Oksitetrasiklin ve oksitetrasiklinin oksidasyon ürünlerinin farmakokinetiğinin karşılaştırılması
Comparison of the pharmacokinetics of oxytetracyclin and oxidation products of oxytetracyclin
Yazar: MURAT ÇETİN
Danışman: PROF. DR. BÜNYAMİN TRAŞ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Farmasötik Toksikoloji = Pharmaceutical Toxicology

Özet:
Oksitetrasiklin veteriner hekimlik alanında yaygın kullanılan tetrasiklin grubunda bir antibakteriyal ilaçtır. Oksitetrasiklinin parçalanma ürünleri, 4-epi-oksitetrasiklin (EOTS), alfa, beta apo-oksitetrasiklin (AOTS, BOTS) ve 2-asetil-2-dekarboksamido-oksitetrasiklin (ADOTS) gibi epimer şekilleri ve tetrasiklin (TS) oksitetrasiklin üretim ve depolama sürecinde de meydana gelebilmektedir. Çalışmada 2 adedi kontrol grubu olmak üzere 8 adet Yeni Zellanda ırkı erkek tavşan kullanıldı. Tavşanlara oksitetrasiklin (OTS), 4-epi-oksitetrasiklin (EOTS), alfa (AOTS), beta apo oksitetrasiklin (BOTS) ve tetrasiklin (TS) 1mg/kg dozunda Vena auricularis'e yerleştirilen intraket yardımıyla İV yolla uygulandı. Kan örnekleri ilaç uygulama öncesi ve ilaç uygulamalarını takip eden zaman içerisinde 15. ,30. dakikalar ile 1. , 2. , 3. , 5. , 7. , 9. , 12. , 24. , 36. ve 48. saatlerde V. auricularis'e yerleştirilen intraketlerden 2 ml EDTA'lı tüplere kan alınarak plazmaları çıkarıldı. LC-MS/MS cihazı ile OTS, TS, EOTS, AOTS, BOTS analizleri yapıldı ve farmakokinetik parametreleri belirlendi. Yeni Zellenda ırkı yetişkin erkek tavşanlarda, OTS'nin t1/2̠λz'si 2,8 saat, Vdalan 4330 ml/kg, ClT ise 1058,7 ml/saat/kg olduğu, TS'nin t1/2̠λz'si 2,2 saat, Vdalan 1717,9 ml/kg, ClT ise 542,1 ml/saat/kg olduğu, EOTS'nin t1/2̠λz'si 3,5 saat, Vdalan 1231,1 ml/kg, ClT ise 241,5 ml/saat/kg olduğu, AOTS'nin t1/2̠λz'si 0,4 saat, Vdalan 386,4 ml/kg, ClT ise 659,5 ml/saat/kg olduğu ve BOTS'nin ise t1/2̠λz'si 1,3 saat, Vdalan 745,4 ml/kg, ClT ise 400,7 ml/saat/kg olduğu tespit edildi. Çalışma sonucunda, OTS'nin ana bozunma ürünü olan EOTS'nin belirlenen farmakokinetik parametreleri, EOTS'nin insan ve hayvan sağlığı ve gıda güvenliği açısından dikkate alınması gerektiğini göstermektedir. 
Anahtar Kelimeler: Oksitetrasiklin, farmakokinetik, degradasyon, tavşan

Abstract:
Oxytetracycline, which is a member of the tetracycline family, is widely used in both veterinary and human medicine. The study aimed to compare the pharmacokinetics of oxytetracycline and its degradation products. Epimer forms such as 4-epi-oxytetracycline (EOTC), alpha and beta apo-oxytetracycline (AOTC, BOTC) and 2-acetyl-2-decarboxyamido-oxytetracycline (ADOTC) and also tetracycline (TC), which are the degradation products of oxytetracycline, may occur during the production and storage process of oxytetracycline. OTC degradation products can be found in pharmaceutical preparations of OTC. The study was conducted on adult male New Zealand rabbits with an average body weight of 3,5 kg. A mixed solutions containing oxytetracycline and degradation products were prepared. OTC and its degradation products were administered at a dose of 1 mg/kg by iv route. Blood samples were taken from the ear veins of the animals prior to drug administration (0) and at 0. 25, 0. 5, 1, 2, 3, 5, 7, 9, 12, 24, 36, and 48 hours after drug administration. The plasma concentrations of oxytetracycline its degratation products (EOTC, AOTC and BOTC) and TC were determined by liquid chromatography with mass spectrometry. The pharmacokinetic parameters were analyzed using the non-compartmental method. It was determined that the t½, Vdarea, and ClT of OTC were 2,8 hr, 4330,7 ml/kg, and 1058,7 ml/hr/kg, the t½, Vdarea, and ClT of TC were 2,2 hr, 1717,9 ml/kg, and 542,1 ml/hr/kg, the t½, Vdarea, and ClT of EOTC were 3,5 hr, 1231,1 ml/kg, and 241,5 ml/hr/kg, the t½, Vdarea, and ClT of AOTC were 0,4 hr, 386,4 ml/kg, and 659,5 ml/ hr/ kg, and the t½, Vdarea, and ClT of BOTC were 1,3 hr, 745,4 ml/kg, and 400,7 ml/hr/kg. 
The determined pharmacokinetic parameters of EOTC, which is the main degradation product of OTC, show that EOTC should be considered in terms of human and animal health and food safety. 
Keywords: Oxytetracycline, pharmacokinetics, degradation, rabbit