Bireysel yatırımcılarda risk ve güvenin yatırım tercihine etkisi
The effect of risk and trust on investment decisions in individual investors
Yazar: AHMET OĞUZ AKGÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. SELİM AREN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bireysel yatırımcılar = Individual investors ; Finansal okuryazarlık = Financial literacy ; Finansal risk = Financial risk ; Finansal yatırım = Financial investment ; Güven = Confidence ; Risk = Risk ; Risk algılaması = Risk Perception ; Risk alma davranışı = Risk taking behavior ; Risk toleransı = Risk tolerance ; Yatırımcılar = Investors

Özet:
Bu araştırmada risk ve güven değişkenlerinin boyutları ile yatırım tercihinin boyutları arasındaki ilişkinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Risk boyutu içerisinde; risk alma, risk algısı, risk toleransı, finansal risk ve sosyal risk alt boyutları, güven boyutunda; yatırım danışmanına güven, finansal anlayış seviyesi alt boyutları ve yatırım tercihi boyutunda; varlığın geçmiş performansı, getiri ve sosyal sorumluluk alt boyutları değerlendirmeye alınmıştır. Araştırma için gerekli veri 18 yaş üzeri yatırım tercihi yapabilecek durumda olan 932 kişiden toplanmıştır. Araştırmada risk ve güven başlıkları altında toplanan bağımsız değişkenlerin, bağımlı değişken olan yatırım tercihi boyutlarına olan doğrudan etkisini incelemek amacıyla yapısal eşitlik modelinden, finansal okuryazarlığın moderatör etkisini incelemek için ise çoklugrup yapısal eşitlik modellemesinden yararlanılmıştır. Demografik özelliklerin bağımlı ve bağımsız değişkenler üzerine etkisi için ise bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans (ANOVA) analizinden yararlanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; finansal risk, sosyal risk ve yatırım danışmanına güvenin yatırım tercihinin her üç boyutuna olumlu etkisinin olduğunu ortaya konmuştur. Risk toleransının ise yatırım tercihinin getiri boyutuna olumlu etkisi gözlemlenirken sosyal sorumluluk boyutuna negatif etkisi bulunmaktadır. Bağımlı ve bağımsız değişkenler arası bu ilişkide, finansal okuryazarlığın moderatör etkisi bulunmaktadır. Yani finansal okuryazarlığın düşük ve yüksek olmasına göre bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişki farklılaşmaktadır. Ayrıca sonuçlar, kadınların yatırımın sosyal sorumluluk boyutuna, erkeklerin ise getiri boyutuna daha fazla önem verdiğini ve kadınların erkeklere oranla daha fazla risk algıladıklarını göstermektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to reveal the relationship between the functions of risk and trust and the dimensions of the investment decision. Risk taking, risk perception, risk tolerance, financial risk and social risk are used as risk functions. Trust to the investment adviser is used as trust function and the past performance of the asset, return, social responsibility are used as investment decision dimensions. The data was collected from 932 persons who are able to make investment decisions over 18 years of age. The structural equation model was used to examine the direct effects of the independent variables to the dependent variable (investment decision dimensions). Multigroup structural equation model was used to examine the moderator effect of financial literacy. Independent sample t-test and one-way ANOVA analysis were used to examine the relation between demographic characteristics and dependent, independent variables. According to the findings; financial risk, social risk and trust to the investment adviser were found to have a positive effect on all three dimensions of the investment decision. Risk tolerance has a positive effect on the return dimension of the investment decision but there is a negative effect on the social responsibility dimension. There is moderator effect of financial literacy between dependent and independent variables. The relationship between dependent and independent variables varies depending on whether financial literacy is low or high. In addition, the results show that women attach more importance to the social responsibility dimension of investment and men attach more importance to the return dimension of investment. Also women perceive more risk than men.