Kronik gastrit tanılı çocuk hastalarda serum ve doku ghrelin ve leptin düzeylerinin değerlendirilmesi
Valuation of ghrelin and leptin levels in sera andgastric tissues of pediatric patients with chronicgastritis
Yazar: ABDULLAH GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. ARİFE USLU GÖKCEOĞLU ; UZMAN HAYRİYE HIZARCIOĞLU GÜLŞEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Gastrit = Gastritis ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Ghrelin = Ghrelin ; Helicobacter pylori = Helicobacter pylori ; Leptin = Leptin ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
ÖZET

KRONİK GASTRİT TANILI ÇOCUK HASTALARDA SERUM VE DOKU GHRELİN VE LEPTİN DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Amaç: Helicobacter pylori (HP) ve neden olduğu kronik gastrik inflamasyon, gastrik semptomların yanı sıra iştah değişikliği ve beslenme bozukluğuna neden olabilir. HP eradikasyonunu takiben hastaların beslenme isteğinde ve kilo ve beden kitle indeksinde düzelme saptanması, HP enfeksiyonunun iştahtan sorumlu hormonlarının kan düzeylerini ya da gastrik mukozal ekspresyonlarını etkileyebileceği düşüncesini doğurmuştur. Gastrik mukozadan salgılandığı bilinen ghrelin kilo almayı desteklerken leptin doygunluk sinyali oluşturur. Bu çalışma ile büyüme çağındaki çocuklarda HP enfeksiyonunun antropometrik ölçümlere ve serum ve doku ghrelin-leptin düzeylerine etkisini değerlendirme amaçlanmıştır. 
Gereç ve yöntem: Çocuk Gastroenteroloji Kliniği Endoskopi Ünitesi'nde gastrit ön tanısı ile üst endoskopi yapılacak olan 5-18 yaş aralığındaki hastalar endoskopi işlemi öncesinde çalışmaya davet edildi. Demografik ve klinik verileri, antropometrik ölçümleri ve laboratuvar bulguları kaydedilen hastalardan serum örneği ve korpustan mukozal biyopsi örneği ayrıldı. Histopatolojik olarak kronik gastrit tanısı verilen 56 HP pozitif, 30 HP negatif hasta çalışma popülasyonu olarak belirlendi. Bu hastaların serum ve mide dokusunda leptin ve ghrelin hormon düzeyleri çalışıldı.
Bulgular: Çalışmaya katılan 86 hastanın %70.9'u (n=61) kız cinsiyetine sahipti. Hastaların %37.2'sinde (n=32) yakınmaların başladığı dönemden başvuruya kadar geçen sürede kilo kaybı olduğu öğrenildi. Kilo kaybı olan olgu grubunda ortanca kilo kayıp oranı %9.5'tu (%2-%33). Histopatolojik değerlendirmeye göre hastaların 56 (%65.1)'sı HP pozitif gastrit tanısına sahipti. Çalışmamızda HP IgG'nin duyarlılığı %84.3 ve seçiciliği %90'dı. Ortanca serum leptin düzeyi kızlarda daha yüksekti (p<0.001). HP negatif hastaların ortanca yakınma süresi anlamlı düzeyde uzundu (p:0.035). HP pozitif ve negatif gruplar arasında antropometrik ölçümler, kilo kayıp oranı, serum ve dokuda leptin ve ghrelin düzeyleri açısından belirgin fark yoktu. Ancak vücut ağırlığı z skoru, beden kitle indeksi z skoru ve yaşa göre vücut ağırlığı, serum ghrelin ile pozitif yönde korelasyon göstermekte (sırasıyla r:0.299 ve p:0.005; r:0.297 ve p:0.06; r:0.307 ve p:0.04) ve bu durum HP pozitif gruptan kaynaklanmaktaydı (Sırasıyla r:0.299 ve p:0.025; r:0.297 ve p:0.026; r:0.309 ve p:0.021). Antrumdaki ve korpustaki inflamasyon şiddeti ile serum ya da doku hormon düzeyleri korele değildi. HP pozitif grupta histopatolojik olarak antrum ve korpusta orta ve ağır şiddette inflamasyonun anlamlı derecede fazla olduğu (her ikisi için p<0.001) ve antral inflamasyon şiddetinin serum leptin düzeyi ile negatif yönde korele olduğu saptandı (r:-0.256, p:0.048). HP pozitif hastaların ortanca doku ghrelin değeri daha düşüktü ancak bu fark istatistiksel olarak sınırda anlamsızdı (p: 0.059). Kilo kaybı olan hastaların %68.8'i (n=22) HP pozitifti. Kilo kayıp oranı ile serum ve dokudaki leptin ve ghrelin düzeyleri arasında ilişki saptanmadı. 
Sonuç: Bu çalışma; HP pozitif ve negatif hasta grupları arasında antropometrik ölçümler ve serum-doku ghrelin ve leptin düzeyleri açısından belirgin fark gösterememiş ancak HP pozitif hastalarda vücut ağırlığı z skoru, beden kitle indeksi z skoru ile yaşa göre vücut ağırlığının serum ghrelin ile pozitif yönde korelasyon gösterdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca HP pozitif grupta doku ghrelin düzeyinin daha düşük olduğu ancak istatistiksel olarak bu farkın sınırda anlamsız olduğu, midede orta ve ağır şiddette inflamasyonun daha fazla olduğu ve inflamasyon şiddetinin serum leptin düzeyi ile korele olduğu saptanmıştır.
Anahtar kelimeler: Helicobacter pylori, leptin, ghrelin, antropometrik ölçümler

