Mantık yanlışlarından hareketle öğretimin 7. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme beceri ve tutumları üzerine etkisi
The effect of the education through logical fallacies on the seventh grade students' critical thinking skills and attitudes
Yazar: HAKAN İSKENDER
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN DURUKAN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Mantık yanlışı = Logical fallacy ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırma, mantık yanlışlarından hareketle düzenlenen öğretimin 7. sınıf öğrencilerinin argüman temelli eleştirel düşünme becerisi ve eleştirel düşünme tutumları üzerine etkisini araştırmayı amaçlamaktadır.
Araştırmada nicel ve nitel verilerin bir arada değerlendirildiği karma araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ön test – son test kontrol gruplu deneysel model tercih edilmiştir. Araştırma, Trabzon iline bağlı Sürmene ilçesinde bulunan bir ortaokulun iki farklı 7. sınıf şubesinde (n= 55) yürütülmüştür. Şubelerden biri kontrol grubu (n=27) diğeri ise deney grubu (n=28) olarak belirlenmiştir. Deney grubunda mantık yanlışlarından hareketle öğretim sürecine yer verilirken kontrol grubunda Türkçe Dersi Öğretim Programı'na ve ders kitaplarına bağlı eleştirel düşünme etkinlikleri sürdürülmüştür. On hafta süren araştırmada altı farklı mantık yanlışı türüne öğretim sürecinde yer verilmiştir. Bu mantık yanlışları; kişi karalama, kusurlu genelleme, duygulara başvurma, hatalı nedensellik, zayıf analoji ve uygun olmayan otoriteye başvurmadır.
Araştırmada nicel veriler Kişisel Bilgi Formu, Mantık Yanlışları Testi, Haftalık Çalışma Kâğıtları ve Eleştirel Düşünme Tutum Ölçeği ile toplanmıştır. Nitel veriler ise Mantık Yanlışlarından Hareketle Öğretime İlişkin Öğrenci Görüşme Formu ve Öğretim Süreci Değerlendirme Formu ile toplanmıştır. Nicel veriler SPSS programında frekans, yüzde, Mann Whitney U, Kruskal Wallis H, Wilcoxon analizleriyle değerlendirilmiştir. Nitel verilere ise içerik analizi uygulanmıştır.
Araştırma sonunda mantık yanlışlarından hareketle öğretimin 7. sınıf öğrencilerinin bir eleştirel düşünme becerisi olarak mantık yanlışları içeren ve içermeyen argümanları tanıma ve bunları açıklama başarısını arttırdığı görülmüştür. Bununla birlikte öğrencilerin eleştirel düşünme tutumlarında anlamlı bir değişiklik ortaya çıkmamıştır. Elde edilen sonuçlardan hareketle Türkçe dersinde öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerinin daha fazla geliştirilmesi amacıyla mantık yanlışları konusunu içeren argüman temelli uygulamalarla ilgili önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This research aims to investigate the effect of the education through logical fallacies on the seventh grade students'  argument-based critical thinking skills and critical thinking attitudes. 
Mixed research design evaluating the quality and quantity together is used in the research. In the quantity part of the research experimental model with pre-test and post-test groups is used. The survey is conducted in two different seventh grade classes (n=55) in Sürmene district in the city of Trabzon. Two classes are identified as the control group (n=27) and the experimental group (n=28). The experimental group's educational process contained the education based on logical fallacies. The critical thinking activities based on the Turkish curriculum and the textbook were carried on in the class of the control group. In the ten week period of the research, six different logical fallacies were studied. They are ad hominem, faulty generalization, appeal to emotions, false cause, weak analogy and appeal to inappropriate authority.
In the research the quantitative data were collected via Personal Information Form, Logical Fallacies Test, Weekly Worksheets, Critical Thinking Attitude Scale. The qualitative data were collected via The Student Interview Form on The Education Through Logical Fallacies and The Learning Process Evaluation Form. The quantitative data were evaluated by using SPSS program frequency, percentage, Mann Whitney U, Kruskal Wallis H, Wilcoxon analysis. The qualitative data were evaluated by content analysis. 
As a result of the research, it is understood that the education through logical fallacies increased the success of the seventh grade students in recognizing the arguments that include fallacies or not and explaining them as a critical thinking skill. However, any significant change wasn't detected in the critical thinking attitudes of the students. With the results, some suggestions were made about the practices in education through logical fallacies aiming to increase the critical thinking skills of the students in Turkish Language classes.