Diyabette algılanan engellerin hastaların ayak bakım davranışları üzerine etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of perceived barriers in diabetes on patients' foot care behavior
Yazar: GURBET ASLAN
Danışman: PROF. DR. VESİLE ÜNVER
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ayak = Foot ; Ayak ülseri = Foot ulcer ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik ayak = Diabetic foot ; Diabetik ayak = Diabetic foot ; Engel algısı = Obstacle perception ; Engellenme = Frustration

Özet:
Bu çalışma, diyabette algılanan engellerin hastaların ayak bakım davranışları üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı kesitsel türde gerçekleşen çalışmanın örneklemi İstanbul'da özel bir sağlık kurumuna başvuran 154 diyabet hastası oluşturmaktadır. Araştırma verileri Tanıtıcı Bilgiler Formu, Ayak Bakım Davranışları Ölçeği, Diyabette Engeller Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır.  Gruplar arasındaki farklılığın test edilmesinde, Kruskal Wallis-H testi ve Mann-Whitney U testi, gruplar arası çoklu karşılaştırmalarda bonferroni düzeltmesi analizi, iki sürekli değişken arasındaki ilişki düzeyinde ise spearman korelasyon testi, ayak bakım davranışına etki eden bağımsız faktörlerin saptanmasında Çoklu Linear Regresyon analizi kullanılmıştır. Anlamlılık ise p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Çalışamaya katılan hastaların yaş ortalamalarının 64,92±10,40 olduğu, hastaların %77,3'üne tip 2 diyabet tanısı konduğu, diyabet süresi ortalamasının 14,42±8,41 olduğu ve hastaların %70,8'inin oral anti diyabetik kullandığı ortaya çıkmıştır. Araştırmada hastaların ayak bakım davranışları ile diyabette engeller ölçeği ilaç engelleri, yaşam tarzı değişikliği engelleri, bilgi ve inanç engelleri alt boyutları arasından negatif yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca ilkokul eğitim düzeyi, diyabet kontrolüne gitmeme, sağlık güvencesinin olmaması, bilgi ve inanç engelleri ile yaşam tarzı değişiklikleri engelleri hastaların ayak bakımı davranışını olumsuz etkileyen bağımsız faktörler olduğu bulunmuştur. Hastaların %60,4'ünün düzenli ayak bakımı yaptığı ve düzenli ayak bakımı yapan hastaların ayak bakım davranış düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek çıktığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to examine the effect of perceived barriers in diabetes on foot care behavior of patients. A sample of a descriptive cross-sectional study consists of 154 diabetic patients admitted to a private medical institution in Istanbul. Research data were collected using the introductory Information Form, foot care Behavior Scale, diabetes barriers scale, and face-to-face interview method. For testing the difference between groups, Kruskal-Wallis-H test and Mann-Whitney U test between groups and Bonferroni multiple comparisons correction test the relationship between two continuous variables, Spearman's correlation analysis at the level of foot care to identify independent factors that affect behavior, multiple linear regression analysis was used. Significance was evaluated at P<0.05. The average age of patients in work 64,92±10,40 is, patients 77,3% to type 2 diabetes diagnosis, diabetes duration, average 14,42±8,41 of patients and 70,8% of the oral anti-diabetic uses has emerged. In the study, it was found that patients had a negative relationship between foot care behaviors and diabetes barriers scale drug barriers, lifestyle change barriers, knowledge and belief barriers. In addition, irimary school education Level, diabetes control, lack of health assurance, knowledge and belief barriers and lifestyle changes barriers were found to be independent factors that negatively affect patients ' foot care behavior. It was found that 60.4% of patients had regular foot care and that the level of foot care behavior of patients who had regular foot care was statistically significantly higher.