hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Seneca'nın de Ira adlı eserindeki öfke kuramının tragedyalarında incelenmesi
Analyzing the theory of anger in Seneca's work named de Ira in his tragedias
Yazar: EVREN SELEN DUMLUPINAR
Danışman: PROF. DR. ÜMİT FAFO TELATAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı / Latin Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures

Özet:
Bu çalışmada devlet adamı, filozof ve yazar Seneca'nın (İÖ 4 – İS 65) tragedya
türündeki eserleri, onun felsefi nitelikli De Ira (Öfke Üzerine) adlı eserindeki felsefi
görüşleri çerçevesinde incelenmiş ve bu çerçevede tragedya eserlerini yazma amacı
ortaya konmuştur. Daima akıl rehberliğinde yaşanması gerektiğini savunan Seneca,
mutlu yaşamın önünde engel oldukları düşüncesiyle duygulardan, özellikle de öfke
duygusundan kurtulmanın gerekliliği üzerinde ısrarla durmuştur. Seneca, insanları en
tehlikeli duygu olduğunu düşündüğü öfke duygusundan kurtarabilmek için De Ira adlı
eserini yazmış, bu eserde öncelikle öfke duygusunun ne olduğunu ve nasıl oluştuğunu
açıklamış, daha sonra da öfkenin oluşmadan nasıl önlenebileceği ve oluştuktan sonra
nasıl bastırılabileceği konusunda tavsiyeler vermiştir. Bu eserde öfke duygusunun üç
aşamada oluştuğunu iddia eden ve oluşan öfke sonucu kişilerin saldırganlaşarak büyük
zararlara yol açabileceğinin altını çizen Seneca, tragedya eserlerinin olay örgüsünü ise
bahsi geçen 'üç aşamalı öfke' teorisine göre şekillendirmiştir. Dolayısıyla ana konusu
'öfke' duygusu olan bu tragedya eserlerindeki öfkeli karakterler aracılığıyla Seneca,
öfke duygusunun yıkıcı sonuçlarını ortaya koyarak insanları bu duygudan kurtarmayı
amaçlamıştır.

Abstract:
In this study, the works of the statesman, philosopher and writer Seneca (4 BC –
65 AD) in the genre of tragedy were examined within the framework of his
philosophical views in his philosophical work De Ira (On Anger), and within this
framework, the purpose of writing the tragic works was revealed. Arguing that one
should always live under the guidance of the mind, Seneca insisted on the necessity of
getting rid of emotions, especially the feeling of anger, with the thought that they are an
obstacle to a happy life. In his book De Ira, which he wrote to save people from the
feeling of anger, which he thought to be the most dangerous emotion, Seneca first
explained what anger is and how it occurs, and then gave advice on how to prevent
anger before it occurs and how to suppress it after it occurs. Claiming that the feeling of
anger occurs in three stages in this work and emphasizing that as a result of anger,
people can become aggressive and cause great harm, Seneca has shaped the plot of the
tragic works according to the aforementioned 'three-stage anger' theory. Therefore,
Seneca aimed to save people from this emotion by revealing the destructive results of
anger through the angry characters in these tragic works, the main subject of which is
the emotion of anger.
Kepler uydusu görüş alanındaki O'Connell etkisi gösterenW UMa türü örten çift sistemlerin fotometrik incelenmesi
Photometric study of W UMa-type eclipsing binary systems with O'Connell effect in the field of view of the Kepler spacecraft
Yazar: ZAHİDE TERZİOĞLU
Danışman: PROF. DR. BİROL GÜROL
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
Bu tez çalışmasında, Kepler uzay teleskobunun görüş alanında gözlenen KIC 7542091, KIC 7512381 ve KIC 9649493 isimli W UMa türü örten çift sistemlerin, Kepler bandı ışık eğrilerinde görülen O'Connell etkisinin değişimi ayrıntılı olarak incelenmiştir. Sistemlerin maksimumlarına karşılık gelen parlaklık farklarında görülen çevrimsel değişimler, yıldız atmosferinde meydana gelen manyetik aktivite kaynaklı leke ve leke gruplarına atfedilerek, ışık eğrilerinin leke modellemeleri gerçekleştirilmiştir. Işık eğrisi çözümleri ve leke modellemeleri için Wilson-Devinney programı kullanılarak sistemlere ilişkin fiziksel ve geometrik parametreler elde edilmiştir. Sistemlerin maksimum ve minimum parlaklık farklarının zamana bağlı değişimleriyle, lekelerin zamana bağlı boylamsal değişimlerinin benzer çevrimsel yapılar gösterdiği görülmüştür.

