Bir siyaset adamı portresi: Refik Koraltan
The portrait of a politician: Refi̇k Koraltan
Yazar: ÖZLEM YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. NECDET HAYTA
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Biyografi = Biography ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Biyografi = Biography ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Demokrat Parti = Democrat Party ; Koraltan, Refik = Koraltan, Refik ; Siyasetçiler = Politicians ; Siyasi tarih = Political history ; Çok partili dönem = Multiparty period ; Çok partili döneme geçiş = Multiparty transition period

Özet:
Refik Koraltan, Osmanlı Devleti'nin son döneminde doğmuş ve Cumhuriyet'in kuruluşundan başlayarak, 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesine kadar aktif siyasi hayatın içinde yer almış bir devlet adamı. 1910 tarihinde İstanbul Darülfünun Hukuk Mektebinden mezun oldu. 1915 senesinde Konya Karaman Vilayet Savcılığı'na nakledildi.1916 tarihinde Pozantı Polis Müfettişliği, 1918'de Mersin Polis Müfettişliği görevlerinde vazife aldı. 29 Mayıs 1918 tarihinde Trabzon Polis Müdürü olarak görevlendirildi. Trabzon Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin kurulmasına katkıda bulundu. İktidarın, Hürriyet ve İtilaf Partisi'ne geçmesiyle 17 Mart 1919 tarihinde Trabzon Polis Müdürlüğü görevinden uzaklaştırıldı. İstanbul'da kısa bir müddet avukatlık yapan Refik Bey Konya'ya giderek burada Milli Mücadele'ye katıldı. Ankara da açılan TBMM'ye Konya Milletvekili olarak katıldı. İlk TMMM'ye Konya Milletvekili olarak seçilen Refik Koraltan 15 yıl süreyle Konya Milletvekili görevini devam ettirdi. TBMM'nin değişik birimlerinde görev alan Refik Bey, Cumhuriyet döneminin önemli inkılap ve kanunlarında hizmetlerde bulundu. İstiklal Mahkemesi Reisliği ve İstanbul Mahkemesi azalığı görevlerini yaptı. 1935 senesinde milletvekilliği görevinden ayrılarak idari hayata geçti. Çoruh(Artvin), Trabzon ve Bursa Valilik görevlerinde bulundu. 1935 de ayrıldığı TBMM'ye 1942 tarihinde Cumhuriyet Halk Partisi İçel Milletvekili seçilerek geri döndü. 7 Haziran 1945 tarihinde CHP içerisinde genel itibariyle liberalleşmeyi talep eden reformlar yapılmasını öngören Dörtlü Takriri veren isimler arasında yer aldı. Refik Koraltan Cumhuriyet Halk Partisi tarafından 27 Kasım 1945 tarihinde partiden çıkarıldı. 6 Ocak 1946 tarihinde Demokrat Parti'nin kurucuları arasında yer aldı. 1946 Genel Seçimlerinde Demokrat Parti İçel Milletvekili olarak seçildi. 1950 Genel Seçimlerde iktidara gelen Demokrat Parti de Refik Koraltan TBMM Başkanı vazifesini aldı. 1950-1960 yılları arasında aralıksız Meclis Başkanlığı görevini devam ettirdi. Refik Bey, hitap gücü ve geçmişten gelen tecrübe ve deneyimleriyle Demokrat Parti içerisinde aktif olarak yer aldı. 27 Mayıs Askeri Darbesi ile Türk Siyasi yaşamında ki görevi son buldu. Yassıada Mahkemeleri'nde yargılanmak üzere Yassıada'ya götürüldü. Hakkında başta Anayasa'yı İhlal Davası olmak üzere birçok dava açıldı. Davaların Anayasa'yı İhlal Davası altında toplanması üzerine hakkında idam cezası verilen 14 isim arasında yer aldı. Cezası önce müebbet hapis cezasına çevrildi. 26 Eylül 1964 tarihinde Siyasi Af Kanunu ile serbest bırakıldı. Refik Koraltan af kararının ardından bir daha siyasetle ilgilenmedi. 17 Haziran 1974 tarihinde İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede 85 yaşında iken vefat etti.

Abstract:
Refik Koraltan, a statesman, born in the last period of Ottoman Empire and took part at active political life beginning with the foundation of Republic until the 27 May 1960 Military Coup. He graduated from Istanbul Darülfünun Hukuk Mektebi (A School of Law) in 1910. He was appointed to Konya Karaman Province Prosecution Office in 1915. He worked as Pozantı Police Inspector in 1916 and Mersin Police Inspector in 1918. He was appointed as Trabzon Police Chief on 29 May 1918. He contributed for the foundation of Trabzon Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti (An organization to defend Turkey during The World War I). He was eased out of Trabzon Police Chief Position when Hürriyet ve İtilaf Party grabbed the power on 17 March 1919. Mr. Refik Koraltan went to Konya to take part at National Struggle after working for a short time as an advocate in Istanbul. He was appointed as Konya Deputy to The Grand National Assembly of Turkey founded in Ankara. Returning as Konya Deputy for the 1st Grand National Assembly of Turkey, Refik Koraltan acted for 15 years as Konya Deputy. Having acted several positions at Grand National Assembly of Turkey, Mr. Refik Koraltan served for important reforms and acts of Republic Period. He worked as Chief Justice of Independence Court and member of Istanbul Court. In 1935, he seceded from deputy position and started to work at administrative life. He worked as Çoruh (Artvin), Trabzon and Bursa Governor. In 1942, he was back at Grand National Assembly of Turkey, where he seceded in 1935, as Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) (Republican People's Party) İçel Deputy. He was one the people who presented "Dörtlü Takrir" (Memorandum of the Four), which suggests reforms for liberalism in general terms at CHP on 7 June 1945. Refik Koraltay was exiled from the Party by CHP on 27 November 1945. He took part at the founders of Demokrat Parti (Democrat Party) on 6 January 1946. He was elected as Democrat Party İçel Deputy at the 1946 General Elections. Refik Koraltan acted as Turkish Parliamentary Speaker after Democrat Party came to power at the 1950 General Elections. He acted at this position between 1950 and 1960 continuously. He took part actively at Democrat Party with his address power and experience. His position at Turkish Politics ended with The 27 May Military Coup. He was taken to Yassıada to be judged at Yassıada Courts. Many cases were opened against him leading with breaking the Constitution. He was one of the 14 names punished with death penalty since the cases were evaluated as breaking the Constitution. His sentence was first changed into life sentence. He was released with Political Amnesty Law on 26 September 1964. He didn't take part at politics after that. He died at the hospital where he was treated in Istanbul while he was 85 years on 17 June 1974.