Fen bilgisi ve Türkçe öğretmen adaylarının ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinin belirlenmesi
Investigation and evaluation of ecological footprint awareness levels of science and Turkish teacher candidates
Yazar: ŞULE SİVRİKAYA
Danışman: DOÇ. DR. EROL EROĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / İlköğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Ekolojik ayak izi = Ecological footprint ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevre sorunları = Environmental problems

Özet:
Bu çalışma, Fen Bilgisi öğretmen adayları ve Türkçe öğretmen adaylarının ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerini (cinsiyet, bölüm, sınıf düzeyi, en uzun süre yaşanılan yerleşim birimi, aylık gelir düzeyi, anne eğitim düzeyi ve baba eğitim düzeyi) açısından incelemeyi ve bölümler arası karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda 2016-2017 eğitim-öğretim döneminde Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Öğretmenliği ve Türkçe Öğretmenliği Anabilim Dalı'nın 1. ve 4. sınıf düzeylerinde öğrenim gören 217 öğretmen adayı ile çalışılmıştır. 
Araştırmada yöntem olarak betimsel (tarama) modeli kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmen adaylarına Coşkun (2013) tarafından hazırlanan 46 maddeden oluşan 5'li likert tipi Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği uygulanmıştır. Uygulanan ölçekler sonucunda elde edilen veriler SPSS 23.0 paket programına aktarılıp betimleyici analizler yapılmıştır. Öğretmen adaylarına ait verilerin analizinde betimsel analizler, tek yönlü ANOVA, bağımsız gruplar t-Testi ve Pearson Korelasyon'dan yararlanılmıştır.
Bu çalışmanın sonucunda, öğretmen adaylarının tamamı ele alındığında ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinde (cinsiyet, sınıf düzeyi, en uzun süre yaşanılan yerleşim birimi, anne eğitim düzeyi ve baba eğitim düzeyi) değişkenleri bakımından anlamlı farklılık gözlenmemiş, aylık gelir düzeyi değişkeni bakımından ise anlamlı bir farklılık gözlenmiştir. Son olarak öğretmen adaylarının ekolojik ayak izi alt boyutları arasındaki farkındalıkları incelendiğinde her iki bölümde de en yüksek düzeyde anlamlı ilişkinin enerji boyutu ile su tüketimi boyutu arasında olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Çevre, Çevre Sorunları, Çevre Eğitimi, Ekolojik Ayak İzi

Abstract:
The aim of this study is to compare the ecological footprint awareness levels of the candidates of Science and Turkish teachers in terms of gender, department, class level, longest living place, monthly income level, mother education level and father education level. For this purpose, the research was conducted in the 2016-2017 education period, with 217 teacher candidates studying at 1st and 4th grade levels of Department of Science Education and Department of Turkish Language Teaching in Faculty of Education of Akdeniz University.
A descriptive (screening) model was used in the research. A 5-point likert type Ecological Footprint Awareness Scale consisting of 46 items prepared by Coşkun (2013) was applied to the prospective teachers participating in the research. The data obtained as a result of the applied scales were loaded to SPSS 23.0 packet program and descriptive analyzes were made. Descriptive analyzes, one-way ANOVA, t-Test of independent groups and Pearson Correlation were used in the analysis of data for teacher candidates. As a result of this study, no significant difference was observed in ecological footprint awareness levels for the variables namely gender, class level, longest living place, maternal education level and father education level when the whole of the teacher candidates were considered, whereas only a meaningful difference was observed in terms of monthly income level variable. Finally, when the awareness among ecological footprint sub-dimensions of teacher candidates was examined, it was determined that the highest meaningful relationship between energy dimension and water consumption dimension in both sections.

Keywords: Environment, Environmental Problems, Environmental Education, Ecological Footprint