Elektronik ticaret platformları özelinde çok taraflı pazarlar: Rekabet hukuku ve iktisadı açısından yaklaşım
Electronic commerce platforms: An approach to multi-sided markets from a competition law and economics perspective
Yazar: CİHAN DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. KEREM CEM SANLI
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ağ dışsallıkları = Network externalities ; Elektronik ticaret = Electronic commerce ; Geri bildirim = Feedback ; Platform ekonomileri = Platform economies ; Rekabet = Competition ; Rekabet hukuku = Competence law ; Veriler = Data ; Çok taraflı piyasalar = Multi-sided markets ; İki taraflı piyasalar = Two sided markets

Özet:
Bu çalışma platform iş modelini rekabet hukuku ve iktisadı açısından incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Bu kapsamda, ağ dışsallıkları, çok taraflı piyasa özelliği ile ölçek ve kapsam ekonomisi gibi platformlara özgü iktisadi özellikler vurgulanarak geleneksel piyasalar ile platformlar arasındaki yapısal farklılıklar ele alınmıştır. Bu çalışmada geleneksel rekabet hukuku araçlarının platformlara uygulanabilirliği tartışma konusu haline getirilmiş ve bu kapsamda muhtelif çıkarımlarda bulunulmuştur. İlk olarak, platformların iktisadi yapısı geleneksel piyasalarda faaliyet gösteren teşebbüslerden önemli ölçüde ayrışır ve geleneksel rekabet hukuku mantığının platformlara doğrudan uygulanması problemli olabilir. Platformların faaliyet gösterdiği piyasalardaki yoğunlaşma eğilimi sebebiyle, rekabet hukukunun platformlara daha katı bir şekilde uygulanması yerinde olacaktır. İkincisi, platformlar bakımından yeni tip rekabet hukuku ihlalleri söz konusu olabileceği için, rekabet otoritelerinin yeni zarar teorileri geliştirmeleri gerekli olabilir. Bu açıdan, en azından belirli bir ölçüde, rekabet mevzuatının bu esnekliği sağladığı söylenebilir. Her halükârda rekabet hukuku müdahalesinin zamanlaması ve etkinliği artırılabilir. Üçüncü olarak, dikey sınırlamalara yönelik mevcut ikincil mevzuat, platformların uyguladığı dikey sınırlamaları değerlendirebilmek için yeterli belirliliği sağlamaktan uzaktır. Bu açıdan bu mevzuatın platformları iktisadi yapısı da göz önüne alınmak suretiyle güncellenmesi gerekmektedir.

Abstract:
This study evaluates the platform business model from competition law and economics perspective. In this regard, it assesses the structural differences between the traditional markets and the markets where platforms operate by emphasizing the economic characteristics of platforms including network externalities, multi-sidedness and economies of scale and scope. This study discusses the applicability of traditional competition law tools to the platforms and reaches certain conclusions. Firstly, that the economics of platforms significantly differs from the traditional markets and the application of traditional competition law logic to the platforms could be problematic. Due to the tendency of concentration in the markets where platforms operate, the competition tools need to be applied to platforms stricter than traditional markets. Secondly, platforms are prone to novel types of infringements and thus competition authorities may need to use novel theories of harm to address these concerns. In fact, the general framework of the competition law rules, to some extent, provides such flexibility to competition authorities. Yet, the timing and efficiency of competition law intervention could still be enhanced. Thirdly, the current legal framework for the vertical restraints is not suitable for platforms and needs to be updated by considering the nature of platform business model.