Kemik iliği aspirasyon ve biyopsi işlemi sırasında yaşanan  anksiyete ve ağrı üzerine sanal gerçeklik ile video izletiminin etkisi
The effect of video streaming with virtual reality on anxiety and pain during bone marrow aspiration and biopsy procedure
Yazar: EMİNE KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SEVİL GÜLER
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hematoloji = Hematology ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Aspirasyon = Aspiration ; Ağrı = Pain ; Biyopsi = Biopsy ; Biyopsi-iğne = Biopsy-needle ; Kemik iliği = Bone marrow ; Sanal gerçeklik = Virtual reality

Özet:
Bu randomize kontrollü deneysel çalışma, kemik iliği aspirasyon ve biyopsi (KİAB) işlemi sırasında yaşanan ağrı ve anksiyete üzerine sanal gerçekliğin (SGG) etkisini belirlemek amacı ile yapılmıştır. 
Araştırma üçüncü basamak bir şehir hastanesinin hematoloji kliniği ayaktan tedavi ünitesinde KİAB işlemi uygulanan 18 yaş ve üzeri bireylerde Kasım 2020 - Mayıs 2021 tarihleri arasında yapılmıştır. Etik kurul onayı, kurum izni ve hasta onamı alınan bu çalışmada, deney (SGG) (n=35) ve kontrol (n=40) grubundaki bireyler, demografik özellikler açısından benzer seçilmiştir (p>0.05). 
Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtım Formu, Görsel Kıyaslama Ölçeği (GKÖ), Durumluluk ve Sürekli Anksiyete Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada her iki grupda yer alan bireylere KİAB işlem öncesi Hasta Tanıtım Formu, GKÖ, Durumluk ve Sürekli Anksiyete Ölçeği uygulanmıştır. Deney grubundaki bireylere KİAB işlemi sırasında SGG ile video izletilmiştir. Her iki gruptaki hastaların hissedilen ağrı düzeyi KİAB işlem bitiminden 1 dk sonra GKÖ ile belirlenmiştir. Ağrı değerlendirmesinin ardından her iki gruba da Durumluluk Anksiyete Ölçeği tekrar uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Shapiro Wilk, Pearson ki-kare, Paired t testi ve varyans analizi kullanılmıştır. 
Çalışmada KİAB öncesi her iki grupta da bireylerin benzer oranda sürekli anksiyetesinin olduğu belirlenmiştir (p>0.05). SGG grubunda KİAB işlem sonrası durumluluk anksiyete puan ortalaması (p=0.022) ve ağrı puan ortalaması kontrol grubuna göre daha düşük bulunmuştur (p<0.001). 
KİAB işlem sonrası ağrı ile işlem öncesi durumluluk anksiyete değişkeni arasında pozitif yönlü ve zayıf düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (r=0.477). 
Bu sonuçlara göre; SGG ile video izletilmesinin KİAB işlem sırasında hissedilen ağrıyı ve anksiyeteyi azalttığı belirlenmiştir. Non-farmakolojik bir hemşirelik girişimi olan SGG'nün KİAB işlemi uygulanan bireylerde ağrı ve anksiyete kontrolünde kullanılması önerilebilir. 

Anahtar Kelimeler: Ağrı; Anksiyete; Kemik iliği Aspirasyonu; Kemik iliği Biyopsisi;  Sanal gerçeklik gözlüğü.

Abstract:
This randomized controlled experimental study was conducted to determine the effect of virtual reality (VR) glasses on pain and anxiety during bone marrow aspiration and biopsy (BMAB) procedure.
The study was conducted between November 2020 and May 2021 in patients aged 18 years and older who underwent BMAB procedure in the outpatient unit of the adult hematology clinic of a tertiary city hospital. After obtaining ethics committee approval, institutional permission and patient consent, individuals in the experimental (SGG) (n=35) and control (n=40) groups were selected similar in terms of demographic characteristics (p>0.05).
Patient Identification Form, Visual Analogue Scale (VAS), State and Trait Anxiety Scale were used to collect data. In the study, Patient Information Form, VAS, State and Trait Anxiety Scale were applied the patients in both groups before BMAB procedure. The individuals in the experimental group were shown a video with VR glasses during the BMAB procedure. The perceived pain level of the patients in both groups was determined by VAS one minute after the end of the BMAB procedure. After the pain assessment, the State Anxiety Scale was applied again to both groups. Descriptive statistics, Shapiro Wilk, Pearson chi-square, Paired t test and analysis of variance were used to evaluate the data.
In the study, it was determined that the patients in both groups had a similar rate of trait anxiety before BMAB (p>0.05). After the BMAB procedure, both mean state anxiety score (p=0.022) and pain score were lower in the VR group than the control group (p<0.001).
A positive and weak statistically significant relationship was found between the post-procedural pain and pre-procedural state anxiety variable (r=0.477). 
According to these results, it has been determined that playing videos with VR glasses reduces the pain and anxiety felt by adult patients during the BMAB procedure. VR glasses, as a non-pharmacological nursing intervention, can be recommended to use in controlling of pain and anxiety in patients who have undergone BMAB procedure.

Keywords: Anxiety; Bone marrow aspiration; Bone marrow biopsy; Pain; Virtual reality glasses