Hastaneye ilk kez yatan üç-dokuz yaş arasındaki çocuklarda görülen davranış değişiklikleri /
Yazar: DUDU MELEK ER
Danışman: PROF. DR. DUYAN MAĞDEN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1991
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Hastaneler = Hospitals

Özet:
Araştırmada hastaneye ilk kez yatan üç - dokuz yaş arasındaki çocuklarda hastanede yatmanın davranış problemleri görülmesinde etkili olup olmadığını, eğer böyle bir etki yapıyor ise, ne tip davranışların ne sıklıkla ortaya çıktığını saptamak Amaçlanmış tır. Hacettepe üniversitesi Gocuk Hastanesi üroloji ve Ortopedi servisine 1 Ocak 1990 - 1 Kasım 1990 tarihleri arasında yatan 2,6 ' sı kız, 41' i erkek toplam 67 çocukla çalışılmıştır. Araştırmada kullanılan anket (EK-1) in ilk iki bölümü çocuk hastaneye yattığı zaman aile ile birlikte doldurulmuştur. Son bölüm ise çocuk, taburcu olduktan sonra araştırmacı tarafından servis hemşirelerinin de fikri alınarak doldurulmuştur. Anket formunda kullanılan uyum ölçeğinde (23) toplam otuziki özellik bulunmaktadır. Bunlardan ilk yirmiikisinden tek rakamlı olanlar nörotik problemleri, çift numaralılar ise davranış problemlerini göstermektedir, geriye kalan on tanesi ise semp tomlardır. Verilerin değerlendirilmesi, çocukların uyum ölçeğinde aldıkları puanların karşılaştırılması şeklinde yapılmıştır. Çocukların ölçeklerde aldıkları puanlar ve genel bilgiler bilgi sayara verilmiş ve sonuçları alınmıştır. 75Araştırmaya alman 67 çocuktan 26 ' sı kız, 41' i erkek tir, çocuklardan 29' u ortopedi hastası, 38' i ise üroloji hastasıdır, üç - beş yaş arasında 37 çocuk, altı - yedi yasları arasında 16 çocuk, sekiz - dokuz yaşları arasında 14 çocuk bulunmaktadır. Çocukların 19 tanesi 1-10 gün arasında, 27 tanesi 11-20 gün arasında, 21 tanesi ise 20 günden fazla hastanede kalmışlardır. Cerrahi tedavi olan 59, yataklı tedavi göre 8 hasta bulunmaktadır. Hastalığı birinci derecede olan 17, ikinci derecede olan 26 ve üçüncü derecede olan 23 çocuk vardır. Ailesi tarafından hastane yaşantısına hazırlandınğı söylenen çocuk sayısı 42, ha zırlanma/, an çocuk sayısı ise 25' tir. Çocukların 23 tanesi okula gitmekte 44' ü ise okula gitmemektedir. Sosyo-ekonomik düzeyi orta olan ailelerden gelen 44 çocuk, sosyo -ekonomik düzeyi düşük olan ailelerden gelen 23 çocuk bulunmaktadır. Hastanede yatan 67 çocuktan % 7 3.1' inde puan artmıştır. Yani hastanede yatmanın çocuklarda olumsuz davranışlara neden olduğu saptanmıştır. - Hastalığı nedeni ile yatağa bağımlı olan çocuklarda daha fazla olumsuz davranış gözlenmiştir- Erkek çocuklarının kız çocuklarına oranla hastane yaşantısına daha zor adapte oldukları ve daha çok olumsuz davran ış sergiledikeri saptanmıştır 76Erkek çocukların kız çocuklardan daha fazla sıkılganlık, bencillik, kıskançlık, herşeye ağlama, inatçılık, kaygı, yaşıtları ile geçinememe, arkadaşsızl ık, içine kapanıklık ve neşesizlik sergiledikleri gözlenmiştir. Ayrıca kız çocuklarda gözlenmeyen davranışlar kendine ait olmayan eşyaları alma, ceza dan etkilenmeme, kavgacılık, kırıcılık, kekemelik, tik kaka kaçırma olarak gözlenmiştir. Kız çocuklar da ise erkek çocuklardan farklı olarak sadece parmak emme davranışı saptanmıştır. Yaş büyüdükçe çocukların hastaneye uyumlarının daha kolaylaştığı gözlenmis, küçük yaş grubunda gözlenen en belirgin davranışlar korkaklık, bencillik, kıskançlık, herşeye ağlama, inatçılık, yaşıtları ile geçinememe, içine kapanıklık ve neşesizlik olarak bulunmuştur. çocuğun hastanede kalış süresi uzadıkça olumsuz davranış gözleme sıklığı artmaktadır, yani çocuk hastanede ne kadar uzun süre kalırsa o kadar çok olumsuz davranış göstermektedir - Cerrahi tedavi gören çocuklar yataklı tedavi görenlere oranla daha çok olumsuz davranış sergilemektedirler. Ailelerin çocukları hastane yaşantısına hazırladıklarını söylemelerine rağmen, bunu çok yetersiz ve eksik yaptı kları. sonucuna varılmıştır» 77Orta sosyo-ekonomik düzeydeki ailelerden gelen çocuklar, düşük sosyo-ekonomik düzeydeki ailelerden gelenlerden daha az olumsuz davranış göstermektedirler. Hospital i zasyon sonrası, çocuklarda en sık gözlenen nörotik problemler; neşesizlik,, kaygı, herşeye ağlama, içe kapanıklık, bencillik, korkaklık, arkadaşsızlık ve sıkılganlıktır. Bu çocuklarda en sık gözlenen davranış problemi kıskançlık, inatçılık,, yaşıtları ile geçinememe, aşırı hareketli lik ve cezadan etkilenmemedir. Çocuklarda gözlenen semptomlar ise dikkatsizlik, kaka kaçırma, yatağa işeme ve titizliktir. Hastanede yatan çocukların bu yaşantıyı daha kolay ve problemsiz atlatabilmeleri için, öncelikle tüm sağlık personeli nin hasta çocuğun ruhsal durumu hakkında bilgilendirilmesi, aile ile sağlık personelinin sürekli ve karşılıklı güvene dayanan ilişkiler kurması ve böylece çocuğa daha faydalı olunacağı, üzerinde durulmuştur.

Abstract: