Apis mellifera (bal arısı) zehrinin kimyasal profiline farklı kurutma tekniklerinin etkisi
The effect of different drying techniques on the chemical profile of Api̇s mellifera (honey bee) venom
Yazar: MÜZEYYEN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER VURAL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Halk Sağlığı Enstitüsü / Biyoterapötik Ürünler Araştırma ve Geliştirme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Halk Sağlığı = Public Health ; Kimya = Chemistry

Özet:
Arı zehri, melittin, apamin, histamin ve çeşitli biyolojik aktif peptitler gibi bileşenleri içeren ve anti-inflamatuar, antimikrobiyal, antioksidan özellikleriyle tanınan değerli bir karışımdır. Bu özelliklerinden dolayı arı zehri, farmasötik ve kozmesötik endüstrilerde geniş bir kullanım potansiyeline sahiptir. Ancak, bileşenlerinin ısıya ve çevresel koşullara karşı hassasiyeti nedeniyle arı zehrinin etkinliğini korumak için uygun kurutma yöntemlerinin belirlenmesi kritik bir öneme sahiptir. Yanlış kurutma süreçleri, zehrin biyolojik aktivitesini azaltarak melittin gibi temel bileşenlerin bozulmasına yol açabilmektedir. Bu çalışmada, arı zehrinin biyolojik aktivitesinin korunması amacıyla üç farklı kurutma yöntemi—standart kurutma, liyofilizasyon ve infrared (IR) fırın kurutma—kullanılarak kurutma verimliliği değerlendirilmiştir. IR fırında kurutma sürecinde ise IR-A, IR-B ve IR-C lambaları kullanılmıştır. Kurutma işlemi sonrası elde edilen arı zehri numunelerinde nem içeriği, melittin miktarı, antioksidan ve anti-inflamatuar aktiviteler analiz edilmiştir. Bulgular, en etkili kurutma yönteminin IR-B lambası altında gerçekleştirilen IR fırın kurutma olduğunu göstermiştir. IR-B ile kurutulan numunelerde nem içeriği düşük, melittin miktarı yüksek bulunmuş ve güçlü antioksidan ile anti-inflamatuar aktivite sergilenmiştir. FTIR ve SEM analizleri de bu bulguları destekleyerek IR-B lambasının arı zehri için optimum kurutma koşullarını sağladığını doğrulamıştır. Bu tez çalışması, arı zehrinin biyolojik aktivitesini koruyacak en uygun kurutma yöntemini belirleyerek biyomateryal hazırlama ve işleme süreçlerine katkı sunmaktadır.
Kasım 2024, 110 sayfa


Anahtar Kelimeler: Arı Zehri, Apis mellifera, Apiterapi, IR Kurutma, HPLC, Liyofilizasyon

Abstract:
Bee venom is a valuable substance known for its anti-inflammatory, antimicrobial, and antioxidant properties, containing components such as melittin, apamin, histamine, and various biologically active peptides. Due to these properties, bee venom holds significant potential for use in the pharmaceutical and cosmeceutical industries. However, given the sensitivity of its components to heat and environmental conditions, selecting appropriate drying methods to preserve the venom's efficacy is critically important. Improper drying processes can reduce the biological activity of the venom, leading to degradation of essential components like melittin. In this study, the efficiency of three different drying methods—standard drying, lyophilization, and infrared (IR) oven drying—was evaluated to maintain the biological activity of bee venom. During the IR drying process, three types of IR lamps (IR-A, IR-B, and IR-C) were used. The bee venom samples obtained after drying were analyzed for moisture content, melittin concentration, antioxidant, and anti-inflammatory activities. The findings indicated that the most effective drying method was IR oven drying under the IR-B lamp. Samples dried with IR-B showed low moisture content, high melittin levels, and exhibited strong antioxidant and anti-inflammatory activity. FTIR and SEM analyses supported these findings, confirming that the IR-B lamp provides optimal drying conditions for bee venom. This thesis contributes to biomaterial preparation and processing by identifying the most suitable drying method to preserve the biological activity of bee venom.
November 2024, 110 pages 

Keywords: Apis mellifera, Apitherapy, Bee Venom, IR Drying, Lyophilization, HPLC