Farklı pamuk (gossypium hirsutum l.) çeşitlerinde defoliant uygulama zamanlarının pamuğun verim ve lif teknolojik özelliklerine etkisi
Effect of defoliant application times on cotton yield and fiber technological properties of different cotton (gossypium hirsutum l.) cultivars
Yazar: YAKUP DENİZEDALAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HALİLOĞLU
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Tohum verimi = Seed yield

Özet:
Bu çalışma farklı pamuk (Gossypium hirsutum L) çeşitlerinde defoliant uygulama zamanlarının pamuğun verim ve lif teknolojik özelliklerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Şanlıurfa İli Siverek İlçesi Gözelek köyünde 2018 yılı yetiştirme sezonunda tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Denemede çeşitler (Candia, Stoneville-468, BA-440) ana parselleri, defoliant uygulama zamanları ise (kozaların % 30-40, % 50-60 ve % 70-80'i açtığı dönem) alt parselleri oluşturmuştur. Çalışmada, bitki boyu (cm), uygulama öncesi yaprak sayısı, uygulamadan 7, 14 ve 21 gün sonra yaprak sayısı (adet/bitki), uygulama öncesi koza sayısı (adet/bitki), uygulama öncesi açmış koza sayısı (adet/bitki), uygulamadan 7, 14 ve 21 gün sonra açmış koza sayısı (adet/bitki), kütlü pamuk verimi (kg/da), koza kütlü pamuk ağırlığı (g), çırçır randımanı (%), 100 tohum ağırlığı (g), lif kopma dayanıklılığı (g/tex), lif inceliği (micronaire), lif uzunluğu (mm), sarılık değeri (+b), yansıtma değeri (Rd) ve yabancı madde oranı (%) incelenmiştir. Çalışma sonucunda; en yüksek kütlü pamuk verimi Stoneville-468 çeşidinde kozaların %50-60'nın  açıldığı dönemdeki defoliant uygulamasından, en yüksek bitki boyu değerleri kontrol parsellerinden, en fazla yaprak sayısı BA-440 çeşidinden, en yüksek uygulama öncesi yaprak sayısı,  uygulama öncesi koza sayısı ve uygulama öncesi açan koza sayısı %70-80 koza açma dönemindeki defoliant uygulamasından, uygulamadan 7, 14 ve 21 gün sonra en yüksek yaprak sayısı kontrol parsellerinden,  uygulamadan 7, 14 ve 21 gün sonra en yüksek açmış koza sayısı ve koza kütlü pamuk ağırlığı %50-60 ve %70-80 koza açma dönemindeki defoliant uygulamasından, en yüksek çırçır randımanı, yansıtma değeri ve en ince lifler Candia çeşidinden, en yüksek 100 tohum ağırlığı ve yabancı madde oranı BA-440 çeşidinden elde edilmiştir. Defoliant uygulama zamanlarının çırçır randımanı, lif kopma dayanıklılığı, lif inceliği, lif uzunluğu ve sarılık değeri üzerine istatistiki olarak herhangi bir etkisi bulunamamıştır. Üreticiler için en iyi defoliant uygulama zamanı olarak kozaların %50-60'nın açıldığı dönem ve Siverek ekolojik koşullarında kütlü pamuk verimi bakımından Stoneville-468 çeşidi, çırçır randımanı, yansıtma değeri ve lif inceliği için ise Candia çeşidi önerilebilir.

Abstract:
This study was aimed to determine the effect of defoliant application times on yield and fiber technological properties of different cotton varieties (Gossypium hirsutum L.). The research was carried out at the Gozelek village of Siverek district of Sanliurfa province in 2018 growing season, according to the in a ramdomized complete block as split plot design with three replications. In study, cultivars (Candia, Stoneville-468, BA-440) were consist the main plots and defoliant application times (opened boll periods of 30-40%, 50-60% and 70-80%) were subplots. In this research, plant height (cm), number of leaves before application, number of leaves after 7, 14 and 21 days from application (pcs plant-1), number of bolls before application (pcs plant-1), number of opened bolls before application (pcs plant-1), number of opened bolls after 7, 14 and 21 days from application (pcs plant-1), seed cotton yield (kg da-1), boll seed cotton weight (g), ginning outturn (%), 100 seed weight, fiber strenght (g/tex), fiber fineness (micronaire), fiber lenght (mm), yellownes degree (+b), reflectance degree (Rd) and trash area (%) properties were investigated. As a result of the study; the highest seed cotton yield was obtained from Stoneville-468 cultivar when 50-60 % of boll opened period defoliant application, the highest plant height values from control plots, the highest number of leaves from BA-440 cultivar, the highest number of leaves before application, number of bolls before application and the number of opened bolls before application when 70-80% of bolls opened period defoliant application, the highest number of leaves after 7, 14 and 21 days from application in control plots, the highest number of opened boll and boll seed cotton weight were obtained from  50-60 % and  70-80 % of boll opened periods application after 7, 14 and 21 days from application, the highest ginning outturn, reflectance degree and finest fibers from were obtained from Candia cultivar, and the highest 100 seed weight and trash ratio from BA-400 cultivar.  There was no statistically significant effect of the defoliant application times on the ginning outturn, fiber strength, fiber fineness, fiber length and yellowness value. The best defoliant application time for producers is the period of 50-60 % of bolls opened and Stoneville-468 cultivar in terms of the seed cotton yield, Candia cultivar in terms of ginning outturn, reflectance degree and fiber fineness can be recommended for Siverek ecological conditions.