Azerbaycan Cumhuriyeti'nde kamu yönetiminin yeniden düzenlenmesi (1991 bağımızlık sonrası) /
Yazar: MURTAZA HASANOV
Danışman: PROF. DR. EYÜP İSBİR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
İdari yapılanma konusunda her zaman ve her ülke için ideal olabilecek bir modelden söz etmek imkansızdır. Ülkelerin idari yapılanlarım, ekonomik ve coğrafi yapılan gelenekleri, stratejik durumları gibi unsurlar belirlemektedir. Ancak, Batı Avrupa ülkelerinde birbirinden bağımsız olmakla birlikte eş zamanlı olarak başlayan ve birbirlerine benzerlik gösteren reformlara bakıldığında idari reformların en azından belli bir temel üzerinde yürütüldüğü ifade edilebilir. Bu reformlarda genellikle yerel yönetimlerin güçlendirildiği, ülkelerin merkezi birimlerinden yerel yönetimlere doğru görev ve kaynak aktanmımn yapıldığı, yerel yönetimlere belli konularda özerklikler verildiği, halkın katılımım arttırıcı uygulamaların geliştirildiği görülmektedir.Ülkemizde son yıllarda Kamu Yönetimi ile ilgili reform tartışmaları gündemin baş maddesi haline gelmiştir. İdari yapılanmamızın değiştirilmesi konusunda genel bir mutabakat vardır. İnsanlarımız bazı reformlar yapıldığı takdirde, kamu Mzmetlerinin daha iyi yerine getirileceğine ve sıkıntıların giderileceğine inanmaktadırlar. Reform için gerekli olan yeterli kamuoyu desteği mevcuttur. Tüm bu engellerin aşılmasının zor olmadığım belirtmek istiyorum. Bunun için, Sadece siyasal iktidarın ve bürokratların kararlılığı yeter. Siyasal sistemleri ne olursa olsun bütün ülkeler, yönetim sistemleri içerisinde yerel yönetimlere yer vermektedirler. Ancak her ülkede yerel yönetimlerin gücü, yetkileri, görev alanları ve yapılan farklılıklar arz etmektedir.Ülke yönetim sisteminin bütünlüğü içerisinde yer alan yerel yönetimler yerel halka kamu hizmeti sunan, organlan halk tarafından seçilen özerk kamu tüzel kişilikleridir. Federal, üniter bütün ülkelerde yerel yönetimlerin gücü ve etkinliği ile, demokrasinin yerleşikliği doğru orantılıdır. Hatta yerel yönetimlerin gücü ile ülkenin iktisadi gelişmişliği de çoğu zaman doğru orantılıdır. Kısaca yerel yönetim ve yerel demokrasi ile iktisadı kalkınma ve demokratikleşme arasında doğru orantılı bir ilişki vardır. Hatta aksine iddialara rağmen, yerel yönetimler ülke bütünlüğünün sağlanmasında da önemli işlevler görmektedirler. Çünkü kendi kendini yöneten halk, yönetim ve katılma ile kendini geliştirmekte, milli bütünlüğe entegre olmaktadır. Azerbaycan, Sovyetler Birliğinin dağılmasından sonra 1991 yılında bağımsızlığım kazanmış yeni bir devlettir. Önce Çarlık Rusya'sı ardından da Sovyetler Birliğinin bünyesinde yer almıştır. Bugünkü idari yapı Sovyetler Birliğinden miras kalmıştır. Yapılan yeni düzenlemelere rağmen eski sistemin ağırlığı devam etmektedir. Yöneticilerin büyük bir bölümü eski sistemde de bu görevleri yerine getiren insanlardır. İdari yapıda yapılan ve yapılması planlanan bütün reformlar yönetici ve bürokratlann aktif ya da pasif direnişi ile karşılaşmakta ve yavaş ilerlemektedir. Bu da bürokrasinin dünyanın her yerinde yaşanan değişimlere karşı bir direnci olarak algılanabilir. Yeni yetişen genç yöneticilere görev verilmemesi de bürokrasinin bu tutumundan kaynaklanmaktadır. Bu çalışmanın amacı; Bağımsız Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki siyasal, yönetsel ve ekonomik gelişmelerle birlikte devlet yapılanması, kamu yönetimi ve yerel yönetimler sistemini bir bütünlük içinde ele alarak federatif bir devlet yapısından Milli devlet yapışma geçme sürecinde sorunlan dile getirmek, bunun için de Azerbaycan'da devlet yapısının, belediyeleri ve yeniden düzenleme çatışmalannı incelemektir.

Abstract:
Whatever their politcal systems are, all the countries have local administrations in their administrative structures. However, in every country there are differences with regard to the power, authority, responsibility areas and struktures of the local administrations. Local administrations within the unity of the country administration system are the public juristic persons, which provides services for the people and of which organs are chosen by the people. In all the federal, unitary countries there is a paralel between the efficiency and power of the local administrations and the culture of democracy. Even there is a paralel between the power of the local administrations and the economic development of the country. In sum; there is a paralel between the local administration and local democracy and economic development and democratization. Even though there are contrary arguments, local administrations have important functions in the protection of the state's integrity. Because self-governing people develop themselves with participation to administration and they become integrated to the nation. Azerbaijan is a young country that had its independence after the disintegration of the Soviet Union in 1991. Azerbaijan was first under the body of the Tsarist Russia then the Soviet Union. The current administrative structure is inherited form the Soviet Union. In spite of the new arrangements, the old system is stil dominant. Most of the administrators are the persons who were carrying out the same duties in the old system. All the reforms planned or carried out are faced with the passive resistance of the administrators and bureaucrats. And this may be perceived as the worldwide resistance of bureaucracy to the changes. That the new administrators are not given related posts is the reflection of this attitude of bureaucracy. In this study, the state formation and public administration of the independent Azerbaijan Republic in a period of transformation from a federative state structure to nation state was analyzed and explored. And also the article discusses the reguired formation in terms of local administrations. During the period of transformation from a 70 years old Soviet regime to a new system, some of the institutions were abolished. Instead of this it is decided to form local administrations which are prevalent in the developed countries and which are counted as the important symbols of democracy. After the disintegration of the Soviet Union, independent Azerbaijan enters into a new period of horizons in national, regional and global terms. In these new horizons, the system that Azerbaijan seems to have adopted is politically a 'constitutional and democratic' one and economically a market economic system. However in the transition period from a totalitarion rejime to a democratic one, Azerbaijan has political, economic and ethnic problems in regional and national scope: The ability of Azerbaijan to overcome these problems will determine the position of Azerbaijan among the world countries the 21st Century.