Ekstrakorporeal şok dalga litotiripsi öncesi ve sonrası böbreklerin difüzyon MRG ve renal doppler ultrasonografi ile değerlendirilmesi
Assessment of effects of extracorporeal shock wave li̇thotri̇psy on ki̇dneys wi̇th color doppler ultrasonography and di̇ffusi̇on wei̇ghted MRİ
Yazar: MERVE ÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. ELİF KARADELİ
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; ESWT = ESWT ; Litotripsi = Lithotripsy ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Radyografi = Radiography ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler

Özet:
Böbrek taşı sebebiyle ESWL uygulanan hastalarda, bu tedavinin; tedavi edilen böbrek ve tedavi edilmeyen karşı böbrek üzerindeki etkilerinin renkli Doppler ultrasonografi ve difüzyon ağırlıklı manyetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesi.
Bu prospektif çalışmaya Mart 2013 ile Haziran 2015 tarihleri arasında hastanemizde ESWL tedavisi yapılan böbrek taşı olan 18 hasta (8 kadın, 10 erkek; yaş ortalaması 40,56 ±11,5) dahil edildi. Her iki böbrekte ESWL öncesi ve sonrası renkli Doppler ultrasonografi ile rezistif indeks (Rİ) değerleri ölçüldü. Düşük (0, 50,100, 200 s/mm2) ve yüksek (0,400, 600, 1000 s/mm2) b değerleri kullanılarak DAG ve ADC haritaları elde edildi. Her iki böbrek korteks ve kortikomedüller bölge üst, orta ve alt bölgelerden ADC değerleri ölçüldü. Tedavi öncesi ve sonrası her iki böbrekteki Rİ ve ADC değerlerindeki değişiklikler değerlendirildi ve karşılaştırıldı. 
ESWL'den sonra her iki böbreğin üst, orta ve alt kesimlerinde, Rİ değerlerinde anlamlı artış saptandı (p<0,05). Her iki böbrek için tedavi sonrasındaki Rİ değerlerindeki artış kıyaslandığında, tedavi olan böbrek orta kesimde istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı (p<0,05). Tedavi edilen böbrek alt pol korteksinde; düşük b değerlerinden elde olunan ADC değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı azalma bulundu (p<0,05). Tedavi edilen ve edilmeyen böbrek karşılaştırıldığında; tedavi sonrası alt pol korteksinde, düşük b değerlerinden elde olunan ADC değerleri açısından tedavi gören böbrekte anlamlı azalma saptandı (p<0,05). Tedavi edilen böbreklerin alt pol kortikomedüller bölgesinde, yüksek b değerlerinden elde olunan ADC değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı azalma (p<0,05), tedavi edilmeyen kontralateral böbreklerin alt pol kortikomedüller bölgesinde yüksek b değerlerinden elde olunan ADC değerinde tedavi sonrası anlamlı azalma bulundu (p<0,05).
ESWL sonrası böbrekteki etkileri değerlendirmede Doppler Ultrasonografi invaziv olmayan güvenli ve tekrarlanabilir bir yöntemdir. Erken dönemde Rİ değerlerinde artış olması vasküler rezistansı göstermektedir. Düşük ve yüksek b değerlerinden elde olunan ADC haritaları da böbrekteki ödem ve perfüzyon değişiklikleri hakkında bilgi verir.

Abstract:
To evaluate the effects of ESWL on both ipsilateral and contralateral kidneys by using color Doppler Ultrasonography (US) and diffusion weighted magnetic resonance imaging.
This prospective study included 18 patients with nephrolithiasis (8 females, 10 males; average age: 40.56±11,5 years) who underwent ESWL between March 2013 and June 2015 in our hospital. Resistive index (RI) values of both kidneys of every patient were measured with color Doppler US, before and after ESWL. ADC maps were formed by using low (0, 50, 100, 200 s/mm2) and high (0,400, 600, 1000 s/mm2) b values. The cortical and corticomedullary ADC values of the kidneys were measured separately at superior, middle and inferior parts of both kidneys. Differences between pre- and post-treatment RI and ADC values were evaluated and compared on both the treated and untreated kidneys. 
A significant increase in post-ESWL RI values was detected to increase in the superior, middle and inferior parts of both treated and untreated kidneys (p<0,05). The comparison of the amounts of post-ESWL RI difference between the contralateral and ipsilateral kidneys yielded a significantly higher difference in the middle part of the treated kidneys (p<0,05). The ADC values derived from low b values of the inferior cortex were significantly lower (p=,048)  in the treated kidneys. When the treated and untreated kidneys were compared,  ADC values derived from low b values in the inferior cortex were significantly lower in the treated kidneys (p<0,05). ADC values derived from high b values in the inferior corticomedullary region were detected to decrease significantly for both treated (p=0,006) and untreated (p<0,05) kidneys.
Color Doppler ultrasonography is a reliable, non-invasive and repeatable tool for evaluation of post-ESWL kidney changes. Early increase in RI values indicates the increase in vascular resistance. The ADC maps, derived using low and high b values suggest information on kidney edema and perfusion changes.