Pediatri hemşirelerinin uyku kalitesi ve yorgunluk düzeyleri ile tıbbi hataya eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between pediatric nurses' sleep quality and fatigue levels and their tendency to medical errors
Yazar: ZEYNEP GÜLOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR KAHRİMAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Tıbbi hatalar = Medical errors ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yorgunluk = Fatigue ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Pediatri Hemşirelerinin Uyku Kalitesi ve Yorgunluk Düzeyleri ile Tıbbi Hataya Eğilimleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Bu araştırma, pediatri hemşirelerinin uyku kalitesi ve yorgunluk düzeyleri ile tıbbi hataya eğilimleri arasındaki ilişkinin ortaya konulması, uyku kalitesi ve yorgunluk düzeyinin hemşirelikte tıbbi hataya eğilimi yordama düzeyinin incelenmesi amacıyla ilişkisel tarama modelinde yapılmıştır. Araştırma Nisan 2022- Ocak 2024 tarihleri aralığında Trabzon İlinde pediatri kliniklerinin bulunduğu hastanelerde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Trabzon ilinde pediatri kliniklerinde çalışan 178 hemşire oluşturmuştur. Ancak raporlu ya da izinli olma, araştırmaya katılmaya gönüllü olmama gibi nedenlerle 168 pediatri hemşiresi ile yürütülmüştür. Veriler "Kişisel Bilgi Formu", "Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi", "Yorgunluk Şiddet Ölçeği" ve "Hemşirelikte Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz, ilişkisiz gruplar için Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis-H testi, Pearson ile Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada pediatri hemşirelerinin yaş ortalamasının 35.9±9.0 yıl olduğu, %38.1'inin 8-16 vardiyasında çalıştığı, %35.5'inin haftada üç ve üzerinde nöbet tutuğu, %66.7'sinin 1-10 hastaya bakım vererek çalıştığı ve %21.4'ünün çalışma hayatı boyunca tıbbi hata yaptığı belirlenmiştir. Araştırmada Yorgunluk Şiddet Ölçeği'nin puan ortalamasının 44.25±10.01, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi 8.21±4.18 ve Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği 63.52±14.78 olduğu saptanmıştır. Çalışmada yorgunluk şiddeti, uyku kalitesi indeksi ve tıbbi hataya eğilim puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir. Yaş ve meslekte çalışma süresi ile Yorgunluk Şiddet Ölçeği puanları arasında, günlük bakım verilen hasta sayısı ile Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Pediatri hemşirelerinin medeni durum, eğitim durumu, en çok çalışılan vardiya ile yorgunluk düzeyleri arasında; günlük bakım verilen hasta sayısı ile uyku kaliteleri arasında; çalışma hayatı boyunca tıbbi hata yapma durumu ile tıbbi hataya eğilim arasında anlamlı fark olduğu bulunmuştur. Araştırma sonucunda pediatri hemşirelerinin şiddetli düzeyde yorgunluk yaşadıkları, uyku kalitelerinin kötü olduğu ve tıbbi hataya eğilimlerinin ise düşük seviyede olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This research was conducted in a relational screening model in order to reveal the relationship between pediatric nurses' sleep quality and fatigue levels and their tendency to medical errors, and to examine the level of sleep quality and fatigue level predicting their tendency to medical errors in nursing. The research was conducted between April 2022 and January 2024 in hospitals with pediatric clinics in Trabzon Province. The population of the research consisted of 178 nurses working in pediatric clinics in Trabzon. However, it was conducted with 168 pediatric nurses due to reasons such as being on sick leave or on leave and not volunteering to participate in the research. Data were collected with the "Personal Information Form", "Pittsburgh Sleep Quality Index", "Fatigue Severity Scale" and "Medical Error Proneness in Nursing Scale". Descriptive analysis, Mann Whitney U test for unrelated groups, Kruskal Wallis-H test, Pearson and Spearman correlation analysis were used to analyze the data. In the study, the average age of pediatric nurses was 35.9±9.0 years, 38.1% worked 8-16 shifts, 35.5% were on duty three or more times a week, 66.7% worked by caring for 1-10 patients and 21.4% had a working life. It was determined that he made a medical error throughout his life. In the study, it was found that the mean score of the Fatigue Severity Scale was 44.25±10.01, the Pittsburgh Sleep Quality Index was 8.21±4.18, and the Medical Error Proneness Scale was 63.52±14.78. The study found that there was no statistically significant relationship between fatigue severity, sleep quality index and medical error proneness scores. It was determined that there was a statistically significant relationship between age and working hours in the profession and Fatigue Severity Scale scores, and between the number of patients receiving daily care and Pittsburgh Sleep Quality Index scores. Marital status, education level, most worked shift and fatigue levels of pediatric nurses; between the number of patients receiving daily care and their sleep quality; It was found that there is a significant difference between the tendency to commit medical errors and the tendency to commit medical errors throughout working life. As a result of the research, it was determined that pediatric nurses experienced severe fatigue, their sleep quality was poor, and their tendency to medical errors was low.