Ergenlerde intihar girişiminin olumsuz yaşam olayları ve ebeveynin duygusal erişilebilirliği ile ilişkisinde duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of emotion regulation difficulties in the relationship between suicide attempt in adolescents, negative life events and parental emotional availability
Yazar: HİLAL HACIOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM DAMLA ÇİMEN
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Giriş ve Amaç: Çalışmamızda çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları kliniğine intihar girişimi ile başvuran ergenlerde, ebeveynin duygusal erişilebilirliğinin ve olumsuz yaşam olaylarının intihar ile ilişkisini incelemek ve bu ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolünü ortaya koymak, ayrıca intihar girişimlerine yönelik koruyucu faktörleri ve risk faktörlerini tanımlamak amaçlanmıştır. 
Yöntem: Çalışmamıza Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniklerine veya acil servise başvuran, son 1 ay içerisinde intihar girişimi öyküsü olan 12 – 18 yaş arası 31 ergen ve aynı yaşlar arasında Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniklerine başvuran ve herhangi bir psikopatoloji belirlenmeyen 31 sağlıklı ergen dahil edilmiştir. Ergenlere klinisyen tarafından Columbia İntihar Şiddetini Derecelendirme Ölçeği uygulanmıştır. Ergenlerden; sosyodemografik veri formunu, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeğini ve Ebeveynin Duygusal Erişilebilirliği Ölçeği'ni doldurmaları istenmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza katılan 62 ergenin %67,7'si kız (n=42), %32,3'ü erkek (n=20) cinsiyette idi. Olgu grubunda kız oranı anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır. Olgu grubunun yaş ortalaması 15,4±1,1; kontrol grubunun ise 14,6±1,6 olup, yaş ortalaması benzer bulunmuştur. Olgu grubundaki ergenlerde kontrol grubu ile karşılaştırıldığında; alkol-sigara kullanımı, fiziksel hastalık, hastaneye yatış öyküsü, psikiyatrik başvuru ve psikiyatrik ilaç kullanım öyküsü daha yüksek; okul başarısı ve ailenin aylık geliri ise daha düşük bulunmuştur. Ayrıca intihar girişiminde bulunan ergenlerde parçalanmış aile yapısı, annelerinde fiziksel hastalık olması, ebeveynlerinde alkol-madde kullanımı, ebeveynlerinde kendine zarar verme davranışı ve intihar girişimi, aile içi fiziksel şiddet daha yüksek düzeyde saptanmıştır. Bununla birlikte intihar girişiminde bulunan ergenler aile ilişkilerini daha soğuk-mesafeli tanımlarken aile ile yeterli zaman geçirme düzeylerinin daha düşük olduğunu ifade etmişlerdir. İntihar girişiminde bulunan ergenlerin intihar girişimlerinin çoğunun belirli bir plan içermediği, öncesinde hazırlayıcı bir davranışın olmadığı, acıya son vermek niyetiyle gerçekleştiği saptanmıştır. İntihar girişimlerinin gerçek ölümcüllüğü düşük, potansiyel ölümcüllüğü ise yüksek olarak bulunmuştur. Bununla birlikte ergenlerin önemli bir kısmı, sıklıkla gelen ve yok etmesi zor ya da zihinden uzaklaştırılamayan çok şiddetli intihar düşünceleri olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca son 1 ay içinde intihar girişiminde bulunmuş olan ergenlerde daha önce kendine zarar verme davranışları, intihar girişimi öyküsü, engellenmiş ve/veya kendiliğinden durdurulmuş intihar girişimi öyküsü olduğu görülmüştür. İntihar girişiminde bulunan ergenlerin kontrol grubuna göre duygu düzenleme güçlüğü ölçeği toplam puan ortalaması ile tüm alt ölçekleri puan ortalamaları daha yüksek; ebeveynlerin duygusal erişilebilirliği ise daha düşük bulunmuştur. Anne ve babanın duygusal erişilebilirliği ölçeği ile duygu düzenleme güçlüğü ölçeği toplam puan ve alt ölçek puanları arasında istatistiksel açıdan negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu; annenin ve babanın duygusal erişilebilirliğinin duygu düzenlemede yaşanan güçlükler aracılığıyla intihar girişimi riskini etkilediği saptanmıştır. Cinsel istismara maruz kalan ergenlerde kontrol grubundaki ergenlere göre hem anne hem de babanın duygusal erişilebilirliği daha düşük; fiziksel şiddete maruz kalan ergenlerde ise baba duygusal erişilebilirliği daha düşük, duygu düzenleme güçlüğü ise daha yüksek bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmamızda ergenlerin olumsuz yaşam olaylarına maruz kalmasının, duygu düzenleme güçlüğü yaşamalarının ve ebeveyn duygusal erişilebilirliğinin düşük olmasının intihar girişimi ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca anne ve babanın duygusal erişilebilirliğinin duygu düzenlemede yaşanan güçlükler aracılığıyla intihar girişimi riskini etkilediği saptanmıştır. İntihar davranışı riskini önlemek için çocukluk döneminde meydana gelen olumsuz yaşam olaylarının klinik değerlendirmede fark edilmesi ve ebeveyn ile ilişkilerin düzenlenerek bu olayların paylaşılabileceği bir aile ortamının sağlanması sonraki intihar girişimi riskini azaltacaktır. Anne ve baba duygusal erişilebilirliği düşük gençleri saptamak ve görüşmelerde bu konuları çalışmak, ruhsal sorunlar özellikle intihar davranışı açısından koruyucu olacaktır. İntihar girişimi ile başvuran veya görüşmelerde bu davranışın saptandığı olgularda duygu düzenleme becerilerinin değerlendirilmesi ve işlevsel yöntemlerin kazandırılması önemlidir. Çalışmamız kesitsel bir çalışma olduğu için, neden sonuç ilişkilerinin incelenebileceği daha geniş örneklemli izlem çalışmalarına gereksinim duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: İntihar, ergen, duygu düzenleme güçlüğü, ebeveyn duygusal erişilebilirliği, olumsuz yaşam olayları

Abstract:
Objective: In our study, the aim is to examine the relationship between parental emotional availability and negative life events with suicide attempts in adolescents who present to the child and adolescent mental health clinic with suicide attempts. Additionally, we aim to identify the mediating role of emotion regulation difficulties in this relationship. Furthermore, the study aims to define protective factors and risk factors for suicide attempts.
