Bilim kurgu sinemasında iktidar ve teknoloji ilişkisi
The relationship between power and technology in science fiction cinema
Yazar: MUSTAFA YARIMBAŞ
Danışman: PROF. DR. MUKADDER ÇAKIR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bilim-kurgu = Science-fiction ; Distopya = Dystopia ; Sinema = Cinema ; Teknoloji = Technology ; İktidar = Government ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
"Bilim Kurgu Sinemasında İktidar ve Teknoloji İlişkisi" isimli bu tez çalışması, iktidar ve teknoloji arasında var olduğu düşünülen ilişkiyi ele almakta ve bu ilişkinin bilim kurgu sinemasındaki karşılığını filmlerdeki içerikler üzerinden analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, iktidarın üretilmesi ve sürdürülebilmesi noktasında teknolojinin önemli rolü olduğu varsayılmaktadır. Özellikle kitle iletişim teknolojilerinin ortaya çıkışı ve giderek daha etkili bir araç haline gelmiş olması, kitleler üzerinde düşünce iktidarının oluşmasında ve gelişmesinde temelden bir öneme sahip olmuştur. İşte teknoloji ve iktidar arasındaki bağın kuvvetlenmesi de bu süreçte gerçekleşmiştir. Bu bağın izlerini bilim kurgu sinemasının örneklerinde yer almaktadır.
Çalışmanın birinci bölümünde bilim kurgu sinemasının tarihsel gelişimi ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde iktidar kavramının ortaya çıkışı toplumsal süreç içerisindeki önemi ile birlikte farklı kaynaklardan yararlanılarak ortaya konulmuştur. Bunun sonucunda teknolojinin iktidar teorilerinde nasıl konumlandığı araştırılarak iki kavram arasındaki bağın kökeni sebep ve sonuçlarıyla açıklanmaya çalışılmıştır. Tezin üçüncü bölümünde bilim kurgu sinemasında teknoloji ve iktidar etkileşimi, seçilen 4 film üzerinden Nitel Araştırma Yönteminin İçerik Analizi tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. İnceleme için Metropolis (1927), THX 1138 (1971), A Clockwork Orange (1971) ve Videodrome (1983) filmleri seçilmiştir. Tez boyunca güncel ve geniş kapsamlı bir literatür taraması yapılmış ve son bölümde bu literatüre dayalı olarak film analizleri gerçekleştirilmiş ve çıkarımlara ulaşılmıştır.
Çalışmanın İletişim Bilimleri alanında yapılan Bilim Kurgu Sineması çalışmalarına katkı sunması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Bilim Kurgu, İktidar, Teknoloji, Sinema, Distopya

Abstract:
This thesis study named "The Relationship Between Power and Technology in Science Fiction Cinema" examines the relationship between power and technology and aims to analyze the equivalent of this relationship in science fiction cinema through the contents of the movies. In the study, it is assumed that technology plays a significant role in the generation and maintenance of power. Especially the emergence of mass communication technologies and their becoming more and more effective tools have been of fundamental importance in the formation and development of the power of thought over the masses. It was in this process that the bond between technology and power was strengthened. The traces of this bond can be found in the examples of science fiction cinema.
In the first part of the study, the historical development of science fiction cinema is discussed. In the second part of the study, the emergence of the concept of power, along with its importance in the social process, is revealed by using different sources. As a result, it has been investigated how technology is positioned in power theories and the origin of the bond between the two concepts has been tried to be explained with its causes and consequences. In the third part of the thesis, the interaction of technology and power in science fiction cinema is analyzed using the Content Analysis technique of the Qualitative Research Method over 4 selected films. The films Metropolis (1927), THX 1138 (1971), A Clockwork Orange (1971) and Videodrome (1983) were selected for analysis. A current and comprehensive literature review was made throughout the thesis, and in the last section, film analyzes were carried out based on this literature and conclusions were reached.
The aim of the study is to contribute to Science Fiction Cinema studies in the field of Communication Sciences.

Keywords: Science Fiction, Power, Technology, Cinema, Dystopia