Girişimsel kardiyoloji işlemleri öncesi uygulanan refleksolojinin bireylerin fizyolojik, psikolojik ve bazı biyokimyasal parametreler üzerine etkisi
Effects of reflexology applied before interventional cardiology interventions on the physiological, psychological and some biochemical parameters of individuals
Yazar: BİRGÜL VURAL DOĞRU
Danışman: PROF. DR. FİSUN ŞENUZUN AYKAR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, koroner anjiyografi (KAG) ve perkütan transluminal koroner anjiyoplasti (PTKA) işlemi öncesi uygulanan refleksolojinin hastaların fizyolojik, psikolojik ve bazı biyokimyasal parametreler üzerine olan etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, Aralık 2015- Ağustos 2016 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kardiyoloji Kliniğine başvuran, ilk kez KAG ve PTKA yapılacak olan, örneklemini ise evren içerisinden basit ve tabakalı randomizasyon yöntemi ile seçilen, örnekleme alınma ölçütlerine uygun ve araştırmaya katılmayı kabul eden 112 hasta (30 KAG refleksoloji, 30 KAG kontrol, 26 PTKA refleksoloji, 26 PTKA kontrol) oluşturmuştur.
Araştırmada veri toplama aracı olarak; KAG ve PTKA'dan 90 dakika önce Birey Tanılama Formu, Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği, Görsel Analog Skala, Distress Termometresi, D Tipi Kişilik Ölçeği uygulanmış ve laboratuvar örnekleri alınmıştır. Bu işlemlerin ardından uygulama grubundaki hastalara her iki ayağa toplam 10 dakika genel ayak masajı ve 30 dakika ayak refleksolojisi uygulanmış, kontrol grubundakilere uygulanmamıştır. Refleksoloji uygulamasından 30 dakika sonra ölçekler tekrar uygulanmış ve laboratuvar örnekleri alınmıştır. KAG ve PTKA sonrası ölçekler tekrar uygulanmıştır. Verilerin değerlendirmesinde numerik verilerin normal dağılıma uygunluğu shapiro-wilk testi ile değerlendirilmiş; mann-whitney u testi,  friedman varyans testi, wilcoxon işaret testi ve ki-kare testi kullanılmıştır.  KAG refleksoloji ve kontrol, PTKA refleksoloji ve kontrol gruplarında refleksoloji öncesi D Tipi Kişilik Ölçeği, Durumluk Kaygı Ölçeği, stres, ağrı, yaşamsal bulgular ve kortizol düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Refleksoloji uygulamasından 30 dakika sonra yapılan ölçümlerde KAG ve PTKA refleksoloji grubunda Durumluk Kaygı Ölçeği, distres, solundum ve kalp hızı/dakika değerinde anlamlı bir azalma saptanırken (p<0.05),  ağrı, sistolik kan basıncı ve kortizol düzeylerinde sadece KAG refleksoloji grubunda anlamlı bir azalma saptanmıştır (p<0.05). PTKA refleksoloji grubunda kortizol düzeyinde anlamlı olmamakla birlikte bir azalma olduğu görülmüştür (p=0.076). Diyastolik kan basıncı düzeyinde KAG ve PTKA gruplarında anlamlı bir azalma saptanmamıştır (p>0.05). KAG ve PTKA sonrası yapılan ölçümlerde KAG ve PTKA refleksoloji grubunda Durumluk Kaygı Ölçeği, ağrı, sistolik kan basıncı, solunum ve kalp hızı/dakika düzeyinde anlamlı bir azalma saptanırken stres düzeyinde KAG refleksoloji ve PTKA kontrol grubunda, diyastolik kan basıncı düzeyinde ise KAG refleksoloji grubunda anlamlı bir azalma saptanmıştır (p<0.05). PTKA refleksoloji grubunda diyastolik kan basıncı düzeyinde anlamlı olmamakla birlikte bir azalma olduğu görülmüştür (p=0.073).
