Hilâl-i Ahmer Cemiyeti'nin aydın ve çevresindeki faaliyetleri (1912-1939)
The activities of Hilâl-i Ahmer Society in Aydın and it's surroundings (1912-1939)
Yazar: İSMAİL MUHAMMET KESİMOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYSUN SARIBEY HAYKIRAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Aydın = Aydın ; Batı Anadolu = West Anatolia ; Hilal-i Ahmer = Hilal-i Ahmer ; Hilal-i Ahmer Cemiyeti = Hilal-i Ahmer Society ; Milli Mücadele = National Struggle ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Yunan işgali = Greek ocupation

Özet:
Osmanlı İmparatorluğu'nun son yüzyılında art arda aldığı Trablusgarp, Balkan ve I. Dünya savaşlarındaki yenilgiler sonucunda topraklarının büyük kısmı elden çıkmış ve Anadolu işgal edilme noktasına gelmiştir. Mondros Ateşkes Antlaşması'nda alınan kararlarla Anadolu İtilaf Devletleri tarafından işgal bölgelerine ayrılmış olup, Batı Anadolu'nun Yunanlılarca ilhakı kararı alınmıştır.
Yunanlıların işgali sadece İzmir'le sınırlı kalmamış kısa sürede Anadolu'nun içlerine doğru işgal alanlarını genişletmeye başlamıştır. Aydın, Manisa, Çanakkale, Bursa, Afyon, Eskişehir ve Kütahya gibi şehirler işgal edilmiş, işgaller sırasında Yunan Ordusu ve yerli işbirlikçileri Müslüman Türk halkına yapmadıkları işkence ve eziyet bırakmamıştır. Kaçmayı başaranlar çareyi İtalyan işgal sahalarına gitmekle bulurken kaçamayanlar ise uluslararası statüde dokunulmazlığı bulunan hastanelere ve Hilâl-i Ahmer şubelerine sığınmıştır.
Hilâl-i Ahmer Cemiyeti, Batı Anadolu'da yaşanan işgaller karşısında hemen İmdat Heyetleri oluşturmuş ve halkın yaralarını sarmaya başlamıştır. Bir yandan halkın iaşe, giyecek, barınma ve sağlık sorunlarıyla ilgileniyor diğer yandan direnişte yer alan Kuvay-ı Milliye ve düzenli ordunun yaralılarıyla ve hasta askerlerini tedavi ediyordu. Aydın'daki işgallerin çok kanlı ve barbarca olmasından dolayı Aydın Hilâl-i Ahmer Merkezi'ne çok büyük işler düşmüştü. Böyle bir durum karşısında Hilâl-i Ahmer Cemiyeti işgal alanlarına dağılarak insanların hem canını kurtarmış hem de halkın yemek ve barınma gibi temel ihtiyacını karşılamıştır.
Bu çalışmada Aydın Hilâl-i Ahmer Cemiyeti'nin kuruluşu ve faaliyetleri arşiv belgeleri ve büyük oranda ikinci el literatüre dayalı olarak ele alınmıştır.

Abstract:
In the last century of the Ottoman Empire, as a result of the successive defeats in war in Tripoli, Balkanic Wars and World War I, most of its lands were lost and Anatolia came to the brink of being occupied. Following the decisions of Mondros Armistice Treaty, Anatolia was divided into occupation zones by the Entente Powers and the annexation of Western Anatolia by the Greeks was also agreed.
The occupation of the Greeks was not limited to Izmir, but in a very short time, they started expanding their occupation towards the interior Anatolia. Cities such as Aydın, Manisa, Çanakkale, Bursa, Bursa, Afyon, Eskişehir and Kütahya were occupied, and during the occupations, the Greek Army and its local collaborators tortured and tormented the Muslim Turkish residents of the region. Those who managed to escape entered into Italian occupation areas, while those who could not escape were taken refuge in hospitals and Hilâl-i Ahmer branches, which had international immunity.
In the face of the occupations in Western Anatolia, the Hilâl-i Ahmer Society immediately formed Aid Committees and started to heal the wounds of the people. On one hand, it took care of the people's food, clothing, shelter and health problems, and on the other hand treated the wounded and sick soldiers of the Kuvay-ı Milliye and the regular army who took part in the national resistance. Due to the bloody and barbaric nature of the occupations in Aydın, Hilâl-i Ahmer branch in Aydın had a great deal of work to accomplish. In the face of such a situation, the members of Hilâl-i Ahmer Society were dispersed throughout the occupied areas, both saving lives and providing the basic needs of the people such as food and shelter.
In this study, the establishment and the activities of Aydın Hilâl-i Ahmer Society are discussed based on archival documents and largely on secondary sources.