Ahşap yapım sistemlerinin deprem bölgeleri için potansiyellerinin incelenmesi: Katharina Av Köşkü örneği
Investigation of the potential of wooden construction systems for earthquake zones: the case of Katharina Av Köşkü
Yazar: FURKAN HAYDAROĞLU
Danışman: PROF. DR. ASLI ER AKAN
Çankaya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapım Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Yapı malzemesi olarak ahşabın kullanımı ilk çağlara kadar uzanmaktadır. Doğal yapı malzemesi olarak en sık kullanılan malzemeler içerisinde yer alan ahşap, taştan sonra ikinci sırada kullanılmıştır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte yapılarda ahşap kullanımı yerini çelik ve betonarmeye bırakmıştır. Sürdürülebilir bir malzeme olan ahşabın yeniden kullanımı arttırmak, ahşabın iyi anlaşılmasından geçmektedir.
Bu çalışmada ahşabın mekanik özellikleri, taşıyıcı sistemlerdeki kullanımı ele alınmış ve ahşabın ortotropik bir malzeme olduğu, farklı yönlere göre farklı davranışlar gösterdiği belirtilmiştir. Ahşabın heterojen bir yapıya sahip olduğu, liflerin yönelimine bağlı olarak mekanik özelliklerinin değiştiği vurgulanmış; elastik davranışı, basınç direnci, çekme direnci, eğilme dayanımı ve makaslama dayanımı gibi mekanik özellikleri üzerinde durulmuştur. Ahşabın bir yapı malzemesi olarak kullanımının tarihçesi, gelişimi, günümüzdeki önemi ve ahşap taşıyıcı sistemleri hakkında bilgiler verilmiştir. Bu bağlamda örnek alan incelemesi olarak seçilen ve Sarıkamış'ta bulunan Katharina Av Köşkü'nün tarihçesi, mimari planı, yapım tekniği ve malzemesi hakkında ayrıntılı bilgiler verilmiş olup bölgenin deprem riski, bölgede yaşanan depremler ile birlikte değerlendirilmiştir.
Çalışma kapsamında Katharina Av Köşkü'nün çatı taşıyıcı sistemi, SAP 2000 programı kullanılarak aslına uygun modellenip TS-498, TS-647 ve TBDY (2018)'e göre yük ve yük kombinasyonu oluşturularak analizi gerçekleştirilmiş ve sonuçları tartışılmıştır.

Abstract:
The use of wood as a building material dates back to ancient times. Wood, which is among the most frequently used natural building materials, is used second only to stone. With the development of technology, the use of wood in buildings has been replaced by steel and reinforced concrete. Increasing the reuse of wood, which is a sustainable material, requires a good understanding of wood.
In this study, the mechanical properties of wood and its use in carrier systems are discussed and it is stated that wood is an orthotropic material and shows different behaviors in different directions. It was emphasized that wood has a heterogeneous structure and its mechanical properties vary depending on the orientation of the fibers; Mechanical properties such as elastic behavior, compressive strength, tensile strength, bending strength and shear strength are emphasized. Information is given about the history of the use of wood as a building material, its development, its current importance and wooden carrier systems. 
In this context, detailed information about the history, architectural plan, construction technique and materials of the Katharina Mansion located in Sarıkamış, which was selected as a sample site study, was given and the earthquake risk of the region was evaluated together with the earthquakes. Within the scope of the study, the roof structural system of Katharina Av Köşkü, was modeled by using the SAP 2000 program and analyzed by creating a load and load combination in accordance with TS-498, TS-647 and TBDY (2018).