Ermenekli Süleyman Sırrı Efendi kelâmi görüşleri ve kelâma dair eserleri
Theological (Kalam) thought of Ermenekli Süleyman Sırrı Efendi and his works on kalam
Yazar: GÜLSÜM MERVE ARAZLI
Danışman: PROF. DR. İLYAS ÇELEBİ
İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Kelam = Islamic theology ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Süleyman Sırrı Efendi = Süleyman Sırrı Efendi ; İslamiyet = Islam

Özet:
Osmanlı'nın son dönem devlet adamlarından ve âlimlerinden Ermenekli Süleyman Sırrı
Efendi (ö. 1931)'nin Kenzü'l-Akaid adlı eseri, dinî ilimler hakkında bilgi edinmek
isteyenlerin yanında ilim meclislerinde tartışmalara farklı camialardan katılan kişilerin de
aradığı bir eserdir. Bu eserin muhatap kitlesinin değişmesi ve önceki zamanlara nazaran
da genişlemesi; entelektüel çevre denilen bu kesimin bazılarının Arapça dilini bilmemesi,
bazılarının da Arapça diline verilmesi gereken önemi vermemesi gibi nedenlerin dışında
devletin bekası ve muhafazasının ancak dine bağlılıkla olabileceği düşüncesinin etkisiyle
eserin telif edilmesi ihtiyacı doğmuştur. Aynı şekilde esere muhatap olan kitlenin
Müslüman olsun ya da olmasın İslâm'a ait ve bilhassa ortak bir mezhep üzerinden ittifak
olunan inanç esasları belirten meseleleri ve dinin usulünde asıl öğrenilmesi gereken
esasları öğretebilme ve aktarabilme çabası içerisindedir. Süleyman Sırrı'nın kendi
zamanında ortaya çıkan akımlara karşı cevap mahiyetinde değil de iman sahiplerinin
imanlarını tahkik ve muhafaza ettirebilmek amacıyla naklî deliller üzerinden meseleleri
anlatmaya çalıştığını söyleyebiliriz. Bunu yaparken de yeni eğitim sistemine geçişin ve
modern düşüncenin itikadi esaslara yansıyan izlerini görmek mümkündür.
"Ermenekli Süleyman Sırrı Efendi Kelâmi Görüşleri ve Kelâma Dair Eserleri" adlı
tez çalışması üç temel bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Ermenekli Süleyman
Sırrı Efendi'nin hayatı ve eserleri tanıtıldı, ikinci bölümde kaleme aldığı akaid
eserlerinden Kenzü'l-Akaid adlı eseri değerlendirildi. Son kısımda ise günümüze ulaşan
matbû nüshalardan hareketle Osmanlıca metnine ve çevirim yazısına yer verdik.

Abstract:
The work of Ermenekli Süleyman Efendi (died in 1931), one of the scholars of the late
Ottoman period, Kenzu'l-Aqaid is appreciated by not only those who want to acquire
religious knowledge, but the ones participating to the gatherings on wisdom, as well.
There has been a need to publish the book because the groups that are interested in the
work have changed and the groups valuing the book have enlarged in comparison with
the past. Also, some members of these intellectual groups either do not speak Arabic or
do not give the required importance to the language and this fact is among the reasons of
the publication of the book. As an additional motivation of publishing the book is the
influence of people who consider the loyalty to religion as the only solution regarding the
survival problem of the state. Likewise, masses who are interested in the book, whether
Muslim or not, are struggling to teach the issues about Islam, especially the issues
regarding the essence of faith over a sect that is widely accepted, and the essential points
regarding the practice of the religion. It can be claimed that rather than responding to the
trends of his period, Süleyman Sırrı, tried to explain the issues in order to encourage the
people who have the faith to inquire and protect their faith by his providing commentary
evidence. At this point, It is possible to observe the reflections of the new education
system and modern thought on the essence of faith.
This thesis named as "Theological (Kalam) Thought of Ermenekli Süleyman Sırrı
Efendi and His Works on Kalam" includes three main chapters. In the first chapter, the
biography and works of Ermenekli Süleyman Sırrı Efendi are introduced. Kenzu'l-Aqaid,
one of the aqaid books of Ermenekli Süleyman Sırrı Efendi is analyzed in the second
chapter. The last chapter provides the script, which is constructed by the printed copies
that have reached today, in Ottoman language and its translation.