Gonartrozlu bireylerde hastalık algısı ile hemşirelik bakım algısı arasındaki ilişki
The relationship between perception of illness and perception of nursing care in individuals with gonarthrosis
Yazar: RABİA ÜMÜŞ ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. AYLA ÜNSAL
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, gonartrozlu bireylerin hastalık algısı ile hastanın hemşirelik bakımını algılayışı arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte yapılmıştır. Araştırmanın verileri 27 Eylül-27 Nisan tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırma, Kırşehir İli Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne bağlı Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezinde ve Ortopedi servisinde gonartroz tanısı ile yatarak tedavi gören hastaları kapsamaktadır. Araştırma kapsamında 193 gonartrozlu birey rastgele yolla araştırmaya dâhil edilmiş ve araştırmaya katılım da gönüllük aranmıştır. Veri toplama sürecinde; Hasta Bilgi Formu, Hastalık Algısı (HAÖ) ve Hastanın Hemşirelik Bakımını Algılayışı Ölçekleri (HHBAÖ) kullanılmıştır. Gonartrozlu bireylerden elde edilen veriler bilgisayar ortamında frekans (f), yüzde (%), ortalama ( ) ve standart sapma (SS), Mann Whitney U, Kruskall Wallis H testi, Spearman Brown Sıra Farkları korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Gruplar arası anlamlı farkın kaynağı çoklu karşılaştırma testi (multiple comparison) yapılarak belirlenmiştir. Araştırmadaki bireylerin büyük çoğunluğunun (%77.2) 60-79 yaş aralığında, (%78.2) kadın, evli, ev hanımı, geliri giderine denk, olduğu ve sigara alkol kullanmadığı saptanmıştır. Araştırmaya katılan bireylerde en fazla ağrı (%98.4), uzun süre yürüyememe (%91.2), uzun süre ayakta duramama (%89.6), diz ekleminden ses gelme (%87.6), yorgunluk şikayetleri yaşadığı bulunmuştur. HAÖ'nin hastalık hakkındaki görüşleri alt boyutu yaş, yaptığı iş, alkol kullanma durumu, dizinden ameliyat olma durumu, yardımcı cihaz kullanma durumu (p<0.05), eğitim durumu (p<0.001), günlük aktivite durumu ve kronik hastalık durumu (p<0.01) açısından değişmektedir. HAÖ'nin hastalık nedenleri alt boyutu cinsiyet, eğitim durumu, gelir durumu, günlük aktivite durumu, tanı süresi (p<0.05) yaşanılan kişiler (p<0.01) açısından değişmektedir. HHBAÖ dizinizde ameliyat olma durumu, yardımcı cihaz kullanma durumu, beden kitle indeksi (p<0.05) değişkenler açısından etkilidir. HAÖ'nin hastalık hakkındaki görüşleri alt boyutu ile hastanın hemşirelik bakımını algılama durumları arasındaki ilişki incelendiğinde sadece hastanın hemşirelik bakımını algılayışı ile duygusal temsiller arasında çok düşük düzeyli pozitif yönlü anlamlı bir ilişki (r=.143; p<0.05) oluştuğu görülmektedir. HAÖ'nin hastalık nedenleri alt boyutu ile hastanın hemşirelik bakımını algılayışı arasında ilişki incelendiğinde ise psikolojik atıflar (r=-.165) ve risk faktörleri (r=-.203) arasında negatif yönlü düşük düzeyli anlamlı ilişkiler bulunmuştur. (p<0.05).
Bu sonuçlara göre; gonartrozlu bireylerin hastalık algıları ve hemşirelik bakımını algılayışları değerlendirilerek çok yönlü bir yaklaşım ile takip ve tedavilerinin sürdürülmesi önerilmektedir.

Abstract:
This research was carried out in a relationship-seeking type with the aim of determining the kinship between the perception of illness and the perception of growing parental care in individuals with gonarthrosis. The data of the research were collected between 27 September and 27 April. The research covers the effects of receiving gonarthrosis and inpatient treatment in the Physical Therapy and Rehabilitation Center and Orthopedics service of Kırşehir Province Training and Research Hospital. 193 objects with gonarthrosis were randomly sent and included in the scope of the study, and volunteering was sought. Data collection process; Patient Information Form, Illness Perception (HAS) and Patient Nursing Care Perception Scales (HAS) were used. Frequency (f), percent (%), mean (x ̅) and standard deviation (SD), Mann Whitney U, Kruskall Wallis H test, Spearman Brown Rank Differences expenditure consumption were used in the computer environment obtained from people with gonarthrosis. Source of difference between groups Multiple comparison test (multiple comparison) was designed. Photograph of the individuals in the study who are the biggest spenders (77.2%) between the ages of 60-79, (78.2%) female, married, housewife, whose income is equal to their expenses, and they do not smoke or drink alcohol. It was found that the individuals participating in the study experienced the most complaints of pain (98.4%), not walking for a long time (91.2%), not being able to stand for a long time (89.6%), noise from the knee parts (87.6%), and fatigue. The sub-dimensions of HAE's views about the disease are age, job, alcohol use, knee surgery, assistive device use (p<0.05), education status (p<0.001), daily activity status, and chronic disease status (p<0.01). Disease causes sub-dimension of HAE varies in terms of gender, educational status, income status, daily activity status, diagnosis period (p<0.05), and people living with (p<0.01). The status of having surgery on your knee, the use of assistive devices, and body mass index (p<0.05) are effective in terms of variables. When the relationship between the sub-dimension of opinions of HAS about the disease and the patient's perception of nursing care is examined, it is seen that there is only a very low-level positive and significant relationship (r=.143; p<0.05) between the perception of nursing care and emotional representations. When the relationship between the causes of illness sub-dimension of HAE and the patient's perception of nursing care was examined, negative low-level significant relationships were found between psychological attributions (r=-.165) and risk factors (r=-.203) negative low-level relationships were found between them (p<0.05).
According to these results; It is recommended that individuals with gonarthrosis continue their follow-up and treatment with a multifaceted approach by evaluating their perceptions of illness and nursing care.