Sonuç olarak; KAG öncesi refleksoloji uygulaması herhangi bir yan etkisi olmaksızın anksiyete, distres, ağrı, solunum sayısı/dak., kalp hızı/dak., sistolik kan basıncı ve kortizol düzeylerini KAG sonrası ise anksiyete, distres, ağrı, solunum sayısı/dak., kalp hızı/dak., sistolik  ve diyastolik kan basıncı düzeylerini azaltmaktadır. PTKA  öncesi anksiyete, distres, solunum sayısı/dak., kalp hızı/dak. düzeylerini, PTKA sonrası anksiyete, ağrı, solunum sayısı/dak., kalp hızı/dak. ve sistolik kan basıncı düzeylerini azaltmaktadır. Bu nedenle KAG ve PTKA öncesi ayak refleksolojisinin etkinliğinin değerlendirildiği büyük örneklemli çalışmaların yapılmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This randomly controlled study was conducted to determine the effect of reflexology implemented before coronary angiography (CAG) and percutaneous transluminal coronary angioplasty (PTCA) on physiological, psychological and some biochemical parameters of patients. The study population consisted of patients who presented to the Cardiology Clinic of the Ege University Medical Faculty Hospital between December 2015 and August 2016 for the first time to undergo CAG and PTCA. Of these patients, 112 (30 CAG reflexology, 30 CAG control, 26 PTCA reflexology and 26 PTCA control patients) selected using the simple and stratified randomization method comprised the study sample. 
Data collection tools used in the study were the Personal Information Form, State and Trait Anxiety Scale, Visual Analogue Scale, Distress Thermometer, Type D Personality Scale. The tools were applied 90 minutes before CAG and PTCA, and laboratory samples were taken. Following these procedures, the patients in the treatment group had general foot massage for 10 minutes and foot reflexology for 30 minutes for both feet. The patients in the control group did not have any massage. The tools were re-administered 30 minutes after reflexology, and laboratory samples were taken. The tools were administered after CAG and PTCA again.
In the analysis of the data, whether the numerical data had normal distribution was checked with the Shapiro-Wilk Test. In addition, The Mann-Whitney U Test, Friedman variance test, Wilcoxon sign test and chi-square test were used. There was no statistically significant difference between the CAG reflexology and control, and PTCA reflexology and control groups before reflexology in terms of their scores for the D Type Personality Scale and State Anxiety Scale, and their stress, pain, life signs and cortisol levels (p> 0.05). 
In the measurements conducted after 30 minutes of reflexology, a significant decrease was observed  in the state anxiety scale, distress, respiration and heart rate/minute values in the CAG and PTCA reflexology groups (p <0.05), whereas pain, systolic blood pressure and cortisol levels decreased only in the CAG reflexology group (p <0.05). In the PTCA reflexology group, there was a decrease, although not significant, in cortisol levels (p = 0.076).  There was no significant decrease in diastolic blood pressure levels in the CAG and PTCA groups (p> 0.05).  The measurements conducted after the CAG and PTCA revealed a significant decrease in the state anxiety scale, pain, systolic blood pressure, respiration and heart rate/minute levels in the CAG and PTCA reflexology groups, in stress levels in the CAG reflexology and PTCA control groups, and a significant decrease in diastolic blood pressure levels only in the CAG reflexology group (p <0.05).  In the PTCA reflexology group, diastolic blood pressure levels, though not significantly, decreased (p = 0.073).
In conclusion, pre-CAG reflexology decreased anxiety, distress, pain, respiratory rate / min, heart rate / min, systolic blood pressure and cortisol levels after CAG without any side effects, whereas post-CAG reflexology decreased anxiety, distress, pain, respiration rate / min, heart rate / min, and systolic and diastolic blood pressure levels.  While pre-PTCA reflexology decreased anxiety, distress, respiration rate / min and heart rate / min, post-PTCA reflexology reduced pain, respiration rate / min, heart rate / min and systolic blood pressure levels. Therefore, it is considered that it would be beneficial to conduct studies with larger samples to investigate the efficacy of foot reflexology before CAG and PTCA