Mitokondri metabolizmasında rol alan AMPK yolağı ile ilişkili mikroRNA ve aday genlerin anlatım düzeylerinin koroner arter hastalarında incelenmesi
Investigation of expression levels of microRNA and candidate genes associated with AMPK pathway involved in mitochondrial metabolism in coronary artery patients
Yazar: NAZLI DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN ÇOBAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Genetik Ana Bilim Dalı / Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Genetik = Genetics ; Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Adenozin monofosfat = Adenosine monophosphate ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Epikardiyal yağ dokusu = Epicardial fat tissue ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Mitokondriler = Mitochondria ; Oksidatif stres = Oxidative stress

Özet:
Koroner arter hastalığı (KAH), yüksek mortalite prevalansı ile küresel sağlık sorunlarından biridir. KAH'ın önlenebilmesi için, KAH'ın temel nedeni ateroskleroz oluşumunda etkisi olan moleküler mekanizmaların aydınlatılması önemlidir. Bu bağlamda, ateroskleroz oluşumunda oksidatif stres nedeniyle değişen mitokondri biyoregülasyonunda etkili genlerin ve mikroRNA'ların (miRNA) anlatım düzeylerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu tez çalışmasında, PRKAA2, PPARGC1A, SIRT1, RELA ve TNFA gen anlatımları epikardiyal yağ dokusunda (EYD) ve miR-155-5p, miR-30a-5p, miR-1247-5p, miR-326 anlatım düzeyleri  EYD ve viseral yağ dokularında (VYD) incelenmiştir.
	63 KAH'lı ve 30 KAH olmayan bireye ait EYD örneklerinde ve 65 kişinin (46 KAH ve 19 KAH olmayan) VYD örneklerinde kantitatif gerçek zamanlı PZR ile gen ve miRNA'ların anlatım düzeyleri değerlendirilmiştir. KAH'lı bireylerin EYD örneklerinde TNFA anlatım düzeyleri kontrol grubuna göre yüksek bulunmuştur (p=0,006). KAH gruplarına ek olarak diyabet ve obezite durumlarına göre alt gruplar (Diyabet, KAH-Diyabet, Obezite, KAH-Obezite) oluşturulmuştur. Tüm grupların hasta bireylerinde PRKAA2, PPARGC1A, SIRT1 ve TNFA genlerinin EYD örneklerinde gruplar arası değişen anlatım düzeyleri belirlenmiştir (p < 0,050).  MiR-1247-5p anlatım düzeyinin obez ve obez KAH'lı bireylerde ilgili kontrollere göre azaldığı belirlenmiştir (Obez, p=0,040;  KAH-Obez, p=0,021). Seçilen miRNA'ların incelenen alt gruplarda biyokimyasal parametreler ile korelasyonları gözlenmiştir (p < 0,050).  
	Bu tez çalışması, seçilen gen ve miRNA'ların KAH, obezite ve diyabet patogenezi için viseral ve epikardiyal yağ dokusunda birlikte incelendiği ilk çalışma olması yönünden önem arz etmektedir. Çalışmada elde edilen sonuçlar, incelenen gen ve miRNA'ların KAH patogenezinin önlenmesi ve tedavisinde potansiyel bir hedef olabileceğini göstermektedir. Ateroskleroz patogenezinde oksidatif stresin araştırılmasını hedefleyen bu çalışma ile oksidatif streste rolü olabilecek yeni hedefler belirlenmiştir.

Abstract:
Coronary artery disease (CAD) is one of the global health problems. To prevent CAD, it is important to elucidate the molecular mechanisms that contribute to the formation of atherosclerosis. In this context, it is aimed to investigate the expression levels of microRNAs (miRNAs) and genes effective in bioregulation of mitochondria that change due to oxidative stress in atherosclerosis. In this study, PRKAA2, PPARGC1A, SIRT1, RELA, and TNFA gene expressions were examined in epicardial adipose tissue (EAT) while miR-155-5p, miR-30a-5p, miR-1247-5p, and miR-326 expression levels were examined in EAT and visceral adipose tissues (VAT).
	Expression levels of genes and miRNAs were evaluated by qRT-PCR in EAT samples from 93 individuals (63 CAD; 30 non-CAD), and VAT samples from 65 individuals (46 CAD; 19 non-CAD). EAT TNFA expression levels were higher in the CAD group compared to non-CAD (p=0.006). In addition subgroups were formed according to diabetes and obesity status. Expression levels of PRKAA2, PPARGC1A, SIRT1, and TNFA genes were different between several subgroups in EAT samples (p<0.050). The expression levels of miR-1247-5p were found to decrease in obese and obese CAD patients (p<0.050). Selected miRNAs were found to correlate with biochemical parameters in subgroups (p<0.050).
	This study is important as it is the first study in which selected genes and miRNAs were examined together in VAT and EAT for the pathogenesis of CAD, obesity, and diabetes. The results obtained in the study show that the examined genes and miRNAs may be a potential target in the prevention and treatment of CAD.