Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Obezite Merkezine kayıtlı hastalarda obezite ile fiziksel aktivite düzeyi ve yaşam kalitesi ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between obesity and physical activity level and quality of life in patients registered in Samsun Training and Research Hospital Obesity Center
Yazar: EMİNE ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. MAHCUBE ÇUBUKÇU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Samsun Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Fiziksel aktivite = Physical activity ; Obezite = Obesity ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı obezite merkezine kayıtlı hastalarda fiziksel aktivite düzeyini ve yaşam kalitesini belirlemek ve kapsamlı sosyodemografik değerlendirme yapılarak fiziksel aktivite düzeyini ve yaşam kalitesini etkileyen faktörleri incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 01.10.2019-30.01.2020'de Sağlık Bilimleri Üniversitesi Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Obezite Merkezinde yapılmıştır. Araştırmaya alınma kriterlerine uyan 118 obez bireyden bilgilendirilmiş onam formu alındıktan sonra, 15 soruluk sosyodemografik verilerin olduğu anket uygulanmıştır. Katılımcıların fiziksel aktivite düzeyi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi ile, yaşam kalitesi SF-36 Yaşam Kalitesi Formu ile değerlendirilmiştir. İstatiksel analizlerde Ki-kare testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve Lojistik regresyon analizi kullanıldı. Veriler IBM SPSS V23 ile analiz edilmiş olup, p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya toplam 118 kişi alınmış olup, bireylerin beden kitle indeksi (BKİ) ortalaması 37,7 ± 6,2 kg/ m², %81,4'ü kadın, %83,9'u evli ve %65,3'ünün kronik hastalığı mevcuttur. Katılımcıların yaş ortalaması 46,7±11,5 olarak bulunmuştur. Obezite evreleri ile eğitim durumu, meslek grupları, kronik hastalık varlığı, hipertansiyon, diyabetes mellitus ve hiperlipidemi arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (sırasıyla; p=0,04, p=0,026, p=0,031, p= 0,011, p=0,001 ve p<0,001). Morbid obeziteye etki eden risk faktörü olarak Diyabetes Mellitus tespit edilmiştir (p=0,002). Olguların fiziksel aktivite düzeyini etkileyen faktörler incelendiğinde BKİ grupları ve eğitim durumu istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (sırasıyla; p=0,005, p=0,036). Fiziksel aktivite düzeyini etkileyen faktörler lojistik regresyonla incelendiğinde eğitim durumu anlamlı bulunmuştur. Obezite evreleri ile SF-36 yaşam kalitesi alt boyutları ilişkisi incelendiğinde fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, enerji-canlılık, ruhsal sağlık ve genel sağlık algısı istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (sırasıyla; p=0,001, p=0,019, p=0,028,p=0,015, p=0,015). Olguların bazı özelliklerine göre yaşam kalitesi alt boyutları incelendiğinde cinsiyet, eğitim ve mesleki durum ile ağrı; kronik hastalık varlığı ile fiziksel foksiyon; düzenli ilaç kullanımı ile fiziksel fonksiyon ve enerji-canlılık arasında anlamlı fark bulunmuştur. SF-36 yaşam kalitesi ile uluslararası fiziksel aktivite ölçeği ilişkisi incelendiğinde fiziksel fonksiyon istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,042).
Sonuç: Obez hastalarda beden kitle indeksi arttıkça fiziksel aktivite düzeyinde ve yaşam kalitesinde azalma görülmektedir. Fiziksel aktivite düzeyi azaldıkça obez hastaların yaşam kalitesi daha fazla düşüş göstermektedir.

Anahtar kelime: obezite, fiziksel aktivite düzeyi, yaşam kalitesi

Abstract:
Aim: The aim of our study is to determine the level of physical activity and quality of life in patients enrolled in the obesity center, and to examine the factors affecting the physical activity level and quality of life by making a comprehensive sociodemographic evaluation.
Materials and Methods: Our study was carried out in Health Sciences University Samsun Training and Research Hospital Obesity Center on 01.10.2019-30.01.2020. After obtaining informed consent form from 118 obese individuals who met the inclusion criteria, a questionnaire containing 15 questions of sociodemographic data was applied. The physical activity level of the participants was evaluated with the International Physical Activity Questionnaire, and the quality of life was evaluated with the SF-36 Quality of Life Form. Chi-square test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test and Logistic regression analysis were used for statistical analysis. The data were analyzed with IBM SPSS V23 and p <0.05 was considered significant.
Results: A total of 118 people were included in the study, 81.4% of the individuals with a mean body mass index (BMI) of 37.7 ± 6.2 kg / m2 were female, 83.9% were married and 65.3% has a chronic disease. The average age of the participants was found to be 46.7 ± 11.5. A statistically significant difference was found between obesity stages and educational status, occupational groups, presence of chronic disease, hypertension, diabetes mellitus and hyperlipidemia (p = 0.04, p = 0.026, p = 0.031, p = 0.011, p = 0.001 and p<0,001, respectively). Diabetes Mellitus, the risk factor affecting morbid obesity, was determined (p = 0.002). When the factors affecting the physical activity level of the cases were examined, BMI groups and educational status were found to be statistically significant (p = 0.005, p = 0.036, respectively). When the factors affecting the level of physical activity were examined by logistic regression, educational status was found to be significant. When the relationship between obesity stages and SF-36 quality of life sub-dimensions was examined, physical function, physical role difficulty, energy-vitality, mental health and general health perception were found to be statistically significant (respectively; p = 0.001, p = 0.019, p = 0.028, p=0,015, p=0,015, respectively). When the quality of life sub-dimensions are examined according to some characteristics of the cases, a significant difference was found between gender, education, occupational status and pain; physical function with the presence of chronic disease; regular medication use and physical function and energy-vitality. Physical function was statistically significant when the relationship between SF-36 quality of life and international physical activity scale was examined (p = 0.042).
Conclusion: As the body mass index increases in obese patients, the level of physical activity and quality of life decrease. As the level of physical activity decreases, the obese quality of life decreases more.


Keywords: obesity, physical activity level, quality of life