6 Şubat Kahramanmaraş depremlerini deneyimlemiş yetişkin depremzedelerde başa çıkma tutumları, psikolojik sağlamlık ve psikolojik semptomlar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between coping attitudes, psychological resilience and psychological symptoms in adult earthquake survivors who experienced the February 6th Kahramanmaraş earthquakes
Yazar: BADESU TAŞDELEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN ÇINAROĞLU
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerini deneyimlemiş yetişkin depremzedelerde başa çıkma tutumları, psikolojik sağlamlık ve psikolojik semptomlar (depresyon, anksiyete ve stres) arasındaki ilişkiyi incelemek ve sosyodemografik özelliklerin bu değişkenler üzerindeki etkilerini belirlemektir. Araştırmanın örneklemini Kahramanmaraş depremlerini deneyimlemiş, 18 yaş ve üzeri 402 kişi (kadın=208, erkek=194) oluşturmaktadır. Katılımcılara sırasıyla, Bilgilendirilmiş Gönüllü Onam Formu, Sosyodemografik Form, Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği (COPE-R), Connor-Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği Kısa Formu (CDPSÖKF) ve Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği-21 (DASS-21) uygulanmıştır. İstatistiksel analizler için SPSS programı kullanılmıştır. Değişkenler arasında normallik varsayımının sağlanmadığı durumlarda Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişki Spearman Korelasyon Analizi ile incelenmiştir. Çalışma sonucunda, yetişkin depremzedelerin işlevsel başa çıkma tutumlarıyla depresyon, anksiyete ve stres arasında negatif yönde; işlevsel başa çıkma tutumlarıyla psikolojik sağlamlık arasında pozitif yönde; psikolojik sağlamlıkla psikolojik semptomlar arasında negatif yönde istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur. Aynı zamanda çalışma, depremle ilgili veriler açısından değerlendirildiğinde, evi sağlam olan depremzedelerin daha işlevsel başa çıkma tutumları kullanma eğiliminde olduğu ve psikolojik sağlamlıklarının daha yüksek seviyede olduğu tespit edilmiştir. Son olarak, yakını yaralanan bireylerin yaralanmayan bireylere göre daha fazla psikolojik semptom yaşadığı; yakınını kaybeden bireylerin ise psikolojik sağlamlıklarının daha düşük seviyede olduğu gözlenmiştir. Bu bulgular, deprem gibi doğal afetler sonrasında bireylerin psikolojik sağlığını koruma ve iyileştirme sürecinde işlevsel başa çıkma tutumlarının ve psikolojik sağlamlığın önemini vurgulamaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between coping attitudes, psychological resilience, and psychological symptoms (depression, anxiety, and stress) in adult earthquake survivors who experienced the February 6th Kahramanmaraş earthquakes, and to determine the effects of sociodemographic characteristics on these variables. The sample of the study consists of 402 individuals aged 18 and over (208 women, 194 men) who experienced the Kahramanmaraş earthquake. Participants were administered, respectively, the Informed Consent Form, Sociodemographic Form, Revised COPE (R-COPE), Connor-Davidson Resilience Scale (CD-RISC-10) and Depression Anxiety Stress Scale-21 (DASS-21). Statistical analyses were performed using the SPSS program. Mann Whitney U test and Kruskal Wallis H test were used where the normality assumption was not met. The relationship between the variables was examined with Spearman Correlation Analysis. The results of the study showed statistically significant negative relationships between functional coping attitudes and depression, anxiety, and stress; positive relationships between functional coping attitudes and psychological resilience; and negative relationships between psychological resilience and psychological symptoms in adult earthquake survivors. Additionally, the study found that earthquake survivors with intact homes were more likely to use functional coping attitudes and had higher levels of psychological resilience. Lastly, individuals with injured relatives experienced more psychological symptoms compared to those with uninjured relatives; individuals who lost a loved one had lower levels of psychological resilience. These findings highlight the importance of functional coping attitudes and psychological resilience in protecting and improving the psychological health of individuals following natural disasters like earthquakes.