İstanbul tarihi yarımada, Yedikule Mahallesi'nde geleneksel sivil mimarinin tespiti ve kültürel açıdan değerlendirilmesi
Detection and cultural evaluation of traditional civilarchitecture in Yedikule District of İstanbul historic peninsula
Yazar: ELİF CEMRE FEYZULLAH
Danışman: PROF. DR. NAZLI FERAH AKINCI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Konut = Dwelling house ; Sivil mimari = Civilian architecture ; Tarihi doku = Historical tissue ; Tarihi yarımada = Historical peninsula ; Yedikule = Yedikule ; İstanbul = Istanbul

Özet:
İstanbul 15. yüzyıl öncesi dönemlerde Fatih ilçesinin bulunduğu alan ile sınırlanmıştır. İstanbul Tarihi Yarımada olarak adlandırılan Eski İstanbul, Bizans Roma ve Osmanlı imparatorluklarına başkentlik yapmıştır. Şehir bu dönemlerde hem gelişmiş hem de değişmiştir. Bu tarihsel süreçlerin izleri günümüze yansımaktadır. İstanbul Tarihi Yarımada'da geçmişin kültürünü ve mimarisini yansıtan birçok bölge bulunmaktadır. Yarımadanın güneyinde yer alan Yedikule Mahallesi bu bölgelerden biridir. Mahallede birçok tarihi eser ve anıtsal yapı bulunmaktadır. Kentsel doku kimliğini büyük ölçüde korumuştur. Bilinen tarihe göre Yedikule Mahallesi Roma İmparatorluğu döneminde başlayan yapılaşma sonrasında pek çok dönemde değişen, gelişen, kısmen yok olan ve yeniden gelişen bir bölge olmuştur. Mahalle maruz kaldığı depremler ve yangınlar ve değişen sosyal yapı sebebiyle yoğun değişim geçirmiştir. Bu nedenle farklı dönemlerden izler taşıyan birçok yapı bir arada bulunmaktadır. 
Yapılan bu tez çalışmasında İstanbul Tarihi Yarımada ve Yedikule Mahallesi'nin oluşum süreci araştırılmış ve Yedikule Mahallesi'nin günümüzdeki mimari dokusu incelenmiştir. Mahalledeki yapılaşma dini yapılar, önemli anıtsal yapılar, çeşmeler, konutlar, eğitim yapıları, sağlık, kültür ve spor yapıları ve parklar olarak sınıflandırılmıştır. Bu yapılar incelenmiştir. Mahallenin büyük çoğunluğunu oluşturan konut dokusunda tespit çalışmaları yapılmıştır. Alanda daha önceden yapılmış çalışmalar olsa da Yedikule Mahallesi'nin tamamını kapsayan mevcut sivil mimarinin tespit ve çizim çalışmaları bulunmamaktadır. Mahalledeki geleneksel konutlar incelenmiştir ve çizim çalışması yapılmıştır. Mevcut durum değerlendirilerek mimari dokunun sürekliliğinin sağlanmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Istanbul was limited to the area where Fatih district was located in the pre-15th century. Old Istanbul, called the Istanbul Historical Peninsula, was capital of the Byzantine, Roman and Ottoman empires. The city both developed and changed during these periods. The traces of these historical processes are reflected in the present. There are many regions in İstanbul Historical Peninsula that reflect the culture and architecture of the past. Yedikule Neighborhood, located in the South of the peninsula, is one of these regions. There are many historical monuments and monumental structures in the neighborhood. The urban texture has largely preserved its identity. According to the known history, Yedikule District has been a reigon that has changed, developed, partially destroyed and redeveloped in many periods after the construction that started during the Roman Empire period. The neighborhood has undergone intense changes due to the earthquakes and fires it has been exposed to and the changing social structure. For his reason, many buildings with traces of different periods coexist. In this thesis study, the formation process of Istanbul Historical Peninsula and Yedikule District was investigated and the architectural texture of Yedikule District today was examined. The settlement in the neighborhood is classified as religious buildings, important monumental buildings, fountains, residences, educational buildings, health, culture and sports structures and parks. These structures have been studied. Identification studies were carried out in the housing pattern, which constitutes the majority of the neighborhood. Although there are previous studies in the area, there are no determination and drawing studies of the existing civil architecture covering the entire Yedikule District. Traditional houses in the neighborhood were examined and drawings were made. By evaluating the current situation, suggestions were made to ensure the continuity of the architectural texture.