2006 yılı sonrasında Rusya Federasyonu'nun dış politikasında enerji'nin yeri
The role of energy on Russia Federation's foreign policy after 2006
Yazar: SEYFİ CAN BAYTEKİN
Danışman: PROF. DR. C. SENCER İMER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Enerji = Energy
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Doğal gaz = Natural gas ; Enerji = Energy ; Enerji politikaları = Energy policies ; Güç = Power ; Güç kaynakları = Power sources ; Orta Asya = Central Asia ; Petrol = Petroleum ; Putin, Viladimir = Putin, Viladimir ; Rusya = Russia ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Enerjinin bir dış politika aracı olarak kullanılabileceği somut bir gerçek olarak Rusya örneğinde yaşanmıştır. Pandora'nın Kutusu, Rusya ve Ukrayna arasında yaşanan kriz ile açılmıştır. Bu aşamadan sonra enerjiye ilişkin farkındalık artmış ve enerji sorunu uluslararası planda daha da görünür hale gelmiştir. Sovyetler birliğinin yıkılması ile birlikte uluslararası sistemde yerini alan Rusya Federasyonu, iç ve dış etkenlere bağlı olarak yaklaşık 10 yıl süren oldukça bunalımlı, çalkantılı günler yaşamış ve alışa geldiği güç merkezinin odağından hızla uzaklaşmıştır. Yaşadığı ekonomik sıkıntıları elde ettiği petrol gelirleriyle atlatmaya başaran dünyanın en büyük enerji üreticisi Rusya, uzaklaştığı güç merkezine bu sefer, sahibi olduğu enerji kozunu kullanarak yaklaşmaya başlamış ve oluşturduğu enerji politikasını dış politikasının merkezine yerleştirmiştir. Rusya uyguladığı enerji siyasetiyle, gücünü hedef algıladığı ülkelere kanıtlarken, diğer taraftan güvenilir enerji tedarikçisi olma noktasında büyük prestij kaybına uğramıştır. 2006 yılından günümüze kadar olan dönem ele alındığında, Moskova'nın bu açılımı karşısında enerji tedarikçisi ülkeler mevcut pozisyonlarını yeniden değerlendirmek zorunda kalmışlardır. Yakın çevresindeki gücünü korumak ve rakipsiz kalmak, sonra da yeni pazar ve kaynak temini ile etki alanını genişletmek isteyen Rusya, oluşturduğu güvenlik ve dış politika doktrinlerinde ekonomik çıkarlarını ön plana çıkarmış, bu durumu Rus dış politikasına yansımasına izin vermiştir. Özetlenmesi gerektiğinde Rusya'nın dış politikasında enerji faktörü, en etkin güç aracı olarak önümüze çıktığı ifade edilebilecektir. Çalışmada; Rusya'nın özellikle 2006 yılından bu yana enerjiyi ?güç? olarak kullanmaya başlaması hem coğrafi boyutta, hem de iç ve dış dinamikler bazında ele alınmış ve bu noktada merkezinde güç kavramı olan realist yaklaşımdan yararlanılmıştır.

Abstract:
Utilization of energy as a foreign policy tool has been clearly witnessed in the case of Russia. Although throughout history energy has been regarded more as an end in itself, rather than a tool, Pandora?s Box has been opened with the crisis which erupted between Russia and Ukraine. In the aftermath of this crisis, awareness regarding the concept of energy has increased, and likewise, the visibility of the question of energy in the international arena has increased even further. Russian Federation, taking its place in the international system following the collapse of the Soviet Union, due to various internal and external factors went through a turbulent decade, swiftly drifting off from its customary position as a center of power. Being the world?s largest energy producer, however, Russia managed to overcome its economic difficulties through oil revenues, and consequently, utilizing energy as a trump card, regained its role as a center of power, whereby energy became the key element of Russia?s foreign policy. Implementation of this energy policy, while displaying Russia?s might vis-à-vis certain target countries, caused Russia to severely lose its prestige as a reliable energy supplier. Taking into consideration the developments from 2006 to this day, it can be said that this maneuver of Moscow resulted in policy reassessments by energy-importing countries. Aiming at first stage to consolidate its power and ensure its pivotal role in its immediate neighborhood, and at second stage to enlarge its sphere of influence through acquiring new markets and resources, Russia strengthened the role of energy in its security and foreign policy doctrines and practically implemented this approach in its foreign policy. In short, energy has turned into the most effective power tool in Russia?s foreign policy. This study analyzes utilization of energy by Russia as a power tool since 2006, from a geographic perspective that also takes into account internal and external dynamics, based on a ?realist? point of view, at the core of which rests the concept of power.