2001-2009 Döneminde Türkiye'de doğrudan yabancı yatırımların ekonomiye etkileri
Economic effects of foreign direct investment in Turkey, beetween the Period of 2001-2009
Yazar: İSMAİL ERDOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SUAT YAVUZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik etki = Economic effect ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türkiye = Turkey ; Yabancı sermaye = Foreign capital ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Çalışmada 2001-2009 döneminde Türkiye'de Doğrudan Yabancı Sermaye (DYS) yatırımlarının ekonomiye etkilerini araştırmak amaçlanmıştır. Çalışmada araştırma metodu olarak, literatür taraması tercih edilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünü DYS kavramları ve DYS yatırımlarını yönlendiren faktörler oluşturmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde dünyada ve gelişmekte olan ülkelerde DYS yatırımlarının tarihsel gelişimi ve günümüzdeki durumu sektörel ve bölgesel olarak incelenmektedir. Üçüncü bölümde ise 2001-2009 döneminde Türkiye'den çıkan DYS yatırımları bölgesel ve sektörel olarak analiz edilmektedir.Çalışmada Türkiye'de DYS yatırımlarının genelde Marmara bölgesi özelde İstanbul ağırlıklı olduğu ve teşviklerin DYS yatırımlarının homojen dağılmasına katkı sağlamadığı bulgusuna ulaşılmıştır. 2003 yılından sonra DYS yatırımlarının ciddi bir şekilde arttığı, 2003 yılında yürürlüğe giren 4875 sayılı doğrudan yabancı yatırımlar kanunun bu anlamda başarılı olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Ayrıca sıfırdan DYS yatırımlarının DYS yatırımlarının onda birini oluşturduğu dolayısıyla ülkemize gelen DYS yatırımlarının kısa dönemde sadece fon ihtiyacını faizsiz karşılayıp çarpan etkisiyle ekonomiyi canlandırması şeklinde direk etkisinin olduğu bulguna ulaşılmıştır. AB'nin krizden en çok etkilenen birlik olduğu ve Türkiye'ye en çok AB menşeli yatırımcılar tarafından DYS yatırımı yapıldığı için Türkiye'ye gelen DYS yatırımlarında ciddi düşüş olduğu, DYS yatırımlarının hizmetler sektörü ağırlıklı olduğu, tarım ve balıkçılığa yapılan DYS yatırımlarının artışa geçtiği sonucuna ulaşılmıştır. Gerek sektörel bazda, gerek bölgesel bazda, gerekse yatırım çekilen ülke bazında yatırımları çeşitlendirmek için teşvikler vermek, teşvik verilirken dikkatli olunması ve sıfırdan yatırımlara daha güçlü teşvikler verilmesi ekonomimizin krizlere karşı daha dayanıklı olmasını sağlayacağı konularında önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Investments in Turkey between 2001-2009 DYS study aimed to investigate the effects of the economy. In this study, the research method, literature review has been preferred. The first section of study that constitutes the concept of foreign direct investment and the factors that lead to direct foreign investments. In the second part of the study, the historical development and present status of direct foreign investments in the world and developing countries are reviewed on sectoral and regional basis. In the third section, direct foreign investments which entered to Turkey has been analyzed regionally and as sectoral in the period 2001-2009.The study of direct foreign investments in Turkey, Istanbul is usually dominated by the Marmara region in particular foreign direct investment incentives, it was found not contribute to the disintegration of homogeneous. After 2003 a serious increase in foreign direct investment, foreign direct investment law No. 4875, enacted in 2003 in this sense, it was found to be successful. In addition, foreign direct investment foreign direct investment from scratch to be one-tenth of foreign direct investment thus came to our country and meet with the multiplier effect of interest-free short-term funding needs not only a direct influence on the economy in the form of animation bulguna reached. Unity of the EU is most affected by the crisis and Turkey's largest foreign direct investments made by investors from the EU to Turkey has been concluded that the significant decline in foreign direct investment. Direct foreign capital investments in the services sector (financial intermediation institutions) is predominantly agricultural and fisheries exceeds the increase in foreign direct investment has been concluded. Both the sectoral and regional basis, to give incentives to diversify investments and investment taken on the basis of the country, and should not be administered encouraged to give strong incentives to invest more in Greenfield will ensure that our economy more resilient to crises were made concerning.