Türkiye'nin sosyokültürel yaşamında bazı Azerbaycanlı bestecilerin şarkılarının popülerlik düzeyinin incelenmesi
Analyzing the level of popularity of some Azerbaijani composers' songs in the sociocultural life of Turkey
Yazar: SENA AÇİK
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA GAFAROVA
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel ve Kültürel Müzikler Ana Bilim Dalı / Geleneksel ve Kültürel Müzikler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Şarkı türü, 20. yüzyıl ve 21. yüzyılın ilk çeyreğinde Azerbaycanlı besteciler arasında en sevilen türlerden biri olmuştur. Besteciler, halk ezgileri, şiirsel metinler ve modern müzik unsurlarını aynı anda kullanarak, geniş kitlelerde yankı bulan eserler yarattılar. Ayrıca melodik parlaklık ve akılda kalıcılık, zengin armoni dili, ritim çeşitliliği gibi özellikler, bu şarkıların Türk sanatçıların dikkatini çekmesine ve dinleyiciler arasında popüler olmasına neden olmuştur. 
Son yıllarda Azerbaycanlı bestecilerin şarkıları Türkiye'de konser salonlarında, radyo ve televizyon programlarında, Türk filmleri ve dizilerinde sıklıkla yer almaktadır. Yukarıdaki bağlamda "Türkiye'nin Sosyokültürel Yaşamında Bazı Azerbaycanlı Bestecilerin Şarkılarının Popülerlik Düzeyinin İncelenmesi" başlıklı çalışma yapılmıştır. Araştırmaya ilham veren nedenlerden biri, araştırmacının kişisel ilgisi ve Azerbaycanlı bestecilerin şarkılarını icra etmesidir. Çalışmada, Azerbaycanlı besteciler tarafından bestelenmiş şarkıların Türkiye'deki popülerlik düzeyinin incelenmesi ve icra alanlarının tespit edilmesi hedeflenmiştir.
 Bu bağlamda, çalışmada literatür tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sürecinde bu konuyla ilgili dergiler, makaleler, kitaplar ve internetten sağlanan doğrulanmış bilgiler kullanılmıştır. Ayrıca, Türk sanatçıların performanslarının internet kayıtları, belgesel filmler, ülke stüdyolarında çekilen diziler ve filmler incelenmiştir. Analiz sonucunda 16 Azerbaycanlı besteci tarafından bestelenen, Türk sanatçıların sahnede, videolarda, dizilerde ve filmlerde seslendirdiği 21 şarkı tespit edilmiş ve araştırma için ele alınmıştır. Araştırmanın sonuçları, Azerbaycan profesyonel müziği ile Türk müzik kültürü arasındaki kültürlerarası temasların sıkı bir şekilde geliştiğini de göstermektedir. Çalışmanın verilerinin, Türkiye' de şarkıların ve diğer Azerbaycanlı bestecilerin eserlerinin popülerlik düzeyiyle ilgilenen araştırmacılar için yeni bir kaynakça olacağı ve gelecekte bu alanda yapılacak yeni araştırmalara ivme kazandıracağı düşünülmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Azerbaycanlı Besteciler, Şarkı Türü, Türkiye' de Popüler Müzik.

Abstract:
Song genre has been one of the most popular genres among Azerbaijani composers in the 20th century and the first quarter of the 21st century. Using folk melodies, poetic texts and modern musical elements at the same time, the composers created works that resonated with the masses. In addition, features such as melodic brightness and catchiness, rich harmonic language, variety of rhythms have caused these songs to attract the attention of Turkish artists and become popular among listeners. 
In recent years, the songs of Azerbaijani composers have been frequently featured in concert halls, radio and television programs, Turkish movies and TV series in Turkey. In the above context, the study titled "Investigation of the Level of Popularity of Songs of Some Azerbaijani Composers in the Sociocultural Life of Turkey" was conducted. One of the reasons that inspired the research is the researcher's personal interest and performance of the songs of Azerbaijani composers. The study aims to examine the level of popularity of songs composed by Azerbaijani composers in Turkey and to identify their performance areas.
In this context, literature review method was used in the study. In the research process, journals, articles, books and verified information from the internet were used. In addition, internet recordings of Turkish artists' performances, documentary films, TV series and movies shot in the country's studios were analyzed. As a result of the analysis, 21 songs composed by 16 Azerbaijani composers and performed by Turkish artists on stage, in videos, TV series and movies were identified and included in the research. The results of the research also show that intercultural contacts between Azerbaijani professional music and Turkish musical culture are developing closely. It is thought that the data of the study will be a new reference for researchers interested in the level of popularity of songs and other works of Azerbaijani composers in Turkey and will give impetus to new research in this field in the future.

Keywords: Azerbaijani Composers, Song Genre, Popular Music in Turkey.