Osmanlı Sultanı II.Abdülhamid'in sanatçı kişiliği
The artistic personality of Ottoman Sultan Abdulhamid II
Yazar: AYŞE ERSAY YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. NUSRET ÇAM
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Abdülhamid II = Abdülhamid II ; Ahşap eserler = Wood works ; Ahşap mobilya = Wood furniture ; El sanatları = Handicrafts ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı sanatı = Ottoman art ; Sanatkarlar = Artisans ; Sanatçılar = Artists

Özet:
Sultan II. Abdülhamid ve döneminin (1876–1909), Osmanlı modernleşme tarihinde özel bir yeri vardır. Bu dönem, hem dünyada hem de Osmanlı Devleti sınırları içerisinde siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel alanlarda önemli gelişmeler ve değişimlerin yaşandığı bir tarihsel süreçtir. Devletin farklı alanlarda, çok ciddi sorunlarla başa çıkmaya çalıştığı bu zaman diliminde tahta çıkan Sultan II. Abdülhamid, kendi sanatkârlığının ve ideolojisinin sonucu olarak neredeyse bütün sanat alanlarında dikkate değer atılımlar yapmıştır. 
Sultan Abdülhamid iyi bir marangoz ustası olup, Yıldız Sarayı'nda kurduğu Tamirhane-i Hümâyûn adlı mobilya fabrikası sayesinde pek çok eser üretmiş ya da üretilmesine önemli katkılar yapmıştır. Yaptığı ahşap eserlerde, kendi üslubunu belirleyen bir takım teknik ve desen kullanımı ile şimdiye kadar adı konulmamış bir "Abdülhamid üslubu" ortaya koymuştur. Bugün çeşitli müze, kurum ya da koleksiyonerlere dağılan bu ahşap eserlerin malzeme, teknik ve tasarımları ince bir işçiliğin göstergesidir.
Sultan II. Abdülhamid sadece marangozluğu ve ahşap ustalığı ile değil, resim yapması, iyi derecede piyano çalması ve hat sanatında icazet alması ile sanatsal uğraşı alanlarının ne kadar zengin olduğunu göstermiştir. Usta bir sanatkar olan Sultan, nev'i şahsına münhasır özelliklerini bir artı olarak kullanarak, Osmanlı devlet geleneğinin önemli bir ayağı olan sanatı himaye etme, sanatçıyı koruma ve destekleme konularında hamilik sıfatı ile, sanatçılara ve sanat kurumlarına karşı maddi ve manevi olarak büyük bir destek vermiştir. Onun himaye ettiği sanat alanları, dönemin anlayışının da gereği olarak, geleneksel sanatlardan daha fazla modern Batı sanatları olmuştur. Resim, müzik, hat, mimarlık, kazı-arkeoloji, müzecilik, koleksiyonerlik, sergi düzenleme, çini, halı, heykel, tiyatro, sinema ve edebiyat alanlarında Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunda büyük katkı sağlayacak sanatçıların, sanat kurumlarının ve sanat geleneğinin desteklenmesinde öncülük etmiştir.

Abstract:
Ottoman Sultan  Abdülhamid II and his period (1876–1909) have a special place in Ottoman modernization history. This period is a historical process in which important developments and changes are experienced, especially political, economic, social and cultural fields within the boundaries of both the world and the Ottoman State.In this time, the Sultan tried to cope with very serious problems in different areas of the state. Abdulhamid made remarkable breakthroughs in almost all fields of art as a result of his own artistry and ideology.
 Abdulhamid II was a good carpenter and he had made many works or made important contributions to the production thanks to the furniture factory called Tamirhane-i Hümâyûn   which he built in Yildiz Palace.In the wooden works he made, he revealed an "Abdulhamid style" which is not named until now with the use of techniques and patterns that determine his own style. Today, the materials, techniques and designs of these wooden works scattered among various museums, institutions or collectors are a sign of a fine workmanship.
Abdulhamid II showed not only his carpentry and wooden mastery, but also how rich his artistic fields are, by painting, by playing the piano at good level, and by accepting it in calligraphy. As a master craftsman, Sultan gave great support to artistic and artistic institutions both financially and spiritually, by using his exclusive features as a plus, as a prizewinner in protecting the art, an important aspect of Ottoman state tradition, protecting and supporting artists. His artistic areas, as well as the understanding of the times, have become more modern Western arts than traditional arts. He also led to support the artists, art institutions and art tradition that would make a great contribution to the establishment of the Republic of Turkey in the fields of painting, music, calligraphy, architecture, excavation and archeology, museology, collecting, exhibition arrangement, tile, carpet, sculpture, theater, cinema,and literatüre.