Lomber paravertebral adale yapısının ve radyolojik parametrelerin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of lumbar paravertebral muscle structure and radiological parameters
Yazar: EYÜP CAN SAVRUNLU
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ CİVELEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Kaslar = Muscles ; Lomber vertebra = Lumbar vertebrae ; Radyografi = Radiography ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sinir dejenerasyonu = Nerve degeneration ; Spinal stenoz = Spinal stenosis

Özet:
Amaç: Dejeneratif lomber dar kanal (DLDK), omurganın dejenerasyonu ile birlikte nöral ve vasküler yapıların bası altında kalması ile karakterize klinik bir sendromdur. Yaşlanan popülasyon ile birlikte sıklığı giderek artmaktadır. Fakat DLDK ile ilgili modifiye edilebilir risk faktörleri oldukça azdır. Çalışmamızda, paravertebral adalelerdeki yağlı infiltrasyon, lomber omurganın balans parametreleri ile birlikte değerlendirilerek DLDK ile aralarındaki korelasyon incelenmiştir. 
Gereç ve Yöntemler: Çalışmamıza dahil edilen hastalar, Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Gaziosmanpaşa Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde DLDK nedeniyle unilateral yaklaşımla bilateral dekompresyon uygulanan hastalar ile bel ağrısı şikayeti ile polikliniğimize başvuran, nöroradyolojik LDK bulguları izlenmeyen hastalar arasından belirlenmiştir. Çalışma kriterlerini karşılamayan hastalar çalışma dışında bırakılmış, vaka ve kontrol gruplarında 38'er hasta olmak üzere toplam 76 hastanın verilerinin retrospektif analizi yapılmıştır. Hastaların nöroradyolojik verilerinin yanı sıra ağrı skorları ve fonksiyonel hareket kapasiteleri de değerlendirmeye alınmıştır.  
Bulgular: Vaka ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (t=-0,033; p>0,05). Lomber omurganın balans parametreleri olarak değerlendirmeye dahil ettiğimiz pelvik insidans, pelvik tilt, sakral slop ve lomber lordoz parametrelerinde her iki grup arasında anlamlı farklılık izlenmemiştir. DLDK grubunda vizüel analog skala ve Oswestry skalası skorları istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (sırası ile t=12,528, p<0,001 ve t=21,445,  p<0,001). Paravertebral adalelerin total kesit alanları karşılaştırıldığında L3-4 seviyesinde multifidus kası hariç hiçbir kasta vaka ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık izlenmemiştir. Multifidus ve erektör spina kas gruplarında tüm seviyelerde fonksiyonel kesit alanı, yağlı dejenerasyon oranı ve Gouthillier skorları vaka gruplarında anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Tüm parametreler arasında istatistiksel olarak en anlamlı farklılık her üç kas grubunda da yağlı dejenerasyon oranında saptanmıştır.
Sonuç: Çalışmamızda yaş ve cinsiyet gibi demografik özellikleri ve omurganın balans parametreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmayan vaka ve kontrol gruplarında, DLDK grubunun paravertebral adalelerindeki yağlı infiltrasyonun belirgin olarak artmış olduğu gösterilmiştir.

Abstract:
Aim: Degenerative lumbar spinal stenosis (DLSS) is a clinical syndrome characterized by degeneration of spine and compression of neural and vascular structures. DLSS incidence is increasing with the aging population. But, modifiable risk factors for DLSS are very few. In our study, fatty infiltration in the paravertebral muscles was evaluated with lumbar spinal balance parameters to investigate their correlation with DLSS.
Materials and Methods: The patients included in our study were determined among the patients who underwent bilateral decompression with unilateral approach due to DLSS and who applied to our clinic with complaint of low back pain without neuroradiological DLSS findings at University of Health Sciences Istanbul Gaziosmanpaşa Training and Research Center. Patients who did not meet the study criteria were excluded from the study and retrospective analysis of total 76 patients' data was performed. In adition to neuroradiological data of the patients, pain scores and functional movement status were also evaluated. 
Results: There was no statistically significant difference between the case and control groups (t=-0.033, p>0.05). In pelvic indidence, pelvic tilt, sacral slope and lumbar lordosis parameters there was no significant difference between two groups. Visual analog scale and Oswestry Disability Index scores were statistically significantly higher in the DLSS group (t=12.528, p<0.001 and t=21.445, p<0.001, respectively). Total cross-sectional areas of paravertebral muscles were compared between two groups and there was no statistically significant difference was determined in any muscle group except the multifidus muscle at the L3-4 level. Functional cross-sectional area, fatty degeneration rate and Gouthillier grades at all levels were found to be significantly higher in the case group. The most significant statistical difference among all examined parameters was found in fatty degeneration rates in all theree muscle groups.
Conclusion: In our study, it was shown that fatty infiltration in the paravertebral muscles of DLSS group was significantly increased and no statistically difference between demographic features and balance parameters of lumbar spine.