Akut ve kronik lösemide katalaz C-262T ve paraoksonaz 1 l55M gen polimorfizmleri ile katalaz ve paraoksonaz aktivitelerinin değerlendirilmesi
The evaluation of catalase C-262T and paraoxonase 1 l55M gene polymorphisms and the activities of catalase and paraoxonase in acute and chronic leukemia
Yazar: NAZAN ERAS ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ETEM AKBAŞ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Genetik = Genetics ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Katalaz = Catalase ; Lösemi = Leukemia ; Paraoksonaz = Paraoxonase ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Lösemilerin etyolojisinde, çevresel ve genetik faktörler rol oynamaktadır. Aerobik metabolizma sırasında üretilen serbest oksijen radikalleri antioksidan savunma sistemleri tarafından kontrol edilmektedir. Antioksidan enzimlerden Katalaz (CAT) ve Paraoksonaz 1 (PON1), serbest oksijen radikallerinden hidrojen peroksiti (H2O2) katalizleyerek etkisiz hale getirir. CAT ve PON1 enzimlerini kodlayan genlerdeki polimorfizmler enzim aktivitelerini değiştirerek oksidatif strese karşı korumayı etkileyebilir.Çalışmamızın amacı, araştırma populasyonumuz için CAT C-262T ve PON1 L55M polimorfizmlerinin frekansları ile CAT ve PON1 enzimlerinin plazma düzeylerini ve lösemiye yakalanma riskine olası etkilerini belirlemektir. Örneklem hacmimiz 140 kontrol ve 140 lösemili olmak üzere toplam 280 bireyden oluşturuldu. Bireylerden alınan kanlardan DNA izolasyonu yapıldı ve genotipler PCR-RFLP yöntemi ile belirlendi. Bu çalışmada 57 kontrol ve 55 lösemilinin venöz kanlarından elde edilen plazma örneklerinde CAT ve PON1 enzim aktiviteleri spektrofotometrik metodlarla ölçüldü. İlk olarak kontrol grubu ile yeni tanı alan lösemili hastaların plazma CAT ve PON1 düzeyleri karşılaştırıldı. Daha sonra bu hastaların plazma CAT ve PON1 düzeyleri; CRP değerleri 100 mg/L'yi aşıp, enfeksiyon bulguları taşıdıkları zamanki plazma düzeyleri ile karşılaştırıldı. Son olarak yeni tanı almış lösemililerin plazma CAT ve PON1 düzeyleri; tedavi almış olan bu hastaların ilk ölçümünden bir ay sonraki plazma düzeyleri ile karşılaştırıldı.PON1 L55M polimorfizmi allel ve genotiplerinin lösemiye yakalanma riskini etkilemediği (P>0.05) ancak CAT C-262T polimorfizmine ait TT genotipinin lösemiye yakalanma riskini artırdığı saptandı (P=0.05). Plazma PON1 düzeyi kontrol grubunda 184.04±130.75 U/mL iken yeni tanı almış ALL (90.99±68.27 U/mL, P= 0.018) ve AML'li hastalarda (102.22±65.95 U/mL, P=0.005) düşük olarak saptandı. KML ve KLL'li olgularımızın sayısı istatistiksel değerlendirme için yeterli olmadığından değerlendirme dışı bırakıldı. Yeni tanı almış ALL ve AML'li hastalarda CAT aktivitesinin değişmediği belirlendi. CRP değeri yüksek ALL ve AML'li hastaların plazma PON1 ve CAT düzeylerinde, yeni tanı aldıkları zamana göre değişiklik saptanmadı (p>0.05). Bir ay sonra kontrole gelen ve CRP düzeyi normal olan AML ve ALL'li hastaların da plazma PON1 ve CAT düzeyleri tanı anındaki değerlerine benzerdi (P>0.05). PON1 L55M polimorfizmine ait LL, LM ve MM genotiplerini plazma PON1 aktiviteleri ile korele ettiğimizde; plazma PON1 düzeyi LL ve LM genotipli bireylerde kontrol grubunda daha yüksek iken MM polimorfik genotipli bireylerde ise benzerdir. CAT C-262T polimorfizmine ait CC, CT ve TT genotiplerini plazma CAT aktivitesi ile korele ettiğimizde; plazma CAT düzeyleri kontrol grubunda ve lösemililerde benzerdir.

Abstract:
Environmental and genetic factors play an important role in leukemia etiology. Free oxygen radicals generated during aerobic metabolism are controlled by antioxidant defense systems. Antioxidant enzymes, such as paraoxonase (PON1) and catalase (CAT), neutralize (hydrogen peroxide) H2O2 by catalyzing the breakdown of it. The polymorphisms in genes encoding CAT and PON1 enzymes could affect the protection against oxidative stress by altering the enzyme activities.The aim of our study was to determine the frequencies of CAT C-262T and PON1 L55M polymorphisms and the plazma levels of CAT and PON1 enzymes for our population and to detect their possible effects on developing leukemia. Total sample size for this study was 280 comprising 140 controls and 140 leukemia patients. PCR- RFLP technique was performed to determine the genotypes after DNA isolation from blood samples taken from individuals. CAT and PON1 enzyme activities in plasma samples obtained from venous blood of 57 controls and 55 leukemia patients were measured with spectrophotometric methods. Firstly, CAT and PON1 plasma levels of patients with newly diagnosed leukemia were compared with control group. Then, CAT and PON1 plasma levels of these patients were compared with the levels of these enzymes when their CRP values are higher than 100 mg/L and they had clinical symptoms of infections. These patients were received treatment and finally CAT and PON1 plasma levels of them after one month of first measurement were compared with plasma levels when they were newly diagnosed.The results indicated that there was not any association between genotype distribution and allele frequencies of PON1 L55M polymorphism (P>0.05) and leukemia risk, but it was detected that CAT -262 TT genotype had an increased risk of leukemia(P=0.05). While plasma PON1 level was 184.04±130.75 U/mL in control group, it was detected lower in newly diagnosed ALL and AML patients (90.99±68.27 U/mL, P= 0.018 and 102.22±65.95 U/mL, P=0.005) respectively. The number of cases with CML and CLL is not sufficient for statistical evaluation, so they were excluded from analysis. CAT activity is determined not to be changed in newly diagnosed AML and ALL patients. There was no change in plazma PON1 and CAT levels of patients with ALL and AML who had high CRP levels with respect to time of diagnosis (P>0.05). After one month of first measurement, ALL and AML patients with normal CRP levels showed no differences in plazma PON1 and CAT levels when compared with the levels in newly diagnosed (P>0.05). In comparison of LL, LM and MM genotypes of PON1 L55M polymorphism with plasma PON1 activity, while the levels of plazma PON1 were higher in controls with LL or LM genotypes, there was no difference in plasma PON1 levels between cases and controls with MM genotype. When plasma CAT levels were correlated with CC, CT and TT genotypes of CAT C-262T polymorphism, plasma CAT levels were found to be similar in both the controls and leukemia patients.