Çoklu medya destekli çocuk edebiyatı ürünleriyle oluşturulan düşünen sınıf etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin dinleme becerisine etkisi
The effect of thinking classroom activities created with multimedia supported children's literature products on middle school students' listening skills
Yazar: AYŞEGÜL GÖKSEL
Danışman: DOÇ. DR. TALAT AYTAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Modern izlencelerle yapılandırılan ana dili eğitiminde "öğretme" yerine "etkinliklerle öğrenme" üzerinde durulur. Bu sayede farklı duyuların işe koşulabileceği, ezber yerine keşif sürecinin harekete geçirilebileceği, merak, heyecan ve başarı hissinin duyumsanabileceği eğlenceli aktivitelerle kalıcı öğrenmenin sağlanması amaçlanır. Öğrencilerin yeni öğrenilen bilgileri eski bilgilerinin üzerine inşa edebilecekleri, anlama ve anlatma becerilerini geliştirici, düşüncenin görünür kılınması marifetiyle bilişsel ve iletişimsel tekâmüllerini gerçekleştirmelerine olanak tanıyabilecek etkili öğretim ortamlarının oluşturulması önemlidir. Bu süreçte çocuk edebiyatı ürünleri ile hazırlanan çoklu medya destekli, düşünme becerisini geliştirici izlemlerin ve faaliyetlerin Türkçe derslerinde kullanılmasının öğrencilerin bütünsel gelişimine, dünyayı alımlayabilme yeteneklerine ve nitelikli bireyler olarak yetişmelerine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Bu çalışmanın amacı çoklu medya destekli çocuk edebiyatı ürünleriyle oluşturulan düşünen sınıf etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin dinleme becerisine ve Türkçe dersine yönelik tutumuna etkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın problem cümlesi "Çoklu medya destekli çocuk edebiyatı ürünleriyle oluşturulan düşünen sınıf etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin dinleme becerisine ve Türkçe dersine yönelik tutumuna etkisi nedir?" olarak belirlenmiştir. Araştırma, nicel ve nitel desenin bir arada kullanıldığı karma yöntemle yapılandırılmıştır. Çalışmanın nicel boyutunda öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyutunda ise fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2021-2022 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Küçükçekmece ilçesinde bulunan MEB'e bağlı bir ortaokulda öğrenim gören iki 6. sınıf şubesi oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ve uzman görüşleri alınan "Kişisel Bilgi Formu", "Başarı Testi", "Yarı Yapılandırılmış Öğrenci Görüşme Formu" ve geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan "Türkçe Dersine Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. 12 hafta olarak planlanan araştırmada ilk olarak "Başarı Testi" ve "Türkçe Dersine Yönelik Tutum Ölçeği" öntest puanları birbirine en yakın iki 6. sınıf şubesinden biri deney, diğeri kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Aynı zamanda "Kişisel Bilgi Formu" ile araştırmaya katılan öğrencilerin demografik özellikleri tespit edilmiştir. 10 hafta süren uygulamanın ardından "Başarı Testi" ve "Türkçe Dersine Yönelik Tutum Ölçeği" sontest olarak tatbik edilmiştir. Çalışmanın nitel boyutu kapsamında deney grubu öğrencilerine "Yarı Yapılandırılmış Öğrenci Görüşme Formu" uygulanmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS. 23.0, Excel 2016 ve MPlus 8.0 programlarına başvurulmuştur. Bu süreçte "Shapiro-Wilk Testi" ile verilerin normallik varsayımını karşılama durumları belirlenmiştir. Normallik varsayımının karşılandığı durumlarda "Bağımsız Örneklem T Testi" ve "Bağımlı Örneklem T Testi", karşılanamadığı durumlarda ise "Mann-Whitney U Testi" ve "Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi" kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre çoklu medya destekli çocuk edebiyatı ürünleriyle oluşturulan düşünen sınıf etkinliklerinin deney grubunda yer alan öğrencilerin dinleme becerisi ve Türkçe dersine yönelik tutumu üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkisi olduğu belirlenmiştir. Baba mesleği ve aile gelir düzeyi değişkenlerinin öğrencilerin "Başarı Testi" puanlarına anlamlı düzeyde tesirinin bulunduğu tespit edilmiştir. "Yarı Yapılandırılmış Öğrenci Görüşme Formu"ndan elde edilen bulgulara göre öğrencilerin düşünen sınıf etkinliklerinin dinleme ve düşünme becerilerini geliştirdiği inancına sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In standart language education, which is structured with modern syllabuses, emphasis is placed on "learning through activities" rather than "teaching". In this way, it is aimed to provide permanent learning with fun activities where different senses can be used, the discovery process can be activated instead of memorization, and the sense of curiosity, excitement and success can be felt. It is important to create effective teaching environments where students can build on their old knowledge, improve their understanding and explaining skills, and enable them to realize their cognitive and communicative evolution by making their thinking visible. In this process, it is thought that the use of multimedia-supported, thinking skills-enhancing follow-ups and activities prepared with children's literature products in Turkish lessons will contribute to the holistic development of students, their ability to perceive the world, and to grow as qualified individuals.
The aim of this study is to examine the effects of thinking classroom activities created with multi-media supported children's literature products on secondary school students' listening skills and attitudes towards Turkish lesson. In line with this purpose, the problem statement of the study is "What is the effect of thinking classroom activities created with multimedia supported children's literature products on secondary school students' listening skills and their attitudes towards Turkish lesson?" has been determined. The research was structured with a mixed method in which quantitative and qualitative designs were used together. Quasi-experimental design with pretest-posttest control group was used in the quantitative dimension of the study, and phenomenology design was used in the qualitative dimension. The sample of the research consists of two 6th grade branches studying in a secondary school affiliated to the Ministry of National Education in the district of Küçükçekmece in Istanbul in the 2021-2022 academic year. "Personal Information Form", "Achievement Test", "Semi-structured Student Interview Form" developed by the researcher and expert opinions were taken as data collection tools, and "Attitude Scale Towards Turkish Lesson" whose validity and reliability studies were conducted were used. In the study, which was planned to be 12 weeks, first of all, "Achievement Test" and "Attitude Scale Towards Turkish Lesson" pretest scores were determined as the experimental group and the other as the control group. At the same time, the demographic characteristics of the students participating in the research were determined with the "Personal Information Form". After the application that lasted for 10 weeks, "Achievement Test" and "Attitude Scale Towards Turkish Lesson" were applied as posttest. Within the scope of the qualitative aspect of the study, the "Semi-Structured Student Interview Form" was applied to the experimental group students. SPSS in the analysis of quantitative data. 23.0, Excel 2016 and MPlus 8.0 programs were applied. In this process, with the "Shapiro-Wilk Test", the conditions of meeting the normality assumption of the data were determined. "Independent Sample T Test" and "Dependent Sample T Test" were used when the normality assumption was met, and "Mann-Whitney U Test" and "Wilcoxon Signed Rank Test" were used when the normality assumption was not met. Content analysis technique was used in the analysis of qualitative data. According to the findings obtained from the research, it was determined that the thinking classroom activities created with multimedia supported children's literature products had a statistically significant effect on the listening skills and attitudes towards the Turkish lesson of the students in the experimental group. It has been determined that the variables of father's occupation and family income level have a significant effect on the "Achievement Test" scores of the students. According to the findings obtained from the "Semi-Structured Student Interview Form", it was concluded that the students believed that thinking classroom activities improved their listening and thinking skills.