Deneysel serebral iskemi-reperfüzyon oluşturulmuş ratlarda memantin kullanımının koruyucu etkilerinin incelenmesi
Protective effect of memantin induced by cerebral ischemia and reperfusion injury in rats
Yazar: HASAN HÜSEYİN ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. M. SAİD BERİLGEN
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Beyin iskemisi = Brain ischemia ; Memantine = Memantine ; Reperfüzyon lezyonu = Reperfusion injury ; Serebellar hastalıklar = Cerebellar diseases ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Sıçanlar = Rats

Özet:
İnme (stroke) koroner kalp hastalığı ve kanserlerin ardından üçüncü sırada gelen ölüm nedenidir. En sık görülen inme tipi iskemik inmedir.Hipoksi-iskemi ve reperfüzyon sonrasında gelişen apopitozisin şiddeti beyin hasarının bir göstergesidir. Serebral iskemide hücre ölümüne uzanan olayları başlatan birçok faktör bulunmaktadır. En önemli faktörlerin başında hücre içi kalsiyum konsantrasyonundaki aşırı artış gelmektedir N-metilD-aspartat (NMDA) reseptörlerdeki iyon kanalları Ca+2'nın hücreye girişini artırarak hücre ölümüne neden olmaktadırlar.Memantin, NMDA reseptörünün fenilsiklidin bölgesine bağlanan nonkompetitif eksitatör aminoasid blokörüdür. İskemi öncesi veya sonrası memantin uygulamasının nöronal hasarı azalttığını ileri süren invitro ve invivo çalışmalar yayınlanmıştır. Memantin molekülünün iskemi sonrası, özellikle penumbra alanındaki apopitoz ile sonuçlanan nöronal hasarı azaltıcı etkisi olabileceği varsayımı ile bu çalışma yapıldı. Deneysel araştırma her grup da 7 rat bulunan üç grupta yapıldı. Kontrol grubuna hiçbir işlem yapılmadı ve normal beyin dokusunun değerlendirilmesi amacıyla kullanıldı. İskemi ve iskemi-ilaç grubundaki ratların sağ kommon karotis arteri kleplenerek geçici fokal serebral iskemi oluşturuldu. İskemi-ilaç grubuna iskemiden 30 dakika sonrasında ve 5 gün boyunca 10 mg/kg intraperitoneal memantin uygulandı. Deney sonunda tüm ratlar sakrifiye edildi. Beyin dokularında antioksidan ve oksidan düzeylerinin ölçümü yapıldı. Tüm örnekler immunohistokimyasal olarak TUNEL yöntemiyle boyanıp apopitotik hücreler belirlendi. Memantinin uygulanan grup iskemi grubu ile karşılaştırıldığında, beyin dokusunda ki apopitotik hücreleri azalttığı ve oksidan düzeylerinde de belirgin iyileşme sağladığı görüldü (p<0.05).Sonuç olarak bu çalışma memantin uygulamasının deneysel serebral iskemik dokuda oluşan nöronal hasarı azaltmada etkili olabileceğini düşündük.Anahtar kelimeler: İskemik inme, Memantin, Rat

Abstract:
Stroke is the third leading cause of death after coronary heart disease and cancers. Ischemic stroke is the most common type of stroke.The severity of apoptosis developing after hypoxia-ischemia and reperfusion is an indicator of cerebral injury. In cerebral ischemia, there are many factors initiating the events progressing to cell death. The most common leading cause is excessive increase in intracellular calcium concentration. Ion channels in N-methyl D-aspartate (NMDA) receptors cause cell death by increasing Ca+2 entries into the cell.Memantine is non-competitive excitatory amino acid blocker binding to phenylcyclidine binding site of NMDA receptor. In vitro and in vivo studies suggesting administration of memantine before and after ischemia decreasing the neural injury have been published. This study was conducted with the hypothesis of memantine molecule could have decreasing effect on neuronal injury resulting in apoptosis especially in penumbra region after ischemia. Experimental study was performed in three groups each of them including 7 rats. No procedure was performed in control group and it was used for evaluation of the normal brain tissue. Transient focal cerebral ischemia was performed by clamping the right common carotid arteries of the rats in ischemia and ischemia-drug groups. Ten mg/kg intraperitoneal memantine was administered in ischemia-drug group 30 minutes after ischemia and for 5 days. All of the rats were sacrificed after the experiment. Antioxidant and oxidant levels of the cerebral tissues were measured. Apoptotic cells were determined by immunohistochemically staining with TUNEL method. When the group administered memantine was compared with ischemia group, it was observed that memantine decreased apoptotic cells in the brain tissue and provided evident improvement in oxidant levels (p<0.05).In conclusion, in this study, we considered that memantine administration could be effective in decreasing neuronal injury occurring in experimental cerebral ischemic tissue.Keywords: Ischemic stroke, Memantine, Rat