Sürdürülebilir yerleşim biriminde ekoyer yaklaşımına örnek bir model
A sample model for ecodistrict approach in a sustainable settlement unit
Yazar: SELDA GÜLCAN ÜNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET EROL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Hızla gelişen teknoloji, insan yaşamını ilgilendiren tüm sektörlerini olumlu etkileyip, yaşamı kolaylaştırırken, diğer taraftan insan dahil tüm canlı topluluğunun yer yüzünde kalış süresini de hızla tüketmektedir. İklim değişikliği, hızla tüketilen doğal kaynaklar, engellenemeyen eşitsizlikler özellikle metropoliten alanlarda yaşamı tehdit etmektedir. Bu tehdit mekânsal planlama anlayışının da kapsamında ve içeriğinde yeni arayışlara yol açmıştır. Kalkınma ve dolayısıyla büyümeyi sağlayan tüm faaliyetlerin kentlerde üretilmesi ve tüketilmesi karşısında planlama alanına yeni form arayışı getirmekte ve sorumluluklar yüklemektedir. Aşırı yayılmış kent formlarının sürdürülemez olduğu, küresel ısınma karşısında direnci azalttığı, buna karşın yayılmayan ve çok merkezli kent formlarının daha sürdürülebilir olduğu kabul görmektedir. Kentler küresel tehditlere karşı sürdürülebilir politikalar geliştirirken planlama disiplini ise ölçek sorununa çözüm yolları aramaktadır. Uluslararası örnekler, kentin mahalleler bütünü olduğu ve bu nedenle de çözümün mahalle ölçeğinde olduğunu göstermektedir. Yine uluslararası örneklerde "distict" olarak tanımlanan ancak Türkçede tam karşılık bulamayan, diğer taraftan ölçek olarak "mahalle"  tanımına karşılık gelen kavram bu tezde EkoYer olarak tanımlanmıştır. "EkoYer" olarak ele alınmasının diğer gerekçesi ise kavramın içeriğinin aynı zamanda "yer" kavramı ile örtüşmesidir. Tez kapsamında planlamanın ve dolayısıyla tasarımın temel ilkelerindeki değişim araştırılmış olup EkoYer planlama politikalarının kriterleri saptanmıştır.  Bu kapsamda 8 ana kriter ve 99 alt kriter belirlenmiş ve Avrupa ve ABD'de uygulama örnekleri incelenmiştir. Türk mevzuatı içinde uygulanabilirliğini saptayabilmek amacıyla AHS yöntemi kullanılarak Türkiye'ye özgü bir ajanda/rehber geliştirilmiştir.

Abstract:
Rapidly developing technology affects all sectors of human life positively and makes life easier, while on the other hand, it rapidly depletes the living time of all living communities including human beings. Climate change, rapidly consumed natural resources, inequalities inevitable threaten life especially in metropolitan areas. This threat has led to new searches in the context and content of the spatial planning approach. In the face of the production and consumption of all activities that ensure development and thus growth in cities, it brings new forms and responsibilities to the planning field. It is recognized that over-spread urban forms are unsustainable, reduce resistance to global warming, whereas non-spread and multicentre urban forms are more sustainable. While cities develop sustainable policies against global threats, planning discipline seeks solutions to the scale problem. International examples show that the city is a neighborhood and therefore the solution is on a neighborhood scale. Again, the concept which is defined as distict in international examples but cannot find the exact equivalent in Turkish, on the other hand, the concept that corresponds to the definition of "neighborhood in scale is defined as EcoDistrict in this thesis. The other reason for considering it as o EcoDistrict is that the content of the concept also coincides with the concept of "place". Within the scope of the thesis, the changes in the basic principles of planning and therefore design were investigated and the criteria of EcoDistrict planning policies were determined. In this context, 8 main criteria and 99 sub-criteria were determined and application examples were examined in Europe and USA. In order to determine its applicability in Turkish legislation Turkey AHS method using a specific calendar / guide has been developed.