Etlik civcivlerde koksidiyoz kontrolünde bitkisel ekstraktların kullanım olanakları
Potential use of plant extracts for controlling coccidiosis in broiler chicks
Yazar: İBRAHİM SERHAN SERİN
Danışman: PROF. DR. HASAN RÜŞTÜ KUTLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine ; Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZDOKTORA TEZİETLİK CİVCİVLERDE KOKSİDİYOZ KONTROLÜNDE BİTKİSELEKSTRAKTLARIN KULLANIM OLANAKLARIİbrahim Serhan SERİNÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜZOOTEKNİ ANABİLİM DALIDanışman : Prof. Dr. Hasan Rüştü KUTLUYıl :2006, Sayfa: 92Jüri : Prof.Dr. Hasan Rüştü KutluProf.Dr. Ferda OkanDoç.Dr. Mehmet ÇelikProf.Dr. Murat GörgülüYrd.Doç.Dr. Ahmet ŞahinBu çalışmada etlik piliç rasyonlarında yem katkı maddesi olarak bitkiselekstrakt kullanımının koksidiyoz kontrolündeki etkinliği araştırılmıştır. Bitkiselekstraktların oosit saçımı, bağırsak lezyon skoru, canlı ağırlık artışı, yem tüketimi veyemden yararlanma oranına etkisi incelenmiştir. Denemede, %32 E. tenella, %32 E.acervulina, %18 E.burunetti ve %18 E. maxima sporlu oositleri içeren inokülant,47,000 adet sporlu oosit/civciv dozunda kullanılmıştır. Birinci ve ikinci denemelerdeher biri 16 adet, üçüncü ve dördüncü denemelerde ise her biri 17 adet Ross 308 erkekcivcivlerden oluşan muamele grupları kullanılmıştır. Tüm denemelerde, denemeleregöre dozu ve çeşidi değişen bitkisel ekstrakt(lar) yanında 120 ppm düzeyinde Yuccaschidigera da kullanılmıştır. Birinci denemede, Thymus vulgaris ve Zingiberofficinale ikinci denemede, Origanum vulgare ve Syzygium aromaticumekstraktlarından herbiri 400 ppm düzeyinde kullanılmıştır. Üçüncü denemede, ilk ikidenemeden en iyi cevabı veren ekstraktlar olan; O. vulgare ve Z. officinale'nin 1:1(g/g) karışımının, 200 ve 300 ppm dozları denenmiştir. Dördüncü denemede ise, ilküç denemede koksidiyoza karşı etkinliği açısından en iyi sonucu veren 400 ppm O.vulgare ekstraktlarının, kuluçka çıkışı takiben ve 12. gün yaştan itibarenkullanımının; antikoksidiyalle (robenidin) mukayeseli olarak etkinliği araştırılmıştır.Kuluçka çıkışını takiben 400 ppm O. vulgare ve 120 ppm Y. schidigera ekstraktıkullanımının antikoksidiyal kullanımına benzer etkiye sahip olduğu, inoküle edilentüm grupların istatistiki olarak benzer olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, buçalışmada kullanılan bitkisel ekstraktların koksidiyoz kontrolünde antikoksidiyallerealternatif olabilecekleri saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Etlik piliç, koksidiyoz, oosit saçımı, performans, bitkiekstraktlarıI

Abstract:
ABSTRACTPhD THESISPOTENTIAL USE OF PLANT EXTRACTS FOR CONTROLLINGCOCCIDIOSIS IN BROILER CHICKSİbrahim Serhan SERİNDEPARTMENT OF ANIMAL SCIENCEINSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCESUNIVERSITY OF ÇUKUROVASupervisor : Prof. Dr. Hasan Rüştü KUTLUYear : 2006, Pages: 92Jury : Prof.Dr. Hasan Rüştü KutluProf.Dr. Ferda OkanAssoc.Prof.Dr. Mehmet ÇelikProf.Dr. Murat GörgülüAssis.Prof.Dr. Ahmet ŞahinThe present study was carried out to determine the potential of plant extractsfor controlling coccidiosis in broiler chicks. In four tirals, effects of plant extracts onoocyst output, lesion scoring, body weight gain, feed intake and feed efficiency wereevaluated. The inoculant used in the trials was comprise 32% E. tenella, 32%E. acervulina,18% E. burunetti and 18% E. maxima in a dose of 47,000 sporulatedoocyst/birds.In the first and second trials, 16 birds (Ross 308 male broilers chicks) wereused in each treatment group, while 17 birds were used in the third and fourth trials.In the first and second trials, Origanum vulgare, Thymus vulgaris, Syzygiumaromaticum, Zingiber officinale were used as plant extrcats at 400 ppm. In the thirdtrial, the best combinations (O. vulgare ve Z. officinale in 1:1 (w/w) at 200 and 300ppm) obtained in the first and second trial was used. In the last trials, the bestcombination obtained in the third experiment was used from the first day of age or 12th days of age against the anticoccidial (30 ppm robenidine) in inoculated oruninoculated birds. In all trials, besides the above plant extracts, Yucca schidigeraextracts was used at 120 ppm for the groups receiving plant extract. The bestcombinations is 400 ppm O. vulgare and 120 ppm Y. schidigera was used from firstday. In conclusion, plant extracts tested in the present study could have a potential tochallenge coccidiosis and could replace anticoccidials.Keywords: Broilers, coccidiosis, oocyst output, performance, plant extractsII