Ters-yüz sınıf modelinin biyoloji öğretiminine yönelik etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects towards biology teaching of the flipped classroom model
Yazar: HÜSEYİN CİHAN BOZDAĞ
Danışman: PROF. DR. İSA GÖKLER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı biyoloji öğretiminde ters yüz sınıf (TYS) modeline dayalı uygulamaların öğrencilerin bilimsel bilgi düzeyi, biyoloji bilimine ve dersine yönelik tutum, öz-düzenlemeli öğrenme stratejileri ve motivasyonel inançları üzerindeki etkililiğinin belirlenmesidir. Araştırmada nicel ve nitel veri toplama yöntemlerini araştırma sonuçları bağlamında bütünleştiren karma yöntem çeşitlerinden sıralı açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda, ön test-son test eşleştirilmiş kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyutunda ise betimsel tarama deseni kullanılmıştır. Çalışma 2022-2023 eğitim öğretim yılında İzmir ili şehir merkezinde yer alan Karşıyaka Lisesinde 9.sınıf kademesinde iki farklı şubede öğrenim gören toplam 56 öğrenci ile yürütülmüştür. Şubelerden bir tanesi deney bir tanesi ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney ve kontrol grubunun seçimi rastgele değil, araştırmanın bağımlı değişkenleri olan; bilimsel bilgi düzeyi, tutum, öz-düzenlemeli öğrenme stratejileri ve motivasyonel inançları kapsamında grupların ön testlerinin eşit olması kontrol edilerek gerçekleştirilmiştir. Çalışmada deney ve kontrol gruplarına farklı öğretim yaklaşımları uygulanmıştır. Deney grubundaki öğrenciler TYS modeli kapsamında ders öncesinde kendilerine sunulan çevrimiçi içerikleri takip etmiş ve ders sırasında ise aktif öğrenme etkinliklerine dahil olmuşlardır. Kontrol grubundaki öğrenciler ise geleneksel öğretim yaklaşımı ile mevcut öğretim programına ve planlarına uygun olarak konu anlatımını sınıf içinde öğretmenden dinlemişler, olabildiğince sınıf içi etkinlikleri gerçekleştirmiş ve sınıf dışında verilen ev ödevlerini tamamlamışlardır. Uygulama on iki hafta süre ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öğrencilerin bilimsel bilgi düzeylerini belirlemek amacıyla "Dört Aşamalı Hücre Tanı Testi (DAHTT)", biyoloji dersine yönelik öz-düzenlemeli öğrenme stratejileri ile motivasyonel inanç düzeylerini belirlemek için "Öğrenmeye İlişkin Motivasyonel Stratejiler Ölçeği (ÖİMSÖ)" ve biyoloji dersine yönelik öğrenci tutumlarını belirlemek amacıyla "Biyoloji Bilimine ve Dersine Yönelik Tutum Ölçeği (BBDTÖ)" veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Tüm veri toplama araçları deney ve kontrol grubuna ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Verilerin analizinde t-testi ve tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda TYS modelinin uygulandığı deney grubuyla geleneksel öğretim yaklaşımının uygulandığı kontrol grubu öğrencilerinin bilimsel bilgi düzeylerine yönelik son test puan ortalamaları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunduğu ve bu farklılığın deney grubu lehine olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda ulaşılan diğer bir bulgu ise öz-düzenlemeli öğrenme stratejileri açısından deney grubuyla kontrol grubu arasında istatistiki açıdan anlamlı bir farklılık olduğu ve belirlenen bu farklılığın öz-düzenlemeli öğrenme stratejileri boyutunda yer alan bilişsel strateji kullanımı ve öz-düzenleme alt ölçeklerinde TYS modelinin uygulandığı deney grubu lehine olduğu belirlenmiştir. Motivasyonel inançlar yönünden ise deney ve kontrol grupları arasında motivasyonel inançlar boyutunda yer alan öz-yeterlik ve içsel değer alt ölçeklerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunduğunu ve bu farklılığın deney grubu lehine olduğu belirlenmiştir. Diğer yandan, motivasyonel inançlar boyutunda yer alan sınav kaygısı alt ölçeğine yönelik elde edilen sonuçlar deney ve kontrol grupları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunmadığını göstermiştir. Biyoloji bilimi ve dersine yönelik tutuma yönelik deney ve kontrol grubu öğrencileri arasında biyoloji bilimine ve dersine yönelik genel tutum ile biyoloji dersinden alınan zevk ve biyoloji dersinde kaygı alt boyutlarında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık olduğunu ve bu farklılığın deney grubu lehine olduğu belirlenmiştir. Diğer yandan, biyoloji bilimine ilgi alt boyutunda deney grubu ile kontrol grubu arasında ise istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda deney grubu olarak belirlenen öğrencilerden DAHTT, ÖİMSÖ ve BBDTÖ'den yüksek, orta ve düşük son test puanları alan üçer öğrenci olmak üzere dokuz öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Yapılan görüşmelerde öğrenciler, TYS modelinin öğrenme üzerinde olumlu etkileri olduğunu, videoların öğretici olduğunu, evde ve sınıf ortamında gerçekleştirilen etkinliklerin çalışma zamanı ve alışkanlıkları üzerinde olumlu etkileri olduğunu, modelin eğlenceli ve ilgi çekici olduğunu, modelin diğer derslere yaygınlaştırılarak uygulanabilirliğini ifade etmişlerdir.  