Ulusal bir azınlığa aidiyet temelinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları
Judgements of the European Court of Human Rights on the basis of belonging to a national minority
Yazar: HAKAN SÖNMEZ OĞUZ
Danışman: DOÇ. DR. PINAR YÜRÜR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Doksanlı yıllardan bu yana azınlıklar ve azınlık hakları, çağdaş demokratik toplumların en önemli meselelerinden biri haline gelmiştir. Azınlıkların korunması süreci ise öncelikle azınlıklara yönelik ayrımcılığın önlenmeye çalışılması ile başlamıştır. Bu bakımdan azınlıklar ile ayrımcılık yasağı kavramları birbirleri ile yakından ilişkilidir. Bu çalışmada, azınlık kavramı, azınlıkların korunması ve azınlıklar temelinde ayrımcılık yasağı; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 14'üncü maddesinde düzenlenen haliyle ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında incelenmiştir. Azınlık kavramının genel geçer bir tanımının yapılamamasının nedenleri, bu durumun ortaya çıkardığı sonuçlar, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ayrımcılık yasağını düzenleyen 14'üncü maddesinde ayrımcılık ölçütü olarak "azınlık" kavramı yerine "ulusal azınlık" kavramının kullanılmasının sebepleri ve bu durumun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına nasıl yansıdığı çalışmanın temel problemleri olmuştur. Tezin temel amacı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 14'üncü maddesinde yer alan "ulusal azınlık" kavramının, devletlerin kendi hareket alanlarını daraltmamak ve sınırları belirli bir hukuki bağlayıcılık ile karşı karşıya kalmamak amacıyla bilinçli bir tercihin sonucu olarak kullanıldığını, azınlıklar meselesinin hukuki olmaktan çok siyasi olarak görülmesinden kaynaklanan bu durumun nedeninin ise devletlerin egemenlik alanı ve toprak bütünlüğüne tehdit olarak gördükleri azınlıklar konusunda kendilerini bağlayacak bir hukuksal düzenlemeye rıza göstermemeleri olduğunu ortaya koymaktır. Çalışmada, savunulan görüşün ispatlanması açısından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının önemli bir yeri bulunmaktadır.

Abstract:
Since the nineties, minorities and minority rights have become one of the most important issues of contemporary democratic societies. The process of protection of minorities started with efforts to prevent discrimination against minorities. In this respect, the concepts of minorities and prohibition of discrimination are closely related to each other. In this study, the concept of minority, protection of minorities and prohibition of discrimination on the basis of minorities; It has been examined as regulated in Article 14 of the European Convention on Human Rights and in the light of the decisions of the European Court of Human Rights. The reasons why a general definition of the concept of minority could not be made, the consequences of this situation, the reasons why the concept of "national minority" was used instead of the concept of "minority" as a criterion of discrimination in Article 14 of the European Convention on Human Rights, which regulates the prohibition of discrimination, and how it was reflected in the European Court of Human Rights desicions of this situation have become the main problems of the study. The main purpose of the thesis is to prove that the concept of "national minorities" in the 14th article of the European Convention on Human Rights is used as a result of a conscious choice in order not to narrow the scope of action of the states and not to be confronted with a certain legal binding, the reason for this situation, which is stems from the fact that the issue of minorities is seen as political rather than legal is that the states do not consent to a legal arrangement that will bind them with regard to minorities, which they see as a threat to their sovereignty and territorial integrity. In the study, the decisions of the European Court of Human Rights have an important place in terms of proving the defended view.