Hastane çalışanlarının kimyasal, biyolojik, radyoaktif, nükleer vakalarına karşı bilgi ve davranış düzeyinin incelenmesi
Investigation of the knowledge and behavior level of the hospital workers against chemical, biological, radioactive, nuclear cases
Yazar: KÜBRA YEŞİM AKBAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLAY MANAV
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği ve Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hastaneler = Hospitals
Dizin: Acil durumlar = Emergencies ; Biyolojik ürünler = Biological products ; Hastaneler = Hospitals ; Kimyasal maddeler = Chemical materials ; Kişisel koruyucu donanım = Personal protective equipment ; Nükleer madde = Nuclear matter ; Radyoaktif madde = Radioactive matter ; Sağlık personeli = Health personnel ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Kimyasal, Biyolojik, Radyoaktif ve Nükleer (KBRN) maddeler; sanayi ve endüstri, tıbbi uygulamalar, bilimsel araştırmalar başta olmak üzere günlük hayatın pek çok alanında kullanıldığı gibi savaş araçları olarak da kullanılmaktadırlar. KBRN ajanı olarak da anılan bu maddelerin, doğal afet, kaza ve terörist eylemlerle, insan, doğa ya da teknoloji kaynaklı kontrolsüz yayılımları; çevre ve insanlar için büyük riskler oluşturur. Maruz kalan kişilerde yaralamalar gerçekleşir ve acil tıbbi müdahale edilmezse maruziyet, kişilerin ölümleriyle sonuçlanır. KBRN olguları sağlık kurumlarına başvurduklarında, panik ve kargaşanın oluştuğu, ilk müdahaleyi yapan personelin sekonder kontaminasyon bakımından risk altında olduğu, özellikli kişisel koruyucu donanıma ihtiyaç duyulduğu, dekontaminasyon işleminin gerektiği bilinmektedir. Oluşan acil durum sonrasında, hastane personeli hazırlıklı ve eğitimli olmaz, iş sağlığı ve güvenliği bakımından gerekli şartları sağlayarak tıbbi müdahaleyi gerçekleştiremez ise zarar görerek işlevselliğini yitirir. Bu olaylar karşısında gerekli bilgi, davranış ve tutumların geliştirilmesi için, hastane çalışanlarının eğitimli olması ve eğitimlerin tatbikatlarla sınanmış olması büyük önem arz etmektedir.
Tanımlayıcı tipteki bu araştırma, hastane çalışanlarının hangi oranda Kimyasal, Biyolojik, Radyoaktif, Nükleer Farkındalık Eğitimi aldığını ve eğitim alan çalışanların, eğitimin bilgi ve davranış düzeylerine etkisinin araştırılması amacıyla İstanbul İli Anadolu Yakasında bulunan Sağlık Bakanlığı bünyesindeki 3 kamu hastanesinde görev yapan 600 çalışanın katılımı ile gerçekleştirildi. 
Katılımcılara, literatür taraması sonrasında araştırmacılar tarafından hazırlanan "Hastane Çalışanlarının Kimyasal, Biyolojik, Radyoaktif, Nükleer Vakalarına Karşı Bilgi ve Davranış Düzeyinin İncelenmesi Tanıtıcı Bilgi Formu ve Anket Formu" uygulanmıştır. Katılımcıların %75'inin kimyasal, biyolojik, radyoaktif, nükleer konularında eğitim almadığı, %92.3'ünün bu konuda tatbikata katılmadığı, %83'ünün dekontaminasyon sırasında kullanacağı koruyucu kıyafet hakkında bilgi sahibi olmadığı görülmüştür. Bu veriler doğrultusunda hastanede görevli tüm çalışanlara eğitim planlanması ve mevzuat hükümlerince tatbikatların gerçekleştirilmesi önerilmiştir.

Abstract:
Chemical, Biological, Radioactive and Nuclear (CBRN) substances are used as war vehicles, especially in industry, medical applications, scientific research, as well as in many areas of daily life. These substances, also referred to as CBRN agents, are created by natural disasters, accidents and terrorist acts, uncontrolled emissions from human, nature or technology, creating great risks for the environment and people. Injuries occur in exposed persons and, if no emergency medical intervention is made, exposure results in death of persons. When CBRN cases are applied to health institutions, it is known that panic and chaos occur, that the personnel performing the first intervention are at risk for secondary contamination, that there is a need for special personal protective equipment, and decontamination process is required. If the hospital staff is not prepared and educated, they cannot perform the medical intervention by providing the necessary conditions for occupational health and safety, they will be damaged and lose their functionality. In order to develop the necessary information, behaviors and attitudes against these events, it is of great importance that the hospital employees are trained and the trainings are tested by exercises.
This descriptive study was carried out with the participation of 600 employees working in 3 public hospitals within the Ministry of Health in the Anatolian Side of Istanbul Province in order to investigate the ratio of hospital employees who received Chemical, Biological, Radioactive, Nuclear Awareness Training and the effect of education on the knowledge and behavior levels of the employees.
After the review of the literature, a questionnaire prepared by the researchers was used to investigate the "Knowledge and Behavior Level of The Hospital Workers Against Chemical, Biological, Radioactive and Nuclear Cases." It was observed that 75% of the participants did not receive training on chemical, biological, radioactive, nuclear subjects, 92.3% did not participate in the exercise and 83% did not know about the protective clothing to be used during the decontamination. In line with these data, it is recommended that all employees working in the hospital should plan their training and perform the exercises by the provisions of the legislation.