18. yüzyıl sonu 19. yüzyıl başında yapılmış olan İstanbul gravürlerinin sır altı tekniğinde seramik ve çini bünye üzerine uygulanması
Application of the Istanbul engravings made in the late 18th century and early 19th century on ceramic and tile wall panels using under-glaze technique
Yazar: FUNDA ERKÖYLÜ
Danışman: DOÇ. DR. NUREDDİN GÜLAÇTI
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bileşik Sanatlar Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; 19. yüzyıl = 19. century ; Gravür = Gravure ; Gravür sanatı = Gravure art ; Seramikler = Ceramics ; Çini = Tile ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Anadolu, tarihi ve kültürel birikimiyle insanlığın ortak kültürel mirasına ev sahipliği yapmış ve çeşitli uygarlıklara ait kültürel mirasın günümüze kadar gelmesine vesile olmuştur.  Bu mirasa sahip çıkmak ve kültürel birikimi hem Türkiye'deki gelecek nesillere aktarmak, hatırlatmak hem de dünyanın diğer ülkelerine tanıtmak önem arz etmektedir. 18 ve 19 ncu. Yüzyıllarda yapılan gravürlerin yeni uygulamalar ve tekniklerle geliştirmek kültürel mirasın devamlılığı ile korunmasını sağlamak ve disiplinler arası sanatsal çalışmalarla daha yaygın bir işlev alanı bulmak bu çalışmanın amaçları içerisinde yer almaktadır.

Seramik yüzeyleri dekorlamak, seramik üretiminin başladığı Neolitik Çağ'dan itibaren günümüze kadar çeşitlilik bakımından zengin seçenekler sunmaktadır. 18. yüzyıl ve 19. yüzyılda yapılmış olan gravür sanatına bakıldığında çoğunlukla İstanbul resimlerinin kâğıt, deri ve kumaş gibi farklı yüzeyler üzerine aktarıldığı görülecektir. Yapılmış olan Gravür baskı tekniği günümüzde çini ve seramik bünye üzerine genellikle sır altı tekniği ile yapılsa da sanatçının tercihine göre sır üstü tekniği olarak da uygulanmaktadır. Çinicilik sektöründe gravür uygulamalarının form olarak genellikle düz karo, vazo ve tabak gibi bisküvi yüzeylerine uygulandığı görülmektedir. Sıraltı tekniğinde yapılan gravür pano uygulamalarının Türkiye'de bir çok ilde metro, hava alanı, turistik oteller, kamusal alanlarda duvar panosu olarak yer aldığı da görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: 18. yy ve19.yy Gravürleri, İstanbul Gravürleri, Çini-Seramik Gravür

Abstract:
Anatolia has been home to the common cultural heritage of humanity with its historical and cultural accumulation and has been instrumental in bringing the cultural heritage of various civilizations to the present day. It is important to protect this heritage and to convey this cultural accumulation to the future generations in Turkey and to introduce it to the other countries of the World. The objective of this study involves developing the 18th and 19th century engravings with new practices and techniques to ensure the preservation and continuity of cultural heritage and finding a wider field of study through interdisciplinary artistic studies.

Decorating ceramic surfaces has offered rich alternatives in terms of diversity since Neolithic Age when ceramic production started. When you look at the art of engraving made in the 18th and 19th centuries, it is often seen that Istanbul paintings were transferred onto different surfaces such as paper, leather and fabric. The gravure printing technique that is done today is usually applied to the tile and ceramic body with the under-glaze technique, but it is also applied as over-glaze technique depending on the preference of the artist. Engraving practices in the tiling industry seem to be applied to such biscuit surfaces as plain tiles, vases and plates as a form. Examples of gravure panel applications made in under-glaze technique have been observed in many underground subways, airports, tourist attractions, and wall panels in public spaces throughout Turkey.

Keywords: 18th and 19th century Engravings, Istanbul Engravings, Tile-Ceramic Engravings