Zihin yetersizliği olan öğrencilere geometri öğretiminde doğrudan öğretim yönteminin etkililiği
The effectiveness of direct instruction method in teaching geometry to students with intellectual disabilities
Yazar: BENNUR ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. VELİ TOPTAŞ
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı zihin yetersizliği olan öğrencilere geometri öğretiminde doğrudan öğretim yönteminin etkililiğini belirlemektir. Araştırmada, tek denekli araştırma desenlerinden denekler arası yoklama denemeli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırma 2023-2024 eğitim öğretim yılında Kırıkkale İl Merkezinde bulunan özel eğitim meslek okulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında pilot uygulamaya katılabilecek 1, deneysel uygulamaya katılabilecek 3 öğrenci katılımcı olarak seçilmiştir. Etkililik verilerini toplamak amacıyla, kazanılması istenen hedeflerin analizi yapılarak, geometrik şekillerin sırasıyla (kare, dikdörtgen ve üçgen) çevre uzunluklarını hesaplama, ikinci olarak da çevre uzunluklarını hesaplamayı gerektiren problem çözme olarak beceri basamakları oluşturulmuştur. Araştırmada çalışmaya katılan öğrencilerin sınıf ve atölye öğretmenleri ile öğretilen becerilerin sosyal önemini belirlemek amacıyla Sosyal Geçerlik Formu hazırlanmıştır. Araştırmada uygulama güvenirliği verilerini toplamak amacıyla "Başlama düzeyi, Öğretim Oturumları (Yoklama) ve İzleme Oturumlarını kapsayan Uygulama Güvenirliği Veri Toplama Formu "kullanılmıştır. Toplanan veriler grafiksel analiz tekniği ile analiz edilmiştir. Sosyal Geçerlik Formundaki evet/hayır soruları betimsel istatistikler ile analiz edilmiş, açık uçlu sorulara da nitel içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda her üç öğrencinin de başlangıçta kare, dikdörtgen ve üçgenin çevresinin uzunluğunu hesaplamayı gerektiren problemleri çözmede zorlandıkları tespit edilmiştir. Bununla birlikte, doğrudan öğretim yönteminin başarılı bir şekilde uygulanmasının ardından başarı oranlarında önemli bir iyileşme olmuştur. Ayrıca bulgular, her katılımcının son öğretim oturumunun ardından gerçekleştirilen izleme oturumlarında yüksek düzeyde başarı elde ettiğini göstermektedir. Gizem, Melisa ve Bülent, 1., 2. ve 3. haftalarda gerçekleştirilen üç ardışık oturumda  10/10  başarı oranları elde etmişlerdir. Araştırma bulguları, doğrudan öğretim yönteminin zihin yetersizliği olan öğrencilere geometri öğretiminde etkili olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
The primary aim of this study is to determine the effectiveness of the direct instruction method in teaching geometry to students with intellectual disabilities. The study employed a multiple probe across subjects probe design, one of the single-case research designs. The research was conducted during the 2023-2024 academic year at a special education vocational school located in the Kırıkkale city center. A total of four students were selected as participants: one for the pilot application and three for the experimental application. To collect effectiveness data, an analysis of the desired objectives was conducted. Skills steps were created for calculating the perimeter lengths of geometric shapes (square, rectangle, and triangle) sequentially, followed by problem-solving that requires calculating the perimeter lengths. A Social Validity Form was prepared to determine the social importance of the taught skills in consultation with the class and workshop teachers of the participating students. To collect implementation reliability data, the "Implementation reliability Data Collection Form," which includes Baseline, Teaching Sessions (Probe), and Follow-up Sessions, was used. The collected data were analyzed using graphical analysis techniques. Yes/no questions in the Social Validity Form were analyzed using descriptive statistics, while open-ended questions were subjected to qualitative content analysis. The results of the study indicate that all three students initially struggled to solve problems that required calculating the perimeters of squares, rectangles, and triangles. However, following the successful implementation of the direct instruction method, there was a significant improvement in success rates. Additionally, findings demonstrate that each participant achieved high levels of success during follow-up sessions conducted after the final teaching session. Gizem, Melisa, and Bülent achieved 10/10 success rates in three consecutive sessions held in the 1st, 2nd, and 3rd weeks, respectively. The findings of the study reveal that the direct instruction method is effective in teaching geometry to students with intellectual disabilities.