Aile Sağlığı Merkezlerine dental şikayetle başvuran hastalara karşı aile hekimlerinin bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of family physicians' knowledge, attitudes, and behaviors towards patients presenting with dental complaints to family health centers
Yazar: BETÜL KARAGÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE YURTTAŞ
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı / Ağız, Diş Çene Radyolojisi Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Aile hekimlerinin ağız ve diş sağlığı hakkında bilgi ve tutumlarının, hastaların dental şikayetlerinin daha da kötüleşmemesi, koruyucu hekimliğin uygulanabilmesi ve iş yükü ve ekonomik maliyetin azaltılması açısından önem taşımaktadır. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı dental şikayetle aile sağlığı merkezlerine başvuran hastalara aile hekimlerinin ağız ve diş sağlığı hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmektir.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada aile hekimlerine online doldurulan 25 soruluk anket uygulandı. Ankette demografik veriler, dental şikayetle gelen hastalara hekimlerin reçete ettiği ilaçlar ve reçete etme durumları, hekimlerin kendi ağız-diş sağlığı ile ilgili tutumları ilgili sorular bulunmaktaydı. İstatiksel analizde sayı, yüzde dağılımı, ortalama kullanımı için ki-kare analizi uygulandı.

Bulgular: Ankete katılan aile hekimlerinin %43,8'si (n=170) 31-40 yaş aralığındayken, %50,8'i (n=197) erkekti. Hekimlerin %43,6'sının (n=169) 10 yıl ve üstü mesleki tecrübeye sahip olduğu, %52,1'inin (n=202) pratisyen aile hekimi olduğu saptandı. Hastalar aile hekimlerine en çok ağrı, şişlik ve ağız yarası şikayetleriyle başvurmaktaydı. (%95,4, %74,7, %50) Aile hekimlerinin hastalara en fazla dental ağrı şikayetinde antibiyotik reçete ettikleri ve en çok reçete edilen antibiyotik grubunun penisilin olduğu belirlendi. Hekimler ağız içi lezyon ile başvuran hastaları şüphenilen durumlarda en fazla diş hekimliğine (%56,2) yönlendirmekteydi. Ağız içi lezyona neden olabilecek durumların sorgulandığı soruda, hekimlerin çoğunluğu sigara (%92,8), diyabet gibi sistemik hastalıklar (%94,1), yanak ısırma (%91) ve ağız içi protezlerin (%93,3) ağız içi lezyonlara neden olabileceğini belirtti. Hekimlerin büyük çoğunluğu (%96,2) hastalara ağız hijyenlerini sağlamaları için önerilerde bulunduklarını belirttiler.

Sonuç: Aile hekimlerinin dental şikayetle başvuran hastalara karşı tutum ve davranışlarının ve kendi oral hijyen seviyelerinin yeterli düzeyde olduğu tespit edildi. Buna rağmen çalışmaya katılan aile hekimlerinin büyük çoğunluğu ağız ve diş sağlığı ile ilgili eğitim almalarının farkındalıklarını artıracağını belirttiler. Tıp fakültesi müfredatlarında ve aile hekimliği uzmanlık programlarında ağız ve diş sağlığı ile ilgili konuların üzerinde durulması hekimlerin ağız ve diş sağlığı bilgi düzeylerini ve farkındalıklarını artırabilir.

Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, diş hekimliği, ağız ve diş sağlığı, ağrı, diş çürüğü

Abstract:
Aim: The knowledge and attitudes of family physicians regarding oral and dental health are crucial for preventing the worsening of patients' dental complaints, implementing preventive care, and reducing workload and economic costs. Therefore, this study aims to evaluate family physicians' knowledge, attitudes, and behaviors regarding oral and dental health when patients present to family health centers with dental complaints.

Materials and Methods: A 25-item online questionnaire was administered to family physicians. The survey included questions about demographic data, the medications prescribed for patients with dental complaints, prescription patterns, and physicians' own attitudes toward their oral and dental health. Chi-square analysis was used for statistical evaluation of frequencies, percentage distribution, and mean values.

Results: Among the participating family physicians, 43.8% (n=170) were between the ages of 31-40, and 50.8% (n=197) were male. It was found that 43.6% (n=169) had more than 10 years of professional experience, and 52.1% (n=202) were general practitioners. Patients most frequently presented to family physicians with complaints of pain, swelling, and oral ulcers (95.4%, 74.7%, and 50%, respectively). Family physicians primarily prescribed antibiotics for dental pain complaints, with penicillin being the most commonly prescribed antibiotic group. Physicians referred patients presenting with intraoral lesions to dental specialists in suspected cases (56.2%). In the question regarding conditions that may cause intraoral lesions, the majority of physicians indicated smoking (92.8%), systemic diseases such as diabetes (94.1%), cheek biting (91%), and oral prostheses (93.3%) as potential causes. The vast majority of physicians (96.2%) reported providing recommendations to patients to maintain oral hygiene.

Conclusion: The attitudes and behaviors of family physicians towards patients presenting with dental complaints, as well as their own levels of oral hygiene, were found to be satisfactory. Nevertheless, the majority of family physicians in the study indicated that receiving training on oral and dental health would increase their awareness. Emphasizing oral and dental health topics in medical school curricula and family medicine residency programs may improve physicians' knowledge and awareness in this area.

Keywords: Family medicine, dentistry, oral and dental health, pain, dental caries