İklim değişimi senaryolarının  geotasarım yöntemi kullanılarak  planlanması - Pütürge ilçe örneği
Planning climate change scenarios using the method of geodesign - Pütürge district case
Yazar: BÜŞRA KÖKSAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FRED BARIŞ ERNST
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Küreselleşen dünyada yaşamış olduğumuz önemli sorunların başında iklim değişikliğinin getirmiş olduğu sıcaklıklardaki aşırı artışlar, atmosferdeki sera gazı dengesinin bozulması, tarım alanları ve orman alanları gibi doğal bitki örtüsü sistemlerini olumsuz etkileyen uzun süreli kuraklık ve orman yangınları gibi pek çok olumsuz sonuçlara neden olmaktadır. Bu olumsuzlukların başında doğal sera gazı seviyelerindeki artışlar nedeniyle sıcaklıklardaki artışlar, kuraklık ve ormansızlaşma gibi sorunlara neden olduğu görülmektedir. Daha önce iklim değişikliği ile alakalı çalışma yapılmamış olan Pütürge ilçesi referans alınarak bölgenin ormancılık, erozyon riski açısından bölgedeki ormancılık, hayvancılık, tarım ve turizm faaliyetlerinde yaşanan olumsuz etkileri en aza indirgeyebilmek için en uygun alanlar belirlenmiştir. Sıcaklık ve yağış miktarı değişimleri için alternatif senaryoların ve planların hazırlanmasında literatürdeki en yenilikçi yöntemlerden olan Geotasarım yaklaşımı kullanılmıştır. Bu çalışmada iklim değişikliği etkilerinin sonuçlarını ortaya çıkartmak amacıyla yapılan; orman uygunluk analizi, erozyon risk analizi, aşınabilirlik analizi ve arazi uygunluk analizleri yapılmıştır. Kullanılan en çok kullanılan tekniklerden olan Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Analitik Hiyerarşi Süreci kullanılarak, orman ekosistemleri için en uygun alanlar ve uygun olmayan alanlar değerlendirilmiştir. 
Çalışma alanı olarak Malatya'nın Pütürge İlçesinde Geotasarım 6 soru modeli ve süreci üç tekrarlı olarak uygulanmıştır. Çalışmada, iklim değişikliği etkileri dikkate alınarak Pütürge İlçesi sınırları kapsamında ormansızlaşma, sıcaklıklarda meydana gelen artışlar, yağışların azalması ile özellikle kurak geçen ayların sayısında artış olduğu görülmüştür. İklim değişikliği ile alakalı yapılan çalışmalar, raporlar ve senaryolar durumun aciliyetini ve ciddiyetini göstermektedir. İnsan kaynaklı faaliyetler iklim değişikliğinin önemli bir sebebidir. Önlem alınmadığı takdirde çevrede ciddi zararlar meydana gelecektir.

Abstract:
One of the most important problems we have experienced in the globalizing world is the extreme increases in temperatures brought about by climate change, disruption of the greenhouse gas balance in the atmosphere, long-term drought and forest fires that adversely affect natural vegetation systems such as agricultural areas and forest areas. At the beginning of these negativities, it is seen that increases in temperatures due to increases in natural greenhouse gas levels cause problems such as drought and deforestation. Taking Pütürge district as a reference, which has not been studied on climate change before, the most suitable areas were determined in order to minimize the negative effects on forestry, livestock, agriculture and tourism activities in the region in terms of forestry, erosion risk. Geodesign approach, one of the most innovative methods in the literature, was used in the preparation of alternative scenarios and plans for temperature and precipitation changes. In this study, forest suitability analysis, erosion risk analysis, erodibility analysis and land suitability analysis were carried out in order to reveal the consequences of climate change impacts. The most suitable areas and unsuitable areas for forest ecosystems were evaluated using Geographic Information Systems and Analytical Hierarchy Process, which are among the most widely used techniques. 
Geodesign 6 questions model and process were applied in three iterations in Pütürge District of Malatya as the study area. In the study, considering the effects of climate change, deforestation within the borders of Pütürge District, increases in temperatures, decreases in precipitation, and especially an increase in the number of dry months were observed. Studies, reports and scenarios on climate change show the urgency and seriousness of the situation. Human activities are an important cause of climate change. If no measures are taken, serious damage will occur in the environment.