İkinci Dünya Savaşı'nda sınır savunma tedbirleri ve Türkiye'nin Çakmak ve Çatalca hatları
Border defence precautions at the World WarII and Turkey's Cakmak and Catalca lines
Yazar: HASAN CENK ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BEŞİKÇİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Askeri savunma = Military defense ; Dünya Savaşı II = World War II ; Savunma = Defence ; Sınır = Boundary ; Sınır güvenliği = Border security ; İstanbul-Çatalca = İstanbul-Çatalca

Özet:
İkinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye, izlediği aktif tarafsızlık politikası nedeniyle, savaşa dahil olmamakla birlikte, birçok askeri ve sivil savunma önlemi almıştır. Alınan askeri önlemlerden biri inşa edilen savunma hatlarıdır. Bu tezde, İkinci Dünya Savaşı'nda Türkiye'nin Trakya bölgesinde inşa ettiği Çakmak ve Çatalca Hatları incelenmektedir. Çakmak Hattı, İkinci Dünya Savaşı'nın başlamasıyla Bulgaristan-Türkiye sınırı boyunca inşası planlanmış ancak Almanya'nın Yunanistan'ı işgal etmesiyle tamamlanmayarak Nisan 1941'de terk edilmiş bir savunma hattıdır. Çatalca Hattı ise savaş boyunca inşası sürdürülen ve Türkiye'nin askeri planlarında -ihtiyaç duyulması halinde- kritik öneme sahip bir savunma hattıdır. Tanklara karşı hazırlanan bu savunma hatları hendekler, koruganlar, makineli tüfek noktaları, manialar ve mayınlardan oluşmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'nin İkinci Dünya Savaşı boyunca inşa ettiği Çakmak ve Çatalca Hatlarının planlamalarını ve ihtiyaç duyulması halinde düşünülen stratejileri incelemektedir. Tez için Britanya Ulusal Arşivi, Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Daire Başkanlığı Arşivi ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı'ndan edinilen belgeler incelenmiştir. Bununla birlikte İkinci Dünya Savaşı öncesinde Avrupa'da inşa edilen Siegfried, Maginot, Stalin ve Mannerheim Hatları da çalışma kapsamına alınarak bir kıyaslama yapılmıştır.

Abstract:
During World War Ⅱ, Turkey, because of its active neutrality policy, did not get involved in the war. However,  Turkey took many defensive measures during the war. One of these defensive military measures  is the defense lines built in Thrace. In this study, the Çakmak and Çatalca Lines, which were built during the Second World War in Thrace Region of Turkey, are examined. Çakmak Line is a defensive line that was planned to build through Bulgaria-Turkey borderline due to the beginning of World War II but could not be finished because of the German occupation of Greece and was abandoned in 1941. Çatalca Line is a defensive line that has been proceeded to build through war and has an important and critical role in Turkey's military plans in case of need. These defense lines which prepared for a counter act towards tanks consisted of ditches, bunkers, pillboxes, obstacles and mines. This study examines Turkey's Çakmak and Çatalca Lines' plans build through the war and strategies considered in case of need. For this dissertation, the documents from Britain's National Archive, General Staff Military History and Strategic Studies Department's Archive and Head of the Presidential State Archives of the Republic of Turkey were perused. In addition to this Siegfried, Maginot, Stalin and Mannerheim lines which were built before World War II in Europe are examined in the concept of comparison within the study.