Evli kadınlarda sağlık okuryazarlığının üreme sağlığını koruyucu tutumlara etkisi
The effect of health literacy on attitudes protecting reproductive HEALTH in married women
Yazar: FATMA OCAKOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜLŞEN ERYILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Evli kadınlar = Married women ; Kadınlar = Women ; Regresyon analizi = Regression analysis ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Ölçekler = Scales ; Üreme sağlığı = Reproductive health

Özet:
Amaç: Bu araştırma, evli kadınlarda sağlık okuryazarlığının üreme sağlığını
koruyucu tutumlarına etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılan araştırma, web tabanlı
olarak sosyal medya platformları aracılığı ile Ağustos 2021- Aralık 2021 tarihleri
arasında 427 evli kadın ile yürütülmüştür. Araştırmada, "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Sağlık
Okuryazarlığı Ölçeği (SOY)" ve "Evli Kadınların Üreme Sağlığını Koruyucu
Tutumlarının Belirlenmesi Ölçeği (ÜSBÖ)" kullanılmıştır. Verilerin
değerlendirilmesinde, sayı, yüzde, Mann-Whitney U testi, tek faktörlü varyans analizi
(Anova), Hruskal Wallis H testi, pearson momentler çarpım korelasyonu analizi ve basit
regresyon analizi yapılmıştır.
Bulgular: Kadınların eğitim düzeylerine, eşlerinin eğitim düzeylerine, aylık
ortalama gelir miktarına göre ÜSBÖ puan ortalamaları arasında anlamlı bir farkın olduğu
belirlenmiştir (p<0.05). Benzer şekilde gebeliğe bağlı sağlık sorunu yaşama, önceden
doğuma ve düşüğe bağlı sağlık sorunu yaşama, üreme sağlığı sorununa yönelik bir
yakınına danışma durumuna ve sağlık kuruluşuna başvurma durumlarına göre ÜSBÖ
puan ortalamaları arasında anlamlı bir farkın olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ayrıca
üreme sağlığı hakkında bilgi alma, bilgiyi sağlık çalışanlarından alma, üreme sağlığı ile
ilgili bilgilere ulaşmada engel yaşama durumu ve üreme sağlığı sorununa yönelik ilaç dışı
uygulamalar yapma durumlarına göre ÜSBÖ puan ortalamaları arasında anlamlı bir
farkın olduğu saptanmıştır (p<0.001).
Kadınların SOY ölçeği toplam puan ortalamaları ile ÜSBÖ puan ortalamaları
arasında anlamlı, pozitif yönde ve zayıf düzeyde bir ilişkinin olduğu saptanmıştır
(p<0.001).
Sonuç: Evli kadınların sağlık okuryazarlığı düzeylerinin artması üreme sağlığını
koruyucu tutum puanlarını artırmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Kadın sağlığı, sağlık okuryazarlığı, üreme sağlığı, üreme
sağlığı koruyucu tutum

Abstract:
Aim: This aims to investigate the effect of health literacy on married women's
reproductive health-protective attitudes.
Material and method: The descriptive and cross-sectional research was
conducted online with 427 married women between August 2021 and December 2021
through social media platforms. In the study, "Introductory Information Form", "Health
Literacy Scale (HLS)", and "Married Women's Reproductive Health Protective Attitudes
Scale (RHPAS) " were used. In the evaluation of the data, number, percentage, MannWhitney U test, one-way analysis of variance (ANOVA), Kruskal-Wallis H test, Pearson
product-moment correlation analysis, and simple regression analysis were used.
Results: It was found that there was a significant difference between the RHPAS
mean scores of the women in terms of their education levels, the education levels of their
spouses, and the average monthly income (p<0.05). Similarly, it was determined that
there was a significant difference between the mean RHPAS scores in terms of having a
health problem due to pregnancy, having a previous health problem due to delivery or
miscarriage, status of consulting a relative for reproductive health problems, and
admitting to a health care provider (p<0.05). In addition, it was found that there was a
significant difference between the mean RHPAS scores in terms of receiving information
about reproductive health, receiving the information from health care professionals,
experiencing obstacles in accessing information about reproductive health, and resorting
to non-pharmaceutical applications for reproductive health problems (p<0.001).
A significant, positive, and weak relationship was found between the total HLS
score averages and the mean RHPAS scores of the women (p<0.001).
Conclusion: An increase in the health literacy levels of married women increases
their scores in reproductive health-protective attitudes.
Key Words: Women's health, health literacy, reproductive health, reproductive
health-protective attitude