Diz cerrahisi geçiren hastalarda ağrı, düşme riski ve kinezyofobi arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Deciphering the relationshi̇p between pain, fall risk and kinesiophobia in patients undergoing knee surgery
Yazar: ÖZGE ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ERDOĞAN
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma diz cerrahisi geçiren hastalarda ağrı, itaki düşme riski ve kinezyofobi arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla Kasım 2022- Mart 2023 tarihleri arasında Altunizade Acıbadem Hastanesi'nde diz cerrahisi geçiren 97 hasta ile gerçekleştirildi. Veriler, 'Hasta Tanılama Formu', 'Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ)', 'Vizuel Analog Skala (VAS)' ve 'İtaki Düşme Riski Ölçeği' ile hastalar ile yüz yüze görüşülerek toplandı. Araştırma verilerinin analizinde SPSS (Statistical Package Program for Social Science) 21.0 programı kullanıldı. Kategorik seçeneklerden oluşan demografik değişkenler ve hastalıkla ilgili özellikler frekans ve yüzde tablolarında; ağrı, düşme riski ve kinezyofobi ölçek puanları aritmetik ortalama, standart sapma, medyan ve normal dağılım değerlerinden oluşan betimsel istatistik tablosunda gösterildi. Ağrı, itaki düşme riski ve kinezyofobi puanları normal dağılım göstermediğinden iki gruptan demografik ve hastalıkla ilgili özellikler değişkenlerine göre karşılaştırmalarda Mann Whitney U testinden; ikiden fazla gruplu demografik değişkenlere göre karşılaştırılmasında Kruskal-Wallis H testinden yararlanıldı. Ağrı, düşme riski ve kinezyofobi arasındaki ilişkide Spearman's rho testinden yararlanılmıştır. Analizlerde güven aralığı %95 (anlamlılık düzeyi 0,05 p<0,05) olarak belirlendi. Ağrı ölçeği puan ortalaması 4,74±2,80 ve hastaların ağrı düzeyleri düşük/orta; itaki düşme riski ölçeği puan ortalaması 13,90±1,29 ve düşme riski orta/yüksek; Tampa Kinezyofobi ölçeği puan ortalaması 37,64±6,07 ve kinezyofobileri düşük/orta düzeyde olduğu belirlendi. Ağrı ile düşme riski arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu (r=-0,23; p<0,05); ağrı ile kinezyofobi ve düşme riski ile kinezyofobi arasında anlamlı ilişki olmadığı (p>0,05) tespit edildi. Ağrının kinezyofobi üzerinde anlamlı etkiye sahip olmadığı (p>0,05); düşme riskinin kinezyofobi üzerinde pozitif yönde ve anlamlı etkiye sahip olduğu (β=0,23; t=2,28; p<0,05) tespit edildi. Hastaların ağrısı düşük/orta, düşme riski orta/yüksek ve kinezyofobi düşük/orta düzeydedir. Ağrı düzeyi yüksek olan hastaların düşme riski düşüktür. Düşme riskinin kinezyofobi üzerinde pozitif yönde ve anlamlı etkiye sahiptir. Hemşirelere bu konuda hizmet içi eğitim verilerek farkındalık oluşturulması önerilir.

Abstract:
This study was carried out with 97 patients who underwent knee surgery at Altunizade Acıbadem Hospital between November 2022 and March 2023 in order to determine the relationship between pain, risk of falls and kinesiophobia in patients undergoing knee surgery. Data were collected by face-to-face interviews with patients using the 'Patient Identification Form', 'Tampa Kinesiophobia Scale (TKÖ)', 'Visual Analogue Scale (VAS)' and 'Risk of Falling Scale'. SPSS (Statistical Package Program for Social Science) 21.0 software was used to analyse the data. Demographic variables and disease-related characteristics consisting of categorical options were shown in frequency and percentage tables; pain, fall risk and kinesiophobia scale scores were shown in descriptive statistics tables consisting of arithmetic mean, standard deviation, median and normal distribution values. Since pain, fall risk and kinesiophobia scores did not show normal distribution, Mann Whitney U test was used for comparisons according to demographic and disease-related characteristics variables from two groups; Kruskal-Wallis H test was used for comparisons according to demographic variables with more than two groups. Spearman's rho test was used in the relationship between pain, fall risk and kinesiophobia. The confidence interval in the analyses was 95% (significance level 0.05 p<0.05). The mean score of the pain scale was 4.74±2.80 and the pain levels of the patients were low/moderate; the mean score of the itaki fall risk scale was 13.90±1.29 and the fall risk was moderate/high; the mean score of the Tampa Kinesiophobia scale was 37.64±6.07 and the kinesiophobia was low/moderate. It was determined that there was a negative and significant relationship between pain and fall risk (r=-0.23; p<0.05); there was no significant relationship between pain and kinesiophobia and between fall risk and kinesiophobia (p>0.05). It was determined that pain had no significant effect on kinesiophobia (p>0,05), while the risk of falling had a positive and significant effect on kinesiophobia (β=0,23; t=2,28; p<0,05). Patients had low/moderate pain, moderate/high fall risk and low/moderate kinesiophobia. Patients with high pain level had a low risk of falling. Fall risk has a positive and significant effect on kinesiophobia. It is recommended to raise awareness by giving in-service training to nurses on this subject.