Domateste (Solanum lycopersicum L.) potasyum, salisilik asit ve humik asit uygulamalarının Fusarium solgunluğuna (Fusarium oxysporum f.sp. lycopersici), bitki gelişimi ve besin elementi alımına etkileri
Effects of potassium, salicylic acid and humic acid applications on Fusarium wilt (Fusarium oxysporum f.sp. lycopersici), plant growth and nutrient uptakes in tomato (Solanum lycopersicum l.)
Yazar: EFDAL GÜLSER
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA DEMİR ; PROF. DR. ŞEFİK TÜFENKÇİ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki besin maddeleri = Plant nutrients ; Bitki büyüme = Plant growth ; Bitki hastalıkları = Plant diseases ; Domates = Tomato ; Fusarium solgunluğu = Fusarium wilt ; Potasyum = Potassium ; Salisilik asit = Salicylic acid

Özet:
Bu çalışmada potasyum, salisilik asit ve humik asit uygulamalarının domateste Fusarium solgunluğuna -Fusarium oxysporum f.sp. lycopersici (Sacc.) Synd et Hans -dayanım, bitki gelişimi ve fidelerde makro ve mikro besin elementi içeriklerine etkileri kontrollü koşullarda araştırılmıştır. F.o.l isolatı kum kültüründe çoğaltılarak %10 oranında 500 g steril kum içeren yetiştirme ortamlarına karıştırılmış ve her bir ortama 15 adet H2274 çeşidi domates ( Solanum lycopersicum L.) tohumu ekilmiştir. F.o.l ile bulaşık kontrolü (F) test için, F.o.l ile bulaşık olmayan 3 tekrarlamalı steril kontrol uygulaması yapılmıştır. Denemede F.o.l ile bulaşık saksılara potasyum (200 ppm K), salisilik asit (0.1 mmol SA) ve humik asitin (2000 ppm HA) tekli, ikili ve üçlü kombinasyonları tesadüf parselleri deneme deseninde, üç tekrarlamalı olarak uygulanmıştır. Tohum ekiminden dört hafta sonra deneme sonlandırılmıştır. Deneme sonunda F.o.l ile bulaşık kontrol (F), SA ve HA uygulamalarında hastalık şiddeti sırası ile % 66, % 40 ve % 41 olarak belirlenmiştir. Çimlenme oranları, Kontrol uygulamasında % 78, F'de % 69, SA'de % 71 ve HA'de % 80 olarak elde edilmiştir. Çimlenme hızı ise Kontrol uygulamasında 6.0, F'de 6.6, SA'de 11.4, HA'de 6.2, KSA'de 8.2 ve KHA'de 5.1 gün olarak bulunmuştur. SA ve HA uygulamalarının F.o.l hastalık şiddetini azalttığı, domateste fide çıkışı ve gelişimine olumlu etkileri olduğu belirlenmiştir.Domates fidelerinde en yüksek Ca, Mg ve Fe konsantrasyonlarının steril kontrolden elde edilmesi, F.o.l solgunluğunun fidelerde besin elementi alımını azalttığını göstermiştir. Fidelerdeki besin elementi içerikleri genellikle K, SA, HA ve bunların interaksiyonlarında F.o.l ile bulaşık kontrole göre artmıştır. Uygulamalara bağlı olarak fidelerdeki en yüksek besin elementi içeriği artışları, Ca SA'te, Mg KHA'te, K K'da, Fe ve Cu HASA'te, Zn KSA'te ve Mn KHASA uygulamasında belirlenmiştir. Genel olarak HA ve Sa uygulamaları domates fidelerinde hastalık şiddetini azaltmış ve besin elementi alımlarını arttırmıştır.

Abstract:
In this study, effects of potassium, salicylic and humic acid applications on resistance to Fusarium wilt - Fusarium oxysporum f.sp. lycopersici (Sacc.) Synd et Hans -, plant growth and nutrient uptakes in tomato (Solanum lycopersicum L.) were investigated in a controlled growth chamber. 10 % F.o.l isolate after reproducing in sand media was inoculated in each pot having 500 g sterile sand growing media, 15 seeds of H2274 tomato variety were sown in each pot. To compare F.o.l inoculated control treatment (F), sterile control was also conducted with three replications. Interactions of potassium (200 ppm K), salicylic acid (0.1 mmol SA) and humic acid (2000 ppm HA) were applied into F.o.l inoculated pots in a randomized plots design with three replications. Experimental study was ended four weeks after sowing tomato seeds. Disease severity in F, SA and HA treatments were obtained as 66%, 40% and 41%, respectively. Germination rates of seedling in sterile control, F, SA and HA treatments were determined as 78%, 69%, 71% and 80%, respectively. A germination times in Control, F, SA, HA, KSA, KHA were 6.0, 6.6, 11.4, 6.2, 8.2 and 5.1 day, respectively. SA and HA treatments decreased the disease severity, and positively affected emergence and growth of seedling in tomato.The highest Ca, Mg and Fe uptake by the tomato seedlings obtained in the sterile control showed that Fusarium wilt in the seedlings decreased these nutrient uptakes by the plants. Nutrient contents in the seedlings generally increased with the applications of K, SA, HA and combination of them compared with the F.o.l inoculated control. The highest increases in some nutrient uptakes by the seedlings in F.o.l inoculated treatments were determined as Ca in SA, Mg in KHA, K in K, Fe and Cu in HASA, Zn in KSA and Mn in KHASA treatment. Generally, HA and SA treatments decreased the disease severity and increased the nutrient uptake by the seedlings.