İlköğretim görsel sanatlar eğitimi dersi öğretmenlerinin materyal kullanımına ilişkin görüşleri
Primary education the opinions of visual art lesson teachers about material utilization
Yazar: HAYRİYE HANDE KOÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLTEKİN AKENGİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Resim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Materyal kullanımı = Material usage ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu araştırmada Görsel Sanatlar Eğitimi dersi öğretmenlerinin materyal kullanımına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca ulaşmak için, 2010-2011 yılları arasında öğretmenlik görevini sürdürmekte olan öğretmenlerin materyal kullanımına ilişkin görüşleri alınmıştır.Araştırmanın evrenini Ankara il merkezinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilköğretim kurumlarında görev yapan, Görsel Sanatlar eğitimi öğretmenleri oluşturmuştur. Örneklemi belirleme aşamasında, sosyo-ekonomik düzeylere göre seçilen ilçelerden toplam 60 öğretmen örnekleme alınmıştır. Veriler bu öğretmenler için hazırlanan anket ve görüşme formu ile toplanmıştır.Anket formunda öğretmenlere hizmet yılı ve görev yaptıkları okulun adı sorulmuştur. Ankette öğretmenlerin materyal kullanma düzeylerine ilişkin toplam 17 soru bulunmaktadır. Öğretmenlerin materyal kullanma düzeylerini ölçen sorularda 5 seçenekli likert tipi ölçek kullanılmıştır. Görüşme sorularında öğretmenlerin materyal kullanımı ile ilgili görüşleri toplanmıştır. Görüşme soruları örneklemden random yolla seçilen öğretmenlere uygulanmıştır. Öğretmenlere, görüşme sorularında materyalleri tercih etme nedenleri, teknolojik materyaller, materyalleri temin etme yolları ve materyalleri kullanırken karşılaştıkları sorunlara ilişkin sorular sorulmuştur.Verilerin çözümlenmesinde, frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve tek yönlü varyans analizi istatistik teknikleri kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre;Öğretmenlerin büyük çoğunluğunun materyal çeşitlerini kullanma düzeyleri oldukça yüksektir. Araştırmaya katılan öğretmenler, materyal kullanımı ile ilgili görüşlerinde bu derste materyal kullanmanın çok önemli olduğunu belirtmişlerdir. Görsel Sanatlar Eğitimi dersinde öğretim materyallerinden en çok tercih edilenler gerçek eşya ve modeller, bilgisayar, internet, CD, radyo-teyp, slayt projektörü, grafikler, örnek resimler, afişler ve bülten tahtasıdır.Araştırmaya katılan öğretmenler öğretim materyali kullanımının akılda kalıcılığı sağlaması, görselliği zenginleştirmesi, zamandan tasarruf sağlaması, dersin içeriğini basitleştirmesi, öğrenme öğretme ortamını zenginleştirmesi, temin etmenin kolay olması ve yenilikleri aktarmada kolaylık sağladığını belirtmişlerdir.Öğretmenler, öğretim materyallerini büyük ölçüde kendileri satın aldıklarını ya da okul yönetimi tarafından karşılandığını belirtmişlerdir.Araştırmaya katılan öğretmenlerin, Görsel Sanatlar dersinde materyal kullanımında karşılaştıkları sorunlara ilişkin görüşlerinde, ders süresinin yetersiz olması, okulun ve sınıfın fiziki şartlarının yetersizliği, okuldaki materyal yetersizliği, materyal kullanımı konusunda bilgi eksikliği, ders kitabının olmaması gibi sonuçlar ortaya çıkmıştır.Araştırmada öğretmenlerin hizmet yılı ve görev yaptıkları okulun bağlı bulunduğu çevre ile materyal kullanma düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamakAraştırmanın sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda; öğretmenler çağın gerektirdiği tüm yenilikleri bilmeli ve uygulamalı, bunun için tüm öğretmenleri kapsayan kurslar ve seminerler düzenlenmeli, teknolojik materyallerle ilgili gelişmeler göz önüne alınarak bu doğrultuda hizmet içi eğitim verilmelidir. Öğretmen yetiştiren okullarda materyal kullanımıyla ilgili dersler arttırılmalı, MEB bünyesindeki eğitim teknolojisiyle ilgili genel müdürlük ve ilgili birimler daha etkin hale getirilmeli, okul müdürleri ve okul-aile derneği, sınıf ortamlarını öğretim materyalleri ile zenginleştirmeye yönelik çalışmalarını arttırmalı gibi öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
This study aims determining the opinions of Visual art lesson teachers about material utilization. In order to achieve this aim, the opinions of Visual Art teachers employed in 2010-2011 academic year were investigated for material utilization.The focus of this study is the Visual Art teachers working at the elementary schools located in downtown Ankara. To determine the sampling process, 60 teachers have been taken from different towns with specific socioeconomical statuses. The results are obtained by surveys and interviews.In written survey, the teachers have been asked for their employment period and location. In addition, there are 17 questions related to material utilization. We have used likert type scale consisted of 5 choices for the questions, which determine the level of material utilization by the teachers. Another source for material utilization is the questions inquired during interview. The teachers have chosen randomly for the interview. The focus of interview is to understand the reason for teachers use certain material, different kinds of technological materials, the way teachers provide materials, and the problems they have experienced during material utilization.The data analysis process has been performed using different statistical techniques including frequency, percentage, arithmetical mean, and one-way anova. Based on the findings from statistical data analysis;Most of the teachers exhibit high levels of different kinds of material utilization. The teachers used in this research indicated that the material utilization in Visual art lesson is very important and necessary. The computer, internet, CD, radio-recorder, slide projector, graphs, sample drawings, posters, and journal board are the mainly used materials in this lecture.The teachers, who participated in this research, indicated that teaching material facilitates learning process, enriches visualization, is time saving, alleviates the content of the lecture, improves teaching-learning environment, is easy to provide, and facilitates the transfer of innovations to students.The teachers stated that the teaching materials are provided from their own budget or by school administration.The problems teachers have about material utilization in Visual art lesson are limited time for lecturing, inadequate physical environment in class and school, limited availability of materials at school, insufficient information about material utilization, and lack of books for these lectures.According to this research there is no significant difference between the years teachers were occupied, location of the schools and the levels of material utilization.The findings achieved with this study suggest that teachers are supposed to be aware of recent improvements and exercise them in their lectures, courses and seminars need to be prepared for all Visual art teachers to improve their abilities, and teachers need to be further educated about the improvements on technological materials. The curriculum of education departments should cover more courses about material utilization, the executive and related departments for education technology should work more effectively; the school directors and family-school unions should work more to improve the class environment with teaching materials.