Üniversite öğrencilerinde öz yeterlilik ve sağlıklı yeme indeksi değerlendirmesi
Assessment of self efficacy and healthy eating index in university students
Yazar: ELÇİN BİLGİHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ERGÜN
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Üniversite dönemi beslenme alışkanlıkları, yaşamın ilerleyen yıllarına da taşınmakla birlikte; kronik hastalıkların gelişimi üzerinde kalıcı etkisi olabilecek yaşam tarzı alışkanlıklarının oluştuğu kritik bir dönemdir. Öğrencilerin beslenme alışkanlıklarının tespit edilmesi ve yanlışlıkların uygun yöntemlerle düzeltilmesi, muhtemel sağlık sorunlarının önlenmesi için oldukça önemlidir. Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinin öz yeterlilik düzeyi ile SYİ ve buna bağlı olarak VKİ arasındaki ilişkiyi ele almaktadır. Çalışmaya 197 kadın, 108 erkek olmak üzere 305 üniversite öğrencisi dahil edilmiştir. Katılımcıların demografik anket formu, öz yeterlilik ölçek soruları ve SYİ-2015 değerlendirmesinde gerekli olan 24 saatlik besin tüketim kaydı değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda SYİ-2015 puanı arttıkça öz yeterlilik skorunun da arttığını görülmüştür. İyi beslenme grubunda olan bireylerin başlama ve yılmama alt boyutlarındaki öz yeterliliklerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir bu da sağlıklı beslenme ile öz yeterlilik arasında bir ilişki olduğunu göstermektedir. Öz yeterlilik ve alt boyutları için VKİ sınıflarına yönelik anlamlı farklılık belirlenmemiştir. SYİ-2015 grupları ile VKİ grupları arasında anlamlı bir fark olduğu (p<0,05) ve normal kilolu öğrencilerin ağırlıklı olarak "kötü beslenme" ve "iyileştirilmesi gereken beslenme" gruplarında yer aldığı görülmüştür. Bu durumda, normal kilolu bireylerin düşük kaliteli beslenme alışkanlıklarına sahip olabilecekleri ve bu bireylerin beslenme alışkanlıklarının iyileştirilmesinde öz yeterlilik inancının önemli bir faktör olduğu görülmektedir.

Abstract:
Although university period nutritional habits carry over to the following years of life, it is a critical period in which lifestyle habits that may have a lasting effect on the development of chronic diseases are formed. Identifying students' dietary habits and correcting inaccuracies with appropriate methods is very important for the prevention of possible health problems. In this study, the relationship between self efficacy level and healthy eating index and body mass index of university students is addressed.. For this purpose, key words such as self efficacy, adolescent, healthy eating index and BMI were defined. A total of 305 university students, including 197 females and 108 males, were included in the study. The participants' demographic survey forms, self efficacy scale questions, and 24 hour dietary recall records required for the SYI-2015 assessment were evaluated. The study found that as the SYI-2015 score increased, the self efficacy score also increased. It was determined that individuals in the good nutrition group had higher self efficacy in the initiation and perseverance subscales, indicating a relationship between healthy eating and self efficacy. No significant differences were found in self efficacy and its subscales across BMI categories. It was observed that there was a significant difference between SYI-2015 groups and BMI groups (p<0.05) and that normal weight students were predominantly in the "poor nutrition" and "nutrition in need of improvement" groups. This suggests that individuals with normal weight may have poor quality dietary habits, and self efficacy belief is an important factor in improving their dietary habits.