Pediatri ünitelerinde takılan kateterlerin takibi ve değerlendirilmesi
Evaluation and follow-up of catheters implanted in pediatric units
Yazar: HÜSEYİN ELÇİ
Danışman: DOÇ. DR. DERYA ALABAZ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Enfeksiyon = Infection ; Kan dolaşımı = Blood circulation ; Kateterizasyon = Catheterization ; Kateterizasyon-periferik = Catheterization-peripheral ; Komplikasyonlar = Complications ; Çocuklar = Children

Özet:
Kullanımı her geçen gün artan ve tıbbi uygulamaları kolaylaştıran santral venöz 
kateterler beraberinde artan sayıda kateter komplikasyonuna da neden olmaktadır. Bu 
çalışmada, çocuk yoğun bakım ünitesinde yatan ve santral venöz kateter veya 
hemodiyaliz kateteri takılan hastalarda kateterlerin takibi, gelişen komplikasyonların 
takibi ve bu komplikasyonların değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Ağustos 2014 ve Ağustos 2015 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Tıp 
Fakültesi Balcalı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde 
yatırılarak tedavi altına alınan, bu tedavi sürecinde tünelsiz santral venöz kateter 
ve/veya hemodiyaliz kateteri takılan 106 çocuk hastadaki 155 adet kateter uygulaması 
incelendi.
Yoğun bakım ünitemizde bir yılda 106 hastaya 155 kateter uygulanmış, bu 
kateterler 1634 kateter günü süresince kullanılmıştır. Çalışmamızda takip edilen 155 
kateter uygulamasının 89  (% 57.4)'u femoral, 19 (% 12.3)'u subklavyan yerleştirilirken 
47 (% 30.3)'si de internal juguler yerleştirilmiştir. Tez çalışmasının yapıldığı dönemde 8 
kateter enfeksiyonu tespit edilmiş olup kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu hızı 
4.8/1000 kateter günü olarak hesaplanmıştır. 155 kateter vakasının takibinde 3 adet 
kateter trombozu gelişmiş olup literatüre göre oldukça düşük hızda (% 2) 
gerçekleşmiştir. Pnömotoraks komplikasyonu hızı literatürden düşük olup tek vakada 
(% 1.5) gerçekleşmiştir. Çalışmamızda literatürle uyumlu olarak cilt florası elemanları 
en yüksek sıklıkla görülmüş olup yoğun bakım ünitemizin florasıyla ilişkili olarak 
Acinetobacter, Klebsiella ve Serratia literatürdeki oranlardan daha yüksek oranlarda 
gözlemlenmiştir.
Sonuç olarak; yeterli ve güvenli damar erişimi sağlayan araçlar olarak özellikle 
yoğun bakım ve acil servislerde klinik uygulamalardaki yerini koruyan santral venöz 
kateterlerin ciddi komplikasyonlara yol açabileceği unutulmamalıdır. Kateter 
komplikasyonlarından kaçınmak için her olguda uygulama ve kullanım kurallarına 
dikkat edilmeli, hastanın veya uygulayıcının getirdiği ek riskler var ise bunlara yönelik 
ek önlemler alınmalıdır.

Abstract:
Central venous catheters which facilitate medical prosedures and are 
increasingly used, are with this usage become the reason of the increasing catheter 
complications. By this study, our purpose is to follow-up central venous catheters and 
follow-up and evaluate the complications of central venous catheters or hemodialysis 
catheters implanted to inpatients of pediatric intensive care unit.
155 nontunneled central venous catheter and/or hemodialysis catheters 
implanted in 106 pediatric patients that hospitalized in Pediatric Intensive Care Unit of 
Balcalı Hospital of Education and Research of Çukorova Univercity between August 
2014 and August 2015 are studied.
In our intensive care unit, 155 catheters implanted in 106 patients and this 
catheters totally used for 1634 days. In our study of 155 catheters, 89  (% 57.4) 
implanted in femoral vein, 19 (% 12.3) implanted in subclavian vein and 47 (% 30.3) 
implanted in internal juguler vein. In the period of the study 8 catheter infection is 
identified and catheter related blood stream frequency is calculated as 4.8/1000 catheter 
days. 3 catheter trombosis is identified through the follow-up of 155 catheter cases and 
it is frequency (% 2) is quite low according the literature. Pneumothorax complication 
frequency is low according to the literatüre (only one case, % 1.5).
In the study mostly microorganisms of skin flora is identified as in literature and 
also in association with flora of the intensive care unit, higher frequencies of 
Acinetobacter, Klebsiella and Serratia are determined.
As result; it should be in mind that central venous catheters taking a serious part 
in intensive care units and emergency rooms as providing sufficent and trustable intra 
venous access, may be the reason of serious complications. To avoid the catheter 
complications, we should obey the rules of placement and usage and if there is any extra 
risk of patient or staff there should be extra precautions for this extra risks.