Hayward kivi (Actinidia deliciosa planch) çeşidinin kocaeli koşullarında fenolojik, morfolojik ve pomolojik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of phenological, morphological and pomological properties of hayward kiwi (Actinidia deliciosa planch) in kocaeli conditions
Yazar: İSMAİL EFE
Danışman: DOÇ. DR. MELEKBER SÜLÜŞOĞLU DURUL
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Kocaeli kivi yetiştiriciliğinde 1394 ton kivi üretimi ile 10. Sırada yer alan ilimiz olarak önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada Kocaeli İl'inde "Hayward" kivi çeşidinin yetiştiriciliği ele alınmıştır. Fenolojik gözlemlerin yanı sıra, 12 ve 25 yaşlı kivilerin kuzey, güney, doğu ve batı yönlerinde meyve gelişimleri takip edilmiştir. 
 2017-2019 yılları arasında yürütülen fenolojik gözlemlerde kivilerde tomurcuk kabarması 2-5 Mart, yaprak gelişimi 29 Mart-16 Nisan tarihlerinde gerçekleşmiştir.  Çiçek tomurcuklarının kabarmasının 5-7 Nisanda, tam çiçeklenmenin 20-26 Mayıs tarihlerinde, meyve tutumu ise 29 Mayıs-3 Haziran tarihlerinde olmuştur. 2017 yılında 23 Kasım, 2018 yılında ise 9 Kasım tarihlerinde meyve hasadı yapılmıştır. 2017 ve 2018 yıllarında meyvelerde ağırlık, en, kalınlık ve boy ölçümleri yapılmıştır. Meyve ağırlıkları 2017 yılında 12 yaşlı kivilerde (86,70 g) 25 yaşlı kivilere (78,24 g) göre daha fazla olmuştur. 2018 yılında ise 25 yaşlı kivilerde meyveler daha ağır olmuştur. Her iki yılda de meyve boyunun artmasına paralel meyve ağırlığının artığı kaydedilmiş, meyve ağırlığı ve meyve boyunun ekolojik koşullardan daha fazla etkilendiği görülmüştür. 2017 yılında Kuzey ve Doğu yönleri, 2018 yılında ise Güney yönü meyve ağırlığının ve meyve boyunun arttığı yönlerdir. 
Çalışmada 2017 ve 2018 yıllarında meyvelerde kabuk kalınlığı 25 yaşlı kivilerde 0,61 ve 0,68 mm, 12 yaşlı kivilerde 0,68 ve 0,56 mm ölçülmüştür. Meyve eti sertliği değerleri 2017 yılında yeme olumundaki meyvelerde 1,73-4,28 kg arasında değişim göstermiştir. 2018 yılında hasat olumundaki meyve eti sertlik değerleri 4,03-7,71 kg aralığında belirlenmiştir. Kimyasal özellikler 2017 yılında yeme olumundaki meyvelerde SÇKM değeri % 11.63 - 14.33, pH değeri 2.60 - 3.14, TEA değeri % 0.87 - 1.64 olarak belirlenmiştir. 2018 yılında hasat olumundaki meyvelerde SÇKM değeri 9.45 - 10.01, pH değeri 3.06 - 3.18, TEA değeri % 1.53 - 1.71 olarak ölçülmüştür. Toplam kuru madde miktarı  yeme olumundaki (2017) meyvelerde % 13.81-16.65, hasat olumundaki (2018) meyvelerde % 10,04-15,82 arasında değişim göstermiştir. Sonuçlar Kocaeli İl'inde yetiştirilmekte olan "Hayward" kivi çeşidinin ekolojik şartlara uyum sağlamış, verim ve kalite yönünden piyasada aranılacak bir meyve olduğu göstermektedir.

Abstract:
Kocaeli has an important place with 1394 tons kiwi production amount in Turkey kiwi production and take 10th place with this value. In this study, growing conditions of 'Hayward' kiwi cultivar was evaluated in Kocaeli province during the years 2017-2019.Principal growth stages for bud, leaf, flower and fruit development was described and followed during the years 2017-2019 flowering period. Effect of tree age (12 and 25 years old) and fruit orientation (north, south, east and west)  in tree canopy was evaluated was  for fruit characteristics.  Phenological development was started with beginning of bud swelling between 2-5 March, and leaves growth continued between 29 March-6 April. inflorescence bud swelling was recorded between 5-7 April, and full flowering was observed on 20-26 May. Fruit set (29 May-03 June) was occurred approximately two months later following full bloom date.Fruit harvesting was made on 23 November in 2017, and 9 of November in 2018.
In 2017, fruit weight was measured as 86,70 g in fruits of 12 years old kiwi plants while measured as 78,24 g in fruits of 25 years old kiwi fruits. Fruits was found heavier for 25 years old kiwi fruits in 2018 growing period.  Fruit weight was increased by the increasing fruit length in both of growing years. Ecological conditions (such as temperature, humidity)  directly effected the fruit size and quality. The most effective orientations of tree canopy were North and East in 2017, and South in 2018  for fruit weight and size.In the study, fruit peel thickness was found  0,61 and 0,68 mm for 25 fruits of years old kiwi plants while measured as 0,68 and 0,56 mm for 12 years old one. Fruit flesh firmness was measured between 1,73-4,28 kg on ripened fruit in 2017. In 2018, fruit flesh firmness was measured as 4,03-7,71 kg at harvesting time. Other chemical properties was measured as SSC (11.63% - %14.33), pH value (2.60-3.14), TA value (0.87% - 1.64%) on ripened fruits in 2017. Fruit chemical properties was measured on harvesting time in 2018 and found as SSC was 9.45-10.01, pH value was 3.06-3.18, TA value was  1.53% - 1.71%. 
Results are clearly showed that Kocaeli province has perfect ecological conditions for kiwi production; and "Hayward" kiwi cultivar has a big potential for productivity and quality in this area. As a result has a valuable marketing chance in Kocaeli and around.