Tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisi yapılan nodüllerde immünohistokimyasal belirteçlerin malignite tespitindeki yeri
Immunohistochemical markers in detecting malignity in thyroid nodules which undergone fine-needle aspiration biopsy
Yazar: ZÜLEYHA KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. FAHRİ BAYRAM
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Biyobelirteçler-tümör = Biomarkers-tumor ; Biyopsi-iğne = Biopsy-needle ; Galektin-3 = Galectin-3 ; Ghrelin = Ghrelin ; Sitokeratinler = Cytokeratins ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid fonksiyon testleri = Thyroid function tests ; Tiroid nodülleri = Thyroid nodule ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Amaç: Tiroidde nodül gelişimine klinikte oldukça sık rastlanır. Bu nodüllerin değerlendirilmesinde ve ameliyat gereksinimini belirlemede tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisi (TİİAB) en yardımcı testtir. TİİAB ile malignite tanısında zorluklar yaşanan hastalarda çeşitli yardımcı tetkikler geliştirilmeye çalışılmaktadır. Bu sorunların immunohistokimyasal (İHK) belirteçlerin kullanılması ile aşılabileceği düşünülmüştür. Çalışmamızda nodülü olan, operasyona verilme ve malignite ihtimali daha yüksek hastaların TİİAB örneklerinde ve ameliyat materyallerinde çeşitli İHK belirteçlerin boyanma özellikleri dikkate alınarak hangisinin malignite tesbitinde faydalı ve önemli olduğunu saptamayı amaçladık.Hastalar ve Yöntem: Ocak 2006-Ocak 2010 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji polikliniğine başvurmuş klinik, fizik muayene ve ultrasonografi ile tiroid nodülü bulunan, malignite açısından şüpheli olan 125 hasta çalışmaya alındı. Şüpheli nodülü belirlemede erkek hasta olması, tek, hızlı büyüyen, sert veya fikse nodül olması, daha önce TİİAB ile şüpheli lezyon tanısı almış olması, yakınında tiroid kanseri anamnezi bulunması, servikal lenfadenopati bulunması, başka sebebe bağlanamayan öksürük, disfaji veya disfoni olması dikkate alındı. Nodüllere klinisyen ya da deneyimli radyolog tarafından TİİAB yapıldı. İnce iğne ile örnek alma sırasında sıvı bazlı sitoloji solüsyonuna da örnek alındı. Hastaların ameliyat materyallerinde ve sitoloji örneklerinde Galectin-3, Cytokeratin-19 (CK-19), Ghrelin, c-kit onkoprotein (CD117), CBP/p300-interacting transactivator-1 (CITED-1) ve Hector Battifora mesothelial antigen-1 (HBME-1) immunohistokimyasal belirteçleri çalışıldı. Ameliyat sonrası koyulan histopatolojik tanılar altın standart olarak kabul edilerek hem ameliyat materyallerinde hem de TİİAB ile alınan materyallerde duyarlılık, özgüllük, pozitif ve negatif kestirim değerleri ile doğruluk değeri hesaplandı.Bulgular: Çalışmaya şüpheli tiroid nodülüne sahip ve TİİAB sonucu malign çıkıp ameliyat olan toplam 125 hasta alındı. Hastaların 93'ü kadın, 32'si erkekti. Yaş ortalaması 51,8±13,2 yıl idi. TİİAB ile 68 hasta (%54) benign, 39 hasta (%31) malign bulundu. 18 hasta (%14) ise biyopsiye göre şüpheli-belirsiz nodül ve nondiagnostik aspirasyon tanısı aldı. Operasyon sonrası konulan tanılara göre 65 hastada (%52) benign, 60 hastada (%48) malign tiroid lezyonu vardı. Çalışmamızda TİİAB'nin duyarlılığı %76, özgüllüğü %88, pozitif kestirim değeri %84, negatif kestirim değeri %80 bulundu. Bu değerler literatürdeki ortalamaya yakın ancak biraz düşük değerlerdi. Çalışılan İHK belirteçlerden Galectin-3, TİİAB örneklerinde malignite duyarlılığı en yüksek belirteç (%56) olarak bulundu. Aynı belirtecin ameliyat materyallerinde özgüllüğü %95, pozitif kestirim değeri %89 idi. Duyarlılığı beklenenden düşük bulunmuş olmasına rağmen çalışmamızda TİİAB materyalinde Galectin-3 ekspresyonunun gösterilmesinin istatistiksel olarak anlamlı olarak (p<0,004), tiroid nodülünün malign olma ihtimalini 2,94 kat arttırdığı bulundu. Galectin-3+CK-19 belirteç kombinasyonu ise Galectin-3'ün duyarlılığına yakın (%55) ve ondan daha özgül (%75) olarak bulundu.Sonuç: TİİAB, tiroid nodüllerinin tanı ve takibinde kullanılan, duyarlılığı ve özgüllüğü yüksek bir yöntemdir. TİİAB'nin USG eşliğinde yapılması, alınan örneğin hasta başında yeterlilik açısından değerlendirilmesi duyarlılığı ve özgüllüğünü artırabilir. Çalışmamızda Galectin-3 TİİAB örneklerinde malignite tespitinde kullanılması anlamlı olan ve tek başına kullanılabilecek İHK belirteç olarak bulunmuştur. Belirteç kombinasyonlarının kullanımı, sadece tanı koyulmasında zorlanılan vakalarda yardımcı olabilir.Anahtar Kelimeler: TİİAB, immunohistokimyasal belirteçler, Galectin-3, CK-19, Ghrelin, CITED-1, CD117, HBME-1.

