Erken yaşta evlenmenin kadınların genel ruh sağlığı ve cinsel sağlığına etkilerinin incelenmesi
Examination of the effects of early marriage on women's general mental health and sexual health
Yazar: HATİCE KAYA
Danışman: PROF. DR. DOĞAN ŞAHİN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aile içi şiddet = Domestic violence ; Ergenlik-erken = Puberty-precocious ; Erken evlililk = Early marriage ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic ; Yakın partner şiddeti = Intimate Partner violenc

Özet:
Amaç: Erken yaşta evlenme, kadınların hayatında biyolojik, psikolojik ve sosyal alanlarda pek çok soruna yol açabilen, dünya çapında yaygın bir durumdur. Erken yaşta evlilik; aile ve arkadaşlardan erken yaşta ayrılma, gereken zihinsel ve fiziksel gelişimi tamamlamadan cinsellikle tanışma, doğum, çocuk sahibi olma, partner ve onun ailesi tarafından fiziksel ve duygusal şiddete uğrama gibi çoklu ve kronik travmalara yol açabilecek etkenlere maruz kalma olasılığının artması anlamına gelebilmektedir. Erken yaşta evliliklere dair araştırmalar daha çok toplumsal ve jinekolojik alanlarda yoğunlaşmaktadır ve bu durumun psikiyatrik sonuçlarına dair çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu eksiklikten yola çıkarak çalışmamızda 17 yaş ve altında evlenen kadınların sosyodemografik verilerini, evlendikten sonra karşılaştığı olası ruhsal, cinsel ve sosyal sorunları ve erken yaşta evlenmeye neden olabileceği düşünülen psikososyal faktörleri, 20 yaşından sonra evlenen, cinsiyet, yaş, eğitim ve sosyoekonomik özelliklerine göre eşleştirilmiş kontrol grubuyla karşılaştırarak incelemeyi hedefledik.
Yöntem ve gereçler: Çalışmamıza 41 adet 17 yaş ve öncesinde evlenen şu anda 18-35 yaş arasında olan kadın ve kontrol grubu olarak da bu kadınlarla yaş, eğitim durumu ve sosyoekonomik açıdan eşleştirilmiş 20 yaş ve sonrasında evlenen 31 kadın dahil edilmiştir. Aydınlatılmış onamlarının alınmasını takiben ayrıntılı sosyodemografik formla kişisel bilgiler, evlilik biçimi, aile içi fiziksel şiddet maruziyeti, alkol, madde ve tütün kullanımı, geçmiş psikiyatrik öykü sorgulanmış, yarı yapılandırılmış psikiyatrik görüşme ile duygudurum ve anksiyete bozuklukları, disosiyatif bozukluk ve post-travmatik stres bozukluğu taranmıştır. Katılımcılara ayrıca Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, 28 maddelik form (CTQ-28), Psikiyatrik Belirti Kontrol Listesi (SCL-90), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (ilk 10 madde) ve Golombok-Rust Cinsel Doyum Ölçeği uygulanmıştır. 
    Bulgular: Erken yaşta evlenen kadınların %53.7'sinin en az bir psikiyatrik tanı aldığı saptanmış olup en sık konulan tanı %34.1 ile major depresyondur. Psikiyatrik tanı sıklığı açısından iki grup arasında anlamlı fark bulunmuştur. (p=0,007) Yine erken evlenen grupta suisid girişimi (p=0,043) ve sigara kullanımının (p=0,007) kontrol grubundan daha fazla olduğu saptanmıştır. Erken evlenen kadınların aile içi fiziksel şiddete daha fazla maruz kaldığı (p=0,028), ayrıca çocukluk çağında duygusal istismar (p=0,002), duygusal ihmal (p=0,000) ve fiziksel istismara (p=0,012) maruziyetin ve CTQ-28 toplam skorlarının (p=0,001) erken yaşta evlenen grupta daha fazla olduğu saptanmıştır. Yapılan regresyon analizlerinde kaygı (p=0,007), obsesif kompulsif belirti (p=0,018) ve öfke (p=0,016) ile erken evlenme arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Ek olarak erken yaşta evlenmenin kadınların cinsel sağlığını da olumsuz yönde etkilediği, iletişim (p=0,038), kaçınma (p=0,029) ve dokunma (p=0,048) alt ölçeklerinde yüksek skorlar ile erken evlenme arasında anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. 
  Sonuç: Erken yaşta evlenmenin kadınların genel ruh sağlığını ve cinsel sağlığını olumsuz etkilediği, ayrıca erken yaşta evlenen kadınların çocukluk çağı travmasına ve evlendikten sonra aile içi fiziksel şiddete daha çok maruz kaldığı saptanmıştır. 
  Anahtar Kelimeler: Erken yaşta evlilik, çocukluk çağı travması, aile içi şiddet, psikiyatrik hastalıklar, cinsel işlevsellik

Abstract:
Objectives: Early marriage is a widespread issue that can lead to many problems in biological, psychological and social areas of women's lives. It can also mean the person's exposure to factors that can lead to multiple and chronic trauma such as involving sexual intercourse, childbirth, parental involvement, and probable physical and emotional abuse exposure by partner and his family members, as well as early separation from family and friends, before completing mental and physical development. Nevertheless, research on early marriages is more focused in social and gynecological areas, and studies of psychiatric outcomes are very limited. Our aim was to understand the possible psychological, sexual and social problems of early-married women and the psychosocial factors that cause early marriages by comparing with the control group who married older and matched according to gender, age, education and socioeconomic status.

Materials and Methods: The study included 41 women aged between 18 and 35 who were married before 17 years old and 31 women aged 20 and older matched with age, educational status and socioeconomic status as the control group. Following the release of the informed consent, detailed sociodemographic form was used to question personal information, marital status, domestic violence exposure, alcohol, substance and tobacco use, past psychiatric history.  Mood and anxiety disorders, dissociative disorder and posttraumatic stress disorder were screened by a semi-structured psychiatric interview. Participants were also filled in 28-Item Form of Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-28), Symptom Check List (SCL-90), Rosenberg Self-Esteem Scale (First 10 items) and Golombok-Rust Inventory of Sexual Satisfaction (GRISS).
      Results: 53.7% of the women who had married at early ages had at least one psychiatric disorder and the most common disorder was major depression with 34.1%. There was a significant difference between the two groups in terms of the prevalence of psychiatric diagnosis. (p = 0.007) In addition, suicide attempt (p = 0.043) and smoking (p = 0.007) were higher in the early married group than in the control group. It was also found that early married women were more frequently exposed to domestic physical abuse in marriage (P = 0.028) and, emotional abuse (p = 0.002), emotional neglect (p = 0,000) and physical abuse (p = 0.012) in childhood. There was a significant relationship between anxiety (p = 0,007), obsessive-compulsive symptoms (p = 0,018) and anger (p = 0,016) and early marriage in regression analysis. Finally, it was determined that there is a significant relationship between high scores in communication (p = 0,038), avoidance (p = 0,029) and touching (p = 0,048) subscales of GRISS and early marriage.

    Conclusion: In our study we have found that early marriage affects women's mental and sexual health, moreover women who marry in early ages are frequently exposed to childhood trauma and more domestic physical abuse after marriage.

    Key Words: Early marriage, childhood trauma, psychiatric disorders, domestic violence, sexual function