Artırılmış gerçeklik uygulamalarının sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin ders başarısına ve öğrenmenin kalıcılığına etkisi
The effect of augmented reality practices on students' success and learning performance in social studies
Yazar: SÜLEYMAN ASLAN
Danışman: PROF. DR. ZAFER ÇAKMAK
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Ders başarısı = Course success ; Kalıcılık = Permanence ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 2019-2020 Güz Dönemi Ortaokul 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi "Yeryüzünde Yaşam Ünitesi" 'İnsanlar Yerler ve Çevreler' öğrenme alanında AG uygulamalarının öğrencilerin akademik başarısına ve öğrenmenin kalıcılığına etkisini incelemektir. Araştırmanın bu genel amacı doğrultusunda, toplam altı hipotez tanımlanmıştır. Yarı deneysel modelde yürütülen araştırma, Diyarbakır Sur ilçesinde Milli eğitim müdürlüğüne bağlı resmi bir devlet ortaokulun da bulunan 6. sınıflarda 2019-2020 Güz Döneminde öğrenim gören toplam 62 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Akademik başarı bakımından denklikleri sağlanan bu öğrencilerden 31'i deney ve 31'ise kontrol grubu olarak atanmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen başarı testi ile toplanmıştır. Toplam 30 çoktan seçmeli ve dört seçenekli maddeden oluşmaktadır. Bu test, deneysel işlemden önce her iki grubuna öntest olarak uygulanmıştır. Bundan sonra toplam beş hafta süren deneysel işlem süreci uygulanmıştır. Bu süreçte her iki grubun dersleri araştırmacı tarafından yürütülmüştür. Deneysel süreçte kontrol grubunda dersler mevcut öğretimle; deney grubunda ise AG desteği ile işlenmiştir. Deneysel işlemden sonra her iki gruba sontest uygulanmış ve bundan dört hafta sonra da yine her iki gruba kalıcılık testi uygulanmıştır. Araştırma hiptezlerini test etmek üzere öntest, sontest ve kalıcılık testinden elde edilen veriler; normallik testlerinden sonra parametrik testler olan baığmsız gruplar "t" testi ve bağımlı gruplar "t" testi ile analiz edilmiştir. Analizlerde aritmetik ortalama, standart sapma ve eta kare teknikleri kullanılmıştır. Analiz sonuçlarının yorumlanmasında p=.05 anlamlılık düzeyi kabul edilmiştir. Araştırmada tanımlanan alt hipoteze yönelik ulaşılan sonuçlara aşağıda yer verilmiştir: 
Araştırmada, ortaokul 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersinde AG destekli öğretimin, öğrencilerin akademik başarılarını mevcut öğretime göre daha fazla artırdığı belirlenmiştir. Araştırmanın ilk üç hipotezini çözümlemeye yönelik bu bulgudan hareketle, sosyal bilgiler dersinde AG uygulamaları destekli öğretimin, akademik başarıyı artırmada, mevcut öğretimden daha etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmada bu etkinin, AG'nin deney grubu öğrencilerine, ders kitabı ve sınıftaki gerçek materyallere ek olarak fazladan ders mesajlarını daha görünür, işitilir ve ilgi çekici kılan dijital bir içerik katmanı sağlamasına bağlı olduğu değerlendirilmiştir. 
Araştırmanın son üç hipotezini çözümlemeye yönelik ikinci boyutu olan öğrenilenlerin kalıcılığı konusunda, AG destekli öğretimin, mevcut öğretime kıyasla daha kalıcı öğrenme sağladığı belirlenmiştir. Araştırmada bu durum, AG'nin sağladığı bilişsel ve duyuşsal destekle elde edilen daha yüksek öğrenme düzeyinin (akademik başarının) öğrenilenlerin kalıcılığını artırmasına bağlı olabileceği değerlendirilmiştir. Böylece araştırmanın tüm hiptezleri doğrulanmıştır.
