Geçmişe yürüme yasağı bağlamında zamanaşımı
Statute of limitations in the context of the principle of non-retroactivity of the laws
Yazar: BARIŞ IŞIK
Danışman: PROF. DR. ADEM SÖZÜER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adalet = Justice ; Alman hukuku = German law ; Ceza hukuku = Criminal law ; Hukuk devleti = State of law ; Kamu hukuku = Public law ; Kanunilik = Legality ; Suçlular = Criminals ; Türk hukuku = Turkish law ; Zaman aşımı = Prescription ; İçtihatlar = Judicial decisions

Özet:
"Geçmişe Yürüme Yasağı Bağlamında Zamanaşımı" başlıklı çalışmamızda zamanaşımı kurallarının geçmişe yürüme yasağı karşısındaki durumu ele alınmıştır. Bu anlamda cevabını aradığımız soru, suç fiilinin işlendiği tarihten sonra yürürlüğe giren bir zamanaşımı düzenlemesinin o suça uygulanıp uygulanamayacağıdır. Söz konusu soruya mevzuatlarda, yargısal ve bilimsel içtihatlarda farklı cevaplar verilebilmekte, sorunun cevabı ülkeden ülkeye değişebilmektedir. Bunun nedeni kanunilik ilkesi ve dolayısıyla geçmişe yürüme yasağı ile zamanaşımı kurumuna ilişkin yaklaşımların, tarihsel dönemlere ve bu dönemlerin ortaya çıkardığı görüşlere göre farklılaşmasıdır. Bu nedenle çalışmamızda ilke ve kavramlara ilişkin çok yönlü bir inceleme yapılmıştır. Konuya ilişkin tartışmalar esas olarak belirli suç tipleri ve bu suçları işleyen faillerin aleyhine sonuç doğurabilecek geçmişe yürüme örnekleri üzerinden yapıldığından, çalışma aleyhe geçmişe yürüme hali ile sınırlı tutulmaya çalışılmıştır. Çalışmada hukuk tarihi, hukuk felsefesi, kriminoloji gibi disiplinlerden ve karşılaştırmalı hukuk metodundan yararlanılmış, yine uluslararası ceza hukukundaki düzenleme ve içtihatlar inceleme konusu yapılmıştır. Tartışmalara konu suç tiplerinin devlet suçluluğu kavramına işaret etmesi, söz konusu kavramı ele almayı zorunlu kılmıştır. Çalışmanın sonuç kısmında zamanaşımı kurumunun kötüye kullanılması uygulamalarının önüne geçmek amacıyla zamanaşımı düzenlemelerine ilişkin alternatifli çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
This study having the subject matter of "Statute of Limitations In the Context of the Principle of Non-Retroactivity of the Laws" examines the status of the rules regarding the statute of limitations vis-a-vis the non-retroactivity principle. 
The underlying question, in this context, is whether a legal provision on statute of limitations that enters into force after a crime has been committed will apply to that crime. Different answers may be observed to this question in the legal provisions jurisprudence and the doctrine; in different countries. The main reason of this discrepancy is that, the principle of legality-and therefore-the principle of non-retroactivity differs in meaning and in scope in different periods of the history. For this reason, these concepts are examined in great detail in our study.
The discussions on the retroactivity of laws tend to focus on the examples of certain specific types of crime and the possible retroactive use of laws that might harm the perpetrators' benefits. So, this study is limited to the non-retroactivity of laws that are disadvantage to the perpetrator. In this study, we draw on the methods of the disciplines of legal history, legal philosophy, criminology and comparative law. Also legal provisions and jurisprudence of international criminal law were taken into consideration. 
We will examine the discussions about this subject, by focusing on the specific kinds of crimes that are named as the state crimes and our study is limited to the retroactive use of laws that might harm the perpetrators' benefits.
We will conclude this study by proposals of alternative statute of limitations provisions that may prevent the abuse of the "statute of limitations" in criminal procedural law.