Toplu iş uyuşmazlıklarının barışçı çözüm yolları ve uzlaştırma
Peaceful solutions of collective disputes and resolution
Yazar: NECMİYE TÜLİN İRGE
Danışman: PROF. SABAHATTİN ZAİM
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisadi ve İdari Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1979
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
İşçi ve işveren mesleki birlikleri arasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların sürüp gitmesi sadece ilgilileri değil, fakat sonunda toplumun tümünü etkileyebilmektedir. Bu yüzden uyuşmazlığa düşen işçi ve işveren birliklerine anlaşmaları ve uyuşmaları için yardım etmek gereklidir. 
Toplu iş uyuşmazlıklarının barışçı yollarla çözümünde ilgililere yardımcı olmak üzere, her ülke kendi özelliklerini göz önünde bulundurarak bir sistem kurmuştur. Türkiye'de toplu iş uyuşmazlıklarının barışçı yollarla çözümünde 1938-1963 yılları arasında zorunlu tahkim yasası uygulanmış; Devlet bu tür uyuşmazlıkların resmi kurullarca zorunlu olarak çözülmesini emretmiştir. 1963 yılında çıkarılan toplu iş sözleşmesi, grev ve lokavt kanunu ise, karma bir sistem kurmuş ve bu sistem işçi ve işveren birliklerine büyük bir serbesti tanımıştır. 
Türk Hukukunun toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kabul ettiği sistem genel olarak uzlaştırmaya dayanmaktadır. Uzlaştırma toplu iş uyuşmazlıklarının, toplu mücadele vasıtalarına başvurulmadan çözümlenmesini sağlar. Ancak uzlaştırmanın uygulamada farklı sorunlara sebep olduğu bir gerçektir. Bunların bazıları yasal değişiklikler yoluyla çözümlenebilecek niteliktedir. Bundan dolayı uygulamada rastlanılan eksikliklerin düzeltilebilmesine çalışmak daha önemli olmaktadır.
Bu tezde, toplu iş uyuşmazlıklarının barışçı çözüm yolları ve özellikle uzlaştırma safhası ele alınmıştır. Uzlaştırma ile ilgili olarak yasada ve uygulamada görülen eksiklikler açıklanmaya çalışılmıştır. Toplu mücadele vasıtaları olan grev ve lokavt gerek ekonomide gerekse toplumda önemli maddi ve manevi zararlar meydana getirmektedir. Bu sebeple uzlaştırma ile ilgili eksikliklerin en kısa zamanda giderilmesine çalışmak hem taraflar hem de ülke ekonomisi ve huzuru açısından uygun olacaktır. 
Anahtar kelimeler :  Grev, Lokavt, Uzlaştırma

Abstract:
Persistent conflicts between employer and worker associations can affect not only business stakeholders, but ultimately the whole society. Hence it is necessary to help these conflicting sides in terms of compromising and coming to terms.

Every country has established a system, catered to its characteristics, to assist stakeholders in peaceful resolution of collective labor disputes. In Turkey, a compulsory arbitration law was enforced between 1938-1963 for the same purpose; the state required that such disputes be resolved by official boards. The collective bargaining, strike and lockout law enacted in 1963 established a mixed system which provided great freedom to worker and employer associations.

The system adopted in the Turkish Law for the resolution of collective labor disputes is generally based on conciliation. Conciliation ensures that collective labor disputes are resolved without resorting to means of collective campaign. However, it is a fact that conciliation causes different problems in practice. It is possible to solve some of these problems through legal amendments. Therefore, it is more important to try to remedy deficiencies encountered in practice.

This thesis focuses on peaceful resolution of collective labor disputes, and specifically on the reconciliation phase. The study also aims to explain the deficiencies in law and practice regarding conciliation. Strikes and lockouts, which are means of collective campaign, cause significant material and moral damages both in the economy and in society. For this reason, it will be appropriate for both parties, as well as economic welfare and peace in a country, to direct efforts to eliminate shortcomings regarding conciliation.
Keyword: Strikes, Lockout, Resolution