Abstract:
ABSTRACT


EVALUATION OF GHRELIN AND LEPTIN LEVELS IN SERA AND GASTRIC TISSUES OF PEDIATRIC PATIENTS WITH CHRONIC GASTRITIS


Aim: Helicobacter pylori (HP) and related chronic gastric inflammation may result in alteration of appetite as well as nutritional deterioration besides gastric symptoms. The improvement of appetite, weight and body mass index following HP eradication supports the effect of HP on the serum level and mucosal expression of appetite hormones such as ghrelin and leptin. While ghrelin supports weight gain, leptin signals for satiety. This study aims to focus on the effect of HP infection on anthropometric values as well as the levels of serum and gastric ghrelin and leptin in children.
Material and methods: Patients aged 5-18 years old who are appointed for upper endoscopy with a provisional diagnosis of gastritis were invited for the study. Demographic and clinical information, anthropometric values, and laboratory results were noted and serum and corpus mucosal biopsy samples were collected. After proven of chronic gastritis by histopathological evaluation, 56 HP positive and 30 HP negative patients were stated as the study population. Ghrelin and leptin levels of serum and biopsy samples were analyzed.
Results: Of 86 patients, 70.9% (n=61) were female. Weight loss was determined in 37% (n=32) of the patients beginning from the first day of the symptoms to gastroenterology visit. The median ratio of weight loss was 9.5% (%2- %33). Fifty six (65.1%) patients were diagnosed as HP chronic gastritis according to histopathological evaluation.  The sensitivity and specifity of HP IgG was determined as 84.3% and 90.0% respectively. The median serum leptin levels were high in females (p<0.001). The symptomatic period of gastritis was longer in HP negative group (p:0,035). There were no difference between HP positive and HP negative groups depending on anthropometric values, weight loss ratio, and serum and gastric leptin and ghrelin levels. Besides this, serum ghrelin levels were positively correlated with z scores for weight and body mass index as well as weight for age (r:0.299 ve p:0.005; r:0.297 ve p:0.06; r:0.307 ve p:0.04, respectively) especially in HP positive group (r:0.299 ve p:0.025; r:0.297 ve p:0.026; r:0.309 ve p:0.021, respectively). There were no correlation between the serum as well as mucosal ghrelin and leptin levels and the severity of inflammation. Moderate and severe inflammation ratios of corpus and antrum were significantly high in HP positive group (p<0.001, for both) and antral inflammation was inversely correlated with serum leptin (r:-0.256, p:0.048). In HP positive group, median gastric ghrelin levels were low but slightly insignificant (p:0.059). Twenty two (68.8%)  of the patients with weight loss had HP gastritis. No relationship between the ratio of weight loss and serum as well as tissue ghrelin and leptin levels were determined in HP positive and HP negative group. 
Conclusion: This study could not reveal a difference of anthropometric values as well as serum and gastric tissue ghrelin and leptin levels between HP positive and HP negative patients. However, HP positive patients showed positive correlation of serum ghrelin levels with z scores for weight and body mass index as well as weight for age. HP positive gastritis was associated with mildly low gastric ghrelin levels, and moderately or severely inflamed gastric tissue. Also, gastric inflammation was positively correlated with leptin levels in HP positive group.
Key words: Helicobacter pylori, leptin, ghrelin, anthropometric values