Hikmet-i Teşrî' bağlamında namaz
Prayer in the context of Wisdom
Yazar: AHMET POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİ YAKA
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Hikmet-i Teşri = Hikmet-i Teşri ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Namaz = Prayer ; İbadet = Worship ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslamiyet = Islam

Özet:
İzafet terkibi olarak, hikmetü't-teşrî': "Her hukuki hükmün konuluşunda, asıl itibariyle adalet ve maslahat temeline dayalı olarak amaçlanan hedefler ve gayelerdir" diye tarif edilebilir. Ayrıca hikmet-i teşrî' ilmini, İlm-i Marifeti'ş-Şerâyi' olarak isimlendirmek de mümkündür. 
Hikmet-i teşri'; fıkhî hükümlerin hikmet ve maslahatlarından söz eden bir ilimdir.  Fıkıh Usulü ve bu ilim, şer'î (dini) hükümlerin ve ortaya konuluşlarının felsefesidir. İlahi teklifin hikmeti ancak Hikmet-i teşrî' ilmi ile bilinir. Şer'î kanunların vazediliş sebepleri, hükümlerin hikmetleri, emirler, nehiyler, mükâfat ve cezanın sebepleri ancak bu ilim yolu ile anlaşılır. Bu ilim, Hz. Peygamber döneminde mevcut olmakla beraber, o zamanın şartları gereği tedvin edilmemiştir. Ancak hicri ikinci asırda diğer ilimler gibi bu ilimle ilgili eserler tedvin edilmiştir.
İslam dininin hitap ve hükümlerinin tahlil edilmesinde Ta'lil ve Taabbud kavramları terimleşmiş ve çok önemli hale gelmiştir. Bu kavramlar, Şâri' tarafından emredilen herhangi bir emrin akılla bilinip bilinememesi ile ilgilidir. Taabbudî kavramı; gerekçesi akılla kavranamayan hüküm demektir. Bunlar için çok genel hikmetler söylenebilir, buna karşılık çok özel ve gerçek anlamda bir sebep ve izah yapmak mümkün değildir. 
Taabbudî ibadetlerin en başında; îman, kelime-i şehadet, namaz, oruç, zekât vb. gibi dinin sabiteleri vardır. Bu gibi ibadetler dinin korunmasına yöneliktir. Kıyas ve akıl yürütme asla kabul etmez. Meselâ namaz gerek bütünü gerekse ayrıntıları bakımından taabbüd sayılmış ve namazla ilgili hükümlerin ta'lîle açık olmadığı söylenmiştir. 
Ta'lîlî kavramı; bir hükmün illetini, gerekçesini araştırma ve tespit etme yöntemidir. Kıyas ve kısmenakıl yürütmeye açık olabilen alanlar vardır. Namaz, taabbudî olup herhangi bir akıl yürütme ile illeti öğrenilemez.
Namaz, İslam dininin beş şartından biridir. Namaz, sözlük ve terim olarak pek çok anlama gelmektedir. Hikmet-i teşrî'e ışık tutmak amacıyla geniş olarak; dua, lüzum ve gerekli olmak, ayrılmamak, sımsıkı tutmak ve uylukları hareket ettirmek, cehennemden kurtarıcı, rahmet, övgü, istiğfar, yüceltmek ve tebrik etmek anlamlarına gelmektedir. Fıkıh ıstılahında ise namaz, bilinen fiiller ve özel rükünlerden oluşan bir ibadettir. Namaz, tekbir ile başlayıp selamla biten belirli söz ve hareketleri içeren ibadetin özel ismidir. Ayet ve hadis tezimize konu olan pek çok hikmetleri içinde barındırmaktadır. 
Namaz, insanlık tarihi kadar eskidir. Bilindiği kadarıyla ilk namaz Âdem (a.s)'in kılmış olduğu namazdır. Semavi dinlere emredildiği gibi, semavi olmayan dinlerde de namazı çağrıştıranritüellere rastlanmaktadır. Geçmiş milletler, üzerlerine farz olan namazı terk etmeleri sebebiyle bazı felaketlere maruz kalmışlardır. Eski Mısır'da zaman hesaplamalarının gelişimi namaz vakitlerini tespit etme gayretleri neticesinde ortaya çıkmıştır. Namaz, İslam teşrî' tarihinde tedrîcî olarak farz kılınmıştır. Şöyle ki, ilk olarak gece namazı Mekke Müslümanlarına farz kılınmıştır. Buradaki gaye ise medeniyet inşasında çekilebilecek zorluklara Müslümanları hazırlamaktır.
Namaz, günde beş vakit olarak akıllı, ergen olan her Müslüman için farzdır. Cemaatle kılınması çok önemlidir. Beş vakit namazın haricinde Cuma ve bayram namazları gibi cemaat halinde kılınması gereken namazlarda vardır. Nafile namazlar sünnet olup amel cihetinden eksiklikleri tamamlayıcıdır. 
