Sivas ilinde merkez eczanelerde tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan ilaçların farmakoekonomik açıdan değerlendirilmesi
Pharmacoeconomic evaluation of drugs used in the treatment of type 2 diabetes in central pharmacies in Sivas province
Yazar: FEYZA OFLAZ
Danışman: PROF. DR. ŞAHİN YILDIRIM
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Eczacılık = Pharmacy ; Komplikasyonlar = Complications ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Sivas = Sivas ; İlaçlar = Drugs ; İnsülin = Insulin

Özet:
Tip 2 diabetes mellitus (DM) pankreasın beta hücrelerinde gözlemlenebilen hasar sonucu ortaya çıkan; karaciğer, kas ve yağ gibi dokuların insüline karşı direnci ile karakterize hastalıktır. Aynı zamanda bu hastalık genetik, çevresel etmenler ve yaşam tarzıyla da ilişkili olan, insülinin; etkisinin kaybolması ve salgılanmasında yaşanılan eksikliklerden kaynaklı metabolik durum olarak da tanımlanabilir. 
Türkiye'de ise tip 2 diyabetli hastalar 2012 yılında 10 milyar TL bir bütçe ayrıldığı tahmin edilmektedir. Türkiye de sağlık bütçesinin %22,6'sı, diyabet ve diyabetin neden olduğu komplikasyonları tedavi etmek için ayrılmıştır. Tip 2 diyabetli hastaların artış gösteren yaygınlığı nedeniyle, hastalığın sağlık bütçesi üzerindeki yükünü azaltmaya yönelik etkili, akılcı tedavi yöntemleri, hem ödeme yapanlar hem de politika yapıcılar için önemli bir nokta haline gelmiştir.
Çalışmamızda Sivas ilinde merkezde bulunan küme örnekleme yöntemiyle seçilen eczanelerden, DM (Diabetes Mellitus) hastalığına sahip 391 hastanın reçeteleri analiz edilmiştir. Hastalarda diyabetin eşlik ettiği kronik komplikasyonlarda göz önünde bulundurulup, verilen ilaçları farmakoekonomik yönden uygunluğu araştırılmıştır. Kronik hastalığı olan diyabet hastalarında reçete edilen ilaçların uygun olduğu görülmüştür. Ancak tüm diyabet hastalarına bakıldığında ise reçete edilen insülin müstahzarlarının sayıca ön planda olduğu bunun da farmakoekonomik yönden uygun olmadığı görülmüştür. 391 hastaya ait Tip 2 diyabet ilaç maliyetinin 77.852,79 olduğu belirlenmiştir. Reçete başına düşen maliyet ise 199.11 TL olarak bulunmuştur.

Abstract:
Type 2 diabetes mellitus (DM) is a disease that occurs as a result of damage to the beta cells of the pancreas and is characterized by resistance to insulin in tissues such as liver, muscle and fat, and this disease is also associated with genetic, environmental factors and lifestyle. It is a metabolic disorder caused by the deficiencies experienced in the loss of the effect of insülin and its secretion. 
A budget of £ 10 billion is estimated to have been earmarked for the patients with type 2 diabetes in 2012. Turkey has earmarked the 22.6% of the health budget for the treatment of diabetes and complications caused by diabetes.  Due to the increasing prevalence of patients with type 2 diabetes, effective, rational treatment methods to reduce the burden of the disease on the health budget have become an important issue for both payers and policy makers.
In our study, prescriptions of 391 patients with DM (Diabetes Mellitus) disease from pharmacies selected by cluster sampling method in the city center of Sivas were analyzed. Considering chronic complications accompanied by diabetes, the pharmacoeconomic appropriateness of the prescribed drugs was investigated. It has been observed that prescribed drugs for diabetic patients with chronic diseases are appropriate. However, when looking at all diabetic patients, it was seen that the number of insulin preparations prescribed was at the forefront, which was not pharmacoeconomically appropriate. The cost of Type 2 diabetes medication for 391 patients was found to be 77,852.79. Cost per prescription was 199.11 TL.