Psödoeksfoliasyon sendromu, psödoeksfoliatif glokomu ve primer açık açılı glokomu olan hastalarda ön kamara sıvısı ve serum örneklerinde clusterin düzeyinin incelenmesi ve kontrol grubu ile karşılaştırılması
Analyzing clusterin levels in anterior chamberfluid and serum samples of patients with pseudoexfoliation syndrome, pseudoexfoliativeglaucoma and primary open angle glaucoma andcomparing the results with the control group
Yazar: FUAT YAVRUM
Danışman: PROF. KADRİYE UFUK ELGİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Ulucanlar Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Clusterin = Clusterin ; Glokom = Glaucoma ; Glokom-geniş açılı = Glaucoma-open angle ; Göz = Eye ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Psödoeksfoliasyon sendromu = Pseudoexfoliation syndrome

Özet:
Amaç: Psödoeksfoliasyon sendromu (PES) ve psödoeksfoliatif glokomun
(PEG) etyolojisinde clusterinin rolünü aydınlatmak için, PES, PEG, primer açık açılı
glokom (PAAG) hastalarının hümör aköz ve serum clusterin düzeylerinin ölçülmesi
ve kontrol grubuyla kıyaslanması amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: PES, PEG, PAAG ve beraberinde klinik anlamlı kataraktı
olan hastalar ve katarakt gelişimi için herhangi bir oküler ve sistemik patolojisi
bulunmayan kontrol grubundan cerrahi öncesi serum ve cerrahi sırasında ön kamara
örnekleri toplandı. Tüm hastaların cerrahi öncesi en iyi düzeltilmiş görme keskinliği
(EİDGK), Goldmann aplanasyon tonometrisi ile göz içi basıncı (GİB), ayrıntılı ön ve
arka segment muayeneleri yapıldı. Glokom tanısı için bunlara ek olarak optik
koherens tomografi (OKT) (Spectralis, Heidelberg Engineering, Germany) ve
Humphrey otomatize 24-2 görme alanı ölçümleri yapıldı. Serum ve ön kamara
örnekleri ELISA yöntemiyle (My Bio Source / Human Clusterin PicoKine ELISA
Kit) ölçüldü.
Bulgular: Hasta sayısı PES grubunda 24, PEG grubunda 24, PAAG
grubunda 22 ve kontrol grubunda 22 idi. PES grubundaki hastaların %50'si kadın
(n=12), yaş ortalaması 69.83 3.04 ve EİDK düzeyi 0.76 0.28 idi. PEG grubundaki
hastaların %41.6'sı kadın (n=10), yaş ortalaması 67.88 3.97 ve EİDK düzeyi 0.80
0.34 idi. PAAG grubundaki hastaların %40.9'u kadın (n=9), yaş ortalaması 68.3
3.99 ve EİDK düzeyi 1.06 0.37 idi. Kontrol grubundaki hastaların %54.5'i kadın
(n=12), yaş ortalaması 67.3 3.26 ve EİDK düzeyi 0.93 0.34 idi. Gruplar arasında 
yaş, cinsiyet, EİDGK açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlenmedi
(p>0.05). Ortalama ikili antiglokomatöz ajanla tedavi altındaki PEG ve PAAG
gruplarının GİB ortalaması sırasıyla 18.04 1.83 mmHg ve 19.27 2.62 mmHg idi.
PES ve kontrol gruplarındaki ortalama GİB sırasıyla 15.13 1.28 mmHg ve 15.41
1.08 mmHg idi. GİB değerleri açısından PEG ve PAAG grubunun ortalama değerleri
kontrol ve PES grubuna göre anlamlı olarak yüksekti (p=0.007; p=0.006). Ortalama
serum clusterin düzeyleri PEG grubunda 672.67 136.47 ng/mL, PES grubunda
625.08 110.27 ng/mL, PAAG grubunda 779.41 272.25 ng/mL, kontrol grubunda
ise 553.05 124.88 ng/mL idi. Gruplar arasında serum clusterin düzeyi açısından,
istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmedi (p=0.282 ). Ortalama hümör aköz
(HA) clusterin düzeyleri PEG grubunda 286.76 12.52 µg/mL, PES grubunda
263.93 13.38 µg/mL, PAAG grubunda 272.59 22.04 µg/mL ve kontrol grubunda
193.50 27.66 µg/mL idi. HA clusterin düzeyi ortalaması gruplar arasında yüksek
düzeyde istatistiksel anlamlılık gösterdi (p<0.001). HA clusterin düzeyleri gruplar
teker teker kontrol ile kıyaslandığında, PEG grubunda kontrole göre 1.48 kat, PES
grubunda 1.36 kat, PAAG grubunda 1.41 kat artış saptandı.
