Destinasyonu psikolojik olarak sahiplenme ve turist motivasyonlarının deneyimlere olan etkisi
The effect of destination psychological ownership and tourist motivations on experiences
Yazar: FULDEN NURAY KÜÇÜKERGİN
Danışman: PROF. DR. ARZU KILIÇLAR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Destinasyon = Destination ; Motivasyon = Motivation ; Psikolojik sahiplenme = Psychological ownership ; Tekrar gelme niyeti = Revisit intention ; Turist tatmini = Tourist satisfaction ; Turistler = Tourists

Özet:
Bu tez çalışmasının temel amacı turist motivasyonu, destinasyonu psikolojik olarak sahiplenme, turist tatmini, yerinde davranış, övünme ile ağızdan ağıza iletişim (AAİ) ve tekrar ziyaret eğilimleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi olarak belirlenmiştir. Buna ek olarak; 2019 yılının sonlarından itibaren tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgınının insanları seyahatten kaçınmaya itmesinin, tekrar ziyaret eğilimlerine olan etkisi de incelenmiştir. Bu belirtilen amaca erişebilmek için, detaylı bir literatür taraması sonucunda bir araştırma modeli oluşturulmuştur. Turizm literatüründe, turist motivasyonlarının etkisi incelenmiş olsa da destinasyonu psikolojik olarak sahiplenmenin turistlerin deneyimindeki rolü yeterli düzeyde incelenmiş değildir. Bu boşluğu doldurmaya katkı sağlayabilmek adına, ilişki örüntülerini test edebilmek için G*POWER ile belirlenen sayıyı aşarak 538 adet katılımcıdan anket formu vasıtasıyla veri toplanmıştır. Verilerin analizinde KEKK-YEM kullanılmıştır. Dışsal modele ilişkin kriterlerin (içsel tutarlık, ayırt edici geçerlik ve yakınsak geçerlik) karşılanmasını takiben, dışsal modelin kriterleri (çoklu bağıntı kontrolü, R2, Q2) incelenmiş ve hipotezlerin sonuçları değerlendirilmiştir. Buna göre; kültür, hazsal arayış ve rahatlama turist tatminini olumlu ve anlamlı bir biçimde etkilerken, fiziksel hareket turist tatminini anlamlı bir biçimde etkilememiştir. Destinasyonu psikolojik olarak sahiplenmenin turist tatminine olan etkisi anlamlı olarak bulunmuştur. Destinasyonu psikolojik olarak sahiplenmenin övünme ile AAİ ve tekrar ziyaret eğilimi üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmuşken, yerinde davranış üzerindeki etkisi anlamsız olarak tespit edilmiştir. Turist tatmini ise yerinde davranış ve tekrar ziyaret eğilimini anlamlı etkilemişken, övünme ile AAİ'yi anlamlı bir biçimde etkilememiştir. Son olarak, Covid-19 sebebiyle seyahatten kaçınma eğiliminin tekrar ziyaret eğilimi üzerinde anlamlı bir etkisi gözlemlenmemiştir. Bu bulgulara dikkate alınarak, gelecekteki çalışmalar ve uygulamacılar için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this thesis study is to examine the relationships between tourist motivation, psychological ownership of the destination, tourist satisfaction, on-site behavior, braggart word-of-mouth (WoM), and revisit tendencies. In addition, the effect of the Covid-19 epidemic, which has affected the whole world since the end of 2019, pushing people to avoid travel, on repeat-visit tendencies was also examined. To achieve this stated purpose, a research model was created as a result of a detailed literature review. Although the effect of travel motivations has been examined in the tourism literature, the role of psychological ownership of the destination in the tourist experience has not been adequately examined. To contribute to filling this gap, data were collected from 538 participants using a questionnaire, exceeding the number determined by G*POWER, to test the relationship patterns. PLS-SEM was used in the analysis of the data. After the criteria of the extrinsic model (internal consistency, discriminant validity, and convergent validity) were met, the criteria of the extrinsic model (multiple correlation control, R 2, Q 2) were examined, and the results of the hypotheses were evaluated. According to this, while culture, hedonic pursuit, and relaxation affected tourist satisfaction positively and significantly, the physical movement did not significantly affect tourist satisfaction. The effect of psychological ownership of the destination on tourist satisfaction was found to be significant. While psychological ownership of the destination had a significant effect on braggart, WoM, and revisit tendency, its effect on on-site behavior was found to be insignificant. Tourist satisfaction, on the other hand, had a significant effect on appropriate behavior and revisit tendency, but not on boasting and WOM. Finally, no significant effect of the tendency to avoid travel due to Covid-19 on the tendency to revisit was observed. Considering these findings, various suggestions were made for future studies and practitioners.