2002 yılı sonrasındaki demiryolu yatırımları temelinde Türkiye'deki ulaştırma politikasının dönüşümü
Transformation of the transport policy in Turkey on the basis of railway investments since 2002
Yazar: LEVENT DEMİRELLİ
Danışman: DOÇ. DR. KORAY KARASU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ekonomi = Economics ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Ulaşım = Transportation
Dizin: Demir yolları = Railways ; Demir yolu taşımacılığı = Railway transportation ; Demir yolu taşımacılığı = Railway transportation ; Ulaştırma = Transportation ; Ulaştırma ekonomisi = Transportation economy ; Ulaştırma politikası = Transportation policy ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Ulaştırma politikası, ulaştırma faaliyetleri açısından kamu hizmeti alanı sınırlarına giren konular üzerinde, hükümetler tarafından oluşturulan amaçlar ve ilkeler bütünüdür. Bu amaç ve ilkeler arasında bulunan ve ulaştırma politikası açısından oldukça önem arz eden konulardan birisi de ulaştırma yatırımlarıdır. Ulaştırma yatırımları açısından hükümetlerin temel uğraş alanlarından birisi de yatırım yapılacak ulaştırma türünün ve güzergâhın seçimidir. Söz konusu seçim, doğrudan ulaştırma türleri arasındaki ilişkilere etkide bulunmakta ve dolayısıyla kamu ya da özel örgütlenmeler eliyle sağlanan ulaştırma hizmetleri açısından önemli neticeler doğurmaktadır. Yatırımların türler arasındaki dağılımı o denli önemlidir ki, ilgili yazında ulaştırma politikaları, bu dağılım temel alınmak suretiyle incelenmekte, gruplandırılmakta ve isimlendirilmektedir.
Toplumsal yapıdaki diğer öğeler gibi ulaştırma politikaları da değişimim uğramakta ve ulaştırma yatırımlarının türler arasındaki dağılımı da bu eğilimi izlemektedir. 1970'li yıllarda ortaya çıkan birikim krizleri sonrasında kurulan yeni uluslararası işbölümü, İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde uygulanan karayolu politikasının değişimini de beraberinde getirmiştir. Özellikle Asya ve Avrupa arasında artan dış ticaret hacmi, taşıma maliyeti ve taşıma zamanı açısından uzun-mesafeli taşımacılığa olanak tanıyan bir ulaştırma politikasının oluşturulmasını zorunlu kılmıştır. Türler-arası bir temelde oluşturulan ve uzun-mesafelerde demiryolunun, kısa mesafelerde ise karayolunun üstünlüklerinden faydalanmayı amaçlayan bütünleşik ulaştırma, bu tür bir sürecin ürünü olmuştur.
Bütünleşik ulaştırma kapsamında öne çıkan demiryolu ulaştırması ve Avrupa-Asya ekseninde artan düşük maliyetli ve hızlı ulaştırma ihtiyacı, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler gibi ulus-üstü örgütlenmeler eliyle uluslararası demiryolu ağlarının oluşturulmasına yol açmıştır. Bu süreçte Türkiye, Avrupa ve Asya arasındaki coğrafi konumu itibarıyla öne çıkmıştır. 2002 yılında iktidara gelen AKP hükümeti ile dönüştürülen ulaştırma politikası ve artan demiryolu yatırımları, Avrupa-Asya arasında artan mal dolaşımı önündeki engelleri kaldırmak ve bu düzlemde düşük maliyetli ve hızlı bir taşımacılığa olanak sağlamayı amaçlamaktadır.

Abstract:
Transport policy is the sum of aims and guidelines related with transport activites that formed and made by the governments which remains in the borders of public service sphere. As an important matter for transport policy that transport investments are in those aims and guidelines. The choice of the transport modes and routes are the main activity of the governments which is related with the transport investment. This choice affects the relationship Between the transport modes directly and for this reason brings out important results on the transport services provide by private or public organizations. Modal split of the transport investments have high importance so that transport policies has been examined, classified and entitled on the basis of this in the related literature.
Transport policies change periodically as the other components of the social structure and the modal split of the investments come after this tendency. The new division of labor which had been formed following the accumulation crisis in the 1970s brought about the road policy that had been carrying out after the Second World War. In consequence of the growing volume of the foreign trade between Asia and Europe, forming a new transport policy which allows long range shipping on the basis low cost and time of transportation became essential. Combine transport, which is formed on the basis of intermodality and aims to benefit Railways for long ranges and roads for Short ranges, has been the result of this growing trade.
The importance of the Railways within the combine transport and the demand for the transport services that faster and lower cost, resulted the creation of the international Railway networks by the supra-national organizations such as European Union and United Nations. Turkey came into prominence in this process owing to its geographical location between Asia and Europe. Railway investments in Turkey, which has been increasing with AKP government since 2002, intend to eliminate the barriers for growing circulation of commodity and allow fast and low cost shipping between Europe and Asia.