Edirne Türk İslam Eserleri Müzesi'ndeki Osmanlı çinileri
Ottoman tiles in Edirne Turkish Islamic Arts Museum
Yazar: SELİZ AYAYDIN
Danışman: DOÇ. DR. LALE AVŞAR
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Edirne Türk İslam Eserleri Müzesi, Selimiye Camii Külliyesi içerisinde bulunan
Dar'ül Hadis Medresesi'nin müzeye dönüştürülmesiyle meydana getirilmiştir. Medresedeki
ilk müze; 1924 yılında Atatürk'ün emri üzerine Dr. Rıfat Osman, Arif Dağdeviren ve Necmi
İğe tarafından kurularak Arkeoloji Müzesi olarak hizmet vermiştir. Sonrasında Edirne'de yeni
bir müzeye ihtiyaç duyulması üzerine 1971 yılında Arkeoloji ve Etnografya Müzesi adıyla
yeni bir bina kurulmuş, eski müze binası olan Darü'l Hadis Medresesi ise Türk İslam Eserleri
Müzesi olarak hizmet vermeye başlamıştır.
Bu çalışma; Edirne Türk İslam Eserleri Müzesi'nin envanterine kayıtlı ve teşhirinde
bulunan Osmanlı dönemine ait 31 adet çini eserin incelenmesi, müze envanter defterlerinde
kayıtlı olan bilgileriyle künyelerinin oluşturularak kataloglandırılması ve söz konusu çinilerin
üretim yeri, üretim merkezi, süsleme tekniği, süsleme kompozisyonu gibi çeşitli açılardan
değerlendirilerek varsa müze ve yapılardaki izlerinin tespit edilmesi ve yakın benzerlik
taşıyan başka örneklerle karşılaştırılmasını içermektedir. Edinilen bilgiler ışığında Edirne
Türk İslam Eserleri Müzesi'nin sergilediği çiniler bağlamında önemi ve diğer Osmanlı
başkentleri olan İstanbul ve Bursa'da bulunan Türk İslam Eserleri Müzeleri içerisindeki yeri
belirlenmeye de çalışılmıştır. Aynı zamanda bu çalışmanın, müzenin teşhir koleksiyonunda
bulunan Osmanlı çinilerinin belgelendirilmesi ve bilimsel literatüre kazandırılması açısından
da önemli olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Çini, Süsleme, Osmanlı, Edirne Türk İslam Eserleri Müzesi.

Abstract:
Edirne Turkish Islamic Arts Museum was opened the doors by converted the Dar'ül
Hadis Madrasa in the Selimiye Mosque Complex into a museum. The first museum in the
madrasah; it was established by Dr. Rıfat Osman, Arif Dağdeviren and Necmi İğe in 1924
upon the order of Atatürk and opened to visitors as the Archeology Museum. Afterwards,
when a new museum was needed in Edirne so a new building was established under the name
of Archeology and Ethnography Museum in 1971. Darü'l Hadis Madrasa which old museum
building was reopened to visitors after converted to the Turkish Islamic Arts Museum
Museum.
This thesis; examining and catalogging of the registered in the inventory and on the
exhibited 31 tiles belonging to the Ottoman period in of Edirne Turkish-Islamic Arts Museum
and creating tags of these tiles through to the informations of museum inventory records; and
in terms of production place, production center, ornament technique, ornamentation
composition assesment of tiles and It includes detecting the traces in museums and structures,
if any, and comparing them with similar examples.
At the same time in the light of the obtained informations; its importance in the
context of the tiles exhibited in the Edirne Turkish Islamic Arts Museum and its place and
importance among of Turkish Islamic Museums in the İstanbul and Bursa which other
Ottoman capitals were tried to be determined. With this, this research is thought to be
important in terms of documenting the exhibited tile collection in Edirne Turkish-Islamic Art
Museum and bring it to the scientific literature.
Keywords: Tile, Ornamentation, Ottoman, Edirne Turkish Islamic Arts Museum.