Midilli Adası'nın idari ve sosyo-ekonomik yapısı (1876-1914)
The administrative and socio-economic structure of Mytilene Island (1876-1914)
Yazar: METİN ÜNVER
Danışman: PROF. DR. MAHİR AYDIN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Tarih = History
Dizin: Doğu Akdeniz bölgesi = Eastern Mediterranean region ; Duyun-u Umumiye = Public Debtor ; Ege adaları = Aegean islands ; Midilli Adası = Midilli Island ; Namık Kemal = Namık Kemal ; Rumlar = Rums ; Sabun endüstrisi = Soap industry ; Türk-Yunan ilişkileri = Turkish-Greek relations ; Zeytinyağı = Olive oil ; Zeytinyağı fabrikası = Olive oil factory

Özet:
Midilli Adası'nın İdari ve Sosyo-Ekonomik Yapısı (1876-1914)XIX. yüzyılın son çeyreği, Osmanlı Devleti'nde önemli siyasî, sosyal ve ekonomik değişikliklerin yaşandığı bir dönem olmuştur. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, sonuçları itibariyle Doğu Akdeniz'de bir statüko değişikliğine yol açmıştır. Kıbrıs'a yerleşen İngiltere, geleneksel savunma hattını İstanbul'dan Süveyş'e kaydırmıştır. Diğer taraftan, bölgenin küçük ama muhteris gücü Yunanistan, yeni denklemde yerini almaya çalışmaktaydı. Bu süreçte Girit, her zaman birinci derece mücadele sahası olmuştur.Doğu Akdeniz'de önemli birtakım siyasî gelişmelerin yaşandığı bu süreçte, bölgenin özellikle ticarî bir parçası olan Midilli Adası'nda, bir sosyo-ekonomik dönüşüm yaşanmaya başlamıştı. Bu, gelişen zeytinyağı ve sabun sanayisinin gerçekleştirdiği bir dönüşümdü. Ekonomik olarak zenginleşen Midilli'nin büyük çoğunluğunu Rumların oluşturduğu sakinleri, kapitalizm ve Yunan irredentismi arasında, menfaatlerine uygun bir yer edinmeye çalışmışlardır. Bu dönemde, Osmanlı Devleti, hayata geçirdiği, Midilli Adası'nı da kapsayan, değişik idarî ve ekonomik düzenlemeler aracılığı ile bölgedeki siyasî varlığını güçlendirerek, devam ettirmeye çalışmaktaydı. Girit'e göre, Kuzey Ege'deki Midilli, Sakız gibi adalar, dönemin Türk-Yunan ilişkilerinde ikinci derecede bir mücadele sahasıydı.Bu tez 1876-1914 yılları arasında, Midilli Adası'nda idarî, sosyal ve ekonomik olarak yaşanan olayları, yukarıda bahsedilen bölgesel gelişmelerin ışığında, yerli ve yabancı arşiv kaynakları kullanılarak, değerlendirmeye çalışmıştır.

Abstract:
The Administrative and Socio-economic Structure of Mytilene Island (1876-1914)The last quarter of the 19th century was a period in which important political, social and economic changes took place. The Russo-Ottoman War of 1877-1878 and its results caused a shift in the status quo of Eastern Mediterranean. Thus, obtaining Cyprus, England was re-defining the limits of its traditional defence line from the Straits to Suez Channel. In the meanwhile, Greece, small but acquisitive power of the region, was trying to have a good position in the new power balance. In this period, Crete would always be a-first-rate site for struggles.While Eastern Mediterranean underwent some important political changes, the Island of Lesvos, a commercial part to the said region, started experiencing a socio-economic transformation. This was a transformation driven by the growing olive oil and soap-making industry. The inhabitants of Lesvos, comprised mostly Ottoman Greeks, while growing rich, tried to obtain the most beneficial place between capitalism and Greek irredentism. During this period, the Ottoman Empire with the implementation of a series of administrative and economic reforms in the country, also including Lesvos, were trying to enhance and retain its sovereignty in the region. Comparing with Crete, the Northern Aegean was a second-rate struggle site in the Greco-Turkish relations.This thesis aims to evaluate the administrative, social and economic developments in Lesvos Island between 1876 and 1914, in the light of above mentioned events, with documents from Turkish and British archives.