Multipl sklerozlu kadınlarda menstrual siklusun farklı fazlarında diz pozisyon duyusu, denge ve çift görev performansının incelenmesi
An investigation of knee position sense, balance, and dual task performance in different phases of menstrual cycle in females with multiple sclerosis
Yazar: YASEMİN ATEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEZEHAT ÖZGÜL ÜNLÜER
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Denge = Equilibrium ; Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Kadınlar = Women ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Postural denge = Postural balance ; Propriyosepsiyon = Proprioception

Özet:
Bu çalışma MS'li kadınlarda menstrual siklusun farklı fazlarında diz pozisyon duyusu, denge ve çift görev performansını incelemek ve bu değişikliklerin ağrı, anksiyete ve yorgunluk ile nasıl ilişkili olduğunu araştırmak amacıyla yapıldı. Çalışmaya, oral kontraseptif kullanmayan, düzenli menstrual siklusa sahip MS tanısı almış 14 kadın ve 13 sağlıklı kadın alındı. Bireylerin diz pozisyon duyusu dijital inklinometre ile, dengesi Biodex Denge Sistemi ile, çift görev performansı Zamanlı Kalk ve Yürü Testi kullanılarak değerlendirildi. Ağrı Görsel Analog Skalası ile, anksiyete Durumluluk-Sürekli Kaygı Ölçeği ile, yorgunluk Yorgunluk Şiddet Ölçeği ile değerlendirildi. Ölçümler erken foliküler faz, ovulasyon faz ve luteal fazda tekrarlandı.
Çalışmanın sonucunda; MS'li kadınlarda erken foliküler fazda diz pozisyon duyusunun bozulduğu, dinamik denge ve çift görev performansının azaldığı ve yorgunluğun arttığı bulundu (p<0.05). Ağrı ile pozisyon duyusu, denge ve çift görev performansı arasında ilişki, anksiyete ile pozisyon duyusu ve denge arasında ilişki, yorgunluk ile pozisyon duyusu ve denge arasında ilişki olduğu bulundu (p<0.05). Sağlıklı kadınlarda diz pozisyon duyusu, dinamik denge ve çift görev performansının bozulduğu, anksiyetenin azaldığı, ağrı ve yorgunluğun arttığı bulundu (p>0.05).
Sonuç olarak; MS'li kadınların erken foliküler fazda nörolojik semptomlarında kötüleşme tespit edildi. Menstrual siklusun farklı fazlarında meydana gelen bu değişimler göz önüne alındığında, rehabilitasyon programının düzenlenmesi ve fizyoterapi açısından değerlendirilmesinde menstrual siklus önemli bir kriterdir. Ayrıca yaralanma riskinin arttığı faz veya fazlarda hastaları bilgilendirmek gerekli önlemlerin alınması açısından da son derece önemlidir.

Abstract:
This study was carried out to investigate knee position sense, balance, and dual task performance in different phases of menstrual cycle in females with MS and how these changes related to pain, anxiety and fatigue. The study included 14 females diagnosed with MS and 13 healthy females with regular menstrual cycles who did not use oral contraceptives. The individuals' knee position sense, balance, and dual task performance were evaluated with a digital inclinometer, Biodex Balance System, and the Time Up and Go Test, respectively. Pain, anxiety, and fatigue were assessed with the Visual Analog Scale, State-Trait Anxiety Inventory, and Fatigue Severity Scale, respectively. Measurements were repeated in the early follicular, ovulation, and luteal phases.
As a result of the study, it was found that knee position sense, dynamic balance and dual task performance decreased, and fatigue increased in the early follicular phase in females with MS female (p<0.05). Associations between pain and sense of position, balance and dual task performance, anxiety and sense of position and balance, and fatigue and sense of position and balance were observed (p<0.05). It was found that knee position sense, dynamic balance, dual task performance and anxiety decreased, pain and fatigue increased in the early follicular phase in with healthy females (p<0.05).
As a result, it was found that females with MS may have increased neurological symptoms in early follicular phase. Considering these changes occurring in different phases of the menstrual cycle, menstrual cycle is an important criterion for organizing the rehabilitation program and evaluation in terms of physiotherapy. In addition, informing patients during phase/s in which the risk of injury increases is very important for taking necessary precautions.