Mega etkinlikler ve kentsel mirasları: Birleşmiş Milletler Habitat II deneyimi
Mega events and their urban legacies: The case of United Nations Habitat II conference
Yazar: DUYGU ÇAYAN
Danışman: PROF. DR. NECİBE AYDAN SAT
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Mega etkinlikler büyük ölçekli, kısa süreli ve ulusal ve uluslararası dikkati gerçekleĢtiği destinasyona çeken etkinlikler olarak tanımlanmaktadır. GerçekleĢtikleri kentlerde ekonomik, sosyal, politik ve mekânsal olmak üzere çok farklı etkilere sahip olmaktadır. Bu etkilerden kalıcı olanları ise mega etkinliklerin mirasları olarak tanımlanmaktadır. Miras (legacy); etkinlik için yapılan ve etkinliğin kendisinden daha uzun süre kalan, pozitif ya da negatif, somut ya da soyut, planlanmıĢ ya da planlanmamıĢ sonuçladır. Bu çalıĢma, mega etkinliklerin gerçekleĢtiği kentlerde, mekana ve kentliye etkilerini değerlendirmek ve bu etkiler arasından kalıcı olanlarını tanımlayarak mega etkinliklerin miraslarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. ÇalıĢmada, mega etkinliklerin mirasları, Türkiye‟nin ev sahipliği yaptığı ilk uluslararası ve katılımcı sayısı açısından en büyük mega etkinlik olan BirleĢmiĢ Milletler HABĠTAT-II konferansı örneklemi üzerinden irdelenmektedir.. 1996 yılında Ġstanbul‟da gerçekleĢtirilen Konferans, kente ve kentliye bıraktığı miraslar açısından tarihimizde önemli bir yere sahiptir. ÇalıĢmada kullanılan bilgi ve belgeler Ġlhan Tekeli ġehircilik Kültürü Vakfı‟nda gerçekleĢtirilen arĢiv çalıĢması ve konferansın organizasyon sürecinde yer almıĢ kiĢilerle yapılan derinlemesine görüĢmeler sonucunda elde edilmiĢtir. ÇalıĢmanın sonucunda, Ġstanbul‟da gerçekleĢen HABĠTAT II Konferansı, sadece Ġstanbul kenti ve kentlisi için değil tüm Türkiye için önemli bir mega etkinlik olduğu görülmektedir. Bu etkinliğin bıraktığı miraslar uzun yıllar boyunca gerek mekânsal düzenlemeler çerçevesinde sundukları gerekse akademik camiaya ve uygulayıcılara açtığı yeni perspektifler nedeniyle önemli bir mihenk taĢı olarak değerlendirilmektedir.

Abstract:
Mega events are defined as large-scale, short-term events that attract national and international attention to the destination where they take place. They have very different effects in the cities where they take place, including economic, social, political and spatial. The permanent ones among these effects are defined as the legacies of mega events. Legacy; positive or negative, tangible or intangible, planned or unplanned outcomes for the event that last longer than the event itself. This study aims to evaluate the effects of mega events on the space and citizens in the cities where they take place, and to identify the permanent ones among these effects and to reveal the legacies of mega events. United Nations HABITAT-II conference, which is the first international mega event hosted by Turkey and the largest mega event in terms of number of participants, is selected as a case study for analyzing the legacies of mega events. The Conference, which was held in Istanbul in 1996, has an important place in our history in terms of the legacies it left to the city and its citizens. The information and documents used in the study were obtained as a result of the archive work carried out at the Ġlhan Tekeli Urbanism Culture Foundation and in-depth interviews with the people who took part in the organization process of the conference. As a result of the study, it is seen that the HABITAT II Conference held in Istanbul is an important mega event not only for the city of Istanbul and its inhabitants, but also for the whole of Turkey. The legacies left by this event have been considered as an important touchstone for many years because of the new perspectives they have presented within the framework of spatial arrangements and the new perspectives they have opened to the academic community and practitioners.