Levant Havzasında bulunan doğal gaz kaynaklarının İsrail – Ürdün ilişkilerine etkileri
The impacts of natural gas resources in the Levant Basin on Israel-Jordan relations
Yazar: AHMET ÖZGÜR ÇINAR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BAYARTAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography ; Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arap-İsrail ilişkileri = Arabian-İsrael relations ; Doğal gaz = Natural gas ; Doğal gaz sektörü = Natural gas sector ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Levant = Levant ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Ürdün = Jordan ; İsrail = Israel

Özet:
Yeryüzünün çeşitli alanlarında bulunan enerji kaynakları tarih boyunca toplumların hayati gereksinimlerinden birisi olmuştur. Çağımızda stratejik öneme sahip enerji kaynakları devletlerin iç ve dış politikaları üzerinde önemli bir etken sayılmaktadır. Dolayısıyla söz konusu enerji kaynakları devletlerin birbirleri arasındaki ilişkileri etkilemektedir. Binlerce yıllık köklü bir tarihe sahip Levant Bölgesi son yıllarda Levant Havzasında keşfedilen doğal gaz yatakları ile de gündeme gelmektedir. Kullanımının ve ticaretinin gittikçe yaygınlaşmasına bağlı olarak önemi ve stratejik değeri artan doğal gaz, diğer enerji kaynakları gibi bölgedeki devletlerin birbirleri arasındaki ilişkilere doğrudan etki etmektedir. Yakın tarihe kadar savaşlarla ve yer yer çatışmalarla dolu olan İsrail-Ürdün ilişkileri söz konusu doğal gaz keşiflerinden sonra önemli değişimlere uğramıştır. Enerji güvenliği sorunu olan iki ülke, enerji güvenliğini sağlamak adına birbiri ardına önemli doğal gaz antlaşmaları imzalamışlardır. İsrail ile Ürdün arasında imzalanan antlaşmalar ve doğal gaz çerçevesinde kurulan ekonomik işbirliği iki ülkenin diplomatik, ekonomik ve toplumsal ilişkileri üzerindeki etkileri bakımından oldukça önemlidir. Bu siyasi coğrafya çalışmasında, bir coğrafi alan olarak Levant Havzasındaki doğal gaz kaynaklarının, iki ayrı coğrafi saha üzerindeki birbiri ile sorunlu bir geçmişe sahip olan iki ülkenin arasındaki ilişkilere etkileri ana hatlarıyla incelenmiştir.

Abstract:
Energy resources in various areas of the world have been one of the vital needs of societies throughout history. Energy resources, which are of strategic importance in our age, are considered as an important factor in the domestic and foreign policies of states. Therefore, these energy sources affect the relations between states. The Levant region, which has a long history of thousands of years, has been brought to the agenda with natural gas reserves discovered in the Levant Basin in recent years. Natural gas, whose importance and strategic value has increased due to the widespread use and trade, has a direct impact on the inter-state relations among other states such as other energy resources. Israeli-Jordanian relations, which have been remembered with wars and conflicts until the last twenty years, have undergone significant changes after these natural gas discoveries. The two countries with energy security problems signed important natural gas agreements one after another in order to ensure energy security. Agreements signed between Israel and Jordan and the economic cooperation established within the framework of natural gas are important in terms of their impacts on the diplomatic, economic, and social relations of the two countries. In this political geography study, the effects of natural gas resources in the Levant Basin as a geographical element on the relations between the two countries which have a problematic past are tried to be outlined.