Gastronomi temalı reklam filmlerinin algı üzerine etkisinin nörogastronomi bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of the Impact of Gastronomy Themed Commercials on Perception in the Context of Neurogastronomy
Yazar: AYŞE KAYABAŞI
Danışman: DOÇ. DR. PINAR IŞILDAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
ÖZET
Yüksek Lisans Tezi
Gastronomi Temalı Reklam Filmlerinin Algı Üzerine Etkisinin 
Nörogastronomi Bağlamında Değerlendirilmesi 
Ayşe KAYABAŞI
Dokuz Eylül Üniversitesi
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Gastronomi ve Mutfak Sanatları Anabilim Dalı
Gastronomi ve Mutfak Sanatları Programı

Gastronomi sosyokültürel değerlerin iletilmesinde kritik rol oynayan bir bilimdir. Yiyecek-içeceklerin hazırlanması, sunumu ve tüketimi, toplumun kültürel kimliğinin bir parçasıdır. Bu süreçlerin reklamlarla nasıl aktarıldığı önemli bir araştırma konusudur. Reklamlar günümüzde bu sosyokültürel değerleri yayma konusunda güçlü bir etkiye sahiptir. Özellikle gastronomi temalı reklamlar gıda sektöründe ve toplumda derin etkiler yaratır; yiyecek-içeceklerin görsel, işitsel ve hatta duygusal unsurlarını kullanarak tüketici algısını şekillendirir. Gastronomi temalı reklamların algı üzerindeki etkisini daha derinlemesine anlamak için nörogastronomi bağlamında incelemek mümkündür. Nörogastronomi yiyecek tüketiminin beyin aktivitesini ve lezzet algısını araştırır.
Tez çalışması gastronomi temalı reklam filmlerinin bireylerin algısı üzerindeki etkisini nörogastronomi bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemi çerçevesinde tasarlanmış ve Necmettin Erbakan Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Anabilim Dalı'ndaki yüksek lisans öğrencileriyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Toplamda 20 katılımcı ile yapılan görüşmelerden elde edilen veriler içerik ve betimsel analiz yöntemleriyle değerlendirilmiştir.
Araştırma bulgularında nörogastronomi ve algı üzerine temalar ve kodlamalar yapılmış; 27 kod ve 4 ana tema tespit edilmiştir. Bu temalardan işitme temasının algının şekillenmesinde önemli bir rol oynadığı tespit edilmiştir. İşitme teması altında öne çıkan ses ve çıtırtı kodları da katılımcıların ürünü deneyimleme ve satın alma algılarını etkilemiştir. İşitme teması algıyı en çok etkileyen tema olurken, koku teması en az etkili bulunmuştur. Gastronomi reklamları iştah açıcı ve ilgi çekici bulunmuş, deneyimleme isteği uyandırmıştır. Sonuçlar gastronomi temalı reklamların algı yönetimi ve nörogastronomi ilişkisi bağlamında başarılı olduğunu, katılımcıların algılarını pozitif yönde değiştirdiğini ve satın alma niyetlerini etkilediğini göstermektedir. Tez, nörogastronominin reklam stratejilerinde başarılı bir şekilde kullanılabileceğini ortaya koymaktadır. Verilerin ışığında gastronomi ve reklam alanlarına öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Nörogastronomi, Algı, Reklam, Algı Yönetimi, Gastronomi Reklamları

Abstract:
ABSTRACT
Master's Thesis
Evaluation of the Impact of Gastronomy Themed Commercials on Perception in the Context of Neurogastronomy 
Ayşe KAYABAŞI
Dokuz Eylul University
Social Sciences Institute
Department of Gastronomy and Culinary Arts
Gastronomy and Culinary Arts Program

Gastronomy is a science that plays a critical role in communicating sociocultural values. The preparation, presentation and consumption of food and beverages are part of the cultural identity of a society. How these processes are conveyed through advertisements is an important research topic. Today, adverts have a strong impact on spreading these sociocultural values. Especially gastronomy-themed advertisements have a profound impact on the food sector and society; they shape consumer perception by using visual, auditory and even emotional elements of food and beverages. In order to understand the impact of gastronomy-themed advertisements on perception in more depth, it is possible to examine them in the context of neurogastronomy. Neurogastronomy investigates the brain activity and flavour perception of food consumption.
This thesis aims to examine the effect of gastronomy-themed commercial films on the perception of individuals in the context of neurogastronomy. The study was designed within the framework of qualitative research method and semi-structured interviews were conducted with graduate students at Necmettin Erbakan University, Department of Gastronomy and Culinary Arts. The data obtained from the interviews with a total of 20 participants were evaluated by content and descriptive analysis methods.
In the research findings, themes and coding were made on neurogastronomy and perception; 27 codes and 4 main themes were identified. Among these themes, it was determined that the theme of hearing plays an important role in shaping perception. The sound and crunch codes that stand out under the hearing theme also affected the participants' perceptions of experiencing and purchasing the product. While the theme of hearing was the theme that affected the perception the most, the theme of smell was found to be the least effective. Gastronomy adverts were found appetising and interesting, and aroused a desire to experience. The results show that gastronomy-themed advertisements are successful in the context of perception management and neurogastronomy relationship, positively change participants' perceptions and affect their purchase intentions. The thesis reveals that neurogastronomy can be used successfully in advertising strategies. In the light of the data, suggestions are presented to the fields of gastronomy and advertising.
Keywords: Neurogastronomy, Perception, Advertising, Perception Management, Gastronomy Advertisements