Yaşlı bakımında erkek bakıcıların  deneyimleri: Bir inşacı gömülü teori araştırması
The experiences of men caregivers: A constructivist grounded theory study
Yazar: NİSA YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER KORKMAZ YAYLAGÜL
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Gerontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Geriatri = Geriatrics ; Gömülü teori = Grounded theory ; Hasta bakımı = Patient care ; Sosyal yapılandırmacılık = Social constructivist ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlı bakım hizmetleri = Aged care services ; Yaşlı bakımı = Elderly care ; Yaşlılar = Elderly

Özet:
Amaç: Bakım toplumsal hayatın önemli bir gerçekliğini oluşturmaktadır. Bakım 
hizmetinin önemli bir bileşenini oluşturan informal bakım verenler literatürün ilgi 
odağındadır. Fakat informal bakım veren öznesi olarak sadece kadınların deneyimleri 
incelenmiştir. Bu durum hem informal bakım verenleri bütünsel olarak anlamayı 
zorlaştırmaktadır hem de ileride yapılması planlanan sosyal politikalara kısıtlayıcı bir 
bilgi tanımaktadır. Ayrıca Türkiye örnekleminde de informal bakım veren erkeklerin çok 
az çalışılması sebebiyle bu araştırmada informal erkek bakım verenlerin deneyimleri 
anlaşılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışmada informal bakım veren erkeklerin deneyimlerinin derinlemesine 
anlaşılması için öncelikle nitel tasarım seçilmiştir. Yaşlı bakımı veren erkekler hakkında 
kabul görmüş bir teori olmadığı için spesifik olarak nitel dizaynın alt türlerinden biri 
olan inşacı gömülü teori kullanılmıştır. Bu kapsamda veriler yarı yapılandırılmış soru 
formlarıyla toplanmıştır. Toplanan veriler sırasıyla öncü, eksenel ve odaklı kodlama 
aşamalarına göre analiz edilmiştir. 
Bulgular: Öncü kodlama sonucu 53 koda, eksenel kodlama sonucu 23 kategoriye ve son 
olarak odaklı kodlama sonucu 5 çekirdek kategoriye yani temaya ulaşılmıştır. Bunlar 
Bakım Sürecinin Kişiselleştirilmesi, Kaynaklar, Uygulamalar, İhtiyaçlar ve Yeniden 
Yapılanma'dır. Temalar arasında direkt sebep sonuç ilişkisi olmaktan ziyade kümülatif 
olarak bakım verme sürecinde ortaya çıktıkları görülmektedir. 
Sonuç: Teorik olarak tek bir yaklaşımın bakım veren erkeklerin deneyimlerini anlamaya 
ve açıklamaya yetmediği ortaya konulmuştur. Yapılan çalışmalarda var olan bakış açıları 
eklektik bir biçimde kullanılmalıdır. Uygulamalı olarak ise her sosyal konumda bulunan 
erkekler için özelleşmiş ve erişilebilir formal hizmetler oluşturulmalıdır. Hizmetler 
bakım verene bakım desteği, süreç hakkında bilgi, psikolojik/fiziksel/ekonomik 
hizmetleri içermelidir.
Anahtar Kelimeler: yaşlı bakımı, bakım veren erkekler, informal bakım, inşacı gömülü 
teori

Abstract:
Objective: Care is an important reality of social life. Informal caregivers, which 
constitute an important component of care service, are at the center of attention of the 
literature. However, mostly the experiences of women were examined. This situation 
both makes it difficult to understand informal caregivers holistically and provides 
restrictive information to the social policies planned to be made in the future. In addition 
men who provide informal care in the Turkish sample are studied very little, this study is 
aimed to understand the experiences of informal male caregivers in this study.
Method: In this study, firstly, qualitative design was chosen in order to understand the 
experiences of informal caregivers in depth. Since there is no accepted theory about care 
of older adults, the constructivist grounded theory, which is one of the subtypes of 
qualitative design, was specifically used. In this context, data were collected with semistructured questionnaires. The collected data were analyzed according to the initial, axial 
and focused coding stages, respectively.
Results: hree coding stages were carried out sequentially. As a result of initial coding, 
53 codes were found after axial coding 23 categories were found. At last focused coding 
was resulted with five core categories which are Personalization of the Care Process, 
Resources, Practices, Needs and Reengineering. It is seen that they emerge in the 
caregiving process as a cumulative rather than a direct cause and effect relationship 
between the themes.
Conclusion: It has been demonstrated that theoretically, a single approach is not 
sufficient to understand and explain the experiences of caregiver men. The existing 
perspectives in the studies should be used eclectically. In practice, specialized and 
accessible formal services should be created for men in all social positions. Services 
should include care support for the caregiver, information about the process, and 
psychological/physical/economic services.
Key words: care of older adults, men caregivers, informal care, constructivist grounded 
theory