Yeni fiyat belirlenme teorisi ve Türkiye örneği
The New Theory of Price Determination and Turkish Example
Yazar: PELİN ÖGE GÜNEY
Danışman: PROF. DR. ORHAN MORGİL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Geleneksel makro ekonomik modellerde genel olarak maliye politikasının fiyatdüzeyinin belirlenmesinde iki nedenle önemsiz olduğu düşünülmektedir. İlk olarak fiyatdüzeyinin belirlenmesi veya enflasyon sadece parasal bir olgu olarak görülmektedir.Diğer taraftan, ?Ricardocu Eşdeğerlik Önermesi'ne? göre tüketiciler rasyonelbeklentilere sahip olduğu sürece maliye politikasının toplam talep üzerinde ve böylecefiyat düzeyi ve enflasyon üzerinde etkisi olmayacaktır. Ancak son zamanlardaliteratürde (Woodford, 1994, 1995, 1996; Sims, 1994, 1998; Canzoneri vd., 2001a)maliye politikasının fiyat düzeyini etkilediği ve maliye politikasının para politikasınınsonuçları açısından da önemli olduğu vurgulanmaktadır. Maliye politikasının fiyatdüzeyini etkilemesi özel tüketim talebi üzerindeki servet etkisi yoluyla olmaktadır.Dönemler arası kamu bütçe kısıtının temel rolü oynadığı bu teori ?Mali FiyatBelirlenme Teorisi veya Yeni Fiyat Belirlenme Teorisi? olarak adlandırılmaktadır. Buçalışmada Türkiye ekonomisinde Yeni Fiyat Belirlenme Teorisi'nin geçerliliği 1989:I-2005:IV dönemi için ampirik olarak araştırılmaktadır. Türkiye ekonomisinde Yeni FiyatBelirlenme Teorisi'nin geçerliliğini test etmek için Pesaran vd. (2001) tarafındangeliştirilen sınır testi yaklaşımı üçer aylık veriler kullanılarak hesaplanmıştır. Ampirikçalışmamızın sonucuna göre Türkiye ekonomisinde fiyat düzeyi oluşumu Yeni FiyatBelirlenme Teorisi çerçevesinde açıklanabilmektedir.Anahtar Sözcükler:Dönemlerarası bütçe kısıtı, fiyat düzeyi, yeni fiyat belirlenme teorisi, Ricardocueşdeğerlik önermesi.

Abstract:
According to conventional macroeconomic models fiscal policy often thought to beunimportant for price level determination on two different grounds. On the one hand, itis often argued that price level determination or inflation is purely a monetaryphenomenon. On the other hands, the ?Ricardian Equivalence? proposition implies thatas far as consumers have rational expectations, fiscal policy should no effect uponaggregate demand, and hence no effect upon price level and inflation. However,recently considerable amount of literature (Woodford, 1994, 1995, 1996; Sims, 1994,1998; Canzoneri vd., 2001a) has stressed that fiscal shocks affect price level, andspecification of fiscal policy matters for the consequences of monetary policy as well.The way that fiscal policy effect the price level is through a wealth effect upon privateconsumption demand. This theory which intertemporal budget constraint plays the keyrole is called ?The Fiscal Theory of the Price Level (FTPL) or The New Theory of PriceDetermination?. In this study, the validity of The New Theory of Price Determination isempirically investigated for Turkish economy for the period 1989:I-2005:IV. To assessthe validity of The New Theory of Price Determination for Turkish economy we usedPesaran et al. (2001)?s ?Bounds Testing Approaches? using quarterly data. The resultssuggest price level determination for Turkish economy for the period 1989:I-2005:IVcan be explained according to The Fiscal Theory of the Price Level.Key Words:Intertemporal budget constraint, price level, the fiscal theory of the price level, the newtheory of price determination, Ricardian equivalence.