Geleneksel ve tamamlayıcı tıp tedavisi alan hastalarda yaşam kalitesi ve hasta memnuniyetinin değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life and patient satisfaction in patients requesting traditional and complementary medicine
Yazar: ZEYNEP AYBEK DİNLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET YILMAZ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Geleneksel ve tamamlayıcı tıp (GETAT) uygulamaları çok uzun bir tarihsel geçmişe sahip olan uygulamalar olarak bilinmektedir. Bu uygulamalar hem dünyada hem de ülkemizde büyük ilgi görmekte ve her geçen gün daha fazla tercih edilmektedir. Çalışmamızda GETAT alan hastalarda yaşam kalitesi ve hasta memnuniyetinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Materyal ve Metot: Çalışma, tanımlayıcı kesitsel tarzda planlanmış ve etik kurul onayı alınmıştır. Çalışmaya Dicle Üniversitesi GETAT Polikliniğine başvuran 211 kişi katılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik veri formu anketi, SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Ayaktan Hasta Memnuniyet Ölçeği (AHMÖ) uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 24.0'da yapılmıştır. 
Bulgular: Çalışmamızda katılımcıların yaş ortalaması 36,27 idi. Katılımcıların %56,9'u kadın,  %55,9'u memur, %44,5'i üniversite mezunu, %54,5'i orta ekonomik düzeyde idi. Katılımcıların %67,8'inin bilinen bir kronik hastalığı yoktu, %80,6'sı GETAT uygulamalarını; %66,8'i ise hastanemizi başkalarına tavsiye etmekteydi. Katılımcıların %38,9'u kupa terapi almıştı ve hastaların %49,8'i GETAT uygulamalarına sağlığını arttırmak ve genel iyilik halini sağlamak amacıyla yönelmişti. SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeğinin fiziksel komponent alt boyutunun puan ortalaması 45,78±0,58 olarak mental komponent alt boyutunun puan ortalaması ise 41,61±0,58 olarak bulunmuştur. AHMÖ'nün genel puan ortalaması 3,37±0,05 olarak hesaplanmıştır. Katılımcıların eğitim durumları, meslekleri, kronik hastalık sayıları, aldıkları GETAT yöntemi, hastaneyi başkalarına tavsiye etme durumları ile memnuniyet düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,05). Katılımcıların aldıkları GETAT yöntemi ve seans sayıları ile yaşam kalitesi düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,05).
Sonuç ve Öneriler: Lise ve altı eğitimi olanlarda, emeklilerde, ozon alanlarda hastanemizi tavsiye edenlerde memnuniyet düzeyi yüksek saptanmıştır. Katılımcıların genel olarak memnun olduğu ve tavsiye ettiği GETAT uygulamalarının yapıldığı merkezler çoğaltılarak daha çok hastaya ulaşılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Geleneksel tıp, tamamlayıcı tıp, yaşam kalitesi, hasta memnuniyeti, GETAT.

Abstract:
Introduction and Purpose: Traditional and complementary medicine (TCM) practices are known as practices that have a very long historical history. These applications attract great attention both in the world and in our country and are becoming more preferred every day. Our study aimed to evaluate the quality of life and patient satisfaction in patients receiving TCM. 
Materials and Methods: The study was planned in a descriptive cross-sectional style and ethics committee approval was obtained. 211 people who applied to Dicle University TCM Polyclinic participated in the study. Sociodemographic data form survey, SF-12 Quality of Life Scale and Outpatient Satisfaction Scale (OSS) were applied to the participants. Statistical analysis of the data was done in SPSS 24.0.
Results: The average age of the participants in our study was 36,27. 56.9% of the participants were women, 55.9% were civil servants, 44.5% were university graduates, and 54.5% were of medium economic level. 67.8% of the participants did not have a known chronic disease, 80.6% of the participants recommended TCM practices and 66.8% of the participants recommended our hospital to others. 38.9% of the participants had received cupping therapy and 49.8% of the patients had used TCM practices to improve their health and ensure general well-being. The mean score of the physical component sub-dimension of the SF-12 Quality of Life Scale was found to be 45.78±0.58, and the mean score of the mental component sub-dimension was 41.61±0.58. The overall average score of OSS was calculated as 3.37±0.05. A statistically significant difference was found between the participants educational status, profession, number of chronic diseases, the TCM methods they received, their recommendation of the hospital to others, and their satisfaction levels (p<0,05). A statistically significant difference was found between their quality of life levels and the TCM methods and the number of sessions the participants received (p<0.05).
Conclusion and Recommendations: Satisfaction level was found to be high among those with high school education or lower, retirees, ozone users, and those who recommended our hospital. The centers where TCM applications are performed, which the participants are generally satisfied with and recommend, should be increased and more patients should be reached.
Keywords: Traditional medicine, complementary medicine, quality of life, patient satisfaction, TCM.