Rize'de yetişen bazı bitkilerden elde edilen özütlerin kanser ve normal hücreler üzerindeki etkilerinin in-vitro araştırılması
In-vitro investigation of activities of extracts from some plants growing in Rize on cancer and normal cell lines
Yazar: NEBAHAT EJDER
Danışman: DOÇ. DR. FATİH ŞABAN BERİŞ ; DR. SALİHA EKŞİ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Kanser, dünya çapında önemli bir sağlık sorunudur. Anti-kanser ilaçların ciddi yan etkileri ve artan morbidite/mortalite oranlarından dolayı araştırmacıların potansiyel anti-kanser özellik taşıyan doğal ürünlere karşı ilgisi artmıştır. Kanser gelişimini engellemek için doğal ajanların (tek başına veya kombinasyon halinde) kullanımı, kemoprevensiyon için son derece umut verici bir strateji olmuştur. Bu çalışmada, 15 bitkiden elde edilen 32 metanol/etil asetat özütlerinin, ARPE-19 (2n), A549, CRL-2923, HT-29 ve HeLa kanser hücreleri üzerindeki antiproliferatif etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Özütlerin hücreler üzerindeki sitotoksik etkileri kolorimetrik bir yöntem olan MTT yöntemiyle çalışılarak değerlendirildi. Özütlerin ARPE-19 ve A549 hücreleri üzerindeki apoptotik etkileri jel elektroforez, DAPI ve Kaspaz-3 yöntemleriyle çalışıldı. İlave olarak A549 ve ARPE-19 hücrelerinde çizik (yara iyileşmesi) oluşturarak özütlerin, hücrede motiliteye neden olup olmadığı incelendi. Bulgulara göre, Ornithogalum balansae çiçek/soğan, Sigesbeckia orientalis çiçek MeOH  ve EtOAc özütlerinin  A549 hücrelerine, Helichrysum armenium MeOH  ve Apium sp'nin EtOAc  özütlerinin HT-29 hücrelerine karşı istatistiksel olarak daha anlamlı bir antiproliferatif etki gösterdiği bulundu (p˂0.05). O. balansae çiçek ve soğan özütleri A549 akciğer kanser hücreleri üzerinde, diğer özütlere göre düşük konsantrasyonlarda en fazla büyüme inhibisyonuna neden olduğu saptandı. Sonuç olarak O. balansae özütleri kanser hücreleri ve özellikle A549 hücreleri üzerinde önemli bir anti-proliferatif etki gösterdiği bu çalışma ile ilk kez belirlendi. Ayrıca S. orientalis, Apium sp ve H. armenium özütleri ise kanser hücrelerinde istatiksel olarak anlamlı bir sitotoksik etki sergilediği ortaya konuldu. Gelecekte, özütlerin, büyüme inhibisyonuna neden olan bileşenlerini ayrıntılı olarak belirleyebilmek ve bu bitkilerin anti-kanser ajan potansiyellerini gösterilebilmek için daha detaylı çalışmaların yapılması gerektiği kanısındayız.

Abstract:
Cancer is one of the most important health problems worldwide. Researchers tend to have greater interest in natural products with potential anticancer properties because of the serious side effects of anticancer drugs and increased morbidity / mortality rates. The use of natural compounds alone or in combination hold great promise as chemopreventive agents to prevent cancer development. The aim of this study to determine the anti-proliferative properties of 32 methanol / ethyl acetate extracts obtained from 15 plants on a diploid cell line, ARPE-19 and cancer cells, A549, CRL-2923, HT-29 and HeLa. Cytotoxic activity of the extracts assessed using a colorimetric method, MTT. Apoptotic activities of the extracts were determined using DNA fragmentation, DAPI and Caspase-3 activity tests. Moreover, to wound healing assay was performed to evaluate the effects of extracts on motility potential of A549 and ARPE-19 cells. Our findings showed that significant anti-proliferative effects were observed in both MeOH and EtOAc extracts of Ornithogalum balansae flower / bulb, Sigesbeckia orientalis flower MeOH; EtOAc against A549 cells and MeOH extract of Helichrysum armenium and EtOAc extract of Apium sp against HT-29 cells. It was demonstrated that O. balansae extracts were determined to inhibit growth of A549 lung cancer cells at lower concentrations than other extracts (p<0.05). In conclusion, this is the first study showing that extracts of O. balansae possess considerable anti-proliferative activity against cancer cells especially for A549 cells. In addition, it was revealed that extracts of S. orientalis, Apium sp and H. armenium showed an important cytotoxicity effect on cancer cells. Further investigations are required to identify the effective component(s) of the extracts and to comprehensively evaluate their anti-proliferative effects on other cancer cell lines, in future.