Kayseri ili ve çevresinde yaşayan çerkeslerin hayatlarındaki geçiş safhalarının toplumsal cinsiyet bağlamında antropolojik açıdan incelenmesi
Anthropological examination of the transitional stages in the lives of the circians living in and around kayseri̇ within the context of gender
Yazar: İLAYDA AKDUMAN
Danışman: Prof. Dr. ÇAĞDAŞ DEMREN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
İnsanlar doğada kültürleriyle var olmaktadırlar. Kültür birleştirici, kapsayıcı ve insan hayatına değer katan bir olgudur. Her toplum kendi kültürünü merkeze alarak yaşamaktadır. Kültürün bir parçası olan ritüeller, insan zihninde yer edinen gerekli inanç sistemlerini kapsayan davranış ve edinimlerdir. Hayatın içinden ve insanların yaşadıkları geçiş aşamaları, onları olgunlaştırır, gerekli bilgi ve birikimi sağlar. Aynı zamanda toplumda belirli bir konum kazandırmaktadır. Bunları deneyimleyen insanoğlu aynı zamanda geçiş aşamasını da tamamlayarak bir statüden başka bir statüye geçmektedir. Bu aşamaların her biri belirli ritüellerce gerçekleştirilir.  Her ritüel bireyi geçişe hazırlayan eşik evreleridir.  Bedenen ve zihnen geçişe hazırlanan ve başarıyla geçişini tamamlayan bireyin eşik evresi son bulmaktadır. Doğum, evlilik ve ölüm bireylerin hayatlarında esas olan geçiş aşamalarıdır. Bu geçiş aşamaları Çerkes toplumunda kültürün etkisi altında incelenmiştir. Katılımcı gözlem tekniği kullanılarak incelenen toplumda tüm kültürel etmenler, ritüeller ve geçiş aşamaları gözlemlenerek, araştırılmıştır. Çerkes toplumunda kadın-erkek ilişkileri ve toplumsal cinsiyet gibi konularda irdelenmiştir. Kuram olarak yorumsamacı antropoloji ve toplumsal cinsiyet kuramları kullanılmıştır.

Abstract:
People exist in nature with their culture. Culture is a unifying, inclusive phenomenon that adds value to human life. Every society lives by centered on its own culture. Rituals, which are a part of culture, are behaviors and acquisitions that include necessary belief systems in the human mind. The transitional stages of life and people experience mature them and provide the necessary knowledge and experience. It also gives it a certain position in society. The human being, experiencing these, also completes the transitional stage and passes from one status to another. Each of these stages is performed by certain rituals. Each ritual is a threshold phase that prepares the individual for transition. The threshold phase of the individual, who is prepared for the transition physically and mentally and successfully completes the transition, comes to an end. Birth, marriage and death are transitional stages that are essential in the lives of individuals. These transitional stages were studied in Circassian society under the influence of culture. All cultural factors, rituals and transitional stages were observed and researched in the society examined using the participant observation technique. Since it is a study about human beings, issues such as male-female relations and gender in the Circassian society have been examined. Hermeneutic anthropology and gender theories were used as theory.