Düzensiz kan basıncının bireylerin Beden Kitle Indeksi (BKI) ile ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between irregular blood pressure and Body Mass Index (BMI) in individuals
Yazar: ECEM ÇOLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SIDDIKA ERSOY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Tanımlayıcı – analitik nitelikte planlanan bu çalışma, sağlıklı bireylerde beden kitle indeksi ile düzensiz kan basıncı arasındaki ilişkisinin incelenmesi amacı ile gerçekleştirildi. Çalışmanın örneklemini Mayıs 2024- Haziran 2024 tarihleri arasında, İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı Avcılar'da hizmet veren Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 350 sağlıklı birey oluşturdu. Araştırmada veri toplama aracı Sosyo-Demografik Veri Formu, boy uzunluğu, ayakkabısız ve ayaklar birleşik ve Frankfurt düzlemde (göz ve kulak kepçesi üstü aynı hizada ve baş ile boyun arasındaki açı 90 derece) yükseklik ölçer ile ölçüldü. Kilo ölçümü için hassas bir terazi ve kan basıncı ölçümü için masaüstü erişkin civalı tansiyon aleti kullanıldı. Çalışmaya katılmaya uygun katılımcılarda Sosyo-Demografik Veri Formu kullanılarak verilerin toplanmasına başlandı. Takiben bireylerin boy ve kilosu ölçülüp kaydedildi ve kan basıncı ilk oturur pozisyonda, daha sonra supine pozisyonunda ve 5 dakika dinlendikten sonra ayakta ölçüldü. Bu işlemler ortalama 10 dakika sürdü. Son olarak bireye değerlendirme sırasında herhangi bir şikâyeti olup olmadığı sorgulanarak veri toplama süreci tamamlandı. Verilerin analizinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences) programı ile analiz edildi. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, McNemar x2, eşleşmiş gruplarda ve bağımsız gruplarda t testi gibi parametrik testler kullanıldı. Veriler arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson Korelasyon analizi yapıldı. Yapılan istatistiksel testlerde güven aralığı %95 ve anlamlılık seviyesi p<0.05 olarak kabul edildi.
Çalışma grubununun %64,5'ini 40 yaşın altında olan, BKİ'i obez ve kan basıncı prehipertansiyon sınıfında olan hastalar oluşturdu. Ayağa kalktıktan sonra ölçülen sistolik/diyastolik kan basıncı değerlerlerinde istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde düşüş olduğu saptandı. Katılımcıların %20'sinde sistolik ve %33,4'ünde diyastolik ortostatik hipotansiyon geliştiği ve en sık görülen şikâyetin göz kararması olduğu belirlendi. Ayrıca katılımcıların kan basıncı değerinin ve ortostatik hipotansiyon gelişiminin beden kitle indeksinden etkilenmediği saptandı.

Abstract:
This descriptive-analytical study was conducted to examine the relationship between body mass index (BMI) and irregular blood pressure in healthy individuals. The study sample consisted of 350 healthy individuals who presented to Family Health Centers serving in Avcılar, affiliated with the Istanbul Provincial Health Directorate, between May 2024-June 2024. In the study, the data collection tool was the Socio-Demographic Data Form, and height was measured with a height meter without shoes and with feet together and in the Frankfurt plane (the top of the eye and auricle are at the same level and the angle between the head and neck is 90 degrees). A precision scale was used for weight measurement and a desktop adult mercury sphygmomanometer was used for blood pressure measurement. Data collection began using the Socio-Demographic Data Form for participants eligible to participate in the study. Subsequently, the height and weight of individuals were measured and recorded, and blood pressure was measured in the initial sitting position, then in the supine position, and finally after standing for 5 minutes. These procedures took an average of 10 minutes. Finally, during the assessment, individuals were asked if they had any complaints, and the data collection process was completed. The data were analyzed using the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) program. Descriptive statistics, McNemar's test, paired t-test for matched groups, independent t-test for independent groups, and Pearson correlation analysis were used for data analysis. A confidence interval of 95% and a significance level of p <0.05 were accepted in the statistical tests conducted.
The study group consisted of patients, 64.5% of whom were under the age of 40, with a BMI classified as obese and blood pressure in the prehypertension range. A statistically significant decrease in systolic/diastolic blood pressure values measured after standing up was observed. Orthostatic hypotension developed in 20% of participants, with the most common complaint being fainting. Additionally, it was found that the blood pressure values and the development of orthostatic hypotension were not affected by body mass index.