Pandemi döneminde öğretmen dayanıklılığına ilişkin öğretmen görüşleri
Teachers' opinions on teacher resilience during pandemic
Yazar: ZEYNEB ÇETİNER
Danışman: DOÇ. DR. AHMET FARUK LEVENT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Yılmazlık = Resiliency ; Öğretmen dayanıklılığı = Teacher resiliency ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Etkisini birçok alanda gösteren Covid-19 pandemisi, eğitim-öğretim hayatında da birçok değişikliğe neden olmuştur. Duygusal ve fiziksel emek yoğunluğu yüksek olan öğretmenlik mesleği, pandemi sürecinde eğitim verimliliğini sürdürebilmek amacıyla daha zorlu bir hal almış ve bu süreçle birlikte gelen yeni eğitim modelinin öğretmenler üzerindeki etkisi kaçınılmaz olmuştur. Öğretmenlerin çeşitli şartlara uyumu ve zor koşullarla yüzleşebilme yeterliliği olarak tanımlanan öğretmen dayanıklılığı, pandemi sürecinde yaşanılan zorluk ve değişimlerle daha fazla önemli hale gelmiştir.
Literatür incelendiğinde, öğretmenlerin pandemide dayanıklılıklarına ilişkin görüşlerini analiz eden az sayıda çalışmanın olduğu gözlemlenmiştir. Öğretmenlerin, pandemi öncesi ve sonrasında etkileyen zor koşulların ve dayanıklılıklarını sağlayan faktörlerin ortaya çıkarılması literatür açısından önem arz etmektedir. Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin, pandeminin öğretmen dayanıklılığına ilişkin görüşlerinin incelenmesidir.
Bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılarak seçilmiştir. Buna göre, pandemi döneminde İstanbul ili Ümraniye ve Üsküdar ilçelerinde bulunan çeşitli özel okullarda görev yapan 10 öğretmen ile Erzurum ili Hınıs ilçesinde bulunan çeşitli resmi okullarda görev yapan 10 öğretmen araştırmanın çalışma grubunda yer almıştır. Pandemi döneminde büyükşehir ve kırsalda görev yapan öğretmenlerin yaşadıkları sorunlara ilişkin farklı bakış açısına sahip olduğu düşünüldüğü için bu araştırmanın çalışma grubu hem İstanbul hem de Erzurum ilinden seçilmiştir. Bu araştırmaya katılım sağlayan öğretmenler ile Erzurum ve İstanbul'da yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Pandemi koşullarında İstanbul'da çalışan bazı öğretmenlerin tercihi doğrultusunda görüşmelerin bir kısmı online olarak yapılmıştır. Görüşmeler, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar ile yapılan görüşmelerin transkripsiyonları araştırmacı tarafından detaylıca incelenmiş ve MAXQDA 2020 programı kullanılarak görüşmeler öncelikle bilgi parçacıklarına bölünerek içerik analizi yapılmıştır. Elde edilen bilgi parçacıklarından kod listesi oluşturulmuş sonrasında kod listelerinden ana temalar ve alt temalar oluşturulmuştur. 
Yapılan araştırma neticesinde 9 ana tema oluşmuştur. Bu ana temalar; "Öğretmenlerin öğretmen dayanıklılığına ilişkin görüşleri", "Öğretmenlerin mesleklerinde karşılaştığı zor koşullara ilişkin görüşleri", "Öğretmenlerin mesleklerinde dayanıklılıklarını sağlayan faktörlere ilişkin görüşleri", "Öğretmenlerin pandemi döneminde karşılaştığı acil uzaktan eğitim problemlerine ilişkin görüşleri", "Öğretmenlerin pandemi döneminde karşılaştığı çevresel problemlere ilişkin görüşleri", "Öğretmenlerin pandemi döneminde dayanıklılıklarını sağlayan faktörlere ilişkin görüşleri", "Öğretmenlerin pandemi döneminde mesleği bırakmaya ilişkin görüşleri", "Öğretmenlerin pandemi döneminin mesleklerine etkisine ilişkin görüşleri" ve "Öğretmenlerin öğretmen dayanıklılığını artırmak için önerileri" şeklinde sıralanmaktadır. Ana temaların altında çeşitli alt temalar bulunmaktadır. İlk 3 ana tema öğretmenlerin pandemi öncesi dayanıklılıklarına ilişkin görüşleri içermekte olup diğer 6 tema öğretmenlerin pandemi döneminde dayanıklılıklarına ilişkin görüşleri kapsamaktadır.
