Arnavutluk'ta yakın ilişki şiddetine uğrayan ve uğramayan kadınların psikolojik özellikler açısından karşılaştırılması
Comparison of psychologıcal characterıstıcs of women subjected to intimate partner violence and women non subjected to intimate partner violence in Albania
Yazar: MANJOLA ÇOLLAKU
Danışman: PROF. DR. SEHER SEVİM
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi şiddet = Domestic violence ; Arnavutluk = Albania ; Benlik saygısı = Self esteem ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Kadına yönelik şiddet = Violence against women ; Kadınlar = Women ; Psikolojik özellikler = Psychological characteristics ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu çalışmanın amacı, aile içi şiddete maruz kalan kadınlarla aile içi şiddete maruz kalmamış olan kadınların psikolojik özelliklerini belirlemek ve karşılaştırmaktır.     Bu çalışmanın temel denencesi, öz-saygının yanı sıra cinsiyet rolleri ve aile içi şiddet ile ilgili geleneksel tutumlar ve inançlar gibi belirli niteliklerin ve kişilik özelliklerinin, aile içi şiddete maruz kalmış ve kalmamış olan kadınlarda farklı olacağıdır. Bu araştırmanın alt amaçlarından biri ise, istismarcı partnerin şiddetine maruz kalıp hâlâ istismarcı ile birlikte yaşayan kadınlar (Sürdürenler) ile partnerin şiddetine maruz kalıp şiddet içeren bu ilişkiyi bitiren kadınlar (Terk edenler) arasındaki olası farklı özellikleri incelemektir.
Araştırmaya katılan 216 kadından 60'ı, Sürdürenler, 43 Terk edenler. Yüz onüç kadın ise daha önce aile içi şiddete uğramadığını belirtmiştir. Bu çalışma kapsamında veri toplamak için Evliliğe ve Aileye Karşı Tutum Ölçeği, Kişisel Özellikler Ölçeği ve Rosenberg Öz-Saygı Ölçeği  kullanılmıştır.  
Araştırmanın verilerini analiz etmek için Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılmıştır. Partnerin şiddetine maruz kalmış olan kadınlar daha yüksek seviyede kadınsı kişilik özelliklerine ve daha düşük düzeyde öz-saygıya sahipken, bu kadınların cinsiyet rolleri ile ilgili olarak geleneksel bir tutum içinde oldukları ve aile içi şiddeti destekleyen inançlara sahip oldukları sonucuna varılmıştır. Daha önce aile içi şiddete maruz kalmamış olan kadınlarda ise erkeksi ve androjen kişilik özellikleri daha fazla iken, bu kadınlarda öz-saygı seviyesi daha yüksek ve aile içi şiddeti destekleyen inançlar düşük seviyede bulunmaktadır. Sürdürenler ve Terk edenler arasında, kadınsı kişilik özelikleri, öz-saygı seviyesi, geleneksel cinsiyet roller tutumları ve aile şiddete yönelik tutumları bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenmiştir.

Anahtar Sözcükler: Kadınlar, partner şiddeti, aile içi şiddet, özsaygı, cinsiyet rolü.

Abstract:
The current study tries to determine and compare the psychological characteristics of women who are exposed to domestic violence and women who have never experienced episodes of domestic violence. The basic assumption of this study is that specific characteristics such as self-esteem, traditional attitudes and believs toward gender role and domestic violence, and specific personality traits will be diferent in women who have experienced or not domestic violence. A sub-goal of this research was to investigate possible differences of the given charcteristics between women subjected to intimate partner violence who still live with the abusive partner (Stayers), women subjected to intimate partner violence who have left the violent relationship (Leavers). 
A total of 216 women partecipated in the study, of which 60 Stayers, 43 Leavers, and a group of 113 women who was never subjected to intimate partner violence. The data in the study were collected using Attituted Toward Marriage and Family Scale, Personal Attributes Questionnaire, and Rosenberg Self-esteem Questionnaire. 
One Way Analysis of Variance was used to analyze the variables of the investigation. 
Women non subjected to intimate showed high levels of masculinity and androgenity personality traits, report less traditional attitudes toward gender rol standarts, reports high level of self-esteem, and were less supportive of domestic violence. Significatly statistics differences between Leavers and Stayers were found regarding feminine personality traits, self-esteem level, traditional gender roles attitudes and beliefs toward domestic violence.

Key Words: Women, partner violence, domestic violence, self-esteem, gender role