Kars ilinde evelik olarak bilinen Rumex crispus L. türünün yaprak ekstraktlarının antibakteriyel, antikanserojen ve sitotoksik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of antibacterial, anticarcinogenic and cytotoxic properties of leaf extracts of Rumex crispus L. species known as evelik in Kars province
Yazar: EREN KARAKOÇ
Danışman: DOÇ. DR. GİRAY BUĞRA AKBABA
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik Ana Bilim Dalı / Biyomühendislik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering
Dizin: Antibakteriyel aktivite = Antibacterial activity ; Evelik = Rumex crispus L. ; Neoplazm hücreleri = Neoplastic cells ; Sitotoksisite = Cytotoxicity

Özet:
Bu tez çalıĢmasında, Kars il sınırları içerisinde yetiĢen evelik olarak bilinen Rumex
crispus L. yapraklarının Soxhlet ekstraksiyonu ve Ultrasonik Dalga Destekli
Ekstraksiyon (UDDE) yöntemleri ile etanol, metanol ve su çözücüleri kullanılarak
ekstraktları elde edilmiĢ ve ekstraktlardan hazırlanacak stok çözeltiler seyreltilerek
farklı konsantrasyonlardaki çözeltilerin antibakteriyel, antikanserojen ve sitotoksik
özellikleri incelenmiĢtir. Kalitatif fitokimyasal analiz ile ekstraktları içeriğinde niĢasta,
aminoasit, karboksilik asit, antrakinon, kinon, fenol, tanen, flavonoid, steroid,
ksantoprotein, kalkon, kardiyak glikozid, saponin bulunup bulumadığı belirlemiĢtir.
Bacillus cereus, Bacillus subtilis, Staphylococcus aureus ve Pseudomonas aeruginosa
gram pozitif bakterileri ve Escherichia coli ve Klebsiella pneumoniae gram negatif
bakterileri kullanılarak Agar kuyucuk difüzyon yöntemi yardımıyla ekstraktların
antibakteriyel özellikleri belirlenmiĢtir. MTT yöntemi ile yürütülecek olan
antikanserojen aktivite çalıĢmalarında, Kolon kanseri (DLD-1), Meme kanseri (MCF-7),
Prostat kanseri (PC-3) ve Serviks kanseri (HeLa) hücre hatları kullanılmıĢtır.
Ekstraktların sitotoksisitesi insan periferal kan lenfositleri kullanılarak MTT yöntemi ile
araĢtırılmıĢtır. Ekstraktları en iyi antibakteriyel etkiyi B. subtilis bakterisi üzerinde
sergilediği ve özellikle her iki ekstraksiyon yöntemi ile elde edilen metanolik ekstraktlar
ve Soxhlet yöntemi ile elde edilen etanolik ekstraktın referans ilaçtan daha güçlü
antibakteriyel etkiye neden olduğu ve diğer ekstraktların ise referans ilaç ile aynı etkiye
neden olduğu tespit edilmiĢtir. Rumex crispus L. bitki ekstraktlarının antikanserojen
etkileri incelendiğinde, her iki yöntemle elde edilen su ekstraktlarının en güçlü
antitümoral etkiyi HeLa hücreleri üzerinde sergilediği tespit edilmiĢtir.
Anahtar Kelimeler: Rumex crispus L., antibakteriyel aktivite, antikanserojen aktivite,
agar kuyucuk yöntemi, MTT yöntemi

Abstract:
In this thesis, extracts of Rumex crispus leaves, known as evelik, grown in Kars
province, were obtained by Soxhlet extraction and Ultrasonic Wave Assisted Extraction
(UDDE) methods using ethanol, methanol and water solvents. The antibacterial,
anticarcinogenic and cytotoxic properties of solutions at different concentrations
prepared from the extracts were investigated. By qualitative phytochemical analysis, it
was determined whether the extracts contain starch, amino acid, carboxylic acid,
anthraquinone, quinone, phenol, tannin, flavonoid, steroid, xanthoprotein, chalcone,
cardiac glycoside, saponin. Bacillus cereus, Bacillus subtilis, Staphylococcus aureus
and Pseudomonas aeruginosa gram positive bacteria and Escherichia coli and
Klebsiella pneumoniae gram negative bacteria were used to determine the antibacterial
properties of the extracts with the help of Agar well diffusion method. The
anticarcinogenic effects of the extracts on Colon cancer (DLD-1), Breast cancer (MCF7), Prostate cancer (PC-3) and Cervical cancer (HeLa) cells were determined using the
MTT method. The cytotoxicity of the extracts on human peripheral blood lymphocytes
was also investigated by the MTT method. It was determined that the extracts exhibited 
the best antibacterial effect on B. subtilis bacteria and especially the methanolic extracts
obtained by both extraction methods, the ethanolic extract obtained by the Soxhlet
method had a stronger antibacterial effect than the reference drug, and other extracts
exhibit similar effect to the reference drug. When the anticarcinogenic effects of Rumex
crispus L. plant extracts were investigated, it was determined that water extracts
obtained by both methods exhibited the strongest antitumoral effect on HeLa cells.
Key Words: Rumex crispus L., antibacterial activity, anticarcinogenic activity, agar
well method, MTT method