Dip trol ağlarında derinsu pembe karidesi (Parapenaeus longirostris), bakalyaro (Merluccius merluccius) ve istavrit (Trachurus trachurus)'in 90° döndürülmüş torba seçiciliği
Selectivity of 90° turned codend meshes for the deepwater rose shrimp (Parapenaeus longirostris), european hake (Merluccius merluccius) and horse mackerel (Trachurus trachurus) in bottom trawl
Yazar: TUĞÇE ŞENSURAT
Danışman: PROF. DR. MUHAMMED ATAMANALP ; DOÇ. DR. CELALETTİN AYDIN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Karides = Shrimp ; Trol = Trawl ; Trol ağları = Trawl nets ; İstavrit balığı = Horse mackerel

Özet:
Trol torba seçiciliği balıkçılık yönetiminin en önemli araçlarından birisidir. Bu nedenle trol torbası üzerine farklı materyal, ağ göz boyları gibi birçok seçicilik çalışması yürütülmüştür. Trol ağlarının torba kısmında kullanılan geleneksel baklava gözü, trol operasyonu boyunca torbanın dolmasıyla kapanma eğilimi göstermektedir ve bu nedenle kare gözlü torbalara göre seçicilik verimi düşmektedir. Trol seçiciliğini geliştirmek için birçok araştırmacı tarafından kare gözlü torbalarda balık türleri araştırılmıştır. Bu çalışmalar en azından yuvarlak balıklar için aynı ağ göz boyundaki kare gözlü torbanın baklava gözlü torbaya göre daha yüksek L50 değerleri verdiğini göstermiştir. Ancak dolu kare gözlü bir torbanın düğümleri kolayca değişebilmekte ve onarımları güçleşmektedir. Standart baklava ağ gözlü torbanın 90° döndürülmesiyle elde edilen T90 torbalar, aynı ağdan yapılmış geleneksel torbalara göre boy seçicilik özelliklerini potansiyel olarak geliştirebilmektedir. Bu çalışmada 165 çevre göz sayısına sahip 40 mm ağ göz boyundaki 90° döndürülmüş torba (40D0), 150 çevre göz sayısına sahip 44 mm ağ göz boyundaki 90° döndürülmüş torba(44D1) ve 300 çevre göz sayısına sahip 44 mm ağ göz boyundaki 90° döndürülmüş torbanın (44D2) seçiciliği derinsu pembe karidesi (Parapenaeus longirostris), bakalyaro (Merluccius merluccius) ve istavrit (Trachurus trachurus) için araştırılmıştır. Örneklemeler Kuşadası Körfezi'nde 19 Ocak ve 29 Mart 2015 tarihleri arasında örtü torba yöntemi kullanılarak ticari dip trol teknesinde gerçekleştirilmiştir. Bireysel çekimler ve ortalama seçicilik parametreleri sırasıyla CC2000 ve EC- Modeller yazılımları kullanılarak hesaplanmıştır. Denemeler sonucu 40D0, 44D1 ve 44D2 torbası ile derinsu pembe karidesi için L50 değeri sırası ile 17.1, 18.6 ve 17.5 mm'dir. Bakalyaro için 12.1, 13.2 ve 12.8 cm'dir. İstavrit için 14.8, 17.1 ve 16.4 cm olarak elde edilmiştir. Çok sayıda türün yakalandığı Akdeniz demersal trol balıkçılığında hedef tür odaklı balıkçılık yönetimin benimsenmesi ve tür bazında boy seçicilik çalışmalarının yapılması gerekmektedir.

Abstract:
Trawl codend selectivity is one of the most important tools for the fishery management. Therefore many selectivity studies conducted on codend e.g. different material, mesh size, etc. Conventional used diamond mesh codend in trawl nets are extended during the haul and have a tendency to close when the codend fills, thus reducing its effective selectivity compared with square mesh. To improve trawl selectivity, square mesh codends have been investigated for fish species by many authors. Those studies revealed that the same mesh sizes of square mesh codends have given higher L50 values than those of the diamond mesh codends, at least for round fishes. However, full square mesh codends knots can be easily unstable and the nets are awkward to handle and repair. When T90 codend in standard diamond mesh netting turned 90, it could potentially improve size selective properties compared with traditional codends made of the same netting. In this study, the selectivity of 90o turned meshes of 40 mm mesh size with 165 meshes around codend circumferences (40T90), 44 mm meshes size with 150 meshes around codend circumferences (44T150) and 44 mm mesh sizes with 300 meshes around codend circumferences (44T300) were investigated for deepwater rose shrimp (Parapenaeus longirostris), European hake (Merluccius merluccius) and horse mackerel (Trachurus trachurus). Experiments were carried out in the Kuşadası Bay of the Eastern Mediterranean, between 19 January and 29 March 2015 with commercial stern trawler using the covered codend method. Individual hauls and mean selectivity parameter were estimated by using the CC2000 and EC-Modeller softwares, respectively. Target species based fisheries management should be considered in Mediterranean bottom trawl fisheries which included many species, and selectivitystudies should be focused on target individual species.