Böbrek nakli yapılan hastalarda böbrek biyopsi sonuçlarının prognoza etkisi
Prognostic significance of renal allograft biopsies in renal transplant recipients
Yazar: İLKER BOĞA
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA YILDIRIM
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Böbrek nakli en ideal renal replasman tedavi yöntemidir. Böbrek nakli
hastalarında graft fonksiyon bozukluğunun nedenini saptamada graft biyopsisi altın
standarttır. Biyopsi sonucunda birçok tanı saptanmaktadır. Bu tanıların biyopsi
öncesinde tahmin edilmesi zordur. Ayrıca biyopsi sonuçlarının graft prognozunu
nasıl etkilediği ile ilgili bilgiler yetersizdir. Bu çalışmada Aralık 1975 ve Aralık 2016
tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Nefroloji Anabilim Dalı'nda düzenli takip
edilmiş olan 1135 böbrek nakil alıcısına yapılan böbrek biyopsileri tarandı. 269
hastaya 325 adet biyopsi yapıldığı tespit edildi. Bu 269 alıcının; 179'u (%66,5) erkek
ve 90'ı (%33,5) kadındı ve ortalama yaşları 32,2 ± 11,7 idi. Tüm biyopsi sonuçları
içerisinde ilk beş yılda en sık akut sellüler rejeksiyon saptandı. Beş yıldan sonra
yapılan biyopsilerde kronik humoral rejeksiyon, glomerülonefrit ve kalsinörin
inhibitör (CNI) toksisitesi en sık tanılardı. Biyopsi öncesi proteinüri değerleri yüksek
olan hastaların biyopsilerinde glomerülonefrit saptanma ihtimali yüksekti. Akut
humoral rejeksiyon saptanan hastaların biyopsi öncesi ortalama kreatinin değerleri,
akut sellüler rejeksiyon saptanan hastaların biyopsi öncesi ortalama kreatinin
değerlerinden yüksekti (4,1 ± 2,8 mg/dL vs. 2,8 ± 2,0 mg/dL, p=0,03). Graft kaybı
riski, akut humoral rejeksiyon saptanan hastalarda, akut sellüler rejeksiyon saptanan
hastalardan daha yüksekti (p<0,05). Siklosporin kullanan hastalarda takrolimus
kullananlara göre, CNI toksisitesi daha sıktı (%24,8 vs. %16,1; p=0,04). Her ne
kadar CNI toksisitesi gelişen hastaların son bir yıllık serum siklosporin ve takrolimus
düzeyleri, CNI toksisitesi gelişmemiş hastaların son bir yıllık serum siklosporin ve
takrolimus düzeylerinden daha yüksek idiyse de aradaki fark istatistiksel olarak
anlamlı değildi.

Anahtar kelimeler: graft biyopsisi, prognoz, akut rejeksiyon, kalsinörin inhibitörü,
kalsinörin inhibitör toksisitesi

Abstract:
Renal transplantation is the ideal renal replacement modality.
Allograft biopsy is the gold standard to establish the underlying cause of renal
dysfunction in renal transplant recipients. Renal biopsy may reveal several diagnoses
which may not be predicted prior to biopsy. Furthermore prognostic significance of
renal allograft biopsies in renal transplant recipients is not clear. All graft biopsies of
1135 renal transplant recipients that had been followed in Hacettepe University
Nephrology Department between December 1975 and December 2016 were
evaluated. A total of 325 biopsies had been done to 269 patients. 179 of 269 patients
(66.5%) were male. The mean age of the patients was 32.2 ± 11.7 years. Acute
cellular rejection was the most prevalent diagnosis during the first five years after
transplantation. Chronic humoral rejection, glomerulonephritis and calcineurin
inhibitor (CNI) toxicity were common after five years. Probability of
glomerulonephritis increased with increasing proteinuria. Serum creatinine at the
time of biopsy was higher in patients with acute humoral rejection compared to
patients with acute cellular rejection (4.1 ± 2.8 mg/dL vs. 2.8 ± 2.0 mg/dL, p=0.03).
Risk of graft failure was higher in patients with acute humoral rejection compared to
patients with acute cellular rejection (p < 0.05). CNI toxicity was more common in
patients under cyclosporine treatment compared to patients under tacrolimus
treatment (24.8% vs. 16.1%; p=0.04). Although mean serum levels of cyclosporine
and tacrolimus during one year prior to renal biopsies were higher in patients with
CNI toxicity compared to patients without CNI toxicity, this difference was not
statistically significant.

Keywords: graft biopsy, prognosis, acute rejection, calcineurin inhibitor, calcineurin
inhibitor toxicity