Otizm spektrum bozukluğu tanılı olgularda bipolar bozukluk gelişimi ile  BDNF, GDNF, NGF ve NT-3 faktörlerinin ilişkisinin incelenmesi
A comparison of serum bdnf, GDNF,HGF and NT-3 levels in children diagnosed with autism spectrum disorder with and without bipolar disorder
Yazar: BÜŞRA YILDIZ BAYINDIR
Danışman: DOÇ. DR. ALİ KARAYAĞMURLU
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Arka Plan ve Amaç: Pediatrik bipolar bozukluk (PBB), çocuğun normal gelişimini ve psikososyal işleyişini ciddi şekilde etkileyen, kronik ve şiddetli bir psikiyatrik bozukluktur. OSB, erken çocukluk döneminde başlayan ve geniş bir spektrumda klinik özellikler gösteren heterojen bir nörogelişimsel bozukluktur. OSB ve PBB komorbiditesi hastalarda önemli işlevsellik kaybına yol açan ve ailenin de bakım yükünü artıran şiddetli bir birlikteliktir. OSB yaşam boyu devam eden ve spesifik bir tedavisi bulunmayan bir hastalıktır. Bu nedenle OSB' ye eşlik eden ve tedavi edilebilen BB gibi hastalıkların tanılanması özellikle önemlidir. OSB ve PBB komorbiditesinde semptomlardaki benzerlikler, fenomenolojik verilerin sınırlılığı, standart tanı kriterlerinin uygulanabilirliği gibi sorunlar tanılamayı zorlaştırmaktadır.
Literatür incelendiğinde, nörotrofik faktörlerin nöroplastisitede anahtar rol oynadığı gösterilmiş ve hem OSB hem BB etiyolojisinde kritik rol oynayabileceği belirtilmiştir. Bu nedenle OSB ve BB komorbidite gelişimi ile BDNF, GDNF, NGF ve NT-3 faktörlerinin ilişkisinin incelenmesi hastalığın patofizyolojisi, tanı ve tedavisine yönelik önemli katkılar sağlayabilir.
Yöntem: Çalışma; vaka ve kontrol olmak üzere iki grup olarak tasarlandı. Vaka grubuna DSM-5 tanı kriterlerine göre OSB ve PBB tanısı almış 40 katılımcı, kontrol grubuna DSM-5 tanı kriterlerine göre OSB tanısı almış ancak herhangi bir duygudurum bozukluğu tanısı veya öyküsü olmayan yaş ve cinsiyet açısından vaka grubu ile eşleştirilmiş 40 katılımcı dahil edildi. Çalışmada, örneklemdeki bireylerin sosyodemografik özelliklerini değerlendirmek için bir sosyodemografik bilgi formu kullanıldı. Klinik özellikleri değerlendirmek için ise Çocukluk Çağı Otizm Değerlendirme Ölçeği (ÇODÖ), Sorunlu Davranış Kontrol Listesi (SDKL) ve Çocuklar İçin Genel Değerlendirme Ölçeği (CGAS) kullanıldı. Psikiyatrik komorbid tanılarının değerlendirilmesi amacıyla Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli DSM-5-Türkçe (ÇDSŞY-DSM-5-T) kullanıldı. Ayrıca uykularını değerlendirmek amacıyla Çocuklar için Uyku Bozukluğu Ölçeği, yaşam kalitesini değerlendirmek amacıyla Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeği okul ile ilgili sorunlar bölümü kullanıldı. Çalışmadaki her katılımcıdan yaklaşık 5-8 ml venöz kan alındı ve elde edilen serum örneklerinden BDNF (Beyin Kaynaklı Nörotrofik Faktör), GDNF (Glial Kaynaklı Nörotrofik Faktör) NGF (Sinir Büyüme Faktörü) ve NT-3 (Nörotrofin-3) ELİSA yöntemi kullanılarak ölçüldü.
Bulgular: Vaka grubunun serum BDNF düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p=0,002). GDNF, NGF, NT-3 düzeyleri iki grup arasında anlamlı farklılık göstermemiştir.  Faktör düzeyleri ile OSB şiddeti, sorunlu davranışlar, uyku bozuklukları ve yaşam kalitesi arasında bir ilişki saptanmamıştır. Vaka grubunda otizm şiddeti, self mutilasyon, uyku bozukluğu, komorbidite daha yüksek, yaşam kalitesi daha düşük bulunmuştur. 
Sonuç: Bu çalışmada elde edilen veriler, serum BDNF düzeylerindeki farklılığın OSB tanılı çocuklarda BB gelişimi ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. BDNF, OSB tanılı çocuklarda BB gelişimini tespit etmek için potansiyel bir biyobelirteç olabilir. Ancak, bu konuda daha geniş örneklemli ve daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Background and Objectives: Pediatric bipolar disorder (PBD) is a chronic and severe psychiatric disorder that significantly affects the normal development and psychosocial functioning of the child. Autism spectrum disorder (ASD) is a heterogeneous neurodevelopmental disorder that begins in early childhood and shows a wide spectrum of clinical features. ASD is a lifelong disease with no specific treatment. (Therefore, it is particularly important to diagnose conditions such as bipolar disorder that can co-occur with autism spectrum disorder and can be treated. The similarities in symptoms, limitations of phenomenological data, and challenges in applying standard diagnostic criteria make the diagnosis of comorbid ASD and PBD complex. When the literature is examined, it has been shown that neurotrophic factors play a key role in neuroplasticity and may have a critical role in the etiology of both ASD and BD. Therefore, investigating the relationship between the development of ASD and BD comorbidity and neurotrophic factors such as BDNF, GDNF, NGF, and NT-3 may provide important contributions to the pathophysiology, diagnosis and treatment of the disease. 
Method: This research was designed as a case-control study. The case group included 40 participants diagnosed with ASD and PBD according to the DSM-5 diagnostic criteria, while the control group included 40 participants diagnosed with ASD according to the DSM-5 criteria but without any history or diagnosis of mood disorders, matched with the case group in terms of age and gender. A sociodemographic information form was used to evaluate the sociodemographic characteristics of the individuals in the sample. Childhood Autism Rating Scale, Aberrant Behavior Checklist and Children's Clinical Global Assesment Scale  were used to evaluate clinical features Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia Present and Lifetime Version (KSADS-PL) was used to assess psychiatric comorbid diagnoses. Additionally, the Children's Sleep Disorder Scale was used to assess their sleep, and the school-related problems section of the Children's Quality of Life Scale was used to assess their quality of life. Approximately 5-8 ml of venous blood was collected from each participant, and the obtained serum samples were used to measure BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor), GDNF (Glial-Derived Neurotrophic Factor), NGF (Nerve Growth Factor), and NT-3 (Neurotrophin-3) levels using the ELISA method.
Results: The serum BDNF levels of the case group were significantly lower compared to the control group (p=0,002). However, there were no significant differences in GDNF, NGF, and NT-3 levels between the two groups. There was no relationship found between the factor levels and the severity of ASD, problematic behaviors, sleep disorders, and quality of life. In the case group, higher levels of autism severity, self-mutilation, sleep disorders, and comorbidity were observed, while the quality of life was lower.
Conclusion: The findings of this study suggest that the differences in serum BDNF levels may be associated with the development of bipolar disorder in children with ASD. BDNF may be a potential biomarker to detect the development of BD in children with ASD. However, further studies with larger sample sizes are needed to validate these findings.