Yılan ısırması vakalarında prognozu etkileyen faktörler
Factors affecting prognosis of patients with snakebite cases
Yazar: MEHMET ÖZBULAT
Danışman: DOÇ. DR. AYÇA AÇIKALIN AKPINAR
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Isırma ve sokmalar = Bites and stings ; Panzehir = Antivenins ; Prognoz = Prognosis ; Yılan = Snake ; Zehirlenmeler = Poisonings ; Zehirler = Poisons

Özet:
Amaç: Bölgemizdeki yılan ısırmalarında, hastane öncesi alandan başlayarak, acil serviste ve yatışı sırasında, hastanede kalış süresini uzatan, hastanın taburculuğunu etkileyen faktörleri tespit etmeyi amaçladık.

	Gereç ve Yöntem: Çukurova Üniversitesi Acil Tıp Anabilim Dalı'na Mayıs 2013- Ağustos 2016 tarihleri arasında, yılan ısırması nedeniyle başvuran, ardışık 38 hasta çalışmaya alındı. Hastaların acil başvurusunda, alınan kan örneklerinde, tam kan sayımı, kanama diatezi parametreleri ve biyokimyasal testlerine bakıldı. Hastalar klinik olarak evrelendirildi. Hastanın ısırık-iğne ve hastanede kalış süresi, kullanılan antivenom dozu, sonlanım şekli kaydedildi. Elde edilen veriler SPSS 17 versiyonuyla analiz edildi.

	Bulgular: Çalışmamıza dahil ettiğimiz 38 hastanın 21'i (% 55,3) erkek, 17'si (%44,7) kadındı. Hastaların 35'i yanlış ilk yardım uygulamasına maruz kalırken, 30 hastaya antibiyoterapi gerekti. Hastaların 9'unda profilaktik antibiyotik tedavisine rağmen yumuşak doku enfeksiyonu gelişti. Hastaların 20'sinde ısırık bölgesi alt ekstremite, 17'sinde üst ekstremite, 1'inde ise toraks bölgesiydi. Hastalarımızın 9'u Evre 1, 24'ü Evre 2, 5'i Evre 3 idi. Evre 2'ye 3,33±1,29, Evre 3'e 4,40±1,14 vial antivenom verildi. Hastaların ısırık-iğne(Antivenom alma) süresinin ortalaması 80,92±47,57dakika bulunurken, ısırık iğne süresi kısa olan hastaların, hastanede kalış süresinin anlamlı derecede kısa olduğu görüldü. (P=0,000) Sadece bir hastada antivenoma karşı alerjik reaksiyon gelişti. VKİ'ne göre 18 hasta normal kilolu (BMI=25-29,9 kg/m2, 20 hasta fazla kilolu(30-39,9 kg/m2) sınıfındaydı. Fazla kilolu hastaların hastanede kalış süresinin daha uzun olduğu tespit edildi. (p=0,027) Biyokimyasal parametrelere bakıldığında ALT değeri ile evreleme arasında ilişki olduğu(p=0,032), hemoglobin ve platelet değeri düşük, kreatinin kinaz değeri yüksek hastaların yatış süresinin uzun olduğu tespit edildi.(p<0.05) Vakalarımız da uzuv kaybı yada mortalite görülmedi

	Sonuç:  Yılan ısırması vakalarında günümüzde bile turnike, kesi gibi yanlış ilk yardım uygulaması oranları oldukça yüksek olup, özellikle kırsal alanda halkın bilinçlendirilmesi önem taşımaktadır. Yılan ısırığında etkin tedaviyle, düşük doz antivenomla iyileşme saptanmış olup, geçmiş yıllara bakıldığında gelişen üretim teknolojisiyle, antivenom reaksiyon sıklığının oldukça azaldığı tespit edilmiştir. Isırık iğne saati düşük olup, erken antivenom tedavi alan hastalarda yatış süresinin kısalığı, antivenom tedavinin önemini göstermektedir. Fazla kilolu hastaların yatış süresinin uzunluğu bu hastalarda komorbidite yaratan faktörlerin yara iyileşmesini yavaşlattığını düşündürmüştür. Platelet ve hemoglobini düşük, kreatinin kinaz değeri yüksek olan hastaların yatış süresi uzun olması, ALT değerinin klinik ciddiyetle olan ilişkisi kötü prognostik belirteçler olarak değerlendirilebilir. 

	Anahtar Kelimeler: Acil Servis, Yılan Isırması, Prognoz.

Abstract:
Objective: We aimed to determine the factors that affects starting from the pre-hospital area, prolonging hospital stay during the emergency care and admission and  outcome of the patients with snake bites in our region . 

	Materials and Methods: 38 patients who admitted to Cukurova University Department of Emergency Medicine between May 2013 and August 2016 were included to this study. Complete blood counts, bleeding diathesis parameters and biochemical tests were evaluated in the blood samples taken at the emergency department of the patients. The patients were clinically staged. he patient's bite-needle time and the length of stay in the hospital, the dose of antivenom , the outcome of patient were recorded. The obtained data were analyzed by SPSS version 17.

	Findings: Twenty-one of the 38 patients (55.3%) were male and 17 (44.7%) were female. Thirty-five patients were exposed to false first aid, and 30 patients required antibiotics. Soft tissue infection developed in 9 of the patients despite prophylactic antibiotic treatment. The snakebite aws located lower extremşty in 20 of patients , upper extremity in 17 and only one was in thorax region. 9 of our patients were stage 1, 24 were stage 2, 5 were stage 3. Vial antivenom administered to stage 2 was 3.33 ± 1.29, Stage 3 was 4.40 ± 1.14 . Patients with a mean duration of bite-needle time (Antivenom admission time) of 80.92 ± 47.57 minutes were found to have a significantly shorter duration of hospital stay in patients with a short bite needle time. (P = 0, 000) Only one patient developed an allergic reaction to anti-venom. According to BMI, 18 patients were of normal weight (BMI = 25-29,9 kg / m2, 20 patients were overweight class (30-39,9 kg / m2). Overweight patients were found to have a longer stay in the hospital. (P = 0.027) When biochemical parameters were examined, it was found that there was a relation between ALT value and staging (p = 0,032) moreover the duration of hospitalization was higher in patients with lower hemoglobin and platelet values and higher creatinine kinase values (p <0.05). There were no limb lose or mortality in our cases.

	Results: Even nowadays, in the snake bite cases, the rates of wrong first aid applications such as tourniquet and incision are very high and it is especially important to raise awareness of the people in rural areas. With effective treatment of snake bite, recovery with low dose antivenom has been found, and with the development of production technology in the past years, it has been found that the frequency of antivenom reaction decreases considerably. The shortness of hospitalization in patients with shorter bite needle time and receiving early antivenom therapy shows the importance of antivenom treatment. The length of hospitalization for overweight patients suggests that factors that cause comorbidity in these patients may slow down wound healing.  Patients with low platelet and hemoglobin levels and high creatinine kinase values have a longer duration of hospitalization or the association of ALT with clinical severity may be considered as poor prognostic markers.

	Key Words: Emergency Service, Snake Bite , Prognosis