Sosyal denge sözleşmesinin sendika üyesi belediye çalışanı kamu görevlileri üzerindeki etkisi: Pursaklar Belediyesi örneği
The effects of the social balance agreement on the union member public officials working in the municipality: case of Pursaklar Municipality
Yazar: RAŞİT EĞİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESAT İPEK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Politika Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Aidat = Revenues ; Belediyeler = Municipalities ; Kamu personeli = Public personnel ; Memur sendikacılığı = Public servants union ; Sendikacılık = Unionism ; Sendikalar = Unions ; Sosyal denge sözleşmesi = Social balance agreement ; Toplumcu belediyecilik = Social municipalism ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Kamu görevlileri sendikacılığı, işçi sendikacılığına göre daha geç oluşum göstermiş, kısıtlı da olsa yasal sendikal haklara daha geç ulaşmıştır. Osmanlı İmparatorluğu'ndan günümüze, kamu görevlilerinin sendikalaşma hareketine sıcak bakılmamış, örgütlenmeleri engellenmiş, hareket alanları kısıtlı tutulmuştur. Kamu görevlileri, uluslararası alanda yaşanan özgürleşme ve örgütlenme hareketleri çerçevesinde Türkiye'nin kabul ettiği ve onayladığı Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) sözleşmeleri ekseninde, 1995 yılında sendika kurma ve üye olma hakkı elde etmiştir. 
Kamu görevlileri sendikaları, Anayasa'da düzenlenen sendika kurabilme hakkından sonra ilk yasal düzenlemesine 2001 yılında 4688 sayılı "Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu" ile kavuşmuştur. Bu 6 yıllık dönem dikkate alındığında ve tarihi örneklere bakıldığında; özellikle belediyelerde çalışan kamu görevlilerinin üye oldukları sendikalar, 1990'lı yıllardan itibaren, üyeleri adına belediyelerle sözleşme imzalamış ve üyelerine ilave mali ve sosyal haklar getirmişlerdir. Belediyelerle yapılan bu sözleşmelere; sosyal denge sözleşmesi, sosyal denge tazminatı, toplu sözleşme ve benzeri adlar kullanılmıştır. 
Sosyal denge sözleşmesi, 2012 yılında yapılan değişiklikle yasal mevzuatımıza girmiştir. Sosyal denge sözleşmesinden yararlanmaya ilişkin süreçler, hem kamu görevlilerinin hem de kamu görevlileri sendikalarının sürekli gündeminde yer almıştır. Nitekim, 4688 sayılı Kanun'dan kaynaklı olarak, toplu sözleşme ikramiyesi dışındaki toplu sözleşme hükümlerinden bütün kamu görevlileri eşit yararlanmaktadır. Yerel Yönetim Hizmet Kolu'ndaki belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerindeki kamu görevlileri sendikaları ise toplu sözleşmeye ilave olarak yetkili oldukları belediyelerde sosyal denge sözleşmesi imzalayabilmektedir. İmzalanan sosyal denge sözleşmesinden yararlanma noktasında, genel toplu sözleşmede hüküm bulunmasına rağmen birçok tartışma yaşanmış ve yargı konusu olmuştur. Literatürde bu alanda yaşanan boşluklar ve eksiklikler de dikkate alınarak, sosyal denge sözleşmesinden yararlanmaya ilişkin görüş ve beklentiler ile kamu görevlilerinin sendikal örgütlenme alanında yaşadıkları eksikliklerin ortaya konulması amaçlanmıştır.

Abstract:
Compared to Public servants unionism and labor unionism, public servants unionism was formed later and has been reached legal union rights later than labor unionism. From the Ottoman Empire to the present, the unionization movement of public servants was not welcomed, their organization was prevented, and their movement areas were restricted. Thanks to the emancipation and organization movements in the international arena and the International Labor Organization (ILO) agreements signed by Turkey, public officials gained the right to form and join a union in 1995. 
Public servants' unions got the first legal regulation in 2001 with the "Public Servants' Unions Law" no. Considering this 6-year period and looking at historical examples, especially the unions of public officials working in municipalities have signed contracts with municipalities on behalf of their members since the 1990s and brought additional financial and social rights to their members. These agremeents made with municipalities named as Social balance agreement, social balance compensation, collective agreement and similar names. 
The social balance agreement entered into our legal legislation with the amendment made in 2012. The processes related to benefiting from the social balance agreement have always been on the agenda of both public servants and public servants' unions. As a matter of fact, all public officials benefit equally from the provisions of the collective agreement, with the exception of the collective agreement bonus due to Law No. 4688. 
Municipalities and their subsidiaries in the Local Government Service Branch and public servants' unions in special provincial administrations can sign social balance agreements in the municipalities they are authorized in addition to the collective agreement. Although there is a provision in the general collective agreement regarding benefiting from the signed social balance agreement, there have been many debates and it has become the subject of jurisdiction. Considering the gaps and deficiencies experienced in this field in the literature, it is aimed to reveal the opinions and expectations regarding benefiting from the social balance agreement and the deficiencies experienced by public officials in the field of union organization.