Ergenlerde çocukluk çağı travmasının disosiasyon ve kimlik karmaşası ile ilişkisinde zihinselleştirme becerilerinin aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediatory role of mentalization skills in the relationship between childhood trauma and dissociation and identity confusion in adolescents
Yazar: FATMA BAHAR ACAR
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM YILDIZ GÜNDOĞDU
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada, çocukluk çağında travmaya maruz kalmanın kimlik karmaşası ve disosiasyon ile ilişkisinde zihinselleştirmenin aracı rolü araştırılmıştır.

Yöntem: Çalışmaya Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Travma Polikliniklerine başvuran ya da istismara uğramış olması nedeni ile adli psikiyatri polikliniğinde değerlendirilen 12–18 yaş arasında 53 ergen dahil edilmiştir. Kontrol grubunu ise herhangi bir nedenle Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'ne başvuran, herhangi bir ruhsal bozukluk tanısıyla takip edilen fakat travma öyküsü bulunmayan 12-18 yaş arasında 53 ergen oluşturmuştur. Hastalara Sosyodemografik Veri Formu, Çocukluk Çağı Travma Ölçeği (ÇÇTÖ), Kimlik Durumu Değerlendirme Aracı (KDDE), Ergen Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği ve Yansıtıcı İşleyiş Ölçeği- Ergen Formu (YİÖ-E) uygulanmıştır.

Bulgular: Çalışmamızda çocukluk çağı travma öyküsü olan ergenlerin %86,8'inin cinsel istismar, %67,9'unun fiziksel istismar, %58,5'inin ise duygusal istismara maruz kaldığı saptanmıştır. Travma yaşantısı olan ergenler kontrol grubundaki ergenlere göre disosiyatif yaşantılar ölçeğinden daha yüksek, yansıtıcı işleyiş ölçeğinden daha düşük puan almışlardır. Kimlik durumunu değerlendirme aracı açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır.

Yansıtıcı işleyiş ölçeği ile ergen disosiyatif yaşantılar ölçeği puanı arasında negatif yönde, kimlik durumunu değerlendirme aracı puanı ile çocukluk çağı travma ölçeği toplam puanı arasında pozitif yönde ilişki saptanmıştır. Yansıtıcı işleyiş ölçeği puanı ile kimlik durumunu değerlendirme aracı puanı arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. ÇÇTÖ puanının disosiasyon düzeyine etkisinde yansıtıcı işleyişin kısmi aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç: Çalışmamız çocukluk çağı travma maruziyeti olan ergenlerde zihinselleştirme becerilerilerinin olumsuz olarak etkilendiğini, bu bireylerin daha fazla kimlik karmaşası yaşayabildiklerini ve travma sonrası disosiyatif belirtilerin ortaya çıkmasında zihinselleştirmenin aracı rol oynadığını göstermesi açısından önemlidir. Bu nedenle ÇÇT öyküsü olan ergenlerde zihinselleştirme temelli terapilerin erken dönemde uygulanmasının travma sonrası psikopatolojilerin önlenmesinde yarar sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca travma öyküsü varlığında hastalarda kimlik karmaşasının sorgulanması varsa tedavi edilmesinin uzun dönemde işlevselliğin artırılmasına yardımcı olabilir. Mevcut çalışmamız kesitsel bir çalışma olduğu için neden sonuç ilişkilerinin kurulabileceği daha geniş örneklemde, uzunlamasına izlem çalışmalarına gereksinim duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Çocukluk çağı travmaları, Kimlik karmaşası, Zihinselleştirme

Abstract:
Objective: In this study, the mediating role of mentalization in the relationship between childhood trauma exposure and identity confusion and dissociation was investigated.

Method: 53 adolescents between the ages of 12 and 18, who applied to Child and Adolescent Psychiatry Clinics of Kocaeli University Medical Faculty Trauma Clinics or were evaluated in the forensic psychiatry clinic due to abuse, were included in the study. The control group consisted of 53 adolescents between the ages of 12-18 who applied to Child and Adolescent Psychiatry Clinics of Kocaeli University Medical Faculty for any reason as well as followed up with a diagnosis of any mental disorder, but did not have a history of trauma. Sociodemographic Data Form, Childhood Trauma Scale (CTS), Instrument for Assessing Identity Confusion (IFAIC), Adolescent Dissociative Experiences Scale (ADES), and Reflective Functioning Questionnaire-Youth (RFQ-Y) were applied to the patients.

Results: In our study, it was found that 86.8% of adolescents with a history of childhood trauma were exposed to sexual abuse, 67.9% to physical abuse, and 58.5% to emotional abuse. Adolescents with traumatic experiences scored higher on the dissociative experiences scale and lower on the reflective functioning questionnaire than the adolescents in the control group. There was no significant difference between the groups in terms of the instrument for assessing identity confusion.

A negative relationship was found between the reflective functioning questionnaire and the adolescent dissociative experiences scale score and a positive relationship was found between the instrument for assessing identity confusion score and the total score of the childhood trauma scale. No significant relationship was found between the reflective functioning questionnaire score and the instrument for assessing identity confusion. It was concluded that reflective functioning was a partial mediator in the effect of CTS score on dissociation level.

Conclusion: Our study is important at this aspect that it shows mentalization skills are negatively affected in adolescents exposed to childhood trauma, that these individuals may experience more identity confusion and that mentalization plays a mediating role in the emergence of post-traumatic dissociative symptoms. For this reason, it is thought that early application of mentalization-based therapies in adolescents with a history of CT will be beneficial in preventing post-traumatic psychopathologies. In addition, questioning identity confusion in patients with a history of trauma and treating it, if any, may help increase functionality in the long term. Since our current study is a cross-sectional study, longitudinal follow-up studies with a larger sample size where cause-effect relationships can be established are needed.

Key Words: Childhood traumas, İdentity confusion, Mentalization