İhvân-ı Safâ'nın dilbilim felsefesi
Linguistic philosophy of İkhwan-i Safa
Yazar: MARYAM KHALED MOHAMMED AHMED
Danışman: PROF. DR. OSMAN BİLEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Anlam = Meaning ; Dil = Language ; Dil bilim = Linguistics ; Dil felsefesi = Philosophy of language ; İhvan-ı Safa = Ikhwanal an Safa

Özet:
Bu çalışma, İhvân-ı Safâ'nın, dil felsefesi hakkındaki görüşlerini hem eklektik düşünce yapısı hem de bütüncül bir kuram  oluşturacak şekilde genel felsefî düşünceleri bağlamında açıklamayı amaçlamıştır. Bununla birlikte İhvân-ı Safâ'nın da tevarüs ettiği Yunan felsefesi ve İslam felsefe geleneğinde dil hakkındaki görüşlerin  sunduğu teorik altyapı ve imkânlar aktarılarak iki gelenek arasındaki ilişkilerin dil felsefesine yansıyan  kapsamı gösterilmek istenmiştir. Bu amaç doğrultusunda İhvân-ı Safâ'nın yazmış olduğu Risâleler'de dağınık bir şekilde bulunan dilbilime ilişkin metinler  bir  bütün halinde incelenmiş ve aktarılmıştır. Ayrıca İhvân-ı Safâ'nın kendisinden önceki İslâm filozoflarının ve nahivcilerin  dilbilimsel çatışmaları ilişkini ve bu alanda gerçekleştirdiği dönüşüm de açıklanmaya çalışılmıştır.
Çalışmamız, İhvân-ı Safâ hakkında tanıtıcı kısa bir girişten sonra üç bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde İhvân-ı Safâ'nın dil felsefesinin dayandığı varlık ve bilgi anlayışı ele alınmıştır. Aynı zamanda kadim filozofların ve dilbilimcilerin dil hakkındaki görüşleri, İhvân-ı Safâ'nın dil anlayışını etkilediği için dâhil edilmiş. İkinci kısımda ise İhvân-ı Safâ'nın dilin ve düşüncelerinin menşei ile ilgili teorilerine yer verilmiştir. İkinci bölümde İhvân-ı Safâ'nın dilin oluşumuyla ilgili metafizik anlayışı, fizik anlayışı ve dilbilim konuları üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise düşünce ve dil ilişkisi ve dil kazanımının aşamaları ele alınmıştır.

Abstract:
This study aims to explain the views of Ikhwân al-Safâ about philosophy of language in the context of its eclectic structure, as well as general philosophical ideas that will bring a holistic theoretical understanding. In addition to this, the theoretical background and possibilities of the philosophy of language in the tradition of Greek philosophy and Muslim philosophy inherited by Ikhwân al-Safâ were intended to show the scope of the relationship between two traditions in the language philosophy. In the context of these goals, the passages about linguistics which are scattered in the Treatises written by the Ikhwân al-Safâ were examined in a single study. In addition, the linguistic conflicts between Ikhwân al-Safâ and the tradition of Islamic philosophy and grammarians that existed before themselves and the transformation they carried out in this field were also explained.
Our study consists of three parts after a short introductory introduction about Ikhwân al-Safâ. In the first chapter, the understanding of existence and knowledge on which the philosophy of language of Ikhwân al-Safâ is based is discussed. At the same time, the language views of ancient philosophers and linguists were included because they influenced the Ikhwân al-Safâ's understanding of language. In the second part, Ikhwân al-Safâ's theories about the origin of language and thoughts are given. In the second part, the metaphysical understanding of the Ikhwân al-Safâ about the formation of language, his understanding of physics and linguistics are discussed. In the third part, the relationship between language and thought and the stages of language acquisition are discussed.