Elit halter sporcularında karın arka duvar kaslarının morfometrik özelliklerinin manyetik rezonans görüntüleme yöntemiyle araştırılması
The study of morphometric characteristics of posterior abdominal wall muscle of elite weight lifters by using MRİ
Yazar: KENAN ERDAĞI
Danışman: PROF. DR. SADULLAH BAHAR ; YRD. DOÇ. DR. NECDET POYRAZ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Abdomen = Abdomen ; Anatomi = Anatomy ; Cavalieri prensibi = Cavalieri principle ; Halterciler = Weight lifters ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Kaslar = Muscles ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Morfometri = Morphometry ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu araştırma; elit halter sporcularında karın arka duvarı kaslarının morfometrik özelliklerinin belirlenerek, sonuçların sedanter ve literatür verileriyle karşılaştırılmasını hedeflemiştir. Araştırma her grupta 10 bireyin bulunduğu erkek ve bayan (18-24 yaş) sporcu gruplar ile benzer demografik özelliklere sahip sedanterlerden oluşan toplam 40 katılımcı üzerinde gerçekleştirildi. 
Katılımcıların öncelikli olarak fiziki muayeneleri yapılarak vücut ölçümleri alındı. Supina pozisyonda MRG masasına yerleştirilen katılımcılarda abdominal koil kullanılarak karın arka duvarı kasları üç ana düzlemde görüntülendi. Görüntüler ilk olarak katılımcıların araştırma kriterlerine uygunluğu ve m. psoas minor mevcudiyeti yönünden değerlendirildi. Morfometrik ölçümlerde aksiyal MR görüntüleri kullanıldı, her bir katılımcıya ait görüntüler proksimalden distale numaralandırılarak JPG formatında kaydedildi. Kişisel bilgisayarda açılan seri görüntülerde kas sınırları belirlendi ve morfometrik hesaplamalar yapılmak üzere İmageJ proğramına atıldı. M. quadratus lumborum (MQL) L3-L4, m. psoas major et minor (MPSM et MPSMI) L4-L5 intervertebral disk seviyesinden ve m. iliacus (MIL) ise S1 vertebra seviyesinden alınan görüntülerde kesit yüzey (CSA) alanları (nokta sayım metodu) ve tüm kesitler (cavalieri yöntemi) kullanılarak da hacim hesaplamaları yapıldı. Elde edilen veriler sağ-sol, dominat el-ayak kullanımı dikkate alınarak grup içi, total veriler ise gruplar arası istaistik analizleri yapılarak sonuçlar mean±SE olarak sunuldu.    
Araştırmada m. psoas minor; erkek sporcuların %50'sinde çift, %10'unda tek, bayan sporcuların %40'ında çift, %10'unda ise tek taraflı olarak tespit edildi. 
M. psoas major et minor ve m. quadratus lumborum'un CSA'sının halterci erkeklerde solda, dominant el kullanımına göre de contralateralde daha büyük olduğu gözlendi (P<0,05).  Dominant ayak kullanımına göre tüm grupların bu parametre yönünden simetrik olduğu belirlendi.  Gruplar arası karşılaştırmada bayan sporcularda m. quadratus lumborum total CSA'sının sedanterler bayanlardan büyük olduğu tespit edildi (P<0,05).    
M. psoas major et minor hacminin erkek gruplarda, m. quadratus lumborum erkek sporcu ve sedanter bayanlarda solda, m. ilacus'un ise tüm gruplarda sağda daha büyük hacme sahip olduğu gözlendi (P<0,05). Dominant ayak kullanımına göre m. iliacus bayan sporcularda dominant tarafta, sedanterlerde ise contralateral tarafta büyüktü (P<0,05). Total kas hacimleri yönünden gruplar değerlendirildiğinde sadece bayan sporcularda m. quadratus lumborum'un sedanterlerden büyük olduğu gözlenirken, diğer kaslarda bu paremetre yönünden gruplar arasında fark gözlenmemiştir. Karın arka duvarı kas morfometrisinin hem CSA hem de hacim hesaplamaları yapılarak araştırıldığı bu çalışma hacim hesaplamalarının kaslarda simetri asimetri karşılaştırmasında daha başarılı olduğunu göstermiştir.
