Fenil, furil ve benzotriazol sübstitüe eterlerin sentezi; biyolojik aktivitelerinin araştırılması
The synthesis of phenyl, furyl and benzotriazole substitüted ethers; investigation of their biological activities
Yazar: MERAL BAYRAKTAR
Danışman: PROF. DR. ÖZDEN ÖZEL GÜVEN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Antibakteriyel aktivite = Antibacterial activity ; Antifungal ajanlar = Antifungal agents ; Benzotriazol = Benzotriazole

Özet:
Son yıllarda antifungal enfeksiyonlardaki artış yeni, geniş spekturumlu ajanların gereksinimine neden olmuştur. Azoller, bu gereksinimi karşılamak üzere geliştirilen ajanlar arasında en az yan etkiye sahip bileşiklerdir fakat fazla kullanımları direnç oluşumuna neden olmuştur. Bu durum araştırmacıları, dirençli mantar türlerine karşı etkili, toksik etkisi bulunmayan yeni azol grubu antifungal ajan arayışına yönlendirmiştir.İmidazol türevli ilaçlar (ketokonazol, mikanazol, klotrimazol) klinikte en sık kullanılan antifungallerdir. Triazol grubu içeren antifungal ilaçlar (flukonazol, itrakonazol, vorikonazol, and posakonazol) imidazol türevli ilaçlara benzer aktivitelere sahip olmakla birlikte daha az toksisite gösterip daha yavaş metobolize edildikleri ve daha uzun süre etkili olduklarından dolayı bu konudaki araştırmalar önem kazanmaktadır.Bu çalışmada, antifungal aktivite gösteren bir bileşik olan mikonazolün yapısına benzer benzotriazol grubu içeren iki farklı aril (6a-i ve 13a-i) ve alkil (8a-c ve 14) eter türevlerinin sentezlenmesiyle yeni biyolojik aktif yapıların literatüre kazandırılması planlanmıştır.Bu çalışmada, öncelikle 2-brom-1-feniletanon'dan (1) başlayarak 2-(1H-benzotriazol-1-il)-1-feniletanon (3) elde edilmiştir. Daha sonra 2-(1H-benzotriazol-1-il)-1-feniletanon (3) NaBH4 ile indirgenerek 2-(1H-benzotriazol-1-il)-1-feniletanol (4) elde edilmiştir. Bundan sonra elde edilen alkol NaH varlığında çeşitli aril ve alkil halojenürlerle tepkimeye sokularak çeşitli aril (6a-i) ve alkil (8a-c) eterler sentezlenmiştir.Daha sonra 2-asetilfuran'dan (9) başlayarak benzer reaksiyonlar sonucu fenil yerine furil sübstitüe çeşitli aril (13a-i) ve alkil (14) eterler sentezlenmiştir.Sonuç olarak, biyolojik aktivite testleri sonucu sentezlenen maddelerin bazılarının antibakteriyel özellik gösterdiği gözlenmiştir.

Abstract:
In recent years, an increase of antifungal infections has led to the need for novel, broad spectrum agents. Azoles which are developed to meet this requirement have the least side effect but their use has led to the formation of resistance. In this situation, researchers direct search of novel azole antifungal agent which is not toxic but effective against resistant fungal species.Imidazole drugs (ketoconazole, micanazole, klotrimazole) are the most frequently used antifungals in clinical studies. Triazole ring containing antifungal drugs (fluconazole, itraconazole, voriconazole, and posaconazole) show similar activity to imidazole drugs, their lower toxicity, slower metabolism and longer period of effectiveness make investigations on these compounds important.In this study, being inspired of miconazole which is a compound showing antifungal activity, it is planned to obtain novel biologically active structures containing two different aryl (6a-i and 13a-i) and alkyl (8a-c and 14) ether derivatives.In this study, firstly 2-(1H-benzotriazole-1-yl)-1-phenylethanone (3) was synthesized from 2-bromo-1-phenylethanone (1). Then 2-(1H-benzotriazole-1-yl)-1-phenylethanole (4) was obtained by reduction of 2-bromo-1-phenylethanone (3) with NaBH4. And then various aryl (6a-i) and alkyl (8a-c) ethers were synthesized by the reaction of alcohol with various aryl and alkyl halides in the presence of sodium hydride.Then aryl (13a-i) and alkyl (14) ethers bearing a furyl moiety instead of phenyl were synthesized by similar reaction pathway. In this case 2-acetylfuran (9) were used as starting material.Consequently, as a result of biological activity tests, some of the synthesized compounds have been shown antibacterial activity.