Biyolojide uygulanan dizgeli eğitimin yaratıcı düşünce erişisine etkisi
The effect of systematic education applied in biology, to the achievement of creative thinking
Yazar: LÜTFİYE ÖZALEMDAR
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL SESLİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğrencilerin yaratıcı düşünce erişisine etkisi açısından dizgeli eğitim ve geleneksel eğitim arasında anlamlı bir fark olup olmadığını araştırmaktır. Yarı deneysel yöntemin Ön Test-Son Test Kontrol Gruplu Deseni kullanılan araştırma 2011–2012 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Artvin ili Hopa ilçesi Nuri Vatan Anadolu Lisesi 9. sınıflarında 30 kişinin deney, 30 kişinin kontrol grubu olarak yansız seçildiği 60 öğrenciyle yürütülmüştür. Veri toplama aracı olan Torrance Yaratıcı Düşünce Testleri [TYDT] öğretim süreci başında her iki gruba da ön test olarak uygulanmıştır. Biyolojideki "Bilinçli Birey ve Yaşanabilir Çevre" ünitesi deney grubunda dizgeli eğitim modeli, kontrol grubunda ise, geleneksel eğitim modeline uygun olarak işlenmiştir. Öğretim süreci sonunda TYDT her iki gruba da son test olarak uygulanmıştır. Deney grubu ön test-son testleri ile kontrol grubu ön test-son testlerinin karşılaştırılmasında; bağımlı gruplar t testi, deney ve kontrol grubu ön testleri ile deney ve kontrol grubu son testlerinin karşılaştırılmasında ise; bağımsız gruplar t testi kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubu ön testleri arasında yaratıcı düşünce düzeyleri açısından anlamlı bir fark (p>.05) bulunmamıştır. Dolayısıyla gruplar başlangıçta denk kabul edilmiştir. 
Araştırma bulgularına göre deney grubu TYDT ön test-son testleri arasında sözel forma ait; akıcılık 1, esneklik 1, 3, orijinallik 2 puan ortalamaları ile şekilsel forma ait; akıcılık, tamamlanmamış çizgilerin sentezi, sınırları uzatma veya geçme ve fantezi puan ortalamalarında son testler lehine anlamlı bir farklılık varken sözel forma ait; orijinallik 7 puan ortalamalarında anlamlı bir azalma vardır.
Kontrol grubu TYDT ön test-son testleri arasında sözel forma ait; akıcılık 2, 3, 5, 6, 7, esneklik 7, orijinallik 1, 4, 5, 6, 7, toplam akıcılık, toplam esneklik ve toplam orijinallik- puan ortalamaları ile şekilsel forma ait; orijinallik, başlıkların soyutluluğu, zenginleştirme, erken kapamaya direnç, hikâye anlatma, başlıkların açıklayıcılığı, içsel görselleştirme puan ortalamalarında anlamlı bir azalma varken şekilsel forma ait; akıcılık, tamamlanmamış çizgilerin sentezi, sınırları uzatma veya geçme puan ortalamalarında anlamlı bir artış vardır.
Deney ve kontrol grubunun TYDT son testleri arasında sözel forma ait; akıcılık 1, 2, 3, 4, 6, esneklik 1, 2, 3, 4, orijinallik 1, 2, 4, 6, 7, toplam akıcılık, toplam esneklik ve toplam orijinallik puan ortalamaları ile şekilsel forma ait; başlıkların soyutluluğu, hikâye anlatma, başlıkların açıklayıcılığı, içsel görselleştirme, sınırları uzatma veya geçme puan ortalamalarında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık vardır.
Yukarıdaki bulgulara göre; yaratıcı düşünceyi arttırmada dizgeli eğitimin geleneksel eğitime göre daha etkili olduğu sonucuna varmak mümkündür.



Anahtar Kelimeler: Biyoloji, Dizgeli Eğitim, Erişi, Geleneksel Eğitim, Yaratıcı Düşünce.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate whether there is a significant difference between the effect of students' creative thinking achieved by the systematic education and the traditional education.
Pretest–posttest control groups of the quasi experimental method was used as model in this research, carried out in academic year 2011-2012, in the town of Hopa, province Artvin, at Nuri Vatan Anadolu Lise (Anatolian High School), in the spring semester, 30 individuals were randomly selected to the experimental and 30 individuals were randomly selected to the control group, this from 60 students of the 9th class.
At the beginning of the educational process, the data collection instrument the Torrance Tests of Creative Thinking [TTCT], was as a pretest applied to the both groups. Biological topic "Conscious Individuals and Livable Environment" was treated by systematic educational way in the experimental group and by traditional way in the control group. At the end of the educational process, the data collection instrument the TTCT, was as a posttest applied to the both groups. For comparison, the experimental group pretest-posttest and control group pretest-posttests; dependent samples t-test, the experimental and the control group with the experimental and control group pretest, independent samples t test was used for comparison of the last tests. At the resulting levels of creative thinking, a significant difference between the pretest of the. experimental and control groups, were not found (p> .05). Therefore, the groups were initially considered equivalent.  
According to the findings; Experimental group, between the TTCT pretest and the posttests, concerning the verbal form; with the averages of the scores of  fluency 1, flexibility 1, 3, originality 2,  concerning the figural form; fluency,  synthesis of the in completed lines, the averages of the scores of the extension of or passing the boundaries of and fantasy, while there is a significant difference in favour of the final tests, there is significant reduction of the original averages of seven scores related to the verbal form.
Control group, between the TTCT pretest and the posttests, concerning the verbal form;  the averages of the scores of  originality 1, 4, 5, 6, 7, fluency 2, 3, 5, 6, 7, flexibility 7, while the total scores of fluency, originality and flexibility together with the originality of figural form,  the averages of the scores abstractness of the titles, enrichment, early-closing resistance, story telling, explaining titles and of the internal visualization, shows a significant reduction, the averages of the scores of the fluency of the figural form, the synthesis of the in completed lines, the extension of or passing the boundaries, shows a significant increase.
Experimental group and the control group, between the TTCT pretest and the posttests, concerning the verbal form; averages of the scores of  fluency 1, 2, 3, 4, 6, flexibility 1, 2, 3, 4,  originality 1, 2, 3, 4, 6, 7,  between the averages of the scores of the fluency, of the flexibility, of the originality and the averages of the scores of the abstractness of the titles of the figural form, of the story telling, of the explaining titles, of the internal visualization, of the extension of or passing the boundaries, is a significant difference in favour of the experimental group. 
According to the findings above; it's possible to come to the conclusion that the systematical education is more effective than the traditional one in increasing creative thinking.



Keywords: Biology, Systematic Education, Achievement, Traditional Education, Creative Thinking.