Siber çatışma ortamında insancıl hukuk kurallarının uygulanması: Hedefleme kuralları
Applicability of humanitarian law rules in cyber conflict: Targeting rules
Yazar: ÖZGE SAVAŞ
Danışman: DOÇ. DR. BLEDA RIZA KURTDARCAN
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Harp ve Silahlı Çatışma Hukuku Ana Bilim Dalı / Harp ve Silahlı Çatışma Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Cenevre Sözleşmesi = Geneva Convention ; Hukuk kuralları = Law rules ; Siber saldırı = Cyber attack ; Siber şiddet = Cyber-harassment ; Çatışma = Conflict ; İnsancıl hukuk = Humanitarian law

Özet:
Bilgi ve iletişim çağı olarak adlandırılan yirmi birinci yüzyıl da insanlığın hizmetine sunulan teknolojik yenilikler, insanlık için yeni bir felaketin habercisi olabilir.Siber ortamda devletler bir yandan savunma stratejileri geliştirip, kendi kritik altyapılarını korumaya çalışırken, diğer yandan rakiplerine karşı siber operasyon gerçekleştirebilmek için teknolojik kapasitelerini artırmaya çalışmaktadırlar.
Tezin amacı, Uluslararası İnsancıl Hukukunun hedeflemeye ilişkin kurallarının siber operasyonlara uygulanabilirliğinin araştırılmasıdır. Nitekim bizim tezimiz çerçevesinde araştırdığımız konu siber ortamın genel olarak kullanımından ziyade, silahlı çatışmanın yürütülmesini düzenleyen uluslararası hukuk 'jus in bello' yu kapsamaktadır. Siber ortamda neredeyse her türlü olumsuzluk içeren eylem 'saldırı' olarak lanse edilmektedir. Bu nedenle literatürdeki temel sorunlardan biri de 'saldırı' kelimesinin yaygın olarak farklı anlamlarda kullanılmasını yarattığı karmaşadır. Bu tezde kullanılan 'saldırı' terimi; 1949 Tarihli Cenevre Sözleşmelerine Ek Protokol- I'de "hücum ya da savunma nitelikli olan ve düşmana karşı yöneltilen şiddet eylemleri" olarak tanımlandığı şekliyle kullanılmaktadır.
Tez, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde hedefleme ile ilgili insancıl hukuk kuralları ve siber çatışmalara uygulanabilirliği açısından kavramsal çerçeve çizilmiştir. İkinci bölümde siber çatışmalardaki hedefleme kuralları ayrım ilkesi kapsamında incelenmiştir. Yanlızca askerî hedeflerin Uluslararası İnsancıl Hukuk bağlamında saldırıların yasal hedefi olabileceği kuralından hareketle siber ortamdaneyi veya kimi hedef almanın yasal olarak bir hedef teşkil edebileceği hususu analiz edilmiştir. Hedefleme kurallarının uygulanmasında siber çatışmalara mahsus en çok tartışılan 'verilerin askerî hedef olarak nitelendirilmesi', 'nesnelerin sivil ve askerî olarak çift taraflı kullanımı' ve 'siber çatışmalara doğrudan katılan siviller' konularına yer verilmilştir. Üçüncü ve son bölümde ise; siber çatışma ortamında hedefleme kuralları orantılılık ve önlem ilkeleri kapsamında incelenmiştir. Orantılılık analizi yapılırken 'arızi zarar' kavramı ve 'aşırılık' ölçüsü siber operasyonlar bağlamında değerlendirilmiştir. Siber çatışmalarda saldırı ve saldırıların etkilerine karşı alınacak önlemler ile özel olarak korunan kişi ve nesnelere yönelik hedefleme kurallarına değinilmiştir.

Abstract:
Technological innovations offered to the service of humanity in the twenty-first century, which is called the information and communication age, may herald a new disaster for humanity. In the cyber space, states are trying to determine defense strategies and protect their own critical infrastructures, while trying to increase their technological capacities in order to carry out cyber operations against their opponents.
The aim of the thesis is to investigate the applicability of the targeting rules of humanitarian law to cyber operations. As a matter of fact, the subject we have researched within the framework of our thesis covers the international law "jus in bello", which regulates the conduct of armed conflict, rather than the general use of the cyberspace. Almost every negative action in the cyberspace is considered as an 'attack'. Therefore, one of the main problems in the literature is the confusion caused by the common miss-use of the word 'attack'. It is the confusion created by the use of n in different meanings. The term 'attack' used in this thesis is used as defined in the Additional Protocol-I to the Geneva Conventions of 1949 as "acts of violence directed against the enemy with an offensive or defensive nature".
The thesis consists of three parts. In the first part, a conceptual framework has been drawn in terms of the humanitarian law rules related to targeting and its applicability to cyber conflicts. In the second part, targeting rules in cyber conflicts are examined within the scope of discrimination principle. Based on the rule that only military targets can be the legal target of attacks in the context of international humanitarian law, the issue of what or who is being targeted in the cyber space can legally constitute a target has been analyzed. In application of targeting rules, the most discussed issues in cyber conflicts which are 'qualification of data as military targets', 'dual use of objects as civilian and military' and 'direct participation of civilians in cyber conflicts' have been included. In the third and last part; The targeting rules in the cyber conflict have been examined within the scope of proportionality and precautions. While performing the proportionality analysis, the concept of collateral damage and the extent of excess were evaluated in the context of cyber operations. In cyber conflicts, attacks and precautions taken against the effects of attacks and targeting rules for objects and persons specially protected from attack are mentioned.