Pandemi dönemi Türkiye hızlı tüketim ürünleri sektör analizi ve gelecek yönelimli okul kanalı satışlarına ilişkin ampirik çalışma
Pandemic period Turkey fast consumption products sector analysis and the empirical study on future-oriented school channel sales
Yazar: SELMAN ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. ORHAN ELMACI
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmamızda pandeminin hızlı tüketim ürünleri sektöründeki satış kanallarına etkileri ve okul kantinleri satış kanalının pandemi öncesi ve pandemi sonrası satış verileri üzerine incelemelerde bulunulmuştur. Yönetim muhasebesi perspektifinde ele alınan çalışmamızda hızlı tüketim ürünleri atıştırmalık sektöründe faaliyet gösteren bir anonim şirketine ait 2018 ve 2022 yılları arasındaki satış kanalları payları ve kanal bazlı satış ciroları incelenmiş ve elde edilen veriler yorumlanarak ilgili firma satış ve muhasebe yöneticileriyle değerlendirmelerde bulunularak kendileriyle süreçlerle ilgili görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca hammadde tedarikinde meydana gelen değişimler ve hammadde birim maliyetindeki fiyat değişim tablolarının yönetimin satış ve fiyat stratejileri üzerindeki etkilerinden bahsedilmiştir. Çalışmamız sonucunda ülkemizde 2020 yılında yayılmaya başlayan covid-19'un satış kanallarındaki etkilerinin değişkenlik gösterdiği ve 2019 verilerine göre kayıplar yaşandığı saptanmıştır. Özellikle okul kantinleri satış kanalında 2019 yılı verilerine göre 2020 yılında tüm satış kanalı payını kaybettiği ve 2020 yılı satış kanalı oranı %0 olarak gerçekleşmiştir. İlerleyen dönemlerde kısıtlamaların kaldırılması ve okulların tekrar açılmasına rağmen okul kantinleri kanal payının 2019 verilerine tekrardan ulaşması pek mümkün olmadığı saptanmıştır. Satış ciro rakamları, hammadde birim maliyetlerindeki olumsuzluklar ve yüksek fiyat artışlarına bağlı olarak pandeminin getirdiği olumsuz ekonomik göstergeler ve tüketici satın alma davranışlarındaki değişimler yönetimin farklı stratejilerle farklı satış kanallarına yönelimi ve fiyat değişiklikleriyle gelecek stratejiler tasarlamalarına neden olduğu gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Pandemi, Covid-19, Hızlı Tüketim Ürünleri, Atıştırmalık Sektörü, Satış Kanalları, Okul Kantinleri, Gıda Tedariki, Yönetim Muhasebesi

Abstract:
In this study, the effects of the pandemic on the sales channels in the FMCG sector and the pre-pandemic and post-pandemic sales data of the school canteen sales channel were examined. In our study, which was handled from the perspective of management accounting, the sales channels shares and channel-based sales turnovers between 2018 and 2022 belonging to a joint stock company operating in the fast moving consumer goods snack sector were examined, and the data obtained were interpreted, evaluations were made with the sales and accounting managers of the relevant company, and interviews were held with them about the processes. In addition, the effects of changes in raw material supply and price changes in raw material unit cost on the sales and price strategies of the management are mentioned. As a result of our study, it has been determined that the effects of covid-19, which started to spread in our country in 2020, vary in sales channels and there are losses according to 2019 data. Especially in the school canteens sales channel, according to 2019 data, the entire sales channel lost its share in 2020 and the sales channel rate in 2020 was 0%. Although the restrictions were lifted in the following periods and the schools were reopened, it was determined that it is not possible to reach the 2019 data again in the school canteens channel share. It has been observed that the negative economic indicators brought by the pandemic due to the sales turnover figures, the negativities in the raw material unit costs and the high price increases and the changes in the consumer purchasing behavior have caused the management to design future strategies with different strategies, orientation to different sales channels and price changes.

Keywords: Pandemic, Covid-19, Fast Moving Consumer Goods (FMCG), Snack Industry, Sales Channels, School Canteens, Food Supply, Management Accounting.