Vaginal doğum yapan kadınlarda postpartum perineal ağrının değerlendirilmesi
The evaluation of  postpartum perineal pain on the women who gave vaginal birth
Yazar: ÖZLEM BEKDEMİR AK
Danışman: PROF. DR. NEZİHE KIZILKAYA BEJİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Ağrı = Pain ; Doğum = Delivery ; Epizyotomi = Episiotomy ; Perine = Perineum ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Puerperal hastalıklar = Puerperal diseases ; Vajina = Vagina ; Vajinal doğum = Vaginal birth

Özet:
Araştırma vaginal doğum yapan kadınlarda postpartum perineal ağrının değerlendirilmesi amacıyla yapılmış  tanımlayıcı nitelikte bir çalışmadır.  Araştırmanın örneklemini 01 Ocak-31 Mart 2013 tarihleri arasında İstanbul ilinde bulunan bir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde vaginal doğum yapan araştırmaya katılma kriterlerine uyan 169 lohusa oluşturmaktadır. Araştırmada veriler; `Lohusa Bilgi Formu?, `Görsel Ağrı Skalası?, `McGill Ağrı Anketi? kullanılarak toplanılmıştır. Lohusalar post-partum 24. saat, 4. hafta ve 6. hafta izlenmiştir.
Kadınların % 54,4?ü epizyotomi, % 29?u 1 ve/veya 2. dereceden laserasyona sahipti. Lohusaların post partum 24. saatte yaklaşık olarak yarısı önemli derecede perineal ağrı yaşamaktadır.  Lohusaların perinede dikiş durumu ve perineal ağrı dağılımına bakıldığında post-partum 24. saatte Görsel Kıyaslama Ölçeği ve McGill Kısa Formda intact perineye sahip lohusalar en az perineal ağrı belirtmişlerdir (VAS yürürken X SD 1,19±1,75), (VAS otururken X SD 1,65±2,19), (VAS kalkarken X SD 1,35±1,99 ), (VAS emzirirken X SD 0,94±1,61), (McGill Duyusal X SD 2,58± 3,15), en fazla perineal ağrıyı epizyotomisi olan lohusalar ifade etmiştir(VAS yürürken X SD 4,10±2,56), (VAS otururken X SD 5,08±2,85), (VAS kalkarken X SD 5,01±2,51), (VAS emzirirken X SD 4,23±3,07), (McGill Duyusal X SD 8.79 ±4.6). Hem epizyotomi, hem laserasyonu olan lohusalar (VAS yürürken X SD 2,69±1,88), (VAS otururken X SD 3,85±2,88), (VAS kalkarken X SD 4,08±2,25), ? emzirirken X SD 3,15±3,05), (McGill Duyusal X SD 8.07  4,86), sadece laserasyonu olan lohusalara göre (VAS yürürken X SD 2,91±2,46 ), (VAS otururken X SD 3,15±2,85), (VAS kalkarken X SD 3,15±2,85), (VAS emzirirken X SD 2,52±2,74), (McGill Duyusal X SD 6,02  5,14) daha fazla perineal ağrı yaşadıklarını ifade etmişlerdir. Lohusaların doğum sayılarına göre perineal ağrı ortalamaları karşılaştırıldığında Görsel Kıyaslama Ölçeği ve McGill  Kısa Formda belirttikleri puan ortalamalarında primipar ve multipar lohusalar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark belirlenmiştir.Postpartum 24. saat primiparların(VAS yürürken X SD 3,83±2,56), (VAS otururken X SD 4,98±2,98), (VAS kalkarken X SD 5±2,51), (VAS emzirirken X SD 4±3,06), (McGill Duyusal X SD 8,92 4,96)  multiparlara(VAS yürürken X SD 2,81±2,53), (VAS otururken X SD 3,29±2,90), (VAS kalkarken X SD 3,31±2,80), (VAS emzirirken X SD 2,64±2,90), (McGill Duyusal X SD 5,87 4,85)   göre daha fazla perineal ağrı deneyimledikleri saptanmıştır.Post-partum  4. hafta, kilosu 3500 gramın üzerinde bebeği olan lohusalar(VAS X SD 0,62 1,24), bebeklerinin doğum kilosu daha az olan lohusalara göre, bebeklerine bakım verirken daha fazla perineal ağrı bildirmiştir(VAS X SD 0,360 1,25). Postpartum 6.  haftada %47,3?ü cinsel ilişkiye başladığını, %11,2?si hafif derecede (VAS?a göre 2 puan) cinsel ilişki sırasında ağrı yaşadığını ifade etmiştir.
