Sultani çekirdeksiz üzüm çeşidi meyvelerinde bazı fitokimyasallarınfarklı olgunluk aşamalarında belirlenmesi
Determination of some phytochemicals at different maturity stages of Sultana seedless grape berries
Yazar: GÜNEŞ KACAR
Danışman: PROF. DR. FATİH ŞEN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında; Manisa ilinin, Sarıgöl, Alaşehir ve Manisa/Merkez olmak üzere üç farklı bölgesinden temin edilen farklı olgunluk ve kuruma aşamalarındaki Sultani Çekirdeksiz üzüm çeşidi örneklerinin, üzüm kalitesi ve fitokimyasal içerik değişimi bakımından biyotik stres faktörlerine karşı tepkileri ele alınmıştır. Araştırma kapsamında, erken hasat yaş, geç hasat yaş ve kuru üzüm olacak şekilde üç farklı olgunluk dönemini temsil eden, sağlam ve bulaşık (orta derecede küfle bulaşık veya salkım güvesi zararı bulunan) durumdaki üzüm örnekleri temin edilmiştir. Örneklerin ağırlık değişimi, suda çözünür kuru madde miktarı, titre edilebilir asit, olgunluk indisi, pH, şeker fraksiyonları gibi kalite özelliklerinin yanı sıra toplam fenolik madde miktarı ve antioksidana aktivitesi gibi fitokimyasal özelliklerinin biyotik stres faktörlerinin varlığı altında gösterdiği değişimler incelenmiştir. En düşük 100 tane ağırlığı Merkez'den alınan yaş ve kuru üzümlerde saptanmıştır. Yaş üzümlerin suda çözünür kuru madde miktarları olgunlaşmayla birlikte artış göstermiş, bu artış 2019 yılında Sarıgöl bölgesinde geç hasat döneminde örnek alınan bağlarda daha belirgin olmuştur. Yaş üzümlerde toplam fenolik madde miktarı olgunlaşmaya bağlı olarak artış göstermiş ve biyotik stres faktörlerinin varlığından etkilenmiştir. Buna karşın antioksidan aktivitesi ise bu faktörlerden etkilenmemiştir. Bulaşık kuru üzüm örneklerinin fenolik madde miktarı ve antioksidan aktivitesi sağlam örneklere oranla daha düşük bulunmuştur. Her iki yılda da bulaşık örneklerde toplam şeker içeriği sağlam örneklere oranla artış göstermiş olup yaş üzümlerde fruktoz ve glikoz ana şeker fraksiyonları olarak tespit edilmiştir. Üzümlerin olgunluk dönemleri ve üretildiği bölgelere göre kalite ve içerdikleri fitokimyasallar farklılık gösterdiği için bu konularda çok daha detaylı ve kapsamlı çalışmaların yapılması gerekmektedir.

Abstract:
In this study; grape samples at different maturity and drying stages of Sultana Seedless variety were taken from Sarıgöl, Alaşehir and Merkez region of Manisa province in Turkey. The responses of these grape samples to biotic stress factors in terms of grape quality and phytochemical content changes were investigated. Within the research, healthy and contaminated (infected with molds or Lobesia botrana damage) grape samples representing three different maturity stages (early harvest, late harvest and raisin) were taken. The changes in the quality characteristics of the grape samples such as weight change, total soluble solids, titratable acid, ripeness index, pH, sugars and phytochemical properties such as total phenolic compound and antioxidant activiy under the presence of biotic stress factors were examined. The results show that the lowest 100 grain weight was determined in fresh grapes and raisins taken from Merkez. The total soluble solids in fresh grapes increased with ripening and in 2019 the samples taken from Sarıgöl region which represents late harvest period had the highest total soluble solids. The total amount of total phenolic compound in fresh grapes increased with ripening and it was affected by presence of biotic stress factors. On the other hand, antioxidant activity was not affected by biotic stress factors. Total phenolic compound and antioxidant activity of contaminated raisin samples were found to be lower than healthy samples. In both years, the total sugar content in contaminated samples increased compared to healthy samples, and fructose and glucose were determined as the main sugar fractions in fresh grapes. The quality of grapes and the phytochemicals they contain vary according to different maturity periods and the regions where they are produced. More detailed and comprehensive studies need to be conducted on these issues.