Demir eksikliği anemisi olan doğurganlık dönemindeki kadınlarda tedavi başarısını etkileyen faktörlerin araştırılması
Investigation of factors affecting treatment success in fertility women with iron deficiency anemia
Yazar: İBRAHİM KARNAS
Danışman: DOÇ. DR. KENAN TOPAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Fertilite = Fertility ; Kadınlar = Women ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: Demir Eksikliği Anemisi(DEA), Dünya Sağlık Örgütü tarafından tüm dünyayı ilgilendiren önemli bir halk sağlığı sorunu olarak tanımlanmaktadır.  Hastalık en fazla çocuklar ve doğurganlık çağındaki kadınlarda görülmektedir. Bu çalışmanın amacı Demir Eksikliği Anemisi tanısı konmuş doğurganlık çağındaki kadınların Demir Eksikliği Anemilerinin güncel durumunu saptayıp tedavi başarısını etkileyen faktörleri belirleyebilmek.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız Akıncılar Aile Sağlığı Merkezi'nde Demir eksikliği anemisi tanısı olan doğurganlık çağındaki 187 kadınla 15.04.2021-15.06.2021 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Gönüllü olanlara yüz yüze görüşme ile önceden hazırladığımız anket soruları soruldu. Yapılandırılmış anket formu ile sosyodemografik veriler, DEA'nde görülen semptom ve bulgular, menstrüasyonuna yönelik bilgiler, aile planlaması, medeni durumu, gebelik ve doğum sayıları sorulup hastane anksiyete ve depresyon ölçeği  uygulandı. Araştırmacı tarafından hastaların kimlik bilgileri saklı tutulacak ve üçüncü kişilerle paylaşılmayacaktır. Veri analizinde SPSS 21.0 veri analiz programı kullanıldı. Tanımlayıcı istatistiklerin yapılmasının ardından sayısal verilerin karşılaştırılmasında (normal dağılım koşulu sağlanıyor ise) ikili gruplarda independent t testi, üç ve üzeri gruplarda ise One Way ANOVA testi kullanıldı. Normal dağılım koşulunun sağlanmadığı gruplarda ise Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testleri uygulandı. Kategorik veriler Ki-kare testi ile karşılaştırıldı. Ardından sayısal ve sıralı verilere sahip olan değişkenlere Sperman Korelasyon Testi uygulandı. p değişkeninin 0,05'in altında olması anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalamasının 33,9±9,2 olduğu tespit edildi. Katılımcıların gebelik boyunca demir ilacı kullanma önerisine çoğunluğun uyduğu tespit edildi. Yine katılımcıların doğum sonrası üç ay boyunca demir ilacı kullanma önerisine uyumlarının yeterince olmadığı görüldü. Katılımcıların hemoglobin değerlerinin anemi tedavisi ile 10,6 g/dL'den 11,9 g/dL'ye yükseldiği ve ortalama hematokrit değerinin 33,5'den 37,5'e yükseldiği bulundu. Katılımcıların son  güncel tahlillerinde bakılan tüm laboratuar parametrelerinde düzelme vardı. Katılımcıların % 44,9'unda anemi devam ediyor ve %55,1'inde anemi tedavisi başarılı olmuştu. Katılımcıların %29,4'ünde anksiyete ve %42,2'sinde depresyon tespit edildi. Düşük eğitimliler  daha fazla demir ilacını kullanıyorlardı. Düşük gelir grubunda sağlıklı beslenme düzeyi en az görülürken orta gelir grubunda en çok olduğu görüldü. Araştırmamızda eğitim düzeyi arttıkça toplam gebelik sayısı ve canlı doğum sayısı azalmaktaydı. Çalışan anneler gebelikleri sırasında daha fazla demir ilacını kullanmaktaydılar. Katılımcıların yaşları arttıkça çarpıntı ve solukluk şikayetleri artmaktaydı. Katılımcıların yaşları arttıkça iştahsızlık şikayeti azalmaktaydı. Katılımcıların eğitim durumları ile halsizlik ve tırnaklarında çabuk kırılma şikayeti çeken kişi sayısı arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü korelasyon saptandı. Katılımcıların yaşları ile Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği anksiyete tarama testinin puan skoru(HADAS) arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü korelasyon saptandı.
Sonuç: Demir eksikliği anemisi olan doğurganlık dönemindeki kadınlarda tedavi başarısında bir çok faktör rol oynamaktadır. Demir eksikliği anemisinin önüne geçilmesi, tanının erken konulması ve uygun tedavinin sağlanması yoluyla sıklığının azalması için Aile Hekimliği sistemi ideal imkanlar sunmaktadır.

Abstract:
Purpose: Iron Deficiency Anemia is defined by the World Health Organization as an important public health problem that concerns the whole world.The disease is most common in children and women of childbearing age.The purpose of this study is to determine the current status of Iron Deficiency Anemia in women of childbearing age diagnosed with Iron Deficiency Anemia and to determine the factors affecting the success of treatment.
Method: Our research was carried out with 187 women of childbearing age who were diagnosed with iron deficiency anemia at Akıncılar Family Health Center between 15.04.2021 and 15.06.2021.Volunteers were asked face-to-face interview questions that we had prepared beforehand.Sociodemographic data, symptoms and signs of iron deficiency anemia, information about menstruation, family planning, marital status, number of pregnancies and births were asked with a structured questionnaire and hospital anxiety and depression scale was applied.The identity information of the patients will be kept confidential by the researcher and will not be shared with third parties.SPSS 21.0 data analysis program was used for data analysis.After the descriptive statistics were made, the independent t test was used in paired groups and the One Way ANOVA test was used in groups of three or more to compare numerical data (if the normal distribution condition was met).Mann Whitney U and Kruskal Wallis tests were applied to the groups in which the normal distribution condition was not met. Categorical data were compared with the Chi-square test. Then, the Sperman Correlation Test was applied to the variables with numerical and ordinal data.A p variable below 0.05 was considered significant.
Results: It was determined that the mean age of the participants was 33.9±9.2.It was determined that the majority of the participants complied with the recommendation to use iron medication during pregnancy.Again, it was observed that the participants did not comply with the recommendation to use iron medication for three months after delivery.It was found that the hemoglobin values of the participants increased from 10.6 g/dL to 11.9 g/dL with the treatment of anemia, and the mean hematocrit value increased from 33.5 to 37.5.In the last current analysis of the participants, there was improvement in all laboratory parameters. Anemia continued in 44.9% of the participants and anemia treatment was successful in 55.1%.In the last current analysis of the participants, there was improvement in all laboratory parameters. Anemia continued in 44.9% of the participants and anemia treatment was successful in 55.1%. Anxiety was detected in 29.4% and depression in 42.2% of the participants.Those with lower education were using more iron medication.While the level of healthy nutrition was the lowest in the low-income group, it was observed that it was the highest in the middle-income group.In our study, as the education level increased, the total number of pregnancies and live births decreased.Working mothers used more iron medication during their pregnancy.As the age of the participants increased, the complaints of palpitation and pallor increased. As the age of the participants increased, the complaints of anorexia decreased. A statistically significant positive correlation was found between the education levels of the participants and the number of people who complained of fatigue and brittle nails.A statistically significant positive correlation was found between the age of the participants and the Hospital Anxiety and Depression Scale anxiety screening test score (HADAS).
Conclusion: Many factors play a role in the success of treatment in women of childbearing age with iron deficiency anemia. Family Medicine system offers ideal opportunities to prevent iron deficiency anemia, to make the diagnosis early and to reduce its incidence by providing appropriate treatment.