Eurimages destekli Türk filmlerinin self oryantalizm kavramı çerçevesinde incelenmesi: 2014-2018
An investigation of Eurimages supported Turkish films in the frame of the self orientalism concept: 2014-2018
Yazar: SEÇİL TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MESUT AYTEKİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Eurimages Fonu = Eurimeges Fund ; Film = Film ; Oryantalizm = Orientalism ; Self-oryantalizm = Self-orientalism ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; Uluslararası film festivali = International film festival

Özet:
Bu çalışma ile Batının oryantalist bakış ve beklentileri doğrultusunda Eurimages fonunun Türk sinemasında self oryantalist eğilimler yaratıp yaratmadığı  araştırılmıştır. Tezin amacı; sinema filmlerinin finansmanı, üretimi ve dağıtımı üzerinde kontrol sahibi ve uluslararası bir güç olan Eurimages'ın desteklediği filmler üzerinden Türkiye'nin konumlandırılışını irdelemek, Batı-Doğu kurgusunun temsilinde yabancı fonlamaların etkisini ortaya koymaktır. Çalışma güncel olandan veri toplayabilmek için geçmiş beş yılı kapsayacak şekilde sınırlandırılmış, bununla birlikte kullanılan yöntemin kapsam dışında kalan filmlere de uygulanabilir olması gözetilmiştir. Amaç doğrultusunda, aynı zamanda A kategorisinde değerlendirilen Avrupa film festivallerinden ödül almış filmler örnekleme alınmıştır.
Çalışmanın birinci bölümünde oryantalizm ve self oryantalizm kavramları tarihsel süreçleri ile açıklanmış, self oryantalizmin gelişim aşamaları Türkiye özelinde irdelenmiş ve her iki kavramın sinema sanatı ile olan ilişkileri ortaya konmuştur. İkinci bölümde yapısı ve işleyişi ile kapsamlı bir şekilde açıklanan Eurimages'ın Türk Sineması'na etkileri ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde ise çalışma kapsamına dahil olan Mustang, Abluka, Albüm, İşe Yarar Bir Şey, Görülmüştür ve Sibel filmleri içerik ve söylem analizleri kullanılarak çözümlenmiştir. Oryantalizm ve self oryantalizmin özelliklerinden yola çıkılarak yapılan kapsamlı çözümleme sonucunda Eurimages destekli ve uluslararası Batı film festivallerinde görünür kılınan filmlerde "biz" ve "öteki" arasındaki farklılık vurgusunun klasik anlamda Doğulu-Batılı, geleneksel-modern, gelişmiş-gelişmemiş karşıtlıklar içinde ortaya konulduğu, Türkiye'nin sosyal, kültürel, ekonomik anlamda geleneksel bir çizgide temsil edildiği, öte yandan baskıcı rejimler, muhafazakârlık ve bundan ileri gelen tutucu/kapalı toplum yapısı, ırkçı, milliyetçi, ataerkil, homofobik ideolojiler, cinsel sapkınlıklar, Doğuyla ilişkilendirilen egzotik, mistik hikayeler, politik konulardan özellikle Kürt meselesi gibi aslında birbirine çok benzer konular üzerinden konumlandırıldığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
In this study, it has been examined whether the Eurimages fund creates self-orientalist tendencies in Turkish cinema in line with the orientalist perspective and expectations of the West. The aim of the thesis is; with films supported by Eurimages, an international power that has control over the financing, production and distribution of motion pictures to examine the positioning of Turkey, to reveal the effect of foreign funding in the representation of the West-East construction. The study has been limited to cover the past five years in order to collect data from the current period, however, it has been observed that the method used can also be applied to films outside the scope. In addition, in accordance with the purpose of the study, films awarded from European film festivals evaluated in category A were sampled.
In the first part of the study, the concepts of orientalism and self-orientalism are explained with their historical processes, Turkey self-orientalism stages of development have been discussed in private, and the relationship of both concepts with the art of cinema has been revealed. In the second part, the effects of Eurimages, which is explained comprehensively with its structure and functioning, on Turkish Cinema are presented. In the third part, Mustang, Frenzy, Album, Something Useful, Passed by Censor and Sibel films included in the study were analyzed using content and discourse analysis. As a result of the analysis, it has been observed that the emphasis on the difference between "us" and "the other" in films supported by Eurimages and were made visible at international Western film festivals is presented in the Eastern-Western, traditional-modern, advanced-undeveloped contrasts in the classical sense. On the other hand, Turkey's social, cultural and economic sense, as represented in a traditional line, repressive regimes, conservative, racist, nationalist, patriarchal, homophobic ideologies, sexual deviance, exotic associated with the East, the mystical stories, from political issues, especially the Kurdish issue, it is determined that they are positioned on very similar issues.