İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen üniversite öğrencilerinin metinlerinde üstsöylem belirleyicileri
Metadiscourse markers in the essays of l2 learners of English
Yazar: DİLA BEYAZYILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. GÜLSÜM SONGÜL ERCAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Dilbilim Ana Bilim Dalı / Genel Dilbilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğrenimi = Study of languages ; Metin dil bilim = Text linguistics ; Söylem = Discourse ; Söylem analizi = Discourse analysis ; Söylem belirleyici = Discourse marker ; Söylem çözümleme yöntemi = Discourse analysis method ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Üstsöylem = Metadisclosure ; İngilizce = English

Özet:
Metin üreticilerinin metinlerini daha ikna edici hale getirmek için kullanabilecekleri sözbilimsel araçlar vardır. Bunlardan biri de üstsöylemdir. Üstsöylem yazarın okuruyla etkileşime girmek için kullandığı dilsel örüntülerdir. Üstsöylem belirleyicileri genel olarak etkileşimli ve etkileşimsel olmak üzere iki başlık altında incelenmektedir. Bu çalışmanın inceleme nesnesi olan etkileşimsel üstsöylem belirleyicileri yazarın okuruyla iletişime geçmek, metne ilişkin tutum ve duruşunu belirgin hale getirmek için kullandığı araçlardır ve kaçınmalar, vurgulayıcılar, tutum belirleyicileri, katılım belirleyicileri ve kendinden sözetme olarak beş grupta incelenir. Üstsöylem özellikle akademik amaçlı İngilizcede oldukça incelenen bir konudur. Bu çalışmada Türkiye'de bir vakıf üniversitesinin hazırlık sınıfında eğitim gören öğrencilerin üç kurdan oluşan eğitimlerinin her kurun sonunda ürettikleri tartışma metinlerindeki etkileşimsel üstsöylem belirleyicileri incelenmiş ve kurlara göre söz konusu söylem belirleyicilerinin türünde ve sıklığında bir farklılık olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırmanın bulguları genel olarak değerlendirildiğinde, öğrencilerin sırasıyla en sık olarak katılım belirleyicilerini ve kaçınmaları kullandığını; bunları vurgulayıcıların, kendinden sözetme ve tutum belirleyicilerin takip ettiğini göstermektedir. Ancak söz konusu ulamların kullanım sıklığı ve kurlar arasındaki ilişki irdelendiğinde ise tüm ulamlarda bir azalma olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Sözcükler: üstsöylem, ikinci dilde yazma, yabancı dil olarak İngilizce,
tartışma metinleri, etkileşimsel üstsöylem belirleyicileri

Abstract:
There are several rhetorical tools that writers can utilize to make their texts more convincing. One of these tools is metadiscourse. Metadiscourse is comprised of patterns that writers make use of to interact with their readers. Metadiscourse markers are studied under two categories named interactive and interactional. Interactional metadiscourse markers, which are analyzed in this study, help writers to communicate with their readers, and convey their attitude and stance towards their texts and they are studied in five types: hedges, boosters, attitude markers, engagement markers and self-mention. Metadiscourse is highly studied in academic contexts. In this research, argumentative texts produced at the end of three modules by preparatory class students in a private university in Turkey were analyzed in terms of the use of interactional metadiscourse markers to determine if there is any difference between modules regarding the types and frequency of markers used. The findings show that in general, Turkish EFL students use engagement markers and hedges most frequently, which are followed by boosters, self-mention and attitude markers respectively. However, when the relationship between the given markers and the modules were scrutinized, a decrease was observed in all categories.

Keywords: metadiscourse, L2 writing, English as foreign language, argumentative texts, interactional metadiscourse markers