Tarihî süreç içerisinde Rusya Kozakları
Russian Cossacks in the historical process
Yazar: MUHAMMED GÖKTÜRK KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇE YÜKSELEN PELER
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrasya Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu çalışmada, 16. yüzyılda ortaya çıkan Kozakların 19. yüzyılın sonuna kadar gerek kendilerinin kurup bağımsız olarak hareket ettikleri ordular olan Zaporojya, Don, Yayık (Ural) ve Terek gibi gerekse Karadeniz, Kuban, Astrahan, Orenburg, Semireçye (Yedisu), Transbaykal, Sibirya, Amur ve Ussuri gibi Rus devleti tarafından kurulan Kozak ordularının oluşum süreçleri incelenmektedir. 
Türkiye Türkçesi ile yapılan Kozak ordularının oluşumuyla ilgili çalışmaların kapsamlı olmadığı ve tarihî arka planının ifade edilmediği tarafımızca tespit edilmiştir. Bu sebeple, alan yazınındaki söz konusu boşluk sadece Türkçe kaynaklarla değil, başta Rusça olmak üzere aynı zamanda İngilizce kaynakların Türkiye Türkçesine aktarılmasıyla elde edilen verilerin incelenerek çalışma kapsamında hazırlanmasıyla doldurulmaya çalışılmıştır. 
Rusya Kozaklarının 90'lı yıllarda Perestroyka ve Glasnost politikaları sonucu güç kazanması ve bazı Rus devlet adamlarının Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nde dağıtılan Kozak ordularının yeniden oluşturulmasına yönelik düşüncesi, Rus İmparatorluğu dönemindeki gibi güçlü olmasa da dikkate değer bir Kozak yapılanmasının yolunu açmıştır. Bundan dolayı, 20. yüzyıl sonları ve 21. yüzyılın başlarında Kozak orduları, Kuban Kozak Ordusu'nun yeniden oluşturulması örneğinde incelenmiş ve son bölümde günümüz Rusya Federasyonu'ndaki Kozak ordularının arma, sancak ve bayrakları gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Rusya Kozakları, Kozak Tarihi, Rus Kolonizasyonu, Rus Yayılmacılığı, Sibirya İşgali.

Abstract:
This study examines the formation processes of the Cossacks, who emerged in the 16th century, until the end of the 19th century, both the armies that they established and acted independently, such as Zaporojya, Don, Yayık (Ural) and Terek, and the Cossack armies established by the Russian state, such as the Black Sea, Kuban, Astrakhan, Orenburg, Semirechye (Yedisu), Transbaikal, Siberian, Amur and Ussuri.
It has been determined by us that the studies on the formation of Cossack armies conducted in Turkish are not comprehensive and their historical background is not expressed. For this reason, this gap in the literature has been tried to be filled not only with Turkish sources, but also by analyzing the data obtained by transferring Russian and English sources into Turkish and preparing them within the scope of the study.
The strengthening of the Russian Cossacks in the 90s as a result of the Perestroika and Glasnost policies and the idea of some Russian statesmen to reconstitute the disbanded Cossack armies in the Union of Soviet Socialist Republics paved the way for a remarkable Cossack organization, albeit not as strong as during the Russian Empire. Therefore, the Cossack armies of the late 20th and early 21st centuries are analyzed on the example of the reconstitution of the Kuban Cossack Army, and in the last chapter the coats of arms, banners and flags of the Cossack armies in the present-day Russian Federation are presented.

Keywords: Russian Cossacks, Cossack History, Russian Colonization, Russian Expansionism, Siberian Occupation.