Futbolda çocuk koruma uygulamalarına yönelik nitel bir araştırma
A qualitative research on child protection practices in football
Yazar: MEHMET BURAK OTYAKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT ARMAĞAN YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Futbol = Football ; Spor psikolojisi = Sport psychology ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocukların korunması = Child protection

Özet:
Son zamanlarda spor kulüplerinde çocuk istismarı vakalarının giderek artış gösterdiği bilimsel araştırmalarda ve basında sıkça yer almaktadır. Sporda çocuk istismarının varlığı ve bunu önlemek adına yapılması gerekenlerle ilgili tartışmalar, çocuk koruma uygulamalarının geliştirilmesine ihtiyaç duyulduğunu göstermiştir. Spor psikolojisi alanında çalışan uzmanların, genç sporcularla geniş bir kapsamda çalışmalar yapabilecekleri bilinmektedir. Bu kapsamın, sporcularda çocuk koruma uygulamalarını da içerdiği görülmektedir. Literatür incelendiğinde, sporda çocuk istismarı ve çocuk koruma konusunda gerçekleştirilen araştırma sayısının yetersizliği dikkat çekmektedir ve futbol özelinde gerçekleştirilen araştırmaların sayısı ise neredeyse yok denilecek kadar azdır. Bu araştırma, akademik çevrelerin sporda çocuk istismarı ve çocuk koruma araştırmalarına yönelmesine katkı sağlayacaktır. 
Futbolda çocuk korumaya yönelik kulüplerin uygulamalarını ortaya çıkarmak adına yapılan bu çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verileri, 2014-2018 yılları arasında toplanmıştır. Araştırma kapsamında, futbol kulüplerinde psikolojik destek hizmeti sağlayan uzmanlardan ve altyapı direktörlerinden oluşan 13 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak, kulüplerin çocuk koruma uygulamalarına yönelik altı sorudan oluşan görüşme formu kullanılmıştır. Bu forma ek olarak katılımcıların demografik bilgilerine yönelik kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde, "içerik analizi" yönteminden yararlanılmıştır. 
Bu araştırmanın sonucunda; kulüplerin çocuk koruma politikalarının uygun olmadığı, sistemli planlarının bulunmadığı, kulüp beklentilerinin açıklandığı, ailelerle işbirliği yapıldığı, problemlerin çözümünde uzman yardımı alındığı, belirli işe alım prosedürlerinin bulunduğu ancak adli sicilin incelenmediği, çocukların ulaşım imkanlarının sağlandığı, ailelerin kulübe katılımının teşvik edildiği,  istismar farkındalığı çalışmalarında eksikliklerinin bulunduğu, medya ve sosyal medya kullanımı uygulamalarında ailelerin ve çocukların rızasına başvurdukları, etik standartların ve davranış kodlarının düşük nitelikte bulunduğu, düzenlenen eğitimlerinin kapsamının, oryantasyon çalışmaları hariç, yeterli olduğu kulüplerin,  psikolojik destek uygulamalarına yer verdiği ve çocukların akademik başarılarını da önemsediği ve önlemler aldığı ortaya çıkarılmıştır. 
Sonuç olarak; futbolda çocukların korunması için uluslararası standartlarda politikalar geliştirilmeli, bilimsel araştırmalar yapılmalı ve bu çalışmaları destekleyecek ulusal düzeyde sporda çocuk koruma birimi kurulmalıdır. Sporda çocuk koruma planlarının ve programlarının oluşturulması ve uygulanması tüm futbol kulüplerinde zorunluluk haline getirilmeli, gönüllü ve çalışan işe alım prosedürleri standartlara ulaştırmalıdır. Kulüpler, etik standartlarının ve davranış kodlarının niteliğini artırmaya yönelik kurumsal çalışmalar yapmalı, yapılanmalarında bulunan tüm katılımcılara, çocukların psikososyal gelişimlerine olumlu katkı sağlayacak ve onları istismar durumlarından koruyacak nitelikli eğitim planlamaları yapmalıdır. Ek olarak, kulüpler, psikolojik destek hizmeti sağlayan birimleri oluşturmalıdır. 
Anahtar Sözcükler: Spor, Spor Psikolojisi, Futbol, Sporda Çocuk Koruma, Sporda Çocuk İstismarı

Abstract:
Increasing numbers of child abuse cases in sports clubs frequently appear in the press and scientific researches lately. Presence of child abuse in sports and discussions about what has to be done to prevent this create the need of developing child protection practices. It is known that experts in the field of psychology could do studies with young athletes to a great extent. It is seen that these studies include child protection practices on athletes. When literature is analyzed, limited number of researches on child protection and child abuse in sports draw attention and specifically number of researches on football is only a few. This research will be a contribute for academic environment to researches on child abuse in sports and child protection. 
This research has been conducted with the aim of finding out the practices that sports clubs do to protect children from abuse using qualitative research method. Research data has been gathered between 2014 and 2018 years. For this research, semi-structured interviews have been carried out with 13 people including groundwork coaches and experts providing psychological supporting service in football clubs. An interview form consisting of six questions about child protection practices of football clubs is used as the tool of data collection. In addition this form, a personal information form for demographic information of participant is used. The data collected by the forms has been analyzed using "Content Analysis Method". 
This study has proved that child protection policies of sports clubs are not convenient, sports clubs do not have systematical planning. Expectations of clubs have been explained. They have cooperated with families. Experts have participated in solving problems. There are some procedures for recruitment but criminal records aren't investigated. Students are provided with transport facilities. Families are encouraged to join clubs. There are deficiencies in abuse awareness works. While using media and social media, sports clubs have asked for children's and parents' consent, ethical values and codes of conduct are at low quality. Content of tranings are efficient except orientations. Clubs allow psychological support programs and care for and take precautions for children's academic achievements. 
Consequently, internationally standardized policies should be developed, scientific researches should be conducted and to support these works a child protection unit at the national level should be founded to protect children in football, preparing and applying child protection plans and programs should be mandatory for all sports clubs. Recruiting procedures for employees and volunteers should be standardized. Sports clubs should carry out instutional works to increase the quality of ethical values and codes of conduct. Sports clubs should plan trainings for all the participants in their instutional structuring that will contribute childrens' psychosocial developments and protect them from abuse cases. 
Key Words: Sports, Sports Psychology, Football, Child Protection in Sports, Child Abuse in Sports