Örtük programın sınıf iklimi kapsamında geliştirilen ve yaratıcı drama etkinlikleriyle uygulanan öğretim tasarımının etkililiği
The effectiveness of the instructional design developed within the scope of the classroom climate of the hidden curriculum and implemented with creative drama activities
Yazar: MUSTAFA YELER
Danışman: DOÇ. DR. KENAN DEMİR
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma örtük programın sınıf iklimini oluşturan değişkenler ve bunların sebep olduğu örtük etkileri konusunda öğretmen adaylarının bilgi ve farkındalık kazanmaları amacıyla yürütülmüştür. Bu amaç doğrultusunda sınıf iklimi kapsamında ADDIE modeliyle bir öğretim tasarımı geliştirilmiştir. İhtiyaç analizi, öğretim tasarımı, veri toplama araçları, deneme uygulaması ve değerlendirme süreçleri takip edilerek geliştirilen öğretim tasarımının ön uygulaması bu amaç için seçmeli olarak açılan örtük program dersinde gerçekleştirilmiştir. Ön uygulama sonuçlarına göre yeniden gözden geçirilip düzenlenen öğretim tasarımının nihai uygulaması farklı bölüm ve sınıf düzeylerinde öğrenim gören ve amaçlı olarak seçilen 24 öğretmen adayının gönüllü katılımıyla yapılmıştır. Öğretim tasarımının öğretme-öğrenme sürecinde yaratıcı drama etkinlikleri kullanılmış ve bu uygulamalar 180'er dakika olmak üzere toplam 30 saat (10 atölye) sürmüştür. Araştırma süreci nicel ve nitel desenlerin birlikte kullanılmasına imkân veren karma araştırma desenlerinden iç içe gömülü deneysel desen kullanılarak düzenlenmiştir. Araştırmacı tarafından geliştirilen ve ön-son test olarak kullanılan başarı testiyle nicel veriler toplanmıştır. Çalışmanın nitel verileri ise uygulama öncesinde görüş alma formu; uygulama sürecinde gözlem kayıtları, öz değerlendirme ve atölye sonu değerlendirme formları, çalışma yaprakları, öğrenci ürünleri, video kayıtlarıyla; çalışma sonunda ise görüş alma formu, bireysel ve odak görüşmeler yoluyla toplanmıştır.  Nicel verilerin t testi ile analizi edilmesi sonucunda öğretim tasarımı uygulamalarının öğretmen adaylarının örtük program ile ilgili öğrenmelerini anlamlı derecede artırdığı belirlenmiştir. İki bağımsız kodlayıcı tarafından içerik analiziyle çözümlenen nitel verilerden ise öğretim tasarımının niteliği ve öğretim tasarımının ürünleri olmak üzere iki alanda bulgular elde edilmiştir. Çalışmanın sonunda öğretmen adaylarının yaratıcı drama uygulamalarını etkili buldukları ve bu uygulamaların duygularını olumlu etkilediği ortaya çıkmıştır. Yine bu uygulamalar sonucunda öğretmen adaylarının tasarımın kazanımlarına ulaştıkları hem de içerikle ilgili farkındalıklarının arttığı tespit edilmiştir. Ayrıca bu öğretim tasarımının da içerik ile ilgili örtük öğrenmelere sebep olduğuna ilişkin sonuçlara ulaşılmıştır. Çalışma sonunda eğitim fakültelerinde örtük program ve uygulamalarına ilişkin dersler, etkinlikler vb. uygulamalara ilişkin önerilere verilmiştir.

Abstract:
This study was conducted with the aim of enabling teacher candidates to gain knowledge and awareness about the variables that constitute the classroom climate of the hidden curriculum and the implicit effects they cause. In line with this aim, an instructional design within the scope of the classroom climate was developed using the ADDIE model. Following the processes of needs analysis, instructional design, data collection tools, pilot application, and evaluation, the preliminary application of the instructional design was carried out in the hidden curriculum elective course which was offered within the scope of the study. Based on the results of the preliminary application, the instructional design, which was revised and rearranged, was finally implemented with 24 teacher candidates from different departments and class levels who voluntarily participated in the study. Creative drama activities were used in the teaching and learning process of the instructional design, and these applications lasted a total of 30 hours (10 workshops), each lasting 180 minutes. The research process was conducted using a nested experimental design, allowing the combination of both quantitative and qualitative research designs. Quantitative data was collected using an achievement test developed by the researcher and used as a pre-test and post-test. The qualitative data for the study was collected through various means. Before the implementation, data was gathered through an interview form. During the implementation process, data was collected through observation records, self- assessment and end-of-workshop evaluation forms, worksheets, student products, and video recordings. At the end of the study, data was collected through interview forms used for individual and focus group interviews. As a result of the quantitative data analysis conducted through t-tests, it was determined that the instructional design applications significantly increased the teacher candidates' learning related to the hidden curriculum. From the qualitative data analyzed by content analysis by two independent coders, findings were obtained in two areas: the quality of the instructional design and the products of the instructional design. At the end of the study, teacher candidates found creative drama applications effective and noted that these applications positively influenced their emotions. It was also determined that as a result of these applications, teacher candidates achieved the learning outcomes of the instructional design, and increased their awareness of the content. Furthermore, it was found that this instructional design also led to implicit learning related to the content. At the end of the study, recommendations were made for courses, activities, and practices related to the hidden curriculum and its applications in education faculties.