Kannabinoidlerin antipruritik etkilerinde inici serotonerjik ve noradrenerjik sistemlerin rolü
Regulation of the antipruritic effects of cannabinoids by descending serotonergic and noradrenergic systems
Yazar: ZEYNEP GİZEM TODURGA
Danışman: PROF. DR. AHMET ULUGÖL ; YRD. DOÇ. DR. ÖZGÜR GÜNDÜZ
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antipruritikler = Antipruritics ; Kanabinoidler = Cannabinoids ; Kaşıntı = Pruritus ; Norepinefrin = Norepinephrine ; Serotonin = Serotonin ; İnhibitör = Inhibitor

Özet:
Kannabinoidlerin analjezik etkinliklerinin çok uzun yıllardır bilinmesine karşın, bu ilaçlar istenmeyen etkinliklerinin fazlalığı ve suistimal edilme potansiyelleri nedeniyle tedavide etkin bir şekilde kullanılamamışlardır. Son senelerde, uzun süren araştırmalar sonucunda kannabinoidler bazı ülkelerde nöropatik ağrı, multipl skleroz vb. endikasyonlarda kullanılmak üzere onay almışlardır. Bu endikasyonların ve bu grup ilaçları kullanan ülke sayısının önümüzdeki yıllarda artması beklenmektedir.
Sık görülen ve insanlara son derece huzursuzluk veren bir semptom olan kaşıntı, sadece deri hastalıklarında değil aynı zamanda sistemik hastalıklarda görülür. Patofizyolojik özellikleri açısından ağrı ile kaşıntı arasında birçok benzerlik bulunmaktadır. Yakın zamanda, ağrıya benzer şekilde kaşıntıda da sadece periferik mekanizmaların değil, santral mekanizmaların da rol oynadığının ortaya çıkması kaşıntı tedavisi yaklaşımlarını değiştirmeye başlamıştır. Örneğin, omurilikteki nörotransmiter reseptörleri antipruritik tedaviler için bir hedef haline gelmektedir. Kaşıntı mekanizmalarının tam olarak aydınlatılması, çok daha etkin ancak daha az istenmeyen etkiye sahip yeni antipruritik ilaçların bulunma olasılığını artıracaktır.
Son senelerde, kannabinoidlerin antipruritik etkilerinin olduğu da gösterilmiştir. Henüz bu endikasyon için onay almamış durumda olmakla birlikte, konuya ilişkin yapılacak araştırmalar kannabinoidlerin klinikte bu amaçla kullanılmalarını sağlayabilecektir. Ayrıca, yakın zamanda kannabinoidlerin antinosiseptif etkisine inici serotonerjik ve noradrenerjik sistemlerin aracılık ettiği gösterilmiştir.
Bu verilerden yola çıktığımız araştırmamızda öncelikle, serotonin ile kaşıntı oluşturulacak, daha sonra kannabinoid agonisti WIN 55,212-2 kullanılarak antipruritik etkinlik ortaya çıkartılacak, en sonunda da inici serotonerjik ve noradrenerjik sistemler harap edildiğinde kannabinoid agonistinin antipruritik etkinliğindeki değişiklikler değerlendirilecektir.

Abstract:
Cannabinoids are known to be effective in pain states for centuries. Since itch and pain are two sensations sharing a lot in common, we aimed to observe whether the cannabinoid agonist WIN 55,212-2 reduce serotonin-induced scratching behavior and whether neurotoxic destruction of descending serotonergic and noradrenergic pathways mediate the antipruritic effect of WIN 55,212-2. Scratching behavior was induced by intradermal injection of serotonin (50 µg/50 µl/mouse) to Balb/c mice. The neurotoxins 5,7-dihydroxytryptamine (5,7-DHT, 50 mg/mouse) and 6-hydroxydopamine (6-OHDA, 20 mg/mouse) are applied intrathecally to deplete serotonin and noradrenaline in the spinal cord. WIN 55,212-2 (1, 3, 10 mg/kg, i.p.) dose-dependently attenuated serotonin-induced scratches. Neurotoxic destruction of neither serotonergic nor noradrenergic system by 5,7-DHT and 6-OHDA, respectively, had no effect on the antipruritic action of WIN 55,212-2. Our findings indicate that cannabinoids dose-dependently reduce serotonin-induced scratching behavior and neurotoxic destruction of descending inhibitory pathways does not mediate this antipruritic effect.