Bologna Süreci kapsamında yükseköğretimde akademik program etkinliğinin ölçülmesi: Türkiye üniversitelerinde bir uygulama
Measurement of hi̇gher educati̇on academi̇c program effi̇ci̇ency i̇n Bologna Process: An appli̇cati̇on for Turki̇sh uni̇versi̇ti̇es
Yazar: AKIN ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. AYDIN ULUCAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Akademik programlar = Academic programms ; Bologna süreci = Bologna process ; Etkinlik = Efficiency ; Eğitim sistemi = Education system ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Standartlar = Standards ; Uyumlaştırma = Harmonization ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Verimlilik = Productivity ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bologna Süreci ile özellikle yükseköğretimde standartlar geliştirerek Avrupa'da birbiriyle uyumlu bir yükseköğretim alanı oluşturmak hedeflenmiştir. Eğitimde köklü değişiklikler yapmayı gerektiren bu süreç ile yükseköğretim kurumlarının kendine özgü farklılıkları görünür ve karşılaştırılabilir olmaktadır. Bu çalışma ile bu sürecin çıktıları temel alınarak yükseköğretimde akademik program etkinliğini ölçmek amaçlanmıştır. Bu açıdan çalışma Bologna Süreci kapsamında yükseköğretimde akademik program etkinliğini ölçen ilk çalışma olma özelliğini taşımaktadır.
Çalışmada etkinlik ölçümü için Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemi kullanılmıştır. Bazı çıktı faktörlerine ait değerlerin sadece belirli bir üst sınıra kadar artırılabilmesi sebebiyle bu yaklaşımın çıktıya yönelik standart modeli yerine çıktıya yönelik sınır değişkenli modeli kullanılmıştır.
Çalışmada farklı girdi/çıktı bileşimlerinden oluşan 7 farklı model üç yaklaşım çerçevesinde kurularak Türkiye'deki 39 işletme programının akademik program etkinlikleri ölçülmüştür. Ayrıca, bu işletme programları Kamu/özel ayrımına göre iki ve kuruluş yılları ölçütüne göre üç gruba ayrılarak analiz edilmiştir. Son olarak, çalışmanın politika uygulamaları çerçevesinde yaptığı katkılar yükseköğretimdeki paydaşlar açısından değerlendirilmiştir.

Abstract:
With the Bologna Process, especially It is aimed to create a compatible European higher education area by developing standards in higher education. With this process which requiring fundamental changes in education, unique differences of higher education institutions can be apparent and comparable. By this study, it is aimed to measure the efficiency of academic program in higher education by using the outcome of this process as base. In this respect, the study is unique in the sense that it is the first study that measure the efficiency of academic programs in the framework of Bologna Process.
In the study, Data Envelopment Analysis (DEA) is used to measure the efficiency. Since the value of some output factors can be increased only up to specific upper limit, instead of standard output-oriented model, bounded output-oriented model is used.
In the study, the efficiency of academic program is measured for 39 management programs in Turkey by setting 7 distinct models that stem from different input/output components within the framework of three approaches. In addition, these business programs are analyzed by classifying into two according to their status - Public/Private and into three according to their foundation years. Finally, the contributions of the study within the framework of policy implementation are evaluated in terms of higher education stakeholders.