Mustafa Rahmi Balaban'ın hayatı, felsefesi ve eğitim düşüncesi
Mustafa Rahmi Balaban's life, philosophy and educational thought
Yazar: ÖZGE ÇUKURLUÖZ
Danışman: PROF. DR. LEVENT BAYRAKTAR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türk düşünürü ve eğitimci Mustafa Rahmi Balaban'ın entelektüel portresini incelemektir. Düşünce dünyasını oluşturan medeniyet ve terbiye anlayışını ortaya koymaktır. Çalışmada Mustafa Rahmi'nin yaşamı, eğitimi, eserleri ve düşünce yapısı ele alınarak Türk düşünce hayatına entelektüel katkıları araştırılmıştır.
Çalışmanın ilk bölümünde, Mustafa Rahmi'nin yaşamı, eğitimi, eserleri ve düşünce yapısı detaylı bir şekilde incelenerek Türk düşünce hayatına yapmış olduğu entelektüel katkıya yer verilmiştir. Eğitim hayatı, mesleki kariyeri ve akademik çalışmaları kapsamlı bir şekilde incelenmiş, entelektüel portresi çizilmiştir. Bu bağlamda, Mustafa Rahmi'nin düşünce dünyası ve eserlerinin, Türk düşünce hayatının gelişimi adına yeri ve önemi açığa çıkarılmıştır. 
İkinci bölümde, Mustafa Rahmi'nin medeniyet anlayışı ele alınmıştır. Onun medeniyet anlayışını, medeniyeti inşa eden temel değerler, Türk milletinin medeniyet tarihindeki yerini ve çağdaşlaşma hamlelerine yönelik tespitleri oluşturur. Mustafa Rahmi, Türk milletinin tarihsel ve kültürel birikiminden güç alarak, bu birikimle çağdaş medeniyette varlığını sürdürmenin önemini vurgulamıştır. 
Son bölümde ise, Mustafa Rahmi'nin eğitim anlayışı üzerinde durulmuştur. Eğitim felsefesi, yöntemleri ve şahsiyet eğitimine ilişkin görüşleri detaylandırılarak, onun bireysel ve toplumsal terbiyenin önemi hakkındaki düşünceleri ortaya çıkarılmıştır. Mustafa Rahmi'nin eğitim tasavvurunda insanın toplum hayatı için gelişim göstermesi ve ahlaki değerler ön plandadır.
Mustafa Rahmi'nin entelektüel portresi, Türk milletinin medeniyet yolculuğunu aydınlatırken, Cumhuriyet döneminin bilimsel, millî ve manevi değerlere dayanan temellerini ortaya koymaktadır. Felsefî yaklaşımının, günümüzde yaşanan medeniyet krizinin çözümüne ve eğitim sisteminin inşasına önemli bir perspektif sağlayabileceği anlaşılmaktadır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanılarak literatür taraması ile veriler toplanmış ve sistematik olarak incelenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the intellectual portrait of Turkish thinker and educator Mustafa Rahmi Balaban. It is to reveal his understanding of civilisation and upbringing that constitutes his world of thought. In the study, Mustafa Rahmi's life, education, works and thought structure are discussed and his intellectual contributions to Turkish intellectual life are investigated.
In the first part of the study, Mustafa Rahmi's life, education, works and thought structure are examined in detail and his intellectual contribution to Turkish intellectual life is given. His educational life, professional career and academic studies were analysed comprehensively and his intellectual portrait was drawn. In this context, the place and importance of Mustafa Rahmi's world of thought and his works for the development of Turkish intellectual life has been revealed. 
The second part addresses Mustafa Rahmi's understanding of civilization. His view of civilization includes the fundamental values that build it, the place of the Turkish nation in the history of civilization, and his observations on modernization efforts. Mustafa Rahmi emphasized the importance of sustaining existence in contemporary civilization by drawing strength from the historical and cultural heritage of the Turkish nation.
The final part focuses on Mustafa Rahmi's understanding of education. His philosophy of education, methods, and views on character education are detailed, revealing his thoughts on the importance of individual and societal education. The effects of Mustafa Rahmi's educational perspective on the modern education system and his innovative approaches in this field are discussed. This section also examines his views on the importance of moral values in education and the role of individuals within society.
Mustafa Rahmi's intellectual portrait illuminates the civilization journey of the Turkish nation while highlighting the scientific, national, and spiritual foundations of the Republican era. It is understood that his philosophical approach can provide a significant perspective on solving the current civilization crisis and building the education system. The study employs a qualitative research method, collecting data through literature review and systematically analyzing it.