Sensörinöral işitme kaybı olan yetişkinlerde tinnitus ve hiperakuzi şikayetinin konuşma, uzaysal algı ve işitme kalitesine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of tinnitus and hyperacusis complaints on speech, spatial perception and qualities of hearing in adults with sensorineural hearing loss
Yazar: NAZİFE ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. SÜHA BETON
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Hiperakuzi = Hyperacusis ; Konuşma = Speech ; Tinnitus = Tinnitus ; Uzay algısı = Space perception ; İşitme = Hearing ; İşitme kaybı = Hearing loss ; İşitme kaybı-sensori nöral = Hearing loss-sensorineural

Özet:
Dünya genelinde yaygın olarak rastlanan işitme kaybı, iletişim becerilerini sınırlamasının
yanı sıra psikolojik ve sosyal açıdan da etkilenimi beraberinde getirmektedir. İşitme kaybına
sıklıkla eşlik eden tinnitus yaygın olmakla birlikte hala birçok soru işaretini içinde
bulundurmaktadır. Tinnitusa sese karşı toleransta azalma olarak bilinen hiperakuzinin eşlik
etmesi de nadir değildir. Tinnitus ve hiperakuzi konuşma algısı, işitme kalitesi, uyku,
konsantrasyon, bilişsel beceriler gibi birçok alanda olumsuz etkilenmelerle ilişkilendirilmiştir.
Bu etkiler işitme kaybının yarattığı sorunlarla birleştiğinde bireylerin yaşamı ciddi ölçüde
etkilenmektedir. Ancak işitme kaybı, tinnitus ve hiperakuzinin birlikte değerlendirilmesi
çoğunlukla ihmal edilmektedir. Bu çalışmada işitme kaybı, tinnitus ve hiperakuzinin işitme
kalitesine etkisinin dört farklı grupta karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışma gruplarını
oluşturmak için odyolojik değerlendirmenin ardından veri toplama formu, Tinnitus Engellilik
Anketi ve Khalfa Hiperakuzi Ölçeği uygulanmış, subjektif işitme kalitesini değerlendirmek
içinse Konuşma, Uzaysal Algı ve İşitme Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Yapılan analizlerde
eğitim durumu, yaş ve cinsiyet değişkenlerinin işitme kalitesini etkilemediği, tinnitus şiddeti,
süresi ve işitme kaybı derecesinin işitme kalitesini negatif yönde etkilediği bulunmuştur.
Dikkat çekici bir bulgu da sensörinöral işitme kaybıyla birlikte tinnitus ve hiperakuzi şikayeti
olan grubun yalnızca sensörinöral işitme kaybı olan ve sensörinöral işitme kaybıyla birlikte
tinnitusu olan gruba göre subjektif konuşma algısı puanının anlamlı olarak düşük olduğunun
görülmesidir. Çalışma sonuçları işitme kayıplıların algıladıkları işitme kalitesinin farklı
olmasındaki etkenler konusunda fikir sağlamıştır. Ayrıca işitme kaybı, tinnitus ve
hiperakuzinin birlikte ele alınarak değerlendirme, tedavi ve danışmanlık süreçlerinde en fazla
sorun yaratan alandan tedaviye başlanması gerektiğinin önemi vurgulanmıştır. Çalışmamız
ülkemizde tinnitus, hiperakuzi ve işitme kaybının birlikte görüldüğü durumlarda kişinin
algıladığı işitme kalitesinin gruplar arasında karşılaştırıldığı ilk çalışmadır. Bu bilginin
eksikliğinin tamamlanmasının işitme cihazı seçimi, uyarlaması, takip ve danışmanlık
süreçlerinde de faydalı olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Sözcükler: hiperakuzi, işitme kalitesi, işitme kaybı, konuşma algısı, tinnitus.

Abstract:
Hearing loss, which is common worldwide, not only limits communication skills, but also
brings psychological and social effects. Although tinnitus, which often accompanies hearing
loss, is common, it still contains many question marks. It is not uncommon for tinnitus to be
accompanied by hyperacusis, known as a decrease in sound tolerance. Tinnitus and
hyperacusis have been associated with negative effects in many areas such as speech
perception, hearing quality, sleep, concentration, and cognitive skills. When these effects are
combined with the problems caused by hearing loss, the lives of individuals are seriously
affected. However, the evaluation of hearing loss, tinnitus and hyperacusis together is often
neglected. In this study, it was aimed to compare the effects of hearing loss, tinnitus and
hyperacusis on hearing quality in four different groups. After the audiological evaluation, data
collection form, Tinnitus Disability Questionnaire and Khalfa Hyperacusis Scale were used to
form the study groups, and Speech, Spatial Perception and Hearing Quality scale were used to
evaluate subjective hearing quality. In the analysis, it was found that the variables of
educational status, age and gender do not affect the quality of hearing, the intensity of tinnitus,
the time elapsed since the onset of the tinnitus complaint and the degree of hearing loss
negatively affect the quality of hearing. Another remarkable finding is that the subjective
speech perception score of the group with complaints of tinnitus and hyperacusis with
sensorineural hearing loss was significantly lower than the group with only sensorineural
hearing loss and tinnitus with sensorineural hearing loss. The results of the study provided an
idea about the factors in the difference in the perceived hearing quality of the people with
hearing loss. In addition, the importance of starting treatment from the most problematic area
in evaluation, treatment and counseling processes by considering hearing loss, tinnitus and
hyperacusis together was emphasized. Our study is the first study in our country in which
tinnitus, hyperacusis and hearing loss are seen together, comparing the quality of hearing
perceived by the individual between groups. Completing this lack of information is thought to
be beneficial in hearing aid selection, adaptation, follow-up and consultancy processes.
Keywords: hearing loss, hyperacusis, speech perception, tinnitus, qualities of hearing.