Teftâzânî'nin Keşşâf hâşiyesinin tahkik ve incelenmesi (A'râf ve Enfâl sûreleri)
Critical edition and analysis of the Taftazani's postscript of the al Kashaf «al-Araf and al-Anfal surahs»
Yazar: MOUSA M. SALEH ALQAFER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CELALETTİN DİVLEKCİ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Araf suresi = Araf sura ; Enfal suresi = Enfal sura ; Haşiye = Hashiya ; Keşşaf = Keşşaf ; Sadettin Teftazani = Sadettin Teftazani ; Zemahşeri = Zemahşeri

Özet:
Bu çalışmada Sâdeddîn Teftâzânî'nin Keşşâf hâşiyesinin A'râf suresinden Enfâl suresinin sonuna kadar olan kısmı incelenmiş ve tahkik edilmiştir. İslâmî Araştırmalar Merkezinin metin tahkik yönteminin esas alındığı bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İnceleme için ayrılan birinci bölümde, önce Teftâzânî'nin hayatı ve yaşadığı dönemin siyasi, toplumsal, iktisadî ve ilmî koşullarına ışık tutulmuş, ardından Teftâzânî'nin künyesi, doğumu, hayatı, hocaları, öğrencileri, ilmî konumu, âlimlerin onun hakkındaki övgüleri ile seyahatleri, mezhebi, itikadı ve vefatı hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Teftâzânî'nin hâşiyesi ele alınmış ve bu hâşiye hakkında yapılan çalışmalara temas edilmiştir. Bu bağlamda kitabın ismi, müellifine nisbeti, müellifi hâşiyeyi yazmaya sevk eden âmil, hâşiyenin yazıldığı yer ve zamanı, eserin ilmî değeri ve ulemânın bu esere verdiği önem tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca Teftâzânî'nin hâşiyedeki üslubu, takip ettiği metodu, ele alıp incelediği konular ve yararlandığı kaynaklar üzerinde durulmuştur.

Üçüncü bölümde ise tahkikte esas alınan el yazmaları tavsif edilmiş, diğer nüshaların kendisiyle karşılaştırıldığı asıl nüsha açıklanmış, istifade edilen nüshaların ilk ve son sayfalarından örnekler sunulmuş, tahkik esnasında kullanılan metod hakkında açıklama yapıldıktan sonra tahkikli metne yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Hâşiye, Teftâzânî, Zemahşerî, Keşşâf, Tahkik, A'râf Suresi, Enfâl Suresi

Abstract:
In this thesis, the part of the Hasheya of Mullah Sa'd al-Din Al-Taftazani on the al-Kashshaf from the beginning of Surah al-Araf to the end of Surah al-Anfal was analyzed and examined. This study, which the text analysis method of the Center for Islamic Studies is taken as the basis, consists of three parts, one for analyzing the issue and the other for critical edition the reliability of the manuscripts. In the first chapter, which is devoted to analyzing, information was given initially about the life of Al Taftâzânî and the political, social, economic and scientific conditions of the period in which he lived; then,  Al Taftâzânî's identity, birth, biography, teachers, students, scholarship, opinions and praises of scholars about him, Al Taftâzânî's travels, sect, creed and death are explained. In the second chapter, the Hasheya of Al Taftâzânî was discussed and the studies on this Hasheya were mentioned. In this context, the title of the book, who the author is, the factor forcing him to write the Hasheya, the place and the time in which it was written, the scientific value of the work, the importance of which scholars gave to this work have been tried to be determined. Similarly, Al Taftâzânî's narrative style, methodology, issues and research problems and the resources he used were also examined.

The three part of the study consists of describing the manuscripts based on the investigation, explaining the authenticity of the original copy and the corresponding copies of the original copy and specifying the verification method.

Keywords: Postscript (Hasheya), Taftazani, Al Zamakhshari, Al Kashaf, Critical Edition, , Surah Al-Araf, Surah Al-Anfal