Yabancı adli veya idari makamlarca verilen boşanma kararlarının Türkiye'de geçerliliği
The validity of divorce decisions, given by foreign judicial, or administrative authorities, in Turkiye
Yazar: MERVEYİSEFA YAYLAGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ACUN MEKENGEÇ
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Yabancı mahkeme tarafından verilen kararların başka bir devlette hüküm ifade edebilmesi ve icrasının sağlanabilmesi için, kararların tanınması ve tenfiz edilmesi gerekir. 
Tanıma, yabancı bir mahkeme kararının kesin hüküm etkisinin kabul edilmesi iken; tenfiz, kesin hüküm etkisiyle birlikte icrai etkinin kabul edilmesidir.
Yabancı mahkeme kararlarının Türk Hukukunda tanınması ve tenfizi konusu, 5718 sayılı Milletlararası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanunu'nda (MÖHUK) düzenlenmiştir.
Boşanma, eşlerin ayrılmaları ama yeni bir evlenme yapabilecek şekilde ayrılmaları olup, makheme kararı ile evliliklerini tamamen sona erdirmesidir.
Boşanma kararının yabancı mahkeme tarafından verildiğinde tanınması, kişilerin şahsi durumlarında hukuki bakımdan önemlidir. Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, yabancı ülkelerde eşlerine karşı boşanma davası açmakta ve dava sonucunda elde ettikleri kararların Türk mahkemelerinde tanınması ve tenfizi için başvurmaktadırlar. Türk mahkemelerine yapılan bu başvurular incelendiğinde tanıma kararı verilmekte ve yabancı boşanma kararlarının tanınmasına ilişkin başvuruların çoğunlukta olduğu görülmektedir. 
Yabancı Adli veya İdari Makamlarca Verilen Boşanma Kararlarının Türkiye'de Geçerliliği konusunda tanıma ve tenfiz prosedürü bulunmaktadır. Bu prosedürün yanı sıra 29 Nisan 2017 tarihinde Resmi Gazetede 690 sayılı "Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" nin (KHK) 4. maddesi ve bu 4üncü maddenin aynısı 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun (NHK) 27. maddesinden sonra gelmek üzere 27/A maddesine eklenerek, yabancı boşanma kararlarının Türk nüfus kütüğüne tescili prosedürü de getirilmiştir.
Yabancı Adli veya İdari Makamlarca Verilen Boşanma Kararlarının Türkiye'de Geçerliliği konulu çalışma, iki bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde tanıma ve tenfiz kavramları genel hatlarıyla anlatılmış olup yabancı bir devlet mahkemesinden alınan kararların Türk mahkemelerince tanınması ve tenfiz edilebilmesi için 5718 sayılı MÖHUK' da koşullar bulunmaktadır. Kanunda belirtilen bu koşullar incelenmiştir. 
Türkiye'de tanıma konusuna ilişkin yabancı mahkeme kararları, yenilik doğurucu ve tespit niteliğindedir. Bunlar dışında bulunan eda davaları ise hem tanıma hem tenfizin konusu olabilecektir.
Tezin ikinci bölümünde, maddi hukuka ilişkin boşanma kavramına yer verilmiştir. Ayrıca boşanma davası üzerinde durulmuştur.
Boşanma ve boşanma davası dışında, tezin ikinci bölümünde yabancı boşanma kararlarının Türk nüfus siciline tescili için aranan koşullar incelenmiştir. Tescil için gerekli evraklar, izlenecek yol ile tescil sonuçları (tescilin kabulü/reddi) anlatılmıştır.
Çalışmanın amacı; yabancı adli veya idari makamlarca verilen boşanma kararlarının Türkiye'de geçerli olabilmesi için 5718 sayılı MÖHUK' da bulunan tanıma-tenfiz şartları ile NHK m.27/A maddesi ile getirilen "yabancı ülke adli veya idari makamlarca verilen boşanma kararlarının nüfus kütüğüne tescili" nde gerekli şartların anlatılmasıdır.

Abstract:
In order for the decisions made by a foreign court to be judged and executed in
another state, the decisions must be recognized and enforced.
While the recognition is the acceptance of the final judgment effect of a foreign
court decision; Enforcement is the acceptance of enforcement effect with the effect of
final judgment.
The subject of recognition and enforcement of foreign court decisions in
Turkish Law is regulated in Law No. 5718 on International Private Law and Procedural
Law (MÖHUK).
Divorce is the separation of the spouses in a way that they can make a new
marriage and ends their marriage completely with a court decision.
Recognition of the divorce decision, when given by a foreign court, is legally
important in the personal situation of individuals. Turkish citizens living abroad file a
divorce case against their spouses in foreign countries and apply for the recognition
and enforcement of their decisions in Turkish courts. When these applications made
to Turkish courts are examined, it is seen that the recognition decision is made and the
applications regarding the recognition of foreign divorce decisions are in the majority.
In addition to this procedure, Article 4 of the Statutory Decree (Legislative
Decree) No. 690 on Making Some Regulations under the State of Emergency in the
Official Gazette dated April 29, 2017.and the same article of this 4th article is about
to come after article 27 of the Population Services Law (NHK) numbered 5490 By
adding to Article 27 / A, the procedure for the registration of foreign divorce decisions
to the Turkish population register was introduced.
The study the validity of divorce decisions, given by foreign judicial, or
administrative authorities, in turkey is composed of two parts. In the first part of the
thesis, the concepts of recognition and enforcement are explained in general terms, and
there are conditions in MÖHUK number 5718 for the recognition and enforcement of
the decisions taken by a foreign state court by Turkish courts. These conditions
specified in the law have been examined.
Issues related to the recognition of foreign court decisions in Turkey, inducing
innovation and they are as decretive qualification. Actions for performance other than
these may be the subject of both recognition and enforcement.
In the second part of the thesis, the concept of divorce regarding substantive
law is included. In addition, the divorce case was emphasized.
Except for divorce and divorce cases, the second part of the thesis examines
the conditions required for the registration of foreign divorce decisions to the Turkish
Population Registry. The documents required for the registration, the way to be
followed, and the registration results (acceptance/rejection of the registration) are
explained.
The aim of the study is that in order for divorce decisions issued by foreign
judicial or administrative authorities to be valid in Turkey, the recognitionenforcement conditions in MÖHUK numbered 5718 and 27/A of the NHK with the
"registration of divorce decisions made by foreign judicial or administrative
authorities" in the register of "foreign country judicial or administrative authorities"
the conditions are explained.