Türkiye'de yayınlanan yerli ve çeviri resimli çocuk kitaplarının kültür bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation in the context of culture of native and translated children's picture books published in Turkey
Yazar: HİLAL ZEYNEP TAŞDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OYA ABACI
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kültür = Culture ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Çocuk edebiyatı, edebiyatın önemli dallarından biridir. Tarihten günümüze, çocuklara verilen değer ve önem arttıkça, bu alanda gelişmeler yaşanması da kaçınılmaz olmuştur. Gerek dünyada gerekse ülkemizde yıllar içinde yaşanan bu gelişmeler, çocuk edebiyatı alanını da etkilemiştir.
Çocuklar, çocuk edebiyatı ürünleriyle etkileşim içine girdikçe başta dil gelişimi ve bilişsel gelişim olmak üzere birçok gelişim alanında gelişme kaydetmektedir. Bu gelişmeler göz önünde bulundurulduğunda bir ülkede yayınlanan çocuk kitabı sayısının ve niteliğinin özellikle okul öncesi ve ilköğretim çağındaki çocukları doğrudan etkilediği söylenebilir. Kitapların resimleri, konuları, ana ve yardımcı karakterleri vb. etkenler çocukların birebir etkileşime girdikleri ve doğrudan etkilendikleri etkenler olarak sayılabilir. Resimli çocuk kitapları çocuğun dil gelişimini destekleyerek ana dilini geliştirmenin yanında, kendi kültürünü, alışkanlıklarını, gelenek göreneklerini ve değerlerini ona aşılayarak çocuğu, toplumun bir parçası olarak hayata hazırlar.
Bir ülkedeki çocukların resimli kitapları, o ülkenin kültürüne sahip yazarlar tarafından hazırlanan kitapları ve başka ülkelerden, başka kültürlere sahip yazarların çeviri kitaplarını içermektedir. Çocuklar, gerek yerli yazarlar tarafından yazılmış resimli çocuk kitaplarıyla, gerekse çeviri çocuk kitaplarıyla etkileşime girerek hem farklı kültürleri tanıyabilecek, hem de kendi kültürüne has özellikleri öğrenmiş olacaktır. Kültürler arasında farklılıklar olduğu gibi ortak değerler ve benzerlikler de bulunmaktadır. Bu bağlamda çocuk edebiyatı eserlerinde ortak değerlere yer verilmesinin kaçınılmaz olduğu söylenebilir. Coğrafi olarak yakın yaşamanın getirisi olan ortak kültürel ögeler olmakla birlikte, günümüzde küreselleşmenin de etkisiyle evrensel değerlerin oluşması kaçınılmazdır. Bu durum, edebiyatın bir kolu olan çocuk edebiyatı eserlerinde kolaylıkla görülmektedir. 
Bütün bunlar göz önüne alındığında yerli ve çeviri çocuk kitaplarının kültüre, evrensel değerlere, farklılıklara yer vermiş olması beklenmektedir. Buradan yola çıkılarak yapılan bu çalışmada, 2013-2017 yılları arası yayınlanan toplamda 55 adet resimli çocuk kitabı incelenerek kültür bağlamında değerlendirilmiştir. Yapılan araştırmada şu sorulara cevap aranmıştır:
1. Türkiye'de yayınlanan yerli yazarlar/ressamlar tarafından oluşturulmuş resimli çocuk kitapları ile yabancı yazarlar/ressamlar tarafından oluşturulmuş resimli çocuk kitapları arasında kültürel anlamda farklılıklar ve benzerlikler var mıdır?
2. Türkiye'de yayınlanan yerli yazarlar/ressamlar tarafından oluşturulmuş resimli çocuk kitapları ile yabancı yazarlar/ressamlar tarafından oluşturulmuş resimli çocuk kitapları arasında kültürel anlamda farklılıklar ve benzerlikler olmalı mıdır?
3. 2013-2017 yılları arasında Türkiye'de yayınlanan yerli ve çeviri resimli çocuk kitaplarının sayıca oranı nedir?
Araştırmada, 28 yerli, 27 çeviri olmak üzere toplam 55 resimli çocuk kitabı incelenmiştir. Bu inceleme sırasında araştırmacı tarafından oluşturulan 40 maddelik ölçütler tablosu kullanılmıştır. 3 bölümden oluşan bu ölçütlerin ilk 20 maddesi kültürlemeyle, 21. maddeden 29. maddeye kadar olan bölümü kültürlenmeyle, 30. maddeden 40. maddeye kadar olan bölüm ise kültürleşmeyle ilişkili maddelerdir. 
Araştırma sonucunda elde edilen yüzdeler yerli ve çeviri kitaplar için ayrı ayrı ve toplam olarak hesaplanmış ve yüzdelikler arasında karşılaştırma yapılmıştır. Araştırma sonucunda yerli ve çeviri resimli çocuk kitaplarının çoğunda evrensel değerlere ya da kültürel ögelere rastlanmıştır. Genel olarak bakıldığında yerli kitaplardaki bu oranın çeviri kitaplara göre daha fazla olduğu söylenebilir.

Abstract:
Children's literature is one of the important branches of literature. As value and importance given to children has increased from past to present,  new developments in this area have become inevitable. In addition, social, political and economic changes , both in our country and the world , have had an effect on children's literature.
As children are interact to literature, they develop in many areas of development, especially language and cognitive development. Considering these influences, it can be said that the amount and quality of children's books published in a country directly affect the children in preschool and primary school age. The pictures, subjects, main and auxiliary characters of the books and similar factors can be counted on as factors in which children directly interact with. Children's picture books support the child's linguistic development and develop his mother tongue, and prepare him for life as part of society by instilling his own culture, habits, traditions and values.
Children's picture books in a country include books prepared by authors who have the culture of that country, as well as translated books of foreign writers from other cultures. Children will be able to recognize  new and different cultures as well as  learn the characteristics of their own culture by reading  children's books written by native Turkish writers and foreign translated children's books. There are common values and similarities as well as differences between cultures. In this context, it can be said that the inclusion of common values in children's literature is inevitable. As with the common cultural elements that are the result of geographically close living, it is inevitable that universal values will be created with the effect of globalization. This situation is easily seen in children's literature.
Considering all this, it is expected that the native and translated children's books will include culture, universal values and differences. In this study based on this point, 55 children's picture books published between 2013-2017 were examined and evaluated in the context of culture. In this research, answers were sought for the following questions:
1. Are there the similarities and differences in the context of culture between children's picture books by Turkish writers and illustrators  and  those of foreign writers and illustrators?
2. Should there be any similarities and differences in the context of culture between children's picture books by Turkish writers and illustrators  and  those of foreign writers and illustrators?
3. What is the ratio of the number of native and translated children's picture books published in Turkey between 2013-2017?
In this study, a total of 55 children's picture books, 28 of which were native and 27 of which were translated, were examined.  During this study, a table with 40 matter made by researcher was used. The first 20 items of this criterion are cultured, 21 through 29 are cultured, and the 30th to 40th items are related to  culturalization.
The percentages obtained as a result of the research were calculated separately for native and foreign translated books and compared. As a result of the research, most of the children's books with native and translation picture have been found to have universal values or cultural elements. In general, it can be said that this ratio in native books is higher than in translation books.