Duygu düzenleme becerilerinin ergenlik ve beliren yetişkinlikte görülen saldırgan davranışlardaki rolü
The role of emotion regulation in aggressive behavior at adolescence and emerging adulthood
Yazar: MİHRİBAN ÖREN
Danışman: PROF. DR. EDA ŞEYDA AKSEL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Ergenlik = Puberty ; Psikolojik kontrol = Psychological control ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Saldırganlık = Aggressiveness ; İstenmeyen öğrenci davranışı = Unwanted student behavior

Özet:
Bu çalışmada, özerklik ihtiyacının, bağımsızlaşma çabasının ve duygusallığın arttığı ergenlik ve beliren yetişkinlik yıllarında, gençlerin duygu düzenleme becerilerinin saldırgan davranışları bakımından önemi incelenmektedir. Önceki çalışmalar, hem duygu düzenleme becerisi hem de saldırganlığın gelişiminin ana-baba ve çocuk ilişkisinin etkisine oldukça açık olduğunu göstermekle birlikte, duygu düzenleme becerisinin aile bağlamı ile gençlerin uyumu arasındaki ilişkiyi açıklayan aracı bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Öte yandan, ergenlik ve beliren yetişkinlik dönemlerini kapsayan daha çok çalışmaya ihtiyaç olduğu görülmektedir. Araştırmanın amacı, yetişkinliğin belirmeye başladığı ergenlik ve beliren yetişkinlik dönemlerinde, gençlerin anne ve babalarından algıladığı psikolojik kontrol ile saldırgan davranışları (fiziksel ve dolaylı) arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide gençlerin duygu düzenleme becerisinin aracı rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemini, yaşları 14 ile 25 arasında (Ort. = 18.36, SS = 2.77), İzmir ilinde farklı lise ve üniversitelerde eğitim gören 558 kadın ve 450 erkek olmak üzere toplam 1008 öğrenci oluşturmuştur.  Araştırma kapsamında gençlere Kişisel Bilgi Formu, Duygu Yönetimi Ölçekleri'nin öfke alt ölçeği, Saldırganlık Ölçeği ve Psikolojik Kontrol Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmanın hipotezlerinin sınanmasında Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kullanılmıştır. Sonuçlar, anneden algılanan psikolojik kontrolün hem ergenlik hem beliren yetişkinlik dönemindeki kadın ve erkeklerin fiziksel ve dolaylı saldırgan davranışlarını doğrudan yordamadığını göstermiş, annenin psikolojik kontrolü ile fiziksel ve dolaylı saldırganlık arasındaki ilişkiye gençlerin gençlerin duygu düzenleme becerisi aracılık etmiştir. Babadan algılanan psikolojik kontrol davranışlarının ise özellikle kadınlar üzerinde olumsuz etkilerinin olduğu gözlenmiştir. Babadan algılanan psikolojik kontrol sadece ergen ve beliren yetişkin kadınların duygu düzenleme becerisini ve sonucunda fiziksel ve dolaylı saldırgan davranışlarını anlamlı olarak yordamıştır. Babadan algılanan psikolojik kontrolün ergen ve beliren yetişkin kadınların saldırgan davranışları üzerindeki dolaylı etkisine ek olarak, belien yetişkin kadınların fiziksel ve dolaylı saldırganlık düzeylerinde doğrudan bir varyans açıkladığı gözlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, ergenlik döneminde olduğu gibi beliren yetişkinlik dönemindeki gençlerin işlevselliğinde anne ve babadan algılanan psikolojik kontrolün önemini korumaya devam ettiği, anneler kadar olmamasına rağmen babalar ile genç çocukları arasındaki ilişkinin niteliğinin gençlerin duygusal ve sosyal problemleri üzerinde önemli etkileri olabildiğini göstermektedir.

Anahtar Sözcükler: Duygu Düzenleme, Saldırganlık, Psikolojik Kontrol, Fiziksel Saldırganlık, Dolaylı Saldırganlık

Abstract:
In this study, the importance of emotion regulation in terms of aggressive behaviors of youths in adolescence and emerging adulthood in which the need for autonomy and independence and emotionality increase was investigated. Previous studies have shown that the development of emotion regulation and aggression are prone to the effects of the parent-child relationship and that emotion regulation of youths explain how the family context is related to adjustment. However, the mediator effect of emotion regulation in adolescence and emerging adulthood have been largely unexamined. The purpose of the current study was to examine the relations between perceived psychological control from mother and father and aggressive behavior (physical and indirect) during the transition to adulthood and the mediator role of emotion regulation in this relationship. The study involved a sample of 1008 students from different high school and universities in Izmir (558 female and 450 male) between the ages of 14-25. Participants completed self-report questionnaires that are Demographic Information Form, anger scale of Emotion Management Scales, Aggression Scale and Psychological Control Scale. Structural Equation Model was used to test the research hypotheses. Results showed that perceived maternal psychological control did not predicted the physical and indirect aggression of females and males directly neither in adolescence nor in emerging adulthood; however, the relationship between maternal psychological control and physical and indirect aggression was explained by the emotion regulation abilities of both female and male in both adolescence and emerging adulthood. Results also indicated that perceived paternal psychological control had deleterious effects especially on females. Paternal psychological control negatively predicted the emotion regulation skill, in turn, physical and indirect aggressive behaviors of adolescent and emerging adult females. In addition to indirect effects of paternal psychological control, results showed that the perceived paternal psychological control positively predicted the physical and indirect aggression of emerging adult females. Results revealed that perceived parental psychological control keep their importance on the psychological functioning of youths in emerging adulthood as well as in adolescence. Also, results indicated that fathers, as well as mothers, may have an considerable effect on the emotional and social problems of youths. 

Key Words: Emotion Regulation, Aggression, Psychological Control, Physical Aggression, Indirect Aggression