Namaz; maddi ve manevi temizliğin tesis edilmesine yardımcı olur, hayatta dakik olmayı sağlar, toplumun bütün fertlerini tek çatı altında toplamaya yardımcı olur, etnik kavgalara mahal vermez, temyiz yaşından ölünceye kadar uzun vadeli sürekli bir okul niteliğindedir. Sağlık açısından büyük faydaları olduğu gibi, irade ve şahsiyet geliştirici özelliği de vardır. 
Namaz, beden ve ruh sağlığı açısından faydalı olduğu tespit edilmiştir. Toplumsal eğitim açısından faydalar ihtiva ettiği belirlenmiştir.
İslam toplumunda kardeşlik ve eşitlik vurgusu yapmaktadır. Bunun en bariz örneği Evs ve Hazrec kabilesinin kardeşliğidir. Zira bu iki kabile daha önce kan davaları sebebiyle kavga halindeydiler.
Namaz dua için vesiledir. Psikolojik problemleri olan kimseler namaz kılarak kendilerini rahatlatabilirler. Zira Kur'an, sabır ve namazı tavsiye ederek bu sıkıntılardan kurtuluş şeklini öğretmektedir.
Anahtar Kelimeler: Hikmet, Teşrî, Namaz, Taabbud, İbadet.

Abstract:
It can be described as the companion composition, wisdom-interpreting: dayalı It is the aims and objectives intended to be based on the principle of justice and conscience in each legal provision İz. It is also possible to name the wisdom of wisdom as mümkündür ilm-i Marifeti Marş-Şerâyi '.
The wisdom of ri; is a science that speaks of the wisdom and arbitration of the jurisprudence. The Method of Fiqh and this science is the philosophy of the religious (religious) provisions. The wisdom of the divine offer is known only with the Wisdom of wisdom. The reasons for the laws of the Shariah, the wisdom of the provisions, the orders, the rivers, the reasons for the reward and punishment are understood by this way. This knowledge, Hz. Although it was present during the Prophet's time, it was not prescribed at the time. Ancah Hijri in the second century, such as other sciences related works of this science has been transferred.
The concepts of Ta velil and Taabbud have been termed and very important in analyzing and addressing the religion of Islam. These concepts relate to the fact that any order ordered by Shâri Bu can be known by reason. The concept of Taabbudi; The reason is the provision that cannot be grasped by reason. For them, very general wisdom can be said;
At the beginning of Taabbudi worship; îman, word-i martyrdom, prayer, fasting, zakat etc. There are constants of religion. Such practices are for the protection of religion. He never agrees and does not agree. For example, in terms of both the prayer and its details, the taabbash was counted and it was said that the provisions concerning the prayer were not clear.
The concept of history; a method of investigating and determining the justification of a provision. There are stages that can be comparative and partly open to reason. Prayer, taabbudi, and can not learn any reasoning
	Namaz is one of the five conditions of Islam. Prayer, dictionary and the term has many meanings. In order to shed light on the wisdom of the wisdom; prayer, need and being necessary, not to leave, to keep tight and move the thighs, liberating from mercy, mercy, praise, glorify, glorify and congratulate. In fiqh prayer, prayer is a worship of the known verbs and special dowels. Prayer is the special name of worship which includes certain words and movements that start with the uncle and end with greetings. The verse and hadith contain many wisdoms that are the subject of our thesis.
	Prayer is as old as the history of mankind. As far as is known, the first prayer is the prayer which Adam (a.s) has made. As it is commanded to heavenly religions, there are rituals in the non-celestial religions as well. Past nations have been subjected to some disasters because of the prayer that they are supposed to. The development of time calculations in Ancient Egypt has emerged as a result of efforts to determine prayer times. Prayer is gradually assumed in the history of Islam. Namely, the night prayer was first imposed on the Muslims of Mecca. The aim is to prepare Muslims for the difficulties that can be made in the construction of civilization.
Prayer is obligatory for the Muslim who is smart and adolescent for five times a day. It is very important to be made with the congregation. There are also prayers that should be made in the form of congregations such as Friday and Eid prayer except for five time prayers. Praying prayer is circumcised and complementary to the deficiencies.
	Prayer; It helps to establish material and spiritual cleansing, helps to be punctual in life, helps collect all the members of the society under one roof, does not bring ethnic strife, and is a long-term permanent school until the death of the age of appeal. As with the great benefits in terms of health, there is also the property of will and personality development.
It was found to be beneficial in terms of prayer, physical and mental health. It has been determined that it contains benefits in terms of social education.
He emphasizes brotherhood and equality in Islamic society. The most obvious example of this is the brotherhood of Evs and Hazrec. These two tribes were in a fight with blood feuds before.
Prayer is the occasion for prayer. People with psychological problems can comfort themselves by praying. Because the Qur'an teaches patience and prayer and teaches the way of salvation from these troubles.
Keywords: Wisdom, Legislative, Prayer, Taabbud, Worship.