Üniversite kampüslerindeki peyzaj erişilebilirliğinin engelliler açısından irdelenmesi
The study on landscape accessibility of disabled people at university campuses
Yazar: NEVROZ ÇINAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN BARIŞ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Günümüzde toplumların, sundukları olanaklar ölçüsünde engelli bireylerin sosyal yaşama katılımını güçlendirmesi, çağdaşlık düzeyinin bir göstergesi olarak kabul görmektedir.Bu araştırma, üniversite kampüslerini kullanan engellilerin, kampüs içindeki kullanımlara erişimlerindeki problemleri ve kampüslerdeki mevcut kullanımlardaki eksikliklerin engelliler açısından irdelenmesi amacıyla yapılmıştır. Ankete dayalı olarak gerçekleştirilen çalışma, yoğunluk olarak görme ve yürüme engelliler ile tekerlekli sandalye bağımlılarını kapsamaktadır. Araştırma için seçilen çalışma alanları Ankara Üniversitesi Tandoğan Kampüsü, Gazi Üniversitesi Merkez Kampüsü, Hacettepe Üniversitesi Beytepe Kampüsü ve ODTÜ yerleşkesidir. Bu kampüslerde engellilerin erişim olanaksızlıklarının belirlenmesi için kampüsü kullanan engellilere anketler uygulanmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, üniversite kampüslerinin erişilebilirliğine yönelik olarak engellilerin karşılaştıkları sorunlar, kampüsteki dış mekan kullanımlarından yararlanma ve kampüs yaşamına katılım durumları ile engellilerin bu konudaki öncelikleri hakkında verilere ulaşılmıştır. Mevcut çevredeki peyzaj erişebilirliğinin analiz edilmesi aşamasında anket haricinde, engellilerin engel türlerine göre ayrıca kısa kontrol listeleri oluşturulmuş ve gözlemler yapılmıştır. Araştırma bulguları sonucunda, üniversite kampüslerinin peyzaj erişebilirliği konusunda önemli eksiklikler barındırdığı, bu eksikliklerden dolayı engellilerin fiziksel ve sosyal çevreyle kaynaşma ve uyum sorunu yaşadıkları, kendi kendine yetebilecek şekilde rahatça erişim olanağı sağlayan tasarımlardan yoksun oldukları sonucuna varılmıştır. Fiziksel çevreye erişimin olanaksızlıklarından dolayı, psikolojik durumlarının da olumsuz olarak etkilenmesi, engelli bireylerin kendilerini toplum yaşamından soyutlamalarına neden olmuştur. Araştırma kapsamında elde edilen veriler, topluma engellilik bilincinin yerleştirilmesi ve engellilerle entegre yaşam koşullarının engelli bireyin kendini damgalanmış hissetmesine neden olmayacak tasarımlarla sağlanmasıyla, , fiziksel ve sosyal çevrede yaşam hakkının onlara geri verilmesi gerektiği sonucunu ortaya koymuştur.

Abstract:
Currently, societies which provide disabled people with opportunities are accepted as the proof of contemporary life because they enable disabled people to participate in the social life.This study aims to consider the problems of disabled people on campuses. For example, problems of accessibility, lack of using places are indicated from the point of views of the disabled people. This study is based on a questionnaire which includes sight-disabled people, walking disabled people. Tandoğan Campus in Ankara University, Beytepe Campus in Hacettepe University, Center Campus in Gazi University and Middle East Technical University were selected as the research area. In order to indicate problems of accessibility, disabled people on these campuses were asked to complete the questionnaire. When results are considered, how disabled people take advantage of using places on campus or off campus is demonstrated. Similarly, what kinds of difficulties that disabled people encounter were indicated by looking at priorities of the disabled people. Accessibility in present state is analyzed not only through a questionnaire but also observing disabled people with short control lists according to type of disabilities. As a result, there are many serious lack of landscape accessibility on campuses. Therefore disabled people cannot participate in physical and social life. Moreover, they cannot conveniently access from one place to one other place by themselves because of the wrong landscape designs. As disabled people cannot make benefit from the physical environment, they become introverts and thus they have psychological disorder. Authorized bodies should raise public awareness of disabled people by considering the results of this study. In addition, they should prevent disabled people from feeling lonely by designing more adaptively. Consequently disabled people have the right to live conveniently.