1929 dünya ekonomik bunalımının İzmir'de görülen etkileri
The effects of the 1929 economic crisis on İzmir
Yazar: NURİ POYRAZOĞLU
Danışman: DR. LEYLA KIRKPINAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Tarih Bölümü / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Dünya krizi 1929 = World crisis 1929 ; Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Kriz = Crisis ; Küresel kriz = Global crises ; Uluslararası ekonomi = International economy ; İzmir = Izmir

Özet:
1929 Ekonomik Bunalımı Amerika'dan başlayarak bütün dünyayı etkisi altına aldı. Türkiye'de bu bunalımdan olabildiğince etkilendi. Ülkede bunalımı aşmak üzere çeşitli yollara başvuruldu. Bunlardan en önemlisi ithalatı olabildiğince kısıp ihracatı artırarak kendi kendine yeten bir ülke olmaktı. Türkiye bu zor dönemleri denk bütçe politikası ve devletçi yaklaşımlarla atlatmayı başardı. Bunun için birçok parasal düzenlemeler gerçekleştirdi. Merkez Bankası'nı kurdu. Topladığı sanayi ve ziraat kongreleriyle iç dinamiklerini harekete geçirmeye çalıştı. Halk, yerli malı kullanımı konusunda özendirilerek ekonomik bunalımla ilgili olarak sürekli bilgilendirildi.İzmir tarih boyunca Anadolu'nun batıya açılan en önemli ticaret kentlerinden biriydi. Avrupa'ya yapılan ihracatın önemli bir kısmı İzmir Limanı'ndan yapılmaktaydı. Bu nedenle dünya piyasalarındaki durgunluk İzmir'e de yansıyordu. Fiyatlar giderek düşüyor, mallar üreticinin elinde kalıyordu. Hem merkezi yönetim hem yerel yönetim bütçelerini dengelemek ve zorunlu ihtiyaçlarını giderebilmek için halktan son derece ağır vergiler istiyordu. Bunun yanında Osmanlı döneminden beri şehirde ulaşım, alt yapı ve enerji piyasasına hâkim olan yabancı şirketler bu durumlarından sonuna kadar yararlanıyor, halka hizmetleri pahalıya satıyor, kendileri için ekonomik olmayan bölgelere ise hizmet götürmüyorlardı.Uzun süren savaşlardan sonra başta İzmir olmak üzere Anadolu'nun çeşitli yerlerine iskân edilen göçerler önemli sorunlara neden olmaktaydı. İşsizlik günden güne artıyordu. İzmirliler pahalılıktan son derece şikâyetçiydi. 1914 yılında 914 kuruşla geçinebilen ortalama bir aile 1932 yılına gelindiğinde bunun için 125 lira 23 kuruşa ihtiyaç duyuyordu. Eğitim ve sağlık alanlarında önemli sorunlar yaşanmaktaydı. Cumhuriyet'in ilanı sonrasında kısa bir süre içerisinde gerçekleşen devrimler ve hayat pahalılığı, rejim karşıtlarını heyecanlandırmakta, bu durum istenmeyen bazı olaylar için uygun bir ortam sağlamaktaydı.

Abstract:
1929 economic crisis influnced the world begining America. Turkey also was effected by this crisis. In order to cope with the depression various ways were experienced. One of the most important things was to be a self-sufficient country by exporting instead of importing. Turkey was able to overcome the depression with balanced finance policy and compatible with the state control approaches. Turkey made a lot of financial arrangements, established Central Bank and tried to set into action interior dynamics by gathering industry and agriculture congresses. The public was motivated to use local goods and was also continually informed about the economic crisis.Izmir has been one of the most important trade cities from Anatolia to the west during history. Europe export was made on the port of Izmir. That?s why the stability of the world market was reflected Izmir. The prices had been falling down and productions couldn?t be sold. Both central and local management wanted heavy taxes to balance the budget and answer the needs. Additionally, foreign companies were benefitted from this situation of this public since the time of Ottoman Empire. They didn?t help some of the people if they weren?t bound to them in terms of economics.After long-term wars the immigrants who immigrated various places in Anatolia (but first Izmir) caused plenty of problems. Unemployment was increasing day by day. People who lived in Izmir were complaining about high prices. 914 kuruş were enough for an average family in 1924 but they needed 125 TL 23 kuruş in 1932. They had important problems in the field of education and health. Just after the declaration of Republic some revolutions and increase in price made the people excited against regime. This condition was right for this.