TRT repertuvarında yer alan Ürgüp türkülerinin Refik Başaran'ın icrâ kayıtları ışığında tespit ve tahlili
Detection and analysis of Ürgüp folk songs included in the TRT repertoire in the light of performance records of Refik Başaran
Yazar: CEMİL KAYACI
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÖNÜL
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Müziği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzik = Music
Dizin: Başaran, Refik = Başaran, Refik ; Derleme = Compilation ; Halk müziği = Folk music ; Nevşehir-Ürgüp = Nevşehir-Ürgüp ; Nota = Note ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; Türküler = Folk songs

Özet:
Türkiye'de derleme çalışmaları Cumhuriyetin ilan edilmesinden sonra başlamıştır. İlk derleme faaliyetleri 1926 ile 1929 yılları arasında Dârü-l Elhân tarafından yapılmıştır. İkinci büyük derleme faaliyetleri ise, 1937 ile 1952 yılları arasında Ankara Devlet Konservatuarı tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu faaliyetlerin sonucunda yaklaşık 10.000 ezgi derlenmiştir. Ancak bilimsel bir yöntem kullanılmaması ve derlemecilerin Türk müziği alt yapısına haiz olmaması sebebi ile yapılan bu çalışmalar beraberinde bir sürü aksaklık ve tartışma konusunun da oluşmasına neden olmuştur. Bugün sahip olduğumuz TRT repertuvarındaki türkü notalarını incelediğimizde, derleme sürecinden başlayarak türkülerin yanlış aktarıldığını ve/veya notalama sürecindeki hatalardan kaynaklanan eksiklerin, zamanla içinden çıkılamayacak sorunları da beraberinde getirdiğini görmekteyiz. Bu çalışmada derleme süreçleri ile arşivlerimizde yer alan Nevşehir/Ürgüp yöresine ait eserler ve yörenin müzik kültürü, yörenin müziğinin şekillenmesinde önemli katkısı olan Refik Başaran'ın icrâları, sanatçı kimliği ve yöre kültürüne olan katkıları ışığında irdelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olan tarama modeli kullanılmıştır. Bu araştırmada, Refik Başaran'ın kayıtları ışığında, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu arşivindeki derleme kayıtları ile Türk Halk Müziği repertuvarındaki nüshaları arasında derleme ve notaya alım sürecinde ortaya çıkan farklılıkları saptamak, bu farklılıklara yol açan etkenleri gün yüzüne çıkarmak ve kayıtları tekrar notaya alarak gelecek nesillere ilk elden aktarılmasına katkı sağlamak amaçlanmıştır.

Abstract:
Compilation studies in Turkey began after the proclamation of the Republic. The first compilation activities were carried out by Dârü-l Elhân between 1926 and 1929. The second phase major compilation activities were carried out by the Ankara State Conservatory between 1937 and 1952. As a result of these activities, approximately 10,000 melodies were compiled. However, due to the lack of a scientific method and the fact that the compilers did not have Turkish music background, these studies led to a lot of problems and debate.  When we examine the folk song notes in the TRT repertoire we have today, we see that starting from the compilation process, the folk songs were transferred incorrectly, and the deficiencies caused by the errors in the notation process brought along problems that could not be solved over time. In this study, compilation processes and the works of Nevşehir/Ürgüp region in our archieves as well as music culture of the region were examined in the light of Refik Başaran's performances, his artistic identity and contributions to the local culture, who had an important impact on shaping the folk music of the region. The screening model, one of the qualitative research methods, was used in the study. Based on Refik Başaran's records, this research aims at identifying the differences between compiling records in the archives of the TRT and those of Turkish Folk Music Repertoire that emerged in the process of compilation and notation along with revealing the factors that led to these differences, and thereby contributing to firsthand transfer to future generations.by re-noting the recordings.