Hipertiroidi hastalarında hemoreolojinin değerlendirmesi ve tedavinin hemoreolojik parametrelere etkilerinin incelenmesi
Investigation of hemorheology in patients with hyperthyroidism and evaluation of the effects of treatment on hemorheological parameters
Yazar: SENA EBRU ÇAĞLAR
Danışman: DOÇ. DR. MUHTEREM ERCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı / Fizyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Eritrosit agregasyonu = Erythrocyte aggregation ; Eritrosit deformabilitesi = Erythrocyte deformability ; Hemoreoloji = Hemorheology ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Tedavi = Treatment ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; yetişkin hipertiroidi hastalarında görülebilecek hemoreolojik değişimlerin, eritrosit deformabilitesi (ED), eritrosit agregasyonu (EA), tam kan viskozitesi (TKV), plazma viskozitesi (PV) ve tam kan sayımı parametreleri üzerinden incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca hipertiroidi tedavisinin bu parametreler üzerindeki etkisinin incelenmesi de hedeflenmiştir. 

Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 55 yeni tanı almış hipertiroidi hastası dahil edildi. Bunlardan 36'sı klinik hipertiroidi, 19'u subklinik hipertiroidi hastası idi. Kontrol grubu olarak çalışmaya 66 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Hastalardan tedavi öncesinde kan örneği alınarak rutin biyokimyasal testler ile hematokrit, ED, EA, PV, TKV değerleri çalışıldı. Hastaların hemoreolojiyle ilgili değerleri kontrol grubu verileriyle kıyaslandı. Tedavi sonrası ötiroid hale gelen klinik hipertiroidi hastalarından tekrar kan örnekleri alınarak hemoreolojik parametrelere bakıldı. Tedavinin etkileri, tedavi öncesi ve sonrası veriler kıyaslanarak gösterilmek istendi. 

Bulgular: Tedavi sonrası hastaların maksimum uzama indeksi(EImax) değerlerinde tedavi öncesine göre anlamlı düzeyde azalma olduğu tespit edildi (p=0,045). Agregasyon indeksi, hasta gruplarında kontrol grubuna göre artış (p<0,001) gösterirken, agregasyon yarı zamanı ve agregasyon genliği/amplitüdü azaldı (p<0,001). PV değeri hasta gruplarında, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde artış gösterdi (p<0,05). TKV değeri klinik hipertiroidi grubunda kontrol grubuna göre artarken (dört basamaklı ölçümde TKV değerleri için p değerleri: 0,025; 0,010; 0,013; 0,009), subklinik hipertiroidi grubuyla diğer gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). 

Sonuç: Hipertiroidi kanın EA, PV, TKV değerlerini etkilemektedir. Bu etkinin oluşmasında eritrositlerde meydana gelen yapısal değişiklik ve plazma protein konsantrasyonlarındaki artış rol oynayabilir. Bunun yanında Metimazol tedavisi kemik iliğinde öncül hücreleri baskılayarak periferik dolaşımda yaşlı eritrositlerin baskın olmasına yol açarak eritrosit deformabilitesini azaltabilir.

Abstract:
Aim: This study aimed to investigate the changes in hemorheological properties via erythrocyte deformability (ED) and aggregation (EA), whole blood viscosity (WBV) and plasma viscosity (PV) in hyperthyroidism patients. In addition, the effect of anti-thyroid treatment on blood rheology was also studied.  

Material-methods: Fifty-five patients with hyperthyroidism were included in our study. Thirty-six of which was diagnosed with overt hyperthyroidism while 19 of which presented with subclinical hyperthyroidism. Sixty-six healthy individuals included in the control group. Hematocrit, ED, EA, PV and WBV values were measured before treatment. Hemorheological values of the patients were statistically compared with the control group. The impact of treatment on hemorheology investigated by comparing before and after treatment results of overt hyperthyroidism.  

Results: Maximum elongation index (EImax) was statistically decreased after treatment (p:0,045). Aggregation index was increased in patient groups compared to control group (p<0,001) while amplitude of aggregation and aggregation half-time were decreased (p<0,001). PV was significantly increased in patient groups (p<0,05). WBV was significantly increased in overt hyperthyroidism group compared to the control (p values of 4 step WBV measurement: 0,025; 0,010; 0,013; 0,009). 

Conclusion: It's concluded that thyroid hormones effect the EA, PV, WBV values. These effects thought to be resulted from thyroid hormones causing structural changes on erythrocytes and changes in plasma protein concentrations. In addition, the post-treatment decrease in EImax thought to be due to Metimazol's effect, as it causes old erythrocytes to be dominant in peripheric circulation by suppressing the progenitor cells bone marrow.