Maksiller sinüsün anatomik değişiklikleri ve patolojilerinin panoramik radyografi ve konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Evalution of maxillary sinus anatomic changes and pathologies, using panoramic radiography and conebeam computed tomography
Yazar: YAŞAR NURKANLAR ALPARSLAN
Danışman: PROF. DR. BENGİ ÖZTAŞ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Maksilla = Maxilla ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus ; Paranazal sinüs hastalıkları = Paranasal sinus diseases ; Paranazal sinüsler = Paranasal sinuses ; Patoloji = Pathology ; Radyografi = Radiography ; Radyografi-panoramik = Radiography-panoramic

Özet:
Maksiller Sinüsün Anatomik Değişiklikleri ve Patolojilerinin Panoramik Radyografi ve Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi İle Değerlendirilmesi.
Çalışmamızın amacı; Farklı sebeplerle elde edilmiş olan, rutinde istenilen radyografik tanı yöntemlerinden panoramik radyografinin incelenmesi sırasında Paranazal Sinüslerden biri olan maksiller sinüste ortaya çıkan lezyonların ve anatomik değişikliklerin Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (KIBT) ile de incelenmesi ve Panoramik radyografların Maxiller sinüslerin incelenmesi sırasındaki yararlılıklarının ve limitlerinin tespit edilmesidir.
Çalışmamızda 2011-2012 tarihleri arasında Tomoloji görüntüleme merkezinde farklı nedenlerle Panoramik ve Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi endikasyonu konulmuş ve görüntüleri elde edilmiş olan hastalar değerlendirmeye alınmıştır. 18-83 yaş aralığındaki 283 hastanın 566 Maksiller Sinüs bölgesindeki anatomik değişiklikler ve patolojiler, aynı zamanda Maksiller Sinüs' ün bulunduğu tarafı ilgilendiren Sinonazal bölge dedeğişiklikler açısından incelenmiştir. Araştırmamızda İluma marka dental volümetrik tomografi cihazı (KIBT) (2mm' lik) koronal, aksiyel, Sagittal, kros-seksionel kesitlerle ve Planmeca Proline XC Panoramik Cihazı kullanılmıştır. Çalışmada Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi görüntüleri olan hastalara ait Panoramik Radyografi görüntüleri 3 araştırmacı tarafından birlikte değerlendirilmiştir. p<0.05 için sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
KIBT'de nazal septum deviasyonu görüldüğünde, panoramik radyografide teşhis edilebilmesinin duyarlılığı; %28,8, haller hücresi %12,9, pnömatizasyon %70,8, antral septa %38,4, hipoplazi %92,9, eksositoz %14,7, mukozal kalınlaşma %31,9, polipoid lezyon %20,2, sinüs taban devamlılığının bozulmuş olması %0,0, opasite %34,5, KIBT'de diş köklerinin sinüs içinde olmasının, panoramik radyografide teşhis edilebilmesinin duyarlılığı; %92,5, diş köklerinin sinüs dışında olmasının duyarlılığı %73,9, diş köklerinin sinüse komşu olmasının duyarlılığı %29,3, KIBT'de apikal lezyonun olmasının, panoramik radyografide teşhis edilebilmesinin duyarlılığı %42,7, periodontal kemik kaybı %64,5, kanal tedavisi %82,1, dişsizlik %100 olarak tespit edilmiştir.
Panoramik radyografların, maksiller sinüsteki anatomik değişikliklerin ve patolojilerin değerlendirilmesinde çok yetersiz kaldığı, bu nedenle paranazal sinüs değerlendirilmelerinde KIBT' den yararlanmak gerektiği bir daha ortaya çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Anatomik değişiklikler, Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, Lezyonlar, Maksiller sinüs, Panoramik Radyografi.

Abstract:
Evalution of maxillary sinüs anatomic changes and Pathologies, using Panoramic Radiography and ConeBeam Computed Tomography. The purpose of this study is to investigate the different reason of many patients who having CBCT and Panoramic radiograph; to examine lesions appeared on maxillary sinus and the accuracy of anatomic changes during Panoramic Radiography (which is a method used in dental implant planning and requested frequently in radiographical diagnosis procedure) by CBCT; to determine the benefits and limits of panaromic radiograph's during the analysis of maxillary sinuses. In this study, patients applied between 2011-2012 ,with different reasons (who have CBCD and Panoramic scan images obtained) are evaluated. Changes and pathologies of 566 Maxillary Sinus areas of 283 patients between ages 18-83 are analyzed; but also changes in sinonasal area of the side of the sinus of patients are examined. In this research, Iluma brand dental volumetric tomography device with Coronal, Axial, Sagittal, Cross-Sectional slices (2mm) and Planmeca Proline XC Panoramic device are used. Panoramic Radiography presentation of patients with CBCD image is evaluated by three researchers. Results are statistically significant at p<0.05. When seen in CBCT, Sensitivity of diagnosis with panoramic radiography of Nasal Septum Deviations is 28.8%, Haller is 12.9%, Pneumatisation 70.8%, Antral Septa is 38.4%, Hypoplasia is 92.9%, Exositosis 14.7%, Mucosal Thickening is 31.9%, Polipoid Lesion is 20.2%, discontinuity of the sinus floor is 0.0%, Opacification is 34.5%, tooth root being in sinus is 92.5%, tooth root being outside the sinus is 73.9%, tooth root being adjacent to sinus is 29.3%, apical lesion is 42.7%, periodontitis is 64.5%, Root Canal is 82.1%, Edentulousness is 100%. Panoramic radiography is not enough for evaluated of the patologie and variation of the maxillary sinus. İn this reson CBCT is the most available imaging method for diagnosis and examination of the sinüs paranasales.

Key Words: Anatomic variations, Cone beam computed tomography, Lesions, Maxillary sinus, Panoramic radiography,.