Kabak kemanede transpozisyon becerilerinin geliştirilmesine yönelik bir öğretim tasarısının öğrenci başarılarına etkisi
The effects of a teaching design for the development of transposation skills in kabak kemane on student achievement
Yazar: DENİZ DİNCEL
Danışman: DOÇ. DR. SONER ALGI ; DOÇ. DR. ÖZGÜR ÇELİK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Müzik = Music
Dizin: Türk halk müziği = Turkish folk music ; Çalgı eğitimi = Instrumental education

Özet:
Bu araştırma, kabak kemane eğitiminde etüt, egzersiz ve örnek eserler ile desteklenen eğitim uygulamalarının öğrencilerin başarıları üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla hazırlanmıştır. Kabak kemanede la karar sesi eksenli icra edilen dizilerin farklı perdelerdeki karar seslerinde de icra edilebilmesi için egzersiz ve etütler ile desteklenen bir icra tekniği geliştirilerek öğrencilere uygulanmıştır. Araştırma kapsamında kabak kemane icracıları ve kabak kemane dersi veren öğretim elemanları ile görüşülerek kabak kemane eğitiminde ve icrasındaki transpoze durumu incelenmiştir. Araştırma nitel ve nicel verilerin birlikte kullanıldığı karma yöntem kullanılarak sonuçlandırılmıştır. Araştırmanın nitel bölümünde bütüncül tek durum deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde ise; etüt, egzersiz ve örnek eserler ile desteklenen, öğrencilerin kabak kemane icralarında transpoze becerilerinin geliştirildiği bir öğretim yöntemi öğrencilere uygulanmıştır. Uygulanan bu öğretim yöntemi ile öğrencilerin kabak kemane transpoze icra becerilerinin süreç içerisinde ve sonrasındaki gelişimleri performans değerlendirme formu ile ölçülmüştür. Elde edilen sayısal veriler değerlendirilerek araştırmanın nicel bölümünü oluşturmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu mesleki müzik eğitimi verilen kurumlardaki kabak kemane dersini yürüten 17 öğretim elemanı, farklı kurumlarda görev yapan 17 kabak kamene icracıları ve Akdeniz Üniversitesi Antalya Devlet Konservatuvarında meslek çalgısı kabak kemane olan 4 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak öğretim elemanı görüşme formu, kabak kemane icracı görüşme formu, öğrenci görüşme formu ve performans değerlendirme formları kullanılmıştır. Araştırmanın performans değerlendirme formlarından elde edilen ön test, zaman çizelgesi ve son testten elde edilen veriler varyans analizi ile nicel verilere dönüştürülerek analizi yapılmıştır. Araştırma kapsamında oluşturularak uygulanan öğretim tekniğinin öğrencilerin transpoze icra becerilerinin geliştirilmesinde etkili olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda; kabak kemane transpoze icrası için geliştirilen öğretim uygulamasında yer alan perdelerin ve makam dizilerinin dışında farklı perdelere ve makam dizileri için de uygulanmasına yönelik çalışmaların yapılması hususunda öneriler getirilmiştir.  
 
Anahtar Kelimeler: Transpoze, Çalgı Eğitimi, Kabak Kemane, Türk Halk Müziği

Abstract:
This study evaluates the functioning of the training practices prepared to improve the transposition skills of the students who have been supported by etudes, exercises, and sample works on the kabak kemane. A performing technique supported by exercises and etudes was developed and applied to students in order to perform the scales performed on the kabak kemane based on the decisive sound of la in different pitches. Within the scope of the research, the transposition situation in kabak kemane education and performance was examined by interviewing kabak kemane players and lecturers giving kabak kemane lessons. The research was finalised using a mixed method, in which qualitative and quantitative data were used together. In the qualitative part of the research, a holistic single-case design was used. In the quantitative part of the research, a teaching method supported by etudes, exercises, and sample works, in which students' transposition skills in kabak kemane performances were developed, was applied to students. With this teaching method, the development of the students' kabak kemane transposition skills during and after the process was measured with a performance evaluation form. The numerical data obtained were evaluated and constituted the quantitative part of the research. The study group for the research consisted of 17 lecturers delivering the kabak kemane course in institutions providing vocational music education, 17 performers of kabak kamane working in different institutions, and 4 students at Akdeniz University Antalya State Conservatory who specialise in kabak kemane instruments. Instructor interview forms, kabak kemane performer interview forms, student interview forms, and performance evaluation forms were used as data collection tools in the study. The data obtained from the performance evaluation forms of the study were analysed by converting them into quantitative data through variance analysis, including pre-test, timeline, and post-test data. The teaching technique created and implemented within the scope of the research has been found to be effective in improving students' transposition performance skills. In this context, it is suggested that studies should be carried out for different pitches and makam scales other than the pitches and makam scales in the teaching application developed for kabak kemane transposing performance.

Keywords: Transposition, İnstrument education, Kabak Kemane, Turkish Folk Music