Dış elektrik ve manyetik alanların compton saçılması ile K ve L-X ışınlarının açısal dağılımına etkisinin incelenmesi
The effect of the external electric and magnetic fields on the compton scattering and angular distrubution of the K and L X-ray
Yazar: DEMET DEMİR
Danışman: PROF.DR. YUSUF ŞAHİN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
ÖZET Doktora Tezi DIŞ ELEKTRİK VE MANYETİK ALANLARIN COMPTON SAÇILMASI İLE K ve L-X IŞINLARININ AÇISAL DAĞILIMINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ Demet DEMİR Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Yusuf ŞAHİN Bu çalışmanın ilk kısmında, farklı yük merkezlerinin foton saçma özellikleri, yüzey yük yoğunlukları dış elektrik alanla (0-1,67 x 105 V/m) değiştirilen numunelerden (Fe, p- ve n-tipi Si ve plexiglass) fotonların Compton saçılmasına uğratılmaları ile incelenmiştir. Uyarıcı kaynak olarak 59,5 keV enerjili y-ışınları kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar fotonun elektron gibi iyonize olmuş akseptör ve donor seviyelerinden, pozitif yük taşıyıcılardan (holler), çekirdekten vb. saçılmasının mümkünlüğünü ortaya koymaktadır. Çalışmanın ikinci kısmında ise dış manyetik alanın x-ışınlarının açısal dağılımına etkisini belirlemek üzere 110° ve 1250,lik saçılma açılarında, atom numarası 60 < Z < 92 aralığında olan 13 element (Nd, Gd, Dy, Ho, Ta, W, Au, Hg, Tl, Pb, Bi, Th ve U) 59,5 keV enerjili y-ışınları ile uyarılarak K ve L tabakası şiddet oranlan enerji ayırımlı x-ışını spektrometresiyle, ±7500, ±6000, ±4500, ±3000 ve ±1500 Gauss'luk alan şiddetlerinde deneysel olarak ölçülmüştür. Deney geometrisinin müsaade ettiği iki saçılma açısında alınan ölçülerin açısal dağılım hakkında net bir sonuç belirtmemesiyle birlikte, bazı şiddet oranlarının açı ve dış manyetik alan ile değiştiği gözlemlenmiştir. 2005, 111 Sayfa Anahtar Kelimeler: Compton Saçılması, Açısal Dağılım, Elektrik Alanda Geçirgenlik. Manyetik Alan, XRF.

Abstract:
ABSTRACT Ph. D. Thesis THE EFFECT OF THE EXTERNAL ELECTRIC AND MAGNETIC FIELDS ON THE COMPTON SCATTERING AND ANGULAR DISTRIBUTION OF THE K AND L X-RAY Demet DEMİR Atatürk University Graduate School of Naturel and Applied Sciences Department of Physics Supervisor: Prof. Dr. Yusuf ŞAHİN In this study, behaviour of different charge center have been investigated by Compton scattering of photons from samples (Fe, p and n-type Si and plexiglass) whose surface charge densities are changed by an external electric field (0-1,67 x 10 V/m). Gamma rays with 59,5 keV energy has been used as an excitation source. It is found that the photons scatter from ionized acceptors and donor levels, positively charged scattering center (hole), nucleus, etc. similar to the that of electrons and negative ions. Furthermore, to study the effect on the angular distribution of x-ray of the external magnetic field, intensity rations of K and L x-rays for elements atomic number range 60 < Z < 92 (Nd, Gd, Dy, Ho, Ta, W, Au, Hg, Tl, Pb, Bi, Th and U) are measured using photons 59,5 keV energy, at 110° and 125° scattering angles and in magnetic field of intensities ±7500, ±6000, ±4500, ±3000 and ±1500 G. It has been shown that some intensity ratios depend on incident and emitting angles and depend on external magnetic field also. 2005, 111 Pages Keywords: Compton Scattering, Angular Distribution, Transmittivity in Electric Field, Magnetic Field, XRF. 11