Türkiye İslamcılığı'nın gelenek meselesine bakışı: Sırât-ı Müstakîm/Sebîlürreşâd ve Beyânülhak dergileri örneği
Turkish Islamism's view on traditional issue: The example of Sırât-ı Müstakîm/Sebîlürreşâd and Beyânulhak journals
Yazar: ŞAHİDE NUR DEMİRBİLEK
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ BÜYÜKKARA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Beyanülhak dergisi = Beyanulhak journal ; Dergiler = Magazines ; Değişim = Change ; Gelenekler = Traditions ; Sebilürreşad dergisi = Sebilürreşad magazine ; Sırat-ı Müstakim dergisi = Sırat-ı Müstakim magazine ; İslamcılık = Islamism

Özet:
Çalışmamız 19. yüzyılda modernleşme hadisesi ile birlikte yaşanan değişimin Müslüman düşüncesine nasıl yansıdığı ve Müslüman aydınların düşüncelerini nasıl farklılaştırdığı sorularına gelenek meselesi bağlamında cevap aramaktadır. Bahsi geçen soruların cevapları bağlamında dönemin gazete ve dergileri Müslüman düşüncesinin dile getirildiği en etkili mecra olarak karşımıza çıkmaktadır. İslamcılık hareketi ise bünyesinde barındırdığı farklılıklar ile bu mecralarda Müslüman düşüncesinin kendisinde tahakkuk ettiği ve görünür hâle geldiği bir hareket olarak belirmektedir. Dolayısıyla çalışmamızda İslamcılık hareketi içerisinde konumlandırılan dergilerin ve bu dergilerde yazan düşünürlerin geleneğe bakışları tespit edilmeye çalışılacaktır. Çalışmanın yoğunlaşacağı bu meseleler İslamcı bir çizgide tanımlanan ve 1925 öncesi dönemde yayınlanan Sırât-ı Müstakîm/Sebîlürreşâd ve Beyânülhak dergileri üzerinden karşılaştırmalı analiz yöntemiyle incelenecektir. Dolayısıyla, dergilerdeki yazılar çalışmanın birincil nitelikteki kaynaklarıdır. Bunun yanında değişim sürecini analiz etmeyi kolaylaştıracak ikincil kaynaklardan da faydalanılacaktır. Yapılan bu çalışma ile incelenen dergiler özelinde İslamcılığın İslami düşünce geleneği ile kurduğu ilişki ve bu ilişkinin geleneğin hangi boyutlarını ön plana çıkardığı ortaya konulmaya çalışılacaktır. Çalışmanın nihayetinde İslamcı düşüncenin içerisinde mütalaa edilen fikirlerin çeşitliliğinin ortaya konulmasıyla Türkiye İslamcılığını anlama ve anlamlandırma noktasında katkı sağlanması umulmaktadır.

Abstract:
Our study seeks answers to the questions of how the change experienced with the modernization event in the 19th century reflected on Muslim thought and how it differentiated the thoughts of Muslim intellectuals in the context of tradition. In the context of the answers to the aforementioned questions, the newspapers and magazines of the period appear as the most effective medium in which Muslim thought is expressed. The Islamism movement, on the other hand, appears as a movement in which Muslim thought is realized and becomes visible in these media with the differences it contains. Therefore, in our study, it will be tried to determine the perspectives of the journals positioned in the Islamism movement and the thinkers who wrote in these journals. These issues, on which the study will concentrate, will be examined with the comparative analysis method through the journals Sırât-ı Müstakîm/Sebîlürreşâd and Beyânülhak, which were defined in an Islamist line and published in the period before 1925. Therefore, the articles in the journals are the primary sources of the study. In addition, secondary sources that will facilitate the analysis of the change process will be utilized. With this study, it will be tried to reveal the relationship between Islamism and the tradition of Islamic thought and which dimensions of the tradition this relationship brings to the fore, especially in the journals examined. At the end of the study, it is hoped that it will contribute to the understanding and interpretation of Turkish Islamism by revealing the diversity of ideas considered in Islamist thought.