Teknoloji transfer sözleşmeleri
Technology transfer agreements
Yazar: MELİKE YILDIZ ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ GÖZÜBÜYÜK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Teknoloji, üretim süreçleri ve yöntemlerinden teknik bilgiye kadar, mal ve hizmet üretimi için gerekli bilgilerin bütününü ifade eder. Teknolojik yetkinlikler, ülkelerin ekonomik, politik ve askeri güçlerini şekillendirirken, özellikle gelişmekte olan ülkeler için sanayi ve küresel rekabet gücünü geliştirmede önemli bir araç olarak teknoloji transferini öne çıkarmaktadır. Teknoloji transferi, genellikle karşılıklı anlaşma yoluyla bir tarafın diğerine teknoloji veya know-how aktarmasını içerir. Bu süreç, lisans, know-how, ar-ge ve anahtar teslim proje sözleşmeleri gibi çeşitli şekillerde düzenlenmekte olup, fikri mülkiyet hukuku, rekabet hukuku ve uluslararası ticaret düzenlemeleri gibi çok boyutlu hukuki meseleleri beraberinde getirmektedir.
Çalışmanın ilk bölümünde teknoloji transfer kavramının tarihçesine, teknoloji transfer sözleşmelerinin tanımına, hukuki niteliğine ve türlerine yer verilecektir. İkinci bölümde, teknoloji transfer sözleşmeleri ile transfer edilen teknolojinin kullanımına ilişkin taraflara getirilen hak ve yükümlülükler, teknoloji transfer sözleşmelerinin genel hükümleri ile birlikte ele alınacaktır. Son bölümde ise teknoloji transfer sözleşmelerinin sona erme sebepleri ve sonuçlarına yer verilecektir.
Bu çalışmada, ülkemizde ve dünyada yaygın olarak kullanılan teknoloji transferi, hukuki çerçevede ele alarak, bir teknoloji transfer sözleşmesinde yer verilmesi gereken hususlar ve teknoloji transfer sözleşmelerinin uygulamasında dikkat edilmesi gereken noktalar hakkında literatüre bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Abstract:
Technology encompasses the entirety of information required for the production of goods and services, from production processes and methods to technical knowledge. Technological competencies shape the economic, political, and military power of nations and highlight technology transfer as a vital tool for enhancing industrial and global competitiveness, particularly in developing countries. Technology transfer typically involves the transfer of technology or know-how from one party to another through mutual agreement. This process is arranged through various agreements  such as licensing, know-how, R&D, and turnkey project contracts, and brings with it multidimensional legal issues involving intellectual property law, competition law and international trade regulations.
The first part of the study will cover the history of the concept of technology transfer, the definition and legal nature of technology transfer contracts. The second section will approach the rights and obligations imposed on parties regarding the use of the transferred technology, along with the general provisions of technology transfer agreements. The final section will address the reasons for the termination of technology transfer agreements and their implications.
This study aims to contribute to the literature by analyzing the widely utilized technology transfer practices in Türkiye and globally within a legal framework, while providing insights into the essential elements of technology transfer agreements and key considerations for their implementation.