Ortaokul matematik ders kitapları sayılar ve işlemler öğrenme alanı sorularının PISA matematik yeterlik düzeylerine göre incelenmesi
An investigation of middle school mathematics textbooks' number and operations learning domain items according to PISA mathematics proficiency levels
Yazar: HAKAN ÇAVUŞ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT KOPARAN
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 2022-2023 eğitim öğretim yılında okullarda okutulan 5-8.sınıf matematik ders kitaplarındaki sayılar ve işlemler öğrenme alanına ait tüm soruların, PISA matematik okuryazarlığı bağlamlarını ve yeterlik düzeylerini ne derecede yansıttığını incelenmektir. Kitapların incelenmesinde, PISA matematik okuryazarlığı bağlamları ve araştırmacı tarafından PISA matematik yeterlik düzeyleri ölçeğinden uyarlanan sayılar ve işlemler öğrenme alanı düzey göstergeleri kullanılmıştır. Bu ölçekte toplam altı düzey bulunmaktadır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemi olan doküman incelemesi kullanılmıştır. Her sınıf düzeyine ait MEB yayınları kitabı belirlenerek, toplam dört adet kitap incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, incelenen kitaplardaki soruların büyük çoğunluğunun bağlamının bulunmadığı ve yeterlik düzeylerinin 2. ve 3. düzeyde olduğu ve 5. ve 6.düzeyde sorulara yer verilmediği görülmüştür. Soruların düzeylerinin sınıf düzeylerine göre dengeli dağılmadığı ve soruların büyük bir bölümünün alt ve orta düzeylerde yer aldığı tespit edilmiştir. Bunun yanında soruların büyük çoğunluğunun gerçek yaşam bağlamında olmadığı, düzey olarak orta ve alt düzeyde sorular olduğu görülmüştür. Yeni hazırlanacak kitaplarda, soruların bağlamlara ve düzeylere göre dengeli dağılması, gerçek yaşam bağlamında daha fazla sorunun kitaplarda daha fazla yer alması ve üst düzeylerde sorulara yer verilmesi gerektiği önerisinde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the extent to which all items in the learning domain of numbers and operations in the 5th-8th grade mathematics textbooks taught in schools in the 2022-2023 academic year reflect the PISA mathematics literacy contexts and proficiency levels. PISA mathematics literacy contexts and the level indicators of the numbers and operations learning domain adapted from the PISA mathematics proficiency levels scale by the researcher were used in the examination of the textbooks. There are a total of six levels in this scale. Document analysis, a qualitative research method, was used in the study. A total of four books were analyzed by determining the MoNE publications for each grade level. According to the findings obtained from the research, it was seen that the majority of the questions in the books examined did not have a context and that the proficiency levels were at the 2nd and 3rd level and that there were no questions at the 5th and 6th level. It was determined that the levels of the questions were not distributed evenly according to the grade levels and most of the questions were at the lower and middle levels. In addition, it was observed that the majority of the questions were not in the context of real life and that there were questions at the middle and lower levels. It was suggested that in the new books to be prepared, questions should be distributed evenly according to contexts and levels, more questions in the context of real life should be included in the books and questions at higher levels should be included.