Moğolistan ve Türkiye ortaöğretim sistemlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
A comparative study of secondary education systems in Mongolia and Turkey
Yazar: AMARJARGAL MENDEE
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM KOŞAR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim sistemi = Education system ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Moğolistan = Mongolia ; Ortaöğretim = Secondary education ; Tarihsel gelişim = Historical development ; Türk eğitim sistemi = Turkish education system ; Türkiye = Türkiye ; Örgüt yapısı = Organizational structure

Özet:
Eğitim sistemlerinin karşılaştırılması, benzerlik ve farklılıkların ele alınması eğitimsel problemlerin çözümünde önemli rol oynamaktadır. Ortaöğretim, ülkenin eğitim sisteminde önemli bir yer almaktadır. Bu nedenle bu araştırma Moğolistan ve Türkiye'nin ortaöğretim sistemlerinin tarihsel gelişim aşamalarının, örgütsel yapılarının ve yönetsel işleyişlerinin nasıl yapılandırdıklarını, benzer ve farklı yönlerinin neler olduğunu incelemek amacıyla yürütülmüştür. 
Araştırmada nitel veri toplama tekniklerden doküman analizi kullanılarak konu ile ilgili çeşitli kaynaklardan, iki ülkenin ortaöğretim sistemleriyle ilgili olan mevzuattan, internet ağı bilgilerinden, tez, kitap, dergi, makale gibi basılı bilimsel çalışmalardan yararlanmıştır.
Araştırma sonucunda her iki ülkenin bugünkü ortaöğretim sistemleri tarihsel süreç içerisinde ülkelerin eğitim sistemlerine etkileyen sosya-ekonomik değişimlerine dayalı olarak kurulduğu gözlenmiştir. Her iki ülkenin eğitim sistemlerinin 1920'ler sonrası tarihsel süreçleri ve örgütsel yapıları yüksek oranda benzemektedir. Yönetsel işleyişleri açısından Türkiye daha 'merkeziyetçi', Moğolistan 'yerel yönetim' ağırlıklı olduğu, ortaöğretim sistemlerin örgütsel yapılarında ve öğretim kurum türlerinde farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Eğitim harcamaları konusunda Moğolistan'ın eğitime yapılan harcamaları Türkiye'ye göre oransal olarak daha yüksek olduğu bulunmuştur.
Ayrıca, hem Türkiye hem de Moğolistan'da eğitim bakanlığın yapısında ve yönetsel işleyişlerinde sık sık değişiklikler yapıldığı ve bu gibi değişikliklerin de ortaöğretim kurumlarına düzensizlik ve belirsizliklerine yol açabildiği belirlenmiştir. İki ülkenin ortaöğretim sistemi daha da geliştirmek ve yaygınlaştırmak için ilk ve yükseköğretim sistemleri ile düzenli işbirliğinde bulunması ve ortaöğretim sistemlerine yönelik yapılan stratejik planlamaları düzenli izleme ve denetleme sistemi uygulanması gerekmektedir.

Abstract:
A comparative study is crucial when comparing similarities and differences between education systems and finding solutions for certain educational issues. As secondary education plays a vital role in a country's education system, the purpose of this study is to examine the secondary education subsystems of Mongolia and Turkey in terms of their historical stages of development, organizational structures and administrative process. 
The study was carried out as a qualitative study via document analysis, incorporating relevant scientific resources, legislations of secondary education systems of the two countries, knowledge at web, thesis, and dissertations and published scientific studies such as books, periodicals, journals and papers.
Results of the research show that present secondary education systems of both countries were established based on the social-economic changes that influenced the education systems of the countries in their historical stages. The historical stages and organizational structures of the education systems in both countries after the 1920s have been found highly similar. In terms of administrative structure, the structure of the Turkish education system is centralized, while the Mongolian education system is more based on a decentralized structure. In terms of education expenditure, it has been observed that Mongolia has the higher percentile of expenditure on education than Turkey. 
Moreover, it has been established that the administrative structures and functions of the Ministry of Education in Turkey as well as in Mongolia have been modified frequently, which have often led to the disorientation and uncertainty in the organization of secondary education systems. In order to further develop and expand the secondary education system of the two countries, efficient cooperation between primary and higher education systems, consistent planning and supervision in secondary education systems are advised.