Türkiye'de yoksulluk profili ve gelir gruplarına göre gıda talebi
Poverty profile and the food demand by income groups in Turkey
Yazar: SEDA ŞENGÜL
Danışman: PROF. DR. OĞUZ YURDAKUL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Gelir dağılımı = Income distribution ; Gıdalar = Foods ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de yoksulluk profilinin ve gelir gruplarına göre hanelerin gıda talep parametrelerinin ayrı ayrı tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçlan gerçekleştirmek için DİE, 1994 Hanehalkı Tüketim Harcamaları Anketi ham verileri kullanılmıştır. Türkiye genelinde, kentsel ve kırsal kesimde gelir gruplarına göre hanelerin gıda talepleri Doğrusal Formda Yaklaşık İdeal Talep Sistemiyle (LA/ AİDS) tahmin edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, yüksek ve en yüksek gelir gruplarındaki hanelerin gıda taleplerinin toplam harcamaya, fiyatlara ve sosyo- demografik değişkenlere, düşük gelir grubundaki hanelerin gıda taleplerinin ise özellikle toplam harcama olmak üzere fiyatlardaki değişime duyarlı olduğunu göstermektedir. Türkiye genelinde, kentsel ve kırsal kesimde yoksulluk sınırı En Düşük Gıda Maliyeti, Temel Gereksinmeler Maliyeti, Ortalama ve Ortanca Gelirin Yarısı yaklaşımlarına göre belirlenmiştir. Yoksulluğun genişliği, şiddeti ve yoğunluğu ise Yoksulluk Oranı, Yoksulluk Açığı Oranı, Sen İndeksi ve Foster, Greer ve Thorbecke İndeksine göre hesaplanmıştır. Türkiye'de en yüksek yoksulluk oranı %50,6 oranıyla En Düşük Gıda Maliyetine, en düşük yoksulluk oranı ise %16,1 oranıyla Ortanca Gelirin Yarısı yöntemine göre hesaplanmıştır. Bu da, Türkiye'de harcama yoksulluğunun gelir yoksulluğundan daha önemli bir problem olduğunu göstermektedir. Türkiye'de, özellikle kırsal kesimde yoksulluğun şiddetinin ve yoğunluğunun yüksek olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Gelir Grupları, Talep Sistemi, Gelir-Talep Esnekliği, Fiyat-Talep Esnekliği, Yoksulluk Sınırı ve Ölçütleri

Abstract:
In this study, an analysis of the food demand by income groups and poverty profile in Turkey was examined. Data used come from Household Consumption Expenditure in 1994. Linear Approximate Almost Ideal Demand System was applied an estimation of the food demand by income groups in Turkey. The results showed the food demands for high and highest income household to be responsive to prices, income and socio- demografic variables while the food demands for the low and lower income households were responsive to be especially income and prices only. The poverty line in Turkey was performed least cost food expenditure, basic needs costs, one half of the mean household income and one half of the median household income. The choice of poverty measure in this study has been Head Count Ratio, Poverty Gap Ratio, Sen Index and Foster, Greer and Thorbecke Index. The result showed the highest poverty ratio with 50.6 % was calculated for the Least Cost Food Expenditure and the smallest poverty ratio with 16.1% was calculated for the one half of median income in Turkey. However, in Turkey more household are expenditure poor than income poor. Also, poverty extends, poverty dept, poverty severity and poverty intensity in Turkey, especially in rural area was a great level. Key Words: Income Clases, LA/AIDS, Income Elasticity, Price Elasticity, Povert Line and Measurement II