Polisiye roman çevirisi: Georges Simenon örneği
Translation of detective roman: Georges Simenon case - Traduction de roman policier: L'exemple de Georges Simenon
Yazar: SEMRA TAYDAŞ OSMAN
Danışman: PROF. DR. PERİHAN YALÇIN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fransız Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Fransız Dili ve Edebiyatı = French Linguistics and Literature
Dizin: Fransızca = French language ; Polisiye romanlar = Detective novels ; Roman = Novel ; Simenon, Georges = Simenon, Georges ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Çeviri = Translation

Özet:
Bir bilim dalı olarak her geçen gün gelişen çeviribilim kapsamında polisiye romanın en üretken kalemi Belçikalı yazar Georges Simenon'un Fransızcadan Türk diline çevrilmiş romanları incelenmiştir. Everest Yayınları tarafından bir seri halinde Ustaların Türkçesiyle Georges Simenon başlığı ile yeniden basılan altı roman örneklem olarak seçilmiştir. Bu romanlar Gideon Toury'nin Hedef Odaklı Kuram normlarına ve Vinay&Darbelnet'in çeviri stratejilerine göre ayrıca genel olarak kültürel unsurlara göre değerlendirilmiştir.
Çalışmamızda disiplinler arası bilim dalı olan çeviribilimin tarihine, çeviri kuram ve stratejilerine, Batı ve Türk dünyasında polisiye roman ve özelliklerine, Georges Simenon ile biyografik verilere ve araştırmaya konu olan Türkçesi ile Yaşamak Hırsı, Kanaldaki Ev, Bella'nın Ölümü, Katil, Üç Kardeştiler ve Ormandaki Deli olmak üzere altı roman çözümlemesine yer verilmiştir.
Çalışmadaki her bir kaynak metnin Türkçeye çevirileri sadece birer çevirmen tarafından yapılmıştır. Farklı çevirmenler tarafından çevirileri olmadığından metinlerin çeviri kıyaslaması yapılmamıştır. Her roman çevirisi kendi içinde ele alındığında "kabul edilebilir" ve "yeterli" çeviri işlemleri yapılmıştır. Süreç öncesi ve çeviri süreci normlarına göre incelendiğinde her bir romanın çeviri örneklerinde farklılıklar söz konusudur. Çeviri işlemlerinde Vinay&Darbelnet çeviri stratejilerine ek olarak genellikle ekleme ve çıkarma nadiren de yerelleştirme stratejilerinden yararlanılmıştır. Çeviri eylemlerinin çevresel, kültürel ve sözdizimsel ögeler kapsamında incelenmesine ise kaynak ve erek metinlerin çözümleme örneklerinde yer verilmiştir. Kaynak metindeki kültürel ögelerin erek metne aktarılmasında çevirmenler tarafından farklı çeviri stratejileri kullanılmıştır. Tercih edilen çevirmen yaklaşımları çeviri örneklerine göre değişiklik göstermiştir.

Abstract:
In this study, we have examined the novels by Georges Simenon -the Belgian author known to be the most productive in the field of the detective novel- which were translated from French to Turkish, within the scope of translation studies, as a discipline improving in a constant manner.
The focus of the study is comprised of the author's six novels reprinted in Turkish by Everest Publishing under the title of 'Georges Simenon via Masters' Turkish'.
These novels were evaluated according to Gideon Toury's Target-oriented Translation Theory norms and Vinay&Darbelnet's translation strategies, as well as in terms of general cultural factors. 
The scope of the study covers the history of translation studies as an interdisciplinary field, translation theories and strategies, detective novels and features in the Western and Turkish worlds, Georges Simenon's biographical data along with the analyses of six novels as the research focus, which are The Ambition to Live, House on the Channel, Bella's Death, Murderer, Three Brothers and Madman in the Forest. 
In the study, translation of the each source text into Turkish has been done by just one interpreter. The comparisons of different translations of the texts could not be done because of the fact that their different translated versions into Turkish by different interpreters are not available. The translation of each novel is considered to have gone through "acceptable" and "adequate" translation processes. When examined according to norms of pre-process and process of translation, differences have been detected in the translation samples of each novel. It has been found out that in addition to Vinay&Darbelnet translation strategies, generally addition and subtraction strategies and rarely localisation translation strategies have been used in the processes of translation. The analysis of translation actions within the context of environmental, cultural and syntactic elements has been realized via sample translations of source and target texts. During the transfer of cultural elements available in the source text to the target text different translation strategies have been preferred by interpreters. Those preferred translation strategies have differed in accordance with the type of translation samples.