Şizofreni hastaları ve 1. derece yakınlarında zihin kuramı ve ilişkili faktörler
Theory of mind in schizophrenia patients and first degree relati̇ves and related factors
Yazar: BURCU GÜLÜN MANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. VESİLE ALTINYAZAR
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aile = Family ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Sosyal biliş = Social cognition ; Zihin kuramı = Theory of mind ; İçgörü = Insight ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Şizofreni psikososyal işlev bozulmasına yol açan bir hastalıktır. Şizofrenideki sosyal işlev bozukluğunun Zihin Kuramı becerilerindeki azalma ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Literatürde bulgular çelişkili olmakla birlikte  şizofreni hastalarının 1. derece yakınlarında da sosyal bilişsel bir bozulmasının olduğu ileri sürülmüştür. Zihin Kuramı, bir kişinin kendisinin ve diğer kişilerin zihinsel durumlarını temsil edebilmek için gerekli bilişsel kapasitesiyi ifade eder. Bu çalışmanın amacı şizofreni hastaları ve 1. derece yakınlarında  zihin kuramı becerilerinin klinik değişkenler,  bilişsel fonkiyonlar, içgörü, sosyal işlevsellik düzeyi ile ilişkisini araştırmaktır.
Yöntem: DSM IV ölçütlerine göre şizofreni tanısı konan 30 hasta, hastaların 1. derece yakını (n=30)  ve bu gruplarla yaş cinsiyet eğitim yılı yönünden  benzer 42 sağlıklı kontrol çalışmaya alınmıştır. Hastalar, sosyodemografik ve klinik veri formu, İma Testi, Gözlerden Zihin Okuma Testi (Gözler Testi), Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği, Wechsler Bellek Ölçeği(WMS), Benton Görsel Bellek Testi(BGBT), Ekstrapiramidal Belirtileri Değerlendirme Ölçeği (EBDÖ), Bireysel ve Sosyal Performans Ölçeği (PSP), Akıl Hastalığına İçgörüsüzlük Ölçeği ile değerlendirildi.
Bulgular: Şizofreni hastalarının ve 1.derece yakınlarının  Zihin Kuramı sosyal bilişsel alt tipinde sağlıklı kontrollere göre bozulma olduğu görüldü. Şizofreni hastalarında zihin kuramının klinik değişkenlerden hastaneye yatış sayısı ile korelasyon gösterdiği saptandı.
Zihin Kuramı'nın negatif belirtiler ve içgörü ile ilişkili olduğu bulundu. Bireysel ve sosyal performans ölçeği toplam puanı, sosyal açıdan yararlı aktiviteler, kişisel ve sosyal ilişkiler, özbakım, rahatsız edici ve agresif davranışlar alt boyutlarının zihin kuramın becerileri ile ilişkili olduğu saptandı. Görsel uzaysal bellek fonksiyonları ve Gözler testinin ilişkili olduğu görüldü.
Sonuç:	 Şizofreni hastaları ve 1.derece yakınlarında sosyal bilişsel işlevle ilişkili olan bilişsel Zihin Kuramı becerisinde bozulma vardır. Bu bozulmaların hastalığın yapısal(trait) bir özellik olabileceğini gösteriyor olabilir. ZK bozulmalarının belki de bir kısmı altta yatan sosyal olmayan bilişsel defisitlerle açıklanabilir. Şizofrenide Zihin kuramı becerisinin negatif belirtilerle ilişkisi vardır. Bu bozulma  içgörü yetenekleri ve sosyal işlevsellik düzeyi ile ilişkili olduğu görülmektedir.

Anahtar kelimeler: Şizofreni, 1. Derece Yakınlar, Zihin Kuramı, İçgörü, Sosyal İşlevsellik

Abstract:
Objective: Schizophrenia is a disease which leads to impairment in psychosocial functions. Previous studies emphasize that the impairment of social functioning in schizophrenia is associated with the decrease in the abilities mentioned in Theory of Mind. Although the findings in the literature are contradictory, some studies state that the first degree relatives of schizophrenia patients demonstrate impairment in social cognitive functions. Theory of Mind expresses the cognitive capacity of a human being which is required to represent the mental conditions of both one's own and others'. Thus, the aim of this study is to investigate the relationship between the abilities of Theory of Mind of the patients' and their first degree relatives, and clinical variables such as cognitive functions, insight, and the level of social functioning.
Method: The sample includes 30 patients who are diagnosed with schizophrenia according to the criterias of DSM IV, and the first degree relatives of these patients (n=30). The control group of the study includes 42 healthy people who are similar to these groups in terms of age, gender, and education. Patients were assessed with sociodemographic and clinical data form, hinting task, Reading Mind in the Eyes Test, Positive and Negative Symptoms Scale, Wechsler Memory Scale, Benton Visual Retention Test, Extrapyramidal Symptom Rating Scale, Personal and Social Performance Scale, Scale of Unawareness of Mental Disorder .  
Results: Schizophrenia patients and their first degree relatives  demonstrate impairment in terms of the social cognitive component of the Theory of Mind compared to controls. Theory of mind in schizophrenia patients was correlared with number of hospitalization  among  the clinical  variables. Another finding states that Theory of Mind was related with negative  symptoms and insight.  It  was  found  that  total  point   of  Personal and Social Performance Scale socially useful activities, personal and social relationships, self-care, and disturbing and aggressive behaviors were correlated with theory of mind. Furthermore, this study discovers that there is a relationship between visuospatial memory and the eyes test. 
Conclusion: Schizophrenia patients and their first degree relatives demonstrate impairment in terms of the social cognitive component of the Theory of  Mind. The role of  these impairment may be a trait characteristic of schizophrenia. It is possible to explain some of the deficits of Theory of Mind  with the underlying non-social cognitive impairment. In schizophrenia, the Theory of Mind is related with negative symptoms, and it could be concluded that these deteriorations are related with insight abilities and the level of social functioning. 

Keywords: Schizophrenia, First Degree Relatives, Theory of Mind, Insight, Social Functioning