Assit ayırıcı tanısında assit metabolom tayini için sıvı kromatografisi kütle  spektrometrisi yöntemi geliştirilmesi
Analytical method development on liquid chromatography mass spectrometry for metabolom analyze at differential diagnosis of ascites
Yazar: OZAN KAPLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA ÇELEBİER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry
Dizin: Asit sıvısı = Ascitic fluid ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Kütle spektroskopisi = Mass spectroscopy ; Metabolizma = Metabolism ; Metabolomikler = Metabolomics

Özet:
Peritoneal boşluk içinde toplanan patolojik sıvıya assit sıvısı
denilmektedir. Assit ayırıcı tanı kavramı, bu sıvıdan yola çıkarak assit oluşumuna
sebep olan hastalığa tanı koyma işlemidir. Bu tez çalışması kapsamında malign nedene
bağlı olmadan assit oluşumu gösteren assit numuneleri (C grubu) ile, malign nedene
bağlı olarak assit oluşumu gösteren assit numuneleri arasında (T grubu) sıvı
kromatografisi kütle spektrometrisi (LC/MS Q-TOF) yöntemi ile metabolomik
çalışmalar yapılarak metabolom düzeyinde assit ayırıcı tanı için kullanılabilecek
biyobelirteçler bulunmaya çalışılmıştır. Çalışmalar, analitik yöntem geliştirme,
metabolit profilleme ve hedeflenmiş metabolomik olmak üzere üç ana deneysel
kısımdan oluşmaktadır. Yöntem geliştirme basamağında ultrafiltrasyon ve metanolle
çöktürme olmak üzere iki farklı numune hazırlama yöntemi, HILIC ve C18 kolonlar
ile ayırım olmak üzere iki farklı ayırım metodu, pozitif ve negatif MS modları olmak
üzere iki farklı MS modu denenmiştir. Ultrafiltrasyon tekniği, HILIC kolon ve pozitif
mod MS yöntemleri en fazla pik sayısını veren yöntem olarak belirlenmiş ve çalışma
bu yöntemle devam ettirilmiştir. Geliştirilen yöntemle metabolit profilleme çalışmaları
yapılmış ve iki grup arasında 141 adet miktarı en az iki kat farklılaşan pik bulunmuştur.
Bu piklerden 6 tanesi hedeflenmiş metabolomik çalışmalarında tanımlanmış ve
kimyasal yapıları belirlenmiştir.

Abstract:
Pathological fluid collected in the peritoneal cavity is called
ascitic fluid. The concept of the differential diagnosis of ascites is process of
diagnosing the disease that causes ascites formation. In this thesis, metabolomic
studies were performed by liquid chromatography / mass spectrometry (LC/MS QTOF)
between non malignant ascitic samples (group C) and malignant ascitic samples
(group T). Study text consist of three main experimental parts: analytical method
development, metabolite profiling and targeted metabolomics. In the method
development step, two different sample preparation methods, ultrafiltration and
methanol precipitation, two different chromatography columns, HILIC and C18
columns, two different MS modes, positive and negative MS modes, were tried and
compared. Ultrafiltration technique, HILIC column and positive mode MS methods
were determined as the method giving the maximum number of peaks and study was
continued with this method. Metabolite profiling studies were carried out with the
developed method and between two groups 141 peaks were found as minimum two
times differentiating. Six of these peaks were identified in targeted metabolomic
studies and chemical structures were characterized.