Kuraklık stresi şartlarında san andreas çilek çeşidinde salisilik asit uygulamalarının verim, kalite, morfolojik ve fizyolojik parametreler üzerine etkileri
Effect of salicylic acid applications on morphological, physiological parameters and fruit production of strawberry cv. san andreas under drought stress condition
Yazar: MOHAMMED GHALEB DAKHEEL
Danışman: PROF. DR. LEYLA DEMİRSOY
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın amacı San Andreas nötr gün çilek çeşidinde kuraklık stresi ve kurak koşulların oluşturduğu olumsuzlukları azaltmak için yapılan salisilik asit uygulamalarının morfolojik, fizyolojik, verim ve kalite parametreleri üzerine etkilerinin belirlenmesidir. Araştırma OMÜ Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümüne ait bir sera ve laboratuvarlarda yürütülmüştür. 
Denemede San Andreas çilek çeşidine ait frigo fideler 27 Nisan 2022'de 9 litre hacimli siyah renkli saksılarda toprak, torf, perlitten oluşan harç karışımına (2:1:1) dikilmiştir. Dikimden sonra bitkilere 3-4 yapraklı oluncaya kadar eşit miktarda sulama suyu verilmiş, bu dönemden itibaren tarla kapasitesinin % 100'ü, % 80'i ve % 60'ı olacak şekilde 3 farklı sulama konusu uygulanmıştır. Salisilik asit uygulamaları 0 (kontrol), 1 ve 2 mM dozlarında, kuraklık uygulamalarından 2 hafta sonra başlayarak, 2 hafta aralıklarla 3 kez yapraktan sprey şeklinde yapılmıştır. 
Çalışmamızda kuraklık stresinin San Andreas nötr gün çilek çeşidinde çiçek salkım sayısı, kol sayısı, gövde sayısı, kök uzunluğu, yaprak sayısı, yaprak alanı, bitki yaş ve kuru ağırlığı, yaprak su içeriğinde azalmaya; yapraklarda klorofil içeriği, yaprak sıcaklığı, prolin ve MDA içeriğinde artışa neden olduğu belirlenmiştir. Kuraklık stresi toplam verim ve ortalama meyve ağırlığında azalmaya neden olurken, meyve sertliği, SÇKM içeriği, titre edilebilir asit içeriğinde artışa neden olmuştur.
 Salisilik asit uygulamaları denemede incelenen pek çok parametre üzerinde etkili olmamış, sadece klorofil içeriği (1 ve 2 mM), toplam verim (1 mM) ve titre edilebilir asit içeriğinde (1 mM) artış, meyve sertliğinde (1 ve 2 mM) ise azalmaya neden olmuştur.
Sonuç olarak, kuraklık stresi San Andreas nötr gün çilek çeşidinin yaz- sonbahar üretiminde bitki büyümesi ve verim üzerine önemli bir sınırlayıcı etki göstermiştir. Salisilik asit uygulamaları (1 mM) toplam verim üzerinde olumlu etki yapmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effects of drought stress and salicylic acid applied to reduce the negative effects of drought conditions on morphological, physiological, yield and quality parameters in San Andreas day-neutral strawberry cultivar. The research was carried out in the greenhouse and laboratories of the Horticulture Department of Faculty of Agriculture at Ondokuz Mayis University. 
In the experiment, frigo seedlings of the San Andreas strawberry cultivar were planted using mixture consisting of soil, peat and perlite (2:1:1) in black pots with a volume of 9 liters on April 27, 2022. After planting, an equal amount of irrigation water was given to the plants until they had 3-4 leaves, and from this period on, 3 different irrigation subjects were applied as 100 %, 80 % and 60 % of the field capacity. Salicylic acid applications at doses of 0 (control), 1 and 2 mM were made as a foliar spray 3 times at 2-week intervals, starting 2 weeks after the drought applications. 
In our study, it was found that drought stress caused a decrease in the number of inflorescences, number of arms, number of stems, root length, number of leaves, leaf area, plant fresh and dry weight, leaf water content in the San Andreas day- neutral strawberry cultivar. However, it was determined that it caused an increase in chlorophyll content, leaf temperature, proline and MDA content in leaves. While drought stress caused a decrease in total yield and average fruit weight, it caused an increase in fruit firmness, TSS content and titratable acid content. 
Salicylic acid applications were not effective on many parameters examined in the experiment, only the chlorophyll content (1 and 2 mM), total yield (1 mM) and titratable acid content (1 mM) increased, and fruit firmness (1 and 2 mM) decreased with its application. 
As a result, drought stress showed a significant limiting effect on plant growth and yield in summer-autumn production of San Andreas day-neutral strawberry cultivar. Salicylic acid applications (1 mM) had a positive effect on the total yield.