Orta Toroslar neojen tortullarında yapılan palinolojik bir araştırma
A palynological investigation in the neogene sediments of the Middle Taurids
Yazar: KADİR CAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HATİCE KUTLUK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'nin güneyinde, Toros orojenik kuşağında bulunan Tufanbeyli Havzası Neojen (Pliyosen-Pleyistosen) tortullarında bulunan palinomorflar incelenmiş ve yörenin palinoflorası ortaya çıkarılmıştır. Palinomorf toplulukları yörenin güncel bitki örtüsü ile karşılaştırılmış, paleoortamsal ve paleoiklimsel yorumlamalar yapılmıştır. Çalışmada Tufanbeyli Havzası'nda açılan bir sondajdan alınan 1458 adet palinomorfun tanımlamaları yapılmıştır. Tortullardan hazırlanan örneklerde zengin bir palinomorf topluluğu bulunmuştur. Palinomorflar sporlar, gymnospermler, odunsu ve otsu angiospermler, su bitkileri ve mantarlar olmak üzere geniş taksonomik gruplara ayrılmıştır. Fosil  polenler içinde Gymnospermler (457), odunsu (341) ve otsu (405) angiosperm polenlerin toplamı 1203'dür.  Bu grup içinde en fazla bulunan palinomorf grubu % 38 ile gymnospermlere aittir. Gymnospermler Pinaceae (Abies, Cedrus, Pinus), Cupressaceae ve Cycadaceae familyalarına bağlı üyeler ile temsil edilmiştir. Odunsu angiospermler Acer, Betulaceae, Castanea, Fagus, Ilex, Juglans, Quercus, Oleaceae, Tilia ve Ulmus olmak üzere çoğunluğu yaprak döken taksonlarla temsil edilmiştir. Bu taksonlar içinde en fazla oranda bulunanlar Quercus ve Betulaceae familyasına bağlı taksonlardır.  Fosil otsu angiosperm polenlerin sayısı 405 olup toplam angiospermler (745) içindeki oranı % 54.4'dür. En fazla bulunan grup Asteraceae (216), Apiaceae (78), Geraniaceae (41) ve Amaranthaceae (36) familyalarına aittir. 
Tufanbeyli yöresindeki jeolojik ve jeomorfolojik çalışmalarla irdelenen stratigrafik ilişkilere dayanarak havzanın çökmesinin Pliyosen başındaki tektonik hareketlere bağlı olduğu ve Evciköy Formasyonu olarak adlandırılan ve linyit içeren birimin Pliyosen−Pleyistosen yaşlı olduğu öne sürülmektedir. Pliyosen günümüzden   ̴ 3.264–3.025 Ma önce 'Orta Pliyosen Sıcak Dönemi' olarak adlandırılan ve küresel sıcaklığın günümüzden 2.7–4.0 ºC daha sıcak olduğu bir dönem içermektedir. Küresel ölçekte etkili olan bu ısınma dönemi Türkiye'ye uyarlandığında, Tufanbeyli Havzası'nda bu çalışmada incelenen linyitli seviyeye karşılık geldiği önerilebilir. İncelenen örneklerde tanımlanan ve genel olarak ılıman-yarı tropik iklim koşullarını yansıtan polen topluluğu topluluğu hem Pliyosen yaşını hem de Pliyosen dönemindeki göreceli sıcak iklim koşullarını destekler niteliktedir.

Abstract:
Palynomorphs recovered from the sediments of Tufanbeyli Neogene (Pliocene-Pleistocene) Basin in the Taurid Orogenic Belt, southern Turkey were analyzed and the palynoflora of the region was investigated in this study. Paleoclimatological and paleoecological  characteristics of the area were investigated by comparing palynofloral assemblages with the present-day flora of the region. 1458 palynomorphs were defined in the samples taken from a borehole drilled in Tufanbeyli basin. Palynomorphs were studied in broad systematical groups such as spores, gymnosperms, boreal and non-boreal angiosperms, water plants and fungal remains. The sum of pollen of gymnosperms (457), boreal (341) and arboreal (405) angiosperms reaches to 1203. The highest number of palynomorphs within this group belongs to gymnosperms with a ratio of 38 %. The ratio of gymnosperms in boreal angiosperms (798) is 57,2 %. Gymnosperms are represented by the members of Pinaceae (Abies, Cedrus, Pinus), Cupressaceae and Cycadaceae. Arboreal angiosperms are represented by mainly deciduous taxa such as Acer, Betulaceae, Castanea, Fagus, Ilex, Juglans, Quercus, Oleaceae, Tilia and Ulmus. The most frequently encountered taxa among these are Quercus  and Betulaceae.  The number of fossil non-arboreal taxa is 405 and the ratio within the total angiosperms (745) is 54,4 %.  The most frequently encountered groups belong to the families of Asteraceae (216), Apiaceae (78), Geraniaceae (41) and Amaranthaceae (36).  
Based on the stratigraphical relations in geological and geomorphological studies in Tufanbeyli region, it is generally proposed that the subsidence of the basin was motivated by the tectonic movements at the beginning of Pliocene and that the age of Evciköy Formation comprising lignite unit is Pliocene−Pleistocene. The period witnessed a warm episode during  ̴ 3.264–3.025 Ma before the present that is called 'Mid-Pliocene Warm Period' when the global temperature was 2.7–4.0 ºC warmer than today. The interval comprising lignites in the Tufanbeyli Basin studied here could be an equivalent of this warm episode when global warming was adjusted to Turkey. Pollen taxa representing temperate to subtropical paleoclimatological conditions support both Pliocene age and relative warming during Pliocene in the studied basin.