Primipar annelerde meleis'in geçiş modeli'ne göre yapılandırılmış eğitimin doğum sonu güçlük yaşama ve yaşam kalitesine etkisi
Impact of the training structured according to meleis's transition theory on postpartum difficulties and quality of life in primipara mothers
Yazar: AYLA KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SALİME MUCUK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Depresyon = Depression ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Primipar = Primiparous ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Zorluk = Difficulty

Özet:
Araştırma, primipar annelerde Meleis'in Geçiş Modeli'ne göre yapılandırılmış eğitimin doğum sonu güçlük yaşama ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapılmış randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır.
Araştırma, Ağustos 2020- Nisan 2021 tarihleri arasında, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Servisinde kriterlere uyan ve gönüllü olan 79 anne ile yapılmıştır. Araştırmanın verileri Kişisel Tanıtım Formu, Annelerin Kendi Bakımına ve Bebek Bakımına İlişkin Hazır Oluşluklarını Tanılama Formu, Annelerin Kendi Bakımı ve Bebek Bakımı Gereksinimlerinde Güçlük Yaşama Durumlarını Belirleme formu, Annelerin Güçlüklerle Başetme Durumlarını Belirleme Formu, Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği (EDDÖ) ve Doğum Sonu Yaşam Kalitesi Ölçeği (DSYKÖ) ile toplanmıştır. Araştırmada müdahale grubuna sezaryenden 24 saat sonra hastanede yüz yüze, 5.günde, 15.günde ve 42.günde telefonla olmak üzere 4 izlem yapılarak eğitim ve danışmanlık verilmiştir. Kontrol grubuna herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Veriler Kolmogorov Smirnov, Independent-Samples t, Ki-Kare, Fisher Exact, Paired-Samples T,  Cochran's Q, two-way repeated measures of ANOVA ve post hoc Tukey HSD testi ile değerlendirilmiştir. 
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre müdahale ve kontrol grubunun kendi bakımı ve bebek bakımı gereksinimleri puan ortalamaları birbirine benzemektedir (p>0.05). Müdahale grubunda izlemler arasında kendi bakımı (p<0.001) ve bebek bakımı (p=0.002) gereksinimleri puan ortalamalarında anlamlı düzeyde azalma olduğu saptanmıştır.  Gruplar arası EDDÖ ve DSYKÖ toplam puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı sonuç vermiştir (p<0.05). 
Sonuç olarak; primipar annelere Meleis'in Geçiş Modeli'ne göre yapılandırılmış eğitimin doğum sonu güçlük yaşamayı ve depresyon riskini azalttığı, yaşam kalitesini artırdığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Depresyon; Doğum Sonu Dönem; Güçlük Yaşama; Meleis'in Geçiş Modeli; Primipar Anne; Yaşam Kalitesi

Abstract:
The randomized controlled experimental study sought to determine the impact of the training structured according to Meleis's Transition Theory on postpartum difficulties and quality of life in primipara mothers. 
We conducted the study with 79 voluntary mothers who met the criteria in Tokat Gaziosmanpaşa University Hospital Women's Diseases and Maternity Service between August 2020 and April 2021. We collected the data of the study via the Personal Introduction Form, the Preparedness of Mothers for Self-Care and Infant Care Identification Form, the Form for Determining the State of Mothers to Face Difficulties in Self-Care and Infant Care Needs, the Determination of the State of Mothers to Cope with Difficulties, the Edinburgh Postpartum Depression Scale (EPDS) and the Postpartum Quality of Life Scale (MAPP-QOL). In the study we provided training and counseling to the intervention group with a face-to-face follow-up 24 hours after c-section in the hospital and another three phone follow-ups on day 5, 15 and on day 42. We performed no intervention in the control group. We evaluated the data via the Kolmogorov-Smirnov test, the Independent Samples t Test, the Chi-Square, the Fisher Exact, the Paired Samples t Test, the Cochran's Q, the two-way repeated measures of ANOVA and the post hoc Tukey HSD test. 
According to the findings acquired as a result of the study, the intervention and control group had similar mean scores of self-care and infant care needs (p>0.05). In the intervention group, we determined that there was a significant decrease in the mean scores of self-care (p<0.001) and infant care (p=0.002) needs between the follow-ups. The intergroup difference between the mean total EPDS and MAPP-QOL scores came out to be statistically significant (p<0.05). 
As a consequence; we determined that the training structured according to Meleis's Transition Theory for the primipara mothers reduced postpartum difficulties and risk of depression and increased the quality of life.  

Keywords: Depression; Difficulty; Meleis's Transition Theory; Postpartum Period; Primipara Mother;  Quality of Life