Çocuk yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda sağlık bakımı ilişkili enfeksiyonların incelenmesi: Beş yıllık sürveyans çalışması
Evaluation of healthcare service-associated infections in patients admitted to pediatric intensive care unit: A 5-years surveillance study
Yazar: AYŞEGÜL ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BENHUR ŞİRVAN ÇETİN
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Enfeksiyon = Infection ; Hasta bakımı = Patient care ; Mortalite = Mortality ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri-pediyatrik = Intensive care units-pediatric ; Çapraz enfeksiyon = Cross infection

Özet:
Amaç: Sağlık bakımı ilişkili enfeksiyonlar (SBİE), klinik ve sosyoekonomik sonuçlarından dolayı küresel bir halk sağlığı sorunu olarak kabul görmektedir. Sağlık hizmet kalitesinin önemli bir göstergesi olup çocuk yoğun bakım ünitelerinde (ÇYBÜ) üzerinde durulması gereken ciddi bir komplikasyondur. Bu çalışmada ÇYBÜ' de SBİE hızlarını, etken olarak izole edilen mikroorganizmaları ve bunların antibiyotik duyarlılıklarını belirlemek, risk faktörleri ile birlikte mortalite oranlarının ve bunların karşılıklı ilişkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Materyal ve metod: Bu çalışmada 01.01.2015-31.12.2019 tarihleri arasında SBİE tanısı alan hastaların retrospektif olarak cinsiyet, yaş, hastanede ve ÇYBÜ' de toplam yatış süreleri, altta yatan ana kronik hastalık varlığı ve varsa tipi, hastaneye yatış sırasında enfeksiyon varlığı, hastane enfeksiyonu gelişimine neden olabilecek risk faktörü varlığı ve varsa tipi, SBİE tanısı almadan önce kullandığı antibiyotik süresi ve türü, SBİE tipi, kültürde üreme olan hastalarda mikroorganizma profili ve mortalite gibi özellikleri değerlendirildi. Tüm veriler uygun istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmeye alındı.
Bulgular: ÇYBÜ' ye yatan 1593 hastanın 141' inde 244 SBİE tespit edildi. SBİE oranı %15.3 olarak bulundu. Çalışmada hastaların demografik özellikleri ayrıntılı olarak değerlendirildi. En sık görülen SBİE tipleri sırasıyla; kan akımı enfeksiyonu (KAE) %69.6, ventilatör ilişkili pnömoni (VİP) %23.1, idrar yolu enfeksiyonu (İYE) %4.1 olarak bulundu. Çalışmada gram negatif mikroorganizmalar daha sık görüldü ve Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter baumannii, Klebsiella spp. ilk üç sırada yer aldı. Enterococcus spp., koagülaz negatif stafilokoklar (KNS) ilk iki sırada yer alan gram pozitif mikroorganizmalar olarak görüldü. Fungal etkenlerde ise albicans-dışı kandidalar daha fazla görüldü. Total parenteral nütrisyon (TPN) desteği fungal etkenlere bağlı SBİE gelişmesi açısından anlamlı değerlendirildi (p=0.027). SBİE' nin hem ÇYBÜ hem de hastanede toplam yatış süresini uzattığı görüldü. Çalışmada ÇYBÜ' de SBİE tanısı alan hastaların %45.4' ünün hayatını kaybettiği ve bunlardan da %26.2' sinin SBİE ilişkili mortalite olduğu bulundu. Çalışmada SBİE tanısı alan hastalar ile almayan kontrol grubunun özellikleri karşılaştırıldı. SBİE tanısı alan hastalarda mortalitenin artması ve hastanede yatış süresinin uzaması arasında istatistiksel olarak ilişki bulundu.
Sonuç: SBİE hastalarda uzamış yatış sürelerine, iş gücü kaybına bağlı olarak hasta ve ailesi açısından yüksek maliyetlere, antibiyotik dirençli mikroorganizmaların gelişmesine, sağlık hizmeti sağlayan birimlere masif ek finansal yüke, mortalite ve morbidite oranlarında artışa sebep olmaktadır. Ülkemizde SBİE önleme çalışmalarına daha fazla öncelik verilmeli ve çalışmalar yapılmalıdır.
Anahtar kelimeler: Çocuk yoğun bakım ünitesi, mortalite, sağlık bakımı ilişkili enfeksiyon, sürveyans

Abstract:
Objective: Healthcare service-associated infections (HAIs) are considered a global public health issue with clinical and socioeconomic consequences. These infections are an important indices for the quality of healthcare services which are serious complications that should be addressed in pediatric intensive care units (PICUs). This study aimed to determine HIA rate, pathogen microorganisms isolated and antibiotic susceptibility for pathogens, and mortality rate with risk factors as well as associations among these factors. 
Material and method: We retrospectively evaluated data based on age, gender, the time of PICU stay, underlying chronic disease, presence of infection at the time of hospitalization, presence of risk factor for nosocomial infection, type and duration of antibiotics used before the diagnosis of HAI, HAI type, microorganisms profile in patients with growth in culture tests and mortality in patients diagnosed as HIA between 01.01.2015 and 31.12.2019. All data were analyzed using statistical methods. 
Findings: Of 1593 patients admitted to PICU, 244 HAIs were detected in 141 patients. The HAI rate was found as 15.3%. The demographic characteristics were assessed in detail. The most common HIA type was bloodstream infections (BSI) by 69.6%; followed by ventilator-associated pneumonia (VAP) by 23.1% and urinary tract infection (UTI) by 4.1%. In the study, gram-negative microorganisms were most commonly seen and Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter baumannii, Klebsiella spp. were the most common organisms. Enterococcus spp., and coagulase-negative staphylococci were the most common gram-positive microorganisms. Non-albicans candida was the most common fungal pathogen. The total parenteral nutrition (TPN) support was found to be a significant factor for fungal HAI development (p=0.027). There was also found that HAI prolonged hospitalization of both PICU and hospital stay. With this study, it was found that 45.4% of patients diagnosed with HAI in PICU died, 26.2% of which was considered as HAI-related mortality. In the study, the parameters interested were compared between patients with HAI and controls. A significant correlation was found between increased mortality and prolonged hospitalization in patients diagnosed with HAI. 
Conclusions: HAIs lead to prolonged hospitalization, the severe economic consequences to patients and parents, development of drug-resistant microorganisms, and also a substantial financial consequences to healthcare providers and increased mortality & morbidity. In Turkey, further studies are preferentially needed to prevent HAIs.
Keywords: Pediatric intensive care unit, mortality, healthcare service-associated infection, surveillance