III. Selim döneminde Topçu Ocağında yapılan ıslahatlar
The reforms made in the Artillery Corps during the reign of Selim III
Yazar: İBRAHİM ALTIN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALAADDİN YALÇINKAYA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Nizam-ı Cedid = Nizam-ı Djediol ; Selim III = Selim III

Özet:
Bu çalışma III. Selim dönemindeki Nizâm-ı Cedîd Kanunnameleri içerisinde yer alan Topçu Ocağı Kanunnamesinin, Topçu Ocağına etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın kapsamı temel olarak III. Selim'in saltanatıyla (1789-1807) sınırlı tutulmuştur. Çalışmada temel kaynak olarak ise Osmanlı arşiv belgeleri kullanılmıştır. 
Güçlü bir devletin güçlü bir orduyla mümkün olacağını anlayan Osmanlılar askerî alanda birçok ıslahat yapmışlardır. Bu bağlamda III. Selim döneminde yapılan askerî ıslahatlardan biri de hiç şüphesiz Topçu Ocağına dair olmuştur. Çalışma III. Selim dönemindeki Topçu Ocağını daha iyi inceleyebilmek amacıyla üç bölüm hâlinde hazırlanmıştır. Birinci bölümde Topçu Ocağının kuruluşu ve gelişimi ele alınmıştır. Böylelikle III. Selim'den önceki dönemde Topçu Ocağının yapısı tespit edilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde ise  Nizâm-ı Cedîd hareketi bağlamında ıslahat layihaları incelenmiş ve Sultan Selim dönemindeki Topçu Ocağının genel yapısı ortaya konmaya çalışılmıştır. Ardından padişah tarafından ilân edilen Topçu Ocağı Kanunnamesi esas alınarak bu dönemde yapılması hedeflenen ıslahatlar incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise ilân edilen kanunnamenin III. Selim dönemindeki uygulanışı ele alınmıştır. Böylece Topçu Ocağında yapılması planlanan ıslahatların ne kadarının başarıyla sonuçlandığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu üç başlık altında gerçekleştirilen çalışmanın en önemli tespiti ise Topçu Ocağına III. Selim döneminde yeni bir düzen getirildiği ve her ne kadar sonrasında akâmete uğrasa da bu yeni düzenin Osmanlı topçuluğuna ciddi bir katkı sağladığıdır.

Abstract:
This study aims to reveal the effects of the Artillery Corps Law, which was included in the Nizâm-ı Cedîd Laws during the reign of Selim III, on the Artillery Corps. The scope of the study is basically limited to the reign of Selim III (1789-1807). Ottoman archival documents were used as the main source for the study. 
Realizing that a strong state was only possible with a strong army, the Ottomans made many military reforms. In this context, one of the military reforms made during the reign of Selim III was undoubtedly related to the Artillery Corps. In order to better analyze the Artillery Corps during the reign of Selim III, this study is organized in three parts. The first part deals with the establishment and development of the Artillery Corps. Thus, the structure of the Artillery Corps in the period before Selim III was tried to be determined. In the second part, the reform bills in the context of the Nizâm-ı Cedîd movement were analyzed and the general structure of the Artillery Corps during the reign of Sultan Selim III was tried to be revealed. Then, based on the Law on the Artillery Corps promulgated by the Sultan, the reforms aimed to be made in this period were analyzed. In the last part of the study, the implementation of the promulgated code during the reign of Selim III is discussed. Thus, it is tried to determine to what extent the planned reforms in the Artillery Corps were successful. The most important finding of the study conducted under these three headings is that a new order was introduced to the Artillery Corps during the reign of Selim III and that this new order made a significant contribution to Ottoman artillery, even though it was later disrupted.