Araştırmada, AG'in hem akademik başarıyı ve hem de kalıcı öğrenmeyi sağlamasının, bu teknolojinin derslerde mesajları (uyarıcıları) daha etkili kılması ve öğrencilerin de bunlara daha güçlü tepki vermesine bağlı olabileceği değerlendirilmiştir. Çünkü AG gibi sanal ve dijital teknolojiler, Z kuşağı olan ortaokul öğrencilerinin zihinsel işleyişine uygundur. Zira öğrencilere görsel-işitsel zengin bir ortam sağlayan AG, bu kuşağın aşina olduğu mesajları sembolleştirip, canlandırarak, beynin sağ ve sol kısımlarını aktif kılıp, öğrencilerin dinamik bir sentez oluşturarak daha nitelikli kodlama yapmalarını sağlamaktadır. Biyolojik anlamda ise AG'in, ders mesajlarını zenginleştirerek, beyinde öğrenmeyi sağlayan kimyasalları daha fazla harekete geçirerek, nöronlar arasındaki sinapsal bağlantıları artırdığı, düşünülebilir. Duyuşsal bağlamda ise AG, dersleri daha ilgi çekici ve zevkli kılarak, öğrenmeyi sağlayan içsel süreçlerden dikkat, merak ve motivasyonu destekleyerek daha nitelikli bilişsel kodlama sağladığı ileri sürülebilir ki, bilişsel ve duyuşsal kesişmenin öğrenmeyi desteklediği bilinmektedir. Bütün bunların sonunda ise, sosyal bilgiler dersinin bireyi, teknoloji-yoğun topluma hazırlaması için, beyin işlevlerine uygun, teknoloji tabanlı şekilde tasarlanıp, uygulanmasının önemli olduğu değerlendirilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the effect of AT applications on the academic success of students and the permanence of learning in the learning area of "People, Places and Environments" of  "Life on Earth" unit in the 2019-2020 Fall Semester 6th Grade Social Studies Lesson. In line with this general purpose of the study, a total of six hypotheses have been defined. In line with this general purpose of the research, a total of six hypotheses were defined. The research, which was carried out in a quasi-experimental model, was carried out on a total of 62 6th grade students studying in the 2019-2020 Fall Semester in an official state secondary school affiliated to the Directorate of National Education in Diyarbakır Sur district. The data were collected with the success test developed by the researcher. It consists of 30 multiple-choice and four-choice items in total. This test was applied to both groups as a pre-test before the experimental process. After that, the experimental process, which lasted for a total of five weeks, was applied. In this process, the lectures of both groups were conducted by the researcher. In the experimental process, lessons in the control group with the current teaching; in the experimental group, it was processed with AT support. After the experimental process, both groups were post-tested and four weeks later, the retention test was also applied to both groups. Data obtained from pre-test, post-test and permanence test to test research hypotheses, after the normality tests, were analyzed with the "t" test and the dependent groups "t" test which are parametric tests, Arithmetic mean, standard deviation and eta square techniques were used in the analyzes. In the interpretation of the analysis results, p= .05 significance level was accepted. The results reached for the sub-hypothesis defined in the study are given below:
In the study, it was determined that AT-supported education in the secondary school 6th grade Social Studies Course increased the academic success of students more than the current education. Based on this finding, which aims to analyze the first three hypotheses of the research, it was concluded that AT applications supported teaching in social studies lesson is more effective than current teaching in increasing academic achievement. In the research, it was evaluated that this effect was due to the fact that AT provided a digital content layer to the experimental group students, making the extra course messages more visible, audible and interesting in addition to the textbook and real materials in the classroom. The second dimension of the research, which is to analyze the last three hypotheses, about the permanence of the learned, it has been determined that AT-supported teaching provides more permanent learning compared to current teaching. In the study, it was evaluated that this situation may be due to the higher learning level (academic achievement) obtained with the cognitive and affective support provided by AT to increase the permanence of the learned. Thus, all the hypotheses of the research were confirmed.
In the study, it has been evaluated that the fact that AR provides both academic success and permanent learning may depend on the fact that this technology makes the messages (stimuli) more effective in the lessons and the students react more strongly to them. Because virtual and digital technologies such as AT are suitable for the mental functioning of middle school students who are generation Z. Because AT provides students with a rich audio-visual environment, symbolizing and animating the messages familiar to this generation, activating the right and left parts of the brain, creating a dynamic synthesis and enabling students to make more qualified coding. Because virtual and digital technologies such as AR are suitable for the mental functioning of middle school students who are generation Z. Because AT provides students with a rich audio-visual environment, symbolizing and animating the messages familiar to this generation, activating the right and left parts of the brain, creating a dynamic synthesis and enabling students to make more qualified coding. In the biological context, it can be thought that AT increases the synaptic connections between neurons by enriching the lesson messages and activating the chemicals that enable learning in the brain more. In the affective context, it can be claimed that AR provides more qualified cognitive coding by making lessons more interesting and enjoyable and by supporting attention, curiosity and motivation from the internal processes that enable learning, it is known that cognitive and affective intersection support learning. At the end of all these, it was evaluated that it is important to design and implement a technology-based social studies course in accordance with brain functions in order to prepare the individual for a technology-intensive society.