Meme kanseri varlığı/şüphesi olan olgularda sintimamografinin hasta yönetimine etkisinin araştırılması
Evaluation of the effect of scintimamography on patient management in patients with known or suspected of having breast cancer
Yazar: NEŞE GÜNEŞ
Danışman: DOÇ.DR. A. TAYYAR AKPINAR
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Tc-99m Sestamibi sintimamografi (SM) memeyi görüntülemek içinkullanılan noninvaziv, ağrısız, nispeten yeni bir nükleer tıp yöntemidir.Çalışmada, sintimamografi sonuçları operasyon ve/veya biyopsi kararındanönce elde edilen MM, USG ve biyopsi gibi diğer verilerle birlikte ele alınarak,hasta yönetimine etkisi irdelenmiştir.Bu prospektif çalışmaya, Ekim 2004 ile Haziran 2005 tarihleri arasındaSM çalışması için refere edilen ve yaş ortalaması 42.2 olan toplam 106 kadınhasta dahil edildi. Ayrıntılı öyküleri, meme ile ilgili şikayetleri ve daha öncekigörüntülemelerin sonuçları kaydedildi. Tüm hastalara 740-925 MBq Tc-99m-MIBI, araştırılan memenin karşı tarafındaki koldan yada tercihen (mümkünse)ayak venlerinden intravenöz olarak enjekte edildi. Sintimamografi yüksekrezolüsyonlu kolimatörü olan tek başlı ve/veya çift başlı gama kamerakullanılarak çekildi. Enjeksiyon uygulamasından 10 dakika sonra yüzüstüyatar pozisyonda sağ ve sol posterolateral oblik ile sırtüstü yatar pozisyondaanterior planar meme görüntüleri alındı. Memelerdeki tutulumlar `'tutulum yok(normal)'' ve ``fokal'' ya da ``diffüz'' olmak üzere, ``düşük'', ``orta'' ve ``yüksek''dereceli tutulumlar olarak derecelendirilerek yorumlandı. Tüm hastalardaSM'nin yönetime etkisi, SM bulgularından önceki ve sonraki `'yönetim kararı''cerrahla tartışılarak değerlendirildi.106 olgu içinden meme kanseri olarak saptanan 11 tanesinin 9'undabelirgin artmış fokal aktivite tutuluşu ve 1 hastada hafif artmış fokal aktivitetutuluşu saptanırken 1 hastanın sintigrafisinde patolojik tutulum saptanmadı.Histopatoloji ve/veya diğer tanı yöntemleri ve takipler sonucunda nihai tanısıbenign olan 95 hastanın 60'ında SM negatif kalırken 11 hastada hafif fokalaktivite artışı ve diğer 11 hastada orta/belirgin derecede fokal aktivite artışısaptandı. 13 hastada ise memelerde heterojen artmış aktivite tutuluşugözlendi. Kitle şikayeti/bulgusu ile değerlendirilen 50 olguda fizik muayenede51 palpabl kitle tespit edildi ve 23 olguda normal sintigrafik tutulum, 6 olgudaheterojen tutulum, 7 olguda hafif dereceli fokal tutulum ve 15 olgudaiiorta/belirgin dereceli fokal tutulum paterni tespit edildi. Palpabl kitlesaptanmayan 56 olgunun sintigrafik bulguları analiz edildiğinde, 38 olgudanormal sintigrafik tutulum, 6 olguda heterojen, 6 olguda hafif ve kalan 6olguda da orta/belirgin fokal tutulum paterni izlendi. Primer meme kanserinintespitinde SM'nin toplam duyarlılığı %81, özgüllüğü %87, pozitif öngörüdeğeri %41, negatif öngörü değeri %97 ve doğruluğu %86 olarak hesaplandı.SM'nin klinik veriler ve görüntüleme protokollerine eklenmesi ile 9olguda benign lezyonlarda gereksiz biyopsi sayısını azaltma yönünde, 2olguda eksizyonel biyopsi kararlaştırılması yönünde, 2 olguda genişletilmişrezeksiyon kararının pekiştirilmesi yönünde, 4 olguda geniş cerrahi eksizyonkararlaştırılması yönünde, 1 olguda TxN1 tümör vakalarını incelemede ve 2olguda daha sıkı klinik takip kararlaştırılması yönünde etki etti. Böylece 106hastalık serimizde toplam 20 (%18.8) hastada SM sonuçları hasta yönetimineaz ya da çok direkt olarak etki ettiği görüldü.Literatür ışığında bulgularımız göstermiştir ki, SM meme kanseri içinbir tarama testi değildir, ancak fizik inceleme ve MM, USG gibi gelenekselgörüntülemeler yapıldıktan sonra, bazı olgularda hasta yönetimine katkısağlayabilir.Anahtar kelimeler: sestamibi, sintimamografi, radyonüklidgörüntüleme, meme neoplazmları.iii

