Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda duyu profili, uyku problemleri ve davranış sorunları ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between sensory profile, sleeping problems and behavior problems in children with autism spectrum disorder
Yazar: FATMA ÖZER ARİ
Danışman: DOÇ. DR. SİBELNUR AVCİL
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Davranış = Behavior ; Duyular = Sensation ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Giriş: Bu çalışmada otizmli çocuklarda duyu profilinin uyku sorunları ve otizm davranışları ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Yöntem: Çalışmaya DSM-5 tanı kriterlerine göre OSB tanısını karşılayan 3-10 yaş arası 55 çocuk ve ebeveynleri çalışmayla ilgili bilgilendirme yapıldıktan ve onam alındıktan sonra olgu grubu olarak dâhil edilmiştir. Kontrol grubuna sağlıklı gelişim gösteren çalışmaya gönüllü olan 3-10 yaş arasındaki 55 çocuk ve ebeveynleri dahil edilmiştir. Çalışmaya alınan olgu ve kontrol gruplarına Sosyodemografik Veri Formu, kontrol grubuna ayrıca Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu (ÇDŞG-ŞY) uygulanmıştır. Olgu ve kontrol grubundaki ebeveynlerden Duyu Profili Bakım Veren Anketi, Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi, Otizm Davranış Kontrol Listesi Kayıt Formu (ODKL) doldurmaları istenmiştir. OSB tanısını karşılayan çocukların tamamına araştırmacı tarafından Çocukluk Otizmi Derecelendirme Ölçeği (ÇODÖ)  uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda olgu grubunun anne ve babalarının eğitim düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur. Olgu grubunda yatma zamanı, uyku süresi, gece uyanmaları, parasomnialar alt ölçek puanları ile toplam uyku alışkanlıkları ölçek puanı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. Olgu grubundaki otizm belirti şiddeti ağır olan çocuklarda otizm şiddeti hafif/orta olan çocuklara göre yatma zamanı, uyku süresi, gece uyanmaları, parasomnialar alt ölçek puanları ve toplam ölçek puanının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır. Duyu profili açısından değerlendirildiğinde olgu grubundaki çocuklarda duyu profili puanları anlamlı olarak düşük saptanmıştır. Otizm belirti şiddeti ağır olan grupta hafif/orta belirti şiddetine sahip gruba göre duyu profili puanları anlamlı olarak düşük saptanmıştır. Olgu grubunda duyu profili puanları ile uyku alışkanlıkları puanları arasında negatif korelasyon saptanmıştır. Dokunma işlemi puanı ile parasomnia puanı arasında negatif yönlü güçlü korelasyon bulunmuştır. Olgu grubunda duyu profili puanları ile otizm davranış kontrol listesi puanları arasında anlamlı ilişki saptanmıştır.  Olgu grubunda otizm davranış kontrol listesi puanı ile uyku alışkanlıkları puanları arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. 
Sonuç: Çalışmamızın OSB tanılı çocukların duyu profili, uyku sorunları, otizm davranışları ve otizm belirti şiddeti arasındaki ilişkinin bir arada değerlendiren ilk çalışma olması nedeniyle literatüre katkı sunacağını düşünmekteyiz. Çalışmamızda otizmli çocukların kontrol grubuna göredaha fazla duyusal işlemleme sorunlarına sahip oldukları ve ağır ve hafif/orta OSB grupları arasında duyu profili puanları açısından anlmlı fark olduğu saptanmıştır. Olgu grubunda duyu profilinin uyku sorunlarının negatif yönlü, otizm davranışları ile pozitif yönde ilişkili olduğu saptanmıştır. Otizmli çocuklarda duyusal işlemleme sorunları ve otizm belirti şiddetinin uyku sorunları için yordayıcı bir faktör olabileceğini düşünmekteyiz. Otizmli bireylerde duyu profili, uyku sorunları ve otizm davranışları ilişkisini inceleyen geniş örneklemli daha çok çalışma yapılmasının literatüre katkı sağlayacağını öngörmekteyiz.

Abstract:
Aim :In this study, it is aimed to evaluate the relationship between the sensory profile, sleep problems and autism behaviorsof children with ASD. 
Method: 55 children aged 3-10 years who met the diagnosis of ASD according to DSM-5 diagnostic criteria and their parents were included as a case group after informing them about the study and obtaining their consent.In the control group, 55 children aged 3-10 years and their parents who volunteered for the study with healthy development were included.Sociodemographic data form and Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime version (K-SADS-PL) was applied to the case and control groups included in the study. Following the diagnostic verification, the Childhood Autism Rating Scale (CARS) was administered by the investigator child psychiatrist, using clinical observation and family reports.Parents in the ASD and control groups were asked to fill the Sensory Profile Caregiver Questionnaire, Child Sleep Habits Questionnaire, Autism Behavior Checklist (ABC). 
Results:In our study, the education levels of the parents of the ASD group were found to be statistically significantly lower. Bedtime, sleep duration, night awakenings, parasomnias subscale scores and total sleep habits scale scores were found to be significantly higher in the ASD group compared to the control group. Children with severe autism symptom severity in the ASD group were found to have significantly higher bedtime, sleep duration, night awakenings, parasomnias subscale scores and total scale scores compared to children with mild/moderate autism severity.
The sensory profile scores of the children in the ASD group were found to be significantly lower than control group. The sensory profile scores were found to be significantly lower in the group with severe autism symptom severity compared to the group with mild/moderate symptom severity.A negative correlation was found between sensory profile scores and sleep habits scores in the ASD group. A strong negative correlation was found between the tactile score of sensory profile and the parasomnia score of Childrens Sleep Habits Questionnaire (CSHQ) .Asignificant correlation was found between the sensory profile scores and the autism behavior checklist scores in the ASD group. A significant relationship was found between autism behavior checklist score and CSHQ scores in the ASD group. 
Conclusion:We think that our study will contribute to the literature as it is the first study to evaluate the relationship between the sensory profile, sleep problems, autism behaviors and autism symptom severity of children with ASD.In our study, it was determined that children with autism had more sensory processing problems than the control group, and there was a significant difference in sensory profile scores between severe and mild/moderate ASD groups.In the case group, it was determined that the sensory profile was negatively related to sleep problems and positively related to autism behaviors.We think that sensory processing problems and the severity of autism symptoms may be a predictive factor for sleep problems in children with autism. We anticipate that more studies with large samples examining the relationship between sensory profile, sleep problems and autism behaviors in individuals with autism will contribute to the literature.