İstanbul ilindeki Aile Hekimliği Uzmanlık öğrencilerinin ergen izlemleri hakkındaki bilgi düzeylerinin, tutumlarının ve uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge levels, attitudes and practices of family medicine speciality students in İstanbul Province about adolescent follow-ups
Yazar: MUHAMMET ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM POLAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Ergen izlemleri; birinci basamak koruyucu sağlık hizmetlerinin önemli bir parçasını oluşturur. İzlemler sırasında ergenlere koruyucu sağlık hizmetlerinin uygun zamanda ve yeterli düzeyde verilmesi toplumun genel sağlık düzeyini anlık ve geleceğe dönük olarak olumlu yönde etkilemektedir. Yaptığımız bu çalışmanın amacı; İstanbul ilindeki Aile Hekimliği uzmanlık öğrencilerinin ergen izlemleri hakkındaki bilgi düzeylerini, tutumlarını ve uygulamalarını değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan çalışmamız Mayıs 2023-Temmuz 2023 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Çalışmamız İstanbul'da görev yapmakta olan 330 aile hekimliği asistanının katılımıyla gerçekleşmiştir. Çalışmamız için literatür taranarak geliştirilen anket; 33 sorudan oluşmaktadır ve çalışmaya katılmaya gönüllü hekimlere yüz yüze veya çevrimiçi ortamlarda uygulanmıştır. Toplanan veriler, IBM SPSS versiyon 26 programına aktarılmış ve değerlendirilmiştir. Sosyodemografik özelliklere ilişkin verilerin tanımlayıcı istatistikleriyle bilgi düzeyi sorularına verilen yanıtların puanları toplamı, uygulama ifadelerinin puanları toplamı ve tutum ifadelerinin puanları toplamı hesaplanmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza katılan 330 aile hekimi asistanından %47,6'sı (n=157) erkek, %52,4'ü (n=173) kadındı. Katılımcıların yaşları 24 ila 54 arasındaydı ve ortalama yaş 32,87±6,8 olarak hesaplandı. Katılımcıların %67'si (n=221) ergen izlemlerine yönelik eğitim aldığını %33'ü (n=109) ergen izlemlerine yönelik herhangi bir eğitim almadığını belirtmiştir. Eğitim alanların % 40'ı tıp fakültesi lisans eğitimi sırasında, %26'sı Aile Hekimliği uzmanlık eğitimi bölüm içi eğitimlerinde, %18'i Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları rotasyonu sırasında, %16'sı katıldıkları diğer eğitim ve toplantılarda eğitim aldıklarını ifade etmişlerdir. Katılımcıların ergen izlemlerine yönelik eğitim alma, yayınlanan izlem rehberlerini okuma, meslekte geçirilen yıl, çalıştığı kurumda izlem yapma ve asistanlık türlerine göre bilgi düzey, uygulama ve tutum bakımından anlamlı farklılıklar saptanmıştır.
Sonuç: Katılımcıların bilgi düzey toplam puanlarının çok düşük olmasa da istenilen seviyede olmaması nedeniyle ergenlere sağlık hizmeti sunan hekimlere verilecek eğitimin, ergen sağlığı ve izlemleri hakkındaki bilgi eksikliklerinin giderilmesi amacıyla güncellenmesi ve yaygınlaştırılması gerektiğini düşünmekteyiz. Bununla birlikte tutum ifadelerine verilen yanıtlar ergenlere yönelik koruyucu sağlık hizmetleri adına umut vericidir.

Abstract:
Objective: Adolescent follow-ups are constitute an important part of primary preventive health care services. Providing preventive health services to adolescents at the appropriate time and at an adequate level during follow-ups positively affects the general health level of the society both immediately and in the future. The aim of this study was to evaluate the level of knowledge, attitudes and practices of Family Medicine speciality students in Istanbul about adolescent follow-ups.
Materials and Method: Our descriptive and cross-sectional study was conducted between May 2023 and July 2023. Our study was conducted with the participation of 330 family medicine residents working in Istanbul. The questionnaire, which was developed by reviewing the literature for our study, consists of 33 questions and was applied to physicians who volunteered to participate in the study in face-to-face or online environments. The collected data were transferred to IBM SPSS version 26 programme and evaluated. Descriptive statistics of the data related to sociodemographic characteristics, the sum of the scores of the answers given to the knowledge level questions, the sum of the scores of the practice statements and the sum of the scores of the attitude statements were calculated. Statistical significance was accepted as p<0.05.
Results: Of the 330 family physician assistants who participated in our study, 47.6% (n=157) were male and 52.4% (n=173) were female. The ages of the participants ranged between 24 and 54 years and the mean age was calculated as 32.87±6.8 years. Of the participants, 67% (n=221) stated that they had received training on adolescent follow-up and 33% (n=109) stated that they had not received any training on adolescent follow-up. Of those who received training, 40% stated that they received training during their undergraduate education at the Faculty of Medicine, 26% during in-departmental training in Family Medicine speciality training, 18% during their rotation in Paediatrics, and 16% during other trainings and meetings they attended. Significant differences were found in terms of the level of knowledge, practice and attitudes of the participants in terms of receiving training on adolescent follow-up, reading the published follow-up guidelines, years in the profession, performing follow-up in the institution where they worked and types of residency.
Conclusion: Since the total knowledge level scores of the participants were not at the desired level, although not very low, we think that the training to be given to physicians who will provide services to adolescents should be updated and expanded in order to eliminate the lack of knowledge about adolescent health and follow-up. However, the responses to the attitude statements are promising for preventive health services for adolescents.