Araştırmada elde edilen bulgulara göre öğretmenlerin pandemi döneminde dayanıklılıklarını en fazla etkileyen unsurlar; internet altyapısı eksikliği, donanım eksikliği, öğrencilerde öğrenme kaybı, öğrencilerin devamsızlık problemleri, fiziksel uzaklık, velinin derse katılması, idare denetimi, iş yükü artışı, veli ilgisizliği, idarenin destek vermemesi, mesai dışı çalışma, ekonomik koşullar, ulaşım sorunu, sosyal uzaklık olmuştur. Öğretmenlerin bu zorlu süreçte dayanıklılıklarını en fazla sağlayan faktörler; mesleki adanmışlık, profesyonel gelişim, pozitif olmak, idare desteği, veli iş birliği, meslektaş iş birliği, hobi ile uğraşmak olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The Covid-19 pandemic, which has shown its impact in many areas, has also caused many changes in education and training. The teaching profession, which has a high intensity of emotional and physical labour, has become more difficult in order to maintain educational efficiency during the pandemic, making the impacts of this process inevitable on teachers. Teacher resilience, which is defined as the adaptation of teachers to various conditions and the ability to face difficult conditions, has become more important with the difficulties and changes experienced during the pandemic.
The general purpose of this research is to examine the effects of the pandemic on teacher resilience by examining the difficulties they encountered in this period, and their opinions on strategies to cope with these difficulties. In this study, teachers' opinions on the concept of teacher resilience, the difficult conditions they encountered before the pandemic, the factors which contributed to their resilience before the pandemic, the difficult conditions they encountered during the pandemic period, the factors which contributed to their resilience during the pandemic, their thoughts on leaving the profession, their opinions on the impact of the pandemic on their profession, and the teachers' proposals on how to increase teacher resilience have been revealed. In addition, suggestions have been made in accordance with the difficult conditions faced by teachers and the factors that contributed to their resilience. Literature review shows that there are few studies which analyse the opinions of teachers on teacher resilience during the pandemic. It is important to examine the difficult conditions that undermine the resilience of teachers before and after the pandemic and the factors which contribute to their resilience.
This study was carried out by using one of the qualitative research methods known as the phenomenological design, Maximum variation sampling which is one of the purposeful sampling methods was used to select participants for this research. Accordingly, 10 teachers working in various private schools in Ümraniye and Üsküdar districts of Istanbul and 10 teachers working in various public schools in Hınıs district of Erzurum province during the pandemic period were included in the study group of the research. The study group of this research was selected from both Istanbul and Erzurum provinces since it is thought that teachers working in metropolitan and rural areas have different perspectives on the problems they experience during the pandemic period. In this research, face-to-face interviews were conducted with the participants in Erzurum and Istanbul. Based on the preferences of some teachers working in Istanbul, some of the interviews were conducted online. Interviews were conducted using a semi-structured interview form. The transcriptions of the interviews with the participants were examined in detail by the researcher, and the content analysis was carried out by using the MAXQDA 2020 program. A code list was created from the information obtained, and then main themes and sub-themes were created from the code lists. As a result, there are 9 main themes in this research. These main themes are; "Teachers' Opinions on Teacher Resilience", " Teachers' Opinions on the Difficult Conditions They Face in Their Profession", "Teachers' Opinions on the Factors Contributing to Their Resilience in Their Profession", "Teachers' Opinions on Distance Education Problems Encountered During the Pandemic Period", "Teachers' Opinions on Environmental Problems Encountered During the Pandemic Period" "Teachers' Opinions on the Factors That Contribute to their Resilience During the Pandemic Period", "Teachers' Opinions on Quitting the Profession", "Teachers' Opinions on the Effect of the Pandemic Period on Their Professions" and "Teachers' Proposals for Increasing Teacher Resilience". There are various sub-themes formed under the main themes. The first 3 main themes include the opinions of teachers about their resilience before the pandemic, and the other 6 themes include the opinions of teachers about their resilience during the pandemic period.
As a result, the factors that most affect teachers' resilience during the pandemic period are lack of internet infrastructure, lack of technological equipment, learning loss in students, students' absenteeism, physical distance, parent participation in distance learning courses, administrative supervision, increase in workload, parent indifference, lack of support from the administration, out-of-hours work, economic conditions, transportation problem, social distance. The factors that contributed to teacher resilience in pandemic were professional dedication, professional development, positive attitude, administrative support, parent cooperation, colleague cooperation, develop a hobby. After examining the opinions of teachers on teacher resilience, suggestions were made to increase teacher resilience.