Fen bilimleri öğretmenlerinin afet öncesi hazırlık ve afet eğitimi ile ilgili görüşlerinin incelenmesi
Examining the opinions of science teachers regarding pre-disaster preparation and disaster education
Yazar: ZEYNEP GÜLTEN
Danışman: PROF. DR. ZEKERİYA YERLİKAYA
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Doğal afetler, insan yaşamını, çevreyi ve ekolojik dengeyi önemli ölçüde olumsuz etkileyen olaylardır. Toplumların bu olaylara karşı hazırlıklı olmaları hayati önem taşımaktadır. Afet eğitimi, bireyleri, toplulukları ve kurumları afetlere karşı bilinçlendirmeyi, hazırlıklı olmayı ve etkili bir şekilde mücadele etmeyi amaçlayan bir eğitim sürecidir. Bu eğitimlerin başarısı, uygulanan programın ve müfredatın niteliğine bağlıdır. Bununla birlikte, bu eğitimi yürüten öğretmenlerin bu konuda aldıkları eğitimin niteliği ve onların bu konudaki görüş ve önerileri de bu eğitimin başarısı için önem arz etmektedir.
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de fen bilimleri öğretmenlerinin afet eğitimi ve afet öncesi hazırlık ile ilgili görüşlerini belirlemek ve elde edilecek verilerden hareketle fen bilimleri dersi içerisinde yer alan afet eğitiminin geliştirilmesi için çeşitli önerilerde bulunmaktadır.
Bu araştırma, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinden oluşan karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Nicel araştırmada genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın bu bölümünde veri toplama aracı olarak "Genel Afete Hazırlık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın nitel bölümünde ise öğretmenlerin afet eğitimi hakkındaki görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme yöntemiyle ile alınmıştır. Veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma Kastamonu ilinde yer alan sekiz okulda ve burada görev yapan sekiz fen bilimleri öğretmeni ve Adıyaman, Malatya, Kahramanmaraş ve Hatay da 6 Şubat 2023 depremini yaşayan dört fen bilimleri öğretmeniyle yapılmıştır. Araştırmanın bu kısmında veriler yarı yapılandırılmış görüşme sorularıyla toplanmıştır.
Araştırmanın sonucunda öğretmenlerimizin geneli Afet eğitiminin gerekliliğini vurgulamıştır. Programda yer alan doğal afetler konusunun içerik olarak eksikliğinden ve sadece bir sınıf düzeyinde yer almasının pek de yeterli olmadığı konusundaki fikirlerine ulaşılmıştır. Ayrıca, bu konuların her sınıf düzeyinde yer almasının gerekliliğinden ve uygulamalı etkinliklere daha fazla yer verilmesi gerektiğini belirtmişlerdir.

Abstract:
Natural disasters are events that significantly negatively affect human life, the environment and ecological balance. It is vital that societies are prepared for these events. Disaster Education is an educational process that aims to raise awareness of individuals, communities and institutions against disasters, to be prepared and to fight effectively. The success of these trainings depends on the quality of the applied program and curriculum. However, the quality of the training received by the teachers conducting this training and their opinions and suggestions on this subject are also important for the success of this training.
The aim of this study is to determine the opinions of science teachers in Turkey about disaster education and pre-disaster preparedness and to make various suggestions for the development of disaster education in the science course based on the data obtained.
This research utilized a mixed research method, comprising both quantitative and qualitative research methods. In the quantitative research, the relational survey model was used, and the "General Disaster Preparedness Scale" was employed as the data collection tool. In the qualitative part of the study, teachers' opinions on disaster education were obtained through a semi-structured interview method. The data were analyzed using a descriptive analysis method. The research was conducted with eight science teachers working in eight schools in Kastamonu province and four science teachers who experienced the February 6, 2023 earthquake in Adıyaman, Malatya, Kahramanmaraş and Hatay. In this part of the research, data was collected with semi-structured interview questions.
The results of the study emphasize the necessity of disaster education according to the majority of teachers. Opinions were reached regarding the lack of content related to natural disasters in the program and the inadequacy of its presence only at one grade level. They also stated that these subjects should be included at every grade level and that more practical activities should be included in the content.