Kanal tedavisinin yenilenmesinde farklı genişletme ve doldurma tekniklerinin mikrosızıntıya etkisi
The effect of various preparation and obturation techniques during endodontic retreatment on microleakage
Yazar: MEHMET EMİN KAVAL
Danışman: PROF. DR. MEHMET KEMAL ÇALIŞKAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental restorasyon = Dental restoration ; Dental sızma = Dental leakage ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy

Özet:
Bu çalışmanın amacı kanal tedavisi yenilenen olgularda kanal dolgusunun uzaklaştırılma yönteminin ve kanalların doldurma yönteminin mikrosızıntıya olan etkisinin incelenmesidir.Çalışmamızda 100 adet tek köklü ve tek kanallı benzer çap ve boydaki mandibuler keser dişler kullanıldı. Dişlerde endodontik giriş kavitelerinin hazırlanmasını takiben çalışma boyları tespit edildi ve Hedström eğeleri kullanılarak step back yöntemi ile dişler genişletildi. Genişletmeyi takiben tüm örnekler güta perka ve AH-Plus kanal patı kullanılarak lateral kompaksiyon yöntemi ile dolduruldu. Üç ay sonra bilgisayar destekli sıvı filtrasyon ölçüm cihazı ile tüm örneklere sızıntı testi uygulandı.Mikrosızıntı testi uygulamasını takiben örnekler üç gruba ayrıldı. Grup 1' deki örneklerde ProTaper retreatment kiti ve ProTaper universal nikel-titanyum eğeleri kullanılarak, grup 2' deki örneklerde Hedström el eğeleri kullanılarak, grup 3 de ise el eğeleri, ProTaper retreatment kiti ve ProTaper universal nikel-titanyum eğeleri birlikte kullanılarak örneklerdeki kanal dolgusu uzaklaştırıldı. Kanal dolgusunun uzaklaştırılması dijital radyografi ile incelendi ve elde edilen görüntüler skorlandı. Daha sonra örnekler kanal doldurma yöntemine göre altı adet alt gruba ayrıldı. Grup 1a, 2a, 3a' da örnekler soğuk lateral kompaksiyon yöntemiyle, grup 1b, 2b, 3b' de ise Thermafil kanal doldurma yöntemiyle dolduruldu. Üç ay sonra bilgisayar destekli sıvı filtrasyon ölçüm cihazı ile tüm örneklere tekrar sızıntı testi uygulandı. Elde edilen değerler eşleştirilmiş iki grup arasındaki farkların testi (Paired-Samples "t" testi) ile istatistiksel olarak incelendi (P=0,05).Tüm gruplarda ikinci sızıntı değerleri ilk sızıntı değerlerinden daha yüksek bulundu (p<0.05). En düşük mikrosızıntı değerleri ortalaması kanal dolgusu döner aletler ve el aletlerinin birlikte kullanımı ile sökülüp, Thermafil sistemi ile doldurulan dişlerin yer aldığı grup 3b' de (4,72 x 10-4 µl/cm H2O min-1 ); en yüksek sızıntı değerleri ise sadece döner aletlerle kanal dolgusu uzaklaştırılıp lateral kompaksiyon yöntemi ile doldurulan grup 1a' da (7,71 x 10-4 µl/cm H2O min-1 ) bulundu. Kanal dolgusu uzaklaştırma yöntemi aynı olan ve obturasyon yöntemlerine göre ikişer alt gruba ayrılan örneklerde Thermafil ve lateral kompaksiyon yöntemleri kıyaslandığında döner aletlerle kanal dolgusu sökülen 1a ve 1b gruplarında sızıntı değerleri Thermafil grubunda lateral kompaksiyon gurubuna göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük bulundu. Diğer gruplarda istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlenmedi.İlk ve son sızıntı ölçümleri yapılan ve lateral kompaksiyon ile doldurulmuş olan gruplarda kanal sökme yönteminin mikrosızıntıya etkisini inceleme fırsatı bulduk. Sadece döner aletlerle kanal dolgusunun uzaklaştırıldığı grupta elde edilen sızıntı değerleri döner aletler ve el aletlerinin birlikte kullanıldığı ve sadece el aletlerinin kullanıldığı gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p?0.05). Döner aletler ve el aletlerinin kombine kullanıldığı ve sadece el aletlerinin kullanıldığı gruplara ait sızıntı değerleri arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamadı (p?0.05).Günümüzde kanal tedavisi yenilenmesi esnasında kullanılan yöntemlerin hiç birisi önceki kanal dolgusunu tamamıyla uzaklaştırılmasında yeterli düzeyde değildir. Bu durum özellikle oval kök kanal morfolojisine sahip dişlerde daha çok göze çarpmaktadır. Kanal dolgusunun tam olarak uzaklaştırılamaması kök kanallarında mikrosızıntının artmasının en önemli etkenidir. Çalışmamızda elde edilen bulgular da bu görüşümüzü desteklemektedir. Bu handikapın aşılması ancak kök kanal dolgusunu tamamıyla sökebilecek yeni bir yöntemin geliştirilmesi ya da mevcut yöntemlerin modifikasyonu ile mümkün olacaktır.

