"Ermeni harfli Kıpçakça Zebur=Psalter" adlı eser ile memlük Kıpçak Türkçesiyle yazılmış "İrşâdü'l-Mülûk ve's-Selâtîn" adlı eserin şekil bilgisi bakımından karşılaştırılması
Morphologic comparison of the work named "Qypchaqish Psalter" written in Armenian-Qypchaq Turkish and the work named "İrşâdü'l-Mülûk ve's-Selâtîn" written in Mamluk- Qypchaq Turkish
Yazar: HASAN SEVBAN KAPDAN
Danışman: PROF. DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biçimbilim = Morphology ; Ermeni harfleri = Armenian letter ; Karşılaştırmalı dil bilim = Comparative linquistics ; Kıpçakca = Kıpcaks language ; Zebur = Psalter ; İrşadü'l-Müluk ve's-Selatin = İrşadü'l-Müluk ve's-Selatin

Özet:
Bu çalışmanın amacı, tarihî Kıpçak Türkçesinin iki önemli kolunu oluşturan, Karadeniz'in kuzeyinde bugünkü Ukrayna topraklarında filoloji, hukuk, din (Hristiyanlık), edebiyat, doğa bilimleri, felsefe ve ziraatçilik gibi birçok sahada önemli eserler vermiş Ermeni harfli Kıpçak Türkçesi ile Mısır coğrafyasında dil, din, askerlik ve edebiyat vb. alanlarda önemli eserler vermiş olan Memlük Kıpçak Türkçesi arasındaki morfolojik benzerlikleri ve farklılıkları ortaya çıkarmaktır. Söz konusu çalışmada Ermeni harfli Kıpçak Türkçesi ile yazılmış "Kıpçakça Zebur" adlı eser ile Memlûk Kıpçak Türkçesi ile yazılmış "İrşâdü'l-Mülûk ve's-Selâtîn" adlı eserin şekil bilgisi bakımından karşılaştırması yapılmış ve tespit edilen şekil bilgisi unsurlarının tarihî Türk lehçelerindeki durumları örneklerle gösterilmeye çalışılmıştır. Tez çalışmasının ana malzemesini oluşturan, tarihî Kıpçak Türkçesinin farklı iki sahasına ait iki eserin söz varlığında bulunan morfolojik unsurların benzerlikleri ve farklılıkları, bilgisayar ortamında fişleme yöntemiyle amaca yönelik kullanılmak üzere belirlenmiştir. Karşılaştırma sonucu görülen morfolojik biçimlerin ortaya çıkardığı görünüm şöyledir: Memlük Kıpçak Türkçesi temsilcisi İM, dönemin standart yazı dilini, Ermeni harfli Kıpçak Türkçesi temsilcisi KZ ise tarihî Kıpçak Türkçesi konuşma dilini (ağızlarını) yansıtmaktadır.
Anahtar Sözcükler:
1. Memlûk Kıpçak Türkçesi
2. Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesi
3. Karşılaştırmalı Şekil Bilgisi
4. İrşâdü'l-Mülûk ve's-Selâtîn
5. Ermeni Harfli Kıpçakça Zebur

Abstract:
This study sets out to reveal the morphological similarities and differences between Armenian-Qypchaq Turkish which constitutes one of two major branches of the historical Qypchaq Turkish and created important works in many fields such as philology, law, religion (Christianity), literature, science, philosophy and farming in the territory of present-day Ukraine in the north of the Black Sea and Mamluk-Qypchaq Turkish which forms another branch of historical Qypchaq Turkish and created important works in the fields such as language, religion, military and literature in Egypt geography. In the study, the work named "Qypchaqish Psalter" written in Armenian-Qypchaq Turkish and the work named "İrşâdü'l-Mülûk ve's-Selâtîn" written in Mamluk- Qypchaq Turkish were compared in terms of morphology and was also tried to show the status in historical Turkish dialects of the morphological elements identified, by giving the examples. The similarities and differences of the morphological elements finding in vocabulary of two works which constitute the main material of the thesis and belong to two different area of historical Qypchaq Turkish were determined in computer environment for use in purposes by carding method. As a result of the comparison, the prospect brought out morphological forms is that İM, which is the representative of Mamluk Qypchaq Turkish, reflects the standard written language of the period while KZ, which is the representative of Armenian-Qypchaq Turkish, reflects the spoken language (dialects) of  historical Qypchaq Turkish.
Key Words
1. Mamluk- Qypchaq Turkish
2. Armenian-Qypchaq Turkish
3. Comparative Morphology
4. İrşâdü'l-Mülûk ve's-Selâtîn
5. Armenian-Qypchaq Psalter