Öğretmen perspektifinden akran zorbalığı
Peer bullying from teachers' perspective
Yazar: SEVİL ÇÖLMEKÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM ÇENGEL SCHOVILLE
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı Aydın Efeler'de Kız İmam Hatip Lisesinde görev yapan öğretmen ve okul yöneticilerinin deneyimlerine dayalı olarak akran zorbalığı ile ilgili görüş ve önerilerini ortaya çıkarmak, akran zorbalığı ile baş etme stratejilerini incelemektir. Araştırmaya 2021-2022 akademik yılında Aydın İli Efeler ilçesi Kız İmam Hatip Lisesinde görev yapan 21 öğretmen ve 3 okul yöneticisi katılmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmada katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik (yaş, branş) örnekleme yöntemine göre seçilmiştir. Veriler görüşme tekniği ile toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler içerik analiz yolu ile çözümlenerek bulgular elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğretmenler akran zorbalığını baskı ve güç kelimelerini kullanarak tanımlamaktadırlar. Okulda en sık sözel zorbalık ve sosyal zorbalık türleri gözlemlenmekte, fiziksel zorbalık gözlenmemektedir. Katılımcı öğretmenlerin çalıştıkları diğer okullar ile kız imam hatip lisesi okulundaki deneyimleri karşılaştırıldığında söz konusu okulda akran zorbalığını daha az gözlemlendiği, ayda bir iki gözlemlendiği ortaya çıkarılmıştır. Akran zorbalığı türleri ve ortaya çıkma sıklığı okul türlerine göre değişmektedir. Öğretmenler zorbalıkla baş etme stratejilerinde en fazla öğrenci ile konuşma, görüşme, zorbayı uyarma ve kurbanı destekleme stratejilerini kullanmaktadırlar. Kurban öğrenciler sessiz, içine kapanık ve özgüven problemi yaşayan öğrencilerdir. Zorba öğrenciler ise benzer aile yapıları olan, varlıklarını gösterme çabasında olan öğrencilerdir. Öğretmenlere göre seyirci öğrenciler tanık oldukları zorbalığa tepki vermemektedirler. İzleyici öğrencilerin tepki vermemeleri zorbalığın devam nedeni olarak görülmektedir. Öğretmenler meslektaşlarını akran zorbalığı konusunda yeterli görmemektedirler. Öğretmenlerin akran zorbalığı ile ilgili şimdiye kadar hiçbir eğitim almadıkları ortaya çıkarılmıştır. Öğretmenler akran zorbalığı konusunda eğitim almak istemekte, bununla ilgili MEB ve okul yönetiminin istek ve ihtiyaçlarını karşılamasını önermektedirler. Araştırmanın sonuçları ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış, araştırmanın sınırlılıkları belirtilmiş, gelecekte yapılacak uygulamalı ve teorik araştırmalar için öneriler sunulmuştur.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Akran Zorbalığı, Öğretmen Görüşleri, Kız İmam Hatip Lisesi

Abstract:
The aim of the research is to examine the teachers', who are working in Aydın Efeler Girls' İmam Hatip Highschool in the 2021-2022 academic year, opinions and experiences, advice and strategies for coping with peer bullying. There are 21 teachers and 3 vice adminators on this research. The research was carried out according to the case study which is one of the qualitative research methods. In the study, the participants were selected according to the maximum diversity (age, gender, branch) sampling method, which is one of the purposeful sampling methods. Data were collected by interview technique. Semi- structured interview technique was used as data collection tool. The data was analyzed by content analysis technique and research findings were obtained. According to the findings teachers define "peer-bullying" by using the words "force and strength". Verbal and social bullying are mostly observed types of bullying at schools and physical bullying has never happened. When the experiences of the participant teachers in the other schools they work in and the girls' imam hatip high school were compared, it was revealed that peer bullying was observed less frequently in the school in question and it was observed once or twice a month. The types of bullying and the frequency of its occurrence vary according to the school types. Teachers mostly use the strategies of talking to the student, interviewing, warning the bully and supporting the victim in their strategies to cope with bullying.Victim students are quiet, introverted and have self-confidence problems. Bully students are students who have similar family structures and are trying to show their presence. According to the teachers, observer students do not react to the bullying when they witness. The fact that the observer students do not react is seen as the reason for the continuation of the bullying. Teachers do not see their colleagues as sufficient about peer bullying. It has been revealed that the teachers have not received any training on peer bullying until now. Teachers want to receive training on peer bullying and they suggest that MEB and school management meet their demands and needs. The results of the research were discussed within the framework of the relevant literature, the limitations of the research were stated, and suggestions were presented for applied and theoretical research in the future.

KEY WORDS: Peer Bullying, Teachers' Perspective, Imam Hatip Girls' High School