Araştırmamız omurga satbilizasyonunda önemli yere sahip olduğu bilinen karın arka duvarı kaslarının bayan gruplarda m. quadratus lumborum dışında benzer morfometrik özelliklere sahip olması mevcut halter antrenman programlarında bu kasları geliştirmeye yönelik egzersizlerin bulunmadığı ya da yetersiz olduğunu göstermiştir. 
Sonuç olarak; mevcut halter antrenman programlarına bu kasları geliştirmeye yönelik egzersizlerin eklenmesinin, sporcu seçimlerinde m. psoas minor'ün varlığının aranmasının hem sporcu sağlığının korunmasına hem de bu branşdaki başarıya katkı sağlayacağı kanaatindeyiz. Ayrıca araştırmamız kullanılan metodolojiler ve sunulan referans niteliğindeki veriler yönüyle de bu alanda yapılacak yeni çalışmalara ışık tutacağı düşüncesindeyiz.
Anahtar kelimeler: Cavalieri prensibi, Halter, Morfometri, M. psoas, M. quadratus lumborum

Abstract:
The study aims to determine the morphometric characteristics of posterior abdominal wall muscle of elite weight lifters, and to compare study findings to the results of sedantery individual and available literature data. The analysis was performed on a group of 40 individuals divided into groups. In each group, there were 10 men and women athletes (aged 18-24) and sedentary individuals showing similar demographic features. 
Physical checks and body measurements of all subjects were taken and recorded. The subjects were then scanned by using MRI in supina position and posterior abdominal wall muscles were imaged in 3 different planes by using abdominal coil technique. All images were primarily evaluated as to subject compliance with the study criteria and m. psoas minor presence. In morphometric measurements, axial MRI images were used. All images belonging to each subject were numbered from proximal to distal area and saved in JPEG format. On personal computers, muscle limits were contoured on different images and saved by ImageJ for future morphometric calculation.  From the images where m. quadratus lumborum (MQL) L3-L4, m. psoas major et minor (MPSM et MPSMI) L4-L5 intervertebral from disc level and m. iliacus (MIL) from S1 vertebra level were taken, cross sectional area (CSA) (by point counting method) and volume calculations using all sections (by cavalieri principle) were also performed. The study findings were then analyzed for each group according to right/left hand and dominant feet use and total data was reached by statistical analysis of the findings between groups. Final conclusions were described as Mean±SE. 
In the study, m. psoas minor presence was pair in 50% and single in 10% of male athletes, whereas it was 40% and 10% in female athletes, respectively. 
The CSA of m. psoas major et  minor and m. quadratus lumborum was observed to be on the left on male weight lifters and to be larger on contralateral according to dominant hand use (p<0,05). According to dominant feet use, the parameter was symmetric for all groups. When the group findings were compared, total CSA of m. quadratus lumborum in female athletes was found to be larger than those of sedentary females (p<0,05). 
It was observed that the volume of m. psoas major et minor in male groups was larger, m. quadratus lumborum in male athletes and sedentary females was larger on the left and m.iliacus in all groups was larger on the right (p<0,05). According to dominant feet use, m. iliacus was larger on dominant side in female athletes whereas it was contralateral in sedentary individuals (p<0,05). When total muscle volumes were compared, only in female athletes m. quadratus lumborum was larger than those of sedentary subjects and no significant difference for the parameter was observed between groups. In our study including posterior abdominal wall muscle morphometry by using both CSA and volume calculation, we concluded that volume calculations work better in muscular symmetry and asymmetry evaluations.   
The fact that posterior abdominal wall muscles, significantly important to vertebra stabilization, have similar morphometric characteristiscs out of m. quadratus lumborum in female athletes shows that current weightlifting training programmes either lacks exercises to strentghen these muscles or are not adequate. 
Consequently, we believe that both the addition of extra exercises into current weight lifting training programmes to strentghen these muscles and the search for the presence of m. psoas minor in athlete selection will significantly improve athlete health and general success in the field. We also believe that thanks to the methodology and data serving as a reference study, our study is to illustrate future studies in this field. 
Key words: Cavalieri principle; Morphometri; M. psoas; M. quadratus lumborum; Weight lifting