Migren hastalarında atak ve ataklar arası dönemlerde VEP (Görsel uyarılmış potansiyeller) ve göz kırpma refleksi incelemesi
Analysis of visual evoked potential habituations and blink reflex in patients with migraine during attacks and the period between attacks
Yazar: ŞENOL ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MEHMET YAMAN
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Ağrı = Pain ; Göz kırpma = Blinking ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Refleksler = Reflex ; Uyarılmış potansiyeller-görsel = Evoked potentials-visual

Özet:
İnsanları etkileyen ağrılar içinde baş ağrısı en sık olanlarından biridir. Migren hayatı kısıtlayan baş ağrılarının en sık nedenidir ve baş ağrısı için sağlık kuruluşlarına başvuruların da yine en sık nedenidir. Migrenin toplumda oldukça yaygın olması, ciddi işgücü kayıplarına neden olacak kadar rahatsız edici olması ve hatta ciddi nörolojik bozukluklara zemin hazırlayabilme potansiyeli olması nedeni ile etkin tedavi son derece önemlidir. Bilindiği gibi hastalıklar için en etkin tedavi seçenekleri hastalığın fizyopatogenezine yönelik olarak uygulanan tedavilerdir. Migrenin bilinen toplumsal ve bireysel özellikleri nedeni ile etyoloji, fizyoloji ve patolojisini aydınlatmaya yönelik olarak çok sayıda çalışma literatürde mevcuttur. Ancak migren patogenezi devam eden pek çok çalışmaya rağmen tam olarak aydınlatılamamıştır. Yapılan elektrofizyolojik incelemeler migrenin fizyopatolojik temeline ilişkin ipuçları elde edilmesine katkıda bulunmuştur.
Çalışmamıza IHS kriterlerine göre değerlendirilen 8?i auralı, 27?si ise aurasız toplam 35 migrenli hasta ve kontrol amaçlı sağlıklı 25 birey alındı. Çalışmamızda migrenli gruba atak ve ataklar arası dönemlerde VEP ve göz kırpma refleksi incelemesi yapıldı. Kontrol grubuna da VEP ve göz kırpma refleksi uygulandı. Migren hastaları arasında atak ve ataklar arası dönemlerdeki VEP latans ve amplitüd ölçüm sonuçları ve göz kırpma refleksi latans ölçümleri karşılaştırıldı. Ayrıca migren hastalarının atak arası dönem sonuçlarıyla kontrol grubunun ölçümleri karşılaştırıldı. 
Migren hasta grubunda atak döneminde ataklar arası döneme göre VEP latansı anlamlı derece uzun bulundu (p<0.001). Migrenli hastaların ataklar arası dönemde yapılan VEP incelemesinin kontrol grubuyla karşılaştırmasında sol VEP latans ve amplitüdü anlamlı farklılık göstermezken (p>0,05), sağ VEP amplitüdü kontrol grubuna göre daha düşük saptanmıştır (p<0,05). Sağ VEP latansında ise anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Migrenli hastaların ataklar arası dönemdeki göz kırpma refleksi değerlendirmesi ile kontrol grubunun karşılaştırmasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p>0,05).  Migrenli hastalarda atak arası dönem ve atak dönemindeki göz kırpma refleksi değerlendirmesinde de anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p>0,05).
Çalışmamızda hasta grubunda atak ve ataklar arası dönemdeki VEP ve göz kırpma refleksi incelemesi ile hastalık süresi ve atak sıklığı arasındaki korelasyon incelendiğinde; aralarında anlamlı bir ilişki olmadığı saptandı (p>0,05).
Bizim çalışmamız migren hastalarında atak döneminde görme yollarının etkilendiğini ve bu etkilenmenin bu yolaklarda atak esnasında devam eden steril inflamasyona bağlı olabileceği kanaati uyandırmıştır. Ancak trigeminal yolaklarda atak ve atak arası dönemde fark saptanmadı. Ayrıca migren hastalarında ataklar arası dönemde kontrol grubuna göre trigeminal sistem ve görme yolakları sensitizasyonunda fark yoktu. Sonuç olarak migren hastalarında atak dönemindeki santral steril inflamasyon VEP ile gösterilebilmiştir.

Abstract:
Headache is one of the most common forms of pain affecting people. And migraine is the most common cause of headaches, which reduce the quality of life, and again it is the most common presenting symptom in patients admitted to health care centers due to headache. An effective treatment is extremely important because of the prevalence of migraine in the population, its disturbing nature that cause serious loss of labor, and even its potential that prepare a ground for the severe neurological disorders. As is known, the most effective treatment options for diseases are the treatments applied for the physiopathogenesis of the disease. There are numerous studies in the literature to clarify the etiology, physiology and pathology of migraine, because of its known social and individual characteristics. However, migraine pathogenesis is poorly understood despite the many ongoing studies. The performed electrophysiological studies have contributed to obtain clues about the migraine pathophysiology.
In our study, total of 35 migraine patients of which 8 with aura and 27 without aura, evaluated according to IHS criteria, were included and 25 healthy individuals were also included for control purposes. Analysis of visual evoked potential (VEP) and blink reflex in the migraine group, during attacks and the period between attacks, have been conducted in our study. The control group also underwent the VEP and blink reflex analysis. The VEP latency and amplitude measurement results and the blink reflex latency measurements were compared in the periods between attacks and during the attacks of migraine patients. In addition, the result from the period between attacks of migraine patients was compared with the results of measurements from the control group.
The VEP latency was found significantly longer in the group of migraine patients in the attack period compared to the period between the attacks (p <0.001). And in the comparison of the VEP analysis of both the control group and the migraine patients, during the period between attacks, there were no significant difference in the left VEP latency and amplitude (p>0.05), right VEP amplitude was lower than the control group (p <0.05). There was no significant difference in the right VEP latency (p> 0.05). No significant difference was observed between the control group and the migraine patients in the period between the attacks in terms of the blink reflex assessment (p> 0.05). There was also no significant difference observed in the blink reflex assessment of patients with migraine, in the period between the attacks and during the attack (p> 0.05).
Also in our study, no significant correlation was found between disease duration and frequency of attacks and VEP and blink reflex in the patients group, during attacks and in the period between attacks (p> 0.05).
Our study suggests that the visual pathways are affected in the migraine patients during attacks, and these effects may be caused by sterile inflammation present in these pathways. However, no differences were found in the trigeminal pathways during attack and post-attack period. Furthermore, there was no difference in the sensitization of visual pathways and trigeminal system between the control group and migraine patients during the period between attacks. As a result, the central sterile inflammation in migraine patients during the attacks was demonstrated with VEP.