Laodikeia'nın Geç Antik Çağ surları
The Late Antique walls of Laodikeia
Yazar: KAYHAN YAĞLIDERE
Danışman: PROF. DR. CELAL ŞİMŞEK
Pamukkale Üniversitesi / Arkeoloji Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Antik Çağ = Ancient Ages ; Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Klasik arkeoloji = Classical archeology ; Laodikeia = Laodiceia ; Savunma sistemleri = Defence systems ; Surlar = City walls

Özet:
Laodikeia Antik Kenti, Denizli İli'nin 6 km kuzeyinde Eskihisar, Goncalı ve Bozburun mahalleleri sınırları içerisinde yer alır. Hellenistik Dönem öncesinde Rhoas ve Diospolis olarak bilinen erken yerleşim özellikle Hellenistik Dönem itibariyle bir polis görünümünü almıştır. Kentte Hellenistik ve Roma İmparatorluk Dönemi'ne tarihlenen herhangi bir savunma unsuru henüz ortaya çıkarılamamıştır. Kentin etrafı MS 395-396 yıllarında Roma İmparatoru I. Teodosius (378-395) ve Arcadius'un (395-408) Pers (Sasani) tehlikesine karşı aldığı karar doğrultusunda sur duvarları ile çevrilmiştir. Söz konusu savunma sistemi bir bütün olarak Laodikeia Geç Antik Çağ savunma sistemleri olarak adlandırılmıştır.
Laodikeia Antik Kenti'nde kentin ana çekirdeğini sararak önemli yapıları içine alan yaklaşık dörtgen formda bir savunma sisteminin varlığı tespit edilmiştir. Söz konusu savunma sistemi 3,690,59 metre uzunluğa sahiptir ve 72.4 ha alanı kapsar. Bu yönüyle Laodikeia'nın üzerine kurulduğu yüksek platformun yaklaşık yarısını içine almaktadır. Savunma sistemi kentin belli bir bölümünü içerisine alsa da kentte yapılan çalışmalar sur inşasından sonra dışarıdaki hayatın devam ettiğini göstermektedir. Doğudan yükselen Sasani tehlikesine karşı hızlı bir şekilde yapılan savunma sistemi kent genelinde maliyeti düşürmeye yönelik olarak kentte yer alan ve büyük ölçüde önemini kaybeden büyük yapıların duvarları savunma sistemine eklenerek kurgulanmıştır. Ayrıca özellikle sur bedeninin kent topografyasına uygun şekilde inşa edildiği de anlaşılmaktadır. 
Tez kapsamında yürütülen çalışmalarda kentte daha önce varlığı tespit edilmemiş olan 2 sur kapısı, 4 kule yapısı olduğu anlaşılmıştır. Bu sayılarla birlikte Laodikeia savunma sisteminin toplam 4 ana giriş, 4 sur kapısı ve ana girişlerdekiler hariç 15 kule yapısı ile desteklendiği tespit edilmiştir. Ayrıca kentte geçmiş dönemlerde çıkarılan sur plan şemasında muallak olan alanlarda sur bedeninin geçtiği bölümler net olarak ortaya konmuştur.

Abstract:
Laodikeia Ancient City is located 6 km north of Denizli, within the borders of Eskihisar, Goncalı and Bozburun neighborhoods. The early settlement, known as Rhoas and Diospolis before the Hellenistic Period, took the appearance of a polis especially as of the Hellenistic Period. No defensive elements dating to the Hellenistic and Roman Imperial Periods have yet been unearthed in the city. The city was surrounded by fortification walls in 395-396 AD, in line with the decision taken by the Roman Emperor Theodosius I (378-395) and Arcadius (395-408) against the Persian (Sassanid) danger. The defense system in question was named as Laodikea Late Antique defense systems as a whole.
In the ancient city of Laodikeia, it was determined that there was a defense system in the form of a rectangular shape, which encloses the main core of the city and includes important structures. The defense system in question has a length of 3,690.59 meters and covers an area of 72.4 ha. In this respect, it includes about half of the high platform on which Laodikeia was built. Although the defense system includes a certain part of the city, the studies carried out in the city show that the life outside continues after the construction of the city wall. The defense system, which was built quickly against the Sassanid threat rising from the east, was designed by adding the walls of the large buildings in the city, which lost their importance to a large extent, to the defense system in order to reduce the cost throughout the city. It is also understood that the city wall was built in accordance with the topography of the city.
In the studies carried out within the scope of the thesis, it was understood that there were 2 fortification gates and 4 tower structures in the city, the existence of which had not been determined before. With these numbers, it has been determined that the Laodikeia defense system was supported by a total of 4 main entrances, 4 city gates and 15 tower structures excluding those at the main entrances. In addition, the sections where the body of the city wall passes are clearly revealed in the areas that are ambiguous in the city wall plan scheme drawn up in the past.