Çocuk acil serviste kreatin kinaz (CK) yüksekliği saptanmış hastalarda klinik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
"evaluation of clinical and laboratory findings in patients with elevated creatine kinase (CK) levels in the pediatric emergency department"
Yazar: ELİF YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA KURT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Artmış kreatin kinaz (CK) seviyesi kas hasarının güvenilir bir göstergesidir. Plazma CK düzeyi viral enfeksiyonlara bağlı miyozit dışında egzersiz, uzamış konvülsiyon, enjeksiyonlar, travma, yanık, geçirilmiş operasyon, ilaç kullanımı gibi kas hasarına neden olabilecek birçok nedenle yüksek saptanabilmektedir. Klinik, asemptomatik kas enzim yüksekliğinden hayatı tehdit edici elektrolit dengesizliği, akut böbrek yetmezliği, çoklu organ yetmezliği ve hatta ölüme kadar geniş bir yelpazede karşımıza çıkabilmektedir. Bu çalışmada Acil Servise başvuran ve CK yüksekliği tespit edilen hastalarda etiyolojiyi tespit etmeyi, enzim düzeyi ve hasta kliniği arasındaki ilişkinin incelemesi planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız T.C Sağlık Bakanlığı Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Acil Kliniği'ne 1 Aralık 2021- 1 Haziran 2023 tarihleri arasında başvuran ve laboratuvar tetkiklerinde kreatinin kinaz (CK) enzim yüksekliği saptanan 18 yaş altı çocuk hastalar ile yapılan retrospektif, gözlemsel ve tanımlayıcı bir çalışmadır.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 384 hastada ortanca yaş (IQR), 84,0 (61,2- 141,0) ay olup, hastaların % 63,8'inin 72 aydan büyük idi. Hastaların 276'ı (% 71,9) erkek cinsiyette olup en sık başvuru zamanının Kış ve İlkbahar mevsiminde (sırasıyla % 45,3 ve  % 34,6) olduğu saptandı. . Kız ve erkeklerin CK ortanca, IQR değerleri sırasıyla 1038,0 (501,0-2139,0); 1347,5 (581,7- 3237,0) olup, erkeklerdeki CK ortancasının kızlara göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu gözlendi (p= 0,025). Solunum yolu viral paneli  (SYVP) sonucu pozitif olan hastalarda etkenlerin sıklık sırasına göre influenza, adenovovirüs, koronavirüs (sırasıyla % 60,0; % 11,7; % 10,0) olduğu belirlendi. Hastaların 270'inde (% 70,3) geçirilmiş enfeksiyon, 36'sında (% 9,4) enjeksiyon, 27'sinde (% 7,0) egzersiz, 10'unda ilaç kullanımı (% 2,6), 5'inde (% 1,3) elektrik çarpması, 3'ünde (% 0,8) geçirilmiş operasyon öyküsü olduğu belirlendi. Hastaların tümü ve geçirilmiş enfeksiyon öyküsü olanlarda sırasıyla CK düzeyinde ≥ 10 kat artış olanların % 93,9 ve % 95,8'inin hastaneye yatırılarak İV mayi aldıkları saptandı. Geçirilmiş enfeksiyon öyküsü olan hastaların % 45,1'inde lökopeni; % 92,9'unda (250) AST yüksekliği; 27,8'inde (75) ALT yüksekliği; 95,7'sinde (244) LDH yüksekliği mevcuttu.
Sonuç: CK yüksekliği saptanan hastaların büyük bir kısmında neden iyi prognozlu, kendi kendini sınırlayan viral miyozittir. Ayırıcı tanılar dışlandıktan sonra serum CK yüksekliği tespit edilen hastalarda tetkikler sınırlı olmalı, invaziv tetkiklerden ve gereksiz hastaneye yatışlardan kaçınılmalıdır.

Abstract:
Aim: İncreased creatine kinase (CK) levels are a reliable indicator of muscle damage. Plasma CK levels can be elevated due to various causes of muscle damage such as exercise, prolonged seizures, injections, trauma, burns, previous surgery, and medication use, apart from viral infections causing myositis. Clinically, asymptomatic elevation of muscle enzymes can present a wide range of outcomes from life-threatening electrolyte imbalances, acute kidney failure, multiple organ failure, to even death. This study aims to identify the etiology in patients presenting to the Emergency Department with elevated CK levels, and to investigate the relationship between enzyme levels and patient clinical outcomes.
Material and Methods: Our study is a retrospective, observational, and descriptive study conducted with pediatric patients under the age of 18 who presented to the Pediatric Emergency Department of T.C. Ministry of Health Ankara Bilkent City Hospital between December 1, 2021, and June 1, 2023, and were found to have elevated creatine kinase (CK) enzyme levels in laboratory tests.
Results: In 384 included patients, the median age (IQR) was 84.0 (61.2-141.0) months, with 63.8% of patients being older than 72 months. Of these, 276 (71.9%) were male, with the most common admission times observed in Winter and Spring seasons (45.3% and 34.6%, respectively). The median CK levels (IQR) were 1038.0 (501.0-2139.0) for girls and 1347.5 (581.7-3237.0) for boys, showing significantly higher CK levels in boys compared to girls (p=0.025). Among patients with positive Respiratory Viral Panel (RVP) results, influenza, adenovirus, and coronavirus were the most frequent pathogens (60.0%, 11.7%, and 10.0%, respectively). Past medical history revealed infections in 270 patients (70.3%), injections in 36 (9.4%), exercise-related events in 27 (7.0%), medication use in 10 (2.6%), electric shock in 5 (1.3%), and previous surgery in 3 (0.8%) cases. Among all patients and those with a history of infections, 93.9% and 95.8%, respectively, required hospitalization and received intravenous fluids due to CK levels ≥ 10 times the upper limit of normal. Leukopenia was present in 45.1% of patients with a history of infection, while elevated AST was observed in 92.9% (250), elevated ALT in 27.8% (75), and elevated LDH in 95.7% (244) of these patients.
Conclusion: In many patients with elevated CK levels, the cause is often benign and self-limiting viral myositis, which has a favorable prognosis. After ruling out differential diagnoses, further investigations should be limited in patients with identified serum CK elevation, avoiding invasive procedures and unnecessary hospitalizations.