Okullarında yabancı uyruklu öğrencibulunan öğretmen ve yöneticilerinkarşılaştıkları sorunlar ve bu sorunlaraçözüm önerileri
The problems teachers and administratorshaving with foreign students in their schools andsolution proposals
Yazar: AHMET BAKİ KIZILTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZMUSUL
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Denetimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration

Özet:
Eğitim, topluma istikamet veren en önemli olgulardan biridir. Bugün
Türkiye'de, Suriyeli, Iraklı, Afgan gibi çeşitli milletlerden binleri, milyonları aşkın
sığınmacı nüfus bulunmaktadır. Bu insanların sorunları sadece beslenme, barınma gibi
fiziksel ihtiyaçlar değil, bu sorunların yanında göçmen nüfus nitelikli bir eğitime de
ihtiyaç duymaktadır. Bu konu geleceğe umutla bakmak ve topluma uyum sağlanması
bakımından hem yabancı öğrenciler açısından hem de onlara ev sahipliği yapan ülkeler
açısından oldukça önemlidir. Bu kapsamda Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim
Bakanlığı ve Göç İdaresi gibi çeşitli kurumlar vasıtasıyla yabancı öğrencilere eğitim
imkanı sunulmaktadır. Yabancı öğrenciler bu süreçte elbette ki çeşitli sorunlarla karşı
karşıya kalmaktadır. Bu hususta çeşitli çalışmalar yapılmış ve onların sorunlarının
çözümüne yönelik farklı çözüm önerileri sunulmuştur. Fakat onların sorun yaşadığı
kadar Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapan, yabancı öğrencilerle
ilgilenen öğretmen ve yöneticiler de yabancı öğrencilere dair sorunlar yaşamaktadır.
Bu konu araştırıldığında literatürde az sayılacak derecede araştırma yapıldığı
söylenebilir.
Bu çalışmanın amacı, Şanlıurfa'daki yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim
gördükleri ilkokul, ortaokul ve lise kademelerindeki devlet okullarında bulunan
öğretmen ve yöneticilerin karşılaştıkları sorunları belirlemek ve öğretmenler ile
yöneticilerin yabancı uyruklu öğrenci sorunlarına karşı bakış açıları arasında
aralarında anlamlı bir farklılık olup olmadığını tespit etmektir. Çalışmanın örneklem
grubu Şanlıurfa'nın bütün ilçelerinde çeşitli okullarda görev yapan 59 eğitim yöneticisi
ve 271 öğretmenden oluşmaktadır. Veriler Çelikkol, Karaibrahimoğlu ve Tokgöz
(2018) tarafından geliştirilen ölçek formu yoluyla toplanmıştır (Çelikkol,
Karaibrahimoğlu ve Tokgöz, 2018). Nicel araştırma yöntemlerinden, betimsel
araştırma yöntemiyle yapılan bu çalışmada, genel tarama modelinin içinde yer alan
ilişkisel model kullanılmıştır.
Bu ölçeklerden elde edilen bulgular neticesinde, okullarında yabancı uyruklu
öğrenci bulunan öğretmen ve yöneticilerin eğitim verme sürecinde, onları engelleyen,
onların eğitim kalitesini azaltan bazı problemlerle karşılaştıkları ortaya çıkmıştır.
Araştırma sonucunda ortaya çıkan başlıca problemler sırasıyla: İletişim sorunları,
kültürel farklılık sorunları, şiddet sorunları, eğitim-öğretim sorunları, ön yargı sorunları
ve zararlı alışkanlık sorunlarıdır. Çalışmada bu sorunlara değinilip tespit edilen bu
problemler karşısında Milli Eğitim Bakanlığına, okul yöneticilerine ve öğretmenlere
bazı önerilerde bulunulmuştur. Bu kapsamda literatürdeki eksikliği bir nebze olsun
gidermiş olup, bu konuya katkıda bulunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Education is one of the most important issues that lead society. Today, there
are millions of immigrants from such countries as Syria, Iraq and Afganistan. These
people have not only food and accommodation problems but also the need for a wellqualified education. This subject is highly crucial for not only the immigrants but also
the home countries in terms of looking to the future hopefully and integration to the
society. Turkey, in this context, provides education through the Ministry of National
Education and Immigration Office. For sure, foreign students run into some problems
in this process. Various studies have been made and different suggestions are proposed
to solve their problems. However they are not the only ones who have troubles, the
teachers and the administrators who are working in the state schools and take care of
these immigrant students have as many problems as the students do. When we make
research about the case, we can say that little research has done about it.
The purpose of this study is to find out the problems that teachers and
administrators who have foreign students at primary, middle and high schools
encounter in Şanlıurfa. The samples of the study are 59 administrators and 271 teachers
working in different schools of Şanlıurfa. Data are collected via questionnaires. The
relational model in the general survey model is utilized in this study, which uses a
descriptive research design as one of the qualitative research methods.
As a result of the findings of these questionnaires, it turned up that the teachers
and administrators having foreign students at their schools run into some problems
which prevent and decrease their educating quality in education process. At the result 
of the research, the main emerging problems are respectively; communication, cultural
differences, violence, education-teaching, prejudice and harmful habit problems.
These problems are addressed in this study and some suggestions are offered for the
Ministry of National Education, school administrators and teachers. By this means, I
tried to contribute to the lack in the literature of this field.