Konya'da Ramazan yemekleri üzerine bir araştırma /
Yazar: NERMİN IŞIK
Danışman: PROF.DR. MİNE ARLI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ev Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1992
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Ev Ekonomisi = Home Economics
Dizin: Konya = Konya ; Ramazan yemekleri = Ramadan foods ; Yemek kültürü = Food culture

Özet:
Konya'da ramazan yemekleri konusunu ele alan bu araştırma, sosyoekonomik düzeyi düşük (50 aile) ve yüksek (50 aile) semtlerde oturan rastgele örneklem ile seçilen toplam 100 aileden yararlanılarak gerçekleştirilmiştir. Ev hanımları çoğunlukla ilkokul mezunudur. Ailelerde, birey sayısı ortalama 4-5, çocuk sayısı ise ortalama 2-3 arasında değişmektedir. Sosyo-ekonomik düzeyi düşük ve yüksek semtlerde oturan ailelerin çoğunlukla ramazanda tüketmek için erişte, yufka ve reçel hazırladıkları, oruçlarını su, tuz, zeytin ve hurma ile açtıkları ortaya çıkmıştır. Sosyo-ekonomik düzeyi düşük ve yüksek semtlerde oturan ailelerin iftarda toyga çorbasını çok sık, bamya ve arabası çorbalarını bazen tükettikleri bulun¬ muştur, iftarda iki grupta da tavuk, topalak köfte, butum etii patlıcan ve butum etli patates gibi et yemekleri çok sık tüketilmiştir. Sahurda çorba ve et yemeği tüketimi düşük bulunmuştur. Sosyo-ekonomik düzeyi düşük semtlerde oturan ailelerde, seb¬ ze yemekleri tüketimi daha yüksek çıkmıştır. Sosyo-ekonomik düzeyi düşük semt¬ lerde oturan ailelerin (% 34) ve yüksek semtte oturan ailelerin (% 26) kayısı yahni¬ sini iftarda çok sık tükettikleri ortaya çıkmıştır. Her iki grupta da iftarda şehriyeli pirinç pilavı, erişte ve su böreğinin, sahurda ise erişte ve su böreğinin çok sık tüketildiği belirlenmiştir. Sosyo-ekonomik düzeyi düşük ve yüksek semtlerde oturan aileler iftarda baklavayı, irmik helvasını, sütlacı, muhallebiyi, kayısı tatlısını, kayısı hoşafını ve kifayeleri çok sık tüketmektedirler. Sahurda baklava hariç diğer tatlıların çok sık tüketildiği görülmüştür. Ramazanda her iki grupta da kahvaltıda ve yemeklerden sonra çok sık tüketilen içeceğin çay olduğu bulunmuştur. Ailelerde iftarda ve sahurda tahıl grubu tüketimi ekmek düşünülmeden bile % 100 dür. Et grubu, sebze-meyve grubu, yağ-şeker grubu iftarda yüksek oranda tüketilmiştir. Süt grubu tüketimi sahurda, iftara göre daha yüksek orandadır. Sebze ve meyve grubu tüketiminin ise sahurda düştüğü ortaya çıkmıştır. - 55 Konya'da iftar davetlerinde yemek sayısının arttığı görülmüştür. Davetlerde yemekler genellikle toyga çorbası, etli bir yemek (tavuk, bütün etli patlıcan, etli pi lav), su böreği, baklava, bamya çorbası, ile yaprak sarması ve pilav olmak üzere sıralanarak sunulur. Konya'da Ramazan Bayramı'nda çoğunlukla toyga çorbası, bütün etli patlıcan, su böreği, pilav, etli yaprak sarması ve baklavanın hazırlandığı anlaşılmıştır. Kış mevsiminde bütün etli patlıcanın yerini bütün etli patates veya pi lav almaktadır. Bu araştırmada yazılı kaynaklarda rastlanmayan paça çorbası, etli incir dolması, tahinli^zeytinyağlı-kaymaklı katmer çeşitleri, Mevlana böreği, nişastan börek, dilber dudağı, onbirlik tatlı ve pirinçli incir tatlısı gibi yöresel bazı çeşitlerin tarifleri de verilmiştir.

Abstract:
The Ramazan Meals in Konya This research which is about foods of the ramazan fast in Konya is prepared among one hundred families of which the fifty percent of family who lives in the regions of low income and the fifty percent of family who lives in the regions of high income of the social economic level. In both families of low income and high income the meat foods are used up at the sunset time; It is stabilized that families who live in the regions of low income of social economic level often use up the vegetable meals in ramazan. But the meat foods are used up in families of the high income of social economic level. Families in both groups the grain produets are preferred much. The consump tion of milk group is as much as in both groups at nights. Many kinds of local meals which can't be prepared in daily but can be consumped in ramazan are known.