Kardiyak üfürüm saptanan akut bronşiolitli hastalarda konjenital kalp hastalığı sıklığının değerlendirilmesi
Evaluation of the frequency of congenital heart disease in patients with acute bronchiolitis and cardiac murmur
Yazar: ZEYNEP ERDEM AKBAY
Danışman: DOÇ. DR. ZAFER BAĞCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bronşiyolit = Bronchiolitis

Özet:
Amaç: Akut bronşiolit, iki yaşından küçük çocuklarda bronşiollerin 
inflamasyonu sonucunda öksürük, hırıltılı solunum, takipne, interkostal veya subkostal 
çekilmelerle seyreden bir alt solunum yolu enfeksiyonudur. Genellikle viral etkenlerin 
neden olduğu bu enfeksiyon, iki yaşından küçük çocuklarda hastaneye başvuruların ve 
hastanede yatışın en sık sebeplerinden biridir. Konjenital kalp hastalığı (KKH), akut 
bronşiolitin risk faktörleri arasında yer alır. Kalp veya büyük damarlardan en az birinin 
doğuştan gelen işlevsel ve yapısal anormallikleri, konjenital kalp hastalıkları olarak 
adlandırılır. KKH, canlı doğumların %0.8-1'inde görülmekte olup, yenidoğan 
dönemindeki ölümlerin en önemli sebeplerinden biridir. Kardiyak üfürümler, 
çocuklarda sık rastlanan bir fizik muayene bulgusudur ve kardiyoloji uzmanına sevk 
edilme nedenleri arasında en yaygın olanıdır. Pediatrik hastalarda üfürümlerin çoğu 
normal veya masum olarak kabul edilir. Ancak, önemli yapısal kalp hastalığına bağlı 
üfürümlerden ayrılmalıdır. Bu çalışmada, kardiyak üfürüm saptanan akut bronşiolitli 
hastalarda konjenital kalp hastalığı sıklığı ile akut bronşiolitin hastalık derecesi ve 
klinik seyri arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amaçlanmıştır. 
Materyal ve Metod: Bu tez çalışması retrospektif tipte kesitsel bir çalışmadır. 
Pediatri servisi ve yoğun bakım ünitesinde, Ocak 2022 ve Haziran 2024 tarihleri 
arasında akut bronşiolit tanısıyla yatırılan, kardiyak üfürüm saptanan ve yaşları 1-24 
ay arasında olan 281 olgu çalışmaya dahil edildi. Hastaların verileri geriye dönük 
olarak incelendi ve pediatrik kardiyolog tarafından değerlendirilmiş olanlar 
kaydedildi. Hastalar, kardiyak değerlendirme sonucuna ve Wang Klinik Skorlama 
Sistemi kullanılarak akut bronşiolitin klinik derecesine göre gruplara ayrıldı. Olguların 
sosyo-demografik özellikleri, acil servis başvurusundaki kan oksijen saturasyonu 
(SpO2) değerleri, ilk yatış yeri, laboratuvar tetkikleri, ekokardiyografi raporları, 
toplam oksijen alma süreleri ve hastanede yatış süreleri değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 6,57 ± 6,08 ay olup, tüm 
olguların %61,21'i erkekti. Tüm hastaların ilk başvurudaki ortalama SpO₂ değeri 88,74 
± 4,18, ortalama yatış süresi 9,85 ± 4,43 gün ve ortalama oksijen ihtiyacı süresi 4 
gündü. Hastaların %78,29'u orta bronşiolit, %21,71'i ağır bronşiolit tanısı almıştı; hafif bronşiolit olgusu saptanmadı. Ağır bronşiolit grubunun, orta dereceli bronşiolit 
grubuna kıyasla acil servis başvurusundaki SpO₂ düzeyi ve kan gazı pH değeri 
istatistiksel olarak anlamlı düşük; kan gazı parsiyel karbondioksit basıncı (pCO₂), 
hastanede yatış süresi ve oksijen ihtiyacı süresi ise istatistiksel olarak anlamlı yüksek 
bulundu. Bronşiolit grupları, diğer laboratuvar değerleri açısından benzerdi. Hastaların 
%31,32'sinde kardiyak patoloji saptanmazken, %37,36'sında patent foramen ovale 
(PFO), %19,93'ünde sekundum atriyal septal defekt (ASD) ve %3,56'sında ventriküler 
septal defekt (VSD) saptandı. Kardiyak patolojisi olmayan hastalar kontrol grubunu, 
PFO ve sekundum ASD'si olan hastalar vaka gruplarını oluşturdu. Kontrol ve vaka 
grupları, cinsiyet, boy ve kilo persentili, akut bronşiolitin klinik şiddeti, hastanede yatış 
süresi, acil servis başvurusundaki SpO₂ değeri, hemogram ve c-reaktif protein (CRP), 
parametreleri açısından benzerdi. Kontrol grubunun yaş ortalaması, PFO ve sekundum 
ASD grubundan daha yüksekti. PFO ve sekundum ASD grubunda oksijen ihtiyacı 
süresi ve kan gazı pCO₂ düzeyi, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek 
bulundu. 
