Hemoliz indeksi ve referans değişim değeri kullanılarak hemolizden etkilenen biyokimya parametrelerinin yönetimi
Management of the hemolysis-sensitive biochemistry parameters using hemolysis index and reference change value
Yazar: KAMİL TAHA UÇAR
Danışman: UZMAN NİLHAN NURLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; Hemoliz = Hemolysis ; Hemolizin proteinleri = Hemolysin proteins ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Referans değerler = Reference values ; Tedavi hataları = Medication errors ; İnterferans = Interference

Özet:
Amaç: Hemolizli örneklerin yönetimi laboratuvarlar için önemli bir konudur. Avrupa Klinik Kimya ve Laboratuvar Tıbbı Federasyonu (EFLM) Preanalitik Süreç Çalışma Grubu (WG-PRE) biyokimya testlerinde H-indeks'in kullanımına dair yeni bir yaklaşım önermiştir. Her test için H-indeks'in Referans Değişim Değeri'yle (RDD) birlikte kullanılmasıyla hemolizli örneklerin reddedilmesi/sonuçların yorumlanmasına yardımcı olacak bir algoritma geliştirmişlerdir. Bu çalışmada, bu önerilerin ışığında hemolizden etkilenen biyokimya parametreleri değerlendirilmiştir.

Gereç ve Yöntem: 10 gönüllüden ikişer tüp kan alındı. Tüplerden birisi hemolizsiz sonuçların elde edilebilmesi için herhangi bir işlem uygulanmadan santrifüj edildi. Diğer tüpte bulunan kan, mekanik hemoliz oluşturmak amacıyla 10 kez iğne uçlarından (13 mm, 26G) enjektörle tekrar tekrar geçirildi ve santrifüj edildi. Ayrılan plazmada spektrofotometrik yöntemle (Mindray BC6800) hemoglobin (Hb) değerleri ölçüldü. İstenilen Hb değerlerindeki örneklerin (0,5-1-2-4-6-8-10 g/L) elde edilmesi için hemolizli örnekler; aynı gönüllünün hemolizsiz örneğiyle dilue edildi. Sonrasında Beckman Coulter AU680 cihazında Alanin aminotransferaz (ALT), Aspartat aminotransferaz (AST), Potasyum (K), Laktat dehidrogenaz (LDH) ve Total Bilirubin (T.Bil) testleri çalışıldı. Analitik cut-off için Biyolojik Varyasyon desirable CV (Coefficient of variation=varyasyon katsayısı) değerleri seçildi. Klinik cut-off için RDD'yi hesaplamak amacıyla laboratuvarımız analitik CV'si (CVA) ve birey-içi CV (CVI) değerleri kullanıldı. Her test için analitik cut-off'un altında kalan değerlerin direkt, analitik cut-off ve klinik cut-off arasındaki değerlerin yorumla birlikte raporlanmasını; klinik cut-off'un üzerindeki değerlerin ise test bazlı reddedilmesini sağlayacak algoritmalar hazırlandı.

Bulgular: ALT için RDD % 30,4 olarak hesaplandı. 6,1 g/L Hb bulunduran örneklerdeki ALT sonuçlarının yüzde değişim değerleri RDD'den yüksek olduğu için test bazında reddedilmesi kararlaştırıldı. AST, K, LDH ve T.Bil için RDD'ler sırasıyla % 27,6, % 12,1, % 19,3 ve % 61,2 olarak hesaplandı. Bu testlerin reddedilmesi gereken Hb değerleri ise sırasıyla 0,7 g/L, 1,6 g/L, 0,5 g/L ve 2,2 g/L olarak bulundu.

Sonuç: RDD'yle birlikte hazırlanan algoritmalar, hem laboratuvar uzmanı/klinisyen güvenliği hem de hasta güvenliği açısından faydalı olabilir.

Abstract:
Aim: Management of hemolysed samples is a considerable issue for laboratories. The European Federation of Clinical Chemistry and Laboratory Medicine (EFLM) Working Group for Preanalytical Phase (WG-PRE) have suggested a new approach to the use of the H-index in biochemistry tests. They have recommended an algorithm to help reject hemolysed samples/interpret the results by using the H-index with the Reference Change Value (RCV). In this study, hemolysis-sensitive biochemistry parameters were evaluated with this viewpoint.

Materials and Methods: 2 tubes of blood were collected from 10 volunteers. Mechanical hemolysis was applied in one, and no other intervention was performed in the other tube. After centrifugation, Hemoglobin (Hb) values were measured by spectrophotometric method (Mindray BC6800). All samples were diluted for acquire samples with the demanded Hb values (0,5-1-2-4-6-8-10 g/L). Subsequently, Alanin aminotransferase (ALT), Aspartate aminotransferase (AST), Potassium (K), Lactate dehydrogenase (LDH) and Total Bilirubin (T.Bil) tests were carried out in Beckman Coulter AU680. Biological Variation desirable CV (Coefficient of variation) values were selected for analytical cut-offs. Our laboratory analytical CV (CVA) and intra-individual CV (CVI) values were used to calculate RCV for clinical cut-offs. Algorithms had been created that allow direct reporting of values below analytical cut-off or reporting the values between analytical cut-off and clinical cut-off with comments. If the test result is above the clinical cut-off, the test is rejected.

Results: RCV was calculated as 30,4% for ALT. In the samples containing 6,1 g/L Hb, it was decided to reject the ALT results on a test basis, according to RCV. RCVs for AST, K, LDH and T.Bil were calculated as 27,6%, 12,1%, 19,3%, and 61,2%,respectively. The Hb values of the tests to be rejected were 0,7 g/L, 1,6 g/L, 0,5 g/L, and 2,2 g/L, respectively.

Conclusion: Algorithms prepared with RCV may be beneficial both for laboratory specialist/clinician safety and patient safety.