Üniversite öğrencilerinin düşünme ihtiyaçlarının temel psikolojik ihtiyaçlarının  doyumuna göre incelenmesi
The investigation of need for cognition of the university students according to basic psychological need satisfaction
Yazar: GÜLŞAH SORHAN
Danışman: PROF. DR. GALİP YÜKSEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba eğitimi = Parents education ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Düşünme = Thinking ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Temel ihtiyaçlar = Basic needs ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın amacı,  üniversite öğrencilerinin düşünme ihtiyaçlarının ve temel psikolojik ihtiyaçlarının doyumunun  cinsiyet, anne-baba eğitim durumu, algılanan sosyo-ekonomik durum ve devam edilen lisans bölümüne göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesidir.
Araştırmanın çalışma grubunu, 2013-2014 eğitim öğretim yılında Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nin farklı bölümlerinde öğrenimlerine devam eden 336 kadın, 91 erkek olmak üzere 427 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada  ''İhtiyaç Doyumu Ölçeği'', ''Düşünme İhtiyacı Ölçeği'' ve öğrencilerin  cinsiyet, anne-baba eğitim durumu, sosyo-ekonomik durum ve devam ettiği lisans bölümü hakkında bilgi toplamak amacıyla ''Kişisel Bilgi Formu'' kullanılmıştır. Veriler Manova, Tek Yönlü Anova ve t testi yöntemiyle analiz edilmiştir.
Araştırmanın sonucunda, katılımcıların anne-baba eğitim durumu ve devam edilen lisans bölümüne göre düşünme ihtiyacı düzeyleri  ve temel psikolojik ihtiyaçlarının doyumu ortak etkisi açısından anlamlı bir farklılık bulunmazken, sosyo-ekonomik durumlarına göre düşünme ihtiyacı düzeyleri  ve temel psikolojik ihtiyaçlarının doyumu ortak etkisi açısından anlamlı bir fark bulunmuştur. Öğrencilerin cinsiyetlerine göre,  ihtiyaç doyumu toplam puanları farklılık göstermiş, kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre ihtiyaç doyumu puanları yüksek çıkmıştır. Cinsiyetlerine göre düşünme ihtiyaçlarının farklılaşmadığı bulunmuştur.  
Öğrencilerin sosyo-ekonomik durumlarına göre özerklik, yeterlik ve ilişkili olma alt ölçeklerinden aldıkları puanların anlamlı bir fark gösterdiği tespit edilmiştir. Cinsiyetlerine göre yeterlik, özerklik alt ölçek puanları anlamlı bir farklılık göstermezken, ilişkili olma alt ölçek puanları kız öğrencilerin yüksek olmak üzere anlamlı bir farklılık göstermiştir. Öğrencilerin öğrenim gördükleri bölümlerine göre özerklik ve yeterlik alt ölçeklerinden aldıklar puanlar farklılık göstermemiştir. Öğrencilerin öğrenim gördükleri bölümlerine göre ilişkili olma alt ölçeğinden aldıkları puanların anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur. Anne-baba eğitim durumlarına göre özerklik, yeterlik ve ilişkili olma alt ölçek puanlarının farklılık göstermediği tespit edilmiştir.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine whether  investigation of basic psychological need satistifaction and need for cognition of the university students shows significant difference according to gender, mother's and father's education status, socio-economic status, licensing department.
Study group of the study consists of 427 students including 336 women and 91 men who continue their education in different parts of Gazi University Faculty of Education  in 2013-2014 academic year. In the study   ''Needs Satisfaction Scale'', '' Need for Cognition Scale''  is used  and  also ''The Personal Information Form'' is used to collect information about gender of students, mother's and father's education status, socio-economic status, licensing department. Datas were analyzed by the method of MANOVA, one-way ANOVA and t-test. 
The results of research indicated there was no significant difference regarding the main effect of need for cognition level and basic psychological needs satisfaction according to the participants' parents education level and licensing department  , there was significant difference regarding the main effect of need for cognition level and basic psychological needs satisfaction according to socio-economic status .According to genders of students , total  need satisfaction scores have showed difference , need satisfaction scores of female students was higher than male students. According to genders , need for cognition was not differentiated. 
The analysis revealed that there is a significant difference between autonomy, sufficiency and relevance which are subsets of need satisfaction according to students' socio-economic statues.  According to gender  while competence , autonomy  subscale scores did not show a significant difference,  relatedness  sub-scale scores of female students showed a significant difference to be high. According to the students' learning department, competence, autonomy  sub-scale scores didn't show significant difference. According to the students' learning department, relatedness sub-scale scores showed significant difference. According to the parents education level  autonomy, competence and relatedness sub-scale scores did not show difference.