İlköğretim öğrencilerinin yazma becerisinin geliştirilmesinde çağrışım tekniğinin kullanımı
The use of connotation technique for the development of primary school students' writing ability
Yazar: BİLGE BAĞCI AYRANCI
Danışman: PROF. DR. LEYLA KARAHAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Türkçe eğitimi içerisinde yazılı anlatım becerisinin geliştirilmesi çağımızda
önemini daha da arttırmıştır. İfade etme yeteneği kuvvetli bireyler en kalıcı hâliyle
düşüncelerini ve bilgilerini yazıya aktardıkları müddetçe kalıcı eserler bırakmış olurlar.
Yazılı anlatım sadece bilgiyi sunma aracı olarak değil günümüzde aynı zamanda
yaratıcılığı geliştirme aracı olarak da kullanılmaktadır. Yaratıcı düşünmenin, farklı
fikirler üretmenin gerek iş yaşamında gerek ülke geleceğinde gerek uluslar arası alanda
bir bireye neler kazandıracağı aşikârdır.
Yaratıcı yazma da tüm bu gerekliliklerden doğmuştur. Yaratıcı yazma teknikleri
içerisinde beynin adeta tüm nöronlarını harekete geçiren snapslar arası inanılmaz
bağlantılar kurduran çağrışım tekniği ise okullarımızda çoğu zaman uygulanmamakta,
uygulansa dahi hangi etkinlikleri kapsadığı ve sonuçlarının ne olduğu tam olarak ortaya
konamamaktadır.
Çalışmamızda bu eksikliği gidermek için deneysel yöntemle farklı ve aynı
sosyo-kültürel özellikler gösteren üç okulda çağrışım tekniğini bazı şubelere öğretip
bazılarına öğretmeden yazılar yazdırdık, bu okullar arasında üstün yetenekli öğrencilere
eğitim veren Bilim ve Sanat Merkezleri de vardı. Bu yazıları hem çağrışım tekniğinin
etkililiği açısından hem de sosyo-ekonomik durumun yazı başarısını etkilemesi
açısından değerlendirdik, deney ve kontrol gruplarımız aynı öğretmenin derse girmesi,
aile yapıları vb. bakımlardan denk tutulmaya çalışıldı. Her okul farklı sosyo-ekonomik
durum gösterdiğinden her okulun deney ve kontrol grubu da farklıydı.
Çalışmamız sonucunda çağrışım tekniğini öğretmek adına bir etkinlikler listesi,
yazılı anlatımları değerlendirmek adına bir ölçek ve çağrışım tekniğinin öğrencilerin
yazılı anlatım becerisini arttırdığına dair bulgular ve sosyo-ekonomik durumla bu
bulguların karşılaştırması ortaya konuldu.

Anahtar Kelimeler: Üstün Yetenekli Çocuklar, Yazma Eğitimi, Türkçe Eğitimi,
Çağrışım

Abstract:
Developing the ability of written expression in the framework of Turkish
education has gained more importance nowadays. Individuals with powerful ability of
expression can leave behind permanent works of art as long as they convey their
thoughts and knowledge into writing in the most permanent way. Written expression is
used not only as a means of presenting knowledge but also as a means of developing
creativity nowadays. It is evident that creative thinking and generating different ideas
will cause individuals to earn many things either in work life, in the future of the
country or in the international arena.
Creative writing has arisen because of all these needs. Among creative writing
techniques as for connotation technique that can make unbelievable connections among
synapses which activates almost all of the neurons of the brain is not applied at schools
most of the time and even it is applied, the activities it includes and its results can not be
set forth.
In our study to overcome this insufficiency we made students write compositions
by experimental method at three schools that show different and same sociocultural
characteristics. In some of the classes we taught the students the connotation technique
and in others we did not and Arts and Science Centers which give education to gifted
students were among these schools. We evaluated the compositions in terms of both the
effectiveness of the connotation technique and the influence of socioeconomic status in
the success of writing, we tried to have similar experimental and control groups with
respect to teachers (that attended the classes were the same), family background and etc.
Since each school had different socioeconomic properties each one had different
experimental and control groups.
As a result of our study the following is set forth: an activity list to teach
connotation technique, a scale to evaluate written expression, findings indicating that
connotation technique develops written expression of the students and a comparison of
socioeconomic status and these findings.

Key Words: Gifted, Writing Education, Turkish Education, Connotation