Mısır (Zea mays. L.) bitkisinin çimlenme ve fide dönemlerinde uygulanan kitosanın fizyolojik ve morfolojik özellikler üzerine etkisi
The effect of chithosan on physiological and morphological properties of Maize (Zea mays. L.)
Yazar: MÜGE ÖNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAHİME CENGİZ
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Nüfus artışıyla beraber tarımsal ürün yetiştiriciliğinde verim ve kalite artışlarındaki önem daha da artmıştır. Verim ve kaliteyi artırırken ekolojik zararı minimum düzeye indirmek doğal dengenin korunabilmesi açısından önem arz etmektedir. Bütün bunların yanı sıra yakın gelecekte tarımda karşılaşılması beklenen en büyük tehlike kuraklıktır. Tüm dünya gibi ülkemiz de içinde bulunduğu bu tehlikeden zarar görmemek için önlemler almaya başlamıştır. Yapılan çalışmalar doğrultusunda gerek uygulama kolaylığı gerekse düşük maliyetler göz önüne alındığında son yıllarda kullanımı yaygınlaşan biyostimülantların önemi artmaktadır. Doğada en yaygın polisakkaritlerden biri olan kitinin en önemli türevi olan kitosan da bu biyositmülantların bir çeşidi olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle yengeç, ıstakoz gibi kabuklu deniz canlılarından yaygın şekilde elde edilebilen kitosan, tarımsal alan dışında da pek çok alanda kullanılabilmektedir. 
Yapılan çalışmada mısır Kale hibrit mısır (Zea mays L.) çeşidinde, tohum kaplama yöntemi ile doz belirleme çalışması yapılmıştır. Ayrıca belirlenen doz oranı ile kuralık stresi altında tohum kaplama yapılan mısırın çimlenme döneminde, kökçük sayısı, kökçük uzunluğu, koleoptil uzunluğu, çimlenme yüzdesi hesaplanmıştır. Başka bir çalışmada ise kuraklık stresi altındaki mısır bitkisinde çiçeklenme gün sayısının %50'sine ulaşıldığında yapraktan püskürtme yoluyla uygulanan kitosanın bitkide POD, SOD ve CAT enzim aktivitelerini ne şekilde değiştirdiği araştırılmıştır. Yapılan araştırmada 0,5 ppm kitosanın tohum muamele uygulamasında en etkin sonuçlar verdiği bulunmuştur.  
Elde edilen sonuçlar, kitosanın stresli ve stressiz ortamlarda gerek tohum, gerek yaprak gerekse toprağa uygulanması ile bitki üzerinde iyileştirici etkiye sahip olduğu görüşünü desteklemektedir. Yapılan diğer uygulama ise yine 0,5 ppm'lik kitosan çözeltisinin yaprağa püskürtülmesi olup antioksidan enzim aktivitelerinde (SOD ve POD) iyileştirici etkisi olduğu söylenebilir.

Abstract:
With the increase in population, the importance of yield and quality increases in agricultural product cultivation has increased even more. While increasing yield and quality, it is important to minimize ecological damage in order to preserve the natural balance. In addition to all these, the biggest danger expected to be faced in agriculture in the near future is drought. Like the whole world, our country has started to take precautions in order not to be harmed by this danger. In line with the studies carried out, the importance of biostimulants, which have become widespread in recent years, is increasing, considering both ease of application and low costs. Chitosan, the most important derivative of chitin, one of the most common polysaccharides in nature, appears as a type of these biostimulants. Chitosan, which can be widely obtained from crustaceans such as crab and lobster, can be used in many areas other than agricultural fields. 
In this study, a dose determination study was carried out by seed coating method in Kale variety of hybrid maize (Zea mays L.). In addition, the number of rootlets, rootlet length, coleoptile length and germination percentage were calculated during the germination period of the seed coated maize under drought stress with the determined dose rate. In another study, it was investigated how chitosan applied by foliar spraying changed POD, SOD and CAT enzyme activities in maize plants under drought stress at 50% of flowering stage. In the study, it was found that 0.5 ppm chitosan gave the most effective results in seed treatment application.
The results obtained support the view that chitosan has a healing effect on the plant by applying it to seeds, leaves and soil in stressful and non-stressful environments. Another application is the spraying of 0.5 ppm chitosan solution on the leaves, and it can be said that it has a healing effect on antioxidant enzyme activities (SOD and POD).