hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Tefsir literatüründe isimlendirme ve sebeb-i tesmiye
Naming in the literature of tafsir and its main reasons
Yazar: FATMA NUR AKKİRAZ
Danışman: PROF. DR. ÖMER ÇELİK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışmada tefsir literatüründe ortaya çıkmış eserler üzerine isim araştırması yapılmakta ve özelde sebeb-i tesmiye yani isimlendirme sebepleri konu edilmektedir. Çalışmada tefsir eserlerine isim vermenin tarihi, genel özellikleri, isimlere etki eden faktörler, şekil ve üslup özellikleri, isim-müsemmâ uyumu gibi başlıklar tefsir tarihinden örnekler ile incelenmektedir. Bu minvalde konu öncelikle kavramsal ve tarihi arka planı ölçeğinde ele alınarak, konunun tefsir tarihi ve literatüründeki yerine temas edilmektedir. Ardından tefsir isimlerinin genel özelliklerine geçilerek problematik yönüne, tesmiye sebepleri ve türleri ile müsemmâ ilişkisine dair ayrıntılı bilgi verilmektedir. Ayrıca çalışmanın sonunda geçmişten günümüze tefsir tarihi içerisinde isimlerin gelişimi örnek eserler üzerinden gösterilmekte, günümüzde tefsir sahibi müfessirlerin isimlendirme süreçlerine dair yapılan röportajlar ile konu zenginleştirilmektedir.

Abstract:
In this study, a name research was realized on the works that emerged in the tafsir literature and the reasons for naming were specifically analyzed. In the study, the history of the naming of tafsir works, general characteristics, factors affecting the names, form and style features, and the harmony of ism-musamma are studied with examples from the history of tafsir. In this respect, the subject is first discussed in terms of its conceptual and historical background, and its place in the history and literature of tafsir is mentioned. Then, the general characteristics of the names of tafsir are discussed and detailed information is given about the problematic aspect, the reasons and types of naming, and the relationship between musemma. In addition, at the end of the study, the development of names in the history of tafsir from past to present is shown through exemplary works, and the subject is enriched with interviews on the naming processes of today's exegetes.
Bengal bölgesindeki İngiliz karşıtı hareketler: Hilâfet Hareketi örneği
Anti-British movements in Bengal: The case of Khilafat Movement
Yazar: FOYSAL ALAM
Danışman: DOÇ. DR. FATIMATÜZ ZEHRA KAMACI PEKGEÇGİL
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
1757'de Plassey Savaşı'nda İngilizlere karşı Müslümanların yenilgiye uğramasıyla Bengal bölgesinde 550 yıllık Müslüman hakimiyeti sona ermiş ve 190 yıllık İngiliz sömürge dönemi başlamıştır. İngilizlerin uyguladığı sömürge politikası beraberinde İngiliz karşıtı siyasi ve dini hareketlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. İngilizlere karşı bağımsızlık mücadelesine ilham veren Hilafet Hareketi bunlar arasında önemli bir yer tutmaktadır. Hilafet Hareketi bir taraftan Osmanlı Devleti'nin uhdesinde bulunan hilafet müessesesinin devamını sağlamaya çalışırken diğer taraftan İngilizlere karşı bölge halkı arasında bağımsızlık anlayışının yayılması için gayret sarf etmiştir.
Tezimiz giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında öncelikli olarak çalışmanın konusu, amacı, önemi, yöntemi ve kaynakları üzerinde durulmuştur. Ardından Bengal bölgesinin kısa bir tanıtımı, İngiliz sömürge dönemine kadar bölgenin siyasi tarihi incelenmiştir. Birinci bölümde, Hilafet Hareketi'nin ortaya çıktığı zeminin anlaşılmasına katkı sağlaması açısından İngilizlerin Bengal bölgesinde hakimiyeti ele geçirme süreci ve buna karşılık ortaya çıkan İngiliz karşıtı hareketler kısaca anlatılmıştır. İkinci bölümde Hilafet Hareketi'nin ortaya çıkmasına sebep olan faktörler ile hareketin gelişimi ele alınmış, ayrıca Bengal liderlerinin bu hareketteki rolü ve hilafet hareketinin Bengal toplumunun üzerindeki etkisi incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
With the defeat of the Muslims against the British at the Battle of Plassey in 1757, 550 years of Muslim domination in the Bengal region ended. In this way, the 190-year British colonial period began in the Bengal region. This period is significant for the history of Bengal. During this period, the policies implemented by the British led to the emergence of some political and religious movements. The Khilafat movement was one of the significant movements for independence against the British. This movement, aimed to protect the Khilafat within the Ottoman state as well as stimulated a demand for independence among the people of the region against the British.
