Bağımsız denetçi raporlarında kilit denetim konularının bildirilmesi standardı: BIST 100'de işlem gören işletmeler/sektörler üzerine bir araştırma
Standard of reporting key audit issues in the independent auditor's reports: A research on BIST 100 traded businesses/sectors
Yazar: LATİF KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. TANSEL HACIHASANOĞLU
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız denetim = Independent audit ; Borsa = Stock exchange ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Denetim = Control ; Denetim raporları = Audit reports ; Denetim standartları = Auditing standards ; Denetçiler = Controller ; Kilit denetim konuları = Key audit matters ; Raporlar = Reports

Özet:
Ekonomik faaliyetlerin karmaşıklaşması, teknolojik gelişmeler, dünya genelindeki ekonomik krizler ve muhasebe skandalları, bağımsız denetim sürecine olan güvenin sarsılması gibi durumlar bilgi kullanıcılarının bağımsız denetimden beklentilerini değiştirmiştir. Denetim raporlarının daha kaliteli, güvenilir, şeffaf, iletişim değeri yüksek ve objektif şekilde tüm taraflara sunulabilmesi ihtiyacı neticesinde düzenleyici kuruluşlar tarafından bağımsız denetim raporuna dair çalışmalar yapılmıştır. IAASB tarafından 2011 yılında ''Denetçi Raporu projesi'' başlatılmış ve uluslararası denetim standartları yenilenerek revize edilmiştir. Yapılan en önemli değişikliklerden birisi ''ISA 701 Kilit Denetim Konularının Bağımsız Denetim Raporunda Bildirilmesi" standardının yayımlanmış olmasıdır. Türkiye'de Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu bahse konu standardı ''BDS 701 Kilit Denetim Konularının Bağımsız Denetim Raporunda Bildirilmesi'' başlığı ile 09.03.2017 tarih ve 30002 sayılı resmi gazetede yayımlamıştır. Borsaya kayıtlı işletmelerde 01.01.2017 ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca, Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen kriterleri karşılayarak bağımsız denetime tabi olan işletmelerin 01.01.2018 sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanmak üzere aşamalı olarak yürürlüğe girmiştir.
	Çalışmada BİST 100'de işlem gören firmaların 2019-2020-2021 yıllarına ait bağımsız denetim raporları incelenmiştir. Çalışmada içerik analizi yöntemi uygulanmıştır. Bağımsız denetim raporlarında açıklanan kilit denetim konuları farklı yönleriyle, ayrıntılı bir şekilde analiz edilmiştir. İşletmeler ve sektörler bazında hangi kilit denetim konularına daha fazla yer verildiği ortaya çıkartılmış ve yıllara göre gelişim seyirleri izlenmiştir. Dokuz sektörün kilit denetim konuları kendi aralarında karşılaştırılarak kilit denetim konularının sektörel bazda değerlendirilmesi yapılmıştır.

Abstract:
Situations such as the complexity of economic activities, technological developments, worldwide economic crises and accounting scandals, and the loss of confidence in the independent audit process have changed the expectations of information users from independent auditing. As a result of the need to present audit reporting to all parties in a better quality, reliable, transparent, high communication value and objective manner, studies on independent audit reporting have been carried out by regulatory institutions. The "Auditor Report project" was initiated by the IAASB in 2011 and international auditing standards were renewed and revised. One of the most important changes made is the publication of the "ISA 701 Notification of Key Audit Matters in the Independent Audit Report" standard. In our country, the Public Oversight, Accounting and Auditing Standards Authority published the aforementioned standard dated 09.03.2017 and numbered 30002 with the title of "BDS 701 Notification of Key Audit Issues in the Independent Audit Report"in the official gazette.
   In accordance with the Turkish Commercial Code No. 6102 and 01.01.2017 for listed businesses, it has entered into force gradually, to be implemented in the accounting periods starting after 01.01.2018, for businesses that are subject to independent audit by meeting the criteria determined by the Cabinet Decision. In our study, the independent audit reports of the companies traded in the BIST 100 for the years 2019-2020-2021 were examined. In the study, content analysis method was applied. The key control issues indicated in independent audit reports have been analyzed in detail from different aspects. It was revealed which key audit issues were included more on the basis of businesses and sectors, and their progress over the years was followed. The lock control issues were evaluated on a sectoral basis by comparing the key audit issues of the nine sectors among themselves.