Finansal değerleme yöntemleri ve çok kriterli karar verme teknikleriyle şirket değeri analizi: BIST tekstil endeksi örneği
Firm valuation analysis with financial valuation methods and multi-criteria decision making techniques: BIST textile index example
Yazar: İSMAİL ÖZTANIR
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN ÇAKIR
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Anonim şirketler = Joint stock companies ; Finansal varlık değerleme modeli = Financial asset evaluation model ; Firma değerlemesi = Firm voluation ; Proforma finansal tablolar = Proforma financial tables ; Tekstil işletmeleri = Textile enterprises ; İşletme değerlemesi = Business valuation ; Şirket hissesi = Company stock

Özet:
Finans literatüründe uzun bir zamandan bu yana şirketlerin finansal amaçları, kâr maksimizasyonu yerine değer maksimizasyonunu sağlama olarak ifade edilmektedir. Bu değer maksimizasyonunun sağlanması aşamasında şirketlerin gerçek değerlerinin takdir edilmesi, yatırımcıların doğru yatırım kararlarını verebilmesi açısından çok önemlidir.
Bu tez çalışmasında, farklı yaklaşımlar kapsamındaki çeşitli finansal değerleme yöntemleriyle şirketlerin olması gereken gerçek değerlerinin tespit edilmesi ve değerleme yöntemleri arasındaki farklılıkların belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, çok kriterli karar verme teknikleriyle de finansal performansları ortaya konmaya çalışılmıştır. Gelir yaklaşımı çerçevesinde indirgenmiş nakit akımları (İNA) yöntemi, varlık bazlı yaklaşım çerçevesinde net aktif değer (NETAKTIF) yöntemi, çarpanlara dayalı değerleme yaklaşımı kapsamında da fiyat-kazanç (F/K) oranı ve piyasa değeri/defter değeri (PD/DD) oranlarına dayalı değerleme yönteminin kullanıldığı bu araştırmada, Borsa İstanbul'da işlem gören tekstil sektörü şirketlerinin 2012-2022 yılları arasındaki mali verileri kullanılarak 2018-2022 yılları arasındaki değerleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Değerleme yöntemleriyle elde edilen şirket değerleri ile bu şirketlerin ilgili yıllardaki piyasa değerleri arasındaki ilişki panel veri analizi kullanılarak araştırılmıştır. Ayrıca değerleme tahminleriyle ilgili hata payı analizi yapılarak piyasa değerine en çok yakınsayan değerleme yöntemi açıklanmıştır.
Analizler sonucunda şirketlerin 2018-2022 yılları arasındaki değerleme sonuçları incelendiğinde, piyasa değerine en çok yakınsayan yöntemlerin İNA ve NETAKTIF yöntemleri olduğu belirlenmiştir. Hata payı analiziyle de bu sonuç teyit edilmiştir. Panel veri regresyon analizleri sonucunda da piyasa değerini anlamlı olarak etkileyen yöntemlerin İNA ve NETAKTIF yöntemleri olduğu, panel nedensellik testi sonucunda ise piyasa değeriyle çift yönlü ilişki içinde olan yöntemlerin İNA ve F/K yöntemleri olduğu bulunmuştur. İndirgenmiş nakit akımları yönteminin duyarlılık analizi sonucunda ise şirket değeri sonuçlarının en fazla duyarlı olduğu değer sürücüsünün AOSM değişkeni olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada ayrıca çok kriterli karar verme yöntemlerinden Entropi yöntemiyle ilgili şirketlerden finansal verileri stabil olan 12 şirketin finansal performans oranları ağırlıklandırılmış, Gri İlişkisel Analiz yöntemiyle de şirketler bu oranlara göre sıralanmıştır. Sıralama sonucunda tekstil sektöründe inceleme yapılan 12 şirket arasından Yataş, Karsu Tekstil ve Bilici Yatırım şirketlerinin 2018-2022 yılları arasında en iyi finansal performansı gösteren şirketler arasında olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
For a long time in the finance literature, the financial goals of companies have been expressed as value maximization rather than profit maximization. At the stage of ensuring this value maximization, determining the real values of the companies is very important for investors to make the right investment decisions.
In this dissertation, it is aimed to determine the real values of companies with various financial valuation methods within the scope of different approaches and to determine the differences between valuation methods. In addition, financial performances were tried to be revealed with multi-criteria decision-making techniques. The discounted cash flow (DNA) method in the income approach, the net asset value (NETAKTIF) method in the asset-based approach, the price-earnings (P/E) ratio and the market value/book value (PD/DD) ratios within the multiplier-based valuation approach were used in this study. It has been tried to determine the corporate values between the years 2018-2022 by using the financial data of the textile business companies traded in Borsa Istanbul between the years 2012-2022. The relationship between the corporate values obtained by valuation methods and the market values of these companies in the relevant years was examined by panel data analysis. In addition, the margin of error analysis related to the valuation estimates was made and the valuation method that most converged to the market value was explained.
As a result of the analyzes, when the valuation results of the companies between the years 2018-2022 were examined, it was determined that the methods that most converged to the market value were the DCF and net asset value methods. This result was also confirmed by the margin of error analysis. It was found that the methods that significantly affect the market value are DCF and Net Asset Value Methods, and as a result of the panel causality test, the methods that are in a bidirectional relationship with the market value are the DCF and P/E ratio-based valuation methods in consequence of the panel data regression analysis. As a result of the sensitivity analysis of the discounted cash flow method, it has been determined that the value driver to which the company value results are most sensitive is the WACC (weighted average cost of capital) variable. In addition, the financial performance ratios of 12 companies with stable financial data from the companies related to the Entropy method, which is one of the multi-criteria decision-making methods, were weighted, and the companies were ranked according to these ratios using the Gray Relational Analysis method. As a result of the ranking, it was determined that Söktaş Tekstil, Karsu Tekstil, and Bilici Investment companies among the 12 companies examined in the textile sector were the companies that showed the best financial performance between 2018 and 2022.