Primer akciğer kanserinde cerrahi sonrası mortalite
Post-surgery mortality in primary lung cancer
Yazar: YUNUS TÜRK
Danışman: PROF. DR. AHMET ÜÇVET
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Dr.Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Cerrahi-akciğer = Surgery-lung ; Komplikasyonlar = Complications ; Mortalite = Mortality ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications

Özet:
Akciğer kanseri, sık görülen bir malignite olup, kansere bağlı ölümlerin önde gelen nedenlerindendir. Akciğer kanserinde uygun hastalarda en etkili tedavi yöntemi cerrahidir. Postoperatif mortalite ve morbidite hastalar için ciddi bir sorundur. Postoperatif dönemdeki riskli hasta gruplarının belirlenmesi, bu hastaların preoperatif daha ayrıntılı incelenmesi ve postoperatif özel takip programlarına alınması mortalite ve morbidite oranlarında azalma sağlayacaktır. Çalışmamızın amacı 30, 90 ve 360 günde mortalite sıklığının belirlenmesi, her dönem mortalite için ayrı ve ortak risk faktörlerinin belirlenmesi ve mortalite için riskli hasta gruplarının tanımlanmasıdır.
GEREÇ VE YÖNTEM: 
01.01.2016- 01.01.2021 tarihleri arasında primer küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) tanısı ile lobektomi veya daha geniş akciğer rezeksiyonu yapılan 935 hasta tek merkezli, retrospektif olarak incelendi. Hastaların 30, 90 ve 360 gündeki mortalite oranları hesaplandı. Hastaların demografik özellikleri, laboratuar verileri, tümörün özellikleri, kullanılan cerrahi yöntem, rezeksiyon tipi ve postoperatif komplikasyonlar ile 30, 90 ve 360 günlük mortalite arasındaki ilişkisi incelendi. 
BULGULAR:
Hastaların 28 (%3)'inde 30 gün içinde, 46 (%4,9)'sında 90 gün içinde, 113 (%12,1)'ünde 360 gün içinde mortalite görüldü. Özellikle ileri hastalık evresi, ek cerrahi işlem yapılması, yatış süresinin 7 günden uzun olması, % 'Forced Vital Capacity' düşüklüğü, ek hastalık varlığı, postoperatif komplikasyon varlığı ve pnömonektomi yapılmış olması 30, 90 ve 360 günlük mortaliteyi arttıran ortak faktörlerdendi. Ayrıca sağ taraftan ameliyat olmak 30 ve 90 gün için mortaliteyi arttıran ortak değişkendi. Erkek cinsiyet, torakotomi ile ameliyat olmak, tümör boyutundaki artış 90 ve 360 gün mortaliteyi arttıran değişkenlerdi. Bunlara ilave olarak perioperatif komplikasyon 90 gün mortaliteyi; neoadjuvan tedavi, lenf nodu metastazı ve yeniden hastaneye yatış olması 360 gün mortaliteyi arttıran bağımsız değişkenlerdi.
SONUÇ: 
Otuz günlük mortalite %3, 90 günlük mortalite %4,9, 360 günlük mortalite %12,1 oranında görüldü. 30, 90 ve 360 günlük mortalite için özellikle ileri hastalık evresi, ek cerrahi işlem yapılması, postoperatif komplikasyon varlığı ve pnömonektomi yapılmış olması mortaliteyi arttıran ortak faktörler olarak saptandı. Riskli hastaların preoperatif daha detaylı incelenmesi ve postoperatif dönemde özel takip programlarına alınmasıyla postoperatif mortalite ve morbiditenin azalacağı düşülmüştür.

Abstract:
Lung cancer is a common malignancy and one of the leading causes of cancer –related deaths. Surgery is the most effective treatment method for the properly selected patients in lung cancer. Postoperative mortality and morbidity is a serious problem for those patients. Identification of risky patient groups in the postoperative period, examining these patients in more detail preoperatively and including them in special postoperative follow-up programs will reduce mortality and morbidity rates. The aim of our study is to identify the frequency of mortality in 30, 90 and 360 days several and common risk factors for mortality in each period and risky patient groups for mortality.
MATERIALS and METHODS:
This single center retrospective study examined a total of 935 patients diagnosed with primary non-small cell lung cancer between January 2016 and January 2021. The mortality rates of the patients within 30, 90 and 360 days were calculated. The relation between 30, 90, 360 days mortality and demographic characteristics of the patients, laboratory data, characteristics of the tumor, the surgical method used, the type of resection, postoperative complications were examined.
RESULTS:
Mortality was observed in 28 (3%) of patients in 30 days, 46 (4,9%) of patients in 90 days and 113 (12,1%) of patients in 360 days. The common factors that increase the mortality of 30, 90 and 360 days were advanced disease, extended surgery, hospitalization longer than 7 days, low value of the Forced Vital Capacity, comorbid disease, postoperative complication and pneumonectomy. Moreover, having surgery on the right  side was the covariate that increases mortality of 30 and 90 days. The variables that increase the mortality of 90 and 360 days were male gender, thoracotomy and tumor size. In addition, perioperative complications were independent variables that increase 90 days mortality, and neoadjuvan treatment, lymph node metastasis and re-hospitalization were independent variables that increase 360 days mortality.
CONCLUSION:
The rates of mortality were 3% in 30 days, 4,9% in 90 days and 12,1% in 360 days. Advanced disease, extended surgery, postoperative complications and pneumonectomy were the common factors that increase 30, 90 and 360 days mortality. This study showed that postoperative mortality and morbidity will decrease by examining risky patients in more detail preoperatively and taking them into special follow-up programs in the postoperative period.