Beslenme adetleri kapsamında Aççana Höyük, eski Alalah kenti Orta Tunç II Dönemi saray mutfağının bağlamsal arkeobotanik analizleri
Food habits and contextual archaeobotanical analysis of the Middle Bronze II palatial kitchen at Tell Atchana, Alalakh
Yazar: SEREN BURGAÇ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT AKAR
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Botanik = Botany ; Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Arkeobotanik = Archaeobotany ; Arkeoloji = Archaeology ; Aççana Höyük = Aççana Tumulus ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Bitkiler = Plants ; Botanik = Botany ; Hatay-Alalah = Hatay-Alalah ; Hatay-Reyhanlı = Hatay-Reyhanlı ; Orta Tunç Çağı = Middle Bronze Age ; Tahıllar = Cereals

Özet:
Bu tez çalışması, Amik Ovası'nın güneyinde bulunan Aççana Höyük, Eski Alalah Kenti'nde ortaya çıkarılan ve Orta Tunç Çağı'na tarihlendirilen saray mutfağının ve mutfak ile ilişkili depo olduğu düşünülen mekânın arkeobotanik verisini bağlamsal olarak değerlendirmektedir. Bir saray mutfağının düzenini, işleyişini ve barındırdığı faaliyetleri anlamayı hedefleyen çalışma bunu yaparken hane halkı arkeolojisi teorik çerçevesinde habitus ve chaîne opératoire kavramlarından yararlanmaktadır. 
Yapının kendi dönemi içerisinde çok şiddetli bir yangına maruz kalmış olması sebebi ile tohum/bitki kalıntıları gibi arkeobotanik veriler çok iyi korunagelmiştir. Bu kapsamda verilerin niteliklerine, niceliklerine ve dağılımlarına göre saray mutfağı içinde gerçekleşen yemek aktiviteleri incelenmektedir. 
Bu incelemelerin dışında, yemek tercihlerinin Orta Tunç Çağı'ndaki yansımasını görebilmek adına Suriye, Orta ve Yukarı Fırat Vadisi, Habur Vadisi, Yukarı Dicle Havzası, Kilikya Orta Anadolu ve Amik Ovası'nda bulunan farklı yerleşim yerlerinin arkeobotanik verileri incelenerek Aççana Höyük verisi ile karşılaştırılmıştır. Bu çalışma Orta Tunç Çağı sırasında Aççana Höyük, Eski Alalah Kenti'nde var olan beslenme adetlerinin ve saray kompleksindeki yemek tercihlerinin anlaşılmasına katkı sunmaktadır. Çalışma aynı zamanda "Holosen Boyunca Yaşanan İklim Değişikliklerinin Amik Ovası'ndaki Jeolojik Ve Arkeolojik İzleri (TÜBİTAK 19Y222)" adlı proje kapsamında tamamlanmıştır.

Abstract:
This thesis contextually evaluates the archaeobotanical data from the Middle Bronze Age palatial kitchen and the possible storage space associated with it which was unearthed at Tell Atchana, Alalakh, located in the south of the Amuq Valley. The study, which aims to understand the organisation, function and activities of a palatial kitchen, draws on the concepts of habitus and the chaîne opératoire within the theoretical framework of household archaeology.
Archaeobotanical data such as seed/plant remains were well preserved since the building was destroyed by fire during its use. Food activities in the kitchen are examined here according to the quality, quantity and distribution of this archaeobotanical data.
In addition, archaeobotanical data from different settlements in Syria, the Middle and Upper Euphrates Valley, the Khabur Valley, the Upper Tigris Basin, Cilicia, Central Anatolia and the Amuq Valley were examined and compared with the Tell Atchana data in order to see reflections of foodways in the Middle Bronze Age. This study contributes to the understanding of food habits and foodways in this palatial complex at Tell Atchana, Alalakh during the Middle Bronze Age. This study is also related to the project "Geological and Archaeological Traces of Climate Changes During the Holocene in the Amuq Plain", numbered 19Y222, under TUBITAK.