55 numaralı Mufassal Defter'e göre XVI. yüzyıl sonlarında Prizren
55 numbers Mufassal Defters according to sancak of Prizren
Yazar: HANİFE ALACA
Danışman: PROF. DR. YASEMİN DEMİRCAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Tarih = History
Dizin: Ekonomik yapı = Economic structure ; Kosova-Prizren = Kosova-Prizren ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sosyal yapı = Social structure ; Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure ; Tahrir Defteri = Tahrir Register

Özet:
Osmanlı hâkimiyeti altında bulunmuş bölgelerin sosyo-ekonomik yapısını ortaya koyan en önemli kaynaklardan biri tahrir defterleridir. Prizren sancağına ait 55 numaralı mufassal tahrir defterinden istifade edilerek sancağın XVI. yüzyılın sonlarındaki sosyo-ekonomik durumu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada, Rumeli eyaleti hakkında genel bilgi verilerek, Prizren Sancağı'nın coğrafi konumu ve Prizren'in eski çağlardan başlayarak 16. yüzyıl sonuna kadar tarihçesi anlatılmıştır. Daha sonraki tahrir defterlerinin tanımı ve Prizren tahrir defterleri ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır.Tahrir defteri içerisinde sancağa ait istatistikî veriler elde edilerek tablolara dönüştürülmüş ve bu çerçevede belli başlıklar hâlinde değerlendirmeye çalışılmıştır.1590 tarihli defter üç bölüm hâlinde incelenmiştir. Birinci bölümde, idarî yapı incelenmiştir. İdarî yapıda sancak idaresi ve sancak idarecileri olmak üzere iki başlık altında tasnif edilmiştir.İkinci bölümde iktisadî hayat incelenmiştir. Bu bölüm; ziraî üretim, vergiler, para ve fiyatlar olmak üzere üç kısma ayrılarak, ayrı ayrı değerlendirmeye tâbi tutulmuştur.Üçüncü bölümde ise, demografik yapı ve vakıflar incelenmiştir. Sonuç olarak, 1590 tarihine göre Prizren Sancağı'nın idarî, nüfus ve toprak yapısı ile ilgili geniş bir tablo hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bu bilgiler dâhilinde 1590 yılında Prizren Sancağı'nın sosyo-ekonomik yapısı hakkında veriler ortaya çıkarılmıştır.

Abstract:
One of the most important sources is writing-books which revealed the condition of socia-economical structures of the regions that they were under the Ottoman Empire sovereignty.By being benefited from the page- number 55 inside the writing-book concerning with Prizren Sanjak;it has been tried to be proved the condition of socia-economical structure of Prizren Sanjak in the ends of 16th century. In this article it has been tried to be mentioned on geographical-site the history of Prizren sanjak starting from the ancient times till the end of 16th century. The following writing-books and Prizren writing book were examined in detailed way.The statistics knowladges pertaining to the sanjak were turned into the certain tables and they were tried to realize definite titles according to those tables.The writing book dated 1590;was examined in three parts.ın the first part it was mentioned the administrative constitution.Administrative constitution has been classified into titles as being the sanjak administration and the sanjak administers.In the second part it has been surveyed financial life in Prizren.This part has been subjected to value seperately in three sections such as agrarian products,excises, means and terms. it has been also investigated demographic-structure and the endowments in the third part.As a result, the serbian sanjak related with management state, population-state and the state of region has been presented inside the tables in detailed way, according to the year of 1590s.