Elektriksel alan stimülasyonu ile oluşturulan izole sıçan ileum, mesane, vas deferens ve sol atrium kasılmaları üzerinde 1,4-sineol, 1,8-sineol ve karvakrol'ün etkileri
The effect of 1,4-cineole, 1,8-cineole and carvacrol on electricaly evoked isolated rat ileum, urinary bladder, vas deferens and left atrium
Yazar: YAŞAR ÇAKMAKÇI
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN AYDIN
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Karvakrol = Carvacrol

Özet:
1,4-Sineol, 1,8-sineol ile karvakrol halk arasında kullanılan, çeşitli doğal karışımların içinde bulunan ve aynı zamanda sentez ile elde edilen monoterpenlerdir. Bu maddelerin çeşitli dokularda etkili oldukları gösterilmiş fakat elektriksel alan stimulasyonu ile herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışmamızda 1,4-sineol, 1,8-sineol ile karvakrol'ün elektriksel alan stimülasyonu ile uyarılan izole sıçan ileum, mesane, epididymal vas deferens, prostatik vas deferens ve sol atrium üzerindeki farmakolojik etkileri incelenmiştir. Testlerde nalokson ve NoARG kullanılarak, opioiderjik ve nitrerjik sistemlerle olası etkileşimleri araştırılmıştır.Karvakrol (10??-10?? M) ileum ve mesanede daha fazla olmak üzere tüm organlarda inhibisyona neden olmuştur. Nalokson varlığında karvakrol'ün ileum üzerindeki inhibitör etkisinin artmış olması, karvakrol'ün etki mekanizmasında opioid reseptörlerin etkisi bulunduğunu göstermiştir.1,8-Sineol (10??-10?³ M) tek bir dozda (10?³ M) ve sadece ileumu inhibe etmiştir. 1,8-Sineol'ün ileumdaki etkisinin nalokson varlığında artması ve 5x10?? M dozunda inhibisyon olması, opioid yolakla etkileştiğini göstermiştir. N-nitro-L-arjinin varlığında 1,8-sineol'ün sol atriumda inhibisyona yol açması, etki mekanizmasında nitrerjik yolağın önemli rol oynadığını göstermiştir.1,4-Sineol'ün (10??-10?³ M) ileum, mesane ve erkek sol atrium üzerinde inhibisyona neden olmuştur. Epididymal vas deferens ve dişi sol atrium dokularında tek başına anlamlı etki göstermemiş, nalokson varlığında ise inhibisyona neden olmuştur. Karvakrol ve 1,8-sineol gibi, 1,4-sineol de nalokson ile etkileşerek etki mekanizmasında opioiderjik sistemi kullandığı gözlenmiştir.Test maddelerinden en fazla karvakrol'ün etkili olduğu, 1,8-sineol'ün ise en düşük etkili olduğu bulunmuştur. 1,4-Sineol etki derecesi bakımından iki madde arasında bulunmaktadır. Organlar arasında, test edilen maddelere en fazla duyarlılık ileumda, en düşük duyarlılık prostatik vas deferensde bulunmuştur.Dolayısıyla bu tür maddelerin test edilmesinde prostatik vas deferensin kullanılmaması gerektiği sonucuna varılmıştır. Yapısal özellikler dikkate alındığında izopropil grubunun farmakofor özelliği taşıdığı anlaşılmıştır. Hidroksil grubunun varlığı farmakolojik etkide artışa neden olduğu, molekül yapısının planar özelliğinin kaybolması ise farmakolojik etkide önemli bir azalmaya neden olmaktadır. Bu test maddelerin moleküler yapıları ile farmakolojik etki arasındaki ilişkileri ilk kez bu çalışmada gösterilmiştir.

Abstract:
Carvacol, 1,8-cineole and 1,4-cineole are chemicals obtained by synthesis and also they are constituents of extracts used in folk medicine.In our study, pharmacological effects of 1,4-cineole, 1,8-cineole and carvacrol on isolated rat ileum, urinary bladder, epididymal and prostatic vas deferens and left atrium preparations evoked by electric field stimulation (EFS) were investigated. Naloxone and NoARG were used for any interactions of test compounds with opioidergic and nitrergic systems.Carvacrol (10??-10?? M) was observed to inhibit contractions of all preparations, being most effective on ileum and bladder. The augmentation of inhibition of carvacrol by naloxone suggested the involvement of opioidergic system on the observed mechanism of action of carvacrol.1,8-Cineole (10??-10?³ M) decreased the EFS-induced contractions of ileum only at 10?³ M. An increase of the inhibitory effect of 1,8-cineole in the presence of naloxone on ileum at 5x10?4 M and the observation of inhibition in the presence of NoARG on left atria indicated the involvement of opioidergic and nitrergic systems on the observed mechanism of action of 1,8-cineole.1,4-Cineole (10??-10?³ M) was observed to inhibit EFS-induced contractions of ileum, urinary bladder and left atria. 1,4-Cineole inhibited contractions of epididymal part of vas deferens and left atria only in the presense of naloxone suggeting the involvement of opioidergic system on the observed mechanism of action.Most powerful inhibitory effects were observed by carvacrol and less effects by 1,8-cineole whereas 1,4-cineole was in between two of them. Most sensitive organs to the test compounds was ileum and the most insensitive was prostatic part of vas deferens which suggested that prostatic vas deferens is not a suitable test organ for these compounds. Due to structural properties of the test compounds, isopropyl group was considered as a pharmacophore. Presence of hydroxyl group augmented the observed inhibitory actions whereas loss of planarity diminished the contractile effect. In addition to the observed results of this relationship between molecular structure and pharmacological properties is reported for the first time in our study.