Üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluşlarının problemli internet kullanımı ve bazı demografik değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of psychological well-being of university students in terms of problematic internet use and various demographic variables
Yazar: MUHAMMET  FATİH YILMAZ
Danışman: PROF. DR. AYŞE SİBEL TÜRKÜM
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Demografik değişkenler = Demographic variables ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluşlarının cinsiyete, interneti temel kullanım amacına, günlük internet kullanım süresine, internetin en sık kullanıldığı zaman dilimine, öğrenim görülen alana, barınma biçimine, internete en sık bağlanılan yere ve problemli internet kullanımına göre anlamlı şekilde farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Ayrıca üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluşlarının problemli internet kullanımı, cinsiyet, internet kullanım amacı, günlük internet kullanım süresi ve internetin en sık kullanıldığı zaman dilimi değişkenleri tarafından yordanıp yordanmadığı incelenmiştir. Veri grubundan interneti problemli kullanan üniversite öğrencileri belirlenerek bu öğrencilerin psikolojik iyi oluşlarının cinsiyete, interneti temel kullanım amacına, günlük internet kullanım süresine, internetin en sık kullanıldığı zaman dilimine ve öğrenim görülen alana göre anlamlı şekilde farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. İnterneti problemli kullanan üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluşlarının problemli internet kullanımı, cinsiyet, internet kullanım amacı, günlük internet kullanım süresi ve internetin en sık kullanıldığı zaman dilimi değişkenleri tarafından yordanıp yordanmadığı incelenmiştir.
	Araştırmanın çalışma grubu, 2012-2013 Öğretim Yılında Anadolu Üniversitesinin örgün programlarında öğrenim gören 1927 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri ?Psikolojik İyi Oluş Ölçeği?, ?Problemli İnternet Kullanım Ölçeği? ve ?Kişisel Bilgi Formu? ile elde edilmiştir. Verilerin analizi sırasında betimleyici istatistikler, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, korelasyon katsayısı ve adımsal regresyon analizi kullanılmıştır.  Varyans analizi sonucunda bağımsız değişken düzeyleri arasında gözlenen farklılıkların kaynağını belirlemek için Scheffe çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır.
	Araştırma bulguları kız öğrencilerin psikolojik iyi oluşlarının erkeklerin psikolojik iyi oluşlarından anlamlı biçimde daha yüksek olduğunu yansıtmıştır. Temel kullanım amacı açısından interneti bilgi edinme amaçlı kullananların psikolojik iyi oluşlarının interneti eğlence ve iletişim amaçlı kullananların psikolojik iyi oluşlarından anlamlı biçimde daha yüksek olduğu görülmüştür. İnterneti en sık gündüz kullananların psikolojik iyi oluşlarının interneti en sık akşam ve en sık gece kullananların psikolojik iyi oluşlarından anlamlı biçimde daha düşük olduğu görülmüştür. Teknik bilimler alanında öğrenim gören üniversite öğrencilerinin sosyal bilimler ve fen bilimleri alanlarında öğrenim gören üniversite öğrencilerinden anlamlı biçimde daha yüksek psikolojik iyi oluşa sahip olduğu saptanmıştır. İnterneti problemli kullanan üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluşlarının interneti problemsiz kullanan öğrencilerin psikolojik iyi oluşlarından anlamlı biçimde daha düşük olduğu bulunmuştur. Ayrıca üniversite öğrencilerinin günlük internet kullanım süresine, barınma biçimine ve internete en sık bağlanılan yere göre psikolojik iyi oluşlarının anlamlı biçimde farklılaşmadığı görülmüştür. Adımsal regresyon analizi sonucunda problemli internet kullanımı, cinsiyet, internetin en sık kullanıldığı zaman dilimi ve internet kullanım amacının psikolojik iyi oluşun anlamlı yordayıcıları oldukları bulunmuştur.
İnterneti problemli kullanan üniversite öğrencilerinden kız öğrencilerin psikolojik iyi oluşlarının erkeklerin psikolojik iyi oluşlarından anlamlı biçimde daha yüksek olduğu saptanmıştır. İnternetin günlük kullanım süresine göre interneti problemli kullanan öğrencilerin psikolojik iyi oluşlarının anlamlı biçimde farklılaştığı görülmüştür. İnterneti temel kullanım amacına, internetin en sık kullanıldığı zaman dilimine ve öğrenim görülen alana göre interneti problemli kullanan üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluşlarının anlamlı farklılıklar göstermediği bulunmuştur. Adımsal regresyon analizi sonucunda problemli internet kullanımı ve cinsiyetin interneti problemli kullanan üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluşlarının anlamlı yordayıcıları olduğu, interneti temel kullanım amacı, internetin en sık kullanıldığı zaman dilimi ve günlük internet kullanım süresinin ise anlamlı yordayıcıları olmadığı bulunmuştur. Bulgular psikolojik iyi oluş literatürü temel alınarak yorumlanmış ve gelecek araştırmalar için bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study was carried out to investigate university students? psychological well-being in terms of various variables. It was examined whether university students? psychological well-being levels differ according to gender, main purpose of internet use, daily internet usage time, the most frequently time period of internet usage, field of study, type of accommodation, the place where the students access to the internet the most frequently and problematic internet use.  In addition, the predictive role of problematic internet use, gender, main purpose of internet use, daily internet usage time and the most frequently time period of internet usage in psychological well-being was examined. From the data collection students were determined who use the internet problematically and it was examined whether their psychological well-being levels differ according to gender, main purpose of internet use, daily internet usage time, the most frequently time period of internet use and field of study. The predictive role of problematic internet use, gender, main purpose of internet use, daily internet use time and most frequently used period of time for internet on psychological well-being of students who use the internet problematically was also examined. 
Participants of the study were 1927 students attending to the various faculties of Anadolu University in 2012-2013 academic year. The data were collected by Psychological Well-being Scale, Problematic Internet Use Scale, and Personal Information Form. The data were analyzed using descriptive statistics, independent sample t-test, one way ANOVA, correlation and stepwise regression. Before applying statistical techniques, the assumptions of these techniques were investigated.
According to findings of the study it was determined that psychological well-being of female students is significantly higher than the psychological well-being of male. In the sense of main purpose of internet use, psychological well-being of students who use internet to get information is significantly higher than students who use internet for entertainment and communication. Psychological well-being of students who use internet usually daytime is significantly lower than psychological well-being of students who use internet usually in the evening and at night. It was determined that university students who get education on the field of technical sciences have higher psychological well-being than university students who get education on the fields of social and physical sciences. It was found that psychological well-being of university students who use internet problematically is significantly lower than the students who do not use the internet problematically. It was seen that psychological well-being of university students do not vary significantly in terms of daily internet usage time, type of accommodation and the place where the students access to the internet the most frequently. As a result of stepwise regression analysis, it was found that problematic internet use, gender, the most frequently time period of internet usage and the purpose of internet use are significant predictors of psychological well-being. 
It was found that psychological well-being of female student who use internet problematically is significantly higher than male students who use the internet problematically. It was seen that psychological well-being of students who use internet problematically in terms of daily internet usage time vary significantly. On the other hand, psychological well-being of university students who use internet problematically in terms of main purpose of the internet use, the most frequently time period of internet usage and the field of study not vary significantly. As a result of stepwise regression, it was found that problematic internet use and gender are significant predictors of psychological well-being of university students who use internet problematically; and main purpose of internet use, the most frequently time period of internet usage and daily internet usage time are not significant predictors. The results were interpreted on the basis of psychological well-being literature and some suggestions were made for future researches.