Lise öğretmenlerinin ruhsal hastalıklara yönelik inanç ve tutumlarının belirlenmesi
Determination of high school teachers' beliefs and attitudes towards mental illness
Yazar: FATMA NUR SARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA KORKMAZ ASLAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Bu çalışma lise öğretmenlerinin ruhsal hastalıklara yönelik inanç ve tutumlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı
ve ilişki arayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Ankara ili Çankaya ilçesinde bulunan, Milli Eğitim
Bakanlığı'na bağlı, araştırmaya katılmayı kabul eden 396 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler "Kişisel Bilgi
Formu", "Ruhsal Hastalıklara Yönelik İnançlar Ölçeği" (RHİÖ) ve "Ruhsal Sorunları Olan Bireylere Yönelik
Toplum Tutumları Ölçeği" (RSTTÖ) kullanılarak yüz yüze anket uygulaması şeklinde toplanmıştır. Verilerin
analizinde Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H Testi kullanılmıştır. Varyans Analizi testinin sonucu önemli
ise çoklu karşılaştırmalar Bonferroni testi ile yapılmış, sayısal değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman
korelasyon katsayısı ve doğrusal regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Lise öğretmenlerinin RHİÖ puan
ortalaması 46,42±15,28 elde edilmiş ve ruhsal hastalıklara yönelik olumsuz inançlarının orta düzeyde olduğu
bulunmuştur. Bununla birlikte ruhsal hastalığa sahip olan öğretmenlerin, ruhsal hastalıklara sahip olmayanlara
göre daha az tehlikelilik inancına sahip oldukları, psikiyatrik destek alan öğretmenlerin ve psikoloji ile ilgili kitap
okuyan öğretmenlerin daha az olumsuz inanca sahip olduğu bulunmuştur. Lise öğretmenlerinin RSTTÖ puan
ortalaması 52,07±13,03 elde edilmiş, ruhsal hastalığı olan bireylere yönelik olumsuz tutumlarının orta düzeyde
olduğu ve korku/dışlama tutumu gösterebildikleri bulunmuştur. Kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre
ruhsal hastalıklara yönelik daha az iyi niyet tutumu gösterdikleri bulunmuştur. İmam Hatip Lisesi'nde eğitim veren
öğretmenlerin RSTTÖ puan ortalaması, Mesleki ve Teknik Lisesi olanlara göre istatistiksel olarak daha düşük
görülmüştür. Psikiyatrik yardım alan öğretmenlerin ve kitap okuyanların RSTTÖ puan ortalaması istatistiksel
olarak düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmamızda ruhsal hastalıklara yönelik inanç durumu ile ruhsal
hastalıklara yönelik tutum arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı zayıf bir ilişki olduğu saptanmıştır
(rho=0,182; p<0,001). Bu sonuçlar doğrultusunda öğretmenlerin ruhsal hastalıklar hakkında bilgi düzeyi
arttırılması için eğitim fakültelerindeki müfredatlara ve ortaöğretim müfredatlarına ruh sağlığı hakkında
bilgilendirici derslerin eklenmesi önerilmektedir. Bununla birlikte benzer çalışmaların başka örneklemlerde ve
diğer toplum liderleriyle yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: İnanç, Öğretmen, Psikiyatri Hemşireliği, Ruhsal hastalıklar, Tutum.

Abstract:
This study was conducted as a descriptive and correlational study in order to determine the beliefs and attitudes of
high school teachers towards mental illnesses. The sample of the study consists of 396 teachers affiliated with the
Ministry of National Education and living in the Çankaya district of Ankara province, who agreed to participate
in the study. Data were collected using the "Personal Information Form", "Beliefs Toward Mental Illness Scale"
(BMI) and "The Community Attitudes Towards the Mentally Ill Scale" (CAMI) as a face-to-face survey. Mann
Whitney U test and Kruskal Wallis H Test were used in the analysis of data. If the result of the Analysis of Variance
test was significant, multiple comparisons were made with the Bonferroni test and the relationships between
numerical variables were evaluated with the Spearman correlation coefficient and linear regression analysis. The
mean score of the high school teachers on the BMI was obtained as 46.42±15.28 and it was found that their negative
beliefs towards mental illnesses were at a moderate level. However, it was found that teachers with mental illnesses
had less dangerous beliefs than those without mental illnesses, and teachers who received psychiatric support and
teachers who read books about psychology had less negative beliefs. The mean score of high school teachers on
the CAMI was 52.07±13.03, and it was found that their negative attitudes towards individuals with mental illnesses
were at a moderate level and that they could show a fear/exclusion attitude. It was found that female teachers
showed less goodwill attitudes towards mental illnesses than male teachers. The mean score of the CAMI of
teachers teaching at Imam Hatip High Schools was statistically lower than those teaching at Vocational and
Technical High Schools. It was concluded that the mean score of the CAMI of teachers receiving psychiatric help
and those reading books was statistically lower. In our study, it was determined that there was a weak, positive
and statistically significant relationship between the belief status towards mental illnesses and the attitude towards
mental illnesses. (rho=0.182; p<0.001). In line with these results, it is recommended that informative courses on
mental health be added to the curriculum of education faculties and secondary school curricula in order to increase
the knowledge level of teachers about mental illnesses. However, it is recommended that similar studies be
conducted with other samples and other community leaders.
Keywords: Attitude, Belief, Mental illness, Psychiatric nursing, Teacher.