı duyarlılığına doğru ise bir oynaklık yayılım etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Behavioral finance theory is based on the idea that people are influenced by emotional and cognitive processes in their decision-making, in accordance with the Prospect Theory instead of the rational investor in the traditional financial understanding based on the Expected Utility Theory. The effects of investors on share prices, which are irrational, and noise driven, are tried to be measured through the concept of investor sentiment. In this study, a sentiment index was constructed by using variables reflecting investor sentiment for Turkey. This index was obtained by analysis of principal components over nine variables, which are proxies of investor sentiment. In the application section of the study, the existence and direction of the volatility spillover between BIST indices and the Sentiment Index were investigated. The examination of the causality relationship between BIST indices and Sentiment Index were conducted with Hafner and Herwartz (2006) Variance Causality Test for the period 2008: 1 - 2019: 12. The findings have shown that the volatility of the Sentiment Index is the reason for the volatility of ten of the twenty indices within the scope of the research. It has been found that there is no volatility spillover effect from stock market indices towards investor sentiment.

Keywords:  Behavioral Finance, Borsa İstanbul, Investor Sentiment, Noise Trading, Causality at Variance.