Çocuk hakları sözleşmesi'nin ilköğretim programlarındaki yeri ve sözleşme'ye yönelik öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin görüşleri
The level of appearing in the primary school programs of the principles and rules of children?s right convention and determine the views of the teachers and school directors about convention of children rights
Yazar: ŞÜKRAN UÇUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ EKBER ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Okul yöneticileri = School administrators ; Çocuk Hakları Sözleşmesi = Children Rights Convention ; Çocuk hakları = Children's rights ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin ilke ve hükümlerinin ilköğretim programlarında yer alma düzeyi ile Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin okullarda uygulanması ve yaşatılmasına ilişkin öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin görüşlerini belirlemektir. Bu araştırmada, birinci sınıftan sekizinci sınıfa kadar tüm eğitim programları kazanım, içerik, öğretme-öğrenme durumları açısından taranmış, ilgili bölümler Sözleşme ilke ve hükümleriyle ilişkilendirilmiştir. Okul yöneticileri ve öğretmenlerin görüşleri için ise, aykırı ve aşırı durum örneklemesine göre birbirinden oldukça farklı performansa sahip iki okul seçilerek, bu okulların konuyla ilgili ders öğretmenleri, sınıf öğretmenleri ve okul yöneticileriyle görüşülmüştür.Yapılan çalışma sonucunda, Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin ilköğretim programlarındaki yerine yönelik, 2005'ten bu yana uygulanan programın çocuk merkezli olduğu ve çocuk yararını göz önünde bulundurma ilkesine bağlı olarak hazırlandığı ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda programda öğrencilerin katılım hakları (görüş bildirme, görüşünü istediği şekilde ifade etme, düşünce özgürlüğü vb.), çocukların bireysel farklılıklarının göz önünde bulundurulması ve çocukların bireysel farklılıklar göz önünde bulundurularak geliştirilmesi, ayrımcılığın engellenmesiyle ilgili ilkeler ayrıca özel durumdaki çocuklar da (özellikle engelliler) göz önünde bulundurularak hazırlanmıştır. Ancak savaşa, depreme ve benzeri durumlara maruz kalan çocuklarla, çalışan çocuklarla ve mülteci çocuklarla ilgili herhangi bir bulguya rastlanmamıştır. Bununla beraber programda çocukların boş zamanlarını değerlendirme, sosyal etkinliklere katılma, oyun oynama hakkı, eğitim hakkı (fırsat eşitliği, yönlendirme ve yöneltme, alınması gereken eğitimin özellikleri açısından ) ile ilgili bulgulara ulaşılmışken; çocukların korunma haklarına, dernek kurma ve barışçıl bir şekilde toplanma özgürlüğü ve sömürü ve istismarla yönelik yeterli kazanım, içerik ve etkinliklere ilgili yeterli bulguya rastlanmamıştır.Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin okullarda uygulanması ve yaşatılmasına ilişkin ise, öğretmen ve okul yöneticileri ile yapılan görüşmeler sonucunda öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin çocuk haklarını yeterince bilgiye sahip olmadığı, doğrudan çocuk haklarına yönelik uygulamalar yapmadıkları, ders programında ele alındığı zaman öğrencilerle paylaştıklarını ifade etmişlerdir.Anahtar Sözcükler: Çocuk Hakları, Çocuk Hakları Sözleşmesi, Eğitim Programı

Abstract:
The aim of this study is to determine the views of the teachers and school directors that are related to the matter that the level of appearing in the primary school programs of the principles and rules of Children?s Right Convention and the application and keeping alive of Children?s Rights Convention. In this study, all the educational programs from the class one to class eight has been scanned in terms of acquisition, content, teaching-learning and the related parts have been associated with principles and rules of Convention. To get the views of school teachers and directors, two schools which have totally different performance in terms of divergent and extreme sampling and teachers related to the subjects, class teachers and directors of these schools were interviewed.In the result of this study, Children?s Right Convention in primary school programs appeared that the program which has been in application since 2005 is child-centred and was prepared for the benefit of children. In the education programs examined, there are features related to Children?s Right Convention that covers the children?s attendance rights, ( telling their point of views in a free way, the freedom of thought, etc ), taking the individual difference of children into consideration and developing this, stopping the discrimination and protecting the children who are in a special situation ( especially handicapped ones). However there is nothing about the children that have had a war, the kids who work or are refugees. And also there is nothing enough about protection rights of children. While assessing spare time, attendance social activities, the right of playing, education right ( the equality of the opportunaties, leading and directing children in terms of the educational features that have to be taken ) are all available in the program, there is nothing about establishing a society, the freedom of gathering in a free way or exploiting and abusing.It has appeared that the teachers and the school managers do not have enough information about the application of Children?s Rights Convention at schools when they were interviewed.Keywords: Children Rights, Convention of Children Rights, Curriculum