Örgütsel davranışa post-modern yaklaşım
Post-modern aprroaches to organizational behavior
Yazar: ALİ OSMAN UYMAZ
Danışman: PROF. DR. ERDAL TEKARSLAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Örgütsel Davranış Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Davranış = Behavior ; Güven = Confidence ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; Modernizm = Modernism ; Postmodernizm = Postmodernism ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel davranış = Organizational behavior

Özet:
Bu doktora tezi temel olarak örgütsel davranışa modern yaklaşım ile post-modern yaklaşımı karşılaştırmaktadır. Modern ve post-modern dönemde bireyi ve örgüt-üye ilişkisini biçimlendendirmek amacıyla örgüt içinde iktidar tarafından disiplin alanları ve araçları kurgulamıştır. Tezin teorik kısmında bu kurgu alanlarından örgütsel bağlılığa karşı bağımsızlık, güvene karşı güvensizlik, kolektivizme karşı bireycilik, rasyonaliteye karşı irrasyonalite, modernizmin ve post-modernizmin bilgi, güç ve liderlik yaklaşımları incelenmiştir.Araştırma için örgüte bağlılığa karşı bağımsızlık disiplin alanı seçilmiştir. Araştırma modelinde örgüte bağlılık ara değişkenini etkileyen bağımsız değişkenler olarak iş tatmini, örgüt içi rekabet, örgüt içi güven, amirin bilgi gücü, ödül gücü, yasal güç kullanımı ve üst yönetim algısı faktörleri belirlenmiştir. İşten ayrılma niyeti bağımlı değişkenini etkileyen faktörler olarak örgüte bağlılık ara değişkeni ile normatif bağımsızlık, istihdam olasılığı ve kişisel bilgi yönetimi bağımsız değişkenleri seçilmiştir.Araştırma Türkiye'de havacılık sektöründe teknik bakım hizmeti sağlayan en büyük gruba ait iki şirkette çalışan 1426 kişilik bir örnekleme uygulanmıştır.Araştırmada kullanılan ölçeklere doğrulayıcı faktör analizi uygulandıktan sonra araştırma değişkenleri arasındaki ilişki yapısal eşitlik modeli ile analizi edilmiştir.Örgüte bağlılık ile işten ayrılma niyeti arasında (-.50) negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Örgüte bağlılık ara değişkeni ile iş tatmini (.26), örgüt içi güven (.67), amirin bilgi gücü (.22), amirin ödül gücü (.11) bağımsız değişkenleri arasında pozitif yönlü bir ilişki, örgüt içi rekabet (-.08), amirin yasal gücü (-.18), üst yönetim algısı (-.05) bağımsız değişkenleri ile ise negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir.İşten ayrılma niyeti bağımlı değişkeni ile normatif bağımsızlık (.85), bireysel bilgi yönetimi (.07), istihdam olasılığı (1.83) bağımsız değişkenleri arasında ise pozitif yönlü ilişki belirlenmiştir.ANAHTAR KELİMELER: Modernizm, Post-modernizm, Örgüte Bağlılık, İşten Ayrılma Niyeti, Normatif Bağımsızlık, Kişisel Bilgi Yönetimi

Abstract:
This thesis, basically, compares the modern approach and post-modern approach to organizational behavior. During modern and post-modern era, discipline fields and tools has been set by the power within the organization to shape the individual and organization-member relationship. In the theoretical part of the thesis, organizational commitment versus independence, trust versus distrust, collectivism versus individualism, rationality versus irrationality from discipline fields and tools setups, and knowledge, power and leadership approaches of modernism and post-modernism has been examined.Discipline field of organizational commitment versus independence was chosen for the research. In the research model, independent variables of job satisfaction, competition within the organization, trust within the organization, knowledge level of superior, reward level, legal power use, and top management perception has been chosen as affecting variables of organizational commitment intermediate variable. Intermediate variable of organizational commitment and independent variables of normative independence, employment probability, and personal knowledge management has been chosen as factors affecting the dependent variables of intention to quit the job.In the research, sample of 1426 employees from two companies of the largest technical maintenance corporation in the Turkish aviation industry has been applied.After applying confirmatory factor analysis to the scales used in the research, relationship between research variables has been analyzed by structural equation model.A negative (-.50) relationship has been found between organizational commitment and intention to quit the job. The relationships between intermediate variable of organizational commitment and independent variables of job satisfaction (.26), trust within the organization (.67), knowledge level of superior (.22), and award level of superior (.11) has been found to be positive while the relationships between intermediate variable of organizational commitment and independent variables of competition within the organization (-.08), legal power of superior (-.18), and top management perception (-.05) are found to be negative.A positive relationship has been found between dependent variable of intention to quit the job and independent variables of normative independence (.85), individual knowledge management (.07), and employment possibility (1.83).KEY WORDS: Modernism, Post-modernism, Organizational Commitment, Intention to Quit the Job, Normative Independence, Individual Knowledge Management.