Cumhuriyet Döneminde İzmir'de atlı sporlar (1923-1963)
Equestrian sports in İzmir in the Republican Era (1923-1963)
Yazar: İZEL ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. HASAN MERT
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Atlı sporlar = Horsesport ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Türk sporları = Turkish sports ; Yerel tarih = Local history ; İzmir = Izmir

Özet:
Osmanlı Devleti'nin en kozmopolit kentlerinden biri olan İzmir, bu özelliğini
kanıtlar nitelikte birçok spor faaliyetine öncülük etmiştir. Bu sporlar arasında at
yarışları, modern anlamda ilk kez İzmir'de yaşayan Levanten aileler tarafından
düzenlenmiştir. Binicilik sporu ise Türk kültüründe her zaman var olmasına rağmen
toplum içinde yayılması ve modernleşmesi XX. yüzyılın başlarında olmuştur.
XIX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren çeşitli düzenlemelerden geçerek
toplumun eğlence kültürü öğelerinden biri haline gelen at yarışları, Cumhuriyet
dönemine gelindiğinde ise Hususi İdare, Yüksek Yarış ve Islah Encümeni ve Türkiye
Jokey Kulübü gibi farklı kurum ve organizasyonlar tarafından düzenlenmiştir.
Cumhuriyet döneminde binicilik, ilk olarak mevcut hükümetin direktifleriyle
çalışmalarını yürütmüş, daha sonra kurulan Atlı Spor Kulüpleri ile halk arasında
yaygınlaşması sağlanmıştır. Buna bağlı olarak, İzmir Atlı Spor Kulübü de 1935 yılında
kurulmuştur. İzmir Atlı Spor Kulübü, bazı dönemlerde faaliyetleri türlü sebeplerden
ötürü kesintiye uğrasa da günümüzde de varlığını devam ettirmektedir.
Atlı sporların en önemli gerekliliklerinden biri de at yetiştiriciliğidir. Devlet
eliyle yapılan yetiştiricilikten farklı olarak İzmir'de Evliyazade, Kapanizade, Giraud,
Koyuncuoğlu ve Enhoş aileleri yarış atı yetiştiriciliği ile yakından ilgilenmişler, pek çok
ünlü yarış atının yarışlara kazandırılmasına büyük katkıda bulunmuşlardır.
Bu çalışmanın amacı, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e atlı sporların İzmir'de
gösterdiği gelişimi incelemektir. Buna göre, atlı sporların yapıldığı mekanlar İzmir şehri
özelinde incelenecek ve 1923-1963 yılları arasında atlı sporların İzmir'de hangi
aşamalardan geçtiği üzerinde durulacaktır. Ayrıca toplumun sosyal ve ekonomik
yapısında önemli bir yere sahip olan bu sporların, İzmir şehrine sunduğu katkılar
tarihsel bakış açısıyla değerlendirilecektir.

Abstract:
Izmir, one of the most cosmopolitan cities of the Ottoman Empire, has pioneered
many sports activities that prove this feature over time. Among these sports, horse races
were organized for the first time in the modern sense by Levantine families living in
Izmir. Although equestrian sport has always existed in Turkish culture, its spread and
modernization in society took place at the beginning of the 20th century.
Horse races, which became one of the entertainment culture elements of the
society by going through various regulations since the second half of the 19th century,
were organized by different institutions and organizations such as the Special
Administration, High Racing and Improvement Committee and the Jockey Club of
Turkey in the Republican period. In the Republican era, equestrian first carried out its
activities with the directives of the current government, and then it became widespread
among the people with the Equestrian Sports Clubs established. Accordingly, Ġzmir
Equestrian Sports Club was established in 1935. Although the activities of Ġzmir
Equestrian Sports Club are interrupted due to various reasons in some periods, it
continues its existence today.
One of the most important requirements of equestrian sports is horse breeding.
Unlike the state-sponsored breeding, Evliyazade, Kapanizade, Giraud, Koyuncuoğlu
and Enhoş families in İzmir were closely interested in racehorse breeding and
contributed greatly to bringing many famous racehorses to the races.
The aim of this study is to examine the development of equestrian sports in
Izmir from the Ottoman Empire to the Republic. Accordingly, the venues where
equestrian sports are held will be examined in the city of Ġzmir and the stages of
equestrian sports in İzmir between the years 1923-1963 will be emphasized. In addition,
the contributions of these sports, which have an important place in the social and
economic structure of the society, to the city of Izmir will be evaluated from a historical
perspective.