Halid Ziya Uşaklıgil'in Mensur Şiirler Mezardan Sesler adlı eserinin metindilbilimsel yapısı
The Textlingual Structure of Halid Ziya Uşaklıgil's Prose Poems-Sounds from the Grave
Yazar: ESRA SİBEL KAHRAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEBAHAT ARMAĞAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil bilim = Linguistics ; Mensur şiir = Prose poem ; Metin dil bilim = Text linguistics ; Türk şiiri = Turkish poem ; Uşaklıgil, Halid Ziya = Uşaklıgil, Halid Ziya ; Şiir = Poem

Özet:
Dil, insanı diğer canlılardan ayıran en önemli özelliktir. Sadece bir iletişim aracı değildir. Düşünceyi, medeniyeti ve kültürü oluşturmada büyük role sahiptir. Geçmişten günümüze kadar araştırmacılar dil üzerine çalışmalar yapmıştır. Bu çalışmalar öncelikle dilbilim başlığı altında yapılmış daha sonra dilbilim alt başlıklara ayrılmıştır. Alt başlıklardan biri de metindilbilimdir. Metindilbilimde dilsel olguları metin haline getiren ölçütleri bulmanın yanında metinler ve gönderme yaptıkları olgular ile ilişkileri de ele alınır.
İncelenen metin Halid Ziya Uşaklıgil'in "Mensur Şiirler- Mezardan Sesler" adlı eseridir. Bu eser beş bölümde incelenmiştir.
Birinci bölümde Halid Ziya'nın hayatı, sanatı ve eserlerinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde dilbilim ve metindilbilim kavramları üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde gönderimsel bağdaşıklık görünümleri kapsamlı bir şekilde verilmiştir. Dördüncü bölümde tutarlılık görünümleri ele alınmıştır. Özelleştirme, neden-sonuç, karşılaştırma, zaman bağlantısı incelenmiştir. Beşinci bölümde ise metnin tonları açıklanmış ve eserde hâkim olan tonlar açıklanmıştır. 
Mensur Şiirler Mezardan Sesler adlı eser incelenirken Doğan Günay'ın "Metin Bilgisi" adlı eserinde yer alan değerlendirme ölçütleri kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Halid Ziya Uşaklıgil, Mensur Şiirler-Mezardan Sesler, Dil, Dilbilim, Metindilbilim.

Abstract:
Language is the most important feature that distinguishes man from other living beings. It is not just a communication tool. It has a great role in forming thought, civilization and culture. From the past to the present, researchers have conducted studies on language. These studies were carried out primarily under the title of linguistics, then they were divided into linguistics subheadings. One of the subheadings is textulinguistics. In addition to finding the criteria that turn linguistic facts into texts in textulinguistics, texts and their relationships with the facts they refer to are also considered.
The text studied is Halid Ziya Uşaklıgil's work "Mensur Poems- Voices from the Grave". This work is examined in five sections.
In the first part, the life, art and works of Halid Ziya are mentioned. In the second part, the concepts of linguistics and texturology are focused on. In the third part, the views of the referential compatibility are given in a comprehensive way. In the fourth section, consistency views are discussed. Customization, cause-effect, comparison, time connection are examined. In the fifth section, the tones of the text are explained and the dominant tones in the work are explained.
While examining the work Mensur Poems Voices from the Grave, the evaluation criteria included in Doğan Günay's work "Metin Bilgi" were used.

Keywords: Halid Ziya Uşaklıgil, Mensur Poems-Voices From The Grave, Language, Linguistics, Textual Science.