Diyabetes mellituslu hastalarda ağız ve diş sağlığının diyabet kontrolü ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of oral and dental health on diabetes control and quality of life in patients with diabetes mellitus
Yazar: ŞEBNEM TURAN ADIGÜZEL
Danışman: PROF. DR. CAHİT ÖZER
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Ağız = Mouth ; Ağız sağlığı = Oral health ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diş sağlığı araştırmaları = Dental health surveys ; Dişler = Teeth ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Tip 2 Diabetes Mellitus (DM)'lu hastaların ağız diş sağlığı durumunu saptamak ve diyabet hastalığının, ağız ve diş sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesine (ASYK) etkisini değerlendirmektir.
Yöntem: Çalışma, Haziran 2019 – Eylül 2019 tarihleri arasında Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Endokrinoloji Polikliniğine başvuran Tip 2 Diyabet tanılı hastalarla gerçekleştirilmiştir. Çalışma için sosyodemografik-tıbbi öykü anketi, diş taraması için ağız sağlığı değerlendirme aracı (OHAT), Ağız Diş Sağlığı Ölçeği (ADSÖ) ve Ağız Sağlığı Etki Profili–14 (OHIP-14) ölçeği kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışma grubu 305 hastadan oluşmaktadır. Hastalara uygulanan OHAT ölçeğinin puan ortanca değeri 5 (min:0, maks:10), OHIP-14 ölçeğinin ortanca değeri 16(min:0, maks:40) olarak bulunmuştur. Düzenli diş fırçalama alışkanlığı olanların olmayanlara kıyasla daha düşük ölçek puanlarına sahip olduğu görülmüştür (p=0,001). Hastalık süresinde uzama ve tedaviye uyumsuzluğun ağız ve diş sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesinde azalmaya neden olduğu saptanmıştır. Katılımcıların %92,8'inde diyabete ek başka hastalıkların olduğu görülmüştür. Diyabete ek kronik hastalığı olan gruplarda, olmayanlara kıyasla ASYK daha düşük bulunmuştur(p=0,006). ADSÖ, OHAT, OHIP-14 ölçekleri ile HbA1c arasında pozitif korelasyon olduğu belirlenmiştir (p=0,001).
Sonuçlar: DM ile ağız ve diş sağlığı arasında çift yönlü bir ilişkili vardır. DM hastaların ağız ve diş sağlığını olumsuz etkilemektedir. Ağız ve diş sağlığı kötü olan hastalarda diyabetin kontrol altına alınması zorlaşmaktadır. Ağız ve diş sağlığında ki bozulma ASYK'de düşmeye sebep olmaktadır.
Anahtar kelimeler: Diyabet, Aile hekimliği, Ağız sağlığı, Ağız sağlığı ile ilgili yaşam kalitesi

Abstract:
Aim: The purpose of this study was to determine the oral and dental health status of patients with Type 2 Diabetes Mellitus (DM) and and to evaluate the effect of diabetes on oral and dental health-related quality of life (ASYK)
Methods: The study was comprised of patients with Type 2 Diabetes who applied to Hatay Mustafa Kemal University Endocrinology Outpatients from June to September in 2019. Sociodemographic-medical history questionnaire, oral health assessment scale (OHAT) for dental screening, Oral Dental Health Scale (ADSÖ) and Oral Health Impact Profile-14 (OHIP-14) scale were used.
Results: The study group consists of 305 patients. The median score of the OHAT scale applied to the patients was 5 (min: 0, max: 10), the median value of the ADSÖ scale was 3 (min:0, max:7) and the median value of the OHIP-14 scale was 16 (min: 0, max: 40). It was observed that the group with regular tooth brushing habit had lower scale scores compared to the groups that did not (p=0,001). It has been found that prolongation of illness and non-compliance with treatment cause a decrease in oral and dental health-related quality of life. It was observed that 92,8 % of the study group had other diseases in addition to diabetes. In the group with additional chronic diseases as diabetes, oral health related quality of life were significantly lower compared to those without (p = 0.006). It was determined that there is a positive correlation between the ADSÖ, OHAT, OHIP-14 scales and HbA1c (p=0,001).Conclusion: There is a two-way relationship between DM and oral and dental health. DM negatively affects the oral and dental health of patients. It is difficult to control diabetes in patients with poor oral and dental health. The deterioration in oral and dental health causes a decrease in the quality of life.
Key words: Diabetes, Family medicine, Oral health, Quality of life related to oral health