Ekrandan okumanın okumaya ve Türkçe dersine yönelik tutuma etkisi
Impact of on screen-reading directed towards to both attitudes of reading and Turkish lesson
Yazar: ABDULLAH DAĞTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HAVVA YAMAN
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil eğitimi = Language education ; Ekran okuma = Screen reading ; Okuma = Reading ; Okuma becerileri = Reading skills ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırma, ekrandan okumanın okumaya ve Türkçe dersine yönelik tutuma etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu doğrultuda araştırmanın problem cümlesi ?Ekrandan okumanın, ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin okumaya ve Türkçe dersine yönelik tutumlarına etkileri nelerdir?? sorusu üzerine kurulmuştur.Araştırma, nitel ve nicel analiz tekniklerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma modeline göre yürütülmüştür. Nicel araştırma yöntemlerinden ön-test son-test kontrol gruplu model; nitel araştırma yöntemlerinden de mülâkat tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri, okuduğunu anlama ile okumaya ve Türkçe dersine yönelik tutum düzeyleridir. Araştırmanın bağımsız değişkeni, okuma metninin sunulduğu ortamdır. Deney grubundaki öğrenciler belirlenen metinleri bilgisayar ekranından, kontrol grubundaki öğrenciler de basılı sayfadan okumuşlardır.Araştırmanın çalışma grubu, 2012-2013 öğretim yılında Kocaeli ili Kandıra ilçesindeki bir devlet ortaokulunun 8/A ve 8/B sınıflarında öğrenim görmekte olan toplam 41 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın nicel verileri ?Kişisel Bilgi Formu?, ?İlköğretim İkinci Kademe Öğrencileri İçin Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği? (Özbay ve Uyar, 2009), ?Türkçe Tutum Ölçeği? (Ö. Demirel, 1999), ?Okuma Metinleri? ve ?Bilgi Testi? ile elde edilmiştir. Nitel verileri de yarı yapılandırılmış mülâkat formu ile elde edilmiştir.Araştırmanın nicel verileri, uygulamalar öncesi kişisel bilgi formu, ön-test olarak uygulanan okumaya ve Türkçe dersine yönelik tutum ölçekleri; 8 hafta boyunca gerçekleştirilen uygulamalar sonucunda öğrencilerin cevapladıkları bilgi testleri ve son-test olarak uygulanan okumaya ve Türkçe dersine yönelik tutum ölçekleri ile toplanmıştır. Nitel verileri de deney grubundan 10öğrencinin katılımıyla, uygulama sürecinin 5-9. haftalarında yapılan grup görüşmeleri ile toplanmıştır. Her hafta, 2 öğrenciden oluşan öğrenci grubuyla mülâkat yapılmıştır.Araştırma süreci sonunda kişisel bilgi formu, bilgi testi, okumaya ve Türkçe dersine yönelik tutum ölçekleri ile elde edilen nicel veriler, ?SPSS 17 for Windows? paket programına aktarılarak analiz edilmiştir. Kişisel bilgilerle ilgili çapraz tablo (Crosstab) analizi yapılmış, frekans (n) ve yüzde (%) değerleri verilmiştir. Araştırmanın nitel verileri olan mülâkat kayıtları da içerik analizi, içerik analizi türlerinden de kategorisel analiz kullanılarak analiz edilmiştir. Kategorisel analizde önce veriler kodlanmış, ardından kodları genel düzeyde açıklayan kategoriler belirlenmiş ve bulgular yorumlanmıştır.Araştırma sonucunda, uygulamaların yapıldığı ortaokulda basılı sayfadan okuma uygulamaları, kontrol grubu öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarını arttırmamış, düşürmüştür (p<.05). Ancak ekrandan okuma uygulamaları, deney grubu öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarını arttırmıştır (p<.05). Basılı sayfadan okuma uygulamaları, kontrol grubu öğrencilerinin Türkçe dersine yönelik tutumlarını etkilemezken (p>.05); ekrandan okuma uygulamaları, deney grubu öğrencilerinin Türkçe dersine yönelik tutumlarını arttırmıştır (p<.05). Ekrandan okuma uygulamaları, deney grubu öğrencilerinin okumaya ve Türkçe dersine yönelik tutumlarını arttırmada etkili olmuştur (p<.05). Son olarak ekrandan okuma uygulamaları, deney grubu öğrencilerinin okuduklarını anlamalarında etkili olmamıştır (p>05). Araştırmanın nitel verilerinden de öğrencilerin kitaptan ve basılı sayfadan okuduğunu anlama farkı, ekrandan okuma sürecinde yaşadıkları göz ve baş rahatsızlıkları, ekrandan okuma sürecinde isteksizlik hissetmemeleri, ekrandan okumanın kendilerini, ekrandan okumaya ve Türkçe dersine isteklendirmesi ile okumaya ve Türkçe dersine yönelik tutumlarını olumlu yönde etkilemesine dair sonuçlara ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Ekrandan Okuma, Basılı Sayfadan Okuma, Okumaya Yönelik Tutum, Türkçe Dersine Yönelik Tutum.

