Akıllı şehir teknolojilerine hazırlık analizi: Isparta ili örneği
Smart city technologies readiness analysis of Isparta
Yazar: NAZMİYE ÜNLÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENK ÖCAL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yapı Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Teknolojide yaşanan yeni gelişmeler ve kentlerde yaşayan kişilerin talep ve beklentilerindeki farklılaşma kent yönetiminde değişimlere neden olmuştur. 21. Yüzyılda kent nüfusunun artmasıyla birlikte günlük hayatı kolaylaştıracak yeni birçok uygulama hayatımıza girmiştir. Akıllı şehir teknolojilerinin kabulüne yönelik toplumsal hazırlık düzeyini ölçen çalışmalara yazında yeterince değinilmemiştir.  Yeni bir uygulamanın kullanılması ya da kullanılmaması tercihi nedenlerinin bilinmesi için pek çok model ortaya atılmıştır. Bu modellerden birisi de Teknoloji Kabul Modeli olarak adlandırılmaktadır. Bu noktadan hareketle çalışmada Teknoloji Kabul Modeli ve Teknoloji Hazırlık Ölçeği kullanılarak toplumun yeni teknolojileri kullanma ve kabullenme davranışlarını belirleyen faktörler arasındaki ilişki Yapısal Eşitlik Modeli kullanılarak açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırmanın örneklemini Isparta'da ikamet eden 15-66 yaş grubundaki 500 kişi oluşturmuştur. Katılımcılardan elde edilen 500 adet ankete SPSS 25 analizi uygulanarak demografik verilerin seviyeleri arasındaki farklılık belirlenmiştir. Araştırmada Isparta'da yaşayan halkın teknoloji kullanabilirliğine dair görüşleri ve teknolojiye hazır oluş düzeyleri arasındaki ilişkiye ait 28 soru kullanılarak ölçülmüş, yer alan değişken ve ifadelere ilişkin tanımlayıcı istatistikler çıkarılmıştır. Uygulanan modellerin alt boyutlarından yararlanarak oluşturulan modelin uyumu Yapısal Eşitlik Modeli kullanılarak ve uyum indekslerinden yararlanılarak kontrol edilmiş ve kabul edilebilir bir uyum olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmada öncelikle her bir alt boyuta giren sorulara verilen cevapların ortalamaları alınmıştır. Sonra bu ortalamalar bakımından iki seviyesi olan demografik verilerin seviyeleri arasındaki farklılığın belirlenmesinde Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. Seviye sayısı ikiden fazla olan demografik verilerin seviyeleri arasındaki farklılığın belirlenmesinde Kruskall-Wallis Testi kullanılmıştır. Alt boyutlar arasında pozitif korelasyonlar saptanmış, en yüksek doğrusal ilişki, Spearman's Rank korelasyon katsayıları olarak sırasıyla Algılanan Fayda-Algılanan Kullanım Kolaylığı: 0.66, Algılanan Fayda-İyimserlik: 0.64, Yenilikçilik-Algılanan Kullanım Kolaylığı: 0.63, İyimserlik-Yenilikçilik: 0.58 altboyutları arasında gözlenmiştir. Çalışmada Cronbach Alfa test istatistiği tüm alt boyutlarda ayrı ayrı hesaplanmıştır. Cronbach Alfa değerlerinin 1'e yakın oluşu anketin güvenilirliğinin de yüksek olduğu sonucunu göstermiştir.

Abstract:
New developments in technology, the differences in the demands and expectations of people living in cities have caused changes in the city management. With the increase of the urban population in 21st century, a new application has been introduced to facilitate daily life. Studies in the literatüre does not refer enough to the acceptance ratio of intelligent city technologies.  Many models have been proposed in order to know the reasons between using or not using a new application.  One of these models is called Technology Acceptance Model.  From this point of view, the relationship between the factors that determine the adoption behaviors of society are explained by using Structural Equation Model for usage of new Technologies, usage of Technology Acceptance Model and Technology Readiness Scale.  The sample of the study consists of 500 people in the 15-66 age group living in Isparta.  Differences between demographic data levels were determined by using 500 questionnaires obtained from the participants.  In this study, 28 questions related to the relationship between the opinions of people living in Isparta on the usability of technology and their level of technology readiness were analysed and variable statistics were interfered. The adaptation of the model, which was formed by using the sub-dimensions of applied models was controlled by using the Structural Equation Model, the goodness of fit indices. At the end, it was concluded that the Model is acceptable.  In the study, first of all, the averages of the answers given to each sub-dimension were calculated.  Then, Mann-Whitney U Test was used to determine the difference between the levels of demographic data which had two levels in terms of these means. The Kruskall-Wallis Test was used to determine the difference between the levels of demographic data for the data that has more than two levels.  Positive correlations were determined between the sub-dimensions, and the highest linear relations were observed for Spearman's Rank Correlation Coefficients between the Perceived Ease of Use - Perceived Usefullness 0.655, Perceived Usefullness -optimism 0.637, innovation- Perceived ease of use 0.626, and Optimism-Innovation 0.575.  In the study, Cronbach Alpha test statistic was calculated separately in all sub-dimensions. The fact that Cronbach's alpha values were close to 1 showed that the reliability of the questionnaire was high.