Üst gastrointestinal sistem kanaması geçiren hastaların etyolojik yönden incelenmesi ve nonsteroid ilaç kullanımının rolü
Etiological examination of patients with upper gastrointestinal system bleeding and the role of nonsteroid drug use
Yazar: MUSTAFA ÜNAL
Danışman: PROF. DR. SUNAY SANDIKÇI
Sağlık Bakanlığı / Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Üst gastrointestinal sistem   kanamaları en sık hastaneye yatış nedenlerinden  biri olup önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Ciddi işgücü ve maddi kaynak kaybına yol açmaktadır. Kanamaya neden olan en önemli faktörler peptik ülser, Helikobakter pilori  varlığı ve nonsteroidal antiinflamatuar ilaç kullanımıdır.
Çalışmaya   Nisan 2005-Ağustos 2005 tarihleri arasında Adana Numune Eğitim ve Araştırma  Hastanesi ne üst gastrointestinal sistemde kanama nedeniyle başvuran ve endoskopi yapılan  135 hasta alınmıştır. Hastalarda ad, soyad, yaş, cinsiyet,  başvuru semptomu, nonsteroidal antiinflamatuar ilaç ve diğer ilaç kullanımları, ülser-dispepsi ve önceki kanama öyküsü, yandaş hastalıklar, sigara ve alkol içimi not edilerek risk faktörleri açısından irdelendi. Hastalara başvurudan itibaren ortalama 12 saat içinde (1-48 saat) panendoskopi yapıldı.  Aktif kanaması olmayanlarda antral biyopsi örneğinde üreaz testi ile, olanlarda gaitada antijen yada kanda antikor ile Helikobakter  pilori bakıldı. Veriler SPSS   versiyon13.0  programına aktarıldı ve verilerin analizinde  Ki-kare ve Mann-Whitney U testi kullanıldı 
 Hastaların  % 65.2'si( n=88) erkek,  %  34.8'si( n=47)  kadın, yaş ortalaması 56.7+15.2(22-95) idi. Kanamaların %80'i 40-80 yaşta ortaya çıkarken en sık kanama 50-59 yaş gurubunda görüldü.  En sık başvuru semptomları melena %44(n=60), hematemez%33(n=45) ve  hematemez+melena %16.3(n=22) idi. Etyolojide en sık duodenal ülser % 35(n=48), gastrik ülser %17(n=23) ve akut mukozal lezyon %11(n=15) vardı. Olguların  %62,2 Hp+ (n=84), %37.8 Hp(-) (n=51) idi. Ortalama hastanede kalış süresi  4.1+ 3.1 gündü. Hastaların %92.6'sı(n=125) tıbbi ve endoskopik tedavi ile izlendi, %5.2'si(n=7) çeşitli nedenlerle başka merkezlere  sevk edildi ve %2.2'si(n=3) ölümle sonlandı. Sigara kullanımı % 28.1(n=38), alkol kullanımı %13.3(n=18) idi. Hastaların %33'ünde(n=45)  daha öncesine ait üst gastrointestinal sistem kanama, %52'sinde(n=70) ülser-dispepsi,  % 43'ünde (n=58) NSAİİ kullanım öyküsü vardı. nonsteroidal antiinflamatuar ilaç olarak aspirin %68.9(n=40), flurbibrofen sodyum %39.6(n=23),  diclofenac  %29.3(n=17) ve çoklu ilaç %39.6(n=23) idi. Aspirin alım nedenleri %55'inde (n=22)kardiyovasküler korunma , %47.5'sinde (n=19)) ağrı idi. Üst gastrointestinal sistemde kanama geçiren hastaların %16.2'si (yaklaşık 1\6'sı) kardiyovasküler koruma için aspirin kullanıyordu. Yandaş hastalık olarak hipertansiyon%21.5(n=29), diyabet %14.1(n=19), koroner kalp hastalığı %8.1(n=11), kalp yetmezliği %4.4(n=6), böbrek yetmezliği %4.4(n=6) mevcut idi.
