Psikiyatri hemşirelerinin moral distres, merhamet yorgunluğu ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between moral distress, compassion fatigue and burnout levels of psychiatric nurses
Yazar: EBRU KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESİBE GÜNAY MOLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ahlaki sıkıntı = Moral distress ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Merhamet = Mercy ; Merhamet yorgunluğu = Compassion fatigue ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional

Özet:
Bu çalışma psikiyatri hemşirelerinin moral distres, merhamet yorgunluğu ve tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Konya ilinde bulunan hastanelerin psikiyatri kliniklerinde çalışan araştırmaya katılmayı kabul eden 107 hemşire oluşturmuştur. Veriler araştırmacılar tarafından hazırlanan; Kişisel Bilgi Formu, Psikiyatri Hemşireleri için Moral Distres Ölçeği (PHMDÖ), Çalışanlar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği'nin Merhamet Yorgunluğu Alt Ölçeği (MYAÖ) ve Tükenmişlik Ölçeği (TÖ) ile toplanmıştır. Veriler T-testi, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Pearson Korelasyon ve Çoklu Regresyon Analizleri ile değerlendirilmiştir. Önemlilik düzeyi p<0,05 kabul edilmiştir.
Hemşirelerin %38,3'ü 26-30 yaş arasında, %61,7'si kadın, %60,7'sı evli, %55,1'i lisans mezunu olduğu tespit edilmiştir. Hemşirelerin PHMDÖ puan ortalamaları 1,65±1,23; MYAÖ puan ortalamaları 1,0±0,75; TÖ puan ortalamaları 3,01±1,08 olarak belirlenmiştir. Hemşirelerin PHMDÖ ile MYAÖ ve TÖ arasında olumlu yönde anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi gibi demografik özellikler ile PHMDÖ, MYAÖ ve TÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0,05). Çalışma pozisyonu, çalışma şekli, hemşirelik mesleğinden memnun olma, psikiyatri alanında çalışmaktan memnun olma, etik ile ilgili eğitim alma, etik durum sıklığı, ekip ile etik sorun yaşama, hasta ve hasta yakınlarıyla etik sorun yaşama gibi mesleki özellikler ile PHMDÖ, MYAÖ ve TÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0,05). Çocuk sayısı, kronik hastalık varlığı, meslekteki çalışma süresi, psikiyatride çalışma süresi, travmatik olay yaşama durumu, yönetici ve meslektaşlarla yaşanılan etik sorunlar ile PHMDÖ, MYAÖ ve TÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05).
Sonuç olarak psikiyatri hemşirelerinin PHMDÖ ile MYAÖ ve TÖ arasında olumlu bir ilişki olduğu, psikiyatri hemşirelerinin moral distres düzeyi artıkça merhamet yorgunluğu ve tükenmişlik düzeylerinin arttığı belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out as descriptive and correlational in order to determine the moral distress, compassion fatigue and burnout levels of psychiatric nurses. The sample of the study consisted of 107 nurses who agreed to participate in the study working in psychiatric clinics of hospitals located in Konya province. The data were collected with the Personal Information Form prepared by the researchers, the Moral Distress Scale for Psychiatric Nurses (MDSP), Compassion Fatigue Subscale of the Quality of Life Scale for Employees (CFS) and the Burnout Measure (BM). The data are evaluated by T-test, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Pearson Correlation and Multiple Regression Analyses. The significance level was accepted as p<0.05.
It have been detected that 38.3% of nurses were between the ages of 26 and 30, 61.7% were female 60.7% were married 55.1% bachelor's degree. The nurses' MDSP score mean was found as 1.65±1.23; the mean of CFS score was found as 1.0±0.75; and the mean of BM score was found as 3.01±1.08. It was found that there was a positive and significant relationship between the nurses' MDSP, CFS and BM scores. A statistically significant difference was found between the demographic characteristics such as age, gender, marital status, educational level, and the MDSP, CFS, and BM score averages (p<0.05). A statistically significant difference was found between the vocational characteristics such as work position, shifts, job satisfaction, satisfaction with psychiatry, ethics education, frequency of the ethical situations, ethical problems with the team, ethical issues related to patients and relatives, and MDSP, CFS and BM score averages (p<0.05). There was no statistically significant difference between the number of children, presence of chronic disease, working time in the profession, working time in psychiatry, the state of experienced traumatic events, ethical problems experienced with managers and colleagues, and the MDSP, CFS and BM score averages (p>0.05).
As a result, it was determined that there was a positive relationship between the means MDSP, CFS and BM scores and that compassion fatigue and burnout levels increased as the moral distress level of psychiatric nurses increased.