Kule vinçlerde iş kazaları ve önlemleri
Occupational accidents and measures in tower cranes
Yazar: TOLGA BARIŞIK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATİH YALÇIN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Kazalar = Accidents ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Kazalar = Accidents ; Kule vinç = Tower crane ; Kule vinç = Tower crane ; Vinç = Crane ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Çalışanları çalışma ortamında, sağlık ve güvenliğini etkileyecek olumsuz etmenlerden korumak, üretimin sürekliliğini sağlamak ve verimliliği arttırmak için yapılan ve mühendislik, tıp ve hukuk gibi disiplinler arası bilimlerin bir arada olduğu "iş sağlığı ve güvenliği" kavramı, gün geçtikçe sanayinin ve teknolojinin gelişmesiyle önem kazanmaktadır. Çalışma ortamında iş sağlığı ve güvenliğinin gereksinimlerinden yola çıkılarak, tehlike kaynaklarının belirlenerek sağlık ve güvenlik açısından bir risk değerlendirmesinin yapılması, gerekli koruma ve önlemelerin belirlenerek uygulanması ve çalışanların bilgilendirilmesi gerekmektedir. Düzenleyici önleyici faaliyetler hazırlanarak daha güvenli bir çalışma ortamı sağlanmalıdır.  
Son zamanlarda inşaat şantiyelerinde kule vinçler ile ilgili meydana gelen riskler önemli ölçüde bir sorun olmaya başlamış ve olmaya da devam etmektedir. Kule vinçlerde iş kazaları pek çok nedenden meydana gelmektedir. Yaşanmış iş kazaları incelenmeli ve kazalara neden olan etmenler tespit edilmeli ve uygun önlemler, bu etmenlerin incelenmesinden sonra alınabilmelidir. 
Kule vinçler ile çalışmalarda malzeme taşınması,  diğer risklere göre daha büyük bir ölçüde tehlike arz etmektedir. Günümüzde inşaat, sanayi gibi birçok sektörde kullanılan kule vinçler, kullanılan sektöre ve çalışma konumuna bağlı olarak çeşitlilik göstermektedir. Bundan dolayı her malzeme taşıması sırasında olası risklere maruz kalınabilmektedir. İşlem sırasında olası etkiler göz önünde bulundurularak, oluşabilecek kazaların önlenmesi için risk ve tehlikeler belirlenip doğru bir şekilde düzenleyici önleyici faaliyetler yapılmalıdır.
Bu çalışmada vinç türleri, kule vinç ile ilgili bilgiler, kule vinçlerin kurulumu, kule vinçlerde kontrol ve bakım işlemleri açıklanmıştır. Türkiye'de ve Dünyada meydana gelmiş olan kule vinç kazalarından örnekler verilerek literatür çalışması yapılmıştır.
İnşaat sahası çalışanlarına kule vinçler ile ilgili anket çalışması yapılarak; Türkiye'de kule vinç ile yapılan çalışmalarda meydana gelen kaza nedenleri, tehlikeler ve risk faktörleri araştırılarak, risklerin azaltılmasına yönelik önlemlere yer verilmiş, iş sağlığı ve güvenliği açısından öneriler geliştirilmiştir. Ayrıca elde edilen verilere göre, kule vinçler için risk değerlendirmesi yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kule Vinç, Kule Vinçlerde İş Kazaları ve Önlemleri, Kule Vinçlerde Risk Değerlendirmesi.

Abstract:
Concept of "Occupational Health and Safety"  that the interdisciplinary sciences such as engineering, medicine and law for protect employees from adverse factors that affect health and safety in the working environment,  ensure continuity of production and improve efficiency is gain importance day by day. Based on the requirements of occupational health and safety in the working environment, It is necessary to performing a risk assessment by identifying the sources of hazard, implemented to determined of the necessary protection and precautions and informing employees. A more secure working environment should be provided by preparing regulatory preventive actions. 
The risks to the tower cranes have been and will continue to be a significant problem in construction sites recently. Occupational accidents in tower cranes occur for many reasons. Experienced work accidents should be investigated and the factors causing the accident should be identified and appropriate measures should be taken after examining these factors.
Moving materials in the work of tower cranes is a bigger hazard than other risks. Today, tower cranes used in many sectors such as construction and industry are diversified depending on the sector and working position. Therefore, during each material movement to be exposed possible risks. Taking into account possible effects during the process, risks and hazards must be identified and correct preventive actions should be taken in order to prevent accidents that can occur.
In this study, information about cranes types, information about tower cranes, installation of tower cranes, control and maintenance of tower cranes are explained. Literature studies have been done by giving samples from the tower crane accidents that have come to the waters in Turkey and in the world.
Survey about the tower cranes was carried out for the construction site workers; The causes of accidents, hazards and risk factors investigated in tower cranes in Turkey have been investigated and precautions have been taken to reduce the risks and proposals have been made in terms of occupational health and safety. Furthermore, according to the obtained data, a risk assessment was made for tower cranes.
Key Words: Tower Crane, Occupational Accidents and Measures in Tower Cranes, Risk Assessment in Tower Cranes.