Abstract:
In this thesis, the variation of the O'Connell effect in the Kepler band light curves of W UMa-type eclipsing binary systems, KIC 7542091, KIC 7512381 and KIC 9649493 observed in the field of view of the Kepler space telescope has been studied in detail. The cyclic variations seen in the brightness differences corresponding to the maximum of the systems were attributed to spots and spot groups caused by magnetic activity in the stellar atmosphere and spot modeling was performed in the light curves. The physical and geometrical parameters of the systems were obtained using the Wilson-Devinney program for light curve solutions and spot modeling. It was observed that the time-dependent variations of the maximum and minimum brightness differences of the systems and the time-dependent longitudinal variations of the spots show similar cyclic structures.
Tatlı su ortamlarında yer radarı yöntemi uygulamaları ve kısıtlamaların araştırılması
Applications and limitations of the gpr method in freshwater environments
Yazar: BENGİSU TAŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. İRFAN AKCA
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
EM bir yöntem olan yer radarı karada yapılan sığ araştırmalarda sıklıkla başvurulan bir jeofizik yöntemdir. Bu çalışmada, yer radarı yönteminin suda uygulanabilirliği ile ilgili iki farklı göl ortamında 50, 200 ve 500 MHz frekanslarındaki radar antenleri ile ölçümler yapılmıştır. İki farklı proje kapsamında yürütülen çalışmalarda kapsamlı veri kümeleri elde edilmiştir. Çalışmalar su altı arkeolojisini desteklemek üzere İznik Gölü'nde ve sediman kalınlıklarını belirlemek amacıyla Mogan Gölü'nde yürütülmüştür. Göl sularının iletkenlikleri arasındaki belirgin fark radar sinyallerinin yayılımını da belirlemiştir. Mogan Gölü'nde yüksek elektrik iletkenlik nedeni ile herhangi bir veri elde edilemezken, İznik Gölü çalışmalarında istenilen sinyal penetrasyonu sağlanabilmiş ve olası gömülü yapılara ait belirtiler ortaya konulabilmiştir.

Abstract:
Ground penetrating radar, as an electromagnetic method, is a geophysical tool commonly utilized for shallow investigations on land. In this study, radar antennas operating at frequencies of 50 MHz, 200 MHz, and 500 MHz were employed to assess the feasibility of ground penetrating radar in two distinct lake environments. Comprehensive data sets were collected as part of two separate projects: one conducted in Lake Iznik to support underwater archaeology, and another in Lake Mogan to ascertain sediment thickness. The notable disparity in the conductivity of lake waters played a pivotal role in influencing the propagation of radar signals. While high electrical conductivity hindered data acquisition in Lake Mogan, satisfactory signal penetration was achieved in the studies conducted at Lake Iznik, where indications of potential buried structures were unveiled.
Eşrefzâde Necîb Abdülkâdir b. İzzeddîn ve İlâhiyât Dîvânı (İnceleme-tenkitli metin)
Eşrefzâde Necîb Abdülkâdir b. İzzeddîn and İlâhiyât Divâni (Analysis–text)
Yazar: GÖKHAN COŞGUN
Danışman: PROF. DR. ZÜLFİKAR GÜNGÖR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Eşrefzâde Abdülkâdir Efendi (m.1703-1788), XVIII. yüzyıl Bursa'sının canlı tasavvufî ortamında doğmuş ve yetişmiş mutasavvıf bir şairdir. Abdülkâdir Efendi, Türk tasavvuf tarihi ve Türk İslam edebiyatının önemli simalarından olan Eşrefoğlu Rûmî'nin soyundan gelmektedir. Eşrefoğlu Rûmî'nin tasavvufi ve edebî alanda önemli takipçilerinden biri olan Abdülkâdir Efendi'nin hayatı ve İlâhiyât Dîvânı hakkında günümüze kadar yapılmış bütüncül bir akademik çalışma bulunmamaktadır.
Bu çalışma, şimdiye kadar etraflı bir araştırmaya konu olmayan Abdülkâdir Efendi'nin hayatı, eserleri, ilmî/edebî/tasavvufi görüşleri hakkında kapsamlı bilgiler sunmaktadır. Çalışmada Abdülkâdir Efendi'nin şiirlerinin Türk tasavvuf edebiyatındaki yeri ve önemi tespit edilmeye çalışılmış, tasavvuf dilinin Abdülkâdir Efendi'nin şiirlerine nasıl yansıdığı ele alınmıştır. Çalışmada Abdülkâdir Efendi'nin bazı şiirlerinin Sultan III. Ahmed'e atfedilmesi meselesi ele alınmış, karıştırılan şiirlerin Abdülkâdir Efendi'ye aidiyeti kanıtlanmıştır.

