Düşünümsel dijital medya anlatıları ve izleyici yaklaşımları
Reflexive digital media narratives and audience approaches
Yazar: MERAL AÇIKGÖZ
Danışman: PROF. DR. MERAL SERARSLAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo Televizyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Görsel-işitsel medya = Visual-auditory media ; Video izleyicileri = Video trackers ; Özdüşünümsel = Self-reflexive

Özet:
Modernist düşüncenin, insan aklını ve bilimi merkezine alan, adeta değişmez ilkelerle ördüğü sistemi tekrar gözden geçirmek amacıyla, yine modernizmin içinden çıkan, ona eleştirel bir bakış getiren refleksif (düşünümsel) düşünce sistemini, sosyal bilimlerin, sanatın, felsefenin içinde görmek mümkündür. Oldukça geniş kullanım alanı olan düşünümselliğin farklı disiplinlerdeki anlamına ilişkin örnekler verilerek, kavramın çalışmanın alanı olan 'medyanın' farklı anlatı türlerinde nasıl kullanıldığı araştırılmıştır. Düşünümselliğin sinema anlatılarında kullanım tarzlarından hareketle sinemadaki anlatıyı kullanan dijital düşünümsel medya içerikleri olarak; kısa film, dijital platform dizisi ve reklam filmi seçilmiş ve düşünümselliği nasıl kullandıkları incelenmiştir. Düşünümsel medya anlatıları izleyicinin bilinç içinde olmasını, eleştirip düşünmesini ve nihayetinde eylemsel dönüşümlerini hedeflediğinden izleyicinin düşünümsel medya anlatılarına ilişkin hangi yaklaşımlara sahip olabileceği araştırılmıştır. Derinlemesine görüşme yöntemiyle 32 katılımcı ile görüşülmüş; yaş, cinsiyet ve eğitim durumlarına göre sınıflandırılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın analiz aşamasında MAXQDA nitel veri analiz programından yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda düşünümsel medya anlatılarının izleyiciyi gerçek dünyadaki benzer konular hakkında düşünmeye sevk ettiği, ele alınan konulara karşı farkındalık geliştirmelerini sağladığı tespit edilmiştir. İzleyiciler medya anlatılarındaki düşünümsel yöntemlerin neler olduğunu bilmese de anlatımı farklılaştıran unsurlar yoluyla izleyicinin anlatılan konular üzerine düşünmelerinin sağlanabildiği görülmüştür.

Abstract:
The reflexive thought system, which emerged from modernism and brought a critical view to it, can be observed in social sciences, art, and philosophy. Its purpose is to reconsider the system that modernist thought weaves with almost immutable principles that place human reason and science at the center. This study investigates the use of the concept of reflexivity in various narrative genres of the media across different disciplines. The selected digital reflexive media contents include cinematic narratives, short films, digital platform series, and commercials. The analysis focuses on how reflexivity is employed in these genres. The study investigated the approaches that audiences may have towards reflexive media narratives. In-depth interviews were conducted with 32 participants, who were classified and analyzed according to their age, gender, and educational status. The MAXQDA qualitative data analysis program was used in the analysis phase of the research. The research determined that reflexive media narratives prompt viewers to consider related real-world issues and increase their awareness of the addressed topics. Although the audience does not know what the reflexive methods are in the media narratives, it has been seen that the audience can be made to think about the subjects described through the elements that differentiate the narrative.