Mimari tasarım eğitiminde erken tasarım evresinde bilginin dönüşümünün irdelenmesi ve bir model önerisi
An examination on transformation of knowledge in the early design phase in architectural education and a model proposal
Yazar: ÇİĞDEM CANBAY TÜRKYILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM POLATOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Tasarım eğitimi = Design education ; Tasarım stüdyosu = Design studios ; Tasarım süreci = Design process

Özet:
Bu çalışma, ?erken tasarım evresinde bilginin yeni kavram/kavramlar oluşturmak için dönüşümü tasarımı belirler? savından hareketle mimari tasarım stüdyosunda erken tasarım evresine odaklanmakta olup, bu evrede katılımcıların/mimar adaylarının sahip oldukları bilgiyi ilk tasarım kararlarını oluşturmak üzere nasıl dönüştürdüklerini irdelemeyi amaçlamaktadır. Bu irdelemenin sonunda, stüdyodaki eğitim yöntemlerini destekleyici ve tasarım eyleminin yapısını özellikle erken tasarım evresi ve tüm tasarım sürecine etkileri açısından açıklamaya yardımcı çıkarımlar yapmak hedeflenmektedir. Mimari tasarım stüdyosunda bilginin aktarıcısının/ileticisinin proje yürütücüsü, alıcısının ise öğrenci olduğu kabulünden hareket ederek, öğrencinin incelemesi yapılmaktadır.Giriş bölümünde çalışmanın amacı, kapsamı, kuramsal çerçevesi ve yöntemi ortaya konmuştur. Çalışmanın mimarlık pratiğine ve eğitim alanına yapabileceği katkılar tartışılmıştır. Kuramsal çerçevede, tezin amacı doğrultusunda tasarım araştırmalarının/yöntemlerinin gelişimi ele alınmış ve değişen paradigmalardan bahsedilmiştir.İkinci bölümde, öğrencinin bilişsel yapısını anlayabilmek amacıyla bilgi, yaratıcılık ve öğrenme kavramları ele alınmış, bu kavramların tasarım ile ilişkisinin nasıl olduğu irdelenmiştir. Üçüncü bölümde, tasarım araştırmaları ve erken tasarım evresi incelenmiştir. Kuramsal çerçevede ortaya konan tasarım araştırmalarının gelişimi daha detaylı bir şekilde ele alınmış, güncel tasarım araştırmalarından örnekler verilmiş, mimari tasarım sürecine ilişkin bazı modeller irdelenmiştir. Bu bölümde ayrıca erken tasarım evresi ve ikinci bölümde anlatılan kavramlar ile erken tasarım ilişkisinin nasıl olduğu ortaya konmaya çalışılmıştır.Dördüncü bölümde, geliştirilen stüdyo eğitimi modeline veri sağlayabilmek adına, mimari tasarım eğitimi sürecinin tarihsel gelişimi, mevcut eğitim yöntemleri, değişen stüdyo eğitimi paradigmaları ele alınmış, mimari tasarım stüdyosunun eğitim içindeki yeri ve önemi çeşitli başlıklar altında irdelenmiştir.Beşinci bölümde, bu çalışmada önerilen erken tasarım evresi modeli ortaya konmuştur.Altıncı bölüm, alan çalışması, verilerin analizi, değerlendirilmesi ve yorumlanmasını içermektedir. Alan çalışması, iki aşamalı olarak kurgulanmıştır. Birinci aşamada genel olarak mimari tasarım süreci ve ikinci aşamada erken tasarım evresi irdelenmiştir. Bu bölümde çalışmada ileri sürülen savın ve geliştirilen modelin irdelenmesi de yapılmaktadır.Yedinci ve son bölüm ise, sonuçlar ortaya konmuştur. Çalışmanın, tasarım araştırmaları içindeki yeri ve gelecekte yapılacak tasarım araştırmalarına ilişkin öneriler tartışılmaktadır. Bu bölümde, ayrıca mimari tasarım eğitimine yönelik öneriler de yer almaktadır.

Abstract:
This study, based on the thesis that ?in the early design phase, transformation of knowledge aiming to form new concept determines the design?, focuses on the early design phase in architectural design studio, and aims to examine how students/candidates of architecture transform their knowledge to make their first design decisions in this phase. After this examination, it is aimed to make inferences in a sense that will support the existing studio education models and explain the structure of design action in terms of early design phase . Based on the fact that, in the architectural design studio, the studio master is the conveyor/sender of knowledge while the student is the receiver, the student is analyzed.In the introduction part, the purpose, scope, theoretical framework and method of the study is explained. The possible contributions of the study to the practical and educational domain of architecture are discussed. In the theoretical framework, the development of design researches/methods in line with the purpose of the thesis is discussed and changing paradigms are mentioned.In the second chapter, the concepts of knowledge, creativity and learning are discussed to apprehend the cognitive structure of students, and the relationship of these concepts to design is examined. In the third chapter, the design research and early design phase is explicated. Put forward in a theoretical framework, the development of design researches are dealt with in a more detailed manner, along with examples from current design researches. Some of existing architectural design process models are explained in this chapter.This chapter also tries to explain the early design phase as well as its relationship to the concepts given in the second chapter.In the fourth chapter, the historical development of design education process, current educational methods and changing studio education paradigms are studied to provide data to the studio education model that has been developed, and the role and importance of architectural design studio in education are discussed under various titles.In the fifth chapter, the proposed early design phase model is introduced.The sixth chapter includes the case study, analysis, evaluation and interpretation of data. The case study consists of two parts. In the first part of the case study architectural design process is examined in general terms and in the second part early design phase is studied. discussion of the results and examination of the thesis suggested and model developed in the study.The seventh and last chapter includes the results of the study. This chapter also discusses the role of the study in design researches and suggestions for future design researches. According to the data provided by the case study as well as by inspection of the changing paradigms in studio education, proposals for architectural design education has been suggested in this chapter.