Tedarik zinciri ağlarında ÇKKV yöntemleriyle tedarikçi seçimi
Supplier selection in supply chain network using MCDM methods
Yazar: HAMDİ EFE EVCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET KABAK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Tedarik Zinciri Yönetimi, rekabet üstünlüğünün sürdürülebilirlik için şart olduğu günümüz koşullarında işletmelerin başarısı için önemli bir faktördür. Söz konusu şartlar altında işletmeler rakiplerinin önüne geçmek için teknolojiye, müşteri beklentilerine ve tedarikçi yönetim şartlarına başarılı bir şekilde uyum sağlamalıdır. Tedarik zinciri yönetiminin önemli ve stratejik adımlarından bir tanesi tedarikçi değerlendirme ve seçim sürecidir. Bu süreçte tedarikçi alternatiflerinin fazlalığı ve değerlendirme kriterlerinin çeşitliliği nedeniyle işletmeler geleneksel yöntemler yerine çok kriterli karar vermek tekniklerini tercih etmektedir.
Küresel ekonomik koşullar ve rekabet şartları göz önünde bulundurularak savunma sanayii sektöründe faaliyet gösteren bir işletmede çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak bir tedarikçi değerlendirme ve seçim yöntemi geliştirilmiştir. Etkin bir sistem kurabilmek amacı ile belirlenen tedarikçi değerlendirme kriterlerinin ağırlıklandırılmasında Analitik Hiyerarşi Proses (AHP) yöntemi uygulanmıştır. AHP yöntemi ile belirlenen kriter ağırlıkları kullanılarak alternatif tedarikçiler arasından etkin bir seçim ve sıralama yapılması için TOPSIS yöntemi kullanılmıştır. Uygulamanın gerçekleştirildiği işletmede söz konusu yöntemlerin kullanılmasının sürekliliğini sağlamak amacıyla Excel VBA programlama dili kullanılarak bir yazılım geliştirilmiş ve bu yazılımın güncellenebilen veri yapısı sayesinde değişen şartlar altında hızlı ve etkin bir karar verme süreci oluşturulması hedeflenmiştir. Çalışmada gerçekleştirilen analizler sonucunda altı farklı iş kolu için en uygun tedarikçi sıralamaları karar vericilerinin tedarikçi değerlendirme ve seçim proseslerine destek sağlamak amacı ile sistem haline getirilmiştir.

Abstract:
Supply Chain Management (SCM) is an important factor for the success of companies and competitive advantages provided by SCM methods are essential for sustainability in today's conditions. Under these circumstances, companies must successfully adapt to technology, customer expectations, and supplier management requirements to move ahead of other competitors. One of the important and strategic steps for supply chain management is the supplier evaluation and selection process. In this process, companies prefer multi-criteria decision-making methods rather than traditional methods because of the large number of supplier alternatives and the variety of evaluation criteria.
Considering the aforementioned economic and competitive conditions, a supplier evaluation and selection method has been developed for a company which is operating in defense industry by using multi-criteria decision-making methods. In accordance with the purpose of building an effective system, Analytical Hierarchy Process (AHP) method has been implemented for the prioritization of the determined supplier evaluation criteria. TOPSIS method has been used to make an effective selection and to rank among the alternative suppliers by using criterion prioritization determined by AHP method. In order to ensure the continuity of using these methods in the company, a software written with Excel VBA programming language has been developed. Whereby the upgradeable data structure of this program, it is aimed to create a fast and an effective decision-making process under changing conditions. As a result of these analyzes, Generating the most suitable company ranking for six different business types are systemized in order to support supply chain professionals.