Endometrioziste manyetik rezonans görüntülemede saptanan viseral adipozitenin hastalığın şiddeti ve klinik semptomları ile ilişkisinin araştırılması
Investigating the relationship between visceral adipositydetected in magnetic resonance imaging in endometriosisand the severity of the disease and the clinical symptoms
Yazar: İREM YANMAZ
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR TURGUT ; DOÇ. DR. MERYEM HOCAOĞLU
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Endometriozisli hastalarda manyetik rezonans görüntülemede (MRG) saptanan
subkutan ve visseral adipoz doku oranının, hastalara ait demografik, klinik, biyokimyasal
parametreler ve hastalığın evresi ile ilişkisinin araştırılması amaçlandı.
Bu tez çalışmasına İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Göztepe Prof. Dr. Süleyman
Yalçın Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde Ocak 2004- Temmuz 2023
tarihleri arasında histopatolojik olarak endometriozis tanısı almış, 18-50 yaş ve MRG
sonucuna ulaşılabilen 250 hasta dahil edildi. Hastaların operasyon öncesi yapılan MRG
sonuçlarından faydalanılarak subkutanöz adipoz doku (SAT) ve visseral adipoz doku (VAT)
oranları saptandı. Ardından VAT indeks (VATI): (VAT% = VAT/[VAT + SAT] × 100)
formülü ile hesaplandı. Endometriozis tanısı alan kadınlar VATI'ya göre Grup I: VAT index
≤0,265, ve Grup II: VAT index >0.265 şeklinde iki gruba ayrıldı. Grup I ve Grup II arasında
klinik parametreler ve cerrahi sonuçlar karşılaştırıldı. Preoperatif dönemde hastalara ait
SAT, VAT ve VATI skorları ile infertilite, dismenore, disparoni, geçirilmiş endometriozis
cerrahisi öyküsü ve derin infiltratif endometriozis gibi basit istatiktiksel analiz sonucu
anlamlılık saptanan değişkenler tekrar daha ileri bir istatistiksel bir analiz yöntemi olan ROC
analizi ile incelendi.
Grup I'de yer alan olguların yaş ortalaması 38,60±8,34 iken Grup II'nin yaş
ortalaması 42,22±7,59 idi (p= 0,003). Grup I ve Grup II beden kitle indeksi (BKİ)
bakımından karşılaştırıldığında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p=0,463). Grup I'de
olgular arasında dismenore sıklığı (p= 0,045) ve geçirilmiş endometriozis cerrahisi Grup
II'ye göre istatistiksel anlamlı yüksekken (p= 0,014) endometriozis nedeniyle ilaç kullanımı
Grup II'de daha yüksek bulundu (p= 0,030). Grup I'in SAT, Hb ve Htc ortalamaları grup
II'den daha yüksekken; VAT, RDW ve CRP ortalamaları ise daha düşüktür. Yapılan lojistik
regresyon analizi sonucuna göre preoperatif dönemde hastaların demografik, klinik,

xiv

biyokimyasal ve cerrahi parametrelerin VATI skorlarına anlamlı bir etkisi vardır ve
varyansın %63,3'ünü açıklamaktadır (R2= 0,633 (Cox ve Snell), Model χ2

(29)=104,288, p=
0,001). WBC (B=-3,957, SH= 1,999, p= 0,05), CRP (B= 0,143, SH= 0,053, p= 0,01) ve
nötrofil/lenfositin (B= 9,346, SH= 4,522, p= 0,05) anlamlı etkileyici oldukları
görülmektedir. Buna göre CRP ve nötrofil/lenfosit skorlarının artması Grup I'den Grup II'ye
doğruyken WBC'nin skorunun artması Grup II'den Grup I'e doğrudur.
Bize anlamlı sonuçlar sunan VATI değerlerinin metabolik ve inflamatuar hastalıklar
ile ilişkisinin BKİ' ne göre daha anlamlı ve objektif olduğunu düşünmekteyiz. VATI
değerinin hastalıklar üzerine etkisi düşünülerek tedavi sürecinde yönlendirici olabileceği
düşünülmekte olup birçok hastalıkta bize tedavi planında ve yönetiminde yeni kapı açma
olanağı sunabilir.

Abstract:
We aimed to investigate the relationship between the subcutaneous and visceral adipose
tissue ratio detected in magnetic resonance imaging (MRI) in patients with endometriosis
and the patient's demographic, clinical, biochemical parameters and the stage of the disease.
This thesis study included 250 patients, aged 18-50, who were histopathologically diagnosed
with endometriosis between January 2004 and July 2023, at Istanbul Medeniyet University,
Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital, Gynecology and Obstetrics Clinic, and
whose MRI results were available. Subcutaneous adipose tissue (SAT) and visceral adipose
tissue (VAT) ratios were determined using the patients' preoperative MRI results. Then, the
VAT index (VATI): (VAT% =VAT/[VAT + SAT] × 100) was calculated with the formula.
Women diagnosed with endometriosis were divided into two groups according to VATI:
Group I: VAT index ≤0.265, and Group II: VAT index >0.265. Clinical parameters and
surgical results were compared between Group I and Group II. In the preoperative period,
patients' SAT, VAT, and VATI scores and variables that were found to be significant as a
result of simple statistical analysis, such as infertility, dysmenorrhea, dyspareunia, previous
endometriosis surgery history, and deep infiltrative endometriosis, were again examined
with ROC analysis, which is a more advanced statistical analysis method.
While the average age of the cases in Group I was 38.60±8.34, the average age of Group II
was 42.22±7.59 (p= 0.003). When Group I and Group II were compared in terms of body
mass index (BMI), no statistically significant difference was detected (p = 0.463). While the
frequency of dysmenorrhea (p= 0.045) and previous endometriosis surgery among the cases
in Group I was statistically significantly higher than in Group II (p= 0.014), drug use due to
endometriosis was found to be higher in Group II (p= 0.030). While the SAT, Hb, and Htc
averages of group I were higher than those of group II; VAT, RDW, and CRP averages are

xvi

lower. According to the results of the logistic regression analysis, demographic, clinical,
biochemical, and surgical parameters of the patients in the preoperative period have a
significant effect on the VATI scores and explain 63.3% of the variance (R2 = 0.633 (Cox
and Snell), Model χ2 (29) = 104.288, p = 0.001). WBC (B=-3.957, SH= 1.999, p= 0.05),
CRP (B= 0.143, SH= 0.053, p= 0.01) and neutrophil/lymphocyte (B= 9.346, SH= 4.522, p=
0 .05) are seen to be significantly influential. Accordingly, while the increase in CRP and
neutrophil/lymphocyte scores is from Group I to Group II, the increase in WBC score is
from Group II to Group I.
We think that the relationship between VATI values, which provide us with meaningful
results, and metabolic and inflammatory diseases is more meaningful and objective than
BMI. Considering the effect of VATI value on diseases, it is thought that it can be a guide
in the treatment process and may offer us the opportunity to open new doors in the treatment
plan and management of many diseases.