Ceza muhakemesinde sanık hakları açısından gaiplik ve kaçaklık
Disappearance and fugitiveness in criminal procedure in regards  to accused's rights
Yazar: MUSTAFA ARSLANTAŞ
Danışman: PROF. DR. FARUK TURHAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adil ve hakkaniyetli muamele = Fair and equitable treatment ; Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure ; Ceza yargılaması = Criminal procedure ; Duruşmada hazır bulunma hakkı = Right to be present at the hearing ; Gaiplik = Disappearance ; Kaçaklık = Fugitiveness ; Sanık = Accused ; Sanık hakkı = Rights of defendat ; Yargılanma hakkı = Right of fair

Özet:
Ceza muhakemesinin temel ilkelerinden biri de sanık olmadan yargılama yapılmamasıdır. Bir suçla itham edilen herkesin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) md.6/3'te yer alan savunma hakkına yönelik güvencelerden yeterince faydalanabilmesi için, öncelikle duruşmada hazır bulunması gerekmektedir. Diğer yandan, AİHM içtihatlarında duruşmada hazır bulunma hakkının mutlak olmadığı bazı istisnai durumlarda sanık hazır bulunmasa da yargılama yapılabilmesi kabul edilmiştir.
Bu çalışmanın amacı, duruşmada hazır bulunma hakkının istisnalarından olan gaiplik ve kaçaklık durumlarında, şüpheli veya sanık hakkında yapılabilecek ceza muhakemesi işlemlerini ve bu işlemlere bağlanan sonuçları sanığın adil yargılanma hakkı açısından incelemek ve AİHM tarafından kişinin yokluğunda yargılama yapılabilmesine olanak sağlayan güvencelerin 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun' da yer alıp almadığını ortaya koymaktır.
Çalışmanın; birinci bölümünde; ceza muhakemesinde gaiplik ve kaçaklık kavramları ile bu kavramların benzer kavramlardan farkları, adil yargılanma hakkı kapsamında sanığın duruşmada hazır bulunma ve savunma hakkı, karşılaştırmalı hukukta gaiplik ve kaçaklık, ikinci bölümünde; Ceza Muhakemesi Kanuna göre gaiplik ve sonuçları, üçüncü bölümünde; Ceza Muhakemesi Kanuna göre kaçaklık ve sonuçları, son bölümünde ise Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi (SİDAS) Ek İkinci Protokol 3. madde kapsamında gıyapta verilen hükümler nedeniyle yapılan iade taleplerinin kabul edilebilirliği sorunu ile AİHM kararları açısından Türk hukukundaki düzenlemeler incelenmiştir.

Abstract:
One of the basic principles of criminal procedure is that there is no trial without an accused. Everyone accused of a crime must be present at the hearing in order to benefit from the guarantees of the right to defense in Article 6-3 of the European Convention on Human Rights (ECHR). On the other hand, in some exceptional cases where the right to attend the hearing is not absolute in the case-law of the ECHR, it has been accepted that a trial can be made although an accused is not present. 
The purpose of this study is to examine the criminal procedure that can be made about suspect or accused and the results related to these procedures in terms of the right to a fair trial in cases of disappearance and fugitiveness, which are exceptions to the right to be present at the hearing, and to reveal whether the guarantees that allow the ECHR to conduct a trial in the disappearance of the person are included in Turkish Criminal Procedure Law No. 5271.
In the first part of the study, disappearance and fugitiveness in criminal procedures, the differences between these concepts and similar concepts, the right of the accused to be present and defend at the hearing within the extent of the right to a fair trial, disappearance and fugitiveness in comparative law; in its second part, disappearance and its results according to the law of criminal procedures; in its third part, disappearance and fugitiveness according to the law of criminal procedures and its results; in its last part, the problem of the admissibility of return requests made due to the provisions given in disappearance and the regulations in Turkish law in terms of ECHR judgments are examined.