Amino asit suplemanlarının vücut bileşimine, biyokimyasal parametrelere ve kas geliştirmeye etkisi
Effects of amino acid supplements on body composition, biochemical parameters and muscle development
Yazar: PELİN BİLGİÇ
Danışman: PROF. DR. GÜLGÜN ERSOY
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Amino asit suplemanı alan ve almayan bireylerde vücut bileşimi, spor performansı ve bazı biyokimyasal parametrelerde oluşabilecek değişikliklerin bilimsel olarak farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. On hafta kuvvet antrenmanı yapan sedanter, yaşları (23.3 ±3.4 yıl), beden kütle indeksleri (BKİ=22.09 ±1.8 kg/m2) ve fiziksel aktivite düzeyleri (MET=1.7 mL/ kg/ dk) benzer, gönüllü 24 erkek birey (13 whey proteini, 11 kişi kontrol) çalışmaya alınmıştır. Protein grubu, günlük diyetine ek olarak; egzersiz yapılan günlerde (3 gün), 69 g/gün, diğer günlerde ise (4 gün), 34.5 g/gün whey proteini kullanmıştır. Günlük alınan enerji, kontrol grubunda 2388 ±271 kkal (35.1 kkal/ kg) iken, protein grubunda 2780 ±451 kkal (42.3 kkal/ kg)' dır. Protein/enerji oranları kontrol ve protein gruplarında sırasıyla 14.05 ±1.47 g/ kkal ve 24.04 ±2.10 g/ kkal olup, referans aralığındadır. Diyetle alınan protein miktarları; kontrol ve protein grubunda sırayla 66.3 ±15.0 g/ gün (1.16 ±0.26 g/ kg) ve 118.2 ±27.3 g/ gün (2.25 ±0.26 g/ kg) iken, protein kalitesi de göz önüne alınarak, ayrıntılı hesaplama yapıldığında, gerçek protein değeri, kontrol ve protein gruplarında sırasıyla 50.1 ±12.2 g/gün (0.89 ±0.20 g/ kg/ gün) ve 89.4 ±20.8 g/ gün (1.70 ±0.19 g/ kg/ gün)' e düşmektedir. Bireylerin protein alımları ile üst orta kol kas çevresi (r=0.616) ve kol kas alanları (r=0.620) arasında pozitif yönde bir ilişki (p<0.001) bulunmuştur. Kas kütlelerindeki başlangıç ve sonuçtaki farklar, kontrol ve protein grubunda sırayla 0.8 ±0.9 kg ve 2.3 ±3.6 kg'dır. Whey proteini tüketen grupta Bench press (1 RM) ve çömelme (900) testinde istatistiksel olarak belirgin bir fark saptanmıştır (p<0.05). Sporcularda protein tozu kullanılması düşünüldüğünde; diyetisyen tarafından sporcuların besin tüketimleri, protein/ enerji oranı ve protein kalitesi, amino asit skorlaması da göz önüne alınarak, gereksinimleri hesaplanmalıdır. Bu dozda whey proteininin biyokimyasal ve hematolojik değerleri referans aralıkları içinde kaldığı için, sağlığı tehlikeye atacak boyutta yan etkileri olmadığı belirlenmiştir. Supleman seçerken, doping testlerinde pozitif sonuç vermeyeceği saptanan, doymuş yağ ve kolesterol içermeyen (yüksek oranda izole) whey proteinlerinin tercih edilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to find out the effects of whey protein powder on health, sports performance and body composition. Mean age (23.3 ± 3.4 years), body mass index (22.09 ±1.8 kg/m2) and physical activity levels (MET=1.7 mL/ kg/ min) of the two groups were found similar. Voluntary 24 males (13 whey protein, 11 control) were applied to do resistance exercise for 3 times per week for 10 weeks. In addition to their daily diet, protein group had used 69 g/ day whey protein in the day of exercise, 34.5 g/ day in the other days. Daily mean energy, protein, protein/ energy ratios of the control and protein groups were 2388 ± 271 kcal (35.1 kcal/ kg), 2780 ± 451 kcal (42.3 kcal/ kg), 66.3 ±15.0 g (1.16 ±0.26 g/ kg) and 118.2 ±27.3 g (2.25 ±0.26 g/ kg) 14.05 ±1.47 and 24.04 ±2.10 respectively. However with the calculation of protein quality, actual daily protein intakes decreases to 50.1 ±12.2 g/day (0.89 ±0.20 g/ kg/ day) in control group, and to 89.4 ±20.8 g (1.70 ±0.19 g/ kg) in protein groups, that is below the recommended levels of protein for athletes. Correlations were found between the protein intake and mid-upper arm both area (r=0.620) and circumference (r=0.616) (p<0.001). Statistically significant difference were found between the differences of the beginning and the end values of the groups in fat free mass, bench press and 900 crouching tests (p<0.05). As for the health status, it is found that biochemical and hematological values were between the desirable range in this study. No side effects of whey protein supplementation were observed, except for nausea and vomiting at the given dose. When a supplementation is needed for an athlete, the protein quality, actual protein intake, protein/ energy ratio of the food consumed, must be taken into account and isolated whey protein without fat and cholesterol or any doping agents could be recommended.