Steroide dirençli nefrotik sendromlu olguların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of steroi̇d  resi̇stant  nephrotic syndrome  cases
Yazar: HAŞİM KARAKUŞ
Danışman: PROF. DR. MİTHAT BÜYÜKÇELİK
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nefroloji = Nephrology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Nefrotik sendrom = Nephrotic syndrome ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Steroidler = Steroids ; Çocuklar = Children ; İlaç alerjisi = Drug hypersensitivity ; İlaçlara direnç = Drug resistance

Özet:
Bu çalışmada 2000-2015 döneminde, servisimizde yatan ve Çocuk Nefroloji
Polikliniğinde takip edilen steroide dirençli nefrotik Sendrom tanısı alan 50 hasta
retrospektif olarak değerlendirildi. Çalışmaya katılan hastaların 22'si kız (%44), 28'i
erkek (%.56) olup, yaşları 1 yaş ile 14 yaş (6.38±3.95) arasında değişmekte idi.
Hastalarımızda en sık rastlanan patoloji FSGS (%44) olarak saptandı. FSGS'yi MPGN
(%30), MGN (%22) ve MLH (%4) izledi. Çalışmaya katılan 22 FSGS tanılı hastanın
8'de podosin gen mutasyonu pozitif saptanırken, 10'da negatif bulundu. Dört hastanın
ise podosin gen mutasyonu bilinmiyordu.
MGN hastalarında anne ve baba akrabalığı ve ailede NS öyküsü daha sık
görülmekteydi (%81,8). FSGS hastalarında akrabalık bağı diğer hastalara nazaran daha
az oranda (%45,5) görülmekteydi. Podosin gen mutasyonu bakılan alt gruplarda ise
mutasyonu pozitif olanlarda akraba evliliği oranı negatif olanlardan daha yüksek
(%87,5) bulundu. Başvuru anında kan basıncı yüksekliği (%36,3) ve GFR düşüklüğü
(%40,9) FSGS hastalarında daha sık karşılaşılan bir bulguyken, MPGN hastalarında
kompleman düşüklüğü (%20) daha ön plandaydı. 2000 ile 2015 yılları arasında izlenen
50 SRNS hastamızın ortalama takip süresi 5,8 yıl (±3,8 yıl)(1-14 yıl) olup, 18'i (%36,0)
remisyonda iken, 21 hasta (%42,0) nefrotik proteinürisi devam ederken, 11 hastada
(%22,0) ise kronik böbrek yetmezliği gelişmişti. Siklosporin tedavisi en etkin tedavi
iken, yanıtsız olan 3 hastamız takrolimus tedavisi ile remisyona girmişti. Ritüximab,
MMF, siklofosfamide ve plazmaferez tedavisi ile remisyona giren hasta olmadığı
görüldü.
Sonuç olarak çocukluk çağı nefrotik sendromlarının önemli bir kısmından
sorumlu olan SRNS'ın çoğunluğunu FSGS'nin oluşturduğu, FSGS'lerin de önemli
kısmından da podosin pozitif mutasyona sahip ailesel FSGS'nin sorumlu olduğu
görüldü. Steroide dirençli nefrotik sendromların tedavisinde siklosporinin etkili tedavi
seçeneği olduğu, bu tedavinin yetersiz olduğu durumlarda takrolimusun alternatif
seçenek olabileceği bulundu. Ancak tanı ve tedavilerdeki güncel gelişmelere rağmen
SRNS hastalarının bir kısmının KBY sürecine girmekten kurtulamadığı görüldü. Bu
hastaların tanı, tedavisi ve prognozlarının belirlenmesinde çok merkezli prospektif
çalışmaların gerekliliği ortaya çıkmaktadır.

Abstract:
In this study, during 2000-2015, 50 patients who were followed at the Pediatric
Nephrology clinic and outpatient clinic diagnosed as steroid-resistant nephrotic
syndrome were evaluated retrospectively. In this study 44% (n=22) of the patients were
female and 56% (n=28) of the patients were male and ages ranged from 1 to 14
(6.38±3.95) years. Diagnostic renal biopsy is done to all of our patients, the most
frequent pathology was FSGS (44%). FSGS is followed by MPGN (30%), MPGN
(22%) and MCD (4%). In 8 of 22 patients diagnosed with FSGS participated in the
study positive podocin gene mutation was present, 10 of this FSGS patients were
negative and in 4 patients was not any data about podocin gene mutation.
In MGN patient history of consanguineous marriage and family history of NS
was seen more frequently (81.8%). Consanguineous marriage rates was lower in FSGS
patients than other patients (45.5%). Consanguineous marriage rate was higher in
patients who have positive podocin gene mutation (87.5%). At admission blood
pressure elevation (36.3%) and decrease in GFR (40.9%) was common in FSGS
patients and decrease in complement was more prominent in MPGN patients. 50 SRNS
patients followed between 2000 and 2015, with an average follow-up period of our
5.8±3.8 years (1-14 years), 18 (36.0%) were in remission, 21 patients (42.0%) had
nephrotic proteinuria and 11 patients (22.0%) had developed the chronic renal failure.
Cyclosporine therapy in patients who mere in remission had emerged as the most
effective treatment. 3 of our patients who did not respond to cyclosporine treatment
were in remission with tacrolimus therapy. There were no patients in remission
following treatment with Rituximab, MMF, cyclophosphamide and plasmapheresis.
As a result our study showed FSGS is responsible for a significant part of
childhood nephrotic syndrome and majority of steroid-resistant nephrotic syndrome.
Podocin gene mutation positive FSGS is responsible from the important part of FSGS.
Our study showed that cyclosporine is an effective treatment option in steroid resistant
nephrotic syndrome of cyclosporine, in cases where this treatment was found to be
insufficient, tacrolimus can be an alternative option. However, despite recent advances
in the diagnosis and treatment process, some of the SRNS patients was unable to get rid
of chronic renal failure process. For the diagnosis, treatment and prognosis multicenter
prospective studies are needed.