Geri alım vaadi ile satım (repo) sözleşmesi
Repurchase (repo) agreement
Yazar: ÖZGE AKAN
Danışman: DOÇ.DR. CEMAL OĞUZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Medeni Hukuk) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hukuk = Law

Özet:
En geniş anlamı ile repo, menkul kıymetin ileride belirli bir tarihte,belirli bir fiyattan geri alma taahhüdü ile satılması olarak tanımlanmaktadır.Repo işlemlerinin, banka ve aracı kurumların kendi aralarında ve diğergerçek ve tüzel kişiler ile gerçekleştirdikleri repo işlemleri ile açık piyasaişlemleri çerçevesinde TCMB ile banka ve aracı kurumlar arasındagerçekleştirilen repo işlemleri olmak üzere iki ayrı boyutu bulunmaktadır.Banka ve aracı kurumların kendi aralarında ve diğer gerçek ve tüzelkişiler ile gerçekleştirdikleri repo işlemlerinde, elindeki nakit fazlasını kısasürede değerlendirmek isteyen yatırımcılar ile kısa vadeli nakit ihtiyacınımenkul kıymetlerini geri almak üzere satmak suretiyle gidermek isteyenyetkili kuruluşlar karşı karşıya gelmektedir.Diğer taraftan, TBMB repo işlemlerini açık piyasa işlemleriçerçevesinde bir para politikası aracı olarak kullanmaktadır. Piyasada geçicilikidite sıkıntısı olduğu durumlarda TCMB menkul kıymet almak, yani repoyapmak suretiyle piyasaya para aktarır, geçici likidite fazlası olan durumlardada menkul kıymet satarak piyasadan para çeker ve bu şekilde piyasadakilikidite düzeyini dengeler.Repo işlemlerinde öncelikle taraflar arasında gerçekleştirilen işlemlereuygulanacak genel esasları belirleyen bir çerçeve sözleşme imzalanmakta,bu esaslar çerçevesinde her münferit repo işlemi ayrı bir anlaşma yapılmaksuretiyle gerçekleştirilmektedir.Öte yandan, repo sözleşmesinin hukuki niteliği konusunda iki farklıgörüş bulunmaktadır. Birinci görüş taraftarlarına göre, repo sözleşmesi bir tür?menkul satımı?ndan ibarettir. Repo sözleşmesinin ?teminatlı ödünçsözleşmesi? niteliğinde olduğunu savunan ikinci görüş taraftarlarına göre ise,repo sözleşmesi ile bir miktar para faiz karşılığında ödünç olarak verilmekteve bu işlemde menkul kıymet, ödünç olarak verilen paranın geri dönmemesiihtimaline karşı teminat işlevi görmektedir.

Abstract:
Repurchase agreement is a kind of agreement between a seller and abuyer, whereby the seller agrees to repurchase government securities at anagreed price and at a stated time. In other words, the dealer or bank sells thesecurities to an investor with a temporary surplus of cash, agreeing to buythe same securities back in the negotiated date.Repurchase agreement, also called REPO, is widely used both as amoney market investment vehicle and as an instrument of monetary policy bythe Central Bank. Where a repurchase agreement is used as a short-terminvestment, a bank or a dealer borrows from an investor. Rates and maturitydate are negotiated directly by the parties involved.Shortly, repo widely used as an instrument of money market. TheCentral Bank of The Republic of Turkey (CBRT) uses repo for open marketoperations as a method of the money supply, when it wishes to raise themoney supply temporarily.On the other side, banks get loans from individuals using governmentsecurities. For this, banks and investors agree to repurchase the securities ata specified time with a price including interest.There are two different views on the legal standing of repo. The firstone considers repo as the purchase of securities whereas the second opiniontakes repo as a collateralized loan. According to first opinion, repo is a sale ofsecurities and an agreement to repurchase them in the future. The secondopinion stands to the fact that, repo is a financing transaction in which therepoed securities are used as collateral for a loan. The lender of money ismotivated by a desire to borrow, not to buy securities.