Kaynaştırma uygulamaları yapılan sınıflarda çalışan öğretmenlerin sınıf yönetimi bilgi düzeyleri ile önleyici sınıf yönetimi eğitim programının öğretmenlerin sınıf yönetimlerine etkisinin incelenmesi
The analysis the level of knowledge on classroom management and the effectiveness of proactive classroom management training program on classroom management of the inclusive classroom teachers
Yazar: NEVİN GÜNER
Danışman: PROF. DR. BÜLBİN SUCUOĞLU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Sınıf yönetimi = Classroom management ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Kaynaştırma uygulamaları yapılan sınıflarda çalışan öğretmenlerinönleyici sınıf yönetimlerini inceleyen bu araştırmanın amaçları a) öğretmenlerinsınıf yönetimi bilgi düzeylerini b) Önleyici Sınıf Yönetimi Eğitim Programı'nınöğretmenlerin sınıf yönetimi bilgileri ve stratejileri üzerindeki etkilerinibelirlemektir. Bu nedenle araştırma iki aşamada yürütülmüştür. Birinci aşamada,kaynaştırma uygulamaları yapılan sınıflarda çalışan 379 sınıf öğretmeninden,araştırmacı tarafından geliştirilen Sınıf Yönetimi Bilgi Testi ile veri toplanmıştır.İlk aşamanın bulguları öğretmenlerin önleyici sınıf yönetimi bilgi düzeyinin sınırlıve birbirine benzer olduğunu göstermiştir. Ayrıca öğretmenlerin yaş, deneyim vemezun oldukları bölüm gibi demografik özelliklerinin bilgi düzeyleri üzerindeanlamlı etkisi olduğu belirlenmiştir.Araştırmanın ikinci aşamasında, Önleyici Sınıf Yönetimi EğitimProgramı'nın öğretmenlerin sınıf yönetimi bilgi düzeyleri, sınıf yönetim stratejilerive onaylama/onaylamama davranışları üzerindeki etkisini belirlemek amacıyladeneysel bir çalışma yürütülmüştür. Çalışma grubu, deney (n=21) ve kontrol(n=24) grubu olmak üzere ikiye ayrılan 45 öğretmenden oluşmaktadır. Deneygrubu öğretmenlerine önleyici sınıf yönetimi stratejilerini içeren, günde iki saatolmak üzere, üç haftada toplam altı saat süren Önleyici Sınıf Yönetimi EğitimProgramı (ÖSYEP) uygulanmıştır.Araştırmacı tarafından geliştirilen ÖSYEP'nın etkililiğini belirlemek içineşitlenmemiş kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmış; deney ve kontrolgrubu öğretmenlerinden eğitim programı öncesi ve sonrasında veri toplanmıştır.Deney ve kontrol grubu öğretmenlerinin sınıf yönetimi bilgi düzeyleri SYBT ilesınıf yönetimi stratejileri ise ÖDGF ve ÖSYGF ile gözlenmiştir. Kruskal WallisTest ve Friedman Test ile yapılan analiz sonuçlarına göre ÖSYEP,öğretmenlerin SYBT'nden aldıkları puanlar üzerinde anlamlı artışa yol açmıştır.Buna karşın eğitim programı, öğretmenlerin sınıf yönetimi stratejilerinde anlamlıbir değişikliğe yol açmamıştır. Eğitim programı, öğretmenlerinonaylama/onaylamama davranışlarında son-test verilerine göre anlamlı birdeğişikliğe yol açmazken, izleme verilerine göre onaylamama davranışındaanlamlı düzeyde azalma görülmüştür. Sonuçlar, kaynaştırma uygulamalarıyapılan sınıflarda önleyici sınıf yönetimi sistemi geliştirmenin önemi bağlamındatartışılmıştır.

Abstract:
The purpose of this research addressing the preventive classroommanagement of inclusive classroom teachers was two folds: (a) to determine thelevel of classroom management knowlegde of inclusive classroom teachers, and(b) to investigate the effectiveness of the proactive classroom managementtraining program on teachers? outcomes. Therefore, the research was conductedin two phases. At the initial phase, the data was collected by using ClassroomManagement Literacy Test developed by the researcher from 379 elementaryclassroom teachers who had students with special needs in their classrooms.The findings of first phase indicated that the level of knowledge related topreventive classroom management of the teachers was limited andhomogeneous; in addition, demographic characteristics of the teachers such asage, experience and education were found to be effective variables onknowlegde of the study group.At the second phase of the research, an experimental study aiming to findout the effects of the Proactive Classroom Management Training Program onthe knowledge, management strategies and as well as approval/disapprovalbehaviors of teachers was carried out. The study group consisted of 45 teachersdivided into two groups as experimental (n=21) and control group (n=24). A 6-hour Proactive Classroom Management Training Program (PCMTP) whichincluded preventive classroom management strategies was applied on teachersin the experimental group.Semi-experimental design pre-test and post-test model with controlgroups was used so as to determine the effectiveness of the PCMTP developedby the researcher. The data was collected from all the teachers in both controland experimental groups before and after the training program. The level ofknowledge pertinent to classroom management of the experimental and thecontrol group was assessed by using the Classroom Management Literacy Testand classroom management strategies of the teachers was observed throughthe Teacher Behavior Observation Form and the Proactive ClassroomManagement Observation Form. According to the results of the analysis carriedout by using Kruskal-Wallis Test and Friedman Tests, the Proactive ClassroomManagement Program caused a significant increase in the scores of the CMLTof the teachers who had students with special needs in their classrooms.However, the training program did not lead to any change in the classroommanagement strategies of these teachers. Moreover, while the educationprogram did not result in any change in approving and disapproving behaviors ofthe teachers, the follow-up data revealed that there was a significant decrease inthe disapproving behaviors of the experimental group. All the results werediscussed in terms of the importance of improving proactive classroommanagement system in inclusive elementary classrooms in which the studentswith special needs was placed.