This thesis consists of an introduction and two chapters. In the introduction, a brief preface of the Bengal region, the region's political history until the British colonial period along with the aim of the study, purpose, method and resources used have been mentioned. The first chapter explained the process of British domination in the Bengal region and the anti-British movements. In the second chapter of this thesis, the factors that led to the emergence of the Khilafat Movement and the development of the Khilafat movement have been discussed in detail.
Küleynî'nin el-Kâfî adlı eserine yöneltilen tenkitler
Criticisms directed towards Kulaynî's work titled al-Kâfî
Yazar: NECMETTİN OĞUR
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZŞENEL
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Kuleyni = Kulayni

Özet:
Şîa hadis tarihinde Küleynî tarafından yazılan el-Kâfî, İslam'ın farklı bir düşünce anlayışının temel kaynaklarından olması sebebiyle önem arz etmektedir. Erken dönem kaynaklarından birisi olan el-Kâfî aynı zamanda Şiî düşüncesinin oluşum süreci açısından da değerli bir çalışmadır. Bu tezde Şiî âlim Küleynî'nin (ö.329/941) ve günümüze ulaşan tek eseri olan el-Kâfî'nin tanıtımı yapılıp Şîa içerisinde bu esere yöneltilen tenkitler incelenmiştir. Bu tenkitler hadisin temel iki yapısını oluşturan isnad ve metin merkezinde ele alınmıştır. Yapılan tenkitler, farklı zaman dilimlerinde Şîa mezhebinin kendi iç dinamikleri çerçevesinde şekillenmiş, Şiî-Sünnî iletişiminin sonucu elde edilen bilgilere göre tenkid faaliyetinde farklılıklar meydana gelmiştir. Özellikle son asırda tenkit anlamında yoğun bir çalışma yapıldığı görülse de Şîa mezhebinin delillerini içermesi anlamında önemli bir yer tutan el-Kâfî'nin tenkidinin tam olarak yapılamadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Due to its status as one of the fundamental sources of a distinct ideological perspective within Islam, al-Kâfî, authored by Kulaynî in the Shia hadith tradition, holds significant importance. As one of the early sources, al-Kâfî is also a valuable work in terms of the formation process of Shiî thought. This thesis introduces the Shia scholar Kulaynî (329/941) and his only surviving work, al-Kâfî, and examines the criticisms directed towards this work within the Shia context. These critiques are discussed in the center of the isnâd and the matn, which constitute the two basic structures of the hadith. The criticisms were shaped within the framework of the internal dynamics of the Shia sect in different time periods, and differences in the criticism activity occurred according to the information obtained as a result of Shiî-Sunnî communication. Although it is seen that an intensive work has been done in terms of criticism, especially in the last century, it has been determined that the criticism of al-Kâfî, which has an important place in the sect in terms of evidence, has not been done completely.
İç Anadolu'da yörük teşekkülleri: Uluyörük (1455-1845)
Yörük communities in central Anatolia: Uluyörük (1455-1845)
Yazar: AYŞE KAVAK
Danışman: PROF. DR. ERHAN AFYONCU
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Adbilimi = Onomastic ; Göçebeler = Nomads ; Göçebelik = Nomadic life ; Göçer hayat =   ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Osmanlı toplumu = Ottoman society ; Tarım = Agriculture ; Vergi muafiyeti = Tax exemption ; Vergiler = Taxes

Özet:
Bu tezde, Osmanlı toplumunun unsurlarından konar-göçerlere mensup Uluyörük'ün 1455-1845 dönemlerini kapsayan idarî, sosyal, iktisadî yapılarıyla XV ve XVI. yüzyıllarda kullandıkları şahıs adları incelenmiştir. Bu çerçevede Uluyörük topluluklarının nüfusları, idarî ve sosyal yapıları, bulundukları yerler, ödedikleri vergiler, vergiden muaf olanlar, ekonomik faaliyetleri ve kullandıkları Müslüman erkek şahıs adları ele alınmıştır. Tez giriş ve üç bölümden müteşekkildir. Giriş bölümünde tezin kaynakları hakkında genel bir değerlendirme yapılmıştır. Daha sonra Osmanlı devri konar-göçerleri hakkında genel bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde 1455-1845 dönemi Uluyörük cemaatlerinin idarî ve sosyal yapıları, nüfusları, bulundukları kışlak ve mezralarla konar-göçerlik sonrasında yerleştikleri köyler,  ikinci bölümde Uluyörük cemaatlerinin 1455-1845 döneminde ödedikleri vergiler, vergiden muaf olanlar ve ekonomik faaliyetleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Rum Eyaleti'ndeki Uluyörük cemaatlerinin üç tahrir döneminde kullandıkları Müslüman erkek adları ele alınmıştır. 