Sonuç: HA clusterin düzeyi PEG ve PAAG'da, PES ve kontrol grubuna göre
anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Bu durum glokomun sebep olduğu kan-aköz
bariyer bozukluğu ve/veya glokoma bağlı gelişen stres sonucu lokal clusterinin
artmasıyla gelişmiş olabilir. Bu sonuçlar clusterinin, PES ve glokom patogenezinde
rolü olduğunu ispatlamaktadır. Bu rolü aydınlatmak adına daha yüksek hasta
sayısında, daha değişik glokom tiplerindeki olgular üzerinde immünohistokimyasal
ve genetik çalışmalar yapılmalıdır.

Abstract:
Purpose: Our purpose was to enlighten the role of clusterin in the ethiology
of pseudoexfoliation syndrome (PEX), pseudoexfoliative glaucoma (PEXG),
measuring the levels of aqueous humor and serum clusterin levels at patients with
PEX, PEXG and primary open angle glaucoma (POAG) and comparing them with
the control group.
Material and Method: Serum (before the surgery) and anterior chamber
(during the surgery) samples were collected from patients with PEX, PEXG, POAG
and clinically significant cataract and control group which had clinically significant
cataract without any ocular and systemic pathologies for cataract development. Best
corrected visual acuity (BCVA), intraocular pressure (IOP) with Goldmann
applanation tonometry, detailed anterior and posterior segment examinations were
performed for all patients before surgery. In addition, optical coherence tomography
(OCT) (Spectralis, Heidelberg engineering, Germany) and Humphrey automated 24-
2 visual field measurements were performed for the diagnosis of glaucoma. Serum
and anterior chamber samples were measured by ELISA (My Bio Source /Human
Clusterin PicoKine ELISA Kit).
Results: The number of patients included in the PEX group was 24, PEXG
group was 24, POAG group 22 and control group was 22. Fifty percent of the
patients in the PEX group were female (n=12), the mean age was 69.83±3.04 and the
BCVA was 0.76±0.28. PEXG group had 41.6% female cases (n=10), the mean age 
x
was 67.88±3.97 and the BCVA was 0.80±0.34. POAG group had 40.9% female
cases (n=9), the mean age was 68.3±3.99 and the BCVA was 1.06±0.37. The control
group had 54.5% female cases (n=12), the mean age was 67.3±3.26 and the BCVA
was 0.93±0.34. No statistically significant differences (p>0.05) were observed
between the groups in terms of age, gender, and BCVA. The mean IOP of PEXG and
POAG groups under treatment with mean 2 antiglaucomatous agent was 18.04±1.83
mmHg and 19.27±2.62 mmHg, respectively. The mean IOP of PEX and control
group was 15.13±1.28 mmHg and 15.41±1.08 mmHg, respectively. In terms of IOP
values, the mean values of PEXG and POAG groups were significantly higher than
the control and PEX groups (p=0.007; p=0.006). The mean serum clusterin level was
672.67±136.47 ng/mL in the PEXG group, 625.08±110.27 ng/mL in the PEX group,
779.41±272.25 ng/mL in the POAG group and 553.05±124.88 ng/mL in the control
group. No statistically significant difference (p=0.282) was observed between the
groups in terms of serum clusterin level. The mean aqueous humour (AH) clusterin
level was 286.76±12.52 µg/mL in the PEXG group, 263.93±13.38 µg/mL in the PEX
group, 272.59±22.04 µg/mL in the POAG group and 193.50±27.66 µg/mL in the
control group. AH clusterin level average showed a high level of statistical
significance among the groups (p<0.001). When groups were compared with control
group individually for AH clusterin level, the PEXG group was found to be 1.48
times, the PEX group was found to be 1.36 times and the POAG group was found to
be 1.41 times higher than control group.
Conclusion: The AH clusterin level was found to be significantly higher in
PEXG and POAG groups compared to PEX and control groups. This condition is
occured by the increase of the clusterin levels due to the blood-aqueous barrier
damage caused by glaucoma and/or the increase of local clusterin synthesis due to
stress related to glaucoma. These results indicate that the clusterin has a role in the
pathogenesis of PEX and glaucoma. To enlighten this role, immunohistochemical
and genetic studies should be performed on different types of glaucoma with a higher
number of patients.