Devlet bütçesi anlayışında dijital uygulamalar ve Türkiye açısından değerlendirilmesi
Digital applications in the state budget mentality and the evaluation in terms of Turkey
Yazar: ABDULCELİL GAZİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ALPER DOĞAN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye ve Mali Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Devlet bütçeleme anlayışı, toplumsal, siyasi, teknolojik ve ekonomik gelişmelere değişen toplumsal düzene ayak uyduran dinamik bir yapıya sahiptir. Tarih boyunca devletin varlık nedeni sorgulanmış ve devletin tanımı ve görevleri değişmiştir. Devletin değişen görevleri ve tanımı devlet bütçesinin ilkeleri ve fonksiyonlarını da değiştirmiştir. Bu bağlamda göstermiş olduğu gelişim ile sosyal ve ekonomik hayati değiştiren dijital teknolojilerin de kamu yönetimine ve kamu mali yönetimine oldukça önemli etkileri olmuştur. Özellikle üretim sanayisinde otomasyon, endüstriyel robot ve bilgi sistemlerinin kullanılmaya başlanması ile yeni iş modellerinin ortaya çıkması insan gücüne duyulan ihtiyacın azalması ve yeni iş tanımların yapılması ile başlayan dijitalleşme günümüzde özel ve kamu sektöründe oldukça yaygınlaşmıştır. Dijital teknolojiler göstermiş olduğu gelişim ile hem özel hem de kamu sektöründe birçok soruna çözüm üretmektedir. Sanayi 4.0 olarak adlandırılan dördüncü sanayi devrimi ile birlikte gelişen ve kullanımı yaygınlaşan büyük veri, nesnelerin interneti, yapay zeka, bulut bilişim teknolojileri ve blok zinciri gibi teknolojiler sayesinde birçok iktisadi ve mali faaliyet dijital teknolojiler aracılığıyla gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Dijital teknolojilerin kamu sektöründe de yaygın kullanımı ile birlikte kamu yönetimi ve kamu mali yönetiminde de birçok soruna çözüm olmaktadır. 
	Dijital teknolojiler ekonomide yaygın kullanılmaya başlanması ve kamu yönetiminde de sıkılıkla tercih edilmesi nedeniyle dijitalleşme ve dijital dönüşüm son zamanlarda sosyal bilimler alanında en çok tartışılan konular arasında yer almıştır. Bu durumda dijital teknolojilerin gelişim hızı ve bireylerin kullanımına uygun hale getirilmesi de etkili olmuştur. Özellikle Covid-19 Salgını döneminde sosyal mesafe ve karantina gibi önlemler ile temasın sıfıra indirilmeye çalışıldığı dönemler dijital teknolojiler günlük hayattaki işlerin ve ekonomik faaliyetlerin devam ettirilmesinde kilit rol almıştır. Dijital teknolojilerin hemen hemen her alanda çözüm ortağı olarak yer alabilmesi sosyal ve ekonomik hayatın her alanında yer almasını sağlamıştır. Tüm bu etkenler nedeniyle bireyler yani vatandaşların kamu hizmetlerinde dijital uygulama taleplerinin artmasını sağlamıştır. Özel ve kamu sektöründeki yaşanan bu dijital dönüşüm devlet bütçeleme anlayışının da yeniden ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Günümüzde bilginin üretimi, güvenli depolanması, aktarımı ve analizi yapay zeka, büyük veri, bulut bilişim ve blok zinciri teknolojileri oldukça mümkün hale gelmiştir. Bu kapsamda devlet bütçesinin hesap verebilirliği, şeffaflığı, doğruluğu ve katılımcılığı önündeki engeller dijital teknolojilerin sunduğu çözümler ile kolaylıkla ortadan kaldırılabilir durumdadır. 
	Bu çalışmanın amacı, kamu ve özel kesimde yaşanan dijital dönüşümün gelişimini ele alarak günümüzde bütçenin anlaşılırlığı, hesap verebilirliği, doğruluğu ve katılımcılığı gibi konularda yaşanan sorunlara dijital teknolojiler kullanılarak çözüm önerileri getirmektir. Ayrıca çalışmada katılımcılığın ve hesap verebilirliğin en önemli unsurlarından biri olan vatandaşın bütçe bilincinin oluşturulması için dijital teknolojilerin üretebileceği çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
The state budgeting mentality has a dynamic structure that keeps up with the changing social order with social, political, technological and economic developments. Throughout history, the reason for the existence of the state has been questioned and the definition and duties of the state have changed. The changing duties and definition of the state have also changed the principles and functions of the state budget. In this context, digital technologies, which have changed the social and economic life with their development, have also had significant effects on public administration and public financial management. Digitalization, which started with the use of automation, industrial robots and information systems in the production industry, the emergence of new business models, the decrease in the need for manpower and the creation of new job definitions, has become quite common in the private and public sectors today. With the development it has shown, digital technologies produce solutions to many problems in both the private and public sectors. Thanks to technologies such as big data, the internet of things, artificial intelligence, cloud computing technologies and blockchain, which have developed and become widespread with the fourth industrial revolution, called Industry 4.0, many economic and financial activities have begun to be carried out through digital technologies. With the widespread use of digital technologies in the public sector, it also solves many problems in public administration and public financial management.
	Due to the widespread use of digital technologies in the economy and frequently preferred in public administration, digitalization and digital transformation have recently been among the most discussed topics in the field of social sciences. In this case, the speed of development of digital technologies and making them suitable for the use of individuals have also been effective. Especially during the Covid-19 Epidemic period, when contact was tried to be reduced to zero with measures such as social distance and quarantine, digital technologies played a key role in the continuation of daily business and economic activities. The fact that digital technologies can take place as a solution partner in almost every field has enabled them to take place in all areas of social and economic life. Due to all these factors, individuals, namely citizens, have increased the demand for digital applications in public services. This digital transformation in the private and public sectors necessitates a reconsideration of the state budgeting approach. Today, the production, secure storage, transfer and analysis of information, artificial intelligence, big data, cloud computing and blockchain technologies have become quite possible. In this context, the obstacles to the accountability, transparency, accuracy and participation of the state budget can be easily removed with the solutions offered by digital technologies.
The aim of this study is to address the development of digital transformation in the public and private sectors and to offer solutions to the problems experienced in such as budget transperancy, accountability, accuracy and participation by using digital technologies. In addition, in the study, solution proposals that can be produced by digital technologies are presented in order to create the budget awareness of the citizen, which is one of the most important elements of participation and accountability.