Hipertansiyon tanılı geriatrik bireylerde sağlık okuryazarlığı ile antihipertansif ilaç tedavisine uyum arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between health literacy and compliance with antihypertensive drug treatment in geriatric individuals with hypertension
Yazar: PINAR ERMAN
Danışman: PROF. DR. GÜLER BALCI ALPARSLAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Bu araştırma hipertansiyon tanılı geriatrik bireylerde sağlık okuryazarlığı ile antihipertansif ilaç tedavisine uyum arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla planlanan tanımlayıcı- kesitsel araştırma türündedir. 
Gereç-yöntem: Bu araştırma için 01.01.2021- 30.06.2021 tarihleri arasında Gebze Fatih Devlet Hastanesi kardiyoloji, kalp ve damar cerrahisi, dahiliye ve nefroloji servislerinde veri toplanılmış olup, örneklem seçim kriterlerine uyan 284 yaşlı birey ile yürütülmüştür. Araştırma verilerinin toplanmasında tanımlayıcı özellikler veri toplama formu, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32) ve Antihipertansif İlaç Tedavisine Uyum Ölçeği (AİTUÖ) kullanıldı. Araştırmada kullanılan ölçekler ile demografik karşılaştırmalarda Independent Sample T-Test ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) analizi kullanılmıştır. Çalışmada nitel (kategorik) değişkenler arasında ilişki olup olmadığı Ki Kare analizi ile incelenmiş ve Pearson Ki Kare ve Fisher Exact testi kullanılmıştır. 
Bulgular: Araştırmada bireylerin yaş ortalaması 73.15 ± 7.18 yıl, %51.1' i kadın, %48.9' u erkektir. Bireylerin %47.9' u 180 ay ve üzerinde hipertansiyona sahiptir, Çalışmaya katılan yaşlı bireylerin çoğunluğu (%27.8) yetersiz sağlık okuryazarlığına sahiptir. Kadınların %87.7' si mükemmel sağlık okuryazarlığına sahiptir. Yaş arttıkça sağlık okuryazarlığı düzeyi de artmaktadır. Kan basıncı evde olan yakını tarafından ölçülen kişilerin %37.2' si mükemmel sağlık okuryazarlığına sahiptir. Bireylerin %85.6' sı antihipertansif ilaç tedavisine uyumludur. Evde tansiyon aleti bulunan bireylerin %84.4' ü ve yakını tarafından tansiyonu ölçülen bireylerin %82.6' sı ilaç tedavisine uyumludur. Diüretik ilaç kullanan bireylerin %39.9'u ilaç tedavisine uyumludur. 
Sonuç: Çalışmada yapılan analiz sonucunda TSOY düzeyleri ile antihipertansif ilaç tedavisine uyum durumları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). 
Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, geriatrik birey, sağlık okuryazarlığı, antihipertansif ilaç tedavisine uyum, hemşirelik.

Abstract:
Introduction: This study is descriptive- cross sectional study designed to examine the relationship between health literacy and compliance with antihypertensive drug treatment in geriatric individuals with hypertension.
Materials and Methods: For this research, data were collected in cardiology, cardiovascular surgery service, internal medicine and nephrology services of Gebze Fatih State Hospital between 01.01.2021 and 30.06.2021 and it was carried out with 284 eldery individuals who met the sample selection criteria. Descriptive characteristics data collection form, Turkish Health Literacy Scale (TSOY-32) and Antihypertensive Drug Treatment Adherence Scale (AİTUÖ) were used to collect research data. T- Test and One- Way Analysis of Variance (ANOVA) analysis were used for demographic comparisons with the scales used in the study. In this study whether there is a relationship between qualitative (categorical) variables was examined by Chi-Square analysis Pearson Chi- Squareand Fisher Exact tests were used. 
Results: In this study, the mean age of individuals was 73.15 ± 7.18 year, %51.1 were female, %48.9 were male. %47.9 of individuals have hypertension for 180 months. The majority (%27.8) of eldery individuals participating in the study have insufficient health literacy. %87.7 of women have excellent health literacy. As the age increases, the level of health literacy also increases. %37.2 of people whose blood pressure is measured by their relatives at home have excellent health literacy. %85.6 of individuals are compatible with antihypertencive drug therapy %84.4 of individuals who have a blood pressure monitor at home and %82.6 of individuals whose blood pressure is measured by their relatives are compatible with drug therapy. %39.9 of individuals using diuretic drugs are compatible with drug therapy. 
Conclusion: As a result of the analysis performed in the study, no significant relationship was found between TSOY levels and compiance with antihypertensive drug therapy. 
Key Words: Hypertension, eldery individual, health literacy, accordance to antihypertensive drug therapy, nursing.