Rubûbiyyet ve ubûdiyyet bağlamında duâ
The prayer in the contexof worship and lordship
Yazar: ZEYNEP NİLHAN ÇAĞIRMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET KÜÇÜK
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Dua = Prayer ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Rububiyyet = Lordship ; Tefsir = Commentary ; Ubudiyet = Servitude ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada Rab ile abd arasında canlı iletişimin ifadesi olan duâ kavramı, Rubûbiyyet ve ubûdiyyet bağlamında ele alınmıştır.Yaratan ve yaratılan arasındaki ilişkinin nasıl olması gerektiği Kur'ân'da net ifadelerle vurgulanmıştır. Dolayısıyla yaratılanlar içinde sözü, eylemi ve haliyle önemli bir statüye sahip olan insanın yaratıcısına karşı konumunun iyi bilinmesi gerekmektedir.
Yaratılış nedeni Allah'a (c.c.) kulluk olan insanın, 'abd olduğunu unutmaması ve gereğini yapması, Allah'ı, doğru tanımasına bağlıdır. Hz. Âdem'den bu yana vahiyle yaratıcısı hakkında bilgilendirilen insan ise çoğu zaman yaratılış gayesinden uzaklaşmıştır. Bundan dolayı Allah, insanı yalnız bırakmayıp gönderdiği peygamberler aracılığıyla irşad etmiştir. En küçük fiiline kadar önemsenen insanın, ancak sahih bir iman ile Allah'ın, rızasını kazanmasının mümkün olacağı bildirilmiştir. Bu âlemi muhteşem bir şekilde tanzim eden Allah, rubûbiyyetinin, varlık âleminin her aşamasındaki tecellisine dikkati çekmiştir. Bunun için insanın, âlemi bu şuurla okuması ve âlemdeki asıl tasarruf sahibini tanıması önemlidir. Aksi takdirde Allah'a, iman etmekle birlikte önceki toplumlarda olduğu gibi başka varlıkları da kutsamış ve onlardan yardım beklentisine girmiş olur. Bu da problemli bir bakışa neden olur. Bu noktada hem ibadet hem de talebin ifadesi olan duânın, âlemlerin Rabbi olan Allah'a, karşı yapılması çok önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Rab, Rubûbiyyet, abd, ubûdiyyet, duâ.

Abstract:
In this survey prayer concept which is defined as alive communication between Lord and Servant, it is defined in the context of lordship and worship. It is emphosized clearly in the Kur' an how should be the relationship between the creator and the created? Therefore, human who has an important position among other created with his behaviors, statements and words has to know his place against his creator.
The aim of human creating is become servant of Allah (swt.). Not forgetting that he is a servant and doing what is necessary depends on knowing Allah (swt.) correctly. The human being who has been informed about his creator with revelation from prophet Hz. Adem (pbuh) to today, has drifted away from the purpose of creation most of the time. Fort his reason Allah (swt.) doesn't give free rein the human and he shows him the true path through the prophets.
It is stated that for human being; who is cared about the smallest deed, can be possible to gain Allah' s consent with only a real belief (faith and trust in Allah). Allah who is put order this universe gorgeously draws attention his Rubibiyyah' s universe's appearance of in every stage. Hence, it is important to read this universe consciously and notice the real creator of this world. Otherwise, with the belief to Allah, human also blesses other beings and expects helping from them as in previous societies. And this causes a problematic view. At this point, it is so important that prayer, which is an expression of both worship and demond, is done only to Allah who is Lord of all worlds.
Key Words: Lord, Lordship, Servant, Prayer, Worship.