Ortaöğretim okulu öğretmenlerinin kültürel zekâ düzeyleri ile çok kültürlü yeterlik algılarının incelenmesi
The investigation perceptions of multicultural competence and levels of cultural intelligence for secondary schools teachers
Yazar: ÖZDEN EKİNCİ
Danışman: DOÇ. DR. ATİLA YILDIRIM
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Konya-Meram = Konya-Meram ; Kültürel zeka = Cultural intelligence ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Yeterlilik = Sufficiency ; Çok kültürlülük = Multiculturalism ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaöğretim okulu öğretmenlerinin kültürel zekâ düzeyleri ile çok kültürlü yeterlik algılarının incelenmesidir. Konya ili Selçuklu, Karatay ve Meram ilçelerinde resmi ortaöğretim okullarında Suriyeli öğrencilerin devam etmekte olduğu Anadolu Lisesi, Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ve Anadolu İmam Hatip Lisesinde görev yapan 497 öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır.
Öğretmenlerin kültürel zekâ düzeylerini ölçmek üzere, Ang vd. (2007) tarafından geliştirilen, İlhan ve Çetin (2014) tarafından Türkçeye uyarlanan üstbiliş, biliş, motivasyon ve davranış alt boyutlarından oluşan "Kültürel Zekâ Ölçeği" öğretmenlerin çokkültürlü yeterlik algılarını ölçmek üzere Başbay ve Kağnıcı (2011) tarafından geliştirilen farkındalık, bilgi ve beceri alt boyutlarından oluşan "Çokkültürlü Yeterlik Algıları Ölçeği" kullanılmıştır.
Öğretmenlerin kültürel zekâ düzeylerini ifade eden puan ortalamaları dikkate alındığında kültürel zekâ ölçeği toplam puanlarının görece yüksek düzeye karşılık geldiği sonucu ortaya çıkmıştır. Ortaöğretim okulu öğretmenlerinin kültürel zekâ düzeyleri ile cinsiyet, eğitim düzeyi ve okul türü bağımsız değişkenleri arasında istatistikî açıdan anlamlı bir farklılığın olmadığı, medeni durum ve mesleki kıdem bağımsız değişkenleri arasında anlamlı bir farklılığın olduğu sonucu ortaya çıkmıştır.
Araştırmaya katılan ortaöğretim okulu öğretmenlerinin çokkültürlü yeterlik algı düzeyi puan ortalamaları ölçek toplamında görece yüksek düzeye karşılık gelmektedir. Ortaöğretim okulu öğretmenlerinin çokkültürlü yeterlik algı düzeyleri ile cinsiyet, medeni durum, mesleki kıdem ve okul türü bağımsız değişkenleri arasında istatistikî açıdan anlamlı bir farklılığın olduğu, eğitim düzeyi bağımsız değişkeni ile istatistikî açıdan anlamlı bir farklılığın olmadığı sonucu ortaya çıkmıştır.
Yapılan korelasyon analizi sonucuna göre ortaöğretim okulu öğretmenlerinin kültürel zekâ düzeyleri ve alt boyutları ile çokkültürlü yeterlik algıları ve alt boyutları arasında istatistiki açıdan pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Yapılan çoklu regresyon analizi sonucuna göre ortaöğretim okulu öğretmenlerinin kültürel zekâ düzeyi alt boyutları olan üstbiliş, biliş, motivasyon ve davranış alt boyutları birlikte çokkültürlü yeterlik algısı farkındalık, beceri ve bilgi alt boyutları ile orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki göstermektedir. Araştırma bulguları çokkültürlü yeterliğin yordanmasında en önemli iki değişkenin motivasyon ve üstbiliş olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the cultural intelligence levels and multicultural competence perceptions of secondary school teachers.  The sample of the research consists of 497 teachers working in the official secondary education schools of Selcuklu, Karatay and Meram in Konya such as Anatolian High School, Vocational and Technical Anatolian High School and Religious Vocational High School having Syrian students. To measure teachers' cultural intelligence levels, "Cultural Intelligence Scale", which is composed of metacognition, cognition, motivation and behavior sub-dimensions, developed by Ang et al. (2007) and adapted to Turkish by İlhan and Çetin (2014) and also in order to measure teachers' multicultural competence perceptions, the "Multicultural Competence Perceptions Scale", which consists of the sub-dimensions of awareness, knowledge and skills developed by Başbay and Kağnıcı (2011) were used.
When the averages of teachers' cultural intelligence levels were taken into consideration, it was concluded that the total scores of cultural intelligence scale corresponded to a relatively high level. It was found that there was no statistically significant difference between the levels of cultural intelligence and gender, education level and school type independent variables of secondary school teachers and there was a significant difference between marital status and seniority independent variables. The mean scores of multicultural competency perception level of secondary school teachers participating in the study corresponds to a relatively high level in the total scale. There was a statistically significant difference between the multicultural competence perception levels of secondary school teachers and the independent variables of gender, marital status, vocational seniority and school type, and there was no statistically significant difference between the educational level and the independent variables. According to the results of the correlation analysis, it was found that there was a positive and significant relationship between the secondary level school teachers' cultural intelligence levels and their sub-dimensions and their multicultural competence perceptions and sub-dimensions. According to the results of multiple regression analysis, secondary school teachers'cultural intelligence level's sub-dimensions of metacognition, cognition, motivation, behavior and multicultural competence perceptions' sub-dimensions of cognition, competence, awareness, skills and knowledge give a moderate and meaningful relationshiptogether. Research findings show that the two most important variables in predicting multicultural competence are motivation and metacognition.