Organ bağışını artırmaya yönelik kampanya analizleri ve yeni iletişim model önerileri: 2010 – 2020 yılları arasında Türkiye'de organ bağışı
Campaign analyses and new communication model suggestions for increasing organ donation: 2010 - 2020 in Turkey organ donation
Yazar: PELİN ÖZTERCAN
Danışman: PROF. DR. BESİM YILDIRIM
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Doku bağışı =   ; Etkiletişimli iletişim = Interactive communication ; Kitle iletişimi = Mass communication

Özet:
İletişim disiplini, bireyler arasındaki bilgi aktarımının incelenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Doğru bir iletişim metodunun uygulanması halinde aktarılan bilgi ve verilmek istenen mesaj daha etkili olabilir. Eğer kurulacak iletişim, herhangi bir karşılık beklemeksizin muhatabı ikna etmeyi hedefliyorsa, bu durumda kullanılması gereken "etkili iletişim yöntemi" yalnızca doğru bir planlama ile mümkün olabilir. Organ bağışı gibi yasal kısıtlara sahip, bedelsiz ve etik bir konu hakkında iletişim kurulurken, iletişim disiplini bu sürecin daha başarılı bir şekilde yönetilmesini sağlayabilir. Bu çalışma, organ bağışı konusunda bireylerin karşılaştığı olayları, süreçleri ve bu kavramın iletişim yöntemlerini resmi, sivil toplum ve akademik alanlarda kategorize ederek incelemektedir. Ayrıca ülkemizde ve dünyada canlı ve kadavradan organ bağışı oranlarını güncel verilerle karşılaştırarak bu durumun sebeplerine odaklanmaktadır. Bireylerin organ bağışı hakkındaki endişeleri, literatür çalışmalarına dayalı olarak uygulanabilir iletişim yöntemleri geliştirmek amacıyla ele alınmıştır. Bu çalışmanın sonuçlarına göre, 2010-2020 yılları arasında Türkiye'de organ bağışı hakkında yapılan resmi, akademik ve sivil toplum kuruluşlarına ait çalışmalar ve kampanyaların, gönüllü bağışçı sayısında kayda değer bir artışa yol açmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, bireyleri gönüllü bağışçı olmaya teşvik etme amacıyla yapılan uygulamaların yetersiz olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle bu çalışmada iletişim disipliniyle ilgili yeni öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The discipline of communication plays an important role in examining the transfer of information between individuals. If the correct method of communication is used, the information conveyed and the desired message can be more effective. If the communication to be established aims to persuade the recipient without any expectation of reciprocity, in such cases the 'effective communication method' to be used can only be achieved through proper planning. When communicating on ethical issues with legal constraints, such as organ donation, which is free of charge, the discipline of communication can ensure that this process is managed more successfully. This study categorises the events, processes and communication methods of individuals regarding organ donation in official, civil society and academic settings. Concerns that individuals have about organ donation are addressed with the aim of developing practical communication methods based on literature reviews. According to the results of this study, it was found that the official, academic and civil society initiatives and campaigns on organ donation in Turkey between 2010 and 2020 did not lead to a significant increase in voluntary donors. Furthermore, it was found that efforts to motivate individuals to become voluntary donors are insufficient. Therefore, this study provides new recommendations related to the discipline of communication.