Üre ile desteklenen tahıl dane yemlerinin kuzu besisinde kullanılma olanakları
Possibilities of using urea fortified feed grains at lamb fattening
Yazar: ÖNDER CANBOLAT
Danışman: PROF. DR. ALİ KARABULUT
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kuzu besisi = Lamb fattening ; Naylon torba tekniği = Nylon bag technique ; Rumen sıvısı = Rumen fluid ; Yemler = Feeds ; Üre = Urea

Özet:
Bu araştırma üre ile desteklenen tahıl dane yemlerinin kuzu besisinde kullanılma olanaklarını belirlemek amacıyla düzenlenmiştir. Denemenin hayvan materyalini 12-14 haftalık yaşta sütten kesilmiş ve her grupta 12 baş kuzu bulunan toplam 48 baş Kıvırcık kuzu oluşturmuştur. Besi denemesinde bir haftalık yeme alıştırma döneminden sonra grup yemlemesi uygulanmış olup kuzular sırasıyla; % 0.0, %1.0, %1.5 ve %2.0 üre içeren yoğun yem karması ile ad-libitum düzeyde yenilenmişlerdir. Üre Deneme rasyonlarının içerdikleri arpaya suda eritildikten sonra eriyik içerisine arpa katılarak emdirilmiştir. Deneme gruplarının (1., 2., 3. ve 4. grup) besi başı canlı ağırlıkları sırasıyla; 30.04±1.13, 30.04±1.42, 30.08 ±1.30 ve 30.08 ±1.05 kg olup gruplar arasındaki farklılık istatistik önemsiz bulunmuştur. Kuzuların 42 günlük besi sonu ortalama canlı ağırlıkları ise sırasıyla; 43.88 ±1.44, 43.96 1 1.48, 43.54 ı 1.44 ve 42.67± 1.27 kg olarak saptanmıştır. Besi süresince deneme gruplarının toplam canlı ağırlık artışı, günlük ortalama canlı ağırlık artışı, günlük ortalama yoğun yem tüketimi ve 1 kg canlı ağırlık artışı için yoğun yem tüketimleri sırasıyla; 13.83 ±0.65, 13.92 ±0.47, 13.46±0.50 12.58±0.44 kg.; 329.37 ± 15.53, 331.31 1 11.08, 320.43± 11.95, 299.60± 10.55 g.; 1.416, 1.359, 1.322, 1.268 kg.; 4.301, 4.121, 4.130 ve 4.232 kg olarak bulunmuştur. Besi başı, besi ortası (21. gün) ve besi sonunda alınan rumen sıvısı örneklerinde pH, amonyak azotu (NH3N) ve toplam uçucu yağ asitleri (TUYA) düzeyi saptanmış ve rasyona üre ilavesinin rumen pH'sı üzerine etkisinin önemli olmadığı saptanmıştır. Rumen amonyak azotu ve toplam uçucu yağ asitleri rasyonda üre kullanım düzeyine paralel artış göstermiş ve en yüksek değer % 2.0 üreli rasyonla beslenen 4. grupta gerçekleşmiştir. Gruplar arasındaki farklılıklar istatistiki önemli bulunmuştur (p Araştırmanın yem materyalini oluşturan ayçiçeği tohumu küspesi, buğday kepeği, üre içermeyen arpa, % 1.30 üre içeren arpa, % 1.80 üre içeren arpa ve % 2.21 üre içeren arpanın rumende kuru madde parçalanabilirlikleri naylon torba yöntemiyle saptanmış ve farklı rumen koşullarının kuru madde parçalanabildiği üzerine etkisi araştırılmıştır. Farklı rumen koşullarının kuru madde parçalanabilirliği üzerine etkisi olmadığı saptanmıştır. Rasyonlarda üre kullanım düzeyindeki artışa bağlı olarak kuru madde parçalanabilirliğinde az da olsa düşme gözlenmiştir. Rumende kuru madde parçalanabilirlik parametrelerinden a, b, a+b, c, RSD, yıkanma kaybı değerleri saptanmış ve farklı rumen koşullarının bu parametreler üzerine etkisinin önemli olmadığı saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Üre, kuzu besisi, Rumen sıvısı, Naylon torba tekniği, Parçalanabilirlik.

Abstract:
The research was conducted to determine possibilities of using urea fortified grains fattening. The animal materia! of the research was 12-14 weeks old weaned male Kıvırcık lambs and the lambs were alloted to four groups each consisted of 12 lambs. The lambs were fed ad - libitum concentrate feed mixtures including %0.0, %1.0, %1.5 and %2.0 urea respectively. Whole barley ingredient of experimental rations including urea dipped in urea solutions for 24 hours in order to ensure dissolved urea by barley grains. Average initial liveweight of the experimental groups (1., 2., 3. and 4. groups) were 30.04±1.13, 30.04+1.42, 30.08.1 1.30 and 30.03±1.05 kg respectively and the differences between the groups were insignificant. Average final weights of the fattening lambs were determined as 43.88 1 1.44, 43.96± 1.48, 43.54± 1.44 and 42.67± 1.27 kg Total liveweight gain, average daily liveweight gain, average daily feed consumption and concentrate feed consumption for 1 kg of liveweight gain of the groups at fattening perfod were determined as 13.83 ±0.65, 13.92 ±0.47, 13.46. i 0.50, 12.53 i 0.44 kg.; 329.37± 15.53, 331.31 ± 11.08, 320.43± 11.95, 299.60 ı 10.55 g.; 1.41 G, 1.359, 1.322, 1.268 kg.; 4.301, 4.121, 4.130 and 4.232 kg. pH, amonia- nitrojen and total volatile fatty acids (VFA) levels at rumen liquid samples of fattening lambs collected at the beginning, mid and end of fattening were determined. Effects of ration urea levels on rumen liquid pH was insignificant however amonia - nitrogen and VFA levels were increased in accordance with urea level of the rations. The highest values were obtained at the group fed ration including %2.0 urea and the differences between the groups were statistically significant (p<0.01). Rumen degradabilities of sunflower meal, wheat bran, whole barley, % 1.30, %1,80 and % 2.21 urea absorbed whole barley respectively, which were ingredients of the experimental rations were determined by nylon bag method and effects of different ruminal conditions on periodical drymatter degradabilities of these feed materials were investigated, it has been determined that effects of different ruminal conditions and periodical drymatter degradabilities were insignificant, however there was a slight decrease at drymatter degradability in relation with increase at urea levels of the rations. Degradability parameters such as a, b, a+b, c values of the feed materials were estimated. It has been determined that effects of different ruminal conditions on these parameters were insignificant.Key Words: Urea, lamb fattening, rumen liquid, nylon bag technique, degradability.