Aydın ili Efeler ilçesi aile sağlığı merkezlerine başvuran bireylerde uyku bozukluğu prevalansı ve depresyon riskiyle ilişkisi
Prevalence of sleep disorders and their relationship with depression risk in individuals applying to family health centers in Efeler district, Aydın province
Yazar: GİZEM KAHRAMAN AK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELDA DİBEK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Birinci basamağa başvuran bireylerin %46-69'unda uyku bozukluğu şikayeti bulunmaktadır. Aydın ili Efeler İlçesi Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 18-65 yaş arası bireylerde görülen uyku bozukluğu sıklığını tanımlamak ve olası depresyon riskiyle ilişkisini saptamak amaçlanmıştır.
Yöntem: Kesitsel-analitik tipteki bu çalışmanın evrenini Aydın ili Efeler ilçesinde yaşayan 18-65 yaş arasında birinci basamak aile sağlığı merkezine başvuran bireyler oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü Epi Info 7.2.5.0 programı kullanılarak 262 kişi olarak hesaplandı. Çalışma 01.09.2023 – 01.11.2023 tarihleri arasında Aydın ili Efeler İlçesi Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden 280 kişiyle yüz yüze görüşülerek yapıldı. Psikiyatrik hastalık tanısı olanlar çalışma dışı bırakıldı. Katılımcılara sosyodemografik veri toplama formu, Beck Depresyon ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi uygulandı. Elde edilen veriler SPSS 18.0 veri tabanına girilerek istatistiksel değerlendirmeler yapıldı.
Bulgular: : Katılımcıların yaş ortalaması 38,52±13,81 yıl olup %50,7'si erkek, %49,3'ü kadındı. Katılımcıları Beck Depresyon Ölçeği'ne göre gruplandırdığımızda %65,4'ünde minimal düzeyde, %32,1'inde ise hafif düzeyde depresyon tespit edildi. Katılımcıların %49,6'sı uyku kalitelerini oldukça iyi olarak değerlendirdi. Katılımcıların uyku sürelerini sorduğumuzda sadece %8,9'u 7 saat ve üzeri uyuyordu. Düzenli spor yapma durumu, sigara kullanımı ve kronik hastalık varlığı ile uyku kalitesi arasında anlamlı bir ilişki bulundu (p<0,001). Katılımcıların yaşları ile BDÖ puan ve PUKİ puan ortalaması arasındaki ilişkinin değerlendirilmesinde; yaş ile depresyon arasında ilişki saptanmazken, PUKİ toplam puanı ile arasında anlamlı ilişki tespit edildi (p<0,001). BDE puanları ile PUKİ toplam puanları arasında anlamlı düzeyde pozitif bir korelasyon saptandı (p<0,001).
Sonuç: Çalışmamızda araştırmada uyku kalitesi kötü olanların oranı %71,8 bulunmuştur. Uyku bozukluklarının erken tanı ve tedavisi; hastalık yükünü azaltabilir, sağlık maliyetlerini düşürebilir, iş verimliliğini yükseltebilir ve bireylerin yaşam kalitesini artırabilir. Özellikle depresyon ve benzer psikiyatrik rahatsızlıklar uyku kalitesinden sıklıkla etkilenmektedir. Bu nedenle her iki rahatsızlığın tek başına varlığında diğerinin varlığının araştırılmasının fayda sağlayacağını düşünmekteyiz.
Anahtar kelimeler: Depresyon, Erişkin, Uyku Kalitesi

Abstract:
Introduction and Purpose: Between 46-69% of individuals who apply to primary care report complaints of sleep disorders. This study aims to define the frequency of sleep disorders in individuals aged 18-65 who apply to Family Health Centers in the Efeler District of Aydın province and to determine its relationship with the potential risk of depression.
Method: The population of this cross-sectional analytical study consists of individuals aged 18-65 who apply to primary care family health centers in the Efeler district of Aydın province. The sample size was calculated as 262 using the Epi Info 7.2.5.0 program. The study was conducted between 01.09.2023 and 01.11.2023 with 280 individuals who applied to Family Health Centers in the Efeler District of Aydın and agreed to participate in the study. Individuals diagnosed with psychiatric disorders were excluded. Participants were administered a sociodemographic data collection form, the Beck Depression Inventory, and the Pittsburgh Sleep Quality Index. The obtained data were entered into the SPSS 18.0 database for statistical evaluation.
Results: The average age of the participants was 38.52±13.81 years, with 50.7% being male and 49.3% female. According to the Beck Depression Inventory, 65.4% of the participants had minimal levels of depression, while 32.1% had mild levels. About 49.6% of the participants rated their sleep quality as quite good. When asked about their sleep duration, only 8.9% reported sleeping 7 hours or more. There was a significant relationship between regular exercise, smoking, and the presence of chronic illness with sleep quality (p<0.001). In evaluating the relationship between participants' ages and their average scores on the Beck Depression Inventory and Pittsburgh Sleep Quality Index, no relationship was found between age and depression, but a significant relationship was found with the total PSQI score (p<0.001). A significant positive correlation was found between the BDI scores and the total PSQI scores (p<0.001).
Conclusion: In our study, the rate of those with poor sleep quality was found to be 71.8%. Early diagnosis and treatment of sleep disorders can reduce disease burden, lower healthcare costs, increase work efficiency, and improve individuals' quality of life. Especially depression and similar psychiatric disorders are often affected by sleep quality. Therefore, we believe that investigating the presence of the other disorder when one is present would be beneficial.
Keywords: Depression, Adult, Sleep Quality