Genitopelvik ağrı ve penetrasyon bozukluğu tanılı kadınlarda ebeveyne bağlanma zorlukları ile çocukluk travması ve anksiyete ilişkisi
Parental bonding difficulties in women diagnosed with genitopelvic pain and penetration disorder: The relationship between childhoood trauma and anxiety
Yazar: CEMRE ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MURAT YALÇIN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Genitopelvik ağrı/penetrasyon bozukluğunun (GPA/PB) ortaya çıkmasında ve sürdürülmesinde ebeveyne bağlanma zorluklarının (EBZ) önemli bir etkisinin olabileceği düşünülmektedir. Diğer ruhsal hastalıklarda ebeveyne bağlanma zorluklarının etiyolojide yeri olduğu gösterilmiş olsa da GPA/PB tanısı için çalışmalar sınırlıdır. Farklı tanı popülasyonlarıyla yapılan çalışmalarda EBZ- kaygı ve EBZ- çocukluk travmaları ilişkileri incelenmiştir. GPA/PB'de de çocukluk travması ve artmış kaygı düzeyinin önemine sıklıkla dikkat çekilmektedir. Ancak GPA/PB tanılı hastalarda EBZ ile kaygı ve çocukluk travması ilişkilerinin incelendiği bir çalışma bildiğimiz kadarıyla literatürde bulunmamaktadır. Çalışmamızda GPA/PB tanılı kadınlarda EBZ ile kaygı ve çocukluk travması ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kesitsel nitelikte olup, araştırma örneklemi 42 GPA/PB tanılı kadının ve 42 sağlıklı kontrolün katılımı sağlanmıştır. Çalışmada araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik ve klinik veri formu araştırmacı tarafından uygulanmış olup, öz bildirim ölçekleri olan Ana Babaya Bağlanma Ölçeği (ABBÖ), Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği (STAI-I ve STAI-II) ve Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ-28) kullanılmıştır.

Bulgular: GPA/PB tanılı kadınların sağlıklı kadınlara göre anne aşırı koruma, anneye ve babaya bağlanma toplam puanlarının istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha düşük olduğu saptandı. GPA/PB tanılı kadınların sağlıklı kadınlara göre durumluk ve sürekli kaygı skorlarının istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptandı. GPA/PB tanılı kadınların sağlıklı kadınlara göre çocukluk çağı toplam ruhsal travma, duygusal ihmal, cinsel istismar ve fiziksel ihmal skorlarının istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptandı (belirtilen tüm karşılaştırmalar için p<0,05). GPA/PB tanılı kadınların anneye bağlanma skoru ile durumluk kaygı ve sürekli kaygı skorlarıyla hafif, toplam çocukluk travma skoru ile orta derecede olmak üzere aralarında istatistiksel açıdan anlamlı olarak negatif yönde ilişki varlığı olduğu saptandı (belirtilen tüm karşılaştırmalar için p<0,001). GPA/PB tanılı kadınların babaya bağlanma toplam skoru ile toplam çocukluk çağı travma skoru arasında istatistiksel açıdan anlamlı olarak orta düzeyde negatif yönlü ilişki varlığı olduğu saptandı (p<0,001). ABBÖ alt ölçeklerinden anne ilgi/kontrol skoru ile ÇÇTÖ tüm alt boyut puanlarıyla arasında hafif düzeyde negatif yönlü ilişki, ÇÇTÖ toplam skoruyla arasında orta düzeyde negatif yönlü ilişki (duygusal ihmal: p=0,031;duygusal istismar: p=0,005; cinsel istismar: p=0,003; fiziksel ihmal: p=0.002; fiziksel istismar: p=0,033; ÇÇTÖ Toplam: p=0,001); baba ilgi/kontrol skoru ile ÇÇTÖ toplam skoru, ÇÇTÖ alt boyutlarından duygusal ihmal ve fiziksel ihmal skorlarıyla arasında orta düzeyde (ÇÇTÖ toplam: p=<0,001; duygusal ihmal: p=<0,001; fiziksel ihmal: p=0,001), diğer alt boyutlarla arasında hafif düzeyde (duygusal istismar: p=0,024; cinsel istismar: p=0,019; fiziksel istismar: p=0,008) negatif yönlü ilişki varlığı olduğu saptandı. ABBÖ alt ölçekleri ve kaygı düzeyleri karşılaştırmasında durumluk kaygı düzeyi ile hem anne ilgi/kontrol hem de anne aşırı koruma skorları arasında hafif düzeyde (sırasıyla p<0,05; p<0,05); sürekli kaygı skoru ile sadece anne aşırı koruma skoru arasında hafif düzeyde (p<0,05) istatistiksel açıdan anlamlı olarak negatif yönlü ilişki saptandı. Baba bağlanma boyutlarıyla durumluk ve kaygı düzeyleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki saptanmadı.

