Eşen çayı (Kocaçay) su kalitesinin fiziksel, kimyasal ve biyolojik açıdan incelenmesi
Determination of the water quality of eşen river (Kocaçay) from physical, chemical and biological viewpoints
Yazar: BÜLENT YORULMAZ
Danışman: DOÇ.DR. ATAKAN SUKATAR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology

Özet:
ÖZETE EN ÇAYI ( KOCAÇAY) SU KAL TES N NF Z KSEL, K MYASAL VE B YOLOJ K AÇIDAN NCELENMESYORULMAZ, BülentDoktora Tezi, Biyoloji Anabilim DalıTez Yöneticisi: Doç. Dr. Atakan SUKATAREkim 2006, 195 sayfaBu çalı ma, Haziran 2003 ve Haziran 2005 tarihleri arasında, E en Çayı'nın (Kocaçay)su kalitesinin, fiziko-kimyasal ve biyolojik özelliklerinin belirlemesi amacıyla yapılmı tır. Buamaçla seçilen 7 örnekleme noktasında, su örnekleri fiziko-kimyasal açıdan incelenmi vebentik makroomurgasız örnekleri toplanmı tır. E en Çayı'ndan toplanan, bentikmakroomurgasızların incelenmesi sonucu, Turbellaria, Gastropoda, Bivalvia, Hirudinea,Crustacea ve Insecta sınıflarına ait 48'i cins, 63'ü tür düzeyinde toplam 111 takson te hisedilmi tir. Te his edilen taksonların % 86,84'ü (96 takson) Insecta sınıfına aittir. Kırkpınar,Çaygözü, Yakapark ve Saklıkent örnekleme noktalarında Gammarus sp., Ören, Alaçat veOvaköy örnekleme noktalarında Chironomus sp. baskın oldu u saptanmı tır. E en Çayıörnekleme noktalarından, Çaygözü ve Yakapark, en yüksek benzerlik oranına sahiptir. Endü ük benzerlik oranı ise Ovaköy ve Yakapark örnekleme noktalarında belirlenmi tir.Örnekleme noktalarından, Kırkpınar, Çaygözü, Ören, Yakapark ve Saklıkent birbirine dahayakın oranlarda benzerlik gösterirken, Alaçat ve Ovaköy ise di er örnekleme noktalarındanayrılmı ve birbirlerine yüksek oranda benzerlik göstermi lerdir. Bentik makroomurgasızlarınçe itlilik verilerinin ortalamaları incelendi inde ise en yüksek ortalama de er Ören, en dü ükortalama de er ise Ovaköy örnekleme noktasında belirlenmi tir. Bentik makroomurgasızçe itlili i ile fiziko-kimyasal parametreler arasında istatistiksel açıdan önemli bir farkbulunamamı tır. Sonuç olarak, E en Çayı'nın su kalitesini belirlemek üzere, yedi farklı sukalitesi tayin yöntemi (ikisi fiziko-kimyasal, be i biyolojik) uygulanmı ve hem fiziko-kimyasal hem de biyolojik yöntemlerin sonuçlarının birbirini destekledi i görülmü tür.Çalı ma dönemi boyunca elde edilen sonuçlara göre, en yüksek su kalitesi Saklıkentörnekleme noktasında, en dü ük su kalitesi ise Alaçat örnekleme noktasında belirlenmi tir.Örnekleme noktalarında elde edilen EPT/Chironomus sp. oranları, su kalite sınıfları ileparalellik göstermektedir. Elde edilen bulgulara göre, E en Çayı üzerinde yo un bir kirlilikbaskısı bulunmadı ı gözlemlenmi tir. Ancak akarsuyun alt havzalarında bulunan örneklemenoktalarında orta dereceli bir kirlilik söz konusudur.Anahtar Sözcükler: E en Çayı, Su Kalitesi, Bentik makroomurgasızlar, Biyolojik Çe itlilik

Abstract:
ABSTRACTDETERMINATION OF THE WATER QUALITY OF E EN RIVER (KOCAÇAY)FROM PHYSICAL, CHEMICAL AND BIOLOGICAL VIEWPOINTSYORULMAZ, BülentPhD in BiologySupervisor: Ass. Prof. Dr. Atakan SUKATAREkim 2006, 195 pagesThis study was carried out to determine the physico-chemical and biological features ofthe water quality of E en River (Kocaçay) between June 2003 and June 2005. For thispurpose, seven sampling points were selected and water samples were investigated from theviewpoints of physico-chemical characteristics and the benthic macroinvertebrate werecollected. From the investigation of collected benthic macroinvertebrates, a total of 111 taxa,consisting of 48 genera and 63 species, which belong to classes Turbellaria, Gastropoda,Bivalvia, Hirudinea, Crustacea and Insecta were identified. Of these, %86, 84 (96 taxa)belong to Insecta. It was determined that, Gammarus sp.,was dominant on Kırkpınar,Çaygözü, Yakapark and Saklıkent, while Chironomus sp. was dominant on Ören, Alaçat andOvaköy. Çaygözü and Yakapark have the highest similarity values while Ovaköy andYakapark have the lowest similarity values among the sampling points of E en River. Alaçatand Ovaköy were separated from Kırkpınar, Çaygözü, Ören, Yakapark and Saklıkent due tohigh similarity values. When the mean values of biodiversity of the benthicmacroinvertebrates were investigated, the highest mean value belonged to Ören and thelowest mean value to Ovaköy. No significant difference was evident between the biodiversityand physico-chemical parameters. Summarily, to determine the water quality of E en River,seven water quality determination methods (two were physico-chemical and five biological)were performed and it was found that both physico-chemical and biological data weresupporting each other. According to our results, the highest water quality was determined atSaklıkent while the lowest was determined at Alaçat sampling points. The EPT/Chironomussp. ratios, obtained from sampling points, were inaccordance with the water qualities of thesampling points. According to the obtained data, it was evident that there are no intensivepollution pressures on E en River. However, moderate pollution was found on the samplingpoints of the lower river basin.Key Words: Water Quality, E en River, Benthic Macroinvertebrate, Biodiversity