Hipofiz cerrahisi uygulanan bireylerde taburculuk eğitimi ve danışmanlığın yaşam kalitesi ve komplikasyon yönetimine etkisi
The effects of discharge education and consultancy to quality of life and complication management with in individuals undergone pituitary surgery
Yazar: SEÇİL ERDEN MELİKOĞLU
Danışman: PROF. DR. HATİCE KAYA
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hipofiz bezi = Pituitary gland ; Hipofiz hastalıkları = Pituitary diseases ; Komplikasyonlar = Complications ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Taburcu olmak = Patient discharge ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Araştırma, hipofiz cerrahisi uygulanan bireylere verilen taburculuk eğitimi, danışmanlık ve izlemin yaşam kalitesine ve cerrahi girişime bağlı gelişebilecek komplikasyonların yönetimine etkisini belirlemek amacı ile ön test-son test kontrol gruplu, randomize olmayan deneysel bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Araştırma evrenini, İstanbul ilinde bir üniversite hastanesinin Nöroşirürji Kliniği'ne başvuran ve hipofiz cerrahisi uygulanan bireyler, örneklemi ise araştırmaya katılmayı kabul eden 35 deney ve 35 kontrol grubu olarak toplam 70 birey oluşturdu. Araştırma verileri; "Hasta Bilgi Formu", "SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği", "Sinüs-Burun Sonuç Testi (SNOT-22)", "Hasta Öğrenim Gereksinimleri Ölçeği (HÖGÖ)", "Komplikasyon İzlem Formu" ve "Görsel Ağrı Ölçeği" kullanılarak toplandı. Araştırma sürecinde hastalar altı kez değerlendirildi. İlk değerlendirmede ön test verileri elde edildi. Taburculuk günü, ameliyat sonrası 7. gün, 10. gün, 1. ayda izlemler yapıldı ve 3. ayda ise son test verileri elde edildi. Kontrol grubundaki bireylere kurumdaki rutin bakım uygulamaları gerçekleştirildi. Deney grubundaki bireylere, hasta öğrenim gereksinimleri doğrultusunda hazırlanan taburculuk eğitimi üç oturumda yapıldı ve araştırmacı tarafından hazırlanan eğitim kitapçığı verildi. Taburculuk sonrası ise, bireyin gereksinimleri doğrultusunda danışmanlık hizmeti telefon ile sürdürüldü. Verilerin analizi için R vers. 2.15.3 programı kullanıldı.
Araştırmaya katılan kontrol ve deney grubu arasında, bireysel ve hastalık özellikleri açısından farklılık olmadığı (p>0,05), bireylerin HÖGÖ toplam puanının 215,10±14,89 olduğu, SF-36 alt boyutlarından; "fiziksel rol güçlüğü", "enerji/canlılık", "ruhsal sağlık", "sosyal fonksiyon", "ağrı" ve "genel sağlık algısı"  puan ortalama farklarında ameliyat öncesine göre ameliyat sonrası 3. ayda gözlenen artışın deney grubunda daha yüksek olduğu (sırasıyla p=0,001, p<0,029 p<0,009, p<0,016, p<0,005, p<0,005), SNOT-22 puan ortalama farklarında taburculuğa göre ameliyat sonrası 3. ayda gözlenen değişimin deney grubunda daha fazla olduğu (p<0,001), ameliyat sonrası gelişen burun tıkanıklığı açısından 3. ayda, baş ağrısı açısından ise izlemlerin tümünde deney grubu lehine farklılık olduğu belirlendi (p<0,001). Sonuç olarak, hipofiz cerrahisi uygulanan bireylerde, taburculuk eğitimi, danışmanlık ve izlemin yaşam kalitesini arttırmada ve komplikasyonların yönetiminde etkili olduğu belirlendi.

Abstract:
The study was conducted as a non-randomized experimental trial with repetitive measurement and pretest-posttest control group in order to determine the effect of the discharge training, counselling, and follow-up provided to individuals who had undergone pituitary surgery on quality of life and management of complications that could develop due to surgical intervention. The population of the study consisted of individuals who presented to the Neurosurgery Clinic of a university hospital in Istanbul and had undergone pituitary surgery, and 70 individuals, 35 in the experimental group and 35 in the control group, who agreed to participate in the study constituted the study sample. The study data were collected through "Patient Information Form", "SF-36 Quality of Life Scale", "Sinus-Nose Outcome Test (SNOT-22)", "Patient Learning Needs Scale", "Complication Follow-up Form" and "Visual Pain Scale". The patients were evaluated 6 times throughout the study. In the first evaluation, pretest data were collected. Follow-ups were performed on postoperative 7th day, 10th day, 1st month, and posttest data were obtained in the 3rd month. Routine care was provided to the individuals in the control group. Discharge training prepared in line with patient learning needs was held in three sessions for the individuals in the experimental group, and they were provided with a training booklet prepared by the researcher. Following the discharge, counselling was continued through telephone in terms of individuals' needs. R Version 2.15.3 software was used for data analyses. 
As a result of the study, it was determined that there was no significant difference between the experimental and control groups in terms of individual and disease characteristics (p>0.05), that the individuals' PLNS total scale mean score was 215.10±14.89, that the increase observed in the postoperative 3rd month in the mean scores differences obtained from the SF-36 subscales of  "role limitation due to physical functioning", "vitality", "mental health", "social functioning", "pain", "general health" were higher in the experimental group compared to the pre-operative period (p=0.001, p<0.029 p<0.009, p<0.016, p<0.005, p<0.005, respectively), that the change observed in SNOT-22 mean scores differences in the postoperative 3rd month was higher in the experimental group compared to the discharge time (p<0.001) and that there was a significant difference in favor of the experimental group in  terms of the postoperative nasal congestion in the 3rd month and in terms of headache in all follow-up periods (p<0.001). In conclusion, it was determined that discharge training, counselling, and follow-up provided to individuals who had undergone pituitary surgery were effective on increasing the patients' quality of life and managing the complications of the surgery.