Türkiye'de 1980 sonrası kamu kesimi iç borçlanmasının özel sektör yatırım ve tasarrufları üzerindeki etkisi
Effect of puplic sector internal borrowing in Turkey after 1980s on puplic sector invesment and saving
Yazar: MÜGE KAYA
Danışman: PROF. DR. AZİZ KONUKMAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / Ekonomik Kalkınma ve Büyüme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: 1980 sonrası = After 1980 ; Borçlanma = Borrowing ; Ekonomik etki = Economic effect ; Kamu borçları = Public debts ; Tasarruf = Saving ; Yatırımlar = Investments ; Özel sektör = Private sector ; İç borçlanma = Domestic borrowing

Özet:
Borçlanma; günümüzde, hemen hemen her ülkede kullanılan önemli bir finansman aracıdır. Vergi gelirlerinin yetersiz kalması sonucu devletler artan ihtiyaçlarını karşılamak için borçlanmakta ve bu şekilde harcamalarını finanse etmektedir.Türkiye'de 1980 öncesinde kamu, finansman açıklarında Merkez Bankası kaynaklarına yönelirken, 1980 sonrasında ağırlıklı olarak iç borçlanmaya yönelmiştir. Kamunun artan oranda borçlanması sonucu borçlanma faizleri yükselmiş, böylece özel kesimin yüksek faizle fon sağlama olanakları azalmıştır. Özellikle 1990'lı yıllar boyunca konsolide bütçe gelirleri içinde yatırım harcamalarının payı azalırken, faiz ödemelerinin payı artmıştır. Böylece iç borçlanma süreci bir yandan ülkenin üretim kapasitesinin ve verimliliğinin artırılmasına engel oluşturarak üretimin azalmasına yol açmış; bir yandan da gelir dağılımı eşitsizliğini artırmıştır.Kamu açıklarının finansmanında en fazla kullanılan yöntemlerden biri olan iç borçlanma miktarı, faiz oranları, borçlanmanın kaynağı ve borcun vadesi ekonominin makro dengelerini olumsuz yönde etkilemiştir. Türkiye'de devletin aşırı derecede borçlanması, Türkiye ekonomisinde yaşanan krizlerin de en önemli nedeni olmuştur.Bu kapsamda çalışmada 1980-2006 yılları arasında iç borçların gelişimi neticesinde iç borçların etkileri ele alınarak incelenmektedir. Çalışmanın amacı; 1980 sonrası artan kamu kesimi iç borçlanmasının özel sektör yatırım ve tasarrufları üzerindeki etkisini tespit etmektir. Özellikle iç borçlanmaya bağlı olarak artan iç borç faiz oranlarının özel yatırımlar üzerinde azaltıcı etkisinin olduğu görülmüştür. Çalışmada 1989-2006 yılları arasındaki iç borçların ekonomik etkileri özellikle yatırımlarda meydana gelen değişmeler ele alınarak değerlendirilmeye çalışılmıştır.Sonuç olarak, devletin iç piyasalardan borçlanması; borçlanmanın maliyeti olan faizlerin artmasına ve dolayısıyla özel sektörce reel ekonomide yapılması planlanan yatırımların dışlanarak, tasarrufların kamu borçlanma kağıtlarına yönelmesine sebep olurken, ulusal tasarrufların kamu açıklarının finansmanında kullanılması, kamu kesiminin borçlanma gereksinimini daha da maliyetli hale getirip özel sektör yatırımları üzerinde bir dışlama etkisi meydana getirmiştir.

Abstract:
Borrowing is an important financing instrument that has been used almost in each country. As a result of insufficient tax revenues, governments have been become indebted to cover their current needs and in this way, they have been financing their own expendituresPrior to 1980, in Turkey, the public had been tended to the resources of Central Bank in terms of deficit and after 1980, the public had been mostly tended to the internal borrowing. As a result of the increasingly borrowing of the public, interests rates were increased and thus, the possibilities with the high interest rate of the private sector funding were decreased. Particularly, during the 1990s, the shares of investment spending have decreased within the consolidated budget incomes and thus, the shares of interest payment have increased. In this way, on one hand, the internal borrowing process has prevented the production capacity of the country and effectiveness of the production capacity and on the other hand, the income inequality has been increased.One of the mostly used methods of financing public deficits, the internal borrowing has affected negatively the interest rates, the debt resources and the macro equilibriums of the economy. The extremely borrowing of the government in Turkey has become the most important reason of the current crisis in the economy of Turkey.In this scope, as a result of the development of the internal borrowing between the years of 1980-2006, the effects of the internal borrowing have been reviewing in this study. The purpose of this study has determined the effect of the internal borrowing of the public sector that has been increased after 1980 on the investment and saving of the private sector. Particularly, it has been seen that the internal interest rate that is increasing in complying with the internal borrowing has the dimmer effect on the private investment. In the study, the economical effects of the internal borrowings between the years of 1989-2006 and in particular the changes on the investments have been attempted to review.As a consequence, the internal market borrowing has increased the interest that is the cost of the borrowing and accordingly, it has caused that the investments that have been planned to be done in the reel economy through the private sector and crowding out of the investments as well as it has been caused that the savings have been tended to the public borrowing papers by crowding out and on the other hand, the internal borrowing documents of the state ınternal borrowing documents have been obtained to finance the public deficits. Through the budget friendly for the public sector borrowing necessity, the crowding out effect has been occurred on the public sector investment.