Method: In our study, 31 adolescents aged 12-18 who presented to the clinics or emergency department of the Department of Child and Adolescent Mental Health and Diseases at Kocaeli University Faculty of Medicine with a history of suicide attempts in the last month were included. Additionally, 31 healthy adolescents within the same age range who visited the Department of Child and Adolescent Mental Health and Diseases at Kocaeli University Faculty of Medicine without any identified psychopathology were also included. The Columbia Suicide Severity Rating Scale was administered to the adolescents by clinicians. The adolescents were asked to fill out a socio-demographic data form, the Emotion Regulation Difficulty Scale, and the Parental Emotional Availability Scale.
Results: Of the 62 adolescents who participated in our study, % 67,7 were female (n=42), and % 32,3 were male (n=20). The proportion of females in the case group was found to be significantly higher. The mean age of the case group was 15.4±1.1, while the control group's mean age was 14.6±1.6, and the age averages were found to be similar. When comparing adolescents in the case group with healthy adolescents in the control group, the case group showed higher rates of alcohol and cigarette use, physical illness, previous hospitalization, psychiatric referrals, and psychiatric medication use. In contrast, school performance and monthly family income were found to be lower. Additionally, adolescents who attempted suicide had a higher prevalence of broken family structure, physical illness in mothers, alcohol-substance use in parents, self-harm behavior and suicide attempts in parents, and intrafamily physical violence. Moreover, adolescents who attempted suicide described their family relationships as more distant and characterized spending less time with their families compared to those who did not attempt suicide. It has been determined that the suicide attempts of adolescents who have attempted suicide often do not involve a specific plan, lack preparatory behavior beforehand, and are carried out with the intention of ending pain. The actual lethality of suicide attempts was found to be low, but the potential lethality was high. However, a significant portion of adolescents reported frequently experiencing intense suicidal thoughts that are difficult to eliminate or mentally distance themselves from.  Furthermore, among adolescents who attempted suicide in the last month, there were indications of prior self-harm behaviors, a history of suicide attempts, and instances of attempts that were either thwarted or spontaneously halted. Compared to healthy adolescents in the control group, adolescents who attempted suicide had higher overall scores on the Emotion Regulation Difficulty Scale, as well as higher scores on all its sub-scales. Additionally, parent's emotional availability was found to be lower in the group of adolescents who attempted suicide. There was a statistically significant negative relationship between the total scores and sub-scores of both the Emotional Availability of Parents Scale and the Emotion Regulation Difficulty Scale. It was determined that the emotional availability of both the mother and father influences the risk of suicide attempts through difficulties in emotion regulation.  In adolescents who experienced sexual abuse, both maternal and paternal emotional availability was lower compared to adolescents in the control group. In adolescents exposed to physical violence, paternal emotional availability was lower, and emotion regulation difficulties were higher compared to the control group.
Conclusion: In our study, it was found that adolescent's exposure to negative life events, experiencing difficulties in emotion regulation, and having low parental emotional availability are associated with suicide attempts. Additionally, it was determined that the emotional availability of both the mother and father influences the risk of suicide attempts through difficulties in emotion regulation. To prevent the risk of suicidal behavior, it is crucial to identify negative life events occurring during childhood in clinical assessments. Creating a family environment where relationships with parents are regulated and these events can be shared may reduce the risk of subsequent suicide attempts. Identifying youths with low emotional availability from their parents and addressing these issues in sessions can be protective, especially regarding mental health problems and suicidal behavior. In cases where suicide attempts are reported or identified during consultations, evaluating emotion regulation skills and imparting functional methods are important interventions. Our study is a cross-sectional study, there is a need for larger-sample longitudinal studies to examine cause-and-effect relationships.

Keywords: Suicide, adolescent, emotion dysregulation, parental emotional availability, negative life events