Yüksek irtifa hastalıklarını öngörmede kullanılabilecek biyomarker ve fizyololik parametreler
Biomarker and physiological parameters that can be used to predict high altitude illness
Yazar: AKIN YOLCUBAL
Danışman: DOÇ. DR. MÜCAHİT AVCİL
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akut hastalık = Acute disease ; Beyin hastalıkları = Brain diseases ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Fizyolojik özellikler = Physiological properties ; Hastalık = Disease ; Matriks metalloproteinaz 9 = Matrix metalloproteinase 9 ; Substance P = Substance P ; Yüksek irtifa = High altitude ; Ödem = Edema

Özet:
Yüksek irtifa hastalıklarına yatkın bireyleri önceden tespit edebilmek için hastalığın oluşumunda rol alan fizyolojik ve biyokimyasal süreçler aydınlatılmaya çalışılmaktadır. Bu çalışmada daha önce hipoksi, pulmoner hipertansiyon, akut kalp yetmezliği ve inflamasyon süreçlerinin araştırılmasında kullanılmış 8 farklı biyomarker (BNP, HIF-1α, NGAL, MMP-3, MMP-9, SESN2, Substance P, U-II) değerlendirilmiş ve bunların Yüksek İrtifa Hastalıkları ile ilişkisi araştırılmıştır.
Türkiye Dağcılık Federasyonu'nun Rize'de düzenlediği eğitim tırmanışına katılan dağcı grubundan gönüllü olarak çalışmaya katılan 52 kişinin 2200 metredeki birinci kamp alanında vital bulguları ölçülmüş, venöz kan örnekleri alınmış ve Lake Louise Skorlaması uygulanmıştır. Bu kamp alanında hastalık tespit edilmeyen bireylerin daha yüksek irtifadaki ikinci kamp alanında vital bulgularının ölçümü ve Lake Loise Skorlaması tekrarlanmıştır. Buna göre dağcı grubu Akut Dağ Hastalığı olan (ADH+) ve Akut Dağ Hastalığı olmayan (ADH-) şeklinde iki gruba ayrılarak elde edilen veriler karşılaştırmalı değerlendirilmiştir.
Değerlendirmeye alınan 52 kişilik dağcı ekibinde ortalama yaş 34,58 ± 11,53 olup en düşük yaş 20 en yüksek yaş 61'dir. 6 kadın ve 7 erkek olmak üzere toplam 13 kişiye (%25) Akut Dağ Hastalığı tanısı konulmuştur. Cinsiyet ile hastalığa yatkınlık arasında bir ilişki saptanmadı (p=0.232). Araştırılan markerlerdan MMP-9 ve Substance P'nin Akut Dağ Hastalığı olan grupta birinci kamp alanındaki değerlerinin daha yüksek olduğu (p=0,037 ve p=0.038), diğer sonuçların ise her iki irtifada istatistiksel olarak farklı olmadığı saptandı. Fizyolojik parametrelerde ise irtifa arttıkça oksijen saturasyonunun düştüğü (p<0.01), nabız sayısının arttığı (p<0.01), sistolik ve diastolik tansiyonlarda anlamlı fark olmadığı (p=0.238 ve p=0.484) tespit edildi.
Yüksek irtifa hastalıklarını öngörmede araştırma konusu olan biyomarkerlardan MMP-9 ve Substance P hafif bir hipoksik stres ortamında hasta grubunda daha yüksek tespit edilmiş ve bu biyomarkerların hastalığın öngörülmesinde kullanılabileceği düşünülmüştür. Ayrıca yüksek irtifaya çıkıldıkça meydana gelen hipoksi ve taşikardi gibi fizyolojik cevapların ise ADH+ ve ADH- gruplar arasında farklılık göstermediği görülmüştür.

Abstract:
Physiological and biochemical processes that play a role in the formation of the disease are tried to be clarified in order to detect individuals who are prone to high altitude disease. In this study, 8 different biomarkers (BNP, HIF-1α, NGAL, MMP-3, MMP-9, SESN2, Substance P, U-II) that have been used to investigate hypoxia, pulmonary hypertension, acute heart failure and inflammation processes have been evaluated and their relationship with High Altitude Illness has been investigated.
In the first camp area at 2200 meters, vital signs were measured, venous blood samples were taken and Lake Louise Score were made for 52 people who participated in the training climb organized by the Turkish Mountaineering Federation in Rize. Measurement of vital signs and Lake Loise Score were repeated in the second campground at higher altitude of the individuals with no disease detected in this campground. According to this, the climbers group was divided into two groups as acute mountain sickness (AMS+) and non-acute mountain sickness (AMS -) and the data obtained were evaluated comparatively.
The average age of the mountaineer team of 52 people evaluated is 34.58 ± 11.53 and the lowest is 20, the highest is 61. A total of 13 people (25%), including 6 women and 7 men, were diagnosed with Acute Mountain Sickness. MMP-9 and Substance P were higher in the group with Acute Mountain Sickness (p=0.037 and p=0.038) at first campground than the markers studied in the study, while the other results were not statistically different at both altitudes. In the physiological parameters, oxygen saturation decreased as altitude increased (p<0.01), pulse rate increased (p<0.01), systolic and diastolic blood pressure were found to be no significant difference (p=0.238 and p=0.484)
MMP-9 and Substance P were found higher in the group of patients in a mild hypoxic stress environment and it was thought that these biomarkers could be used to predict disease. In addition, physiological responses such as hypoxia and tachycardia that occur when reaching high altitude did not differ between AMS+ and AMS - groups.