Olağanüstü hal yönetim usulü
Emergency management procedure
Yazar: KADER SAİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİN HÜSEYİNOĞLU
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Olağan kavramı her zaman olabilecek durumları ifade etmekte iken, olağanüstü kavramı alışılmışın dışında beklenmedik durumlarda meydana gelen ve büyük bir etki yaratan durumları ifade etmektedir. Olağanüstü hal yönetimleri devletlerin olağan dönem hukuk kuralları ile üstesinden gelemedikleri olağanüstü durumların var olduğu dönemlerde uygulanır. 
Olağanüstü hal yönetimi 1976 Anayasası ile sıkı yönetim adı altında hukukumuza girmiştir. 1924 Anayasasında sıkıyönetim ile birlikte olağanüstü hal yönetimine de yer verilmiştir. 2017 Anayasa değişikliği sonrası ise sıkı yönetim kaldırılmış ve olağanüstü hal yönetimi başlığı altında tek madde olarak düzenlenmiştir. Savaş, savaşı gerektirecek durumlar, seferberlik, devlete karşı ayaklanma, şiddet hareketlerinin yaygınlaşması, kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması, ekonomik bunalımlar, doğal afet ve tehlikeli salgın hastalıkların ortaya çıkması halinde olağanüstü hal ilan edilebilir. 2017 Anayasa değişikliği ile olağanüstü hal KHK'ları da yerini olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine bırakmıştır. Olağanüstü hal dönemlerinde olağanüstü halin gerekli kıldığı konularda olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri çıkartılabilmektedir.
Olağanüstü hal yönetiminin mevcut olduğu dönemlerde kişilere para, mal ve çalışma yükümlülüğü getirilebilmekte olup, temel hak ve özgürlükleri büyük oranda sınırlanabilmekte veya durdurulabilmektedir. Ancak temel hak ve özgürlükler her ne kadar sınırlandırılıp durdurulsa da kişinin çekirdek haklarına dokunulamaz. Olağanüstü hal dönemlerinde dahi kişinin çekirdek haklarından olan yaşam hakkı, maddi ve manevi varlığın bütünlüğüne dokunulamaz, din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz, suç ve cezaları geçmişe yürütülemez ve suçluluğu mahkeme tarafından saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz.

Abstract:
While the concept of ordinary refers to situations that can happen at any time, the concept of extraordinary refers to situations that occur in unusual and unexpected situations and create a great impact. State of emergency administrations are implemented in periods when states have extraordinary situations that they cannot overcome with ordinary legal rules. 
The state of emergency was introduced into our law under the name of martial law with the 1976 Constitution. The 1924 Constitution included a state of emergency along with martial law. After the 2017 Constitutional amendment, martial law was abolished and regulated as a single article under the title of state of emergency management.
A state of emergency may be declared in the event of war, situations requiring war, mobilization, rebellion against the state, widespread use of violent acts, serious disruption of public order, economic crises, natural disasters and dangerous epidemic diseases. With the 2017 Constitutional amendment, state of emergency decrees were replaced by state of emergency Presidential decrees. During the state of emergency, emergency presidential decrees can be issued on matters necessitated by the state of emergency.
During periods of state of emergency, people may be subject to money, property and work obligations, and their fundamental rights and freedoms may be greatly restricted or suspended. However, although fundamental rights and freedoms are limited and suspended, the core rights of the person cannot be touched. Even during periods of emergency, the right to life, which is one of the core rights of a person, cannot be violated, the integrity of material and spiritual existence cannot be violated, he cannot be forced to reveal his religion, conscience, thoughts and opinions, crimes and punishments cannot be retroactive, and no one can be considered guilty until his guilt is determined by the court.