Okul psikolojik danışmanlarının mesleki doyumları ve psikolojik iyi oluşlarında stresle başa çıkmanın aracı rolü
The mediation role of coping with stress on job satisfaction and psychological well-being of school psychological counselors
Yazar: DUYGU ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MEHMET MURAT
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul psikolojik danışmanlarının mesleki doyumları ve psikolojik iyi oluşlarında stresle başa çıkmanın aracı rolünün olup olmadığını tespit etmektir. Bunu yaparken de demografik bilgilerdeki değişimlerin okul psikolojik danışmanlarının mesleki doyumları, psikolojik iyi oluşları ve stresle başa çıkma becerileri üzerindeki etkisini belirlemektir. Ayrıca mesleki doyum, psikolojik iyi oluş ve stresle başa çıkma değişkenleri arasındaki ilişkiler de analiz edilmiştir. Araştırmada çalışmanın amacına uygun olarak hazırlanan kişisel bilgi formunun yanı sıra "Mesleki Doyum Ölçeği", "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği" ve "Stresle Başa Çıkma Ölçeği" kullanılarak nicel bir değerlendirme yapılmıştır. Bu araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Türkiye'de görev yapmakta olan okul psikolojik danışmanları oluşturmaktadır. Betimsel yönteme dayalı ilişkisel tarama modeli kullanılan bu araştırmanın örneklemini, Türkiye genelinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ve özel okulların anaokulu, ilkokul, ortaokul ve lise kademesinde çalışan ve uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 410 psikolojik danışmandan oluşmaktadır. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin istatistiksel analizleri SPSS v29 ve Jamovi paket programları kullanılarak bilgisayar ortamında yapılmıştır. Stresle başa çıkmanın psikolojik iyi oluş ve mesleki doyum arasındaki aracılık rolü de yapılan yol analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmada okul psikolojik danışmanlarının mesleki doyumları ve psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkide stresle başa çıkmanın aracı rolü ile ilgili elde edilen sonuçlar anlamlı çıkmıştır. Bir diğer deyiş ile stresle başa çıkma psikolojik iyi oluş ile mesleki doyum arasında kısmi aracı bir role sahiptir. Bu araştırmanın okul psikolojik danışmanlarının mesleki doyumlarını arttırmak için yapılacak çalışmalarda literatüre katkı sunacağı düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Mesleki Doyum, Psikolojik İyi Oluş, Stresle Başa Çıkma, Okul Psikolojik Danışmanları

Abstract:
The purpose of this study is to determine whether school psychological counselors have a role to cope with stress in the relationship between job satisfaction and psychological well-being of psychological counselors. On the other hand, the aim is to determine the effects of differences in demographics on the job satisfaction, psychological well-being, and stress coping skills. In addition, the relationship between job satisfaction, psychological well-being, and cope with stress was analyzed. Moreover, the personal information form prepared in accordance with the purpose of the study, a quantitative evaluation was made using the "Job Satisfaction Scale", "Psychological Well-Being Scale" and "Coping with Stress Scale". The population of this research consists of school psychological counselors in Turkey in the 2022-2023 academic year. The sample involves 410 psychological counselors who work in the kindergarten, primary school, secondary, and high schools in Turkey. The statistical analysis was performed by using SPSS-29 and Jamovi Package Programs. The mediation role of cope with stress between psychological well-being and job satisfaction was analyzed by the path analysis. In the study, the results obtained regarding the mediating role of coping with stress in the relationship between school psychological counselors' professional satisfaction and psychological well-being were significant. In other words, cope with stress has a partial role between psychological well-being and job satisfaction. It is considered that this study will contribute to the literature for enhancing the job satisfaction levels of school psychological counselors.

Keywords: Job Satisfaction, Psychological Well-Being, Coping with Stress, School Psychological Counselors