Maksiller sutural genişletmede isotretinoinin yeni kemik oluşumuna etkisinin incelenmesi
Evaluation of the effects of isotretinoin on new bone formation after maxillary sutural expansion in rats
Yazar: MUSA BULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN NUR KORKMAZ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2018
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alveolar kenar artırılması = Alveolar ridge augmentation ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Kemik rejenerasyonu = Bone regeneration ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Maksilla = Maxilla ; Sıçanlar = Rats ; Çene = Jaw ; İzotretinoin = Isotretinoin

Özet:
Akne vulgaris tedavisinde özellikle ergenlik ve genç erişkinlik dönemlerinde sıklıkla kullanılan bir ilaç olan isotretinoinin hiperosteoza sebep olduğunu belirtilse de uzun dönem kullanımda kemiklerde incelme ve demineralizasyon saptanmıştır. Bu çalışmanın amacı, isotretinoinin ratlarda maksiller sutural genişletme sırasında yeni kemik oluşumu üzerine olan etkilerini değerlendirmektir.
Çalışmamızda 8 haftalık 32 adet erkek Wistar ratı kullanılmıştır. Ratlar isotretinoin, soya ve ekspansiyon grubu olarak 3 deney ve 1 kontrol grubu olacak şekilde rastgele 4 eşit gruba ayrılmıştır. İsotretinoin grubuna 57 gün boyunca 2ml/kg soya yağında çözünmüş 7,5 mg/kg isotretinoin oral gavaj yoluyla verilmiştir. Soya grubuna 57 gün boyunca 2ml/kg soya yağı oral gavaj yoluyla verilmiştir. Ekspansiyon grubuna deneyin ilk 40 gününde işlem yapılmamıştır. Tüm deney gruplarında 41. günde ekspansiyon işlemine başlanmış ve 5 günlük genişletmeden sonra 12 günlük retansiyon periyoduna geçilmiştir. Kontrol grubuna ise deney süresince hiçbir müdahalede bulunulmamıştır. 57 günlük deney süresi sonunda tüm ratlar sakrifiye edilmiş ve maksillalar disseke edilmiştir. Histolojik incelemede osteoblast ve osteoklast sayısı, damarlanma ve yeni kemik oluşum miktarı sutur çevresini merkeze alan kesitler üzerinde değerlendirilmiştir Osteoblast ve osteklast sayılarının gruplar arası karşılaştırılmasında Kruskal Wallis testi, post-hoc karşılaştırılması için Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Damarlanma ve yeni kemik oluşumu parametreleri yoğunluğu belirtecek şekilde skorlanarak, grupların skorları Fisher Exact test ile karşılaştırılmıştır.
Osteoblast ve osteoklast değerleri 4 grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p<0.001). Her 3 deney grubunda, kontrol grubuna göre anlamlı seviyede daha fazla osteoblast ve osteoklast sayısı tespit edilmiştir (p<0.001), deney grupları arasında ise istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Damarlanma ve yeni kemik oluşumu skorlarında, gruplar arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0.001). İsotretinoin grubunda damarlanma ve yeni kemik oluşumunun, diğer gruplara göre daha yüksek seviyede olduğu görülmüştür.
İsotretinoinin, ratlarda maksiller sutural genişletmede negatif bir etkiye sahip olmadığı, aksine damarlanma ve yeni kemik oluşumunu artırdığı tespit edilmiştir.
Anahtar kelimeler: Kemik oluşumu, Rat, Rme

Abstract:
Isotretinoin is a drug to treat acne vulgaris in adolescents and young adults and known to cause hyperosteosis but in long-term, it can also cause demineralization of bones. Our aim was to evaluate the effects of isotretinoin on new bone formation during maxillary sutural expansion in rats.
Thirty-two 8 week-old male Wistar rats were included. Isotretinoin group was treated with 7,5mg/kg isotretinoin, dissolved in 2ml/kg soybean oil via oral gavage for 57 days. Soybean group was treated with 2ml/kg soybean oil via oral gavage for 57 days. Expansion group wasn't treated with any substance. At all experiment groups, expansion was started at the 41st day and after 5 days of expansion, retention period of 12 days was established. Control group wasn't treated with any substance and no procedure was done. Animals were sacrified, their maxilla were dissected for histological evaluation. Number of osteoblasts and osteoclasts, capillaries and new bone formation intensities were evaluated on the slides centered around the suture.  Differences in the number of osteoclasts and osteoblasts among the four groups were evaluated with Kruskal-Wallis test. Pair-wise comparisons were made with Mann-Whitney U test. New bone and capillary formations were scored according to intensity and evaluated with Fisher-Exact Test.
Significant differences were found between four groups for osteoblasts and osteoclasts (p<0.001). In 3 experimental groups, more osteoblasts and osteoclasts were detected at a significant level than the control group (p<0.001) and there was no statistically significant difference between the experimental groups. There was a significant difference between the groups in the vascularization and new bone formation scores (p<0.001). Capillary formation and new bone formation in the isotretinoin group were found to be at a higher level than the other groups.
Isotretinoin had no negative effects on maxillary sutural expansion in rats, on the contrary it enhanced new capillary and bone formation.
Keywords: Bone formation, Rat, Rme