Mevsimlik tarım işçisi kadınların meme kanseri kadercilik ve engel algılarının meme kanseri erken tanı davranışlarına etkisi
The effect of breast cancer fatalism and barrier perceptions of female seasonal agricultural workers on their breast cancer early detection behaviors
Yazar: BAHAR AKSU
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ERSİN
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Davranış = Behavior ; Engel algısı = Obstacle perception ; Erken teşhis = Early diagnosis ; Kadercilik = Fatalism ; Kadınlar = Women ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Tarım işçileri = Agricultural workers ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Bu çalışmanın amacı mevsimlik tarım işçisi kadınların meme kanseri kadercilik ve engel algılarının meme kanseri erken tanı davranışlarına etkisini incelemektir. Çalışma tanımlayıcı tipte olup Şanlıurfa merkez ilçesi olan Eyyübiye 08Nolu Nihat Demirelli Aile Sağlığı Merkezi Bölgesi'nde Ekim 2020- Haziran 2021 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmanın evrenini 4264, örneklemini ise 352 MTİ kadın oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında birey tanılama formu, Meme Kanseri Kadercilik Ölçeği ve Champion'un Meme Kanseri ve Taramalarına İlişkin Sağlık İnanç Modeli Ölçeği Kendi Kendine Meme Muayenesi ve Mamografi Alt Boyutları kullanılmıştır. Veriler SPSS 20.0 istatistik paket programı ile değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U testi, ki kare testi ve bağımsız gruplarda t testi yapılmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için Harran Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurul'undan, Şanlıurfa İl Sağlık Müdürlüğü'nden ve katılımcılardan izin alınmıştır. Çalışmada kadınların kendi kendine meme muayenesi yapma durumu ile meme kanseri kadercilik ölçeği, sağlık inanç modeli ölçeği kendi kendine meme muayenesi ve mamografi engel alt boyutları puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Kadınların mamografi çektirme durumları ile sağlık inanç modeli ölçeği mamografi engel alt boyutu puan ortalaması arasında anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.05). Sonuç olarak kadınların meme kanseri kadercilik, kendi kendine meme muayenesi ve mamografi engel düzeylerinin istenen düzeyde olmadığı görülmektedir. Bu nedenle mevsimlik tarım işçisi kadınların meme kanseri kadercilik ve engel algılarını azaltmaya yönelik eğitim programlarının ve çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to examine the effect of breast cancer fatalism and barrier perceptions of female seasonal agricultural workers (SAWs) on their breast cancer early detection behaviors. Data of this descriptive study were collected in Nihat Demirelli Family Health Center Numbered 08 in Eyyübiye, the central district of Şanlıurfa, between October 2020 and June 2021. The population of the study consisted of 4264 women and the sample consisted of 352 female SAWs. A personal information form, the Breast Cancer Fatalism Scale, and Breast Self-Examination and Mammography subdimensions of Champion's Health Belief Model for Breast Cancer Screening were used to collect data. The data were evaluated with the SPSS 20.0 statistical package program. Descriptive statistics, Mann Whitney U test, chi-square test, and independent groups t-test were used for data analysis. Permission was obtained from the Clinical Research Ethics Committee of Harran University and Şanlıurfa Provincial Directorate of Health, and the participants. In the study, no significant difference was found between women's breast self-examination and clinical breast examination statuses and their mean scores on the Breast Cancer Fatalism Scale and "breast self-examination" and "barriers to mammography" subdimensions of the health belief model (p>0.05). A significant difference was found between the mammography status of women and their mean score on the "barriers to mammography" subdimension of the health belief model (p<0.05). As a result, it was determined that women's breast cancer fatalism, breast self-examination, and mammography barrier levels were not at the desired level. For this reason, it is recommended to plan training programs and studies to reduce breast cancer fatalism and barrier perceptions of female seasonal agricultural workers.