Lise öğrencilerinde eğitim stresi ve akademik erteleme ilişkisi
Relationship between educational stress and academic procrastination in high school students
Yazar: HUMEYRA KARAMAN ARDAL
Danışman: PROF. DR. YÜCEL ÖKSÜZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, lise öğrencilerinin eğitim stresi düzeyleri ile akademik ertelemeye ilişkin tutumları arasındaki ilişkiyi ve bu iki değişkenin, cinsiyet, sınıf düzeyi, öğrenim görmekte olunan okul, sosyo-ekonomik düzey, anne ve babanın eğitim düzeyi, algılanan başarı düzeyi, internette geçirilen süreye göre değişip değişmediğini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma, Rize ili merkez ilçede 2023-2024 eğitim-öğretim yılında, farklı lise türlerine devam eden 190 kız, 229 erkek olmak üzere toplamda 419 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan lise öğrencilerinin demografik nitelikleriyle ilgili bilgileri elde etmek için Kişisel Bilgi Formu, eğitim stresi düzeylerini ölçmek için Eğitim Stresi Ölçeği ve akademik ertelemeye ilişkin tutumlarını ölçmek için de Akademik Erteleme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin istatistiksel analizleri için IBM SPSS 26.0 kullanılmıştır. Ölçekten elde edilen puanların normal dağılımını belirlemek amacıyla Kolmogorov-Smirnov (K-S) testi uygulanmış, çarpıklık (skewness) ve basıklık (kurtosis) değerleri baz alınmış ve verilerin normal dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Öğrencilerin eğitim stres düzeylerinin ve akademik erteleme düzeylerinin cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t testi; öğrenim gördüğü okul türü, anne-baba eğitim durumu, gelir durumu, günlük internet kullanımı ve algılanan başarı düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi amacıyla tek yönlü ANOVA testi; ANOVA testinde anlamlı farklılık bulunan değişkenlerde anlamlı farklılığın hangi gruplar arasında olduğunun belirlenmesi amacıyla Post Hoc testi yapılmıştır. Ayrıca lise öğrencilerinin eğitim stres düzeyleri toplam puanları ile alt boyutlarının puanları ve akademik erteleme düzeyleri toplam puanları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını belirlemek amacıyla korelasyon testi uygulanmıştır. Toplam puan değişkenleri normal dağılım gösterdiği için Pearson korelasyon testi uygulanmıştır. Araştırma kapsamında tüm veriler için anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir. Yapılan araştırma sonucunda; eğitim stresi ile akademik erteleme arasında pozitif yönlü ilişki olduğu bulunmuştur. Lise öğrencilerinde eğitim stresinin cinsiyet, sınıf düzeyi, anne eğitim düzeyi, gelir düzeyi, algılanan başarı, günlük internet kullanımı değişkenlerinde anlamlı farklılık gösterdiği; akademik ertelemenin algılanan başarı, günlük internet kullanımı değişkenlerinde anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Araştırma sonuçları literatürde yer alan diğer araştırmalar ışığında tartışılıp yorumlanarak araştırma bulgularına ilişkin, araştırmacılar ve psikolojik danışmanlar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this research, we examine the relationship between high school students' educational stress levels and their attitudes towards academic procrastination and whether these two variables vary according to gender, grade level, school, socio-economic level, mother and father's education level, perceived success level, and time spent on the internet. It is aimed to examine whether it has changed. The research was conducted in the central district of Rize province in the 2023-2024 academic year with a total of 419 students, 190 girls and 229 boys, attending different types of high schools. Personal Information Form was used to obtain information about the demographic characteristics of the high school students participating in the research, Educational Stress Scale was used to measure their educational stress levels, and Academic Procrastination Scale was used to measure their attitudes towards academic procrastination. IBM SPSS 26.0 was used for statistical analysis of the data obtained in the study. In order to determine the normal distribution of the scores obtained from the scale, the Kolmogorov-Smirnov (K-S) test was applied, skewness and kurtosis values were taken as basis and it was determined that the data showed a normal distribution. Independent groups t test was used to determine whether students' educational stress levels and academic procrastination levels differ according to gender and grade level variables; One-way ANOVA test was used to determine whether there was a significant difference according to the variables such as the type of school attended, parents' education level, income level, daily internet use and perceived success level. Post Hoc test was performed to determine which groups had significant differences in the variables with significant differences in the ANOVA test. In addition, a correlation test was applied to determine whether there was a significant relationship between the total scores of high school students' educational stress levels and the scores of their sub-dimensions and academic procrastination levels. Since total score variables showed normal distribution, Pearson correlation test was applied. Within the scope of the research, the significance level for all data was accepted as .05. As a result of the research; It was found that there was a positive relationship between educational stress and academic procrastination. Educational stress in high school students showed significant differences in the variables of gender, grade level, mother's education level, income level, perceived success, and daily internet use; It was found that academic procrastination showed significant differences in the variables of perceived success and daily internet use. The research results were discussed and interpreted in the light of other studies in the literature, and suggestions were made for researchers and psychological counselors regarding the research findings.