Spontan intraserebral hemorajilerde kara delik bulgusunun prognoz üzerine etkisi ve mikrokanamalar ile korelasyonu
Influence of black hole sign on prognosis in spontaneuous intracerebral hemorrhage and its correlation with microbleeds
Yazar: MÜCAHİD ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. HAYRUNİSA DİLEK ATAKLI ; UZMAN SONGÜL ŞENADIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Hematoma = Hematoma ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Prognoz = Prognosis ; Serebral hemoraji = Cerebral hemorrhage

Özet:
Amaç: Spontan intraserebral hemoraji (İSH) hastalarında kara delik bulgusunun (KDB) prognozla ve hematom rezorpsiyon hızıyla olan ilişkisini ve kranyal manyetik rezonans görüntülemede (MRG) saptanan serebral mikrokanamalarla (SMK) aralarındaki korelasyonu değerlendirmeyi amaçladık.

Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Eylül 2018-Ekim 2019 tarihleri arasında hastanemizde yatarak takip edilen hastaların alındığı prospektif gözlemsel bir çalışma olarak tasarlandı. Çalışmaya 18 yaş üstünde olan ve şikayetlerinin başlangıcından itibaren ilk 6 saat içinde kranyal bilgisayarlı tomografi (BT) çekilebilen hastalar dahil edildi. Tüm hastaların demografik ve klinik özellikleri, görüntüleme ve laboratuvar parametreleri kaydedildi. Hastalar kranyal BT'de KDB varlığına göre iki gruba ayrıldı. Cerrahi uygulanan hastalar dışlandıktan sonra KDB olan ve olmayan hastalarda hematom rezorpsiyon hızı, SMK varlığı ve sayısı, hastane içi ölüm, 90. günde modifiye Rankin skalası (mRS) skorları karşılaştırıldı. 90. günde mRS 0-2 olan hastalar iyi prognoz, 3-6 olan hastalar kötü prognozlu olarak değerlendirildi.

Bulgular: Hastanemize başvuran 88 hastadan 66'sı çalışmaya dahil edildi. Hastaların 47'si (%71,2) erkekti ve ortalama yaşı 63,08  14,33 yıldı. Hastaların 16'sında (%24,2) KDB saptandı. KDB olan hastalarda antikoagülan kullanımı, ilk kranyal BT'de hemoraji hacmi, birden fazla lokalizasyonlu hemoraji, orta hat şifti, pineal bez şifti ve kreatinin seviyeleri KDB olmayanlara göre daha yüksek saptandı (p<0,05). KDB olan hastaların hematom rezorpsiyon hızları olmayan hastalara göre daha yüksek saptandı (p=0,049). Kranyal MRG'de SMK varlığı iki grup arasında benzer iken KDB olan hastalarda olmayan hastalara kıyasla SMK sayısı daha düşük izlendi (p=0,023). Prognoz değerlendirmesinde KDB olan hastalarda hastane içi ölüm ve 90. günde mortalite daha fazla izlenirken 90. günde mRS skorları iki grup arasında benzer bulundu. KDB, 90. günde kötü prognoz prediktörlerinin değerlendirilmesinde bağımsız değişken olarak gösterilemedi (p>0,05).

Sonuç: Çalışmamızda KDB ile kötü prognoz göstergeleri olan hastane içi ölüm ve 90. günde mortalite arasında ilişki gösterilmiştir. KDB ile SMK sayısı arasındaki negatif yönlü ilişki ve SMK sayısıyla hemoraji hacmi arasındaki negatif korelasyon, İSH hastalarında mikrokanama-makrokanama hipotezini desteklemektedir.

Abstract:
Aim: We aimed to evaluate black hole sign (BHS) and its relationship with prognosis, hematoma resorption rate, and cerebral microbleeds (CMB) seen on cranial magnetic resonance imaging (MRI) in spontaneous intracerebral hemorrhage (ICH).

Materials and Methods: Our study is designed as a prospective observational study and patients admitted to our hospital between September 2018 and October 2019 were evaluated. Patients older than 18 years old and whose cranial computed tomography (CT) were performed within 6 hours of onset were included. Demographic, clinical, and imaging features and laboratory parameters were recorded. The patients divided into two groups according to BHS presence. After exclusion of the patients who underwent surgery, hematoma resorption rate, CMB presence and number, in-hospital mortality, and 90-day modified Rankin scale (mRS) scores (0-2 good outcome, 3-6 poor outcome) were compared between two groups.

Results: Sixty six of 88 patients admitted to our hospital were included. 47 of the patients (71.2%) were male and mean age was 63.08  14.33 years. BHS was found in 16 patients (24.2%). Anticoagulant use, hemorrhage volume on initial CT scan, multiple location hemorrhage, midline shift, pineal gland shift, and creatinine levels were higher in BHS positive patients (p<0.05). Hematoma resorption rate was higher in BHS positive patients (p=0.049). While CMB presence was comparable between groups, CMB number was lower in patients with BHS (p=0.023). In-hospital and 90-day mortality were higher in BHS positive patients, but 90-day mRS scores were similar between groups. BHS was not an independent predictor of poor outcome (p>0.05).

Conclusion: We showed a relationship between BHS and poor outcome measures, in-hospital and 90-day mortality. Negative relationship between BHS and CMB number together with negative correlation of CMB number and hemorrhage volume supports the microbleeding-macrobleeding hypothesis in ICH patients.