Sağlık sistemlerinin teknik verimliliği: OECD ülkeleri üzerinde bir araştırma
Technical efficiency of health systems: A research on the OECD countries
Yazar: MEHMET ŞENER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. VAHİT YİĞİT
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bilimsel verimlilik = Scientific productivity ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Sağlık planlaması = Health planning ; Sağlık sistemleri = Health systems ; Teknik analiz = Technical analysis ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Verimlilik = Productivity

Özet:
Bu araştırmanın amacı OECD ülkeleri sağlık sistemlerinin teknik verimliliklerini veri zarflama analizi (VZA) yöntemi ile ölçmektir. Diğer amaç ise; elde edilen bulgulardan yararlanılarak, verimli olan ve olmayan ülkeleri tespit etmek, verimli olmayan ülkeler için potansiyel iyileştirme önerileri geliştirmektir. OECD ülkeleri sağlık sistemlerinin teknik verimlilik düzeyini belirleme yöntemi olarak VZA tekniği kullanılmıştır. VZA'inde CCR ve BCC modeline göre ülkeler değerlendirilmiştir. Araştırmada beş girdi (kişi başına düşen hastane yatak sayısı, kişi başına düşen hekim sayısı, kişi başına düşen sağlık harcaması, kişi başına düşen MRI sayısı ve sigara kullanım oranı) ve iki çıktı (bebek ölüm oranı ve sağlıklı yaşam beklentisi) kullanılmıştır. Araştırmada girdi ve çıktıların analizi "DEA Solver" programı ile gerçekleştirilmiştir. Girdi yönelimli BCC modeline göre OECD ülkeleri sağlık sistemlerinin %46,7'si (n=14) verimli, %53,3'ü (n=16) verimsiz olduğu tespit edilmiştir. Tüm ülkelerin ortalama verimlilik skoru 0,943, verimsiz ülkelerin ortalama verimlilik skoru ise 0,893 olarak hesaplanmıştır. Verimlilik skoru en düşük olan ülke 0,615 ile Avusturya olmuştur. Türkiye teknik olarak verimli çıkan ülkeler arasında yer almaktadır. Sağlık sistemlerinin verimsiz olduğu ülkeler gerekli potansiyel iyileşmeleri sağlamak için sağlık planlaması ve politikası geliştirmelidir.

Anahtar Kelimeler: Sağlık Sistemleri, Verimlik, Veri Zarflama Analizi, OECD Ülkeleri

Abstract:
The aim of this research is to measure the technical efficiency of health systems in OECD countries by means of data envelopment analysis (DEA) method. The other aim; by using the findings, it is possible to identify countries that are both productive and non-productive and to develop potential improvement proposals for non-productive countries. The DEA technique has been used as a method for determining the technical efficiency level of health systems in OECD countries. Countries were evaluated according to the CCR and BCC model in the DEA. The study used five inputs (number
of hospital beds per person, number of physicians per capita, per capita health expenditure, number of MRIs per person and cigarette use rate) and two outputs (infant mortality rate and healthy life expectancy). Analysis of the inputs and outputs in the research was carried out with the program "DEA Solver". According to the inputoriented BCC model, 46.7% (n = 14) and 53.3% (n= 16) of the health systems were found to be inefficient in OECD countries. The overall average productivity score is calculated as 0.943 and the average productivity score of unproductive countries as 0.893. The country with the lowest productivity score was Austria with 0.615. Turkey is among the technically productive countries. Countries where health systems are inefficient should develop health planning and policy to provide the necessary potential improvements.

Keywords: Health Systems, Productivity, Data Envelopment Analysis, OECD Countries