Cumhuriyet sonrası Türk halk müziğinin gelişiminin incelenmesi
Investigating the Turkish folk music after thedeclaration of the Republic
Yazar: ÖZGE SANCAR
Danışman: DOÇ. DR. SERTAN DEMİR
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Sanat Dalı / Müzik Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzik = Music
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Halk müziği = Folk music ; Müzik kültürü = Music culture ; Müzik politikaları = Music policies ; Müzik tarihi = Music history ; Türk halk müziği = Turkish folk music

Özet:
Sosyal yaşantının doğal bir ürünü olan müzik, zaman içerisinde üretkenliğinin artarak devam ettiği
bilinen dinamik bir olgudur. Yaklaşık 5000 yıldır bu üretkenliği arttırarak devam eden Türk müziği de;
Cumhuriyetin ilanıyla birlikte, çağdaşlaşma amacıyla yapılan bir dizi "müzik reformları" çalışmaları ile
geliştirilmeye çalışılmıştır. Kültürün en kıymetli unsurlarından biri olarak kabul edilen müzik, Türkiye
Cumhuriyeti'nin muasır medeniyetler seviyesinde kendine yer edinmesi ülküsüne ulaşmak adına önemli
bir araç olarak görülmüş ve bu görüşten hareketle müzik alanında somut adımlar atılmıştır.
Mustafa Kemal Atatürk, "bizim hakiki musikimiz" diye tabir ettiği Türk halk müziğinin uzman kişiler
tarafından; üzerinde araştırmalar yapılması, kendine özgü geleneksel dokusunun değiştirilmeden
geliştirilmesi, doğru işlenmesi ve evrensel boyutta kendine yer edinmesi konusuna hassasiyetle
yaklaşmıştır. Anadolu insanın kendi öz kültürünü yansıtan halk ezgilerinin derlenmesi, araştırılıp
incelenmesi, kayıt altına alınarak bir müzik dağarının oluşturulması ve gelecek nesillere aktarılması için
gerekli çalışmaları başlatmıştır. Cumhuriyet dönemi ulus-devlet sürecinde uygulanan milli müzik
politikaları ile Türk müziğinin uluslararası alana taşınması hedeflenmiştir. Milli müzik yaratma
konusunda yürütülen politikalar, dönemin fikir adamlarından biri olan Ziya Gökalp'in ileri sürdüğü halk
müziği temelli yeni bir müzik oluşturma düşüncesi çerçevesinde şekillenmiştir. Bu görüş ile birlikte milli
Türk müziği yaratmaya yönelik girişimler dönemin müzisyenlerini halk müziğine yönlendirmiş ve bu
alanda pek çok yeni çalışmalar yapmasını sağlamıştır.
"Cumhuriyet Sonrası Türk Halk Müziğinin Gelişiminin İncelenmesi" başlığı altında hazırlanan tez
çalışmasında, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde görülen müzikte batıya açılma hareketlerinden
başlayarak Cumhuriyet sonrasında müzik alanında yapılan çalışmaların Türk halk müziğine yansımaları
ve halk müziği kültürüne sağlamış olduğu katkıları incelemek amaçlanmıştır. Çalışmada nihai olarak
müzik kültürüne katkı sağlamak hedeflenmiştir.

Abstract:
Turkish music, which has been continuing for 5000 years, has undergone a series of "musical reforms"
and has been tried to be developed with the aim of contemporize the music after the declaration of the
Turkish Republic. Music, which is being accepted as culture's one of the most valued elements, was
seen as a valuable device for reaching the Turkish Republic's ideal of gaining a seat in the level of
contemporary civilizations. Rooting from this ideal, palpable steps in the field of music have been taken.
For our national music intellection to reach the level of contemporary civilizations, Mustafa Kemal
Atatürk approached sensitively on the subjects of; it being researched on, be developed without changing
its unique traditional patterns and processed diligently as well as reserve itself a seat on the global
dimension all actualized by the specialists. He started the necessary studies for compiling the folk tunes
which reflects the true culture of Anatolian people, be researched, recorded to form a repertoire and be
transferred to the next generations. The aim was to move the Turkish music to the international sphere
by the national music policies that has been implemented in the nation state era of the republic, the
policies which has been built by the ideas of Turkism and nationalism. The policies on creating national
music have been formed within the framework of the idea that has been brought forward by one of the
intellectuals of that era Ziya Gökalp, the idea of composing new music that takes folk music as a base.
This thesis study aims to investigate the reflections of the music studies, starting with the westernization
efforts of music in the last period of the Ottoman Empire and after the declaration of republic, on Turkish
folk music and the contributions on the folk music culture.