Enflasyon hedeflemesi döneminde makroekonomik değişkenler arasındaki ilişki: Türkiye örneği
The relationship between the macroeconomic variables during the inflation targeting period: Turkish case
Yazar: ALİ ALPTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. TUBA DİREKCİ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Enflasyon = Inflation ; Enflasyon hedeflemesi = Inflation targeting ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türkiye = Turkey

Özet:
Enflasyon hedeflemesi rejimi son elli yıldır hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler arasında popülerliği artan bir para politikası aracı olarak dünyadaki birçok ülke tarafından benimsenmiş ve uygulamaya konulmuştur. Uzun yıllardır yüksek ve değişken enflasyon sorunu ile karşı karşıya kalmış bir ülke olan Türkiyede bu soruna bir çözüm olarak enflasyon hedeflemesi rejimini 2006 yılında uygulamaya almış ve genel anlamda başarılı olmuştur. Bu çalışma, enflasyon hedeflemesi döneminde makroekonomik değişkenlerin arasındaki ilişkiye odaklanmakta ve teori ile uyumlu hareket edip etmedikleri araştırmaktadır.
Çalışmada ortak verinin elde edilebildiği Şubat 2004 – Kasım 2011 dönemi için vektör otoregresyon modeli (VAR) modeli kurulmuş ve etki-tepki analizleri ile varyans ayrıştırma sonuçları elde edilmiştir. Analize dahil edilen değişkenler; üretim için sanayi üretim endeksi, enflasyon için tüketici fiyat endeksi, ülke kredi riski için Credit Default Swap (CDS) primi, kur değişkeni için ABD Doları ve Euro sepet endeksi, faiz değişkeni için ise 1 ay vadeli mevduat faiz oranıdır. Dış talebin kontrolü için de dışsal değişken olarak Euro bölgesi sanayi üretim endeksi kullanılmıştır.
Varyans ayrıştırma analizi sonuçları büyüme ve ülke risk primi değişkenlerinin yüksek oranda dışsal hareket ettiğini gösterirken, enflasyondaki değişimin açıklanmasında, ülke risk primi ve büyümenin, faizdeki değişimlerin açıklanmasında ülke risk primi ve enflasyonun, kurdaki değişimin açıklanmasında ise ülke risk priminin yüksek orana etkili olduğunu göstermektedir. Etki tepki analizlerinin sonuçları, makroekonomik değişkenlerin teorik beklentiyle uyumlu hareket ettiğini ortaya koymaktadır. Etki tepki sonuçlarına göre,  enflasyondaki bir pozitif şokun hem faiz hem kurda istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Çalışmadan elde edilen bir diğer bulgu ise ülke kredi riskinin önemli bir değişken olduğudur. CDS primindeki bir yükselme enflasyon, kur ve faiz değişkenleri üzerinde anlamlı ve güçlü bir pozitif etkiye sahiptir.

Abstract:
The inflation targeting regime has been adopted and implemented by both developed and developing countries around the world as an increasingly popular monetary policy tool for the last 50 years. Turkey, faced with high and variable inflation problem for many years,  has taken to implement the inflation targeting regime in 2006 as a solution to this problem and has been successful in general. This study focuses on the relationship between macroeconomic variables in the period of inflation targeting and investigates whether they act in accordance with the theory.
In the study, the vector autoregression model (VAR) model was established for the period of February 2004 - November 2011 in which common data could be obtained and the variance decomposition results were obtained by impact-response analysis. Variables included in the analysis; industrial production index for production, consumer price index for inflation, Credit Default Swap (CDS) premium for country credit risk, US Dollar and Euro basket index for exchange rate variable and 1 month deposit rate for interest variable. In order to control the external demand, the Eurozone industrial production index was used as the external variable.
While the variance decomposition analysis results show that the growth and country risk premium variables are highly exogenous, the country's risk premium and growth in explaining the changes in inflation, the country's risk premium and inflation in explaining the changes in interest rates, and the country's risk premium in explaining the changes in exchange rates are effective. The results of impact- response analyzes are in line with the theoretical expectations for the macroeconomic variables. Impact- response analyzes show that a positive shock in inflation has a statistically significant positive effect on both interest and exchange rate variables. Another finding obtained from the study is that an increase in CDS premium has a significant and strong positive effect on inflation, exchange rate and interest.