Adölesan sporcuların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi: Van ili örneği
Investigation of the healthy lifestyle behaviors of adolescent athletes in terms of some variables: Van province example
Yazar: ERGİN ÇETİNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED ZAHİT KAHRAMAN
Muş Alparslan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Sağlık = Health ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Sporcu öğrenciler = Sportsmen students ; Sporcular = Sportsmen ; Yaşam tarzı = Life style ; Ölçekler = Scales

Özet:
Adölesan dönem, sporcuların iyi bir spor kültürü kazanmaları ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları için kritik bir öneme sahiptir.  Bu araştırmada adölesan sporcuların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi amaçlandı. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanıldı. Araştırmanın evrenini, Van ilindeki adölesan sporcular oluştururken örneklemini ise araştırmaya gönüllü olarak katılan 14-18 yaşlarındaki 221 erkek ve 179 kadın olmak üzere toplam 400 sporcu oluşturdu. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan 10 sorudan oluşan demografik bilgiler formu ve Walker vd. (1996) tarafından geliştirilen Türkçeye uyarlanması Bahar vd. (2008) tarafından yapılan 52 madde ve 6 alt boyuttan oluşan "Sağlıklı Yasam Biçimi Davranışları Ölçeği-II (SYBDÖ)" kullanıldı. Verilerin analizinde SPSS paket programı kullanıldı. Normal dağılım gösteren verilerin analizinde parametrik testlerden bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova) ve grup içi farklar için post hoc-tukey testi kullanıldı. Araştırma bulgularına göre kulüp lisansı ve spor türü değişkenlerinde alt boyutlarda ve ölçek toplamında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05).  Yaş, cinsiyet, okul şubesi, spor geçmişi, spor yapma sıklığı, aile gelir durumu, anne ve baba eğitim durumu değişkenlerinde bazı alt boyutlarda anlamlı bir fark tespit edildi (p<0,05). SYBDÖ ölçek toplamında ise yaş, cinsiyet, okul şubesi ve spor yapma sıklığı değişkenlerinde anlamlı farklılık belirlendi (p<0,05). Sonuç olarak adölesan sporcuların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının bazı değişkenler açısından farklılık gösterdiği belirlenmiştir.

Abstract:
Adolescence period has a critical importance for athletes to gain a good sports culture and healthy lifestyle behaviors. In this study, it was aimed to examine the healthy lifestyle behaviors of adolescent athletes in terms of some variables. Descriptive survey model, one of the quantitative research methods, was used in the study. Adolescent athletes in Van constituted the universe of the research, while the sample consisted of 400 athletes, 221 men and 179 women, aged 14-18 years, who voluntarily participated in the research. As a data collection tool in the research, the demographic information form consisting of 10 questions created by the researcher and Walker et al. (1996) developed by Bahar et al. (2008) "Healthy Lifestyle Behaviors Scale-II (SYBDÖ)" consisting of 52 items and 6 sub-dimensions was used. SPSS package program was used in the analysis of the data. In the analysis of normally distributed data, independent sample t-test from parametric tests, one-way analysis of variance (Anova ) and post-hoc tukey test for within-group differences were used . According to the research findings, no significant difference was found in the sub-dimensions and the total scale in the variables of club license and sport type (p>0.05). A significant difference was found in some sub-dimensions in the variables of age, gender, school branch, sports history, frequency of doing sports, family income status, and educational status of parents (p<0.05). On the other hand, there was a significant difference in the variables of age, gender, school branch and frequency of doing sports in the total HLBD scale (p<0.05). As a result, it was determined that the healthy lifestyle behaviors of adolescent athletes differ in terms of some variables.