İlimizdeki aktif tüberküloz olgularının kemoprofilaksi endikasyonu açısından geçmişe yönelik değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of active tuberculosis cases in our city in terms of chemoprophlaxis indication
Yazar: EZGİ ÖNGÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OLCAY AYÇİÇEK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada aktif tüberküloz (TB) olgularında geçmişe yönelik kemoprofilaksi endikasyonu açısından değerlendirme yapılarak latent tüberküloz enfeksiyonunun (LTBE) aktif hastalığa dönüşme riskini ve LTBE tedavi endikasyonu kararlarımızı gözden geçirerek bu konuda eksiğimiz olup olmadığını saptamak ve tüberküloz kontrolüne katkı sağlamak amaçlanmıştır. 
Gereç Ve Yöntem: Çalışmaya Trabzon İli Merkez Verem Savaş Dispanserinde kayıtlı, 2016-2020 yılları arasında tanı almış 18 yaş üstü, 422 tüberküloz hastası dahil edildi. Çalışmamız tek merkezli, retrospektif klinik çalışma olarak tasarlandı. Hastaların yaş, cinsiyet, mesleki riskleri, komorbidite durumları, tanı öncesi son 2 yıl içerisindeki tütün ve bağımlılık yapıcı madde kullanımı, immunsupresif ilaç kullanımı, ve kullanılan ilaç türü, radyolojik bulguları, daha önce kemoprofilaksi açısından değerlendirilme durumu, PPD ve Quantiferon test sonuçları, BCG skarı varlığı, bulaştırıcı tüberküloz olgusu ile temas durumu, temas yaşı, temas çeşidi, temas süresi, konversiyon varlığı, koruyucu tedavi alıp almadığı kaydedildi. Hastalara ait tüm radyolojik görüntüler tarafımızca değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmaya 422 hasta dahil edildi. Hastaların 147(34.8%)'si kadın, 275 (65.2%)'i erkekti. Sağlık Bakanlığı 2019 yılı Tüberküloz Tanı ve Tedavi Rehberinde belirtilen latent tüberküloz enfeksiyonu tedavisi endikasyonlarına göre hastaların dağılımı incelendiğinde; 6 (1.4%) hastanın temaslı olduğu ve bu hastalarının 3 (50.0%)'ünün 34 yaş altı, 3 (50.0%)'ünün 35 yaş ve üstü olduğu saptandı. 34 yaş altı hasta grubunun hepsinin profilaksi açısından değerlendirildiği, 1 (33.3%) hastaya profilaksi önerildiği ve profilaksi tedavisi aldığı saptandı. 35 yaş üstü bağışıklığı baskılanmış, LTBE pozitif 1 (33.3%) hasta mevcuttu. Bu hasta malignite hastası idi ve profilaksi önerilmediği ve tedavi almadığı saptandı. Son 2 yıl içinde konversiyonu olan bir hasta saptandı ve bu hastanın profilaksi aldığı görüldü. Akciğer grafisinde tüberküloz sekeli ile uyumlu bulgusu olan 153 hastann 136 (88.9%)'sı 35 yaş üstü, 17 (11.1%)'si 35 yaş altı idi. Bu hastaların 3 (2.0%)'ünün profilaksi aldığı saptandı. Bağışıklığı baskılanmış, LTBE (+) hastalar içerisinde 4 (0.9%) tane Anti-TNF tedavisi alan hasta, 5 (1.1%) tane sistemik steroid kullanan hasta, 2 (0.4%) tane dializ hastası vardı. Anti-TNF grubu içerisinde 2 (50%) hastaya, sistemik steroid grubu içerisinde 1 (20.0%) hastaya, diyaliz grubu içerisinde ise 1 (50.0%) hastaya profilaksi uygulandığı saptandı. Tüberküloz tanı ve tedavi rehberine göre LTBE tedavisi endike olan hasta sayısı ortak kriterlere sahip hastalar için düzeltme yapıldıktan sonra 164 (38.8%) kişi idi. Ancak bu hastaların sadece 7 (4.2%)'sine profilaksi verildiği saptandı. 