Abstract:
Eşrefzâde Abdülkâdir Efendi (1703-1788) was a Sufi poet born and raised in the lively Sufi environment of eighteenth-century Bursa. Abdülkâdir Efendi is a descendant and one of the important followers of Eşrefoğlu Rûmî, one of the most important figures of Turkish Sufi history and Turkish Islamic literature. In the fields of tasawwuf and literature, there is no comprehensive academic study on the life and İlâhiyât Dîvânı of Abdülkâdir Efendi.
This study provides a thorough investigation about the life, works, and scholarly/literary/sufi views of Abdülkâdir Efendi, who has not been the subject of a comprehensive study so far. In the study, the significance of Abdülkâdir Efendi's poems in Turkish Sufi literature is to be determined, and how the Sufi language is reflected in Abdülkâdir Efendi's poems is to be discussed. The study also deals with the issue of the attribution of some of Abdülkâdir Efendi's poems to Sultan Ahmed III, and demonstrates whether the controversial poems belong to Abdülkâdir Efendi.
Türk aydın tipolojisi üzerine karşılaştırmalı bir inceleme: Cemil Meriç ve Attila İlhan
A Comparative study of Turkish intellectuels: Cemil Meriç and Attila İlhan
Yazar: MERT KİP
Danışman: PROF. DR. TEMUÇİN FAİK ERTAN
Ankara Üniversitesi / Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
Üç bölümden oluşan bu çalışma, cumhuriyet döneminin önemli aydınlarından olan Cemil Meriç ve Attila İlhan'ın yaşamlarını, eserlerini ve onlar hakkında yazılanları incelemektedir. İlk bölümde, tek bir tarih akışı içerisinde, her iki yazarın hayat hikayesi incelenmiştir. İkinci bölümde politik duruşları, kavramlara ve olgulara bakışları değerlendirmeye alınmıştır. Son bölümde ise ölümlerinin ardından, aynı yıl içerisinde, gazete ve dergilerde haklarında yazılanlar derlenmiştir. 
Çalışmanın giriş bölümünde aydın kavramı ile ilgili bir teorik tartışmaya girilmiş ve çalışmada "aydın" derken ne ifade edildiği açıkça dile getirilmiştir. Bu tartışma dünyadan ve Türkiye'den önemli aydınlara referansla yapılmış olsa da ortaya atılan nihai görüş, tezin yazarının vardığı kanıdır. 
Sonuç bölümünde ise Cemil Meriç ve Attila İlhan arasında kurulan benzerlikler ve farklar dile getirilmiştir. 
Karşılaştırma çalışması temel olarak iki aydının kitapları üzerinden yapılmış olsa da onlar hakkında yazılmış metinler, sözlükler, gazeteler ve elbette röportajlara da sıklıkla başvurulmuştur.

