Ana ve ikinci ürün yetiştirme koşullarının pamuk bitkisinin (Gossypium hirsutum L.) tarımsal ve teknolojik özellikleri üzerine etkisi
Cotton of main and second crop growing conditions plant (Gossypium hirsutum L.) effect on agricultural and technological properties
Yazar: EDANUR ÖZTÜRKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR AKIŞCAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tarla Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekim zamanı = Sowing date ; Lif kalitesi = Fiber quality ; Verim = Yield

Özet:
Bu çalışma, ana ve ikinci ürün yetiştirme koşullarında pamuk bitkisinin tarımsal ve teknolojik özelliklerini belirlemek amacıyla 2021 yılında yürütülmüştür. Çalışmaya ilişkin deneme, Amik Ovası koşullarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Deneme, ekim zamanları ana parsellere, çeşitler ise alt parsellere gelecek şekilde düzenlenmiştir. Çalışma sonucunda, ekim zamanları arasındaki farklılıkların odun dalı sayısı, koza sayısı, çırçır randımanı, kütlü verimi, lif verimi ve lif esnekliği özellikleri yönünden istatistiksel olarak P<0.01; meyve dalı sayısı, koza kütlü ağırlığı, 100 tohum ağırlığı, lif uzunluğu ve lif inceliği özellikleri yönünden ise P<0.05 düzeyinde önemli olduğu belirlenmiştir. Çeşitler arasındaki farklılıkların ise çırçır randımanı, lif kopma dayanıklılığı ve kısa lif oranı özellikleri yönünden istatistiksel olarak P<0.01; odun dalı sayısı, meyve dalı sayısı, lif esnekliği, lif eğrilebilme yeteneği ve lif parlaklığı özellikleri yönünden P<0.05 düzeyinde önemli olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca ekim zamanı x çeşit interaksiyonu değerleri arasındaki farklılıkların sadece lif uzunluğu özelliği yönünden önemli (P<0.05) olduğu saptanmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, ikinci ürün yetiştirme koşullarında kısalan vejetasyon süresine bağlı olarak, koza açma oranının düştüğü ve buna bağlı olarak önemli oranda verimin azaldığı belirlenmiştir. Buna karşın ikinci ürün yetiştirme koşullarında genel olarak daha iyi lif kalite özelliği değerleri elde edildiği saptanmıştır.

Abstract:
This study was conducted in 2021 to determine the agricultural and technological characteristics of the cotton plant under main and second crop growing conditions. The experiment related to the study was carried out in split plot trial design with three replications under the conditions of the Amik Plain. The experiment was arranged so that the planting times were placed on the main plots and the varieties were placed on the sub-plots. As a result of the study, it was determined that sowing time caused statistically significant difference at 1% level in terms of number of monopodial branch, the number of boll, ginning turnout, seedcotton yield, fiber yield and fiber elongation. It also caused significant difference in number of sympodial branch, seedcotton weight per boll, 100 seed weight, fiber length and fiber fineness at 5% level. On the other hand, it was determined that the varieties caused significant differences at 1% in terms of ginning turnout, fiber strength and short fiber content, but also it caused significant difference on number of monopodial branch, number of sympodial branch, fiber elongation, spinning consistency index and fiber reflectance at 5%. Furthermore, it was determined that sowing time x varieties interaction caused significant differences on fiber length at the level of 5%. According to the findings obtained, it was determined that due to the shortened vegetation period in the second crop growing conditions, the rate of opening the boll decreased and accordingly the yield decreased significantly. On the other hand, it was determined that generally better fiber quality property values were obtained under second crop growing conditions.