Tuzluluğun Gemlik zeytin (Olea europaea L.) çeşidine etkilerinin incelenmesi
Investigation of salinity effects on Gemlik olive (Olea europaea L.) cultivar
Yazar: ERKAN KASIRĞA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ DEMİRAL
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ziraat Bölümü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Sodyum klorid = Sodium chloride ; Zeytin ağacı = Olive tree

Özet:
Çalışmada 18 litrelik saksılarda 1:1.5 toprak:dere kumu karışımı kullanılarak yetiştirilen bir yaşındaki Gemlik zeytin (Olea europaea L.) fidanlarına artan NaCl dozları (kontrol, 2560, 5120 ve 7680 mg L-1 NaCl; sırasıyla 4.0, 8.0 ve 12.0 dS m-1 tuzluluk yaratacak şekilde) uygulanmıştır. Tuz çözeltileri yarı yarıya seyreltilmiş Hoagland besin ortamına uygun miktarlarda NaCl tuzu eklenerek elde edilmiştir. Denemede tuz uygulamasının başlatılmasından itibaren saksılar bu çözeltiler ile sulanmıştır. Deneme deseni ?tesadüf parselleri deneme desenine? göre 12 tekerrürlü olarak belirlenmiştir. Her saksıya bir adet bitki dikilmiş ve her parselde toplam 12 adet saksı kullanılmıştır. Deneme toplam 48 adet saksıdan oluşmuştur. Deneme dikimden sonra toplam dört ay boyunca sürdürülmüştür. Bu sürenin sonunda saksılar boşaltılmış, bitkiler kök, toprak altı gövde, gövde ve yaprak olarak dört farklı bölüme ayrılmıştır. Söküm işlemi sırasında bitki boyları belirlenmiştir. Laboratuarda kurutulup öğütülen bitki örneklerinde % kuru madde belirlenmiş, Na, Cl, K, Ca, Mg, N, P, Fe, Mn, Zn analizleri yapılmıştır. K/Na, K+Ca+Mg/Na oranları belirlenmiştir. Bor analizi bitki materyalinin yetersiz olması nedeniyle sadece yapraklarda gerçekleştirilebilmiştir. Elde edilen sonuçlar ?MSTAT istatistik paket programı? kullanılarak varyans analizi ile değerlendirilmiştir. Tuzluluk kuru madde miktarını kök örneklerinde azaltmış, toprak altı gövde ve gövdede belirgin bir değişime neden olmamış, yapraklarda ise arttırmıştır. Toplam taze ağırlıkda belirgin bir değişim belirlenmemiştir. Tuzlulukla beraber bitki dokularında genel olarak K, Ca, P, Mn, Zn, B içeriği düşmüştür. Toplam N içeriğinde bir değişim gözlenmezken Mg içeriği artmıştır. K/Na ve K+Ca+Mg/Na oranları önemli düzeyde azalmıştır. Denemede kullanılan bitkiler artan tuzluluk şartları altında Na ve Cl`un büyük kısmını kök ve gövdede depolayarak fotosentetik organlar olan yaprakları tuzun olumsuz etkilerinden korumaya çalışmıştır.

Abstract:
In the study, one year-old cv. Gemlik olive (Olea europaea L.) seedlings grown in 18 L containers by using 1:1.5 soil:coarse sand mixture were exposed to increasing concentrations of NaCl (control, 2560, 5120 ve 7680 mg L-1 NaCl which is equal to 4.0, 8.0 ve 12.0 dS m-1 salinity). The salinity levels were obtained by addition of appropriate amounts of NaCl to half-strength Hoagland solution. The experiment was set up according to completely randomised block design with 12 replications and one plant per container. The experiment was consisted of 48 plants and lasted four 4 months after planting. Then the plants were divided into four different parts; root, subsoil trunk, trunk and leaf. The samples were dried and and ground at the laboratory. Fresh weight, dry matter (%) of the samples were determined Na, Cl, K, Ca, Mg, N, P, Fe, Mn, Zn were analyzed and K/Na, K+Ca+Mg/Na ratios were also measured. Due to insufficient sample amounts B analysis were performed only in the leaf samples.Analysis of variance was performed for obtained data by using MSTAT statistical program. Mean separation was performed using ?least significant difference? (LSD) at P ? 0.05. Salinity decreased dry matter in the root of experimental plants, not affected subsoil trunk and trunk samples and increased in the leaves. Total fresh weight of the samples were not affected by salinity. In general, K, Ca, P, Mn, Zn, B contents of the samples reduced with salinity. Total N contents of samples were not affected by salinity while Mg contents increased. Since, K/Na and K+Ca+Mg/Na ratios decreased significantly. In general experimental plants were kept leaves for their photosynthetic activity by accumulating high amounts of Na and Cl into roots.