Sonuç: Çalışmamızın sonuçlarına göre, GPA/PB tanılı kadınlarda ebeveyne bağlanma zorlukları (EBZ) olduğu görülmektedir. Bu kadınlarda hem anneye hem babaya bağlanmada zorluk ile çocukluk travması arasında pozitif yönlü ilişki saptandı. Bu ilişkinin hem anne hem baba için özellikle ilgi/kontrol açısından belirgin olduğu bulundu. GPA/PB hastalarında anneye bağlanma zorlukları ile hem durumluk hem sürekli kaygı skorları arasında pozitif yönlü ilişki olduğu gösterilirken, babaya bağlanma zorlukları ile kaygı skorları arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Anneye bağlanma zorluklarından aşırı koruma skoru ile hem durumluk hem sürekli kaygı skorları arasında; ilgi/kontrol skoru ile sadece sürekli kaygı skoru arasında anlamlı ilişki tespit edildi. Mevcut sonuçların daha ileri araştırmalarla desteklenmesinin uygun olacağını düşünmekteyiz.

Anahtar kelimeler: Genitopelvik ağrı/penetrasyon bozukluğu, ebeveyne bağlanma, anneye bağlanma, babaya bağlanma, durumluk kaygı, sürekli kaygı, çocukluk çağı travması

Abstract:
Objective: It is thought that parental bonding difficulties (PBD) may have a significant impact on the emergence and maintenance of genitopelvic pain and penetration disorder (GPPPD). Although difficulties in parental bonding have been shown to have a role in the etiology of other mental illnesses, studies on the diagnosis of GPPPD are limited. PBD- anxiety and PBD-childhood trauma relationships have been examined in studies conducted with different diagnostic populations. The importance of childhood trauma and increased anxiety level in GPPPD is often pointed out. However, to our knowledge, there is no study in the literature examining the relationships between PBD and anxiety and childhood trauma in patients diagnosed with GPPPD. Our study aimed to investigate the relationship between PBD and anxiety and childhood trauma in women diagnosed with GPPPD.

Materials and Methods: This study has a cross-sectional design and 42 women diagnosed with GPPPD and 42 healthy controls participated in the study sample. The sociodemographic and clinical data form prepared by the researcher was administered by the researcher, and self-report scales, the Bonding to Parents Scale (BPS), State-Trait Anxiety and Trait Anxiety Scale (STAI-I and STAI-II), and Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-28) were performed.

Results: It was determined that maternal overprotection and total scores of maternal and paternal bonding were statistically significantly lower in women diagnosed with GPPPD compared to healthy women. It was determined that the level of state and trait anxiety experienced by women diagnosed with GPPPD was statistically significantly higher than healthy women. It was pointed out that women diagnosed with GPPPD had a statistically significantly higher score of total childhood trauma, emotional neglect, sexual abuse, and physical neglect compared to healthy women (p<0.05 for all comparisons mentioned). Total score of maternal bonding shows a statistically significant weak negative correlation with state, trait anxiety and statistically significant mild negative correlation with the score of childhood trauma (p<0.001 for all comparisons mentioned). It was determined that there was a statistically significant mild negative correlation between the total score of paternal bonding of women diagnosed with GPPPD and the childhood trauma score (p<0.001). Among the BPS subscales, it was found that there was a statistically significant weak negative correlation between the BPS subscale maternal care/control score and all CTQ subscale scores, and a statistically significant mild negative correlation with the CTQ total score (emotional neglect: p=0.031; emotional abuse: p=0.005; sexual abuse: p= 0.003; physical neglect: p=0.002; physical abuse: p=0.033; CTQ Total: p=0.001). Between father care/control score and CTQ total score, emotional neglect, and physical neglect scores as the CTQ subscale scores, there is a statistically significant mild negative correlation; and a statistically significant weak negative correlation with the other subscale scores of CTQ (CTQ total: p=<0.001; emotional neglect: p=<0.001; physical neglect: p=0.001). About the correlations between BPS subscales and anxiety levels, there was a statistically significant weak negative correlation between the state anxiety level and both
maternal care/control and maternal overprotection scores (p<0.05; p<0.05, respectively). There
was a statistically significant weak negative correlation between the trait anxiety score and the maternal overprotection score only (p<0,05). No statistically significant relationship was found between paternal bonding dimensions and state and trait anxiety levels.

Conclusion: According to the results of our study, women diagnosed with GPPPD appear to have parental bonding difficulties (PBD). In these women, a statistically significant positive correlation was found between difficulty in bonding to both mother and father and childhood trauma. This relationship was found to be particularly pronounced for both mother and father in terms of care/control. While it was shown that there was a statistically significant positive correlation between bonding difficulties to the mother and both state and trait anxiety scores in GPPPD patients, no significant relationship was found between bonding difficulties to the father and anxiety scores. A statistically significant negative correlation between overprotection score as a maternal bonding difficulty and both state and trait anxiety scores; also, a statistically significant negative correlation was found between maternal care/control score and trait anxiety
level only. We think that it would be appropriate to support the current results with further research.

Keywords: Genitopelvic pain and penetration disorder, parental bonding, maternal bonding, paternal bonding, state anxiety, trait anxiety, childhood trauma