Üniversite öğrencilerinin kariyer uyumlarını yordamada psikolojik sağlamlık, bilişsel esneklik ve proaktif kişiliğin rolü
The role of psychological resilience, cognitive flexibility and proactive personality in predicting career adaptability of university students
Yazar: MEHMET ZİYAN
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZHAN KIRDÖK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kariyer = Career ; Kariyer uyumu = Career adaptability ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Proaktif kişilik = Proactive personality ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı üniversite öğrencilerinin kariyer uyumlarının; psikolojik sağlamlık, bilişsel esneklik ve proaktif kişilik özellikleri tarafından anlamlı düzeyde yordanıp yordanmadığının incelenmesidir. Araştırma, 2018-2019 eğitim öğretim yılında Çukurova Üniversitesi'nde çeşitli fakültelerde öğrenim gören 413 öğrencinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler Kişisel Bilgi Formu, Kariyer Uyum Yetenekleri Ölçeği-Kısa Formu, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Bilişsel Esneklik Ölçeği ve Kısaltılmış Proaktif Kişilik Ölçeği ile elde edilmiştir. Araştırmanın verilerinin analizinde Pearson Momentler Çarpım Korelasyonu, İlişkisiz (Bağımsız) Örneklemler İçin t-Testi ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; üniversite öğrencilerinin kariyer uyumu toplam puanı ve boyutlarından aldıkları puanlar ile psikolojik sağlamlık, bilişsel esneklik ve proaktif kişilik puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Araştırmada yordayıcı değişkenlerin birlikte kariyer uyumunu %33 düzeyinde anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüştür. Yordayıcı değişkenlerin kariyer uyumu üzerindeki göreli önem sırası; proaktif kişilik, psikolojik sağlamlık ve bilişsel esneklik şeklindedir. Öğrencilerin proaktif kişilik puanlarının kariyer uyumu ve boyutlarından aldıkları puanları anlamlı bir şekilde yordadığı bulunmuştur. Psikolojik sağlamlık puanları kariyer uyumu ilgi ve kontrol boyutu puanlarını yordamaktadır. Bilişsel esneklik puanlarının kariyer uyumu ve boyutları üzerinde önemli bir etkisinin olmadığı görülmüştür.

Abstract:
The main purpose of this study is to investigate whether university students' career adaptability is predicted significantly by psychological resilience, cognitive flexibility and proactive personality characteristics. The research was carried out with the participation of 413 students studying in various faculties at Çukurova University in the academic year of 2018-2019. In this research, the data were obtained from the Career Adaptability Capabilities Scale-Short Form, Brief Resilience Scale, Cognitive Flexibility Scale, Abbreviated Proactive Personality Scale and Personal Information Form developed by the researcher. Pearson Product Moment Correlation, t-Test for Independent Samples and Multiple Linear Regression Analysis were used to analyze the data of the study. As a result of the research, a significant positive relationship was found between the scores of career adaptability total score and sub-dimensions of university students and psychological resilience, cognitive flexibility and proactive personality scores. In the study, it was seen that predictive variables together predicted career adaptability significantly at the level of 33 percent. The relative importance of predictor variables on career adaptability is that proactive personality, psychological resilience and cognitive flexibility. It was found that students' proactive personality scores predicted the dimensions of career adaptability. In addition career concern and control were predicted by psychological resilience. It was seen that cognitive flexibility scores of university students were not have a significant effect on the dimensions of career adaptability.