Göçmen gönderilerinin yoksulluk üzerindeki etkileri: Orta Asya örneği
Impact of remittances on poverty: The case of Central Asia
Yazar: SEVILYA MURODOVA
Danışman: PROF. DR. TÜRKMEN GÖKSEL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Beşeri sermaye = Human capital ; Döviz = Foreign exchange ; Eğitim harcamaları = Education expenditures ; Göçmenler = Emigrants ; Kırgızistan = Kyrgyzstan ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; Tacikistan = Tajikistan ; Yoksulluk = Poverty ; Özbekistan = Uzbekistan ; İşçiler = Workers

Özet:
Bu tezin amacı, üç Orta Asya ülkesinde- Özbekistan, Tacikistan ve Kırgızistan'da işçi dövizlerinin yoksulluk, eşitsizlik ve beşeri sermaye (sağlık ve eğitime yapılan hane harcamaları) üzerindeki etkilerini analiz etmektedir. 
Şimdiye kadar çeşitli çalışmalar, gelişmekte olan ülkelerde işçi dövizlerinin ve uluslararası göçün yoksulluğa etkisini incelemiştir. Ancak, Orta Asya bölgesi, yeterince araştırılmamıştır ve bu bölgede işçi dövizlerinin yoksulluğa etkisini inceleyen ülke karşılaştırmalı çalışma bulunmamaktadır. Bu tezin 3. bölümü, Kırgızistan Cumhuriyeti, Tacikistan ve Özbekistan'a ait işçi dövizleri, uluslararası göç ve yoksulluğa ait CALISS 2013 veri setini analiz ederek bu araştırma eksikliğini gidermeye çalışmaktadır.  Gelirin göç kararlarında önemli bir faktör olduğunu saptayan, standart ampirik yaklaşımdaki ana sorun, yoksulluk modelindeki işçi dövizleri ve göçün potansiyel içselliğidir. Uygulamada, araç değişkenleri nadiren ikna edicidir ve etkin bir çözümdür. Bu nedenle, marjdaki etkisi yerine, göçün ve işçi dövizlerinin toplam etkisini tahmin ediyoruz. 
Bu tezin dördüncü bölümü, üç Orta Asya ülkesi, Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan'da göçmen işçi dövizlerinin beşeri sermaye üzerindeki etkilerini hanehalklarının sağlık ve eğitime harcamaları bazında incelemektedir. Bu çalışma, bölgedeki sağlık ve eğitim, uluslararası göç, işçi dövizleri hakkında en güncel hanehalkı anket verilerini analiz ederek eksikliği gidermeye çalışmaktadır. Çalışmada eğitim ve sağlık üzerinde toplam ve göreceli hane harcamalarını açıklayan iki ampirik model tahmin edilmiştir. Bağımlı değişkenler içindeki sıfır tüketim gözlemlerinin de paylarını dikkate alarak, Tobit tahmin prosedürünü uygulanmaktadır. Sonuçlar, işçi dövizlerinin hanelerin beşeri sermayesi üzerindeki önemli etkilerini göstermektedir.

Abstract:
The objective of this thesis is to assess the impact of remittances on poverty, inequality and human capital (household expenditures on health and education) in three Central Asian countries – Uzbekistan, Tajikistan and Kyrgyzstan. 
Several studies have hitherto examined the impact of remittances and international migration on poverty in the developing world. However, the Central Asian region remained under-researched, with no country comparison study examining the impact of remittances on poverty in the region. The chapter 3 of this thesis fills this research gap by analyzing a CALISS 2013 dataset on remittances, international migration, and poverty from the Kyrgyz Republic, Tajikistan, and Uzbekistan. The main issue with the standard empirical approach is potential endogeneity of migration and remittances in the model of poverty, as income has been suggested to be a significant factor in migration decisions. In practice, instrumental variables are rarely a convincing and as well as efficient solution. Therefore, we estimate the total effect of migration and remittances instead of that at the margin. 
 The fourth chapter of the thesis investigates human capital effects of migrant remittances based on household expenditures on health and education in three Central Asian countries, Kyrgyzstan, Tajikistan, and Uzbekistan. The impact of remittances on health and education is under-researched in Central Asia, especially in Uzbekistan. This study fills this research gap by analysing the latest household survey data on remittances, international migration, health and education from the region. We estimate two empirical models explaining the total and relative household expenditures on education and healthcare. Taking sizeable shares of zero consumption observations on the dependent variables into consideration, we apply Tobit estimation procedure. The results indicate significant effects of remittances on households' human capital investment.