Eczacıların astım farmasötik bakımında bilgi seviyesi, tutum ve davranışlarının araştırılması
Investigation of knowledge level, attitudes and behaviors of pharmacists in asthma pharmaceutical care
Yazar: DİLAN ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. FİKRET VEHBİ İZZETTİN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SAAD AHMED ALI AL-EZZI
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı / Klinik Eczacılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Astım = Asthma ; Eczacı-hasta ilişkileri = Pharmacist-patient relations ; Eczacılar = Pharmacists ; Eczacılık = Pharmacy

Özet:
Giriş: Astım, önemli derecede morbidite ve mortaliteye yol açan yaygın bir hastalıktır. Günümüzde her yaştan ve her etnik kökenden birçok insanın astımdan muzdarip olduğu görülmektedir. Bu hastalığın hükümete, sağlık sistemlerine, ailelere ve hastalara olan yükünün dünya çapında arttığı görülmektedir. Eczacılar, hastaların astımlarını nasıl izleyeceklerini ve yöneteceklerini anlamalarına yardımcı olmaktadır. Tezin amacı; eczacıların astım hastalığı hakkında algılarını, bilgi seviyelerini, tutumlarını ve astım farmasötik bakım uygulamalarına uyumlarını belirlemektir. 
Materyal ve Metot: Araştırmamız eczacıların astım farmasötik bakımında bilgi seviyesi tutum ve davranışlarının araştırıldığı tanımlayıcı prospektif bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Çalışmamıza 21 Eylül 2021 – 9 Şubat 2022 tarihleri arasında gerekli bilgilendirme yapıldıktan sonra çalışmaya katılmayı onaylayan 18 yaş üzeri serbest eczane, hastane, kamu ve özel sektörde çalışan eczacılar dahil edildi. Online anket sistemi olarak Google formlar anket sistemi kullanıldı. Katılımcılara anket e-posta veya mesaj olarak dijital ortamda gönderildi. Örnekleme yöntemi olarak ayrımcı olmayan kartopu örnekleme yöntemi kullanıldı.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 32.4±8.86'tür. Astım hastalığı hakkında bilgimin yeterli düzeyde olduğunu düşünme seviyesi 3.27±1,18'dir. Astım bilgi seviyesi ölçüm anketinde katılımcılar tarafından elde edilen bilgi seviyesi ortalama değeri 79.7±12,3 olarak kaydedilmiştir. Astım hastalığı hakkında bilgi seviyesi mesleki deneyimden bağımsızdır. Astım hastalığı hakkında bilgi seviyesi bilgi ortalamasından (70 puan) bağımsızdır. Katılımcılar eczacının dâhil olduğu astım farmasötik bakımında atak sayısının azalacağını belirtmişlerdir. Eczacılar astım hastalarında optimal olmayan ilaç kullanımının önüne geçmek için sağlık uzmanları ile hastalar arasındaki iletişimin geliştirilmesi gerektiğini söylemişlerdir. Serbest eczacılar tarafından verilen astım farmasötik bakım hizmetinin klinik ve ekonomik sonuçlarda iyileşmeye neden olabileceğini ifade etmiştirler.
Sonuç: Elde edilen sonuçlar, eczacıların astım konusunda yeterli bilgiye sahip olduğunu göstermiştir. Eczacıların astım tedavisine karşı olumlu bir tutum içinde olduklarını bulmuştur. Eczacılara göre, astımın başarılı yönetimi için, hasta ve sağlık ekibi arasında iyi bir iletişimin gerektiği ifade edilmiştir. Yine araştırmaya katılan eczacılar, eczacıların astım bakım ekibinde önemli bir rol oynadığını düşünmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Astım, klinik eczacılık, farmasötik bakım, bilgi seviyesi, tutum ve davranış

Abstract:
Introduction: Asthma is a common disease that causes significant morbidity and mortality. Today, many people of all ages and ethnicities seem to suffer from asthma. The burden of this disease on government, health systems, families and patients appears to be increasing worldwide.The aim of the thesis; to determine pharmacists' perceptions about asthma, their level of knowledge, attitudes and their compliance with asthma pharmaceutical care practices with the help of questionnaires. 
Materials and Methods: Our research was designed as a descriptive prospective study investigating the knowledge, attitudes and behaviors of pharmacists in asthma pharmaceutical care. Pharmacists working in community pharmacies, hospitals, public and private sectors over the age of 18 who approved to participate in the study after the necessary information was given between September and December 2021 were included in our study. Google forms survey system was used as the online survey system. The questionnaire was sent to the participants digitally as an e-mail or message. Non-discriminatory snowball sampling method was used as the sampling method.
Results: The mean age of the participants was 32.4±8.86. Although the highest number of participants is 71 years old, there is also a 22-year-old participant. The level of thinking that my knowledge about asthma is sufficient is 3.27±1.18. In the asthma knowledge level measurement questionnaire, the mean value of the knowledge level obtained by the participants was recorded as 79.7±12.3. The level of knowledge about asthma is independent of professional experience. The level of knowledge about asthma is independent of the mean knowledge (70 points). Participants stated that the number of attacks would decrease in the pharmaceutical care of asthma involving the pharmacist. Pharmacists stated that communication between healthcare professionals and patients should be improved in order to prevent suboptimal drug use in asthma patients. They stated that the asthma pharmaceutical care service provided by community pharmacists may lead to improvement in clinical and economic outcomes.
Conclusion: The results showed that pharmacists had sufficient knowledge about asthma. He found that pharmacists had a positive attitude towards the treatment of asthma. According to pharmacists, it was stated that good communication between the patient and the health care team is necessary for the successful management of asthma. Again, the pharmacists who participated in the study think that pharmacists play an important role in the asthma care team.
Keywords: Asthma, clinical pharmacy, pharmaceutical care, level of knowledge, attitude and behavior