Lumateperon' un plazmadan ve farmasötik preparatlardan UPLC-mS/MS  yöntemi ile tayini
Detection of lumateperone in plasma and pharmaceutical formulations by UPLC-MS/MS method
Yazar: MEHMET CEM KUŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEVLÜT ALBAYRAK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Amaç: Farmasötik preparatlarda ve plazmada, anti-psikotik bir ilaç olan lumateperonun, miktar tayini için hassas, hızlı ve basit bir UPLC-MS/MS yöntemi geliştirilerek, geçerlilik testlerinin yapılması ve insan plazmalarında uygulanabilirliğinin gösterilmesi amaçlanmıştır
Materyal ve Metot: UPLC-MS/MS yöntemi,  Agilent 1200 cihazı ve Agilent 6460 Triple Quadrupole kütle spektrometresinden oluşmaktadır. Yöntem, 40 °C' de, ters faz kolonda (InertSustain Phenyl, 3.9 × 150 mm, 4 µm), 5 mM amonyum asetat içeren su  (A) ve %1 formik asit içeren metanol (B) ile oluşturulmuş mobil fazda gradient elüsyon yöntemi ile gerçekleştirildi. Akış hızı 0.5 mL/dk ve enjeksiyon hacmi 5 µL olarak ayarlandı. Pozitif elektrospray iyonizasyon ve çoklu reaksiyon izleme (MRM) modu kullanılarak lumateperone için kütle/yük (m/z) geçişleri 394.1→122.9, internal standart (IS) olarak kullanılan haloperidol için 376→164.9 olarak belirlendi
Bulgular:   Lumateperonun alıkonma zamanı 7.80 dakika, haloperidolün ise 6.35 dakika olarak belirlendi. Kalibrasyon eğrisinin, plazma çalışmasında 0.5 ile 150 ng/mL, standart çözeltiler çalışmasında ise 0.25-200 ng/mL konsantrasyon aralığında doğrusal olduğu görüldü. Korelasyon katsayıları sırasıyla 0.99918 ve 0.9997 olarak belirlendi. LOD ve LOQ değerleri, standart çözeltilerle yapılan çalışmada 0.20 ve 0.25 ng/mL; plazma çalışmasında 0.25 ve 0.5 olarak ve geri kazanım oranları %100.55 ve 96.12 olarak hesaplanmıştır
Sonuç: Geliştirilen ve geçerlilik testleri yapılan UPLC-MS/MS yönteminin hassas, doğru, basit ve kesin bir yöntem olduğu görülmüştür. Yöntemin, gerçek numunelere başarılı bir şekilde uygulanması, kalite kontrol ve klinik çalışmalarda da kullanılabilir olduğunu göstermiştir. Bu çalışma, UPLC-MS/MS yöntemi ile insan plazmasında ve farmasötik preparatlarda lumateperonun miktar analizi için geliştirilmiş ve valide edilmiş ilk ve tek yöntemdir
Anahtar Kelimeler: Analitik yöntem validasyonu, farmasötik preparat, ICH Q2 (R1) yönergesi, insan plazması, lumateperon, UPLC-MS/MS

Abstract:
Aim: The aim of this study is to develop a precise, rapid, straightforward UPLC-MS/MS method for the quantification of lumateperone, an antipsychotic drug, in pharmaceutical formulations and plasma, to conduct validation tests, and to demonstrate its applicability in human plasma samples.
Materials and Methods: The UPLC-MS/MS method utilized an Agilent 1200 system coupled with an Agilent 6460 Triple Quadrupole mass spectrometer. The method was performed using a gradient elution technique in a mobile phase composed of water containing 5 mM ammonium acetate (A) and methanol acidified with 1% formic acid (B), at a temperature of 40 °C on a reverse-phase column (InertSustain Phenyl, 3.9 × 150 mm, 4 µm). The flow rate was set to 0.5 mL/min, and the injection volume was 5 µL. Positive electrospray ionization and multiple reaction monitoring (MRM) mode were employed, with mass-to-charge (m/z) transitions of 394.1→122.9 for lumateperone and 376→164.9 for the internal standard (IS), haloperidol.
Results: The retention times were determined to be 7.80 minutes for lumateperone, 6.35 minutes for haloperidol. The calibration curve exhibited linearity in the concentration range of 0.5 to 150 ng/mL for plasma samples and 0.25 to 200 ng/mL for standard solutions. The correlation coefficients were established as 0.99918 and 0.9997, respectively. LOD and LOQ values were calculated as 0.20 and 0.25 ng/mL for standard solutions and 0.25 and 0.5 ng/mL for plasma samples, with recovery rates of 100.55% and 96.12%, respectively
Conclusion: The developed UPLC-MS/MS method, which underwent thorough validation testing, has proven to be a precise, accurate, simple, and robust technique. The successful application of the method to real samples indicates its potential utility in quality control and clinical studies. This study represents the first and only validated method for the quantification of lumateperone in human plasma and pharmaceutical formulations using UPLC-MS/MS
Keywords: Analytical method validation, human plasma, ICH Q2 (R1) guideline, lumateperone, pharmaceutical formulations, UPLC-MS/MS