Araştırma sonucunda elde edilen bulgular ışığında TYS modelinin uygulanmasına yönelik ve ileride yapılacak çalışmalarda araştırmacılara yardımcı olacak önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to determine the effectiveness of applications based on the flipped classroom (FC) model in biology teaching on students' scientific knowledge level, attitude towards biology science and lesson, self-regulated learning strategies and motivational beliefs. In the research, sequential explanatory design, which is a mixed method type that integrates quantitative and qualitative data collection methods in the context of research results, was used. The quasi-experimental design with pretest-posttest matched control group was used to obtain the quantitative data of the study, and the descriptive scanning design was used to obtain the qualitative data. The study was carried out with a total of 56 9th grade students studying in two different classes at Karşıyaka High School located in the city center of İzmir in the 2022-2023 academic year. One of the classes was determined as the experimental group and the other as the control group. The selection of the experimental and control groups was not random. The selection was made on the condition that the pre-test results of the groups were equal within the scope of scientific knowledge level, attitude, self-regulated learning strategies and motivational beliefs, which are the dependent variables of the research. In the study, different teaching methods were applied to the experimental and control groups. The students in the experimental group followed the online content presented to them before the lesson, and participated in active learning activities during the lesson within the scope of the FC model. The students in the control group, on the other hand, listened to the lecture from the teacher in the classroom in accordance with the current curriculum and plans with the traditional teaching approach, carried out in-class activities as much as possible and completed the homework given outside the classroom. The application was carried out for twelve weeks. In the research, "Four-Tier Cell Diagnostic Test (FTCDT)" to determine the scientific knowledge levels of the students, " Motivated Strategies for Learning Questionnaire (MLSQ)" to determine the self-regulated learning strategies and motivational belief levels for the biology lesson, and the " Attitude Scale Towards Biological Science and Course (ASTBSC)" to determine the students' attitudes towards biology science and lesson was used as a data collection tool. All data collection tools were applied to the experimental and control groups as pre-test and post-test. T-test and one-way analysis of variance were used to analyze the data. As a result of the research, it was determined that there was a statistically significant difference between the experimental group in which the FC model was applied, and the control group in which the traditional teaching approach was applied in terms of scientific knowledge level post test score averages and this difference was in favor of the experimental group. Another finding reached as a result of the research is that there is a statistically significant difference between the experimental group and the control group in terms of self-regulated learning strategies. This difference was determined in favor of the experimental group in terms of the cognitive strategy use, and self-regulation subscales which are in the self-regulated learning strategies dimension. In terms of motivational beliefs, it was determined that there was a statistically significant difference between the experimental and control groups in the self-efficacy and intrinsic value subscales in the motivational beliefs dimension, and this difference was in favor of the experimental group. On the other hand, the results obtained for the test anxiety subscale in the motivational beliefs dimension showed that there was no statistically significant difference between the experimental and control groups. In terms of attitude towards the science of biology and the lesson, it was determined that there was a statistically significant difference between the experimental and control group students in the general attitude towards biology science and lesson, and the sub-dimensions of pleasure in the biology lesson and anxiety in the biology lesson, and this difference was in favor of the experimental group. On the other hand, it was determined that there was no statistically significant difference between the experimental group and the control group in the sub-dimension of interest in biology. As a result of the research, semi-structured interviews were conducted with nine students, three of whom got high, medium and low post-test scores from FTCDT, MLSQ and ASTBSC, who were determined as the experimental group. As a result of the interviews, the students stated that the FC model has positive effects on learning, the videos are instructive, the activities carried out at home and in the classroom have positive effects on their working time and habits, the model is fun and interesting, and the model can be applied by extending it to other lessons. In the light of the findings obtained as a result of the research, suggestions were made for the implementation of the FC model and to assist the researchers in future studies.