Açıklanamayan infertilite tanılı IVF yapılan düşük ve yüksek over yanıtlı kadınlarda folikül sıvısında (FF) ve serumda irisin düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of follicular fluid and serum irisin levels among women whose ovarian response are low or high with unexplained infertility undergoing IVF
Yazar: EZGİ ÖNDER TAŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. EMRE SİNAN GÜNGÖR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: İnfertilite 12 ay boyunca düzenli ve korunmasız cinsel ilişkiye rağmen klinik olarak bir gebelik elde edilememesi ile karakterize bir patolojidir. İnfertilite tanısında standart olarak semen analizi, ovulasyonun değerlendirilmesi, HSG (histerosalpingografi), over rezervi değerlendirilmesi gibi yöntemler kullanılabilir. Bu değerlendirmelerin sonucunda normal bulgular izlenmesi durumunda açıklanmayan infertilite olarak değerlendirilir. Etiyolojisinde folikül gelişiminde, ovulasyonda ve luteal fazda, semen analizinde görülen hafif değişimler, sperm ve oosit transportundaki problemler yer alabilir. İrisin molekülü egzersize yanıt olarak başlıca iskelet kasından ve beyaz yağ dokudan salgılanan, beyaz yağ dokunun kahverengi yağ dokusuna dönüşümünü uyaran, enerji harcanmasını artıran, BMI (beden kitle indeksi) ve glukoz homeostazının düzenlenmesinde etkili termojenik bir hormondur. Yapılan çalışmalarda obezite, metabolik sendrom, Tip 1 ve Tip 2 DM gibi glukoz metabolizmasının etkilendiği patolojilerle ilişkisi ve IVF yapılan hastalarda yüksek ve düşük over yanıtındaki rolü değerlendirilmiştir ve birbiriyle ihtilaflı sonuçlar elde edilmiştir. Bu çalışmanın amacı açıklanamayan infertilite tanısı ile IVF tedavisi yapılan hastalarda FF (folikül sıvısı) ve serumda saptanan irisin düzeylerinin tedaviye yanıttaki rolünün değerlendirilmesidir.  
Yöntem: Çalışmamızda Aralık 2022-Mart 2023 tarihleri arasında, T.C. SBÜ İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği İnfertilite Birimi'nde açıklanamayan infertilite tanılı çalışmaya uygun 70 hasta seçilip (AMH değeri 1,1 ng/mL'den yüksek, anovulatuvar olmayan, erkek faktörüne bağlı infertilitesi olmayan), ovulasyon indüksiyonu yapıldıktan sonra oosit toplanması sırasında her hastadan folikül aspirasyonundan elde edilen folikül sıvısı ve aynı gün alınan venöz kan örneğinden elde edilen serum örneklerinde irisinin değerlendirilmesi dış laboratuvarda gerçekleştirildi. Her hastanın yaş, boy, kilo ve BMI değerlendirmesi yapıldı. Sonrasında her hastadan oosit toplanması sırasında elde edilen oosit sayıları ve M2 kalite oositlerin sayısı elde edildi. Tüm bu parametrelerin açıklanamayan infertilite tanılı hastalarda irisin ile ilişkisi değerlendirildi. 
Bulgular: Açıklanamayan infertilite tanısı ile IVF tedavisi uygulanan hastalarda yaş, BMI, toplanan toplam oosit sayısı ile M-index (M2 kalite oositlerin toplam oosit sayısına oranı) değerleri ile hastaların serum ve folikül sıvısındaki (FF) irisin düzeyleri karşılaştırıldı ve yaş, BMI değerleri ile hem serum hem de FF irisin düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Toplanan toplam oosit sayısı ile hem serum hem de FF irisin düzeyleri arasında anlamlı bir fark tespit edilmedi. Hastaların FF irisin düzeyleri ile M-index değerleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edildi (r=0.295, p=0.013). Düşük ve yüksek ovaryan yanıtlı hastalarda folikül sıvısındaki irisin değerinin kesim noktası (cut-off point) 144.63 pg/mL olarak %66.70 duyarlılık ve %60.50 seçicilik ile tespit edildi. 
Sonuç: Yapılan bu çalışmada açıklanamayan infertilite tanılı hastalarda serum ve FF irisin düzeyleri ile BMI, yaş, toplanan toplam oosit sayısı ile anlamlı bir ilişki bulunamamış, M-index ile FF irisin düzeyleri arasında zayıf düzeyde pozitif yönde anlamlı bir korelasyon saptanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Açıklanamayan İnfertilite, İrisin, IVF, Ovaryan Yanıt

Abstract:
Aim: Infertility is a pathologic condition characterized by the inability to achieve a clinical pregnancy despite regular and unprotected sexual intercourse for at least 12 months. In the diagnosis of infertility, methods such as semen analysis, evaluation of ovulation, HSG (hysterosalpingography), and evaluation of ovarian reserve can be used as standard. If normal findings are observed because of these evaluations, it is considered as unexplained infertility. Slight changes in follicle development, ovulation, and luteal phase, semen analysis, and problems in sperm and oocyte transport may be involved in its etiology. The irisin molecule is a thermogenic hormone that is secreted mainly from skeletal muscle and white adipose tissue in response to exercise, stimulates the conversion of white adipose tissue to brown adipose tissue, increases energy expenditure, and is effective in regulating BMI (body mass index) and glucose homeostasis. Studies have evaluated the relationship between obesity, metabolic syndrome, pathologies in which glucose metabolism is affected such as Type 1 and Type 2 DM, and its role in high and low ovarian response in IVF patients, and conflicting results have been obtained. This study aims to evaluate the role of irisin levels detected in FF (follicle fluid) and serum in response to treatment in patients who underwent IVF treatment with the diagnosis of unexplained infertility.
Methods: In our study, between December 2022 and March 2023, 70 patients diagnosed with unexplained infertility (whose AMH value was higher than 1.1 ng/mL, who did have not anovulatory or male factor-related infertility) were selected in the Infertility Unit of the Department of Obstetrics and Gynaecology, T. C. University of Health Sciences, Istanbul Education and Research Hospital. Evaluation of irisin in the follicular fluid obtained from follicle aspiration from each patient during oocyte retrieval and serum samples obtained from venous blood samples taken on the same day was performed in an external laboratory. Age, height, weight, and BMI were evaluated for each patient. Afterwards, the number of oocytes obtained during oocyte retrieval from each patient and the number of M2 quality oocytes were obtained. The relationship of all these parameters with irisin was evaluated in patients with unexplained infertility.
Results: Age, BMI, total number of oocytes collected, M-index (the ratio of M2 quality oocytes to the total number of oocytes) parameters and irisin levels in the serum and FF of the patients diagnosed with unexplained infertility who underwent IVF treatment were compared. There was no significant correlation between the age and BMI values of the patients and both serum and FF irisin levels. There was no significant difference between the total number of oocytes retrieved and both serum and FF irisin levels. A positive and significant correlation was found between the patients' FF irisin levels and M-index values (r=0.295, p=0.013). In patients with low and high ovarian response, the cut-off point of the irisin value in the follicular fluid was determined as 144.63 pg/mL, with a sensitivity of 66.70% and a selectivity of 60.50%. 
Conclusion: In this study, no significant correlation was found between serum and FF irisin levels and BMI, age, total number of oocytes retrieved in patients with unexplained infertility, and a weakly positive and significant correlation was found between M-index and FF irisin levels.
Key Words: Unexplained Infertility, Irisin, IVF, Ovarian Response