Huzursuz bacaklar sendromu olan hastalarda farklı egzersiz programlarının semptom şiddeti, uyku, kognitif fonksiyonlar, yorgunluk, yaşam kalitesi, psikolojik durum ve gastrointestinal semptomlar üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of different exercise programs on symptom severity, sleep, cognitive functions, fatigue, quality of life, psychological status and gastrointestinal symptoms in patients with restless legs syndrome
Yazar: ÖZGE ÇOBAN
Danışman: PROF. DR. NECMİYE ÜN YILDIRIM
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Egzersiz = Exercise ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Huzursuz bacak sendromu = Restless legs syndrome ; Uyku = Sleep

Özet:
Çalışmamız Huzursuz Bacaklar Sendromu (HBS) olan hastalarda aerobik egzersiz ve germe egzersiz programlarının semptom şiddeti, uyku, kognitif fonksiyonlar, yorgunluk, yaşam kalitesi, psikolojik durum ve gastrointestinal semptomlar üzerine etkilerinin incelenmesi amacıyla planlandı.  
Çalışmaya 22–61 yaş aralığında nörolog tarafından ilgili kriterlerce tanı konulan 18 HBS hastası dahil edildi. Hastalar randomize olarak aerobik egzersiz, germe egzersizleri ve kontrol grubu olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Tüm egzersiz programları 8 hafta boyunca, haftada 3 kez uygulandı. Aerobik egzersizler kalp atım rezervi hesaplanarak orta şiddette, yürüyüş bandı üzerinde gerçekleştirildi. Germe egzersizleri her bir egzersiz toplam 1 dk olacak şekilde vücudun farklı bölgesindeki kasları temel alan 7 farklı egzersizi içerdi. Değerlendirmeler tedavi öncesinde ve tedavi sonrasında gerçekleştirildi. Hastaların semptom şiddeti "Uluslararası Huzursuz Bacaklar Sendromu Çalışma Grubu Değerlendirme Ölçeği" ile; uyku durumu "Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi" ve aktigraf ile; uykululuk hali "Epworth Uykululuk Ölçeği" ile; kognitif fonksiyonlar "Montreal  Bilişsel Değerlendirme Ölçeği"  ile; yorgunluk "Yorgunluk Şiddet Ölçeği" ile; yaşam kalitesi "John Hopkins Huzursuz Bacak Sendromu Yaşam Kalite Anketi" ile; psikolojik durum "Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği" ile; gastrointestinal semptomlar "Gastrointestinal Semptom Derecelendirme Ölçeği" değerlendirildi. Hastaların iyileşme durumu tedavi sonrası global değişim skalası kullanılarak belirlendi.  
Aerobik egzersiz ve germe egzersizleri programları sırasıyla HBS semptomlarını azaltmada (p=0.025, p=0.034), subjektif uyku kalitesini (p=0.034, p= 0.025) ve toplam uyku kalitesini iyileştirmede (p<0.001, p=0.034), anksiyeteyi azaltmada (p=0,030, p=0,039), yaşam kalitesini iyileştirmede (p=0.009, p=0016) etkili bulundu. Aerobik egzersizler, germe egzersizlerinden farklı olarak uyku başlangıcından sonra uyanık geçen zamanı (p=0.048) ve hazımsızlığı azaltmada (p=0.010) daha etkili bulundu. Germe egzersizleri ise uyku bozukluklarını ve konstipasyonu azalttı (p=0.025, p=0.025) ve kognitif fonksiyonu (p=0,003) iyileştirdi. Her iki egzersiz yaklaşımı da HBS hastalarında son derece etkili yaklaşımlar olarak belirlendi.  
HBS'li hastaların tedavi programı planlanırken egzersiz seçiminde mevcut imkanlar, hastanın-klinisyenin tercihi ve iki egzersiz yaklaşımının birbirine üstün yanları göz önünde bulundurularak seçim yapılabilir.

Abstract:
Our study was planned to examine the effects of aerobic exercise and stretching exercise programs on symptom, sleep, cognitive functions, fatigue, quality of life, psychological status, and gastrointestinal symptoms in patients with Restless Legs Syndrome (RLS).  
Eighteen RLS patients between the ages of 22 and 61 diagnosed by a neurologist according to the relevant criteria were included in the study. The patients were randomly divided into 3 groups as aerobic exercise group, stretching exercises group and control group. All exercise programs were applied 3 times a week for 8 weeks. Aerobic exercises were performed on a treadmill at moderate intensity by calculating the heart rate reserve. Stretching exercises included 7 different exercises based on muscles in different parts of the body, with each exercise for a total of 1 minute. Evaluations were performed before and after treatment. Symptom severity of the patients by the "International Restless Legs Syndrome Study Group Rating Scale"; sleep status by "Pittsburgh Sleep Quality Index" and actigraphy; sleepiness with "Epworth Sleepiness Scale"; cognitive functions with the "Montreal Cognitive Assessment Scale"; fatigue with the "Fatigue Severity Scale"; quality of life with the John Hopkins Restless Legs Syndrome Quality of Life Questionnaire; psychological status with the "Hospital Anxiety and Depression Scale"; gastrointestinal symptoms were evaluated using the "Gastrointestinal Symptom Rating Scale". The recovery status of the patients was determined using the post-treatment global change scale.  
Aerobic exercise and stretching exercise program were found to be effective in decreasing RLS symptoms (p=0.025, p=0.034), improving subjective sleep quality (p=0.034, p= 0.025) and overall sleep quality (p<0.001, p=0.034), decreasing anxiety (p=0.034 p=0.039), improving quality of life (p=0.009, p=0016) respectively. Differently from stretching exercises, aerobic exercises were found to be more effective in reducing wake after sleep onset of sleep (p=0.048) and indigestion (p=0.010). Stretching exercises reduced sleep disorders and constipation (p=0.025, p=0.025) and improved cognitive function (p=0.003).  
Both exercise approaches have been identified as highly effective approaches in RLS patients. The choice can be made by considering the available facilities, the patient's, clinician's preference, and the advantages of the two exercise approaches.