Atasu Barajı göl alanı (Maçka Trabzon) çevresinin jeolojik ve tektonik özellikleri
Geological and tectonic characteristics of Atasu Dam lake area (Trabzon/Macka)
Yazar: ECEHAN UYGUN
Danışman: PROF. DR. YENER EYÜBOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Doğu Karadeniz Havzası'nın güney sınırına paralel olarak uzanan Doğu Karadeniz Dağ Kuşağı, 600 km uzunluk ve 200 genişliğindeki bir dağ zincirinden oluşmakta olup, Alp-Himalaya sisteminin Meso-Senozoyik jeodinamik gelişiminin yorumlanması için anahtar alanlardan biridir. Bu çalışma, Doğu Karadeniz Dağ Kuşağı'nın kuzey kesiminde, Esiroğlu Köyü (Maçka, Trabzon) sınırları içinde bulunan Atasu Barajı göl alanı ve çevresinin jeolojik ve tektonik özelliklerine odaklanmaktadır. İnceleme alanındaki en yaşlı birim, kırmızı kireçtaşı-kumlu kireçtaşı-marn ara seviyeleri içeren bazalt-andezit ve ilişkili piroklastik kayaçlardan oluşan Geç Kretase yaşlı Çağlayan Formasyonu'dur. Bu volkano-sedimanter istif, Eosen yaşlı porfiri bazaltlar (Oğulağaç Bazaltı) ve ayrıca mikrodiyoritik ve bazaltik dayklar tarafından kesilmektedir. 
Kuzeybatı uzanımlı ayrımlanmamış faylar, küçük ölçekli normal faylar ve iyi gelişmiş çatlak sistemleri çalışma alanındaki olağan deformasyon yapılarıdır. Özellikle faylara yakın kesimlerde yersel olarak alterasyon oldukça şiddetlidir, ancak herhangi bir mineralizayon saptanmamıştır. Normal faylardan alınan ölçüler, fay düzlemlerinin baskın olarak K50-60B doğrultulu ve 45 ile 80 derece arasında değişen eğim açılarıyla kuzeydoğu ve güneybatıya eğimli olduğunu gösterir. Normal fayların bir başka baskın olan grubu ise K85D doğrultuludur. Geç Kretase yaşlı litolojilerden alınan çatlak ölçümleri dikkate alınarak hazırlanan kontur ve gül diyagramları K80-90D, K50-60B ve K70-80B doğrultulu üç farklı hakim çatlak takımının varlığını gösterir. Eosen yaşlı Oğulağaç Bazaltı'ndaki baskın yönelimler ise K40-50B, K20-30B ve K60-70B' dır.  Bu çalışmada belirlenen tüm kırık uzanımları, Doğu Karadeniz Dağ Kuşağı altında güneye doğru yiten okyanusal litosferin açısısının gelişimlerinde etkin rol oynadığı bölgesel ölçekli kırık sistemleri ile uyumluluk arz etmektedir. 
Bu çalışma ayrıca Işıklar Mahallesi'ndeki eski heyelan malzemenin yeniden hareketlenmesinin, Atasu Barajı göl alanından süreksizlikler boyunca sızan su tarafından tetiklenmiş olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
The Eastern Black Sea Mountain Belt, which consists of a mountain chain extending parallel to the southern margin of the Eastern Black Sea Basin with a length of 600 km and width of 200 km, is one of the key areas for interpretation of the Meso-Cenozoic geodynamic evolution of the Alpine-Himalayan system.  This study focuses on the geological and tectonic characteristics of Atasu Dam Lake Area that is situated in the Esiroğlu Village (Maçka, Trabzon) in the northern part of the Eastern Black Sea Mountain Belt. The oldest rock unit exposed in the study area is Late Cretaceous Çağlayan Formation consisting mainly of basalt-andesite and associated pyroclastic rocks, with intercalated red limestone, sandy limestone and marl.  This volcano-sedimentary sequence is cut by Eocene (?) basalt porphyries (Oğulağaç Basalt) and also microdioritic and basaltic dikes. 
NW-trending undifferentiated faults, small-scale normal faults and well developed unfilled joint systems are common deformation structures in the study area. Near faults, alteration of the surrounding rocks is locally severe, but no mineralization has been identified. The measurements obtained from the normal faults indicate a major set of fault planes striking N50-60W and dipping to both NW and SE with the angle values varying from 45o to 80o.  The other set of normal fault planes trends approximately N85E. The contour and rose diagrams prepared for the joints from the Late Cretaceous lithologies reveal three different trends that are N80-90E, N50-60W, and N70-80W. The strongest trends in the Eocene Oğulağaç Basalt are N40-50W, N20-30W, and N60-70W. The fracture sets identified in this study are consistent with the regional fracture patterns that are mainly controlled by the dip angle of southward subducted oceanic slab below the Eastern Black Sea Mountain Belt. 
This study also indicates that remobilization of old landslide material in Işıklar neighborhood may have been triggered by leakage of the Atasu Dam reservoir water through the rock discontinuities.