Türkiye ve Dünya'da altyapı-üstyapı projelerinde arkeolojik miras yönetimi uygulama örnekleri ve standartları
Archaeological heritage management implementations and standards i̇nfrastructure-structure projects around the World and Turkey
Yazar: SERKAN AKDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ SEVMEN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Alt yapı = Infrastructure ; Alt yapı projeleri = Infrastructure projects ; Arkeolojik miras = Archaeological heritage ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Projeler = Projects ; Yönetim = Management ; Üst yapı = Pavement ; Üst yapı projeleme = Pavement projecting ; Üst yapı yönetim sistemi = Pavement management system

Özet:
Tüm Dünya'da olduğu gibi Türkiye'de de gündelik yaşama dair alt ve üst yapı projeleri zaruri bir ihtiyaç haline gelmiştir. Türkiye'nin farklı bölgelerinde, daha modern ve temel ihtiyaçları karşılanmış şehirleri oluşturmak için hayata geçirilmeye çalışılan tüm projeler (Otoyol, baraj, doğalgaz, AVM, Metro vb.), toprağa ve dolayısıyla kültürel mirasa doğrudan müdahale etmektedir. Toplumun ihtiyaçlarını karşılayan bu projelerde benzer şekilde arkeolojik ve kültürel miras üzerinde tahribata dönük çeşitli ölçeklerde olumsuz etkiler oluşturmaktadır. Bu tez çalışmasının temel amacı da bu bağlamda, ülkemizdeki zengin kültürel ve arkeolojik değerler ile günlük ihtiyaçlarımızı karşılayacak olan inşaat projelerinin birlikte yürüyebileceğini göstermektir. Özellikle yurt dışındaki en iyi uygulama örnekleri ile birlikte ülkemizdeki örnekler ayrı bölümlerde detaylı bir şekilde değerlendirilmiştir. Ülkemizde gerçekleştirilen ve uluslararası standartlar (IFC , EBRD , Ekvator) baz alınarak uygulanan projelerin kültürel ve arkeolojik miras'a yönelik mevcut durumu detaylı bir şekilde verilmiş ve eksiklikleriyle birlikte bazı önerilerde bulunulmuştur. Bu çalışma ile, üniversitelerin "Kültürel Miras Yönetimi" ve "Arkeoloji bölümü" öğrencilerine akademik anlamda da bir kaynak oluşturmak başlıca amaçlar arasındadır. Bu tez çalışmasında bahsi geçen ve uluslararası prensipler gözetilerek uygulanan bazı yatırım Projeleri'nde yer alan "Kültürel Miras" bölümünün, ülkemizdeki tüm inşaat projelerinde etkin olarak yer alması önerilmektedir.

Abstract:
As in all over the World ,substructure and superstructure projects about everyday life has become an essantial necessity in Turkey too.Different places in Turkey all projects (highway,dam,natural gas,shopping centers, subway and projects like this.) that are tried to be implemented in order to create more modern and met the basic needs cities interfere to soil and cultural heritage directliy.These projects which meet the needs of the society create similar negative effects on the archeological and cultural heritage in various scales.In this context the aim of this thesis study is to show that the cultural and archeological values in our country and the construction projects will meet our daily needs can progress together. The examples in our country were examined in detail in different sections especially with the best practices examples in abroad.The current situation of the projects carried out in our country and based on international standards and given to the cultural and archeological heritage in detail and given some suggestions along with their deficiencies.With this study, it is among the main aims of the university to create a resource for students of "Cultural Heritage Management" and "Archeology Department" in the academic sense. In this thesis study, it is suggested that the "Cultural Heritage" department  which is mentioned in some of the investment projects which are applied in accordance with the international principles and to be active in all construction projects in our country.