Romatoid artrit hastalarında akciğer tutulumunun kırılganlık ve kognitif disfonksiyona etkisi
The effect of lung involvement on frailty and cognitive dysfunction in patients with rheumatoid arthritis
Yazar: SAİME BÜŞRA ÖNCEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT YİĞİT
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş: Romatoid artrit sinovit, kemik ve kıkırdak yıkımı ile karakterize sistemik inflamatuar bir hastalıktır. İnterstisyel akciğer hastalığı, romatoid artrit seyrinde ortaya çıkabilen önemli bir komplikasyondur. Kırılganlık, fizyolojik rezerv ve işlevde azalma, savunmasızlığın artması ile karakterize bir sağlık problemidir. Bu sebeple bu çalışmada interstisyel akciğer hastalığı varlığının romatoid artrit hastalarındaki kırılganlık ve bilişsel fonksiyon üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçladık.

Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya 30-80 yaşları arasında 40 İAH olan ve 40 İAH olmayan toplamda 80 hasta dahil edildi. Hastalara kırılganlığı ölçmek için FRAIL ve Edmonoton Kırılganlık Ölçekleri, bilişsel durumu değerlendirmek için Mini Mental Durum Testi uygulandı. Hastalık aktivasyonlarını ölçmek için SDAI, DAS28-CRP ve RADAI-5 kullanıldı. Aynı zamanda osteoporoz ve kırılganlık ilişkisini değerlendirmek için DEXA ve vitamin-D ölçümleri kaydedildi. İAH hastalarının YÇBT paternleri ve SFT-DLCO parametreleri de çalışma için kullanıldı. Çalışmada veri analizi için SPSS 25.0 paket programı kullanılmıştır. 

Bulgular: İAH grubu hem FRAIL (p=0,001) hem Edmonton (p=0,004) ölçeği ile daha yüksek kırılganlık ve MMSE ile daha düşük bilişsel fonksiyon (p=0,038) sergilemişlerdir. Hastalık aktivite skorları her iki grupta benzerdir. Her iki grupta DEXA ve vitamin-D ile kırılganlık ve bilişsel fonksiyon açısından istatistiksel anlamlı sonuca ulaşılamamıştır. UİP paterni daha yüksek kırılganlık ile ilişkili bulunmuştur (p=0,045). Hastalık aktivasyon skorları ve kırılganlık pozitif korelasyon göstermiştir. Kırılganlık arttıkça bilişsel fonksiyonda azalma görülmüştür.

Sonuç: İAH varlığı RA hastalarında kırılganlığı artıran bir eklem dışı bulgu olarak karşımıza çıkmaktadır. RA ve sistemik bulgularının yönetimi kırılganlığı, dolayısıyla engelliliği önlemede önemli bir araçtır.

Anahtar kelimeler: Romatoid artrit, İnterstisyel akciğer hastalığı, Kırılganlık, Bilişsel Durum

Abstract:
Introductıon: Rheumatoid arthritis is a systemic inflammatory disease characterized by synovitis, bone, and cartilage destruction. Interstitial lung disease is a significant complication that can occur during the course of rheumatoid arthritis. Frailty is a health problem characterized by a decrease in physiological reserves and function, leading to increased vulnerability. Therefore, in this study, we aimed to investigate the effects of the presence of interstitial lung disease on frailty and cognitive function in patients with rheumatoid arthritis.

Methods: A total of 80 patients, 40 with ILD and 40 without ILD, aged between 30 and 80 years, were included in the study. FRAIL and Edmonton Frailty Scales were administered to assess frailty, and the Mini Mental State Examination was used to evaluate cognitive status in patients. Disease activity was measured using SDAI, DAS28-CRP, and RADAI-5. Additionally, DEXA and vitamin D measurements were recorded to evaluate the relationship between osteoporosis and frailty. HRCT patterns and SFT-DLCO parameters of ILD patients were also utilized for the study. SPSS 25.0 software package was used for data analysis in the study.

Resuılts: The ILD group exhibited higher frailty with both the FRAIL (p=0.001) and Edmonton (p=0.004) scales, as well as lower cognitive function assessed by MMSE (p=0.038). Disease activity scores were similar in both groups. No statistically significant results were found regarding frailty and cognitive function concerning DEXA and vitamin D in both groups. UIP pattern was found to be associated with higher frailty (p=0.045). Disease activity scores showed a positive correlation with frailty. A decrease in cognitive function was observed with increasing frailty.

Conclusıon: The presence of ILD emerges as an extra-articular manifestation that increases frailty in RA patients. Managing RA and its systemic manifestations is an important tool in preventing frailty and thus disability.

Keywords: Rheumatoid arthritis, Interstitial lung disease, Frailty, Cognitive Status