Erciyes Üniverstesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ad servislerinde yatarak takip edilen hastalarda hastane kaynaklı hiponatremi insidansı ve etyolojik faktörlerin belirlenmesi
The incidence and etiology of hospital induced hyponatremia in hospitalized patient in Erciyes University Medical Faculty Children Hospital
Yazar: AYŞE SEDA PINARBAŞI
Danışman: PROF. DR. MUAMMER HAKAN POYRAZOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Elektrolitler = Electrolytes ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Hiponatremi = Hyponatremia ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuk sağlığı servisleri = Child health services

Özet:
Amaç: Hiponatremi (serum sodyum <135 mEq/L) çocuklarda en sık görülen elektrolit anormalliğidir ve en sık hastane kaynaklı olarak ortaya çıkmaktadır. İdame mayi olarak çoğunlukla hipotonik mayi kullanılan ve zaman zaman gözlemsel olarak hiponatremi izlediğimiz yatarak takip edilen hastalarımızda hastane kaynaklı hiponatremi sıklığını belirlemek ve etyolojik faktörleri araştırmak amacıyla bu çalışma planlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Bir yıl süre ile Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesine yatırılarak takip edilen ve takibi sırasında hiponatremi gelişen 435 hasta çalışmaya alındı. Hastaların yatış sırasındaki klinik bulguları, demografik verileri ve hiponatremi geliştiği dönemdeki vital ve klinik bulguları kaydedildi, hiponatreminin etyolojisine yönelik tetkikler yapıldı. 
Bulgular: Bir yıl boyunca 8065 hasta yatırılarak tedavi gördü. Bu hastaların 435'inde (%5.3'ünde) hastane kaynaklı hiponatremi gelişti. Hiponatremi gelişen hastaların %43'ü kız, %57'si erkekti. Yaş aralığı 1 gün ile 17 yıl 6 ay arasındaydı. En çok hiponatremi Çocuk Hematoloji-Onkoloji Servisi, Yenidoğan Servisi ve Çocuk Yoğun Bakım servislerinde gelişti. Hiponatremi gelişenb 103 hasta sadece IV olarak sıvı alırken, 332 hasta hem IV hem de oral yolla beslenmekteydi. Yatış sırasındaki volumü durumları hastaların %98.2'inde normal iken, hiponatremi geliştiği dönemde hastaların %17.9'u hipervolemikti. Hipoonatreminin ortaya çıkış süresi ortalama 9 gündü. Hastaların %12.6'sında ciddi derecede hiponatremi (≤129 mEq/l) gelişti. İdrar sodyum atılımı %70.6 hastada artmıştı. Pro-BNP düzeyi hastaların %49'unda yüksekti. 
Tartışma ve Sonuç: Günlük pratikte sıkça kullandığımız intravenöz mayi uygulamalarının da tibbi bir müdahale olduğu ve son yıllarda ölüme dahi yol açabilecek komplikasyonlara sebep olduğunu bilinmektedir.  Bu durum dikkate alınarak yapılan bu çalışmada hastane kaynaklı hiponatremi hastanemizde bir yıl boyunca 435 hastada (%5.3) gelişmiştir. Hiponatremi gelişmiş olan bu hasta grubunda serum sodyum değerleri hastaneye ilk yatış döneminde de normalin alt sınırına yakındı (137.9 mEq/l). Her serviste hiponatremiye yol açan temel faktör farklı olabilmekle birlikte özellikle uygunsuz ADH salınımı çalışma grubumuzda hiponatremi gelişiminde önemli rol oynuyor gözükmektedir.

Abstract:
Aim: Hyponaremia (serum sodium <135 mEq/L) is the most frequent electrolyte imbalance and it is mostly seen in hospitalized patients.  As an pediatrist we mostly use hypotonic fluids as a maintenence fluids and frequently observe hospital induced hyponatrmia. This study was planned to determine the hospital induced hyponatremia and the foctors that cause hyponatremia.
Material and Methods: In one year period 435 patients admitted to Erciyes University Medical Faculty Children's Hospital and developed hyponatremia during their follow-up were included in the study.The clinical symptoms, vital signs and demographic data of patients were recorded when hyponatremia developed and some diagnostic tests are taken from patients for the etiology of  hyponatremia. Data were analyzed with SPSS 17.0 program.
Results: 8065 patients were hospitalized for one year. 435 of these patients developed hospital-induced hyponatraemia. The age range was between 1 day and 17,5 years. Hyponatremia mostly developed in Pediatric Hematology-Oncology Service, Neonatology and Pediatric Intensive Care Service service. The fluid and salt intake of 103 patients only with intravenous way, 332 patients both oral and intravenous way. The volume status of 98.2% patient was normal but 17.9% of patient had hypervolaemia when the hyponatremia was occured. Hipoonatremia occurence time was calculated as an average of 9 days. Severe hyponatremia (≤129 mEq / L) develeoped 12.6% of patients. 70.6% of patients had increased urinary sodium excretion. Pro-BNP levels were high in 49% of patients.
Conclusion: The intravenous fluid administration as a frequent daily practice is also a medical intervention and in recent years is known to cause complications that can even lead to death. Considering this situation in this study patients who developed hospital-acquired hyponatremia in one year period was 435 (5.3%). In hyponatremic group the patients's serum sodium level during the admission to hospital was close to the lower limit (137.9 mEq/l). While there may be a different factors that cause hyponatremia in each inpatient services, the inappropriate ADH secretion espacially in our study group plays an important role.