Tedarik zinciri yönetiminde operasyonel performansın öncülleri üzerine bir araştırma
A research on the antecedents of operational performance in supply chain management
Yazar: MEHMET BARKIN DİNCER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENK TUFAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ulaşım = Transportation ; İşletme = Business Administration

Özet:
Lojistik hizmeti veren firmaların, değişen müşteri ihtiyaçlarına daha düşük maliyetle, 
daha kaliteli ürünlerle, daha kısa sürelerde cevap vererek rekabet üstünlüğü sağlayabilmek 
adına çok sayıda operasyon girişimi, uygulaması ve bakış açısı türetilmiştir. Gerek akademik 
çevrelerde gerekse de uygulayıcılar açısından özellikle ilgi gören üç önemli unsur tedarik zinciri 
yönetimi, stratejik çeviklik ve operasyonel performanstır. Bu nedenle lojistik hizmeti veren 
firmaların operasyonel performanslarını etkileyen faktörlerin araştırılması lojistik ve tedarik 
zinciri literatürüne katkıda bulunur. Dinamik yetenekler teorisine dayanan bu çalışmanın 
amacı, tedarik zincirinde yer alan lojistik firmaların tedarik zinciri yönetimi, stratejik çeviklik 
ve operasyonel performansları arasındaki ardışık ilişkileri incelemektedir. Araştırmanın 
örneklemini, UTİKAD (Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenler Derneği) 
bünyesinde Akdeniz bölgesinde faaliyet gösteren (Adana, Burdur, Hatay, Isparta, Mersin, 
Osmaniye, Kahramanmaraş, Antalya) lojistik işletmelerinin orta ve üst kademe yöneticileri 
oluşturmaktadır. Bu amaçla, UTİKAD Akdeniz Bölge Temsilciliği bünyesinde faaliyet 
gösteren 79 adet lojistik hizmeti veren firmanın orta ve üst düzey yöneticileri üzerinde 
uygulanmak üzere online anket hazırlanmıştır. Gönderilen anketlerden 361 tanesine geri dönüş 
sağlanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre; tedarik zinciri yönetiminin üç alt boyutunun 
(tedarikçilerle işbirliği, lojistik, enformasyon akışı ve bilgi paylaşımı) stratejik çeviklik 
üzerinde doğrudan ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Araştırma sonucu elde 
edilen bir diğer sonuç, stratejik çevikliğin operasyonel performans üzerinde pozitif yönlü 
anlamlı bir etkiye sahip olduğudur. Elde edilen diğer bir sonuca göre ise, tedarik zinciri 
yönetiminin üç alt boyutunun (tedarikçilerle iş birliği, lojistik, enformasyon akışı ve bilgi 
paylaşımı) operasyonel performans üzerinde doğrudan ve anlamlı bir etkisinin olduğudur. 
Çalışmanın bulguları lojistik hizmeti veren firmaların operasyonel performansını artıran 
öncülleri vurgulamaktadır.

Abstract:
Many operation initiatives, practices, and perspectives have been derived from 
providing a competitive advantage by responding to changing customer needs with lower costs, 
higher quality products,s and shorter periods. In academia and practitioners, three essential 
elements of particular interest are supply chain management, strategic agility, and operational 
performance. Therefore, investigating the factors affecting the operational performance of 
logistics supply providers contributes to the logistics and supply chain literature. Based on 
dynamic capabilities theory, this study examines the sequential relationships between supply 
chain management, strategic agility, and operational performance of logistics suppliers. The 
sample of the research consists of middle and senior managers of logistics enterprises operating 
in the Mediterranean region (Adana, Burdur, Hatay, Isparta, Mersin, Osmaniye, 
Kahramanmaraş, Antalya) within the body of UTIKAD (Association of International 
Forwarding and Logistics Service Providers). For this purpose, an online questionnaire was 
applied to middle and senior managers of 79 logistics service provider companies operating 
within the UTIKAD Mediterranean Regional Representative Office. Responses were provided 
to 361 of the questionnaires sent. According to the research findings,; Three sub-dimensions of 
supply chain management (collaboration with suppliers, logistics, information flow, and 
information sharing) have been found to have a direct and significant effect on strategic agility. 
Another result of the research is that strategic agility has a positive and significant impact on 
operational performance. According to another result, the three sub-dimensions of supply chain 
management (collaboration with suppliers, logistics, information flow, and information 
sharing) directly and significantly affect operational performance. The study's findings 
highlight the antecedents that improve the operational performance of logistics supply 
providers.