Bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin ebeveyn kontrolü ile akran ilişkileri ve akran baskısı arasındaki ilişkide aracılık rolünün incelenmesi
The investigation of cognitive emotion regulation strategies as a mediator in the relation among parental control, peer relationship, peer pressure
Yazar: ESMA DAŞCI
Danışman: PROF. DR. SEHER SEVİM
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akran baskısı = Peer pressure ; Akran ilişkileri = Peer relationships ; Ana-baba kontrolü = Parents control ; Bilişsel duygu düzenleme = Cognitive emotion regulation ; Eğitim psikolojisi = Education psychology

Özet:
Bu araştırmada bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin ebeveyn kontrolü ile akran ilişkileri ve akran baskısı arasındaki ilişkideki aracılık rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modeli niteliğindeki araştırmanın çalışma grubunu Ankara ili Çankaya, Mamak ve Yenimahalle ilçelerinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı 6 farklı lisede öğrenim gören 576 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma grubuna "Leuven Algılanan Ana Babalık Ölçeği/Ergen Sürümü", "Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği", "Akran Baskısı Ölçeği", "Akran İlişkileri Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programında çözümlenmiştir. Bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin ebeveyn kontrolü ile akran ilişkileri ve akran baskısı arasındaki ilişkide aracılık rolünün olup olmadığını test etmek amacıyla Hiyerarşik Regresyon Analizi kullanılmıştır. Bu araştırmadan elde edilen bulgular, olumsuz duygu düzenleme stratejilerinin anne ve babadan algılanan psikolojik kontrol ile ergenin akran baskısına maruz kalması arasındaki ilişkide kısmı aracılık rolü olduğunu, olumlu duygu düzenleme stratejilerinin ise anne ve babadan algılanan davranışsal kontrol ile ergenin olumlu arkadaşlık ilişkileri arasındaki ilişkide tam aracılık rolü olduğunu göstermiştir. Araştırmanın sonuçları bu alanda daha önce yapılan araştırmalar göz önünde bulundurularak değerlendirilmiş ve gelecek araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur. 
 
Anahtar Sözcükler: 
Psikolojik Kontrol, Davranışsal Kontrol, Duygu Düzenleme, Akran İlişkileri, Akran Baskısı

Abstract:
This study aimed to examine cognitive emotion regulation strategies as a mediator of relation among parental control, peer relationships and peer pressure. Participants for the research having the characteristics of relational screening model were 576 high school students studying in six different schools from Çankaya, Mamak and Yenimahalle districts located in Ankara. Participants were given Leuven Percieved Paternity Scale/Adolecent Version, Cognitive Emotion Regulation Questionnaire, Peer Pressure Scale and Peer Relationships Questionnaire and a Personal Information Form prepared by researcher. Results were analyzed with SPSS. To test whether cognitive emotion regulation strategies mediate the relationship among parental control, peer relationships and peer pressure, Hierarchical Regression Analysis was used. The findings obtained from the present study have indicated that negative emotion regulation strategies partially served as a mediator in the relationship between perceived pschological control from parents and adolescent exposed to peer pressure. However, positive emotion regulation strategies completely mediated the relation between perceived behavioral control from parents and adolescent's favourable friendships. The results of the research evaluated by taking previous research carried out in this area into account, and finally suggestions were made for future research.  
 
Key Words: 
psychological control, behavioral control, emotion regulation, peer relationships, peer pressure