İran ilkokul ders kitaplarında din ve yurttaşlık /
Yazar: GÜLİZ KENDİRCİ
Danışman: PROF.DR. FULYA ATACAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
ÖZETBu çalışmada ran slam Cumhuriyeti ilkokul ders kitaplarıincelenerek ran slam Cumhuriyeti'nin yurttaş tahayyülü analiz edilmeye çalışılmıştır. Buanaliz çerçevesinde önce eğitim ve toplumsal dönüşüm ilişkisi araştırılmış, eğitimin zamaniçinde nasıl ailenin denetiminden devletin denetimine geçtiği incelenmiştir.Ulus devletleşme sürecinde eğitimin ulus devletin ihtiyaç duyduğu yurttaşın inşaedilmesinde önemli bir siyasal toplumsallaşma aracı olarak kullanıldığı tespitinin ardındanran slam Cumhuriyeti'nin toplum tahayyülü analiz edilmiştir. Bu tahayyülü açıklayıcıkılması için kısaca ran'ın 1979 öncesi tarihçesine değinilmiş, ran'ın devrim öncesi vedevrim sonrası milliyetçilik anlayışına, devrim sonrası siyasi örgütlenmesi ve eğitim sistemiyapısına ilişkin bilgiler verilmiştir.lkokul ders kitaplarının incelenmesinin ardından ran slam Cumhuriyeti'nin dini birulus devlet olduğu, dini sembolleri ulusallaştırma yoluyla veya ulusal olana dinsel bir içerikkazandırarak slami bir toplum yaratmayı amaçladığı sonucuna varılmıştır.ran slam Cumhuriyeti'nin tahayyül ettiği yurttaş ranlı, Müslüman ve Şii yurttaştır.Bu yurttaşın en önemli görevi din ve vatan muhafızlığıdır. Aile, cami ve okul üçgeni içindeşekillenen bu yurttaş Allah'a karşı sorumludur çünkü mutlak hakim olan Allah her şeyinyaratıcısıdır. Ailede mutlak hakim olan babasına itaat etmekle yükümlü olan ran slamCumhuriyeti'nin gelecekteki yurttaşı, okulda geçtiği yurttaşlık eğitiminin ardından rehbere dekoşulsuz bir şekilde itaat etmesini öğrenir.mam Humeyni'nin rehberliğinde gerçekleşmiş olan ran slam Devrimi sonucundakurulan ran slam Cumhuriyeti'nin düşmanları ülkenin içinde değil dışındadır. Kitaplardaortaya koyulan düşman imajı halklardan değil hükümetlerden oluşmaktadır. Rejimi slam'adayanmayan yönetimler ran'ın slami rejimini yıkmak istemektedir. Bu düşmanlara karşı birranlı yurttaşın yapması gereken ise canı pahasına dinini ve vatanını korumaktır.

Abstract:
ABSTRACTThe goal of this thesis is to analyze the conception of citizenship in Iran IslamicRepublic through an examining of the elementary school textbooks of the country.There are three phases of this analysis.First, the relation between education and social transformation was investigated.The purpose of this investigation was to find out how education was started to be givenunder state control. It has been found that after the emergence of the nation state,education became one of the important means of creating an ideal citizen that the nationstate has crucially required.Second, the history of Iran, the principles of Iranian nationalism before and afterthe revolution have been shortly explained. Then, the necessary information on thecurrent structure of the educational system and current political organization of Iranhave been presented in order to clarify the conception of citizenship.After examining the text books, it has been concluded that Iran Islamic Republicis an Islamic nation state. The policy of this state is to create an Islamic society bymeans of the nationalization of the religious symbols or by adding a religious content tothe national symbols.The features of the ideal citizen conceived by the political regime of Iran IslamicRepublic are being Iranian, Muslim and Shia, concomitantly. The most important dutyof this citizen is to protect the religion of the country and the motherland. The Iraniancitizen, having socialized in the triangle of the family, the mosque and the school isresponsible to God for all his actions because God is the only sovereign. The Iraniancitizen, so accustomed to the paternal authority prevalent in the family, is supposed tolearn to obey all the commands of the religous guide of the country.The enemies of Iran Islamic Republic are outside: they are those governmentsthat rule their people with non-Islamic rules. Iran Islamic Republic assumes that thesegovernments attempt to destroy Islamic government of Iran. Under such a threat theduty of the citizen is to protect his religion and the country for the sake of his life.