Yaşlı ebeveynler ile yetişkin çocukların evlat sorumluluğu beklentisinin karşılaştırılması
Comparison of the filial responsibility expectation between elderly parents and adult children
Yazar: DİLEK BİLGİN YÖRÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN SÖZER ÇAPAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ebeveynler = Parents ; Evlat sorumluluğu beklentisi = Filial responsibility expectation ; Sorumluluk = Responsibility ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu araştırmada yaşlı ebeveynler ile yetişkin çocukların evlat sorumluluğu beklentisi karşılaştırılmış ve çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu 2019 yılında İstanbul'da yaşayan, rastgele belirlenmiş 65 yaş ve üstü yaşlı ebeveynler ile 25-64 yaş aralığında olan yetişkin çocuklar oluşturmaktadır. Araştırmaya 150 yaşlı ebeveyn ve 149 yetişkin çocuk katılmış olup toplamda 299 kişi katılmıştır. Araştırmada, "Kişisel Bilgiler Formu" ve "Evlat Sorumluluğu Beklentisi Ölçeği" kullanılarak veriler toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler üzerinde t-testi, One Way ANOVA analizi kullanılmıştır. 
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre yaşlı ebeveynlerin evlatlarından daha fazla sorumluluğa sahip olmalarına ilişkin bir beklenti olduğu, yaşlı ebeveynlerin evlat sorumluluğu beklenti düzeylerinin yüksek, yetişkin çocukların ise orta düzeyde evlat sorumluluğu beklentisine sahip olduğu bulunmuştur. Yaşlı ebeveynler ile yetişkin çocukların evlat sorumluluğu beklentisinin anlamlı olarak farklılaştığı, yaşlı ebeveynlerin evlat sorumluluğu beklentisinin yetişkin çocuklara göre daha yüksek olduğu bulunmuştur.
Yaşlı ebeveynlerin evlat sorumluluğu beklentisi cinsiyet, öğrenim durumu, çocuk sayısı, babanın yaşama durumu, tek çocuk olma ve kardeş sıralamasındaki yer, bakıma muhtaç olma durumunda kendisine kimin bakmasını istediği kişi tercihine göre anlamlı olarak farklılaşırken, medeni durum, çalışma durumu, annenin yaşama durumu ve yaşadığı evin kime ait olduğu değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılaşmadığı bulunmuştur.
Yetişkin çocukların evlat sorumluluğu beklentisi cinsiyet ve bakıma muhtaç olma durumunda kendisine kimin bakmasını istediği kişi tercihine göre anlamlı olarak farklılaşırken, medeni durum, öğrenim durumu, çalışma durumu, çocuk sayısı, anne yaşama durumu, baba yaşama durumu, tek çocuk ve kardeş sıralamasındaki yer ve yaşadığı evin kime ait olduğu değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılaşmadığı bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Yaşlılık, Yetişkinlik, Evlat sorumluluğu, Evlat sorumluluğu beklentisi

Abstract:
In this study, the filial responsibility expectation of the elderly parents andadult children were compared and examined in terms of various variables. The sample group was consisted of  randomly chosen elderly parents at the age of 65 and above and adult children at the age between 25-64 living in Istanbul in 2019. 299 people participated in this research of which were 150 elderly parents and 149 adult children. The data in the research was collected via "Personal Information Form" and "The Filial Responsibility Expectation Scale". T-test and One Way ANOVA analysis were used on the data obtained in the study.
The results of the research showed that the elderly parents have a more filial responsilibity expectation, that elderly parents have a high level of the filial responsility expectation while adult children have a medium level filial responsibility expectation. It was found that the filial responsibility expectation of elderly parents and adult children differentiate significantly, the filial responsibility expectation of the elderly parents are higher than the adult children. 
It was found that the filial responsibility expectation would differentiate significantly according to the gender, educational status, number of the children, age of the father, being the only child, the age ranking of that person between the siblings and need for care; while on the other hand mariatal status, employment status, the mother being alive and who is the ownership of the house that he/she live did not make a significant differentiation.
It was found that, the filial responsibility expectation by adult children would significantly differentiate according to the gender and need for care; while marital status, educational status, number of the children, mother being alive, father being alive, being the only child, the age ranking of that person between the siblings and who is the owner of the house that he/she live did not significantly differentiate. 
Key words: Elderliness, Adulthood, The filial responsibility, The filial responsibility expectation