Demokrat Parti döneminde Gümüşhane'de siyasi hayat (1950-1960)
Political life in Gümüşhane during The Democratic Party (1950-1960)
Yazar: ERTAN YAVUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜRKAN FIRAT SAYLAN
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Demokrat Parti = Democrat Party ; Gümüşhane = Gümüşhane

Özet:
Bu çalışma, DP döneminde 1950-1960 yılları arasında Gümüşhane ilinde yaşanan siyasi gelişmeler hakkında yeterli araştırmaların bulunmaması sonucunda dönemin aydınlatılması amacıyla hazırlanmıştır. Bu çalışmamızda ağırlıklı olarak Türk arşiv belgelerinden, dönemi yansıtan yerel gazetelerden ve diğer bilgi kaynaklarından istifade edilmiştir.
1946 yılında DP'nin kurulmasından sonra hızla ülke çapında teşkilatlanmaya başlamıştır. Arşiv belgelerine göre DP Gümüşhane'de ilk teşkilatlanmasını Bayburt kazasının Pulur nahiyesine bağlı Yukarıhayık köyünde oluşturmuştur. Sonrasında ilk ilçe örgütlenmesini ise Halis Sadullah Tokdemir önderliğinde Kelkit'te kurmuştur. 5 Şubat 1947 tarihinde Torul, Merkez ve Bayburt ilçelerinde, 29 Nisan 1947 tarihinde ise Şiran ilçesinde DP teşkilatı kurulmasıyla Gümüşhane'deki teşkilatlanma süreci tamamlanmıştır.
Gümüşhane merkezinde Ataç ve Zarbun ailelerinin CHP içinde otorite mücadelesine girişmesi ve birbirlerine üstünlük kurma girişimleri sonucunda parti de bölünmeler yaşanmıştır. Bu bölünmeler Gümüşhane'de DP oluşumunun ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. CHP yönetiminden memnun olmayan Fikri Karabeyoğlu, Lütfullah Kantek, Mustafa Çubukçu gibi bölgenin tanınmış simalarının da DP'yi desteklemesi sonucunda DP Gümüşhane'de etkili konuma yükselmiştir. 
1950-1960 yılları arasında iktidar partisi konumuna yükselen DP, bu dönem içerisinde yapılan üç genel seçimlerden 1950 ve 1954 yıllarında Gümüşhane ilinde tam liste halinde milletvekili çıkarma başarısını göstermişse de 1957 seçimlerinde tüm milletvekillerini CHP'nin kazanmasına engel olamamıştır. 1957 seçimlerinden sonra yaşanan siyasi yıpranmalar neticesinde 27 Mayıs 1960 askeri darbesi yaşanmış ve DP dönemi son bulmuştur.

Abstract:
This study was prepared to shed light on the period as a result of not finding sufficient research on political developments in Gümüşhane during the Democratic Party between 1950-1960 years. In this study, it was mainly benefited from Turkish archieve documents, local newspapers reflecting the period and other information resources.
DP began to be organized rapidly throughout country after being established officially in 1946. According to archieve documents, the DP established the first organization in Gümüşhane in Yukarıhayık village of Pulur township of Bayburt district. Afterwards, the first district organization was established in Kelkit led by Gümüşhane deput Halis Sadullah Tokdemir. The organizational process was completed after DP was established in Torul, Central and Bayburt districts on February 5, 1947 and in Şiran district on April 29, 1947.
As a result of Ataç and Zarbun families' struggle for authority within Republican People's Party in the center of Gümüşhane and their attempts, some divisions occurred in the party. These divisions paved the way for constitution of DP. As a result of the fact that well-known figures of the region such as Fikri Karabeyoğlu, Lütfullah Kantek, Mustafa Çubukçu who weren't satisfied with CHP administration supported the DP, the newly established party reached better position in Gümüşhane. 
The Democratic Party, which rose to the position of the ruling party between 1950-1960, succeeded in electing a full list of deputies in Gümüşhane province in 1950 and 1954, among three general elections held during this period, but it could not prevent the CHP from winning all the deputies in 1957 elections. As a result of political wear and tear after the 1957 elections, the military coup of May 27, 1960 took place and the Democratic Party Period ended.