2008-2017 yılları arasında kamu alacaklarının yapılandırılması uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of the public receivables restructuring practices between years 2008-2017
Yazar: AHMET İMAMOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAHİT ŞANVER
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Kamu alacakları = Public claims ; Vergi Kanunu = Tax Code ; Vergi alacakları = Deferred tax asset ; Vergi anlaşmaları = Tax treaties ; Vergi uyumlaştırması = Tax harmonisation ; Vergi uyumu = Tax compliance ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes ; Yeniden yapılanma = Restructuring

Özet:
Bir maliye politikası aracı olan vergi yapılandırma kanunları; devletin kamu hizmetlerinin finansmanı için gerçek veya tüzel kişilerden aldığı vergi, resim ve harçların tahsilinden, vergilendirme ödevinin zamanında yerine getirilmemesi veya eksik yerine getirilmesi dolayısıyla uyguladığı yaptırımlardan vazgeçmesidir. Kamu alacağını sona erdiren uygulamalardan birisi olan ve yasama tasarrufuna bağlı olarak gerçekleşen bu kanunlar Cumhuriyet tarihinde birçok kez kendisini göstermiştir. Yürürlüğe giren bu vergi yapılandırma kanunlarının bir kısmının tamamen vergi ve cezaların affına yönelik düzenlemelerden, bir kısmının genel af kanunlarına eklenen birkaç maddeden diğer bir kısmının ise vergi kanunlarında değişiklik yapan yasalara eklenen geçici maddelerden ibaret olduğu görülmektedir. Bir başka ifadeyle ülkemizde sık sık başvurulan vergi yapılandırma kanunları aslında gerekçe, mükellef türü, kapsam ve uygulama süreleri bakımından farklılıklar göstermiştir.
Bu çalışmada; 6736 ile 7020 sayılı yapılandırma kanunları daha detaylı olmak üzere Türkiye'de son on yılda (2008-2017) sırasıyla yürürlüğe giren kanunların gerekçeleri, kapsamları, uygulama esasları ve mali yönden değerlendirilmeleri ile ülke ekonomisine etkileri detaylı bir şekilde açıklanmaya çalışılmıştır. Ayrıca yürürlüğe giren bu yapılandırma kanunları akabinde vergide eşitlik ilkesinin zarar görmemesi için vergisel yükümlülüklerini doğru ve zamanında yerine getiren vergiye uyumlu mükelleflere vergi indirimi sağlayan 6824 sayılı Kanun'dan hangi şartlarda yararlanılabileceği, indirim tutarı ve uygulamanın ne zaman başlayacağı gibi konulara yer verilmiştir. 
Bu çalışmanın, 2016 ve 2017 yıllarında yasalaşan 6736, 7020 ve 6824 sayılı vergi yapılandırma Kanunlarına ilişkin Mart 2018 tarihi itibariyle yayımlanmış bir tez çalışması olmadığı da düşünüldüğünde son yıllarda yürürlüğe giren kamu alacaklarının yapılandırılması kanunları için bir kaynak olması amaçlanmıştır. Ayrıca çalışmamızda bütün detaylarına yer vermeye özen gösterdiğimiz son üç vergi yapılandırma kanununun daha önce yürürlüğe giren kanunlarımızdan içerik olarak olmasa da beraberinde eş zamanlı uygulanan ve uygulanması planlanan vergi reformları ile ayrıştığı düşünülmektedir. Bu itibarla Türkiye'de Mali İdare tarafından özellikle son dönemde mükelleflere sunulan alternatif modellerin yalnızca belli dönemlerde çıkarılan yapılandırma kanunlarından ibaret olmadığını, beraberinde ve akabinde izlenen diğer maliye politikaları ile bu yapılandırma kanunlarından olumlu sonuçlarda alınabileceğini göstermek amaçlanmıştır.

Abstract:
Tax structuring laws, a fiscal policy instrument; is the state to withdraw the taxes, duties and fees that received from natural or legal persons for the financing of public services, or to abandon the sanctions imposed due to the failure or incompletion of the duty of taxation. These laws, which are one of the applications that end up collecting the public receivables and take place due to as a result of the legislative process, have shown themselves many times in the history of the Republic. It appears that some of these tax structuring laws entered into force consisted of provisions for the total exemption of taxes and penalties, some of them are additional clauses added to the amnesty laws, and some of the temporary clauses added to the various laws which amended the tax laws. In other words, frequently the taxation laws applied in our country actually differed in terms of justification, taxpayer type, scope and implementation period.
In this study; we explain in detail the configuration laws of in the last decade in Turkey (2008-2017), in particular laws from 6736 to 7020, entered into force on grounds of law, scope, application guidelines and the evaluation of the financial aspects of the impact on the national economy. In addition, these structuring laws entered into force include provisions such as the conditions under which Law No. 6824, which provides tax reduction to taxpayers who fulfill their tax obligations correctly and on time, does not damage the principle of tax equality, and the amount of deduction and when the implementation will begin.
This work is intended to be a resource for the structuring laws of public receivables, which were enacted in recent years, when it was considered that there was no published thesis work as of March 2018 on the Taxation Laws No. 6736, 7020 and 6824 enacted in 2016 and 2017. In addition, it is considered that the last three tax structuring laws which we have taken care to include in all details of our work are separated from the previously enacted laws by the tax reforms applied simultaneously and in parallel with the planned implementation. Hence alternative models that are presented to taxpayers in the recent period by the Fiscal Administration in Turkey that it was not simply the configuration of laws passed during certain periods, and other fiscal policies followed in and then with this configuration is intended to demonstrate that received the positive result of the law. In the conclusion part of the study, we will try to explain how the structuring laws no. 6736 and 7020 are separated from the previously enacted laws of the tax reforms that are planned to be implemented in the same time period.