COVID-19 pandemi sürecinin Türkiye'de turizm sektörü üzerine etkileri: Turizm-ekonomik büyüme ilişkisi üzerine bir analiz
The effects of COVID-19 pandemic on the tourism sector in Turkey: An analysis upon the relationship between tourism and economic growth
Yazar: FATMA BİRGÜCÜ
Danışman: PROF. DR. BİLGE KÖKSEL
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Turizm, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkeler için önemli bir sektördür. Ülkeye yabancı para akışı sağlayan sektör, ekonomik büyümeye katkı sağlayarak ülkenin kalkınmasına yardımcı olmaktadır. Yakın süreçte, Çin'in Wuhan eyaletinde meydana gelen COVID-19 salgını, dünyayı etkisi altına alarak ciddi sorunlara yol açmıştır. Birçok ülkede, ekonomik sorunları beraberinde getiren salgın, 11 Mart 2020 yılında WHO tarafından pandemi olarak ilan edilmiştir. Bu süreçte, vaka sayısı ve ölümlerin artış göstermesi ile kademeli kısıtlamalar, karantinalar ilan edilerek, tüm dünya salgına yönelik tedbirler almıştır. Alınan tedbirlerle COVID-19 sürecinde birçok işletmeler kapatılmış, istihdam alanında sıkıntılar oluşmuş, uçuşlar, seyahatler, geziler iptal edilmiş, az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde ekonomik krize sürüklemiştir. Bunun yanı sıra ekonomik büyümede düşüşler yaşanmıştır. Bu süreçte, birçok sektör olumsuz etkilenirken, emek-yoğun, dinamik yapıya sahip turizm sektörüde en çok etkilenen sektörler arasında yerini almıştır. Bu bağlamda, çalışmanın amacı, COVI19 sürecini de kapsayan 2003Q1-2023Q4 dönemlerini ele alarak, Türkiye'de turizm ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi incelemektir. Buna göre günümüzde etkisi devam eden COVID-19 salgının, turizm sektörü üzerinde etkisi de ele alınmış olacaktır. Çalışmada, COVID-19 pandemisi süreci, öncesi ve sonrasında turizmden elde edilen gelirler ve ekonomik büyüme ilişkisi, EKK yöntemi, Granger Nedensellik testi ile ampirik olarak incelenmiştir. Çalışmada elde edilen sonuçlar; GSYİH değişkeninin turizm gelirleri üzerinde pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Diğer yandan COVID-19 değişkeninin katsayısı, negatif yönde olup, istatistiksel olarak anlamlı değildir. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de olumsuz etki gösteren pandemi, söz konusu değişkenin anlamlı çıkamamasının temel sebebini ise, etkilerin zaman içinde değişkenlik göstermesi ve modelin kısa periyotlu veri seti olmasının kanıtıdır. Granger Nedensellik testi sonuçlarına göre; COVID-19'un turizm ekonomisine etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlara göre COVID-19 gibi salgın, kriz vb. durumlarda politika yapıcıların, özellikle turizm gelirlerini artırmaya ve geliştirmeye yönelik yapısal hamleler gerçekleştirmesi önem taşımaktadır

Abstract:
The COVID-19 epidemic, which occurred in Wuhan province of China, affected the world and caused serious problems. The epidemic, which brought economic problems in many countries, was declared a pandemic by WHO on March 11, 2020. During this process, due to the increase in the number of cases and deaths, the whole world took precautions with gradual restrictions and quarantines. With the measures taken, many businesses were closed during the COVID-19 period, employment problems occurred, flights, travels and excursions were cancelled, dragging underdeveloped and developing countries into economic crises. In addition, there has been a decrease in economic growth. In this process, while many sectors were negatively affected, the labour-intensive tourism sector, which has a dynamic structure, was among the most affected sectors. In this context, the aim of the study is to empirically examine the effects of the COVID-19 process on the tourism sector in Turkey with macroeconomic indicators (GDP). In the study analysis, EKK and Granger Causality test were used in regression analysis using data from the period 2003Q2-2023Q4. The result of the study was that the GDP variable had a positive and statistically significant effect on tourism revenues. On the other hand, the coefficient of the COVID-19 variable is negative and not statistically significant. It has had a negative impact in our country as well as all over the world. The main reason why the variable in question is not significant is that the effects vary over time and the model is a short-term data set. In the Granger Causality test, it was determined that COVID-19 had an impact on the tourism economy. Accordingly, in cases of epidemic crises such as COVID-19, etc., it is important for policy makers to take structural moves, especially to increase and develop tourism revenues. It has been determined that COVID-19 has an impact on the tourism economy. According to these results, epidemics, crises, etc. such as COVID-19. In such cases, it is important for policy makers to take structural moves, especially to increase and develop tourism revenues.