Anahtar kelimeler: Osmanlı, Uluyörük, konar-göçer, nüfus, ekonomi, vergi, vergiden muafiyet, hayvancılık, tarım, onomastik, yaylak, kışlak.

Abstract:
This thesis study examines the administrative, economic, and social structures of the Uluyörük nomadic communities from the 1455  to 1845. The study includes an analysis of the Uluyörük populations, their places of residence, taxes paid, economic activities, and the Muslim male names they used. The review is presented in an introduction and three chapters. In the introduction examinies the literature related to the Uluyörük, the types of sources used in the thesis and a general structures of the nomadic during the Ottoman period. The first chapter discusses the administrative structures and administrators, population, winter quarters, hamlets, and villages of the communities, as well as their transition from nomadic to settled life between 1455 and 1845 (hijri calendar 855-1261). The second chapter examines the taxes paid by the Uluyörük communities and their economic activities between 1455 and 1845. The third chapter determines and evaluates the male names used by Uluyörük communities, which were organized in divisions in the Rum Vilayeti during three census periods. 
Key words: Ottoman, Uluyörük, nomadic, census, economy, tax, tax exemption,  animal husbandry, agriculture, onomastics, winter quarters.
Plastik hammadde ithalatı ve dış açık üzerindeki etkisi /
Yazar: KUMSAL GÖZAÇAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDEM TURGAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Para Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Günlük hayatta kullandığımız birçok ürün plastik malzeme içermektedir. Plastik 
doğrudan tüketim malzemesi olmasının yanında imalat sanayiinde de sıklıkla 
kullanılmaktadır. Ambalaj, elektrik ve elektronik, yapı ,ulaşım, inşaat ve sağlık gibi daha 
birçok sıralanabilecek alanlarda kullanılmaktadır. Fakat üretimin bu denli yoğun 
olmasına rağmen hammadde ve üretim makinelerinde ithalata bağımlılık oldukça 
yüksektir. Dolayısıyla plastik sektörü Türkiye'de ithalata bağımlı bir sektördür. Diğer 
taraftan ise plastik mamullerin kullanıldığı otomotiv, beyaz eşya, tekstil gibi sektörlerin 
ihracatçı sektörler olmasından kaynaklı olarak dış ticarete katkısı pozitiftir. Sektördeki 
dışa bağımlılığı azaltmak ve ileri teknoloji üretimi teşvik etmek amacıyla yeniliklere 
ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle de Ar-Ge ve petrokimya yatırımları üzerinde 
çalışmalar yapılmaktadır. İmalat sektöründe en önemli maaliyet kalemi hammaddedir. 
Petrokimya ürünü olması nedeniyle plastik hammadde fiyatları , petrol fiyatlarından 
önemli ölçüde etkilenmektedir. Plastik ürünlerin üretici fiyatlarındaki gelişim genel 
olarak petrol ve hammadde maliyetlerine paraleldir.

Abstract:
There are lots of products which we use in daily life contain plastic products. In 
addition to being a direct consumption material, plastic is also frequently used in the 
manufacturing industry. It is used in many fields such as packaging, electricity and 
electronic, construction,transportation, health etc. But although the production is so 
intense, dependence on imports of raw materials and production machinery is quite high. 
