İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin eğitsel dijital oyun yardımıyla sözcük dağarcığı gelişimlerinin incelenmesi
Investigation of vocabulary developments of primary school 4th grade students with the help of educational digital games
Yazar: BEKİR ORÇAN
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZHAN KURU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Oyun çocuklar için yalnızca eğlenme aracı değil aynı zamanda bir iş, bir
öğrenme aracıdır. Türkçenin etkin kullanılması ve Türkçe öğretim programında yer alan
hedeflerin amacına ulaşması için zengin bir sözcük dağarcığı gerekmektedir. Bu
araştırma, ilkokul 4.sınıf öğrencilerinin eğitsel dijital oyun yardımıyla sözcük dağarcığı
gelişimlerinin incelenmesini amaçlamıştır. Araştırma da nicel araştırma yöntemi olan
deneysel desenlerden yarı deneysel desene bağlı ön test son test kontrol gruplu
modelden faydalanılmıştır. Çalışma grubunu, Gaziantep ili Nurdağı ilçesinde ilkokul
4.sınıfta öğrenim gören 71 kişilik ilkokul öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma grubu,
seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örneklem kullanılarak
belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen başarı testi ve
eğitsel dijital oyun kullanılmıştır. Araştırmada deneysel süreçte kullanılacak dijital
oyunun tasarlanması için ilkokul 4.sınıf kitabında yer alan ''İbn-i Sina'' adlı serbest
okuma metni kullanılmıştır. Belirlenen sözcükler kullanılarak dijital oyun senaryosu
oluşturulmuştur. Oyun 4 bölümden oluşmakta ve toplam 15 sözcüğün anlamı
öğrencilere sorulmaktadır. Oyun öğrencilere 4 hafta boyunca her gün günde bir saat
olarak oynatılmıştır. Türkçe ders kitabında yer alan metin işlenmeden önce deney ve
kontrol gruplarına ön test uygulanmıştır. Daha sonra kontrol grubu müfredata göre ders
akışına devam ederken deney grubuna 4 hafta boyunca günde 1 ders saati eğitsel dijital
oyun yardımıyla sözcük dağarcığı geliştirme çalışması yapılmıştır. Verilerin analizinde
SPSS 21 paket programı aracılığıyla Mann Whitney U ve Kruskal Wallis kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre ön test verilerinin analizi sonucunda anlamlı farklılığa
rastlanamamıştır. Ön test son test sonuçlarına göre eğitsel dijital oyun oynayan deney
grubu öğrencilerinin son test lehine anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Son test
sonuçları arasında ise deney grubu başarı puanı ortalamalarının kontrol grubu başarı
puanı ortalamalarına göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu sonuca göre eğitsel
dijital oyunun çocukların sözcük dağarcığı gelişimleri üzerine olumlu etki ettiği
görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Türkçe, oyun, dijital oyun, sözcük, sözcük dağarcığı

Abstract:
Games are not only a means of entertainment for children, but also a work and a
learning tool. In the research, a pre-test post-test control group model based on a quasi-
experimental design, one of the experimental designs that is a quantitative research
method, was used. The study group consists of 71 primary school students studying in
the 4th grade in Nurdağı district of Gaziantep province. The study group was
determined using appropriate sampling, one of the non-random sampling methods. In
the research, a free reading text called "Ibn-i Sina" in the 4th grade primary school book
was used to design the digital game to be used in the experimental process. The game
consists of 4 parts and the meaning of a total of 15 words is asked to the students. A
pre-test was applied to the experimental and control groups before the text in the
Turkish textbook was processed. Then, while the control group continued the course
flow according to the curriculum, the experimental group was given a vocabulary
development study with the help of an educational digital game for 1 lesson hour a day
for 4 weeks. Mann Whitney U and Kruskal Wallis were used to analyze the data
through the SPSS 21 package program. According to the research results, no significant
difference was found as a result of the analysis of the pre-test data. According to the
pre-test and post-test results, it was seen that there was a significant difference in favor
of the post-test of the experimental group students who played educational digital
games. According to this result, it has been observed that educational digital games
have a positive effect on children's vocabulary development.
Keywords: Turkish, game, digital game, word, vocabulary.