Öğretmen eğitiminde örtük programın etkisine ilişkin öğretmen adaylarının algıları ile öğretim elemanlarının görüşlerinin incelenmesi
An examination of prospective teachers' perceptions and instructors' views on the effect of hidden curriculum in teacher education
Yazar: İLKNUR İZGİ İPEKEL
Danışman: DOÇ. DR. HARUN ŞAHİN
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Ölçekler = Scales ; Örtük program = Hidden curriculum ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğretim elemanları = Instructors ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmen yetiştirme programları = Teacher Training Programs ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmen eğitiminde örtük programın etkisine ilişkin öğretmen adaylarının algıları ile öğretim elemanlarının görüşlerinin incelenmesidir. Araştırma, 2019-2020 eğitim öğretim yılı Güz ve Bahar dönemlerinde Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesine bağlı farklı lisans programlarında öğrenim gören dördüncü sınıf öğretmen adayları ve fakültede görev yapan öğretim elemanlarıyla gerçekleştirilmiştir. 
Karma yöntem araştırmalarından açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda, betimsel tarama deseni kullanılmıştır. Bu boyutta, evrenin tamamına ulaşmak hedeflendiğinden örneklem seçimi yapılmamıştır. Araştırmanın bu boyutuna, 436 dördüncü sınıf öğretmen adayı katılmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan "Öğretmen Eğitiminde Örtük Program Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda, durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın bu boyutuna ise, maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyle belirlenen 48 dördüncü sınıf öğretmen adayı ve 18 öğretim elemanı katılmıştır. Araştırmacı tarafından oluşturulan "Dördüncü Sınıf Öğretmen Adayları Odak Grup Görüşme Formu" ile "Öğretim Elemanı Yarı-Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Verilerinin çözümlenmesinde nicel veriler için SPSS paket programında ortalama, standart sapma, Kruskal Wallis-H ve Mann-Whithey U istatistiksel analiz yöntemlerine başvurulmuştur, nitel veriler için ise içerik analizi yapılmıştır. 
Araştırmanın sonuçlarına göre, Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi 4. sınıf öğretmen adaylarının örtük program etkisine ilişkin algı düzeylerinin genel ortalaması yüksektir. Öğretmen adaylarının örtük program etkisine ilişkin algıları cinsiyete, lisans programına, anne ve baba eğitim durumuna göre anlamlı farklılık göstermektedir. Araştırmada elde edilen nicel bulgular öğretmen adayları ve öğretim elemanlarının görüşlerinden elde edile nitel bulguları desteklemektedir. Öğretim elemanları öğretmen adaylarının örtük program bağlamında mesleki gelişimlerini öğretmenliğe yönelik deneyimlerini paylaşarak, örnek olaylar anlatarak, gerekli açıklamalar yaparak ve rol model olarak olumlu yönde etkilemektedir.

Abstract:
The aim of this research is to examine prospective teachers' perceptions and instructors' views on the effect of the hidden curriculum in teacher education. The research was carried out with fourth-grade prospective teachers studying in different departments of Akdeniz University Faculty of Education and instructors working at the faculty during Fall and Spring semesters of the 2019-2020 academic year. 
The exploratory sequential pattern was used in the mixed method research. In the quantitative dimension of the research, descriptive survey design was conducted. In this dimension, the sampling selection was not made as it was aimed to reach the whole population. 436 fourth-grade prospective teachers participated in this dimension of the study. "The Scale for Hidden Curriculum in Teacher Education" prepared by the researcher was used. In the qualitative dimension of the research, the case study was conducted. 48 fourth-grade prospective teachers and 18 instructors determined by maximum diversity sampling method were participated in this dimension of the study. "Fourth-Grade Prospective Teachers Focus Group Interview Form" and "Instructor Semi-Structured Interview Form" created by the researcher were used. In analyzing the data, mean, standard deviation, Kruskal Wallis-H and Mann-Whitney U statistical analysis methods were used in the SPSS package program for quantitative data and content analysis was made for qualitative data.
According to the results of the research, the general average of the perception levels of the fourth-grade prospective teachers of Akdeniz University Faculty of Education regarding hidden curriculum effect is high. Prospective teachers' perceptions of the hidden curriculum effect differ significantly according to gender, undergraduate program and education status of parents. Quantitative findings obtained in the study support the qualitative findings obtained from the views of prospective teachers and instructors. Instructors positively affect professional development of prospective teachers in the context of the hidden curriculum by sharing their teaching experiences, telling case studies, making necessary explanations and being role models.