Yaratıcı hareket eğitiminin 5-6 yaş çocuklarının yaratıcılıklarına ve kendini gerçekleştirme düzeylerine etkisinin incelenmesi
The impact of creative movement education on the creativity and self-actualization levels of 5-6 years-old children
Yazar: IŞIK TÜMAY ALPER
Danışman: PROF. DR. İLKAY ULUTAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kendini gerçekleştirme = Self-realization ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Yaratıcılık = Creativity ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, "Yaratıcı Hareket Eğitimi"nin 5-6 yaş çocuklarının yaratıcı düşünme becerileri, harekette yaratıcılık düzeyleri ve kendini gerçekleştirme düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. "Yaratıcı Hareket Eğitimi"nin çocukların yaratıcı düşünme becerileri, harekette yaratıcılık düzeyleri ve kendini gerçekleştirme düzeyleri üzerindeki etkisini belirleyebilmek amacıyla yarı deneysel modelde eşleştirilmiş desen kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Adıyaman il Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı anaokullarında eğitim görmekte olan beş-altı yaş grubu çocuklar arasından belirlenen 20'si deney 20'si kontrol grubunda olmak üzere toplam 40 çocuk oluşturmuştur. Deney grubuna 11 hafta boyunca "Yaratıcı Hareket Eğitimi Programı" uygulanmıştır. Kontrol grubu ise 2013 Okul Öncesi Eğitim Programı kapsamında verilen günlük eğitim akışına devam etmiştir. Veriler "Kişisel Bilgi Formu", "Torrance Yaratıcı Düşünme Testi", "Torrance Eylem ve Harekette Yaratıcı Düşünme Testi" ve "Demoulin Çocuklar İçin Benlik Algısı Ölçeği (5-6 yaş)" aracılığıyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler dağılımın normalliği ön koşulunun sağlandığı alt boyutlarda, deney-kontrol grubu son test karşılaştırması ve verilen eğitimin etkililiğinin değerlendirilmesi amacıyla ANCOVA; "Demoulin Çocuklar İçin Benlik Algısı Ölçeği (5-6 yaş)"nin deney-kontrol gruplarına ait puanların düzeylerini belirlemek için Bağımsız Gruplar T-Testi; son test – izleme testi karşılaştırmaları amacıyla Bağımlı Gruplar T-Testi; dağılımın normalliği koşulunun sağlanmadığı alt boyutlarda, deney-kontrol grubu son test karşılaştırması için Mann-Whitney U testi; son test – izleme testi karşılaştırmaları amacıyla Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, deney ve kontrol gruplarının "Torrance Yaratıcı Düşünme Testi" ve "Torrance Eylem ve Harekette Yaratıcı Düşünme Testi" son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farkın olduğu (p<0,05) ve verilen eğitimin etkililiğinin yüksek olduğu tespit edilmiştir (η2≥0,15). Deney ve kontrol gruplarının "Demoulin Benlik Algısı Ölçeği" son test puanları arasında anlamlı bir farkın olmadığı (p>0,05); "Öz Yeterlilik", "Öz Saygı" ve "Benlik Algısı" alt boyutlar açısından verilen eğitimin etkisinin düşük olduğu tespit edilmiştir (η2≤0,05). "Torrance Yaratıcı Düşünme Testi" "Şekilsel Orijinallik", "Başlıkların Soyutluğu", "Zenginleştirme", "Erken Kapamaya Direnç" ve "Yaratıcı Kuvvetler" alt boyutlarında izleme testi lehine anlamlı bir fark tespit edilmemiştir (p>0,05). "Şekilsel Akıcılık" alt boyutunda izleme testi lehine; "Toplam Şekilsel Yaratıcılık" boyutunda ise son test lehine anlamlı bir fark olduğu sonucu elde edilmiştir (p<0,05). "Torrance Eylem ve Harekette Yaratıcı Düşünme Testi" nin "Harekette Akıcılık", "Hayal Gücü" alt boyutları ve "Toplam Harekette Yaratıcılık" boyutunda izleme testi lehine anlamlı bir fark olduğu sonucu elde edilmiştir (p<0,05). "Harekette Orijinallik" alt boyutunda ise izleme testi lehine anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Bu bulgular doğrultusunda "Yaratıcı Hareket Eğitimi"nin 5-6 yaş çocuklarının yaratıcı düşünme becerileri ve harekette yaratıcılık düzeylerine yüksek düzeyde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This research was conducted to determine the impact of "Creative Movement Education" on the creative thinking skills, creativity levels in movement and self-actualization levels of 5-6 year old children. In order to determine the effect of "Creative Movement Education" on children's creative thinking skills, creativity levels in movement and self-actualization levels, the paired design of the quasi-experimental model was used. The study group consisted of 40 children, 20 of whom were in the experimental group and 20 of them were in the control group, determined among the children aged five-six who were studying in kindergartens affiliated to the Adıyaman Provincial Directorate of National Education in the 2019-2020 academic year. The "Creative Movement Education Program" was applied to the experimental group for 11 weeks. The control group, on the other hand, continued the daily education flow given within the scope of the 2013 Preschool Education Program. Data were obtained through "Personal Information Form", "Torrance Test of Creative Thinking", "Thinking Creatively in Action and Movement Test" and "DeMoulin Self-Concept Development Scale (5-6 years)". The data obtained were analyzed for the sub-dimensions where the precondition of normality of distribution was met, by using ANCOVA in order to compare the experimental-control group post-test and to evaluate the effectiveness of the education given, by using the Independent Groups T-Test to determine the levels of the scores of the experimental-control groups of the " DeMoulin Self-Concept Development Scale (5-6 years)", by using Dependent Groups T-Test for post-test – follow-up test comparisons; for the sub-dimensions where the normality of the distribution condition was not met, by using the Mann-Whitney U test for the post-test comparison of the experimental-control group, by using the Wilcoxon Signed Rank Test for posttest- follow-up test comparisons. As a result of the research, it was determined that there was a significant difference between the experimental and control groups' "Torrance Test of Creative Thinking" and "Thinking Creatively in Action and Movement Test" post-test scores in favor of the experimental group (p<0.05), and the effectiveness of the education provided was high (η2≥0.15). There was no significant difference between the "DeMoulin Self-Concept Development Scale" post-test scores of the experimental and control groups (p>0.05); It was determined that the impact of the education given in terms of "Self-Efficacy", "Self-Esteem" and "Self-Perception" sub-dimensions was low (η2≤0.05). No significant difference was found in favor of the follow-up test in the sub-dimensions of the "Torrance Test of Creative Thinking", "Figural Originality", "Abstractness of Titles", "Elaboration", "Resistance to Premature Closure" and " Creative Strengths" (p>0.05). In favor of the follow-up test in the sub-dimension of "Figural Fluency"; On the other hand, it was concluded that there was a significant difference in favor of the post-test in the dimension of "Total Figural Creativity" (p<0.05). It was concluded that there was a significant difference in favor of the follow-up test in the sub-dimensions of "Fluency in Movement", "Imagination" and " Total Creativity in Movement" of the " Thinking Creatively in Action and Movement Test " (p<0.05). There was no significant difference in favor of the follow-up test in the "Originality in Movement " sub-dimension (p>0.05). In line with these findings, it was concluded that "Creative Movement Education" was highly effective on the creative thinking skills and creativity levels in movement of 5-6 year old children.