Mersin örneği üzerinden şehir jeopolitiği ve şehir jeoekonomisi tartışması
A discussion on urban geopolitics and urban geo-economics based on the case of Mersin
Yazar: FERHAT ESER
Danışman: DOÇ. DR. GÜNGÖR ŞAHİN
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler ve Bölgesel Çalışmalar Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Güvenlik = Security ; Jeopolitik = Geopolitic ; Jeopolitik konum = Geopolitic position ; Kentler = Cities ; Mersin = Mersin ; Şehir ekonomisi = Urban economy

Özet:
Şehir jeopolitiği üzerine yapılan çalışmalar özellikle eleştirel jeopolitiğin ortaya çıkmasıyla birlikte meydana gelmiştir. Klasik jeopolitik ekollerin yorumlama ve analizlerine tepki olarak ortaya çıkan eleştirel jeopolitik aynı zamanda şehir jeopolitiğinin de gelişmesine katkıda bulunmuştur. Bu çalışmada Türkiye'nin Akdeniz bölgesinde denize çıkışı olan ve bölgesinde kritik bir konumda bulunan Mersin şehri, şehir jeopolitiği ve şehir jeo-ekonomisi bağlamında incelenmiştir. Araştırma sorularının amacına uygun şekilde karma yöntemden yararlanılıp literatür taraması ve gözlem gibi yöntemler kullanılmıştır. Tez çalışmamızın temel amacı, Mersin örneğinde şehir jeopolitiği bağlamında güvenlik yaklaşım modeliyle serbest ticareti ve yabancı yatırımı arttırmayı amaçlayan politikalarıyla güvenlik-ekonomi ilişkisini şehir özelinde incelenmesi olmuştur. Mersin'in şehir jeopolitiği açısından ön plana çıkmasına imkân veren coğrafi konumu, limanı, Doğu Akdeniz enerji havzasına ve bölgesel kriz alanlarına yakınlığı ve Akkuyu Nükleer Santral projesine ev sahipliği yapması gibi etkenlerin incelenmesiyle jeopolitik bir aktör olarak ortaya çıktığı saptanmıştır. Bununla birlikte, bölgesel kriz alanlarına yakınlığının oluşturduğu güvenlik sorunlarının ekonomiden bağımsız değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Mersin'in coğrafi konumu, limanı, demografik yapısı, üretmiş olduğu ekonomik değer incelenmiş ve Türkiye içerisinde ve bölgesinde ekonomik anlamda önemli bir ihracat ve ithalat kapasitesinin varlığı görülmüştür. Hinterlandının da ekonomik imkanlarından etkilendiği ve bir transit merkez özelliği gördüğü tespit edilmiştir. Ekonomik ve güvenlik konularının yerel ölçekten ulusal ve hatta bölgesel düzeyde bir yapıya dönüştüğü belirtilmiştir. Bu çalışmada, şehir jeopolitiği literatürü genelinde, Mersin'in şehir güvenliği ve jeopolitiği özelinde tespit edilen literatürdeki boşluğu doldurmak hedeflenmektedir.

Abstract:
The studies on urban geopolitics have emerged especially with the emergence of critical geopolitics. Critical geopolitics, which emerged as a reaction to the interpretation and analysis of classical geopolitical schools, also contributed to the development of urban geopolitics. In this study, the city of Mersin, which has an outlet to the sea in the Mediterranean region of Turkey and is in a critical position in the region, has been examined in the context of urban geopolitics and urban geoeconomics. In accordance with the purpose of the research questions, methods such as literature review and observation were utilized by using mixed method. The main purpose of our thesis is to examine the security-economy relationship with a security approach model in the context of urban geopolitics in Mersin example, and policies aimed at increasing free trade and foreign investment, in a city-specific manner. It has been determined that Mersin emerged as a geopolitical actor by examining factors such as ıts geographical location, port, proximity to the Eastern Mediterranean energy basin and regional crisis areas and hosting the Akkuyu Nuclear Plant project, which allows Mersin to come to the fore in terms of urban geopolitics. In addition, it has been concluded that the security problems caused by its proximity to the regional crisis areas cannot be evaluated as independent from economy, Mersin's geographical, port, demographic structure, the economic value it has produced have been examined and it has been seen that there is an important export and import capacity in Turkey and in the region. It has been determined that the hinterland is also affected by its economic opportunities and sees the feature of a transit center. It has been stated that economic and security issues have transformed from a local scale to a national and even a regional structure. In this study, it is aimed to fill the gap in the literature determined in the urban geopolitica literature in general and Mersin's urban security and geopolicts in particular.