Türk idare hukukunda icrai nitelikte olmayan işlemler
Acts with non-executive nature in Turkish administrative law
Yazar: MUSTAFA GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. MURAT SEZGİNER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İdare Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Yargı kararları = Judicial decisions ; Yargısal denetim = Judical rewiew ; İcrailik = Enforceable ; İdare hukuku = Administrative law ; İdari işlemler = Administrative processes

Özet:
İdari işlem; idari makamlarca veya idarece yetkili kılınmış mercilerce, tek taraflı olarak tesis edilen, icrai nitelikte olan işlemlerdir. İdari işlem, kamu gücü ve ayrıcalıklarına sahip olan idarenin idare işlevini yerine getirirken kullandığı en temel vasıtadır. İdari işlemlerin yargısal denetime tabi tutulması idare hukukuna hâkim olan en önemli ilkelerden biri olan hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. İdari işlemlerin yargısal denetiminde en önemli araç iptal davasıdır. 2577 Sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nda iptal davasına ancak kesin ve yürütülmesi gereken işlemlerin konu olabileceği düzenlenmiştir.  "Kesin ve Yürütülmesi Gereken İşlem" kavramı; işlemin kesin olmasını yani idarece tesis edildikten sonra başkaca bir makamın onayına ihtiyaç olmaksızın hukuki sonuçlar doğurmasını; yürütülmesi gereken işlem yani icrai nitelikte işlem ise ilgisinin hukuki durumunda etkiler meydana getirmesini ifade etmektedir. Doktrinde söz konusu kavram genel olarak bu şekilde izah edilmekle beraber ilgili yasada bu kavrama ilişkin net bir ifade veya tanım mevcut değildir. İptal davasına konu olabilmesi bakımından idari işlemin bu niteliği idari yargı merciine bırakılmıştır. İptal davasının objektif niteliğinin bir sonucu olarak amacı hukuka uygunluk denetimin gerçekleştirmektir. Birçok İdari yargı kararlarına bakıldığında idari işlemlerin ismine bakmaksızın ilgilisinin hukuki durumu üzerindeki etkisini nazara alınmakta; "icrailik" değerlendirmesini yaparken idari işlemlerin yargısal denetimini genişletici bir yorum metodu kullanılmaktadır. Bu konuya ilişkin idari yargı karaları sistematik olarak incelendiğinde icrai nitelikte olmayan işlemlerin iptal davasına konu olup olamayacağına ilişkin benzer nitelikte değerlendirme kriterlerinin kullanıldığı görülmektedir. Hem idari yargı mercilerince idari işlemlerin yargısal denetimi konusunda genişletici yorum metodunun kullanılması hem de bu konuya ilişkin benzer, yeknesak değerlendirme kriterlerine başvurulması; iptal davasının alanını genişlettiği gibi bu konuya ilişkin idari yargı kararları arasındaki farklılığı da azaltmaktadır.

Abstract:
Administrative actions; administrative authorities or contracting entity duly authorized by the authorities, unilaterally established are the actions that an executive nature. Administrative action is the most basic means used by the administration in fulfilling its management functions with public power and privilege. Be subject to judicial review of administrative decisions on the administrative law judge, which is a requirement of one of the most important principles of the rule of law. Administrative Judicial Procedure Law No. 2577 on the annulment action, but is regulated may be the subject of proceedings exact and enforceable actions. "Accurate and Implementation Action Required" concept; To bear the legal consequences without the need for further approval by the authorities after a certain process to be governed by that facility; process must be conducted in executive nature that refers to the process of forming affects the interest of the legal case. Such as the doctrine of the law on general concepts are explained in this way, although a clear statement or definition of this concept does not exist. In terms of the nature of the administrative procedure may be subject to revocation proceedings is left to the administrative courts. purpose as a result of the objective nature of the action for annulment is to perform the audit compliance with the law. Considering the many administrative judicial decisions are concerned, regardless of the impact on the legal status of the name of the administrative procedure into consideration; "enforceable(Legal Status Impressıve)" evaluation extender while the judicial control of the administrative process is used in a review method. Administrative judicial decisions on this issue systematically examined when there can be a similar nature for annulment is subject to the process of non-executive nature of the assessment criteria are being used. Both extender on the judicial review of the administrative judicial authorities to use the comment method similar administrative action on this issue, both in uniform evaluation criteria to be applied; He extended the field of nullity, also reduces the differences between the administrative judicial decisions on this issue.