Özel gereksinimli çocuğu olan annelere çevrim içi Bug In Ear (BIE) teknolojisi ile sunulan koçluğun çocukların ev içi becerilerini kazanmasına etkisi
The effect of coaching offered with online Bug-In-Ear (BIE) technology to mothers with children with special needs on children's acquisition domestic skills
Yazar: YELİZ YEKTA
Danışman: PROF. DR. NEVİN GÜNER YILDIZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE TUNÇ PAFTALI
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Anne eğitimi = Mother education ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Evde eğitim = Homeschooling ; Yetersizliği olan çocuklar = Children with disabilities ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Çevrimiçi eğitim = Online education ; Çocuk eğitimi = Child education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, özel gereksinimli çocuğu olan annelere çevrim içi Bug 
In Ear (BIE) teknolojisi ile sunulan koçluğun, annelerin eşzamanlı ipucuyla öğretim 
uygulamasını kullanarak çocuklarına ev içi becerilerini kazandırmaları, annelerin 
kazandıkları uygulama basamaklarını ve çocukların kazandıkları ev içi becerisini 
uygulama sona erdikten sonra sürdürmeleri, annelerin eşzamanlı ipucuyla öğretim 
uygulamasını kullanarak farklı bir ev içi becerisini çocuklarına öğretmeleri, çocukların 
edindikleri ev içi becerisini farklı kişi ve araç-gereçlere genellemeleri üzerindeki etkisi
araştırılmıştır.
Yöntem: Bu araştırmada, tek-denekli araştırma modellerinden, çiftler (anneçocuk) arası yoklama denemeli çoklu yoklama modeli iç içe olacak şekilde iki kez 
uygulanmıştır. Araştırmaya dört anne ve 11-17 yaş arası hafif düzey ZY olan çocukları
katılmıştır.
Bulgular: Araştırmanın bulguları, katılımcı annelerin BIE teknolojisi ile sunulan 
koçluk yoluyla eşzamanlı ipucuyla öğretim uygulamasını kullanabildiklerini, 
çocuklarının hedeflenen ev içi becerisini kazandıklarını, katılımcı annelerin eşzamanlı 
ipucuyla öğretim uygulamasını ve çocukların kazanmış olduğu ev içi becerisini
sürdürdüklerini, annelerin eşzamanlı ipucuyla öğretim uygulamasını kullanarak farklı 
bir ev içi becerisini çocuklarına öğretebildiklerini, çocukların edindikleri ev içi 
becerisini farklı kişi ve araç-gereçlere genelleyebildiklerini ortaya koymuştur. Ayrıca 
katılımcı annelerle yapılan görüşmeler sonrasında sosyal geçerlik verilerine göre, 
eşzamanlı ipucuyla öğretim uygulamasını kullanma becerilerinin kazandırılmasında BIE 
teknolojisi koçluğunun olumlu etkileri olduğu belirlenmiştir.
Sonuç ve Öneriler: Araştırma sonuçları BIE teknolojisi ile sunulan koçluk 
yoluyla tüm katılımcı annelerin eşzamanlı ipucuyla öğretim uygulamasını kullanarak 
çocuklarına hedeflenen ev içi becerisini kazandırdıklarını göstermiştir. Katılımcı 
annelerin tümü uygulamadan sonra eşzamanlı ipucuyla öğretim uygulamasının 
basamaklarını kullanmaya devam etmişler ve çocuklar kazanmış oldukları ev içi 
becerisini sürdürmüşlerdir. Araştırma sonuçlarına göre, katılımcı anneler eşzamanlı 
ipucuyla öğretim uygulamasını kullanarak farklı bir ev içi becerisini çocuklarına 
öğretebilmişlerdir ve çocuklar edindikleri ev içi becerisini farklı kişi ve araç-gereçlere 
genelleyebilmişlerdir. Ayrıca sosyal geçerlik verilerine göre, katılımcı annelerin tümü 
eşzamanlı ipucuyla öğretim uygulamasını kullanma becerilerinin kazandırılmasında BIE 
teknolojisi koçluğuna ilişkin olumlu görüş bildirmişlerdir. Araştırma bulgularının 
genişletilmesi amacıyla ileride yapılacak araştırmalarda BIE teknolojisi ile sunulan 
koçluk çalışmalarının farklı yetersizliği bulunan çocuklar ve aileleriyle, farklı amaçlar 
belirlenerek yapılması ve sonuçlarının incelenmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: BIE teknolojisi, Koçluk, Aile koçluğu, Zihin yetersizliği, Ev içi 
beceriler, Günlük yaşam becerileri, Eşzamanlı ipucuyla öğretim uygulaması

Abstract:
Purpose: In this study, the effects of coaching offered to mothers with special 
needs children using online Bug In Ear (BIE) technology on mothers' teaching their
children domestic skills by the use of simultaneous prompting, mothers' maintaining the 
procedure steps they have acquired and maintaining of the domestic skills acquired by 
their children even after the teaching procedure is over, mothers' teaching their children 
a different domestic skill by the use of simultaneous prompting on children's 
generalization of their acquired domestic skills to different people and tools are 
investigated.
Method: In this study, one of the single-subject research models, a nested 
multiple probe design across mother-child dyads was used twice. Four mothers and their 
children with mild intellectual disabilities aged between 11 and 17 participated in the 
study.
Results: The findings of the study revealed that the mothers were able to use the 
simultaneous prompting through coaching provided with BIE technology, that their 
children learned the targeted domestic skills, that the mothers maintained using of 
simultaneous prompting and their children maintained the domestic skills which have 
been acquired, that the mothers used the simultaneous prompting procedure to teach a 
different domestic skill and it was also revealed that it was effective on children's 
generalization of their acquired domestic skills to different people and tools. In addition, 
the opinions of the mothers about the social validity of the study were positive.
Conclusion and Suggestions: According to the results of the research, all of the 
participant mothers taught their children targeted domestic skills by using the coaching provided by BIE technology with simultaneous prompting. All of the mothers continued 
to use the simultaneous prompting steps and the children maintained the domestic skill 
they had acquired. According to the results of the research, mothers were able to teach a 
different domestic skill to their children by using simultaneous prompting, and children 
were able to generalize their acquired domestic skills to different people and tools. In 
addition, the opinions of the mothers about the social validity of the study were positive. 
In order to expand the research findings, it is recommended to conduct coaching 
researches with BIE technology with children with different disabilities and their 
families, and to determine research results by determining different goals.
Keywords: BIE technology, Coaching, Parent coaching, Intellectual disability,
Domestic skills, Daily life skills, Simultaneous prompting