Altı yaşından küçük çocuklar için iletişim çıktılarına odaklanma ölçeği-34 (FOCUS-34) Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability study of the Turkish version of focus on the outcomes of communication under six -34 (FOCUS-34)
Yazar: NAZMİYE ATİLA ÇAĞLAR
Danışman: PROF. DR. ESRA ÖZCEBE
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Dil bozuklukları = Language disorders ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Odaklanma = Focalization ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales ; İletişim = Communication ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Okul öncesi dönemde sıklıkla görülen dil ve konuşma bozuklukları, çocukların iletişimsel katılım becerilerini olumsuz etkileyebilmektedir. FOCUS-34, dil ve konuşma bozuklukları olan okul öncesi çocuklarda iletişimsel katılımı değerlendiren geçerli ve güvenilir ölçektir. Bu çalışmada, FOCUS-34'ün Türkçe versiyonunun oluşturulması ve geçerlik ve güvenirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya dil bozukluğu, konuşma sesi bozukluğu ve akıcı konuşma bozukluğu olan 20-72 ay aralığında toplam 175 çocuk ve ebeveyni dahil edilmiştir. Ebeveynlerden Demografik Bilgi Formunu, FOCUS-34-Türkçe Versiyon (FOCUS-34-TR) ölçeğini ve Erken Gelişim Evreleri-Sosyal Duygusal Envanterini (EGE-SD) doldurmaları istenmiştir. Ölçeğin geçerliğinin değerlendirilmesi için yapı geçerliği yöntemleri, yakınsak ve ıraksak geçerlik, güvenirliğinin değerlendirilmesi için ise iç tutarlılık ve test-tekrar test güvenirliği yöntemleri kullanılmıştır. FOCUS-34-TR ölçeği toplam için Cronbach Alfa değeri .97 olarak ve alt ölçekler için Cronbach Alfa değerleri .61 ile .94 arasında bulunmuştur. Test-tekrar test güvenirliği için 46 ebeveynden FOCUS-34-TR ölçeğini bir hafta sonra tekrar doldurmaları istenmiştir; test-tekrar test analizinde elde edilen değer .95 olarak bulunmuştur. FOCUS-34-TR toplam puan ile alt ölçekleri arasındaki korelasyonlar .77-.90 arasında bulunmuştur. Yakınsak ve ıraksak geçerlik testi için; FOCUS-34-TR ölçeği ile EGE-SD arasındaki ilişkiler incelenmiştir ve FOCUS-34-TR ölçeği ile EGE-SD arasında ve EGE-SD İletişim ve İnsanlarla Etkileşim alt alanları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönde orta düzeyde ilişki bulunmuştur. Araştırmanın sonucunda, FOCUS-34-TR ölçeğinin dil ve konuşma bozukluğu olan okulöncesi çocuklarda iletişimsel katılımı ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç olduğu düşünülmüştür.

Abstract:
Speech and language disorders, which are frequently seen in the preschool period, can negatively affect children's communicative participation skills. FOCUS-34 is a valid and reliable scale that evaluates communicative participation in preschool children with speech and language disorders. In this study, it was aimed to establish the Turkish version of FOCUS-34 and to investigate its validity and reliability. 175 children who language disorder, speech sound disorder and fluency disorder (aged 20-72 months) and their parents were included in the study. Parents were asked to fill in the Demographic Information Form, FOCUS-34-Turkish Version (FOCUS-34-TR) scale and Ages & Stages Questionnaires: Social-Emotional (ASQ-SE). Construct validity methods, convergent and divergent validity, were used to evaluate its validity, internal consistency and test-retest reliability methods were used to evaluate its reliability. Cronbach's Alpha value for the FOCUS-34-TR scale was found to be .97 for the total and Cronbach's Alpha values for the subscales were found between .61 and .94. For test-retest reliability, 46 parents were asked to refill the FOCUS-34-TR scale one week later; the value obtained in the test-retest analysis was found to be .95. The correlations between the FOCUS-34-TR total score and its subscales were found to be between .77 and .90. For convergent and divergent validity test; the correlations between the FOCUS-34-TR scale and the ASQ-SE were examined and a moderately statistically significant and negative correlation was found between the FOCUS-34-TR scale and the ASQ-SE, and between the ASQ-SE Communication and Interaction with People subdomains. As a result of the research, it was thought that the FOCUS-34-TR scale is a valid and reliable tool to measure communicative participation in preschool children with speech and language disorders.