Kalp kapağı hastalığına bağlı olmayan atriyal fibrilasyonlu hastalarda antikoagülan tedavi uyumu, sonuçların izlenmesi ve sağlık okuryazarlığı düzeylerinin belirlenmesi
Evaluation of adherence to anticoagulation drug treatment, following the results and determining the health literacy level in non valvular atrial fibrillation patients
Yazar: GÖKÇE DAĞTEKİN
Danışman: PROF. DR. ALAETTİN ÜNSAL
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Antikoagülanlar = Anticoagulants ; Atriyal fibrilasyon = Atrial fibrillation ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp kapakçıkları = Heart valves ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance

Özet:
Çalışmanın amacı, kapak hastalığına bağlı olmayan Atriyal Fibrilasyon tanılı hastaların antikoagülan ilaç tedavisine uyumlarının değerlendirilmesi ve tedavi sonuçlarının izlenmesi ile sağlık okuryazarlığı düzeylerinin belirlenmesidir. Bu çalışma, 01 Kasım 2018 – 20 Şubat 2020 tarihleri arasında Eskişehir Şehir Hastanesi kardiyoloji polikliniğine başvuran, kapak hastalığına bağlı olmayan Atriyal Fibrilasyon nedeniyle antikoagülan ilaç tedavisi alan, 18 yaş ve üzerindeki hastalar arasında gerçekleştirilen bir izlem araştırmasıdır. Bu çalışmada ulaşılması gereken minimum sayı 461 olarak hesaplandı. Çalışmanın verileri amacımıza uygun olarak hazırlanan anket form ile toplandı. Çalışmada ki kare testi, Mann Whitney U analizi ve çoklu lojistik regresyon analizi kullanıldı. Antikoagülan ilaç tedavisine uyum 3 soru ile saptandı. Hastalardan her soruyu son bir aydaki antikoagülan ilaç kullanımlarını göz önüne alarak evet veya hayır şeklinde yanıtlaması istendi. Her olumlu davranış 0, olumsuz davranış 1 puan olarak değerlendirilerek hastaların aldıkları toplam puan hesaplandı. Buna göre alınan toplam puanı 1 ve üzerinde olan hastaların antikoagülan ilaç tedavisine uyumunun olmadığı kabul edildi. Hastaların sağlık okuryazarlık düzeylerinin değerlendirilmesinde Avrupa Birliği Q16 Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edildi. Çalışma grubunu oluşturan 478 hastanın yaşları 48-89 arasında değişmekte olup; yaş ortalaması 71.17±8.90 yıl idi. Hastaların 302'si (%63.2) kadındır. Hastalardan 277'sinin (%57.9) antikoagülan ilaç tedavisine uyum gösterdiği saptandı. Çalışmamızda antikoagülan ilaç tedavisine uyumun hiç sigara içmeyenlerde, Atriyal fibrilasyon haricinde hekim tanılı kronik hastalığı öyküsü olmayanlarda, öznel sağlık algısı kötü olanlarda, antikoagülan ilaçların içilmesi unutulduğunda bir sonraki ilacı çift doz olarak alanlarda ve ilaçlarını her gün aynı zaman diliminde almayanlarda daha az olduğu saptandı. Atriyal fibrilasyon tanılı hastalarda antikoagülan ilaç tedavisine uyumu arttırmaya yönelik eğitim programların planlanması gerektiği düşünüldü. 
Anahtar Kelimeler: Atriyal fibrilasyon, İlaç tedavisine uyum, Sağlık okuryazarlığı

Abstract:
Our aim is to evaluate the compliance of anticoagulant drug treatment patients with atrial fibrillation and to follow treatment results and to determine their health literacy levels. This study is a follow-up study conducted on patients aged 18 and over who applied to the cardiology outpatient clinic of Eskişehir State Hospital between 01 November 2018 and 20 February 2020, who received anticoagulant medication due to Atrial Fibrillation not related to valve disease. In this study, the minimum number to be reached was calculated as 461. The data were collected with a questionnaire form. Chi square test, Mann Whitney U analysis and multiple logistic regression analysis were used in the study. Compliance with anticoagulant drug treatment was determined with 3 questions. The patients answered each question as yes or no considering the use of anticoagulant drugs in the past month. Each positive behavior was evaluated as 0, negative behavior as 1 point, and the total score was calculated. Accordingly, it was accepted that patients with a total score of 1 and above were not compatible with anticoagulant medication. The European Union Q16 Health Literacy Scale was used to evaluate the health literacy levels of the patients. Statistical significance level was accepted as p <0.05. The ages of 478 patients constituting the study group ranged from 48 to 89; average age was 71.17 ± 8.90 years. Among the patients 302 (63.2%) were female. In the study group, 277 (57.9%) of the patients were found to comply with anticoagulant drug treatment. In the study, compliance with anticoagulant medication was found to be less in non-smokers, those with no history other chronic diseases, those with a poor subjective health perception, those who takes a double dose after forgetting to take it on time and who did not take their medication every day at the same time. It was thought that training programs should be planned to increase compliance with anticoagulant medication in patients with atrial fibrillation. 
Key Words: Atrial fibrillation, Drug adherence, Health literacy