Ortaokul matematik öğretmenlerinin geometrik düşünme alışkanlıklarının belirlenmesi ve geometrik düşünme alışkanlıklarının beceri temelli geometri problemlerine yansımalarının incelenmesi
Determining the geometric thinking habits of middle school mathematics teachers and investigating their reflections of geometric thinking habits on skill-based problems
Yazar: TUĞÇE ÜNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE KURT BİREL
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin sahip oldukları geometrik düşünme alışkanlıklarının neler olduğu, öğretim esnasında ve beceri temelli problemlerde bu alışkanlıkları nasıl yansıttıklarını incelemektir. Araştırma nitel bir araştırma olup veri toplama ve analizi için case study (durum çalışması) deseni benimsenmektedir. Veri toplama sürecinde birden fazla veri toplama aracına başvurulmuştur. Öğretmenlerin geometrik düşünme alışkanlıkları testine (GDAT) ve MEB beceri temelli problemler testlerine (BTPT) verdikleri yanıtlar, öğrenci dokümanları ve öğretmenlerin bu dokümanları değerlendirmeleri, araştırmacı gözlem notları, görüşmeler ve görüşmelerdeki video kayıtlardan elde edilen veri betimsel analiz ve içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. İlk olarak, öğretmenlere GDAT ve BTPT uygulanmış ve daha sonra öğretmenler bu testleri öğrencilere uygulamış ve gerçek bir sınıf ortamında bu problemlerin çözümünü gerçekleştirmişlerdir. Veri 2022-2023 eğitim öğretim yılı ikinci yarıyılda Mersin'de MEB'e bağlı okullarda çalışmakta olan beş matematik öğretmeninden toplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre öğretmenlerin zihnin geometrik düşünme alışkanlıklarını yeteri kadar kullanmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin en çok kullandıkları alışkanlıklar sırasıyla ilişkilendirme, keşfetme ve yansıtma, değişmezleri araştırma, özel durumları düşünme ve genellemedir. Öğretmenlerin beceri temelli problemlerde kullandıkları alışkanlıklar incelendiğinde tüm öğretmenlerin birbirleriyle aynı çözümleri uyguladıkları gözlenmiştir. Öğretmenler beceri temelli problemlerde bir problem dışında sadece ilişkilendirme alışkanlığından yararlanmışlardır. Öğretmenlerin diğer alışkanlıkları kullanmamaları ve sınıf ortamında anlatımlarında aynı çözüm yollarını kullanmaları beceri temelli problemlerin geometrik düşünme alışkanlıkları kullanımına hizmet etmediğini düşündürtmüştür. Öğretmenlerin her iki teste kendi cevapları ve sınıf ortamındaki anlatımları geometrik düşünme alışkanlıkları çerçevesinde incelenmiş ve öğretmenlerde farklılıklar gözlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre katılımcılar gelişen geliştiren öğretmen, değişen öğretmen, kendini tekrar eden öğretmen olarak üç farklı tipte gruplandırılmış ve tanımlanmıştır. Sonuç olarak, matematik öğretmenlerinin geometrik düşünme alışkanlıkları açısından geliştirilmesi ve öğretimlerinin bu bağlamda zenginleştirilmesi gerektiği iddia edilebilir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate teachers' geometric thinking habits and how these habits are reflected during teaching and in skill-based problems.  The study is qualitative, with data collected and analyzed using a case study method. Several data collection tools were employed during the data collection procedure. Data obtained from teachers' responses to the geometric thinking habits test (GDAT) and the MEB skill-based problems test (BTPT), as well as student documents and teachers' evaluations of these documents, researcher observation notes, interviews, and video recordings of interviews were analyzed with descriptive analysis, and content analysis. The GDAT and BTPT were first administered to the teachers, who then administered the tests to the students and solved the problems in a classroom setting. Five teachers of mathematics employed by MEB-affiliated schools in Mersin were questioned during the second semester of the academic year 2022-2023. According to the findings, the teachers did not engage in enough geometric thinking habits of mind. Teachers' most common habits are associating, exploring and reflecting, searching for constants, considering exceptional instances, and generalizing. When instructors' habits in skill-based problems were analyzed, it was discovered that all teachers used the same solutions to each other. Except for one problem, teachers only benefited from the association habit in skill-based problems. Because the teachers did not employ other habits and used the same solutions in their classroom environment, we concluded that skill-based issues do not support the usage of geometric thinking habits. Teachers' responses to both tests, as well as their expressions in the classroom, were investigated using the framework of geometric thinking habits, and variations in teachers were discovered. According to the findings, the participants were divided into three categories: developing teachers, changing teachers, and repeating teachers. As a result, it could be argued that mathematics teachers should be trained in geometric thinking habits, and that their teaching should be enhanced in this context.