Özel gereksinimli bireye sahip olan ebeveynlerin depresyon, kaygı, stres belirtileri ve sosyal destek algıları arasındaki ilişki
The relationship between depression, anxiety, stress symptoms and social support perceptions of parents with special needs individual
Yazar: KÜBRA TÖRİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM AKCAN
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Depresyon = Depression ; Ebeveynler = Parents ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Kaygı = Anxiety ; Stres = Stress ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu araştırmada özel gereksinimli bireye sahip Olan ebeveynlerin depresyon, kaygı, stres belirtileri ve sosyal destek algıları arasındaki ilişkisi incelenmiştir. Örneklem Tekirdağ ili Çerkezköy ilçesindeki Özel Kızılpınar Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nde bulunan kayıtlı raporu olan 0-18 yaş arası özel gereksinimli bireylerin ebeveynleri oluşturmaktadır. Katılımcılara demografik (kişisel) bilgi formu, Depresyon Anksiyete Stres-21 Ölçeği ve Yenilenmiş Anne-Baba Sosyal Destek Ölçeği anket şeklinde yüz yüze olarak uygulanmıştır.  
Verilerin analizi SPSS 22.0 programı ile yapılmıştır. Araştırmadaki sonuçlar %95 güven aralığında, p<0.05 anlamlılık düzeyi ile değerlendirilmiştir. Örneklemin dağılımını belirlemek için frekans analizleri yapılmıştır. Değişkenler arası farklılıları test etmek için bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü ANOVA, normal dağılım göstermediği durumlarda ise Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, Özel gereksinimli bireye sahip olan ebeveynlerin depresyon, anksiyete, stres belirtileri ve sosyal destek algılarının araştırmada ele alınan değişkenlere göre farklılaştığı bulunmuştur. Sosyal destek ve sosyal destekten duydukları memnuniyet düzeyleri arasında anlamlı pozitif yönde bir ilişki, sosyal destek düzeyleri ve sosyal destekten memnuniyet düzeyleri ile depresyon, anksiyete ve stres belirtileri arasında negatif yönde bir ilişki vardır. Sosyal destek düzeyleri ve sosyal destekten duydukları memnuniyet düzeyleri ebeveynler üzerindeki depresyon, aksiyete ve stres belirtilerini yordamaktadır. Elde edilen sonuçlar bulgular doğrultusunda tartışılmıştır ve bundan sonraki çalışmalara dair öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, The relationship between depression, anxiety and stress symptoms and social support perceptions of parents with special needs individuals was investigated. The sample consists of parents of individuals with special needs between the ages of 0-18 who have a registered report in a special education and rehabilitation center in Tekirdağ. The Demographic İnformation Form, Depression Anxiety Stress Scale (DASS-21) and Revised Parent Social Support Scale was applied to the participants in the form of a face-to-face questionnaire.
Data analysed with SPSS 22.00. the results in the study are in the 95% confidence interval and it was evaluated with p<0.05 significance level. Frequency analyzes were performed to determine the distribution of the sample. Independent sample t-test and one-way ANOVA were used to test the differences between variables and in cases where the variables did not show normal distribution, Mann-Whitney U and Kruskal Wallis tests were used.
According to the analysis result, it was found that the depression, anxiety, stress symptoms and social support perceptions of parents with special needs individuals differ acording to the variables. There is a significant positive relationship between social support and satisfaction with social support and there is a negative relationship between social support and satisfaction with social support and symptoms of depression, anxiety and stress. Social support levels and social support satisfaction levels predict parent's depression, anxiety and stress symptoms. The data obtained were discussed in line with the findings and suggestions for future studies were presented.