Farabi ve İbn Haldun'da siyaset: El-Medinetü'l Fazıla ve Mukaddime eserleri üzerinden karşılıklı inceleme
Politics in al-Farabi and Ibn Khaldun: A comparative study on the basis of Madina al Fadila and the Muqaddimah
Yazar: MUHAMMET SÜLEYMAN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. CELALEDDİN ÇELİK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Din-siyaset ilişkileri = Religious-politics relations ; El-Medinetü'l Fazıla = El-Medinetü'l Fazıla ; Farabi = Farabi ; Mukaddime = Mukaddime ; Siyaset = Politics ; İbn Haldun = İbn Haldun

Özet:
İslam kültüründe gerçekleştirilmiş siyaset ve din alanındaki bu çalışmada, İslam düşünce geleneğinde yetişmiş en önemli düşünürlerden olan Farabi'nin ve İbn Haldun'un siyasete dair görüşleri, El-Medinetü'l Fazıla ve Mukaddime üzerinden incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde; Farabi'nin hayatı, yaşadığı dönem, El-Medinetü'l Fazıla'da Farabi'nin varlığa, bilgiye, toplumlara ve şehirlere, siyasete dair görüşleri ve Farabi'nin siyaset düşüncesi ve yorumları incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde; İbn Haldun'un hayatı, yaşadığı dönem, Mukaddime'de İbn Haldun'un varlığa, bilgiye, ümrana, siyasete dair görüşleri ve İbn Haldun'un siyaset düşüncesi ve yorumları incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde; Farabi'nin ve İbn Haldun'un siyasete dair görüşleri, Farabi'nin topluma, İbn Haldun'un ümrana dair görüşleri, Farabi'nin ve İbn Haldun'un yöneticilere ve yönetimlere dair görüşleri, düşünürlerin siyaset ve din ilişkisine dair görüşleri ve meşruiyete dair görüşleri karşılıklı olarak incelenmeye çalışılmıştır.
Sonuç olarak çalışmada, Farabi'nin ve İbn Haldun'un siyasete dair görüşlerinin benzerliklerinin ve farklılıklarının bulunduğu tespit edilmekte, her iki düşünün de birbirini tamamlayan düşünler olarak görülmesiyle siyaset ilminde yeni bir bakış açısının gelişebileceği umut edilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Farabi ve İbn Haldun'da Siyaset, El-Medinetü'l Fazıla ve Mukaddime, Farabi'de Siyaset, İbn Haldun'da Siyaset

Abstract:
In this study in the field of politics and religion carried out in the Islamic culture, their views on politics of Al-Farabi and Ibn Khaldun who are two of the most important thinkers in the Islamic tradition of thought, were tried to be examined on the basis of Madina Al Fadila and the Muqaddimah. They are examined in the first part of the study that Farabi's life, the age which he lived, his views of existence, knowledge, society, city and politics in the Madina Al Fadila and his political thoughts and their interpretations. They are examined in the second part of the study that Ibn Khaldun's life, the age which he lived, his views of existence, knowledge, umran and politics in the Muqaddimah and his political thoughts and their interpretations. They were mutually tried to be examined in the third part of the study that Al-Farabi's and Ibn Khaldun's views on politics, Al-Farabi's views on society and İbn Khaldun's views on umran, their views on administrators and governances, their views on the relationship between politics and religion, and their views on legitimacy.
As a result, it is determined in the study that the similarities and differences of Al-Farabi's and Ibn Khaldun's views on politics were found, and it is hoped that a new perspective can develop in political science if it is seen that both thoughts are complementary thoughts.

Keywords: Politics in Al-Farabi and Ibn Khaldun, Madina al Fadila and The Muqaddimah, Politics in Al-Farabi, Politics in Ibn Khaldun