Küresel kamusal mal olarak güvenlik: bir NATO üyesi olarak Türkiye'nin savunma harcamalarının değerlendirilmesi
Security as a global public good: Evaluation of Türkiye's defence spending as a NATO member
Yazar: ÖZGE SEÇİL KAYA
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN GÖKBUNAR
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Askeri harcamalar = Military expenditures ; Askeri savunma = Military defense ; Güvenlik = Security ; Güvenlik hizmetleri = Security services ; Küresel kamu malları = Global public goods ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Savunma harcamaları = Defense expenditunes ; Türk savunma endüstrisi = Turkish defense industry ; Türkiye = Türkiye ; Ulusal savunma = National defense

Özet:
Silahlı çatışmaların dünya çapında giderek yaygınlaşması ile ulus devletler ve uluslararası kuruluşlar için küresel düzeyde güvenliğin tesisi birincil unsur haline gelmiştir. Ekonomik karşılıklı bağımlılık tüm taraflar için savaşların maliyetini arttırdığından, küresel güvenlik her şeyden önce, uluslararası sisteme hakim olan ekonomik düzenin ve uluslararası ticaretin güvenliği için gereklidir. Fakat Soğuk Savaş'ın sona ermesinden sonra devletlerüstü düzeyde AB'nin "yumuşak güç" olma, devletler düzeyinde ABD'nin "demokrasiyi teşvik etme" çabaları gibi tüm sivilleşme çabalarına rağmen dünya çapında silahlanma düzeyi hem devletler düzeyinde hem de yasadışı olarak hızla artmaktadır. Gelişen silah ve iletişim teknolojileri ile birlikte savaşların yıkıcılığı artmış ve inşa süreci hızlanmıştır. Tehdit unsurlarının çeşitlendiği ve bu tehditlere mukabele hızının artması gerektiği bir güvenlik ortamında, ulus devletler güvenlik başta olmak üzere tüm politikalarında millileşme yönünde hareket etmektedir. Bu durum, küresel kamusal mal olarak güvenliğin sunumu ve finansmanı konusunda karşılaşılan engellerin başında gelen, ulus devletlerin egemenliklerinden feraget etmek istemeyişi sorununu daha da pekiştirmektedir. 
	Dünya üzerinde siber tehdit gibi yeni tehdit unsurlarından ve muharebe sahasında ağ merkezli harp tekniklerinin kullanılması gibi taktik düzeyde bir takım yeniliklerden sözedilse de konvansiyel savaşın temel unsurları tüm hakimetiyetini korumaktadır. Yeni silah teknolojileri ile birlikte tank, savaş uçağı, denizaltı, helikopter, füze savunma sistemi gibi büyük teçhizatı üretmenin veya satın almanın ve kalabalık ordular bulundurmanın maliyeti gün geçtikçe artmaktadır. Dünya genelinde savunma harcamaları, bir yandan zorunluluk diğer yandan sosyal refahın feda edilmesi tartışmaları ile beraber artmaya devam etmektedir. Bu tez kapsamında bir NATO üyesi olarak Türkiye'nin savunma harcamaları seçili NATO üyesi ülkeler ile birlikte analiz edilmektedir. Ayrıca hipotezin sağlamasının yapılmasına adına Türkiye'nin yakın coğrafyasında yer alan seçili bölge ülkeleri ve küresel düzeyde örnekler analize dahil edilmiştir. 
	Araştırmanın temel sorusu, dünya ölçeğinde savunma harcamaları sıralamasında birinci sırada yeralan, NATO üyesi ülkelerin tamamının savunma harcamaları toplamından daha fazla savunma harcaması yapan ABD'nin yüksek düzeyde savunma harcamalarının sebebi üzerine şekillenmektedir. Bu tezin amacı, ABD'nin yüksek savunma harcamaları küresel düzeyde tehditlerin bertaraf edilmesi başka bir ifadeyle bir küresel kamusal mal olarak güvenliğin tesisi için mi yoksa ABD'nin küresel güç olma statüsünü korumak için midir sorusuna yanıt aramaktır. Bu sorunun cevabı hem bölgesel güç olarak hem de NATO'da uzun yıllara dayanan müttefiklik konumu itibariyle Türkiye açısından ve ABD'nin küresel ölçekte etkili olan bir aktör olması sebebiyle küresel güvenlik açısından önem arz etmektedir. Araştımanın sorusu, realist güvenlik politikalarının ve güç dengesinin hakim olduğu bir dünyada orduların büyüklüğünün nicel olarak değerlendirilmesi doğal sonucuna karşın, savunmanın sadece güvenlik değil aynı zamanda statü ihtiyacı gibi nitel bir duruma karşılık gelebileceğini amprik olarak ortaya koyması açısından savunma çalışmalarında gözardı edilen bir boşluğu doldurmaktadır.    
 	Tez kapsamında, seçili ülkelerin 1980-2020 dönemine ait savunma harcamaları verisi beta yakınsama testi, KPSS ve AESTAR testleri ile analiz edilmiş, seçili ülkelerin savunma harcamalarının ABD'nin savunma harcamalarına yakınsama gösterip göstermediği incelenmiştir. Analizin sonucu, NATO ölçeğinde baskın bir ülke olan ABD'nin, küresel düzeyde de askeri harcamaların seyrini belirlediği, başka bir ifadeyle ABD savunma harcamalarının seviyesini yükselttikçe diğer ülkelerin de gerek bölgesel güç ve statü ihtiyacı ve devamlılığı için gerekse küresel ölçekte varlıklarını sürdürebilmek adına savunma harcamalarının miktarının tayininde bu büyük güce göre konum aldıklarını rasyonel olarak otaya koymaktadır.
    
