Farklı kökenli safran (Crocus sativus L.) genotiplerinde in-vitro mikrokorm ve sürgün rejenerasyonu üzerine bazı büyüme maddelerinin etkileri
Effects of some growth substances on in-vitro microcorm and shoot regeneration of saffron (Crocus sativus L.) genotypes with  different origin
Yazar: FATEMEH ALIVANDI
Danışman: PROF. DR. ZİHİN YILDIRIM
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışmada, iki farklı safran (Crocus sativus L.) genotipinin in-vitro koşullarda mikroçoğaltımları yapılmıştır. Araştırma, tesadüf parselleri deneme deseninde 3 tekerrürlü olarak gerçekleştirilmiştir. Denemede farklı alt kültür ortamlarında iki safran genotipinin tepkileri incelenmiştir. Safranbolu ve Horasan genotipleri ilk olarak 4 farklı konsantrasyonda hazırlanmış Thidiazuron (TDZ) ortamında MS + 1.0, 2.0, 3.0 ve 4.0 mg/l TDZ + 0.5 mg/l NAA + 0.1 mg/l GA3 sürgün oluşumunu teşvik etmek için kültüre alınmıştır. İkinci alt kültür ortamında 4 farklı Paclobutrazol (PAC) içeren MS + 0.5, 1.0, 2.0 ve 3.0 mg/l PAC + 0.5 mg/l NAA'da mikrokorm oluşumu teşvik edilmiştir. Elde edilen eksplantlar 4 farklı Indol-3-bütirik asit (IBA) MS + 0, 0.5, 1.0 ve 2.0 mg/l IBA + 0.1 mg/l Gibberellik asit (GA3) içeren köklendirme ortamında kök oluşumu incelenmiştir.
Çalışma sonunda elde edilen veriler değerlendirildiğinde sürgün oluşturmada Safranbolu genotipi için 4.0 mg/l TDZ ve Horasan genotipi için 3.0 mg/l TDZ ortamları başarılı bulunmuştur. Ayrıca Safranbolu sürgün üretiminde Horasan genotipinden daha başarılı görülmüştür. Mikrokorm üretimi için 2.0 mg/l PAC içeren ortam her iki genotip için başarılı bulunmuştur. Horasan Safranbolu'dan başarılı görülse de iki genotip ortalamaları arasındaki farklılık istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır. Köklenme ortamında da 1.0 ve 2.0 mg/l IBA içeren ortamlar arasında istatistiksel olarak önemli fark görülmemiş ve her iki ortam da kök oluşumu için uygun bulunmuştur. İki genotip karşılaştırıldığında Horasan daha yüksek oranda köklenme ortalamasına sahiptir.

Abstract:
In this study, the effects of some growth substances on in-vitro microcorm and shoot regeneration of two different Saffron (Crocus sativus L.) genotypes were studied. The experiment was arranged in Completely Randomized design (CRD) with three replications. The responses of two saffron genotypes were observed in three different sub-culture media. Safranbolu and Khorasan genotypes, in order to stimulate the shoot formation were first cultured in four different concentrations of the Thiadiazol (TDZ) medium (MS + 1.0, 2.0, 3.0 and 4.0 mg / l TDZ + 0.5 mg / l NAA + 0.1 mg / l GA3). Secondly the formation of microcorm was studied at 4 different Paclobutrazol (PAC) containing media (MS + 0.5, 1.0, 2.0 and 3.0 mg / l PAC + 0.5 mg / l NAA). The plants obtained were subcultured in 4 different rooting media containing MS + IBA 0, 0.5, 1.0 and 2.0 mg / l IBA + 0.1 mg / l GA3. Based on the evaluation of the means obtained from the statistical analyses of the data; 4.0 mg / l TDZ for Safranbolu and the 3.0 mg / l TDZ for Khorasan have been found the most successful media for shoot formation. Safranbolu was found to have higher shoot production than that of Khorasan. For microcorm generation; the media containing 2.0 mg / l PAC was found higher means for two genotypes. Although, Khorasan had high mean to have the differences between the two genotypes was not significant. Finally the 1.0 and 2.0 mg / l IBA-containing rooting media were not significantly different so both media were found to be suitable for the formation of root. Khorasan genotype was found to have high means for rooting.