Sosyal medyanın üniversite öğrencilerinin siyasal katılım davranışlarına etkisi
The effects of social media on political participation behavior of university students
Yazar: KEMAL ELCİYAR
Danışman: PROF. DR. ALİ ŞİMŞEK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Tasarımı ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Aktivizm = Activism ; Sayısal aktivizm = Digital aktivism ; Siyasal katılma = Political participation ; Sosyal medya = Social media ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnternet = Internet

Özet:
Siyaset, en geniş anlamda, insanların hayatlarını düzenleyen genel kuralları yapmak, korumak ve değiştirmek için gerçekleştirdikleri etkinliklerdir. Siyaset kaçınılmaz bir unsur olduğundan bireyin siyasete katılması da bu karşı karşıya geliş noktasında ortaya çıkmaktadır. Bireyler hemen her alanda hayatlarına dâhil ettikleri sosyal medya ve internet teknolojilerini siyasal alanda da kullanmaya başlamaktadırlar. 
Bu çalışmanın genel amacı sosyal medya üzerinden üniversite öğrencilerinin siyasal katılım davranışlarını belirlemek, bu davranışlara yönelik algıları tespit etmek ve çevrimiçi davranışlarla belirlenen demografik etkenler arası ilişkiyi incelemektir.
Araştırma tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırma sürecinde öncelikle konuyla ilgili alanyazın taraması yapılmış ve kavramsal çerçeve ortaya konulmuştur. Araştırma sürecinin devamında araştırmanın amacına ve desenine uygun olarak Anadolu Üniversitesi öğrencilerinin görüşlerine ilişkin iki bölümden oluşan ölçek uygulanmıştır. Araştırmanın alanyazın taramasının ardından veri toplama aracının bir taslağı geliştirilmiş ve uzman panel değerlendirmesine sunulmuştur. Belirlenen 46 davranış için tekrar araştırma görevlileriyle görüşülmüş ve uzman panel değerlendirmesinden alınan geri bildirimler paralelinde 3 ifade çıkarılmış, 4 ifade üzerinde değişiklik yapılmıştır. Ölçeğin ilk bölümü katılımcının kişisel bilgilerini içermektedir. İkinci bölümünde belirlenen çevrimiçi siyasal katılım davranışları boyutlarına ilişkin 46 ifade yer almaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi süresince biri araştırma görevlileri biri de öğrenciler olmak üzere iki grup ile görüşülerek olası çevrimiçi siyasal davranışlar son olarak onlarla da tartışılmıştır. İki grup ile de ön deneme yapılarak ölçeğin güvenirliliği ölçülmüştür. Araştırma kapsamında Anadolu Üniversitesi öğrencilerinden 406 kişiye ulaşılmış ve katılım konusundaki görüşleri incelenmiştir. Birçok yönden Türkiye ortalamasını karşılaması nedeniyle ortalama bir üniversite olan Anadolu Üniversitesi üniversite öğrencilerinin yapısını da yansıtmaya uygun olarak görülmüştür. Araştırma sonuçlarının değerlendirilmesinde istatiksel yöntemlerden olan t-testi, ANOVA ve Ki kare testlerinden yararlanılmış, dağılımlar için ise frekansların alınması yöntemi tercih edilmiştir. 
Araştırma sonuçları sosyal medyanın siyasal kullanımına yönelik kuramlardan "pekiştirme kuramına" uygun veriler ortaya koymuştur. Sonuçlara göre katılımcılar sosyal medya üzerinden yoğun siyasal etkinlikler gerçekleştirmemektedirler. Başvurulan davranışların hemen hepsi düşük yoğunlukta gerçekleşmektedir. Sosyal medya, siyasal olarak daha ilgili ve kendisini siberaktivist olarak tanımlayan kişiler tarafından siyasal amaçlarla kullanılmaktadır. Geri kalan daha kalabalık kesim ise sosyal medyada siyasal davranışlara anlık olarak başvurmaktadır. Bu başvurulan davranışlar da genel olarak paylaşım ve iletişim temelli yani düşük emek harcanan eylemler olarak ortaya çıkmaktadır. Yine sonuçlara göre üniversite öğrencileri siyasal haberlere sosyal medya üzerinden ulaşmakta, sosyal medyaya çok fazla zaman ayırmakta ve siyasal davranışlarda filtrelerin, internet fiyatlarının ve veri kaydının birer engel olduğunu belirtmektedirler.


Anahtar Sözcükler: Siyasal katılım, aktivizm, siberaktivizm, sosyal medya, internet.

Abstract:
Politics in the broadest definition is the collection of activities to establish, protect and change the general rules that manage people's lives. As being involved in politics is an indispensable concept, participation of the individual in politics arises in this coming across. Individuals are starting to use social media and internet technologies, which they adopted in almost every aspect of their lives, in politics, too. Therefore, it is assumed that they show high rates of involvement in online political behavior.
The general purpose of this study is to determine the political behaviors of university students on social media and describe the perceptions towards these behaviors, as well as new behavior types.
The study is designed as a survey model. In the course of research, a literature review was conducted and a conceptual frame was presented. In the following stages of the study, a scale of two parts on the opinions of students of Anadolu University was implemented in accordance with the purpose and design of the study. The first part of the scale contains personal information of the participants. There are 46 statements in the second part regarding the determined dimensions of online political participation. Online political behaviors were determined by brainstorming in two groups, one for researchers and one for students. In the scope of the study, 406 individuals among Anadolu University students were reached and their opinions on participation were analyzed. Being an average university, as it represents the average of Turkish population in many aspects, Anadolu University was seen suitable to reflect the characteristics of Turkish university students. As statistical method, t-test, ANOVA and chi-squared tests were utilized in analyzing the results of the study, and frequency distributions were used to describe the data.
The results of the study presented information in accordance with one of the theories on the political usage of social media, "reinforcement theory." According to the results, participants do not perform intensive political activities on social media. Almost all of the behaviors are performed in low intensity. Social media are used for political reasons by people who are more politically inclined that describe themselves as cyber-activists. The more crowded remaining people resort to political behavior on social media instantaneously. These resorted behaviors generally emerge as acts based on sharing and communication, that is, acts that require low amounts of effort. Again, according to the results, university students reach political news via social media, spend a lot of time on social media and they think filters, internet connection prices and data recording are obstacles for political behaviors.


Key Words: Political participation, activism, cyberactivism, social media, internet.