Palmoplantar psoriazis ve palmoplantar ekzema hastalarında doku IL-17, IL-23, IL-36α ve IL-36γ ekspresyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of tissue IL-17, IL-23, IL-36α and ıl-36U expression in palmoplantar psoriasis and palmoplantar eczema
Yazar: OZAN ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ESRA KOKU AKSU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Dermatit-atopik = Dermatitis-atopic ; Parapsoriazis = Parapsoriasis ; Psoriyazis = Psoriasis ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry ; İnterlökin 17 = Interleukin 17 ; İnterlökin 23 = Interleukin 23 ; İnterlökin 36 = Interleukin 36

Özet:
Amaç: Psoriazisin palmoplantar bölge tutulumu, hiperkeratotik plaklardan, saf püstüler lezyonlara kadar değişebilen geniş bir yelpazede ortaya çıkar. Hiperkeratotik plaklarla karakterize palmoplantar plak psoriazis (PP), klinik ve histopatolojik olarak palmoplantar ekzema (PE) ile birçok açıdan benzerlik gösterir. Palmoplantar püstüler psoriazis (PPP) ise kliniği ile PP'den farklılık göstermesine rağmen immünopatogenezi ile psoriazis spektrumunun doğal bağışık yanıtın ön planda olduğu bir ucunu temsil eder. Çalışmamız IL-17, IL-23, IL-36α ve IL-36γ'nın palmoplantar bölgeyi tutan PP, PE ve PPP hastalıklarında birlikte değerlendirileceği ilk çalışma olacaktır. Bu sayede farklı psoriazis tiplerindeki ve bu psoriazis tiplerinin ekzema grubu hastalıklar ile arasındaki ayırt ettirici histopatolojik ve immünohistokimyasal bulguların ortaya konması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2010-Mayıs 2019 tarihleri arasında SBÜ İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniği'ne başvurmuş, klinik bulgular ile 30'u PP, 30'u PE ve 30'u PPP tanısı alan toplam 90 hasta dahil edildi. Hastaların demografik, klinik ve laboratuvar özellikleri hasta dosyaları ve tanı anında çekilen hasta fotoğrafları taranarak kaydedildi. Histopatolojik değerlendirme ilk tanı anında alınmış biyopsi materyallerinin Hematoksilen-Eozin ile boyalı kesitleriyle yapıldı. İmmünohistokimyasal çalışma için formalinle fikse parafine gömülü doku blokları patoloji arşivinden çıkarıldı. Dört μm kalınlığındaki doku kesitleri IL-17, IL-23, IL-36α ve IL-36γ antikoları ile boyanarak ışık mikroskopu altında incelendi. IL-17 ve IL-23 epidermis ve dermiste boyanan inflamatuar hücre oranı, IL-36α ve IL-36γ epidermis alt ve üst katmanlarında boyanma yaygınlığı ve şiddeti açısından derecelendirilerek değerlendirildi. 
Bulgular: PP hastalarında PE hastalarına kıyasla IL-36α ve IL-36γ ekspresyonu epidermis üst katmanlarında daha yaygın ve şiddetliydi. IL-17 ve IL-23 ekspresyonu PP ve PE hastalarında birbirine benzer oranlarda gözlendi. Edinsel bağışık yanıtta görev alan IL-17 ve IL-23 ekspresyonu PP hastalarında, doğal bağışık yanıtta görev alan IL-36α ve IL-36γ ekspresyonu PPP hastalarında ön plandaydı. IL-36α ve IL-36γ ile PPP hastalarında püstül çevresinde ve ekrin bezlerde yoğun boyanma saptandı. Histopatolojik olarak PP ile PE ayrımında en önemli bulgular ise yaygın granüler tabaka kaybı ve regüler psoriaziform epidermal hiperplaziydi.
Sonuç: PP ve PE ayırıcı tanısında IL-36α ve IL-36γ'nın immünohistokimyasal bir biyobelirteç olarak kullanılabileceği, PPP patogenezinde doğal bağışık yanıtta görev alan IL-36α ve IL-36γ'nın önemli rol oynadığı sonucuna varıldı. 
Anahtar kelimeler: ekzema, IL-17, IL-23, IL-36, immünohistokimya, palmoplantar, psoriazis

Abstract:
Aim: Palmoplantar involvement of psoriasis presents in a wide spectrum, ranging from hyperkeratotic plaques to pure pustular lesions. Palmoplantar plaque psoriasis (PP) characterized by hyperkeratotic plaques, is clinically and histopathologically similar to palmoplantar eczema (PE). Palmoplantar pustular psoriasis (PPP), on the other hand, represents with its own immunopathogenesis an end of the spectrum of psoriasis where the innate immun response is in the foreground, although it differs from PP with its clinic. Our study will be the first which IL-17, IL-23, IL-36α and IL-36γ will be evaluated together in PP, PE and PPP diseases involving the palmoplantar region. Hereby, it is aimed to reveal distinctive histopathological and immunohistochemical findings in different types of psoriasis and between these types of psoriasis and eczematous dermatoses.
Materials and Methods: Between January 2010 and May 2019, ninety clinically diagnosed patients were included in the study, 30 of whom were diagnosed with PP, 30 with PE and 30 with PPP. The demographic, clinical and laboratory features of the patients were evaluated retrospectively by patient charts and patient photographs taken at the time of diagnosis. Histopathological evaluation was performed with Hematoxylin-Eosin sections of biopsy materials taken at the time of initial diagnosis. Paraffin-embedded, formalin-fixed tissue blocks were retrieved form the pathology archive for the immunohistochemical study. Four-micrometer sections were stained with antibodies for IL-17, IL-23, IL-36α and IL-36γ then examined under a light microscope. IL-17 and IL-23 were evaluated for the proportion of inflammatory cells stained in the epidermis and dermis whereas IL-36α and IL-36γ for diffuseness and intensity of staining in the lower and upper layers of the epidermis. 
Results: IL-36α and IL-36γ expression were stronger and more diffuse in PP compared with PE. IL-17 and IL-23 expression did not significantly differ between PP and PE. Expression of IL-17 and IL-23 involved in acquired immune response was evident in PP patients, and expression of IL-36α and IL-36γ involved in innate immune response in PPP patients. Intense staining was observed around the pustule and eccrine glands in PPP patients with IL-36α and IL-36γ. Histopathologically, the most important findings in the distinction of PP and PE were diffuse granular layer loss and regular psoriasiform epidermal hyperplasia.
Conclusion: It was concluded that IL-36α and IL-36γ may be used as an immunohistochemical biomarker in the differential diagnosis of PP and PE. IL-36α and IL-36γ, which are involved in the innate immune response, play an important role in the pathogenesis of PPP. 
Key words: eczema, IL-17, IL-23, IL-36, immunohistochemistry, palmoplantar, psoriasis