Antik çağ'da kadınların dinsel ritüelleri -Thesmophoria örnek incelemesi-
Religious rituals of women in the ancient times -Thesmophoria case study-
Yazar: BAŞAK EMİR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ŞAHİN
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Kadın olgusu = Women reality ; Kadın statüsü = Women status

Özet:
Antik Çağ kadınları evlerine hapsedildikleri ve hiçbir yasal hakka sahip olmadıkları bir düzenin içerisinde yer almaktadırlar. Ancak yine bu düzenin oluşturduğu din yaşantısında sosyal statülerinin aksine oldukça ön planda bulunmaktadırlar. Hatta bazı tapımları sadece kadınlar gerçekleştirebilmektedir. Buna verilecek en güzel örnek Tanrıça Demeter adına gerçekleştirilen ritüellerdir.Toprak ve bereket tanrıçası Demeter, adını "toprak ana" anlamına gelen Ge-meter'den alır. Kronos ile Rhea'nın kızı olup ikinci tanrı kuşağındandır ve kardeşi, baş tanrı Zeus ile beraberliğinden kızı Persephone doğar. Demeter, yapısal bağlamda neolitik çağın Doğa, Doğurganlık (Yaratıcılık) ve Bereket Tanrıçalarının bir uzantısıdır.Demeter'in kızı Persephone-Kore ise Hades tarafından kaçırılıp, Hades'in sunduğu meyveyi yedikten sonra ölüler ülkesinin tanrıçası olmuştur. Persephone-Proserpina olarak da adlandırılan bu tanrıçanın asıl ismi Kore'dir ve Hades Persephone ismini O'nu yeraltına kaçırdıktan sonra vermiştir.Kültü için özellikle Yunanistan'ın buğday üreten bölgelerinde yaygın olarak düzenlenen ?gizem? dolu tapımlar Demeter ve kızı Persephone'nin mitolojik hikâyelerine öykünmektedir. Demeter'in Kore'den ayrı kaldığı ve kızının yeraltı dünyasında geçirdiği dönemlerin yansıması doğada kış olarak algılanırken, Persephone'nin tanrıçanın yanına dönmesiyle birlikte başlayan dönemle birlikte baharın gelişi ve toprakların bereketlenmesi olarak algılanmaktadır.Demeter tapımı ile ilgili olarak öne çıkan ve antik çağda bereket için düzenlenen bir dinsel tören olan Thesmophoria şenlikleri de tanrıça Demeter ve kızı Persephone'nin mitolojik örgüsü içinde şekillenen ritüeller ile düzenlenmiştir. Bayramın genel özellikleri, kurban etme (domuz), oruç tutma ve arınma ritüelleri üzerinde temellendirilmiştir.

Abstract:
Ancient Age women were in a social order in which they do not have any legal rights nor a social statue. On the contrary, these women are also at the forefront in the religious activities. Even some cults were exclusively open for only women. The best example for this is the rituals which were done in the name of Demeter.The name of Goddess of Earth and fertility ?Demeter- originates from the ?Gemeter? that means the Mother Earth. She is from the second generation of gods and goddesses and daugther of Kronos and Rhea. The offspring of her relationship with Zeus who is also her brother is called Kore or Persephone. In the structural context, Demeter is a derivation of Earth and fertility goddesses of Neolithic times.The Daughter of Demeter Kore-Persephone was kidnapped by Hades and became the Goddess of underworld. The original name of the goddess was Kore which means the ?daughter?, Hades gave the name ?Persephone? after she became the goddess of the underworld.The mysteria?s of the Demeter was aped to the myth of Demeter and her daughter Persephone. The time Demeter remains separeted from Persephone was perceived as Winter while the time when she meets Persephone was perceived as spring.Thesmophoria is one of the religious rituals which were organized for Demeter. Swine sacrificing, fast and purifications were the main rituals of Thesmophoria.