Dentofasial deformite cerrahisinde (maksilla ve/veya mandibula cerrahisi) perioperatif bakım farklılıklarının postoperatif sonuçlara etkisi
The effect of perioperative care differences on postoperative outcomes in dentofacial deformity surgeries (maxilla and/or mandible)
Yazar: BİNNUR ÇAVDAROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE AYSU ŞALVIZ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Bulantı = Nausea ; Dentofasiyal yapı = Dentofacial structure ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Kusma = Vomiting ; Maksilla = Maxilla ; Mandibula = Mandible ; Postoperatif dönem = Postoperative period

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; dentofasial deformite cerrahisi geçiren hastalarda ameliyat sonrası hızlandırılmış iyileşme (ERAS) protokollerinin uygulanması ile, ağrı ve postoperatif bulantı ile kusma (POBK) şikayetlerinin önlenmesi, postoperatif bakım ünitesi (POBÜ) ile hastane yatış sürelerinin kısaltılması ve hasta memnuniyetlerinin arttırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve yöntem: Etik kurul onayını takiben, elektif bimaksiller dentofasial deformite cerrahisi uygulanmış 60 hastanın verileri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Standard monitorizasyon ve genel anestezi yöntemlerinin ardından; Grup 1 hastalarında geleneksel yaklaşımlar ile intraoperatif 10 mL/kg/saat İV izolen infüzyonu, Grup 2'de ise ERAS programı yaklaşımları uygulanmıştır. Grup 2'deki hastalarımızın preoperatif dönemde 48 saat sigara içmemesi, son 2 saate kadar berrak sıvı alması ve intraoperatif dönemde de 6 mL/kg/saat İV izolen alması sağlanmıştır. Bu hastaların ekstübasyon öncesi gastrik aspirasyonu yapılmış, postoperatif ilk 48 saatte POBK profilaksileri geliştirilmiş ve analjezi planlarına hasta kontrollü analjezi eklenmiştir.
Her iki gruptaki hastaların postoperatif ilk 48 saatteki numerik ağrı skorları (NRS), analjezik tüketimleri, POBK sıklıkları, POBÜ ve hastanede kalış süreleri ile memnuniyet skorları karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Postoperatif ilk 48 saatte Grup 2'de NRS skorları daha düşüktür, özellikle 2., 24. ve 48. saatlerdeki fark anlamlıdır (p<0.05). Bulantı ve kusma tanımlayan hasta sayısı da daha azdır, Grup 2'deki 0. dakika düşüklüğü belirgindir (p=0.031). Grup 2'de POBÜ'de kalış süresi daha kısadır (p=0.038). Grupların toplam analjezik tüketimi ile hastanede kalış süreleri benzerdir, Grup 2'de hastalar daha memnundur (p<0.05).
Sonuç: Ameliyat sonrası hızlandırılmış iyileşme protokolleriyle, dentofasial deformite cerrahisi geçiren hastalara daha fazla konfor ve memnuniyet sağlanabileceğini düşünmekteyiz.
Anahtar kelimeler: Dentofasial deformite; Ameliyat sonrası hızlandırılmış iyileşme (ERAS); Numerik ağrı skoru; Postoperatif bulantı ve kusma; Memnuniyet.

Abstract:
Objective: The aims of this study are preventing pain and postoperative nausea vomiting (PONV), shortening postoperative care unit (PACU) and hospital discharge times, providing satisfaction in patients undergoing dentofacial deformity surgeries by the use of Enhanced Recovery After Surgery (ERAS) protocols. 
Material and methods: After Ethics Committee approval, data of 60 patients who underwent elective bimaxillary dentofacial deformity surgeries, were investigated retrospectively. Following standard monitorization and general anesthesia; Group 1 received conventional approach and intraoperative 10 mL/kg/h IV izolen infusion, when Group 2 received ERAS protocol. Group 2 did not preoperatively smoke for 48 hours and drank clear liquids until the last 2 hours, the patients received 6 mL/kg/h IV izolen infusion intraoperatively. In these; gastric aspiration was applied before extubation, and for the first postoperative 48 hours PONV prophylaxis was supported, patient controlled analgesia was added to the analgesia plan. 
Numeric rating scales (NRS), analgesic consumptions, PONV incidences, PACU and hospital discharge times, satisfaction scores of two groups through the postoperative first 48 hours were compared.  
Results: During postoperative first 48 hours; in Group 2 NRS scores were lower, especially on 2nd, 24th and 48th hours (p<0.05). The number of patients described PONV were also lower, significant on 0th min (p=0.031). In Group 2, PACU discharge time was shorter (p=0.038). Total analgesic consumptions and hospital discharge times were similar in both groups, patients were more satisfied in Group 2 (p<0.05).
Conclusion: We believe that the comfort and satisfaction of patients undergoing  dentofacial deformity surgeries can be improved by ERAS protocols. 

Key words: Dentofacial deformity; Enhanced recovery after surgery (ERAS); Numeric rating scale; Postoperative nausea and vomiting; Satisfaction.