Talasemi hastalarinda HFE gen polimorfizminin kan metal düzeylerine etkisi
Effect of HFE gene polymorphism on iron, lead and cadmium levels in thalassemia patients
Yazar: DERYA SÖYLEMEZ GÖKYER
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA KAYAALTI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Adli Kimya ve Adli Toksikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Genetik = Genetics ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Demir = Iron ; Genler = Genes ; Kadmiyum = Cadmium ; Kan testleri = Hematologic tests ; Kurşun = Lead ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Spektrum analizi = Spectrum analysis ; Talasemi = Thalassemia

Özet:
Demir metabolizmasında rol oynayan birçok genetik faktör vardır. Bunlardan birisi de, HFE (hemokromatozise neden olan gen) genidir. Bu çalışmanın amacı, beta talasemi major hastalarında HFE geni H63D C/G polimorfizmini belirlemek ve bu polimorfizmin tam kan Fe, Pb ve Cd düzeyleri ile arasında ilişki olup olmadığını tespit etmektir. 
Çalışmanın ilk bölümünde, beta talasemi major  tanısı konmuş 100 bireyde HFE geni H63D C/G polimorfizmi araştırıldı. İzole edilen DNA'ların HFE gen bölgesi, PZR (Polimeraz Zincir Reaksiyonu) yöntemi ile 294 bç uzunluğundaki oligonükleotid amplifiye edildi. PZR ürünü RPUP (Restriksiyon Parça Uzunluk Polimorfizmi) yöntemi ve bu bölgeye özgü MboI restriksiyon enzimi kullanılarak kesildi. Çalışılan grupta H63D C/G polimorfizminin genotip frekansları; %79,0 homozigot tipik (HH), %20,0 heterozigot (HD), %1,0 homozigot atipik (DD) genotip olarak belirlendi. Alel frekansları ise H aleline sahip bireylerde H(+) (HH+HD) %99,0; H aleline sahip olmayan bireylerde H(-) (DD) %1,0 olarak belirlendi. 
İkinci bölümde ise; HFE geni H63D C/G polimorfizmi belirlenmiş olan 100 bireyin tam kan Fe, Pb ve Cd düzeyleri ölçülerek polimorfik özellik ile belirlenen Ferritin, Hematokrit ve Hemoglobin parametreleri arasında ilişki olup olmadığı araştırıldı. Tam kan Fe analizi için Flame Atomik Absorpsiyon Spektrometresi (FAAS) kullanılırken Pb ve Cd düzeylerinin tespiti için grafit fırınlı AAS (GFAAS) sistemi kullanıldı. Sonuç olarak; ortalama metal konsantrasyonları, (n=100) Fe=293,20±58,49 ppm; Pb=71,20±43,38 ppb; Cd=0,89±0,62 ppb, Ferritin=2148±1605,10 ng/mL, HCT=24,69±4,27, % Hb=9,39±1,23 g/dL olarak belirlendi. 
Çalışma sonucunda, HFE geni H63D pozisyonundaki C/G polimorfizmi ile Fe, Pb, Cd, Ferritin, HCT ve Hb düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamadı. Demir ve kurşun arasında negatif korelasyon gözlemlendi, ancak bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildir.

Abstract:
There are many genetic factors that play a role in iron metabolism. One of them, HFE (hemochromatosis-causing gene) gene. The aim of this study; is to determine the polymorphism of HFE gene H63D polimorphism in beta thalassemia major patients and investigate whether this polymorphism has an effect on whole blood Fe, Pb and Cd levels and Ferritin, Hct, Hb levels. In the first part of this study; the polimorphism of the HFE gene H63D C/G were analyzed in 100 subjects who are diagnosed with beta thalassemia major. The HFE gene H63D region of the isolated DNAs were amplified with the PCR (Polymerase Chain Reaction) method and 294 bp oligonucleotides were produced. The amplified products were digested with RFLP (Restriction Fragment Length Polymorphism) method by MboI restriction enzyme. The genotype frequencies of the polimorphism in our societies' HFE gene H63D C/G region were determined as follows; 79,0% homozygote typical, 20,0% heterozygote and 1,0% homozygote atypical genotype. The alelle frequencies of individuals who have H alelle H(+)(HD+HH) 99,0%, and individuals who have no H alelle H(-)(DD) 1,0% were determined.In the second part of the study; determined HFE gene H63D C/G polimorphism's of 100 patients' whole blood Fe, Pb, Cd and Ferritin, Hematocrit and Hemoglobin levels were measured and the association between the polymorphic characteristics and these parameters were investigated. Flame Atomik Absorption Spektrometer (FAAS) was used for whole blood Fe and grafit oven AAS (GFAAS) system was used for Pb and Cd analyze.As a result; mean metal levels were measured as; (n=100) Fe=293,20±58,49 ppm; Pb=71,20±43,38 ppb; Cd=0,89±0,62 ppb and related parameter levels were measured as Ferritin=2148±1605,10 ng/mL; Hemotocrit=24,69±4,27%; Hemoglobin=9,39±1,23 g/dL.In conclusion, statistically no association were found between the C/G polimorphism in the HFE gene H63D region and whole blood Fe, Pb, Cd levels, and Ferritin, Hemotocrit and Hemoglobin levels. In our study, data show that negative correlation between iron and lead. However, this result is not statistically significant