Pankreas kanseri tanısında endoskopik ultrasonografi ve bilgisayarlı tomografinin etkinliklerinin karşılaştırılması
Comparison of the effectiveness of endoscopic ultrasonography and computerized tomography in the diagnosis of pancreatic cancer
Yazar: BİLGE AŞIKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ ÖĞÜTMEN KOÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Endoskopi = Endoscopy ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreas neoplazmları = Pancreatic neoplasms ; Teşhis = Diagnosis ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Pankreas kanseri tüm dünyada en sık görülen 11. kanser türü olup ve kanserden ölüm nedeni olarak 7. sıradadır. Hastaların büyük çoğunluğu tanı sırasında ileri evrede olmaları nedeniyle tek küratif tedavi şansı olan cerrahi şansını kaybetmektedir. Bu yüzden pankreas kanseri şüphesi olan hastalara erken tanı konulması hayati önem taşımaktadır. Tanı konulduktan sonra da tedavi ve takipte uygun yöntemin seçilebilmesi için evrelemenin doğru yapılması gerekmektedir. Çalışmamızda pankreas kanseri şüphesiyle endoskopik ultrasonografi (EUS) ve bilgisayarlı tomografi (BT) yapılmış olan hastalarda görüntüleme yöntemlerinin tanı koyma ve kitle özelliklerini belirlemedeki etkinliklerini gösterilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2018- Şubat 2022 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi gastroenteroloji bölümüne başvuran, pankreas kanseri şüphesiyle endoskopik ultrasonografi ve kontrastlı batın bilgisayarlı tomografi çekilmiş ve saptanan solid pankreas lezyonununun pankreas malign lezyonu olduğu, biyopsi veya cerrahi ile patolojik olarak doğrulanmış olan toplam 62 hasta dahil edilmiştir. Hastaların raporlanmış olan BT görüntüleri, deneyimli bir abdominal radyolog tarafından önceki sonuçlarına kör olarak yeniden değerlendirilmiştir. Görüntüleme yöntemlerinde saptanan lezyonun boyutu, yerleşim yeri, lenf nodu tutulumu ve vasküler invazyon varlığı incelenmiştir. Patolojik değerlendirme için EUS/FNA, perkütan ince iğne aspirasyon biyopsisi ve cerrahi yöntemleri kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 62 hastanın solid pankreas lezyonlarının tespitinde EUS'un doğruluk oranı (%98,4), BT görüntülerini ilk değerlendiren radyoloğa göre (%88,7) anlamlı olarak daha yüksek saptanırken (p=0,029), deneyimli abdominal radyolog ile (%95,2) karşılaştırıldığında aralarında anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,313). Lenf nodu tutulumunu göstermede EUS, BT'ye göre daha yüksek doğruluk oranına (%77,27) sahipken, EUS ve abdominal radyoloğun sensitiviteleri eşit (%50) olarak bulunmuştur. Vasküler invazyonu göstermede ise abdominal radyolog en yüksek sensitiviteye (%71,43), EUS da en yüksek spesifiteye (%100) sahip olarak bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmamızda solid pankreas lezyonlarının değerlendirilmesinde EUS ve BT'nin birbirlerini tamamlayıcı özellikte oldukları sonucuna vardık. Bu yüzden pankreas kanseri şüphesi olan hastaların deneyimli bir abdominal radyolog tarafından yorumlanmış BT ve deneyimli bir gastroenterolog tarafından yapılmış EUS ile birlikte değerlendirilmeleri daha doğru bir yaklaşım olacaktır.

Abstract:
Aim: Pancreatic cancer has ranked the 11th most common cancer in the world and is the 7th leading cause of cancer death. Most of the patients are diagnosed with late-stage pancreatic cancer at the time of diagnosis and have lost the chance of surgery, which is the only curative treatment option. Therefore, early diagnosis of patients with suspected pancreatic cancer is crucial. After diagnosis, staging should be done correctly in order to choose the appropriate method in treatment and follow- up. In our study, we aimed to demonstrate the efficacy of imaging methods in diagnosing and determining mass characteristics in patients who underwent EUS, CT and EUS-FNA for suspected pancreatic cancer.
Materials and methods: A total of 62 patients who applied to the gastroenterology department of Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital between January 2018 and February 2022, underwent endoscopic ultrasonography and contrast-enhanced abdominal computed tomography with suspicion of pancreatic cancer, and the solid pancreatic lesion detected was a malignant pancreatic lesion, and pathologically confirmed by biopsy or surgery patients are included. Reported CT images of patients were re-evaluated by the abdominal radiologist who is blind to their previous results. The size, location, lymph node and vascular invasion of the lesion detected in imaging methods were examined. EUS/FNA, percutaneous fine needle aspiration biopsy and surgical methods were used for pathological evaluation.
Results: While the diagnostic accuracy of EUS (98.4%) in the detecting solid pancreatic lesions in 62 patients included in the study was found to be significantly higher than that the radiologist who first evaluated CT images (88.7%) (p=0.029), there was no significant difference between EUS and the experienced abdominal radiologist (95.2%) (p=0.313). While EUS had a higher accuracy rate (77.27%) than CT in demonstrating lymph node involvement, the sensitivity of EUS and abdominal radiologist was found to be equal (50%). In demonstrating vascular invasion, the abdominal radiologist had the highest sensitivity (71.43%), and EUS had the highest specificity (100%).
Conclusion: In our study, we have reached the conclusion that EUS and CT were complement each other in the evaluation of solid pancreatic lesions. Therefore, it would be a more accurate approach to evaluate patients with suspected pancreatic cancer with CT interpreted by an experienced abdominal radiologist and EUS performed by an experienced gastroenterologist.