Kemoterapi ve radyoterapi uygulanan baş-boyun kanserli hastalarda mukozit yönetimine yönelik kullanılan oral ajanların retrospektif olarak incelenmesi
Investigation retrospectively of oral agents used to management of mucositis in patients with head and neck cancer receiving radiotherapy and chemotherapy
Yazar: KÜBRA ÇITLAK
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİSUN KAPUCU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Ağız mukozası = Mouth mucosa ; Hemşirelik = Nursing ; Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Stomatit = Stomatitis

Özet:
Bu araştırma kemoterapi ve radyoterapi uygulanan baş-boyun kanserli hastalarda mukozit yönetimine yönelik kullanılan oral ajanların incelenmesi amacıyla retrospektif tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Çalışma Dr. Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Kliniğinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini tanı konduktan sonra tedavi amaçlı planlanmış kemoterapi ve radyoterapi kürü almak için Mayıs 2012-Mayıs 2015 tarihleri arasında klinikte yatışı olan 46 hastanın hastane kayıtları oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen dosya inceleme formu kullanılarak toplanmış olup, hasta dosyalarında var olan DSÖ Oral Toksisite Skalasına göre değerlendirilmiş oral mukozit dereceleri bu forma eklenmiştir. Grup farklılıklarının belirlenmesinde Mann Whitney U ve Kruskal Wallis Testi, iki sayısal değişken arasındaki ilişkiye bakmak için Spearman korelasyon testi kullanılmıştır. Araştırmaya alınan baş-boyun kanserli hastaların %39.1'inin 61 yaş ve üzeri, %84.8'inin erkek, %45.7'sinin ise larenks kanseri olduğu belirlenmiştir. Tedavi sürecinde hastaların %13'ünde mukozit görülmez iken, %30.4'ünde Grade 2, %26'sında Grade 3 ve %17.3'ünde Grade 4 seviyesinde oral mukozit görülmüştür. Hastaların %4.4'ünde grade 2 oral mukozitte sukralfat-lidokain karışımı, %6.6'sında grade 3 oral mukozitte nistatin+klorheksidin+L-Glutamin kombinasyonu, %10.9'unda grade 4 oral mukozitte sadece oral L-Glutamin kullanıldığı saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda; baş-boyun radyoterapisi alanlarda oral mukozit yönetiminde kullanılan ağız bakım ajanlarının etkinliğine ilişkin randomize kontrollü çalışmaların yapılması ve rehberlere göre etkinliği kanıtlanmış ağız bakım ajanlarınının etkin kullanımı önerilmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate retrospectively the oral agents used to management of mucositis in patients with head and neck cancer receiving radiotherapy and chemotherapy. The study was conducted in Dr. Abdurrahman Yurtaslan Oncology Education and Research Hospital Radiation Oncology Clinic. The sample of the study composed hospital records of 46 patients who were stayed in the clinic to get radiotherapy and chemotherapy cure plannned to treatment after diagnosis between May 2012 and May 2015. Data was collected by using file review form developed by the researcher, degree of oral mucositis evaluated according to the WHO oral toxicity scale in the patient's file have been added to handle this form. Non-parametric statistics including Mann-Whitney U Test and Kruskal Wallis Test for group comparisons and Spearman's correlation for relations among quantitative variables were used. It was determined that 39.1% of the patients included in the study diagnosed with head and neck cancer were 61 years old and older, 84.8% were men, 45.7 % were laryngeal cancer. While mucositis was not observed in 13% of the patients during the treatment period, oral mucositis was observed in Grade 2 with 30.4% of the patients, Grade 3 with 26%  of the patients and Grade 4 with 17.3% of the patients. İt was determined that used sucralfat-lidocain mixture in 4.4% of patients with grade 2 oral mucositis,  nystatin+chlorhexidin+L-Glutamin in 6.6% of patients with grade 3, oral L-Glutamin in 10.9% of patients with grade 4 oral mucositis. Based on the results of this study it was recommended that; randomized controlled studies on the effectiveness of the oral care agents used in the management of oral mucositis with the patients receiving head and neck radiotherapy should be done and the effective use of the proven effectiveness oral care agents according to guides.