Dehidroepiandrosteron ile indüklenen sıçan polikistik over sendromu modelinde phoenixin-14 peptidinin ovaryum morfolojisi üzerine etkileri
Effects of phoenixin-14 peptide on ovarian morphology in the dehydroepiandrosterone induced rat polycystic ovary syndrome model
Yazar: MİRAY BERBER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU GÖK YURTSEVEN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Polikistik Over Sendromu (PKOS), üreme çağındaki kadınların üreme ve endokrin sistemlerini etkileyen heterojen metabolik bozukluklardan biridir. Phoenixin (PNX), hipotalamusta üretilen ve hipofiz gonadotropları üzerinde doğrudan etki göstererek üremenin regülasyonunda görev alan bir nöropeptiddir. Çalışmamızda dehidroepiandrosteron (DHEA) ile indüklenen polikistik over sendromu (PKOS) sıçan modelinde, Phoenixin-14 peptidinin PKOS kaynaklı olası fertilite değişikliklerine karşı ovaryum dokusu üzerindeki iyileştirici etkinliğinin gösterilmesi amaçlandı. 
30 adet yetişkin dişi sıçan; kontrol, sham, PKOS, PNX-14 (2,5 nmol), PNX-14 (5 nmol) ve PNX-14 (30 nmol) şeklinde 6 gruba ayrıldı. Kontrol grubuna herhangi bir işlem uygulanmadı. Sham grubuna 0,01 ml %95 etanol ve 0,09 ml susam yağı karışımı subkutan olarak verildi. PKOS modeli, 6 mg/100 g vücut ağırlığı dozunda 21 gün boyunca subkutan DHEA uygulamasıyla oluşturuldu. PNX-14 dozları ise intraperitoneal olarak uygulandı. Deneklere ait doku ve kan örnekleri biyokimyasal, moleküler, histolojik ve immünohistokimyasal açıdan incelendi. 
PKOS grubu deneklerin östrus siklusu döngülerinin bozulduğu ve vücut ağırlıklarının istatistiksel olarak arttığı belirlendi. Biyokimyasal parametrelerden serum folikül stimülan hormon (FSH), estradiol (E2) ve progesteron (PRG) düzeylerinin azaldığı, luteinizan hormon (LH) : FSH oranları ile testosteron (T) seviyelerinin arttığı tespit edildi. Tedavi gruplarının, deneklerin östrus sikluslarını düzelterek, serum seviyelerini kontrole yaklaştırdığı gözlendi. PCNA protein ekspresyonları bakımından tüm gruplar değerlendirildiğinde, PKOS grubundaki ekspresyon seviyelerinin kontrol ve sham gruplarına göre azaldığı, sadece 5 nmol'lük PNX-14 doz grubundaki etkinin anlamlı olduğu bulundu. İmmünohistokimyasal veriler de bu bulguyu destekledi. Histomorfolojik analizler sonucunda, DHEA etkisiyle bozulan folikülogenezin PNX-14 peptidinin farklı dozları ile düzelebileceği saptandı. 
Sonuç olarak, DHEA kaynaklı PKOS sıçan modelinde ovaryum dokusunda meydana gelen histopatolojik değişikliklerin, PNX-14 peptidinin teröpatik etkisi ile iyileştirilebileceği bulundu. PKOS kaynaklı anormal folikülogenez ve anovulasyonda, PNX-14 peptidinin gelecekte PKOS tedavisi için kullanılabilecek potansiyel bir hedef olabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) is one of the heterogeneous metabolic disorders that affects the reproductive and endocrine systems of women of reproductive age. Phoenixin (PNX) is a neuropeptide produced in the hypothalamus and involved in regulating reproduction by acting directly on the pituitary gonadotropes. In our study, we aimed to demonstrate the healing effect of Phoenixin-14 peptide on ovarian tissue against possible PCOS-induced fertility changes in the dehydroepiandrosterone (DHEA)-induced polycystic ovary syndrome (PCOS) rat model.
30 adult female rats; were divided into 6 groups: control, sham, PCOS, PNX-14 (2.5 nmol), PNX-14 (5 nmol), and PNX-14 (30 nmol). No procedure was applied to the control group. A mixture of 0.01 ml 95% ethanol and 0.09 ml sesame oil was given subcutaneously to the sham group. The PCOS model was established by subcutaneous administration of DHEA at a dose of 6 mg/100 g body weight for 21 days. PNX-14 doses were administered intraperitoneally. The tissue and blood samples of the subjects were examined biochemically, molecular, histologically, and immunohistochemically.
It was determined that the estrous cycles of the PCOS group subjects were disrupted and their body weights increased statistically. Among the biochemical parameters, serum follicle stimulating hormone (FSH), estradiol (E2), and progesterone (PRG) levels decreased, while luteinizing hormone (LH) : FSH ratios and testosterone (T) levels increased. It was observed that the treatment groups improved the subjects' estrous cycles and brought their serum levels closer to control. When all groups were evaluated in terms of PCNA protein expressions, it was found that the expression levels in the PCOS group decreased compared to the control and sham groups, and only the effect in the 5 nmol PNX-14 dose group was significant. Immunohistochemical data also supported this finding. As a result of histomorphological analysis, it was determined that folliculogenesis, which was disrupted by the effect of DHEA, could be improved with different doses of PNX-14 peptide.
As a result, the histopathological changes occurring in the ovarian tissue in the DHEA-induced PCOS rat model could be improved by the therapeutic effect of the PNX-14 peptide. We think that in PCOS-induced abnormal folliculogenesis and anovulation, PNX-14 peptide may be a potential target that can be used for PCOS treatment in the future.