Sa'dullâh el-Berde'î'nin "Şerhu'l-Avâmili'l-Mie" adlı eserinin tahkik ve tahlili
Critical edition and analysis of "Şerhu'l-Avâmili'l-Mie" by Sa'dullâh el-Berde'î
Yazar: MERVE KÜÇÜKZOROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET MEYDAN
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Avamil = Avamil ; Gramer =   ; Sadullah el-Berde'i = Sadullah el-Berde'i ; Şerh = Commentary ; Şerhu'l-Avamili'l-Mie = Şerhu'l-Avamili'l-Mie

Özet:
Arap dili, dinimizin temelini teşkil eden Kur'ân ve Sünnet'i doğru anlayıp yaşama geçirme noktasında büyük bir önem arz etmektedir. Binaenaleyh Arapçanın sağlam bir zemin üzerine oturtulup Kur'ân'ın yanlış okunması ve anlaşılmasına mahal verilmemesi için âlimlerimiz birtakım kaideler ortaya koymuş, yapılan kıymetli çalışmalar neticesinde nahiv ilmi günümüzdeki halini almıştır.
Abdülkâhir Cürcânî, nahvin temel konularını bir öz halinde ele aldığı ve daha sonra nahiv alanındaki temel eserlerden biri olarak kabul gören eseri el-'Avâmilü'l-Mie'yi telif etmiştir. Eser bir hayli ilgi görmüş, telifinden sonra gerek erken dönemde gerek Osmanlı Dönemi'nde üzerine çok sayıda şerh, haşiye ve talik şeklinde çalışmalar kaleme alınmıştır.
Tezimize konu olan eser, 'Avâmil üzerine yapılan şerhlerden biri olan Sa'dullâh el-Berde'î'nin kaleme aldığı Şerhu'l-'Avâmili'l-Mie'dir. Müellif erken dönem ulemasından olmasının yanında, nahiv alanında önemli bir isim olan Zemahşerî'nin el-Unmûzec eserine de şerh yazmıştır. Şerhu'l-'Avâmili'l-Mie, doğu medreselerinde Arap dili grameri alanında okutulan yaygınlık kazanmış bir telif olması hasebiyle oldukça kıymetlidir. Daha önce birkaç kez basılmış olmasına rağmen eserin tahkik ve tahlilini konu edinen bir çalışmaya rastlanamamıştır. Bu sebeple eserin yazma nüshaları karşılaştırılmak suretiyle ortaya daha sağlıklı bir metin çıkarılmaya çalışılacaktır.

Abstract:
The Arabic language is of great importance in terms of understanding the Qur'an and Sunnah, which are the basis of our religion, and putting them into practice. Therefore, our scholars have put forward some rules so that the Arabic language is placed on a solid ground and the Qur'an is not misinterpreted or misunderstood. As a result of the valuable studies done, the science of syntax has taken its current form.
Abdülkâhir Cürcânî wrote his work al-'Avâmilü'l-Mie, in which he dealt with the basic issues of syntax in a concise manner and was later accepted as one of the main works in the field of syntax. The work attracted a great deal of attention, and many commentaries, annotations and taliks were written on it both in the early period and in the Ottoman period.
The work that is the subject of our thesis is Şerhu'l-'Avâmili'l-Mie written by Sa'dullâh al-Berde'î, one of the commentaries on 'Avâmil. In addition to being an early scholar, the author also wrote annotations on the al-Unmûzec work of Zemahşerî, an important name in the field of grammar. Şerhu'l-'Avâmili'l-Mie is very valuable because it is a widely used work in the field of Arabic language grammar in eastern madrasas. Although it has been published several times before, no study has been found that deals with the investigation and analysis of the work. For this reason, a healthier text will be tried to be revealed by comparing the manuscripts of the work.