Kamusal alanlar olarak akıllı şehirlerdeki karar verme süreçlerinin İletişimsel Eylem Kuramı bağlamında değerlendirilmesi
Evaluating the decision-making processes in smart cities as public spaces in the context of the Communicational Action Theory
Yazar: TANER KIZILHAN
Danışman: PROF. DR. ALİ ŞİMŞEK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Tasarımı ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Akıllı kentler = Smart cities ; Kamusal alan = Public space ; Kanada-Toronto = Canada-Toronto ; Karar verme = Decision making ; Karar verme süreci = Decision making process ; Proje yönetimi = Project management ; İletişim teknolojisi = Communication technology ; İletişimsel Eylem Kuramı = Communicative Action Theory

Özet:
Bu araştırmanın problemi akıllı şehirlerde kamusal alanın düzenlenmesinde paydaşların karar verme süreçlerinin Habermas'ın "İletişimsel Eylem Kuramı" bağlamında incelenmesidir. Akıllı şehirler söylemi ve Habermas'ın İletişimsel Eylem Kuramı'nın kesişim noktaları çerçevesinde bir inceleme yapılmıştır. Bu kesişim noktalarını "herkesin eşitler olarak sürece katılabilmesi", "tarafların belirli yeterliliklere sahip olması", "ortak amaç doğrultusunda ödünler verilmesi", "belirli bir art alan, ortak zemin bağlamında süreçlere dâhil olunması" ve "yaşam ve sistem dünyalarındaki dönüşümler" olarak sıralamak olanaklıdır. Bunlara altıncı bir nokta olarak da bu karar verme süreçlerindeki "iletişimin biçimleri" eklenmiştir.
Araştırma Kanada'nın Toronto şehrinde, Alphabet'e bağlı olan Sidewalk Labs'in ve şehrin sahil bölgesini kamu adına yöneten Waterfront Toronto şirketinin ortaklığında gerçekleştirilen "Sidewalk Toronto" projesi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada gömülü karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın temel veri toplama tekniği yarı-yapılandırılmış görüşmedir. Bunun yanı sıra, araştırma kapsamında 24 kişiyle yarı yapılandırılmış görüşme yapılmış, 54 kişiye Akıllı Şehir Katılım ve Akıllı Vatandaşlık ölçeği uygulanmış, 2500 sayfanın üzerindeki dokümanlar incelenmii ve sistematik olmayan gözlem yapılmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre projenin ve proje üzerinden akıllı şehirlerin soylulaştırma, dışlama, gözetim ve mahremiyet ihlalleri, demokratik kurumların erozyonu, dijital eşitsizlikler, kamusal alanın ticarileştirilmesi, kişisel verilerin ve veriler yoluyla vatandaşların ticari birer meta haline getirilmesi, iletişim süreçlerinin güç sahipleri tarafından yoğun bir biçimde manipüle edilmesi, proje yöneticilerinin kendi isteklerini vatandaşlara dayatması konuları başta olmak üzere pek çok konuda eleştirildiği görülmüştür. Uygulama ve söylem arasında ciddi farklar ve çelişkiler olduğu ortaya konulmuştur.

Abstract:
The problem of this study is to evaluate decision-making processes of the stakeholders in the regulation of the public space in smart cities in the context of Habermas's "Communicative Action Theory". In this context, an examination has been made within the framework of the intersection points of the discourse of the idea of smart cities and Habermas's Communicative Action Theory. It is possible to list these intersections as "equal participation to processes", "parties having certain competencies", "making concessions to reach a common goal", "involvement in processes within the context of a certain background, common ground" and "transformations in the worlds of life and system world". As a sixth point, "forms of communication" in these decision-making processes is added.
The study was carried out on the "Toronto Tomorrow" or better known as "Sidewalk Toronto" project in Toronto, Canada, which is managed by a partnership of Sidewalk Labs, a subsidiary of Alphabet, and Waterfront Toronto, that manages the city's coastal area on behalf of the public. Embedded mixed research design was used in the study. The main data collection method of the research is the semi-structured interviews. Besides, within the scope of the study, semi-structured interviews were conducted with 24 participants, Smart City Participation and Smart Citizenship Scale was applied to 54 participants, documents over 2500 pages were examined through content analysis, and an unsystematic observation was made. 
According to the results of the study, Sidewalk Toronto Project and smart cities have been criticized on many points including but not limited to the following: gentrification, exclusion, surveillance and violations of privacy, erosion of democratic institutions, digital inequalities, commercialization of the public space, private data of citizens' becoming commercial commodities, the communication processes being intensely manipulated by the power holders, project managers' imposing their wishes on the citizens and the like. It has been revealed that there are serious differences and contradictions between the practice and the discourse.