Biliyer drenaj yapılan distal malign darlıklarda kan bilirubin düşme süresini etkileyen faktörler
Factors i̇nfluencing blood bilirubin decline duration in distal malignant biliary obstructions with biliary drainage
Yazar: ZARIFA RUSTAMOVA
Danışman: PROF. DR. ERKAN PARLAK
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Distal malign biliyer darlıklar (DMBD) ekstrahepatik sarılığın nedenlerinden biridir. Bu hastalara preoperatif veya palyatif biliyer drenaj amacıyla perkütan biliyer kolanjiyografi (PTK) ve endoskopik retrograd kolanjiopankreatografi (ERKP) işlemleri yapılmaktadır. Bu çalışmanın amacı girişimsel işlem yapılan DMBD'lı hastalarda işlem sonrası bilirubin düşme süresini etkileyecek faktörlerin araştırılmasıdır. Çalışmaya Temmuz 2022-Haziran 2023 tarihleri arası Hacettepe Üniversitesi Gastroenteroloji ve Non-Vasküler Girişimsel Radyoloji Bölümlerine sarılık ile başvuran toplam 34 DMBD'ı olan hastalar dahil edildi.  Hastalara ERKP sırasında metal/plastik stentler, PTK sırasında 8/10 French (F) kateterler yerleştirilerek drenaj sağlandı. İşlem öncesi hastaların laboratuvar test sonuçları (trombosit sayısı, INR, karaciğer fonksiyon testleri, kan total ve direkt bilirubin düzeyleri) ve görüntülemeleri, işlem sonrası 1.gün, 1.hafta, 2.hafta, 3.hafta ve 4.hafta total ve direkt bilirubin değerleri kayıt edildi. Takipte total ve direkt bilirubin düşme oranları hesaplandı ve işlem sonrası gelişen komplikasyonlar kayıt edildi. Bu bakılan parametreler ile bilirubin düşme hızı karşılaştırıldı, p<0,05 anlamlı olarak kabul edildi. Çalışmamızda PTK yapılan hastaların ERKP'ya göre işlem sonrası 1.gün bakılan total ve direkt bilirubin değerlerinde anlamlı düşüş görüldü (PTK işlemi öncesi total/direkt bilirubin düzeyleri 10,54/6,25 mg/dL; sonrası 7,15/3,89 mg/dL; p=0,04, p=0,03 sırasıyla). Kolanjit geçiren grupta bilirubin düşme süresinin daha uzun olduğu görüldü (p<0,05). Yapılan korelasyon analizinde işlem öncesi ALT ile işlem sonrası total bilirubin (1.gün-1.hafta r:-0,26, p=0,03, 2.-4.hafta oran r:-0,24, p=0,04), işlem öncesi AST ile işlem sonrası total bilirubin (1.gün-1.hafta oran: r:-0,31, p=0,01, 2-4.hafta oran: r:-0,26, p=0,03) düşme oranları arasında anlamlı negatif korelasyonu saptandı. Sonuç olarak karaciğer fonksiyon testleri ile kan bilirubin düşme süresi arasında negatif korelasyon tespit edildi. Ayrıca PTK yapılan hastalarda işlemden sonra 1. günde bilirubin seviyesinin daha hızlı düştüğü, kolanjitin ise bilirubin düşme hızını azalttığı saptandı.

Abstract:
Distal malignant biliary obstructions (DMBO) are one of the causes of extrahepatic jaundice. For these patients, percutaneous biliary cholangiography (PTC) and endoscopic retrograde cholangiopancreatography (ERCP) procedures are performed for preoperative or palliative biliary drainage. The aim of this study is to investigate the factors affecting the duration of bilirubin decrease after interventional procedures in patients with DMBO. The study included total of 34 patients with DMBO who presented with jaundice to the Gastroenterology and Non-Vascular İnterventional Radiology Departments of Hacettepe University between July 2022 and June 2023. During ERCP metal/plastic stents and during PTC 8/10 F catheters were placed for drainage. Before the procedures, patients' laboratory test results (platelet count, INR, liver function tests, total and direct bilirubin levels) and imaging were recorded. Total and direct bilirubin values were recorded on 1st post-procedure day, 1st week, 2nd week, 3rd week and 4th weeks. The rates of decrease of total and direct bilirubin levels during follow-up were calculated, and complications occurring after the procedures were recorded. The rate of bilirubin decrease was compared with the examined parameters, with p<0.05 considered statistically significant. In our study, a significant decrease was observed in total and direct bilirubin values on the 1st day after the procedure in patients who underwent PTC compared to ERCP (before PTC procedure, the total/direct levels were 10.54/6.25 mg/dL, after the procedure 7.15/3.89, p=0.04, p=0.03 respectively). It was observed that the group with cholangitis had a longer duration of bilirubin decrease (p<0.05). Correlation analysis revealed a significant negative correlation between pre-procedure ALT and post-procedure total bilirubin (1st day-1st week r:-0.26, p=0.03, 2nd-4th  week r:-0.24, p=0.04), AST and total bilirubin (1st day - 1st week r:-0.31, p=0.01, 2nd-4th  week r:-0.26, p=0.03) decrease rates. As a result, we identified a negative correlation between liver function tests and the duration of bilirubin decrease in the blood. Furthermore, we found that in patients underwent PTC, bilirubin levels decreased faster on the 1st day after the procedure, and cholangitis reduced the rate of bilirubin decrease.