Mali demokrasinin vergi sistemleri üzerindeki etkisi: Nitel bir çalışma (Ege Bölgesi örneği)
The effect of fiscal democracy on tax systems: A qualitative study (The case of Aegean Region)
Yazar: AHMET ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSA GÖK
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Optimal vergilendirme = Optimal taxation ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system

Özet:
Bu çalışmada Ege bölgesinde bulunan yedi ildeki serbest muhasebeci mali
müşavirler oda başkanlıklarında görevli üst düzey yöneticilerin Türk vergi sisteminde mali
demokrasiye yönelik algılarının incelenmesinden yola çıkılarak Türkiye'deki mali
demokrasinin durumuna dair bir değerlendirme yapılmıştır. Bu kapsamda araştırmanın
çalışma grubunu Ege bölgesindeki yedi farklı ilde görev yapan dokuz SMMMO yöneticisi
oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme
tekniği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz yönteminden faydalanılmıştır.
Analizler sonucunda katılımcıların, seçmenlerin hükümet politikaları üzerindeki
kararlara etkisinin ve hükümetin mali politikalar üzerindeki esnekliğinin sınırlı olduğunu
belirttikleri tespit edilmiştir. Katılımcılar demokratik vergi sisteminin adillik, şeffaflık ve
hesap verebilirlik sağladığını düşünmektedir. Katılımcılar mali demokrasinin devlete
güven kazandıracağını ve vergi gelirlerinin artmasını sağlayacağını belirtmekle birlikte
Türkiye'de vergi gelirlerinin harcandığı alanlar konusunda vatandaşlara yeterli bilgi
verilmediğini düşünmektedir. Ayrıca vergi adaletsizliği, vergi kaçakçılığı, yetersiz şeffaflık
ve hesap verebilirlik, karmaşık ve eksik vergi mevzuatı ile vergi mevzuatına yönelik
yetersiz bilgiyi mali demokrasinin önündeki önemli engeller olarak görmektedir.
Katılımcılar mali demokrasi anlayışının gelişmesinin ülkenin ilerlemesine, ekonomik
kalkınmasına ve toplumsal refahına katkı sağlayacağını ve mali demokrasiyle vergi
sisteminin daha sürdürülebilir hale gelebileceğini düşünmektedir.

Abstract:
This study assesses the state of fiscal democracy in Türkiye based on the
examination of the perceptions of senior executives working in the chambers of financial
advisors in seven provinces in the Aegean region towards fiscal democracy in the Turkish
tax system. In this context, the study group of the research consists of nine managers from
CPA associations working in seven different provinces in the Aegean region. In the study,
the semi-structured interview, one of the qualitative data collection methods, has been
used. Descriptive analysis method has been utilized to analyze the data.
As a result of the analysis, it has been determined that the respondents stated that
the influence of voters on government policy decisions and the government's flexibility
on fiscal policies are limited. Participants believe that the democratic tax system ensures
fairness, transparency and accountability. Although the participants have stated that
fiscal democracy would bring confidence in the state and increase tax revenues, they also
believe that citizens are not given enough information about the areas where tax revenues
are spent in Türkiye. They have also identified tax injustice, tax evasion, insufficient
transparency and accountability, complex and incomplete tax legislation, and inadequate
knowledge of tax legislation as major obstacles to fiscal democracy. Participants think
that the development of the understanding of fiscal democracy will contribute to the
progress, economic development, and social welfare of the country and that the tax
system can become more sustainable with fiscal democracy.