Gebelerde internet ve sosyal medya kullanımının psikososyal sağlık ile ilişkisi
The relationship between internet and social media use and psychosocial health in pregnant women
Yazar: YASEMİN ÇAVUŞ SOLMAZ
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY GÜNGÖR SATILMIŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Psikososyal etkiler = Psychosocial effects ; Sosyal medya = Social media ; İnternet = Internet

Özet:
Bu araştırma, gebelerde internet ve sosyal medya kullanımının psikososyal sağlık ile ilişkisini belirleme amacıyla tasarlanan tanımlayıcı, kesitsel, ilişki arayıcı bir araştırmadır. Çalışmaya Eylül 2020-Ekim 2020 tarihleri arasında internet forumları ya da sosyal medya aracılığı ile erişilebilen ve çalışmaya gönüllü olan 392 gebe katılmıştır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği Yetişkin Formu (SMB-YF) ve Gebelikte Psikososyal Sağlığı Değerlendirme Ölçeği (GPSDÖ) kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistiksel metotlar ve nonparametrik testler kullanılarak çalışmanın verileri değerlendirilmiştir.
Gebelerin yaş ortalaması 27,72±4,34 olup, çoğunluğu (%65,3) üniversite mezunudur. Kadınların %64,8'inin ilk gebeliğidir ve %47,4'ü son trimesterdedir. Sağlık kurumları haricinde bilgi alınan kaynakların başında %97,4 oranıyla internet gelmektedir. Katılımcıların hepsi internete girmek için cep telefonu kullanmakta ve %43,6'sı haftada 11-15 saat internette vakit geçirmektedir. Gebelikten önce internete girme amacı %80,9 oranında iletişim kurma iken, gebelikten sonra giriş amacı bilgi edinme olarak (%91,6) değişmiştir. Gebelikten sonra kadınların %94,9'u interneti bebek bakımı ile ilgili konuları araştırmak amacıyla kullanmıştır. Diğer araştırma konuları arasında %92,9 beslenme, %82,1 gebelikte yapılan testler, %73,5 doğuma hazırlık, %63,8 doğum sonrası yaşam ve 78,6 bebeğin gelişim süreci yer almaktadır. Katılımcıların %61'inde internetten araştırma nedeni konu hakkında yeterli bilgisinin bulunmamasıdır. Gebelerde SMBÖ-YF toplam puanı 48,32±13,46 (en düşük:20-en yüksek:100), GPSDÖ toplam puanı 2,10±0,50 (en düşük:1-en yüksek:5) bulunmuştur. Daha önce doğum yapmamış, internet kullanım süresi >11 yıl olan, 1 hafta içinde internette 21 saat üzeri vakit geçiren, sosyal ağ ve alışveriş için interneti kullanan gebelerde SMBÖ-YF puanları daha yüksektir. Sosyal Medya Bağımlılığı Yetişkin Formu ile Gebelikte Psikososyal Sağlığı Değerlendirme Ölçeği arasında pozitif yönde ve anlamlı bir istatistiksel ilişki saptanmıştır. 
Sonuç olarak katılımcıların gebelerin internet ve sosyal medyayı çoğunlukla bilgi edinme amacı ile kullandıkları, sosyal medya bağımlılığının orta seviyede olduğu ve psikososyal sağlık düzeylerinin kötü olduğu belirlenmiştir. Sosyal medya bağımlılığı yüksek olan gebelerin psikososyal sağlık düzeyi, sosyal medya bağımlılığı daha düşük olanlara göre daha iyidir. Sağlık personellerinin, gebelerin kanıta dayalı bilgileri içeren internet ve sosyal medya platformlarına erişimi konusunda danışmanlık yapması önerilir.
Anahtar kelimeler: İnternet, Sosyal Medya, Gebelik, Psikososyal Sağlık

Abstract:
This research is a descriptive, cross-sectional, relationship-seeking study designed to determine the relationship between Internet and social media use and psychosocial health in pregnant women. Totally 392 volunteer pregnant women who were accessible via internet forums or social media between September 2020 and October 2020 participated in the study. Personal Information Form, Social Media Addiction Scale Adult Form (SMAS-AF) and Pregnancy Psychosocial Health Assessment Scale (PPHAS) were used for data collection. The data of the study were evaluated using descriptive statistical methods and nonparametric tests.
The mean age of pregnant women in our study was 27.72±4.34, and the majority (65.3%) were university graduates. 64.8% of women had their first pregnancy, and 47.4% were at 28-40 gestational weeks. The Internet was the first among the sources of information, except for medical institutions, with a rate of 97.4%. It was found that 43.6% of participants spend 11-15 hours a week on the internet and that they all used mobile phones to access the internet. It was determined that the purpose of using the internet before pregnancy was to communicate by 80.9%; the purpose of using it with pregnancy was to obtain information (91.6%). In pregnancy, 94.9% of women search issues related to child care. Other research topics include 92.9% nutrition, 82.1% pregnancy tests, 73.5% preparation for birth, 63.8% postpartum life, and the development process of 78.6 babies. 61% of the participants did not have enough information about the subject because of research on the internet. SMAS-AF total score was 48.32±13.46 (lowest:20-highest:100) and PPHAS total score was 2.10±0.50 (lowest:1-highest:5). Pregnant women who have not given birth before, whose internet usage period is >11 years, who spend more than 21 hours on the internet in a week, and who use the internet for social networking and shopping have higher SMAS-AF scores. A positive and significant statistical relationship was found between Social Media Addiction Scale Adult Form and Pregnancy Psychosocial Health Assessment Scale.
As a result, it was determined that pregnant women used the internet and social media mostly to obtain information, social media addiction was moderate, and psychosocial health levels were poor. The psychosocial health level of pregnant women with high social media addiction is better than those with lower social media addiction. It is recommended health personnel should direct pregnant women to evidence-based sources of information.
Keywords: Internet, Social Media, Pregnancy, Psychosocial Health