Tıp 2 diabetli hastalarda apolipoprotein B-100 R3500Q mutasyonunun araştırılması
The study of apo B-100 R3500Q mutation in type ii diabetics
Yazar: ADEM GÜVENÇ
Danışman: PROF. DR. EBUBEKİR BAKAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Amerika'da prevalansı artan kronik hastalıklar içinde en önemlisi NIDDM olarak belirlenmiş ve NIDDM'daki esas ölüm sebebi ise koroner arter hastalıkları olarak bulunmuştur. Bu durumun en önemli faktörlerinden birisi diabette lipoproteinlerdeki artıştır. Lipoproteinlerdeki bu anormallikler düzeltildiği takdirde, NIDDM'da koroner arter hastalıklarının gelişimi önlenir.Apo B-100, LDL'nin bir iç bileşimidir ve LDL reseptörü için ligant olarak görev yapar. Bundan dolayı Apo B genindeki mutasyonlar fonksiyonel faaliyetlerini önemli ölçüde değiştirirler ve LDL reseptörüne bağlanmayı azaltarak LDL partiküllerinin sirkülasyonunu geciktirir. Bu ise genellikle çok ciddi veya orta düzeyde hiperkolesterolemiye ve sonuçta erken ateroskleroza neden olur.Apo B100 kromozom 2'nin kısa kolundaki bir gen tarafından kodlanır ve bu genin bütün sıralaması uzun bir süredir bilinmektedir. R3500Q ilk bilinen mutasyonlardan biridir ve FDB'ye sebep olduğu bulunmuştur. 10708 pozüsyonundaki A yerine G nükleotidinin geçişine R3500Q mutasyonu denir ve sonuçta 3500 pozisyonundaki argininin glutamin aminoasiti ile yer değiştirmesine yol açar.Mutasyonun avrupada dağılımı batıdan kuzeye ve güneye gittikçe azalır. Finlandiya, Güney İtalya ve İspanyada çok nadirdir. Türkiye'nin kıyısına gelindiğinde ortadan kaybolur. Bulgaristan'da R3500Q mutasyonunun hiperkolesterolemi vakalarının % 0.99-%8.17 inde görüldüğü belirlenmiştir. Diğer yandan Rusya'da yapılan bir araştırmada FH teşhisi yapılan hiçbir hastada bu mutasyona rastlanmadı.Kaynak taramalarında Türk toplumunda Tip II diyabetiklerde apo B R3500Q mutasyonu ve serum lipit profili ile ilişkisini araştıran bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışma ile Türk popülasyonunda tip 2 diyabetiklerde apo B R3500Q mutasyonunun lipit ve apolipoprotein düzeylerine etkisi ilk kez ortaya çıkarılmıştır. Herhangi bir komplikasyonu olan ve olmayan tip II diyabet grupları ele alınıp karşılaştırıldığında R3500Q mutasyonu görülme sıklıkları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Çalışmamız Erzurum Bölgesinde bu mutasyonla ilgili değerli bilgiler sunmaktadır ve R3500Q mutasyonunun NIDDM hastalarındaki rolünü değerlendirmek amacıyla gelecekteki çalışmalara basamak teşkil edecektir.

Abstract:
Of the chronic diseases, the prevalence of which increased in the USA, the NIDDM has been regarded as the most important one, and the main cause of death in NIDDM is recorded as the coroner arterial disease. One of the major factors in such circumstances is the increase in lipoproteins in diabetes. Provided that these abnormalities are fixed in lipoproteins, the development of coroner arterial disease can be prevented.Apo B-100 is an interior combination of LDL and functions as a ligand for LDL receptor. Therefore, the mutations in the Apo B gene modify significantly their functional activities and delay the circulation of LDL particles by reducing the binding the LDL receptor, resulting in, generally, serious or mild hypercholesterolemia and in early risk of atherosclerosis.Apo B 100 is coded by a gene in the short arm of chromosome 2, and the entire order of this gene has been known for quite a while. R 3500Q is one of the mutations known for the first time and has been the cause of FDB. A nucleotide replaced by G in position 10708 is called R3500Q mutation, resulting in arginine replacement by glutamine amino acid in position 3500.However, and interestingly, in Europe, the mutation?s frequency decreases as one moves from the west to the north and south, becoming extremely rare in Finland, South Italy and Spain, and disappears on the verge of Turkey. It was found that the R3500Q mutation accounts for 0.99?8.17% of the cases with hypercholesterolemia in Bulgaria. On the other hand, in a study conducted in Russia, the mutation was not detected in any of the patients diagnosed with FH.In index searches, no study aiming to find the relation between the serum lipid profile and the apo B R3500Q mutation in type II diabetics in Turkish population has been encountered. The relation of the apo B R3500Q to lipid and apolipoprotein levels in type II diabetics in Turkish population has been detected for the first time with this study. When the type II diabetic groups having any complications or no complications are compared, a significant diversity in the possibility of detecting R3500Q was not found. Our study presents valuable information about this mutation in Erzurum region and it will be a step for further studies so as to assess the role of R3500Q mutations in NIDDM patients.