Edirne elektrik fabrikası ve semt kuleleri koruma-kullanma önerisi
Conservation - usage proposition of Edirne electrical production and transformer buildings
Yazar: HATİCE ÇİĞDEM ZAĞRA
Danışman: PROF. DR. NEVZAT İLHAN
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Bölümü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Restitüsyon = Restitution ; Restorasyon = Restoration ; Rölöve = Building survey

Özet:
Bu tez, ülkemizde endüstri devrimine ve Cumhuriyet yapılarına örnek teşkil etmiş, günümüzde metruk durumda olan Edirne Elektrik Üretim ve Dağıtım Fabrikası'nın ve şehir içindeki iki adet ayakta kalabilmiş trafo binalarının bu günkü durumunun incelenmesini ve yeniden işlev verilmesini içeren bir çalışmadır.Çalışmamın birinci bölümünde, Elektrik Fabrikası'nın bulunduğu Edirne kentinin; tarihsel, sosyal ve ekonomik gelişim süreci tanımlanmış, Elektrik Fabrikasının kurulduğu dönemdeki kültür, sanayi ve ticaret incelenmiştir.İkinci bölümde, 19. Yüzyılda elektrik üretim teknolojisinin tarihsel gelişimi ve o dönemde Türkiye'de yapılan Elektrik fabrikaları hakkında bilgi verilmiştir. Bu araştırma; O dönemde kurulan elektrik fabrikaları hakkında genel bilgi sahibi olup Edirne elektrik fabrikası ile karşılaştırma olanağı yaratmış olup, Edirne Elektrik Fabrikasının ilk kullanımı, kuruluş şeması ve kullanılan elemanlar hakkında daha iyi bilgi sahibi olmamızı sağlamıştır.Üçüncü bölümde yapının ve semt kulelerinin (trafoların) şu anki durumu, yeri ve yapının tarihsel süresi hakkında bilgi verilmiştir.Dördüncü bölümde çalışmanın konusu olan Elektrik Fabrikasının rölöve projesi hazırlanmış, bu proje paralelinde ve yerinde yapılan araştırmalar sonucunda yapı hakkında rölöve raporu hazırlanmıştır.Beşinci bölümde yapının kullanım evreleri: Elektrik fabrikası döneminde yapının işlevi ve sistemin çalışma prensipleri anlatılmıştır. İkinci döneminde makine ikmal atölyesi olarak kullanıldığı dönemde yapılan müdahaleler ve işlevi hakkında genel bilgi verilmiştir.Restorasyon raporu şeklinde tanımlayabileceğiz altıncı bölümde: Elektrik Fabrikası'nın ve Semt Kulelerinin bulunduğu şehir açısından ihtiyaca bakılmış, binanın özgünlüğüne fazla müdahale etmeden Elektrik Fabrikası'nı ve Semt Kuleleri'ni korumak ve o dönemin elektrik enerjisi üretim ve dağıtım yapısını geleceğe aktarmak için, yapıya uygun olduğu ön görülen yeni kullanım önerisi belirlenmiştir. Ayrıca bu yeni kullanım önerisinin tanımı yapılmış, işlevsel benzerlik gösteren yapılar incelenmiş, gerekli ekipmanların özellikleri ve oluşturulacak yeni mekânlar hakkında bilgi verilmiştir.Çalışmanın sonuç kısmında; yok olmaya yüz tutmuş olan Elektrik Fabrikasının ve Semt Kulelerine, yeniden işlev verilmesinin önemi vurgulanmış, bu yeni kullanım önerisinin; kente ve yapının devamlılığına sağlayacağı faydalar değerlendirilmiştir. Yapılacak restorasyon çalışmasındaki ilkeler açıklanmıştır.

Abstract:
This thesis consists of the overlook studies of the actual sitauation and the rehabilitation efforts of Edirne Electrical Production and Distribution Factory and two transformer buildings which are located in the center of the city. Both three structures are the pioneering examples of industrial revolution in Turkish Republic.Glance at, in the first capter, we are going to examine in brief the development processus of the Edirne city in which the factory being subject to our study stands and there after monitor the cultural, industrial and commercial activities of the period at issue.In the second chapter, we are going to find out about the historical development processus of the electric production technology and therein constructed factories in Turkey in the beginnings of the 20th century. This study is going to let us have a general knowledge concerning the electric factories constructed in that epoch and compare Edirne Electrical Production and Distribution Factory with its other coevals. At the same time we are going to be able to see in details the first utilization, the implantation scheme and the composing components of the Electric factoryIn the forthcoming chapter, we are going to put in evidence the current situation, the location and the the historical transformation of the both three constructions.In the fourth part, in parallel with the exploratory works executed on site, we are going to glance at the building survey of Edirne electrical factory which is our main issue of the study.To continue, the utilization phases, the function of the electric factory in the period at issue and the main operation principals of the system are going to be paraphrased in the fifth part. Furthermore, we are going to have general information about the interventions, the furnctions- in other terms- the second epoch of the factory in which it was used as a supply plant.In the sixth part, which we can define it as the restoration report, the need has been examined in terms of the city where Electrical Factory and Transformation Buildings are located, the new use suggestion which is seen suitable for the building has been determined to transfer the system of electrical energy production and distibution of that period to the future and to protect the Electrical Factory and the Transformation Buildings without any interference to the originality of the building. Moreover, the new reuse propositions are determined in details, the constructions showing functional similarities are monitored and the characteristics of the necessary equipment and the new floor spaces to be created are highlighted.To conclude my study, the importance of the rehabilitation of Electrical Factory and the Transformer units that are likely to disappear has been emphasized and the advantages of the reuse suggestions in terms of providing the continuity of the city and the construction have been evaluated. The principals of the restoration which will be implemented are laid down.