Engelli üniversite öğrencilerinin işe geçiş becerilerinin incelenmesi
Investigation of transition to work skills of disabled university students
Yazar: AYŞENUR BAYSAL
Danışman: PROF. DR. MİNE UYANIK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy
Dizin: Engelli kişiler = Disabled persons ; Etkileşim = Interaction ; Hedef belirleme = Target determination ; Kariyer hedefleri = Career goal ; Ölçekler = Scales ; Özerk ilişkisel benlik = Autonomous-relational Self ; Üniversite öğrencileri = University students ; İletişim becerisi = Communication skill ; İşe geçiş = Transition to work

Özet:
Bu çalışma, engelli üniversite öğrencilerinin işe geçiş becerilerinin incelenmesi amacıyla planlandı. Çalışmaya 33 engelli 33 engelli olmayan toplam 66 üniversite öğrencisi dahil edildi. Çalışma kapsamında öğrencilerin akademik becerileri, kariyer hedefleri belirleme becerileri, özerk benlik becerileri ve iletişim ve etkileşim becerileri değerlendirildi. Öğrencilerin akademik becerileri akademik not ortalaması ile elde edildi. Kariyer hedefleri belirleme becerileri için Kariyer Geleceği Ölçeği, özerk benlik becerileri için Özerk Benlik Yönetimi Ölçeği, iletişim ve etkileşim becerileri için ise İnsan Okupasyon Modeli kapsamında geliştirilen İletişim ve Etkileşim Becerilerinin Değerlendirilmesi ölçeği kullanıldı. Engelli ve engelli olmayan öğrencilerin becerileri arasındaki fark incelendi. Engelli üniversite öğrencilerinin akademik beceri, kariyer hedefleri belirleme becerileri, özerk benlik becerileri, iletişim ve etkileşim becerileri engelli olmayan öğrencilere göre istatistiksel açıdan daha düşük düzeyde bulundu. Çalışma kapsamında engelli öğrencilerin değerlendirilen dört beceri arasındaki ilişkileri de incelendi. Bağıntı analizi sonuçlarına göre engelli öğrencilerin akademik becerileri ile kariyer hedefleri belirleme becerileri arasında, özerk benlik becerileri ile iletişim ve etkileşim becerileri arasında, özerk benlik becerileri ile kariyer hedefleri belirleme becerileri arasında ve kariyer hedefleri belirleme becerileri ile iletişim ve etkileşim becerileri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu. Çalışma sonucuna göre engelli üniversite öğrencilerinin işe geçiş döneminde gereken kritik becerilere sahip olmadıkları görülmüştür. İncelenen becerilerin birbirleri ile ilişkili olduğu görülmüştür. Bu nedenle bireylerin işe geçiş döneminde gerekli olan bu becerilerin kazanımı için detaylı ergoterapi değerlendirme ve müdahale programlarının geliştirilmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This study was planned to examine the transition to work skills of university students with disabilities. A total of 66 university students with 33 disabilities, 33 non-disabled, were included in the study. Students ' academic skills, career futures skills, self determination skills and communication and interaction skills were evaluated within the scope of the study. Students' academic skills were obtained with their academic grade point average (GPA). The Career Futures Inventory (CFI) was used for career goal setting skills, the Self-Determination Scale for self determination skills, and ACIS developed within the scope of Human Activities Model (MOHO) for communication and interaction skills. The difference between the skills of university students with disabilities and those without disabilities was examined. Academic skills, career goal setting skills, autonomous self skills, communication and interaction skills of university students with disabilities were statistically worse than students without disabilities. Within the scope of the study, the relationships between the 4 skills evaluated by students with disabilities were also examined. According to the Spearman Correlation Analysis results, there is a statistically significant relationship between the academic skills of students with disabilities and their ability to set career futures, between self determination skills and communication and interaction skills, between self determination skills and career futures skills, and between career futures skills and communication and interaction skills. According to the results of the study, it was observed that university students with disabilities do not have the critical skills required during the transition to work. It was seen that the examined skills were related to each other. For this reason, it is believed that it will be useful to develop detailed occupational therapy evaluation and intervention programs to gain these skills necessary during the transition period to work.