İlkokul öğrencilerinin zeka düzeylerinin belirlenmesinde alternatif bir yöntem: Resim analizi
An alternative method for determining the intelligence levels of primary school students: Picture analysis
Yazar: ADVİYE NİDA YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. ADEM DOĞAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bireysel zeka testleri = Individual intelligence tests

Özet:
Zeka yüzyıllardır insanlığın gelişimine büyük katkılar sunmuş bir sermayedir. Eğitimin okullarda formal bir şekilde verilmeye başlaması ile de ayrı bir öneme sahip olmuştur. Bu çalışmanın amacı ilkokul çağındaki öğrencilerin üstün yetenekli olup olmadıklarının geleneksel bir yöntem olan resim analizi yoluyla tespit edilebilirliğini araştırmaktır. Ülkemizde ilkokul düzeyinde Bilim ve Sanat Merkezleri'ne öğrenci seçmek için yapılan zeka testlerine resim çizme yoluyla alternatif olarak ve teyit edilebilirlik açısından bir zeka ölçme kriteri üzerinde durulmuştur. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırma 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Akdeniz Bölgesi'nin doğusundaki bir ilde yer alan bir Bilim ve Sanat Merkezi'nde eğitim gören ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından üstün zekalı oldukları tespit edilen 20 ilkokul öğrencisi ile yapılmıştır. Araştırma verilerini toplamak amacıyla çalışma grubunda yer alan öğrencilere "Bir İnsan Çiz Testi", "Ev-Ağaç-İnsan Testi" ve "Var Olmayan Hayvan Çiz Testi" uygulanmıştır. Üstün yetenekli çocukların yaptığı çizimler, alan yazında var olan ve araştırmacılar tarafından ayrıca düzenlenen puanlama ölçekleri ile değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda çocuklara her test için ayrı ayrı zeka yaşı hesaplamaları yapılmıştır ve çocukların biyolojik yaşları ve hesaplanan zeka yaşları arasındaki farka bakılmıştır. Üstün zekalı bireylerin bulunduğu yaş grubuna göre üstün performans sergileme özellikleri baz alınarak elde edilen veriler doğrultusunda değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırma bulgularının ışığında Bir İnsan Çiz Testi'nin %95 oranında ve Ev-Ağaç-insan Testi'nin %65 oranında doğru sonuçlar verdiği tespit edilmiştir. Var Olmayan Hayvan Çiz testinin ise kullanılan puanlama ölçeği doğrultusunda ilkokul düzeyinde yüksek puanlı değerler vermediği söylenebilmektedir.

Abstract:
Intelligence has existed as a capital that has contributed greatly to the development of humanity for centuries. It has also gained a special importance when education started to be given in a formal way in schools. The aim of this study is to investigate whether the primary school students are gifted or not, by means of picture analysis, which is a traditional method. In our country, an intelligence measurement criterion in the sense of being an alternative to the intelligence tests made to select students for Science and Art Centers at primary school level by drawing a picture or confirming it has been emphasized. For this purpose, the case study design, which is one of the qualitative research methods, was used in the research. The research was conducted with 20 primary school students who were educated in a Science and Art Center located in a province in the east of the Mediterranean Region in the 2021-2022 academic year and were determined to be gifted by the Ministry of National Education. In order to collect the research data, the "Draw a Human Test", "House-Tree-Human Test" and "Draw Non-existent Animal Test" were applied to the students in the study group. The drawings made by gifted children were evaluated with the scoring scales available in the literature and organized by the researchers. As a result of the analysis, the children's mental age was calculated separately for each test. The difference between the biological ages of the children and the calculated intellectual ages was examined. Evaluations were made on the basis of superior performance characteristics according to the age group of gifted individuals. In the light of the research findings, it was determined that the Draw a Human Test gave 95% correct results and the House-Tree-human Test gave 65% correct results. It can be said that the Draw Non-existent Animal test, on the other hand, does not give high scores at the primary school level in line with the scoring scale used.