Ameliyathanede çalışan sağlık personelinin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin algılarının belirlenmesi.
Determination of the perceptions of health professionals working in the operating room regarding occupational health and safety.
Yazar: YAĞMUR SAVUCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA YEŞİLYURT
İstinye Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma ameliyathanede çalışan sağlık personelinin iş sağlığı ve güvenliği algısının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel türde olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Elazığ ilinde yer alan bir kamu hastanesinin ameliyathanesinde çalışan 190 sağlık çalışanı, örneklemini ise araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 151 sağlık çalışanı oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak hemşirelerin sosyo-demografik ve mesleki özelliklerini içeren "Anket Formu" ve "Hastanede Çalışan Sağlık Personeli İçin İş Güvenliği Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler SPSS 23.0 programında frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, t testi, tek yönlü Anova testi, Kruskal Wallis, Mann Whitney U testi ve Tukey testi kullanılarak analiz edilmiştir. Sağlık çalışanlarının "Hastanede Çalışan Sağlık Personeli İçin İş Güvenliği Ölçeği" toplam puan ortalaması 126,72 (35,46) olarak bulunmuş olup, düşük düzeyde değerlendirilmiştir. Ölçeğin alt boyutlarından en yüksek puanın "Mesleki Hastalıklar ve Şikâyetler" (33.25 (12.78)) alt boyutundan, en düşük puanın ise "Fiziksel Ortam Uygunluğu" (13.56 (5.01)) alt boyutundan alındığı saptanmıştır. Ameliyathanede sağlık çalışanlarının en çok geçirilen meslek hastalıkları uyku bozuklukları, cilt hastalıkları, psiko-sosyal bozukluklar, kas-eklem hastalıkları, sindirim sistemi hastalıkları olarak belirlenmiştir. Sağlık çalışanlarının en çok geçirdiği iş kazaları ise yumuşak doku travması, sözel ve psikolojik şiddete maruz kalma olarak belirlenmiştir.  Sağlık meslek lisesi mezunu olan, 16 yıl ve üzeri mesleki deneyimi olan, iş kazası ve meslek hastalığı geçirmeyen, kurumda çalışan güvenliğine yönelik komitesinin olduğunu belirten ve çalışan güvenliğinin sağlanmasına ilişkin tebliği okuyan sağlık çalışanlarının iş güvenliği algısının anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar, iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin sağlık çalışanlarında farkındalıklarının oluşması, iş kazaları ve meslek hastalıklarının oluşumuna zemin hazırlayan nedenlerinin belirlenmesi ve bunların önlenmesi için sağlık kurumlarının iş güvenliği konusundaki çalışmalarını arttırması gerekliliğini ortaya koymaktadır. 






Anahtar Kelimeler: Ameliyathane, İş Kazası, İş Sağlığı ve Güvenliği, Meslek  Hastalığı

Abstract:
This descriptive and cross-sectional study was conducted to determine the occupational health and safety perception of health personnel working in the operating room. The population of the study consisted of 190 healthcare professionals working in the operating room of a public hospital in Elazığ and the sample consisted of 151 healthcare professionals who voluntarily agreed to participate in the study. "Questionnaire Form" including socio-demographic and occupational characteristics of nurses and "Occupational Safety Scale for Healthcare Personnel Working in Hospital" were used as data collection tools. Data were analyzed using frequency, percentage, mean, standard deviation, t test, one-way ANOVA test, Kruskal Wallis, Mann Whitney U test and Tukey test in SPSS 23.0 program. The mean total score of the "Occupational Safety Scale for Healthcare Personnel Working in Hospitals" was 126.72 (35.46) and was evaluated at a low level. The highest score was obtained from the sub-dimension "Occupational Diseases and Complaints" (33.25 (12.78)) and the lowest score was obtained from the sub-dimension "Physical Environment Suitability" (13.56 (5.01)). The most common occupational diseases of healthcare workers in the operating room were sleep disorders, skin diseases, psycho-social disorders, musculo-articular diseases and digestive system diseases. The most common occupational accidents experienced by healthcare workers were soft tissue trauma and exposure to verbal and psychological violence.  It was determined that the perception of occupational safety was significantly higher in health care workers who graduated from health vocational high school, had 16 years or more of professional experience, did not have occupational accidents and occupational diseases, stated that there was a committee for employee safety in the institution and read the communiqué on ensuring employee safety. The results reveal that health care institutions should increase their work on occupational safety in order to raise awareness among health care workers about occupational health and safety, to determine the causes of occupational accidents and occupational diseases and to prevent them.



Key words: Operating Room, Occupational Accident, Occupational Health and Safety, Occupational Disease