Türkiye'deki konuşmalarda Suriyeli sığınmacıların sosyal inşası: Sosyal medya ve açıklayıcı repertuarlar
Social construction of Syrian refugees in daily talk conversation in Turkey: Interpretative repertoires and social media
Yazar: SÜMEYYE YILDIRIM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖKLEM TEKDEMİR YURTDAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Eleştiri = Criticism ; Empati = Empathy ; Göçmenler = Emigrants ; Irkçılık = Racism ; Konuşma = Speech ; Mülteciler = Refugees ; Sosyal inşaa = Social construction ; Sosyal medya = Social media ; Suriye = Syria

Özet:
Bu çalışmada, katılımcı sözlük yazarları Suriyeli Sığınmacıları konuşurken hangi dilsel kaynakları kullandıkları (açıklayıcı repertuarları) Eleştirel Söylemsel Psikoloji Yaklaşımı ile ele alınmıştır. 
Çalışmada, veri oluşturma aşamasında Suriyeli Sığınmacılar ile ilgili başlıkların açıldığı Türkiye'de en çok kullanılan farklı söylem repertuarlarına ulaşma imkanı tanıyan katılımcı sözlüklerden Ekşi ve Uludağ sözlük kullanılmıştır. Ekşi Sözlük'ten 100 internet sayfası ve her sayfada 10 yorum olmak üzere toplamda 1000 yorum okunmuştur. Uludağ sözlükten ise 14 internet sayfası ve her sayfada 25 yorum son sayfada (14. Sayfa) ise 5 girdi olmak üzere toplamda 330 yorum okunmuştur. Katılımcı sözlüklerdeki sayfa sayısı oranı temel alınarak Ekşi sözlükten daha fazla yorum alıntılanmıştır. Alıntılar Eleştirel Söylemsel Psikoloji yaklaşımı ile analiz edilmiştir. 
Yapılan analizler neticesinde 7 farklı açıklayıcı repertuar ile karşılaşılmıştır. Bunlardan ilki olan tehdit repertuarında Suriyeli Sığınmacılar iki farklı şekilde tehditleştirilmiştir. "Sığınmacı" ilkinde asli tehdit unsuru iken ikincisinde asli tehdidin maşası mahiyetindedir. "Öteki" repertuarında ise aşağılanarak, marjinalize edilerek, insani vasıfları dışlanarak ötekileştirilmişlerdir. "Müslüman" repertuarında ise ulusal kimliklerin ötesinde daha üst bir kimlik olan Müslüman kimliği kullanılarak sığınmacı ile katılımcı sözlük yazarı aynı zeminde değerlendirilmiştir. "Empati" repertuarında ise sığınmacılar insanlık ortak zemini gözetilerek konuşmanın öznesi olmuşlardır. "Olması gereken mülteci" repertuarında ise, mutlak mülteci çerçevesi çizilmekte ve sığınmacıların bunun neresinde olduğu tartışılmakta ya da bir başka göçmen yahut mültecinin "olmuşluğu" veya  "olmamışlığı"  üzerinden tartışılmaktadır. Uygulama sorunu repertuarında ise iktidar partisinin politikalarının mevcut duruma uygun olmayışı nedeniyle sığınmacı mağdur konumunda  konuşulmuştur. Son repertuar olan ekonomik yük repertuarında ise sığınmacı ekonomiye zarar veren, Türkiyeli'nin bakım verdiği ama istemediği kişi olarak tanımlanmaktadır.


Anahtar Kelimeler: Eleştirel Söylemsel Psikoloji, açıklayıcı repertuarlar,sosyal medya, sığınmacı

Abstract:
In this study the various ways of describing Syrian refugees used by a specific kind of social media users who identify themselves as 'dictionary writers' has been studied through Critical Discursive Psychology and interpretative repertories. 
Ekşi and Uludağ user active dictionaries which are the most popular online dictionary sites in Turkey are used as a database in the process of collecting data giving the opportunity to reach various discursive repertories. 
100 web pages of Ekşi Dictionary including 10 entries in each page, in sum 1000 entries, are analyzed. 14 web pages of Uludağ Dictionary including 25 entries in each page (except for 14th page which has 5 entries) in total 330 entries are analyzed. When quoting extracts from user active dictionaries page count has been taken into consideration, therefore more extracts are taken from Ekşi Dictionary. Extracts are analyzed with the Critical Discursive approach. 
As the result of this research 7 different repertories are defined. First of all is the repertory of 'threat' in which Syrian asylum seekers are constructed as threat in two forms. While the asylum seeker is the primary threat in the first form, it appears to be the tool of the primary threat in the second form of 'threat' repertory.  According to the repertory of "Othering" Syrian asylum seekers are otherised by being subjected to humiliation, marginalization, and dehumanization. In the repertory of "the Muslim" Syrian asylum seekers are defined with a supra-identity as a muslim beyond national identities which positions the dictionary writer on a similar ground with the asylum seeker. In the repertory of "Empathy" the refugees are the subjects of the statements regarding humanity as a common ground. In the repertory of "(should be?) Normative refugees" an absolute refugee frame is sketched where if a syrian refugee fills this frame or not and how they fit in has been discussed. According to the repertory of the "problematic administration" the inadequate policies of government in relation to the current situation are held responsible and the refugees are identified as victims of governmental policies. Finally in the 7'th repertory which can be referred as the repertory of "economic burden" the refugees are described as a burden to the economic system who are given shelter and care but also are unwanted by the Turkish people.



Key words: Critical Discursive Psychology, Interpretative Repertories, Social media, and asylum.