Therefore, the plastic industry is an import-dependent industry in Turkey. On the other 
hand, because of the export sectors such as automative,goods,textile where plastic 
products are used in their contribution to foreign trade is positive. Innovations are needed 
in order to reduce foreign dependency in the sector and to encourage advanced technology 
production. For this reason, studies are carried out on R&D and petrochemical 
investments. Raw materials are the most important costs in the production sector. Plastic 
raw materials prices affect from oil prices because they are petrochemical product. The 
development in the producer prices of plastic products is generally parallel to the cost of 
oil and raw materials.
Eser sözleşmesinde eksik iş ve ayıplı iş (Taşınmazlar bakımından)
Incomplete work and defective work in work contracts (İn terms of immovables)
Yazar: AYŞE NİDA GÜNAL ÜSTÜN
Danışman: PROF. DR. MURAT TOPUZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bu tez çalışmasında eksik iş ve ayıplı iş kavramlarının tanımları ve farklılıklarını ortaya konulmuş, aynı zamanda bu kavramların hüküm ve sonuçları ile benzer kurumlardan farkları ve eksik iş ve ayıplı iş bakımından karşılaşılan tartışmalı hususlar irdelenmiştir. Ayıplı işin tanımı, hüküm ve sonuçlarına mevzuatımızda farklı kanunlarda yer verilmiştir. Bununla birlikte, eksik işe ilişkin mevzuatımızda özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Eksik iş konusundaki uyuşmazlıklar genel hükümler uyarınca çözüm bulmaktadır. Ancak eksik işe ilişkin uyuşmazlıkların oldukça fazla olması nedeni ile eksik iş özellikle içtihatlar doğrultusunda gelişmiştir. Eksik iş ve ayıplı iş kurumları uygulamada karıştırılabilmektedir. Hatta bazı durumlarda birbirlerinden ayırt edilmeleri oldukça güç olabilmektedir. Bu çalışma ile eksik iş ve ayıplı iş kavramları arasındaki farklılıklar ortaya konulmuş, eksik işin ve ayıplı iş halinde iş sahibinin haklarının neler olduğu aktarılmıştır. Konu anlatılırken özellikle güncel yargı kararlarından ve doktrindeki görüşlerden faydalanılmıştır.

Abstract:
In this thesis, the definitions and differences of the concepts of incomplete work and defective work, as well as the judgments and consequences of these concepts, their differences from similar legal concepts and the controversial issues encountered in terms of incomplete work and defective work have been discussed. The definition, judgments and consequences of defective work have been included in different laws in Turkish legislation. However, no special regulation on incomplete work exists in the Turkish legislation. Disputes regarding incomplete work are resolved in accordance with the general judgments. However, due to the high number of disputes regarding incomplete work, incomplete work has developed especially in line with the case laws. Incomplete work and defective work may be confused in practice. Moreover, they may even be very difficult to distinguish from each other in some cases. In this study, the differences between the concepts of incomplete work and defective work have been revealed and the rights of the owner in case of incomplete work and defective work have been explained. The current judicial decisions and the opinions in the doctrine have been particularly utilized while discussing the issue.
Orantılı alfa-türevlerin özellikleri ve uygulamaları
Properties of proportional alpha-derivatives and applications
Yazar: EMİNE GÜNDOĞDU
Danışman: PROF. DR. FARUK UÇAR
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Matematik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Giriş bölümünde uyumlu türev tanıtılıp temel tanım, teorem ve örneklere yer verilmiştir. Daha sonra uyumlu türeve karşılık gelen integral tanıtılıp temel tanım ve teoremler verilmiştir. Ardından uyumlu türev yardımıyla Taylor formülü ve ilgili örnekler verilmiştir.
Materyal ve Yöntem bölümünde araştırma konusu olan uyumlu türevin özel bir hali olan α-türev ile ilgili temel tanım, teorem ve sonuçlar incelenip örnekler verilmiştir.
Bulgular ve Tartışma bölümünde, α-türevin klasik Analizdeki gibi Leibniz α-türev formülü, Genelleştirilmiş Leibniz α-türev formülü, Belirli α-İntegralin özellikleri, α-İntegral için Ortalama Değer Teoremi, α-İntegral için Genelleştirilmiş Ortalama Değer Teoremi, Cauchy-Schwarz eşitsizliği ve hesaplanamasında teknik zorluklarla karşılaşılan belirli α-integraller için bir üst sınır elde edilmiştir. Ardından α-Taylor ve α-Maclaurin serileri adları verilen yeni seriler tanımlanarak bazı fonksiyonlar için seri gösterilişleri elde edilmiştir.
