Rüzgâr enerji santrallerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından analizi ve risk değerlendirmesi
Analysis and risk assessment of wind power plants in terms of occupational health and safety
Yazar: ELVAN BÜRKEK
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM HALİL GEÇİBESLER
Bingöl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Enerji = Energy ; Halk Sağlığı = Public Health ; Kazalar = Accidents

Özet:
Rüzgâr enerji santralleri yenilenebilir enerji kaynakları arasında önemli bir yere sahiptir. Bu yüzden rüzgâr enerji santrallerinin kullanımının arttırılması amacıyla farkındalıklarının arttırılması ve oluşturabileceği tehlikelerin önlenmesi uygulamalarının hayata geçirilmesi gerekmektedir.

Bu çalışmanın amacı rüzgâr enerjisi farkındalıklarının incelenip, iş sağlığı ve güvenliği yönünden değerlendirmelerinin sağlanmasıdır. Çalışmada rüzgâr enerji santralinde çalışanların iş sağlığı ve güvenliği farkındalıklarını ölçmek, santral çevresinde yaşayan halkın rüzgâr enerjisi farkındalığını ölçmek için 2 farklı anket uygulanmıştır. Anket ölçek tipi olarak 5'li likert ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin tanımlayıcı istatistikleri hesaplanmıştır. Ayrıca anket verileri student t-testi, One-way ANOVA analizi, post-hoc analizi, korelasyon analizi yöntemleriyle analizleri yapılmıştır.

Rüzgâr enerji santrallerindeki tehlikeleri belirlemek amacıyla örnek bir alanda risk değerlendirmesi çalışması yapılmıştır. Risk değerlendirmesi metodu olarak Fine Kinney analizi seçilmiştir. Risk değerlendirme tablosu oluşturularak tehlikeler, riskler ve önlemler belirlenmiştir. Risk değerlendirmesinde toplam 75 tehlikeli durum ve 5 tolerans gösterilemez risk tespit edilmiştir. Tespit edilen tolerans gösterilemez risklerin işletme binasında, barınma ve ulaşım alanında bulunduğu saptanmıştır.  

Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği farkındalık düzeyleri ile ramak kala olay yaşamaları arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu fakat geliştirilmesi gereken konuların olduğu saptanmıştır. Halkın rüzgar enerjisi farkındalık düzeyleri ile evlerinin santral alanına uzaklığı arasında anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Ayrıca halkın rüzgar enerjisi farkındalık düzeylerinin yeter düzeyde olmadığı arttırılması gerektiği saptanmıştır. 

Yapılan bütün çalışmaların sonucunda çalışanların iş sağlığı ve güvenliği farkındalıklarının ve halkın rüzgâr enerjisi farkındalığının arttırılması çalışmalarının devam ettirilmesi gerektiği saptanmıştır. Anket sonuçları ve risk değerlendirmesi sonuçları değerlendirilip önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Wind power plants have an important place among renewable energy sources. Therefore, in order to increase the use of wind power plants, it is necessary to raise awareness and implement practices to prevent the dangers they may pose.

The aim of this study is to examine wind energy awareness and evaluate it in terms of occupational health and safety. In the study, two different surveys were applied to measure the occupational health and safety awareness of employees at the wind power plant and to measure the wind energy awareness of the people living around the power plant. A 5-point Likert scale was used as the survey scale type. Descriptive statistics of the data obtained were calculated. Additionally, survey data were analyzed using student t-test, one-way ANOVA analysis, post-hoc analysis and correlation analysis methods.

A risk assessment study was conducted in a sample area to determine the hazards in wind power plants. Fine Kinney analysis was chosen as the risk assessment method. Hazards, risks and precautions were determined by creating a risk assessment table. A total of 75 dangerous situations and 5 intolerable risks were identified in the risk assessment. It has been determined that the identified intolerable risks are located in the business building, accommodation and transportation areas.

A significant difference was detected between employees' occupational health and safety awareness levels and their near miss incidents. It was determined that awareness levels were high but there were issues that needed improvement. It has been determined that there is a significant difference between the public's wind energy awareness levels and the distance of their homes to the power plant area. Additionally, it has been determined that the public's wind energy awareness level is not sufficient and needs to be increased.

As a result of all the studies carried out, it was determined that efforts to increase the occupational health and safety awareness of employees and the public's awareness of wind energy should be continued. The survey results and risk assessment results were evaluated and recommendations were made.