Sinirbilimsel araştırmaların eğitimdeki uygulamaları
Applications of neuroscientific research in education
Yazar: MEHMET ŞİRİN DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. AHMET YAYLA
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Pedagoji = Pedagogy ; Program geliştirme = Program development ; Sinir bilimleri = Neurosciences ; Çoklu okuryazarlık = Multiple literacies ; Çoklu zeka = Multiple intelligence

Özet:
21.Yüzyılın pedagojik ve epistemik meydan okumaları ile karakterize edilen bir küresel konjonktürün doğurduğu diyalektiksel ilişkiler ağı içerisinde sinirbilimsel araştırmalar, uygulamalar ve modaliteler düzleminde daha iyi bir beyin inşasının gerçekleştirilmesine, daha sağlıklı bir zihinsel, entelektüel gelişimin sağlanmasına ve daha sürdürülebilir bir bilişsel rezervin ortaya konulmasına yönelik giderek artan bir ihtiyaç ve bu ihtiyacın disiplinlerarası bir kontekst içinde karşılanmasına dönük giderek artan bir eğilim belirginleşmiştir. Eğitimsel sinirbilim söz konusu ihtiyacı karşılamaya dönük olarak ortaya çıkmış disiplinlerarası bir alandır. Bu doktora tezimizde eğitimsel sinirbilimin dayandığı prensip ve paradigmalarına ilişkin hem disiplinlerarası hem de meta disipliner bir bakış açısı benimsenmiş ve bu bakış açısı doğrultusunda sinir bilimlerinin çeşitli modaliteler düzleminde eğitim - öğretim ortamlarına uyarlanması ile alakalı olarak İslami öz referansiyel değerlerimizin yansıtıldığı bir söylem analizi tezimizin dokusunun içerisine serpiştirilmiştir.  Bu amaçla sinirbilimsel araştırmaların eğitim-öğretim ortamlarına daha doğru, sağlıklı ve etkin bir biçimde uyarlanması ve daha etkin bir öğrenme eyleminin geliştirilip teşvik edilebilmesi için İslami öz referansiyel değerler ve postulatlar bağlamında geniş bir interdisipliner ve metadisipliner bir araştırma repertuarının baz alındığı yeni ve heyecan verici bir takım çalışmalar tezimizde ortaya koyduğumuz problemin durumuna ışık tutmak için betimsel bir metodoloji bağlamında ve tezimizin kuramsal çerçevesinin içerisinde ele alınarak incelenmiştir. Ayrıca bu çalışmada çoklu okuryazarlıkların ve çoklu zeka biçimlerinin geliştirilmesine büyük bir vurgu yapılmış ve zihinsel ve entelektüel gelişime aracılık edebilecek bir takım davranışsal, bilişsel öz düzenleme becerileri, yüksek düzey düşünme biçimlerinin pedagojik ortamlara uyarlanmasının önemine işaret edilerek bu alanda çeşitli araştırma kuruluşları tarafından gerçekleştirilmiş çalışmaların ortaya koyduğu bilgi, bulgu ve verilere dayalı olarak nöropedagojik  etkinliği kanıtlanmış çeşitli modaliteler geliştirilerek daha iyi bir eğitimsel iyi oluş durumunun tesis edilmesi ve  daha sağlıklı bir nöro pedagojik, nöro epistemolojik ve nöro fenomenolojik profil ve rezervin geliştirilebilmesi için her türden eğitim – öğretim kurumları düzeyinde program geliştirme alınında benimsenip hayata uyarlanması gereken bir takım öneriler ve postulatlar ortaya konulmuş, uygulama ve modaliteler geliştirilerek tanıtılmıştır.

Anahtar sözcükler: sinirbilim, pedagoji, eğitim, program geliştirme, çoklu okuryazarlık, çoklu zeka, interdisipliner çalışmalar

Abstract:
The urge for building a better brain and developing a better cognitive reserve as well as enhancing a much healthier mental and intellectual profile in individuals on a general basis and in the educational environments on a particular basis through implementation of applications and madalities of neuroscientific research grounded in interdisciplinary dialectics, which is characterized by a global conjuncture and brought about by the pedagogical and epistemic challenges of the 21st century, has been proved to be perennial and quintessential. Educational Neuroscience is an inter-disciplinary field which has begun to emerge in an attempt to respond to such a demand. For this reason this doctoral dissertation,can be considered to be a preliminary attempt based on an interdisciplinary as well as a meta-disciplinary perspective regarding the principles and paradigms of educational neuroscience; in order to provide a more accurate,healthier and effective adaptation of the neuroscientific research, a holistic approach based on Islamically - oriented self referential values and postulates was propounded for developing and promoting a more effective learning environment and construct a quintessential epistemology, as well as casting ample light on the statement of the problem put forth in the dissertation. The methodology and the theoretical framework of our dissertation are grounded in and incorporated with an interdisciplinary and meta disciplinary paradigm. In addition, a great emphasis has been made on the development of multiple literacies and multiple forms of intelligences, and a number of behavioral, cognitive self-regulatory skills and strategies that can be utilized for contributing to mental and intellectual development. In order to develop a plethora of cognitive toolkits for improving a better educational well-being through the implementation of applications and modalities designed for a much more sustainable curriculum development in tandem with various mental, intellectual requirements, a number of different neuro-pedagogical, neuro-epistemological and neuro-phenomenological paradigms, postulates and premises, which were incorporated into our dissertation, have been introduced. 

Keywords:pedagogy, education, curriculum development, neuroscience,  multiple literacies, multiple intelligences, interdisciplinary studies