Adölesanların sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile yeme tutumları arasındaki ilişki
The relationship between adolescents' health literacy levels and eating attitudes
Yazar: ZELİHA ÇINKIL
Danışman: DOÇ. DR. ESRA TURAL BÜYÜK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Gebelik-adolesans = Pregnancy in adolescence ; Patolojik yeme tutumu = Pathological eating attitudes ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Sosyal sağlık = Social health ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Öğrenciler-sağlık meslek okulları = Students-health occupation

Özet:
Amaç: Araştırma adölesanların sağlık okuryazarlık düzeyleri ve yeme tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipteki araştırma 07.02.2022-07.03.2022 tarihleri arasında bir ilçe merkezinde öğrenim gören 1519 adölesan ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 ve Yeme Tutum Testi kullanılmıştır Verilerin değerlendirilmesi, SPSS 21 istatistik programında verilerin güvenirlik analizi için parametrik olan Bağımsız gruplar t testi, ANOVA testi, Pearson korelasyon kullanılmıştır. 
Bulgular: Araştırmaya katılan adölesanların yaş ortalaması 16,03±1,28 olup %57,7'si kadın cinsiyettedir. Adölesanların %66'sının normal BKİ değerine sahip olduğu belirlenmiştir. Adölesanların Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 ölçeği toplam puan ortalaması 33,68±10,33 olarak bulunmuş, %31,3'ünün yeterli sağlık okuryazarlığı düzeyine, %28,8'inin sorunlu-sınırlı sağlık okuryazarlığı düzeyine sahip olduğu tespit edilmiştir. Adölesanların Yeme Tutum Testi puan ortalaması ise 12,20±12,24 olarak hesaplanmış olup, %20,4'ünün riskli yeme tutumuna sahip olduğu belirlenmiştir. Adölesanların yaş özelliği ile sağlık okuryazarlığı ve yeme tutumu puan ortalamaları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,05). Adölesanların Sağlık Okuryazarlığı ile Yeme Tutumu düzeyleri arasında çok zayıf anlamlı ilişki saptanmıştır.
Sonuç: Bu çalışmada adölesanların çoğunluğunun yeterli sağlık okuryazarlığı düzeyine ve normal yeme tutumuna sahip olduğu bulunmuştur. Adölesanların BKİ değeri normalin altında ve üstünde olanların olumsuz yeme tutumuna sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yaş arttıkça sağlık okuryazarlığı ve yeme tutumu puanlarının da arttığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Aim: The research was conducted to determine the relationship between adolescents' health literacy levels and eating attitudes.
Material and Method: The descriptive and correlational research was conducted with 1519 adolescents studying at high school in a district center between 07.02.2022 and 07.03.2022. The study was carried out. Personal Information Form, Turkey Health Literacy Scale-32 and Eating Attitude Test were used to collect the data. Parametric Independent groups t test, ANOVA test, Pearson correlation were used for the evaluation of the data, for the reliability analysis of the data in the SPSS 21 statistical program. 
Results: The mean age of the adolescents participating in the study was 16,03±1,28 and 57,7% of them were female. It was determined that 66% of the adolescents had normal BMI values. Adolescents' Turkey Health Literacy Scale-32 scale total score average was found to be 33,68±10,33, 31,3% of them had adequate health literacy level and 28,8% of them had problematic-limited health literacy level. Adolescents' Eating Attitude Test mean score was calculated as 12,20±12,24 and it was determined that 20,4% of them had risky eating attitudes. A statistically significant difference was found between the age characteristics of the adolescents and the mean scores of health literacy and eating attitude (p<0,05). A very weak significant relationship was found between the levels of adolescents' Health Literacy and Eating Attitudes.
Conclusion: In this study, it was found that the majority of adolescents had adequate health literacy and normal eating attitudes. It was determined that adolescents whose BMI values were below or above normal had a negative eating attitude. In addition, it has been determined that as age increases, health literacy and eating attitude scores also increase.