MEB yayınları Türkçe 7. ve 8. sınıf ders kitabındaki metinlerin değerler bağlamında incelenmesi
The review of the texts in the context of the values in "Turkish Course book for seventh and eighth grade" published by the Ministry of National Education
Yazar: NEJLA ECERKALE
Danışman: DOÇ. DR. ÖZCAN BAYRAK
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlaki değerler = Moral values ; Ders kitapları = Textbooks ; Değerler eğitimi = Values education ; Eğitsel değerler = Educational values ; Geleneksel değerler = Traditional values ; Kültürel değerler = Cultural values ; Sosyal değerler = Social values ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching

Özet:
Bu çalışmada Milli Eğitim Bakanlığının hazırladığı 7. ve 8. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan metinlerde belirlenen değerlerin varlığı incelenmiştir. Araştırmanın birinci bölümü problem durumuna bağlı olarak araştırmanın amacı, önemi, sayıltılar, sınırlılıklar ve tanımlardan oluşmuştur. İkinci bölümde değerin tanımı, sınıflandırılması, işlevleri; değerler eğitimi, programda değerin yeri, metin kavramı ve metinlerde olması gereken özellikler ve kitaptaki metinler, incelenen değerler, bu değerlere ait bulgular yer almıştır.
Araştırmada Milli Eğitim Bakanlığının hazırladığı 7. ve 8.  sınıf Türkçe ders kitaplarındaki toplam on iki tema içerisinde bulunan otuz altı metin incelenmiştir. Bu inceleme neticesinde metinlerde yer alan değerler ve yer almayan değerler belirlenmiştir.
7.sınıf ders kitabındaki değer sıklığı 145 iken 8.sınıf ders kitabında değer sıklığı 94'tür. 7.sınıf ders kitabında yer almayan değer yalnızca adalettir, fakat 8.sınıf ders kitabında 11 değer yer almamaktadır. İki kitapta da en çok değer içeren tema Atatürk temasıdır. Metin türleri sınıf bazında farklılaştığı için tam bir karşılaştırma yapmak mümkün olmasa da genel olarak iki kitapta da olaya dayalı türlerde değer sıklığının çok daha yüksek olduğu sonucuna varılabilir. Ayrıca şiir duyguya hitap eden bir tür olması nedeniyle yani doğası gereği düşük değer sıklığına sahiptir.
Tüm bu veriler bağlamında 7. ve 8. sınıf ders kitaplarının belirlenen değerlerin tamamını içermediği ve değerlerin dağılımının orantılı olmadığı görülmüştür. Kimi metinler değer aktarımı noktasında bir hazine olabilecekken yalnızca kuru bilgi ile doldurulmuş ve bu fırsat kaçırılmıştır. Bu yüzden öğretmenlere metinler öncesi, metni okuma sırası ve sonrasında değer aktarımını destekleme noktasında büyük bir görev düşmektedir.

Abstract:
In the present study, the existence of values in  the texts of Turkish course books prepared by the Ministry of National Education for seventh and eighth grade students was analyzed. The first section of the study comprises of the purpose and importance of the study, premises, limitations and definitions depending on the situation of the problem. The second section contains the definition, classification and functions of value; values education; the place of value in syllabuses as well as the concept of text; the features that should be included in the text; the texts in the book, the values studied and findings regarding thece values.
In the research, the thirty six texts in the twelve themes in Turkish course book prepared by the Ministry of National Education for seventh and eighth grade students were examined. As a result, the values which are present in the texts and the ones which are not were determined.
While the frequency of values is 145 in the course book for grade seven, it is 94 in the eighth grade course book. The only value which is not present in the seventh grade course book is justice, yet 11 values are absent in the course book for grade eight. In both books, the theme which includes the most values is Ataturk Theme. Although it is impossible to compare the texts since the types of them differ in the books, it can be concluded that the frequency of values is significantly high in the types based on events. Besides, since poetry is a type which appeals to emotions, it has a lower frequency as a value.
Within the concept of the data gathered,  the coursebooks for seventh and eighth grades neither include all of the values determined nor have a proportional distiribution of them throughout the books. Some texts, which may, in fact,  include many important values, merely include information. As a result, teachers need to have more responsibility in conveyance of values (value transfer) before, during and after reading the texts.