Anahtar Kelimeler: Savunma, Savunma Harcamaları, NATO, Savunma Yönetimi, Küresel Kamusal Mallar, Kammler, Yakınsama

Abstract:
Security as a global public good has become increasingly primary element for the nation states and the international organisations as the increasing prevalence of armed conflicts around the world. Since economic interdependence increases the cost of wars for all parties, global security is necessary above all for the security of the economic order and international trade that dominates the international system. However, after the end of the Cold War, despite all the efforts of the EU to become a "soft power" at the supra-state level and the efforts of the USA to "promote democracy" at the state level, the level of armament worldwide is increasing rapidly, both at the level of states and illegally. The destructiveness of war has increased and the conflict building process has gained rapid with the developing weapons and communication technologies. In a security environment where threat elements are diversified and the speed of response to these threats should increase, the nation states are moving towards nationalization in all their policies, especially in security. This situation further reinforces the problem of the nation-states' unwillingness to renounce their sovereignty which is one of the main obstacles to the supplying and financing of security as a global public good.
	Although new threat elements such as cyber threats and tactical innovations such as the use of network-centered warfare techniques in the battlefield are mentioned, the basic elements of conventional warfare maintain their dominance. With the new weapon technologies, the cost of producing or purchasing large equipment such as tanks, warplanes, submarines, helicopters, missile defense systems and maintaining large armies is increasing day by day. Defense expenditures around the world continue to increase with the debate of necessity on the one hand and sacrificing social welfare on the other. Within the extent of this thesis, Turkey's defense expenditures as a NATO member are analysed together with selected NATO member countries. In addition, in order to verify the hypothesis, selected regional countries located in the near geography of Turkey and global examples were included in the analysis.
	The main question of the research is based on the reason for the high level of defense expenditures of the USA, which ranks first in the world-wide defense expenditures ranking and spends more on defense than the total defense expenditures of all NATO member countries. The aim of this thesis is to seek an answer to the question of whether the high defense expenditures of the USA are for the elimination of threats at the global level, in other words, for the establishment of security as a global public good or to protect the status of the USA as a global power. The answer to this question is important both for Turkey as a regional power and for its long-standing ally position in NATO, and for global security as the USA is an influential actor on a global scale. The question of the research fills a gap that has been ignored in defense studies in terms of empirically demonstrating that defense can correspond to a qualitative situation such as the need for not only security but also status, despite the natural result of quantitatively evaluating the size of armies in a world dominated by realistic security policies and balance of power.
	Within the scope of the thesis, the defense expenditure data of the selected countries for the period 1980-2020 were analyzed by beta convergence test, KPSS and AESTAR tests, and it was examined whether the defense expenditures of the selected countries converged with the defense expenditures of the USA. The result of the analysis is that the USA, which is a dominant country at NATO scale, determines the course of military expenditures at the global level, in other words, as the USA increases the level of its defense expenditures, the amount of defense expenditures of other countries both for the need and continuity of regional power and status and for sustaining their existence on a global scale. It rationally puts forward that they took their position according to this great power in their appointment.

Keywords: Defence, Defence Expenditures, NATO, Defence Management, Global Public Goods,  Kammler, Convergence