Uzayda silahsızlanma ve uzayın barışçı amaçlarla kullanılması
Disarmament and peaceful use of outer space
Yazar: ARİF COŞKUN
Danışman: PROF. DR. İNCİ KANER
Hava Harp Okulu Komutanlığı / Havacılık ve Uzay Teknolojileri Enstitüsü / Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
Bu çalışmada; uzayda silahsızlanma sorununun yeniden ele alınması, tarih boyunca yapılmış tüm hukuki, askeri ve politik çalışmalar ışığında bir bütün olarak sorunun yeniden tartışılması ve çözüm için atılabilecek barışçıl adımlar konularında öneriler üretilmesi amaçlanmıştır.Bu hedefe yönelik olarak; çalışma içerisinde uzay hakkında genel bilgilerin verilmesinin yanında, uzayın sivil ve barışçı kullanım alanları ve askeri kullanım alanları detaylı olarak incelenmiştir.Uzayın seyrüsefer, haberleşme, uzaktan algılama, meteoroloji ve bilimsel araştırmalar gibi çok çeşitli sivil kullanım alanları vardır. Uzayın bu kadar çok çalışma alanını içerisinde barındırması, insanlık için ne kadar önemli ve günlük kullanımın ayrılmaz bir parçası olduğunu açıkça gözler önüne sermektedir. Uzayın barışçıl amaçlarla kullanılmasına yönelik atılmış önemli adımlar olarak, Uzay Antlaşmaları, Silahsızlanma Konferansı, Birleşmiş Milletler'de Silahsızlanma, Dış Uzayın Barışçı Amaçlarla Kullanımı Komitesi konuları üzerinde değerlendirmeler yapılmış ve ek olarak çözüme katkı sağlayabileceği düşünülen bazı adımlar önerilmiştir.Silahsızlanma konusunda kimi devletler uzay hukuku açısından silahlanmanın sınırlarının uluslararası antlaşmalarla belirlenmesi yönünde çalışmaları desteklerken, kimi devletler ise, özellikle savunma amaçlı olarak uzayın özgürce kullanımına taraf olmaktadırlar. Silahsızlanma sorunu hukuksal yöntemlerle çözülebilecek bir sorun olmakla birlikte, bu hukuksal yöntemlere istekli olmamaları nedeniyle, ülkelerin yönetimsel-politik yaklaşımları sorunu belirleyici olmaktadır. Uzay bilimleri alanında gelişmiş ülkelerin kendilerini sınırlandıracak antlaşmaları veya kısıtlamaları kabul etmemeleri, sorunun esas çıkış noktası olarak göze çarpmaktadır. Diğer yandan uzay bilimleri alanında nispeten geri kalmış ülkelerin de bu alanda yeterince söz sahibi olamamalarından ötürü, uluslararası kamuoyunda silahlanmanın önlenmesi veya uzayın sadece barışçı amaçlarla kullanılması için ciddi bir baskı unsuru olabildiklerinden bahsetmek gerçekçi olmayacaktır.Uzay, insanlık için yeni keşfedilen, hakkında çok fazla bilgi sahibi olunmayan fakat sağladığı yararlar göz önüne alındığında stratejik öneme sahip bir alandır. Her ülke doğal olarak bu stratejik alanda söz sahibi olmak istemektedir. Fakat bu kadar önemli ve merak uyandıran bir alanda her ülkenin kısıtsız ve denetimsiz olarak yer almaya çalışmasının, ileride geri döndürülemeyecek zararlara yol açabileceği düşünülmektedir.Bu çalışmada bir bütün olarak, bahsedilen zararların önlenmesi ve uzayın sadece barışçı amaçlarla kullanılmasını sağlayacak çözüm önerilerinden bahsedilmektedir.

Abstract:
In this study; the aim is to welcome any suggestions on the peaceful solution steps and to argue once again the disarmament and peaceful use of outer spaceproblem as a whole in the light of legal, political and military studies achieved throughout history.In order to achieve this goal; civilian and military use areas of outer space besides providing general information about outer space is examined in details during this study.Space has various civilian usage areas like navigation, communication, meteorology, remote sensing and scientific research. Space including plenty of studying topic showed us clearly how the space is important for the mankind and inseparable part of daily life.As necessary important action taken for the peaceful usage of outer space, Assessments on Space Treaty, Conference on Disarmament, Disarmament in United Nations, Committee on Peaceful Uses of Outer Space subjects and besides some advice which will contribute to the solution was provided about the following subject.Some nations from space law view support the studies about defining the restrictions of armament via international treaties on the other hand some nations support the freely usage of outer space especially for national defense. Although disarmament problem is a solvable problem with current legal ways due to lack of will for using legal method solutions, nation?s political-managerial approaches play a decisive role in the definition of problem. On space sciences, nations refusal of treaties and restrictions that will limit these countries are the cause of problem born. On the other hand, it is not realistic to mention that developing countries have enough information right about the space related sciences so it will be unrealistic to talk about a serious restraint only for the peaceful use of outer space or for taking necessary disarmament precautions on international public opinion.Space is a recently discovered area for humanity that not enough information provided yet. Also by taking its benefits into consideration it is a strategically important area. Every country inherently wants to take part in this strategically important area.However, the unrestricted and uncontrolled presence of every country in this important and intriguing area may lead to losses that can not be compensated in the future.In this study, solution proposals for prevention of such damages and the use of space only for peaceful purposes are mentioned.