Şiddeti giderek artan direnç egzersizin oksidatif stres üzerine etkisinin direnç egzersiz antrenmanı yapan ve yapmayan bireylerde incelenmesi
Effects of progressive resistance exercise intensity on oxidative stress in resistance exercise trained and untrained men
Yazar: HAYRİYE ÇAKIR ATABEK
Danışman: PROF. DR. GÜVEN SEVİL
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Spor = Sports
Dizin: Antrenman = Training ; Egzersiz = Exercise ; Kaslar = Muscles ; Oksidatif hasar = Oxidative damage ; Oksidatif stres = Oxidative stress

Özet:
Akut direnç egzersizlerin (DE) oksidatif stres cevapları çelişkilidir ve ?şiddet? ? ?kapsam? gibi bazı egzersiz bileşenlerin oksidatif stres ile ilişkisi tam olarak belirlenmiş değildir. Bu araştırmada (a) şiddeti giderek artan DE'in kan laktat düzeyine, farklı oksidatif stres belirteçlerine ve antioksidan savunma sistemine zamana bağlı etkisinin incelenmesi, (b) şiddeti giderek artan DE'in incelenen değişkenlere zamana bağlı etkisini DE antrenmanı yapan ve DE antrenmanı yapmayan genç erkek bireylerde incelenmesi, (c) oksidatif stres ve antioksidan savunma sistemi belirteçleri ile VO2maks, bir tekrarlı maksimum kuvvet (1TMK) ve relatif kuvvet değerleri arasındaki ilişkinin incelenmesi ve (d) şiddeti giderek artan DE'de oksidatif stres belirteçleri için olası ?eşik şiddet? değerinin araştırılması amaçlanmıştır.DE antrenmanı yapan (DEA(+) gr: n=8, yaş: 25,50 ± 4,72 yıl, deneyim: 5,31 ± 3,40 yıl, 1TMK: 137,4 ± 19,9 kg) ve DE antrenmanı yapmayan (DEA(-) gr: n=8, yaş: 29,00 ±5,87 yıl, 1TMK: 110,5 ± 17,67 kg) gönüllüler araştırmaya katılmıştır. Oksidatif stres oluşturmak için bütün denekler bacak ekstansiyon DE testini 5 farklı ancak giderek artan şiddete uygulamıştır: 1) 1x17 tekrar %50 1TMK, 2) 1x14 tekrar %60 1TMK, 3) 1x12 tekrar %70 1TMK, 4) 2x5tekrar %80 1TMK, 5) 3 x 3 tekrar %90 1TMK, şiddetler arası 5 dk ve setler arası 90 sn dinlenme ile. DE şiddetlerin kapsamları eşitlenmiştir. Kan örnekleri testten önce (TÖ), her bir şiddetten hemen sonra (T%50, T%60, T%70, T%80 ve T%90), testten 30 dk (T30dkS), 60 dk (T60dkS) ve 24 saat sonra (T24sS) alınmıştır. Kan laktat, lipit hidroperoksit (LHP), ileri oksidasyon protein ürünler (AOPP), okside protein karbonil (PCO), 8-hidroksi-2-deoksiguanozin (8-OHdG), toplam glutatyon (GSH) ve süperoksit dismutaz (SOD) analiz edilmiştir.LHP seviyesi her iki grupta test sırasında önemli düzeyde artmıştır ve toparlanma periyodunda azalmıştır, T24sS LHP seviyesi TÖ LHP seviyesinden daha düşük bulunmuştur. Test sırasında AOPP seviyesinin azaldığı ve sonrasında arttığı gözlenmiştir. Toparlanma periyodunda T30dkS AOPP seviyesi TÖ ve 24sS AOPP seviyesinden önemli miktarda düşük bulunmuştur. PCO ve SOD her iki grupta önemli miktarda arttığı ancak 8-OHdG ve GSH seviyesinin DE şiddetinden etkilenmediği bulunmuştur. Sonuçlar incelenen değişkenler için antrenman durum (grup) x DE şiddet (zaman) etkileşimin istatistiksel olarak anlamlı olmadığını göstermektedir. Buna ek olarak, VO2max TÖ LHP ve PCO seviyesi ile ve T24sS GSH seviyesi ile ilişkili bulunmuştur. 1TMK ve relatif kuvvet değerleri TÖ hariç tüm zamanlardaki GSH seviyesi ile ilişkili bulunmuştur.Araştırmaların çoğunda sadece bir veya iki oksidatif stres belirtecinin kullanılmış olması DE uygulamaların oksidatif stres cevaplarını açıklamakta yetersiz kalmaktadır. Ayrıca farklı DE şiddetleri oksidatif stres belirteçlerini farklı şekilde etkileyebilir. Sonuç olarak egzersiz kapsamı eşitlenmiş DE şiddetleri oksidatif stres cevaplarını antrenman yapan ve yapmayan bireylerde şiddetlendirmektedir.

