Erken çocukluk eğitiminde kalite uygulamaları: Sistemler arası bir karşılaştırma
Quality practices in early childhood education: A comparative study between two systems
Yazar: DİLARA YAYA
Danışman: PROF. DR. BERRİN AKMAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Eğitim kalitesi = Education quality ; Eğitim sistemi = Education system ; Kalite = Quality ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education

Özet:
Araştırmada, erken çocukluk eğitimi kurumlarının kalite sistemlerinin işleyişini ortaya koymak üzere bir karşılaştırmalı eğitim çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında, Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri'nde Kuzey Karolina eyaletinde yürütülmekte olan kalite sistemleri ele alınmıştır. "Kalite", "erken çocukluk eğitiminde kalite ve önemi" üzerinde kavramsal çerçeve aktarılmış, iki farklı sistemin işleyişi yasal-yönetsel kaynaklara dayalı olarak sunulmuş ve alanyazın taramalarıyla desteklenmiştir. 

Araştırma, karma araştırma yöntemiyle yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda bir betimsel tarama araştırması yürütülmüştür. Erken çocukluk eğitimi ortamlarının kalitesini ölçmeyi amaçlayan ECERS-R ölçeği ve program yönetiminin kalitesini ortaya koymayı amaçlayan PAS ölçekleri kullanılmıştır. Bu ölçekler Türkiye'de Eskişehir ilinde 20 okul öncesi eğitim programında, Kuzey Karolina'da ise Guilford Bölgesinde yer alan 20 okul öncesi eğitim programında uygulanmıştır. Elde edilen veriler, betimsel analizler; okulun türü, öğretmen, yönetici ve denetleyicilerin eğitim düzeyi, ele alınan iki sistem (MEB ve QRIS) gibi bağımsız değişkenler çerçevesinde parametrik olmayan Kruskal Wallis ve Mann Whitney U testi ve korelasyon testleri ile analiz edilmiştir.
 
Araştırmanın nitel boyutu ise, fenomonolojik yaklaşımla desenlenmiştir ve sistemleri denetlemekle görevli yetkili kişilerle odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Türkiye'de Eskişehir ili Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı çalışmakta olan altı Maarif Müfettişi; Kuzey Karolina'da ise Guilford Bölgesi Çocuk Gelişimi ve Erken Eğitim Biriminde çalışmakta olan dört Kalite Değerlendirme ve Geliştirme Sistemi (QRIS) Danışmanı ile tek oturumluk odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Bu görüşmelerden içerik analizi yöntemiyle temalar, kategoriler ve kodlar elde edilmiştir. 

Analiz bulguları göstermektedir ki Eskişehir ilindeki okul öncesi eğitim kurumlarının ortam kalitesi orta (3) ve düşük (5) düzeyde kalmıştır, yönetim süreçlerinin kalitesi ise orta düzeydedir. Maarif müfettişlerinin görüşleri, "sistemdeki sorunlar" ve "çözüm önerileri" temaları altında toplanmıştır. 
Kuzey Karolina bulguları ise Guilford Bölgesinde yer alan okul öncesi eğitim kurumlarının ortam kalitesinin orta ve üstü düzeyde olduğunu göstermiştir. Yönetim süreçlerinin kalitesi Türkiye ile benzer bir ortalama göstermiş ve orta düzeyde kalmıştır. QRIS danışmanlarıyla yapılan görüşmeden ise "QRIS işleyişi", "sistemin avantajları", "sistemdeki sorunlar" ve "çözüm önerileri" temaları elde edilmiştir. 

Yapılan karşılaştırmalar, okulların ortam kalitesi konusunda Kuzey Karolina okullarının Türkiye'deki okullardan anlamlı düzeyde daha başarılı olduğu; yönetim süreçleri konusunda iki sistemin de paralel puanlar elde ettiği görülmüştür. Kuzey Karolina'da uygulanmakta olan QRIS neredeyse 20 yıllık geçmişi olan köklü bir sistemdir, fakat şu anda alternatif yeniliklere ihtiyaç duymaktadır. Türkiye ise geçmişten bu yana kaliteyi artırmaya yönelik farklı çabalar sarf etmiştir ve 2015 yılında kalite standartlarını uygulamaya başlamıştır. Bu başlangıcın Türkiye'de okul öncesi eğitimin kalitesini geliştirmede önemli rol oynayacağı öngörülmektedir. Ancak, bu yeni olan sisteme adaptasyon ve kaliteli uygulamaları rutine dönüştürmek için zamana ihtiyaç olduğunu belirtmekte fayda vardır.

