Avrupa Birliği ülkelerinde sosyal yeniliğin belirleyicileri
The determinants of social innovation in European Union countries
Yazar: MERVE ELMAS
Danışman: PROF. DR. SEYFETTİN ARTAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Sosyal yenilikçilik = Social innovative ; Yenilik = Innovation

Özet:
Günümüzde ülkelerin iklim değişikliği, çevresel sorunlar, eşitsizlikler ve salgın hastalıklar gibi sosyal sorunlara çözüm bulmak giderek zorlaşmakta olup bu sorunlar yalnızca ulusal değil, aynı zamanda uluslararası düzeyde ciddi etkiler yaratmaktadır. Söz konusu sosyal sorunlara etkili çözümler üretmek için son yıllarda öne çıkan bir kavram olan sosyal yenilikler hem yaratıcı hem de etkili yöntemler sunabilmektedir. Bu kapsamda sosyal sorunlara yenilikçi çözümler sağlamak amacıyla geliştirilen yeni ürün, hizmet, süreç veya iş modelleri olarak tanımlanan sosyal yenilik, toplumsal refahı artırma ve küresel krizlerle başa çıkma yeteneğini güçlendirme açısından kritik bir rol oynamaktadır.

Bu çalışmada sosyal yeniliğin belirleyicileri 27 Avrupa Birliği (AB) ülkesi için 2000-2021 dönemi yıllık verileri kullanılarak panel veri yöntemiyle analiz edilmiştir. Bu amaçla, analizde sosyal koruma harcamaları ve sosyal katkılar, sosyal yenilik göstergesi olarak ele alınarak sosyal yeniliğin belirleyicileri hem makroekonomik hem de kurumsal düzeyde incelenmiştir. Analizler sonucu elde edilen bulgulara göre AB ülkelerinde; kamu nihai tüketim harcamaları, yükseköğretim okullaşma oranı, toplam nüfus, iş gücüne katılma oranı, kamu eğitim harcamaları, gayri safi yurtiçi hasıla, gayri safi sermaye oluşumu, istihdamın nüfusa oranı, ileri eğitimli işgücü, hukukun üstünlüğü, düzenleyici kalite ve yolsuzluğun kontrolü sosyal yeniliklerin önemli belirleyicileri olarak tespit edilmiştir. Elde edilen bulguların, AB ülkelerinde sürdürülebilir ekonomik büyüme ve toplumsal refahın sağlanmasında uygulanabilecek sosyal yenilik politikalarına yol gösterici olması beklenmektedir.

Abstract:
In contemporary times, addressing social issues such as climate change, environmental problems, inequalities, and pandemics is becoming increasingly challenging. These issues have significant impacts not only at the national level but also on an international scale. In finding effective solutions to these social problems, the concept of social innovation, which has gained prominence in recent years, offers both creative and effective methods. Social innovation, defined as new products, services, processes, or business models developed to provide innovative solutions to social problems, plays a critical role in enhancing societal welfare and strengthening the ability to cope with global crises.

This study analyzes the determinants of social innovation using annual data from 27 European Union (EU) countries for the period 2000-2021, employing panel data methods. In this analysis, social protection expenditures and social contributions are considered as indicators of social innovation, and both macroeconomic and institutional level determinants of social innovation are examined. According to the findings, in EU countries, public final consumption expenditures, higher education enrollment rates, total population, labor force participation rate, public education expenditures, gross domestic product, gross fixed capital formation, the employment-to-population ratio, advanced educated workforce, rule of law, regulatory quality, and control of corruption have been identified as significant determinants of social innovation. The findings are expected to provide guidance for social innovation policies that can be applied to ensure sustainable economic growth and societal welfare in EU countries.