Kuzeydoğu Anadolu ve Doğu Karadeniz Bölgelerinde yayılış gösteren Kafkas arı ırkı (Apis mellifera Caucasica)'nın hibritleşme düzeyinin saptanması
Determination of hybridization level of caucasion bee (Apis mellifera Caucasica) bread which is spread in northeastem anatolica and Eastern Black Sea Regions
Yazar: MERVE GÜLEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ KIRPIK
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Canlılar alemindeki varlığını sürdüren türler evrimsel süreçlerini tamamlayarak sistematik sınıflandırmadaki yerini almıştır. Doğal ve yapay seleksiyonlar zamanla türler üzerindeki etkisini arttırarak yeni alttürlerin oluşumuna sebep olmuştur. Değişim sonrası oluşan alttürler arasında adaptasyon kabiliyetleri yüksek olan ırklar gelişimlerini tamamlayarak bulundukları lokasyonlarda yayılmaya devam etmiştir. Yayılış gösterdikleri lokasyonların sınırları içerisine farklı türlerin girmesi sonucunda organizmalar hibrit alttürlere farklılaşmış ve saf ırk populasyonları bölgesel ve genotipik olarak daralmaya başlamıştır.
Bu çalışmayla daha önce Dünyada ve Ülkemizde yayılış gösteren arı ırkları üzerinde yapılan çeşitli çalışmalar sonucunda elde edilen verilere dayanarak Türkiye'de doğal lokasyonlarının Kuzey Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz bölgeleri olduğu bildirilen Kafkas bal arısı (A. mellifera caucasica) 'nın hibritleşme düzeyinin PCR tekniği ve filogenetik ağaçlandırma metodu kullanılarak tespit edilmesi amaçlanmıştır. Populasyonlardaki seleksiyonların türler üzerindeki genotipik etkisinin düzeyi mitokondriyel DNA (mtDNA)  molekülünün Sitokrom C Oksidaz I geni üzerinde çalışılarak tespit edilmiştir.
Kuzey Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz bölgelerinde bulunan Kars, Ardahan, Erzurum Artvin ve Rize illerinin populasyonları hedef olarak seçilmiştir.  Çalışma materyali olarak bu illerin sınırları içerisinde bulunan 57 arılıkdan yaklaşık 450 ergin işçi arı örneği (her istasyondan yaklaşık olarak 7-8 adet arı örneği alınmıştır) toplanmıştır. Arılıklardan toplanan ergin işçi arı örneklerinin kalıtsal materyalleri  fenolklorofrom: izoamilalkol tekniği kullanılarak izole edilmiştir. İzolasyonları yapılan DNA örneklerinin PCR sonrası elde edilen ürünleri jel elektroforezinde koşturuldukdan sonra agaroz jel görüntüleri alınarak dizi analizleri yapılmıştır. Dizi analizi verileri sonucu materyallerin akrabalık düzeyleri filogenetik ağaçlandırma modellinde değerlendirilmiştir.

Anahtar kelimeler: Bal arısı, Kafkas arı ırkı, hibritleşme, PCR, filogenetik ağaçlandırma

Abstract:
The species that survive their living in living world take part by completing their evolutionary process in systematic classification. Natural and artifical selections  gradually by increasing their influence on species bring about formation of new subspecies. Among the sub-species that  formed after the change, races with high adaptation abilities have continued to expand in their locations by completing their evolution. As a result of the entrance of different species within the boundaries of the locations where they are distributed, organisms have been differentiated to hybrid subspecies and pure race populations have begun to contract locally and genotypically.
As a result of this study on bee breeds which have already been spreading in the world and our country, are intended to be determined based upon data obtained from Turkey  has been reported that the natural locations of the North Eastern and Eastern Black Sea Caucasian honey's (A.mellifera caucasica) level of hybridization using the PCR technique and phylogenetic planting method. The genotypic effect of the selection on populations on the species was determined by studying the cytochrome C oxidase I gene of the mitochondrial DNA molecule.
The populations of Kars, Ardahan, Erzurum, Artvin and Rize which are located in North Eastern Anatolia and Eastern Black Sea regions are chosen as a goal. As study material approximately 450 adult worker bee samples were collected from 57 bees in the boundaries of these cities (approximately 7-8 bee samples were taken from each station). Hereditary materials of adult bee workers' samples collected from bees were isolated using fenolklorofrom: isoamylalcohol technique. Isolation of the DNA samples obtained after PCR products, after running on gel electrophoresis, agarose gel images were taken and sequence analyzes were performed. As a result of sequence analysis, the kinship levels of the materials were evaluated in a phylogenetic afforestation model.

Keyword: Honeybee, Apis mellifera caucasica, hybridization, PCR, phylogenetic afforestation