Türkiye'deki hekimlerin biyolojik ilaçlar ile ilgili bilgi, görüş ve tutumlarının değerlendirilmesi /
Yazar: AYŞE SEVGİ ÜNÜVAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEVRİM DEMİR DORA
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Bitkisel ilaçlar = Herbal medicine ; Biyobenzer ilaçlar = Biosimilar drugs ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Amaç: Türkiye'deki hekimlerin biyolojik ilaçlar hakkındaki bilgi, görüş ve tutumları; demografik bilgilerine, biyolojik ilaç kavramını duyup duymamalarına ve biyolojik ilaçlarla ilgili eğitim durumlarına göre online anket aracılığıyla değerlendirilmiştir.
Yöntem: Çalışmamız tanımlayıcı, kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya 705 hekim katılmıştır. Hekimlerin demografik bilgileri, biyolojik ilaç kavramını duyup duymamaları, biyolojik ilaçlarla ilgili eğitim durumları, bilgi düzeyleri, görüşleri ve tutumları istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Tanımlayıcı istatistik, t testi, Mann-Whitney U, One-way ANOVA, Kruskal Wallis ve ki-kare testi ile değerlendirilmiş ve p<0,05 olanlar anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Hekimlerin biyolojik ilaçlarla ilgili bilgi puan ortalaması 8,3±2,5 bulunmuştur. Daha genç yaş grubundaki (8,5±3,1, p=0,025), Dahili Bilimlerde çalışan (9,1±3, p=0,000), günlük olarak daha çok reçete yazan (9,1±3, p=0,000), biyolojik ilaç terimini daha önce duyan (9,4±3, p=0,000) ve biyolojik ilaçlarla ilgili eğitim alan (11,3±3, p=0,000) hekimlerin bilgi düzeyleri anlamlı olarak daha yüksek çıkmıştır. Hekimlerin %74,7'si referans (orijinal) biyolojik ilaçların daha etkili ve %84'ü biyobenzer ilaçların daha ucuz olduğunu düşünmektedir. Hekimlerin %91,7'si biyobenzer ilacı güvenle reçete etmekte ve %76,3'ü daha çok referans biyolojik ilacı reçete etmeyi tercih etmektedir. Hekimlerin %70,7'si referans biyolojik ilacı biyobenzer ilaç ile değiştirmemekte, %10,2'si biyolojik ilaç ile ilişkili yan etki gözlemlemekte, %22,7'si yan etkileri sağlık otoritelerine bildirmekte ve %35,3'ü reçete ettiği biyolojik ilacın aynısını kullanıp kullanmadığını sorgulamaktadır. 
Sonuç: Hekimlerin biyolojik ilaçlar ile ilgili bilgi düzeyleri sınırlıdır. Hekimler, biyobenzer ilaçların etkinliği ve güvenliği açısından kaygılıdırlar. Hekimlere biyolojik ilaçlar hakkında eğitim verilmesi, biyolojik ilaçların reçete edilme oranlarını etkileyecektir. Bu yüzden, hekimlere biyolojik ilaçlarla ilgili eğitimlerin planlanması gerekmektedir.

Abstract:
Objective: The knowledge, opinions and attitudes of physicians in Turkey about biological drugs were evaluated through an online questionnaire according to their demographic information, whether they have heard of the concept of biological drugs and their educational status about biological drugs.
Method: Our study is a descriptive, cross-sectional study. 705 physicians participated in the study. Physicians' demographic information, whether they have heard of biological drugs, their educational status, their level of knowledge, opinions and attitudes about biological drugs were statistically analyzed. Descriptive statistics were evaluated with t test, Mann-Whitney U, One-way ANOVA, Kruskal Wallis and chi-square test and those with p<0.05 were considered significant.
Results: The physicians' mean knowledge about biological drugs was 8.3±2.5. The level of knowledge of physicians who is younger age group (8.5±3.1, p=0.025), Internal Medicine workers (9.1±3, p=0.000), prescribe more daily (9.1±3, heard the biologic drug before (9.4±3, p=0.000) and received training on biological drugs (11.3±3, p=0.000) was significantly higher. 74.7% of physicians think that reference (original) biological drugs are more effective and 84% think that biosimilar drugs are cheaper. 91.7% of physicians safely prescribe biosimilars and 76.3% prefer to prescribe more reference biological drugs. 70.7% of the physicians do not replace the reference biological drug with a biosimilar drug, 10.2% observe side effects related to the biological drug, 22.7% report the side effects to the health authorities, and 35.3% questions whether patient is using the same biological drug that patients has prescribed.
Conclusion: Physicians have limited knowledge about biologic drugs. Physicians are concerned about the efficacy and safety of biosimilar drugs. Educating physicians about biologic drugs will affect the rate at which biologic drugs are prescribed. Therefore, it is necessary to plan training on biological drugs for physicians.