Boy kısalığı olan çocukların uyku alışkanlıklarının değerlendirilmesi /
Yazar: EBUBEKİR DEMİRELOĞLU
Danışman: DOÇ. AYŞE DERYA BULUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Boy = Body height ; Boy kısalığı = Short stature ; Büyüme = Growth ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmada boy kısalığı tanısı almış 6-17 yaş arasındaki çocuklarda çocuk uyku alışkanlıkları anketi uygulanarak uyku özelliklerinin değerlendirilmesi ve bunu etkileyen faktörlerin sorgulanması amaçlandı.
Çalışmamıza Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Polikliniği'nde boy kısalığı tanısı almış 89 çocuk ile Sağlam Çocuk Polikliniği'ne rutin kontrol nedeniyle başvuran kronik hastalığı olmayan, aynı yaş grubu ve benzer cinsiyette olup; normal boy aralığında olan 53 çocuk dahil edildi. Çocuklara ve ebeveynlerine sırasıyla Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi ve Sosyodemografik verilerin bulunduğu 3 sayfalık anket uygulandı.
Boy kısalığı olan ve kontrol grubunda olan çocukların yaş ortalamaları sırasıyla 10,90±3,32 ve 10,93±3,19 bulundu. (p˃0,05) Hasta grubundaki çocukların %48,3'ü kız (n=43),%51,7'si erkekti.(n=46) Kontrol grubunda da durum benzerdi.(p˃0,05) Pubertal durum açısından her iki grupta dağılım benzerdi. (p˃0,05) Hasta ve kontrol gruplarında boy uzunluğu sds'leri sırasıyla   -2,32±0,36 ve -0,17±0,73'tü.(p=0,000)  
Hasta grubunda çocukların %88,7'si(n=79), kontrol grubunda ise çocukların %64,2'si ÇUAA'de 41 üzeri puan alıp;  istatiksel olarak anlamlıydı. (p=0,001)
ÇUAA skoruyla sosyodemografik veriler karşılaştırıldığında ise hasta grubunda sadece anne eğitim düzeyi ile anlamlı ilişki bulundu. Ön lisans mezunu ve okuma yazması olmayan annelerin çocuklarının ÇUAA skorları diğer gruplara göre daha yüksek saptandı. (ortalamaları sırasıyla 64±0 ve 61±3) Anne eğitim düzeyinin ÇUAA alt grupları ile ilişkisine bakıldığında ön lisans mezunu ve okuma yazması olmayan annelerin çocuklarının yatma zamanı direnci ve gece uyanmaları ile anlamlı derecede daha çok problem yaşadıkları görülmüştür.(p'ler sırasıyla 0,030 ve 0,016)
ÇUAA'de 41 üzeri puan alan çocukların gece uyanmalarında uyanık kalma süresi hasta grubunda ortalama 12,33 dk., kontrol grubunda ise 7,04 dakika olarak belirlenmiş ve anlamlı olarak değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak; boy kısalığı olan çocukların uyku alışkanlıklarının ebeveynlerden özellikle anneden çok etkilendiğini düşünmekteyiz. Annenin eğitim düzeyinin yanı sıra kültürel yapısı ve mesleğinin de uyku özelliklerini etkilediği unutulmamalıdır. Özellikle gece uyanmalarının anne eğitimiyle ilişkisi annenin uyku hijyeni açısından daha çok bilgi sahibi olması gerektirdiğini göstermiştir.
Anahtar Kelimeler: Boy kısalığı, Uyku, Çocuk

Abstract:
In this study, it was aimed to evaluate the sleep characteristics of children between the ages of 6 and 17 who were diagnosed with short stature by applying a child sleep habits questionnaire and to be questioned the factors a which affect this.
       In our study, 89 children who were diagnosed with short stature in Keçiören Training and Reserch Hospital Pediatric Endocrinology Polyclinic and 53 normal-height children who applied to well-child Polyclinic for routine control without any chronic illness at the same age group and similar gender were included.Children's Sleep Habits Questionnaire and 3-page questionnaire which contains sociodemographic data were applied to children and their parents respectively.
         Age average of children who have short stature and are in control group was found 10,90 ± 3,32 and 10,93 ± 3,19 respectively. 48,3 % of the children in patient group were girls (n=43), 51,7 were boys (n=46). The gender distribution in the control group was also similar. ( p > 0, 0,05). Distribution was similar in both groups in terms of pubertal status.( p >0,05) Height sds' of the patient and control groups were -2,32±0,36 and -0,17±0,73 respectively.
          88,7 % (n=79) of the children in patient group and 64,2 % of the children in the control group got a score above 41 in the Children's Sleep Habits Questionnaire(CSHQ); It was statistically significant.
           When the CSHQ score and sociod emographic data were compared, a significant relationship was found only with maternal education level in the patient group. It was determined that the CSHQ scores of the children of mothers who had an associate degree and who were illiterate were higher than the other groups.( their mean 64±0 and 63±3 respectively). Considering the relationship between maternal education level and the CSHQ subgroups, it was observed that the children of mothers who were associate degree and illiterate had significantly more problems with bed time resistance and waking up at night. (p's 0,030 and 0,016 respectively)
             It was determined and was evaluated significantly that the mean time to stay awake in the night waking up of the children, who scored above 41 in the CSHQ was 12,33 minutes in the patient group and 7,04 minutes in control group.
             As a result, we think that the sleeping habits of children with short stature are highly influenced by parents, especially mothers. It shouldn't be forgotten that besides the education level of the mother, her culture structure and profession also effect sleeping characteristics. Especially, the relationship between night awakenings and maternal education has shown that the mother needs to have more knowledge about sleeping hygiene.
           Key words: short stature, sleeping, child