COVİD-19 tanısıyla hospitalize edilen akut ve kronik böbrek yetersizlikli hastalarda hastane içi mortalite
In-hospital mortality in patients with acute kidney injury and chronic renal disease hospitalized with the diagnosis of COVİD-19
Yazar: CANSU NUR UZUNKONAK
Danışman: PROF. DR. NUMAN GÖRGÜLÜ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Akut böbrek hasarı = Acute kidney injury ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Böbrek yetmezliği-akut = Kidney failure-acute ; COVID 19 = COVID 19 ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Kronik böbrek hastalığı - mineral ve kemik bozukluğu = Chronic kidney disease-mineral and bone disorder ; Mortalite = Mortality

Özet:
Giriş: COVID-19, böbrek hasarı başta olmak üzere eşlik eden komorbiditelere ve ileri yaş gibi ek faktörlere bağlı yüksek mortalite ile seyreden bir enfeksiyondur. COVID-19'a eşlik eden böbrek hasarının mortaliteyi arttırdığı bilinmektedir. Çalışmamızda COVID-19 tanısı ile hastanemizde yatarak tedavi edilen akut böbrek hasarı, kronik böbrek yetersizliği, hemodiyalize giren ve renal transplant öyküsü olan hastalarda renal hasar ve hasta sağ kalımı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi COVID-19 servislerinde 15.03.2020-15.03.2021 tarihleri arasında yatarak takip edilen toplam 290 hasta dahil edildi. Hastalara tanı koyulurken RT-PCR ve Toraks BT kullanıldı. PCR testi pozitif olan hastalar ya da PCR testi negatif olan, ama radyolojik ve klinik olarak COVID-19 ile uyumlu olan hastalar çalışmaya dahil edildi. Akut böbrek hasarı (ABH), kronik böbrek yetersizliği (KBY) olan, hemodiyalize giren ve renal transplant (RT) öyküsü olup COVID-19 tanısıyla hastanede yatırılarak takip edilen 18 yaş üstü hastalar çalışmaya dahil edildi. 18 yaş altındaki normal böbrek fonksiyonlu hastalar çalışmaya dahil edilmedi.
Bulgular: Hastaların %32,7'sinde ABH, %33,1'inde KBY mevcuttur. %28,6'sı hemodiyalize girmekte, %5,5'inde RT öyküsü mevcuttur. Hastaların %72,3'üne PCR pozitifliği ve radyolojik bulgu, %27,7'sine klinik ve radyoloji ile tanı konuldu. Hastaların %45'inde DM, %62,8'inde HT, %25,9'unda KAH, %10,3'ünde KY, %5,2'sinde koroner bypass öyküsü mevcuttu.HT ve DM sıklığı, ABH ve KBY'li hastalarda anlamlı olarak daha yüksekti. Toplam 109 hasta ex olmuştur (%37).  Ex olan hastaların %50'sinde DM, %66'sında HT, %26'sında KAH, %7'sinde KY mevcuttu. ABH olan hastalarda mortalite daha yüksek saptanmış olup RT hastalarında mortalite en düşük saptanmıştır. 
Sonuç: COVID-19 hastalığı, ABH, KBY, RT öyküsü olan ve HD'e giren hasta grubunda daha ağır seyretmekte ve daha mortal olabilmektedir. İleri yaş, kadın cinsiyet ve komorbid hastalıkların eşlik etmesi mortaliteyi arttırmaktadır. Serum ferritin, D-Dimer yüksekliği ve lenfopeni varlığında mortalite daha yüksek olduğundan, bu hasta grubunda bu testlerin bakılması, uygun tedaviyi zamanında planlama ve mortaliteyi azaltma açısından etkili olabilir.

Abstract:
Introduction: COVID-19 is a high mortality induced infection that depends on accompanying comorbidities, particularly kidney damage, and additional factors such as advanced age. Kidney damage accompanying COVID-19 is known to increase mortality. In our study, it was aimed to evaluate the relationship between renal damage and patient survival in patients with acute kidney injury, chronic kidney failure, hemodialysis and a history of renal transplant, who were hospitalized in our hospital with the diagnosis of COVID-19.
Material and Methods: A total of 290 patients were admitted to the Health Sciences University Bağcilar Education and Research Hospital COVID-19 services between 15.03.2020 and 15.03.2021. RT-PCR and Torax BT were used to diagnose patients. Patients who had tested positive for PCR or who had tested negative for PCR, but were radiologically and clinically compatible with COVID-19, were included in the study. Acute kidney injury (AKI), chronic kidney disease (CKD), a history of hemodialysis (HD) and renal transplant (RT), was included in the study of patients over 18 who were hospitalized with the diagnosis of COVID-19. Patients with normal kidney function under the age of 18 were not included in the study.
Results: 32.7% of patients have AKI and 33.1% have CKD. 28.6% of them have hemodialysis, and 5.5% have RT. 72.3% of the patients were diagnosed with PCR positivity and radiological finding, 27.7% with clinical and radiology. 45% of patients had DM, 62.8% had HT, 25.9% had CAD, 10.3% had HF, and 5.2% had coronary bypass. The frequency of HT and DM was significantly higher in patients with AKI and CKD. A total of 109 patients are ex (37%). 50% of patients with Ex had DM, 66% had HT, 26% had CAD, 7% had HF. In patients with AKI, mortality was higher and mortality was lowest in RT patients.
Conclusion: COVID-19 disease can be more severe and mortal in the group of patients with AKI, CKD, RT and HD patients. Accompanied by advanced age, female gender and comorbidity increases mortality. Because the serum ferritin has a higher mortality in the presence of D-Dimer heights and lymphopenia looking at these tests in this group of patients may be effective in scheduling appropriate treatment and reducing mortality.