Yapım sürecinde TOPSIS metodolojisi ile alt yüklenici seçiminde bir uygulama
An application for the subcontractor selection with TOPSISmethodology in the construction process
Yazar: ORHAN ERDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDURRAHMAN YAĞMUR TOPRAKLI
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Tez çalışmasında, inşaat endüstrisinde alt yüklenici seçimi için, rasyonel bir seçim süreci araştırılmıştır. Burada hedeflenen nokta; geleneksel seçim kriterlerinin objektif ve matematiksel verilere dayanılarak yapılacak çalışma ile doğru ve uygun tedarikçi seçimi yapılabilirliğinin gösterilmesidir. Geçmişte, alt yüklenici seçimi ile ilgili yapılmış araştırma ve çalışmalar incelenerek değerlendirilmiş, çalışma ile ilgili ulusal ve uluslararası literatür incelenerek, çok kriterli karar verme problem ve süreçleri araştırılmış, konu ile ilgili yapılan çalışmalar anlatılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonrası, problem çözme teknikleri kapsamında uygulaması, çözüme erişim kolaylığı, işlem hızı ve veri değerlendirme objektifliği ile matematiksel modelleme, rasyonel seçim özelliği nedeniyle TOPSIS metodu kullanılarak Ankara'da bir şantiye uygulaması yapılmıştır.Çalışmanın ana konusu olan, alt yüklenici seçim uygulaması için; yapılan araştırmalar ve literatür incelemelerinden elde edilen bilgilere ek olarak, uygulama yapılan şantiye sorumlusu uzmanın görüşüne de yer verilmiştir. Uygulama da, saha çalışması için uzman yönetici tarafından seçilen 5 adet alt yüklenici adayından, belirlenen kriterler çerçevesinde, teknik ve idari bilgi, belge, döküman ve gerekli referans verileri alınmış ve değerlendirme yapılmış, alınan veriler, uzman yöneticinin incelemesi ve literatür bilgileri sonrası önem dereceleri kapsamında 'max.- min.' değer olarak sınıflandırılmış, yapılan sınıflandırma ve kriter değerlendirmeler sonrası ilk olarak 'Kriter Matrisi' oluşturulmuştur. Elde edilen verilerle, 'Karşılaştırma Matrisi', 'Öncelik Vektör Tablosu', ve sonrasında oluşan değerlerle 'Karar Matrisi' elde edilmiştir. 'Karar Matrisi' sonrası 'Normalizasyon İşlemleri Tablosu' oluşturulmuş, 'Normalize Matris', ile 'Ağırlıklandırılmış Normalize Matris ' elde edilmiştir. Uzman görüşü ile 'Karar Matris' içerisinde elde edilen ağırlık değerleri sonrası 'Pozitif ve Negatif Çözüm Değerler' tablosu elde edilmiş, elde edilen verilerle 'Pozitif ve Negatif Noktalara Olan Uzaklık Değerleri' bulunmuştur. Bulunan uzaklık değerlerinin oluşturduğu verilerin formülizasyon değerleri ile 'Göreceli Uzaklık' yani sonuç değeri bulunarak TOPSIS metodolojisi ile ideal çözüme ulaşılmıştır. Çalışma sonunda; eldeki 'İdeal Sonuç' verileri kapsamında, 5 adet alt yüklenici aday arasından sonuca en uygun olanın seçimi yapılarak, konu ile ilgili değerlendirme yapılmış, bundan sonra çalışma yapacak araştırmacılara öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In the thesis study, a rational selection process was investigated for the selection of subcontractors in the construction industry. The aim of the thesis is demonstrate that accurate and appropriate supplier could be selected through traditional selection criteria by carrying out a study based on objective and mathematical data. In the thesis study the previous research and studies on subcontractor selection were reviewed and evaluated; national and international literature about the study were examined; problems and processes regarding multi-criteria decision-making were investigated; and, studies on this subject matter were described. Following the evaluations, a construction site application was carried out in Ankara using the TOPSIS method due to its applicability within the scope of problem-solving techniques, ease of access to the solution, processing speed and objectivity in data evaluation, mathematical modeling and rational selection features. For the subcontractor selection application, which is the main subject of the study, expert opinions of the construction site supervisor were included in addition to the information obtained from the researches and literature reviews. During the application, technical and administrative information, records, documents and necessary reference data were obtained from the 5 subcontractor candidates, who were selected by the expert. The field work within the framework of the determined criteria they were evaluated and classified as 'max. - min.' value according to their significance based on the review of the expert and the information in the literature; and the 'Criteria Matrix' was created initially following the classification and evaluation of the criteria. The data obtained were used in creating the 'Comparison Matrix', 'Priority Vector Table'; and the values obtained were used in creating the 'Decision Matrix'. Following the 'Decision Matrix', 'Table of Normalization Process' was created; and, 'Normalized Matrix' and 'Weighted Normalized Matrix' were obtained. After the weight values obtained in the 'Decision Matrix' based on expert opinion, the table of 'Positive and Negative Solution Values' was created; and the data obtained were used in obtaining the 'Distance to Positive and Negative Points Values'. The ideal solution was reached within the TOPSIS methodology by finding the 'Relative Distance', which is the result value, with the formulation values of the data consisting of the distance values obtained. At the end of the study; the most appropriate subcontractor was selected among the 5 candidates within the scope of the 'Ideal Result' data obtained; an evaluation was made on the subject matter and suggestions were presented to the researchers for future studies.