14-18 yaş arası ergenlerde benmerkezcilik düzeyinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of self-centeredness in adolescents aged 14-18 years in terms of some variables
Yazar: SULTAN KARADEMİR
Danışman: PROF. DR. ARİFE KEBİRE NİLGÜN SARP
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ben merkezcilik = Egocentrism ; Benlik algısı = Self perception ; Benlik imajı = Self image ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma 14-18 yaş arasındaki ergenlerde benmerkezcilik düzeyinin sosyo-demografik değişkenler açısından incelenip değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma kesitsel tarama modelindedir. Araştırmanın örneklemini, 2019-2020 eğitim öğretim yılında İstanbul İli Üsküdar İlçesi'nde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Hüseyin Avni Sözen Anadolu Lisesi (Nitelikli Lise), Hacı Sabancı Anadolu lisesi, Üsküdar Anadolu İmam Hatip Lisesi ve Zeynep Kamil Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde öğrenimine devam eden 14-18 yaş arası toplam 320 öğrenci oluşturmaktadır. Uygulamaya katılmak isteyen öğrenciler rastgele seçilmiş, ailelerine araştırma hakkında bilgi vermek amacıyla Veli Bilgi Formu gönderilmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan Sosyo-Demografik Bilgi Formu ve Benmerkezcilik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Çalışmaya katılan 14-18 yaş arası ergenlerin Benmerkezcilik Ölçeği sonuçlarına göre; ergenlerin cinsiyeti ile benmerkezcilik düzeyleri arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Ergenlerin cinsiyetlerine göre eşsizlik ve benlik odağı alt boyutlarında anlamlı farklılık saptanmıştır. Ergenlerin okul türü ile benmerkezcilik düzeyi arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Ergenlerin anne öğrenim durumu ile benmerkezcilik düzeyleri arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Ergenlerin anne öğrenim durumuna göre benlik odağı ile anne öğrenim durumu arasında anlamlı farklılık tespit edilirken, eşsizlik ve hayali seyirci alt boyutlarında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Ergenlerin baba öğrenim durumuna göre benlik odağı ile baba öğrenim durumu arasında anlamlı farklılık saptanırken, eşsizlik, hayali seyirci ve benmerkezcilik toplam puanında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Ergenlerin yaşı, sınıf düzeyi, kardeş sayısı, doğum sırası ve ebeveyn aylık geliri ile benmerkezcilik düzeyi arasında anlamlı farklılık tespit edilememiştir.

Anahtar kelimeler: Ergenlik Dönemi, Ergen Benmerkezciliği, Eşsizlik, Benlik Odağı, Hayali Seyirci

Abstract:
The aim of this research was to evaluate and analyze the egocentrism levels between adolescents aged 14 – 18 years in terms of socio – demographic variables. This study is in a sectional diagram model. The sample for this research was consisted of 320 students between the ages of 14– 18 who continue their education at Hüseyin Avni Sözen High School, Hacı Sabancı High School, and Zeynep Kamil Vocational and Technical High School which are affiliated with the Ministry of National Education in Üsküdar District of Istanbul Province in the 2019 – 2010 academic year.  The students who wished to participate in this study were chosen randomly. Parent information forms were handed out to the parents of the students in order to inform about the research. Socio – Demographic information forms and egocentrism scales prepared by the researcher were used to collect data. The data was analyzed with the SPSS 22.0 program. According to the egocentrism scales of the 14 -18 age adolescents who partook in the study; significant differences between the adolescents' genders and egocentrism levels were detected. Significant differences were detected in the uniqueness and imaginary audience sub dimensions in accordance with adolescents' genders. Substantive contrast was found between the adolescents' school types and egocentrism levels. Significant differences were found between the adolescents' egocentrism levels and their mothers' education state. While significant differences were detected according to adolescents' mothers' education states and self-focus, no differences were found between uniqueness and imaginary audience sub dimensions. While significant differences were detected between self – focus and adolescents' fathers' education status, no significant difference was found between uniqueness, imaginary audience and egocentrism. No significant difference was detected between the egocentrism levels and the adolescents' age, sibling number, birth order, fathers' education state and monthly income of parents.

Key Words: Adolescent Period, Egocentrism, Uniqueness, Self-Focus, Imaginary Audience