Hazar Hakanlığı Bizans İmparatorluğu ilişkileri
Relations of Khazar Kaganate-Byzantine Empire
Yazar: ALTAY TAYFUN ÖZCAN
Danışman: PROF.DR. GÜLÇİN ÇANDARLIOĞLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ortaçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Tarih = History

Özet:
Hazar Hakanlığı VII. yüzyılın başında Volga ile Don ırmakları arasındakisahada ortaya çıktılar. Onlar bu dönemde Göktürk ailesine mensup bir kişi olanYabgu Kağan tarafından yönetiliyorlardı. Onun zamanda Bizans İmparatoru'nunelçisi Andre Hazarlar'ın yaşadığı Kafkasya'ya geldi. Andre, Yabgu Kağan'danSasani Devlet ile yaptıkları savaşta Bu istek taraflar arasındaki iyi ilişkilerinbaşlangıcını teşkil etmektedir. Bu iyi ilişkiler II. Justinianus dönemi dışarıdabırakılacak olursa IX. yüzyıla kadar devam etmiştir.Hazar Hakanlığı ile Bizans İmparatorluğu arasındaki ilişkiler IX. yüzyılınsonlarında bozulmaya başladı. Bundaki asıl etken Hazar Hakanlığı'nınzayıflamasıydı. Çünkü Hazarlar Bizans'ın Kerson kentine ulaşan yolları Peçenek veRus saldırılarına karşı koruyamadılar. Bizans İmparatorluğu'nun kuzey politikası busahaların güvenliğine dayanıyordu ve bundan dolayı da Rus ve Peçeneklerle ilişkilerkurmaya başladılar.Constantine Porphrogenitus zamanında Bizans İmparatorluğu'nun HazarHakanlığı politikası, Hazar Hakanlığının yıkılmasına dayanıyordu. İmparator bupolitikadan dolayı Peçenekler, Bulgarlar, Alanlar ve Burtaslarla ilişki kurdu. FakatHakanlık bunlarla başarılı savaşlar yaptı. Fakat 965 yılında Svylatoslav Hazarlar'ınbaşkenti İtil'i zapt etti. Bundan dolayı Hazar Hakanlığı yıkıldı. Fakat bazı Hazarlarkaynaklarda görülmeye devam ettiler. Bizans İmparatorları bu bölge ile ilgiliisteklerine ulaşamadılar. Çünkü Hazarlar'ın yıkılmasıyla bölge istikrarını yitirdi.ANAHTAR KELİMELER: Hazar Hakanlığı, Bizans İmparatorluğu, Kırım,Kerson, Ruslar.

Abstract:
Khazars emerged in the area between Don and Volga river in the early VII.century. In this time they lived under the reign of the Jebu Xakan who was one of themember of Kokturks family. In the reign of Jebu Xakan, Byzantine EmperorHeracleios?s ambassador Andre came to Caucasus where Khazars lived. Herequested him to help to Byzantine troops against to Sasanian States. This requeststarted to good relation between Khazar Kaganate and Byzantine Empire. This goodrelations lasted until IX. Centuries except in the time of II. Justinianus. In this timeKhazar Kaganate and Byzantine Empire had struggled for Crimean peninsula.Relations of Khazar and Byzantine States started to break down in the late IX.century. This was the result of the to getting weak of the Khazar Kaganate. Becausethey cannot prevent the way that reaches to Byzantine Kherson against Russian andPechengs?s attacks. Northern policy of Byzantine Empire base on to keep this areaand as a result of they started good relations with Russian and Pechenegs.In the reign of Constantine Porphrogenitus Byzantine policy for KhazarKaganate based on to fall down of Kaganate. Emperor connectioned with Pechenegs,tribe of Burtas, Black Bulgars and Alans for this policy. But Kaganate makesuccesfull battles against them. But in the 965 Svylatoslav coquered Itil that capitalof Khazars. Therefore Khazar Kaganate had collepsed. But some Khazars continuedto seen in some sources. Byzantine Emperors couldn?t reach to what they want in thisarea. Because with the Khazars collapsed, this area lose stability.KEY WORDS: Khazar Kaganate, Byzantine Empire, Crimea, Kherson,Russians.