Serviks kanserinin 6 mv ve 15 mv'lik yüksek enerjili x-ışınları ile volümetrik ayarlı ark terapisnde doz dağılımlarının karşılaştırılması
Comparision of  dose distributions of 6 mv and 15mv high energy x-rays of cervical cancer with volumetric modulated arc therapy
Yazar: ÇİĞDEM GÖK
Danışman: PROF. HATİCE BİLGE BECERİR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Onkoloji Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Doz-cevap ilişkisi-radyasyon = Dose-response relationship-radiation ; Işınlama = Irradiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Radyoterapi-yoğunluk ayarlı = Radiotherapy-intensity-modulated ; Uterin servikal hastalıklar = Uterine cervical diseases ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms ; X ışını = X ray ; X ışını terapisi = X ray theraphy

Özet:
Serviks kanserinin tedavisinde radyoterapi en önemli tedavi seçeneğidir. Radyoterapide kullanılan volümetrik ayarlı ark terapisi(VAAT) tekniği klasik radyoterapi yöntemlerine kıyasla tümör üzerinde daha iyi konformal doz dağılımları elde edilirken normal dokuların maksimum düzeyde korunduğu ve kısa sürede tedavi imkanı sunan bir tedavi yöntemidir. Çalışmanın amacı, serviks kanserli hastalarınVAAT tekniği ile ışınlamalarında, 6 ve 15 MV foton enerjilerini kullanarak oluşturulan tedavi  planlarında hedef hacmin ve kritik organların aldıkları dozları araştırmaktır. 
Çalışmaya anatomik açıdan benzer 20 serviks kanseri dahil edildi.VAAT planları 2 tam ark olarak planlandı. Birinci alan için ark 179.90 -180.10 saatin dönme yönünün tersinde(CCW) ve kolimatör açısı 3300 ile ikinci alan için 180.10-179.90 saatin dönme yönünde(CW) ve kolimatör açısı 300 olarak ayarlandı. Doz hızı maksimum hız olan 600 MU/min seçildi. PTV' ye 25 fraksiyonda günlük 180 cGy olmak üzere toplamda 4500 cGy doz tanımlandı. OluşturulanVAAT planlarında hedef hacmin ve kritik organların aldıkları dozlar ile homojenite indeksi(HI), konformite indeksi(CI) değerleri doz volüm histogramları kullanılarak karşılaştırıldı. 
Karşılaştırma sonucunda 6MV ve 15MV için ortalama HI değerleri sırasıyla 0,0693550±0,0274002 ve 0,068530±0,0266450,ortalama CI değerleri sırayla 1,022220±0,0555229 ve 1,012535±0,0395692, MU değerleri ise sırasıyla 489,35±100,343 ve 398,85±83,655 olarak bulunmuştur. Kritik organların ve PTV' nin aldığı dozlar karşılaştırıldığında barsak, sağ ve sol femur(%15), D%98, MU ve CI değerlerinde anlamlı fark bulunmuştur(p<0,005).  Mesane, rektum, sağ ve sol femur(%5), HI ile diğer PTV dozları arasında anlamlı fark bulunamamıştır.
Çalışma sonucunda 15 MV ışınlamalarından elde edilen ortalama MU değerinin 6MV ışınlamalarına göre yaklaşık %20 oranında daha düşüktür. Bu azalma her ne kadar 15MV ışınlamaları için bir avantaj olsa da yüksek enerjilerde oluşabilecek alan dışı nötronların olması bu avantajı tartışmalı hale getirmektedir.

Abstract:
Radiotherapy is the most important treatment at cervical cancer.According to traditional treatments volumetric arc therapy,which is used in radiotherapy, provides better conformal dose distributions on tumuor while critical organs are prevented maximally and short treatment times.The aim of the study to investigate received doses taken by target volume and critical organs in the VMAT treatment plans which is generated with  6MV and 15 MV photon energies.
 20 cervical cancer patients with similar anatomic structure were included in the study. VMAT plans were made using dual arcs.The first arc field set counter clockwise 179.90-180.10 with a collimator angle of 3300 and the second arc field set clockwise 180.10-179.90 with a collimator angle of 300.The highest dose rate which is 600 MU/min was selected.Prescribed dose to PTV was 4500 cGy in 25 fractions at 180 cGy per fractions.In the VMAT plans, received doses taken by target volume and critical organs and homogeneity index(HI), conformity index(CI) values were compared by using dose volume histogram.
As a result of comparison the average HI values for 6MV and 15MV were found 0,0693550±0,0274002 and 0,068530±0,0266450 respectively,the average CI values were found 1,022220±0,0555229 and 1,012535±0,0395692 and MU values were found 489,35±100,35 and 398,85±83,655 respectively.
Compared the received doses taken critical organs and PTV, there are significant differences in Bowel, right and left femur(%15),D%98,MU and CI values(p<0,005).There was no significant differences were found for Bladder,Rectum,right and left femur(%5),HI and PTV doses(p>0,005).
As a result of the study,the average of MU values which is obtained from 15MV irradiation was found approximately 20% lower than 6MV irradiation.Although this reduction is an advantage of 15MV irradiation,the fact that there are out of field neutrons at high energies makes this advantage controversial.