Bu araştırma, erken çocukluk eğitiminde kaliteyi sağlamaya yönelik farklı uygulamaları ve görüşleri sağlaması açısından önemlidir. Ancak, tüm farklılıklara rağmen, tüm sistemlerin ortak noktası, kalitenin devamlılığını sağlamak için düzenli bir gelişim ihtiyacı duyulmasıdır. 


Anahtar sözcükler: Kalite, erken çocukluk eğitimi, erken çocukluk eğitiminde kalite, eğitimde kalite sistemleri, Türkiye, Kuzey Karolina

Abstract:
This study conducted comparative educational research to examine two different quality rating and improvement systems, one of which is used in Turkey and the other in the state of North Carolina in the United States. According to this aim, first the conceptual framework is presented with the support of the literature reviews. This conceptual framework is described through a review of literature related to the terms of "quality", and "quality and its importance in early childhood education". Discussion of these concepts is followed with a deeper explanation of the practices of the two systems through a summary of the laws and regulations, and related official websites for each system.

This research is designed as a mixed method study. In the quantitative component of the study descriptive results regarding the two systems are presented. ECERS-R (Early Childhood Environment Rating Scale-Revised Edition) is used to evaluate the quality of the early childhood programs in Turkey and North Carolina. Moreover, PAS (Program Administration Scale) is used to evaluate the quality of administrative functioning in the early childhood programs. These scales are used in 20 child care programs in Turkey, in Eskisehir, and 20 child care programs in North Carolina, in Guilford County. The collected data are analyzed through descriptive statistics, non-parametric Kruskal-Wallis and Mann-Whitney U test to examine significant differences based on the independent variables such as program type, teachers', program directors', consultants' education level, the systems (Ministry of National Education and QRIS). Also, Spearman Rho correlations are presented to compare the two scales' results between the two systems as well. 

The qualitative component is designed with phenomenological approach to better understand the systems for ensuring the quality of early childhood education in two different regions. Focus group interviews are conducted with the supervisors in the both systems, in Turkey and North Carolina. Six educational supervisors who work for the Ministry of National Education in Eskisehir Province are recruited in the Turkey; four QRIS consultants who work for DCDEE are recruited in NC. One focus group interview is conducted in each location. After the interviews, themes, categories and codes are obtained through content analysis of the transcripts. 

The quantitative analysis results show that the child care program quality in Eskisehir, Turkey is an average between minimal (3) and good (5) level in terms of the early childhood environment quality. The average program administration quality is rated at medium level. In the qualitative analysis results, the educational supervisors' opinions were categorized in the themes "problematic issues/challenges" and "recommendations for improving the system". 

The quantitative data analysis results of the North Carolina programs show that the child care programs average ratings from good (5) to excellent (7) level quality in terms of the early learning environment. The program administration scores are medium-level, which is similar to Turkey. The QRIS consultants' opinions fell under the themes of "QRIS practices", "advantages of the system", "challenges" and "recommendation for improving the system". 

The comparative analysis shows that child care programs in NC have higher quality scores in terms of early childhood environments than the programs in Turkey. On the other hand, program administration scores are similar in the two systems. QRIS practices have been implemented in North Carolina since 1999, so, this system has an established history. However, this system needs updates to measure and recognize program quality better. In Turkey, there have been several efforts to develop the quality standards in early childhood education over a long time. Finally, the quality standards were put into practice in 2015. Although there is still a need for time for the standards to become a part of the system, this is a significant step for improving the quality of early childhood education in Turkey. 

Examining the different practices and aspects of two systems provides a great deal of information about the quality of early childhood education, so this study makes an important contribution to the field. Even though there are several differences in each system, there is still a common aim for both systems. The aim is to address the need for improvement to support ongoing quality in early childhood education practices. 


Key words: Quality, early childhood education, quality in early childhood education, quality rating and improvement systems, Turkey, North Carolina