İlkokul müdürlerinin çevik liderlik özellikleri ile kriz yönetimi becerileri arasındaki ilişki
The relationship between the agile leadership characteristics and the crisis management skills of primary school principals
Yazar: FATİH ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. REZZAN UÇAR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmen algılarına göre ilkokul müdürlerinin çevik 
liderlik özellikleri ile kriz yönetimi becerileri arasındaki ilişkiyi ortaya koymak ve 
bazı değişkenlere göre incelemektir. Araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim 
öğretim yılında Bitlis ili Merkez ve Tatvan ilçelerindeki resmi ilkokullarda görev 
yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma evrenini ise Bitlis ili 
Merkez ve Tatvan ilçelerindeki öğretmen mevcudu 10 ve üzeri olan 27 ilkokul ve 
466 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma evreninin tamamına 
ulaşmak hedeflendiğinden örneklem alma yoluna gidilmemiştir. Araştırmada 
Özgenel ve Yazıcı (2020) tarafından geliştirilen ''Marmara Çevik Liderlik Ölçeği'' 
ve Aksu ve Deveci (2009) tarafından geliştirilen ''İlköğretim Okulu Müdürlerinin 
Kriz Yönetim Becerileri'' ölçeği olmak üzere 2 farklı ölçek kullanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre parametrik testlerden olan Bağımsız 
Örneklemler T Testi ve Anova testi uygulanmıştır. Öğretmen görüşleri arasındaki 
farkın hangi alt boyutlarda olduğunu ortaya koymak için Tukey testine 
başvurulmuştur. ''Çevik Liderlik Ölçeği''nin mevcut müdürler çalışma süresi ve 
okuldaki öğrenci sayısı değişkenlerine göre farklılaştığı sonucuna varılmış Kriz 
Yönetimi Becerileri Ölçeğinde ise medeni durum, mevcut müdürle çalışma süresi 
ve okuldaki öğrenci sayısı değişkenlerine göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. 
İlkokul müdürlerinin çevik liderlik özellikleri ile kriz yönetimi becerileri arasındaki 
ilişkiyi tespit etmek için Pearson Correlation analizi yapılmış ve aralarındaki 
ilişkinin yüksek düzeyde pozitif yönde olduğu neticesi elde edilmiştir. İlkokul 
müdürlerinin çevik liderlik özellikleri ile kriz yönetimi becerileri arasındaki yordama 
düzeyini belirlemek amacıyla çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Bulgulara 
dayanarak çevik liderliğin kriz yönetimi becerilerini yordadığı tespit edilmiştir. 
Araştırma sonuçları doğrultusunda, kalabalık ilkokullardaki öğrenci sayılarının 
azaltılması, özellikle kriz dönemlerinde yönetim becerileri ve çevik liderlik 
kapasitelerini arttırmak için okul müdürlerine yönelik hizmet içi eğitimlerin 
düzenlenmesi önerilebilir.

Abstract:
The aim of this research is to reveal the relationship between primary 
school principals' agile leadership characteristics and crisis management skills 
according to teacher perceptions and to examine them according to some 
variables. The universe of the research consists of teachers working in public 
primary schools in the Central and Tatvan districts of Bitlis province in the 2022-
2023 academic year. The study population of the research consists of 27 primary 
schools and 466 teachers with 10 or more teachers in the Central and Tatvan 
districts of Bitlis province. Since it was aimed to reach the entire study universe of 
the research, sampling was not used. Two different scales were used in the 
research, namely the "Marmara Agile Leadership Scale" developed by Özgenel 
and Yazıcı (2020) and the "Crisis Management Skills of Primary School Principals" 
scale developed by Aksu and Deveci (2009). According to the findings obtained 
from the research, Independent Samples T Test and Anova test, which are 
parametric tests, were applied. Tukey test was used to reveal the sub-dimensions 
of the difference between teachers' opinions. It was concluded that the agile 
leadership scale differs according to the variables of the current principals working 
time and the number of students at the school, and in the Crisis Management 
Skills Scale, it was concluded that it differs according to the variables of marital 
status, working time with the current principal and the number of students in the 
school. Pearson Correlation analysis was conducted to determine the relationship 
between the agile leadership characteristics of primary school principals and their 
crisis management skills, and it was concluded that the relationship between them 
was positive. Simple linear regression analysis was conducted to determine the 
level of prediction between primary school principals' agile leadership 
characteristics and crisis management skills. Based on the findings, it was 
determined that agile leadership predicted crisis management skills. In line with 
the research results, it may be recommended to reduce the number of students in 
crowded primary schools and organize in-service training for school principals to 
increase their management skills and agile leadership capacities, especially during 
crisis periods.