Spor faaliyetlerinden kaynaklanan ceza sorumluluğu
Criminal liability for sports activities
Yazar: GÜRKAN ÖZOCAK
Danışman: PROF. DR. MUHARREM ÖZEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Cezai sorumluluk = Criminal liability ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Spor = Sports ; Spor faaliyetleri = Sport activities ; Spor hukuku = Sports law ; İdari sorumluluk = Administrative responsibility

Özet:
İnsan topluluklarının avcılık ve toplayıcılık ile yaşamlarını sürdürdükleri ilkel zamanlarda bu amaca yönelik olarak yaptıkları fiziksel aktiviteler, zamanla boş vakit değerlendirme, eğlenme, sağlıklı yaşama, fiziksel olarak gelişme gibi amaçlarla yapılan spor faaliyetleri halini almıştır. Bu yönüyle spor, neredeyse insan topluluklarının tarihine eş değer bir olgudur. Ne var ki, toplumların gelişmesiyle birlikte spor da gelişme kaydetmiş ve spor faaliyeti, önceden belirlenen kurallar dahilinde gerçekleştirilen, sınırları ve ilkeleri belirli uluslararası bir fenomen durumuna gelmiştir. Bu çalışmada, önceden belirlenen kurallar dahilinde icra edilen spor faaliyetlerinin "hak" ve "hukuk" kavramlarıyla ilk ilişki kurduğu andan başlanarak, spor faaliyetlerinin hukuki niteliği ile bu faaliyetlerden doğan hukuki sorumluluk ve ceza sorumluluğu halleri mercek altına alınmıştır.
Spor faaliyetlerinden kaynaklanan ceza sorumluluğu konusunun önemli tartışma başlıklarından biri bu faaliyetlerin hukuki niteliğinin belirlenmesi ve neden ceza hukuku açısından hukuka uygunluk nedeni olarak kabul edilmeleri gerektiğinin ortaya konulmasıdır. Bu nedenle çalışmamızda bu tartışmalar üzerinde detaylı bir biçimde durulmuş, spor faaliyetlerinin hukuki niteliğinin koşulları ve sınırları titiz bir biçimde belirlenmeye çalışılmıştır.
Konunun bir diğer önemli noktası ise spor faaliyetlerinden kaynaklanan ceza sorumluluğu hallerinin, başka bir deyişle spor faaliyetlerine ilişkin suçların saptanmasıdır. Çalışmada bu yapılırken 6222 sayılı 'Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun' esas alınmış, ancak Türk mevzuatında düzenlenen ve spor alanları ile ilgili suçların kategorize edilmesinden ibaret bir yol tercih edilmemiştir. Bunun yerine spor faaliyetlerinden kaynaklanan ceza sorumluluğu meselesi suç genel teorisi bağlamında değerlendirilmiş, bu suçlarla ilgili fail, mağdur, hukuki konu, maddi konu, teşebbüs, iştirak ve içtima gibi suç genel teorisi kavramları değerlendirilmiş ve bu kendine özgü alan yönünden genel bir hukuki rejim oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu yapılan çalışma da, spor faaliyetlerinden kaynaklanan ceza sorumluluğu hallerine ilişkin "özel kısmın genel kısmı" olarak formüle edilmiştir.

Abstract:
During the ancient times when human communities were making a living out of hunting and gathering, physical activities done, therefore happen to become as exercise carried out for leisure, fun, healthy living and physical development. Sports, from this aspect, is almost equivalent to the history of human communities. However, sports has also gotten ahead together with the development of the communities and has become an international phenomenon performed in conformity with the rules determined beforehand which is borders and principals are definite. In this scrutiny, sports activities performed in conformity with the predetermined rules are examined starting from the initial time being related to the concepts of "right" and "law", through legal characteristic of sports activities and states of civil and criminal liability.
One of the most significant topics of discussion of criminal liability for sports activities is defining the legal characteristic of such activities and the underlying reasons to be accepted as a ground for lawfulness. For this reason, such discussions are examined thoroughly in this scrutiny, and conditions and limits of legal characteristics of sports activities are endeavored to be nicely determined.
Another important point of topic is the determination of states of criminal liability, in other words specification of crimes related to sports activities. This thesis is based on the "Law on Preventing Violence and Disorder in Sports" No.6222 whereas a path composed only of categorization of the crimes associated with sports defined under Turkish legislation is not taken. Instead, the concept of criminal liability arising out of the sports activities is evaluated within the framework of general theory of crime, and a broad legal regime endeavored to be established for such unique field by going through concepts of general theory of crime such as offendor, victim, legal subject matter, matter of fact, attempt, complicity and assembly. Hence this thesis is formulated as "in general in particular" as to the states of criminal liability arising out of sports activities.