Probleme dayalı, işbirlikli ve proje tabanlı öğrenme yöntemlerinin öğrencilerin problem çözme becerilerine etkisini inceleyen çalışmaların meta-analizi
Meta-analysis of studies examining the impact of problem-based, collaborative and project-based learning methods on student's problem solving skills
Yazar: UĞUR KURT
Danışman: PROF. DR. SARE ŞENGÜL
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Meta analizi = Meta analysis ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning ; Proje temelli öğrenme yöntemi = Project based learning method ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
Eğitimin temel amacı gelecek nesilleri değişen ve dönüşen dünyaya hazırlamaktır. Problem çözme becerisi ise, bireyin günlük hayatta karşılaştığı sorunları anlama ve etkin çözüm yolları keşfederek bu sorunları çözmeye yönelik girişimlerdir (Zurilla, 2001). Öğrencilerin problem çözme becerilerinin de matematik testi içerisinde değerlendirildiği PISA(Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı),  üçer yıllık aralıklarla dünyada birçok ülkeden 15 yaş grubundaki öğrencileri, TIMSS(Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması) ise dörder yıllık aralıklarla 4. ve 8. sınıf öğrencilerini değerlendirmektedir. PISA sınav sonuçları incelendiğinde ülkemiz öğrencilerinin matematik testi performansında 2018'de 2015'e göre daha iyi performans gösterdikleri, fakat yine de ortalamanın altında kaldıkları görülmüştür (PISA, 2018)(Genel ortalama:459 puan, OECD ülkeleri ortalaması:489 puan, Türkiye ortalaması:454 puan). Yine TIMSS sonuçları incelendiğinde ise 2019 yılında bu zamana kadar en iyi sonuçları elde etmemize rağmen, öğrencilerimizin hala 8. sınıflar matematik testinde TIMSS ölçek orta noktasının altında bir puan aldıkları görülmektedir (MEB, 2020). Yine ülkemizde düzenlenen, PISA ve TIMMS sınavları örnek alarak hazırlanan LGS ve TYT sonuçlarına göre de ülkemiz öğrencilerinin problem çözme becerilerinin geliştirilmesi gerekliliği görülmüştür. Bu nedenle bu çalışmada, Türkiye'deki öğrencilerin problem çözme becerilerinin gelişimine, öğrenci merkezli öğrenme yöntemleri olan probleme dayalı öğrenme, işbirlikli öğrenme ve proje tabanlı öğrenme yöntemleri ile hazırlanmış derslerin ne düzeyde etki ettiği bu konularda yapılmış araştırmalar meta-analiz yardımıyla bir araya getirilerek incelenmiştir. Meta-analize, konu ile ilgili yapılan doktora tezleri, yüksek lisans tezleri ve tez dışı makale çalışmalarından 2000 ile 2020 yılları arasında yapılmış, içerisinde ön test-son test bulunduran, deney-kontrol gruplu, deneysel veya yarı deneysel çalışmalar dahil edilmiştir.
    Meta-analiz sonuçlarına göre 12 çalışmadan elde edilen verilerle probleme dayalı öğrenme yönteminin problem çözme becerilerine etki düzeyi 0,675'lik orta düzey etki olarak, 9 çalışmadan elde edilen verilerle işbirlikli öğrenme yönteminin problem çözme becerilerine etki düzeyi 1,02'lik geniş düzey etki olarak, 5 çalışmadan elde edilen verilerle proje tabanlı öğrenme yönteminin problem çözme becerilerine etki düzeyi 1,083'lük geniş düzey etki olarak bulunmuştur. Araştırmaya dahil edilen çalışmaların uygulandığı öğretim kademelerine, uygulanma sürelerine, uygulandıkları derse göre probleme dayalı, işbirlikli, proje tabanlı öğrenme yöntemlerinin problem çözme becerilerine etki düzeyleri belirlenmiştir.
