Rönesans ve Barok dönem sanatında ressam olarak Aziz Luka betimleri
Depictions of Saint Luke as a painter in Renaissance and Baroque art
Yazar: TALHA LAFÇI
Danışman: DOÇ. DR. SERAP YÜZGÜLLER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Aziz Luka = Saint Luke ; Barok sanat = Baroque art ; Dini resimler = Religious paintings ; Hristiyan sanatı = Christian art ; Hz. Meryem = Hz. Meryem ; Hz. İsa = Hz. İsa ; Resim sanatı = Painting art ; Rönesans Dönemi = Renaissance Period ; İkonografi = Iconograpy

Özet:
"Rönesans ve Barok Dönem Sanatında Ressam Olarak Aziz Luka Betimleri" başlıklı bu tez çalışmasında, dört İncil yazarından birisi olan ve Meryem ve Çocuk İsa'yı betimlediği inancıyla ressam olarak kabul edilen Aziz Luka'nın, ressam kimliğiyle sahneye taşındığı yapıtlar, özellikle sanatçıların Aziz Luka kimliğinde otoportrelerini sahneye dahil ettikleri örnekler, temanın teolojik ve ikonografik arka planı da ayrıntılı bir biçimde ele alınarak değerlendirilmiştir. 
Üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde Hıristiyan literatüründe Aziz Luka'nın yaşamı, mesleği, dini ve etnik kökeni gibi konular ele alındıktan sonra azizin bir ressam olarak kabul edilişinin tarihsel kökeni ile teolojik arka planı, dini literatür ve onların yorumlarına referanslarla incelenmiş ve azizin ikonografik gelenekteki atribülerine değinilmiştir. 
İkinci ve üçüncü bölümlerde, tarihsel bir çerçeve içinde, Aziz Luka'nın bir ressam olarak sahneye taşındığı yapıtlardaki betimleme biçimleri ikonografik yaklaşımla çözümlenmiştir. Üçüncü bölümde sanatçıların, Aziz Luka olarak veya sahnedeki bir başka figür olarak otoportrelerini de resme eklediği örnekler ele alınmıştır. Bu iki bölümde, Geç Ortaçağ'dan başlayarak temanın Rönesans ve Barok dönemlerindeki örnekleri, Reform ve Karşı-Reformasyon süreçlerinin etkisiyle değişen sanat anlayışına bağlı olarak geçirdiği dönüşümlerle evreler halinde incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Ressam Aziz Luka, Otoportre, Meryem ve Çocuk İsa, Batı Sanatı, İkonografi

Abstract:
In this thesis study which is titled ''Depictions of Saint Luke as a Painter in Renaissance and Baroque Art'', the artworks in which Saint Luke who is one of the four Evangelists and is accepted as a painter through the belief that he painted Virgin Mary and the Child Jesus, especially the ones that painters involved their self-portraits as Saint Luke with the scene are comprehensively examined with the theological and iconographical background taken into consideration.
In the first chapter of this three-chapter study, after the topics such as Saint Luke's life, occupation, religious belief and ethnic origins are discussed, the historical roots and theological background of Saint Luke being accepted as an artist are examined with references to theological literature and their interpretations and the attributes of Saint Luke in the iconographical tradition are touched upon.
In the second and third chapters, the depiction styles of the artworks that shows Saint Luke as painter are analyzed in an iconographical approach within a historical frame. In the third chapter, the artwork in which the artists included a self-portrait, as Saint Luke or as another figure in the scene, are discussed. In those two chapters, starting from the Late Medieval, the examples of this theme in Renaissance and Baroque period are examined in stages according to the changes this particular theme went through with the changing perceptions of art during the periods of Reform and Counter-Reformation.
Keywords: Saint Luke as a Painter, Self-portrait, Virgin and the Child Jesus, Western art, Iconography