İnfertil kadınların umut/umutsuzluk durumlarının öğrenilmiş çaresizlik kuramına göre incelenmesi
Analysis of hope/hopelessness conditions of infertile women on the basis of learned helplessness theory
Yazar: SEZER ER GÜNERİ
Danışman: DOÇ. DR. OYA KAVLAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bölümü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Kısırlık-kadın = Infertility-female ; Psikoloji = Psychology ; Umut = Hope ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Öğrenilmiş çaresizlik = Learned helplessness

Özet:
Fenomenolojik araştırma yöntemi ile yapılan çalışmanın amacı, infertilite tedavisi gören kadınların umut/umutsuzluk durumları ve altında yatan duygu, düşünce ve davranışları derinlemesine görüşmeler ile ortaya koymaktır.Bu çalışma, amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen, 15 Mart 2011-15 Haziran 2011 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Rektörlüğü Aile Planlaması, Kısırlık (İnfertilite) Araştırma ve Uygulama Merkezi'ne ikinci IVF tedavisi için başvuran, 15 infertil kadın ile yapılmıştır.Görüşmeler, derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak (ortalama 23 dk) yüz yüze yapılmış ve ses kayıt cihazına kaydedilmiştir. Kayıtlar bilgisayar ortamında yazılı döküm haline getirilmiş, veriler kodlanıp temalara göre sınıflandırılmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmış ve verilerin işlenmesinde Nvivo 8 programından yararlanılmıştır.Araştırma sonucunda Umut grubunda; Bireysel (Olumlu Gelecek Beklentisi, Psikolojik İyi Olma Hali, Zorluklarla Baş Etme Gücü, Sorunları Çözme, Uyum Sağlama, Olumlu Sonuç Beklentisi, Dini Açıklama, Yaşamın Kontrolünü Kendi Eline Alma, Kadercilik); Sosyal/Çevresel (Sosyal Destek Görme); Umutsuzluk grubunda Bireysel (Mutsuzluk, Çaresizlik, Endişe, Güçsüzlük, Öfke, Stres, Kıskançlık, Zorluk Yaşama, Sorunları Çözememe, Maddi Olanaksızlık, Yolun Sonunda Hissetme, Hayattan Zevk Almama, Çevreyi Kontrol Etme, İmkansızlık, Olumsuz Sonuç Beklentisi, Olumsuz Gelecek Beklentisi, Yoğun Acı Çekme, Yas tutma, Fizyolojik Yeteneklerde Bozulma, Beden/Benlik Algısında Bozulma, İletişim Yeteneğinde Bozulma); Sosyal/Çevresel (Sosyal Destek Yetersizliği, Sosyal Geri Çekilme, Sosyal Baskı Görme) ve Tedavi Süreci (Olumsuz Tedavi Deneyimleri, Tedavinin Uzun Sürmesi, Sonucun Belirsiz Olması) temaları belirlenmiştir.Çalışmada infertilite tedavisi sürecinde kadınların umut ve umutsuzluk arasında değişen duygular yaşadıkları; olumsuz tedavi deneyimlerinin umutsuzluk ve çaresizlik duygularının yaşanmasına yol açtığı belirlenmiştir. Hemşirelerin infertil bireylerin umut/umutsuzluk duygularını değerlendirmeleri ve bu doğrultuda bakım ve danışmanlık hizmetini vermeleri önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted with phenomenological research method and aimed to investigate the hope/hopelessness conditions of women being treated for infertility as well as underlying ideas, emotions and attitudes through in-depth interviews.This study was carried out with 15 infertile women who applied for the second IVF treatment at Ege University Family Planning and Infertility Research and Practice Center between 15 March 2011-15 June 2011. The participants were chosen with purposive sampling.The participant women were interviewed with in-depth interview method (23 minutes on average) and face to face interviews were recorded on tape. These tape records, in turn, were decrypted and categorized under certain themes after being coded. The data were analyzed with content analysis by using Nvivo8 software.The study results suggested certain themes for the Hope Group such as Individual (Expectations for a Better Future, Psychological Well Being, The Power to Deal With Challenges, Problem Solving, Harmonizing, Expectations for Better Results, Religious Attributions, Managing Ones Own Life, Fatalism) Social/Environmental (Getting Social Support). The themes for the Hopelessness Group were acknowledged as follows; Individual (Unhappiness, Helplessness, Anxiety, Anger, Stress, Jealousy, Experiencing Challenges, Failure to Solve Problems, Economic Problems, Burnout, Anhedonia, Control Obsession, Restraints, Expectations for Worse Results, Expectations for a Worse Future, Intense Feeling of Suffering, Grieving, Impairment in Physical Abilities, Impairment in Body/Self Perceptions, Impairment in Communication Skills); Social/Environmental (Insufficient Social Support, Social Regression, Social Suppression)ve Treatment Processes (Negative Treatment Experiences, Delayed Cure, Ambiguity in Recovery).In light of the results, it was maintained that women experienced fluctuating feelings of hope and hopelessness during the infertility treatment. It was also noted that negative treatment experiences resulted in hopelessness and helplessness. It was strongly recommended that nurses have a functional role in evaluating hope and hopelessness conditions of infertile individuals and provide health care and consultancy accordingly.