    Elde edilen verilere göre, probleme dayalı öğrenme yönteminin problem çözme becerilerine etkisinin en fazla, öğretim kademesine göre 0,880'lik geniş düzeyde etki büyüklüğü ile ilköğretim II kademesinde, uygulanan derse göre 2,046 ile beden eğitimi dersinde muazzam düzeyde, çalışmanın süresine göre 1,433'lük çok geniş etki düzeyine sahip 24-31 ders saati aralığındaki uygulamaların olduğu bulunmuştur. İşbirlikli öğrenme yöntemini problem çözme becerilerine etkisi ise en fazla, öğretim kademesine göre 2,353'lük muazzam düzeyde etki ile ortaöğretim kademesinde, uygulanan derse göre 2,353'lük mükemmel düzeyde etki ile fizik dersinde, çalışmanın süresine göre 1,995'lik muazzam düzeyde etki ile 24-31 ders saat aralığında görülmüştür. Proje tabanlı öğrenme yönteminin problem çözme becerilerine etkisi ise en fazla, öğretim kademesine göre 1,746'lık muazzam düzeyde etki ile okul öncesi kademesinde, uygulanan derse göre 1,746'lık muazzam düzeyde etki ile anaokulu dersinde, çalışmanın süresine göre 1,528'lik muazzam düzeyde etki ile 32 ve üzeri ders saatinde uygulanan çalışmalarda görülmüştür. Elde edilen veriler ışığında araştırmacılar için önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Probleme Dayalı Öğrenme, İşbirlikli Öğrenme, Proje Tabanlı Öğrenme, Problem Çözme Becerileri, Meta-Analiz

Abstract:
The main purpose of education is to prepare future generations for a changing and transforming world. Problem-solving skills, on the other hand, are attempts to solve these problems by understanding the problems that a person faces in everyday life and discovering effective solutions (Zurilla, 2001). Students problem-solving skills in the math test evaluated PISA(Program for International Student Assessment) at intervals of three years, many countries in the world from the age group of 15 students in the TIMSS(Trends in International Mathematics and Science) at four-yearly intervals 4. And 8. the class evaluates its students. Pisa examination results showed that our country's students performed better in mathematics test performance in 2018 than in 2015, but still remained below average (PISA, 2018)(overall average:459 points, OECD countries average:489 points, Turkey average:454 points). Again, when the results of TIMSS are examined, although we have achieved the best results by this time in 2019, our students are still 8. classes appear to score below the TIMSS scale midpoint on the math test (MEB, 2020). Again, according to the results of LGS and TYT, which were prepared by taking the example of Pisa and TIMMS exams held in our country, it was also necessary to develop the problem-solving skills of our country's students. Therefore, in this study, in Turkey, students ' problem-solving skills and the development of student-centered learning methods, Problem-Based Learning, Cooperative Learning and project-based learning methods of research on issues that impact the level of what the course prepared by a meta-analysis was investigated by putting together with the help of. Meta-analysis includes doctoral theses, master's theses and non-thesis article studies conducted between 2000 and 2020, including pre-test-final test, experimental-control group, experimental or decisional experimental studies.
    Meta-analysis according to the results, the data from the study with 12 problem-based learning problem-solving skills-level domains 0,675% of mid-level domains (9 cooperative learning method with the data obtained from the study skills problem-solving level domains 1.02% level effect of wide as 5 with the data obtained from the study of project-based learning problem-solving skills-level domains 1,083% as wide level effect was found. According to the teaching levels in which the studies included in the research were applied, the duration of their implementation, the level of impact of problem-based, collaborative, project-based learning methods on problem-solving skills was determined.
    According to the data obtained, it was found that the effect of problem-based learning method on problem-solving skills was most likely in the range of 24-31 lesson hours with a wide impact size of 0.880 according to the teaching level, a huge level of 2,046 according to the course applied, and a very wide impact level of 1,433 according to the duration of the study. The effect of cooperative learning method on problem-solving skills, at most, by level of Education 2,353% level with tremendous impact at the secondary level, according to the course applied 2,353% of the effect of the excellent level in physics, according to the duration of the study 1,995% level was observed in the range of 24-31 hours course with tremendous impact. Project-based learning problem-solving skills to the effect on, at most, by level of Education 1,746% level with the tremendous impact of pre-school level, according to the course applied 1,746% in the kindergarten class level with tremendous impact, according to the duration of the study 1,528% level of Applied Studies with its tremendous impact has been observed in 32 hours. In light of the data obtained, recommendations were made for the researchers.

Keywords: Problem-Based Learning, Collaborative Learning, Project-Based Learning, Problem-Solving Skills, Meta-Analysis