İnformal iletişim ve otoriter liderlik ile sapma davranışı arasındaki ilişki: Sağlık profesyonelleri üzerine bir araştırma
The relationship between informal communication and authoritarian leadership and deviant behaviors: A study on health professionals
Yazar: ONUR GÖZÜBÜYÜK
Danışman: PROF. DR. MAHMUT AKBOLAT
Sakarya Üniversitesi / İşletme Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healtcare Management

Özet:
Araştırmanın amacı; sağlık çalışanları arasındaki informal iletişimin ve otoriter liderliğin çalışanların yapıcı ve yıkıcı sapma davranışı üzerindeki etkisini tespit etmektir. Çalışmanın evrenini Kocaeli ilinde faaliyette bulunan hastanelerde görevli sağlık çalışanları oluşturmaktadır. Nicel yöntem kullanılan çalışmanın örneklemi 503 sağlık çalışanından oluşmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini belirlemeye yönelik ifadeler ve dört ölçekten oluşan bir anket formu kullanıldı. İnformal iletişim kanallarının kullanımının katkılarını ölçmek amacıyla Johnson ve arkadaşları (1994) tarafından geliştirilen "İnformal İletişim Kanalları", yapıcı sapma davranışını ölçmek amacıyla Galperin (2012) tarafından geliştirilen "Yapıcı Sapma Davranışı", yıkıcı sapma davranışını ölçmek amacıyla Bennett ve Robinson (2000) tarafından geliştirilen "Yıkıcı Sapma Davranışı" ve otoriter liderlik algısını ölçmek amacıyla Chiang (2012) tarafından geliştirilen "Otoriter Lider Davranışı" ölçekleri kullanıldı. Çalışmada kullanılan verilerin geçerlilik ve güvenilirlik analizleri yapılarak verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, korelasyon analizi, çoklu regresyon analizi ve MANOVA analizi kullanıldı. Çalışmanın bulgularına göre informal iletişim ile otoriterlik liderlik ve yıkıcı sapma davranışı arasında anlamlı ilişki bulunmamasına karşılık otoriter liderlik davranışı ile yapıcı sapma ve yıkıcı sapma davranışı arasında anlamlı ilişki bulunmaktadır. Benzer şekilde informal iletişim kanallarının kullanımı yapıcı sapma davranışını olumlu yönde etkilemesine karşılık yıkıcı sapma davranışı üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamaktadır. Ayrıca otoriter liderlik davranışı yapıcı ve yıkıcı sapma davranışı üzerinde anlamlı bir etkiye sahip değildir. Katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine eğitim ve meslek değişkenlerine göre informal iletişim; yaş, hizmet süresi, eğitim, meslek ve hastane türü yapıcı sapma davranışı; hizmet süresi ve eğitim değişkenine göre yıkıcı sapma davranışında anlamlı fark vardır.
Çalışmanın sonuçları otoriter liderliğin yapıcı ve yıkıcı sapma davranışını etkilemediğini, buna karşılık informal iletişim kanallarının yapıcı sapma davranışına pozitif etkisi olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlara göre çalışanların kendilerini rahat hissetmeleri için informal iletişim kanallarını kullanmaları özendirilmeli ve otoriter liderlik yerine çalışanların daha kolay iletişim kurmasını sağlamak için post modern yönetim anlayışına uygun liderlik modellerinin benimsenmesi önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effect of informal communication and authoritarian leadership among healthcare professionals on constructive and destructive deviant behavior of employees. The study consists of health staff working at hospitals in Kocaeli province. The sample of the study, in which the quantitative method was used, includes 503 health workers. In the study, statements to determine the socio-demographic characteristics of the participants and a questionnaire consisting of four scales were used as data collection tools. In this study we used "Informal Communication Channels" developed by Johnson et al. (1994) to measure the contribution of using informal communication channels, "Constructive Deviation Behavior" developed by Galperin (2012) to measure constructive deviance behavior, and "Destructive Deviation Behavior" developed by Bennett and Robinson (2000) to measure destructive deviance behavior as well as "Authoritarian Leader Behavior" scales developed by Chiang (2012) to measure the perception of authoritarian leadership. The validity and reliability analyses of the data used in the study were performed and descriptive statistical methods, correlation analysis, multiple regression analysis and MANOVA analysis were used in the analysis of the data. According to the findings of the study, although there was no a significant relationship between informal communication and authoritarian leadership and destructive deviance behavior, there was no significant relationship between authoritarian leadership behavior and constructive deviance and destructive deviance. Similarly, although the use of informal communication channels positively affected constructive deviance, it did not have a significant effect on destructive deviance. In addition, authoritarian leadership behavior did not have a significant effect on constructive and destructive deviant behavior. Informal communication according to the socio-demographic characteristics of the participants, education and profession variables; age, length of service, education, occupation and hospital type constructive deviance; There was a significant difference in destructive deviant behavior according to the length of service and education variables.
The results of the study showed that authoritarian leadership did not affect constructive and destructive deviance behavior, whereas informal communication channels had a positive effect on constructive deviance. According to these results, it is suggested that health care professional should be encouraged to use informal communication channels to make them feel comfortable. Moreover, it is recommended to adopt leadership models appropriate for post-modern management understanding to enable employees to communicate more easily instead of authoritarian leadership.