Abstract:
This study, consisting of three parts, examines the lives, works, and the literature surrounding Cemil Meriç and Attila İlhan, two prominent intellectuals of the Republic era. In the first section, the life stories of both authors are explored within a single chronological framework. The second section focuses on their political stances, perspectives on concepts, and evaluations of facts. The final section compiles writings about them in newspapers and magazines within the same year following their deaths.
The introductory section of the study engages in a theoretical discussion about the concept of intellectualism, explicitly stating what is meant by the term "intellectual" in the context of this work. While this discussion is framed with references to significant intellectuals from both the global and Turkish contexts, the ultimate viewpoint presented is the conclusion reached by the author of the thesis.
In the concluding section, the similarities and differences between Cemil Meriç and Attila İlhan are articulated.
Halvetî meşâyihi isimlerinden teşekkül eden hat eserleri
Calligraphic works depicting names of Halwati sheikh
Yazar: ABDULLAH FURKAN YAMAN
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR DÜNDAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Sanatları Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Hat sanatı ve tasavvuf beraberliği neticesinde ortaya çıkan ürünlerden birisi tasavvuf önderlerinin isimlerinden müteşekkil olan tekke levhaları olmuştur. Tarikatlar kendi şeyhlerinin isimlerini belli bir kompozisyon dahilinde hattatlara yazdırarak tekkelerine asmış ve onların hatırlanmalarını arzulamıştır. Ayrıca hat sanatının teknik tüm imkanlarının yanı sıra tâc-ı şerîf, sancak, perde, sehpa ve teber gibi sembollere de yer verilerek tekke levhaları adı altında yeni bir sanat damarı açılmıştır. Hattatlar açılan bu yeni sanat akımı neticesinde hat sanatının en güzel örneklerini vermiştir.
Tekke levhaları alanında en çok esere konu olan tarikatlar Nakşbendiyye, Mevleviyye, Rûfâiyye ve Bektâşiyye olmuştur. Genel itibarıyla yazılar, her tarikata has olan tâc-ı şerîf formundaki istif üzerine kompoze edilmiştir. Bununla birlikte satır nizamında da çokça yazılmıştır.
Bu çalışmamızda hat ve tasavvuf birlikteliği göz önüne alınarak kolları ve şubeleri itibarıyla dünyanın en geniş tarikatı olma hüviyetini haiz olan Halvetiyye'nin, şeyhlerinin isimlerini ihtiva eden hat eserleri sanat süzgecinden geçirilmek suretiyle incelenmiştir.

Abstract:
Out of the products created from the joining of Islamic calligraphy and tasawwuf, artworks depicting sufi leader's names are some of them. The sects commissioned calligraphers to have their leader's names be drawn in a certain composition and hung them in the dervish lodges as a reminder of them. A new art form called dervish lodge lawha was thus born, incorporating along with all aspects of traditional calligraphy, new figurative elements such as the tac-ı şerif, flag, curtain, teapoy and poleax. Calligraphers produced some of their finest works as a result of this new art form.
The sects subject to the most art works of this new form were the Naqshbandiyyah, Mawlawiyyah, Rufaiyyah and Baktashiyyah. Generally, the writings are composed based on a "istif" in the form of a tac-ı şerif specific to the sect. However there are also many written in line form.
This study, taking into account the amalgamation of calligraphy and tasawwuf, analyzes the works containing names of leaders of the halwati sect, the largest sect in terms of the number of its branches.
Divan şiirinde leff ü neşr
Leff ü neşr in divan poetry
Yazar: EDA KARA
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR GÜRER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
"Divan Şiirinde Leff ü Neşr" isimli bu tez çalışması, "Giriş" bölümü ile beraber 
dört ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde belâgatin tanımına ve tarihçesine yer verilmiştir.
Birinci bölümde, belâgatin üç kolundan biri olan bedîʻ ilmi hakkında genel bir 
bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, leff ü neşr sanatının yer aldığı kaynaklar incelenmiştir. Üçüncü bölümde, leff ü neşr sanatının tanımına ve türlerine yer verilmiştir. Dördüncü bölümde, leff ü neşr sanatının diğer sanatlarla ilgisi irdelenmiş ve 
örneklerle açıklanmıştır. Tez çalışmasının sonucunda her bir bölüm kendi içinde yorumlanmış ve farklı 
düzlemlerde ele alınan "leff ü neşr" sanatı değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Belâgat, Bedîʻ, Divan Şiiri, Leff ü Neşr

