Gazete başlıklarında değişmece anlam
Figurative meaning in newspaper headings
Yazar: AYŞE MUTLUAY
Danışman: DOÇ. DR. HÜRRİYET GÖKDAYI
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Benzetme = Converge ; Değişmece anlam = Figurative meaning ; Gazeteler = Newspapers ; Haberler = News ; Siyaset = Politics

Özet:
Bu çalışmada, gazete başlıklarında değişmece anlam kullanımı konusundaki eğilimlerin belirlenmesi amaçlanmış ve ulusal gazetelerin politika haberlerinde kullanılan başlıklardaki değişmece anlam kullanımı incelenmiştir.
Araştırma, satış sayısı 50.000 ve üzeri olan ulusal gazetelerle sınırlandırılmıştır. Satış sayısının 50.000 ve üzeri olduğu tespit edilen 21 gazete, bu gazetelerin genel ağ sayfaları aracılığıyla üç ay süresince takip edilmiştir. Süreç sonunda, bu gazetelerde bulunan 759 adet politika haberinde değişmece anlam içeren başlık bulunduğu belirlenmiştir. Değişmece anlam içerdiği belirlenen gazete başlıkları,  bu çalışma için geliştirilen bir yazılım aracılığıyla değişmece anlam türleri doğrultusunda etiketlenmiştir. Politika haberlerinin başlıklarında bulunan değişmece anlam türlerinin etiketlenmesinde, Nizamettin Uğur'un (2003) değişmece anlam türleri konusundaki sınıflandırması esas alınmıştır. Çalışmada ayrıca, her başlık iç- dış politika haberi olması bakımından ve söyleyicisi bakımından etiketlenmiştir.
Araştırma sonucunda elde edilen veriler, "Gazete Başlıklarının İncelenmesi" bölümünde ayrıntılı olarak listelenmiştir. Bu bölümde, değişmece anlam kullanımı tespit edilen politika haberi başlıkları, haber spotlarıyla birlikte kronolojik olarak sıralanmış ve başlıklarda görülen değişmece anlam türleri verilmiştir. Çalışmanın, "Değerlendirme ve Bulgular" bölümünde ise bu çalışma doğrultusunda elde edilen istatistiksel verilere yer verilmiş ve bu verilerin ayrıntılı bir değerlendirmesi yapılmıştır. "Sonuç" bölümünde ise, çalışma sonucu elde edilen verilerle ilgili yorum yapılmış ve çalışmanın olası yararlarından söz edilmiştir. 

Anahtar sözcükler: değişmece anlam, mecaz anlam, politika haberleri, gazete başlıkları.

Abstract:
FIGURATIVE MEANING IN NEWSPAPER HEADINGS
In this study it is aimed to specify the tendencies for the usage of figurative meaning in newspaper headings and the figurative meanings in the headings of national newspapers about political life are analyzed.
The study is limited to the national newspapers with circulation more than 50.000.   Public network pages of 21 newpapers, the circulations of which are determined to be more than 50.000, are being followed for three months. At the end, it is found out that there are 759 headins with figurative meaning in the news about political life in these newspapers. The headings with figurative meanings are labelled in line with types of figurative meanings by using a software which is designed fort his study. The labelling of the figurative meanings in the headings of political life news is based on the classification of Nizamettin Uğur (2003) on the figurative meaning types. Moreover, each headings are labelled in terms of whether it is internal or external and who say them.     
The findings of the study are presented in detail in "Analysis of Newspaper Heading" section. In this part of the study, political news headings in which the figurative meanings are specified, are organized chronologically with news spots and figurative meaning types of them are defined.  In "Findings" section of the study, the statisctical data are presented and the detailed evaluation of the data is done. In "Conclusion" section, the interpretations of the data, collected through the study, and potential efficacy of the study are disscussed. 


  
Key Words: figurative meaning, political news, newspaper headings.