Türkiye'nin enerji güvenliği politikası: Doğu Akdeniz'deki petrol ve doğal gaz kaynaklarının önemi
Turkey's energy security policy: The importance of oil and natural gas resources in the Eastern Mediterranean
Yazar: ARZU BİLİCİ
Danışman: DOÇ. DR. GÜNER KOÇ AYTEKİN
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Uluslararası ilişkilerde ekonomi politik açıdan kritik öneme sahip petrol ve doğal gaz aynı zamanda çatışma ve iş birliğinin de kaynağıdır. Dünyada birincil enerji kaynakları arasında en çok talep gören iki hidrokarbon kaynağı petrol ve doğal gazdır. Petrol ve doğal gaz yeryüzünde eşit dağılmamıştır. Bu durum enerji güvenliği algısını iki uçlu hale getirmektedir. Söz konusu iki ucun tarafları; ihracatçı ve ithalatçı konumda olan ülkelerdir. Kaynak, yani ihracatçı ülkeler dönemsel olarak enerjiyi politik bir araç gibi görüp enerji güvenliğini tehdit edebilmektedirler. Bu durum özellikle alıcı ülkeler tarafında enerji arz güvenliğinde problemlere yol açarken diğer taraftan fiyat dalgalanmalarını ortaya çıkarabilmektedir. Enerjide mevcut kaynak ülkelere yeni alternatifler arayan alıcı ülkeler, 2001 yılından itibaren hidrokarbon keşifleri ile gündeme gelen Doğu Akdeniz'e yönelmişlerdir. Bu sebeple hem kıyıdaş ülkeler hem de küresel güçler Doğu Akdeniz'de enerji politik hamlelerde bulunmaktadır. GKRY, küresel güçlerin de desteği ile KKTC'yi yok sayarak petrol ve doğal gazın çıkarılması için ihalelere çıkmaktadır. Bununla yetinmeyen GKRY, İsrail ve Yunanistan ikilisi ile ittifak kurarken küresel güçler de bölgede askeri ve politik hakimiyet kurmak istemektedir. Her ne kadar keşfedilen petrol ve doğal gazın ekonomik değeri tartışmalı olsa da başta Türkiye olmak üzere Doğu Akdeniz'e kıyısı olan bütün ülkelerin enerji güvenliği açısından önem arz etmektedir. Doğu Akdeniz'e en uzun kıyısı olan Türkiye, enerji kaynakları mücadelesinde haklı ve kararlı bir tutum sergilemektedir. Türkiye, Doğu Akdeniz petrol ve doğal gazının KKTC olmak üzere bütün kıyıdaş ülkeler için uluslararası hukuk ilkeleri doğrultusunda eşit ve adil bir şekilde paylaşılması gerektiğini savunmaktadır. Bu çalışmanın amacı; Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ile deniz alanlarının paylaşım mücadelesinde Türkiye'nin haklı politikalarını ortaya koyabilmektir. Tez çalışması ile Doğu Akdeniz deniz alanlarının ve enerji kaynaklarının paylaşım mücadelesi, realizm ve neorealizmin tezleri doğrultusunda ekonomi politik çerçevede ve hukuki boyutta analiz edilmektedir.

Abstract:
Oil and natural gas, which have a critical political economy in international relations, are also a source of conflict and cooperation. Oil and natural gas are the two most demanded hydrocarbon resources among primary energy sources in the world. Oil and natural gas are not evenly distributed across the globe. This makes the perception of energy security bipolar. The parties to these two extremes are exporter and importer countries. Source, i.e. exporting countries may periodically see energy as a political tool and threaten energy security. This can lead to problems in energy supply security, especially on the receiving countries' side, while on the other hand, it can lead to price fluctuations. Seeking new alternatives to existing energy source countries, buyer countries have turned to the Eastern Mediterranean, which has been on the agenda with hydrocarbon discoveries since 2001. For this reason, both littoral countries and global powers are making energy political moves in the Eastern Mediterranean. With the support of global powers, the GASC, ignoring the TRNC, is holding tenders for the extraction of oil and natural gas. Not content with this, the SCGA is allied with Israel and Greece, while global powers want to establish military and political dominance in the region. Although the economic value of the discovered oil and natural gas is controversial, it is important for the energy security of all countries bordering the Eastern Mediterranean, especially Turkey. Turkey, which has the longest coast to the Eastern Mediterranean, has a justified and decisive stance in the struggle for energy resources. Turkey argues that the Eastern Mediterranean oil and natural gas should be shared equally and fairly for all littoral countries, including the TRNC, in line with the principles of international law. The aim of this study is to reveal Turkey's justified policies in the struggle for the sharing of energy resources and maritime areas in the Eastern Mediterranean. The thesis analyzes the struggle for the sharing of the Eastern Mediterranean maritime areas and energy resources in the Political Economy and legal dimension in line with the theses of realism and neorealism.