Okullarda sosyal adalet algısının incelenmesi
Examining the perception of social justice in schools
Yazar: BEGÜM GÜRGEN
Danışman: PROF. DR. ENGİN KARADAĞ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Adalet = Justice ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okullar = Schools ; Sosyal adalet = Social justice ; Yöneticiler = Managers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, yönetici ve öğretmenlerin sosyal adalet davranışlarını ve algılarını belirleyerek devlet okullarındaki sosyal adaletin durumunu ortaya koymaktır. Böylelikle sosyal adaletin okullarda etkin hale gelmesi için önerilerin belirlenmesi mümkün olacaktır.
Yöntem: Bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu Eskişehir ili merkez Odunpazarı ve Tepebaşı ilçelerindeki ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde 2015-2016 eğitim-öğretim yılında görev yapan yönetici ve öğretmenler oluşturmaktadır. Çalışma grubunun seçiminde, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemi kullanılmıştır. Veriler yarı-yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Görüşme yoluyla elde edilen veriler bilgisayar ortamında metne dönüştürülmüş, dönüştürülen metin betimsel analiz yoluyla çözümlenmiştir.
Bulgular: Bulgular sosyal adaletin tanıyıcı, dağıtıcı ve demokrasi (katılım) boyutlarına göre sınıflandırılmıştır. Tanıyıcı boyuttaki bulgulara göre, ayrımcılığın okullarda kendine yer bulamadığı görülmüştür. Dağıtıcı boyuttaki bulgulara göre, eşit ve adil eğitim konularında okulların durumunun genel anlamda iyi olduğu, ancak geliştirilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Demokrasi (katılım) boyutundaki bulgulara göre ise, daha fazla katılıma ve fikir özgürlüğüne ihtiyaç duyulduğu anlaşılmıştır.
Sonuç ve Tartışma: Okullarda sosyal adalet bilincinin var olduğu, çeşitli uygulamalarda ortaya çıktığı anlaşılsa da hâlâ iyileştirilmesi gereken noktalar vardır. Okullarda sosyal adaleti geliştirmek, sosyal adaletin içerdiği kavramları eğitimcilerin anlayışlarına ve öğretim davranışlarına yerleştirmek için çeşitli uygulamalar ve politikalar geliştirilmesi gerekmektedir.


Anahtar kelimeler: Sosyal adalet, tanıyıcı adalet, dağıtıcı adalet, okullarda sosyal adalet

Abstract:
Purpose: The purpose of this study is identifying the social justice behaviors and perceptions of principals and teachers to reveal the social justice fact in public schools. So, it will be possible to determine suggestions for social justice to become effective in schools.
Method: This study employs case study design among qualitative research methods. The sample of the study consists of principals and teachers who served in 2015-2016 academic year in the public primary schools, middle schools and high schools in the districts of Odunpazarı and Tepebaşı, which are the central districts of Eskişehir province. In choosing study group, convenience sampling method, which is among purposeful sampling methods, was used in the study. The data of the study was collected by semi-structured interview form. The data obtained through interviews were transformed into texts in computer environment, and the converted text was analyzed through descriptive analysis.
Results: Results were categorized according to the dimensions of social justice as recognitive, distributive and democracy (participation).  According to the results in the recognitive dimension, discrimination generally is not seen in the schools. According to the results in the distributive dimension, the situation of the schools about the equal and fair education is generally good, but it has to be improved. According to findings in the dimension of democracy (participation), it was understood that more participation and freedom of opinion is needed.
Conclusion and Discussion: Although it has been determined that there are social justice consciousness in schools and it emerges in the various practices, there are some points that still need to be improved. A variety of practices and policies need to be developed in order to improve social justice in schools and to incorporate the concepts of social justice into educators' attitudes and teaching behaviors.


Key words: Social justice, recognitive justice, distributive justice, social justice in schools