Sağlıkta kalite göstergelerinden ventilatörle ilişkili pnömoni enfeksiyonlarının maliyet analizi
Cost analysis of ventilator associated pneumonia infections as a health quality indicators
Yazar: YILDIZ ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ONUR YARAR
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlıkta Kalite Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases ; Maliye = Finance ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Enfeksiyonlar = Infections ; Maliyet analizi = Cost analysis ; Pnömoni = Pneumonia ; Sağlık = Health ; Sağlık göstergeleri = Health indicators ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri kalitesi = Quality of health care ; Sağlık hizmetleri maliyeti = Health care costs

Özet:
Yoğun bakım ünitesinde tüm hastane enfeksiyonlarının önemli bir parçası olan
Ventilatör İlişkili Pnömoni (VİP), morbidite ve mortalitesi yüksek, ekonomik yükü
fazla, etkin kalite yönetim sistemi ve temel uygulamalarla kısmen önlenebilen ve sağlık
kalite göstergesi olarak takip edilen ciddi bir hastalıktır. Bu araştırmada özel bir
hastanenin Yoğun Bakım Ünitesinde gelişen VİP enfeksiyon dağılımı, neden olduğu ek
yatış süresi ve maliyetini belirlemek amaçlandı.
Araştırma, retrospektif vaka-kontrol çalışması dizaynında maliyet analiz
çalışması olarak planlandı. Araştırma örneklemini 01 Ocak 2015 ve 31 Aralık 2018
yılları arasında VİP enfeksiyonu gelişen 37 hasta ve bu hastalarla birebir eşleştirme
yöntemi ile seçilen VİP gelişmeyen 37 hasta oluşturdu.
VİP gelişen ve gelişmeyen hastaların ortalama yatış günleri sırasıyla
45,70±31,99 gün ve 11,35±8,98 gün p=0,000, ikinci hastane enfeksiyonu görülme oranı
%32,4 p=0,000, VİP gelişen hastaların mortalite oranı (%89,2) kontrol grubundan
(%48,6) yüksekti (p=0,000). VİP gelişen ve gelişmeyen hastaların ortalama toplam
maliyeti sırasıyla 52.751.09±43.669.3TL ve 17.044.16±15.668.8TL p=0,000 olarak
hesaplandı. İlaç, tıbbi malzeme, laboratuar, kan transfüzyon, konsültasyon, hizmet,
doktor, hemşire ve elektrik maliyetlerinde anlamlı bir farklılık olduğu, radyoloji
maliyetlerinde anlamlı bir farklılık olmadığı saptandı. Yatış gün sayısında bir birimlik
artışın VİP toplam maliyetini 869 TL arttırdığı, ikinci hastane enfeksiyonu olması
durumunda maliyetin 17.517.058 TL arttığı p=0,000 olduğu bulundu. Sonuç olarak, VİP
enfeksiyonunun yatış gün sayısı, mortalite oranı ve maliyetler üzerinde anlamlı bir
etkisi olduğu, ikinci bir hastane enfeksiyonu gelişmesi durumunda maliyetlerin anlamlı
bir oranda arttığı tespit edildi.
Anahtar Kelimeler: Sağlıkta Kalite, Gösterge, Ventilatör İlişkili Pnömoni, Maliyet
Analizi

Abstract:
Ventilator Associated Pneumonia (VAP) which is an important part of all
hospital infections in the intensive care unit (ICU) is a serious illness with substantial
morbidity and mortality, and increases costs of hospital care. It is followed as a health
quality indicator and can partially preventable by effective quality management and
basic applications. This study aimed to evaluate costs, lenght of stay and effects for
VAP in a private hospital's intensive care unit.
This study is a cost effective analyses which desinged as a retrospective casecontrol study. The data were collected between 01 January 2015 and 31 December
2018. The sample of the study consisted of 37 patients who developed VAP infection
and 37 patients who did not develop VAP selected by one-to-one matching.
Median length of stay in ICU in patients with VAP and without were
45.70±31.99 and 11.35±8.98 days respectively (p < 0.000). Mortality rates were higher
in patients with VAP (89.2%) than the control patients (48.%) (p=0.000). Second
hospital infection rate was 32.4% (p = 0.000) that is found that statistical meaningful.
Mean cost of patients with and without VAP were 52751.09±43669.3TL and
17044.16±15668.8TL respectively (p=0,000). There was a significant difference in the
costs of medicine, medical equipment, laboratory, blood transfusion, consultation,
service, doctor, nurse and electricity. There was no significant difference in radiology
costs. It was found that one unit increase in the number of hospitalization days increased
the total cost of VAP by 869 TL and in case of a second hospital infection the cost
increased by 17 517 058 TL (p = 0.000) that is found that statistical meaningful. As a
result, it was found that VAP infection had a significant effect on the number of
hospitalization days, mortality rate and costs. In case of a second hospital infection, the
costs were significantly increased.
Key words: Health Quality, Indicator, Ventilator Associated Pneumonia, Cost Analysis