Planlı ve plansız gebeliklerde sağlık uygulamalarının karşılaştırılması
The comparison of health practices in planned and unplanned pregnancies
Yazar: EMİNE KINIK
Danışman: DOÇ. DR. HANDAN ÖZCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Aile planlaması = Family planning ; Depresyon = Depression ; Gebelik = Pregnancy ; Sağlık bilgisi-tutum, uygulama = Health knowledge-attitudes, practice ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı planlı ve plansız gebeliklerde sağlık uygulamalarının karşılaştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma tanımlayıcı niteliktedir. Araştırma örneklemini planlı ve plansız gebeliği olan toplam 230 gebe oluşturmaktadır. Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Gebelikte Sağlık Uygulamaları Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği formu ile toplandı. İstatistik Analizler SPSS 21 paket programı ile yapıldı. Normallik analizlerine göre Student's t test, Mann Whitney U testleri yapıldı. Kategorik verilerde; Ki-Kare, Fisher Exact testleri uygulandı, sürekli değişkenlerde pearson korelasyon katsayıları hesaplandı.
Bulgular: Planlı gebelikler ve plansız gebelikler grubundaki gebelerin sosyo-demografik özellikleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olduğu saptandı. Çalışmada planlı ve plansız gebelikler grubu gebelerin gebelikte sağlık uygulamaları ölçeği toplam puan ortalaması arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark saptanmadı (p=0,058). Planlı gebelikler grubunda gebelikte sağlık uygulamaları ölçek puan ortalamalarının (127,10±12,03) daha yüksek olduğu belirlendi. Gruplar arasında BECK depresyon ölçeği puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark saptanmadı (p=0,425). Planlı ve plansız gebelikler ayrı ayrı değerlendirildiğinde BECK ile GSUÖ puanları arasında negatif yönlü bir ilişki vardır (p=0,006, r=0,179). BECK puanı arttıkça GSUÖ ölçek toplam puanları azalmaktadır.
Sonuç: Gebeliği planlı olan kadınların gebelikte sağlık uygulamaları ölçek toplam puanları gebeliği plansız olan gebelere göre daha yüksektir. Maternal ve fetal sağlığın sürdürülmesinde; kadınların prekonsepsiyonel dönemden başlayarak gebelikte sağlık uygulamalarının belirlenmesi, gebeliklerin planlanması, olumsuz sağlık davranışlarının sorgulanması önemli bir faktördür.

Anahtar Kelimeler: Depresyon, Gebelikte Sağlık Uygulamaları, Planlı Gebelikler ve Plansız Gebelikler

Abstract:
Aim: The aim of this study was compare health practices in planned and unplanned pregnancies.
Materials and Methods: The study is descriptive. The research sample consist of a total of 230 pregnant women with planned and unplanned pregnancy. The data were collected using the Introductory Information Form, Health Practices Questionnaire-II (HPQ-II), and the BECK Depression Inventory Forms. Statistical analysis was done in SPSS-21 program. Student's t test and Mann Whitney U tests were performed acording to normality analysis. In categorical data; Chi-square and Fisher Exact test were applied, Pearson's correlation coefficients were calculated in continuous variables. 
Results: A statisitically significant difference was found between the socio-demographic characteristics of pregnant women in the group of planned pregnancies and unplanned pregnancies. In the study no statisticaly significant difference was found between the planned and unplanned pregnancies group pregnant health practices in pregnancy scale total score average (p=0,058). In the study, it was determined that the mean scores of health practices during pregnancies grop (127,10±12,03) were higher. No statistically significant difference was found between planned and unplanned pregnancies group between the BECK depression scale mean scores (p=0,425). When planned and unplanned pregnancies are evaluated separately, there is a negative correlation between BECK and HPQ-II scores (p=0.006, r=0.179). As the BECK score increases, the total scores of the HPQ-II scale decrease. 
Conclusion: The total scores of health practices during pregancy in pregnant women with planned pregnancy are higher than those with unplanned pregnancy. In maintaining maternal and fetal health; It is an important factor to determine the health practices of women during pregnancy starting from the preconceptional period, to plan pregnancies, to question negative health behaviors.

Key Words: Depression, Health Practices During Pregnancy, Planned Pregnancy and Unplanned Pregnancy