İstanbul'da ikamet eden göçmen işçilerin istihdam durumu ve sosyal entegrasyonu: Sosyolojik bir araştırma
Employment status and social integration of migrant workers residing in Istanbul: A sociological research
Yazar: KAMİLA KHUDAVERDİYEVA
Danışman: DOÇ. DR. FATMA NUR ŞENGÜL
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırma ile Türkiye'de yasadışı, yerleşik olmayan ve düşük vasıflı göçmen işçilerin karşılaştıkları zorluklar, ücretleri, çalışma koşulları, yaşam koşulları, topluma entegrasyonlarındaki zorluklar ve sosyal dışlanmaları ele alınmaktadır. Araştırmanın amacı Türkiye'ye göç eden yabancı göçmenlerin istihdam ve sosyal entegrasyon açısından yaşadıkları sorunları tespit etmektir. Sosyal entegrasyon, farklı kültürlerden, geçmişlerden ve sosyal gruplardan bireyleri bir araya getirerek uyumlu ve kapsayıcı bir toplum yaratma sürecini ifade eder. Türkiye göç alan bir ülkedir. Son yıllarda göçmenlerin uyum süreçlerinin, işgücü piyasasında sağladıkları avantaj ve dezavantajların, Türk vatandaşlarının ve göçmenlerin yaşadıkları çatışma veya uyumları ile mevcut durumun ne olduğunun araştırılması önemli bir konudur.
Araştırmada nitel araştırmaya ait derinlemesine mülakat tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini yasadışı göç yoluyla İstanbul'a gelen yabancı uyruklu kişiler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini kartopu örnekleme tekniği kullanılarak ulaşılan ve İstanbul'da ikamet eden 15 katılımcı oluşturmuştur. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmada görüşmelerden elde edilen veriler yorumlayıcı okuma yaklaşımıyla analiz edilmiştir. Görüşmeler tematik çerçeveye göre analiz edilerek tartışılmış, teoriler ve ilgili literatürle desteklenerek sonuç ve öneriler geliştirilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre göçmenlerin İstanbul'a gelme nedenleri; iş bulmak, para kazanmak, ülkelerinde can güvencesinin olmaması, Türkiye'ye iş için göç eden yakınları tarafından çağrılması ve İstanbul'a turist olarak gelmesi olarak belirlenmiştir. Göçmenlerin Türkiye ve İstanbul'da yaşamaktan memnun oldukları belirlenmiştir. Göçmenlerin dil konusunda sorun yaşadıkları, dil ve iletişim sorunlarını çoğunlukla işyerlerinde diğer göçmen arkadaşları aracılığıyla çözmeye çalıştıkları, iş yerinde birlikte çalıştıkları diğer insanlardan dil yeterliliklerini geliştirmek için yardım aldıkları gözlemlenmiştir. Göçmenler Türkiye'de kolaylıkla iş bulabiliyor. Çoğunlukla göçmenlerin çalıştığı işler: tekstil, mobilya, inşaat, ticaret ve vasıfsız işlerdir. Göçmen işçiler Türk işçilerle ciddi bir sorun yaşamamaktadır. Göçmen işçiler aldıkları ücretlerden memnun görünmektedir. Göçmen işçilerin çoğunluğunun kazançlarını geldikleri ülkelerine yatırım yaparak veya ailelerini geçindirmek için kullandıkları gözlemlenmiştir. Göçmen işçilerin işyerinde istismar, mobbing, dışlanma, ötekileştirilme gibi süreçleri yaşamadıkları belirlenmiştir. Göçmen işçiler Türkiye'de resmi süreç ve prosedürlerle ilgili sorunlar yaşamaktadır. Bu problemleri; nüfus cüzdanı, vatandaşlık talebi, çalışma izni, Türkiye'de ikamet süreçleri temaları altında toplayabiliriz. Göçmen işçilerin Türkiye'den dönmek istemedikleri söylenebilir. Göçmenlerin Türkiye'ye göç ettikten sonra İstanbullularla olumsuz ilişkilerinin olmadığı gözlemlenmiştir. Göçmenlere göre Türk halkının onlara iyi davrandığı ve onları kabul ettiği belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öneriler geliştirilmiştir. Türk devletinin göç politikasını gözden geçirmesi tavsiye edilmektedir.

Abstract:
This research examines the difficulties faced by illegal, non-resident and low-skilled migrant workers in Turkey, their wages, working conditions, living conditions, difficulties in their integration into society and social exclusion. The aim of the research is to identify the problems experienced by foreign immigrants immigrating to Turkey in terms of employment and social integration. Social integration refers to the process of creating a harmonious and inclusive society by bringing together individuals from different cultures, backgrounds and social groups. Türkiye is a country that receives immigrants. In recent years, it is an important issue to investigate the adaptation processes of immigrants, the advantages and disadvantages they provide in the labor market, the conflicts or adaptations experienced by Turkish citizens and immigrants, and the current situation.
In the research, in-depth interview technique of qualitative research was used. The population of the research consists of foreign nationals who came to Istanbul through illegal immigration. The sample of the research consisted of 15 participants who were reached using the snowball sampling technique and resided in Istanbul. The data of the research were collected with a semi-structured interview form prepared by the researcher. Content analysis was used to analyze the data. In the research, the data obtained from the interviews were analyzed with an interpretive reading approach. The interviews were analyzed and discussed according to the thematic framework, and results and suggestions were developed by supporting theories and relevant literature.
According to the research results, the reasons why immigrants come to Istanbul are; Finding a job, earning money, not having life security in their country, being invited by their relatives who migrated to Turkey for work, and coming to Istanbul as a tourist. It has been determined that immigrants are satisfied with living in Türkiye and Istanbul. It has been observed that immigrants have language problems, they often try to solve their language and communication problems through other immigrant friends at work, and they receive help from other people they work with at work to improve their language proficiency. Immigrants can easily find jobs in Turkey. The jobs that immigrants mostly work in are: textile, furniture, construction, trade and unskilled jobs. Immigrant workers do not experience serious problems with Turkish workers. Migrant workers seem satisfied with the wages they receive. It has been observed that the majority of migrant workers use their earnings by investing in their countries of origin or to support their families. It has been determined that immigrant workers do not experience processes such as abuse, mobbing, exclusion or marginalization in the workplace. Migrant workers experience problems with official processes and procedures in Turkey. These problems; We can collect them under the themes of identity card, citizenship request, work permit, residence processes in Turkey, and the situation of immigrant children. It can be said that migrant workers do not want to return from Turkey. It has been observed that immigrants do not have negative relations with Istanbulites after migrating to Turkey. According to immigrants, it has been determined that Turkish people treat them well and accept them. Recommendations were developed according to the research results. It is recommended that the Turkish state review its immigration policy.