Soma-Eynez yeraltı kömür ocağında tam mekanize ayak söküm uygulaması
Totally mechanized longwall face moving project in the coal mine of Soma-Eynez
Yazar: ALTAN ŞEKER
Danışman: PROF. DR. MEHMET SAİM SARAÇ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'deki bir mekanize yer altı kömür ocağında uygulanan söküm
çalışmalarının sonuçları araştırılmıştır. Elde edilen sonuçların Türkiye yer altı
madencilik literatüründe yer alması, irdelenmesi, kayda geçmesi ve ilerideki mekanize
ayak söküm çalışmalarına ışık tutması amaçlanmıştır. Çalışmanın konusu, yeraltı
madenciliğinde uygulanan mekanize ayak uygulamalarının söküm aşamasındaki
çalışmalardır. Çalışmanın kapsamı özelde, Türkiye'de önemli bir kömür havzası olan
Soma kömür havzasındaki Eynez kömür ocağında var olan mekanize ayak, genelde ise
mekanize ayak ile çalışılan tüm yer altı kömür ocaklarıdır.
Yer altı kömür madenciliği, bilinen en zahmetli ve iş güvenliği açısından en riskli iş
sektörüdür. Yeraltı kömür ocaklarında hem üretimi yüksek tutmak ve verimliliği
artırmak, hem de iş güvenliği risklerini azaltmak için en akılcı yol tam mekanize ayaklar
ile üretim yapılmasıdır. Mekanize ayakların oluşturulması kazı-tahkimat-nakliyat
işlemlerinin beden gücü ile değil, makine ile yapılmasını sağlamaktadır. Mekanize
çalışma ile üretim artırılabilmekte, işçilik masrafları düşürülebilmekte, randıman
artmakta, diğer taraftan ise iş kazaları minimize edilebilmektedir. Ancak mekanize
ayaklar ile çalışmada iki önemli sorun ortaya çıkmaktadır: İlk yatırım maliyetlerinin
yüksekliği ve montaj-söküm çalışmalarının güçlüğü. Mekanize ayaklarda kullanılan
kazı makineleri, yürüyen tahkimat üniteleri, nakliyat aracı ve yardımcı ekipmanlar
önemli miktarlarda ilk yatırım maliyetlerini gerektirmektedir.
Panoların sökümü, üretim yapılan bölgede kömürün bitmesine yakın durumda ayağın
mekanik donanımının (yürüyen tahkimat, zincirli konveyör, kesici yükleyici makine
vb.) sökülerek karoya taşınması işidir. Tam mekanize ayaklarda ayağın söküm işlemi
operasyonun önemli bir aşamasını oluşturmaktadır.
Bu tez çalışmasında Soma – Eynez kömür ocağındaki mekanize ayağın söküm
aşamasında uygulanan "Telleme yöntemi" nin performansı incelenmiştir.

Abstract:
In this study, the results of face moving works investigated in a mechanized
underground coal mine in Turkey. It was aimed that the gathered results should take
place and be recorded in the literature of underground mining and shed the light on the
longwall face moving in the future. The subject of the work is the operations of face
moving the mechanized longwalls, used in the underground mining. The scope of the
study is the mechanized longwall, which is in Eynez coal mine in the coalfield of Soma
- one of the most important coalfields of Turkey - in particular, and all of the
underground mines operating with a mechanized longwall, in general.
Underground coal mining is known to be the most difficult and risky operations
industry in terms of work safety. In order to both keep the production high and increase
the productivity, and decrease the risks of work safety in the underground mines, the
most rational method is to produce with full mechanized longwalls. The assembly of the
mechanized longwalls allows the excavation-fortification-transportation works to be
done by machines, instead of manpower. With the mechanized longwalls, production
can increase, labor costs can decrease, and efficiency can increase, on the other hand
work accidents can be minimized. Nevertheless, two different problems occur in
working with mechanized longwalls: the first one is the highness of the investment costs
and the difficulty of face moving works. Shoorers used in the mechanized longwalls,
walking fortification units, transportation vehicle and auxiliary equipment require initial
investment costs at significant amounts.
Face moving of the panels is the work of carrying the longwall's mechanical equipment
(walking fortification, chain conveyor, shearer loader machine etc.) to the tile by means
of face moving them when it is close to the end of coal in the production area.
In this thesis study, the performance of the "Wire method" used in the assembly stage of
the mechanized longwall in the Soma-Eynez coal mine.