Kadınlarda menstrual döngünün farklı fazlarında omuz propriyosepsiyon, fonksiyonel performans, yorgunluk, fiziksel aktivite ve depresyon düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of shoulder proprioception, functional performance, fatigue, physical activity and depression level during different phases of the menstrual cycle in women
Yazar: ZEYNEP BEYZA ALKAN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SELDA BAŞAR
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Depresyon = Depression ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Kadınlar = Women ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Menstrüasyon = Menstruation ; Omuz = Shoulder ; Propriyosepsiyon = Proprioception ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Bu çalışmanın amacı kadınlarda menstrual döngünün premenstrual, menstrual ve ovulasyon fazları arasında omuz propriyosepsiyonu, fonksiyonel performansı, yorgunluk, fiziksel aktivite ve depresyon düzeylerini karşılaştırmaktır. Düzenli menstrual döngüye (26-32 gün) sahip toplam 32 kadın ( yaş: 23±2,91 yıl)  çalışmaya dahil edildi. Ölçümler her fazda tekrarlandı. Menstrual faz kanamanın olduğu 2-4. günler arası olarak, ovulasyon fazı ClearBlue ovulasyon kitinde görülen pozitif sonuca göre, ovulasyon fazından 7 gün sonra da premenstrual faz belirlendi. Propriyosepsiyon duyusuna her iki omuzda, dijital inklinometre kullanılarak eklem pozisyon hissi ile bakıldı. Omuz eksternal rotasyonu için  75°, omuz internal rotasyonu için 45° hedef açı olarak belirlendi. Üst ekstremite fonksiyonel performansını belirlemek için Kapalı Kinetik Zincir Üst Ekstremite Stabilite Testi (KKZÜST) kullanıldı. Yorgunluk seviyesi modifiye BORG skalası ile, fiziksel aktivite düzeyine Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA) ile, depresyon düzeyi ise Beck Depresyon Ölçeği ile belirlendi. Çalışmanın sonuçlarına göre; kadınlarda omuz propriyosepsiyon duyusu ve üst ekstremite fonksiyonel performansının menstrual fazda azaldığı, yorgunluk seviyesinin ise premenstrual ve menstrual fazda arttığı bulundu (p<0,05). Fiziksel aktivite ve depresyon düzeyinin ise fazlar arasında değişmediği belirlendi (p>0,05). Sonuç olarak; bu çalışmada menstrual döngünün farklı fazlarında omuz propriyosepsiyonu ve fonksiyonel performans ile yorgunluğun değişebildiği tespit edilmiştir. Profesyonel spor yapan kadınların fiziksel performansı düşebileceği için, antrenör ve eğitimciler sportif faaliyetleri planlarken menstrual döngünün fazları dikkate almalıdır.

Abstract:
The aim of this study is to compare shoulder proprioception, upper extremity function, fatigue, physical activity and depression level during premenstrual phase, menstrual phase and ovulation phase of menstrual cycle in women. This study was conducted on 32 women(age: 23±2,91 year) who have regular menstrual cycle (26-32 days). Measurements repeated at each phase. Menstrual phase was described as 2-4 day of bleeding, ovulation phase was defined using ClearBlue ovulation kit and 7 days after ovulation was identified as premenstrual phase. Proprioception was assessed with joint position sense on both shoulder, measured by digital inclinometer. 75° for shoulder ex ternal rotation and 45° for shoulder internal rotation determined as target angles. Closed kinetic chain upper extremity stability test (CKCUST) was used to evaluate upper extremity functional performance. Fatigue level were assessed with Modified Borg Scale, physical activity level evaluated with İnternational Physical Activitiy Questionnaire (IPAQ) and depression level was measured with Beck Scale. As a result of the study; it has been found that shoulder proprioception and upper extremity functional performance decreased in menstrual phase and fatigue level increased in premenstrual and menstrual phase (p<0,05). It was determined that, physical activity and depression did not change between three phases (p>0,05). As a result; it was concluded that shoulder proprioception and functional performance may be varied in different phases across mensrual cycle.  As the physical performance of women doing professional sports can be reduced, coaches and trainers should consider menstruation phases when planning sporting activities.