Dişeti olugu sıvısı (DOS) hacmi üzerine klinik periodontal durum ve anatomik lokalizasyonun etkisi
The possible impact of anatomic localization and clinical periodontal status of gingival crevicular fluid (GCF) volume
Yazar: HASAN HATİPOĞLU
Danışman: PROF.DR. NERMİN YAMALIK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
ÖZETHatipoğlu, H. Dişeti Oluğu Sıvısı (DOS) Hacmi Üzerine Klinik PeriodontalDurum ve Anatomik Lokalizasyonun Etkisi. Hacettepe Üniversitesi SağlıkBilimleri Enstitüsü Periodontoloji Programı Doktora Tezi, Ankara, 2005 Dişetioluğu sıvısı (DOS) hacminin birey-içi ve bireyler arası geniş varyasyonları ve birbölgedeki DOS hacmini etkileyebilme potansiyeline sahip kontrol edilebilen veyakontrol edilemeyen faktörlerin çokluğu, DOS'na özgü özelliklerdir ve bu noktalarınideal DOS metodolojisinin oluşturulmasında göz önüne alınması gerekir. Bu çalışmaesas olarak mevcut klinik periodontal durum ve DOS örneklemesi için seçilenbölgenin lokalizasyonun sıvının hacmi ve myeloperoksidaz (MPO) içeriği üzerineetkisini oluşturulan çeşitli çalışma modellerinde incelemeyi amaçlamaktadır. Buamaçla çalışma kapsamında yer alan toplam 931 örnekleme alanında belirlenenDOS hacmi, cep derinliği (CD), dişeti iltihabının şiddeti veya mevcut klinik periodontaltanı temelinde oluşturulan ana gruplar ve bu ana gruplarda DOS örneklemesi içinseçilen alanların lokalizasyonu (mezial veya distal alanlar ve tek köklü veya çok köklüdişler) kriteri uyarınca oluşturulan alt gruplar düzeyinde uygun istatistiksel analizyöntemleri ile değerlendirilmiştir. Çalışmamızın bulguları, DOS hacminin hem birey-içihem de bireyler arası yönden bu çalışmaya özgü olarak oluşturulan her çalışmamodelinde oldukça geniş bir değer alanında dağılım gösterdiğini, cep veya dişetiiltihabının varlığının DOS hacmini belirgin ölçüde etkileyebildiğini, sıvının hacmininmevcut klinik periodontal tanı ile ilişkili bir değişim gösterdiğini ancak bu geneleğilimlerin DOS örnekleme alanının lokalizasyonundan da etkilendiğinigöstermektedir. DOS'nın hacmi ile sıvının MPO içeriğinin her bölgede ve her klinikdurumda doğrusal bir ilişkiye sahip olmadıkları, DOS hacmi ve MPO içeriğinin zamanzaman farklı ölçütler şeklinde hareket edebildikleri ve DOS'nın MPO içeriğini ifadeetmek için kullanılan farklı veri sunum modellerinin (total MPO aktivitesi veya MPOkonsantrasyonu) birbirleri ile her çalışma modeli ve örnekleme bölgesinde uyumluolmadıkları da bulgularımız arasındadır. Değerlendirme kapsamında oluşturulan tümçalışma modellerinden elde edilen bulgular bir arada değerlendirildiğinde DOS-ilişkiliçalışmaların güvenilirliğini ve hassasiyetini artırmak için örnekleme alanlarınınsayısının olabildiğince fazla tutulması, değişik lokalizasyonda yer alan ve yüzey alanıaçısından farklılıklar gösteren dişlere ait örnekleme bölgelerinin aynı değerlendirmeiçinde yer almamasına özen gösterilmesi, örnekleme alanlarının seçiminde CD vedişeti iltihabının şiddetininin bir arada değerlendirilerek her iki klinik ölçütün destandardize edilmesi ve DOS'nın içeriğinin ifadesi yönünden incelenen bileşenin veDOS'nın bilinen biyodinamik özelliklerine en uygun veri sunum modelinin seçilmesiönerilebilir.Anahtar kelimeler: Dişeti oluğu sıvısı (DOS), hacim, anatomik lokalizasyon, dişetiiltihabı, myeloperoksidaz (MPO), metodoloji, standardizasyonDestekleyen Kurumlar: H.Ü.B.A.B, Tez Destekleme (05 T0 9102002)

Abstract:
ABSTRACTHatipoğlu, H. The Possible Impact of Anatomic Localization and ClinicalPeriodontal Status of Gingival Crevicular Fluid (GCF) Volume. HacettepeUniversity, Institute of Health Science. Ph.D Thesis in Periodontology, Ankara,2005.The wide site specific variations in gingival crevicular fluid (GCF) volume withinthe same individual and among individuals and the many factors (not all of them canbe standardized) with the potential to affect the GCF volume in a given site areunique features of GCF which need to be considered in GCF methodology. Based onvarious study models and groups, the present study mainly aims to analyze thepossible impact of clinical periodontal status, localization of GCF sampling area andclinical periodontal diagnosis on GCF volume and myeloperoxidase (MPO) content ofthis biological fluid in a given site. For this purpose GCF volume from total of 931sites was statistically analyzed in the main groups which were based on probingdepth (PD), clinical periodontal diagnosis or presence/severity of gingivalinflammation and also in the subgroups based on the localization (mesial or distalsites and single rooted-anterior or multirooted-posterior teeth) of the sampling area.There was a general trend for GCF volume to present a wide range of distributionbetween sites within the same individual and also among individuals that participatedto the study, PD and gingival inflammation to have a significant impact on GCFvolume and volume to be related to the clinical periodontal diagnosis. However, thesegeneral trends seemed to be influenced also by the localization of the selectedsampling area. It was also demonstrated that GCF volume and MPO content in aspecific sampling site could act as different measures and two data presentationmodes (total MPO activity and MPO concentration) were not correlated in all groupsor study models. When all study models, main groups and subgroups wereconsidered, it can be suggested that in order to increase the reliability of GCF-relatedstudies and to achieve an ideal GCF-methodology, there is a need to implementlarge number of sampling sites, to discriminate between sampling sites that havedifferent localization and sulcular surface area, to both standardize PD and theseverity of gingival inflammation in a distinct sampling site and to prefer the mostappropriate data presentation mode that complies with the known features of a givenGCF component and biodynamic characteristics of this biological fluid.Key words: Gingival crevicular fluid (GCF), volume, localization, periodontal status,myeloperoxidase (MPO), methodology, standardizationSupported by H.Ü.B.A.B, Thesis Grant (05 T0 9102002)