Fiziksel engelli çocukların resim çizdirme yöntemiyle benlik algılarının incelenmesi
Examining the self perceptions of physically handicapped children by drawing A picture method
Yazar: ESRA SAYAR
Danışman: PROF. DR. NEJLA CANBULAT ŞAHİNER
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Benlik algısı = Self perception ; Fiziksel benlik algısı = Physical self perception ; Fiziksel engelli çocuklar =   ; Resim çizme = Drawing ; Çocuk hemşireliği = Pediatric nursing ; Çocuk hemşireliği = Pediatric nursing ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırma, 7-12 yaş grubunda fiziksel engelli çocukların benlik algılarının resim çizdirme yöntemiyle incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı. Araştırma Karaman'da bulunan rehabilitasyon merkezlerinde araştırma kriterlerine uyan çocuklarla yapıldı. Araştırma verilerinin elde edilmesinde  "Anket Formu", "Çocuklar İçin Benlik Algısı Profili Ölçeği", 12 adet renkli boya kalemi, silgi ve beyaz resim kağıtları kullanıldı. Veriler SPSS 22.0 istatistiksel paket programında sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Kolmogorov-Smirnov, Pearson ki kare, Mann Whitney U ve Kruskal-Wallis testi ile değerlendirildi. İstatistiksel anlamlılık "p<0.05" olarak kabul edildi. Çocuklara "bir insan çiz" testi uygulandı. Çocukların çizdikleri resimler renk, cinsiyet, oran ve uzuv öğeleri açısından değerlendirildi. 
Araştırma, kriterlere uyan 90 çocukla yapılmıştır. Çocukların cinsiyet dağılımı %44,4 erkek (n=40) ve %55,6 kız (n=50) yaş ortalaması 9,9±2,0 yıl engellilik süresi ortalaması 9,0±2,8 yıl çocukların %43,3'ünün engel durumu MSS(Merkezi Sinir Sistemi)'den; %56,7'sinin ise kas-iskelet sisteminden kaynaklıdır. Lise ve üzeri eğitim düzeyine sahip annelerin çocuklarının %85,0'ı insan figürünü eksik uzuvlu çizerken MSS ile ilgili yetersizliğe sahip çocukların %79,5'i; kas-iskelet sistemi ile ilgili yetersizliğe sahip çocukların ise %54,9'u insan resmini eksik uzuvlu bir şekilde çizmiştir.  Ailesiyle ve arkadaşlarıyla iletişim durumu iyi olan çocukların birden fazla renk kullanmasıyla ÇİBAP ölçeğinin tüm alt skorları anlamlı çıkmıştır (p<0,05). Sonuç olarak; arkadaşları ve ailesiyle iletişimi iyi olan çocukların olumlu benlik algısına sahip olduğu saptanırken fiziksel engelli çocukların çizgisel gelişiminin daha geride kaldığı ve olumsuz benlik algısına sahip olduklarını görülmektedir. Pediatri hemşireleri özellikle engelli çocuklara resim çizdirerek iletişime geçebilmeli duygularını, düşüncelerini, isteklerini ifade etmelerini sağlamalıdır. 

Anahtar Kelimeler: Benlik Algısı; Çocuk; Fiziksel Engel; Pediatri Hemşireliği; Resim Çizme

Abstract:
This study was conducted descriptively to examine the self-perception of physically disabled children in the 7-12 age group by drawing a picture. The research was conducted  rehabilitation centers in Karaman with children meeting the research criteria. The "Questionnaire Form" the "Self-Perception Profile Scale for Children", 12 colored crayons, erasers and white drawing papers were used to collect the research data. The data were evaluated using the number, percentage, mean, standard deviation, Kolmogorov-Smirnov, Pearson chi-square, Mann Whitney U and Kruskal-Wallis tests using the SPSS 22.0 statistical package program. Statistical significance was accepted as (p <0.05). The "draw a person" test was applied to the children. The pictures drawn by the children were evaluated in terms of color, gender, proportion and limb elements. 
The research was conducted with 90 children who met the criteria. Children's gender distribution 44.4% boys (n = 40) and 55.6% girls (n = 50), mean age 9.9 ± 2.0 years, average age of disability 9.0 ± 2.8 years 43.3% of children 's disability status from CNS (Central Nervous System) 56.7% is caused by the musculoskeletal system. While 85.0% of the children of mothers with high school or higher education level draw the human figure with missing limbs, 79.5% of the children with CNS disabilities; 54.9% of the children with musculoskeletal disabilities drew the human picture with missing limbs. The children with good communication with their families and friends used more than one color and all the sub-scores of the ÇİBAP scale were found to be significant (p<0.05). As a result; While it is determined that children who have good communication with friends and family have a positive self-perception, it is observed that the linear development of physically disabled children is lagging behind and they have a negative self-perception. Pediatric nurses should be able to communicate, especially by having children with disabilities draw pictures, and enable them to express their feelings, thoughts and wishes.

Keywords: Child; Drawing Pictures; Pediatric nursing; Physical Disability; Self Perception