Sodyum metabisülfit'in sıçan kemik iliği hücrelerinde in vivo genotoksik etkileri
In vivo genotoxic effects of sodium metabisulfit on bone marrow cells
Yazar: AHMET KAYRALDIZ
Danışman: PROF.DR. MEHMET TOPAKTAŞ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
ÖZDOKTORA TEZİSODYUM METABİSÜLFİT'İN SIÇAN KEMİK İLİĞİ HÜCRELERİNDE İNVİVO GENOTOKSİK ETKİLERİAhmet KAYRALDIZÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİYOLOJİ ANABİLİM DALIDanışman : Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞYıl : 2005, Sayfa: 67Jüri : Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞProf. Dr. Rüştü HATİPOĞLUDoç. Dr. Eyyüp RENCÜZOĞULLARIDoç. Dr. Gökhan CORALYrd. Doç. Dr. Hasan Basri İLABu çalışmanın amacı, gıdalarda antimikrobial madde olarak kullanılan SodyumMetabisülfit (SMB)'in sıçan kemik iliği hücrelerinde in vivo genotoksik etkileriniaraştırmaktır.Bu çalışmada SMB, intraperitonal (ip) uygulamada anormal hücre yüzdesini (AH) veKA/hücre genel olarak tüm muamele sürelerinde (6, 12, 24 Saat) ve konsantrasyonlarda(250, 500, 750 ve 1000 mg/kg vücut ağırlığı (v.a.)) kontrole göre önemli ölçüde arttırmıştır.Ancak bu artış pozitif kontrol (Ethyl Carbamate) kadar olmamıştır. SMB, 6 saatlik muamelesüresinde mitotik indeksi (MI) sadece 750 ve 1000 mg/kg v.a. dozlarda kontrole nazaranönemli derecede düşürürken, bu düşüş 12 ve 24 saatlik muamele sürelerinde ise tümkonsantrasyonlarda önemli derecede bulunmuştur.SMB, gavage (gv) uygulamada anormal hücre yüzdesini (AH %) ve KA/hücresayısını 6 saatlik muamele süresinin tüm konsantrasyonlarında hem kontrol hem de pozitifkontrole göre önemli ölçüde arttırmamıştır. Halbuki SMB, 12 saatlik muamele süresinde vetüm konsantrasyonlarda AH %'si ve KA/hücre sayısını kontrole göre önemli ölçüdeartırmıştır. 24 saatlik muamele süresinde ise SMB, AH%'si ve KA/Hücre sadece 750 ve1000 mg/kg v.a. konsantrasyonlarda kontrole göre önemli ölçüde artırmıştır. SMB gavageuygulamada 6 saatlik muamele süresinde sadece 1000 mg/kg v.a. konsantrasyonunda MIpozitif kontrole nazaran düşürürken, 12 saatlik muamele süresinde 250 mg/kg v.a.konsantrasyonu hariç tüm konsantrasyonlarda, 24 saatlik muamele süresinde ise tümkonsantrasyonlarda MI'i hem kontrol hem de pozitif kontrole nazaran önemli ölçüdedüşürmüştür.Anahtar Kelimeler: Gıda Katkı Maddesi, Sodium Metabisülfit, In vivo KromozomAberasyonu, SıçanI

Abstract:
ABSTRACTPhD THESISIN VIVO GENOTOXIC EFFECTS OF SODIUM METABISULFIT ON BONEMARROW CELLSAhmet KAYRALDIZDEPARTMENT OF BIOLOGYINSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCESUNIVERSITY OF ÇUKUROVASupervisor : Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞYear : 2005, Sayfa: 67Jury : Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞProf. Dr. Rüştü HATİPOĞLUAssoc. Prof. Dr. Eyyüp RENCÜZOĞULLARIAssoc. Prof. Dr. Gökhan CORALAsist. Prof. Dr. Hasan Basri İLAThe aim of this study was to investigate the genotoxic effects of sodiummetabisulphite (SMB), which is used as an antimicrobial substance in foods on bone marrowcells of rats.In this study, SMB increased the percentages of abnormal cells with chromosomalabnormalities and CA/cell in all the concentrations (250, 500, 750 and 1000 mg/kg bodyweight (b.w.)) and treatment periods (6, 12 and 24 h) when compared with control afterintraperitonally administration. However, SMB did not increase the abnormallities as muchas positive control (Ethyl Carbamate). SMB decreased the Mitotic Index (MI) at 750 and1000 mg/kg b.w.concentrations for 6 hour treatment period while SMB decreased the MI inall the concentrations for 12 and 24 hours treatment periods when compared with control.SMB did not increase the percentage of abnormal cells and CA/cell in all theconcentrations for 6h treatment period when compared with control and positive control inbone marrow cells of rats treated with SMB orally (gavage). However, SMB significantlyincreased the abnormallities at all concentrations for 12 hour treatment period whencompared with control. At 24 hour treatment period, SMB increased the abnormalities onlyat 750 and 1000 mg/kg b.w. when compared with control. In all concentrations and treatmentperiods, SMB did not induced the abnormalities when compared with positive controls whenorally administreted. SMB decreased the MI at 1000 mg/kg b.w. for 6 h treatment periodwhen compared with positive control. At all concentrations for 12 h treatment period, SMBsignificantly decreased the MI when compared with control and positive control except 250mg/kg b.w. In addition, SMB significantly decreased the MI at all concentrations for 24 htreatment period according to control and positive control.Key Words: Food Additive, Sodium Metabisulphite, In vivo Chromosomal Aberrations, RatII