Görsel sanatlar dersi 11-12 yaş grubu öğrencilerine çevre bilinci kazandırılmasında atık malzeme kullanımının etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of using waste materials on raising environmental awareness to students aged 11-12 in Visual Arts course
Yazar: GÜLSÜM KARA
Danışman: PROF. DR. ŞEHNAZ YALÇIN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Görsel Sanatlar Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Atık değerlendirme = Waste evaluation ; Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sanatsal yaratıcılık = Artistic creativity ; Yaratıcılık = Creativity ; Yeniden kazanma = Recycling ; Çevre bilinci = Environmental consciousness

Özet:
Bu araştırmada, ortaokul görsel sanatlar dersi müfredat programına, öğrencilerin çevre sorunlarıyla bağ kurabilmesini sağlayacak, onlara tüketim, çevre kirliliği, doğa sevgisi gibi konularda farkındalıklarını arttırabilecek konuların konulması gerektiğine dikkat çekilerek; resimde atık malzeme kullanımının, 11-12 yaş grubu öğrencilerinin çevre bilincine ve yaratıcılık düzeylerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yapılan araştırmada deneysel desen modellerinden, statik grup öntest-sontest desen modeline göre araştırma süreci planlanıp yürütülmüştür. 
Çalışma, 2019-2020 eğitim ve öğretim yılında, Antalya ili Konyaaltı ilçesine bağlı bulunan, İTÜ Eta Vakfı Konyaaltı Doğa Koleji ortaokul öğrencileriyle yapılmış olup, 20 deney, 23 kontrol grubu olmak üzere toplam 43 öğrenciden oluşmaktadır. Haftalık 1 ders saati (40 dakika) olmak üzere, deney grubu (5/C) ile 5 haftalık, kontrol grubu (5/A) ile ise 4 haftalık bir ders planı uygulanmıştır. Kontrol grubunda müfredata bağlı kalınarak izlenen yol, deney grubunda atık malzeme kullanımının yer aldığı bir ders planı ile uygulanmıştır. Her iki gruba da öntest ve sontest olarak Çevreye Yönelik Tutum Ölçeği ve resim uygulaması yaptırılmıştır.
Yapılan resimlerin yaratıcılık düzeylerinin ölçülmesinde, Yaratıcı Resim Rubriği kullanılmıştır. Çevreye Yönelik Tutum Ölçeği ve Yaratıcı Resim Rubriği'nden elde edilen sonuçlar SPSS statıstıcs 25 programında analiz edilmiştir. Analizlerde Mann Whitney "U" testi ve Wilcoxon testi ölçümleriyle ulaşılan istatistiksel sonuçlarına yer verilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; deney grubu ile kontrol grubu arasında, resimde yaratıcılık düzeyleri ve çevreye yönelik tutumları bakımdan anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır. Yapılan araştırmadan yola çıkarak, atık malzemenin çevre kirliliği, geri dönüşüm, tüketim ve çevre bilinci oluşturma gibi konularda farkındalık yaratması bakımından etkisi, yalnızca görsel sanatlar dersi değil, diğer ders içeriklerinde de araştırılma yapılması önerilmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the effect of waste material use on environmental awareness and creativity levels of 11-12 age group students. In the study, the research process was planned and carried out according to the static - group pretest - posttest design, one of the experimental design models.
The study was conducted in 2019-2020 academic year with ITU Eta Foundation Konyaalti Doga College Secondary School students in Konyaalti District of Antalya province and consists of 43 students in total, including 20 experiments and 23 control groups. A 5-week course plan with experimental group (5/C) and 4-week course plan with control group (5/A) was applied, including 1 lesson hour (40 minutes) per week. In the control group, the path followed by adhering to the curriculum was implemented with a lesson plan that included the use of waste materials in the experimental group. Both groups were subjected to environmental attitude scale and painting practice as pretest and posttest.
Creative painting rubric was used to measure the level of creativity of the paintings. The results from the Environmental attitude scale and creative picture rubric were analyzed in SPSS Statistics 25 program. In the analyses, statistical results obtained by measurements of the Mann Whitney "U" test and the Wilcoxon test were included. According to the results obtained, there was a significant difference between the experimental group and the control group in terms of creativity levels and attitudes towards the environment in the picture. Along with this study, the impact of waste material in terms of raising awareness of issues such as environmental pollution, recycling, consumption and environmental awareness, it is recommended to conduct research not only in the visual arts course, but also in other course content.