İzotretinoin kullanan akne vulgaris hastalarında  hirsutizmin değerlendirilmesi
The effect of isotretinoin usage on hirsutism development in patients with acne vulgaris
Yazar: ROJDA AKTAR
Danışman: PROF. DR. SERAP GÜNEŞ BİLGİLİ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dermatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Akne vulgaris = Acne vulgaris ; Akne vulgaris = Acne vulgaris ; Genital hastalıklar-kadın = Genital diseases-female ; Hirsutizm = Hirsutism ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; İzotretinoin = Isotretinoin

Özet:
Giriş ve Amaç: Akne vulgaris yağ bezi ile ilişkili kıl foliküllerini içeren pilosebase ünitenin kronik inflamatuvar bir hastalığıdır. Akne patogenezinde androjen hormonlar önemli rol oynarlar. Akne tedavisinde izotretinoin en etkin tedavi olarak göze çarpmaktadır. Ancak izotretinoin kullanımının akne patogenezindeki hormonal değişiklikler üzerine etkisi tam olarak bilinmemekle birlikte, hirsutizm gelişimi üzerine etkileri ile ilgili de kısıtlı sayıda çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmada akne vulgaris nedeniyle takipli hastalarda izotretinoin kullanımının hirsutizm ve hormonal parametrelere etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma, Haziran 2018-Aralık 2019 tarihleri arasında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı'nda yapıldı. Akne vulgaris tanılı ve izotretinoin tedavisi alan 18-40 yaş arası 30 kadın hasta ile 30 sağlıklı gönüllü kontrol grubu olarak prospektif olarak alındı. Çalışmada hastalar için çalışmaya uygun olarak anamnez, fizik muayene ve laboratuvar testlerinin yer aldığı bir form oluşturuldu.
Bulgular: Vakaların %30'unda ailede akne öyküsü pozitifliği, %30'unda şiddetli akne ve  %33.3'ünde takiplerinin 3. ayında menstrüasyon düzensizliği vardı. Hasta grubunda takiplerin 3. ayında menstrüasyon düzensizliği kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksekti (p=001). Hastaların %16.7'sinde takiplerinin 3. ayında Ferriman-Gallwey hirsutizm skoru ≥8 idi. Hasta grubunda takiplerinin 3. ayındaki menstrüasyon düzensizliği (p<001) ile Ferriman-Gallwey hirsutizm skoru (p=0.023), ilk başvuruya göre istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksekti. Hastaların  %10'nunda ise takiplerinin 3. ayında pelvik ultrasonografide anormal bulgular vardı. Hastaların ilk başvuruda progesteron düzeyi 3. ayda bakılan progesteron düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksekti (p<0.001). Hastaların ilk başvuruda progesteron (p=0.007) ve östradiol (p=0.001) düzeyleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak daha düşüktü.  
Tartışma ve Sonuç: Akne vulgaris etyopatogenezinde hormonlar, hormonların birbirleriyle etkileşimi ve moleküler düzeyde bir takım etkileşimler önemli rol üstlenmektedir. Akne vulgaris tedavisinde halen en etkin seçenek olarak görülen izotretinoinin hipofizer, adrenal hormonlar üzerinde ve insülin direnci üzerinde belirgin bir etkisi olduğu ortaya konulamamıştır. Çalışmamızda üç aylık izotretinoin tedavisinin menstrüasyon düzensizliği ve Ferriman-Gallwey hirsutizm skorunda artışa neden olduğunu saptadık. Hem akne vulgarisin etyopatogenezi hem de izotretinoinin etkilerine yönelik ileri aşamalarda çalışmalar gerekmektedir.

Abstract:
Background: Acne vulgaris is a chronic inflammatory disease of the pilosebase unit that contains hair follicles associated with the sebaceous gland. Androgen hormones play an important role in the pathogenesis of acne. Isotretinoin stands out as the most effective treatment in acne treatment. However, the effect of isotretinoin usage on hormonal changes in acne pathogenesis is not fully known, there are a limited number of studies on the effects of hirsutism development. In this study, it was aimed to evaluate the effect of isotretinoin usage on hirsutism and hormonal parameters in patients with follow-up due to acne vulgaris. 
Materials and Methods: This study was conducted between June 2018 and December 2019 in the Van Yüzüncü Yıl University, Faculty of Medicine, and Department of Dermatology. 30 female patients, aged between 18 and 40 years, who were diagnosed with acne vulgaris and receiving isotretinoin therapy and 30 healthy volunteers as control group were taken prospectively. In the study, a form including anamnesis, physical examination and laboratory tests was created for the patients in accordance with the study.
Results: 33.3% of cases at the third months of follow-up had menstrual irregularities, 30% of cases had family history positivity and 30% of cases had severe acne. Menstrual irregularity at third months of follow-up was statistically significantly higher in the patient group compared to the control group (p=001). Ferriman-Gallwey hirsutism score was ≥8 in 16.7% of the cases at the third months of follow-up. In the patient group, menstrual irregularity (p<001) and Ferriman-Gallwey hirsutism score (p=0.023) at the third months of follow-up were statistically significantly higher than the first admission. There were abnormal findings in pelvic ultrasonography in 10% of the cases at the third months of follow-up. The progesterone level of cases at the first admission was statistically significantly higher than the progesterone level observed at third months (p <0.001). Progesterone (p=0.007) and estradiol (p=0.001) levels at the first admission in patients group were statistically lower than the control group.
Discussion and Conclusion: Hormones, the interaction of hormones with each other and some interactions at the molecular level play an important role in the etiopathogenesis of acne vulgaris. Isotretinoin, which is still seen as the most effective option in the treatment of acne vulgaris, has not been demonstrated to have a significant effect on the pituitary, adrenal hormones and insulin resistance. In our study, we found that three-month isotretinoin treatment caused an increase in menstrual irregularity and Ferriman-Gallwey hirsutism score. Further studies are required for both the etiopathogenesis of acne vulgaris and the effects of isotretinoin.