Örten değişen yıldızlarda dönem değişiminin yıldızların fiziksel parametrelerine bağımlılığının araştırılması
An investigation of dependence of period variation to the eclipsing binary stars?s parameters
Yazar: UĞURCAN SAĞIR
Danışman: Y.DOÇ.DR. BİROL GÜROL
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
ÖZETYüksek Lisans TeziÖRTEN DEĞİŞEN YILDIZLARDA DÖNEM DEĞİŞİMİNİN YILDIZLARIN FİZİKSELPARAMETRELERİNE BAĞIMLILIĞININ ARAŞTIRILMASIUğurcan SAĞIRAnkara ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüAstronomi ve Uzay Bilimleri Anabilim DalıDanışman: Yrd.Doç.Dr. Birol GÜROLBu çalışmada toplam 654 örten değişen sistemin O-C değişimleri 5 ayrı gruptasınıflandırılmış ve sistemlere ilişkin literatürden toplanan fiziksel ve geometrik parametreleriile karşılaştırılmıştır. Dönem değişim grupları O-C eğrilerine bakılarak yapılmış ve kendiiçlerinde alt sınıfların bulunduğu görülmüştür. Bu alt gruplar arasında fiziksel ve geometrikparametreler bakımından farklılıkların bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmiştir. Oluşturulanbazı gruplar için fiziksel ve geometrik parametreler bakımından çok kesin sınırlarınbulunduğu görülmüştür; örn. tayf türü, yörünge dönemi, bileşen yıldızların yüzeypotansiyelleri, galaktik koordinatları gibi. En önemli sonuçlardan birisi, büyük genlikli dönemdeğişimi görülen sistemlerde, bileşen yıldızlardan birinin etrafında disk yapısınınbulunduğudur. Bir diğer önemli sonuç ise dikkate alınan sistemlerin büyük çoğunluğununherhangi bir türde dönem değişimi gösterdiğidir. Dönem değişimi göstermeyen sistemlerinsayısının az olması, dönem değişiminin olağan olduğunun göstergesidir.2006, 195 sayfaAnahtar Kelimeler: Örten çift yıldızlar, fiziksel parametreler, dönem değişimi.i

Abstract:
ABSTRACTMaster ThesisAN INVESTIGATION OF DEPENDENCE OF PERIOD VARIATION TO THEECLIPSING BINARY STARS?S PARAMETERSUğurcan SAĞIRAnkara UniversityGraduate School of Natural and Applied SciencesDepartment of Astronomy and Space ScienceSupervisor: Assoc. Prof. Birol GÜROLIn this study, The O-C variations of 654 eclipsing binaries in 5 different groups are classifiedand compared by the physical and geometrical parameters obtained from literature. Periodicvariation groups are obtained by seeing O-C curves it is seen that there are subgroups. Also, itis inspect whether there are physical or geometrical parameter differences between thesesubgroups. For some obtained groups, it is observed that there are certain differences from thepoint of view physical and geometrical parameters e.g. spectral type, orbital period, surfacepotansiels of components and galactic coordinates. The most important result is came fromthe large amplitude O-C variations which the O-C variations mostly drived by the disc locatedaround the components of the system. The other important conclusion was that the importantportion of the systems is showing any type of period variation, the systems that showing noperiod variations are in minority with respect to the total system analysed in this study.2006, 195 pagesKey Words: Eclipsing binary stars, physical parameters, period variation.ii