Assur devlet yapısı ve politik bir oluşum olarak imparatorluğa geçiş
The structure of the Assyrian state and the transition to the imperial phase as a political formation
Yazar: SÜHEYLA İREM ÖĞÜTLE
Danışman: PROF. DR. GÜLRİZ KOZBE
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Tarih = History
Dizin: Asurlular = Assyrians ; Devlet = State ; Devlet idaresi = State administration ; Değişim = Change ; Siyasal değişme = Political change ; İmparator = Emperor

Özet:
MÖ 3. binyılın sonlarından itibaren kabileden devletli topluma ve son olarak imparatorluk aşamasına ulaşan Assur Devleti, kendine özgü bir yapıya sahiptir. Devlet kuramcılarının da öne sürdüğü gibi, siyasi yapısının değişiminde çok çeşitli iç ve dış faktörler etkilidir. Assur Devleti'nin dönemsel olarak belirli bir gelişmişlik derecesine ulaşmasında farklı etmenler önem taşımaktadır. Kuruluş aşamasında ilk olarak fetih etmeni önemlidir. Nitekim Assur'un göçebe karakteri de bunda önemli bir unsurdur. Daha sonrasında özellikle Erken Assur ve Orta Assur Dönemlerinde fetih etmeninin yanı sıra ticaretin daha çok ön planda olduğu anlaşılır. I. Şamsi-Adad'la birlikte bölgesel devlet düzeyine ulaşılır ve yavaş yavaş devletli toplumun karakteristik özellikleri ortaya çıkmaya başlar. Özellikle I. Salmanassar, Tukulti-Ninurta ve I.Tiglat Pileser dönemlerinde de, imparatorluğun temelleri de atılmaya başlanır. Dönem özelliklerine, başa geçen krallara ve uygulanan politikalara bağlı olarak ara ara gerilemeler yaşansa da, Assur Devleti, MÖ 1. binyılda Yeni Assur olarak adlandırılan dönemde imparatorluk sürecine girer ve II. Assur- Nasirpal'le başlayan, III. Tiglat-Pileser ve II. Sargon'la devam eden yayılımcı imparatorluk ideolojisini geliştirmeye başlar. Nitekim bu amaçla kurulan eyaletler, vasal devletler ve tampon devletler imparatorluk politikasının çeşitlendiğini gösterir. İlk olarak hegemonyaya dayalı imparatorluk anlayışı uygulanmaktayken, daha sonraları bölgesel imparatorluk aşamasına geçilir. İmparatorluk yayılımı; siyasi, ekonomik ve ideolojik olmak üzere hemen her alanda görülmektedir. Ayrıca askeri başarı sağlanması için de çok daha gelişkin bir daimi ordu kurulur. Özetle Assur'u devletli topluma ve daha sonrasında imparatorluk sürecine götürecek unsurlar, hem başa geçen kralların askeri ve siyasi kabiliyetine, hem de dönemsel olarak uygulanan politikanın gelişmişliğine bağlıdır.

Abstract:
Since the end of the 3rd millennium BC tribal society and the state reached the final stage, the Assyrian Empire State, has a unique structure. Theorists assert that as of states, political structure, various internal and external factors in the change is effective. Periodic of State Assur a given different factors to achieve the degree of development is important. Foundation as the first step to victory is important. Indeed, an important element at play is Assur nomadic character. Then in the early Assyrian and Middle Assyrian period, especially in the trade as well as to victory in the foreground is more understandable. The regional state level is reached with I.Samsi-Adad'la and characteristics of the state slowly begins to emerge. In particular, I. Salmanassar, I. Tiglat Pileser, and alsoTukulti-Ninurta period laid the foundation of the empire is beginning to. Period features, the policies and practices to deal with the king, depending on the periodic decline in the verse, the Assyrian State, 1st millenium BC, the so-called New Assyrian empire in the process of entering and started with II. Assur-Nasirpal, with III. Tiglat-Pileser and II. Sargon improve the ongoing imperialist empire ideology begins. Indeed, established for this purpose states, vassal states and buffer states of the empire policy indicates diversification. The first is based on the hegemony of the empire applied later to move to stage regional empire. Empire dissemination; political, economic and ideological is to see in almost every field. In addition to ensuring a more advanced military success is established a permanent army. In summary, then society Assur state will take to process elements in the empire, and to top military and political capability of the king, and the periodic application of the policy depends on the development.