Abstract:
Acute resistance exercise-induced oxidative stress responses are conflicting and the relation between oxidative stress and some exercise components, e.g. ?intensity? ? ?volume?, is not clear. Therefore the purposes of this study were (a) to determine time-dependent effects of progressive intensity of resistance exercise (RE) on blood lactate level, oxidative stress and antioxidant defense system markers, (b) to determine time-dependent effects of progressive intensity of RE on blood lactate level, oxidative stress and antioxidant defense system markers in RE trained (RET group) and untrained (UT group) men, (c) to determine relationship between oxidative stress, antioxidant defense system markers and VO2 max, one repetition maximum (1RM) and relative strength, (d) to search possible threshold intensity required to evoke oxidative stress.Resistance exercise trained (RET group: n=8, age: 25,50 ± 4,72 years, RE experience: 5,31 ± 3,40 years, 1RM: 137,4 ± 19,9 kg) and untrained (UT group: n=8, age: 29,00 ±5,87 years, 1RM: 110,5 ± 17,67 kg) volunteers participated to this study. To elicit blood oxidative stress all subjects performed the leg extension RE test at 5 different but progressive intensities: 1) 1x17 reps at 50% of 1RM; 2) 1x14 reps at 60% of 1RM; 3) 1x12 reps at 70% of 1RM; 4) 2x5 reps at 80% of 1RM; 5) 3x3 reps at 90% of 1RM, with 5 min rest between intensities and 90 sec rest between sets. The RE intensities were standardized for total volume. Blood samples were drawn before (PRE), immediately post each intensities (T50%, T60%, T70%, T80% and T90%) and after (30 min post =T30min, 60 min post = T60min and 24 h post = T24h) the RE in order to analyze blood lactate, lipid hydroperoxide (LHP), advanced oxidation protein products (AOPP), protein carbonyl (PCO), 8-hydroxy-2?-deoxyguanosine (8-OHdG), total glutatyon (tGSH) and superoxide dismutase (SOD).LHP significantly increased during the test and then significantly decreased in recovery period in both groups, the T24h LHP level was lower than PRE LHP level. During the test AOPP level decreased and later increased. In recovery period the T30min AOPP level was significantly lower than PRE and T24h AOPP level. PCO and SOD significantly increased in both groups however 8-OHdG and GSH were not affected by the RE intensity. The results indicated that there were no significant training status (group) x RE intensity (time) interaction for examined variables. In addition, a significant correlation was found between VO2max and PRE LHP and PRE PCO concentration and between VO2max and T24h GSH concentration. A significant correlation was also seen between all GSH measures (except PRE) and 1RM and relative strength.Most of the studies used only one or two oxidative stress biomarker that makes it difficult to explain effects of RE on oxidative stress precisely. On the other hand different RE intensities may affect biomarkers in contrast. Results suggest that for standardized exercise volume RE-intensity increased oxidative stress responses both in RE trained and untrained young men.