Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi gastroenteroloji kliniğince 2013 - 2015 yıllarında yapılmış olan ERCP işlemi sonuçlarının ve komplikasyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of results and complications of ercp procedures performed in gastroenterology clinic of Ataturk University Faculty of Medicine between 2013 and 2015
Yazar: ONUR CAN KILINÇ
Danışman: PROF. DR. NİHAT OKÇU
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Demografi = Demography ; Endoskopi-gastrointestinal = Endoscopy-gastrointestinal ; Kolanjiyopankreatografi-endoskopik retrograd = Cholangiopancreatography-endoscopic retrograde ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications

Özet:
Amaç: Kliniğimizce yapılan endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi (ERCP) işlemlerine ait hastaların demografik özelliklerinin, ERCP sonuçlarının, işlem sırasında yapılan müdahalelerin, işlem sonrası gelişen komplikasyonların ve ERCP sırasında yapılan müdahaleler ile komplikasyonlar arasındaki ilişkilerin retrospektif olarak incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 01 Ocak 2013 ile 31 Aralık 2015 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Gastroenteroloji Bölümü Endoskopi Ünitesi'nde ERCP yapılmış, yatmakta olan veya ayaktan başvuran hastalar dahil edilmiştir. Hastalara, işlemlere ve sonrasındaki takiplere ait bilgilere hastane otomasyon sistemi kullanılarak ulaşılmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda 574 hastaya yapılan 774 ERCP işlemini incelenmiş olup vakaların yaş ortalaması 59,63 ± 18,07 idi. Vakaların %56,2'si kadın hasta, %43,8'i erkek hasta idi. Koledok kanülizasyonu %88,4 vakada başarılıydı. İşlem sonrası en çok rapor edilen sonuçlar sırasıyla koledokolitiyazis (%39,5), koledokta darlık (%22) ve mikrolitiyazis (%20,9) idi. İşlem sonrası komplikasyon görülme oranı toplamda %26,2 idi. Kanama %15,4 (%11,4'ü klinik olarak anlamlı olmayan, %4'ü klinik olarak anlamlı olan), pankreatit %9,8, kardiyopulmoner komplikasyonlar ise %1,9 oranında görüldü. Mortalite oranı %0,9 olarak bulundu. Erkeklerde koledok distal kısmında darlık (p=0,004), kadınlarda ise papilla tümörü (p=0,002) daha sık tespit edildi. 40 yaş ve altı hasta grubunda başarısız kanülizasyon (p=0,004) ve koledok distal kısmında darlık (p=0,017) daha az sıklıkla tespit edildi. Başarısız kanülizasyon sonucuna sahip olgularda daha sık ön kesi yapıldığı tespit edildi (p=0,000). Ön kesi yapılan işlemlerde kanama ve pankreatit komplikasyonları daha sık tespit edildi (p=0,009; p=0,007). Papilladan biyopsi, biliyer sfinkterotomi ve pankreatik sfinkterotomi işlemleri ile kanama veya pankreatit komplikasyonları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmedi. Pankreatik stent uygulanan vakalarda pankreatit komplikasyonu daha sık tespit edildi (p=0,001).
Sonuç: 2013 ila 2015 yılları arasında ERCP yapılan hastalarımızda en sık koledokolitiyazis, koledokta darlık ve mikrolitiyazis tespit edildi. İşlem sonrası en sık gördüğümüz komplikasyonlar kanama, pankreatit ve kardiyopulmoner komplikasyonlar olup komplikasyon oranlarımız büyük ölçüde literatür ile uyumludur.
Anahtar Kelimeler: Endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi, ERCP, ERCP sonuçları, ERCP komplikasyonları.

Abstract:
Aim: The purpose of our study was to evaluate retrospectively the demographic characteristics of patients, outcomes, procedural interventions, complications and relations between procedural interventions and complications of endoscopic retrograde cholangiopancreatography (ERCP) procedures performed in our clinic.
Material and Method: Patients who have undergone ERCP in- or out-patient in Endoscopy Unit of Gastroenterology Clinic of Ataturk University Faculty of Medicine Department of Internal Medicine between the dates January 1, 2013 and December 31, 2015 were included in our study. The information about the patients, procedures and follow-ups were reached using the hospital automation system.
Results: 774 ERCP procedures performed in 574 patients were examined in our study. The mean age of the cases was 59.63 ± 18.07. 56.2% of the cases were female patients and 43.8% were male patients. Cannulation was successful in 88.4% of the cases. The most reported outcomes were choledocholithiasis (39.5%), stenosis in the common bile duct (22%) and microlithiasis (20.9%). The incidence of post-procedure complications was 26.2% in total. Bleeding was observed in 15.4% of the cases (11.4% were clinically insignificant, 4% were clinically significant), pancreatitis was observed in 9.8% of the cases, and cardiopulmonary complications were observed in 1.9% of the cases. The mortality rate was found to be 0.9%. Stenosis in the distal part of the common bile duct was found to be significantly more frequent in males (p=0.004), and papilla tumor was found to be significantly more frequent in females (p=0.002). Failed cannulation (p=0.004) and stenosis in the distal part of the common bile duct (p=0.017) were found to be significantly less frequent in the age group of 40 years and below. Pre-cut sphincterotomy was found to be more frequently performed in failed cannulation cases (p=0.000). Post-ERCP bleeding and pancreatitis were observed more frequently in cases which pre-cut sphincterotomy was performed (p=0.009; p=0.007). There were not any statistically significant relationship between papillary biopsy or biliary/pancreatic sphincterotomy and post-ERCP bleeding or pancreatitis. Post-ERCP pancreatitis was found to be more frequent in cases which pancreatic stent implantation was performed (p=0.001).
Conclusion: The most common outcomes of the ERCPs performed in our patients between 2013 and 2015 were choledocholithiasis, stenosis in the common bile duct and microlithiasis. The most common post-procedure complications were bleeding, pancreatitis and cardiopulmonary complications; and our complication rates were mostly consistent with the literature.
Key Words: Endoscopic retrograde cholangiopancreatography, ERCP, Outcomes of ERCP, Complications of ERCP.