Çin ekonomisinin yapısal dönüşümü ve inovasyon kapsamında gelişmiş ülkelere etkileri
Structural transformation of the Chinese economy and impact on developed countries within the scope of innovation
Yazar: AYTEN ÖYKÜ KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. SEYHUN DOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Teknolojik inovasyon = Technological innovation

Özet:
Çin Halk Cumhuriyeti merkezi planlamadan devlet ağırlıklı karma ekonomi (sosyalist piyasa ekonomisi) modeline geçtikten sonra, son kırk beş yılda, ülkesine çektiği doğrudan yabancı yatırım sermayesinin de katkısı ile GSYH büyüklüğü, dış ticaret hacmi ve dış ticaret fazlası ve bununla birlikte sağladığı teknolojik gelişmelerle dünyanın ikinci büyük ekonomisi oldu.  Ancak gerek fert başına GSYH gerekse uluslararası standartların kabul ettiği insan hakları ve siyasi özgürlükler açısından henüz gelişmiş bir ülke statüsünde değildir. 
	Mao döneminde Çin'in ağır sanayi hedefi gerçekleşmemiş geleneksel kesim ağırlıklı yapıda kalmıştır. Verilen yüksek teşvikler ve ucuz işgücü nedeni ile Çin'e gelen yabancı yatırım sermayesi büyümenin ivmesi olmuştur. Yine doğrudan yabancı yatırım sermayesi ve planlama sayesinde Çin, kırsal kesim ağırlıklı  geleneksel üretim yapsısından, modern teknolojik üretim yapısına geçmiştir.
	1978 piyasa reformuyla birlikte, uzun zamandan beri uyguladığı kendine yeterlilik ve dışa kapalı ekonomi modelinden vazgeçen Çin özellikle ucuz işçilik avantajı ile bir çok ülkenin yatırımlarını kendine kaydırmasına sebep olmuştur. 1990'lardan itibaren doğrudan yabanı sermaye yatırımlarında dikkat çekici artışlar olmuş, bu durum Çin'in dünya ekonomisine entegrasyonunu hızlandırmıştır. Doğrudan yabancı sermaye yatırımları daha çok sermaye ve teknoloji yoğun sektörlere yönelmiştir. Bu durum Çin'in üretim yapısını değiştirmiş ve ülkenin teknoloji açığını kapamada büyük rol oynamışlardır.
	Onlarca yıllık hızlı ekonomik büyüme, Çin'in inovasyonu yönlendiren kilit alanlara yatırım yapmasını sağlamıştır. Bu yatırımlar Çin'in Küresel İnovasyon İndeksi'nde  sıralamasını yükseltmiş ve gelişmiş ekonomilerle rekabet etmesini sağlamıştır.
	Bu çalışmanın amacı, son yıllarda Çin'in geçirdiği inovasyon odaklı ekonomik dönüşümün gelişmiş ülkelere etkisinin ne olacağı şeklindeki tartışmalara akademik temelde cevap arama niteliği taşımaktadır.
	Bunun için öncelikle kalkınma ve sanayileşme politikaları inovasyon sistemi yaklaşımı ile ele alınmış, sonrasında ise Çin'in ekonomik gelişimde yaşadığı değişim incelenerek ve seçilen 6 gelişmiş ülkenin (ABD, İngiltere, İsviçre, İsveç, Almanya, Hollanda) inovasyon sistemleri ve politikaları ele alındıktan sonra Çin'in inovasyon göstergelerinin söz konusu gelişmiş ülkelerin dış ticareti üzerindeki uzun ve kısa dönem ilişkileri analiz edilerek, ayrıca değişkenlere yönelik nedensellik analizi uygulanmıştır.
	Çalışmanın sonucunda, Çin'in inovasyon anlamında yükselişinin ABD, Almanya ve İngiltere'nin ithalat ve ihracatını etkilemediği görülmüştür. İsveç, İsviçre, Hollanda açısından değerlendirildiğinde ise bu ülkelerin ihracatını düşük seviyede azaltıcı yönde bir etkinin olduğu sonucu çıkmıştır.

Abstract:
After the People's Republic of China transitioned from central planning to a state-dominated mixed economy (socialist market economy) model, in the last forty-five years, it has become the second lAR-GEst country in the world with its GDP (Gross Domestic Product) size, foreign trade volume and foreign trade surplus, as well as technological developments, with the contribution of the foreign direct investment capital it has attracted to its country. However, it is not yet a developed country in terms of both GDP per capita and human rights and political freedoms accepted by international standards.
	During the Mao period, China's heavy industry target was not realized and remained in a traditional sector-dominated structure. Foreign investment capital coming to China due to high incentives and cheap labor provided the acceleration of growth. Again, thanks to foreign direct investment capital and planning, China has moved from its traditional rural-based production structure to its modern technological production structure.
	With the 1978 market reform, China abandoned the self-sufficiency and closed economy model it had been implementing for a long time, and caused many countries to shift their investments to itself, especially with the advantage of cheap labor. There have been remarkable increases in foreign direct capital investments since the 1990s, and this has accelerated China's integration into the world economy. Direct foreign capital investments are mostly directed towards capital and technology intensive sectors. This situation changed China's production structure and they played a major role in closing the country's technology gap.
	Decades of rapid economic growth have enabled China to invest in key areas that drive innovation. These investments have increased China's ranking in the Global Innovation Index and enabled it to compete with developed economies.
	The aim of this study is to seek answers on an academic basis to the debates about the impact of the innovation-oriented economic transformation that China has undergone in recent years on developed countries.
	For this purpose, firstly, development and industrialization policies were discussed with the innovation system approach, and then the change experienced by China in economic development was examined and the innovation systems and policies of 6 selected developed countries (USA, England, Switzerland, Sweden, Germany, Netherlands) were discussed. Then, the long and short-term relationships of China's innovation indicators on the foreign trade of these developed countries were analyzed, and causality analysis was applied to the variables.	
	As a result of the study, it was seen that China's rise in terms of innovation did not affect the imports and exports of the USA, Germany and the UK. When evaluated in terms of Sweden, Switzerland and the Netherlands, it was concluded that there was a slight reducing effect on the exports of these countries.