Yükseköğretim sisteminde kariyer platosu: Norm kadro uygulamalarının akademisyenler üzerine etkisine yönelik bir araştırma
Career plateau in the higher education system: A research on the effect of norm staff practices on academicians
Yazar: HURİYE ÇİÇEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL İBRAHİM ÖZMEN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan Kaynakları Yönetimi ve Liderlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Akademik kariyer = Academic career ; Akademik personel = Academic personnel ; Akademisyenler = Academicians ; Kariyer platosu = Career plato ; Norm kadro = Norm staff ; Yükseköğretim = Higher education ; Yükseköğretim sistemi = Higher education system

Özet:
Türkiye yükseköğretim sistemi, kamu ağırlıklı bir yapılanmaya sahip olmasından kaynaklı olarak norm kadro uygulamaları ekseninde yapısal bir dönüşüme uğramaktadır. 2018 yılından bu yana yürürlükte olan norm kadro uygulamaları, akademi içerisinde verimlilik ve rasyonellik iddiasıyla akademik kadro alım süreçlerini, liyakat esasına dayalı ve birimlerin ihtiyaçları doğrultusunda belirlemeyi idealize etme çabasını ifade etmektedir. Kamu üniversitelerini yeniden dizayn etmeye yönelik bu çabalar, yeterli karşılığı bulamadığı gibi, yükseköğretim sisteminde yer alan akademik personel üzerindeki kariyer platosu süreçlerini daha fazla yoğunlaştırmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye yükseköğretim sisteminde uygulanan norm kadro pratiklerinin üniversitelerde yer alan akademisyenler üzerinde yol açtığı kariyer platosu deneyimleri incelenmiştir. Bu kapsamda, farklı akademik kadro düzeylerinde yer alan akademisyenlerin kadro profilleri, akademik performansları, akademik kariyer platosundan etkilenme boyutları, akademik kariyer platosunu aşma deneyimleri, mesleklerine ve içerisinde yer aldıkları kuruma bakış açıları, benzer koşullarda yer alan başka bir kurumda akademik kariyer platosu deneyimleme potansiyelleri, akademik üretkenlikleri, aile ve özel yaşamları, maddi ve özlük hakları, norm kadro uygulamaları üzerine düşünceleri ve norm kadro yapılanmasının akademik kariyer platosu üzerine yansımaları alan araştırması kapsamında elde edilen veriler doğrultusunda analiz edilmiştir. Bu kapsamda gerçekleştirilen alan araştırmasında; Isparta ilinde yer alan Süleyman Demirel Üniversitesi'nden altı akademisyen, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi'nden dört akademisyen ve Antalya ilinde yer alan Akdeniz Üniversitesi'nden iki akademisyen olmak üzere toplamda 12 akademisyenle yüz yüze derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen görüşmeler, beş ana başlık ve 12 alt başlık içerisinde irdelenmiş ve bu değerlendirmeler doğrultusunda Türkiye yükseköğretim sisteminde uygulanan norm kadro pratikleri kapsamında gözlemlenen akademik kariyer platosu sorunlarına dair yorumlarda bulunulmuştur.

Abstract:
The higher education system in Turkey is undergoing a structural transformation on the axis of norm staff practices, as it has a public-dominated structure. The norm staff practices, which have been in effect since 2018, express the effort to idealize the academic staff recruitment processes based on merit and in line with the needs of the units, with the claim of efficiency and rationality within the academy. These efforts to redesign public universities do not find sufficient response and intensify the career plateau processes on the academic staff in the higher education system. In this study, the career plateau experiences caused by the norm staff practices applied in the Turkish higher education system on the academicians in the universities were examined. In this context, the cadre profiles, academic performances, dimensions of being affected by the academic career plateau, their experiences of exceeding the academic career plateau, their perspectives on their profession and the institution they are in, their potential to experience an academic career plateau in another institution under similar conditions, academic productivity, family and private lives, material and personal rights, thoughts on norm staff practices and the reflections of norm staff structuring on academic career plateau were analyzed in line with the data obtained within the scope of field research. In the field research carried out in this context; face-to-face in-depth interviews were conducted with a total of 12 academicians, including six academics from Suleyman Demirel University in Isparta, four academics from Isparta University of Applied Sciences, and two academics from Akdeniz University in Antalya. The interviews were examined under five main headings and 12 sub-headings, and in line with these evaluations, comments were made on the academic career plateau problems observed within the scope of the norm staff practices applied in the higher education system in Turkey.