Avrupa bütünleşmesinde demokrasi açığı sorunu ve ulusal parlamentoların rolü
The democratic deficit problem and role of national parliaments in the European integration process
Yazar: HAVVANA YAPICI
Danışman: PROF. DR. FÜSUN ARSAVA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hukuk = Law ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Avrupa ülkelerinin ekonomik, siyasi ve sosyal bütünleşmesini içine alan uzun birsürecin sonucu ve?elit bir siyasi girişimcilik? örneği olan Avrupa bütünleşmesi sürecindekigelişmeler, Birliğin kurumsal yapısının yanı sıra üye ülkelerin kurumlarında da bazıdeğişimleri gerekli kılmıştır. Ulusal düzlemde seçilmiş organlar olarak, faaliyetleri ile siyasisisteme olan kamuoyu desteğinin korunması ve güçlendirilmesi anlamında en önemliaraçlardan biri olan ulusal parlamentolar da sözü edilen değişimin ve gelişimin bir parçasınıoluşturmaktadır.Avrupa Birliği (AB) hukuk düzeninin kapsamı, yoğunluğu ve özel niteliği, Birliğidiğer geleneksel uluslararası kuruluşlardan ayırmakta; onu daha çok devletlerin yapısınayaklaştırmakta ve ona üye devletlerden kaynaklanan egemen bir güç vermektedir. Birlikteulusal düzlemdeki birtakım yetkilerin AB düzlemine kaydırıldığı ve bu anlamda AB üyesiolmayan ülkelerde ulusal parlamentolar tarafından kullanılan birçok yetkinin, AB kurumlarıtarafından kullanıldığı görülmektedir.Avrupa bütünleşmesinin günümüzde karşı karşıya bulunduğu belki de en önemlisorun, bütünleşmenin başlangıcından beri süregelen ?demokrasi açığı? sorunudur. Demokrasiaçığının önemli bir ayağını, ulusal parlamentoların, AB karar alma sürecine katılımı vehükümetlerini AB tasarrufları konusunda etkili bir demokratik denetime tâbi tutamamasıoluşturmaktadır.AB'de, ulusal düzlemde hükümetlerine, uluslararası düzlemde ise AB kurumlarınakarşı yetki ve güç kaybıyla karşı karşıya olan ulusal parlamentoların bu durumdan nasıletkileneceği ve uluslararası ilişkilerin şekillenmesinde ve idaresinde, katılım ve denetimaçısından ulusal parlamentoların hukuki pozisyonlarının ne olacağı konuları önemtaşımaktadır.Günümüzde, tüm karmaşık sistemlerde olduğu gibi, Birliğin kurumları ve yetkileriarasında uyum sağlanması ve mevcut demokrasi açığı sorununun aşılması veya ortadankaldırılması için üye devlet ulusal parlamentolarının AB tasarruflarına daha etkin bir şekildekatılımının ve AB tasarruflarının denetimi sürecine katkılarının sağlanması gerekmektedir.Çalışmada, Avrupa bütünleşme süreci içerisinde yaşanan gelişmelerle birlikteuluslarüstü bir organizasyona eklemlenme çabası içerisinde olan ve AB düzleminde de sürecekatkılarına yaşanan son gelişmeler doğrultusunda daha da önem atfedilen ulusalparlamentoların rolleri, Avrupa bütünleşmesi süreci ve demokrasi açığı sorunu bağlamında elealınmakta ve ulusal parlamentoların Avrupa bütünleşmesi sürecindeki rollerinin gelişimi,ulusal parlamentoların bütünleşmenin geleceğindeki yeri açısından değerlendirilmeyeçalışılmaktadır.

Abstract:
The developments in the European integration process including the economic, social,and political integration of European countries in a long process and ?an elite politicalenterprise? are necessitated the changes which are not only in European Union (EU)institutional structure, but also in member states institutions. National parliaments (NPs)which are an important factor in preservation and strengthening of public opinion support tothe political system are an important part of this developments and changes.The content and special character of the EU legal system is not only separated fromother traditional international organizations but also empowered and closely integrated withthe member states and give sovereignty power which is derived from of the member states,which differentiates member states from other states.From the beginning of integration process to the present day, one of the mostimportant problems faced by the European integration is the problem of democratic deficit.The deficiency of the participation to the decision making process and democratic scrutiny ofthe respective governments of the NPs are one of the important sides of the democraticdeficit.Another important point is what is going to be efficiency and legal position of NPswhich are in power and competence loss both in national and international level in terms ofrespective government and EU institutions in the European integration process.Like all complicated systems in EU, NPs should participate to the EU decision makingprocess and scrutiny of national governments efficiently for providing conformity betweenEU powers and institutions and exceeding the democratic deficit problem.In this study, the role of national parliaments whose participation to the processattached importance should be discussed in terms of the integration process and democraticdeficit problem and the development of the role of national parliaments in terms of thepositions of the future of integration should be evaluated.