Boyun omurlarından yararlanılarak belirlenen iskelet yaşının güvenilirliğinin incelenmesi
Investigation the reliability of the cervical vertebrae to determine skeletal age
Yazar: RÜMEYSA OKUTAN
Danışman: PROF. DR. SÖNMEZ FIRATLI
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Bilek = Wrist ; Boyun = Neck ; El = Hand ; Kemik gelişimi = Bone development ; Kemik yaşı ölçülmesi = Age determination by skeleton ; Ortodonti = Orthodontics ; Servikal vertebra = Cervical vertebrae ; Yaş tayini = Age determination ; İskelet = Skeleton

Özet:
Bu çalışmanın amacı, pubertal dönemdeki erkek bireylerin sol el bilek ve boyun omurlarından belirlenen iskelet gelişim dönemlerini değerlendirip kemik yaşlarını hesaplayarak yöntemler arasındaki uyumu incelemektir.
Çalışmamızda el bilek gelişim dönemlerine göre 152 ragyografi seçilmiş, Fishman'ın sınıflamasına göre prepeak, peak, postpeak olmak üzere 3 homojen grup oluşturulmuştur. Bireylerin el bilek iskelet yaşları GreulichPyle ve TannerWhitehouse-2 yöntemine göre hesaplanmıştır. Geliştirilen bilgisayar programıyla aynı bireylerin lateral sefalometrik radyografilerindeki boyun omurlarında noktalar işaretlenerek araştırmacılar tarafından (Mito,Beit,Alhadlaq,Caldas) oluşturulan regresyon denklemleriyle boyun omuru iskelet yaşları hesaplanmıştır. 'CVMS' (Baccetti) yöntemine göre bireyler boyun omuru iskeletsel gelişim dönemlerine göre gruplandırılmışlardır. Radyografiler iki ortodonti uzmanı ve bir doktora asistanı tarafından daha değerlendirilmiş ve yöntemlerin tekrarlanabilirliği araştırılmıştır. 
TW-2 iskelet yaşı, 'Mito' yöntemiyle hesaplanan yaştan ortalama 2,32 yıl, 'Beit' yöntemiyle hesaplanan yaştan ortalama 1,41 yıl, 'Alhadlaq' yöntemiyle hesaplanan yaştan ortalama 2,46 yıl, 'Caldas' yöntemiyle hesaplanan yaştan ortalama 1,2 yıl fazladır. Bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır. Olguların %56,58'inde boyun omurlarından belirlenen 'CVMS' dönemleri ile el-el bilek radyografilerinden belirlenen gelişim dönemleri birbirleriyle uyum içerisindedir ve Cohen Kappa uyuşma oranı 0,424'tür. Dört doktor arasında olguların Kendall uyuşum katsayısı 0,777 ve aynı doktorun iki ölçümü arasında olguların ağırlıklandırılmış Kappa değerleri 0,924 düzeyindedir.
Sonuç olarak boyun omurlarından iskelet yaşı belirleme yöntemlerinden hiçbirisinin elbilek iskelet yaşı belirleme yönteminin yerine kullanılamayacağı, boyun omuru gövdelerinden belirlenen iskelet gelişim dönemleriyle elbilek kemiklerinden belirlenen iskelet gelişim dönemleri arasındaki uyumun orta düzeyde olduğu, boyun omurlarından hesaplanan iskelet gelişim dönemlerinin farklı bireyler arasında tekrarlanabilirliğinin orta düzeyde, aynı bireyin farklı ölçümlerinde tekrarlanabilirliğinin mükemmel düzeyde olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the specified period of skeletal development of boys' handwrist and the cervical vertebrae in puberty and to compare the methods to calculate the bone age. 
In our study 152 radiography were selected according to the handwrist maturation stages, and three homogeneous groups-prepeak, peak, postpeak- were created according to the Fishman classification. Boys' handwrist skeletal age was calculated according to Greulich-Pyle (GP) and Tanner-Whitehouse2 (TW2) method. The computer program was developed from the cervical vertebrae measurements in lateral cephalometric radiographs of the same individuals to calculated skeletal age. The regression equation was created with lateral cephalometric points marked by investigators in the cervical spine radiography (Mito, Beit, Alhadlaq, Caldas). Boys' were grouped according to their cervical vertebrae skeletal development period by CVMS ' (Baccetti) method. Radiographs were evaluated by two orthodontist and a research assistant, and the reproducibility of the method was investigated. 
TW-2 skeletal age was calculated 2.32 years of age higher than 'Mito' method, and 1.41 years of age higher than 'Beit' method, 2.46 years of age higher than 'Alhadlaq' method, 1.2 years of age higher than 'Caldas' method. The difference was statistically significant. In 56.58% of the cases (n = 86) the determined periods of development stages was in agreement between the 'CVMS' method and, the wrist radiographs. Cohen's kappa agreement rate was 0.424. Kendall coefficient was 0.777 between four doctors, and weighted kappa values of the same physician was 0.924 between the two measurements. 
According to our study results none of the cervical vertebrae method could be used to determine the skeletal age instead of the handwrist skeletal age determination methods. Determination of skeletal development period by two different methods (cervical vertebrae and handwrist bones) have shown moderate agreement with each other. The reproducibility of the calculated skeletal development period of the vertebrae between different individials were with medium levels. The different measurements of the same individual had shown excellent level of reproducibility.
Key words: reliability, reproducibility, cervical vertebrae, skeletal age