Gümüşhane-Kaletaş cevherinden tiyoüre ile altın özütleme yönteminin araştırılması
Investigation of gold e4xtraction by thiourea from Gümüşhane-Kaletaş ore
Yazar: UĞUR SELENGİL
Danışman: PROF.DR. ERCENGİZ YILDIRIM
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering ; Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining ; Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Bu çalışmada, refrakter özellik gösteren Gümüşhane-Kaletaş / Doğu KaradenizBölgesi (TÜRK YE) cevherinden tiyoüre ile altın kazanımında ?özütlemede karbon(CIL)? sürecinin uygulanabilirliği araştırılmıştır. Deneysel çalışmalar, yaklaşık %80 'i-0,038 mm boyutuna öğütülmüş 6,8 g Au/ton tenörlü cevher örnekleri üzerinde velaboratuvar ortam sıcaklığı koşullarında gerçekleştirilmiştir.Deneysel çalışmaların ilk aşamasında, bugüne kadar yapılan araştırmalardaolduğu gibi, bulamaçta karbon (CIP) ve kolonda karbon (CIC) süreçlerine göre altınüretileceği varsayılarak pH, tiyoüre ve yükseltgen madde tüketimi ile özütlemesüresinin katı-sıvı özütlemesine etkileri incelenmiştir.Tiyoüre ile altın kazanımında CIL sürecinin uygulanabilirliğinin araştırıldığıikinci aşama deneylerinde ise ilk aşamada saptanan en uygun pH ve reaktif tüketimmiktarları (pH = 1,5; 1 ton cevher için 15,2 kg tiyoüre; 140,9 kg demir (III) sülfat ve46,2 kg sülfürik asit tüketimi) temel alınmış ve deney başlarında 50 kg/ton cevheresasına göre aktif karbon ilave edilerek aynı süreç aralıklarındaki altın özütlemeverimleri saptanmıştır. Deney sonuçlarına göre, CIL sürecinde daha yüksek altınözütleme verimleri elde edilmiş ve %8 dolayında artış sağlanarak 5. saat sonunda enyüksek %75 düzeyinde altın özütleme verimi gerçekleşmiştir.Deneysel çalışmaların son aşamasında, cevher 550 oC'de yaklaşık 3 saat fırındakavrulduktan sonra aynı reaktif miktarları temel alınarak bazı CIP ve CIL deneyleritekrarlanmıştır. Kavrulmuş numuneye uygulanan 5 saatlik özütleme işlemi sonundaaltın özütleme verimi CIP sürecinde %10 dolayında artarken CIL sürecinde yaklaşıkaynı kalmıştır.ANAHTAR KEL MELERAltın, Tiyoüre, Siyanür, Altın cevheri, Katıdan özütleme, Kavurma

Abstract:
In this study, the applicability of ?carbon in leach (CIL)? process in goldrecovery with thiourea from the refractoric Gümüşhane-Kaletaş / Eastern Black SeaRegion (TURKEY) ore was investigated. The experiments were conducted atlaboratory temperature conditions and with the ore samples of which approximately80% ground to - 0.038 mm. The tenority of the ore samples were 6.8 g Au/ton.At the first part of the experimental studies, assuming that the gold will berecovered with carbon in pulp (CIP) and carbon in column (CIC) processes; the effectsof pH, thiourea, oxidizing agent consumption and leaching time on leaching efficiencywere investigated by using the same methods used in the previous studies.Then, on the basis of the optimum pH and reactive consumption values obtainedin the first part of the study (pH = 1.5 , 15.2 kg thiourea / ton ore, 140.9 kg iron (III)sulphate / ton ore and 46.2 kg sulphuric acid / ton ore consumptions) and adding activecarbon at the beginning of experiments 50 kg / ton ore, the gold leaching efficiencieswere obtained for the same leaching times. At this part, the applicability of CIL processin gold recovery with thiourea was investigated. As a result of the experiments,although higher gold leaching efficiencies were obtained in CIL process, the increase inefficiency was about maximum 8% and the highest gold leaching efficiency wasobtained as 75% at the end of the 5th hour.At the last step of the experimental studies, after 3 hours roasting of the ore at550 oC, some CIP and CIL experiments were carried out by using the same chemicals.After 5 hours leaching period of roasted samples at the CIP process, approximately 10%increase was observed in the gold leaching efficiency while no significant change wasobserved at the CIL process.KEY WORDSGold, Thiourea, Cyanide, Gold ore, Leaching, Roasting