Farklı iskeletsel dikey boyuta sahip olgularda mandibuladaki trabeküler kemik yapısının panoramik radyografi üzerinden fraktal analiz yöntemi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the trabecular bone structure in the mandible in patients with different skeletal vertical dimensions by fractal analysis method on panoramic radiography
Yazar: BURAK ÇAĞRI ÇİNİ
Danışman: DOÇ. DR. SEDEN AKAN BAYHAN
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Fraktal analiz = Fractal analysis ; Mandibula = Mandible ; Radyografi = Radiography ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Trabeküler kemik = Trabecular bone

Özet:
AMAÇ: Farklı iskeletsel dikey boyuta sahip bireylerde fraktal analiz yöntemi ile, diş hekimliği pratiğinde yaygın olarak kullanılan panoramik radyografiler üzerinden ilgili bölgelerin trabeküler kemik yapılarındaki farklılıkların tespit edilmesi ve bu metodun iskeletsel dikey boyut tahmininde kullanılması hedeflenmektedir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmada Altınbaş Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi veri tabanında bulunan hastaların panoramik ve sefalometrik radyografileri kullanılmıştır. 120 hasta sefalometrik analiz sonucunda azalmış dikey boyut (FMA<20˚), normal dikey boyut (FMA=25˚ ± 5˚) ve artmış dikey boyut (FMA>30˚) olmak üzere 3 eşit gruba ayrılmıştır. Panoramik radyografiler üzerinde 7 ayrı bölgeye [sağ kondil (K-SA), sol kondil (K-SO), sağ gonial bölge (GO-SA), sol gonial bölge (GO-SO), sağ antegonial çentik bölgesi (AN-SA), sol antegonial çentik bölgesi (AN-SO), simfiz (SİM)] ImageJ programı ile fraktal analiz uygulanmış ve toplam 840 fraktal boyut değeri elde edilmiştir. Her bölge için ölçülen fraktal boyut değerleri, gruplar arası karşılaştırılmış ve istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
BULGULAR: Normal dikey boyut grubunun AN-SO ölçümlerinin, azalmış dikey boyut (p=0,001) ve artmış dikey boyut (p=0,001) gruplarından düşük olması anlamlı bulunmuştur (p<0,01). Normal dikey boyut grubunun SİM ölçümlerinin, artmış dikey boyut(p=0,045) grubunun ölçümlerinden yüksek olması anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Azalmış dikey boyut grubunun K-SO ölçümlerinin, artmış dikey boyut grubundan yüksek olması anlamlı bulunmuştur (p=0,029; p<0,05). K-SO fraktal boyut değerleri, artmış dikey boyut grubu (1,07±0,1) 0,05).
SONUÇ: Kondil bölgesinde elde edilen bulgular daha tutarlıdır. Panoramik radyografiler üzerinden kondil bölgesinin fraktal analizi, bireylerin iskeletsel dikey boyutunun tespit edilebilmesi için diğer bölgelere göre daha doğru sonuçlar verebileceği söylenebilir. 
Anahtar Kelimeler: Fraktal Analiz, İskeletsel Dikey Boyut, Björk, Panoramik Radyografi

Abstract:
AIM: It is aimed to determine the differences in trabecular bone structures of the relevant regions through the fractal analysis method on panoramic radiographs, which are widely used in dentistry practice in individuals with different skeletal vertical dimensions, and to use this method in estimating the skeletal vertical dimension.
MATERIALS AND METHOD: In the study, panoramic and cephalometric radiographs of the patients in the database of Altınbaş University Faculty of Dentistry Oral, Dental and Maxillofacial Radiology were used. As a result of cephalometric analysis, 120 patients were divided into 3 equal groups as Decreased Vertical Dimension (FMA<20˚), Normal Vertical Dimension (FMA=25˚ ± 5˚) and Increased Vertical Dimension (FMA>30˚).Fractal analysis (FA) was applied to 7 different regions [right condyle (C-SA), left condyle (K-SO), right gonial region (GO-SA), left gonial region (GO-SO),right antegonial notch region (AN-SA) , left antegonial notch region (AN-SO), symphysis (SIM)] on panoramic radiography with ImageJ program and a total of 840 fractal dimension values were obtained. Fractal dimension values measured for each region were compared between groups and evaluated statistically.
RESULTS: It was significant that the AN-SO measurements of the normal vertical dimension group were lower than the decreased vertical dimension (p=0,001) and increased vertical dimension (p=0,001) groups (p<0,01). It was found that the SIM measurements of the normal vertical dimension group were higher than the measurements of the increased vertical dimension group (p=0,045) (p<0,05). It was found that the K-SO measurements of the decreased vertical dimension group were higher than the increased vertical dimension group (p=0.029; p<0.05). K-SO fractal dimension values were measured as increased vertical dimension group (1,07±0,1) 0,05).
CONCLUSION: Findings in the condylar region are more consistent. It can be said that fractal analysis of the condyle region on panoramic radiographs can give more accurate results than other regions in order to determine the skeletal vertical dimension of individuals.
Keywords: Fractal Analysis, Skeletal Vertical Dimension, Bjork, Panoramic Radiography