Yetişkin gökkuşağı alabalıklarının (oncorhynchus mykiss) transferinde farklı oksijen konsantrasyonlarının oksidatif stres ve bazı biyokimyasal parametreler üzerine etkisi
The effect of different oxygen concentrations on oxidative stress and some biochemical parameters in the transfer of adult rainbow trout (oncorhynchus mykiss)
Yazar: UTKU DURAN
Danışman: PROF. DR. SENA ÇENESİZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Veteriner Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Su Ürünleri = Aquatic Products ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Gökkuşağı alabalığı = Rainbow trout ; Oksidatif stres = Oxidative stress

Özet:
Artan dünya nüfusunun gıda ihtiyacını karşılamak amacıyla kültür balıkçılığı, düşük emisyon ve kaliteli protein elde edilmesi için tercih edilen en uygun ve çevreci yöntemlerden biridir. Su kaynaklarını en efektif şekilde kullanarak verimi artırmak amacıyla canlı balık transferleri yapılmaktadır. Ancak transfer işlemleri balıklarda ölümlere neden olan stres kaynaklarındandır. Transfer sırasında optimum yaşam koşullarının sağlanmasıyla stresin zararlı etkilerinin azaltılması mümkündür. Balıklarda uygun yaşam koşulları için en önemli parametrelerden biri sudaki çözünmüş oksijen seviyesidir. Çalışmamızda yetişkin gökkuşağı alabalıklarının (Oncorhynchus mykiss) transferinde farklı çözünmüş oksijen konsantrasyonlarının oksidatif stres ve bazı biyokimyasal parametreler üzerine etkisi araştırılarak transfer sırasında en uygun çözünmüş oksijen konsantrasyonunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla oluşturulan kontrol ve 4 farklı çözünmüş oksijen konsantrasyonuna sahip gruplarda, serumda GSH-Px, SOD ve LDH enzim aktivitesi, MDA, Cp, TOK, TAK, OSİ, kortizol, glukoz, üre, ürik asit, kreatinin, Ca, Mg ve kas dokusunda MDA, Cp, TOK, TAK ve OSİ değerleri araştırıldı. 
Analizler sonucunda elde edilen bulgulara göre, oksidatif parametreler ve doku hasarının bazı belirteçleri karşılaştırılması sonucu transferin ve transfere hazırlık işlemlerinin balıklarda oksidatif hasara neden olduğu görüldü. Transfer edilen gruplar kendi arasında karşılaştırıldığında ise hipoksik ve hiperoksik koşullarda yapılan transferin ROS'u artırdığı ve antioksidan mekanizmayı baskılayarak oksidatif stres oluşturduğu tespit edildi. Normoksik koşullar içerisinde 8 ve 10 mg/L çözünmüş oksijen transfer grupları kendi aralarında karşılaştırıldığında 10 mg/L çözünmüş oksijen konsantrasyonunda yapılan transfer işlemlerinin oksidatif stresi ve oluşan doku hasarını en aza indirdiği görüldü.

Abstract:
In order to meet the food needs of the growing world population, aquaculture is one of the most suitable and environmentally friendly methods for obtaining quality protein with low emissions. Live fish transfers are made in order to increase the yield by using water resources in the most effective way. However, transfer operations are one of the stress sources that cause mortality in fish. It is possible to reduce the harmful effects of stress by providing optimum living conditions during the transfer. One of the most important parameters for optimum living conditions in fish is the dissolved oxygen level in water. In this study, the effects of different dissolved oxygen concentrations on oxidative stress and some biochemical parameters during the transfer of adult rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) were investigated to determine the optimum dissolved oxygen concentration during transfer. For this purpose, GSH-Px, SOD, and LDH enzyme activities, MDA, Cp, TOS, TAS, OSI, cortisol, glucose, urea, uric acid, creatinine, Ca, Mg and MDA, Cp, TOS, TAS and OSI values in serum and muscle tissue were investigated in control and groups with four different dissolved oxygen concentrations. 
According to the results of the analyses, oxidative parameters and some markers of tissue damage were compared, and it was observed that transfer and preparation for transfer caused oxidative damage in fish. When the transferred groups were compared among themselves, it was found that transfer in hypoxic and hyperoxic conditions increased ROS and suppressed the antioxidant mechanism, and caused oxidative stress. When 8 and 10 mg/L dissolved oxygen transfer groups were compared among themselves in normoxic conditions, it was observed that transfer procedures performed at 10 mg/L dissolved oxygen concentration minimized oxidative stress and tissue damage.