Kalite iyileştirme ve deney tasarımları
Qualtiy improvement and design of experiments
Yazar: İBRAHİM MUTER
Danışman: PROF. DR. İLKER TUNAİL
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Deney tasarımı = Experimental design ; Deneyler = Experiments ; Kalite = Quality ; Kalite geliştirme = Quality improvement ; Kalite geliştirme teknikleri = Quality improvement techniques ; Kalite kontrol = Quality control

Özet:
ÖZET Günümüzde rekabet gücünü arttırmak isteyen işletmeler için kalite vazgeçilmez bir silahtır. Bir işletmenin ürettiği hatalı bir ürünün müşterinin eline geçmesinin maliyeti oldukça fazladır. Bu sebepten dolayı ürünlerin kalite karakteristikleri ve üretim prosesleri devamlı olarak kontrol altında tutulmalıdır. İstatistiksel proses kontrol teknikleri, herhangi bir üretim prosesinin kontrol altında olup olmadığının belirlenmesini sağlar. Ancak işletmeler hiçbir zaman ürünlerinin mevcut kalite düzeyleri ile yetinmemelidir. Bu düşünce, sürekli kalite iyileştirme kavramını ortaya çıkarmıştır. Proses kontrolü ile ürünlerin kalitesi izlenip denetim altında tutulurken, kalite karakteristiklerinde iyileştirme sağlamak için tekniklere ihtiyaç duyulur. Bunlardan en önemlisi deney tasarımlarıdır. Deney tasarımları ürün ve proseslerin performansını iyileştirmede kullanılır. Özellikle proses kontrolü sonucu belirlenen problemlerin ana sebeplerinin teşhis edilmesi ve bunların giderilmesi deney tasarımları ile sağlanır. Endüstriyel deneycilikte amaç, bir ürün veya üretim prosesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve bu faktörlerin uygun düzeylerinin, belirli tasarım kriteri veya performans ölçüsünün eniyilemesi için bulunmasıdır. En yaygın şekilde kullanılan deney tasarımları iki düzeyli çok faktörlü faktöriyel tasarımlar ve bu tasarımlardan oluşan, Taguchi'nin öne sürdüğü güçlü tasarımlardır. Bu çalışmanın amacı, deney tasarım yöntemlerini inceleyerek bunların kalite iyileştirmede nasıl kullanıldığını göstermektir. Bunun için endüstride en sık kullanılan tasarım çeşitleri incelenmiştir ve veri analizi teknikleri gösterilmiştir. Özellikle 2k faktöriyel ve kesirli faktöriyel tasarımların kurulması, bunların analizi ve bloklanması üzerinde ayrıntılı olarak durulmuştur. En son bölümde ise kalite iyileştirme kapsamında deneylerin nasıl düzenlendiğini göstermek üzere bir örnek sunulmuştur. V

Abstract:
ABSTRACT Today, quality is vital for the companies that aim to improve its' competitive position. The cost of delivering a defective product to a costumer is very expensive. Thus, the quality characteristics of products and the production processes must be controlled continiously. The statistical process control techniques help determine whether the production process is under control. However, companies should not be content with the present quality level of their products. The continuous quality improvement concept is based on this idea. While the quality of products are monitored through process control, the techniques that improve quality characterictics is needed. The most important one is design of experiments. Design of experiments is used to improve the performances of products and processes. Especially, the diagnosis of causes of problems that are found by process control and the elimination of these problems are other two of the benefits of this technique. The purpose of the industrial experimentation is to determine the factors that influence a product or a production process and to find the appropriate levels of these factors to optimize a design criteria or performance measure. The most common experimental designs are two-level, multiple factors factorial designs and the robust designs that are found by Taguchi and consist of factorial designs. The aim of this study is to investigate the experimental design techniques and show how they are used in quality improvement. The widely-used design alternatives are explained and data analysis techniques are given. The construction of 2k factorial and fractional factorial designs, analysis of them and blocking concept are studied in detail. In the last chapter, an example is given to illustrate how experiments are conducted in quality improvement context. VI