Kambiyo senetlerinde defiler
Exception in negotiable instruments
Yazar: UMUT AKDENİZ
Danışman: PROF. YADİGAR İZMİRLİ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law

Özet:
El değiştirme fonksiyonuna sahip olan, diğer bir ifade ile tedavül veödeme araçları olarak işlem gören evraka güven zorunludur. Bu nedenlebir kez yaratılıp piyasaya sürüldükten sonra mümkün olduğu ölçüde itirazauğramamaları gerekir. Bu güven ise, senedi devredenden önceki haksahiplerine karşı ileri sürülebilen defilerin senedi devralana karşı ilerisürülememesinin kabulü ile mümkün olabilir. Bu nedenle kambiyosenetlerinde defiler konusunda en önemli sorun, bir taraftan defileri senetborçlusunu tahammül edilemez riskler altında bırakmayacak şekildedüzenlemek, diğer taraftan da senedin tedavül yeteneğini azaltmamaknoktasında toplanmaktadır.Kambiyo senetleri poliçe, bono ve çektir. Ülkemizde en fazla kullanılankambiyo senedi türü bonodur. Bu yüzden kanunumuzda etraflıcadüzenlenmiş olması gerekirken bono, sadece dört maddede düzenlenmişve poliçeyi düzenleyen hükümlere atıf yapılmıştır.Dar ve teknik anlamda defi, davalının(borçlunun), borçlu olduğu biredimi (borcu) özel bir nedenle yerine getirmekten kaçınmasına imkanveren bir haktır. İtiraz, davacının ileri sürdüğü hakkın doğumuna engelolan veya doğmuş olan hakkı sona erdiren vakıaların davalı tarafından ilerisürülmesidir. Defi ve itiraz arasındaki farklara rağmen,TTK.'nın kıymetlievraka ilişkin üçüncü kitabında bu kavramlar ?defiler? üst başlığı altındahükme bağlanmıştır. Bu nedenle, TTK.'da kullanılan ?defi? kavramı sadecedar ve teknik anlamda defileri değil, itirazları da kapsamaktadır.TTK. defileri birbirine benzer birkaç maddede sınırlı bir şekildedüzenlemiştir. Kambiyo senetlerinde defilerin ayrımı doktrin ve yargısaliçtihada bırakılmıştır.TTK. defiler hakkında senetten anlaşılan defiler, senedinhükümsüzlüğüne taalluk eden defiler ve şahsî defiler olarak üçlü birsınıflandırma yapmıştır.Senetten anlaşılan defiler, senedin muhtevasından, dış görünüşündenanlaşılıp da senedin hükümsüzlüğüne ilişkin olanların dışında kalandefilerdir. Senetten anlaşılan defiler herkese karşı ileri sürülebilirler.Senedin hükümsüzlüğüne taalluk eden defiler, senedin şekil şartlarınailişkin defiler ile senet yapma iradesine ilişkin defilerdir. Hükümsüzlükdefileri tam hükümsüzlük ve kısmî hükümsüzlük olmak üzere 2'ye ayrılır.Tam hükümsüzlük defileri teknik anlamda birer itiraz teşkil ederler ve bunedenle herkese karşı ileri sürülebilirler. Kısmî hükümsüzlük defileri iseisnat edilebilen ve isnat edilemeyen kısmî hükümsüzlük defileri olmaküzere 2'ye ayrılır.Şahsî defiler ise, bir senet alacaklısı ile borçlu arasındaki borçtaahhüdüne etkili olmayan hukukî ilişkilerden doğan defilerdir. Şahsîdefilerin ileri sürülebilmeleri ancak hâmilin senedi devralırken bilerekborçlunun zararına hareket etmesi halinde mümkündür.Anahtar Sözcükler1. Kambiyo Senedi2. Defi3. İtiraz4. Poliçe5. Bono

Abstract:
Instruments, having function of exchanging; in other words,instruments working as currency and payment tools must be reliable.Therefore, after coined and released to market, instruments should not bedisapproved as possible. This confident may be possible with approval ofnot asserting exceptions able to be asserted to right-owners precedingthe person who turned the promissory note over to that person whotookover the promissory note of exceptions. Thus, the most importantissues about exceptions in negotiable instruments are regulatingexceptions without exposing promissory-note debtor to risks cannot betolerated, and not restricting the exchanging ability of promissory-notes.Negotiable instruments are bill-of-exchanges, promissory-notes, andchecks. The most used exchange instruments in our country arepromissory-notes. As a result, although premissory-notes should beregulated well, those are controlled by only four items in law and they arereferred to articles organizing bill-of-exchanges.Exception is a claim that enables defendant (debut) to avoid paying fora debt of him on a narrow and technical scale. Objection is, assertion ofincidents ending arised claim or restraining dawn of claim which claimentasserted. Despite the fact that difference between exception andobjection, in third book of Turkish Commercial Law about valuableinstruments, these concepts are settled ?exceptions? on upper header.Therefore, ?exception? concept used in Turkish Commercial Law includesnot only exceptions on a narrow and technical scale, but also objections.Turkish Commercial Law narrowly regulated exceptions in a fewsimilar items. Difference between exceptions is given to doctrine and legalcaselaw in negotiable instruments.Turkish Commercial Law made a triple classification as exceptionsunderstood from promissory-notes, exceptions connected with invalidity ofpromissory-notes, and personal exceptions about exceptions.Exceptions understood from promissory-notes are understood bycontents and exterior of notes, so stay out of ones related to invalidity ofnotes. Hence, those can be asserted to everyone.Exceptions connected with invalidity of notes are exceptions related toconditions of form of promissory-notes and will of making notes. Theseexceptions are divided into two parts: Exact invalidity exceptions and partinvalidity exceptions. Each of exact invalidity exceptions includes aobjection; thus, these exceptions can be asserted to everyone and areregarded by judges. Besides, part invalidity exceptions are seperated intotwo parts: Part invalidity exceptions able to be attributed and not able to beattributed.Personal exceptions; on the other hand are exceptions emerged bylegal relations not be able to make an effect to commitment between anote creditor and a debut. Assertions of personal exceptions is possible,provided bearer act for harm of debut while he is taking the note over.Key Words1. Negotiable Instrument2. Exception3. Objection4. Bill-of-exchanges5. Promissory-notes