Ceza infaz kurumlarındaki mahkumlarda algılanan sosyal desteğin kurumdaki uyum ve ruhsal durum ile ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between the social support as perceived by the inmates, the mental status and institutional adjustment in correctional facilities
Yazar: ASBURÇE RAVANOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RUKİYE HAYRAN
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Ceza infaz kurumları = Prisons ; Hükümlüler = Convicts ; Psikolojik durum = Psychological status ; Ruh sağlığı = Mental health ; Uyum = Adjustment

Özet:
Amaç: Bu araştırmada ceza infaz kurumlarındaki mahkumların (hüküm almış olan
hükümlü ve hüküm özlü kişilerin) çevrelerinden algıladıkları sosyal destek ile
kurumda kaldıkları süre zarfında ruhsal durumları ve kurum uyumları arasındaki
ilişkiyi incelemek amaçlanmaktadır. Bu yolla, topluma kazanımı istenen bireylerin
hüküm sürecinde, aile ve yakınları ile bağlarının önemini keşfederek, infaz süresini
verimli geçirebilme konusunda, suçu ve suçluluğu önlemekle ilgili aile ve aile
üyelerini de iyileştirmede paydaş kılacak etkili müdahaleler geliştirebilmek
hedeflenmiştir.
Yöntem: Bu araştırma Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü'nden
alınan resmi izin doğrultusunda Metris 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda
hükümlü ve hüküm özlü bulunan, 18-65 yaş arası gönüllü 200 mahkum birey ile
yapılmıştır. Araştırmada öncelikle katılımcılara bilgilendirilmiş gönüllü onam formu
verilmiştir. Sonrasında sırası ile Sosyodemografik Özellikler ve Veri Formu, Ziyaret
Değerlendirme Formu, Kısa Semptom Envanteri (KSE) ve Çok Boyutlu Algılanan
Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) verilerek uygulanmıştır. Araştırmada nominal
veriler frekans analiziyle, ölçüm verileri ise ortalama ve standart sapma ile
tanımlanmış ve ölçeklerin iç tutarlılık değerleri madde geçerlilik analizi ile verilmiştir.
Araştırmada Spearman Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi, kategorik değişkenler
arasındaki farklılığın tespiti için χ2 bağımsızlık testi, iki kategorili değişkenler için
medyanlar arası farklılık için Mann-Whitney U testi, ikiden fazla kategorili
değişkenler için medyanlar arası farklılık için Kruskal-Wallis H testi ve yordayıcı
değişkenlerin bulunması için regresyon analizi kullanılmıştır. Verilerin analiz
edilmesinde SPSS.22 (Statistical Package for Social Science) paket programı
kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan katılımcıların 179'u (%89,5) hükümlü, 21'i (%10,5)
hüküm özlü bireyden ve bu örneklemin %70,5'i şiddet suçu işlemiş, %29,5'i mala
karşı suç işlemiş bireyden oluşmaktadır. Araştırmaya katılan bireylerin algıladıkları
sosyal destek seviyeleri, ruhsal durumu, kurum içi uyumu değerlendirildiğinde;
Algılanan sosyal destek ile Kısa Semptom Envanteri, anksiyete altboyutu , depresyon
altboyutu , olumsuz benlik altboyutu ve somatizasyon altboyutu arasında istatistiksel
olarak anlamlı ve negatif bir ilişki olduğu görülmüştür. Ek olarak yüksek algılanan
sosyal desteği olanların psikolojik rahatsızlık puan medyanları genel olarak düşük
olduğu görülmüştür. Analiz daha önce cezaevi geçmişi olan ve olmayanlar biçiminde
şekillendirildiğinde; daha önce cezaevine girmemiş olanların kurum içi uyum ve
algılanan sosyal destek puan medyanlarının en yüksek olduğu ve algılanan sosyal
desteğin; aile/yakınlardan para yatırılması, mektup alma sıklığı, aile/yakınlarla telefon
görüşmesi sıklığı ve depresyon tarafından yordandığı bulgular arasındadır. Ayrıca;
kişinin suçunun kayda geçtiği yaşın (18 yaş altı-19 yaş üstü) ve işlediği suç türünün
(şiddet suçu-mala karşı suç) mükerrer suçu yordadığı, yine aynı değişkenin kurum içi
uyum toplam puanının %22'lik kısmını pozitif yönde anlamlı bir şekilde yordadığı
görülmüştür.
