Batı Anadolu'da Asklepios kültü
The cult of Asclepius in Western Anatolia
Yazar: BERK MERAL
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN POLAT
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Asklepios = Asklepios ; Batı Anadolu = West Anatolia ; Kült = Cult ; Sağlık = Health ; Tıp = Medicine ; Şifa = Healing

Özet:
Prehistorik dönemden itibaren insanoğlu, hastalıkların kötü ruhlar tarafından getirildiğine inanmıştır. Bu minvalde çözümün metafiziksel olanlarların evreniyle iletişime geçilmesinde yattığına inanan insanoğlu, tarih öncesi çağlardan, günümüze kadar çözümü tapınaklarda, büyücülerde, tanrılarda aramıştır. Vücudu ele geçiren bu kötü ruhu kovmak için gerçekleştirilen ritüellerin yanısıra, tıbbi uygulamalarda da bulunulmuştur. MÖ 5. yüzyıldan itibaren Antik Yunan Dünyası'nda büyük bir tanrısal hareket ve tıbbı gelişim yaşanmıştır. Asklepios'un tanrılaştırılarak Yunan Pantheonuna katılmasıyla Yunan Dünyası, hekim ve şifa tanrısı kazanmıştır. Bu tanrının mabeti büyük ve kompleks yapılar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu mabetlerde gerçekleştirilen arınma ritüeli ile birlikte, kişinin iç huzurunu yakalaması için yapılan uygulamalar doğrultusunda olumlu anlamda bir plasebolik etki yaratılmaya çalışılmıştır. Huzurlu uykusu anında ve sonrasında gerçekleştirilen tıbbi uygulama ile kişinin tedavisi sağlanmıştır. Asklepios kültü ile çağdaş zamanlarda dünyaya gelen Hippokrates'in yaşattığı tıbbi gelişim ile birlikte kült, oldukça büyük bir güç kazanmıştır. Tarih, MÖ 295 yıllarını gösterdiğinde Roma'da yaşanan veba salgınına bağlı olarak bir çözüm aranmaya başlandığında başvurulan sibylla kitapları, çözümün Asklepios kültünün Roma'ya getirilmesinde yattığını aktarmaktadır. Bu doğrultuda Roma'ya getirilen kült ve Yunanlı hekimler büyük başarıları ülke sınırları dışarısında da sürdürmeye devam etmişlerdir. Roma ile birlikte dünyanın birçok yerine geçen kült ve hekimleri (asklepiadları) oldukça ünlenmiş ve günümüze kadar etkilerini hissettiren, tıpta hala o dönemden gelen aletlerin kullanıldığı bir sistem inşa etmişlerdir.

Abstract:
Since the prehistoric period, mankind believed that diseases were brought by evil spirits. In this way, mankind, who believes that the solution lies in communicating with the universe of metaphysical ones, seeks the solution in temples, sorcerers and gods from prehistoric times to the present day. In addition to the rituals performed to expel this evil spirit that has taken over the body, there are also medical practices. Beginning from the 5th century BC, there was a great divine movement and medical development in the Ancient Greek World. With the deification of Asklepios, the god of physician and healing was added to the Greek Pantheon. The temple of this god appears as large and complex structures. Along with the purification ritual performed in these temples, a positive placebolic effect is tried to be created in line with the practices made for the individual to achieve inner peace. The treatment of the person is provided with the medical application performed during and after the peaceful sleep. With the medical development of Hippocrates, who was born in contemporary times with the cult of Asclepius, the cult gains a great power. When the history shows 295 BC, when a solution began to be sought due to the epidemic in Rome, the sibylla books, which were consulted, state that the solution lay in bringing the cult of Asclepius to Rome. In this direction, the cult and Greek physicians brought to Rome continue to achieve great success outside the borders of the country. The cults and physicians (asclepiads) who went to many parts of the world with Rome became very famous and they built a system that still uses instruments from that period in medicine, whose effects are felt until today.