Medya ve toplumsal cinsiyet bağlamında Reşat Nuri Güntekin'in Yaprak Dökümü romanı ve televizyona uyarlanan dizilerinin incelenmesi
Analysis of Resat Nuri Guntekin?s novel ?Yaprak Dokumu? and other series adapted to tv from novels in the context of media and gender
Yazar: ŞEYDA KOÇAK
Danışman: PROF. DR. AYLİN GÖRGÜN BARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bölümü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile = Family ; Ataerkil = Patriarchal ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Güntekin, Reşat Nuri = Güntekin, Reşat Nuri ; Medya = Media ; Roman = Novel ; Televizyon dizileri = Television serials ; Türk romanı = Turkish novel ; Yaprak Dökümü = Yaprak Dökümü

Özet:
Cinsiyetin toplumsal olarak inşası bugüne kadar pek çok araştırmanın konusu olmuştur. Ancak, yapılan çalışmalarda genellikle kadınlık kavramı üzerinde durulmuştur. Toplumsal cinsiyetin, dönemsel olarak inşasının incelendiği bu çalışmada hem kadınlık hem de erkeklik rollerine yüklenen anlamlar üzerinde durulmuştur. 1930 yılında yazılan Yaprak Dökümü romanının, 1967 yılında sinemada ve 2006 yılında ise bir televizyon dizisinde cinsiyet temsillerine ne şekilde yer verdiği, karakterler üzerinden temalar oluşturularak araştırılmıştır.Bu çalışmada, Foucault'nun iktidar, özne, söylem ve cinsellik kavramları, Walby'nin ataerkillik, toplumsal cinsiyet, kamusal ataerkillik ve özel ataerkillik kavramları ve Connell'ın hegemonik erkeklik kavramı temel alınarak, toplumsal cinsiyetin inşası ve medyada yer alış şekli incelenmiştir. 1930, 1960 ve 2000'li yıllardaki aile kurumu ve cinsiyet anlayışları, roman, film ve televizyon dizisinde yer aldıkları şekilleriyle, karşılaştırmalı bir analize tabi tutulmuştur.Çalışmanın sonucunda, Cumhuriyet'in ilk yıllarından bugüne değin, devam eden cinsiyet kalıplarının varlığının devam ettiğinin altı çizilmiştir. Kadınların özel alanda, erkeklerinse kamusal alanda temsil edilmesi ve bunlara yüklenen anlamlar arasında farklılık olmakla birlikte, ataerkil anlayışın genel hatlarıyla halen sürdürüldüğü sonucuna ulaşılmıştır. Medyanın, cinsiyet kalıplarının devam ettirilmesinde başat bir rol oynadığı, bu anlamda geçmişten gelen cinsiyet anlayışlarını yeniden ürettiği tespit edilmiştir.

Abstract:
A lot of studies had investigated how gender is constructed in the society. But those previous studies had stressed the term ?feminity? over above else. In this paper we analysed the societal gender by periods and stressed the responsibilites expected from both feminity and masculinity. While doing that we have used the novel ?Yaprak Dokumu? which was written in 1930, converted to a movie in 1967 and was translated into a tv series in 2006 and we investigated the gender archetypes from themes generated from characters.This study uses Foucault?s terms of power, subject, context and sexuality, Walby?s terms of patriarchy, gender, social patriarchy and private partiachy and finally Connell?s hegemonical masculinity term was used to analyse how gender is built and presented in the media. The family institution and gender expectations were compared with their presentation in the novel, movie and tv series.The analysis showed us that the expectations and the implications expected from both sexes from the first years of the Republic is still there. Although there are differentiations in the presentation of women in the private sphere and men in the public sphere patriarchal understanding still is in effect. Media is one of the primary effectors in the rebuilding of gender and in this sense it was seen that media recreates the old gender understanding.