 Nonsteroidal antiinflamatuar ilaç kullanımı  tüm dünyada olduğu gibi çalışmada da önemli bir oranda kanamalara eşlik etmektedir. Üst gastrointestinal sistem kanamalarda nonsteroidal antiinflamatuar ilaç olarak en sık aspirin kullanımı görülmektedir. nonsteroidal antiinflamatuar ilaç kullanımının akılcı olması, riskli hastalarda kılavuzlar doğrultusunda  gastrointestinal sistemde koruyucu tedavi verilmesi ve Hp eradikasyonu yapılması üst gastrointestinal sistemde kanamaları azaltacaktır.

Abstract:
Upper gastrointestinal (UGI) bleeding is one of the most important causes of hospital admissions, as well as a high morbidity and mortality rates. It causes a significant burden on economy by means of work loss and the cost of therapy. The most common  causes of gastrointestinal bleeding are peptic ulcer disease and NSAID use. Recently, prolongation of the life span has resulted in an increase in the incidence of chronic diseases and medical conditions associated with pain and have caused more analgesic usage in longer periods. NSAİDs which are widely used as   analgesic, antipyretic, and antiinflammatory and antiagregan, may also cause serious adverse GI events and complications.
	The aim of this study is to evaluate the causes of UGI bleeding and particularly the role of NSAIDs in this etiology in patients who are hospitalised for UGİ bleeding in Internal Medicine Clinic of Adana Numune Education and Research Hospital. A total of 135 consecutive patients who were hospitalized for upper GI bleeding between April 2005 and August 2005 were included in this study. Name, surname, age, gender, admission symptoms of UGİ bleeding, history of dyspepsia and previous UGI bleeding, NSAIDs and other drugs used , comorbid diseases, alcohol and tobaco usage were recorded and were evaluated for  the point of view of  risk. Upper gastrointestinal endoscopy was approximately performed within12 hrs(1 - 48 hrs). H.pylori was tested  in gastric biopsy specimens  with  rapid  urease test in patients without active bleeding and with Hp antigen in stool  in patients with active bleeding. The data analyses are performed using SPSS for Windows ver.13.0. Chi-square and Mann-Whitney U tests are used for the evaluation of data.
         Of the 135 patients with UGİ bleeding, 65.2 % (n=88) were male and 34.8  %( n=47) were female. The mean age was 56.7+15.2 years (range, 22 to 95 years). Most of the bleeding (80 %) has occurred between in  40 to 80 years and  the most frequent age group was  50 to 59 years. Presenting symptoms were melena  in 44 %(n=60), hematemesis  in 33 %(n=45) and hematemesis with melena in 16.3%(n=22) of the patients. EGD (esophagogastroduodenoscopy) revealed duodenal ulcer  in 35 %(n=48), gastric ulcer in 17 % ((n=23) and  acute mucosal lesions in 11 % (n=15) of the patients. Helicobacter pylori positivity  was   62.2 % (n=84). Use of tobacco and alcohol  were  28.1 %(n=38) and 13.3 % (n=18) respectively. History of patients revealed previous UGİ bleeding in 33 % (n=45), dyspepsia in 52 %(n=70)  and  NSAİDs use in 43 % (n=58) of the patients. . The most common NSAID used were aspirin   8.9 % (n=40), flurbibrofen sodium   39.6 % (n=23),  diclofenac     29.3 % (n=17) and multiple NSAIDs   39.6 %(n=23) . The reasons for aspirin use were cardiovascular protection 55 %(n=22)  and  analgesia 47.5 %(n=19)   Comorbid diseases were hypertention 21.5 % (n=29), diabetes 14.1 % (n=19), coronary heart disease 8.1 % (n=11), heart failure 4.4 % (n=6), renal failure 4.4 % (n=6). While 5.2 5 % (n=7) of the patients are referred to other hospitals for various reasons, 92.6 % (n=125) of the patients are managed with medical and endoscopic therapies. The mortality was 2.2   % (n=3)  
          In conclusion, NSAID use was found as  an important contributor of UGİ bleeding in this study as in the case  all over the world. The most frequently used NSAID was aspirin. Some steps can be taken to reduce the rate of UGI bleeding caused by NSAIDs such as  the rational use of  NSAIDs, giving the GIS protective medical treatment according to the guidelines and eradication of Hp infection. These steps may contribute to decrease burden on economy and the health related risks of patients.