Lise tarih ders kitaplarının içerik ve yöntem açısından analizleri
Methodological and content analyses of history texbooks
Yazar: HEDİYE MERAÇ
Danışman: Y.DOÇ.DR. MUSTAFA AKSOY
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tarih Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
ÖZETBu araştırma, lise tarih ders kitaplarının yöntem ve içeriklerinin nasıl ele alındığının,problemli kısımlarının olup olmadığını saptamaya yönelik olarak yapılmıştır. Günümüzdeders kitapları üzerine söylenenlerin, mevcut ders kitaplarına ne şekilde yansıdığı öğrenilmeyeçalışılmıştır. Tarama modeli çerçevesinde kaynak taraması ve içerik analizi tekniklerikullanılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin ders kitaplarına yönelik düşünceleri mülakat çalışmasıyapılarak alınmıştır. Üzerinde çalışılan ders kitaplarının yöntem ve içeriklerini incelemesonucunda ortaya çıkarılan bulgular, konuya uygun başlıklar altında açıklanmıştır. Yine aynıdönemlerde Talim Terbiyenin önerdiği kitapların bazıları da konuya uygun olarak incelenerekkarşılaştırmalar yapılmıştır.Yapılan incelemeler sonucu; lise tarih ders kitaplarının yöntem ve içeriklerinde bir çoksorunla karşılaşılmıştır. Dünya genelinde olduğu gibi Türkiye'de de tarih ders kitapların nasıldaha iyi olacağı konusu üzerine bir çok çalışma yapılmakta ve hala devam etmektedir. Ancaklise tarih ders kitaplarına baktığımızda bu çalışmaların halen yansımadığı, lise tarihmüfredatının da aynen devam ettiği görülmektedir. Kitaplarda göze çarpan değişiklikler;hükümet politikalarına göre bazı konuların çıkarılıp, bazılarının eklenmesi, kitapların birazdaha renklendirilmesi, haritaların, resimlerin ve çeşitli soruların yer alması olmuştur. Ancakbunların hiçbiri ne tarihin amacına ne de tarih dersine uygun olarak verilmiştir.Mülakat çalışmasında da, mülakata katılan öğretmenlerin tarih ders kitaplarına yönelikgörüşleri, ders kitapları inceleme sonucu ortaya çıkan bulgularla aynı paralelde olduğugörülmektedir. Tarih ders kitaplarının istenilen düzeyde olmadığı ve öğrencilerin bu dersisevmemesinin en önemli sebeplerinden birinin de ders kitaplarındaki mevcut içeriğin veizlenilen yöntemlerin olduğu söylenilebilir. Tarih programlarının yeniden düzenlenmesi, derskitapları yazarlarının bu işi bilen bir kesimden olması ve tarih ders kitaplarının tarihdisiplinine özgü olarak yapılandırılması gerekir. Bütün bunların yapılması, öğrencilerin tarihdüşüncesinin gelişimi açısından önemli olduğu, ortaya çıkan sonuçlardan biridir.

Abstract:
ABSTRACTThis research was oriented to determining how the method and content of high schoolhistory books are handled and if they have problematic parts. Nowadays, people try to findout how the reflections of rumors about the school books have affected the existing schoolboks. Resource scanning and content analysis method were used within the framework ofscanning model. Furthermore, teacher?s opinions about school books were taken viainterviews. The findings subtracted from examining the methods and contents of school booksstudied on were explained with the titles in accordance with the subject. In the same terms,some books recommended by Training and Education were examined according to subjectand the comparisons were made.As a result of these examinations, lots of problems were encountered in the methodsand contents of high school history books. Many studies were made on how the history schoolbooks will be better both in Turkey and Worldwide, and these studies still continues.However, when we analyze the high school history books, we see that these studies have notreflected yet and high school history curriculum is still the same. The striking changes in thebooks were omissions and additions of some subjects according to government policies,enlivening some books more and placing maps, pictures and various questions.In the interviews, the existing findings are seen to be parallel to the opinions of thehistory teachers attending to the interviews. That the history books are not at the desired leveland one of the significant reasons why the students do no like this lesson are because ofcontents of the lessons and the methods followed. It is essential to reorganize the historyprograms and that the authors of history books are competent and structuring history lessonbooks according to history discipline. That accomplishing all these is very important fordevelopment of the student?s history thinking is one of existing results.