36-72 aylık çocukların annelerinin-babalarının kişilik özelliklerinin ve çocuklarına yönelik ilgilerinin akran zorbalığına göre incelenmesi
Examination of the personality characteristics and interests of mothers and fathers of 36-72 month-old children according to peer bullying
Yazar: MERVE DUMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İCLAL GÖKKUŞ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada Milli Eğitim Bakanlığına bağlı anaokullarında ve ana sınıflarında eğitimine devam eden 36-72 aylık çocukların, annelerinin-babalarının kişilik özellikleri ile çocukların akran zorbalığı durumları arasındaki ilişkinin ve annelerinin-babalarının çocuklarına yönelik ilgilerinin, çocuklarının akran zorbalığı durumuna göre değişip değişmediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda araştırmada ilişkisel tarama ve betimsel tarama modeli birlikte kullanılmıştır. 2021-2022 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Sivas il merkezinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı anaokullarında ve ana sınıflarında eğitim gören 36-72 aylık çocukların öğretmenlerine, annelerine ve babalarına uygun örnekleme yöntemi kullanılarak ulaşılmıştır. Araştırmada veriler; öğretmenlere "Akran Zorbalığı Gözlem Formu", anne ve babalara "Beş Faktör Kişilik Envanteri" ve "Çocuğa Yönelik Anne-Baba İlgisi Ölçeği" uygulanarak toplanmıştır. Ölçeklerden elde edilen verilerin analizinde SPSS 25 programından yararlanılmıştır. 36-72 aylık çocukların, annelerinin-babalarının kişilik özellikleri ile çocukların akran zorbalığı durumları arasındaki ilişkinin belirlenmesinde Cramer's V Testi kullanılmıştır. Annelerinin-babalarının çocuklarına yönelik ilgilerinin, çocuklarının akran zorbalığı durumuna göre değişip değişmediği iki bağımsız grup arasındaki karşılaştırmaya bakılarak; karşılaştırma parametrik ise bağımsız (ilişkisiz) gruplar t testi, nonparametrik ise Mann-Whitney U (MWU) testi uygulanarak puanlar arasındaki farkın anlamlılığı belirlenmiştir.
Araştırma sonucunda; annenin kişilik özelliklerinin, çocuğunun fiziksel ve sözel zorbalık göstermesiyle ilişkili olmadığı, babanın kişilik özelliklerinden fiziksel zorbalığın ilişkili olmadığı, sözel zorbalıkta ise içe dönük ve kendini deneyime açık olmayan şeklinde tanımlayan babaların çocuklarının sözel zorbalık göstermesiyle anlamlı bir ilişkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Anne ilgi ile sözel zorbalık arasında; kontrole yönelik ilgi, davranış geliştirmeye yönelik ilgi, ilgileri geliştirmeye yönelik ilgi ve anne ilgi toplam puanı arasında pozitif anlamda bir farklılık olduğu; baba ilgi ile sözel zorbalık arasında; kontrole yönelik ilgi, davranış geliştirmeye yönelik ilgi ve anne ilgi toplam puanı arasında pozitif anlamda bir farklılık olduğu sonucuna varılmıştır. Anne ilgi ile fiziksel zorbalık arasında; ilgileri geliştirmeye yönelik ilgi ve anne ilgi toplam puanı arasında pozitif anlamda bir farklılık olduğu; baba ilgi ile fiziksel zorbalık arasında; kontrole yönelik ilgi, davranış geliştirmeye yönelik ilgi ve anne ilgi toplam puanı arasında pozitif anlamda bir farklılık olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this research, it was aimed to determine the relationship between the personality characteristics of the mothers and fathers of 36-72 months old children who continue their education in kindergartens and kindergartens affiliated to the Ministry of National Education and the children's peer bullying situations, and whether the mothers' and fathers' interests towards their children change according to the peer bullying status of their children. For these purposes, relational scanning and descriptive scanning models were used together in the research. In the spring semester of the 2021-2022 academic year, teachers, mothers and fathers of 36-72 month old children studying in kindergartens and kindergartens affiliated with the Ministry of National Education in the city center of Sivas were reached by using the convenient sampling method. Data in the research; It was collected by applying the "Peer Bullying Observation Form" to the teachers, the "Five Factor Personality Inventory" and the "Parental Involvement Scale towards the Child" to the mothers and fathers. SPSS 25 program was used to analyze the data obtained from the scales. Cramer's V Test was used to determine the relationship between the personality characteristics of the mothers and fathers of 36-72 month old children and the children's peer bullying situations. By looking at the comparison between two independent groups, whether mothers' and fathers' interest in their children varies according to their children's peer bullying status; If the comparison was parametric, the independent (unrelated) groups t test was applied, and if it was nonparametric, the significance of the difference between the scores was determined by applying the Mann-Whitney U (MWU) test.
As a result of the research; It was concluded that the mother's personality traits were not related to her child's physical and verbal bullying, the father's personality traits were not related to physical bullying, and in verbal bullying, fathers who defined themselves as introverts and not open to experience had a significant relationship with their children's verbal bullying. Between maternal attention and verbal bullying; There was a positive difference between interest in control, interest in improving behavior, interest in developing interests, and the total score of maternal interest; between paternal attention and verbal bullying; It was concluded that there was a positive difference between interest in control, interest in improving behavior and total maternal interest scores. Between maternal attention and physical bullying; There is a positive difference between the total score of interest in developing interests and maternal interest; between paternal attention and physical bullying; It was concluded that there was a positive difference between interest in control, interest in improving behavior and total maternal interest scores.