Yeni büyükşehir yönetim modelinde ilçe belediyelerinin hizmet sunumlarına ilişkin vatandaş memnuniyet düzeyini ölçmeye yönelik bir araştırma: Ankara örneği
A study to measure citizen satisfaction level concerning service delivery of district municipalities in the new metropolitan management model: The case of ankara
Yazar: FİLİZ AYDIN
Danışman: PROF. DR. UĞUR ÖMÜRGÖNÜLŞEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Belediye hizmetleri = Municipal services ; Büyükşehir belediyeleri = Metropolitan municipality ; Kanunlar 6360 sayılı = Laws 6360 numbered ; Kırsal alanlar = Rural areas ; Vatandaş memnuniyeti = Citizen satisfactio ; İlçe yönetimi = District administration

Özet:
Türkiye'nin küçük ölçekli yerel birimleri birleştirerek daha büyük ölçekli yönetim birimlerine dönüşme çabası, Avrupa standartlarında bölge düzeyi sınıflamasına uyum sağlama, yerel yönetimleri güçlendirme, kaynakların adil dağılımını sağlama ve verimliliği arttırma hedeflerine dayanmaktadır. Bu tezde 2012 tarih ve 6360 sayılı Kanuna yapılan "merkezileşmenin artması", "yerel halkın hizmete erişim güçlüğü" ve "maliyetlerin yükselmesi" gibi eleştirilerin geçerliliği ve Kanunun yerel halk üzerindeki etkilerinin değerlendirmesi yapılmaktadır. Tez, 6360 sayılı Kanunla değişen büyükşehir yönetim modelinde ilçe belediyelerinin hizmet sunumu ile vatandaş memnuniyeti arasındaki ilişkiyi incelemekte, aynı zamanda yerel katılım düzeyi ve ilçe belediyelerinin hizmet sunumuna bağlı "vatandaş memnuniyeti" arasındaki ilişkinin var olup olmadığını ve ilişkinin yönünü belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda Ankara'da 9 ilçe, "nüfus", "uzaklık",' "kırsal alan büyüklüğü", "ekonomik gelişmişlik" değişkenleri dikkate alınarak seçilmiştir. Yerel halkla anket ve muhtarlarla da mülakat yapılmıştır. Elde edilen bulgular, katılımcıların 'demografik özelliklerine", "sürekli, mevsimlik ve hafta sonu yaşama durumuna" "ilçe gelişmişlik grubuna", "bağlı bulundukları ilçe merkezine uzaklıklarına", "yerleşim birimi türlerine" ve "ilçelere" göre karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Değişimin olumlu yönleri; 6360 sayılı Kanunla meydana gelen "değişimin bilinirliği", "yeni hizmetler", "hizmetlerin kurumsallaşması" ve "hizmet artışı" başlıklarında toplanırken, değişimin olumsuz yönleri; "hizmetlerin miktar ve kalite olarak yetersizliği", "tüzel kişiliğin kalkması", "suyla ilgili sorunlar", "fatura ve ücret sorunları", "yetki karmaşası", "uzaklık", "iç göçe bağlı sorunlar", "imar, planlama", "toplu taşıma" ve "altyapı eksiklikleri" olarak ifade edilmektedir. İlçe gelişmişlik düzeyi arttıkça eski statü (köy, belde belediyesi) talebi azalmaktadır. Bağlı olunan ilçeye uzaklık arttıkça yasal değişimden memnuniyet azalmaktadır ve eski statü talebinin de arttığı görülmektedir. Katılımcıların önemli bir bölümü ilçe belediyesi hizmetlerinden memnun olduğunu ifade etmişlerse de, memnun olmadığını söyleyenlerin oranı da memnun olanların oranına çok yakındır. Hizmetlerin düzenli ve kaliteli sunulması "vatandaş memnuniyetini" arttırmaktadır. Gelişmişlik düzeyi yüksek ilçelerde yasal değişiklikten memnuniyet, gelişmişlik düzeyi düşük ilçelere göre daha yüksektir. İlçe gelişmişlik düzeyi açısından çok gelişmişten az gelişmişe doğru memnuniyet oranlarının giderek azaldığı görülmektedir. Yerel katılım düzeyi arttıkça vatandaş memnuniyeti artmaktadır. Ancak yeni sistemde, demokratik katılımın azaldığı tespit edilmiş olup, vatandaş belediye hizmetleri memnuniyeti de düşük oranlardadır. Tezin sonucunda mahallelerin ilçe merkezine uzaklığı arttıkça modelin olumlu etkisinin azaldığı ve yerel yönetimlerin yerel halkla iletişim ve etkileşimlerinin zayıfladığı tespit edilmiştir. Geçmişte hizmetlerin bütünlüklü olarak yürütülemediği yerel halk tarafından kabul edilse de, yeni düzenlemelere göre ortaya çıkan "mahallelik" kavramı tam olarak kabul edilmiş görünmemektedir.

Abstract:
Turkey's effort to transform small-scale local administrations into larger-scale administrative units by merging them is based on the goals of harmonizing with the regional level classification in European standards, strengthening local governments, ensuring fair distribution of resources and increasing efficiency. 
In this thesis, the validity of the criticisms made to the Law No. 6360 of 2012, such as "increased centralization", "difficulty in accessing services for local people" and "increase in costs" and the effects of the Law on the local people are evaluated. The thesis examines the relationship between the service delivery of district municipalities and citizen satisfaction in the metropolitan management model changed by Law No. 6360 and also aims to determine whether there is a relationship between the level of local participation and "citizen satisfaction" related to the service delivery of district municipalities and the direction of the relationship. In this context, 9 districts in Ankara were selected by taking into account the variables "population", "distance", "rural area size" and "economic development". A survey was conducted with local people and interviews were conducted with headmen. The findings were comparatively analyzed according to the participants' 'demographic characteristics', 'permanent, seasonal and weekend living situation', 'district development group', 'distance to the district centre', 'settlement types' and 'districts'. Positive aspects of change; While the "awareness of the change" that occurred with Law No. 6360 is collected under the headings of "new services", "institutionalization of services" and "service increase", the negative aspects of the change are; "inadequacy of services in terms of quantity and quality", "abolition of legal entity", "water-related problems", "invoice and fee problems", "authority confusion", "distance", "problems related to internal migration", "zoning, planning", It is expressed as "public transportation" and "infrastructure deficiencies". As the development level of the district increases, the demand for the old status (village, town municipality) decreases. As the distance to the district of affiliation increases, satisfaction with the legal change decreases and the demand for the old status also increases. Although a significant portion of the participants stated that they were satisfied with the district municipality services, the rate of those who said they were dissatisfied is very close to the rate of those who were satisfied. Providing regular and high-quality services increases "citizen satisfaction". Satisfaction with legal change is higher in districts with a high level of development than in districts with a low level of development. In terms of district development level, it is seen that satisfaction rates gradually decrease from highly developed to less developed. As the level of local participation increases, citizen satisfaction increases. However, in the new system, it has been determined that democratic participation has decreased, and citizen satisfaction with municipal services is also low. As a result of the thesis, it was determined that as the distance of the neighborhoods from the district center increases, the positive effect of the model decreases and the communication and interaction of local governments with the local people weakens. Although it was accepted by the local people that the services could not be carried out in an integrated manner in the past, the concept of "neighborhood" that emerged according to the new regulations does not seem to be fully accepted.