Profesyonel sporcularla sağlıklı gönüllülerin patellar ve kuadriseps tendonlarının sonoelastografi ile karşılaştırılması
Comparison of patellar and quadriceps tendons of proffesional athletes and healthy volunteers with sonoelastography
Yazar: AYŞE NUR ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. SİNAN TAN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
AMAÇ: Profesyonel sporcular ve sağlıklı gönüllü grubunda kuadriseps ve patellar tendonların kalınlık ve elastografik görünümlerinin karşılaştırılması ve bu tendonların elastisite özelliklerinin tanımlanması amaçlanmıştır.

YÖNTEM-GEREÇLER: 39 profesyonel sporcu ile 35 sağlıklı gönüllünün kuadriseps ve patellar tendonları, elastografi özelliği olan 6-15 MHz lineer prop kullanılarak longitudinal planda değerlendirildi. Kuadriseps tendonu için distalden tek lokalizasyondan, patellar tendon için patellar ve tibial taraftan olmak üzere iki lokalizasyondan ölçüm yapıldı. Her 2 tendon kalınlığı ölçüldükten sonra sonoelestografi ile tendonların elastisite paterni ve gerinim oranlarına bakıldı. Elastisite paternine göre tendonlar, mavi (en sert) (tip 1), mavi-yeşil (sert) (tip 2), yeşil (orta sert) (tip 3) ve sarı-kırmızı (yumuşak) (tip 4) olmak üzere 4 grupta değerlendirildi. Gerinim oranları için ise tendonların altındaki yağ yastıkçıkları ile karşılaştırma yapılarak semikantitatif sonuç elde edildi. Her 2 grup arasında, sporcuların dominant bacağı ile diğer bacağı arasında, aynı bacakta kuadriseps ile patellar tendon arasında istatistiksel olarak tendon kalınlıkları, elastisite paterni ve gerinim oranları kadın ve erkeklerde olmak üzere ayrı ayrı karşılaştırıldı. Ayrıca en sonunda tüm olgulara ait ortalama değerler hesaplandı.
BULGULAR: Tendon kalınlıkları açısından sporcu grubunda erkeklerde dominant ve non dominant bacak arasında patellar tendon patellar taraf (p=0.001) ve patellar tendon tibial taraf (p=0.001) arasında ve sporcu grubu kadınlarda dominant bacağın,  kontrol grubu kadınların sol bacağının patellar tendon patellar tarafı (p=0.07) ve patellar tendon tibial tarafı (p=0.013)  arasında istatistiksel anlamlı fark bulundu. Diğer gruplar arasında tendon kalınlıkları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0.05).
 Elastisite paterni ve gerinim oranları açısından sporcuların dominant bacağı ile kontrol grubu sol bacağı arasında ve sporcuların dominant bacağı ile dominant olmayan bacağı arasında istatistiksel fark yoktu (p>0.05). 
Tüm gruplarda aynı bacak kuadriseps tendonu ile patellar tendonun hem patellar hem de tibial taraf arasında elastisite paterni ve gerinim oranları açısından anlamlı fark vardı (p<0.001). Kuadriseps tendonu patellar tendondan; patellar tendon patellar tarafı ise tibial taraftan daha sertti (p<0.001). Tüm olgular beraber değerlendirildiğinde kuadriseps tendon elastisite paterni % 71.6  tip 1, % 27.7 tip 2; patellar tendon proksimalinde  % 27 tip 2,  % 51.4 tip 3 , % 21.6 tip 4; tibial tarafta ise % 3.3 tip 2, % 60.1  tip 3,  % 36.5 tip 4 olarak hesaplanırken, ortalama gerinim oranları kuadriseps tendonunda 1.63, patellar tendon patellar tarafta 0.55, tibial tarafta ise 0.41 olarak bulundu. 
SONUÇ: Sonoelastografi kuadriseps ve patellar tendonların değerlendirilmesi için uygun bir tekniktir. Çalışmamızda sporcular ve sağlıklı gönüllüler arasında kalınlık açısından bazı gruplarda fark saptanırken, elastisite açısından anlamlı fark saptanmadı. Tüm tendonların değerlendirilmesinde kuadriseps tendonu, patellar tendondan, patellar tendonun proksimali (patellar taraf)  distalinden (tibial taraf) hem elastisite paterni hem de gerim oranı olarak daha serttir.

Abstract:
COMPARISON OF PATELLAR AND QUADRICEPS TENDONS OF PROFFESIONAL ATHLETES AND HEALTHY VOLUNTEERS WITH SONOELASTOGRAPHY

OBJECTIVE: Comparison of thickness and elastographic appearance of quadriceps and patellar tendons in group of professional athletes and healthy volunteers and description of elasticity characteristics of these tendons are aimed. 

MATERIAL-METHODS: Quadriceps and patellar tendons 39 professional athletes and 35 healthy volunteers were assessed using 6-15 MHz linear probe with elastography feature on the longitudinal plane. A measurement was done from single localization to the distal for quadriceps tendon, from two localizations as patellar and tibial side for patellar tendon. After both 2 tendon thicknesses were measured, elasticity pattern and strain ratio of tendons were searched with sonoelastography. According to elasticity pattern, tendons were evaluated in 4 groups as blue (the most hard) (type 1), blue-green (hard) (type 2), green (moderate) (type 3), and yellow-red (soft) (type 4). Semi-quantitative result was obtained comparing with fat pads under tendons for strain rates. Tendon thicknesses, elasticity pattern, and strain rates were statistically compared between both 2 groups, between the dominant leg and the other leg of athletes, and between quadriceps and patellar tendons in the same leg as separate in males and females. In addition, finally the mean values belonging to all cases were calculated.
RESULTS: Statistically significant difference was found between the dominant and non-dominant leg and between the patellar side (p=0.001) of the patellar tendon and the tibial side (p=0.001) of the patellar tendon in males in the athlete group and between the dominant leg of females in the athlete group, the patellar side (p=0.07) and the tibial side (p=0.013) of the patellar tendon of the left leg of females in the control group in terms of tendon thicknesses. No statistically significant difference was found between other groups in terms of tendons thickness (p>0.05).
There was no statistical difference between the dominant leg of athletes and the left leg of the control group and between the dominant leg and non-dominant leg of athletes in terms of elasticity pattern and strain rates (p>0.05).
In all groups, significant difference was present between quadriceps tendon and both patellar side and tibial side of the patellar tendon of the same leg in terms of elasticity pattern and strain rates (p<0.001). The quadriceps tendon was more hard than the patellar tendon and the patellar side of the patellar tendon was than the tibial side (p<0.001). When all cases were assessed together, elasticity pattern of quadriceps tendon was calculated as 71.6% type 1, 27.7% type 2; the proximal patellar tendon was 27% type 2, 51.4% type 3, 21.6% type 4; the tibial side was 3.3% type 2, 60.1% type 3, 36.5% type 4 while strain rates were found 1.63 in the quadriceps tendon, 0.55 in the patellar side of the patellar tendon, 0.41 in the tibial side
CONCLUSIONS: Sonoelastography is an appropriate technique for evaluation of quadriceps and patellar tendons. In our study, while a difference was determined between athletes and healthy volunteers in some groups in terms of thickness, no significant difference was determined in terms of elasticity. In the assessment of all tendons, the quadriceps tendon is more hard than the patellar tendon and the proximal patellar tendon (patellar side) is more hard than the distal patellar tendon (tibial side) in terms of both elasticity pattern and strain rate.