Etkileşimli okuma faaliyetinin, dil ve konuşma bozukluğu olan veya olmayan okul öncesi çocuklarının iletişim becerilerine olan etkisinde ebeveyn uygulama ve görüşlerinin belirlenmesi
Pre-school children diagnosed with speech and language disorder investigation of communication qualifications of parent carrying out interactive book reading activity.
Yazar: FATMA MERVE GÖNCÜ
Danışman: PROF. DR. MAHMUT ÖZKIRIŞ
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Dil gelişimi = Language development ; Dil ve konuşma terapisi = Speech therapy ; Etkileşimli kitap okuma = interactive book reading ; Kitap okuma = Book reading ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Bu anket çalışması, doğru ebeveyn tutumları ve gerekli uyaranlar esas alınarak, ebeveynlerin okul öncesi konuşma bozukluğu olan/olmayan çocuklarına uyguladığı etkileşimli kitap okuma faaliyetinin, çocukların dil becerileri üzerindeki etkisini ve ebeveyn tutumlarının incelenmesi ve karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. 
Araştırmaya Şanlıurfa'nın Haliliye, Karaköprü ve Eyübiye ilçelerinde yaşayan hastane, kreş vb kurumlar aracılığıyla tanı kriterlerini sağlayan okul öncesi çocuğu olan 111 ebeveyn katılım sağlamıştır. 89 katılımcı çocuğu dil ve konuşma tanısı almayan grubu oluştururken 22 katılımcı çocuğu dil ve konuşma tanısı alan grubu oluşturmaktadır. Veriler Google anket formu kullanılarak toplanmıştır.  Çalışmada, araştırmacı tarafından hazırlanan "Yarı yapılandırılmış Anket Formu" ve Işıkoğlu Nesrin (2016) tarafından geliştirilen "Çocuk Ebeveyn Birlikte Okuma Etkinlikleri (ÇEBOE)" isimli ölçek kullanılmıştır.
Çocuğu dil ve konuşma bozukluğu tanısı olmamış ebeveynlerin çocuk-ebeveyn birlikte okuma etkinlik düzeylerinin tanısı olan ebeveynlere göre daha yüksek düzeyde olduğu görülmektedir. Araştırmada, ebeveynin çocuğuyla yapacağı Etkileşimli Kitap Okuma faaliyetinin; ebeveyn faaliyete dair yeterlilik düzeyinin, okul öncesi bir çocuğun dil ve konuşma becerilerinin gelişiminde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Erken çocukluk döneminde çocukların ilk etkileşimleri ebeveynleri aracılığıyla başlamaktadır. Çocuk, temel becerileri bu süreçte kazanır. Gerekli uyaranlar temel becerilerin kazanım sürecini hızlandırmaktadır. Araştırmalar, çeşitli uyaranlar kullanılarak yapılan etkileşimli kitap okuma faaliyetinin, çocuğun temel kazanımlarını edinmeye başladığı dönemlerde, ebeveynlerin doğru tutumlar kullanarak, doğru uyaranlarla yaptıkları uygulamaların, çocuğun temel dil becerilerinden; alıcı dil, ifade edici dil, semantik ve pragmatik dil becerileri üzerindeki etkilerinin oldukça büyük rol oynadığını göstermektedir.

Abstract:
This review study was conducted to reveal the effect of interactive book reading activity applied by parents on with/without speech disorder preschool children's language skills based on proper parental attitudes and necessary stimuli in the light of literature research and comparison. The initial interactions of children in early childhood begin with their parents. The child acquires basic skills in this process. The necessary stimuli accelerate the acquisition of basic skills. 
111 parents with pre-school children who met the diagnostic criteria through hospitals, kindergartens etc. living in Haliliye, Karaköprü and Eyübiye districts of Şanlıurfa participated in the research. While 89 participant children constitute the group not diagnosed with speech and language, 22 participant children constitute the group diagnosed with speech and language. Data were collected using a Google survey form. In the study, the "Semi-structured Questionnaire Form" prepared by the researcher and the scale called "Child Parent Reading Together Activities (CEBOE)" developed by Işıkoğlu Nesrin (2016) were used.
Parents whose children have not been diagnosed with language and speech disorders seem to have a higher level of reading activity levels than parents with a diagnosis of child-parent joint reading. In the research, the Interactive Book Reading activity that the parent will do with their child; It has been concluded that the level of parental activity proficiency is effective in the development of a preschool child's language and speech skills.

The studies in the related literature have shown that the interactive book reading activity carried out by using a variety of stimuli and the practices that parents apply by using the appropriate stimuli in the periods in which the child begins to acquire the basic skills play a major role in receptive language skills, expressive language skills, and semantic and pragmatic language skills out of the basic language skills of the child. Social, cognitive, academic, sensory, and early literacy skills that are considered as basic skills apart from the languge skills are thought to be among the basic skills that develop indirectly due to the development of language skills.