Abstract:
Aim: In clinical practice, nodule development is frequently encountered in thyroid gland. FNAB (Fine-needle aspiration biopsy) of thyroid is the most helpful test in evaluating these nodules and in determining the patients who requires surgery. It has been attempted to develop miscellaneous helper tests for the patients in whom difficulties are experienced in diagnosing malignity by FNAB. It has been thought that these problems could be achieved by using immunohistochemical (IHC) markers. In our study, it was aimed to determine which immunohistochemical markers is beneficial-important to determine malignity by considering staining characteristics of these markers in FNAB samples and surgical materials of patients with high probability for surgery and malignity.Patients and Methods: Among the patients who referred to Endocrinology Department of Erciyes University Medicine Faculty between January 2006 and January 2010, 125 patients with thyroid nodule and malignity suspicion which was determined by clinical features, physical examination and ultrasound were recruited to study. Male gender, single and rapidly growing nodule, hard and fixed nodule, diagnosis of suspicious lesion in previous FNAB, presence of thyroid cancer history in relatives, presence of cervical lymphadenopathy, unexplained cough, dysphagia or dysphonia were considered in determining suspicious nodule. FNABs were performed by either a physician or experienced radiologist. Samples were also taken into liquid-base cytology solutions during FNAB. Immunohistochemical (IHC) markers including Galectin-3, CK-19 (Cytokreatin-19), Ghrelin, CD117 (c-kit oncoprotein), CITED-1 (CBP/p300-interacting transactivator-1) and HBME-1 (Hector Battifora Mesothelial Antigen-1) were studied in FNAB samples and surgical materials of patients. Post-operative histopathological diagnoses were accepted as gold standard; thereby, sensitivity, specificity, PPV, NPV and accuracy values were calculated both in surgical and FNAB materials.Findings: Overall, 125 patients who undergone surgery due to suspicious thyroid nodule or undergone surgery due to malignity in FNAB were recruited to the study. There were 93 female and 32 male. Mean age was 51.8±13.2 years. By FNAB, benign lesions were found in 68 patients (54%), while malignity was found in 39 patients (31%). In 18 patients (14%), suspicious-indefinite nodules were found by biopsy and defined as non-diagnostic aspiration. According to post-operative diagnosis, there were benign thyroid lesions in 65 patients (52%) whereas malign thyroid lesions in 60 patients (48%). In the present study, it was found that sensitivity and specificity of FNAB were 76% and 88%, respectively, whereas positive predictive value (PPV) and negative predictive value (NPV) were 84% and 80%, respectively. These values were close but slightly lower than those in literature. Galectin-3 was found the most sensitive (56%) malignity marker in FNAB materials. Specificity and PPV of same marker were 95% and 89%, respectively, in surgical materials. Although sensitivity of Galectin-3 were found lower than expected, it was found that demonstrating Galectin-3 expressions in FNAB materials significantly increased malignity probability of a thyroid nodule by 2.94 fold (p<0.004). Galectin-3+CK-19 marker combination had similar sensitivity (55%) but higher specificity (75%) than Galectin-3 alone.Conclusion: FNAB of thyroid is method that is used in diagnosis and follow-up of the thyroid nodules with high sensitivity and specificity. Ultrasound guidance and assessment of sample sufficiency during procedure should increase sensitivity and specificity. In our study only Galectin-3 was found as significant immunohistochemical marker in determining malignity in FNAB samples; thereby, should be used alone. Using marker combinations should be helpful in cases with diagnostic difficulty.Keywords: FNAB of thyroid, Immunohistochemical markers, Galectin-3, CK-19, Ghrelin, CITED-1, CD117, HBME-1.