Dişli ve dişsiz bireylerin ısırma kuvvetinin değerlendirilmesi
Evaluation of bite force for dentate and edentulous individuals
Yazar: GİZEM ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. SADULLAH ÜÇTAŞLI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental implantasyon = Dental implantation ; Dental implantlar = Dental implants ; Dişler = Teeth ; Isırma kuvveti = Bite force ; Takma diş tabanları = Denture bases ; Takma diş-tam = Denture complete ; Çiğneme = Mastication ; Çiğneme kasları = Masticatory muscles

Özet:
Diş hekimliğinde, ısırma kuvveti ölçümü, çiğneme mekaniğinin anlaşılması, çene kaslarının fonksiyon ve aktivitesi ve protezlerin biyomekaniğinin değerlendirilmesi amacı ile kullanılır. Uygun dağılım sağlayan ısırma kuvvetleri, bireylerin etkin çiğneme işlevi ile beraber dişlerinin ve/veya protezlerinin klinik ömrünü olumlu yönde etkiler. 
Tüm dişlerin kaybı, hayatın iki önemli gereği olan yeme ve konuşma işlevlerinin yerine getirilmesini zorlaştırır.  Alt-üst tamamen dişsiz bireylerde, özellikle alt tam protez kritik problemler oluşturur. Alt tam protezlerde retansiyon ve stabilizasyon sağlanması için, mandibulanın ön bölgesine, iki adet implant uygulanması, bireylerin beslenme, çiğneme, konuşma ve hayat kalitesine önemli ölçüde katkıda bulunur.
Çalışmamızın amacı "dişli ve dişsiz bireylerin ısırma kuvvetinin değerlendirilmesi"dir. Geleneksel alt/üst tam protez (TP-20 birey, 8 kadın, 12 erkek) ve alt iki implant destekli overdenture/üst tam protez (İDO-23 birey, 13 kadın, 10 erkek) uygulanan bireylerin, ısırma kuvveti (N), ısırma alanı (mm²), ortalama ısırma basıncı (MPa), maksimum ısırma basıncı (MPa) incelendi ve kontrol grubu olan tamamen doğal dişli bireyler (TDB-49 birey, 18-24 yaş aralığında, 35 kadın, 14 erkek) ile karşılaştırıldı. 
Dental Prescale Tekniği, basınca hassas U plak film (50 H, type R, 97µm, Fuji Photo Film Corporation, Tokyo, Japonya) ile, bireyler Frankfurt Horizontal Düzlemi yere paralel şekilde, dik pozisyonda konumlandırıldı ve ısırma kuvveti tespit edildi. Elde edilen veriler Occluzer (FPD703, Fuji Photo Film Corporation, Tokyo, Japonya) yardımı ile sayısallaştırıldı ve istatistiksel değerlendirilmesi gerçekleştirildi.
TDB, TP ve İDO uygulanan bireylerin, ortalama ısırma kuvveti ve ısırma alanı değerleri sırasıyla, 568,2±394,4 N ve 17,2±11,9 mm², 132,7±69,5 N ve 3,7±1,7 mm², 243,1±220,6 N ve 6.6±6,3 mm²' olarak belirlendi. TDB grubundan elde edilen ısırma kuvveti (N) ve ısırma alanı (mm²) değerleri diğer iki protez kullanan gruba göre istatiksel olarak daha yüksek bulundu ve istatistiksel anlamlı farklılık tespit edildi. Diğer taraftan, İDO uygulanan bireylerin ve TP uygulanan bireylerin, değerleri arasında istatistiksel farklılık olmamasına rağmen, İDO grubunu değeri daha yüksek saptandı. 
TDB, TP ve İDO uygulanan bireylerin ortalama ve maksimum ısırma basınçları sırasıyla, 33,4±7,0 MPa ve 97,6±20,2 MPa, 35,6±5,1 MPa ve 81,5±14,3 MPa, 39,4±9,3 MPa ve  98,2±14,7 MPa'dır. Ortalama ısırma basıncı bakımından, TDB ile İDO arasında istatistiksel farklılık mevcut olup, TDB ile TP, TP ile İDO arasında istatistiksel farklılık mevcut değildir. Maksimum ısırma basıncı incelendiğinde, TDB ile TP, TP ile İDO arasında istatistiksel farklılık mevcut olup, TDB ile İDO arasında istatistiksel farklılık mevcut değildir.
Tamamen dişsiz bireyler, hasta memnuniyetini artıran, klinik ve laboratuvar uygulaması kolay ve ekonomik olan, en uygun protetik tedavi yaklaşımı, alt çenede iki implant destekli overdenture uygulamasıdır.

Abstract:
In dentistry, bite force measurements are utilised for understanding the mechanics of mastication, the function and the activity of jaw muscles and biomechanics of dentures. Appropriate distribution of bite forces with efficient masticatory function, make favourable impressions on teeth and/or prosthesis during life-time and clinical existence, respectively.
Being edentulous, affects the two necessities of life such as eating an talking. For edentulous individuals, especially lower complete denture exists critical problems as retention and stabilization of dentures. Two implant placement at the intraforaminal region of mandible, improves individuals' mastication, nutrition, talking and quality of life. 
The aim of our study is "Evaluation of Bite Force for Dentate and Edentulous Individuals". Conventional lower/upper complete denture (CD) (20 individuals, 8 female, 12 male), two implant supported mandibular overdenture/upper complete denture (ISO) (23 individuals, 13 female, 10 male) were applied and individuals' bite force (N), biting area (mm²), average bite pressure (MPa) and maximum bite pressure (MPa) parameters were examined and compared with the control group of the study, full dentate individuals (FDI) (age 18-24, 49 individuals, 35 female, 14 male).
Individuals were sat straight and Frankfurt Horizontal Plane was paralell to floor and bite force was determined via pressure sensitive, U shaped biting sheets with Dental Prescale Technique (50 H, type R, 97µm, Fuji Photo Film Corporation, Tokyo, Japan). Obtained data were digitized by Occluzer (FPD703, Fuji Photo Film Corporation, Tokyo, Japan) and statistical evaluation was accomplished.
FDI, CD and ISO wearers bite force and biting area values were 568,2±394,4 N and 17,2±11,9 mm², 132,7±69,5 N and 3,7±1,7 mm², 243,1±220,6 N and 6.6±6,3 mm² respectively. Obtained bite force (N) and biting area (mm²) values were higher FDI than CD and ISO with statistically significance. There were no statistically significant difference between ISO and CD however, ISO values were higher as numeral.
Average and Maximum bite pressure (MPa) values for FDI, CD and ISO were 33,4±7,0 MPa and 97,6±20,2 MPa, 35,6±5,1 MPa and 81,5±14,3 MPa, 39,4±9,3 MPa and 98,2±14,7 MPa respectively. In terms of average bite pressure, there were statistical significance between FDI and ISO, but there were no statistically significant difference between FDI and CD, CD and ISO. When maximum bite pressure were examined there were statistical significance between FDI and CD, CD and ISO, but there is no statistically significant difference between FDI and ISO.		
Two implant supported overdenture application is the optimum treatment choice for edentulous patients, because of patient satisfaction, easy clinical and laboratory procedures and low cost.