Okul öncesi dönemde davranış problemleri: Bir meta analiz çalışması
Behaviour problems in preschool period: A meta analysis study
Yazar: NUR SELİN ARGITLI ERDEN
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL YOLERİ
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı aynı veya karşılaştırılabilir araştırma sorularıyla iki veya daha fazla çalışmanın sonuçlarını nicel olarak birleştiren ve sentezleyen meta analiz yöntemini kullanarak okul öncesi dönem çocukların davranış problemleri ile ilgili Türkiye'de yapılan çalışmaları değerlendirmektir. Bu hedef doğrultusunda üç soruya yanıt aranmıştır: "Türkiye'deki okul öncesi dönem çocuklarda davranış problemleri görülme düzeyi nedir? Türkiye'deki okul öncesi dönem çocuklarda görülen davranış problemi türleri nelerdir? Türkiye'deki okul öncesi dönem çocuklarda görülen davranış problemleri ile ilgili yapılan çalışmaların türleri nelerdir?" Bu üç araştırma sorusunu cevaplandırmak için 2005 – 2022 yılları arasında yayınlanan "okul öncesi", "davranış problemleri" ve "davranış sorunları" anahtar kelimelerini içeren makale, yüksek lisans tezi ve doktora tezi türündeki çalışmalar incelenmiştir. Veri toplama sürecinde Google Akademik, Dergipark ve YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanları kullanılmıştır. Erişilen çalışmalar dâhil etme ölçütleri olan yıl, yaş aralığı, dil, çalışma türü ve meta analize uygunluk özelliklerine göre incelenmiş ve araştırma grubu ortaya çıkarılmıştır. Dâhil edilme ölçütlerini karşılayan 17 yüksek lisans tezi, 3 doktora tezi ve 7 makale çalışması olmak üzere 27 çalışma meta analize dâhil edilmiştir. Araştırmaya dahil edilen çalışmalar ile elde edilen toplam örneklem büyüklüğü 7.454'tür. Çalışmaların analizi CMA (Comprehensive Meta-Analysis) programı ile yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre Türkiye'deki okul öncesi dönem çocuklarda davranış problemleri görülme düzeyinin düşük olduğu, görülen davranış problemlerinin çoğunlukla dışsallaştırma davranış problemi olduğu, en sık görülen davranış problemi alt boyutunun aşırı hareketli ve dikkatsiz olma olduğu belirlenmiştir. Okul öncesi dönemde görülen davranış problemlerini çeşitli konular ile ilişkilendirilerek yapılan çalışmalar incelendiğinde en sık ele alınan konuların anne-baba tutumu ve sosyal beceriler olduğu görülmüştür. Okul öncesi dönemde davranış problemlerine yönelik çalışmaların türleri incelendiğinde ise en büyük etki büyüklüğüne sahip olan türün doktora tezleri olduğu ve doktora tezlerinin daha etkili ve kaliteli çalışmalar olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this thesis study is to evaluate the studies conducted in Turkey on the behavior problems of preschool children by using the meta-analysis method that quantitatively combines and synthesizes the results of two or more studies with the same or comparable research questions. In line with this goal, answers were sought for three questions: "What is the prevalence of behavioral problems in preschool children in Turkey? What are the types of behavioral problems seen in preschool children in Turkey? What are the types of studies on behavioral problems seen in preschool children in Turkey? In order to answer these three research questions, articles, master's thesis and doctoral thesis, which include the keywords "preschool", "behavioral problems" and "behavior problems", published between 2005 and 2022 were examined. In the data collection process, Google Academic, Dergipark and YOK Thesis Center databases were used. Accessed studies were examined according to inclusion criteria such as year, age range, language, study type and suitability for meta-analysis and the research group was revealed. 27 studies, including 17 master's theses, 3 doctoral dissertations and 7 article studies, that met the inclusion criteria were included in the meta-analysis. The total sample size obtained with the studies included in the research is 7,454. Analysis of the studies was done with the CMA (Comprehensive Meta-Analysis) program. According to the findings of the study, it was determined that the level of behavior problems in preschool children in Turkey is low, the behavior problems observed are mostly externalizing behavior problems, and the most common behavior problem sub-dimension is hyperactivity and inattention. When the studies conducted by associating behavioral problems in the preschool period with various subjects were examined, it was seen that the most frequently discussed subjects were parental attitudes and social skills. When the types of studies on behavioral problems in the preschool period are examined, it has been determined that the type with the largest effect size is doctoral theses and doctoral theses are more effective and quality studies.