Yanarsu (Garzan) Çayı Havzası morfometrisi
Morphometry Of Yanarsu (Garzan) River and it's basin
Yazar: GÜL YURUN MAVİNİL
Danışman: PROF. DR. TELAT KOÇ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafya = Geography ; Morfometri = Morphometry ; Morfometrik analiz = Morphometric analysis ; Yanarsu Çayı havzası = Yanarsu Stream basin

Özet:
Yanarsu (Garzan) Çayı, Dicle nehrinin üç ana su toplama havzalarından biri olarak kaynağını Güneydoğu Toroslar Muş Güneyi Dağları'ndan almaktadır. Bitlis il sınırları güneyinden başlayıp, Batman ve Siirt illeri sınırları içerisinde akışını sürdürüp Batman ili Beşiri ilçesi güneydoğusundan Dicle nehrine bağlanmaktadır. 
	Havza morfometrisi çalışmalarında yapılan araştırmalarda genel morfometrik özelliklerin farklı tektonik birliklerin bulunduğu topografyalardaki şekillenmesinde yapılan bir çalışma bulunmadığı gözlemlenmiştir. Yanarsu (Garzan) Çayı havzası Güneydoğu Toroslar ve Kenar Kıvrımları Bölgesi olarak farklı iki tektonik birimi bir arada bulunduran bir havza olması sebebiyle çalışma alanı olarak seçilmiştir. 
	Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılarak jeomorfolojik özellikleri açıklamamızı sağlayan morfometrik analizler sahaya ait 1/25.000 ölçekli topografya haritalarının sayısallaştırılması ile üretilen Sayısal Yükseklik Modelinden (SYM) elde edilmiştir. Bu çalışmada, alansal morfometrik özelliklerden; havza alanı, çevresi, havza şekli, uzunluk oranı, gravelius indeksi, drenaj yoğunluğu analizleri, relief morfometrik özelliklerden havza reliefi, relief oranı, engebelilik değeri, hipsometrik eğri, hipsometrik integral, enine profil, vadi tabanı genişliğinin vadi yüksekliğine oranı, boyuna profil, eğim, bakı, analizleri yapılmıştır. Bununla birlikte 1/100.000 ölçekli Maden Tetkik Arama Müdürlüğü'nden temin edilmiş havzaya ait olan paftalar üzerinden jeoloji ve fay haritaları sayısallaştırılarak jeoloji haritası oluşturulmuş ve bölgenin jeolojisi ve tektoniği üzerinde inceleme yapılmıştır. 
	Sonuç olarak iki farklı tektonik birimde gelişim gösteren Yanarsu (Garzan) Çayı havzasının genel morfometrik özellikleri tablolar ve değerlendirmeler ile açıklanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Yanasu(Garzan) Çayı, Coğrafi Bilgi Sistemleri, Morfometri, Havza, Relief.

Abstract:
ABSTRACT
MORPHOMETRY OF YANARSU (GARZAN) RİVER AND İT'S BASİN
Yanarsu (Garzan) Stream is one of the three main drainage area of the Tigris River and is derived from the Southeastern Taurus Mountains, Muş South Mountains. Starting from the south of Bitlis province borders, it continues its flow within the borders of Batman and Siirt provinces and connects to Tigris River from southeast of Beşiri district of Batman province. 
In the studies conducted in the basin morphometry studies, it was observed that there was no study on the formation of the general morphometric features in the topographies with different tectonic units. The Yanarsu (Garzan) River basin was selected as the study area because it is a basin that contains two different tectonic units as Southeast Taurus and Arab Platform.
Morphometric analyzes that enable us to explain geomorphological features using Geographical Information Systems (GIS) were obtained from the Digital Elevation Model (SYM) produced by digitizing 1 / 25.000 scaled topography maps of the site. In this study, morphometric indices; basin area, basin circumference, basin shape, length ratio, gravelius index, drainage density analysis, basin relief, relief ratio, ruggedness value, hipsometric curve, hipsometric integral, transverse profile, ratio of valley floor width to valley height, longitudinal profile, slope, aspect, elevation steps were analyzed. On the other hand, geology and fault maps were digitized on the maps belonging to the basin obtained from 1 / 100.000 scale Mineral Research and Exploration Directorate and a geology map was formed and the geology and tectonics of the region were examined.
As a result, the general morphometric properties of the Yanarsu (Garzan) River basin developed in two different tectonic units are explained with tables and evaluations.
Kevwords: Yanarsu (Garzan) river, Geographic İnformation Systems, Morphometry, Basin, Relief.