Meslek lisesi grafik bölümü öğrencilerinin öğrenci,öğretmen ve işveren görüşlerine göre mesleki yeterlilikleri /
Yazar: FERDAĞ ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SAĞLAM
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Grafik sanatlar = Graphic arts ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Meslek ve teknik lise öğrencileri = Vocational and technical high school students ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İşveren = Employer

Özet:
Eğitimin işlevi, yeni yetişen bireylere, bireysel ve toplumsal yaşamları için gerekli olan temel bilgi, beceri, tutum ve değerleri kazandırmak ve onların toplumda ekonomik yönden yaşamlarını sürdürebilmeleri için bir meslek alanında gerekli bilgi, beceri ve tekniklerini öğretmektir. Eğitim bu işlevini, örgün eğitim alanını oluşturan okulöncesi, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim okulları ile yaygın eğitim kurumlarında gerçekleştirir. Okulöncesi ve ilköğretimde tüm öğrencilerin zihinsel, bedensel ve sosyal gelişimleri bir bütün olarak desteklenir. Ortaöğretimde öğrenciler, ya yükseköğretime hazırlayan akademik öğretim ya da bir meslek edinmelerini sağlayan, mesleki ve teknik öğrenim görürler. Yükseköğretimde ise, bir meslek alanında uzmanlık düzeyinde öğrenim görürler. Yaygın eğitim alanında ise, bireylere ya yeni bilgi ve becerilerin kazandırılması ya da bilgi ve becerilerin yenilenmesi ve geliştirilmesi amaçlanır.Türkiye'de mesleki ve teknik eğitim, ortaöğretim kurumlarındaki mesleki ve teknik liseler ile yaygın eğitim kurumlarında verilir. Meslek liselerinde dört yıllık bir eğitim sürecinde öğrencilere bir meslek dalında çalışabilmeleri için gerekli bilgi ve beceriler ile yeterlikler kazandırılır. Meslek lisesinde yer alan bölümlerden birisi de Grafik Bölümüdür. Bu bölümde, öğrencilerin, yeni tasarım araçlarını ve görsel iletişim dilini kullanarak tasarım yapabilmelerini sağlama amaçlı bir eğitim programı uygulanır. Grafik alanına ara nitelikli işgücü yetiştirme yönünden önemli bir işlevi olan ve kitle iletişim araçlarının kullanım ve etkialanının yaygınlaşmasına paralel olarak önemi daha da artan bu bölümü bitiren öğrencilerin işyaşantısının gerektirdiği yeterliklere sahip olup olmadıklarının belirlenmesine gerek vardır. Bu gerekliliğe dayandırılan bu araştırmada meslek lisesi grafik bölümü öğrencilerinin öğrenci, öğretmen ve işveren görüşlerine göre, tasarım, teknoloji, baskı teknikleri ve genel beceriler alanlarındaki mesleki yeterliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Bu araştırma, 2001-2002 öğretim yılında Eskişehir il merkezindeki Gazi Teknik ve Anadolu Meslek Lisesi Grafik Bölümü ve Bursa il merkezinde bulunan Necatibey Kız Meslek Lisesi Grafik bölümü öğrencileri, öğretmenleri ile staj yapılan işyerlerindeki işverenler ile gerçekleştirilmiştir. Tarama türünde gerçekleştirilen araştırmanın verileri anket aracılığıyla toplanmıştır.Araştırma verilerinin çözümlenmesinde frekans ve yüzde dağılımından yararlanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda öncelikle meslek lisesi grafik bölümü öğrencilerinin öğrenci, öğretmen ve işveren görüşlerine göre tasarım, teknoloji, baskı teknikleri ve genel beceriler alanlarındaki mesleki yeterlikleri belirlenmiştir. Bunun için öğrencilerin, öğretmenlerin, işverenlerin veri toplama aracında yer alan 33 maddeye verdikleri yanıtların yüzdeliklerine bakılmış ve bu verilere göre öğrencilerin dört alanda yeterlikleri kazanma düzeyleri belirlenmiştir.Araştırma sonucunda öğrenci, öğretmen ve işveren görüşlerine göre meslek lisesi grafik bölümü öğrencileri tasarım, teknoloji, baskı teknikleri ve genel beceriler alanındaki yeterlikleri yetersiz düzeyde bulunmuştur. Bu bulgu, Grafik Bölümü öğretim programının öğrencilere grafik alanındaki mesleki yeterlikleri kazandırmada yeterince etkili olmadığını göstermektedir.

Abstract:
The process of education is to gain individual?s the man skills, knowledges and techniques and provide them with vocational knowledges, skills and techniques that they can ensure their lives economically in the society. That educational process can be provided in a formal education system through pre-school education basic education, secondary education and higher education and in a informal education system. In pre- education and basic education the mental, physical and social progresses all students are supported as a whole. In secondary education students are provided with an education which prepares them for a higher education or they are provided with a vocational education which prepares them for a profession. In higher education they get a vocational knowledges in an expert level. Informal education aims to ensure the individuals to learn new knowledges and skills or to renew their own knowledges and skills.In Turkey, vocational and technical education is submitted at vocational and technical education schools in secondary educational institutions and informal educational institutions. Vocational schools provide their students within the four years education process the necessary knowledges, skills and techniques to work in a profession. The graphics program is one of the branches of vocational schools. In this program the aim is to provide the students the ability to make designs using new design vehicles and the visual communicationlanguage. Students who graduated from this program, which aim is to train qualified intervalwork force and which importance raises parallel to the effect and usages of the public communication vehicles; it is also important to determine if these graduated students are vocationally qualified enough.In this research, which based due to the above-mentioned requirement, it is aimed to define vocational competence of students attending the vocational school graphics program, in accordance with students?-, instructors?-and employers? opinions, according to their designs, technology, print techniques and general skills.This research hereby was carried out in the academic year 2001-2002, within the scope of students and instructors of Eskişehir province Gazi Technical and Anatolian and Vocational School Graphics Program and Bursa province Necatibey Vocational School for Girls, and of graphics programs as well as of employers whose place of employment are used by trainees. Data for the thoroughly-made research were collected by questionnaires.Frequency, and percentages were utilized for analysis of research data. In compliance with the aim of the research, vocational competence of students attending the vocational school graphics program, in accordance with students?-, instructors?-and employers? opinions, according designs, technology, print techniques and general skills were determined as the first step. For this purpose, percentiles of 33 questions replied by students, instructors, and employers were examined and the competence level was determined in for branches.The research results according to the students, instructors and employers have emerged that Vocational School Graphics Program Students? vocational competence is inadequate regarding design technologies and printing techniques. Their design- and technology levels, their printing techniques and their general skills competence level have been assessed as inadequate. And this result leads to that the graphics education program wasn?t effective on the students to provide them with the necessary Graphics Program vocational competence knowledge.