Suriye dış politikası ve ulusal çıkar: 1990-2010
Syrian foreign policy and national interest: 1990-2010
Yazar: MUHAMMED HÜSEYİN MERCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BURAK ÜLMAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Esad, Beşar = Assad, Beashar ; Esad, Hafız = Esad, Hafız ; Suriye = Syria

Özet:
Bu çalışmada Orta Doğu'nun en önemli aktörlerinden birisi olan Suriye'nin 1990?2010 yılları arasındaki dış politikası bazı örnek olaylar üzerinden incelenmeye çalışılmıştır. 1946 yılında bağımsızlığını kazanan Suriye'nin bağımsızlık sonrası tarihinin en önemli kırılma noktası şüphesiz Hafız Esad'ın 1970 yılında iktidara gelmesidir. Bu durumun gerçekleşmesiyle modern Suriye tarihine damgasını vuracak olan Esad ailesinin hâkimiyeti başlamış ve Hafız Esad'ın öncelikleri bağlamında Suriye'de iç ve dış politika öncelikleri belirlenmiştir. Bu bağlamda bu çalışmada ilk olarak Hafız Esad'ın inşa ettiği dış politikanın temel parametreleri ele alınarak dış politikanın öncelikli alanları tespit edilmiştir. Bunun ardından özellikle Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle oluşan yeni uluslararası sistemde Suriye'nin benimsediği siyaset şekli ?ulusal çıkar? kavramı üzerinden belirli örnek olaylar üzerinden incelenmiştir. Dış politikada oldukça pragmatik bir tavra sahip olan Hafız Esad'ın ?ulusal çıkar? algısı ve bu bağlamda 1990?2000 yılları arasında dış politikada ne tür adımlar attığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Hafız Esad'ın ardından devlet başkanı olan Beşar Esad'ın 2000 sonrası süreçte nasıl bir dış politika algısına sahip olduğu ve ulusal çıkar çerçevesinde Suriye dış politikasını nasıl şekillendirdiği çalışmada ele alınmıştır. Buna ek olarak incelenen örnek olaylar çerçevesinde Hafız Esad dönemine göre ne tür değişimleri ya da sürekliliklerin meydana geldiği de ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu noktada çalışma, Suriye tarihinin en önemli lideri olan Hafız Esad'ın son on yılı ve oğul Beşar Esad'ın ilk on yılı üzerinden Suriye dış politikasının ve ulusal çıkar algısının dönüşümünü genel hatlarıyla incelemekte ve ulusal çıkarlar doğrultusunda Suriye'nin dış politikada ne tür pratikler ortaya koyduğunu göstermeyi amaçlamaktadır.Anahtar Kelimeler: Suriye, Suriye Dış Politikası, Ulusal Çıkar, Hafız Esad, Beşar

Abstract:
In this study, foreign policy of Syria which is one of the leading actors in the Middle East will be examined through some cases between 1990 and 2010. After independence of Syria in 1946, turning point of post-independence history was certainly Hafez al Assad?s accession to power in 1970. With the realization of this situation, the dominance of al Assad Family that put his brand on the modern Syrian history has started where the priorities of internal and foreign policy of Syria were determined at the context of priorities of Hafez al Assad. In this regard, main parameters of foreign policy constructed by Hafez al Assad were firstly taken into consideration and his privileged areas of foreign policy are determined. Then, adopted political shape of Syria in a new international system that was established following end of Cold War is determined via ?the term of national interest? and specific examples. Perception of national interest of Hafez al Assad who has very pragmatic attitude in his foreign policy and what kind of steps he has taken in foreign policy between 1990 and 2000 is analyzed. The study also deals with which foreign policy perception had new president of the country Bashar al Assad in the post 2000 process and how he shaped foreign policy of Syria within the framework of national interest. In addition, it examines what kind of changes and continuities as per Hafez al Assad?s administration in context of case studies. At this point theKey Words: Syria, Syrian Foreign Policy, National Interest, Hafez al Assad, Bashar al Assad, Baath, the Middle East, Israel, Lebanonstudy aims to look through transformation of Syrian foreign policy and perception of national interest in the last decade of Hafez al Assad who was the most important Syrian leader and the first decade of his son Bashar Assad in general terms as well as revealing what kind of practices put in the country?s foreign policy in line with national interest.