Okul öncesi çocukları için sağlık eğitimi ölçeğinin geliştirilmesi ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Development of health education scale for preschool children and investigation in terms of different variables
Yazar: EMİNE HANDE AYDOS
Danışman: PROF. DR. BELMA TUĞRUL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Sağlık eğitimi = Health education ; Ölçek geliştirme = Scale development

Özet:
Sağlıklı bireyler yetiştirmek bir ülkenin geleceği için büyük öneme sahiptir. Küçük yaşlardan itibaren sağlığın vurgulanması ve sağlıkla ilgili bilgiler vermek çocukların daha bilinçli ve kendilerini zararlı durumlardan korumayı başarabilen bireyler olarak yetişmelerini sağlayacaktır. Sağlıklı bir birey olmak; fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan sağlıklı olmayı içeren, bireyin tam bir iyilik hali içerisinde bulunması anlamına gelmektedir. 

Bu araştırma ile okul öncesi çocuklarının sağlıklı gelişmelerini destekleyecek kişisel güvenlik ve ilkyardım, temizlik ve öz bakım, beslenme, uyku, ruh sağlığı ve sosyal ilişkilerini destekleyici, istismar ve ihmal edilmelerini önleyici programların detaylı araştırılması, incelenmesi ve derlenmesi ışığında okul öncesi dönem 5-6 yaş grubu çocuklar için ölçek geliştirme ve geliştirilen bu ölçeğin geçerlik-güvenirlik yönünden ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. 

Araştırmada, Açımlayıcı Faktör Analizi için SPSS 20.0 ve Doğrulayıcı Faktör Analizi için Lisrel 8.71 paket programları kullanılmış ve Sağlık Eğitimi Ölçeği?nin altı alt ölçekten oluştuğu ve tüm alt ölçeklerin Cronbach Alfa güvenilirlik katsayıları istenen düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Pilot uygulamada toplamda 144 madde içeren ölçekten elde edilen 456 veriyle açımlayıcı faktör analizi yapılmış ve madde-toplam yük değerleri ve faktör değerleri yeterli düzeyde olmayan 27 madde ölçekten çıkarılmıştır. Uygulamada 117 maddeden oluşan ölçekle elde edilen 277 veri üzerinde doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. 

Yapılan analiz sonuçları ölçeğin tamamının geçerlilik-güvenilirlik açısından iyi sonuçlar verdiğini göstermiştir. Geliştirilen ölçeğin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi sonucunda çocuğun yaşı ve okul öncesi eğitime devam etme süresi açısından anlamlı bir fark olduğu ortaya çıkmış; çocuğun cinsiyeti, annenin çalışıp-çalışmama, anne ve babanın öğrenim durumu, babanın meslek grubu ve ailenin aylık ekonomik gelir düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In order to bring up healthy individuals is very crucial for the future of the countries. Onwards the early ages, emphasis on health and health related information will provide the children to be more aware of and manage to keep themselves from harmful situations. Being a healthy individual means physical, mental and social aspects of being healthy, contains the well-being of an individual completely. 

With this research, it is aimed to develop a scale to support the healthy development of preschool children's personal safety and first aid, hygiene and self-care, nutrition, sleep, mental health and social relationships supported; abuse and neglect prevention in the light of detailed investigation and compilation of the programs of 5-6 year-old pre-school children and examining the reliability and validity of this scale, and to examine it in terms of various variables. 

In the research, SPSS 20.0 software package was used for Exploratory Factor Analysis and LISREL 8.71 software package was used Confirmatory Factor Analysis and it has been concluded that Health Education Scale consists of six sub-scales and Cronbach Alfa reliability coefficients of all sub-scales are up to the mark. In the pilot application, exploratory factor analysis was done with 456 data were obtained from the scale containing a total of 144 items and 27 items were carried out not having enough item-total overload values and factor values. In the main application, confirmatory factor analysis was done with 277 data were obtained from the scale containing a total of 117 items. 

Results of the analysis show that scale has best results in terms of validity and reliability.  At the result of examining the scale developed by the researcher in terms of different variables; there is a significant difference in terms of child?s age and pre-school education period of child and there is no significant difference in terms of the child's gender, mother's working-not working, education level of parents, father's occupational group and monthly family economic income level economic variables.