Bir çocuk hastanesinde çalışan sağlık personellerinin tanı ve tedavi amaçlı kullanılan radyasyonun zararlı etkikeri hakkında farkındalıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of the awareness of the health personnel working in achildren's hopsital about the harmful effects of radiation used for diagnostic and therapeutic purposes
Yazar: AYNUR ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. COŞKUN İKİZLER
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Hastaneler = Hospitals ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tedavi = Treatment

Özet:
Evrenin oluşumundan itibaren doğal ve yapay radyasyona bir şekilde maruz kalmaktayız. İyonize radyasyon olarak isimlendirilen yüksek enerjili radyasyonun organizmaya zararlı etkilerinin olduğu tespit edilmiştir ve toplumun bilinçlenmesi bu konuda önemlidir. Maruziyetin düşük tutulup, kabul edilir doz sınırları içinde kalmak zararlı etkilerin önlenmesinde adımdır. Uluslararası Atom Enerji Kurumu ve beraberinde çalışan kurumların mesleki ve toplum için izin verilen doz limitlerine uyulmalı ve bununla beraber dozun minimum miktarda olması için süre, mesafe ve zırhlama gibi geliştirilen korunma yöntemleri de dikkate alınmalıdır. Ayrıca sağlık personellerinin kendilerini ve bu hizmetten yararlanan insanların radyasyonun zararlı etkilerinden koruyabilmeleri için, hizmet içi eğitimler de önem taşımaktadır.  Bu çalışmada, SBÜ Ankara Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görev yapmakta olan sağlık personellerinin var olan farkındalıklarının değerlendirilmesi amaçlandı. Elde edilen veriler Mahalanobis Uzaklık Değeri, Cronbach Alfa, Hotelling' T2, Varimax, Bartlett Küresellik Testi, Kaiser-Meyer-Olkin, Anova, Wilks' Lambda testi, bağımsız gruplar t testleri kullanılarak analiz edildi. İyonize radyasyon hakkındaki farkındalığı ölçmek için 18 maddeden oluşan, KMO örneklem uygunluk ölçümü %85,5, Cronbach Alfa değeri 0,860 olan likert tipi ölçek ve sekiz maddeden oluşan bilişsel veri toplama aracı geliştirildi. Çalışmayı destekler nitelikte hazırlanan karma ölçek 384 kişi ile hesaplandı. 7 meslek grubu ile çalışma sonucunda, meslek grubunun bilişsel tutum faktörlerinin farklı algılanmasında belirleyici bir etkiye sahip olduğu (Wilks' Lambda testi: 0,000) görülmektedir.

Abstract:
Since the formation of the universe, we have been exposed to natural and artificial radiation in some way. It has been determined that high-energy radiation, called ionizing radiation, has harmful effects on the organism, and it is important to raise awareness of the society. Keeping exposure low and staying within acceptable dose limits is a step in preventing harmful effects. The occupational and public dose limits of the International Atomic Energy Agency and the institutions working with it should be followed, and the developed protection methods such as shielding should be taken into account in order to keep the dose at a minimum amount, In addition, in-service training is also important for health personnel to protect themselves and the people who benefit from this service from the harmful effects of radiation. In this study, SBU Ankara Dr. İt was aimed to evaluate the existing awareness of the health personnel working at Sami Ulus Gynecology, Child Health and Diseases Training and Research Hospital. The obtained data were analyzed using Mahalanobis Distance Value, Cronbach Alpha, Hotelling'T2, Varimax, Bartlett Test of Sphericity, Kaiser-Meyer-Olkin, Anova, Wilk's Lambda test, independent groups t tests. To measure awareness about ionizing radiation, a Likert-type scale with 18 items, a KMO sample fit measurement of %85,5, a Cronbach Alpha value of 0,860 and a cognitive data collection tool consisting of eight items was developed. The mixed scale, which was prepared to support the study, was calculated with 384 people. As a result of working with 7 occupational groups, it is seen that the occupational group has a decisive effect on the different perception of cognitive attitude factors (Wilks'Lambda test: 0.000).