Dişli bireylerde sagittal kondil yolu eğiminin tespitinde interoklüzal mum kayıtlar panoramik film ve cadiax compact 2 ile elde edilen değerlerin karşılaştırılması
Comparison of values obtained by interocclusal wax recordings panoramic film and cadiax compact 2 in determining the sagittal condyle inclination in dentalous individuals
Yazar: AYŞE CANAN ADAM ERDEN
Danışman: PROF. DR. DUYGU KARAKIŞ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental artikülatörler = Dental articulators ; Dental aygıtlar = Dental instruments ; Diş hekimliği = Dentistry ; Dişler = Teeth ; Radyografi = Radiography

Özet:
Geniş kapsamlı protetik tedavilerde yarı ayarlanabilir ve tam ayarlanabilir artikülatörlerin kullanılması gerekli, fakat zaman alıcı bir işlemdir. Çenelerin vertikal, sagittal ve horizontal yöndeki hareketlerinin kaydı artikülatöre doğru bir şekilde aktarılmadığında, hasta başı uyumlama süresi artar. Tedavinin hatalı bir oklüzyonla sonuçlandırılması halinde oklüzal çatışmalara bağlı komplikasyonlar kaçınılmazdır. Bu sebeple uzun yıllardır çenelerin hareket kayıtlarının alınması ve artikülatörlere aktarılması üzerine interoklüzal kayıtlar, radyografi ve aksiyografik cihazların kullanıldığı çalışmalar yapılmaktadır. Bu tez çalışmasında sağlıklı, Angle Sınıf 1 çene ilişkisine sahip 22-37 yaş aralığındaki 15 gönüllü bireyin interoklüzal mum kayıt, panoramik radyografi ve Cadiax Compact 2 aksiyografi cihazı ile elde edilen sagittal kondil yolu eğimleri karşılaştırılmıştır. Her bir gönüllünün alt ve üst çene alçı modelleri interoklüzal mum kayıtlar ile Ivoclar Stratos 300 artikülatörüne aktarılmış ve sagittal kondil yolu eğimi hesaplanmıştır. Her gönüllünün panoramik radyografisi üzerinde Frankfurt horizontal düzlemi ile glenoid fossanın en alt ve en üst noktası arasındaki açı sagittal kondil yolu değerini vermiştir. Sağ ve sol sagittal kondil yolu eğimleri Eşleştirilmiş t testi ile ve her üç yöntem ile elde edilen sagittal kondil yolu eğimleri Pearson korelasyon analizi ile karşılaştırılmıştır. Güvenilirliği kanıtlanmış Cadiax Compact 2 aksiyografi cihazının yüksek maliyeti nedeniyle her klinikte mevcut olmaması kullanım sıklığını düşürmektedir. İnteroklüzal mum kayıt yöntemi kondilin kemik konturu, anterior rehberlik, kas aktiviteleri ve ligament bağlantılarının etkisinde gerçek protruziv hareketi vermektedir. Bu nedenle ana yöntem olarak kullanılması uygun bulunmuştur. İnteroklüzal mum kayıt ile ölçümün yapılamadığı, nöromusküler rahatsızlığı olan hastalarda, öğürme refleksi bulunan bireylerde radyografi yönteminin kullanılması daha konforlu olacaktır. Sonuçta kondil rehberliğinin sağlanmasında interoklüzal mum kayıt, panoramik radyografi ve Cadiax Compact 2 cihazı kullanılması önerilebilir. Her klinikte uygulanabilmesi nedeniyle interoklüzal kayıt ile elde edilen sagittal kondil yolu eğimine radyografik ölçüm ile desteklenerek karar verilmelidir.

Abstract:
The use of semi-adjustable and fully adjustable articulators in extensive prosthetic treatments is a time-consuming procedure. If the movements of the jaws in the vertical, sagittal and horizontal directions could not transferred to the articulator correctly, the chair-side time increases. If the treatment is completed with an inaccurate occlusion, complications due to occlusal conflicts are inevitable. For this reason, studies have been carried out for many years to record jaw movements and transfer them to articulators by using interocclusal recordings, radiography and axiographic devices. In the present study, the sagittal condyle inclination obtained with interocclusal wax recording, panoramic radiography and Cadiax Compact 2 axiographic device of 15 healthy volunteers aged 22-37 years with Angle Class 1 jaw relationship have been compared. The upper and lower dental cast of each volunteer were transferred to the Ivoclar Stratos 300 articulator with interocclusal wax recordings, and the sagittal condyle inclination was calculated. The angle between the Frankfurt horizontal plane and the lowest and highest point of the glenoid fossa on the panoramic radiograph of each volunteer gave the sagittal condyle inclination. Right and left sagittal condyle inclination were compared with paired t-test and sagittal condyle inclination obtained by all three methods were compared with Pearson correlation analysis. Although the Cadiax Compact 2 axiographic device has been used as a reliable tool, its cost is high and is not available in every clinic which reduces its frequency of use. The interocclusal wax recording method provide the true protrusive movement under the influence of the bony contour of the condyle, anterior guidance, muscle activities and ligament attachments. For this reason, it was found suitable to be used as the main method. In addition, the use of radiographic method is more comfortable in patients with neuromuscular disorders and individuals with gag reflex, in whom interocclusal wax recording cannot be measured. As a result, the interocclusal wax recording, panoramic radiography and Cadiax Compact 2 device can be recommended to determine the condylar guidance. Since interocclusal wax recording and radiographic measurement can be applied in every clinic, the sagittal condyle inclination obtained with interocclusal recording should be decided by supporting it with radiographic measurement.