Üreme çağındaki kadınlarda adet döngüsü hormonlarındaki periyodik değişimlere bağlı olarak ortaya çıkan kromozom hassasiyetleri ve sitotoksik etkiler
Effects of periodic changes in the menstrual hormones on the chromosomal sensitivity and cytotoxicity in the reproductive agedwomens
Yazar: HANDAN ERBOĞA
Danışman: DOÇ. DR. HASAN BASRİ İLA
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışma, kadınlardaki adet döngüsüne (foliküler faz, ovulasyon fazı ve luteal faz) bağlı olarak (ortalama 28 gün) ortaya çıkan hormon değerlerindeki periyodik değişimlerin (dalgalanmaların) kromozom hassasiyeti ve sitotoksisite üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma grupları herhangi bir ilaçla doğum kontrolü uygulamayan sigara kullanan ve kullanmayanlar olarak dörder kişilik sağlıklı kadın donörlerden (23-28 yaş) oluşturulmuştur. Sitogenetik deneyler in vitro koşullarda yapılmış olup, kromozomların hassasiyetini belirlemek için alkilleyici bir ajan olan Mitomycin C (MMC)'nin bilinen mutajenik etkisinden yararlanılmıştır. Yukarıda anılan üç faza denk gelen zamanlarda (adet döngüsünün 5., 14. ve 23. günlerinde)her bir donördenayrı ayrı kan alınıp kontrol grubu ile 24 ve 48 saatlik MMC muameleli (pozitif kontrol) gruplar oluşturulmuştur.Kromozom hassasiyeti için kardeş kromatid değişim (KKD) frekansı ve kromozom anormalliği (KA) değerleri,sitotoksisitedeğerleri olaraktaproliferasyon indeksi (PI) ve mitotik indeks (MI) değerleri dikkate alınmıştır.Sigara kullanmayan ve kullanan donörlerden elde edilen sonuçlara göre bütün fazlarda MMC muamelesi, KKD frekansında artışlaraneden olmuş, bunların büyük bir bölümü önemli bulunmuştur.Her iki grupta da (sigara kullanmayan ve kullanan) en düşük KKD değeri luteal fazda saptanmıştır. KKD'yebenzer şekilde MMC uygulaması bütün donörlerdegenel anlamda KA ve KA/hücre frekanslarını kontrole göre istatistiksel olarak artırmıştır. Kromozom anormalliği bulguları yönünden en düşük değer ilginç bir şekilde yine luteal fazda saptanmıştır.Adet döngüsüne bağlı sitotoksisite bulguları yönünden öne çıkan bir sonuç belirlenememiştir.

Abstract:
This studywas conducted to determinethe chromosomalsensitivityand cytotoxiceffectsdepending on the(average28days)periodicchangesin hormone valuesoccurring during the menstrual cycle(follicular phase,ovulation phaseand theluteal phase).Cytogeneticexperimentswere performed under in vitro condition.Chromosomal sensitivitywas determined by benefiting fromthealkylatingagentMitomycinC(MMC). Blood samples were taken from two groups of donors(non-smokers and smokers) each consisting of four womenswith reproductive age at three different times such at 5., 14. and 23rd day of menstrual cycle.Chromosomal abnormalities (CA), sister chromatid exchange (SCE) frequency, proliferation index (PI), and mitotic index (MI) were taken into consideration for cases of Chromosome sensitivity and cytotoxicity.MMC caused increases in the frequency of SCE, a large part of them were found significant,according to the results obtained from donors (Non-smokers and smokers) in all phases. The lowest SCE frequencies were determined in the luteal phase in both groups (non-smokers and smokers).In general,similar manner with SCE findings, MMCtreatment statistically increasedCA andCA/cellfrequenciescompared to controlin alldonors.Interestingly the lowest values, in terms of findings of chromosome abnormality, were observed in the luteal phase.Clear cytotoxicityfindings were not determineddepending on menstrualphases.