Ergenlerde kişilik özellikleri ve algılanan ebeveyn akademik başarı baskısı ile psikolojik istismar arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examination of relationships between personality traits and perceived parental academic success pressure and psychological abuse in adolescents
Yazar: ŞERİFE ÇAMURCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KEZİBAN BÜŞRA KAYNAK EKİCİ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Ana-baba = Parents ; Baskı = Print ; Başarı = Success ; Ergenler = Adolescents ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Psikolojik istismar = Psychological maltreatment ; İstismar = Abuse

Özet:
Bu araştırma, ergenlerin kişilik özellikleri ve anne babalarından algılamış oldukları akademik başarı baskısı ile psikolojik istismar arasındaki ilişkilerin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yapılan araştırmada var olan durum olduğu gibi betimlenmek istendiği ve değişkenler arasında anlamlı ilişki olup olmadığının belirlenmesi adına ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Pandemi sürecinde eğitim-öğretim faaliyetlerine online olarak devam edilmesi nedeniyle araştırmacının kolayca ulaşabileceği bir örneklemden verilerin toplanması amacıyla uygun örnekleme yöntemi tercih edilerek araştırma verileri Google Forms üzerinden online olarak toplanmıştır. Uygun örnekleme yöntemi kullanılarak oluşturulan araştırmanın örneklemini, Türkiye genelinde çalışmaya katılmayı kabul eden 14-19 yaş aralığında lise öğrenimini sürdüren 717 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada yer alan veriler "Psikolojik İstismar Ölçeği", "Algılanan Ebeveyn Akademik Başarı Baskısı Ölçeği" "Beş Faktör Kişilik Özellikleri Ölçeği", ile araştırmacı tarafından oluşturulmuş olan "Demografik Bilgi Formu" ile toplanmıştır. Yapılan analizler neticesinde ergenlerin psikolojik istismar algı düzeylerinin cinsiyet, kardeş sayısı, okul türü ve okul başarı ortalamalarına göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Ergenlerin algıladıkları ebeveyn başarı baskısının ergenlerin cinsiyetlerine, kardeş sayılarına, sınıf düzeylerine ve öğrenime devam ettikleri okul türüne göre anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Ergenlerin sahip oldukları kişilik özellikleri ise cinsiyet, kardeş sayısı, sınıf düzeyi, okul türü, okul başarı ortalaması ve anne öğrenim düzeyine göre farklılaşmaktadır. Ergenlerin kişilik özellikleri, algılanan ebeveyn akademik başarı baskısı ile psikolojik istismar arasındaki ilişkilerin incelenmesi neticesinde elde edilen sonuçlar yapılan araştırmanın bulgular kısmında detaylı bir biçimde sunulmaktadır.

Abstract:
This research was carried out to examine the relationships between the personality traits of adolescents and the pressure of academic achievement perceived by their parents and psychological abuse. In the research, the relational survey model was used in order to describe the existing situation as it is and to determine whether there is a significant relationship between the variables. Due to the fact that educational activities were continued online during the pandemic process, the appropriate sampling method was preferred in order to collect data from a sample that the researcher could easily reach, and the research data were collected online via Google Forms. The sample of the study, which was created by using the appropriate sampling method, consists of 717 high school students between the ages of 14-19 who accepted to participate in the study throughout Turkey. The data in the research were collected with the "Psychological Abuse Scale", "Perceived Parent Academic Achievement Scale", "Five Factor Personality Traits Scale", and the created by the researcher "Demographic Information Form". As a result of the analysis, it was found that the psychological abuse perception levels of adolescents differed significantly according to gender, number of siblings, school type and school success averages. It has been found that the perceived parental success pressure of adolescents differs significantly according to their gender, number of siblings, grade level and the type of school they attend. Personality traits of adolescents differ according to gender, number of siblings, grade level, school type, school success average and mother's education level. The results obtained as a result of examining the relationships between the personality traits of adolescents, perceived parental academic success pressure and psychological abuse are presented in detail in the findings section of the research.