Kamuoyu ile etkileşim çerçevesinde Avrupa Anayasası'ndan Lizbon Antlaşması'na Avrupa Birliği
European Union from European Constitution to the Lisbon Treaty within the framework of public interaction
Yazar: IŞIL ÇÖKEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KEREM BATIR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Antlaşmalar = Treaties ; Avrupa Birliği = European Union ; Kamuoyu = Public opinion ; Lizbon Antlaşması = Treaty of Lisbon ; Referandum = Referendum

Özet:
Avrupa Birliği üye sayısının giderek artması, bürokratik sorunları da beraberinde getirmiştir. Bu karmaşık ortamı düzenlemek için üye devletlerin yetki niteliklerinin belirlenmesine ihtiyaç duyulmuştur. Bu amaçla hazırlanan Anayasa Taslağı, dağınık halde bulunan hukuksal metinleri bir araya getirerek Birliğin hukuksal çatısını oluşturmuştur. Söz konusu taslağın yürürlüğe girmesi ve hukuksal geçerlilik kazanması üye devletlerin onayına bırakılmıştır. Onay süreci, bazı ülkelerde parlamentolar yolu ile bazılarında ise halkoyuna başvurularak işlemiştir. Ancak Anayasa Taslağı, federal bir devleti çağrıştıracak unsurlar içermesi ve ulusal egemenlikleri tehdit etmesi gibi nedenlerle üye devletlerden tepki toplamıştır. Nitekim Fransa ve Hollanda referandumlarından çıkan ?Hayır? sonuçları, diğer ülkelerin onay süreçlerini de olumsuz etkileyerek Taslağı rafa kaldırmıştır.Avrupa Anayasası'nın duraklama sürecinde gerçekleştirilen Zirve toplantılarında Taslağı yeniden hayata döndürmenin yolları aranmış ve Lizbon Antlaşması'nda karar kılınmıştır. Daha demokratik, katılımcı ve şeffaf bir Avrupa'yı hedefleyen Antlaşma'da, Anayasa'nın özüne sadık kalınarak tepki çeken bölümlerde düzenlemelere gidilmiştir. Onay sürecinde bu kez yalnızca parlamento yöntemi benimsenmiş, ancak İrlanda, Anayasası gereği referanduma başvurmak zorunda kalmıştır. Haziran 2008 tarihinde yapılan referandumla Antlaşma'yı reddeden İrlanda, AB'den bazı güvenceler istemiştir. Polonya ve Çek Cumhuriyeti'nin de ancak İrlanda'dan olumlu sonuç çıkması halinde Antlaşma'ya onay vereceklerini açıklamasının ardından, Birlik İrlanda'ya bazı ödünler vermeyi kabul etmiştir. Bunun sonrasında, İrlanda'da yapılan ikinci referandumdan ?Evet? sonucu çıkmıştır. Polonya ve Çek Cumhuriyeti'nin de onayıyla Lizbon Antlaşması 1 Aralık 2009 tarihinde yürürlüğe girmiştir.Bu çalışmada, Avrupa Anayasası ve Lizbon Antlaşması'nın kapsamları, onay süreçleri ve bu belgeler arasındaki benzer ve farklı yönler irdelenmiş, süreçte başrolü oynayan kamuoyunun etkisi çalışmaya yön vermiştir.Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Avrupa Anayasası, Lizbon Antlaşması, Kamuoyu, Referandum.

Abstract:
Increased number of members to EU has also brought together the problems related to bureaucracy. In order to regulate the complicated setting, a requirement to identify authorization characteristics of member countries has been put forward. The first draft of constitution for this purpose constituted the legal roof of the EU by uniting the scattered legal texts. Execution and legal validity of the mentioned draft was left to the approval of member countries. Process of approval was conducted either by parliements as in some countries or referandum in others. However, the draft received objections from member countries from several points such as including elements of a federal country and threating the national sovereignities. Therefore, following the refusal of France and Holland after country wide referendums, the draft was shelved as this was the case for other countries as well.Summits that were held during the sagnation period of European Constitution were aimed finding ways to revive the process and Lisbon Treaty was concluded. The treaty which aims more democratic, participant and transperant Europe, left essential parts of the constitituon draft untouched yet it amended its parts which received objections in the past. Only the parliaments were considered in approval process but Ireland had to conduct referendum because of the country?s constitution. As a result of referandum in Ireland, the country rejected the Treaty and demanded some guarantees from European Union. The Union accepted to make some sacrifices for Ireland following the announcement of Poland and Czech Republic that they would not approve the Treaty unless a positive result obtained in Ireland. Second referendum ended in a ?Yes? after these incidents. By the approval of Poland and Czech Republic, Lisbon Treaty came into force on December 1st, 2009. This study aims to analyze scopes of EU Constitution and Lisbon Treaty as well as their approval processes. Moreover a comparison has been made while the effect of public opinion which played the main role in these processes has also been investigated.Key Words: European Union, European Constitution, Lisbon Treaty, Public Opinion, Referendum