Fibromiyalji hastalarında D vitamini ve diğer laboratuvar parametrelerinin klinik, emosyonel durum ve yaşam kalitesi üzerine etkileri
The effects of vitamin D and other laboratory parameters on clinical and emotional conditions and quality of life in fibromyalgia patients
Yazar: ZEYNEP DEMİRCAN
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL NAS
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Vitamin D = Vitamin D ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Fibromiyalji Sendromu etyopatogenezi bilinmeyen ve kronik ve diffüz kas-iskelet ağrısı, non-restoratif uyku, jeneralize yorgunluk ve sabah tutukluğu ile karekterize bir yumuşak doku romatizması tipidir. Etyopatogenezine yönelik teorilerinden biride bu hastalarda altta yatan D vitamin eksikliği/yetersizliği üzerinedir. Vitamin D eksikliği, refrakter kas-iskelet ağrı ve nöromuskuler disfonksiyonla ilişkilidir. Bizim bu çalışmada FM hastalarında D vitamin düzeyleri ve diğer labaratuvar parametrelerinin klinik semptomlar, emosyonel durum ve hasta yaşam kalitesi üzerine olan etkilerini incelemeyi amaçladık.Olgu seçimi ve Metod: Ekim 2007 ve Temmuz 2008 tarihleri arasında, ACR 1990 FM tanı kriterlerini karşılayan 73 FM'li hasta ile 31 sağlıklı kadın çalışmaya alındı. Her iki grup için; menapoz durumu, medeni hali, gebelik sayısı, canlı doğum sayısı, çocuk sayısı, boy, kilo, vücut kitle indeksi, hastalık tanı süresi, eğitim durumu, geçirilmiş cerrahi öykü, eşlik eden sistemik hastalık, kullandığı ilaçlar, sigara ve alkol alışkanlığı, güneş koruyucu krem kullanımı, giyim şekli, hassas nokta sayısı, görsel analog skala, fibromiyalji etki sorgulaması (FIQ), Hamilton anksiyete ve depresyon skalası, modifiye yorgunluk etki skalası ve Nottingham sağlık profili skalasını içeren detaylı form dolduruldu.Bulgular: Bu çalışmada FM hasta ve kontrol grubu arasında yaş ve kilo açısından bir farklılık saptanmadı. FM'li hasta grubunda doktorun ve hastanın hastalık şiddetini global değerlendirme skoru, hassas nokta sayısı, ağrı skoru (VAS), Hamilton anksiyete ve depresyon skorları, fibromiyalji etki sorgulaması (FIQ) skoru, Nottingham sağlık profili total subskor değerleri ve modifiye yorgunluk etki skalasında kontrole göre istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,05). FM'li hastalarda ortalama 25 (OH) vitamin D3 düzeyi 24,63±14,12, PTH düzeyi 63,07±33,79, kalsitonin düzeyi 2,40±1,12 idi. FM hastalarında düşük 25(OH) vitamin D düzeyi ve artmış PTH düzeyi anlamlı bulundu. D vitamini düzeyi ile hastanın FM tanısı alma süresi arasında negatif korelasyon ve FIQ skoru ile D vitamini arasında negatif korelasyon bulundu. Ayrıca PTH düzeyi ile yaş, gebelik sayısı, hastanın şikayetlerinin başladığı süre ve ALP düzeyi ile güçlü pozitif korelasyon mevcuttu. Kalsitonin düzeyinin yaş arttıkça düştüğü ve hassas nokta sayısı ile pozitif korelasyonun olduğu görüldü.Sonuç: Yaptığımız bu çalışmada; D vitamini eksikliği/yetersizliğinin FM hastalığına eşlik edebileceği bulundu. Ayrıca düşük D vitamini düzeyleri FIQ ve yorgunluk total skorlarında anlamlı olarak yükselmeler yapıyordu. D vitamin eksikliğinin FM hastalarında yaşam kalitesi, ağrı, yorgunluk, depresyon ve anksiyete gibi semptomlar üzerine semptomları şiddetlendirici etkilerinin olabileceğini düşünüyoruz.

Abstract:
Objective: Fibromyalgia Syndrome has an unknown etiopathogenesis and is a type of soft tissue rheumatism which is characterised by chronic and diffuse musculo-skeletal pain, non-restorative sleep, generalize fatique and morning stiffness. One of the theory on its etiopathogenesis is underlying vitamin D deficiency/insufficiency. Vitamin D deficiency is associated with refractory musculoskeletal pain and neuromuscular dysfunction. In this study we aimed to investigate the effects of vitamin D and other laboratory parameters on clinical and emotional conditions and quality of life in fibromyalgia patients.Materials and Methods: 73 patients with fibromyalgia syndrome who were diagnosed according to ACR 1990 FM diagnosis criteria and 31 healthy women were included between October 2007 and July 2008 were taken in this study. A detailed patient?s form was filled that included menopause, marital status, number of pregnancy, alive childbirth and children, height, weight, body mass index, disease diagnosis time, education level, surgical history, accompanied systemic illness, used medications, smoking and alcohol habits, using sun-protect cream, styles of wearing, number of tender points, visual analogue scale (VAS), Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ), Hamilton Depression and Anxiety Scale, Modified Fatigue Impact Scale and Nottingham Health-Profile scale.Results: In this study, no significant difference was found in age and weight between FM patients and controls groups. Patient?s and phsician?s global evaluation of disease severity impact, number of tender points, pain score (VAS), Hamilton Depression and Anxiety scale scores, Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ) scale, Nottingham Health-Profile scale total subscores and Modified Fatigue Impact scale were significantly higher in fibromyalgia patients group when compaired with control group (p<0,05). We found that mean levels of 25(OH) vitamin D3 as 24,63±14,12, PTH 63,07±33,79, calsitonin 2,40±1,12 in FM patients. Low 25(OH) vitamin D levels and high PTH levels were found significantly in fibromyalgia patients. We found negative corelations between vitamin D levels and FM diagnosis time and between vitamin D levels and FIQ score. In addition, we found strong positive corelation between PTH levels and age, number of pregnancy, FM diagnosis time and ALP levels. Calsitonin levels were declined with age, and had a positive corelation with number of tender points.Conclusion: In this study; we found that vitamin D deficiency/insufficiency may be associated with FM disease. In addition we concluded that low levels of vitamin D increase significantly total scores of FIQ and fatique. We suggested that vitamin D deficiency had effects on quality of life, pain, fatique, depression and anxiety and can aggravate the symptoms in FM patients.