Benlik saygısı ve otobiyografik bellek arasındaki ilişkiler
Relationship between self-esteem and autobiographical memory
Yazar: ÇAĞLA AKTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İNCİ BOYACIOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anılar = Memories ; Benlik saygısı = Self esteem ; Otobiyografi = Autobiography ; Otobiyografik bellek = Autobiographical memory

Özet:
Önceki çalışmalar Benlik Saygısı ile Otobiyografik Bellek arasındaki karşılıklı ilişkiyi ortaya koymuştur. Bu çalışmanın amacı Benlik Saygısıyla Öz Tanımlayıcı arasındaki ilişkiyi Otobiyografik Bellek özellikleri ve bireysel duygular açısından incelemektir. Bu amaçla, Dokuz Eylül Üniversitesi öğrencilerinden 214 katılımcıyla çalışılmıştır. Katılımcılar öncelikle Rosenberg'in Benlik Saygısı ölçeğini tamamlamışlardır. Olumsuz bir öz tanımlayıcı anı hatırlanmasını içeren anı görevinden sonra tekrar Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği doldurulmuş, ardından Otobiyografik Bellek Özellikleri Ölçeği, Tamamlanmışlık Ölçeği ve Olayların Merkeziliği Ölçeği sırasıyla tamamlanmıştır. Global Benlik Saygısının ulaşılabilirliği, duygusal aşırılaştırmayı, olay yaşandığı sırada hissedilen nefret, düşmancalık ve üzüntü duygularını ve olay hatırlandığı sırada hissedilen hayal kırıklığını yordadığı saptanmıştır. Sonuçlara göre yüksek benlik saygısı olan bireyler olumsuz öz tanımlayıcı anılarını daha rahat hatırlamakta fakat bu anıların getirdiği olumsuz duyguları çok yoğun bir şekilde yaşamamaktadırlar. Ayrıca, söz konusu olumsuz anıların ulaşılabilirliği, yeniden yaşıyormuşçasına hatırlanması, olumsuz duygusal değeri ve merkeziliği ne kadar yüksekse benlik saygısındaki düşüşün de o kadar yüksek oranda olduğu gözlenmiştir. Anının hatırlandığı ve yaşandığı sırada hissedilen utancın derecesinin de benlik saygısındaki düşüşü yordadığı görülmüştür. Kolay ulaşılabilen, yüksek derecede olumsuz anıların, özellikle utanç duygusunu içerdiklerinde benlik saygısında oldukça belirgin bir düşüşe sebep olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Otobiyografik Bellek, Benlik, Benlik Saygısı, Duygular, Anıların Tamamlanmışlığı

Abstract:
Prior research has shown that there is a mutual relationship between self-esteem (SE) and autobiographical memory (AM). The aim of the present study is to examine the relationship between SE and self-defining memories (SDMs) in terms of AM characteristics and individual emotions related to given SDMs. 214 students from Dokuz Eylül University participated in this study. Participants completed first Rosenberg's SE Scale. After a memory task, in which participants recalled a highly negative SDM, SE is measured again to assess state-SE and then the AM Characteristics Questionnaire, Closure Scale, and Centrality Events Scale were given. Global-SE predicted accessibility, preoccupation with emotions, the feelings of hate, hostility, and sadness experienced at the time of the event and the feeling of disappointment at the time of recollection. Results indicate that individuals with higher SE were more likely to recall negative SDMs, but they were not overwhelmed by emotions elicited by the given SDMs and not feeling negative emotions intensely in either at the time of the event or at the time of recollection. Moreover, the higher accessibility, recollection, negative emotional valence, and centrality of SDMs, the higher decrease on state-SE. The feeling of shame both at the times of event and recollection positively predict the drop on state-SE. It seems that accessible, highly negative SDMs, especially shame memories lead to remarkable decrease in state-SE.
Keywords: Autobiographical Memory, Self- Self-esteem, Emotions, Closure.