Şizofreni hastalarına uygulanan atılganlık eğitiminin işlevsel iyileşme ve atılganlık düzeyine etkisi
The effect of assertiveness training for schizophrenic patients on functional remission and assertiveness level
Yazar: GONCA ÜSTÜN
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA KÜÇÜK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Atılganlık = Assertiveness ; Hemşirelik = Nursing ; Tedavi = Treatment ; İşlevsellik = Functionality ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bu araştırma, şizofreni hastalarına uygulanan atılganlık eğitiminin hastaların işlevsel iyileşme ve atılganlık düzeyine etkisini incelemek amacıyla ön test-son test kontrol gruplu tekrarlayan ölçümlü tasarlanmış randomize kontrollü deneysel nitelikte bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemini bir toplum ruh sağlığı merkezine en az 1 aydır kayıtlı ve son 8 hafta içinde hastaneye yatmamış olan, araştırmaya katılmayı kabul eden 60 şizofreni tanılı hasta (30 deney, 30 kontrol) oluşturdu. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Rathus Atılganlık Envanteri (RAE) ve Şizofrenide İşlevsel İyileşme Ölçeği (ŞİLÖ) kullanılarak toplandı. Bilgi formu, hastaların kendileri tarafından eğitim öncesinde dolduruldu. RAE ve ŞİLÖ ise, ön test-son test olarak eğitimin ilk ve son oturumlarında ve eğitim bittikten 3 ay sonra uygulandı. ŞİLÖ, hasta yakını ile yapılan yüz yüze görüşmeler sonucunda araştırmacı tarafından değerlendirildi. Deney grubundaki hastalara 10'ar kişilik gruplar halinde haftada 1 gün, toplam 8 hafta uygulanan atılganlık eğitimi, 45'er dakikalık 2 oturum şeklinde gerçekleştirildi. Eğitim sürecinde kontrol grubuna rutin uygulamalar dışında herhangi bir eğitim girişiminde bulunulmadı. Eğitim öncesi deney ve kontrol grubunun bireysel özellikleri, RAE, ŞİLÖ ve ŞİLÖ alt ölçek puanları arasında anlamlı fark olmayıp gruplar birbirine benzerdi. Eğitim sonrası ve izlemde toplam atılganlık, toplam işlevsel iyileşme, sosyal işlevsellik, sağlık ve tedavi, günlük yaşam becerileri ve eğitimden 3 ay sonra mesleki işlevsellik alt ölçek puanları bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulundu (p<0,05). Sonuç olarak, şizofreni hastalarına uygulanan atılganlık eğitiminin hastaların işlevsel iyileşme ve atılganlık düzeylerini arttırmada etkili olduğu görüldü. Bu sonuçlar doğrultusunda atılganlık eğitiminin psikiyatri hemşireleri tarafından şizofreni hastalarında kullanılması önerildi.

Abstract:
This research is an experimental, randomized controlled research with pre-test post-test control group and repeated measures designed to evaluate the effect of assertiveness training for schizophrenic patients on functional remission and assertiveness level. The sample of the study consisted of 60 patients with schizophrenia diagnose (30 tests, 30 controls) who were enrolled in a community mental health center for at least 1 month, who were not hospitalized in the last 8 weeks and who agreed to participate in the study. The data were collected using the Personal Information Form, Rathus Assertiveness Schedule (RAS) and Functional Remission of General Schizophrenia (FROGS) Scale. The information form was filled out by the patients themselves before the training. RAS and FROGS were practiced as pre-test and post-test at the first and last sessions of the training and 3 months after the end of the training. FROGS was evaluated by the researcher as a result of face-to-face interviews with the patient's relative. The assertiveness training, which was practiced on the patient groups of 10 people in the test group, was carried out 1 day in a week, a total of 8 weeks, as 2 sessions of 45 minutes for each. In the training process, the control group did not undergo any training other than routine practice. Before the training, there was not any significant difference between the individual characteristics of the test and control groups, RAS, FROGS and FROGS subscale scores, and the groups were similar. There was a statistically significant difference between the groups in terms of total assertiveness, total functional remission, social functioning, health and treatment, daily life skills subscale scores after the training and the following, and of occupational functioning subscale scores 3 months after the training (p<0,05). As a result, assertiveness training for schizophrenic patients was found to be effective in increasing the functional remission and assertiveness levels of the patients. In accordance with these results, it was suggested that assertiveness training should be used by psychiatric nurses for schizophrenic patients.