Sonuç: Akut bronşiolitin klinik şiddetini öngörmede laboratuvar tetkikleri 
yeterli değildir. Sağlıklı görünen çocuklarda üfürümler genellikle normal veya masum 
olsa da, konjenital kalp hastalığı şüphesi göz ardı edilmemelidir. Komorbiditesi 
olmayan akut bronşiolit olgularında, başvuru sırasında yüksek pCO2 düzeyi ve uzamış 
oksijen ihtiyacı durumunda PFO ve ASD akla gelmelidir. Çalışmamızda, PFO'nun 
subklinik tablodan uzaklaştığını gösteren veriler elde edilmiştir ve bu konuda 
prospektif tipte ek çalışmalara ihtiyaç vardır. 
Anahtar Kelimeler: Akut bronşiolit, konjenital kalp hastalığı, kardiyak 
üfürüm

Abstract:
Objective: Acute bronchiolitis is the inflammation of the bronchioles in 
children under two years of age. It is a lower respiratory tract infection that progresses 
with cough, wheezing, tachypnea, intercostal or subcostal retractions as a result of 
inflammation. This infection, which is usually caused by viral agents, is one of the 
most common reasons for hospital admissions and hospitalization in children under 
two years of age. Congenital heart disease (CHD) is among the risk factors for acute 
bronchiolitis. Congenital functional and structural abnormalities of at least one of the 
heart or great vessels are called congenital heart diseases. CHD is seen in 0.8-1% of 
live births and is one of the most important causes of death in the neonatal period. 
Cardiac murmurs are a common physical examination finding in children and are the 
most common reason for referral to a cardiologist. Most murmurs in pediatric patients 
are considered normal or innocent. However, they should be distinguished from 
murmurs due to significant structural heart disease. The aim of this study was to 
determine the relationship between the frequency of congenital heart disease in 
patients with acute bronchiolitis and the degree of disease and clinical course of acute 
bronchiolitis. 
Material and Method: This thesis study is a retrospective cross-sectional 
study. In the pediatric ward and intensive care unit, 281 patients with a diagnosis of 
acute bronchiolitis, diagnosed with a cardiac murmur and aged between 1-24 months 
between January 2022 and June 2024 were included in the study. The data of the 
patients were retrospectively reviewed and those evaluated by a pediatric cardiologist 
were recorded. The patients were divided into groups according to the cardiac 
evaluation result and the clinical degree of acute bronchiolitis using the Wang Clinical 
Scoring System. The socio-demographic characteristics of the cases, blood oxygen 
saturation (SpO2) values at emergency department admission, first hospitalization 
location, laboratory tests, echocardiography reports, total oxygen intake time and 
hospital stay time were evaluated.
Results: The mean age of the patients participating in the study was 6.57 ± 
6.08 months and 61.21% of all cases were male. The mean SpO₂ value of all patients 
at first presentation was 88.74±4.18, the mean hospitalization duration was 9.85±4.43 
days and the mean oxygen requirement duration was 4 days. 78.29% of the patients 
were diagnosed with moderate bronchiolitis and 21.71% with severe bronchiolitis; no 
case of mild bronchiolitis was detected. In the severe bronchiolitis group, compared to 
the moderate bronchiolitis group, the SpO₂ level and blood gas pH value at emergency 
department presentation were found to be statistically significantly lower; blood gas 
partial carbon dioxide pressure (pCO₂), hospitalization duration and oxygen 
requirement duration were found to be statistically significantly higher. The 
bronchiolitis groups were similar in terms of other laboratory values. While no cardiac 
pathology was detected in 31.32% of the patients, patent foramen ovale (PFO) was 
detected in 37.36% and 19.93% secundum atrial septal defect (ASD) and 3.56% 
ventricular septal defect (VSD) was detected. Patients without cardiac pathology were 
the control group, PFO and secundum Patients with ASD formed the case groups. The 
control and case groups were similar in terms of gender, height and weight percentile, 
clinical severity of acute bronchiolitis, duration of hospitalization, SpO₂ value at 
emergency department admission, hemogram and c-reactive protein (CRP) 
parameters. The mean age of the control group was higher than the PFO and secundum 
ASD groups. The duration of oxygen requirement and blood gas pCO₂ level were 
significantly higher in the PFO and secundum ASD groups than in the control group. 
Conclusion: Laboratory tests are not sufficient to predict the clinical severity 
of acute bronchiolitis. Although murmurs are usually normal or innocent in apparently 
healthy children, the suspicion of congenital heart disease should not be ignored. In 
acute bronchiolitis cases without comorbidities, PFO and ASD should be considered 
in case of high pCO2 level and prolonged oxygen requirement at presentation. In our 
study, PFO data have been obtained showing that the condition has moved away from 
the subclinical picture, and additional prospective studies are needed on this subject. 
Keywords: Acute bronchiolitis, congenital heart disease, cardiac murmur