Abstract:
This research has been conducted for the purpose of determining impacts of on screen-reading directed towards to both attitudes of reading and Turkish lesson. Accordingly, problem sentence of the research has been build on the question of ?What are the impacts of on screen-reading directed towards to both attitudes of reading and Turkish lesson regarding 8th class students of secondary school?Research is carried out according to the model of combined research where qualitative and quantitative analysis techniques are used jointly. Amongst quantitative researches, model of pretest and posttest controlled group and amongst qualitative researches, interview technique are been used. Dependent variables of the research are reading comprehension and levels of attitude directed towards reading and to Turkish lesson. Independent variable of the research is the medium where reading text is displayed. Students in test group read determined texts from computer screen while students in control group read from printed page. Study group of the research consists of totally 41 students who are receiving education in classes 8/A and 8/B of state secondary school in Kandıra Town of Kocaeli Province during academic year 2012-2013. Quantitative data of the research is obtained by ?Personal Information Form?, ?Scale for Attitudes Directed towards Reading of Elementary Education Secondary Stage Students (Özbay and Uyar, 2009), ?Turkish Attitude Scale? (Ö. Demirel, 1999), ?Reading Texts? and ?Knowledge Test?. Whereas, qualitative data of the research is obtained with semi-structured interview form. Quantitative data of the research has been gathered with; personal information form before practice, attitude scales applied as pre-test and directed towards reading and Turkish lesson; knowledge tests answered by students as the result of practices realized throughout 8 weeks and attitude scales applied as the last test and directed towards reading and Turkish lesson. As for qualitative data, by attendance of 10 students from the test group, are gathered with group interviews conducted during 5th-9th weeks of application process. Interview is carried out every week with student groups consisted of 2 students. At the end of the research process, quantitative data obtained with personal information form, reading and Turkish lesson attitude scales, have been transferred to ?SPSS 17 for Windows? packaged software and analyzed. Crosstab analysis relevant to personal information has been performed, frequency (n) and percentage (%) values are being presented. Also, interview records that are the qualitative data of the research have been analyzed by using content analysis and among content analysis types using category analysis. In category analysis, data is coded primarily, subsequently, categories describing codes in global level are determined and findings are interpreted.  As the result of this study, practices of reading from the printed page in the secondary school where practices have been performed, did not increase attitudes of control group students directed towards reading but rather decreased (p<.05). However, on screen-reading practices increased attitudes of test group students directed towards reading (p<.05). While reading from printed page practices does not affecting attitudes of control group students directed towards Turkish lesson (p>.05); on screen-reading practices increased attitudes of test group students directed towards Turkish lesson (p<.05). On screen-reading practices had an influence on increasing attitudes of test group students directed towards reading and Turkish lesson (p<.05). Ultimately, on screen-reading practices did not have an influence on reading comprehension of test group students (p>05). From qualitative data of the research; results regarding positive effects of on screen-reading on students relevant to reading and Turkish lesson and besides motivating them for on screen-reading and Turkish lesson, comprehension difference of students reading from books and printed page, experiences during on screen-reading process, eye and head disorders, not feeling reluctance during reading process, are all being received. KeyWords: On Screen-reading, Reading from Printed Page, Attitude Directed towards Reading, Attitude Directed towards Turkish Lesson.