Mardin ekolojik koşullarında bazı yem bezelyesi [Pisum sativum ssp. arvense (L.) Poir.] çeşitlerinin verim ve verim öğelerinin belirlenmesi
Determination of yield and yield components of some forage pea [Pisum sativum ssp. arvense (L.) Poir.] cultivars in mardin ecological condotions
Yazar: REZAN AKAN
Danışman: DOÇ. DR. SEYİTHAN SEYDOŞOĞLU
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Çayır Mera ve Yem Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ot verimi = Grass yield ; Yeşil ot verimi = Herbage yield

Özet:
Bu çalışma, Mardin ekolojik koşullarında bazı yem bezelyesi [Pisum sativum ssp. arvense (L.) Poir.] çeşitlerinin ot verimi ve kalite özelliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma; Mardin ili Artuklu ilçesine bağlı Akıncı Mahallesi çiftçi Arazisi'nde 2022-2023 yetiştirme sezonunda yürütülmüştür. Araştırmada Özkaynak, Taşkent, Gölyazı, Töre, Hat-1, Assas, Ateş, Arda, Kurtbey, Kirazlı, Ulubatlı, Ürünlü, GAP Pembesi ve Livioletta yem bezelyesi çeşitleri bitkisel materyal olarak kullanılmıştır. Araştırmada tarla denemesi, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Çalışmada; doğal bitki boyu, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein oranı, asit deterjanda çözünmeyen lif oranı, nötral deterjanda çözünmeyen lif oranı, sindirilebilir kuru madde, kuru madde tüketimi ve nispi yem değeri gibi tarımsal özellikler incelenmiştir. Araştırma sonucunda incelenen tüm özellikler yönünden çeşitler arasında istatistiki açıdan P≤0,01 düzeyinde önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Araştırmada, çeşitlere göre; bitki boyu 62,07-94,27 cm, yeşil ot verimi 1583,33-4266,67 kg/da, kuru ot verimi 425,67-1125,00 kg/da, asit deterjanda çözünmeyen lif oranı %21,20-32,89, nötral deterjanda çözünmeyen lif oranı %35,08-44,92, protein oranı %17,27-22,31, kuru madde tüketimi 2,68-3,42, sindirilebilir madde miktarı %63,28-72,39 ve nispi yem değeri 131,43-184,09 arasında değişkenlik göstermiştir.
Araştırmadan elde edilen bir yıllık sonuçlara göre; Mardin İli iklim ve toprak şartlarında, kışlık ara ürün olarak yem bezelyesi yetiştiriciliğinde, kalite açısından farklılık göstermiş olup, ot verimi açısından GAP Pembesi ve Ulubatlı çeşitleri kullanılması önerilebilir.

Abstract:
This study was conducted on some fodder pea [Pisum sativum ssp.] in Mardin ecological conditions. arvense (L.) Poir.] varieties to determine herbage yield and quality characteristics. Research; It was carried out in the 2022-2023 growing season on the farmer's land in Akıncı District of Artuklu district of Mardin province. In the research, Özkaynak, Taşkent, Gölyazı, Töre, Hat-1, Assas, Ateş, Arda, Kurtbey, Kirazlı, Ulubatlı, Ürünlü, GAP Pembesi and Livioletta feed pea varieties were used as plant material. In the research, the field experiment was set up according to the randomized block trial design with 3 replications. In the study; natural plant height, herbage yield, hay yield, crude protein rate, acid detergent fiber, neutral detergent fiber, digestible dry matter, relative feed value. Agricultural characteristics such as were examined. As a result of the research, statistically significant differences at the P≤0,01 level were detected among the varieties in terms of all examined characteristics. In the research, according to varieties; plant height 62,07-94,27 cm, herbage yield 1583,33-4266,67 kg/da, hay yield 425,67-1125,00 kg/da, acid detergent fiber 21,20-32,89%, neutral detergent fiber 35,08-44,92%, crude protein rate 17,27-22,31%, digestible dry matter ratio 63,28-72,39%, dry matter intake 2,68-3,42% and relative feed value 131,43-184,09.
According to the one-year results obtained from the research; in the climate and soil conditions of Mardin province, the cultivation of fodder pea as a winter intercrop showed differences in terms of quality, and in terms of grass yield, the use of GAP Pembesi and Ulubatlı varieties can be recommended.