Elit dağ kayakçılarının sportif kapasitelerine ait fizyolojik parametrelerin kardiyopulmoner egzersiz testiyle incelenmesi
Investigation of sportive capacity related physiological parameters of elite mountain skiers with cardiopulmonary exercise test
Yazar: KÜBRA DÜĞENCİ
Danışman: PROF. DR. AHMET AYAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Egzersiz testi = Exercise test ; Fizyolojik parametreler = Physiological parameters ; Kayak = Ski ; Kayakçılar = Skiers ; Oksijen tüketimi = Oxygen consumption ; Spirometri = Spirometry ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Dağ kayağı fiziksel ve fizyolojik olarak yüksek kapasite gerektiren bir ekstrem spor branşıdır. Maksimum oksijen tüketimi, kas gücü, anaerobik güç, anaerobik ve aerobik dayanıklık fizyolojik spor özelliklerini; boy ve beden kitle indeksi ise fiziksel vücut özellikleri yansıtır. Kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET), bireyin dinamik egzersiz sırasındaki kapasitesini değerlendiren, tanısal ve prognostik amaçlı bilgiler sağlayan bir işlemdir. KPET kontrollü metabolik şartlar altında yapılan egzersizin solunum sistemi, kardiyovasküler sistem ve kas-iskelet sistemlerinin egzersize karşı oluşan yanıtın eş zamanlı olarak değerlendirilmesine olanak sağlar. Yani KPET ile bireyin fizyolojik parametrelerini objektif olarak belirlemek mümkündür. Bu tez çalışmasının amacı, elit dağ kayakçılarının sportif kapasiteye ait fizyolojik parametrelerin [(maksimum oksijen kullanımı:VO2maks, solunum değişim katsayısı (RER), kalp hızı (KH), kalp hızı yedeği (KHY) ve spirometrik parametreler (FVC, FEV1, MEF) ile anaerobik eşik değeri gibi)] KPET ile incelenmesidir. Bu kesitsel laboratuar analizi çalışması ile hem dağ kayağı sporuyla uğraşmanın fizyolojik parametrelere etkisi hem de Türkiye Dağ Kayağı milli takımı sporcularının bu alandaki uluslararası elit sporcularla kıyasla ne durumda olduğu belirlenmiş olacaktır. Bu amaçla Türkiye Kayak Federasyonunda lisanslı 15 elit dağ kayakçısının sportif kapasitelerine ait fizyolojik parametreleri ve vücut kitle indeksleri incelenecektir. Elit dağ kayakçıları bisiklet ergometresinde şiddeti giderek artan (5 Watt/20 sn) test protokolünde (60 rpm sabit pedal hızı) maksimal egzersiz protokollü kardiyopulmoner egzersiz testi gerçekleştirecek ve bu esnada VO2maks, RER,  KH, KHY, spirometrik parametreler (FVC, FEV1, MEF) ve anaerobik eşik değerleri egzersiz test sistemi (12 derivasyonlu EKG, gaz analizatörü modülü ve ergospirometre donanımlı) ile ilgili yazılım programı aracılığı ile belirlenecektir. Elde edilecek fizyolojik parametreler TDF dağ kayağı milli takım sporcuları için güncel ve ilk veriyi ortaya koyacak ve bu değerler benzer sporcu sınıfı için başka ülke milli takımlarına ait literatür verileri ile karşılaştırılacaktır.


Anahtar Kelimeler: Egzersiz kapasitesi, oksijen kullanımı, spirometre

Abstract:
Mountain skiing is a physically and physiologically highly demanding extreme sportive branch. Maximal oxygen uptake, muscular strength, anaerobic power, anaerobic and aerobic endurance are among to the physiological athletic characteristics and body characteristics including height and body mass are among the physical body characteristics. Cardiopulmonary exercise test (CPET) is a procedure that assess the individual's capacity for dynamic exercise and provide information for diagnostic and prognostic purposes. CPET, by performing exercise under-controlled metabolic conditions, allows simultaneous assessment of responses of respiratory, cardiovascular and musculoskeletal systems to exacerbations. Thus, CPET allows objective determination of physiological capacity of an individual. The aim of this thesis study was to investigate sportive capacity-related physiological parameters [(maximum oxygen consumption: VO2maks, respiratory exchange ratio (RER),  heart rate (HR), heart rate reserve (HRR) and spirometric parameters (FVC, FEV1, MEF) as well as anaerobic threshold)] using in elite mountain skiers using CPET. By this cross-sectional laboratory investigation we will determine both the impact of being engaged in mountain skiing on physiological parameters as well as determine the status of athletes among Turkish Mountaineering Team in comparison with relevant international elite athletes. For this purpose a total of 15 elite mountain skiers licensed by Turkish Mountaineering Federation was involved and their physiological parameters reflecting sportive capacity will be assessed. The elite mountain skiers will perform an incremental (5 Watt/20 sec) CPET, pedaling at 60 rpm, up to their maximum and VO2maks, RER,  HR, HRR, spirometric parameters (FVC, FEV1, MEF) and anaerobic threshold levels will be determined by the software of the CPET system (equipped with 12 lead ECG gas analyser and ergospirometry). Obtained data will document, for the first time, current values for the elite mountain skier team of the TMF and data will be compared with published relevant data for international athletes from other countries.


Key Words: Exercise capacity, oxygen uptake, spirometry