Sağlık çalışanlarının iş yaşam kalitesinin yurt dışına göç niyetine etkisinde sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin aracı rolü
The mediatory role of violence against healthcare workers in the effect of healthcare workers' quality of work on their intention to migrate abroad
Yazar: GÖKHAN ACAR
Danışman: DOÇ. DR. MURAT SAĞBAŞ
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Beyin göçü = Brain migration ; Sağlıkta şiddet = Violence in health

Özet:
ÖZET

Düşük iş yaşam kalitesi, beyin göçü ve şiddete maruz kalma sağlık çalışanlarının karşılaştığı önemli sorunlardır. Bu sorunlar, sağlık çalışanlarının iş tatminini ve motivasyonunu düşürmekte, mesleki tükenmişliğe yol açmakta ve sağlık hizmetlerinin kalitesini olumsuz etkilemektedir. Ayrıca, beyin göçü, ülkedeki nitelikli sağlık çalışanlarının azalmasına ve sağlık sisteminde ciddi açıkların oluşmasına neden olmaktadır. Şiddete maruz kalma ise sağlık çalışanlarının fiziksel ve psikolojik sağlığını tehdit etmekte, güvenli çalışma ortamlarının oluşturulmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'deki sağlık sektörü çalışanlarının iş yaşam kalitesi, beyin göçü algıları ve sağlıkta şiddet maruziyeti arasındaki ilişkileri incelemektir. Ayrıca cinsiyet, medeni durum ve sektör gibi demografik özelliklerin iş yaşamı kalitesi, şiddete yönelik tutum ve beyin göçü algılarını nasıl etkilediğini belirlemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, göç etme niyetindeki rolü de dahil olmak üzere, şiddete maruz kalma ile kariyer memnuniyeti arasındaki ilişkiyi araştırmaktadır. Çalışmada gruplar arası farklılıkların tespitinde bağımsız örneklem t testi ile ANOVA'dan faydalanılmış, ayrıca yapısal eşitlik modellemesine yer verilmiştir. Araştırmada demografik özellikleri belirlemeye yönelik anket kısmının yanı sıra Öncü ve diğerleri (2018) tarafından geliştirilen Beyin Göçü Tutumu Ölçeği, Akar ve Üstünler (2017) tarafından geliştirilen İş Yşaam Kalitesi Ölçeği ve Çelik ve Çelik (2007) tarafından geliştirilen Şiddete Yönelik Tutum Anketi kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi, 331 sağlık çalışanından oluşmaktadır. Sonuçlar, iş-yaşam kalitesinin sektöre göre önemli ölçüde farklılaştığını, özel sektör çalışanlarının kamu sektöründekilere göre daha yüksek puanlar bildirdiğini göstermektedir. Ayrıca, beyin göçü algıları medeni durum ve çocuk sahipliğinden etkilenmekte, evli olmayan ve çocuksuz bireyler göçü daha cazip olarak algılamaktadır.
Yapısal eşitlik modellemesi, şiddete maruz kalmanın beyin göçü tutumları ile pozitif ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak, iş-yaşam kalitesi beyin göçü algılarını doğrudan etkilememektedir. Ayrıca, özel sektörde çalışan sağlık çalışanlarının kamu sektöründe çalışanlara kıyasla şiddete maruz kalma olasılığı daha yüksektir. Sonuç olarak, bu çalışma iş-yaşam kalitesinin iyileştirilmesi, sağlık hizmetlerinde şiddetin azaltılması ve beyin göçü endişelerinin giderilmesi için kapsamlı politikalara duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır. Mesleki memnuniyetin artırılması ve güvenli çalışma ortamlarının sağlanması, sağlık çalışanları arasında göç niyetlerini önemli ölçüde azaltabilir.
Anahtar Kelimeler: İş Yaşam Kalitesi, Beyin Göçü, Sağlık Sektörü, Şiddet, Demografik Etkiler

Abstract:
Low quality of work life, brain drain and exposure to violence are important problems faced by healthcare workers. These problems reduce the job satisfaction and motivation of healthcare workers, lead to professional burnout and negatively affect the quality of healthcare services. In addition, brain drain leads to a decrease in the number of qualified health workers in the country and serious deficits in the health system. Exposure to violence threatens the physical and psychological health of healthcare workers and necessitates the creation of safe working environments. The main purpose of this study is to examine the relationships between quality of work life, brain drain perceptions and exposure to violence in health care among health sector employees in Turkey. It also aims to determine how demographic characteristics such as gender, marital status and sector affect quality of work life, attitudes towards violence and brain drain perceptions. It also explores the relationship between exposure to violence and career satisfaction, including its role in migration intentions. In the study, independent sample t-test and ANOVA were used to determine the differences between groups, and structural equation modeling was also used. In addition to the questionnaire to determine demographic characteristics, the Brain Drain Attitude Scale developed by Öncü et al. (2018), the Quality of Work Life Scale developed by Akar and Üstünler (2017) and the Attitudes Towards Violence Questionnaire developed by Çelik and Çelik (2007) were used in the study. The sample of the study consists of 331 healthcare workers. The results show that quality of work-life differs significantly by sector, with private sector employees reporting higher scores than those in the public sector. In addition, perceptions of brain drain are affected by marital status and having children, and unmarried and childless individuals perceive migration as more attractive.
Structural equation modeling reveals that exposure to violence is positively associated with brain drain attitudes. However, quality of work-life does not directly affect brain drain perceptions. In addition, health care workers working in the private sector are more likely to be exposed to violence than those working in the public sector. In conclusion, this study emphasizes the need for comprehensive policies to improve quality of work-life, reduce violence in healthcare and address brain drain concerns. Increasing occupational satisfaction and providing safe working environments can significantly reduce migration intentions among health workers.
Keywords: Quality of Work Life, Brain Drain, Health Sector, Violence, Demographic Effects.