"İnsan kaynakları yönetimi uygulamaları ve örgütsel inovasyon üzerindeki etkileri: Türkiye'deki birkaç üniversite örneği üzerine alan araştırması"
"Human resource management practices and their impact on organizational innovation: A field study of a sample of universities in Turkey"
Yazar: HÜDA YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DAWOUD ALMOHAMAD
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
İnsan kaynakları, özellikle rekabetçi ve hızla değişen iş ortamlarında, kurumsal stratejik
varlıklar arasında kritik bir öneme sahiptir. Bu tez, Türkiye'deki üniversitelerde insan kaynakları
yönetimi uygulamalarının kurumsal yenilik üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. İnsan
kaynakları yönetimi, çalışanların yeteneklerini geliştirmede ve yenilikçi bir kültür oluşturmada
belirleyici bir rol oynamaktadır. Kurumsal yenilik, sürdürülebilir rekabet avantajı sağlamak için
hayati bir unsurdur. Bu nedenle, insan kaynakları uygulamaları ile kurumsal yenilik arasındaki
ilişkiyi anlamak büyük önem taşımaktadır. Çalışma, kaynaklar ve yetkinlikler teorisine
dayanmaktadır ve insan kaynakları yönetiminin temel uygulamaları olan işe alım, seçim, eğitim
ve geliştirme ile ücret/ödüllendirme sistemlerini kapsamaktadır. Bu uygulamalar,
organizasyonların yenilik kapasitelerini artırmak için kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda,
akademik ve idari personelin ihtiyaçlarının doğru belirlenmesi ve bu ihtiyaçlara uygun
stratejilerin geliştirilmesi gerekmektedir. Araştırmada nicel bir yöntem kullanılarak, değişkenleri
ölçmek için literatüre dayalı bir anket tasarlanmıştır. Anket, Türkiye'deki üniversitelerde görev
yapan 201 akademisyen ve idari personele dağıtılmıştır. Anket araçları, geçerlilik ve güvenilirlik
açısından sistematik bir incelemeye tabi tutulmuştur. Verilerin analizi için Sosyal Bilimler
İstatistik Paketi (SPSS) kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin analizi için uygun
istatistiksel yöntemler ve çoklu regresyon analizi teknikleri kullanılmıştır.Sonuçlar, Türkiye'deki
üniversitelerin insan kaynakları yönetimi uygulamalarının beklenen yenilik desteklerini
sağlayamadığını göstermektedir. İnsan kaynakları birimlerinin, akademik ve idari personelin
ihtiyaçlarını belirlemek için yıllık değerlendirmeler yapmadığı ve gelecekteki ihtiyaçları tahmin
etmek için gelişmiş yöntemler kullanmadığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca, iş analizi ve insan
kaynakları planlaması konularında bilgi ve deneyim eksikliği gözlemlenmiştir. Bu durum, insan
kaynakları birimlerinin üniversitelerin stratejik hedefleriyle uyumlu bir şekilde hareket etmesini
engellemektedir.Tez, Türkiye'deki üniversitelerde insan kaynakları yönetimini geliştirmek için
önemli öneriler sunmaktadır. Öncelikle, yıllık değerlendirme süreçlerinin geliştirilmesi ve
akademik ile idari personelin ihtiyaçlarının belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, gelişmiş tahmin
yöntemlerinin benimsenmesi, üniversitelerin gelecekteki ihtiyaçlarını daha etkili bir şekilde
karşılamalarına olanak tanıyacaktır. İnsan kaynakları birimlerinin, nitelikli personel çekme ve
elde tutma kapasitesini artırmak için bilgi ve uzmanlık seviyelerinin yükseltilmesi önemlidir.
Sonuç olarak, akademik ve idari personel arasında yenilik kültürünün oluşturulması
gerekmektedir. Bu önerilerin uygulanması, Türkiye'deki üniversitelerin insan kaynakları
yönetimini kurumsal yenilik gereksinimlerine uygun şekilde geliştirmelerine yardımcı olacaktır.
Tez, insan kaynakları yönetimi uygulamaları ve kurumsal yenilik üzerindeki etkisine ilişkin
akademik bilgi birikimini zenginleştirmekte ve eğitim kurumlarında etkili insan kaynakları
yönetimi uygulamalarının bilimsel temellerini sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: İnsan Kaynakları Yönetimi, İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamaları,
Kurumsal Yenilik, Türk Üniversiteleri.

Abstract:
Human resources are critically important strategic assets within organizations, particularly
in competitive and rapidly changing work environments. This thesis aims to investigate the impact
of human resource management practices on organizational innovation in Turkish universities.
Human resource management plays a decisive role in developing employees' skills and creating
an innovative culture. Organizational innovation is a vital component for achieving sustainable
competitive advantage. Therefore, understanding the relationship between human resource
practices and organizational innovation is of utmost importance. The study is grounded in the
resource and capability theory and addresses key human resource practices, including
recruitment, selection, training and development, and compensation systems. These practices are
crucial for enhancing the innovation capacities of organizations. In this context, accurately
identifying the needs of academic and administrative staff and developing strategies that address
these needs is essential. A quantitative approach was employed in the research, wherein a
questionnaire was designed based on existing literature to measure the relevant variables. The
questionnaire was distributed to a sample of 201 academics and administrative staff at Turkish
universities. The survey instruments underwent systematic review to assess their validity and
reliability. The Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) was used for data analysis, and
appropriate statistical methods and multiple regression analysis techniques were utilized to
analyze the correlations between the variables. The results indicate that human resource
management practices in Turkish universities do not achieve the expected outcomes in supporting
innovation. It was found that human resource units do not conduct annual assessments to identify
the needs of academic and administrative personnel, nor do they employ advanced methods to
predict future requirements. Additionally, a lack of knowledge and experience in job analysis and
human resource planning was observed. This situation impedes human resource units from
aligning with the strategic objectives of the universities. This thesis offers significant
recommendations for improving human resource management in Turkish universities. Firstly,
there is a need to develop annual assessment processes and accurately identify the needs of
academic and administrative personnel. Furthermore, adopting advanced forecasting methods
will enable universities to effectively address their future requirements. Enhancing the knowledge
and expertise of human resource units is crucial for increasing their capacity to attract and retain
qualified personnel. Ultimately, fostering a culture of innovation among academic and
administrative staff is essential. The implementation of these recommendations will assist Turkish
universities in aligning their human resource management with the requirements of organizational
innovation. This thesis enriches the academic knowledge base regarding the effects of human
resource management practices on organizational innovation and provides a scientific foundation
for effective human resource management practices in educational institutions.
Keywords: Human Resource Management, Human Resource Practices, Organizational
Innovation, Turkish Universities.