Ulus ve Zafer gazetelerinin karşılaştırmalı incelemesi (1957-1960)
A comperative study of the newspapers Ulus and Zafer (1957-1960)
Yazar: FAHRİ YETİM
Danışman: PROF.DR. KURTULUŞ KAYALI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
Klasik deyimiyle ?matbuat,? ya da ?basın,? son yıllarda kitle iletişim araçlarındagörülen olağanüstü gelişmeden sonraki yaygın ve kapsayıcı adıyla söylersek ?medya?;çoğulcu, demokratik yönetim sistemlerinin vazgeçilmez unsurudur. leri demokrasiye ve açıktopluma sahip hiçbir ülke yoktur ki, özgür bir medyaya sahip olmasın. Medya her şeydenönce düşünce özgürlüğünün doğal bir uzantısı olan ifade özgürlüğünün yeşerdiği mecradır.Bu temel gerçeklikten hareketle Türkiye örneğinde basının ortaya çıkışıyla birliktesiyasal toplumsallaşma sürecinin hız kazanması ve buna bağlı olarak da demokratikleşmesüreci arasındaki ilişki incelendiğinde bazı dönemlerin karakteristik özellikler taşıdığıgörülmektedir. Bu evrelerden biri de çok partili döneme geçişten sonra, demokratik gelişmeaçısından durağanlaşma hatta bazı yönlerden gerileme özellikleri gösteren 1957-1960döneminin incelenmesi çağdaş Türkiye tarihi içinde ayrı bir önem taşımaktadır.Araştırmamız dört ana bölümden oluşmakla beraber birbirinden ayrılmaz bir bütündür.Çalışmamızda XIX. Yüzyıl Osmanlı modernleşmesi ekseninde ortaya çıkan basın kurumununTürk toplumsal ve siyasal yaşamını yakından etkileyerek demokratikleşme yönünde kendistandardı içinde bir gelenek oluşturduğu, bunun da Milli Mücadele ile birlikte TürkiyeCumhuriyeti'nin kurulmasının ardından demokratik düzenin gelişiminde hatırı sayılır birdüzeyde katkı yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. Cumhuriyet tarihi içinde çoğulcu, demokratik,parlamenter dönemin geliştirilmeye çalışıldığı 1950'li yıllarda basın-siyaset ilişkisinebakıldığında, basının kitlelerin mobilizasyonunda, siyasetin oluşumunda etkili bir unsurolması dolayısıyla siyasetin bu araçlar üzerinden de okunabileceği söz konusu olmaktadır. Budönemin siyasal aktörleri olan CHP ve DP'nin yarı resmi organı konumundaki gazeteler olanUlus ve Zafer perspektifinden, iktidar-muhalefet ilişkileri temelinde 1957-1960 devresisiyasal boyutlarıyla tarihsel açıdan ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The press, or media, a rather common and comprehensive term, as it has beenrecently came to be used very often in accordance with the unprecedented advancesin the means of communication, is an essential part of the democratic administrativesystems. All the countries in the world with a democratic structure and civil societyhave a free media. Media, above all else, is a realm where the freedom of speach, anatural outcome of the freedom of thought, has its origin.Taking into account this truth, the press in Turkey, as far as the accelerationof the politization of the society in parallell with the rise of the press and therelationship between the press and the process of democratization was considered inparticular, bears certain occasional characteristics. One of these occasions,experienced in the aftermath of the transition into multi-party system between 1957-1960, is of special importance, which is characterized by a stagnation and even by arelative regression of democratization.The study consists of four majour chapters. In the course of the study it hasbeen demonstrated that the Turkish press, an invention of the XIX. century Ottomanmodernization, has influenced the Turkish social and political life considerably andgave rise to a distinct tradition of democratization and that it, soon after theestablishment of the Turkish Republic following the National War of Independence,has contributed considerably to the development of the democratic system. Withregard to the relationship between the press and the political life during the history ofthe Turkish Republic characterized by attempts at introducing a pluralist, democraticand parliamentary system, the political life can also be seen to have been evaluatedvia the press since the press had an impact on the formation of the political life. Thisstudy tries to explain the period between 1957 and 1960 with historical objectivityanda with all its political dimensions basically from the view of the newspapers ofUlus and Zafer, the semi-official organs of the political actors of the period, i.e. CHPand DP and in doing so it bases mainly on the relationship between the governmentand the opposition party.