Ankara Sancağı'nın tarihi coğrafya bakımından terleşme ve nüfusu (1871-1907)
The settlement and population of the province of Ankara, 1871-1907: A study from the perspective of histoical geography
Yazar: BİRSEN EDANUR YILDIRIM
Danışman: PROF.DR. MESUT ELİBÜYÜK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Türkiye Coğrafyası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Coğrafya = Geography ; Demografi = Demography ; Tarih = History

Özet:
Ankara Sancağı'nın Tarihi Coğrafya Bakımından Yerleşme ve Nüfusu (1871-1907)'nı araştırdığımız bu çalışmada konu büyük oranda dönemin birincil kaynaklarıolması açısından salnamelerden faydalanılarak ortaya konmaya çalışıldı. Farklıkütüphanelerden alınan ve bir kısmı mikrofilmler halinde olan salnameler bir arayagetirildi. Daha sonra Ankara'yı gezen seyyahların notlarından ve değişik yazarlarınkitaplarından faydalanıldı.Ankara Vilayet Salnameleri'nin yayınlandığı dönem olan 1871-1907 tarihleriarasınındaki Ankara Sancağı'nın coğrafi durumu, tamamı 28 paftadan oluşan1/100.000'lik paftaların çizimiyle ortaya konulmaya çalışıldı. Salnamedeki yerleşme venüfusla ilgili veriler transkrip edilerek bilgisayar ortamında sayısallaştırılan harita üzerineaktarıldı. Sancağın köyleri yerleştirilerek kazalar oluşturuldu, kazaların bir arayagelmesiyle de sancak sınırı çizildi. Çizilen bu haritadan idari bölünüş haritası, nüfusharitası ve fiziki harita oluşturuldu. Yine sancağa ait olan tüm nüfus verileri tablo vegrafikler haline getirilerek nüfusun gelişimi gösterilmeye çalışıldı.1871-1907 yılları arasında Ankara Sancağında meydana gelen değişiklikler çok fazlaolmasa da sancağın bu tarihler arasında gerek yerleşim yerlerinin sayısında gereksenüfusunda bariz bir artışın olduğu gözlendi. Bunda etkili olan sebepler ise demiryolununhizmete açılması ve ekonominin her geçen gün daha iyiye gitmesi şeklinde sayılabilir.

Abstract:
This study deals with the settlement and the population of Ankara Provinvce between1871 and 1907. The principal primary sources of the study are several 'salname's ofAnkara covering the above-mentioned period. In addition to these 'salname's one can alsofind considerable information in travel books of several western traveller, who had been inAnkara in the nineteenth century, such as Vital Cuin.I have, in this thesis, tried to portrait the geographical situation of the AnkaraProvince according to teh published salname's covering from 1871 to 1907.I have put the data provided in salname's relating to the population and settlement onthe map. on the other hand the administrative divisions such as the borders of villages,towns, cities are determined again according to the salname and marked on the map. thus,one can easily find essential information concerning administrative division, populationdistribution, and physical geography of the region. moreover, I have also prepared graphicsand charts with the data about the population and tried to show the development of thepopulation.When analyzed carefully these data, one can realize that, although having nosignificant change in th e period of consideration, there is a considerable increase in boththe number of settlement places and of the population. The substantial factor that gave aninpulse to the population must be the newly-opened railway and the better econmomicalconditions.