Kemik mineral yoğunluğunun karotis intima media kalınlığı ve hemodinamisi üzerine etkisi
The effects of bone mineral density on carotid intima-media thickness and hemodynamics
Yazar: RAMAZAN BÜYÜKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. BEŞİR ERDOĞMUŞ
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Osteoporoz = Osteoporosis

Özet:
Amaç: Postmenopozal kadınlarda morbidite ve mortalitenin iki önemli nedenikardiyovasküler hastalık ve osteoporozdur. Bu çalışmada kardiyovasküler hastalık açısındanrisk faktörleri dışlanmış postmenopazal hastaları kemik mineral yoğunluğuna göresınıflandırılarak kemik mineral yoğunluğunun karotis intima mediya kalınlığı vehemodinamisi üzerine etkisini göstermeyi amaçladık.Yöntem: Bu çalışma prospektif olarak tasarlandı. Çalışma grubunu DüzceÜniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehebilitasyon Anabilim Dalında izlenen hastalaroluşturdu. Hastaların kemik mineral yoğunlukları tanımlamaları Dünya Sağlık Örgütününsınıflamasına göre T skoru kullanılarak yapıldı. Toplam 120 hasta 3 eşit gruba T skoru -1,0'dan daha iyi olanlar normal , -1,0 ile -2,5 arasında olanlar osteopeni, -2,5 ve daha kötü olanlarise osteoporoz olarak ayrıldı. Kardiyovasküler risk faktörü bulunan hastalar çalışma dışıbırakıldı..Bulgular: Osteoporotik, osteopenik, normal gruplar karşılaştırıldığında; pik sistolik veend diastolik hızlar arasında anlamlı fark saptanmamıştır. İntima media kalınlığı ortalamalarıher 3 grupda istatistiksel olarak birbirinden anlamlı derecede farklı bulundu. Yaş - lomber Tskoru, lomber T skoru ? intima media kalınlığı arasında ters lineer doğrusal ilişkibulunmuştur. Yaş ile intima media kalınlığı arasında lineer doğrusal ilişki bulunmuştur.Rezidiv indeks değerleri normal- osteopenik hasta grubu arasında anlamlı iken diğer gruplararasında anlamlı fark bulunmadı.Sonuçlar: Osteoporoz postmenopozal kadınlarda daha belirgin olmak üzere tümtoplumda yaygın olarak görülen bir hastalıktır. Literatürlerde osteoporoz ile artmış karotis İMKarasındaki ilişkiyi gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Çalışmamızda da lomber vertebralardakemik mineral yoğunluğu azalmasının karotis İntima media kalınlığın' da artışa nedenolabileceği gösterilmiştir. Osteoporozun erken tanı ve tedavinin, ateroskleroz gelişimini veateroskleroz sonucunda ortaya çıkacak kardiyovasküler hastalıkların görülmesini önemliölçüde azaltacağını düşünmekteyiz.Anahtar kelimeler: osteoporoz, ateroskleroz, intima-media kalınlığı, karotishemodinamisi

Abstract:
Purpose: Cardiovascular diseases and osteoporosis are the most important two causes of morbidity and mortality in postmenopausal women. In this study, we classified postmenopausal women, who are free of cardiovascular diseases, according to their bone mineral density. We aimed to evaluate the effect of bone mineral density on carotis intima media thickness and hemodinamia.Methods: We conducted a prospective study. The study sample constituted of outpatients presenting to Duzce University School of Medicine Hospital, Department of Physical Medicine and Rehabilitation. Description of bone mineral density of the patients were done by using T score World Health Organization. A total of 120 patients were divided into 3 equal groups as patients with T scores greater than -1,0 (normal), patients with T scores between -1,0 and -2,5 (osteopenics), and patients with T scores lower than -2,5 (osteoporotics). Patients with cardiovascular risk factors were excluded from the study.Results: When the osteoporotic, osteopenic, and normal groups were compared, no significant difference was found in terms of peak systolic and end-diastolic velocities.Mean intima media thickness statistically significantly differed between the three groups. A reverse-linear correlation was observed between age and lomber T score, and between lomber T score and intima media thickness. A linear correaltion was found between age and intima media thickness. Residual index values were siginificantly different between normal subjects and osteopenic patients whereas no difference was found between other groups.Conclusions: Osteoprosis is a widely seen disease which is more prevalent in postmenopausal women. There are some studies in the literature, pointing out the relationship between osteoporosis and increased carotid intima media thickness. Similarly, in the present study, an increase in the lomber vertebrae bone mineral density was shown to be associated with an increase in carotid intima media thickness. We think that early detection and treatment of osteoporosis may prevent the onset of atherosclerosis and decrease the development of cardiovascular diseases that are caused by atherosclerosis.