Uçak motorlarında ölçüm yöntemleri geliştirilmesi ve analizi
Development of measurement methods and analysis of aircraft motors
Yazar: GÜLHAN KAYIR
Danışman: DOÇ. DR. METİN ÖZKAN ; PROF. DR. OSMAN PARLAKTUNA ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN KORUL
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Kontrol ve Kumanda Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering ; Uçak Mühendisliği = Aircraft Engineering

Özet:
Bu çalışma kapsamında uçak motorları için en kritik performans kriterlerinden biri olan hava akış mertebesinin bellmouth yapısı vasıtasıyla  belirlenmesi ve sınıflandırılmasına yönelik ölçüm ve değerlendirme faaliyetleri gerçekleştirilmiştir. Bellmouth, uçak motoru hava kanallarının girişine monte edilip havanın düzgün bir şekilde motora iletilmesini sağlayan katı, dairesel bir parçadır. Hava akışının motora düzgün bir şekilde iletilmesi için bellmouth farklı şekillerde tasarlanabilmektedir. Bellmouth tasarımında en önemli etken motor giriş çapıdır. Bu sebeple her bir motor giriş çapı değerlendirmeye tabi tutularak toplam basınç bozulmasını asgariye indirilebilecek bellmouth tasarımlarının gerçekleştirilmesi genel eğilimi teşkil etmektedir. 

Bellmouth tasarımı gerçekleştirilmesinin ardından, hava akış oranının doğru belirlenmesi amacıyla bellmouth üzerine enstrümantasyon çalışması gerçekleştirilmektedir. Enstrümantasyon çalışması, bellmouthtan geçen hava akışının basıncının ve sıcaklığının ölçülmesi için gerçekleştirilen sensör yerleştirilmesidir. 

Bellmouth üzerine yerleştirilen sensörlerin kalibre edilmesi motor yer testlerinden alınan verilerin doğruluğunun belirlenmesi için önem teşkil etmektedir. Bu tez çalışması kapsamında motor giriş çapına göre tasarlanmış olan bellmouth yapısının enstrümantasyon çalışmaları, kalibrasyon çalışmaları ve motor testleri ardından kalibrasyon verileri ile motorun test sonuçlarının karşılaştırmalı analizine dair çalışmaların çıktıları yer almaktadır.

Abstract:
In the scope of this study, the measurement and evaluation activities for the determination and classification of air flow level, which can be stated as one of the most critical performance criteria for aero engines, with the bellmouth structure have been presented. At first glance, bellmouth can be illustrated as a rigid circular appratus which provides the transfer of air to the engines effectively by mounting to the intake nozzles. There are different bellmouth design alternatives for the most effective transfer of air to the engine. Engine intake diameter is one of the most important parameter in bellmouth design processes. Due to that reason, the overall tendency for bellmouth design is taking all of the engine intake diameters into consideration for minimizing the total pressure disturbance.  After finalizing the bellmouth design process, Instrumentation activities have been performed for determination of air flow rate accurately. Instrumentation process can be summarized as mounting the appropriate sensors for pressure and temperature measurement of air flow through bellmouth structure. The calibration of mounted sensors onto bellmouth has importance for the reliability of data obtained from engine ground tests.

This thesis study includes the outputs of  instrumentation studies, calibration studies and the comperative analysis between calibration and engine test data obtained from Bellmouth structure which is designed according to engine intake diameter.