Türkiye'de savunma sanayi sorunlarının bütünleştirilmiş AHP-KFG yöntemiyle belirlenmesi ve çözüm önerilerinin geliştirilmesi
Identifying defense industry problems in Turkey by the integrated AHP-QFD method and developing solutions
Yazar: İREM DOĞAN
Danışman: PROF. DR. NURİ BALTACI
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Kalite fonksiyon yayılımı = Quality function deployment ; Savunma = Defence ; Savunma ekonomisi = Defense economics ; Savunma endüstrisi = Defence industry ; Savunma harcamaları = Defense expenditunes

Özet:
Çalışmada savunma sanayi sektörünün gelişim süreci açıklanarak Türk savunma 
sanayinin gelişmesine engel olan unsurlar tespit edilmektedir. Çalışmanın amacı, 
Türkiye'de faaliyet gösteren savunma sanayi firmalarının sorunlarının tespit edilmesidir. 
Bu bağlamda ilk olarak bir literatür araştırması gerçekleştirilmekte ve ardından alınan 
uzman görüşleri doğrultusunda savunma sanayi sektörünün sorunlarının neler olduğu 
konusunda kriterler belirlenmektedir. Türk savunma sanayinin gelişimi ile ilgili sorunlar, 
ekonomik sorunlar, politik ve sosyal sorunlar başlıkları altında detaylı bir şekilde 
incelenmektedir. Birinci başlık altında özellikle istihdam, tedarik ve pazar sorunları 
incelenmektedir. İkinci başlık adı altında ise terör, kopya, gizlilik, ar-ge konularında 
yaşanan sorunlar ele alınmaktadır. Savunma sanayi sektöründe yaşanan sorunlar ve bu 
sorunlar için oluşturulan çözüm önerileri sektörde faaliyet gösteren firmalar ile yapılan 
yüz yüze görüşmeler neticesinde bütünleştirilmiş Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP)-
Kalite Fonksiyon Göçerimi (KFG) yöntemleri uygulanarak açıklanmaktadır.
Elde edilen bulgulara göre, en yüksek ağırlığa sahip olan kriter, Ar-Ge ve inovasyon 
(0,26), en düşük ağırlığa sahip kriterler ise kopya-gizlilik ve terör (0,03) kriterleri olarak 
belirlenmektedir. En güçlü çözüm önerisi, sektörel kümelenmenin sağlanması (0,11) en 
düşük öneme sahip çözüm önerisi ise devlet desteğine ilişkin sistematik bir 
mekanizmanın kurulmasıdır.

Abstract:
In the study, the development process of the defense industry sector is explained 
and the factors that prevent the development of the Turkish defense industry are 
determined. The aim of the study is to determine the problems of defense industry 
companies operating in Turkey. In this context, firstly, a literature research is carried out, 
and then, in line with the expert opinions, criteria are determined about the problems of 
the defense industry sector. The problems related to the development of the Turkish 
defense industry are examined in detail under the headings of economic, political and 
social problems. Under the first heading, especially employment, supply and market 
problems are examined. Under the second title, the problems experienced in terrorism, 
cheating, confidentiality and R&D are discussed. The problems experienced in the 
defense industry sector and the solution proposals created for these problems are 
explained by applying the integrated Analytical Hierarchy Process (AHP)-Quality 
Function Deployment (QFD) methods as a result of face-to-face interviews with the 
companies operating in the sector.
According to the findings, the criteria with the highest weight are determined as 
R&D and innovation (0.26), while the criteria with the lowest weight are identified as 
cheating-confidentiality and terrorism (0.03). The strongest solution proposal is to 
provide sectoral clustering (0,11) and the least important solution proposal is to establish 
a systematic mechanism for state support.