Pediatrik hastalarda subklavyen ven çapına hasta pozisyonu, genel anestezi ve intravasküler volümün etkileri
The effects of general anesthesia, position of the patient and intravascular volume on the diameter of subclavian vein in pediatric patients
Yazar: SEÇİL ÖZCAN AYHAN
Danışman: PROF. DR. ALPER KARARMAZ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-genel = Anesthesia-general ; Subklavyen ven = Subclavian vein ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Ventilatörler-mekanik = Ventilators-mechanical ; Çocuklar = Children

Özet:
Pediatrik hastalarda subklavyen ven çapına hasta pozisyonu, genel anestezi ve intravasküler volümün etkileri
Amaç: Çalışmamızda pediatrik hastalarda intravasküler volümün, hasta pozisyonunun ve genel anestezinin subklavyen ven (SKV) çapına, subklavyen venin plevraya olan uzaklığına etkilerini değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Genel anestezi altında elektif cerrahiye alınacak 1 ay-10 yaş arası, ASA 1-2 olan 57 hasta çalışmaya alındı. Bütün hastalara supin (SP), bacak elevasyon (BE) ve trendelenburg (TR) pozisyonları verilerek inspiryum sırasında subklavyen venin çapları, çevresi, kesit alanı ve plevraya olan uzaklığı kaydedildi. Yine supin pozisyonda ekspiryum sırasındaki subklavyen venin plevraya uzaklığı ölçüldü. Ölçümler anestezi indüksiyonu sonrası tekrarlandı. İntravasküler volümü değerlendirmek amacıyla vena kava inferior çapının inspiryum ve ekspiryumdaki değişimleri kaydedilerek vena kava inferior kollapsibilite indeksi (VKİki) hesaplandı.
Bulgular: Anestezi indüksiyonu öncesi trendelenburg pozisyondaki SKV çap, çevre ve alan değerleri SP pozisyona göre daha büyüktü (p < 0.05). Anestezi indüksiyonundan sonra SKV çap ve çevre değerleri BE pozisyonda SP pozisyona göre daha büyüktü. Trendelenburg pozisyonda ölçülen çap, çevre ve alan değerleri hem SP hem de BE pozisyonlara göre anlamlı düzeyde daha büyüktü (p < 0.05). SKV-plevra mesafesi BE ve TR pozisyonlarda SP pozisyona göre daha azalmıştı. Ekspiryumda ölçülen SKV çapları, inspiryumda ölçülenlere göre daha büyüktü (p < 0.05). Benzer şekilde, ekspiryumda ölçülen SKV-plevra mesafesi de inspiryumdaki mesafeden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha büyüktü (p = 0.006). Anestezi indüksiyonu öncesi VKİKi hesaplanabilen 10 hastanın indüksiyon sonrası değerleri arasında anlamlı fark yoktu. Olgular anestezi indüksiyonundan sonra ölçülen VKİKi değerlerine göre iki gruba ayrıldıklarında VKİKi < 18 olan 10 olgu, VKİKi > 18 olan 47 olgu olduğu saptandı. Bu iki grup arasında her üç pozisyonda ölçülen subklavyen ven alanları açısından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık saptanamadı.
Sonuçlar: Hem spontan solunum hem de mekanik ventilasyon uygulanan olgularda BE ve TR pozisyonunda SKV kesit alanı artmakta olup en fazla artış TR pozisyonda gözlenmiştir. Fakat SKV-plevra uzaklığı TR pozisyonla azalmaktadır ve bu SKV kateterizasyonu sırasında pnömotoraks riskini arttırabilir. Çalışmamızda spontan solunum ve mekanik ventilasyonda pozisyonla SKV çap artışı sağlanabildiğini ayrıca ekspiryum sonu SKV çapının inspiryuma göre arttığını gördük.

Abstract:
The effects of general anesthesia, position of the patient and intravascular volume on the diameter of subclavian vein in pediatric patients
Background: In this study we aimed the affects of intravascular volume,the position of the patient and general anesthesia on the diameter of subclavian vein and on the distance of subclavian vein to the pleura in pediatric patients.
Methods: This was a study of 57 patients aged 1month-10 years with ASA1-2 to be operated electively under general anesthesia. The diameters, the circumference and the cross sectional area of the subclavian vein and the distance of the subclavian vein to the pleura during inspiration were recorded after all the patients had supine,leg-elevation and trendelenburg positions. In the supine position, the distance of subclavian vein to the pleura was measured. Measurements were repeated after anesthesia induction. In order to evaluate intravascular volüme, the collapsibility index of the inferior vena cava was estimated by recording the changes in the diameter of the inferior vena cava during inspiration and expiration.
Results: Before anesthesia induction,in trendelenburg position the diameter, the circumference and cross sectional area of the subclavian vein were larger than those in supine position (p<0.05). After anesthesia induction the diameter, the circumference and cross sectional area of subclavian vein were larger in leg-elevation position than in supine position. The measurements in trendelenburg position were larger significantly than in supine and leg-elevated positions (p<0.05). The distance between subclavian vein and pleura was shorter in leg-elevation and trendelenburg positions than in supine position. The diameters of subclavian vein measured during expiration were larger than those in inspiration (p<0.05). Similarly the distance between subclavian vein and pleura measured during expiration was significantly larger than those in inspiration (p=0.006). Before and after anesthesia induction,there was no significant difference in the measurements of 10 patients whose collapsibility indexes were estimated. The cases were divided into two groups according to the collapsibility indexes after anesthesia induction; CI <18 in 10 cases nd CI >18 in 47 cases. There was no statistically significant difference in subclavian vein measurements between two groups in all of the positions.
Conclusions: In all cases with both spontaneous respiration and mechanical ventilation, the cross sectional area of subclavian vein increased in leg-elevation and trendelenburg positions and the highest increase was in trendelenburg position. But the distance between subclavian vein and pleura decreased in trendelenburg position and this may increase the risk of pneumothorax during subclavian vein catheterization. In this study we observe that during both spontaneous respiration and mechanical ventilation the diameter of subclavian vein may increase with position and the diameter of subclavian vein increases at the end of expiration according to inspiration.