Cumhuriyet Dönemi'nde Milli Eğitim Bakanlığı merkez örgütündeki yapısal değişmeler (1923-1997)
At the Period of Republic; structural change in the central organization of Ministry of National Education (1923-1997)
Yazar: ERCAN TÜRK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLSÜN ATANUR BASKAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Planlaması Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Teftişi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Merkez örgütü = Central organization ; Milli Eğitim Bakanlığı = Ministry of National Education ; Yapısal değişme = Structural change

Özet:
Araştırmanın temel amacı, Millî Eğitim Bakanlığı merkez örgütünün 1923-1997 yılları arasında geçirdiği yapısal değişimi; örgütteki yetki ve sorumluluk dağılımını gösteren örgüt basamaklarını incelemektir. Bu amacı gerçekleştirebilmek için araştırma problemi ile ilgili yasal belgeler incelenmiş ve literatür taranmıştır. Araştırmada, merkez örgütünde meydana gelen yapısal değişim tarihsel bir süreç halinde ortaya konulmaya çalışılmıştır. Kaynak taraması yoluyla veri toplama işlemi tamamlandıktan sonra, Bakanlık merkez örgütünde olagelen değişimlere ilişkin bilgiler birbirleriyle karşılaştırılmış ve analiz edilmiştir. Elde edilen bilgilere göre, eğitim sisteminin Tanzimatın ilk yıllarından bu yana örgütlenme deneyimine sahip olduğu görülmüştür. Ancak, bugün gelinen noktada eğitim sisteminin yönetsel üst yapısını oluşturan Millî Eğitim Bakanlığı merkez örgütü biçimsel örgütlenme modeline göre yapılandırılmış olup, aynı veya benzer görevleri yapan birçok birim mevcuttur. Bu durum ise görevlerin tekrarı ve karışması ve aynı görevleri yapan birimlerin çoğalması (bölünmesi) gibi sorunlar ortaya çıkarmıştır. Millî Eğitim Bakanlığı merkez örgütünü meydana getiren birimler arasında gerekli organlaşmaya gidilememiş, eşgüdüm ve işbirliği sağlanamamıştır. Bakanlık merkez örgütündeki birimlerin görev tanımları tam olarak yapılmamış, yetki ve sorumluluk dağılımı önemli ölçüde karışmıştır. Merkez örgütünde hiyerarşik basamak sayısı bağımsız daire başkanlıklarında beş ve genel müdürlüklerde altıdır. Basamak sayısı fazla olan Bakanlık merkez örgütü dik bir yapıya sahiptir. Karar sürecinin ağırlaşmış olduğu, karar kademelerinin gereksiz yere çoğaltıldığı görülmüştür.

Abstract:
The basic aim of this research examine the structural changes of the Central Organization of Ministry of National Education between the years 1923-1997; Organization steps which show authority and responsibility distribution. To be able to realize this aim; legal documents which are related with research problem had been examine and literature had been investigated. At the research; the structural change that occurred in central organization had been worked to put into affect in a historical period manner. After data collecting operation completed by source investigation, information related with occurring change in the central organization had been compared one with another and analyzed. According to information in hand; it had been seen that Education System has an organization experiment from Tanzimat to these days. But today; the coming point; the Central Organization of Ministry of National Education forming management upper structure of Education System had been made in respect of formal organization model and there are a lot of units doing the same or similar duties. This condition had been concluded the problems like repetition of duties and becoming complex of duties and increasing (division) of units doing the same duties. Necessary organization had not been completed between the units, which form the central organization of ministry, coordination and cooperation had not been done. Definition of duty had not been done completely, authority and responsibility distribution had been complex importantly in the central organization of ministry. Hierarchy ladder number is five in the independent office presidency and six in the General Directorates in central organization. Central organization of ministry, which has more steps, has a vertical structure. It had been seen that decision period had been slow and decision levels are increased unnecessarily.