Basketbolcuların kişilik özellikleri, sportif öz güvenleri ve algıladıkları grup bütünlüğü arasındaki ilişkinin incelenmesi
The correlation between the personality traits of basketball players, sportive self-confidence and perceived group cohesion
Yazar: NEVAL NURSEDA YEŞİL
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ÇEPİKKURT
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı basketbolcuların kişilik özellikleri, sportif öz güvenleri ve algıladıkları grup bütünlüğü puanları arasındaki ilişkiyi incelemek ve kişilik özellikleri ve özgüven puanlarının grup bütünlüğünü yordayıp yordamadığını açığa çıkarmaktır. Araştırmanın diğer amacı ise basketbolcuların cinsiyet, eğitim durumu, oynadıkları lig düzeyi, oyun içindeki mevki\pozisyon, yaşı, sporculuk yaşı gibi değişkenler bakımından kişilik özellikleri, sportif özgüven ve grup bütünlüğü puanlarının farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklem grubu ise 2023-2024 sezonunda Türkiye Basketbol Federasyonu farklı lig düzeylerinde mücadele eden 122 kadın ve 136 erkek toplam 258 Türk basketbolcudan oluşmaktadır. Çalışma verileri kişisel bilgi formunun yanı sıra 'Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği', 'Takım Birlikteliği Envanteri' ve 'Sportif Sürekli Kendine Güven Ölçeği' ile toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra bağımsız gruplarda T-testi, One Way ANOVA, Pearson Korelasyon Analizi ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda basketbolcuların kişilik özellikleri, grup bütünlüğü ve sportif özgüven puanlarının cinsiyet, eğitim durumu, oynadıkları lig düzeyi, oyundaki mevki\pozisyon, yaşı ve sporculuk yaşı değişkenlerine göre farklılaştığı gözlenmiştir. Kişilik özelliklerinden dışadönüklük alt boyutu ile grup çekiciliği görev, grup bütünlüğü sosyal ve grup bütünlüğü görev alt boyutları arasında; sorumluluk alt boyutu ile grup çekiciliği sosyal alt boyutu arasında; geçimlilik\uyumluluk alt boyutu ile grup çekiciliği sosyal, grup çekiciliği görev, grup bütünlüğü sosyal ve grup bütünlüğü görev alt boyutları arasında ve gelişime açıklık alt boyutu ile grup çekiciliği görev alt boyutu arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Kişiliğin, duygusal tutarsızlık alt boyutu ile grup çekiciliği alt boyutu ve grup bütünlüğü görev alt boyutu arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Sportif sürekli kendine güven ölçeği toplam puanı ile grup çekiciliği görev alt boyutu arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yordayıcı değişken olan kişilik- duygusal tutarsızlık alt boyutunun yordanan değişken olan grup çekiciliği- görev alt boyutu üzerinde negatif ve anlamlı etkisi olduğu bulunmuştur. Yordayıcı değişkenlerden kişilik- geçimlilik uyumluluk boyutunun grup bütünlüğü- görev alt boyutunu anlamlı biçimde yordadığı bulunmuştur. Sonuç olarak; kişilik özellikleri ile takım birlikteliği alt boyut puanları arasında olumlu ve olumsuz yönde ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Yordayıcı değişken olarak belirlenen kişiliğin-duygusal tutarsızlık alt boyutunun grup çekiciliği- görev alt boyutunu negatif yönde yordadığı; kişiliğin dışadönüklük ve gelişime açıklık alt boyutlarının ise grup bütünlüğü- sosyal alt boyutuna anlamlı katkısının olduğu; ayrıca, kişiliğin- geçimlilik\uyumluluk alt boyutunun da grup bütünlüğü- görev alt boyutunu yordama gücünün olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to assess the correlation between personality traits, sportive self-confidence and perceived group cohesion scores of basketball players and to reveal whether personality traits and self-confidence scores predict group cohesion. Another aim is to reveal whether the personality traits, sportive self-confidence and group cohesion scores of basketball players differ in terms of variables such as gender, educational background, league level, game position, age, and years in sports. The sample group consists of 258 Turkish basketball players, 122 women and 136 men, competing in different league levels in Turkish Basketball Federation in 2023-2024 season. The data was collected via 'Basic Personality Traits Scale', 'Team Cohesion Inventory' and 'Sportive Continuous Self-Confidence Scale' along with the personal information form. In addition to descriptive statistics, T-test in independent groups, One Way ANOVA, Pearson Correlation Analysis and Multiple Linear Regression Analysis were used for data analysis. The results showed that personality traits, group cohesion and sportive self-confidence scores differed based on the variables such as gender, educational background, league level, position in the game, age and years in sports. A positive significant correlation was found between extraversion and group attraction task sub-dimensions, group integrity social and group integrity task sub-dimension; between responsibility and group attraction social sub-dimension; between compatibility/harmony sub-dimension and group attraction social, group attraction task, group integrity social and group integrity task sub-dimension; and between openness to development sub-dimension and group attraction task sub-dimension. There was a significant negative correlation between personality-emotional inconsistency, group attraction and group integrity task sub-dimension. A significant positive correlation was found between the total score of the sportive continuous self-confidence scale and the group attraction task sub-dimension. Besides, the predictor variable, the personality-emotional inconsistency sub-dimension, had a negative and significant impact on the predicted variable, namely group attraction task sub-dimension. It was revealed that one of the predictor variables, personality and compatibility/harmony dimension, significantly predicted the group integrity task sub-dimension. As a result, it was determined that there were positive and negative correlations between personality traits and team cohesion sub-dimension scores. Personality-emotional inconsistency, which is a predictor variable, negatively predicted group attraction-task sub-dimension; personality-extroversion and openness to development had significant contribution to group cohesion-social sub-dimension; and personality- compatibility/harmony also had the power to predict group cohesion task sub-dimension.