Osmanlı kaynaklarına göre II. Bayezid-Cem mücadelesi ve Osmanlı Devleti'nin dış politikasına etkileri
Ottoman spring according-to II Bayezid-Cem struggle and Ottoman state outside policy efect
Yazar: MÜZEYYEN MAZLUM
Danışman: Y.DOÇ.DR. SÜLEYMAN ÖZBEK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti'nde görülen taht mücadelelerinin ortaya çıkmasındaetkili olan unsurlardan biri de şehzadelerin etrafında bulunan ve onları tahtageçmek amacı ile kışkırtan devlet adamlardır. Osmanlı devlet adamlarınınbir kısmının bey, bir kısmının ise devşirme kökenli olmaları aralarındarekabet ortamının yaşanmasında etkili oldu. İlk defa I. Murad dönemindegörülen bu rekabet, Fatih Sultan Mehmed döneminde yeni bir boyut kazandı.Fatih, bey kökenli olan devlet adamlarının önde gelenlerini ortadankaldırarak devlet yönetimini onların etkisinden kurtarmayı amaçladı.Vezirlerin içinde bey kökenli olan yalnızca Karamanû Mehmed Paşa idi.Fakat II. Bayezid ile Cem Sultan arasında yaşanan taht mücadelesinde buiki unsur yine büyük rol oynadı. Cem Sultan bey kökenliler tarafındandesteklenirken, II. Bayezid'in destekçileri ise devşirmeler oldu. II. Bayezid'intahta geçmesi ve kardeşi ile yaptığı mücadeleleri kazanması, devşirmelerindevlet yönetiminde daha etkili olmasını sağladı.II. Bayezid ile Cem Sultan arasında yaşanan ve Osmanlı Devleti'nintahtını ele geçirmek amacı ile başlayan bu mücadeleler Doğuda ve Batıdabulunan ve Osmanlı Devleti'nin genişlemesini kendileri için büyük bir tehlikeolarak gören devletlerin kardeşler arasında meydana gelen mücadelede rolalmalarıyla farklı boyutlara ulaştı. Bunlardan biri de beyliğini tekrar diriltmeyeçalışan Karamanoğulları idi. Karamanoğlu Kasım Bey, II. Bayezid ile CemSultan arasındaki mücadele yaşanırken olayların gelişimini etkileyenkişilerden biri oldu. Osmanlı'da ortaya çıkan taht mücadelelerinin yönünüRumeli'ne kaydırmak ve Anadolu'da ortaya çıkan boşluktan yararlanarakKaramanoğulları Beyliği'nin eski topraklarına sahip olmak istedi. Busebepledir ki Cem Sultan'ın Rodos Şövalyelerine sığınmasında veRumeli'de mücadele etme fikrinin ortaya çıkmasında Karamanoğlu KasımBey'in rolü büyük oldu. Fakat Cem Sultan'ın Avrupalı devletlerin elinde esirolmasıyla birlikte Kasım Bey'in umutları da boşa çıktı.Rodos Şövalyeleri, Cem Sultan ile II. Bayezid arasında yaşanan tahtmücadelelerinden en karlı çıkan devlet olmuştur. Rodos Adası, Cem Sultantarafından, Avrupa'ya geçmek ve mücadelesini Rumeli'de sürdürmek içinkullanabileceği bir köprü olarak düşünüldü. Oysa Şövalyeler Cem Sultan'ıkendi çıkarları doğrultusunda Osmanlı'ya karşı kullanabilecekleri bir esirolarak gördüler. Osmanlı şehzadesini önce Avrupa'da, Fransa'ya götürerekşatodan şatoya dolaştırdılar. Cem Sultan'ın Papa'ya verilmesi ve haçlı seferikonusunda oldukça büyük çaba harcayan Macar Kralı Matyas Korven'inölmesi, Macarların daha sonra yaşanan olaylarda fazla rol oynamalarınıengelledi.Louis'in ölümünden bir süre sonra Fransa tahtına VIII. Şarl geçti. Yenikral kendisini Hıristiyan dünyasının Türklere karşı koruyucusu olarak gördüve haçlı seferini bizzat düzenlemeyi planladı. Ancak daha önce Papa ileyapmış olduğu anlaşma gereğince Cem Sultan'ı Papa'ya vermişti. CemSultan ile birlikte düzenleyeceği seferin daha büyük ses getireceğinidüşünen Fransa Kralı Roma'ya düzenlediği sefer sonucu Şehzadeyi elegeçirdi. Cem Sultan'ın Fransa Kralı'nın eline geçmesinden kısa bir süresonra vefat etmesi, Fransa Kralı'nın emellerini gerçekleştirmesine engeloldu.

Abstract:
One of the effective elements in the formation of the struggles for the sakeof throne is the statesmen around the shahzadahs. These statesmen wereinciting them to ascend the throne. The difference between the Ottomanstatesmen who originated from the ?bey? (master) and the others whooriginated from the pickings were effective on the competition among them.This competition which were seen at the outset in the I. Murad epoch,acquired a new aspect in the Fatih Sultan Mehmed?s epoch. Fatih aimed torescue the state government from thair influence by doing away with theforemost of them. The only one who originated from the beys among theviziers was Karamani Mehmed Pasha. But in the throne struggle betweenthe II. Bayezid and Cem Sultan, these two elements had still a great role.While the Cem Sultan were supported by the bey originated statesmen, II.Bayezid?s supporters were the pickings. II. Bayezid?s ascending to thethrone and winning the struggle with his brother caused to increase theinfluence of the pickings on the state government.After the other states which were situated at west & east and assessthe Ottoman state?s extension as an important for themselves have a part inthese brother struggles, these struggles for the sake of the Ottoman thronebetween II. Bayezid gained new aspects. One of these states wasKaramanoğulları. Their ruler Karamanoğlu Kasım Bey was one of the mostimportant figures who has a direct influence on the development of theevents related to the struggles between II. Bayezid and Cem Sultan. Heintended to direct these throne struggles to wards Rumelia and by profilitingfrom the emptiness in Anatolia tried to regain the Ottoman lands which werethe former territory of the Karamanoğulları Beyliği. Therefore, KaramanoğluKasım Bey have a great part in the refuge of the Cem Sultan to the RhodesChevaliers and the formation of the struggle in Rumelia. But after the CemSultan?s captivitiy under the control of the European states, KaramanoğluKasım Bey?s hopes were disappointed.Rhodes Chevaliers were the most profitable state in the thronestruggles between Cem Sultan and II. Bayezid. Cem Sultan considered therhodes Island as a bridge to pass the Europe and continue his struggle inRumelia. But the Chevaliers saw the Cem Sultan as a captive that theycould use against the Ottoman State for their own benefit. The handing overof the Cem Sultan to the Pope and the edeath of the Hungarian KingMathias Korven who had really strived greatly for a crusade against OttomanState, obsructed the Hungarians to take other parts in the events.When the Cem Sultan had been taken to France, the king was XI.Louis. In spite of the Cem Sultan were in France, the king was not interestedin this matter. Some while after the louis?s death, VIII. Charles ascended theFrench Throne. The new king saw himself as the guardian of the Christianworld against the Turks he planned to arrange a crusade in person. But hehad handed over the Cem Sultan to the Pope according to the former treatyhe had signed with the Pope. The French King thought that if he arrange acrusade with Cem Sultan, that would be more effective and have muchrepercussions. So he arranged a military campaign over the Rome and gothold of the shahzadah. But Cem Sultan?s death just after he captured by theFrench King obstructed the French King to realize his dreams.