Firma düzeyinde ar-ge, yenilik ve verimlilik: Orta-gelirli ülkeler örneği
R&d, innovation, and productivity at the firm level: An Example of middle-income countries
Yazar: BAYRAM VELİ DOYAR
Danışman: PROF. DR. DİLEK ÇETİN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics

Özet:
İktisat bilimindeki başlıca araştırma konularından birisi firma verimliliğidir.
Bu konu, mikro düzeyde firma kârlılığı ve makro düzeyde ekonomik büyüme
açısından önemlidir. Yeniliğin verimlilik ile ilişkisi olması beklense de bu etki
hususunda kesin kanıtlar bulunmamaktadır. İlgili ilişkinin, örneklem seçim yanlılığı
ve içsellik sorunlarını dikkate alması bakımından sıklıkla Crépon, Duguet ve
Mairesse (CDM, 1998) modeli ile incelendiği görülmektedir. Bu modele dayalı
olarak örneklem seçimine ağırlık veren Mairesse, Mohnen ve Kremp (MMK, 2005)
modeli de diğer bir seçenektir. Bu çalışmanın temel amacı ilgili modellerden
yararlanarak orta-gelirli ülkelerde yenilik girdisinin yenilik çıktısına ve yenilik
çıktısının verimliliğe etkilerini bilgi sıçramaları ekseninde incelemektir. Çalışmanın
literatüre katkısı, yenilikçi-olmayan firmalar tarafından üretilen bilginin yenilikçi
firmalar tarafından özümsenerek yenilik üretiminde kullanıldığı bir model
sunmasıdır. Bu bağlamda yenilikçi-olmayan firmalardan kaynaklanan bilgi
sıçramalarının verimliliği artırdığı tezi ortaya konmaktadır.
Orta-gelirli ülkelere odaklanan bu çalışmada 19 ülke için 2013 yılına ait ve 22
ülke için 2019 yılına ait içeren yatay-kesit veri setleri her bir yıl için ülke bazında
birleştirilerek iki ayrı veri seti oluşturulmaktadır. Bu veri setleri CDM ve MMK
modellerine ek olarak yenilikçi olmayan firmalardan sağlanan bilgi sıçramalarının
yenilikçi firmalara ağırlıklı olarak dağıtıldığı geliştirilmiş modelin tahmininde
kullanılmaktadır.
Bulgular çalışan başına Ar-Ge harcamalarının çalışan başına yenilikçi
satışlara ek olarak ürün yeniliği ve süreç yeniliği yapma olasılıklarını artırdığını
göstermektedir. Çalışan başına yenilikçi satışların ve ürün yeniliği yapma olasılığının
verimliliğe etkisi pozitifken süreç yeniliği yapma olasılığının etkisi negatiftir. Son
olarak bilgi sıçramalarının dikkate alındığı durumda mekânsal etkilerin var olduğu ve
bu sıçramaların da verimliliği artırdığı yönünde bulgulara ulaşılmaktadır.

Abstract:
One of the primary research topics in economics is firm productivity. This
subject is crucial both at the micro-level for profitability and at the macro-level for
growth. While the connection between innovation and productivity lacks conclusive
evidence, it is often analyzed using Crépon, Duguet, and Mairesse (CDM, 1998)
model, which addresses sample selection bias and endogeneity. Mairesse, Mohnen,
and Kremp (MMK, 2005) model offers an alternative approach with focusing sample
selection. This study aims to explore how innovation input impacts innovation output
and how innovation output influences productivity in middle-income countries
through knowledge spillovers. The study's contribution lies in presenting a model
where knowledge generated by non-innovative firms is absorbed and used by
innovative firms in their innovation processes. Therefore, the thesis posits that
knowledge spillovers from non-innovative firms enhance productivity.
The study concentrates on middle-income countries and creates two separate
datasets for each year by merging cross-sectional data for 19 countries in 2013 and
22 countries in 2019. Along with the CDM and MMK models, these datasets are
used to estimate the augmented model, which weights knowledge spillovers from
non-innovative firms to innovative firms.
The findings reveal that R&D expenditures per worker enhances the
probability of having product and process innovations as well as the intensity of
innovative sales. While the impacts of innovative sales per worker and product
innovation on productivity are positive, the impact of process innovation on
productivity is negative. It is also discovered that knowledge spillovers have spatial
impacts and that they improve productivity.