Adli kimyada atış artıklarının spektrofotometrik yöntemle analizi
Spectrophotometric analysis of gun shot residues in forensic chemistry
Yazar: GÖKHAN TEKİN
Danışman: PROF. DR. FIRAT AYDIN
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışma, adli kimya uygulamalarından atış artıkları analizlerine yönelik olarak yapılmıştır. Verimli sonuçlar elde etme yöntemlerinden olan X Işını Enerji Dağılımlı Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM/EDS) ve Grafit Fırınlı Atomik Absorpsiyon Spektrometresi (GFAAS) cihazları ile analiz sürecinin tamamı değerlendirilmiş, elde edilen verilerin mukayeseleri yapılarak olumlu sonuçlar elde edilmeye çalışılmıştır.
Ateşli silahlar, atış artıkları, atış artıklarını inceleme yöntemlerinden SEM/EDS ve GFAAS cihazları ile analiz parametreleri üzerine verilen teorik bilgilerden sonra, öncelikle numune toplama işlemlerindeki kolaylık ve analize hazır hale getirilene kadarki geçen süreçte yapılan işlemler sıralanmıştır.
Analiz işlemi bitiminde hangi sonuçların daha sağlıklı olduğu ele alınmış, numunelerin özellikle tekrar analiz etmeye uygunluğu üzerinde durulmuştur.
SEM/EDS cihazı ile yapılan analizlerde tüm numuneler üzerinde atış artıklarının varlığı belirlenmiş, ancak aynı numuneler GFAAS cihazı ile analiz edildiğinde sonuçlar, atış artıkları varlığına işaret eden antimon derişimi olan 10 μg/L'lik eşik değerin altında kalmıştır. Elde ettiğimiz değerlerin atış artığı taneciklerinin büyüklük ve ağırlıklarıyla değişkenlik gösterebileceği unutulmamalıdır.
SEM/EDS cihazı ile analiz yöntemi her ne kadar maliyetli bir yöntem olsada numune toplamadaki kolaylık, analiz sürecine ekstra hiçbir işlem yapmadan geçiş ve analizlemede numune üzerindeki atış artıkları haricindeki başka elementleride tespit etme özelliği ile derişimi eşik değer altındaki tanecikleride belirleme durumlarından dolayı daha uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Abstract:
This study was conducted for the analysis of residual shot from forensic chemistry applications. The entire analysis process was evaluated with Scanning Electron Microscopy/Energy Dispersive X-Ray Spectroscopy (SEM/EDS) and Grafit Fırınlı Atomik Absorpsiyon Spektrometresi (GFAAS) devices, which are among the methods of obtaining efficient results, and positive results were tried to be obtained by comparing the obtained data.
After the theoretical information given on the analysis parameters with SEM/EDS and GFAAS devices, among the methods of examining firearms, shot wastes, shooting residues, first of all, the convenience in the sample collection process and the processes carried out in the process until it is ready for analysis.
At the end of the analysis process, which results are more suitable were discussed, especially the suitability of samples for re-analysis was emphasized.
The presence of shot residues on all samples was determined in the analyzes performed with the SEM/EDS device, but when the same samples were analyzed with the GFAAS device, the results remained below the threshold value of 10 μg/L, which is the antimony concentration indicating the presence of shot residues. It should be noted that the values we obtained may vary with the size and weight of the shot residue particles.
Although the analysis method with the SEM/EDS device is a costly method, it has been evaluated to be more appropriate due to the convenience of sample collection, the ability to detect other elements other than the shot residues on the sample in analysis, and the conditions of determining the particles below the threshold value.