Kaz Dağları'nda ağaçkakan (Picidae) türlerinin habitat tercihlerinin belirlenmesi
Determination of habitat preferences of woodpecker species in Kaz mountains
Yazar: DOĞAN AKDEMİR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ÖZDEMİR
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Kuşlar = Birds ; Modelleme = Modelling ; Sürdürülebilir ormancılık = Sustainable forestry ; Yaban hayatı = Wildlife

Özet:
Bu tez çalışmasında Kaz Dağları'nda yayılış gösteren ağaçkakan türlerinin habitat tercihlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, 2018-2021 yılları arasında 553 örnek alanda noktada sayım yöntemi kullanılarak kuş gözlemleri gerçekleştirilmiştir. Yapılan gözlemlerde orman alaca ağaçkakanı, alaca ağaçkakan, yeşil ağaçkakan, kara ağaçkakan, ortanca ağaçkakan, ak sırtlı ağaçkakan ve küçük ağaçkakan olmak üzere 7 ağaçkakan türü kaydedilmiştir. Ağaçkakan türlerine ait veriler ile çevresel ve orman yapısı ile ilgili değişkenler kullanılarak modelleme yapılmıştır. Modelleme çalışmalarında, maxent ve sınıflandırma ağacı tekniği kullanılmıştır. Çalışma alanında kaydedilen ağaçkakan türlerinden veri sayısı yeterli olan 3 tür için model elde edilmiştir. Orman alaca ağaçkakanı için Maxent yöntemi ile oluşturulan modeli (AUC: 0.880-0.880) karaçam, karışım türü, meşcere çağı, yükselti ve topoğrafik pozisyon indeksi değişkenleri, sınıflandırma ağacı tekniği ile oluşturulan modeli (ROC: 0.90159-0.84573) ortalama göğüs çapı, yükselti, karaçam ve dikili kuru değişkenleri yapılandırmıştır. Alaca ağaçkakan için Maxent yöntemi kullanılarak elde edilen modeli (AUC: 0.910-0.897) kızılçam, kapalılık, karışım türü ve yükselti değişkenleri, sınıflandırma ağacı tekniği ile elde edilen modeli (ROC: 0,71748-0.63644) ziraat alanları ile yükselti değişkenleri şekillendirmiştir. Yeşil ağaçkakan için Maxent yöntemi ile oluşturulan modele (AUC: 0.858-0.832) meşcere çağı, karaçam, kapalılık ve yükselti değişkenlerinin, sınıflandırma ağacı tekniği ile oluşturulan modele (0.84182-0.78914) ortalama göğüs çapı, karaçam ve yükselti değişkenlerinin katkı yaptığı tespit edilmiştir. Diğer ağaçkakan türleri için çalışma alanında yapılan gözlemlere göre değerlendirmeler yapılmıştır.

Abstract:
This thesis aims to determine the habitat preferences of woodpecker species distributed in the Kaz Mountains. To achieve this goal, bird observations were conducted using the point count method in 553 sample locations between 2018-2021. During these observations, 7 woodpecker species were recorded: Great Spotted Woodpecker, Syrian Woodpecker, European Green Woodpecker, Black Woodpecker, Middle Spotted Woodpecker, White-backed Woodpecker and Lesser Spotted Woodpecker. Modeling was performed using data related to woodpecker species along with environmental and forest structure variables. The modeling approach involved utilizing the Maxent and classification tree techniques. Among the woodpecker species recorded in the study area, models were generated for 3 species with sufficient data. For the Great Spotted Woodpecker, the Maxent model (AUC: 0.880-0.880) was influenced by variables such as black pine, mixed stand type, stand age, elevation, and topographic position index, classification tree model (ROC: 0.90159-0.84573) was shaped by variables like average breast diameter, elevation, black pine, and standing dead trees. For the Syrian Woodpecker, the Maxent model (AUC: 0.910-0.897) was influenced by variables such as brutian pine, canopy, mixed stand type, and elevation, while the classification tree model (ROC: 0.71748-0.63644) was shaped by variables such as agricultural areas and elevation. For the European Green Woodpecker, the Maxent model (AUC: 0.858-0.832) was influenced by variables such as stand age, black pine, canopy, and elevation, classification tree model (0.84182-0.78914) was shaped by variables like average breast diameter, black pine, and elevation. For other woodpecker species, evaluations were made based on the observations conducted in the study area.