Sonuç: Araştırmanın bulgularının sonuçlarına göre; kişinin algıladığı sosyal
destekteki artışın, kişinin ruh sağlığındaki iyileşmeyle ilişkili olduğu, kişiyi topluma
kazandırma ve ruhsal iyilik halliliği için aile ve yakınları ile iletişiminin devam
etmesinin yani algıladığı sosyal desteğin önemi keşfedilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Ceza İnfaz Kurumu, Ruh Sağlığı, Algılanan Sosyal Destek.

Abstract:
Objective: In this study, it is aimed to examine the relationship between the mental
state and the institutional cohesion during the period of accommodation in the
penitentiary institution with the perceived social support of the prisoners (convict and
a convict with a non-final judgment). In this way, it is aimed to develop effective
interventions focusing on improving related family and family members to prevent
crime and criminality and to be productive on the issue of the execution period by
discovering importance of ties between family and relatives during the conviction
period of people for reintegrating them into the society.
Method: This investigation was conducted with 200 prisoners who were volunteers
between 18-65 years, who were convict and a convict with a non-final judgment in the
Metris 2 Nolu T Type Closed Penal Execution Agency in line with official permission
from the General Directorate of Prisons and Detention Houses of the Ministry of
Justice. In the study, informed voluntary consent forms were given to the participants.
Sociodemographic Characteristics and Data Form, Visiting Evaluation Form, Brief
Symptom Inventory (CSI) and Multidimensional Perceived Social Support Scale
(CBCAS) were conducted to each prisoner. In the study, nominal data were defined
by frequency analysis, data were expressed by means and standard deviation, and
internal consistency values of the scales were given by item validity analysis. The
Spearman Moments Multiplication Correlation Analysis was used, the χ2
independence test for the difference between the categorical variables, the Mann-
Whitney U test for the median differences for the two categorical variables, and
Kruskal-Wallis H test and regression analysis were used to find the predictor variables.
SPSS.22 (Statistical Package for Social Science) package program was used in
analyzing the data.
Results: In the study, 179 (89.5%) of the participants were convict, 21 (10.5%) were
a convict with a non-final judgment, 70.5% of the sample committed a violent crime,
29.5% of were crimes that are committed against property takes part in the study.
When social support levels, mental status, internal consistency assessed by the
individuals participating in the research are evaluated; There was a statistically
significant and negative correlation between perceived social support and Brief
Symptom Inventory, anxiety subscale, depression subscale, negative self-scale and
somatization subscale. In addition, the median scores of psychological distress scores
of those with high perceived social support were found to be generally low. When the
analysis is shaped in the form of those with and without prison history, those who have
not entered prison before have the highest median of internal compliance and
perceived social support points; family/relative payments of relatives, the frequency
of receiving letters, the frequency of phone calls with family/relatives, and the findings
of depression. Also; it was found that the official age at which the prisoner accused
from a type of crime (under 18 years old and older than 19 years old) and criminal
offense (violence crime vs commodity crime) while the same variable significantly
predicted 22% of the total internal compliance total score on the positive side.
Conclusion: According to the results of the findings of the research; it has been
discovered that the increase in perceived social support by one is related to the
improvement in one's mental health and that the continuation of relationship between
family and relatives namely the social support perceived for the reintegration of person
into the society and spiritual well-being is important.
Key Words: Penitentiary Institution, Mental Health, Perceived Social Support.