Acil serviste febril nötropeni hastalarında antibiyoterapiye başlama zamanının; mortalite, enfeksiyon gelişimi ve hastanede yatış süresi üzerine etkisi
The effect of time to antibiotics administration in febril neutropenia patients who admitted to emergency department on mortality, infection development and hospital length of stay
Yazar: MUSTAFA KORKUT
Danışman: PROF. DR. SEÇGİN SÖYÜNCÜ
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Antibiyotikler-aminoglikozid = Antibiotics-aminoglycoside ; Antibiyotikler-laktam = Antibiotics-lactam ; Antibiyotikler-makrolid = Antibiotics-macrolide ; Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Mortalite = Mortality ; Nötropeni = Neutropenia ; Nötropeni = Neutropenia ; Tedavi = Treatment

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızın ana hedefi acil servise başvuran FEN hastalarında antibiyoterapi başlama zamanının 1. ay sonunda mortaliteyi azaltmada etkili bir zaman diliminin olup olmadığının araştırılmasıdır. Ayrıca çalışmamızda antibiyotik başlama zamanı ile hastaların hastanede kalış süresi ve enfeksiyon odağı gelişimi üzerine etkisi incelenmiştir. Yaş, cinsiyet, mevsimsel başvuru dönemi, eşlik eden komorbid hastalıklar  gibi hastaların demografik özelliklerinin, kültür alınma ve üreme durumlarının, enfeksiyon odağının varlığı, en son KT, RT alma zamanının, neupogen alma durumunun ve başlanan antibiyotik protokollerinin, hemotolojik-solid tümörlerin arasında mortalite gelişme ilişkisi ikincil hedefler olarak incelenmiştir. 
EREÇ-YÖNTEM: Bu çalışma retrospektif kohort çalışma şeklinde dizayn edilmiştir. Hasta popülasyonu Ocak 2002-Temmuz 2014 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisine başvuran 18 yaşından büyük malignitesi olan FEN hastalarıdır. Örneklem seçilmemiş olup tüm hastalara ulaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmaya toplam 645 hasta alınmıştır. 323 hasta çalışmadan çıkarılmıştır. Çalışmaya katılım oranı % 51'dir. 322 hasta yapılan analizlere dahil edilmiştir. 

BULGULAR: Acil servise başvuran FEN hastalarının ortanca yaşı 54 olarak bulunmuştur. Acil servis triaj başvurusundan ilk antibiyotiklerin yapıldığı zaman 6 saatin altında olan FEN hastalarının 1. ay sonunda ölüm oranı, 6 saat ve üzeri olan FEN hastalarının 1. ay sonunda ölüm oranıyla karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Lojistik regresyon analizinde ise 1. ay sonunda ölüm olasılığı; antibiyotik veriliş zamanı 6 saatin üzerinde olanların, antibiyotik veriliş zamanı 6 saatin altında olanlara göre 2,436 kat yüksektir ve bu istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Bizim çalışmamızda antibiyoterapi başlama zamanının 1. ay sonunda mortaliteyi azaltmada etkili bir zaman dilimini bulabilmek için ROC analizi yapılmıştır. Ancak antibiyotik başlama zamanı ile 1. ay sonunda yaşama ilişkisini gösteren ROC eğrisi altında kalan alan 0.508 olup, antibiyotik başlama zamanının 1. ay sonunda yaşama durumunu ayırma yeteneğinin olmadığı bulunmuştur. Antibiyotik başlama zamanının enfeksiyon odağı gelişimi ve hastane yatış süresi üzerine istatistiksel olarak etkisi gösterilememiştir (p>0,05). 
SONUÇ: Sonuç olarak acil servise triaja başvurudan ilk 6 saat içerisinde FEN hastalarının hızlı bir şekilde tanınıp olası etkene yönelik ilk doz antibiyotiklerinin yapılması mortaliteyi azaltmada etkili bulunmuştur.

Anahtar Sözcükler: Febril nötropeni, mortalite, antibiyotik başlama zamanı

Abstract:
AIM: Our study's primary objective is to assess antibiotic administration time in patients with febrile neutropenia's effect on mortality on the first, third and sixth months after the antibiotic initiation. Additionally, correlation between antibiotic administration time, hospital length of stay and primary infection source were observed. Our secondary objective was to assess mortality risk correlation between demographic characteristics like; age, gender, seasonal hospitalization difference, culture sample withdrawal and bacterial growth status, co-morbidities and, primary infection source, the last chemotherapy/radiotherapy time, filgrastim use, ant biotherapy protocols and hematologic/solid tumors. 

METHODS: This study was designed as a retrospective cohort study. Our patient population included the patients whom registered to Akdeniz School of Medicine Emergency Department between January 2002 and June 2014 with febrile neutropenia older than 18 years of age. No sampling was done and a total of 645 patients were admitted to the study. 323 patients were excluded from study. Attendance to the study percentage was 51 %. A total of 322 patients are admitted into the study. 

RESULTS:The median age of FEN patients was 54. Mortality rate at the end of 1st month for FEN patients was significantly in patient group whose emergency department triage admittance and antibiotic administration time more than 6 hours when compared to the patient group whose emergency department triage admittance and antibiotic administration time less than 6 hours.  In logistic regresion analyses the probability of death after 1 month in the patients who received antibiotics in after 6 hours was 2.436 compared to those who received antibiotics within 6 hours. In our study, in order to find an efficient time frame to reduce mortality after 1st month, ROC analysis is used.  However, the area under the ROC curve demonstrating the correlation between antibiotic administration time and survival after 1st months was 0,508 and antibiotic administration time failed to show predicting survival after 1st month.  Antibiotic administration time did not affect primary infection source and length of hospital stay (p>0,05). 

CONCLUSION: In conclusion, timely recognition of FEN patients whose emergency department triage admittance and rapid administration of first dose antibiotics to the possible source of infectionwithin the first 6 hours  are effective in reducing mortality

Keywords:Febrile neutropenia, mortality, time to antibiotic administration