Dede Efendi, Zekai Dede ve Dellalzade'nin beste formunda, zencir usulündeki eserlerinin usul-aruz vezni ilişkisi yönünden incelenmesi
The review of studies composed in ?composition? form and ?zencîr? type which belong to Dede Efendi, Zekâî Dede and Dellâlzâde, in terms of the proccedural-procody relationship
Yazar: ASLI GARGUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SİBEL KARAMAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Bilim Dalı / Türk Sanat Müziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Müzik = Music
Dizin: Aruz vezni = Prosody poet ; Bestekarlar = Composers ; Dellalzade İsmail Efendi = Dellalzade İsmail Efendi ; Türk sanat müziği = Turkish art music ; Usul = Rhytm ; Zekai Dede Efendi = Zekai Dede Efendi ; İsmail Dede Efendi Hammamizade = İsmail Dede Efendi Hammamizade

Özet:
Klâsik Türk mûsıkîsi'nin büyük bestekârlarından Dede Efendi, Zekâî Dede ve Dellâlzâde'niin ?Beste? formunda ?Zencîr? usûlünde bestelenmiş 20 adet eseri bulunmaktadır. Dede Efendi, Zekâî Dede ve Dellâlzâde'ye ait ?Beste? formunda, ?Zencîr? usûlündeki 20 eserin usûl-arûz vezni ilişkisi çalışmanın konusunu oluşturmaktadır.Bu çalışma ile ?Beste? formunda, ?Zencîr? usûlünde bestelenmiş 20 eserin usûl-arûz vezni ilişkisi yönünden birbirleriyle uyumunun incelenmesi, incelenen eserlerdeki güftelerde en çok hangi arûz kalıbı ya da kalıplarının kullanıldıığının ortaya konulması amaçlanmıştır.Dede Efendi, Zekâî Dede ve Dellâlzâde'nin ?Beste? formunda, ?Zencîr? usûlündeki eserlerine ait güfte vezinleri ile bestenin usûlü arasındaki ilişki mevcut notalardan incelenmiş ve incelenen eserlere ait güfteler, usûlün ana kalıbı ile kudüm velvelesi üst üste gelecek şekilde yazılmış şablonlara heceler halinde yerleştirilerek sunulmuştur.Çalışma sonucunda, ?Zencîr? usûlü iile bestelenen eserlerde Dede Efendi, Zekâî Dede ve Dellâlzâde'nin, genellikle aynı vezne sahip güfteleri kullandığı ve bu usûlle bestelenen aynı vezindeki güftelerin vezne bağlı hece dağılımlarının büyük ölçüde aynı olduğu, incelenen eserlerde ?Zencîr? usûlünün 4. ve 5. halkasını oluşturan ?Devr-i Kebîr? (28 zamanlı) ve ?Berefşan? (32 zamanlı) usûllerininbulunduğu son 60 zamanın terennüm (lâfzî, ikâî) bölümlerini oluşturduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Türk mûsıkîsi, Dede Efendi, Zekâî Dede, Dellâlzâde, usûl, arûz, zencîr, beste, form.

Abstract:
Dede Efendi, Zekâî Dede and Dellâlzâde, the great composers of Turkish Classical Music have had 20 works composed in ?Composition? form and ?Zencîr? type.The procedural--procody relationship in those 20 works composed in ?Composition? form andd ?Zencîr? type by Dede Efendi, Zekâî Dede and Dellâlzâde forms the content of this study.In this study, it iis aimed to examine the harmony of the procedural-procody relationships in the works composed in the same prosody in Zencir procedural and to find out which procody pattern was used in those songs. The relationship between procody and procedural of the works of Dede Efendi, Zekâî Dede and Dellâlzâde composed in ?Composition? form and ?Zencîr? type, has been examined via the current notes and the songs belong to the examined wworks were ppresented ass syllables pplaced in teemplates whhere the maain pattern oof the type placed over the velvele of the drums.As the conclusion of the study, it is observed that in those works composed by Dede Efendi, Zekâî Dede and Dellâlzâde in Zencîr procedural, usually songs which have the same procody were selected and usually syllable distribution of the works composed in the same procody and also Devrikebîr (28 times) and Berefşan (32 times), the 4th and the 5th chains of Zencîr procedural taking part in the last 60 times of the chantings (lâfzî, ikâî).Keywords: Turkish Classical Music, Dede Efendi, Zekâî Dede, Dellâlzâde, procedural, procody, zencîr, composition, form