Çiğ sütün bozulmasını öngören bulanık kontrol sistem
Fuzzy control system for predicting the quality of thermally processed raw milk
Yazar: BÜŞRA UZUN
Danışman: PROF. NOVRUZ ALLAHVERDİ
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Bulanık denetim sistemleri = Fuzzy control systems ; Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Hidrojen iyon konsantrasyonu = Hydrogen-ion concentration ; Isıl işlem = Heat treatment ; Süt = Milk

Özet:
Süt ve süt ürünleri insan beslenmesinde özellikle de çocuklarda önemli bir role sahiptir. Ayrıca süt büyüme için gerekli olan yüksek kaliteli protein, karbonhidrat, yağ ve mineral maddelerin de kaynağıdır. İnsan beslenmesinde çok önemli bir yere sahip olan süt, hijyenik koşullarda üretilmediği, saklanmadığı, işlenmediği, gerekli kontrollerinin yapılmadığı durumlarda insan sağlığı açısından zararlı olabilmektedir. Çiğ süt az sayıda bakteri içerse bile sağımdan sonra çevreden çeşitli yollarla bulaşan mikroorganizmaların etkisiyle oldukça kısa sürede bozulur ve insanlarda hastalıklara yol açan birçok patojenin potansiyel kaynağını oluşturur. Süt proteinlerinin içeriğinde insan vücudu tarafından sentezlenemeyen, mutlaka dışarıdan alınması gereken esansiyel amino asitler bulunmaktadır. Proteinler, insanlar için hem enerji kaynağı hem de yapıtaşı olarak kabul edilmektedir. Son yıllarda kalite değerlendirilmesi gibi belirsizlik içeren durumlarda ortaya çıkan problemlerin çözümünde sıklıkla kullanılan bulanık mantık, yapay zeka yöntemlerinden bir tanesidir. Klasik mantık teorisine göre daha esnek bir yapıya sahip olan bulanık mantık teorisi, olayları nesnelere "0" ve "1" arasında atadığı doğruluk dereceleri ile açıklamakta böylece sözel ve sayısal veriler arasında bir bağ oluşturmaktadır. Bu çalışmada, ısıl işlem görmüş çiğ sütün bozulmasını öngörmesini amaçlayan bulanık mantık tabanlı bir karar destek sistemi geliştirilmesi hedef konuldu. Bu projenin konusu olarak sütün üretim hanelerden işletmelere gitmeden önce birliklerde, çiftliklerde ve kooperatiflerde üretilen sütün bozulup bozulmadığının tespiti için geliştirildi.

Abstract:
Milk, which has a very important place in human nutrition, can be harmful in terms of human health when it is not produced, stored, processed, and necessary controls are performed under hygienic conditions. Even if raw milk contains a small number of bacteria, it is degraded in a very short time after the milking by the effects of microorganisms transmitted from the environment in various ways and constitutes the potential source of many pathogens that cause diseases in humans. Milk proteins contain essential amino acids that cannot be synthesized by the human body and must be taken from the outside. The microorganism load of milk is one of the most important indicators in determining milk quality and determining the hygienic properties of milk in the process from raw milk production to consumption. Fuzzy logic, which is frequently used in the solution of problems that occur in uncertain situations such as quality assessment in recent years, is one of the artificial intelligence methods. In this study, it was aimed to develop a fuzzy logic-based decision support system aimed at predicting the deterioration of heat-treated raw milk. As the subject of this project, it was developed to determine whether the milk produced in troops, farms and cooperatives is spoiled before the milk goes from production households to businesses.