Batı Karadeniz kıtasal yamacında gaz ve gaz hidrat birikimlerinin araştırılması
Investigation of gas and gas hydrate accumulations in the Western Black Sea continental slope
Yazar: ÖZKAN ÖZEL
Danışman: DOÇ. DR. DERMAN DONDURUR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Jeolojisi ve Jeofiziği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science

Özet:
Batı Karadeniz kıtasal yamacı üzerinde sığ gaz ve gaz hidrat araştırmaları amacıyla, 2008 yılında şelf ve kıtasal yamaçta yaklaşık 355 kilometre çok kanallı yüksek ayrımlı sismik yansıma verisi toplanmıştır. Toplanan veri sığ gaz ve gaz hidrat birikimleri açısından yorumlanmak üzere standart veri işlem adımları kullanılarak işlenmiştir. Migrasyon sonrası final kesitlere uygulanan sismik nitelik analizleri (anlık frekans, anlık faz, anlık polarite, yansıma gücü, ortalama enerji) ile bölgede gaz içeren yapılara ait anomali yansımalar belirlenmiştir. Sığ gaz birikimlerinin çalışma alanındaki dağılımı haritalanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, gaz birikimlerinin genellikle kıtasal yamaç üzerinde, antiklinal benzeri yapılar oluşturan sırt yapıların altında oluştuğu gözlenmiştir. Bu sırt yapılarının altında genellikle normal faylar mevcuttur. Gazın, derinlerden bu faylar boyunca yukarıya taşındığı düşünülmekte olup, buna dair kavramsal bir model üretilmiştir. Sığ gaz birikimlerinin derinlikleri deniz tabanından itibaren genellikle 40-510 mili saniye arasında olup, gaz birikimlerinin üst sınırları oldukça belirgin ters polariteli parlak noktalar (bright spots) şeklinde ayırt edilmektedir.Ayrıca bölgede sınırlı bir alanda, olası gaz hidrat birikimlerinin belirlenmesini sağlayan BSR yansımaları gözlenmiştir. Ayrıca bölgede sığ bir resif yapısının varlığına da rastlanmıştır. Sismik verilerin analizi yardımıyla, resif yapısının oluşumu ve taban altındaki tortullarda gerçekleşen sıvı göçünü ortaya koyan bir model de çalışma kapsamında ortaya konulmuştur. Ek olarak, çalışma alanın genel stratigrafisini ortaya koymak için, final kesitleri üzerinde Miyosen, Pliyosen ve Kuvaterner dönemleri tanımlanmış ve Pliyosen ile Miyosen dönemlerine ait derinlik ve kalınlık haritaları oluşturulmuştur.

Abstract:
In order to investigate gas and gas hydrate accumulations in the Western Black Sea continental slope, approximately 355 kilometer of high resolution multichannel seismic data was collected in 2008. The data was processed using conventional processing flows. Anomalous reflections of gas accumulations were determined on the final migrated sections using seismic attribute analysis (instantaneous polarity, phase and frequency as well as reflection strength). Distribution of shallow gas accumulations was mapped along the study area. Shallow gas accumulations have generally been determined under the ridge structures forming anticline-type formations. Normal faults were generally observed below these structures. It is concluded that the gas produced from deeper sediments migrates into the shallower sediments along these fault planes. A conceptual model indicating this fault-related gas migration and trapping were produced. Shallow gas accumulations are generally 40-510 millisecond below the seabed, and the high amplitude reflections from top of these reservoirs are distinguished by their distinctive negative polarity.A Bottom Simulating Reflection (BSR) indicating gas hydrate formations was also observed in a limited area. A shallow reef structure was also observed in the area with gas related structures. A new model for the formation of this reef struture and fluid migration in the sediments below the reef was introduced. Furthermore, in order to define the general stratigraphic framework of the study area, Miocene, Pliocene and Quternary interfaces were picked on the final seismic sections, and depth and thickness maps for Pliocene and Miocene times were computed.