R.Carnap ve A.J. Ayer'de etik önermeler üzerine bir inceleme /
Yazar: MELEK YAMAN
Danışman: PROF. DR. IOANNA KUÇURADİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1992
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ayer, Alfred Jules = Ayer, Alfred Jules ; Carnap, Rudolf = Carnap, Rudolf ; Epistemoloji = Epistemology

Özet:
Bu incelemenin çıkış noktasını, etiğin normatif bir alan olarak görülmesi oluşturmaktadır. Amacı, felsefede, 19. yüzyıldan başlayarak günümüze değin etkisini sürdüren ve günümüzde yeni pozitivizm olarak da adlandırılan mantıksal empirizmin etik görüşünü, iki temsilcisine, R. Carnap ile A. J. Ayer'e dayanarak incelemek ve onların normatif diye eleştirdikleri ve metafizik saydıkları etikten anladıklarının felsefede, etik alanında yapılanlara uygun düşüp düşmediğini tartışmaktır. Etik hakkında ileri sürülen böyle bir görüşün temelini Carnap ile Ayer'in bilgi felsefesi görüşlerinde bulduğundan hareketle, bu çalışmada ilk önce, adı geçen filozofların bilgi felsefesi görüşlerinin serimlenmesi uygun görülmüştür. Bu bakımdan çalışmanın ilk bölümünde, Carnap ile Ayer'in bilgi felsefesi görüşleri, doğrulama sorunu çerçevesinde serimlenmektedir. Doğrulamanın üzerinde durulmasının nedeni, hem doğrulamanın bu iki filozofun bilgi felsefesinde önemli bir yer tutması, hem de bu konu hakkında ileri sürdüklerinin etik görüşleriyle doğrudan doğruya ilgili olmasıdır. Her iki filozof da, empirik doğrulanabilirliği, bilgi olmanın ya da bilimselliğin ölçütü olarak kabul ederler. Çalışmanın ikinci bölümünde, asıl inceleme konusu olan Carnap ile Ayer'in etik görüşleri üzerinde durulmaktadır. Bu görüşler, etik önermeleri de empirik doğrulanabilirlik ölçütüne uyup uymadıkları sorusu çerçevesinde ele almakta, bu ölçüte uymayanları metafizik diye niteleyerek, etiğin dışına çıkarmaktadırlar. Metafizik etiğin yerine, Carnap, sosyoloji ile psikolojinin alanına ait ve olgusal bir araştırma dediği etiği önermekte; Ayer ise etik terimlerin ya da kavramların analizini yapan bir etik görüşünü ortaya koymaya çalışmaktadır. Onlara göre, ancak bunlarla ilgilenen bir etik, bilgisel ya da bilimsel olmaktadır.Çalışmanın bu ikinci bölümünün son alt bölümünde ise, Carnap ile Ayer'in etile görüşleri değerlendirilmekte, onların etiğe yönelttikleri temel eleştiri olan normatiftik eleştirisinin, etik alanında yapılanlara uygunluğu tartışılmaktadır. Çalışmanın sonuç bölümünde, Carnap ile Ayer'in normatif dedikleri etiğin "ahlâk felsefesine -yani tek tek ahlâkların, ya da bunların dışında genel bir ahlâkın değer yargılarını, normlarını temel lendirmeye çalışan ve etik alanında bugün belirli bir yaklaşım haline gelen "ahlâk felsefesi "ne- denk düştüğü; onların bu eleştiriyi yapmalarının kökeninde ahlâk felsefesi ile etik arasında bir ayrım yapmamalarının yattığı; son olarak da etiğin, böyle normatif görüşlerden oluşmadığı, bilgisel bir alan olduğu gösterilmeye çalışılmaktadır. Ayrıca, onlar yalnızca etik önermelerin ne türden ifadeler oldukları üzerinde durdukları için, Carnap ile Ayer'in etik görüşlerine meta bir çalışma denebileceği, ama bu görüşlerin tamamıyla metaetik sayılamayacağı, bugün metaetiği oluşturan görüşlerin hazırlayıcısı olarak görülebileceği belirtilmektedir.

Abstract:
The starting point and the problem of this study is a philosophical approach, which considers ethics as a normative discipline. Its aim is to study, in two of its representatives, i.e. in Rudolf Carnap and A. J. Ayer, the ethical view of logical empiricism or neopositivism, which finds its origin in 19th century positivism and has still a strong impact upon contemporary thinking; and then to discuss whether their assumption concerning ethics, i. e. that ethics is a normative and consequently a metaphysical discipline, in fact corresponds to what is done in philosophical ethics. Taking into consideration that Carnap's and Ayer's approach to the ethics finds its origin in their epistemologies, this study begins with an exposition of the epistemological views of these two philosophers. Thus, in the firs chapter of the study Carnap's and Ayer's epistemological views are exposed within. the framework of the problem of verification, since this problem not only constitutes the core of their epistemologies, but also is directly connected with their claims concerning ethics. According to both of these philosophers empirical verifiability constitutes the criterion of knowledge or science. The second chapter is devoted to Carnap's and Ayer's ethical views, which constitute the main subject of the study. These views deal with ethical propositions only in their relation with the criterion of verifiability. As a result, all non empirically verifiable ethical propositions are qualified as metaphysical and are considered as not belonging to the erias of scientific ethics. Instead of metaphysical ethics, Carnap proposes a factual research ethics, which belongs to the domains of sociology and psychology, while Ayer tries to develop an ethical view, which analyses the terms or concepts of ethics. According to these philosophers only such ethics would be epistemic or "scientifical".The last part of the second chapter is devoted to the evaluation of Carnap's and Ayer's ethical views and to the discussion of the question, whether the criticism they exercise upon ethics, on the assumption that ethics is a normative discipline, in fact corresponds to what is done in philosophical ethics. This evaluation and discussion makes possible to put forth the following conclusions: a) What Carnap and Ayer call ethics and consider to be a normative discipline corresponds to moral philosopy, i. e. to a given contemporary approach in ethics, which attempts to justify different value judgements and norms, either of different existing morals or of a more general morality. b) This critism of theirs is due to a lack of distinction between ethics and "moral philosophy"; since philosophical ethics is rather a cognitive discipline than a normative one. and c) that seeing that Carnap and Ayer deal only with the question of the epistemic specifity of ethical propositions, their views can be considered as paving the way to metaethics, but not as examples of metaethics.