Antalya içme suyu kaynaklarında arsenik miktarının mevsimlere bağlı olarak incelenmesi
An investigation of arsenic levels in sources of drinking water of Antalya depending on the seasons
Yazar: MEHMET ULUSOY
Danışman: DOÇ. İSMAİL KIR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Hidrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu tez çalışmasında, Haziran 2013 - Mayıs 2014 tarihleri arasında Antalya ili içme suyu kaynağı olarak kullanılan Duraliler 1, Duraliler 2, Boğaçay, Yeniköy depo ve Yeşilbayır depo istasyonlarından aylık olarak alınan su numunelerinin arsenik (As) miktarları 1 yıl süreyle incelenmiştir. Analizler ICP-MS cihazında EPA 200.8 metodu kullanılarak yapılmış ve elde edilen sonuçlar aylık ve mevsimlik olarak değerlendirilmiştir. Çalışma süresince en yüksek arsenik miktarı Şubat ayında 13,01 µg/L ile Yeniköy depo istasyonunda, en düşük arsenik miktarı ise Haziran ayında 0,07 µg/L ile Boğaçay istasyonunda ölçülmüştür. Su depolarındaki mevsimlik ortalama en düşük arsenik içeriği 0,08-0,97 µg/L ile Boğaçay istasyonunda, en yüksek arsenik içeriği ise 8,30-10,67 µg/L ile Yeniköy depo istasyonunda tespit edilmiştir. Diğer istasyonlardaki mevsimlik ortalama arsenik içerikleri ise; Duraliler 1 istasyonu 2,58-3,97 µg/L, Duraliler 2 istasyonu; 3,62-4,62 µg/L ve Yeşilbayır depo istasyonu; 8,30-10,04 µg/L aralığında belirlenmiştir.

Çalışma sonucunda Yeşilbayır ve Yeniköy depolarda elde edilen bazı verilerin İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkındaki Yönetmeliğinde belirtilen 10 μg/L limit değerinin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen yüksek sonuçların sadece bölgenin jeolojik yapısından kaynaklanmadığı, oluşan arsenik kirliliğinin aynı zamanda su kaynaklarının beslenim alanlarında yapılan, yoğun tarımda kullanılan arsenik içerikli pestisit ve herbisitlerin yıkanarak yeraltısuyuna karışması ve sığ dolaşımla beraber kaynaklara ulaşması sonucunda yükseldiği düşünülmektedir.

Antalya ili için ilk defa yapılan bu çalışma ile yüksek arsenik sonuçlarının elde edildiği bölgelerde organik tarıma geçilmesi teşvik edilmeli, arseniğin kümülatif olarak artması durumunda ise arsenik arıtımı için gerekli tesislerin kurulması düşünülebilir. Ancak öncelikli hedef, kirliliği kaynaktan itibaren önlemektir. Kaynakların beslenim havzalarında koruma önlemlerinin uygulanması öncelikli hedef olmalıdır.

Abstract:
In the thesis, Antalya Province drinking water sources; Duraliler 1, Duraliler 2, Bogacay, Yeniköy Depo and Yeşilbayır Depo stations arsenic content was determined between June 2013-May 2014 by taking samples monthly. Analyses was performed using EPA 200.8 method and ICP-MS instrument, the results were evaluated monthly and seasonally. The results indicated that the highest level 13.01 µg/L was observed in Yeniköy Depo station in february and the lowest results was observed in june with 0.07 µg/L from Boğaçay station. In the seasonally average results the lowest content between 0.08-0.97 µg/L was determined in Boğaçay station and the highest arsenic content between 8.30-11.40 µg/L was determined in Yeniköy station. The other stations seasonally average results are; Duraliler-1 station between 2.58 to 3.97 µg/L, Duraliler-2 stations between 3.62 to 4.62 µg/L and Yeşilbayır Depo between 8.30 to 10.04 µg/L.

The results obtained from the study showed that Yeşilbayır and Yeniköy stations certain results had higher content of arsenic then the limit value 10 μg/L which is stated in Regulation Concerning Water Intended for Human Consumption. It is thought that the pollution of arsenic in the water sources is caused not only from the geological structure but also the use of arsenic containing pesticides and herbicides in intensive farming which leaches in to grounwater and reaches water sources.

This tesis has been the first study in Antalya province to determine arsenic content in water sources. With the results of the study,  high arsenic content areas should be encouraged to transition to organic farming, and in case of the cumulative increase of arsenic content treatment facility establishment can be considered. But the primary goal is to prevent pollution from the sources so the protection measures in recharge basin should be the priority.