Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde çalışan paramedik ve acil tıp teknisyenlerinin demografik özelliklerinin iş motivasyonu ve kariyer planlarına etkileri: İstanbul ili örneği
Effects of demographic characteristics on professional motivation and career plans of paramedics and emergency medical technicians working in pre-hospital emergency health services: Example of Istanbul province
Yazar: NAZMİYE ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ÖZCAN
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Türkiye'de sağlık sistemi bünyesinde görev yapan, hastane öncesi acil sağlık hizmetleri 
personeli, hastanın bulunduğu yere kısa sürede ulaşmakta, yerinde ilk yardım hizmeti 
verilmekte, ambulans içinde acil sağlık hizmetini sürdürülerek, hastayı hastaneye 
ulaştırmaktadır. Bu birimlerde görev yapan tıbbi personel; paramedik ve acil tıp 
teknisyenlerinden oluşmaktadır. Sağlık meslek liselerinden acil tıp teknisyenleri olarak 
mezun olanlar, sağlık meslek yüksek okulundan mezun olduklarında paramedik unvanı
almaktadır. Bu kişiler diledikleri takdirde, başka alanda lisans ve lisansüstü eğitim 
programlarına katılabilmektedir. Ancak kendi branşlarında henüz lisansüstü eğitim 
olanakları mevcut değildir.
Hastane öncesi acil sağlık personelinin ihtiyaçlarını ve tercihlerini ele alacak stratejiler 
uygulamak, yetenekli bir iş gücünü sahaya çekmek ve elde tutmak çok önemlidir. Bu 
tezde, hastane öncesi acil sağlık personelinin demografik özellikleri, onların motivasyonu
ve kariyer planları açısından kullanılabilir çok önemli bir araç olduğu hem bireysel ve 
hem de kurumsal süreçlere, olumlu ve kolaylaştırıcı yönde bir etki yaptığı hususunu 
ortaya koymak amaçlanmıştır. Literatürde, genellikle hastane personeli ya da sağlık 
alanında eğitim alan öğrenciler üzerinde birtakım araştırmalar yapılmıştır. Ancak hastane 
öncesi acil sağlık personelinin mesleki motivasyonları ve kariyer planları arasındaki 
ilişkiyi inceleyen ve farklılıkları ortaya koyan, herhangi bir açıklayıcı çalışmaya rast 
gelinmemiştir. Bu çalışma ile hastane öncesi acil sağlık personelinin motivasyon ve 
kariyer planı arasındaki ilişkiler konusunda, yönetim literatürüne, yeni bir bakış açısı 
sunularak, katkı yapmak amaçlanmaktadır. 
Bu amaçla, tez çalışmasında; motivasyon ve kariyer planı ile demografik özellikler 
arasındaki ilişkiler ampirik olarak test edilmiştir. Araştırma, İstanbul ili Anadolu 
yakasında bulunan ilk yardım istasyonlarının, paramedik ve acil tıp teknisyeni 
durumundaki çalışanlarına, Ekim-Kasım 2023 döneminde uygulanmıştır. Araştırmaya 
318 kişi katılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular; 1) mesleki motivasyon ile kariyer 
planı arasında; pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu, 2) yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, 
çalışma süresi ve görev pozisyonu konularının, motivasyon ve kariyer planı faktörlerine 
göre farklılık gösterdikleri saptanmıştır

Abstract:
In Turkey, pre-hospital emergency health services personnel reach the patient's location 
in a short time, provide on-site first aid services, and transport the patient to the hospital 
while continuing to provide emergency health services in the ambulance. Those working 
in these units consist of paramedics and emergency medical technicians. Those who 
graduate from health vocational high schools become emergency medical technicians, 
and those who graduate from health vocational schools become paramedics. These people 
can ATTend undergraduate and graduate education programs in other fields if they wish. 
However, there are no postgraduate education opportunities yet in the field of pre-hospital 
emergency health services, which is their own branch.
It is critical to implement strategies to address the needs and preferences of prehospital 
emergency medical personnel and to attract and retain a talented workforce. In this thesis, 
it is aimed to reveal that the demographic characteristics of pre-hospital emergency 
healthcare personnel are a very important issue in terms of their motivation and career 
plans, and that it has a positive and facilitating effect on both individual and institutional 
processes. In the literature, some studies have been conducted on hospital staff or students 
studying in the field of health. However, no descriptive study has been found that 
examines the relationship between the professional motivations and career plans of prehospital emergency healthcare personnel and reveals the differences. This study aims to 
contribute to the management literature by presenting a new perspective on the 
relationships between motivation and career plans of pre-hospital emergency healthcare 
personnel.
In this study, the relationships between motivation and career plan and demographic 
characteristics were tested empirically. The research was applied to paramedic and 
emergency medical technician employees of first aid stations on the Anatolian side of 
Istanbul, between October and November 2023. 318 people participated in the research. 
Research findings; 1) It has been determined that there is a positive relationship between 
professional motivation and career plan, 2) age, marital status, education level, working 
time and job position differ according to motivation and career plan factors.