Ovalık Kilikya bölgesi roma antik kentlerinin mekan dizim yöntemi ile analizi
Analysis of ancient roman cities in Cilicia pedias region via space syntax method
Yazar: YELDA DURGUN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET FARUK ALTUNKASA
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
İnsanlar, kentleşme sürecine avcılık ve toplayıcılık yaparak önce mağara, çadır ya da oba gibi geçici yerleşimlerde, daha sonraki süreçte tarım ve hayvancılık yaparak kalıcı yerleşmelerde yaşamışlardır. Gelişen yerleşik hayat düzeniyle birlikte ticaret olgusu başlamış ve insanlar önce yakın daha sonra uzak çevreleri ile etkileşim kurmuşlardır. Bu etkileşim ile kentler gelişmiş, kültür alış-verişi sağlanmış ve toplulukların inanç sitemleri arasında farkındalıklar ortaya çıkmıştır. Bu olgulardaki değişimler kent gelişimine katkı sağlamakla birlikte kent planlama kararları ve kent mekân kurguları üzerinde etkilerini belirlemiştir. Kentsel mekânın oluşumu sosyal, kültürel ve fiziksel bir oluşum ve etkileşim sonucunda oluştuğundan bu oluşumun nasıl gerçekleştiği, şekillendiği ve anlaşılabilirliğinin hangi yöntemle analiz edilebileceği çalışmanın temel çıkış noktasını oluşturmaktadır. Bu doğrultuda öncelikle araştırma alanının sınırları belirlenerek, tarihten günümüze Anadolu topraklarının bir parçası olan Ovalık Kilikya bölgesi Roma dönemi antik kentlerinin, kent kurgularının oluşumu hakkında veri elde etmek amaçlanmıştır. Bu verilerin elde edilebilmesi için mekân dizimi yönteminin kullanıldığı bir antik kent analiz modelinin geliştirilebilmesine çalışılmıştır. Çalışmada yapılan analizler sonucunda elde edilen veriler değerlendirilmiş ve Ovalık Kilikya Roma antik kentlerinin rastlantısal değil, insan algısının ölçülebilir sınırlarında kurgulandığı sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda kentlerin bütünleşme değerlerindeki farklılıkların kıyaslanarak kurgusal farklılıklar ve benzerlikler ortaya çıkarılmıştır.

Abstract:
Human beings, lived in temporary settlements such as cave, tent or oba while hunting and gathering. In the process of urbanization, they later have lived in permanent settlements in the process of agriculture and animal husbandry. The concept of trade has begun with the evolution of the order of life, and people have first interacted with the near and then with their remote environment. With this interaction, cities were developed, culture exchange was done and awareness was raised among the communities' belief systems. These changes contributed to urban development while affecting on urban planning decisions and urban space constructions. Since the formation of urban space is formed as a result of social, cultural and physical formation and interaction, it is the basic starting point of this study to determine how this formation occurs, how it is formed as well as which method can analyse its comprehensibility. In this direction, first of all, it is aimed to obtain data about the formation of the city foundation of the ancient cities of Ovalık Kilikya region, which is a part of the Anatolian territory from the past to the present. In order to obtain this data, an Urban Analysis model was developed and the space syntax method was used in the analysis of ancient city plans. As a result of the analyses conducted in the study, the data obtained are evaluated and it is concluded that the ancient cities of Ovalık Cilicia Rome are not coincidental, but within the measurable limits of human perception. Foundational differences have been revealed by comparing the differences in integration values of cities.