Hz. Muhammed'in nübüvvetine delil olan insanî özellikler
Holy Prophet Muhammad's humanitarian qualities that prove his prophethood
Yazar: İBRAHİM TOPRAK
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM COŞKUN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahlak = Morality ; Fiziksel özellikler = Physical properties ; Fizyonomi = Physiognamy ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Peygamberlik = Prophethood ; İnsani özellikler = Humanitarian qualities ; İspat = Proof ; Şemail = Shamail

Özet:
Bu çalışmada Hz. Muhammed (sav)'in fiziki ve ahlâkî özelliklerinin nübüvvetine delil oluşu ele alınmıştır. Kelâm'da nübüvvetin ispatında genellikle mucizelerden hareket edilmiştir. Ancak Hz. Peygamber'in nübüvvetini kanıtlarken fizyonomisi ve üstün ahlâkî nitelikleri de gündeme gelmiş ve bilhassa müteahhir dönem kelâmında yaygın olarak kullanılmıştır.
Çalışma, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte çalışmanın konusu, amacı, yöntemi ve kaynakları açıklanmıştır. Birinci bölümünde kelâm ekollerinin, mutasavvıfların ve Müslüman filozofların, Hz. Muhammed (sav)'in sahip olduğu fiziki ve ahlâkî özelliklerin nübüvvetine delaletine dair düşüncelerine yer verilmiş, nübüvvetin ispatında mucize dışında delil kabul eden bilginlerin görüşleri ortaya konarak değerlendirilmiştir. İkinci bölümde öncelikle Hz. Muhammed (sav)'in nübüvvetine delil kabul edilen duyularına ait özellikler ile kokusu, teninin yumuşaklığı, boyunun uzun görünmesi, nübüvvet mührü, nûranî beyazlığı gibi bedenî özelliklerine dair hususlar ele alınarak bunların peygamberliği kanıtlamadaki durumları değerlendirilmiştir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise Hz. Peygamber'in ahlâkî üstünlüklerine ve yaşantısına yer verilerek, bu özelliklerin onun nübüvvetini ispatlamadaki durumu açıklanmıştır. Hz. Peygamber'in doğru sözlü oluşu, güvenilirliği, zekiliği, her koşulda tebliğ görevine devam edişi, ismeti, merhameti, mütevazılığı, sabırlı oluşu, cesareti, hasbîliği, sade yaşantısı, yetkinleştirme gücü gibi özellikleri nübüvvetine delil olma bakımından ele alınmış ve değerlendirilmiştir. Ardından oryantalistlerin Hz. Peygamber'in ahlâkına yönelik iddiaları kısaca değerlendirmeye tabi tutulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Hz. Muhammed, Nübüvvetin İspatı, İnsanî Özellikler, Fizyonomi, Şemâil, Ahlâk

Abstract:
In this study, the physical and moral characteristics of Prophet Muhammad (pbuh) as evidences for his prophethood are discussed. Miracles are generally used in the proof of prophethood in the Kalam. However, to prove the prophet Muhammad's prophethood, his physiognomy and superior moral qualities also discussed and were widely used, especially in the late period of kalam.
The study consists of an introduction and three parts. In the introduction, the subject, purpose, method and sources of the study are explained. In the first part, the thoughts of the schools of kalam, Sufis and Islamic philosophers regarding the physical and moral characteristics of the Prophet Muhammad being evidences of his prophethood are included. In addition, the views of scholars who adopt evidence besides miracles as the proof of prophethood are presented and evaluated. In the second part, the characteristics of Prophet Muhammad's senses, which are accepted as evidence for his prophethood, and his physical characteristics such as his odor, softness of his skin, his tall appearance, the seal of prophethood and his prophetic whiteness were discussed, then their status in proving prophethood was evaluated. In the third and last part of the study, the moral superiorities and life of the Prophet Muhammad are mentioned and suitability of these in proving his prophethood is explained. The qualities of the Prophet such as being truthful, reliable, intelligent, continuing his duty of preaching under all circumstances, his integrity, mercy, modesty, patience, courage, altruism, simple life, and his capacity to make up for the deficiencies were discussed and evaluated in terms of being evidences of his prophethood. Then, the orientalists' claims against the morality of the Prophet Muhammad were briefly evaluated.

Keywords: Prophet Muhammad, Proof of Prophethood, Humanitarian Qualities, Physiognomy, Shamail, Morality