Yoğunluk ayarlı radyoterapide çok yapraklı kolimatör ve hasta dozimetrisi kalite kontrolü
Quality assurance of multileaf collimator and patient dosimeter in intensity modulated radiation therapy
Yazar: GÜLNAR TÜLEK
Danışman: DOÇ. DR. BAHAR DİRİCAN
Ankara Üniversitesi / Nükleer Bilimler Enstitüsü / Medikal Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Radyasyon = Radiation ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted

Özet:
Bu çalışmada Gülhane Askeri Tıp Akademisi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı'nda bulunan Elekta marka Synergy model Lineer hızlandırıcıda 6 MV x-ışını kullanarak, Step-and-Shoot tekniği ile yoğunluk ayarlı radyoterapide lineer hızlandırıcı kalite kontrolü ve hasta dozimetrisi kalite kontrolü gerçekleştirildi. Öncelikle çok yapraklı kolimatör (ÇYK) pozisyon doğruluğu testi, ÇYK sızıntı ve geçirgenlik testi, küçük MU değerlerinde lineer hızlandırıcı performansı, küçük MU monitör sistem end-effect, küçük MU simetri ve düzgünlük ve küçük alan dozimetrisi testleri incelendi. Daha sonra tedavi planlama sisteminde prostat hastası için plan olu?turuldu. Son olarak hasta planı, iyon odası ve film yanıtı yöntemi olmak üzere iki farklı yöntemle kontrol edildi.Sonuç olarak, ÇYK pozisyon doğruluğu <1 mm ve sızıntı ve geçirgenlik <%5 bulundu. Küçük MU değerlerinde lineer hızlandırıcı performansı, 5 MU'dan küçük değerler <%5 ve 5 MU ve daha büyük MU değerleri için <%2 bulundu. Monitör sistem end-effect <1 MU bulundu. Küçük MU simetri ve düzgünlük için 5 MU ve 10 MU'luk tek seferlik ı?ınlamalarda >%3 ve 5 MU×10 ve 10 MU×5 çoklu ışınlamalarda <%3 bulundu. Çe?itli iyon odaları ile yapılan ölçümler sonucunda küçük alan dozimetri doğruluğunda CC04 iyon odasının kullanılmasına karar verildi. Hasta dozimetri kontrollerinde, fantomda TPS ile hesaplanan doz ile fantomda iyon odası ile ölçülen doz arasında %1,54 fark ve film yanıt ölçümlerinde %2,61 fark bulundu. Uygulanan teknik ve donanım ile cihaz ve hasta kalite kontrolü uluslar arası protokollere uygun olarak gerçekle?tirilmi? ve test edilen cihazın bu tedavi tekniğine uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study examines the quality assurance of a linear accelerator in intensity modulated radiation therapy via the step-and-shoot technique, as well as the quality assurance of patient dosimeter as established by the Elekta Synergy Linear Accelerator set up in Department of Oncology of Gulhane Military Medical Academy at an energy level of 6 MV. First of all, in order to conduct intensity modulated radiation therapy via step-and-shoot technique, tests of Multileaf Collimator(MLC) Leaf Positional Accuracy, The MLC Transmission and Interleaf Leakage, The Linear Accelerator Performance for Small Monitor Unit (MU) Delivery, Monitor System End-Effect for Small MU, The Symmetry and Flatness for Small MU and small field dosimetry are run in linear accelerator. Second, after testing the quality of the linear accelerator, prostate patients are used as subjects in the treatment planning system.Finally, the patient plan is tested by two different methods: ion chamber and film response tests.Consequently, it is found that positional accuracy of MLC is <1 mm and the interleaf leakage and transmission values are <5%. Linear accelerator performance for small MU values is <%5 for <5 MU and %<2 for ?5 MU. Monitor system end-effect is measured <1 MU. Symmetry and flatness for small MU values is >3% for 5 MU and 10 MU irradiation; and <%3 for multiple irradiations of 10×5 MU and 5×10 MU. After several measurements with different ion-chambers, it is decided that CC04 ion-chamber should be used in small area dosimetry accuracy. In patient dosimetry controls, there has been 1,54% and 2,61% difference found between the calculated and measured doses for phantom and film response, respectively. The device and patient quality assurance controls are made by the techniques and hardware conforming to international protocols and it's concluded that this device is suitable for this type of treatment.