Çocukluk çağı kronik hastalıklarda tüberküloz tanı kriterleri karşılaştırılması
Diagnostic criteria comparison of tuberculosis in childhood chronic diseases
Yazar: MUHAMMET KÖŞKER
Danışman: PROF. DR. NECLA AKÇAKAYA
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kronik hastalık = Chronic disease ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Tüberküloz = Tuberculosis ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Tüberküloz (Tbc) hala dünyada mortalite ve morbiditeye neden olan en önemli 3 enfeksiyon hastalıklarından biridir. Vücut direncini düşüren kronik hastalıkların varlığı ve immün süpresif ilaç kullanımı hastalığın ortaya çıkışını ve bulaşmasını kolaylaştırır. Bu hastalara tanı konulması da kullandıkları tedavilerden dolayı immün sistemin yeterli yanıt verememesine bağlı güçleşmektedir. Atipik Tbc kliniği ve testlerde olan yalancı negatiflikler çok sık görülmektedir. Bu nedenle kronik hastalarda Tbc tanı yöntemlerini gözden geçirmek ve kullanılan tanı kriterlerini klasifiye edilip edilemeyeceği araştırılmak istenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, 2011-2013 yılları arasında, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarının farklı bölümleri tarafından takip edilen kronik hastalığı (kronik böbrek hastalığı, romatolojik hastalıklar, astım, diabet, inflamatuar barsak hastalığı) olan 0-18 yaş grubu 171 olgu dahil edilmiştir. Tüm hastalardan PPD ve akciğer filmi; klinik veya labaratuar olarak şüpheli olgulardan Quantiferon ve akciğer tomografisi istenmiştir. Balgam veya açlık mide suyundan ve diğer materyallerden tanı koymak amacıyla ARB, kültür ve PCR gönderilmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda kronik hastalığı olan 171 olgunun 90'ında Tbc tespit edilmiş, Tbc'si olmayan 81 olgu kontrol grubu olarak alınmıştır. Tüberkülozlu olguların 39 tanesinin çevresinde Tbc'li kişilerle teması olduğu ve kontrol gurubunda ise 14 kişinin temaslı olduğu bulunmuştur. Gruplar arasındaki fark anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Kronik hastalarda PPD sınır değer olarak 10 mm alınmasının daha anlamlı olacağı tespit edilmiştir. Akciğer filminde lenfadenopati ve infiltrasyon varlığı, tomografide özellikle sağda olan infiltrasyon ve 10 mm üstünde olan lenf nodu varlığı anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Tbc olan olguların Quantiferon pozitiflik oranı anlamlı yüksek bulunmuştur. PPD yüksekliği ile akciğer ve tomografide patolojik görünüm varlığı anlamlı olarak yüksek bulunmuştur.
Sonuçlar: Bu çalışmaya başlarken kronik hastalığı olan çocuklarda Tbc tanısı koyarken kullandığımız kriterleri major ve minor olarak değerlendirilip değerlendiremeyeceğimizi araştırmak istedik. Elde ettiğimiz sonuçlara göre böyle kesin bir klasifikasyon yapamamakla beraber kronik hastalığı olan hastalarda Tbc tanısı için; Tbc ile temas (özgüllüğü %82,7 ve duyarlılığı %43), PPD'nin 10 mm'nin üstünde olması (özgüllüğü %84 ve duyarlılığı %80), Quantiferon pozitifliği (özgüllüğü %88,6 ve duyarlılığı %57,7), sistemik steroid kullanımı ve BT'de 10 mm'nin üzerinde lenf nodu varlığı major kriterler olarak, inhale kortikosteroid kullanımı, akciğer grafisinde patolojik bulgu varlığı (özgüllüğü %79 ve duyarlılığı %77,7) ve klinik bulgular (ateş, kilo kaybı, uzun süren balgamlı öksürük ve terlemede artış) minör kriter olarak kabul edilebileceği sonucunu vermiştir.

Abstract:
Purpose: Tuberculosis (Tbc) is still one of the three most significant infection diseases in the world that causes to mortality and morbidity. The chronic illnesses which lower the body resistance and the use of immune suppressive medicine enable the emergence of the disease and also its contamination. The diagnosis of these patients is hard because of their treatment leading the immune system not to respond sufficiently. Atypical Tbc clinic and the false negativities on the tests are observed very frequently. Hence, it is aimed to scrutinize the diagnosis methods and search for whether it is possible to classify the diagnosis criteria.
Material and Method: In this study, 171 cases are included from Cerrahpaşa Medicine Faculty Pediatry Department between 0-18 ages in 2011-2013. The cases that are followed by different departments have chronic diseases such as chronic kidney diseases, rheumatologic diseases, asthma, diabetes mellitus and inflammatory bowel disease. PPD and lung x-ray are requested from each patients. In addition, Quantiferon and lung CT are requested from suspected cases either clinically or because of the laboratory test results. In order to make a diagnosis from sputum, gastric washings, and other materials ARB, culture and PCR are send.
Findings: In our study, it is detected that 90 cases have TBC out of 171, and the other 81 cases are taken as the control group. It is found that 39 tuberculosis patients have contact with other tuberculosis patients around whereas 14 people from the control group have contact. The difference between the groups is statistically significant. It is detected that, PPD limit value as 10 mm is more useful in the case of chronic patients. Furthermore, lenfadenopati and the existence of infiltration in the lung x-ray, the infiltration in tomography especially in the right, and the existence of lymph node bigger than 10 mm are also statistically significant. In the case of tuberculosis patients, the Quantiferon positive rate is found to be significant. The height of PPD and the existence of pathological appearance in lung x-ray and tomography are statistically significant.
Results: We are aimed to search whether we can evaluate the criteria that we use to diagnose Tbc as major and minor, in the case of pediatric patients who have chronic diseases. According to the results that we achieved, we cannot make such a certain classification. Nevertheless, to diagnose Tbc in the patients who have chronic diseases, the followings are acceptable to regard as major criteria: contact with Tbc (specifity is 82.7% and the sensibility is 43%), the PPD value which is more than 10 mm (specifity is 84%, sensibility is 80%), the positiveness of Quantiferon (specifity is 88.6%, sensibility is 57.7%), using systemic steroid and the existence of lymph node that is bigger than 10 mm in CT. On the other hand, the followings are acceptable to regard as minor criteria: the use of inhale corticosteroid, the existence of pathological finding in chest x-ray (specifity is 79% and sensibility is 77.7%) and clinical findings such as fever, loss in weight, long term phlegmy cough and increase in sweating.