Çağdaş Türk resminde şehir bağlamında işçi teması
The theme of the worker in the context of the city in contemporary Turkish picture
Yazar: ALPARSLAN TEKİN
Danışman: PROF. DR. AHMET DALKIRAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Modern resim = Modern painting ; Modern resim sanatı = Modern painting art ; Resim sanatı = Painting art ; İşçiler = Workers

Özet:
İş; bir sonuç elde etmek için yapılmakta olan çalışma veya çalışma konusu olan her şey, bir değer yaratan emek, birinden istenen hizmet veya birine verilen görev, geçim sağlamak için herhangi bir alanda yapılan çalışma, meslek olarak tanımlanmaktadır. İşçi ise; başkasının yararına bedenini, kafa gücünü veya el becerilerini kullanarak ücretle çalışan, iş yapan kimsedir.
Türk resim sanatında işçi konusunun ağırlıklı olarak köy ve köylü bağlamın da ele alındığı tespit edilmiş, ancak şehirde sanayi, fabrika, inşaat, belediye vb. gibi ortamlarda fizik gücüyle çalışan işçilerin varlığını yansıtan çalışmaların ise sınırlı sayıda kaldığı görülmüştür. Türk resim sanatında işçi temasının, sınırlı sayıda da olsa Cumhuriyet'in kurulmasından sonra eserlerde konu olarak işlenmeye başlamasından dolayı araştırmaya 1920 tarihiyle başlanmış ve günümüze değin geçen süreç ele alınmıştır. Araştırma kapsamında Şeref Akdik, Cevat Dereli, Sabri Berkel, Mümtaz Yener, Mustafa Esirkuş, Nedim Günsür, Cahit Araydın, Yüksel Arslan, İsmet Birsel, Nedret Sekban ve Hüsnü Koldaş'a ait işçi teması görülen eser örnekleri ele alınarak incelenmiştir. İnceleme sonucunda işçi teması altında çoğunlukla köylü ve köy hayatı eserlere yansımıştır. Araştırma ile genel olarak işçi konusunu ele alan fabrika, inşaat, belediye, vb ortamlarda fizik gücüyle çalışan işçilerin varlığını yansıtan sanatçılar tespit edilmiş ve literatüre katkı sağlanmıştır. Ayrıca araştırma kapsamında Alparslan Tekin'e ait uygulama çalışmalarının analizlerine de yer verilmiştir. Tekin'in eser analizlerinde, çalışmaların da işçi teması izlenimci ve anlatımcı bir anlayışla ele alınmıştır. Bu nedenle böyle bir çalışmanın yapılmasının alana katkı sağlayacağı düşünüldüğünden önemli görülmüş ve "Çağdaş Türk Resminde Şehir Bağlamında İşçi Teması" konusunun araştırılarak incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma ve yöntem tekniklerinin kullanıldığı araştırmada, genel tarama modeli esas alınmıştır. Veri toplama aşamasında "doküman incelemesi" yöntemi kullanılmıştır. Doküman incelemesi ve uygulama çalışmalarının gerçekleştirilmesi esnasında tarayıcı, fotoğraf makinesi vb. gibi cihazlar kullanılmıştır.

Abstract:
Work is defined as the work being done to obtain a result or everything that is the subject of work, the labor that creates a value, the service requested from someone or the task given to someone, the work done in any field to make a living. A worker is a person who works for a wage by using his body, mental power or manual skills for the benefit of others.
It has been determined that the subject of the worker in Turkish painting is mainly handled in the context of village and villager, but it has been observed that there are limited number of studies reflecting the existence of workers working with physical power in environments such as industry, factory, construction, and municipality in the city. Since the theme of the worker in Turkish painting started to be treated as a subject in the works after the establishment of the Republic, albeit in limited numbers, the research started with the date 1920 and the process until today was discussed. Within the scope of the research, examples of works with the theme of worker by Şeref Akdik, Cevat Dereli, Sabri Berkel, Mümtaz Yener, Mustafa Esirkuş, Nedim Günsür, Cahit Araydın, Yüksel Arslan, İsmet Birsel, Nedret Sekban and Hüsnü Koldaş were examined. As a result of the examination, mostly villager and village life under the theme of workers were reflected in the works. With the research, artists who deal with the issue of workers in general and reflect the existence of workers working with physical power in environments such as factory, construction, and municipality have been identified and the findings contributed to the literature. In addition, the analyses of the works by Alparslan Tekin are also included within the scope of the research. In Tekin's analysis of the works, the theme of the worker was handled with an impressionist and expressive understanding. For this reason, it was considered that such a study would contribute to the field, and it was aimed to contribute to the literature on the subject of "Worker Theme in the Context of the City in Contemporary Turkish Painting" by examining and collecting it under one title. Qualitative research methods and techniques were used in the research based on the general review model. The "document review" method was used to collect the qualitative data. Devices such as scanners and cameras were used during the document review and the implementation of the studies.