Türkiye'de demir madeni işletmelerinde yeşil madencilik uygulamasını destekleyen faktörler
The factors supporting the green mining implementation in iron ore mine sites in Turkey
Yazar: İLKNUR ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. AYSEL GAMZE YÜCEL IŞILDAR
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Madencilik, ekonomik kalkınmayı sağlayan ve sanayinin lokomotifi olan öncü bir sektördür. Ekonomik faaliyetlerin devamlılığı, madencilik sektörünün sürekli ve verimli bir şekilde üretimde bulunmasına bağlıdır. Ancak, madencilik çalışmalarının, madenin aranmasından başlayarak, işletilmesi ve rezervler tükendikten sonra kapatılmasına kadar tüm aşamalarında, olumsuz çevresel etkiler yarattığı da bir gerçektir. Dolayısıyla çevre dostu madencilik uygulamalarının, gündeme gelmesi ve ekonomik, çevresel ve sosyal endişelerinin dengelendiği sistemlere geçişin gerekliliği çok açıktır. Tüm dünyada "yeşil madencilik" uygulamaları farklı faktörlere, farklı motive edici unsurlara bağlı olarak giderek artış göstermektedir. Sürdürülebilir kalkınmanın ana amaç olarak benimsendiği, yeşil madencilik uygulamalarına ülkemizde de ihtiyaç duyulmaktadır. Buradan hareketle bu çalışmada, işletmelerin, Türkiye'de madencilik sektörünün çevreyi de koruyarak faaliyetlerine devam etmelerine olanak tanıyan "yeşil madencilik" kavramı hakkındaki yaklaşımlarının ve demir madeni işletmeleri için, yeşil madencilik uygulamasına geçişi destekleyen faktörlerin ne(ler) olduğunun incelenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla ülkemizde en fazla çıkarılan metallerden biri olan "demir madenciliği" çalışmanın yapılacağı madencilik sektörü olarak seçilmiştir. Bu kapsamda öncelikle ülkemizdeki demir madeni işleten müesseselerde çevre konularından sorumlu kişiler ile temasa geçilmiş, anket formatında hazırlanan sorular esas alınarak, görüşmeler yapılmıştır. Sonuç olarak; "yeşil madencilik" uygulamalarının firmaların hedefleri arasında yer almadığı; duyarlılığın kanuni zorunluluklara paralel olarak arttığı böylelikle uygulamaların oranının artırılması için mevzuatta yer alması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Tüketicilerin taleplerinin yeşil madencilik uygulamasında önemli olduğu, fakat rakiplerin etkisinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Ankete katılanların büyük çoğunluğunun devlet desteğine ihtiyaç duyduğu görülmektedir.

Abstract:
Mining is a pioneering sector in economic development. The continuity of economic activity depends on the mining sector being able to produce continuously and efficiently. However, it is also true that mining activities have created negative environmental effects at all stages, from the beginning of the exploration of the mine, to the operation of it, and from the exploitation of the reserves to their closure. Therefore, it is clear that environmentally friendly mining practices need to be shifted to the system which is balancing economic, environmental and social worries. "Green mining" applications all over the world are increasing steadily depending on different factors, different motivating factors. Green mining practices in which sustainable development is adopted as main objective, are also needed in our country. From this point of view, this study aims to examine the approaches of the enterprises  on the "green mining" concept, which allows them to continue their activities in Turkey by protecting the environment in the mining sector, and the factor (s) supporting the transition to green mining application for iron mine enterprises. For this purpose, "iron ore mining" which is one of the most extracted metals in our country has been chosen as the mining sector to be studied. In this context, firstly, establishments that operate iron mines in our country have been contacted with persons responsible for environmental issues and negotiations were held on the basis of the questions prepared in the questionnaire format. As a result; "Green mining" practices are not among the targets of firms; the sensitivity has increased in parallel with the statutory requirements and accordingly it is necessary to include practices in regulations in order to increase their proportion. It is determined that consumer demands were found to be important in green mining practice, but the impact of competitors was low. The vast majority of those surveyed has seemed to need government support.