Huzur için karşılaştırmalı bir senaryo çalışması
A comparative screenplay studying for 'huzur'
Yazar: SELMA ALTINTAŞ
Danışman: PROF. DR. CEVAT ÇAPAN
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Fransiz yazar ve modern edebiyatin temsilcisi sayâºlan Marcel Proust, özellikle yedi ciltliktek romanâº Yitik Zamanın İzinde'de benliğin zaman içindeki psikolojik değişiminianlatır. Güncel olayları ve geçmişte yaşananları bir bütün halinde yansıtarak, insanınruhsal yaşantısını sunar. Bergsoncu `zaman' anlayışından etkilenen Proust, zamanâº birbütün olarak algâºlar ve yapâºt âºnda böyle bir yol izler. Yitik Zamanın İzinde adlâº romanâºndakendi yaşamından aldığı tek tek epizodlarla, burjuvazinin bir tablosunu çizerken, öteyandan aristokrasinin çöküşünü de anlat âºr. Çağrışımlar yoluyla zaman-mekan içindegidip gelen yazar 19. yüzyâºl Fransa'sâºnâºn bir panoramasâºnâº çizer. Bu yapâºt âºn baz âºbölümleri daha sonra çeşitli rejisörler tarafından sinemaya uyarlanmış ve başarılı filmleryapılmıştır. Tiyatroya da uyarlanmış olan Yitik Zamanın Peşinde adlı roman bizimedebiyat âºmâºzda çok önemli bir yeri olan Ahmet Hamdi Tanpâºnar'âº ve özellikle Huzur'unyazılış sürecini de etkilemiştir.Ahmet Hamdi Tanpâºnar Huzur'da, İkinci Dünya Savaşı'na saatler kala romankahramanının birtakım değerler arasındaki sıkışmışlığını ele alır. Romanın kahramanıMümtaz kendi mutluluğu ile toplumsal sorumluluğun çatışmasını yaşar. Fakat her ikiyazarın da romanlarında kullandığı ortak temalar mevcuttur. Bu ortak temalardan yolaçıkılarak ve özellikle Harold Pinter'ın yazdığı The Proust Screenplay (Proust Senaryosu)temel alâºnarak, Tanpâºnar'âºn Huzur adlâº romanâºnâº sinemaya uyarlanabilirlik açâºs âºndaninceleme yoluna gittik. Bunun için her iki yazarın kullandığı ortak temalar çerçevesinde,öncelikle Bergson'un zaman anlayışı incelenmiş, Proust'ta ve Tanpınar'da zaman-mekanve çağrışımların yapıtlarında nasıl kullanıldığı üzerinde durulmuştur. Daha sonraProust'un romanâºndan sinemaya ve tiyatroya uyarlanan senaryolar, filmler ve oyunlar elealınmıştır. Kenan Işık'ın tiyatroya uyarladığı Huzur senaryosu hakkında bilgi verilerek,Huzur için bir sinema uyarlaması olarak Huzur Senaryosu yazılmıştır.

Abstract:
French writer, Marcel Proust who is respected as a representative of modern literature,explain the psychological changes of conceit in his works, actually only in A LaRecherche du Temps Perdu. He presents the person?s psychological life by reflecting thecurrent events and past events as a whole. Proust is effected from Bergson?s ?time?understanding so he perceives ?time? as a whole and use this way in his novels. In hisnovel A la Recherche du Temps Perdu, while he talks about bourgeoisie; at the same timehe tells the aristocracy?s decline and he does these by using episodes from his own life.Proust shows the panorama of France in 19th century by using flashbacks. Some parts ofthis novel are adapted to cinema by many directors and be very successful. This noveleffects Tanpâºnar who has a very important role in our literature the writing period ofHuzur.In Huzur, Ahmet Hamdi Tanpâºnar deals with the argument of the protagonist who hasproblems about some judgements during the time of the Second World War. Theprotagonist can not decide about his own happiness and his responsibility to community.But these two writer have common themes. By using these themes, especially HaroldPinter?s The Proust Screenplay; Tanpâºnar?s novel Huzur is started to be examined forcinema. With these themes, first, Bergson?s time comprehension is examined, thenexamined how Proust and Tanpâºnar use place, time and association. Moreover, the filmsand plays which is adapted from Proust?s novel, is examined.