Web servislerine dayalı bir afet ve acil durum yönetim sisteminin tasarlanması: Taşkın tahmin erken uyarı sistemleri örneği
Design of a disaster and emergency managment system based on web servises: Example of flood forecasting and early warning system
Yazar: SEVSİN ERDOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİL AKINCI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems

Özet:
Doğal ve insan kaynaklı afetlerin toplum açısından yıkıcı etkileri gün geçtikçeartmaktadır. Gelişen teknoloji ile birlikte afetlerin önceden tahmin edilmesine yönelikçalışmalar hızla artmakta ve toplumların maddi manevi zararlarının en aza indirilmesineyönelik afet yönetim sistemleri geliştirilmektedir. Dünya'da depremlerden sonra yıkıcıetkileri en fazla olan afet taşkındır. Taşkın erken uyarı sistemleri, Dünya'da veTürkiye'de önemli bir çalışma alanını oluşturmaktadır. Bu sistemler, yağış tahminleri vesu akışlarının izlenmesinin yanı sıra havzaların modellenmesine dayanmaktadır.Bu tez kapsamında, Dünya'da ve Türkiye'de geliştirilmiş olan taşkın tahmin veerken uyarı sistemleri ile birlikte konu ile ilgili akademik çalışmalar incelenmiş, ilgilikamu kurumları ile görüşmeler yapılarak gerçekleştirilen projeler hakkında bilgilertoplanmıştır. Taşkın tahmin modellerinin dayandırıldığı sistemler doğrultusundagereksinimler ortaya konmuş ve bu çerçevede bir model geliştirilmiştir.Bu kapsamda, taşkını meydana getiren faktörler incelenmiş ve taşkınlarınmeydana gelmesinde etkili olan hidrolojik, meteorolojik ve fizyolojik faktörler tespitedilmiştir. Söz konusu faktörler, taşkın tahmin ve erken uyarı sistemlerinin etkin birşekilde çalıştırılabilmesi ve taşkın risk haritalarının üretilebilmesi için ihtiyaç duyulanveri katmanları olarak dikkate alınmış ve bu verileri üreten kamu kurumlarıbelirlenmiştir. Konumsal Veri Altyapılarına dayalı bir afet ve acil durum yönetimsisteminin tasarlanması için ORCHESTRA projesi esas alınmıştır. ÇalışmadaORCHESTRA yaklaşımının benimsenmesi, özellikle risk yönetimi alanı için, ilgiliaktörler ve paydaşlarla bilgi alışverişini ve işbirliğini daha etkin bir duruma getirecektir.Ayrıca, kurumların gerçek zamanlı afet risk yönetimi vakalarına anında yanıt vermesiiçin daha hazır duruma gelmelerini sağlayacaktır.

Abstract:
The destructive effects of human-based and nature disasters have grown day byday. Thanks to the developing technologies, the studies targeted on forecasting thedisasters have increased significantly and the disaster management systems have beendeveloping to decrease the mental and material damages of the societies. The secondmost destructive disaster after earthquake is flood. The flood early warning system is asubstantial field of study on World and in Turkey. These systems based on basinmodelling besides the precipitation forecasting and monitoring water flows.Within the scope of this thesis, flood forecasting and early warning systemsdeveloped in the World and in Turkey and the academic studies about the subject havebeen analyzed; the information has been collected about the relevant projects throughthe interviews made by the state institutions and organizations. The needs have been putforward in the direction of the systems based on the flood forecasting and a model hasbeen developed within this framework.In this framework, the factors gave way to flood have been examined and thehydrologic, meteorological and physiological factors which are effective in theorigination of the flood have been identified. The factors in point have been consideredas necessary data layers for the effective operation of the flood forecasting and earlywarning systems and for the production of the flood risk maps and the state institutionsand organizations producing these data have been determined. The ORCHESTRAProject has been taken as a basis to design a disaster and emergency managementsystem based on Spatial Data Infrastructures. The adoption of the ORCHESTRAapproach in the study will provide a more effective data transfer and cooperation withthe relevant actors and peers especially in the field of risk management. Besides, it willmake the institutions much more prepared for responding the real-time disaster riskmanagement cases.