Türkiye'de kamu-özel ortaklığına müşareke uygulama potansiyeli
Implementation potential of musharakah for public-private partnership in Turkey
Yazar: AHMET SEFA BAYRAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KAPLANHAN
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı / Uluslararası Finans ve Katılım Bankacılığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Kamu-özel sektör ortaklığı = Public-private partnership ; Müşakere = Musharakah ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Geçmişten günümüze devletler ülke refahını yükseltmek ve ülkelerini kalkındırmak için çeşitli yatırımları içerisinde bulunur. Kimi zaman bu yatırımlar mevcut maddi sermaye ile gerçekleşirken kimi zaman borçlanılarak ve ülke kaynakları teminat gösterilerek yapılmakta kimi zaman ise özel sektör ile antlaşma sağlanarak yapılmaktadır. Toplumun ihtiyaç duyduğu yatırıma ulaşmasını sağlayacak alternatif bir model olması hasebiyle ve İslam ekonomisinde yer alan Müşareke modelinin tanıtılması maksadıyla Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu projesi incelenmiştir. Mevcut uygulama Müşareke modelindeki gibi ortaklık esaslıdır. Fakat sözleşmese açısından İslam ekonomisine uygunluğu bilinmemektedir. Ayrıca proje için faizli kredi kullanılmıştır. Müşareke ile uygulandığında ise faiz yükü yerine ilk yöntem olarak finansör ortak bulunmuştur. Faiz dolayısıyla katlanılan finansman gideri ortadan kalkmış ve proje maliyeti düşmüştür. Böylece atıl sermaye üretime katkıda bulunmuş ayrıca gelir dağılımı sağlanmıştır. Diğer uygulamada ise yatırım projesine Müşareke Sukuk ile finansman sağlanmıştır. Bu uygulama ile yastık altı olarak tabir edilen tasarrufların kamu yatırımına finansman olabileceği saptanmıştır.  Bireysel ve kurumsal yatırımcılar için alternatif yatırım imkanı sağlamaktadır. Ayrıca halkının kendi menfaatine olan yatırımları finanse etmesi ve bundan gelir sağlaması bu yöntem mümkün kılmıştır. Müşareke'den yola çıkılarak geliştirilen Azalan Müşareke mikro ve makro ölçekli uygulanabilmektedir. Fakat yaygın uygulamalar içerisinde yer almamaktadır. Kanun ve mevzuatların eksikliği, risk alıp ticari faaliyete girmektense kesin gelir olan faize para yatırma anlayışı ve ortaklık sistemi olarak tanınmaması sebebiyle Müşareke ve Azalan Müşareke yöntemini arka plana atmaktadır. Müşareke modelini tez konusu olarak seçmekteki amacımız Müslüman kesimin yoğun olarak yaşadığı ülkemizde toplumun her kesimini ilgilendiren kamu yatırımlarına uygulandığında nasıl bir katkısı olacağını belirlemektir.

Abstract:
From past to present, states have made various investments to increase the welfare of the country and to develop their countries. Sometimes these investments are made with the existing tangible capital, sometimes they are made by borrowing and providing the country's resources as collateral, and sometimes by agreeing with the private sector. The Gebze-Orhangazi-İzmir Highway project has been examined to introduce the Musharakah model in the Islamic economy, as it is an alternative model that will enable the society to reach the investment it needs. The current practice is partnership-based as in the Musharaka model. However, its suitability for Islamic economics in terms of the contract is not known. In addition, interest-bearing loans were used for the project. When applied with Musharaka, the financier partner was found as the first method instead of the interest burden. Financing expenses incurred due to interest have been eliminated and the cost of the project has decreased. Thus, idle capital contributed to the production and income distribution was provided. In the other application, the investment project was financed with Musharaka Sukuk. With this application, it has been determined that the savings, which are called under the pillow, can be financing for public investment. It provides alternative investment opportunities for individual and institutional investors. In addition, this method has made it possible for its people to finance investments for their benefit and generate income from them. Descending Musharaka, which was developed based on Musharakah, can be applied at micro and macro scales. But it is not included in common applications. The lack of laws and regulations, the understanding of investing money in interest, which is a definite income, rather than taking risks, and the fact that it is not recognized as a partnership system, puts the Musharakah and Descending Musharaka methods into the background. Our aim in choosing the Musharaka model as the subject of the thesis is to determine how it will contribute when applied to public investments that concern all segments of society in our country where the Muslim population is densely populated.