Toplumsal cinsiyet eşitliği yönüyle ortaokul Türkçe ders kitaplarının incelenmesi
The analyze of secondary school textbooks for soci̇al gender equi̇li̇ty
Yazar: MUSTAFA KÜKRER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM KIBRIS
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cinsel ayrımcılık = Gender discrimination ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet farkları = Gender differences ; Ders kitapları = Textbooks ; Ders kitapları = Textbooks ; Eşitlik = Equality ; Kitaplar = Books ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson

Özet:
Bu çalışmanın amacı, iki farklı dönemde ortaokullarda okutulan Türkçe ders kitaplarını toplumsal cinsiyet eşitliği açısından incelemek ve elde edilen bulguları karşılaştırıp buna göre yorumlamaktır. Geçmiş döneme ait seçilen Türkçe ders kitapları, Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Yok Edilmesi Sözleşmesi (CEDAW) imzalanmadan önce yayımlanan üç, günümüz dönemine ait seçilen ders kitapları ise 2013-2014 eğitim öğretim yılında ortaokullarda okutulan özel yayınevlerine ait üç ders kitabı olmak üzere, toplam altı kitaptır.  Seçilen tüm Türkçe ders kitapları Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim Terbiye Kurulunun izniyle yayımlanmıştır. Araştırmanın veri analizi "içerik çözümlemesi" yöntemi ile gerçekleştirilmiş, örneklemdeki Türkçe ders kitaplarının görselleri ve metinleri belirlenen kategorilere göre analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda incelenen ders kitaplarının görsellerinde ve metinlerinde sayısal üstünlüğün erkeklerde olduğu, erkeklerin kadınlardan daha fazla farklı meslek rolleri ve farklı tutumlar ile sunulduğu, kamuya açık alanların ve özel yaşam alanlarının tümünde erkek cinsiyetinin sayısal olarak üstün olduğu görülmüştür. Erkekler daha çok aile dışı, kadınlar ise aile içi rollerle sunulmuştur. Kitapların görsellerinde erkeklerin daha çok genel hayata ait nesnelerle, kadınların ise özel hayata ait nesnelerle sunulduğu görülmüştür. Kitaplardaki metin yazarlarına bakıldığında erkek yazarların çoğunlukta olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak günümüz ders kitaplarında toplumsal cinsiyet eşitliğine zıt ögeler ve cinsiyetçi kalıp yargılar bulunduğu görülmüştür.  CEDAW öncesi ortaokul Türkçe ders kitaplarıyla yapılan karşılaştırmalarda genel olarak günümüz ders kitaplarının toplumsal cinsiyet eşitliği açısından olumlu bir gelişme gösterdiği belirlenmiştir.




Anahtar Kelimeler: Ders kitabı, toplumsal cinsiyet eĢitliği, CEDAW, cinsiyet ayrımcılığı.

Abstract:
The purpose of this study, the analyze of secondary school textbooks for social gender equility and we compare to comment our information. İn the past Turkish textbooks, Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women (CEDAW) has six books. before signing the CEDAW,  published 3 books. Nowadays there are selected textbooks for this topic in 2013-2014 education year. This books published by Ministry of National Education.Data analysis for research actualized with method "content analysis". Images and texts of the Turkish textbooks analyzed by category. As a result of research, more men than women as a numerical. Men and women have jobs differently. Men have numerical superiority in public and private area. Men served in the roles of outside the family but women served in the roles of inside the family. Men have general life objects but women have private life objects in books of visual. Men more than the women writers in books. Consequently, In today 's textbooks there is gender discrimination and there isn't social gender equility but In today 's textbooks development for social gender equility.




Keywords: Textbook, social gender equility, CEDAW, gender discrimination.