Neuman'ın sistemler modeli'ne temellendirilmiş psikoeğitimin yoğun bakım ünitesinde yatan bireylerin eşlerinin psikolojik sıkıntı ve stresle başa çıkmaları üzerine etkisi: Eylem araştırması
The effect of psychoeducation based on neuman's systems model on the psychological distress and coping with stress of the spouses of patients in intensive care unit
Yazar: YELİZ KARAÇAR
Danışman: DOÇ. DR. KERİME BADEMLİ
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing

Özet:
Amaç: Neuman'ın Sistemler Modeline (NSM) temellendirilmiş psikoeğitim programının yoğun bakım ünitesinde yatan bireylerin eşlerinin psikolojik sıkıntı ve stresle başa çıkma tarzları üzerine etkisini incelemektir.
Yöntem: Araştırma modele dayalı program geliştirme ve iç içe geçmiş eylem araştırmasını birleştiren tekli karma yöntem araştırmasıdır. Araştırma, bir devlet hastanesinde yoğun bakımlarda yatan bireylerin eşleriyle (n=14) ile yürütülmüştür. NSM'ye temellendirilmiş psikoeğitim programı yüz yüze bireysel görüşme yöntemiyle altı oturumda uygulanmıştır. Nicel veriler, eylem öncesi ve sonrası "Psikolojik Sıkıntı Ölçeği" ve "Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği" ile, nitel veriler eylem sonrası toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde Wilcoxon testi, nitel verilerin analizinde tematik ve betimsel analiz kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların psikolojik sıkıntılarının azaldığı (p=.002), kendine güvenli (p=.001), iyimser (p=.003) ve sosyal destek arama (p=.001) yaklaşımlarının arttığı, çaresiz (p=.001) ve boyun eğici (p=.020) yaklaşımlarının azaldığı belirlenmiştir. Nitel verilerden üç ana ve 13 alt tema elde edilmiştir. Katılımcıların, en fazla deneyimledikleri başa çıkma stratejilerinin "duyguları ifade edebilme", "kabullenme" ve "sosyal destek alma" olduğu, en fazla deneyimledikleri duygusal tepkilerin "azalmış kaygı" ve "baş etmeye ilişkin güçlenme" olduğu ortaya çıkmıştır. Katılımcılar psikososyal destek gereksinimleri olduğunu belirtmişlerdir.
Sonuç: NSM'ye temellendirilmiş psikoeğitimin psikolojik sıkıntıyı azalttığı, başa çıkma tarzlarını geliştirdiği belirlenmiştir. Eylem sonrası en fazla duyguları ifade edebilme, kabullenme, sosyal destek stratejilerinin kullanıldığı, kaygılarının azaldığı ve başa çıkmalarının güçlendiği ortaya çıkmıştır. Bu programın, yoğun bakımda yatan bireylerin eşlerinin psikolojik sağlığının ve başa çıkmalarının desteklemesinde kullanılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: neuman'ın sistemler modeli, psikoeğitim, psikolojik sıkıntı, stresle başa çıkma, yoğun bakım

Abstract:
Objective: To examine the effect of a psychoeducation program based on Neuman's Systems Model (NSM) on psychological distress and stress coping styles of spouses of individuals hospitalized in an intensive care unit.
Method: The study is a single mixed methods study that combining model-based program development and intertwined action research phases. The study was conducted with the spouses (n=14) of patients admitted to the intensive care unit of a state hospital. The NSM-based on psychoeducation was implemented in six sessions with face-to-face individual interview method. Data were collected with the "Psychological Distress Scale" and "Stress Coping Styles Scale" before and after the action, and qualitative data were collected after the action. Wilcoxon test was used to analyze quantitative data, and thematic and descriptive analysis were used to analyze qualitative data. Key words: coping with stress, intensive care, neuman's systems model, psychoeducation, psychological distress
Results: Participants' psychological distress levels decreased (p=.002); self-confident (p=.001), optimistic (p=.003) and social support seeking (p=.001) of approaches increased; helpless (p=.001) and submissive (p=.020) of approaches decreased. Three main and 13 sub-themes were obtained from the qualitative data. It has been found that the most frequently experienced coping strategies by the participants are "expressing emotions", "acceptance", and "seeking social support". The most frequently experienced emotional responses are "reduced anxiety" and "empowerment in coping". Participants stated that they needed psychosocial support.
Conclusion: The NSM-based on psychoeducation was found to reduce psychological distress and improve coping styles with stress. It has been found that after the action, the most used strategies were expressing emotions, acceptance, and seeking social support, and that participants experienced reduced anxiety and increased strength in coping. It is recommended that this program be used to support the psychological health and coping of spouses of individuals in intensive care.