Sonuç olarak lohusaların post partum 24. saatte yaklaşık olarak yarısı önemli derecede perineal ağrı yaşamaktadır.  Epizyotomi ve perineal yırtığı olan lohusalar intakt perinesi olan lohusalara kıyasla daha fazla perineal ağrı deneyimlemektedir. Perineal ağrı analjezik madde kullanımını ve maliyeti arttırmaktadır. Lohusaların postpartum dönemde yaşam kalitesini azaltmaktadır.

Abstract:
This study is a descriptive study carried out to the evaluate of postpartum perineal pain on the women who gave vaginal birth. The sample of the study consisted of 169 women after birth who had been eligible for participation in the study and had gave vaginal birth in an education and research hospital in Istanbul, between 01 January - 31 March 2013. Research data was collected from by using `Women after birth data form, Visual Pain Scale,  McGill Pain Questionnaire. Women after birth were observed at postpartum 24th hour, in 4th week and in 6th week.54,4 % of the women had episiotomy, 29% of the women had 1th or 2 nd degree laceration.  About half of the women after birth significantly had perineal pain. According to the condition of sewing and distribution of perineal pain,  at postpartum 24th hour in Visual Comparison Scale and McGill Short Form, women after birth who had intact perineum informed the minimum perineal ( VAS while walking X SD 1,19±1,75), (VAS while sitting X SD 1,65±2,19), (VAS while standing up X SD 1,35±1,99 ), (VAS while breastfeeding X SD 0,94±1,61), (McGill Sensorial X SD 2.58±   3.15), women after birth who had episiotomy informed the maximum perineal pain (VAS while walking X SD 4,10±2,56), (VAS while sitting X SD 5,08±2,85), (VAS while standing up X SD 5,01±2,51), (VAS while breastfeeding X SD 4,23±3,07), (McGill Sensorial X SD 8.79 ±4.6). Women after birth who both had episiotomy and laceration (VAS while walking X SD 2,69±1,88), (VAS while sitting X SD 3,85±2,88), (VAS while standing up X SD 4,08±2,25), (VAS breastfeeding X SD 3,15±3,05), (McGill Sensorial X SD 8.07  4,86) informed they had more perineal pain in comparison with women after birth who only had laceration  (VAS while walking X SD 2,91±2,46 ), (VAS while sitting X SD 3,15±2,85), (VAS while standing up X SD 3,15±2,85), (VAS while breastfeeding X SD 2,52±2,74), (McGill Sensorial X SD 6,02  5,14). According to the score averages in Visual Comparison Scale and McGill Short Form a statically meaningful difference was determined between primipar and multipar women after birth. At postpartum 24th hour primpars (VAS while walking X SD 3,83±2,56), (VAS while sitting X SD 4,98±2,98), (VAS while standing up X SD 5±2,51), (VAS while breastfeeding X SD 4±3,06), (McGill Sensorial X SD 8,92 4,96) experienced more perineal pain in comparison with multipars did (VAS while walking X SD 2,81±2,53), (VAS while sitting X SD 3,29±2,90), (VAS while standing up X SD 3,31±2,80), (VAS while breastfeeding X SD 2,64±2,90), (McGill Sensorial X SD 5,87 4,85).  In postpartum 4th week women after birth whose babies were more than 3500 grams informed more pain while caring their babies in comparison with women after birth whose babies? weights less. (VAS X SD 0,36  1,25). In postpartum 6th week 47,3% of women started sexual intercourse and 11,2% informed that they had  a little pain (according to VAS 2 points) while sexual intercourse.
In conclusion, about half of the women after birth significantly had perineal pain at postpartum 24th hour. Women after birth who had episiotomy and peineal torn had more perineal pain than who had intact perinea. Perineal pain increases the usage of analgesic item, and cost. It decreases the life quality in postpartum period.