Tezin Sonuç bölümünde tez boyunca verilen temel tanımlar, elde edilen teoremler ve sonuçlar sıralanmıştır.

Abstract:
In the Introduction part, the concept of conformable derivative is introduced and basic definition, theorem and examples are given. Then, the integral corresponding to the comformable derivative is introduced and the basic definitions and theorems are given. Then, Taylor formula and related examples are given with the help of comformable derivative.
In the Materials and Methods part, the basic definition, theorem and results related to the α-derivative, which is a special case of the conformable derivative, are examined and examples are given.
In the Results and Discussion part, Leibniz α-derivative formula of α-derivative as in classical Analysis, Generalized Leibniz α-derivative formula, properties of a definite α-Integral, Mean Value Theorem for α-Integral, Generalized Mean Value Theorem for α-Integral, Cauchy-Schwarz inequality, and certain α-integrals that encounter technical difficulties in their computation. Then, new series called α-Taylor and α-Maclaurin series are defined and series representations are obtained for some functions.
In the Conclusion part of the thesis, the basic definitions, theorems and results given throughout the thesis are listed.
Yalın üretim tekniklerinin sürdürülebilirliğe etkisi üzerine tekstil işletmelerinde bir araştırma
A research in textile enterprises on the effect of lean production techniques on sustainability
Yazar: BARIŞ UMAR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET NURİ İNEL
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Küresel nüfusun hızla artması, kaynakların azalması ve hızla artan üretim talepleri günümüz işletmeleri için sürdürülebilirliği bir zorunluluk haline getirmiştir. Yalın felsefe, kaynak ve zaman tüketen faaliyetlerin azaltılmasını amaçlamaktadır. Bu bağlamda, işletmelerde yalın üretim uygulamalarının benimsenmesi ve tüm aşamalarda kullanılması oldukça önemlidir. Bu nedenle, rekabetçi bir ortamda sürdürülebilirliği sağlamak isteyen firmalar, yalın üretime yönelmektedirler. Yalın üretim, tüketiciye değer sağlama, maliyetleri düşürme, verimliliği artırma ve kaliteyi yükseltme konularında olumlu etkiler sunarak, sosyal, çevresel ve ekonomik sürdürülebilirlik boyutlarını geliştirmektedir. Bu tez çalışması, Türkiye ' deki tekstil işletmeleri üzerinde yalın üretim tekniklerinin sürdürülebilirlik performansına etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Örneklem, belirli sayıda tekstil işletmesinden oluşacak ve anket yöntemiyle elde edilen veriler, nicel analizlerle değerlendirilecektir. Bu analizler sonucunda, tekstil işletmelerinde kullanılan yalın üretim tekniklerin sürdürülebilirlik ve sürdürülebilirlik alt boyutlarına etkisi değerlendirilecektir. Ayrıca, tekstil işletmelerinde yalın üretim uygulamalarını ve sürdürülebilirlik performansını etkileyen değişkenler  belirlenecektir.

Abstract:
The rapid increase in the global population, coupled with diminishing resources and soaring production demands, has made sustainability a mandatory consideration for modern businesses. Lean philosophy aims to streamline operations by reducing resource and time-intensive activities. In this context, it is crucial for businesses to embrace and implement lean production practices at every stage. As a result, companies looking to maintain sustainability in a competitive landscape are increasingly turning to lean production methods.
Lean production brings several benefits, including providing more value to consumers, reducing costs, increasing efficiency, and enhancing product quality. These positive outcomes contribute to the improvement of social, environmental, and economic sustainability aspects.
This thesis aims to investigate how the adoption of lean production techniques affects the sustainability performance of textile businesses in Turkey. The study will involve a specific number of textile companies, and data collected through surveys will be analyzed quantitatively. The findings will assess the impact of lean production techniques on sustainability, including its various dimensions. Additionally, the study will identify the factors that influence the implementation of lean production practices and sustainability performance within textile businesses.