Farklı olgunlaşma süresine sahip fasulye (Phaseolus vulgaris L.) çeşitlerinde farklı ekim zamanlarının verim ve verim ögeleri üzerine etkisi
Effects of  different sowing times on yield and yield components of bean (Phaseolus vulgaris L.) cultivars with different maturity duration
Yazar: EDA TOPAL
Danışman: DOÇ. DR. NİHAL KAYAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tahıllar ve Tane Baklagiller Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZET

Araştırma 2017 yılında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme tarlalarında yürütülmüştür. Çalışmada farklı olgunlaşma süresine sahip fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotiplerinde farklı ekim zamanlarının verim ve verim ögeleri üzerine etkisi incelenmiştir. Deneme; tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak kurulmuş, ana parsellere ekim zamanları (1 Mayıs, 15 Mayıs, 1 Haziran)  alt parsellere ise genotipler (Göynük-98, Zülbiye, Kurtdişi, Horoz, Balkız, Topçu ve Buldum) yerleştirilmiştir.

Araştırmada ele alınan özelliklere ilişkin verilerle yapılan varyans analiz sonuçlarında; çıkıştaki bitki sayısı ve normalleştirilmiş vejetasyon farkı indeksi hariç incelenen tüm özelliklerde istatistiki anlamda farklılıklar belirlenmiştir. Denemede ortalama olarak çıkış süresi 10.66-15.66 gün; çıkıştaki bitki sayısı 8.00-14.33 adet/m2; çiçeklenme süresi 41.33-66.33 gün; bitki boyu 35.50-127.00 cm; ilk bakla yüksekliği 14.20-25.00 cm; bakla bağlama süresi 50.33-88.33 gün; klorofil içeriği 30.63-51.20 spad; normalleştirilmiş vejetasyon farkı indeksi 0.25-0.54 NDVI; yaprak alan indeksi 0.76-1.35; hasat olgunluğu süresi 110.66-149.33 gün; bitkide ana dal sayısı 1.60-4.26 adet; bitkide ana dal çapı 5.90-8.43 mm; bitkide bakla sayısı 16.23-45.00 adet; bakla uzunluğu 9.16-14.43 cm; bitkide tane sayısı 35.60-167.30 adet; baklada tane sayısı 2.38-4.00 adet; bitkide tane verimi 14.20-40.33 g/bitki; biyolojik verim 246.66-617.33 kg/da; tane verimi 107.50-269.71 kg/da; hasat indeksi %34.99-45.90; yüz tane ağırlığı 22.53-48.16 g ve tohumların buruchus ile bulaşık olma oranı %16.66-89.66 arasında değişen değerler göstermiştir.

Sonuç olarak Eskişehir ekolojik koşulları için tavsiye edilebilecek ekim zamanının Mayıs ayı ortası ile Haziran ayı başı olduğu belirlenmiştir. Genotipler bakımından ise Horoz ve Göynük-98 genotipleri diğer genotiplere oranla incelediğimiz özellikler bakımından üstünlük göstermiştir. 

Anahtar Kelimeler: Fasulye, Phaseolus vulgaris L., ekim zamanı, genotip.

Abstract:
SUMMARY

This research was carried out in the Faculty of Agriculture, University of Eskisehir Osmangazi during 2017. The aim of the study was to determine the effects of different sowing times on yield and yield components of bean (Phaseolus vulgaris L.) genotypes under different maturity time. The experimental design was split plot with three replicates. Three different sowing time (1 May, 15 May and 1 June) and seven genotypes (Göynük-98, Zülbiye, Kurtdişi, Horoz, Balkız, Topçu and Buldum) were examined. 

According to the varience analysis results; significant differences were determined for all of the investigated charecters except for number of plant at emergence and normalized difference vegetation index.The avarege of characters examined in experiment was follow. The number of days for emergence was 10.66-15.66; the number of plant at emergence was  8.00-14.33 (m2); flowering time 41.33-66.33 day; plant height 35.50-127.00 cm; first pod height 14.20-25.00 cm; podding term  50.33-88.33 day; chlorophyll content 30.63-51.20 spad; normalized difference vegetation index 0.25-0.54 NDVI; leaf area index 0.76-1.35; maturity time  110.66-149.33 day; number of main stems per plant 1.60-4.26; stem diameter per plant 5.90-8.43 mm; pods per plant 16.23-45.00; pod length 9.16-14.43 cm; seeds per plant 35.60-167.30; seeds per pod 2.38-4.00; seed yield per plant 14.20-40.33 g/plant; biological yield 246.66-617.33 kg/da; seed yield  107.50-269.71 kg/da; harvest index 34.99-45.90%; hundred kernel weight 22.53-48.16 g and bruchus infestation levels 16.66-89.66 %. 

According to the results; recommended sowing time is mid-May and early June on Eskisehir ecological conditions for bean. Horoz and Göynük-98 are the more suitable genotypes on the region for yield and important yield components. 

Keywords: Bean,  Phaseolus vulgaris L., sowing time, genotypes.