Süt sığırlarında somatik hücre sayısının süt bileşimi ve kalitesine etkisi
Effect of somatic cell count on raw milk composition and quality of dairy cattles
Yazar: MAHMUT ÖZKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET REFİK ÖNAL
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, ülkemiz süt sığırcılığında önemli bir yere sahip İzmir ilinde Siyah Alaca ve Simental ırkı hayvanlardan elde edilen sütlerin somatik hücre sayısı içeriğinin (SHS) tespit edilip SHS' nın bazı faktörlere göre değişimi ve bu değişimin süt verimi ve süt kalitesine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.  Bu amaçla, İzmir İli Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliğine üye iki işletmeden 12 ay boyunca Siyah Alaca ve Simental ırkına sahip farklı sağmal ineklerden alınan süt numuneleri Bentleymerkim Nexgen Series Model 1 cihazı ile otomatik olarak analiz edilmiştir.  Araştırmada, Siyah Alaca ve Simental  ırkı sığırlarda sütün yağ içeriği bakımından laktasyon sıraları arasında istatistik fark olmadığı (p>0.05), mevsimler arasında ise istatistiki fark olduğu belirlenmiştir (p<0.01). Sütün protein içeriği bakımından her iki ırkta laktasyon sıraları arasında istatistiki fark olmadığı (p>0.05), mevsimler arasında ise istatistiki fark olduğu (p<0.01) belirlenmiştir. Değerlendirilen iki ırkta sütün laktoz içeriği bakımından laktasyon sıraları arasında istatistiki fark olduğu (p<0.01), mevsimler arasında ise Siyah Alacalarda (p≤0.05) düzeyinde, Simentallerde (p<0.01) önem düzeyinde istatistiki fark olduğu belirlenmiştir. Kurumadde bakımından incelendiğinde her iki ırk içinde laktasyon sıraları arasında istatistiki fark olmadığı (p>0.01), mevsimler arasında önemli istatistiki farkın (p<0.01) olduğu belirlenmiştir. Siyah Alaca ırklarda sütün SHS içeriğinin laktasyon sırasına göre önemli düzeyde istatistiki fark olduğu belirlenmiştir (p<0.01), Simental ırklarında ise önemli düzeyde istatistiki fark bulunmamıştır (p>0.01). Siyah Alaca ırkı sığırlarda sütün SHS içeriği bakımından mevsimler arasında önemli istatistik farkın olduğu belirlenmiştir (p<0.01). Simental ırklarında ise önemli istatistiki fark gözlenmemiştir (p>0.01). SHS ile süt verimi arasında genel olarak negatif ilişki olduğu tespit edilmiştir. 

Anahtar kelimeler: Somatik Hücre Sayısı (SHS), Siyah Alaca, Simental, Süt Kalitesi, Süt Verimi, Süt İçeriği

Abstract:
Aim of this study was determine that somatic cell count (SCC) which were taken from Holstein and Simental cattles and its' change according to some factors and with this change, investigate to this change's effects to milk yield and quality in important dairy cattle industry city, İzmir. For this aim, different number of the milk samples collected from two dairy farm which were members İzmir Dairy Cattle Breeders Association for a twelve months period and analyzed by Bentleymerkim Nexgen Series Model 1 device. According to analyses results, there was no statistically significant difference determined between Holstein cattles and Simental cattles about milk fat contents (p>0.05), also there was statistically significan difference between seasons (p<0.01). About milk protein contents, there was statistically insignificant difference between two breeds lactation numbers (p>0.05), thus there was statistically significant difference between seasons (p<0.01). Utilized two races' milk lactose content, there was statistically significant difference between lactation breeds, in case between seasons, there was statistically significant difference (p<0.05) in Holstein cattles and (p<0.01) in Simental cattles. About dry matter contents, there was statistically insignificant difference between lactation numbers on both breeds (p>0.01), however there was statistically significant difference between seasons (p<0.01). About Holstein cattles' milks' SCC contents, there was statistically significant difference between lactation numbers (p<0.01), as for Simental cattles, there was statistically insignificant difference (p>0.01) determined. In general, there was negative correlation between SCC and milk yield determined. 

Key words: Somatic Cell Count (SCC), Holstein Friesian, Simental Cattle, Milk quality, Milk yield, Milk component