Çocuk acil hastaları ebeveynlerinin akılcı ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlığı
Rational drug use and adult health literacy of children emergency patients
Yazar: ŞÜKRİYE YENİÇERİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YALÇIN ÖNDER
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Ana-baba = Parents ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Çocuk acil servisi = Pediatric emergency medicine ; Çocuklar = Children

Özet:
AMAÇ; Bu araştırmanın amacı, hastaneye başvuran ebeveynlerin akılcı ilaç kullanımıyla ilgili farkındalıklarının sağlık okuryazarlığı düzeylerine göre incelenmesidir.
GEREÇ- yÖNTEM; Tanımlayıcı, kesitsel nitelikte olan bu çalışma, 01-31 Temmuz 2017 tarihleri arasında TOGÜ Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde Çocuk Acile başvuran çocukların anne babaları üzerinde yürütülmüştür. Araştırmacı tarafından araştırma hakkında bilgilendirilen ve araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden ebeveynlerle yüz yüze görüşülerek, anket yoluyla elde edilen verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler olarak, sayı (n) ve yüzde (%), gruplar arası karşılaştırmalarda ise Ki kare testi, İki Ortalama Arasındaki Farkın Önemlilik Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılmıştır. Sonuçlar %95 güven aralığında, p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
BULGULAR; Örneklem grubunun %75,1'ini kadın, %24,9'unu ise erkek ebeveynler oluşturmaktadır. Ebeveynlerin yaş gruplarına göre dağılıma bakıldığında, 20-29 yaş grubu %32, 30-39 yaş grubu %52,5, 40 ve üzeri yaş grubu ise %15,5'lik bir dağılıma sahiptir. Bireylerin eğitim durumlarına göre dağılımında ise grubun %30'unu ilkokul oluştururken, ortaokul %18,5, lise %26,3, üniversite %25,3'ünü oluşturmuştur. Ebeveynlerin çoğunluğunu %54,5 ile ev hanımları oluşturmaktadır. Yerleşim yeri %85,2 ile çoğunlukla kentsel bölgeseldir. Ebeveynlerin %80,5'inin reçete edilen ilaçları kontrol ettiği, %70,4'ünün hiçbir zaman başkasına ilaç tavsiye etmediği, %93,6'sının ilaçların son kullanma tarihini kontrol ettikleri saptanmıştır. Ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı ölçek puanı 15,4±4,2 bulunmuştur.


Anahtar Kelimeler: Akılcı İlaç Kullanımı, Yetişkin Sağlık Okuryazarlığı, Sağlık
Eğitimi

Abstract:
GOAL; The aim of this study was to examine the awareness of parents who applied to the hospital about rational drug use according to their health literacy levels.
MATERIAL-METHOD; This descriptive, cross-sectional study was conducted on the parents of children who applied to the Pediatric Emergency Department at TOGÜ Health Research and Application Center between 01-31 July 2017. In the face-to-face interviews with the parents who were informed about the research voluntarily by the researcher, the number (n) and percentage (%) were used as descriptive statistical methods in the evaluation of the data obtained through the questionnaire, and Chi-square test was used to compare the difference between the two means Significance Test and One Way Analysis of Variance were used. Results were evaluated at 95% confidence interval and p <0.05 significance level.
RESULTS; 75.1% of the sample group was female and 24.9% was male. When the distribution of the parents according to age groups is examined, 20-29 age group has 32% distribution, 30-39 age group has 52.5% distribution, and 40 and over age group has 15.5% distribution. In the distribution of individuals according to their educational background, 30% of the group is primary school, while secondary school is 18.5%, high school is 26.3% and university is 25.3%. The majority of the parents are housewives with 54.5%. The settlement is mostly urban with 85.2%. It was found that 80.5% of the parents controlled the prescribed drugs, 70.4% never recommended any drugs, and 93.6% checked the expiration date of the drugs. The parents' health literacy scale score was found to be 15.4 ± 4.2.

Key words: Rational Drug Use, Irrational Drug Use, Adult Health Literacy, Health
Education