Eğitim kurumlarının kurumsal performanslarının ölçüm modellemesi: Çok kriterli yöntem uygulanması
Modelling corporate performance of educational institutions measurement: Multi criteria application
Yazar: SERDAR SEMİH COŞKUN
Danışman: PROF. DR. HALİM KAZAN
Gebze Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Kurumsal etkinlik = Corporate efficency ; PROMETHEE yöntemi = PROMETHEE yöntemi ; Performans = Performance ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; Örgütsel performans = Organizational performance

Özet:
Nitelikli insan kaynakları, bir ülkenin ekonomik anlamda dünyayla rekabet edebilmesi için gerekli olan en kritik faktördür. Bu ihtiyacı karşılamak ve eğitim hedeflerine ulaşmak için okullar sürekli olarak geliştirilmeli ve okullar arası kalite farkı azaltılmalıdır. Gelişimi başlatmadan önce ise, okulların performans düzeyleri doğru bir şekilde değerlendirilmelidir.
Bu çalışma, 2014/2015 yılı 1. döneminde Bursa/Keles'te bulunan 7 okul üzerinde yürütüldü. Okullar; okul girdileri, okul süreçleri ve okul çıktıları boyutundaki 14 kriterden oluşan bir modele göre değerlendirildi. Bu modelde, okul etkililiği bir karar problemi olarak tanımlandı. AHP ve PROMETHEE çok kriterli karar verme yöntemleri okulların performans düzeylerini analiz etmek için kullanıldı. İlk önce okul girdileri ve okul süreçleri boyutundan 10 kritere göre okulları değerlendirmek için 93 öğretmene bir anket uygulandı. Sonra, Kruskal-Wallis testi ile okullar arasında materyal ve bilişim desteği hariç 9 kriterde anlamlı bir fark olduğu görüldü. Böylelikle materyal ve bilişim desteği performans analizinde kapsam dışı bırakıldı. Okul çıktıları boyutundaki 4 kriter içinse, okullardan dönem sonu nesnel performans verileri toplandı. AHP yöntemiyle, her bir kritere, önceliklerine göre ağırlık atandı. Daha sonra, bu ağırlıklarla ilişkili olarak hem AHP hem de PROMETHEE yöntemleriyle okul performans sıralamaları elde edildi. Son olarak da, her iki yöntemden elde edilen sıralamalar korelasyon analiziyle test edildi. Sonuç olarak, sıralamalar arasında anlamlı bir ilişki olduğu görüldü.



Anahtar Kelimeler: Okul Etkililiği, Okul GeliĢtirme, AHP, PROMETHEE

Abstract:
Qualified human resource is the most crucial fact which is necessary for a country to be able to compete with the world in the economic manner. In order to meet this requirement and achieve the education goals, schools must continually be improved and quality gap between schools must be diminished. Before start up the improvement, performance level of schools should accurately be evaluated.
This study has been carried out on 7 schools at 1st term of the year 2014/2015 in Bursa/Keles. Schools have been evaluated with respect to a model which consists of 14 criteria within school inputs, school process and school outputs dimensions. In this model, school performance has been described as a decision problem. AHP and PROMETHEE multi-criteria decision making methods have been employed for analyzing the effectiveness levels of schools. Initially, a questionnaire has been applied to 93 teachers in order to evaluate the schools according to only 10 criteria which are from school inputs and school outputs dimensions. Then, via Kruskal-Wallis test, it has been seen that there is a meaningful difference among schools on 9 criteria, except material and IT support. Hence, material and IT support has been excluded in the performance analysis. Furthermore, objective performance data of the last of 1st term have been gathered from schools for 4 criteria of school outputs dimension. Criteria weighs have been appointed by AHP according to their priorities. After that, related to criteria weighs, school performance ranges have been obtained by both AHP and PROMETHEE methods. Eventually, ranges derived from both methods have been tested by correlation analysis. In consequence, it has been seen that there is a meaningful relationship between both ranges.


Key Words: School Effectiveness, School Improvement, AHP, PROMETHEE.