Yeni dini hareketlerde kıyamet senaryoları
Apocalyptic scenarios in new religious movements
Yazar: AYŞE NUR ŞEN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN YILMAZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Bilim dünyasına yenilikçi çalışmalar kazandırmanın yanında, YDH ile ilgili eserleri
tanımak ve bu alanda çalışmalar yapmak önem arz etmektedir. Geçmişin birikimi ve ilmî
mirasını tanıyıp ilerlemek büyük bir önem arz ettiği gibi bizim bu çalışmamız yapılacak olan
yeni çalışmalara da ilham ve rehber olmayı hedeflemektedir.
YDH tanımı, 20.yüzyılda itibariyle ortaya çıkmış olup dini yapıyı, insan ruhunu ve
felsefi yapılanmaları ifade etmiştir. Dinin artık insan hayatında yerinin olmayacağının
düşünüldüğü ve iddia edildiği bir dönem olan 20. yüzyılda bütün bu iddialara adeta bir karşı
cevap olarak geleneksel dinlerin yanında yahut geleneksel dinlerden ayrılarak ortaya çıkan
YDH, kısa zaman diliminde hızla yayılarak dünya çapında varlık göstermeye başlamıştır.
YDH olgusu sekülerizm ve modernizm gibi etkenlerin ortaya çıkardığı manevi boşluğu
gidermeyi amaçlamakla beraber yanında benimsedikleri harekete taraftar toplamıştır. Harekete
üyelerini genellikle zayıf, manevi arayış içinde olan insanlar ve çoğunlukla gençler
oluşturmaktadır. YDH ilham aldığı ve bir tezahürü olmaya çalıştığı geleneksel köklü inançların
birçoğunda kıyamet, ahiret gibi insanın kendisinin ölümden sonrasında ne ile karşılaşacağı bir
takım inanç soruları olmuştur. Geleneksel inançların içinden ortaya çıkmış bu hareketlerde de
kıyamet, ahiret, ölüm, kurtarıcı gibi sorularla karşılaşmıştır. Karşılaştıkları bu sorular
neticesinde bir eskotoloji öğretileri oluşturmuşlardır.
Çalışmamız üç bölümden meydana gelmiştir. Birinci bölümde, YDH'in tanımı,
tarihçesi, özelikleri, ortaya çıkış nedenleri, anlam arayışları, katılımcı özellikleri, yayılma
süreçleri, ibadet ve ritüellerine değinilirken ikinci bölümde ele aldığımız hareketlerin tarihçe,
öğreti, ibadet-uygulamaları, üçüncü bölümde ise hareketlerin eskatolojik yapılarına yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yeni Dini Harekeler, Eskatoloji, Kıyamet, Ahiret, Kurtarıcı

Abstract:
In addition to bringing innovative studies to the world of science, it is important to
recognize the works related to NRM and to carry out studies in this field. Recognizing the
accumulation and scientific heritage of the past is of great importance, and our study aims to be
an inspiration and guide for new studies to be carried out.
The definition of NRM emerged as of the 20th century and expressed the religious
structure, human spirit and philosophical structures. In the 20th century, a period when it was
thought and claimed that religion would no longer have a place in human life, NRM emerged
as a counter response to all these claims, either alongside traditional religions or by separating
from traditional religions.
Although the phenomenon of NRM aimed to eliminate the spiritual vacuum created by
factors such as secularism and modernism, it gathered supporters for the movement they
adopted. The members of the movement are generally weak, spiritually seeking people and
mostly young people. Many of the traditional deep-rooted beliefs that NRM inspired and tried
to be a manifestation of, such as the apocalypse and the hereafter, have had some belief
questions about what one will encounter after death. In these movements that emerged from the
traditional beliefs, they encountered questions such as the apocalypse, the hereafter, death, and
the savior. As a result of these questions they encountered, they formed an escotology teaching.
Our work consists of three parts. In the first part, the definition, history, features, reasons
for its emergence, search for meaning, participatory features, dissemination processes, worship
and rituals of YDH are mentioned, while in the second part, the history, doctrine, worshippractices of the movements we discussed, and the eschatological structures of the movements
we discussed in the third part.

Keywords: New Religious Movements, Eschatology, Apocalypse, Hereafter, Savior