Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetim stilleri ile tercih etikleri sınıf disiplin modeli arasındaki ilişki
Relationship between classroom teachers' classroom management styles and their preferred classroom discipline mode
Yazar: FİGEN ÜZEL
Danışman: PROF. DR. İMAM BAKIR ARABACI
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmanın temel amacı; sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetim stilleri ile tercih ettikleri sınıf disiplin modeli arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ve küme örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini 2023-2024 eğitim öğretim yılında Elazığ il merkezinde resmi ilkokullarda görev yapmakta olan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Ünsal (2018) tarafından geliştirilen ''Sınıfta Disiplin Modeli Ölçeği'' ile Kris'in hazırladığı ve Ekici (2004) tarafından Türkçeye uyarlanan ''Sınıf Yönetimi Profili Ölçeği'' kullanılmıştır.
Araştırmada elde edilen veriler normal dağılım göstermektedir. Verilerin analizinde parametrik analiz teknikleri kullanılmıştır. Öğretmenlerin sınıf disiplin modeli tercih puanlarına göre dağılımında öğretmenlerin en çok etkili öğretmenlik eğitimi modelini tercih ettikleri ve en az davranış iyileştirme modelini tercih ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin sınıf yönetimi profili puanlarına göre öğretmenlerin en yüksek takdir edilen ve en düşük aldırmaz sınıf yönetimi profili puan ortalamalarına sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin farklı disiplin modeli tercihlerinde demografik değişkenlere göre istatistiksel bir farklılık olup olmadığını incelemek için bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Farklılığın hangi gruptan kaynaklandığını belirlemek için de post-hoc testleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda savunmacı ve gerçeklik terapisi disiplin modeli ortalama puanları ile yaş grupları değişkeni arasında, mantıksal sonuçlar disiplin modeli tercihi ortalamaları ile mesleki kıdem arasında, savunmacı disiplin modeli ortalamaları ile eğitim durumu arasında ve savunmacı disiplin modeli ortalamaları ile okutulan sınıf kademesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin farklı sınıf yönetim stilleri ile demografik değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olup olmadığını belirlemek amacıyla bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Farklılığın hangi gruptan kaynaklandığını belirlemek için de post hoc testleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda otoriter sınıf yönetimi profili ile öğretmenlerin eğitim durumları arasında, başıboş sınıf yönetimi profili ile de öğretmenlerin görev yaptığı okulun bulunduğu eğitim bölgesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetim stilleri ile tercih ettikleri sınıf disiplin modeli arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla pearson çarpım momentler korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda sınıf disiplin modelinin alt boyutlarından etkili öğretmenlik eğitimi modeli ile aldırmaz sınıf yönetimi profili arasında düşük düzeyde negatif yönlü bir ilişki olduğu sonucu elde edilmiştir. Bunun dışındaki sınıf disiplin modeli ve alt boyutları ile sınıf yönetim profili ve alt boyutları arasında düşük veya orta düzeyde pozitif yönlü ilişki olduğu sonucu elde edilmiştir. Yapılan basit doğrusal regresyon analizi sonucunda ise sınıf yönetim profilinin sınıf disiplin modeli tercihi üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of the research; It is the examination of the relationship between classroom management styles of classroom teachers and their preferred classroom discipline model. In the study, relational survey model and cluster sampling method, which are quantitative research methods, were used. The study population of the research consists of classroom teachers working in public primary schools in the city center of Elaziğ in the 2023-2024 academic year. The "Classroom Discipline Model Scale" developed by Ünsal (2018) and the "Classroom Management Profile Scale" prepared by Kris and adapted to Turkish by Ekici (2004) were used as data collection tools.
The data obtained in the study show normal distribution. Parametric analysis methods were used in the analysis of the data. In the distribution of teachers according to the classroom discipline model preference scores, it was concluded that the teachers preferred the most effective teacher education model and the least preferred the behavior improvement model. In the distribution of teachers according to classroom management profile scores, it was concluded that teachers had the highest appreciated and lowest indifferent classroom management profile score averages. Independent sample t-test and one-way analysis of variance were performed to examine whether there was a statistical difference in teachers' preferences for different discipline models according to demographic variables. Post hoc tests were also used to determine which group the difference originated from. As a result of the analysis, it was concluded that there was a statistically significant difference between the mean scores of the defensive and reality therapy discipline model  and the age groups variable, between the logical results discipline model preference averages and professional seniority, between the defensive discipline model averages and educational status, and between the defensive discipline model averages and the grade level taught. In order to determine whether there is a statistically significant difference between different classroom management styles of teachers and demographic variables, independent sample t-test and one-way analysis of variance were performed. Post hoc tests were also used to determine which group the difference originated from. As a result of the analysis, it was concluded that there was a statistically significant difference between the authoritarian classroom management profile and the educational status of the teachers, and between the stray classroom management profile and the education region where the school where the teachers worked. In the study, pearson product moment correlation analysis was performed to determine the relationship between classroom management styles of classroom teachers and their preferred classroom discipline model. As a result of the research, it was concluded that there was a low level of negative relationship between the effective teacher education model, which is one of the sub-dimensions of the classroom discipline model, and the indifferent classroom management profile. Apart from this, it was concluded that there was a low or moderate positive relationship between the classroom discipline model and its sub-dimensions and the classroom management profile and its sub-dimensions. As a result of the simple linear regression analysis, it was concluded that the classroom management profile had a significant and positive effect on the preference of the classroom discipline model.