Sosyal politika açısından uluslararası antlaşmalar ve Türkiye
International agreements in terms of social policy and Turkey
Yazar: ÖZLEM ÖZGÜR BÜYÜKDERE
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA DELİCAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Sosyal politika = Social policy ; Ticari anlaşmalar = Trade agreements ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası anlaşmalar = International agreements ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Çalışmanın konusu uluslararası ticaret antlaşmalarında yer alan sosyal hükümlerin sosyal politika açısından incelenmesidir. Bu amaçla, çalışmada, uluslararası ticaret antlaşmalarında sosyal hükümlerin yer bulma süreci ve bu süreçte rol oynayan faktörler ile sosyal hükümlerin gerçekleşen ve olası sonuçları hem dünyadaki hem de Türkiye'deki gelişmeler bağlamında irdelenmiştir. Konu tarihsel bir perspektifle ve karşılaştırmalı olarak ele alınmış, literatür taraması ile uluslararası ticaret antlaşmalarının metinlerinden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Çalışmada, sosyal hükümlerin nicelik, kapsam ve bağlayıcılığında önemli artış olduğu; uluslararası ticaretle sosyal politika arasındaki bağın güçlenmesinde küreselleşme, parçalı uluslararası ekonomik yapı, ulus ötesi aktörler, ekonomik krizler ile sosyo-kültürel ve politik faktörlerin rol oynadığı belirlenmiştir. Ticaret antlaşmalarındaki sosyal hükümlerin, sözleşmeye taraf ülkelerde sosyal hakların iyileştirilmesine katkı sağladığı; gelişmiş ülkelerde yeni işleri, vasıflı istihdamı, ücretleri ve verimliliği artırdığı; gelişmekte olan ülkelerde de ticaret ve yatırımları olumsuz etkilemediği, çalışma standartlarını yükselttiği, istihdam, yoksulluk ve sosyal haklarda olumlu gelişmelere yol açtığı belirlenmiştir. AB üyelik sürecinin, Türkiye'de izlenen sosyal politikalar ve sosyal hükümlü ticaret antlaşmalarına yaklaşım üzerinde olumlu etkilerde bulunduğu; bu çerçevede çalışma ilişkileri mevzuatının yenilenmesine; emek piyasası ile ilgili kurumsal altyapının güçlenmesine ve sosyal harcamaların artmasına yol açtığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In the study, trade agreements have been evaluated in terms of social policy. Turkey is studied in particular. The issue is analyzed within a static and historical perspective. The data has been compiled by reviewing literature and first-hand international trade agreement texts. The study shows that there is a significant increase in the quantity, scope, and bindingness of social provisions. It has been determined that the connection between international trade and social policy is getting stronger over time. Globalization, the fragmented structure of the world economy, the increasing role of transnational actors, economic crises and socio-cultural and political dynamics have been directing the process. It is concluded that social provisions raise labor standards, and lead to positive developments in unemployment, poverty and social rights in developing countries. In developed countries, new jobs have increased skilled employment, wages and productivity. Turkey's EU accession process has been found to have very significant social consequences. Many legislative arrangements have been made, the institutional infrastructure has been strengthened, and the integration with the EU has increased social expenditures. It has been concluded that social rights should be handled internationally, and with fair rules. Social provisions in trade agreements have contributed to the improvement of social rights. In this context, Turkey shouldn't avoid being part of the trade agreements with social provisions.