Abstract:
The aim of this in vitro study was to evaluate the effect of various preparation and obturation techniques during endodontic retreatment on microleakage.One hundred mandibular incisor teeth with single oval root canal were selected for the study. Following the preparation of the standard endodontic access cavity, working length was determined and the teeth were instrumented with step-back technique using H-files. After the preparation all teeth were obturated with standard gutta-percha cones and AH Plus sealer using lateral compaction technique. After three months of storage, microleakage of root fillings was measured by computerized fluid filtration test.After the first microleakage test the teeth were divided into three groups. Root fillings were removed in group 1 with the ProTaper Universal NiTi rotary retreatment files and ProTaper Universal NiTi rotary shaping and finishing instruments; in group 2 with hand files using step-down technique and in group 3 with combination of hand files and ProTaper retreatment and Universal Rotary files. The digital radiographic views of roots were divided into apical, middle and coronal parts and scored on a scale. Following that according to the root canal obturation technique used; the teeth were subdivided into six subgroups. In group 1a, 2a, 3a canals were obturated using cold lateral compaction technique and in group 1b, 2b, 3b canals were obturated thermafil obturation technique. After three months of storage, microleakage of root canal fillings was measured by computerized fluid filtration test. The data were analyzed with paired sample t-test (p < 0.05).Second microleakage values for all groups were higher than first microleakage values (p<0.05). In the second microleakage test, the lowest microleakage values were determined in group 3 b (4,72 x 10-4 µl/cm H2O min-1 ) in which the teeth were retreated using ProTaper rotary instruments and hand files and obturated with thermafil system. The highest microleakage values were determined for group 1 a (7,71 x 10-4 µl/cm H2O min-1 ). In this group the teeth were retreated using only ProTaper rotary instruments and obturated with lateral compaction technique.There was no significant difference between the microleakage values of lateral compaction and thermafil obturation techniques in group II and III (p?0.05); but in group I there was significant difference between the microleakage values of lateral compaction and thermafil obturation techniques (p<0.05). In lateral compaction obturated groups the microleakage values were as follows from highest to lowest: group I a (only ProTaper rotary instruments), group II a (only hand files) and group III a (ProTaper rotary instruments combined with hand files) .The first and second microleakage test with lateral compaction obturated groups provides us with the opportunity to assess the effect of root canal filling removing technique on apical microleakage. The microleakage values for group I a (only ProTaper rotary instruments) were significantly higher than group II a (only hand files) and group III a (ProTaper rotary instruments combined with hand files) (p<0.05). There was no significant difference between the group II a and group III a (p?0.05).The currently available retreatment techniques are not sufficiently effective to achieve complete removing of the root canal filling material on oval shape canals. In our opinion this situation is the most important factor of the high apical microleakage values for the retreated teeth specimens. Future research may focus on the retreatment systems which can completely remove the root canal filling material for decreasing the microleakage