İstanbul Kartal'da bir çocuk hastalıkları hastanesine yakın aile hekimliği birimine kayıtlı 0-5 yaş arası çocukların sağlık hizmeti kullanım durumları ve etkileyen faktörler
Health care seeking behaviors and associated factors among 0-5 years old children who are registered to a primary care center close to the pediatric hospital in Kartal Istanbul
Yazar: FAZIL HÜSNÜ AVŞAROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN ERSİN ŞİMŞEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: 0-5 yaş arası çocukları olan ebeveynler özellikle çocuklarının küçük
yaşta olması ve bazen de tecrübesizlik ya da bilgisizlik nedeni ile aslında acil olmayan
durumlarda gereğinden fazla endişeye kapılarak 2. ve 3.basamak sağlık kuruluşlarına
başvurmaktadır. Bu durum hem acil servislerin hem de 2. ve 3. basamak sağlık
kuruluşlarının iş yoğunluğunu arttırmakta hem de çocukların tıbbi durumlarının aile
hekimleri tarafından kayıt ve takip altına alınmasını güçleştirmektedir. Ailelerin
gerçekten acil servise veya 2. ya da 3. basamak sağlık kuruluşlarına başvurmalarını
gerektirecek durumlar hakkında bilgilendirilmelerinin bu durumun önüne geçilmesine
yardımcı olabileceğini düşünmekteyiz. Bu çalışmanın amacı konu ile ilgili politika
geliştirilebilmesi için öncelikli olarak durum tespiti yapılması ve 0-5 yaş arası çocuğu
olan ailelerin tıbbi bakım hizmeti arama yollarının saptanması amacı ile hangi
durumlarda hangi birime başvurduğunun analizinin yapılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: İstanbul ilinde bir ASM hizmet sınırları içinde ikamet eden, 0-5
yaş arası çocukları için sağlık hizmeti başvurusunda bulunmuş ebeveynler yaş,
cinsiyet, meslek, medeni durum, eğitim durumu, ortalama gelir durumu, sosyal
güvence, evde kimleri yaşadığı, çocuk sayısı, çocukların cinsiyeti, mevcut kronik
hastalıkları, aile hekimine başvurma nedenleri, hastanelere başvurma nedenleri ve aile
hekiminden memnuniyet dereceleri ile ilgili sorular sorulmuştur. Katılımcılar, sağlık
hizmetini aile hekiminden, kamu hastanesinden ya da özel hastanelerden alma tercihi
açısından karşılaştırılmıştır. Gelir ve eğitim seviyelerinin, çocuk sayılarının,
demografik özelliklerinin ve sağlık durumlarının sağlık hizmeti alma davranışlarına
etkisi ve ayrıca bu sağlık merkezini tercih etme nedenleri karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmamıza dâhil edilen ebeveynlerin büyük çoğunluğu eve en yakın
sağlık kuruluşu sorusuna aile sağlığı merkezi cevabını vermiştir (%92,5). Çocukları
hasta olduğunda ilk başvuracakları sağlık kuruluşu sorusuna katılımcıların çoğunluğu
aile sağlığı merkezi yanıtını vermiştir (%64). Çocuklar hastaneye en sık olarak üst
solunum yolu enfeksiyonu nedeniyle başvurmuştur. Çalışan annelerin olduğu ailelerin
ve gelir ve eğitim düzeyi daha yüksek olan ebeveynlerin çocuklarının sağlık ihtiyaçları
için daha çok hastaneleri tercih ettiği saptanmıştır.

Abstract:
Introduction and objectives: Parents with children between the ages of 0-5 are
appealing to the 2nd and 3rd level health institutions, especially due to the fact that
their children are young and sometimes due to inexperience or ignorance. This
situation increases both the intensity of the emergency services and the 2nd and 3rd
level health institutions and also makes it difficult to register and follow up the medical
conditions of the children by family physicians. We think that informing families about
the situations that would require them to apply to the emergency department or 2nd or
3rd level health institutions can help prevent this situation. The aim of this study is to
determine the situation in which situations the families who have children between the
ages of 0-5 apply to which unit they apply to, in order to determine the policy of the
primary care in order to develop a policy on the subject.
Material and methods: Parents who reside within the borders of an Primary Care
Center service in the province of Istanbul, who have applied for health care for their
children aged 0-5, age, gender, occupation, marital status, educational status, average
income status, social security, who lives at home, number of children, gender of
children Questions about current chronic diseases, reasons for applying to family
physician, reasons for applying to hospitals and degree of satisfaction with family
physician were asked. Participants were compared in terms of their preference to
receive health services from family physicians, public hospitals or private hospitals.
The effects of income and education levels, number of children, demographic
characteristics and health status on healthcare behaviors and also reasons for choosing
this health center are compared.
Results: The vast majority of the parents included in our study responded to the
question of the closest health institution to the family health center (92.5%). The
majority of the participants answered the family health center (64%) to the question of
the health institution they will apply to when their children are ill. Considering the
results of the EUROPEP satisfaction survey, parents' satisfaction rates from the family
physician are high. There was no statistically significant relationship between the
satisfaction levels of the parents and their preferred health institutions.
Keywords: 0-5 age children, pediatric emergency, patient satisfaction