Abstract:
This thesis titled "Leff ü Neşr in Divan Poetry" consists of four main chapters, 
including the "Introduction". 
In the introduction chapter, the definition and history of rhetoric are given.
The first chapter consist of general information about one of the three branches of 
rhetoric, the wisdom of bediʻ. The second chapter analyses the sources containing the art of leff ü neşr. In the third chapter gives the definition and types of leff ü neşr art. In the fourth chapter, the relationship between the art of "leff ü neşr" and other arts is analysed and examples are provided for better explanation. Ultimately, in this thesis study, each chapter is interpreted within itself and the art of "leff ü neşr", was discussed and assessed at different levels.
Key Words: Rhetoric, Bedîʻ, Divan Poetry, Leff ü Neşr
Alman oryantalizminde tasavvuf araştırmaları üzerine mukayeseli bir inceleme: Fritz Meier ve Annemarie Schimmel örneği
A comparative study on sufi studies in German orientalism: The case of Fritz Meier and Annemarie Schimmel
Yazar: ÖMER FARUK ALTINTAŞ
Danışman: PROF. DR. VAHİT GÖKTAŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu araştırma Alman oryantalizm çalışmaları içinde genel olarak tasavvuf araştırmalarının yerine odaklanmaktadır. Özelde ise çalışmalarını tasavvuf incelemeleri üzerinde yoğunlaştırmış 20. yüzyıl içinde yaşamış ve eserlerini vermiş olan iki önemli oryantalistin, Fritz Meier ve Annemarie Schimmel'in tasavvufa dair görüşlerini kendi eserleri üzerinden mukayeseli olarak ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde araştırdığımız konunun çerçevesini ortaya koymak adına Oryantalizm ve Alman oryantalizmi içinde tasavvuf araştırmalarının yeri ele alınmakta, ikinci bölümde ise Fritz Meier ve Annemarie Schimmel'in hayat, ilmi şahsiyet ve eserleri üzerinde durulmaktadır. Araştırmanın ana bölümünü teşkil eden üçüncü bölümde ise iki araştırmacının tasavvuf tarihinin konuları, tasavvufi meseleler, tasavvufi kavramlar ve tasavvuf kurumları bahsinde eserlerinde yazdıkları incelenmekte ve görüşleri mukayeseli olarak incelenmektedir.  Schimmel'in tasavvuf araştırmalarında konuyu geniş kitlelere de anlatma amacı da görülürken, Meier alan uzmanlarına yönelik akademik detay incelemelerle tasavvufu çözümlemeye çalışmıştır. Her iki araştırmacı da tasavvufu temel kaynaklara inerek tarihine, meselelerine, kavramlarına ve ortaya çıkardığı kurumlara kendi zamanlarının ve içinde yaşadıkları medeniyetin kültür ve kavramlarını hesaba katarak incelemişlerdir.

