Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin zorbalık yapmaları ile zorbalığa maruz kalmalarının, cinsiyet, anne - baba eğitimi, sosyoekonomik düzey ve empati eğilimi açısından incelenmesi
An invastigation of bullying and being victim at 8th grade secondary school students, in relation with sex, parent education, socioeconomic status and emphaty level
Yazar: FUAT GÜVEN
Danışman: PROF. DR. KAMURAN ELBEYOĞLU
Toros Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Ana-baba eğitimi = Parents education ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Empatik eğilim = Empathic inclination ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyoekonomik düzey = Socio-economic level ; Zorbalık = Bullying ; Öğrenci davranışı = Behavior of student ; İstenmeyen öğrenci davranışı = Unwanted student behavior

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin zorbalık yapmaları ile zorbalığa maruz kalmalarının, cinsiyet, anne-baba eğitimi, sosyoekonomik düzey ve empati eğilimi açısından incelenmesidir. Araştırmanın çalışma evrenini, Mersin'de ortaokul 8'inci sınıfa devam etmekte olan öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, Mersin'in Yenişehir ve Akdeniz ilçesindeki devlet ortaokullarında 8'inci sınıfta eğitim görmekte olan öğrencilerden, amaçlı örneklem yöntemi ile seçilmiş 200 öğrenci oluşturmaktadır.
Araştırmada veri toplama araçları olarak, Akran Zorbalığı Kurbanlarını Belirleme Anketi, Akran Zorbalığı Belirleme Anketi, Empati Eğilim Ölçeği ve  Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Kişisel Bilgi Formunda öğrencinin okul adı, cinsiyeti, anne-baba eğitim durumu ve sosyoekonomik durumuna yönelik sorular bulunmaktadır.   Araştırmanın sonucunda cinsiyet açısından akran zorbalığına maruz kalmada kız ve erkek öğrenciler arasında anlamlı bir farklılaşma olmadığı saptanırken, zorba olma durumunda cinsiyete göre anlamlı farklılık bulunmuştur. Erkeklerin zorbalık davranışı yapma sıklıkları kızlardan daha yüksek çıkmıştır.  Öğrencilerin anne-baba eğitim seviyesine göre zorba veya kurban olmaları arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Öğrencilerin sosyoekonomik düzey puanı ile zorba olma puanı arasında anlamlı bir farklılaşma bulunamazken, sosyoekonomik düzey puanı ile kurban olma puanı arasında anlamlı bir fark bulunmuş ve düşük sosyoekonomik düzeyden gelen öğrencilerin daha fazla akran zorbalığı davranışlarına maruz kaldıkları tespit edilmiştir. Kız ve erkek öğrencilerde empati eğilim düzeyi puanları ile zorbalık yapma puanları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.  Erkeklerde empati eğilim düzeyi puanı ile kurban olma puanı arasında anlamlı bir ilişki saptanmazken, kızlarda empati eğilim düzeyi puanı ile kurban olma puanları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to investigate the relationship of 8th grade students tendencies of bullying and being victim to bullying to sex, the education level of parents, socioeconomical level and the tendency of empathy. The population of the study is the students who are 8th grade middle high school students in Mersin; The sample of study is 200 students who are chosen by purposive sampling among 8th grade middle high school students in Yenişehir and Akdeniz districts in Mersin.
In the experiment, Peer Bullying Victims Identification Questionnaire, Peer Bullying Identification Questionnaire, Emphatic Tendency Questionnaire and Demographics Form are used as tools of data collection. Demographics Form contains questions about the school name, sex, the education level of parents and socio-economical level of the student. As a result of the study, there was not a meaningful difference between girls and boys in terms of being victim to peer bullying, but in terms of students' tendency of bullying, there was a significant difference between boys and girls. Boys have a higher tendency than girls towards bullying. In terms of parents' education levels, there was not a significant difference between the tendency of bullying and being victim to bullying. In terms of socio-economical level, there was not a significant difference according to tendency of bullying, however according to being victim to bullying there was a significant difference; the students who were in lower socio-economical level were exposed more to being a victim to bullying. In boys and girls, there was a negative significant relation between the percentage points of Emphatic Tendency Questionnaire and being victim to bullying. In boys, there was not a significant relation between the percentage points of Emphatic Tendency Questionnaire and being victim to bullying, however in girls there was a significant relation between the percentage points of Emphatic Tendency Questionnaire and being victim to bullying.