Abstract:
Tc-99m Sestamibi scintimammography (SM) is a non-invasive,painless and relatively new nuclear medicine method for breast imaging. Inthis study, we examined the results of SM results, as well as other dataobtained like mammography, ultrasound and biopsy, with regard to its effecton patient management.A total of 106 women (mean age 42.2) reffered forscintimammographic evaluation between October 2004 and June 2005 wereincluded in this prospective study. Data related to their breast problem likecomplaints, history, results of previous diagnostic procedures were recordedat the time of SM examination. 740-925 MBq of 99mTc-sestamibi was IVinjected in the arm contralateral to the breast with the abnormality orpreferentially, if suitable, in a pedal vein. Scintimammography was performedusing a single-head and/or a dual-head gamma camera equipped with ahigh-resolution collimator. Planar left- and right- posterolateral obliqueimages in prone position and an anterior supine acquisition image wereobtained 10 min after the injection. Breast uptakes were graded as `?noabnormal uptake (normal)??, and `?mild??, `?moderate?? or `?prominent?? focal ordiffuse uptake. The effects of SM on patient management were defined byobtaining the `?management decision?? from the surgeon before and after SMfindings.Eleven of 106 patients were finally diagnosed as having breast cancer.Prominent fokal uptake in 9, and mild focal uptake in 1 of the 11 patientswere found on SM. No abnormal finding was observed in the remaining onepatient. 95 patients were diagnosed benign with histopathology and/or otherdiagnosis methods. Sixty of these patients were diagnosed negative withscintimammography, mild focal increased tracer uptake was observed in 11patients, while moderate/prominent focal increased tracer uptake wasobserved in other 11 patients. In addition, heterogenous increased traceruptake was observed at mammary of 13 patients. Fifty-one palpable massesivwere found in physical examination of 50 subjects with mass symptom;normal tracer uptake at 23 subjects, heterogenic increased tracer uptake atsix subjects, mild focal increased tracer uptake at seven subjects andmoderate/prominent focal increased tracer uptake at 15 subjects were alsodetected by scintigraphy. In analyses of scintigraphic findings of 56 subjectswithout detecting of palpable mass; normal tracer uptake at 38 subjects,heterogenic increased tracer uptake at six subjects, mild focal increasedtracer uptake at six subjects and moderate/prominent focal increased traceruptake at six subjects were detected.The sensitivity, specificity, positive predictive value, negative predictive valueand accuracy of SM were 81%, 87%, 41%, 97% and 86% respectively forprimary breast cancer.The addition of SM to clinical data and imaging protocols had effects such as;decreasing of number of unnecessary biopsies performed in benign lesionsof 9 subjects, decision of excisional biopsy in two subjects, confirmation ofdecision of extended resection in two subjects, decision of wide surgicalexcision in four subjects, examination of TxN1 tumour in one subject anddecision of closer clinical follow-up in two subjects. Thus, results of SM hadan effect on patient management in 20 (18.8%) patients in our series of 106patients.Our result indicated with accordance with literature that SM is not a screeningtest for breast cancer but it can help to patient management at some subjectsafter conventional methods, such as physical examination, mammographyand ultrasonography, are performed.Key words: sestamibi, scintimammography, radionuclide imaging,breast neoplasms.v