Diyarbakır il merkezinde yaşayan tüketicilerin piyasadaki balların kalitesi hakkındaki düşünceleri ve bal tüketim tercihlerini etkileyen faktörler
The opinions of diyarbakir provincial center consumers on the quality of honey on the market and the factors affecting their honey consumption preferences
Yazar: RÜKSANE ÇELİK
Danışman: PROF. DR. TURGAY ŞENGÜL
Bingöl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Arı ve Arı Ürünleri Anabilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Diyarbakır il merkezinde yaşayan bireylerin piyasada satılan balların kalitesi hakkındaki düşüncelerini saptamak ve bal tüketim tercihlerini etkileyen faktörleri tespit etmek için yapılmıştır. Çalışma alanında bal tüketimi konusunda tüketici tercihlerini etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik daha önce bir çalışma yapılmamış olması ve tüketicilerin istekleri ve arzularına göre üretim gerçekleştirilmesi için tüketici davranışlarının belirlenmesi gerekliliği çalışmanın önemini ortaya koymaktadır. Araştırmanın birinci verileri, Diyarbakır il merkezinde yaşayan tüketicilerle 2022 yılında yüz yüze yapılan anketlerden sağlanan verilerden oluşmaktadır. Diyarbakır ilini temsil edecek şekilde il merkezindeki 4 mahalle (bağlar, kayapınar, Yenişehir ve sur mahallesi) belirlenmiştir. Anketlerin 104 tanesi Bağlar'da 92 tanesi Kayapınar'da, 55 tanesi Yenişehir'de ve 30 tanesi ise Sur'da yapılmıştır. Tüketicilerden anket yöntemiyle elde edilen veriler SPSS 22 programından faydalanılarak analiz edilmiş olup, tanımlayıcı istatistikler ve frekans tabloları verilmiştir. İki değişken arasında ilişki ve bağımlılık olup olmadığını analiz etmek için Ki Kare Bağımsızlık testi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; erkeklerin ankete katılım oranının kadınlardan daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Genç bireylerin ankete katılım oranının yüksek olduğu söylenebilir. Ankete katılım sağlayan kişilerin yüksek oranda üniversite mezunu ve serbest meslek sahibi olan bireyler olduğu belirlenmiştir. Ailedeki fert sayısının Türkiye ortalamasına benzer yaklaşık olarak 3-4 kişi olduğu belirlenmiştir. Ankete katılan bireylerin yaklaşık %70'inin asgari ücrete yakın ve üstünde gelirleri olduğu sonucuna varılmıştır. Bireylerin çoğunlukla hem süzme hem de petek balı eşit oranlarda tercih ettikleri ve bireylerin yarıya yakının yılda 5 kg ve altında bal tükettikleri sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, bal ve arı ürünlerinin tüketim miktarlarını artırmak için arı ürünlerinin üretim miktarının artırılması, tüketicilere bilgi verilmesi, bal ve arı ürünleri konusundaki tanıtımların arttırılması, özellikle de arı ürünlerinin sağlık alanındaki yararları hakkında bilgi verilmesi gerekmektedir. Ayrıca tüketicilerin organik, şekersiz ve sertifikalı bal tüketme istekleri karşılanmalıdır. Böylece üretici daha fazla kazanabilecek ve tüketici de daha güvenilir ve sağlıklı ürünler tüketebilecektir.

Abstract:
This study was conducted to discover the opinions of people living in Diyarbakır city center regarding the quality of honey sold in the market and to identify the factors influencing their honey consumption preferences. The lack of a study to discover the elements influencing consumer preferences concerning honey in the research region, as well as the relevance of determining consumer behaviors in order to manufacture in accordance with customer wishes and desires, demonstrates the significance of the study. The major data for the study comes from face-to-face surveys done in 2022 with customers living in Diyarbakır city center. Bağlar, Kayapınar, Yenişehir, and Sur areas in the city center were chosen to symbolize the province of Diyarbakır. 104 surveys were carried out in Bağlar, 92 in Kayapınar, 55 in Yenişehir, and 30 in Sur. The data collected through surveys from consumers was analyzed using the SPSS 22 program, and descriptive statistics and frequency tables were provided. To determine whether there is a relationship and interdependence between the two variables, the Chi-square independence test was utilized. According to the research findings, men participated in the survey at a higher rate than women. It is safe to say that the survey's participation rate among young people is high. The poll participants were largely university graduates and self-employed individuals, according to the results. It has been determined that the family size is roughly 3-4 individuals, which is comparable to the Turkey average. It has been determined that around 70% of those who took part in the study earned close to or above the minimum wage. It has been determined that people enjoy both filtered and comb honey in equal proportions, and about half of all people use 5 kg or less of honey per year. As a result, in order to increase the consumption of honey and bee products, it is necessary to increase bee product production, inform consumers, increase honey and bee product promotion, and provide information about the health benefits of bee products in particular. Furthermore, consumers' desires for organic, sugar-free, and certified honey should be satisfied. As a result, the manufacturer will earn more, and consumers will be able to consume more dependable and healthful products.