Uluslararası hukukta devlet egemenliğinin bir konusu olarak siber uzay
Cyberspace as an issue of state sovereignty in international law
Yazar: ALP EREN TANYERİ
Danışman: PROF. DR. SELAMİ KURAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Bilgi ve iletişim teknolojileri = Information and communication technologies ; Bilim ve teknoloji politikaları = Science and technology policies ; Devlet egemenliği = State sovereignty ; Siberuzay = Cyberspace ; Uluslararası hukuk = International law ; Ülkesel egemenlik = Territorial sovereignty

Özet:
Beşerî düzeni idare eden siyasal iktidar yapılarının mahiyeti, asırlar süren çatışma ve tartışmalar sonucunda modern dönemdeki şekliyle belirlenmiş; egemenlik vasfı, devlete atfedilmiştir. Siyasi iradesine, ülkesine ve vatandaşlarına temas eden tüm olgular üzerinde egemen devlet hukuki ilgi sahibidir. Uluslararası hukuk da bu ilginin sınırlarını çizen ve çizilen sınırların müdafaa esaslarını belirleyen ana disiplindir.
Sosyal bilimler literatürüne hızla yerleşen siber uzay, hukuk ve devletle çok çeşitli ilişki biçimleri içindedir. Ancak fiziksel ve mantıksal unsurları bir arada barındıran siber uzayın, mantıksal boyutun insan zihninde oluşturduğu sanal gerçeklik algısı nedeniyle genellikle mekân metaforlarına konu edildiği görülmektedir. Söz konusu ilişki biçimlerinin sıhhatle çözümlenebilmesi için metaforik yaklaşımlar törpülenmesi, amaca uygun bir tanım ve muhteva belirlenmesi gereklidir.
Bu çalışmada öncelikle, devletin siber uzay ile ilişkilendirilmesinde karşılaşılacak tutarsızlıkları izale etmek adına siber uzay, fiziksel ve mantıksal boyutlar ile kişi ve veri unsurlarından müteşekkil teorik bir uzay olarak tanımlanmıştır. Devamında, siber uzayın hukuki düzenlenebilirliğine dair tartışmalar ve uluslararası hukuktaki güncel gelişmeler değerlendirilmiştir. Son olarak, devlet egemenliğinin siber uzay üzerindeki görünümleri ele alınmıştır. Devletin siber uzayın boyut ve unsurları üzerindeki yetkisi, iç egemenlik bağlamında incelenmiş; dış egemenlik bağlamında ise "siber egemenlik" ve "siber ülke" kavramları ile egemenliği ihlal edecek fiillere ve ihlalin sonuçlarına dair hukuki değerlendirmeler sunulmuştur.

Abstract:
The nature of the political power structures that govern the human order has been determined in its modern form as a result of centuries-long conflict and debate; the sovereignty has been attributed to the state. The sovereign state has a legal interest in all phenomena that touch its political will, territory and citizens. International law is the main discipline that draws the boundaries of this interest and determines the principles of defence of these drawn boundaries.
Cyberspace, gaining rapid prominence in the social sciences literature, has various forms of relations with law and the state. However, it is seen that cyberspace, which contains physical and logical elements together, is often conceptualised through spatial metaphors due to the virtual reality perception created in the human mind by the logical dimension. In order to analyse these forms of relations properly, it is necessary to refine metaphorical approaches and determine a suitable definition and content for the purpose.
In this study, firstly, cyberspace is defined as a theoretical space consisting of physical and logical dimensions, people and data elements in order to eliminate inconsistencies to be encountered in the association of the state with cyberspace. Subsequently, debates surrounding the legal regulability of cyberspace and current developments in international law are evaluated. Finally, the manifestations of state sovereignty over cyberspace are discussed. The state's jurisdiction over the dimensions and elements of cyberspace is examined in the context of internal sovereignty; and in the context of external sovereignty, the concepts of "cyber sovereignty" and "cyber territory" and legal assessments on acts that would violate sovereignty and the consequences of such violations are presented.