Ticari ve katılım (tekafül) sigortacılığında tarafların fıkhi durumunun incelenmesi
Examination of the fiqhi status of the parties in commercial and participation (takaful) insurance
Yazar: ŞANBAZ YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. SERVET BAYINDIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law ; Sigortacılık = Insurance
Dizin: Katılım sigortacılık = Participation insurance ; Risk = Risk ; Sigorta = Insurance ; Sigortacılık = Insurance ; Tekafül sigorta = Tekaful insurance ; Ticari sigortacılık = Commercial selling insurance ; İslam hukuku = Islamic law ; İslami sigortacılık = Islamic insurance ; İslamiyet = Islam

Özet:
Varoluşundan beri çeşitli risklere maruz kalan insan kendini sigorta ile ekonomik güvence altına alarak korumaya çalışmıştır. 14.yy'dan itibaren uygulanmaya başlanan ticari sigorta bazı fıkhî mahzurlardan dolayı eleştirilere maruz kalmıştır. Bu nedenle 20.yy'da Müslümanlar ticari sigortaya alternatif olarak katılım (tekâfül) sigortasını uygulamaya başlamışlardır. Bu noktada söz konusu iki sigorta türünün meşruluğu tarihi süreç içerisinde farklı bakış açılarıyla ele alınmıştır. Ancak biz çalışmamızda söz konusu sigorta sözleşmelerini daha çok taraflar perspektifinden ele almaya çalıştık. Bu açıdan ticari sigortada ve katılım sigortasında tarafların kimlerden oluştuğu ve taraflar arasında nasıl bir akit yapıldığı araştırmamız boyunca tespit edilmeye çalışılmıştır.
Bu kapsamda çalışmamız üç bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde ticari sigorta ve katılım sigortasının kavramsal çerçevesi ve tarihi gelişim aşamaları ele alınarak, ilk bölüm ile ikinci ve üçüncü bölümün temelleri atılmıştır. İkinci bölümde ticari sigortanın tarafları arasındaki fıkhî ilişki, üçüncü bölümde ise katılım sigortasının tarafları arasındaki fıkhî ilişki incelenmiştir. Birinci bölüm farklı disiplinlerden elde edilen verilerden faydalanılarak oluşturulmuştur. İkinci bölümde konu bağlamında karşıt düşüncelere yer verilmiş birbirine muhalif olan düşünceler karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise tümevarım ve karşılaştırma yöntemlerinden faydalanılarak konu aydınlatılmaya çalışılmıştır. Tartışmalar hususundaki şahsi fikrimiz ise bölüm sonlarında ifade edilmiştir.

Abstract:
Since its existence, people who have been exposed to various risks have tried to protect themselves by securing themselves economically with insurance. Commercial insurance, which has been implemented since the 14th century, has been criticised for some  fiqhi objections. For this reason, in the 20th century, muslims began to apply participation (takaful) insurance as an alternative to commercial insurance. At this point, the legitimacy of the two types of insurance has been discussed from different perspectives in the historical process. However, in our study, we tried to review the insurance contracts in question from the perspective of the parties. In both commercial insurance and participation insurance, it was tried to determine who the parties consisted of and how a contract was made between the parties.
In this context, our work consists of three parts. In the first part, the conceptual framework of commercial insurance and participation insurance and historical development stages were discussed and the foundations of the second and third chapters have been discarded with the first part. In the second part, the fiqhi relationship between the parties of commercial insurance and participation insurance in the third part is discussed. While the first chapter was created by collecting information from different disciplines. In the second part, the opposition thoughts are discussed comparatively in the context of the subject. In the third part, the subject was tried to be cleared by using the methods of induction and comparison. Our personal opinion on the discussions was expressed at the end of the chapter.