Tünel aydınlatılması ve aydınlatmanın karşılaştırmalı analizi
Tunnel lighting and comparative analysis of lighting
Yazar: SUAT AVCİL
Danışman: PROF. DR. SABİR RÜSTEMLİ
Bitlis Eren Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Aydınlatma = Lighting ; Enerji verimliliği = Energy efficiency ; Tüp tüneller = Submerged tunnels

Özet:
Günümüzde ulaşımı sağlayan kara yolu, demir yolu ve yaya yolu gibi yolların yapımında gerek teknik yetersizlik gerekse ekonomik maliyetin yüksek olmasından dolayı yolun bir kısmı yer altından, tünellerden geçer. Sürücüyü zorlayacak,  rahatsız edecek,  doğa koşullarının durumuna göre sürüş güvenliğini tehlikeye atabilecek rampaları azaltmak ve seyahat mesafelerini kısaltmak için yol güzergahındaki engeller (dağ, tepe vb.) tüneller açılarak geçilmektedir. Bu şekilde yol güzergahındaki tüneller artmakta ve bu farklı özelliklerdeki tünellerin gece,  gündüz aydınlatma yöntemleri değişmektedir. İyi bir tünel aydınlatmasında yaklaşılan yoldaki ile aynı rahatlık, hız ve emniyette trafik akışı sağlanması gerektiğinden tünel aydınlatma hesapları ve uygulamaları ayrı bir önem kazanmaktadır. Ayrıca tünel teknolojisinin gelişmesi ile tünel içinde ve dışında birçok donanımın kullanılmakta olup bu donanımların çeşitlerine göre elektrik ihtiyaçları çeşitlilik göstermektedir. 
Yapılan bu tez çalışmasında; Tünel aydınlatmasının öneminden bahsedilerek aydınlatmanın temel ilkeleri detaylı olarak incelenmiştir. Bu ilkeler ışığında Bitlis ilindeki 8 Ağustos Tünel'inin aydınlatılmasını ve aydınlatmanın karşılaştırılmalı analizi yapılmıştır. 8 Ağustos Tüneli mevcut durumdaki aydınlatması yüksek basınçlı sodyum buharlı armatürlerle yapılmakta olup gereken enerjinin tümü şebekeden sağlanmaktadır. Bu çalışma kapsamında 8 Ağustos Tünel'inin mevcut durumda aydınlatma için harcadığı enerji gerçek verilerle elde edilmiş ve daha sonra aynı sistemin LED aydınlatma ekipmanları kullanılarak yapıldığında alınan sonuçlar ilk durumla karşılaştırılmıştır. Bu çıkan analiz sonuçları Matlab/Simulink programında modellenmiştir.

Abstract:
Due to difficulty of building safe roads in the harsh environment and high cost, roads such as railways and pedestrian have been prefer to construct in underground e.g. tunnels, nowadays. In order to reduce ramps and shorten travel distances which will force the driver, disturb the driving safety which may endanger driving safety according to the conditions of the nature, obstacles (mountain, hill etc.) are passed through tunnels. In this way, the tunnels on the road route increase and the lighting methods of these different tunnels change day and night. Tunnel lighting calculations and applications gain a special importance in good tunnel lighting as traffic flow should be provided in the same comfort, speed and safety as the approached road. In addition, with the development of tunnel technology, much equipment is used inside and outside the tunnel and electrical needs vary according to the types of these equipment.
In this thesis; The importance of tunnel lighting is mentioned and the basic principles of lighting are examined in detail. In the light of these principles, the lighting of the August 8 Tunnel in Bitlis province and comparative analysis of the lighting were performed. August 8 The lighting of the tunnel is done with high pressure sodium vapor luminaires and all the energy required is provided from the network. Within the scope of this study, the energy that August 8 Tunnel currently consumes for lighting is obtained with real data and then the results obtained when using the same system's LED lighting equipment are compared with the initial situation. The results of this analysis were modeled in Matlab / Simulink program.