1990-2014 dönemi Kürt siyasal hareketinin söyleminin dönüşümü
Transformation of Kurdish political movement discourse 
during 1990-2014
Yazar: KADRİYE OKUDAN DERNEK
Danışman: DOÇ. DR. FARUK ATAAY
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Halkların Demokratik Partisi = Democratic Party of Peoples ; Hegemonya = Hegemony ; Kürt sorunu = Kurdish question ; Kürtler = Kurdish ; Kürtçülük = Kurdish ; Kürtçülük hareketi = Kurdish movement ; Siyasal söylev = Political discussion ; Siyasallaşma = Politicisation ; Siyaset = Politics ; Siyasi partiler = Political parties

Özet:
Kürt siyasal hareketi, günümüzde Türkiye ve Ortadoğu siyasetinde artık gözardı edilmesi
mümkün olmayan en önemli unsurlardan biri haline gelmiştir. Bu hareket bugün Mecliste
Halkların Demokratik Partisi ile temsil edilmektedir. Kürt siyasal hareketi 1990'dan başlayıp
bugüne kadar gelen süreç boyunca söylemini değişen koşullara uygun olarak dönüştürüp,
varlığını güçlendirerek Türkiye siyasetinde önemli bir konuma gelmiştir.
Bu çalışmanın konusu 1990-2014 döneminde HEP'in kurulmasıyla başlayıp bugün
Halkların Demokratik Partisi ile devam eden yasal Kürt siyasal hareketi geleneğinin
söylemindeki dönüşümdür. Bu çalışmada Laclau ve Mouffe'un hegemonya ve söylem
kuramına dayanarak, yasal Kürt siyasal hareketinin, Türkiye siyasetinde varolabilme ve Kürt
kimliğini temsil edebilme mücadelesini hangi söylemsel stratejilerle yürüttüğü temel sorunsalı
çerçevesinde hegemonya mücadelesi incelenmiştir. Bu bağlamda çalışmada, HEP'ten bugüne
kadar gelen süreçte kurulan tüm partilerin-DEP, HADEP,DEHAP,DTP,BDP,HDP- parti
program ve tüzükleri, konuşma metinleri, parti resmi belgeleri birincil kaynak olarak
kullanılmıştır. Elde edilen veriler Laclau ve Mouffe'un geliştirmiş olduğu söylem analizi
kavramları kullanılarak incelenmiştir.
Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Kürt kimliğinin siyasallaşma
süreci tarihsel bağlamda ele alınmıştır. İkinci bölümde Kürt siyasal hareketinin söyleminin
şekillendiği yapısal zemin açıklanmıştır. Bu bölümde, Neoliberalizmin etkisi, Kimlik
siyasetinin yükselişi ve postmodernizmin etkisi konuları incelenmiş, tüm bu faktörlerin
Türkiye siyasetine etkisi de ele alınmıştır. Üçüncü bölümde araştırmanın hem yöntem hem de
kuramsal dayanağını oluşturan Laclau ve Mouffe'un söylem ve hegemonya kuramı
anlatılmıştır. Son bölümde ise 1990-2014 döneminde Kürt siyasal hareketinin söylemi ele
alınmıştır. Kürt siyasal hareketinin söylemi iki bölümde incelenmiştir. Yasal Kürt siyasal
hareketini temsil eden ilk parti olan HEP'in kurulduğu 1990 yılından Abdullah Öcalan'ın
yakalandığı 1999 yılına kadar olan dönem birinci dönemi, 1999'dan günümüze kadar olan
dönem de ikinci dönemi oluşturmaktadır. Bu bölümde, Yasal Kürt siyasal hareketinin
1990'dan 2014'e kadar gelen tarihsel süreç içerisinde yürüttüğü hegemonya mücadelesinde
söyleminde meydana gelen dönüşüm ortaya konulmuş, hareketin hangi kimlik ve farklılıkları
söylemine eklemlediği ve hangi söylemsel stratejilerle anlamları kısmi olarak sabitleyerek
hegemonya mücadelesi sürdürdüğü ele alınmıştır.

Abstract:
Today, the Kurdish Political Movement became one of the most important elements that
can not be avoided any more in relation to the politics of Turkey and Middle East. This
Movement has been represented nowadays by the "Halkların Demokratik Partisi"
(Democratic Party of Peoples) within the Turkish Republic Parliament. Kurdish Political
Movement of Turkey has reached to a significant position within Turkish politics by
transforming its discourse in accordance with the changed circumstances and by enhancing its
existence during the process beginning from 1990's and continuing since today.
The subject-matter of this study includes the transformation of discourse of traditional Pro-
Kurdish Parties of which was commenced with the establishment of HEP during the period of
1990-2014 and which is still continuing with the "Halkların Demokratik Partisi" (Democratic
Party of Peoples) today. In this study, the hegemony struggle was analyzed within the
framework of main problematic that is including with which discursive strategies did the Pro-
Kurdish Parties conducted their struggles in order to represent the Kurdish Identity and its
capability of existence within the Turkish political arena by basing on the hegemony and
discourse theories of Laclau and Mouffe. In this context, party programs and regulations,
addressed speech texts as well as the official documentation of entire parties - DEP,
HADEP,DEHAP,DTP,BDP,HDP- that were established since HEP until today were used as
the primary sources in this study. Data obtained from such readings were analyzed by using
the discourse analysis concepts that were developed by Laclau and Mouffe. This study, the
transformation occurred in the discourse of Pro-Kurdish Parties since 1990's until year 2014
was set forth in relation to the hegemony struggle conducted within this historical process.
Furthermore, it was discussed about which identities and differences were articulated by the
movement into its discourse during this period and with which discursive strategies this
hegemony struggle was carried out by fixing partly the meanings thereof.