Yabancılara Türkçe öğretiminde çoklu ortam materyalleri ile desteklenmiş halk anlatılarının kültür öğrenimi ve dil becerileri gelişimi üzerindeki etkisi
Effects of folk narrative supported by multimedia materials on conveying culture and developing language skills in teaching Turkish to foreign learners
Yazar: MÜLKİYE EZGİ İSKENDER
Danışman: PROF. DR. BAHADIR GÜCÜYETER
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Dil öğretimi = Language teaching ; Halk hikayeleri = Folk tales ; Hikaye = Story ; Kültür öğretimi = Culture teaching ; Multimedya = Multimedia ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students ; İngilizce = English

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilere çoklu ortam materyalleriyle desteklenmiş halk anlatılarından oluşan okuma ve dinleme etkinliklerinin hazırlanması ve hazırlanan bu materyallerin öğrencilerin kültür öğrenimi ve okuma-dinleme becerisindeki başarıları üzerindeki etkisinin test edilmesidir. 
Yöntem: Araştırmada karma yöntem desenlerinden müdahale deseni kullanılmıştır. Araştırmanın deneysel bölümünden önce ve sonra nitel veriler toplanmıştır. Araştırmanın birinci aşaması uzman görüşleri, ikinci aşaması müdahale programı geliştirme-uygulama ve son aşaması deney grubundaki öğrencilerle görüşme yapmak şeklindedir. Araştırmanın konusu bağlamında hazırlanan sorular, 7 alan uzmanına sorulmuş ve elde edilen veriler içerik analiziyle incelenmiştir. Uzman görüşlerinden elde edilen bulgular ve literatür bağlamında program hazırlanmıştır. Seçkisizlik ilkesine göre atanmış B2 seviyesindeki 26 öğrenciden deney ve kontrol grubu oluşturulmuştur. Deney grubuna, hazırlanan program uygulanmış kontrol grubuna herhangi bir manipülasyonda bulunulmamıştır. Deneysel müdahale öncesinde ve sonrasında test-tekrar-test olarak kültür başarı testi, eşdeğer test olarak okuma ve dinleme başarı testi uygulanmıştır. Elde edilen verilere Tek Faktörlü Kovaryans Analizi (ANCOVA) uygulanmıştır. Uygulama öncesi ANCOVA analizinin varsayımları test edilmiştir. Araştırmanın sonunda deney grubundaki öğrencilerle yapılan odak grup görüşmesinden elde edilen veriler üzerinde içerik analizi yapılmış, program değerlendirme formuna ise betimsel analiz yapılmıştır.
Bulgular:  Araştırmada elde edilen bulgularda çoklu ortam destekli halk anlatılarından oluşan okuma ve dinleme etkinliklerinin kültür öğretiminde ve okuma başarısının gelişiminde etkili olduğu ancak dinleme başarısında anlamlı bir fark yaratmadığı görülmüştür. Ayrıca araştırmanın sonunda elde edilen nitel veriler ile nicel verilerin birbirini açıkladığı saptanmıştır.
Sonuç: Araştırma sonucunda çoklu ortam materyalleriyle desteklenmiş halk anlatılarının kültür öğrenimi ve okuma becerisinde başarı sağlama noktasında etkili bir program olduğu ancak dinleme becerisini geliştirmede etkili olmadığı bulunmuştur. Nitel-nicel-nitel olarak toplanan verilerle elde edilen sonucun uyum içinde olduğu görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Yabancı dil olarak Türkçe, kültür, çoklu ortam,  karma yöntem

Abstract:
Purpose: This study aims to prepare reading and listening activities equipped with narratives supported by multimedia materials and to test the effectiveness of these materials in the cultural development and reading and listening achievement of foreign learners of Turkish.
Method: This study adopted intervention research as a type of mixed research design. Qualitative data were collected before and after the experimental phases. The study followed a three-step process; collecting expert opinion, developing the intervention program and interviewing the participants in the experimental group. The interview questions prepared in line with the research purpose were checked by seven field experts and the data were analyzed through content analysis. The intervention program was prepared in accordance with the expert opinion and the related literature. 26 learners at B2 proficiency level were assigned into experimental and control groups in line with random sampling. The experimental group received the intervention program while the control group did not receive any manipulative program. Before and after the intervention program, cultural achievement test as a form of test-retest and reading and listening test as equivalent tests were applied to the participants in the experimental group. The data collected in this process were analyzed through Single Factor Covariance Analysis (ANCOVA). Before the analysis, the assumptions of the ANCOVA analysis were tested. The data obtained from the focus-group interviews conducted with the participants in the experimental group were analyzed through content analysis and descriptive analysis was used to analyze the program evaluation form.   
Findings: The results of the study showed that the reading and listening activities composed of narratives supported by multimedia materials positively contributed to the cultural development and reading achievement of the participants but not significantly affected their listening achievement. In addition, the qualitative and quantitative data were observed to support each other.
Result: The results indicated that the narratives supported by multimedia materials are effective in promoting cultural development and reading achievement while not significantly affecting listening development. It can be concluded that the narratives supported by multimedia materials can be integrated in programs and materials to be developed in teaching Turkish to foreign learners as effective materials.
Keywords: Turkish as a foreign language, culture, multimedia, mixed methods research design