Havalı tabanca atıcılarında 'SHOOT' egzersiz programının üst ekstremite kuvvet, endurans, propriosepsiyon ve atış performansı üzerine etkisi
The effect of 'SHOOT' exercise program on upper extremity strength, endurance, proprioception and shooting performance in air pistol shooters
Yazar: MESKEN GÜMÜŞSOY
Danışman: PROF. DR. NİHAN KAFA
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Havalı tabanca atıcılarında atış performansı bir çok fiziksel uygunluk parametresinden etkilenmektedir. Bu çalışmada amaç, atıcılık sporcularının performansını iyileştirecek özel bir egzersiz programı oluşturmak ve bu egzersiz programının havalı tabanca atıcılarında atış performansı, propriosepsiyon, kassal kuvvet ve enduransa etkisini incelemektir. Bu prospektif, randomize kontrollü çalışmaya 17-45 yaş aralığındaki 12 kadın, 14 erkek lisanslı havalı tabanca sporcusu dahil edilmiştir. Sporcular randomize olarak 2 gruba ayrılmışlardır. Her iki grup da rutin antrenmanlarına devam ederken deney grubuna 8 hafta boyunca haftada 3 gün SHOOT egzersiz programı fizyoterapist gözetiminde yaptırılmıştır. Sporcuların  atış performansı (AP) elektronik puanlama sistemi (EPS) ile, üst ekstremite kuvvet ve enduransı kapalı kinetik zincir üst ekstremite testi (KKZÜT) ile, üst ektremite dinamik dengesi üst ekstremite Y denge testiyle (ÜEYDT), gövde kuvvet ve enduransı duvarda oturma testi- gövde fleksiyonda durma testi ve horizontal gövde fleksiyonda durma testleriyle, skapular kas enduransı skapular kas endurans testi ile, omuz propriosepsiyonu ve omuz abduktör ve adduktör izometrik ve konsantrik kas kuvvetleri izokinetik dinamamotre ile değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre SHOOT egzersiz programı egzersiz grubunda kontrol grubuna kıyasla atış performansı, üst ekstremite ve gövde kuvvet ve enduransı, skapular endurans ve omuz kas kuvvetinde istatistiksel olarak anlamlı artış sağlamıştır (p<0,05). Ancak omuz propsiosepsiyonunda istatistiksel olarak anlamlı bir gelişme görülmemiştir. Bu sonuçlar SHOOT egzersiz programının 10 m  havalı tabanca atıcılarında atış performansını, kassal kuvveti ve enduransı geliştirdiğini göstermektedir. Rutin antrenman programlarına eklenecek SHOOT egzersiz programının havalı tabanca atıcılarında atış performansını artırabileceği ve literatürde atış performansı ile ilişkili bulunan kuvvet ve endurans parametrelerini iyileştirebileceği gösterilmiştir.

Abstract:
Shooting performance in air pistol shooters is affected by many physical fitness parameters. The aim of this study was to create a special exercise program to improve the performance of shooters and to examine the effects of this exercise program on shooting performance, proprioception, muscular strength and endurance in air pistol shooters. In this prospective, randomized controlled study, 12 female and 14 male licensed air pistol shooters aged 17-45 years were included. The athletes were randomly divided into 2 groups. While both groups continued their routine training, the experimental group performed SHOOT exercise program 3 days a week for 8 weeks under the supervision of a physiotherapist. Athletes' shooting performance (SP) was measured by electronic scoring system (ESS), upper extremity strength and endurance measured by closed kinetic chain upper extremity test (CKCUET), upper extremity dynamic balance measured by upper extremity Y balance test (UEYBT), trunk strength and endurance were evaluated by wall sitting test, trunk flexion test and horizontal trunk flexion test, scapular muscle endurance evaluated by scapular muscle endurance test, shoulder proprioception and shoulder abductor and adductor isometric and concentric muscle strength evaluated by isokinetic dynamometer. According to the results obtained, SHOOT exercise program provided a significant increase in shooting performance, upper extremity and trunk strength and endurance, scapular endurance and shoulder muscle strength in the exercise group compared to the control group (p<0.05). However, there was no significant improvement in shoulder proprioception. These results suggest that SHOOT exercise program improves shooting performance, muscular strength and endurance in 10 m air pistol shooters. It has been shown that the SHOOT exercise program, which will be added to routine training programs, can increase shooting performance in air pistol shooters and improve strength and endurance parameters that are associated with shooting performance in the literature.