Ortaokul öğrencilerinde aile ilişkileri, dijital oyun bağımlılığı ile psikolojik ve duygusal iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between family relationships, digital game addiction, and psychological and emotional well-being in secondary school students
Yazar: EVİN RUKEN KARTAL
Danışman: DOÇ. DR. ARZU TAŞDELEN KARÇKAY
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Gelişen teknoloji ile birlikte yaşamın çeşitli alanlarında farklılıklar meydana gelmektedir. Geleneksel oyunlar yerini yeni dijital oyunlara bırakırken, aile ilişkilerinin dinamiği de günümüz teknolojisi etrafında şekillenmektedir. Tüm bu değişimin merkezinde yer alan çocukların, psikolojik ve duygusal iyi oluş düzeyleri de değişmektedir. Bu nedenle mevcut tez çalışmasının amacı çocuklarda aile ilişkileri, dijital oyun bağımlılığı ile psikolojik ve duygusal iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesidir. 
Araştırmanın çalışma grubunu 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Antalya'da öğrenim gören 287'si kız, 394'ü erkek olmak üzere toplam 681 beşinci, altıncı ve yedinci sınıf ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Çocuklar İçin Aile İlişkileri Ölçeği, Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği ve Stirling Çocuklar İçin Duygusal ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 20 paket programı ve Hayes Process Macro programı kullanılarak analiz edilmiştir. 
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, dijital oyun bağımlılığı destekleyici aile ilişkileri ve psikolojik ve duygusal iyi oluş değişkenleri ile negatif; engelleyici aile ilişkileri ile pozitif ilişkili olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin destekleyici aile ilişkileri engelleyici aile ilişkileri ile negatif; psikolojik ve duygusal iyi oluş ile pozitif ilişkilidir. Engelleyici aile ilişkileri ile psikolojik ve duygusal iyi oluş değişkenleri negatif ilişkili olduğu bulunmuştur. Paralel çoklu analiz sonuçları destekleyici ve engelleyici aile ilişkilerinin, dijital oyun bağımlılığı ile psikolojik ve duygusal iyi oluş arasındaki ilişkiye aracılık ettiğini göstermiştir. Ayrıca dijital oyun bağımlılığı, destekleyici ve engelleyici aile ilişkileri psikolojik ve duygusal iyi oluş üzerindeki değişimin yaklaşık %41'ini açıklamaktadır. Bu bağlamda dijital oyun bağımlılığı ve aile ilişkilerinin psikolojik ve duygusal iyi oluş üzerinde yordayıcı rolü ortaya konmuştur.

Abstract:
With the development of technology, differences occur in various areas of life. While traditional games are being replaced by new digital games, the dynamics of family relationships are also shaped by today's technology. The psychological and emotional well-being levels of children, who are at the center of all this change, also change. For this reason, the purpose of the present thesis study is to examine the relationship between family relationships, digital game addiction, and psychological and emotional well-being in children.
The study group for the research consists of a total of 681 fifth, sixth and seventh grade primary school students, 287 girls and 394 boys, in Antalya in the 2023–2024 academic year. The Personal Information Form, Family Relations Scale for Children, Digital Game Addiction Scale, and Stirling Emotional and Psychological Well-Being Scale for Children were used as data collection tools in the study. Data were analyzed using the SPSS 20 package program and the Hayes Process Macro program. According to the results of the research, digital game addiction is negatively related to supportive family relationships and emotional and psychological well-being variables; it was found to be positively associated with discouraging family relationships. Students' supportive family relationships are negatively associated with discouraging family relationships; they are positively associated with psychological and emotional well-being. Disabling family relationships were found to be negatively associated with psychological and emotional well-being variables. Parallel multiple analysis results showed that supportive and discouraging family relationships mediate the relationship between digital game addiction and psychological and emotional well-being. Additionally, digital game addiction and supportive and discouraging family relationships explain approximately 41% of the variation in psychological and emotional well-being. In this context, the predictive role of digital game addiction and family relationships on psychological and emotional well-being has been revealed.