Tereke kayıtlarına göre Mut'ta gündelik hayat (1900-1908)
Daily life in Mut according to Tereke records (1900-1908)
Yazar: İBRAHİM ÇOBAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SONGÜL ULUTAŞ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Günlük yaşam = Daily life ; Kent tarihi = Urban history ; Mersin-Mut = Mersin-Mut ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Tereke Defterleri = Tereke Registers ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Tereke defterleri, şer'iyye sicilleri içerisinde yer alan ve vefat eden kişilerin miraslarının kaydedildiği kayıtlardır. Bu defterler, Osmanlı Devleti'nin sosyo-ekonomik tarihinin önemli kaynaklarından birini oluşturmaktadır. Bu çalışmada 1900-1908 tarihleri arasındaki Mut Tereke Defterlerinden yola çıkılarak, Mut'un bu dönemdeki sosyo-ekonomik hayatı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu amacımıza yönelik olarak da örneklem veri tabanı baz alınarak Mut Şer'iyye Sicilleri'nden istifade edilmiştir. Bu bilgilerden yararlanarak çeşitli yorumlamalar, kıyaslamalar ve değerlendirmeler yapılmıştır. İncelememiz 1900-1908 yıllarını kapsamakta olup üç ana bölümden oluşmaktadır.
İlk bölümde, Osmanlı'da şer'i mahkemeleri ve kadılık müessesesini ele aldıktan sonra çalışma konumuzun temel kaynağını oluşturan şer'i mahkeme kayıtları olan tereke defterlerini inceledik. Daha sonra ise şer'i miras hukuku değerlendirilmiştir. Böylece çalışmamızı inceleyecek araştırmacılar için bağlantı kurmak daha kolay olacaktır.
Çalışmamızın ikinci bölümünde ise, incelediğimiz bölge olan Mut'un ana hatlarıyla tarihi içerisinde şehir ve idari yapısı ile nüfusu hakkında bilgiler verilerek değerlendirme yapılmıştır.
Çalışmamızın üçüncü bölümünde de tereke kayıtlarının değerlendirilmesine geçilmiştir. Burada tereke sahipleri, aileleri, varisleri, unvanları, ölüm yerleri, geriye bıraktıkları giyim-kuşamları, ev eşyaları, aksesuarları, kitapları, silahları gibi daha çok kişisel eşyaları incelenerek kişilerin gündelik yaşamları ve Mut'un sosyal yapısı ortaya konmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda tereke sahiplerinin ekonomik durumlarını kişisel eşyalarından daha iyi yansıtan servet miktarları, meslekleri, gayrimenkulleri, arazileri, hayvanları, nakit paraları, borç ve alacakları ele alınmıştır. Böylece Mut'taki ekonomik faaliyetler ve ilişkiler, kişilerin geçim kaynakları değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Mut, Şer'iyye Sicilleri, Tereke

Abstract:
Tereke books, included in the religious registers and records of the legacies of deceased persons. These boks, It constitutes one of the important sources of the socio-economic history of the Ottoman State. In this study Based on the Mut Tereke Notebooks between 1900-1908 The socio-economic life of Mut in this period has been tried to be revealed. For this purpose, based on the sample database Mut Şer'iyye Registers have been used. Various interpretations using this information, comparisons and evaluations have been made. Our review covers the years 1900-1908 and consists of three main sections.
In the first part, After discussing the religious courts and the kadi's institution in the Ottoman Empire We examined the estate registers, which are the court records of Sharia, which constitute the main source of our study. Then we evaluated the law of inheritance. Thus for the researchers who will examine our study it will be easier to connect.
In the second part of our study, the region we are examining, Mut's The city and its administrative structure in its history .n evaluation was made by giving information about the population with.
In the third part of our study, the tereke records were evaluated. Here the owners of the estate, their families, heirs, titles, places of death, clothing they left behind, household items, more personal items such as accessories, books, weapons by examining people's daily lives and Mut's social structure has been tried to be revealed. Same time the economic conditions of the owners of the tereke amounts of wealth that better reflect their personal belongings professions, real estate, land, animals, cash money, debts and receivables are discussed. So Economic activities and relationships in Mut, people's livelihoods were evaluated.

Keywords: Mut, Şer'iyye Registers, Tereke