Sonuç: Tüberküloz dünyada ve ülkemizde önemini hala koruyan bir hastalıktır ve LTBE taraması aktif hastalığa dönüşümü engelleyerek tüberküloz kontrolüne katkı sağlayacağı için riskli gruplara yönelik uygun önlemlerin alınması, takip ve tedavinin etkin olarak yapılması önem arz etmektedir. Çalışma sonuçlarımızdaki düşük kemoprofilaksi oranı LTBE tanısı ve takibinin önemini hatırlatmaktadır. Elde edilen verilerin LTBE tanı ve tedavisine katkıda bulunacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Aims: The aim of this study is to evaluate the indications for chemoprophylaxis in active tuberculosis (TB) cases in terms of past history, in order to assess the risk of conversion from latent tuberculosis infection (LTBI) to active disease and to review our decisions regarding the indication for LTBI treatment. The study also aims to determine if there are any gaps in our approach and to contribute to tuberculosis control efforts.
Materials and Methods: The study included 422 tuberculosis patients aged 18 and above, diagnosed between 2016 and 2020, who were registered at the Trabzon Province Central Tuberculosis Control Dispensary. Our study was designed as a single-center, retrospective clinical study. The patients' age, gender, occupational risks, comorbidities, tobacco and addictive substance use in the last two years prior to diagnosis, use of immunosuppressive drugs, type of medication used, radiological findings, previous evaluation for chemoprophylaxis, PPD and Quantiferon test results, presence of BCG scar, contact history with infectious tuberculosis cases, age at contact, type of contact, duration of contact, presence of conversion, and use of preventive treatment were recorded. All radiological images of the patients were evaluated by our team.
Results: A total of 422 patients were included in the study. Of these, 147 (34.8%) were female and 275 (65.2%) were male. When the distribution of patients was analyzed according to the indications for treatment of latent tuberculosis infection (LTBI) specified in the Tuberculosis Diagnosis and Treatment Guidelines of the Ministry of Health in 2019, it was found that 6 (1.4%) patients had a history of contact, with 3 (50.0%) of these patients being below the age of 34 and 3 (50.0%) being 35 years or older. It was determined that all patients in the group under the age of 34 were evaluated for chemoprophylaxis, and 1 (33.3%) patient was recommended and received prophylactic treatment. Among those who were 35 years or older and had immunosuppression, there was 1 (33.3%) patient with positive LTBI. This patient had malignancy and it was found that prophylaxis was not recommended and not received. One patient with conversion in the last 2 years was identified, and it was observed that this patient received prophylaxis. Among the 153 patients with radiological findings compatible with tuberculosis sequelae on chest X-ray, 136 (88.9%) were 35 years or older and 17 (11.1%) were below the age of 35. It was found that 3 (2.0%) of these patients received prophylaxis. Among immunosuppressed patients with positive LTBI, there were 4 (0.9%) patients receiving Anti-TNF treatment, 5 (1.1%) patients using systemic steroids, and 2 (0.4%) dialysis patients. It was found that 2 (50%) patients in the Anti-TNF group, 1 (20.0%) patient in the systemic steroid group, and 1 (50.0%) patient in the dialysis group received prophylaxis. The number of patients indicated for LTBI treatment according to the tuberculosis diagnosis and treatment guidelines, after adjustments for patients with common criteria, was 164 (38.8%). However, it was found that only 7 (4.2%) of these patients received prophylaxis.
Conclusion: Tuberculosis remains an important disease both globally and in our country, and LTBI screening is crucial in preventing the progression to active disease and contributing to tuberculosis control. Therefore, it is essential to take appropriate measures, follow-up, and provide effective treatment to high-risk groups. The low rate of chemoprophylaxis observed in our study emphasizes the importance of LTBI diagnosis and follow-up. It is believed that the data obtained will contribute to the diagnosis and treatment of LTBI.