Abstract:
This research focuses on the place of Sufi studies in German Orientalism in general. In particular, it aims to reveal the views of two important orientalists, Fritz Meier and Annemarie Schimmel, who lived and worked in the 20th century and focused their studies on Sufi studies, comparatively through their own works. The study consists of three parts. The first part deals with Orientalism and the place of Sufi studies in German Orientalism in order to reveal the framework of the subject we are researching, and the second part focuses on the life, scientific personality and works of Fritz Meier and Annemarie Schimmel. In the third part, which constitutes the main part of the research, the writings of the two researchers on the subjects of Sufi history, Sufi issues, Sufi concepts and Sufi institutions are examined and their views are analysed comparatively.  In Schimmel's Sufi studies, the aim of explaining the subject to the masses is also seen, while Meier tried to analyse Sufism with academic detailed examinations aimed at field experts. Both researchers examined Sufism by going down to the basic sources, taking into account the culture and concepts of their own times and the civilisation in which they lived, its history, issues, concepts and the institutions it created.
Twitter'da kadın cinayetleri ve koşullu adalet: Dijital hikaye anlatıcılığının duygulanımsal izlerini sürmek
Femicides and conditional justice on Twitter: Tracking the affective traces of digital storytelling
Yazar: AYŞİM GEZERKAYA
Danışman: DOÇ. DR. HAKTAN URAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışmada "İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme taleplerinin yükselişe geçtiği ve nihayetinde Türkiye'nin sözleşmeden çekildiği 2021 yılında, toplumsal cinsiyet pratiği nedeniyle öldürülmüş ve Twitter'da hakkında en çok konuşulanlar arasına girmiş (trend topic) kadın cinayetleri, sosyal medyadaki ağa bağlı (networked) söylemlerde nasıl çerçevelenmekte ve inşa edilmektedir?" sorusuna odaklanılmaktadır. Bu doğrultuda, örneklemde yer alan kadın cinayetleri hakkında müteessir kamuların başlatmış olduğu hashtag kampanyaları belirlenmiş ve hashtagler aracılığıyla paylaşılmış olan tweetler, tematik analiz yöntemi aracılığıyla ele alınmıştır. Araştırmanın hareket noktasını oluşturan soru, "Toplumsal Cinsiyet Karşıtlığı ve Hoşnutsuzlukları", "Faillik ve Bağlam" ile "Sansasyonelleştirme" temaları aracılığıyla tartışmaya açılmıştır.

Abstract:
This study focuses on the question, "In 2021, when demands for withdrawal from the Istanbul Convention are on the rise and Turkey has withdrawn from the convention, how are femicides, committed due to gender practices and becoming among the most discussed topics on Twitter, framed and constructed in networked discourses on social media?" To this end, hashtags created by affected publics regarding the selected cases of female homicides in the sample have been identified, and tweets shared through these hashtags have been analyzed using thematic analysis. The primary question of the research is discussed within the scope of the themes of "Gender Antagonism and Discontent", "Perpetrator and Context" and "Sensationalization."
Yapay zekâ destekli sistemlerin neden olduğu zararlardan sorumluluk
Liability for damages caused by artificial intelligence
Yazar: HANDAN SAZLI KAYAALPLI
Danışman: PROF. DR. AHMET NADİ GÜNAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
20. yy'da hayatımıza giren yapay zekâ kavramı insanlara özgü, düşünme, analiz etme, karar verme ve bilince sahip olma gibi bazı yetilerin makinelere aktarılması olarak tanımlanabilir. Şu ana kadar ki teknolojik gelişmelerin çok ötesinde etkilerinin olacağı tahmin edilen bu buluşun gerek tanımının gerekse de hukuki niteliğinin belirlenmesi önemlidir. Çünkü belirlenecek bu hukuki nitelik sorumluluk hukukunda da bazı çözülmesi gerekli problem oluşturmaya müsaittir. Bu çalışmada yapay zekânın sorumluluğuna mevcut sorumluluk türlerinin uygulanabilirliği analiz edilmiş ve yapay zekâdan kaynaklı zararlar bakımından ayrı bir kusursuz sorumluluk türü ihdas edilip edilmemesine ilişkin tartışmaya, ihdas edilecekse de bu kusursuz sorumluluğun belirlenmesinde benimsenecek ilkenin ne olması gerektiğine yer verilmiştir.

Abstract:
Introduced in the 20th century, the concept of artificial intelligence can be defined as the transfer of certain human abilities such as thinking, analyzing, decision-making and consciousness to machines. It is important to determine both the definition and the legal nature of this invention, which is expected to have effects far beyond the technological developments so far. Because this legal nature to be determined is likely to create some problems that need to be solved in the law of liability. In this study, the applicability of the existing types of liability to the liability of artificial intelligence has been analyzed, and the debate on whether a separate type of strict liability should be established in terms of damages arising from artificial intelligence, and if so, what the principle to be adopted in determining this strict liability should be.