Bronkopulmoner displazi tanısı alan bebeklerde predispozan risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of predisposing risk factors in infants diagnosed with bronchopulmonary dysplasia
Yazar: NİLÜFER DENER
Danışman: PROF. DR. HASAN ÇETİN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Bronkopulmoner displazi (BPD) gelişiminde rol oynayan predispozan risk faktörlerinin belirlenmesidir. Bu risk faktörlerinin belirlenmesi koruyucu önlemlerin erken alınabilmesine yol gösterecektir. 

GEREÇ-YÖNTEM
Aralık 2017 ile Eylül 2022 tarihleri arasında Süleyman Demirel Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde en az 28 gün yatışı olan toplam 187 bebek incelendi. Kriterleri karşılayan 183 bebek çalışmaya dahil edildi. BPD tanısı alan ve almayan hastaların dosya ve epikriz bilgileri retrospektif olarak taranarak prenatal, natal ve postnatal çeşitli parametreleri kayıt altına alındı. Bağımsız değişkenler önce BPD gelişen ve BPD gelişmeyen olmak üzere 2 grupta; daha sonra BPD derecelerine göre hafif BPD ve orta-ağır BPD olmak üzere 2 grup arasında karşılaştırıldı.
       
BULGULAR
Çalışma kriterlerine uyan ve BPD tanısı alan 91 bebek hasta grubu, BPD tanısı almayan 92 bebek ise kontrol grubu olarak belirlendi. Toplamda 183 bebek çalışmaya alındı. Bunların 87'si (%47,5) erkek, 96'sı (%52,5) kız cinsiyette idi. Katılımcıların doğum ağırlığı ortalamaları 1524,86±713,72  (450-4740) g, gebelik hafta ortalamaları 30,74±3,43 (24-40) idi. Olguların %75,4'ü (n=138) 32 hafta ve altında, %24,6'sı (n=45) 32 hafta üzerinde doğan bebeklerdi. BPD'li bebeklerin gebelik hafta ortalaması 29,35±3,51 iken, kontrol grubunda 32,11±2,75 bulundu. Doğum ağırlığı ortalaması BPD'li grupta 1325,49±694,28 g iken, kontrol grubunda 1722,07±680,45 g idi. BPD hastalarının %85,7'si (n=78) 32 hafta ve öncesinde doğan, %14,3'ü (n=13) ise 32 hafta üzerinde doğan bebeklerdi. Çalışma sonucunda 26 değişken BPD gelişiminde bağımsız risk faktörü olarak belirlendi. Bunlar; anhidroamniyoz/oligohidroamniyoz, akrabalık, antenatal steroid kullanımı, servikal yetmezlik, gebelik haftası, doğum ağırlığı, APGAR 1.dk ve 5. dk skoru, kord kan gazı baz fazlalığı değeri <-10 mmol/L olması, sürfaktan uygulama sayısı, pnömoni sayısı, invaziv ve noninvaziv mekanik ventilasyon aldığı gün sayısı, oksijen aldığı gün sayısı, klinik ve kanıtlı sepsis atak sayısı, total parenteral nutrisyon aldığı gün sayısı, eritrosit transfüzyon sayısı, kan kültüründe üreme, beyin omurilik sıvı kültüründe üreme, nekrotizan enterokolit, osteopeni, pulmoner hipertansiyon, patent duktus arteriozus, >evre 2 prematürite retinopatisi varlığı, hastanede yatış süresi olarak saptandı.

SONUÇ
Sonuç olarak BPD; düşük gebelik haftası ve düşük doğum ağırlığı ile ilişkili olarak immatür akciğerin, intrauterin başlayan ve postnatal respiratuvar distres sendromu, barotravma, volutravma, oksijen toksisitesi, prenatal-postnatal enfeksiyonlar ve/veya inflamasyon gibi normal alveolar ve vasküler gelişimi olumsuz etkileyecek faktörler nedeni ile oluşan kronik hasarlanma sonucunda meydan gelir. BPD'ye neden olan risk faktörlerinin belirlenmesi, tedavi kararı verilecek riskli bebeklerin erken dönemde saptanmasını sağlayacak ve koruyucu önlemlerin erken alınabilmesine yol gösterecektir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the predisposing risk factors that may play a role in the development of bronchopulmonary dysplasia (BPD). The identification of these risk factors may help in taking early preventive measures.

MATERIALS AND METHODS
A total of 187 infants who were hospitalised in the Neonatal Intensive Care Unit of Suleyman Demirel University, Department of Pediatrics for at least 28 days between December 2017 and September 2022  were examined. Among these, 183 infants who met the criteria were included in to the study. The files and epicrisis information of patients with and without BPD were retrospectively reviewed and various prenatal, natal and postnatal parameters were recorded. First independent variables were compared between BPD and non-BPD patients, and then between infants with mild BPD and those with moderate-severe BPD.
RESULTS
A total of 91 infants who met the study criteria and were diagnosed with BPD were included in the patient group and 92 infants who had no BPD diagnosis were included in the control group. Among the 183 infants in the study, 87 (47.5%) were male and 96 (52.5%) were female. The mean birth weight of the participants was 1524.86±713.72 (450-4740) g and the mean gestational age was 30.74± 3.43 (24-40) weeks. Of the infants, 138 (75.4%) and 45 (24.6%) were born at a gestational age ≤32 weeks and  >32 weeks, respectively. The mean gestational age of babies with BPD was 29.35±3.51 weeks, while it was 32.11±2.75 weeks in the control group. The mean birth weight was 1325.49±694.28 g in the BPD group and 1722.07±680.45 g in the control group. Of the BPD patients, 78 (85.7%) were born at ≤ 32 weeks and 13 (14.3%) were born at >32 weeks. Among the variables examined, 26 were found to be independent risk factors for the development of BPD. These variables included anhydroamniosis/oligohydroamniosis, consanguinity, antenatal steroid use, cervical insufficiency, gestational age, birth weight, APGAR scores at 1. and 5. min, the finding of a base excess <-10 mmol/L in cord blood gas analysis, surfactant administration, number of pneumonia attacks, duration of invasive and noninvasive mechanical ventilation, duration of oxygen support, number of clinical and proven sepsis episodes, duration of total parenteral nutrition, administration erythrocyte transfusion, growth of microorganisms in blood or cerebrospinal fluid culture, necrotizing enterocolitis, osteopenia, pulmonary hypertension, patent ductus arteriosus, retinopathy of prematurity of stage 2 or greater and the duration of hospitalization.

CONCLUSION
In conclusion, BPD occurs as a result of chronic damage to the immature lung due to intrauterine-onset and postnatal respiratory distress syndrome, barotrauma, volutrauma, oxygen toxicity, prenatal-postnatal infections and/or inflammation that may adversely affect normal alveolar and vascular development in association with low gestational age and low birth weight. Determination of the risk factors causing BPD will aid in early identification of high-risk infants and may enable timely preventive measure.