Peyniraltı suyu kullanarak bazı laktik asit bakterilerinin biyosürfektan üretimleri ve antimikrobiyel özelliklerinin belirlenmesi
Determination of biosurfactant  production and antimicrobial properties of some lactic acid bacteria by using whey
Yazar: ZERRİN ALKAN
Danışman: PROF. DR. ZERRİN ERGİNKAYA
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Bu çalışmada, besi ortamı olarak peynir altı suyu kullanılarak, Streptococcus thermophilus, Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus rhamnosus'dan  biyosürfektan üretimleri incelenmiştir. Üretilen biyosürfektanların yağ yayma tekniği ile varlığı tespit edilerek, etil asetat ile ekstraksiyonu sağlanmıştır. Elde edilen biyosürfektanların, bazı gıda patojenleri (Escherichia coli, Staphylococcus aureus ve Pseudomonas aeruginosa) üzerine antimikrobiyel etkileri ise MİK testiyle belirlenmiş ve mikrotiter plaklar kullanılarak  adezyonu engelleme özellikleri araştırılmıştır.
Elde edilen sonuçlara göre biyosürfektanların,  ksilene karşı en yüksek emülsifikasyon indeks değeri peyniraltı suyunda L.acidophilus ile üretilen biyosürfektan örneğinde % 58 oranında bulunmuştur ve bu değer 1 hafta sonunda % 32.5 değerine düşmüştür. En düşük emülsifikasyon yeteneği peyniraltı suyunda L.rhamnosus ile üretilen biyosürfektan örneğinde %39 oranında bulunmuş ve 1 hafta sonunda bu değer %20lere düşmüştür. tüm biyosürfektanların 5 mg/mL ve 10 mg/mL konsantrasyon değerlerinde, kullanılan patojenlere karşı belli oranda inhibisyon aktivitesine sahip olduğu belirlenmiştir. Esherichia coli üzerine MIK değeri 10 mg/mL olarak tespit edilmiştir. Peynir altı suyunda geliştirilen L. rhamnosus örneğinde MLK değeri saptanmıştır. Staphylococcus aureus üzerine yapılan denemelerde peyniraltı suyunda geliştirilen S. thermophilus örneği ile 10 mg/mL MLK değerine ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, laktik asit bakterilerinin gelişmesi ve biyosürfektan eldesi için, kullanılan gıda atığı ortamlarının uygun olduğu belirlenmiştir. Elde edilen biyosürfektanların yüzey gerilimini düşürdüğü ve gıda patojenlerine karşı antimikrobiyel ve antiadezyon etkilere sahip olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, production of biosurfactant was be carried out using whey  as a carbon source  by Streptococcus thermophilus, Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus rhamnosus. Then, those produced biosurfactants were be detected by oil spreading technique. Afterwards, the extraction was be provided with ethyl acetate. Lastly, antimicrobial effects of biosurfactants on some food pathogens (Esherichia coli, Staphylococcus aureus and Pseudomonas aeruginosa) was be stated by MIC test and their anti-adhesion properties were be investigated by using microtiter plates.
According to the results obtained, the highest emulsification index value for xylenes of biosurfactants was found to be 58 % in the sample of biosurfactant produced by L.acidophilus in the whey medium and this value decreased to 32.5 % at the end of one week. The lowest emulsification ability was found in 39% of the biosurfactants produced by L. rhamnosus in the whey medium and This value decreased to 20% after one week. All biosurfactants have a certain inhibitory activity against pathogens used at concentrations of 5 mg / mL and 10 mg / mL. The  MIC value on E. coli was determined to be 10 mg / mL. MLK value was determined in the case of L. Rhamnosus which was developed in whey medium. In experiments on S. aureus, sample of biosurfactant  in whey medıum  was produced by  S. thermophilus was used to reach 10 mg / mL MLK value.
As a result, it has been determined the food waste medium is appropriate that the growth of lactic acid bacteria and biosurfactant production. Obtained biosurfactants from lactic acid bacteria have been shown to reduce surface tension and have antimicrobial and antiadhesion effects against food pathogens.