Çocukluk çağı travmaları ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracılık rolü
The mediating role of emotion regulation difficulties in the relationship between childhood traumas and psychological resilience
Yazar: ZEYNEP ÜNAL
Danışman: PROF. DR. ERKAN IŞIK
Konya Gıda ve Tarım Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada çocukluk çağı travmaları ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracılık rolü incelenmiştir. Bu doğrultuda, yaş ortalaması 32.61 olan 18-65 yaş aralığındaki 403 katılımcıdan (250 kadın, 153 erkek) bilgi toplanmıştır. Araştırmada veri toplamak için Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantılar Ölçeği Türkçe Formu (ÇÇOYÖ), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form (DDGÖ-16), Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ) ve araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26 ve AMOS 24 istatistik programlarından yararlanılmıştır. Bu doğrultuda Bağımsız Örnekler T Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Pearson Korelasyon Analizi yapılmıştır. Aracı değişkenin etkisini ölçmek için Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) oluşturulmuştur. Elde edilen bulgulara göre kadınların çocukluk çağı travma düzeyleri erkeklerden daha yüksektir. Ayrılmış/boşanmış bireylerin duygu düzenlemede yaşadıkları güçlükler ve çocukluk çağında maruz kaldıkları travmalar diğerlerine oranla daha fazladır. Planlı gebelik sonucunda dünyaya gelen kişilerin çocukluk çağı travma düzeyleri daha düşüktür. Çocukluk çağı travmaları ile psikolojik sağlamlık arasında negatif yönde, çocukluk çağı travmaları ile duygu düzenleme güçlüğü arasında pozitif yönde ve duygu düzenleme güçlüğü ile psikolojik sağlamlık arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Aynı zamanda çocukluk çağı travmaları ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkiye duygu düzenleme güçlüğü tam aracılık etmektedir. Araştırmanın bulguları literatür kapsamında tartışılmış ve sonraki çalışmalar için öneriler sunulmuştur. Sonuç olarak araştırma, çocukluk çağı travmalarının psikolojik sağlamlık üzerindeki etkisinde duygu düzenleme güçlüğünün önemini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler: çocukluk çağı travmaları, psikolojik sağlamlık, duygu düzenleme güçlüğü

Abstract:
This study examines the mediating role of emotion regulation difficulties in the relationship between childhood traumas and psychological resilience. Data were collected from 403 participants (250 females, 153 males) aged between 18 and 65 years with a mean age of 32.61 years. The Childhood Trauma Questionnaire Turkish Version (ACE-TR), Difficulties in Emotion Regulation Scale-Short Form (DERS-16), Brief Resilience Scale (BRS), and a researcher-developed Personal Information Form were used for data collection. Statistical analyses were conducted using SPSS 26 and AMOS 24 software, which included Independent Samples t-test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), and Pearson Correlation Analysis. A Structural Equation Model (SEM) was employed to assess the mediating effect. According to the findings,levels of childhood trauma are higher among women compared to men. Individuals who are separated/divorced experience more difficulties in emotion regulation and childhood traumas compared to others. Individuals born as a result of planned pregnancy exhibit lower levels of childhood trauma. Childhood traumas were found to have a negative relationship with psychological resilience, a positive relationship with emotion regulation difficulties and emotion regulation difficulties were found to have a negative relationship with psychological resilience. Emotion regulation difficulties fully mediate the relationship between childhood traumas and psychological resilience. The findings of the study have been discussed within the scope of the literature and recommendations have been provided for future research. Overall, the research highlights the importance of emotion regulation difficulties in the impact of childhood traumas on psychological resilience.

Keywords: childhood traumas, psychological resilience, emotion regulation difficulties