65 yaş ve üzeri tip-2 dıabetes mellıtus tanısı olan ve olmayan hastalarda tıme-to-start, tıme-to-stop kriterlerine göre uygunsuz ilaç kullanımının değerlendirilmesi ve itaki II düşme risk ölçeği ile ilişkisi
Evaluation of inappropriate medication use according to time-to-start and time-to-stop criteria and its relationship with itaki II fall risk scale in patients aged 65 and over with and without type 2 diabetes mellitus
Yazar: HATİCE KÜBRA DİKER ÇALIŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM SUVAK ; DOÇ. DR. EMİN GEMCİOĞLU
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Çalışmanın amacı, 65 yaş ve üzeri Tip 2 Diabetes Mellitus (T2DM) tanısı olan/olmayan hastalarda Uygunsuz İlaç Kullanımı'nın (UİK) düşme riski üzerindeki etkisini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Prospektif ve analitik olarak tasarlanan çalışmada dahiliye servisinde yatan, T2DM olmayan (1. Grup, n=50) ve olan (2. Grup, n=58) hastalara sosyodemografik veri formu, TIME-to-START (Turkish Inappropriate Medication Use in the Elderly) ve TIME-to-STOP kriterlerine göre UİK değerlendirilmesi ve İtaki II Düşme Risk Ölçeği (DRÖ) yüz yüze uygulanmıştır. IBM SPSS Statistics 26.0 ile bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerine Çok Değişkenli Binary Lojistik Regresyon Analizi temelli model (Nagelkerke RSquare %73,4) oluşturularak analiz edildi. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. 
Bulgular: T2DM tanısı ve yaş faktörlerinin düşme riskinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu bulundu (sırasıyla: B = 5,423, p = 0,036, OR = 226,634; B = 0,204, p = 0,013, OR = 1,226). Olguların %75,0'ında TIME-to-START'a göre en az bir potansiyel UİK durumu vardı. Grup 2'de "2 ve üzeri" kriterde TIME-to-START ilaç uyumsuzluğu gösterenlerin düşme riski anlamlı yüksek bulundu (p=0,028). Erkek cinsiyet alt grubunda, TIME-to-START kriterlerine göre UİK sayısı "2 ve üzeri kriter" olduğunda yüksek risk olma durumu diğer kriter gruplarına göre anlamlı yüksekti (p=0,046). TIME-to-STOP'a göre UİK her iki grupta da düşme riskinin anlamlı yordayıcısı bulunmadı. Yalnız yaşayanlarda ve düşme hikayesi olanlarda düşme riski anlamlı yüksek bulundu (sırasıyla: B = 5,436, p = 0,041, OR = 229,619; B = 2,481, p = 0,002, OR = 11,956). 
Sonuç: Çalışmamız T2DM ve UİK durumu, diğer bilinen yaş, yalnız yaşama, düşme hikayesinin olması gibi risk faktörleri gibi yaşlı hastalarda düşme riskini arttırdığını gösterdi. T2DM tanılı yaşlılarda düşme riskini azaltma konusunda UİK de göz önünde bulundurulmalı ve kontrol altına alınmalıdır. 
Anahtar Kelimeler: Tip 2 DM, yaşlılar, uygunsuz ilaç kullanımı, düşme riski, TIME Kriterleri, İtaki-II Düşme Risk Ölçeği

Abstract:
Introduction and Aim: The aim of this study is to evaluate the impact of Potentially Inappropriate Medication (PIM) on fall risk in patients aged 65 and over with or without a diagnosis of Type 2 Diabetes Mellitus (T2DM).
Materials and Methods: This study, designed prospectively and analytically, was conducted on patients hospitalized in the internal medicine ward, including those without T2DM diagnosis (Group 1, n=50) and those with T2DM diagnosis (Group 2, n=58). Sociodemographic data forms, assessments of PIM based on the TIME-to-START and TIME-to-STOP criterias, and the İtaki II Fall Risk Scale (FRS) were applied face-to-face. Multivariate Binary Logistic Regression Analysis based on a model with independent variables on the dependent variable was performed using IBM SPSS Statistics 26.0 (Nagelkerke R Square = 73.4%). A p-value of <0.05 was considered statistically significant.
Results: The diagnosis of T2DM and age were found to be significant predictors of fall risk (B = 5.423, p = 0.036, OR = 226.634; B = 0.204, p = 0.013, OR = 1.226, respectively). In 75.0% of cases, there was at least one potential PIM situation according to the TIME-to-START criteria. In Group 2, the fall risk was found to be significantly higher in those who exhibited non-compliance with "2 or more" criteria based on TIME-to-START (p = 0.028). In the male subgroup, the high-risk status was significantly higher when there were "2 or more criteria" for PIM according to the TIME-to-START criteria compared to other criteria groups (p = 0.046). PIM according to the TIME-to-STOP criteria was not found to be a significant predictor of fall risk in either group. The fall risk was significantly higher in those living alone and those with a history of falls (B = 5.436, p = 0.041, OR = 229.619; B = 2.481, p = 0.002, OR = 11.956, respectively).
Conclusion: Our study demonstrated that diagnosis of T2DM and PIM, along with other known risk factors such as age, living alone, and a history of falls, increase the risk of falls in elderly patients. PIM should also be considered and controlled to reduce the fall risk in elderly patients diagnosed with T2DM.
Keywords: Type 2 DM, elderly, inappropriate medication use, fall risk, TIME Criteria, İtaki-II Fall Risk Scale.