Çocukluk çağı üriner sistem taş hastalığının  tanı- takip ve tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of diagnosis, follow-up and treatment results of childhood urinary system stone disease
Yazar: FATMA ÖZCAN SIKI
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN TUĞRUL TİRYAKİ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Çocuk Sağlığı ve Has. Hematoloji Onkoloji Eğt. Arş. Hastanesi / Çocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Cerrahisi = Pediatric Surgery

Özet:
Giriş: Üriner sistem taşları çocuklarda   değişen  çevre, diyet ve genetik faktörler bağlı olarak farklı prevelansta görülür. Taş olgularının %2-3'ü (bazı bölgelerde %10) çocuk olgulardır. Dünya nüfusunun %4-15'i üriner sistem taş hastalığından etkilenmektedir. Bu çalışma ile    üriner sistem taş olguları etiyoloji, demografik verileri, tedavi endikasyonları, tedavi sonuçları, ve komplikasyonlar açısından değerlendirilmesi amaçlandı.
Metod: Ocak 2009- Aralık 2013 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bakanlığı  Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Cerrahisi ve Çocuk Nefrolojisi kliniklerine başvuran 505 hasta retrospektif değerlendirildi.
Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS(Statistical Package for Social Sciences)   for Windows 20 paket programı kullanıldı. Tanımlayıcı istatistikler, sürekli değişkenler için ortalama ± standart sapma veya ortanca (minimum-maksimum) olarak, kategorik değişkenler ise olgu sayısı ve (%) olarak gösterildi.   Sürekli değişkenlerin dağılımın normale yakın olup olmadığı Shapiro Wilk testiyle araştırıldı ve karşılaştırmak için Student t testi kullanıldı. Sonuçlar %95'lik güven aralığında, anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.

Bulgular : Hastaların ortalama tanı yaşı  55.8±52.2 ay (0 -216 ay) idi.E/K oranı 1,23 olarak saptandı. Her iki cinsiyette tanı koyma yaşı için istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p<0,05). Çalışmaya alınan 505 olgudan 157 si (%31) çeşitli nedenlerle opere edildi. Yaş ortalaması 63,6 ± 55,2 ay (0-216 ay) olarak bulundu. E/K oranı 1,66 olarak saptandı. Opere edilen hastalarda da her iki cinsiyette tanı koyma yaşı için istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p<0,05). Tüm yaş grupları için en sık başvuru şikayetinin karın ağrısı (% 16,6) olduğu görüldü. Hastaların % 37,7'sinde üriner sistem taş hastalığı açısından pozitif aile öyküsü bulundu. Etiyolojik faktörlerden en sık metabolik bozukluklar % 49,5 oranla görüldü .Kalsiyum oxalat taşlarının %77,5 i opere edilirken ; sistin taşlarının %100'ü opere edildi. Medikal tedavi verilen hasta sayısı olguların % 26,7'si idi. Medikal tedavi alan hastalar ile opere edilen hastalarda bulunan taşların boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görüldü(p>0.05). Operasyon şekli ve rezidü taş kalan hasta sayısı arsında isttistiksel olarak anlamlı fark olmadığı görüldü (p<0.05). Operasyon sonrası yapılan kontrollerde mevcut rezidü taşın lokalizasyonu ile operasyon şekli  arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı görüldü (p<0.05).  Operasyon sonrasında rezidü taş boyutu ve operasyon çeşidi arasında istatiksel olarak anlamlı fark olmadığı görüldü (p<0.05).
Sonuç: Üriner sistem taş hastalığı çocukluk çağının önemli bir sağlık sorunudur. Etiyolojiyi aydınlatmak , cerrahi endikasyonları belirlemek ve uygun prosedürü kullanarak opere etmek hastalığın tedavisinde önemli bir yer tutar. Çocukluk çağı üriner sistem taş hastalığının tedavisinde altta yatan nedenlerin düzeltilmesi, idrar yolu enfeksiyonlarının kontrolü, renal fonksiyonların korunması, tekrarların engellenmesi hedeflenmelidir.
Anahtar kelimeler: üriner sistem taşı,çocuk, operasyon.

Abstract:
Introduction:Children with urinary tract stones occur in different prevalence depending on changing environment, diet, genetic factors. %2-3 (10% in some areas) of the stone cases are pediatric patients. 4-15% of the world population is affected by urinary stone disease. It has been aimed with this study that urinary stone patients are evaluted in terms of etiology, demographic data, treatment indications, treatment results and complications.
Method: : 505 patients who have been diagnosed urinary stone disease and applied to Pediatric Surgery and  Nephrology Department of Ankara Children Health and Disease Hematology Onchology Education and Research Hospital of Turkish Republic Ministry of Health were retrospectively evaluated between the January 2009- December 2013.
SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 20 software package has been used for the statistical analysis, when evaluating the results obtained in this study. Descriptive statistics , continuous variables have been presented as mean +/- standard deviations or median (minimum-maksimum)  and case number and percentage (%) for categorical variables. The distribution of continuous variables was investigated by the Shapiro-Wilk test whether near-normal and Student t test was used to compare. Results at 95% confidence interval and the p <0.05 level were evaluated.

Results: The average age of the patients on diagnosis was 55,8±52,2 months (0-216 months). The male/female ratio was found to be 1,23. There was no statistically significant difference in age of diagnosis for both sexes (p <0.05).  The study received 505 patients and 157 of them were operated for several reasons. The average age of the patients ,who have operation, was 63,6 ± 55,2 months(0-216 months). Male/ Female ratio was found to be 1,66. There was no significant difference statistically in terms of the age on diagnosis in both sexes. (p<0,05).  The most frequent complaints was found abdominal pain among all age group. (% 16,6). Positive family history was found in 37.7% of patients with regards to urinary stone disease. 49,5% of the etiological factors of metabolic disorders. Calcium oxalat stones% 77,5 is being operated;  100% of cystine stones were operated. The number of patients receiving medical treatment was 26,7% of the cases.There was statistically significant difference between patients who had medical treatment and who had operated, about the size of stone (p>0.05). There was no statistically significant difference between type of operation and patients who had residual stone (p<0.05). It has been seen the controls after the operation, there was no statistically significant difference between type of operation and localization of the residual stone(p<0.05).  After the operation, there was no statistically significant difference between types of operations and residual stone diameter(p<0.05).

Conclusion: Consequently, urinary system stone disease is a crucial health problem in childhood period. Indications for surgery and to determine appropriate etyology procedure using surgical implement holds an important place in the treatment of the disease. It should be aimed the improving of etyologyc  factor, controlling of the urinary tract infection and maintaining of renal function and prevention of recurrence in the treatment of urinary stone disease in chilhood.



             Keywords: Urinary system stone, child, surgery