Kronik otitis mediada kemikçik zincir durumunun preoperatif bilgisayarlı tomografi bulguları ile peroperatif cerrahi bulgularının karşılaştırılması
Comparison of preoperative computed tomography findings with peroperative surgical findings of ossicular chain status inchronic otitis media
Yazar: SELÇUK KUZU
Danışman: DOÇ. DR. ERDOĞAN OKUR
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Kronik otitis media (KOM) klinik olarak çoğu zaman akıntı ve işitme
kaybı ile kendini gösteren, orta kulak ve mastoidin kronik enfeksiyon ve
enflamasyonudur. Kronik otitis media genelde tekrarlayan akut otit atakları veya
kronik effüzyonlu otitis media sonucunda oluşur.
Kemik zincirde ortaya çıkan değişiklikler KOM'a bağlı belirgin patolojik
bulgulardan biridir. Özellikle kolesteatom varlığında kemikçiklerde meydana
gelen harabiyet artmaktadır. Patolojinin süresi, kolesteatomun patolojiye eşlik
etmesi gibi birçok faktör kemikçik harabiyetini etkileyebilir.
Son yıllarda orta kulak ve temporal kemik patolojilerinin
değerlendirilmesinde bilgisayarlı tomografi (BT) yüksek oranda kullanılmaya
başlanmıştır. 1980'li yıllardan sonra direkt grafiler ve konvansiyonel tomografiler
yerini BT'ye bırakmıştır. Günümüzde yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografi
teknolojisi ile kesit kalınlığında azalma ve rezolüsyonda artış sağlanarak orta
kulak patolojilerinde daha fazla ve ayrıntılı bilgi elde etme şansı mevcut hale
gelmiştir.
Çalışmamızın amacı kronik otitis mediada ameliyat öncesi çekilen BT
bulguları ile ameliyat esnasında görülen bulguları karşılaştırıp BT bulgularının
doğruluğunu tespit etmektir. Bu çalışmada, Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp
Fakültesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı'nda Eylül 2009-Mayıs 2015 arasında
kronik otitis media nedeniyle açık veya kapalı teknik timpanomastoidektomi
yapılan 208 hastanın preoperatif temporal kemik BT bulgularıyla operasyon
bulguları karşılaştırılmıştır.
40
Çalışmamızın sonucunda kronik otitis medialı hastalarda orta kulak
kemikçiklerinde harabiyet görülmekte olduğunu saptadık. Kolesteatomlu olan
hastalarda kemikçik harabiyetinin daha yüksek oranda olduğunu gördük.
Çalışmamızda, hastalara operasyon öncesi çekilen temporal kemik BT bulguları
ve operasyon bulguları karşılaştırıldığında; mastoid boşlukta veya orta kulakta
kolesteatom saptanmasında BT için %74 duyarlılık, %64 özgüllük, %85 PPD ve
%24 NPD, kemikçik zincir defekti saptanmasında malleus destrüksiyonu
incelendiğinde BT için %83 duyarlılık, % 71 özgüllük, %67 PPD ve %66 NPD,
inkus destrüksiyonu incelendiğinde BT için % 74 duyarlılık, % 87 özgüllük, % 92
PPD ve % 40 NPD, stapes destrüksiyonu incelendiğinde BT için % 69 duyarlılık,
% 52 özgüllük, % 59 PPD ve % 51 NPD tespit edilmiştir.
Kronik otitis mediada en fazla kemikçik hasarın inkusta görüldüğünü,
inkusu sırasıyla malleus ve stapes takip etmekte olduğunu bulduk. Ameliyat
öncesi çekilen temporal kemik BT ile kemikçik zincir durumunun özellikle inkus
ve malleus için büyük oranda doğru değerlendirilebilmekte olduğunu saptadık.
Kolesteatomlu hastalarda kemikçik zincir destrüksiyonu saptamada %81
duyarlılık, %75 özgüllük, %93 PPD ve %48 NPD değerleri ile BT'de kemikçik
hasarının bulunmasının kolesteatom lehine bir bulgu olarak değerlendirilebileceği
kanaatine ulaştık.
Sonuç olarak KOM'da BT'nin malleus ve inkustaki hasarı belirlemede
stapese oranla daha yüksek duyarlılığa sahip olduğu sonucuna ulaştık. Diğer
taraftan kemikçiklerdeki küçük boyuttaki hasarları belirlemede BT'nin yeterli
olmadığı sonucuna ulaştık.
Kronik otitis medialı hastalara yapılacak operasyon hazırlığını en doğru
şekilde planlamak ve karşılaşılabilecek komplikasyonları en aza indirmek
41
açısından KOM'lu hastaların ameliyat öncesi temporal kemik BT ile
değerlendirilmelerinde yarar olduğu kanaatine ulaştık.

Abstract:
Chronic otitis media (COM) is a chronic infection and inflammation of the
middle ear and mastoid, most of the time clinically manifested by discharge and
hearing loss. Chronic otitis media is usually a result of recurrent acute otitis media
episodes or chronic otitis media with effusion.
Changes in the ossicular chain is one of the distinct pathologic findings
due to COM. The risk of ossicular erosion increase especially in presence of
cholesteatoma. Many factors like duration of pathology, concomitance of
cholesteatoma may play a role in destruction of the ossicular chain.
Computed tomography (CT) has been widely used in recent years for the
evaluation of the middle ear and temporal bone pathology. Direct graphies and
conventional tomography have been replaced by CT after 1980s. Today the
chance to obtain more and detailed information about pathology of the middle ear
has become available via high-resolution computed tomography technology that
provides decreased slice thickness and increased resolution.
The aim of our study was to determine the accuracy of CT scan by
comparing the preoperative CT findings with the peroperative findings in patients
with chronic otitis media. In this study, preoperative CT findings of 208 patients,
who underwent to open or closed technique tympanomastoidectomy due to
43
chronic otitis media in Afyon Kocatepe University Faculty of Medicine, Ear Nose
Throat Department between September 2009 and May 2015, were compared with
their surgical findings.
In our study, we observed that there was distruction of middle ear ossicles
in patients with chronic otitis media. We found ossicular erosion was higher in
patients with cholesteatoma when compared to the patients without
cholesteatoma. In our study, when we compared preoperative computed
tomography findings with peroperative findings of patients; CT could determine
cholesteatoma in mastoid and middle ear space with 74% sensitivity, 64%
specificity, 85% positive predictive value (PPV) and 24% negative predictive
value (NPV), respectively. Considering ossicular defect, CT could demonstrate
the destruction of malleus with 83% sensitivity, 71% specificity, 67% PPV and
66% NPV, destruction of incus with 74% sensitivity, 87% specificity, 92% PPV
and 40% NPV, destruction of stapes with 69% sensitivity, 52% specificity, 59%
PPV and NPV 51%, respectively.
We found out icus was the most frequently damaged ossicle in chronic
otitis media, followed by malleus and stapes. We observed that preoperative
temporal bone CT could assess the ossicular chain status rather accurately,
especially for incus and malleus. In determining ossicular chain destruction in
patients with cholesteatoma, we reached the conclusion that findings of ossicular
chain destruction in CT could be judged in favor of cholesteatoma with values of
81% sensitivity, 75% specificity, 93% PPD and 48% NPV.
As a result, we found out CT had a higher rate of sensitivity in showing the
damage of malleus and incus rather than stapes.On the other hand we observed
that CT was not enough to demonstrate minimal ossicular erosions.
44
We reached the conclusion that it would be beneficial to evaluate the
patients with chronic otitis media by preoperative temporal bone CT for planning
the operation in the most accurate way and minimizing complications that may be
encountered during the surgery.