Kompozit dolgu maddesinden zamanla salınan artık monomer miktarları ve bu monomerlerin tükürük malondialdehit (MDA) düzeyi ve bazı antioksidan enzim seviyeleri üzerine etkileri
Quantification of residual monomers released from composite filling material in time and effects of these monomers on saliva malondialdehyde level (MDA) and some antioxidant enzyme levels
Yazar: PINAR GÜL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİLGÜN AKGÜL
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Dental materyaller = Dental materials ; Glütatyon peroksidaz = Glutathione peroxidase ; Kompozit reçineler = Composite resins ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Malondialdehit = Malondialdehyde ; Monomerler = Monomers ; Süperoksit dismutaz = Superoxide dismutase ; Tükürük = Saliva

Özet:
Amaç. Bu çalışmada kompozit dolgu maddesi bireylere uygulandıktan sonra belli zaman aralıklarında tükürüğe salınan monomerler ve bu monomerlerin tükürük MDA düzeyleri ile bazı antioksidan enzim seviyeleri üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.Materyal ve Metot. Araştırmaya yaşları 18-25 arasında değişen, ağzında herhangi bir restorasyon bulunmayan 32 kadın ve 20 erkek toplam 52 birey katıldı. Çalışmaya uygun olarak seçilen bireylere kompozit dolgu materyali (Filtek? Z250, 3M ESPE, St. Paul, MN, ABD) uygulandı. Bireylere restorasyon uygulanmadan önce ve restorasyon uygulandıktan 1 saat, 24 saat, 1 hafta ve 1 ay sonra uyarılmamış tükürük örnekleri toplandı ve bu örneklerdeki MDA, SOD ve GPx düzeyleri saptandı. Ayrıca restorasyon uygulandıktan sonra belirtilen takip sürelerinde ayrı bir tüpe alınan tükürük örneklerindeki TEGDMA, HEMA, Bis-GMA ve UDMA miktarları da HPLC cihazı kullanılarak belirlendi. İstatistiksel analiz SPSS 17,0 istatistik paket programı kullanılarak yapıldı ve elde edilen veriler tekrarlı ölçümler varyans analizi kullanılarak değerlendirildi.Bulgular. Tükürük MDA seviyesinin erkeklerde, GPx ve SOD seviyesinin ise kadınlarda daha yüksek olduğu belirlenmiş ancak gruplar arasındaki bu farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Araştırmamızda MDA ve GPx düzeyleri takip süresi boyunca genel olarak artan seyir gösterirken (p<0,05), SOD düzeylerinde tam tersi bir durum söz konusudur (p<0,001). Artık monomer düzeyleri de genel olarak artış göstermiş ve en fazla artış 1 hafta sonra görülmüştür (p<0,05). Tükürükte incelediğimiz oksidatif durum parametreleri ile artık monomer miktarları arasında anlamlı korelasyonlar elde edilmiştir. Artık monomer miktarları MDA ve GPx ile pozitif (p<0,05), SOD ile negatif korelasyon (p<0,001) göstermiştir. Ayrıca salınan monomerlerin de kendi aralarında anlamlı korelasyonlar gösterdiği tespit edilmiştir (p<0,001). Bunun yanısıra bireylere uygulanan dolgu maddelerinin ağırlıkları ile salınan monomer miktarı arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir (p>0,05).Sonuç. Restorasyon yapıldıktan sonra ve takip süresi boyunca monomer salınımının meydana gelmesi ve bu zaman dilimlerinde tükürükte lipid peroksidasyon göstergesi olan MDA düzeyinin artışı ile antioksidan enzim aktivitelerindeki değişiklikler bize salınan bu monomerlerin tükürükte oksidatif strese neden olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Aim. In this study, it is aimed to observe the monomers from composite filling materials and effects of released monomers on saliva MDA levels and some antioxidant enzyme levels after applied to healthy volunteers along a scheduled time interval.Material and method. 32 female and 20 male, totaly 52 individual, who has any restoration on their mouth participated in this research and all of them were between 18 and 25 years old. The composite material (Filtek? Z250, 3M ESPE, St. Paul, MN, USA) was applied to the selected volunteers who are appropriate for this study. Saliva samples of just before the restoration and after 1 hour 24 hour 1 week and 1 month from the application were collected and MDA, SOD and GPx levels were determined. In additon to this, another samples with the same time interval mentioned above were collected in order to quantify TEGDMA, HEMA, Bis-GMA and UDMA levels by HPLC method. All statistcal analysis was performed by SPSS 17.0 software and obtained results were evaluated by repeated measures variance analysis.Results. MDA level of saliva was higher in male whereas GPx and SOD levels are higher in female. However, this result were statistically insignificant. (p>0,05). In this study, MDA and GPx levels exhibited an increasing trend along our following time while SOD level were decreasing in time (p<0,05). Residual monomer level generally increased in time and the highest level was reached at first one week period after the restoration (p<0,05). Significant correlation was determined between oxidative parameters observed in saliva samples and quantify of residual monomers. Quantify of residual monomer showed positive correlation with MDA and GPx (p<0,05), and negative correlation with SOD (p<0,001). Moreover, there exist significant correlation between each of the released monomers. (p<0,001). Nevertheless, no significant relation were observed between weight of the filling material and released monomers (p>0,05).Conclusion. Because of the monomer releasing after the restoration process and along the following period and also increasing in MDA level, sign for the lipid peroxidation, with differences in antioxidant enzyme activity, released monomers may cause oxidative stress in accordance with obtained results