1980'ler Türkiye feminist hareketinde örgütlenme tartışmalarına karşılaştırmalı bir bakış: Feminist ve Kaktüs dergi örnekleri
A comparative assessment of feminist organizing discussions in the 1980's feminist movement in Turkey: Cases of feminist and Kaktus magazines
Yazar: ESEN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. HATİCE ESRA DANACIOĞLU TAMUR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Dergiler = Magazines ; Feminizm = Feminism ; Kadın dergileri = Woman magazines ; Kadın hareketleri = Women movements ; Kaktüs dergisi = Kaktüs magazine ; Örgütlenme = Organization

Özet:
Bu tez, 1980 dönemi feminist hareketindeki örgütlenme tartışmalarını anlayabilmenin bir yolu olarak dönemin iki önemli aktörü olan, radikal feminist çizgideki Feminist dergisi ile Sosyalist Feminist Kaktüs dergisinin örgütlenme pratiklerine ve yaklaşımlarına odaklanmaktadır. Tezde, dergiler sadece birer yayın değil aynı zamanda feminist bir örgütlenme pratiği olarak ele alınmaktadırlar. Bu nedenle, hem aralarındaki ayrımın tarihsel arka planını hem de devraldıkları yayıncılık ve örgütlenme geleneğini görebilmek için öncelikle feminist hareketin 1980-1987 yılları arasındaki örgütlenme pratikleri ve tartışmaları incelenmiştir. Daha sonra ise, dergilerin örgütlenme pratikleri, perspektifleri ve stratejileri arasındaki farklılıkların ve ortaklıklarının neler olduğu, bunların dönemin feminist hareketi üzerindeki etkileri ve bu etkilerin günümüz hareketine yansımaları analiz edilmiştir. Bunun için her iki dergideki yazılar, örgütlenme teması ekseninde incelenmiştir. Ayrıca, 1980'lerde hareket içinde aktif olan sekiz kadınla yapılan görüşmelerin kayıtlarından, dönemin diğer feminist yayınlarından ve arşiv belgelerinden de yararlanılmıştır. Feminist'in "eski"den (sol) kopuşu ve "yeni"yi kurmayı hedefleyen maddeci radikal feminist yaklaşımı ile Kaktüs'ün, Marksizm ile feminizm arasında bir sentez oluşturmaya çalışan sosyalist feminizmi, kadınların kurtuluşunun nasıl bir örgütlenmeyle gerçekleşebileceği sorusuna farklı yanıtlar vermişlerdir. Feminist, bunun ideolojik ve örgütsel bağımsızlığı olan kadın kurtuluş hareketinin mücadelesiyle mümkün olacağını savunurken, Kaktüs, kadınların kurutuluşunun ön koşulunun sosyalizm olduğunu ileri sürmüş ve ideolojik bağımsızlığa karşı çıkmıştır; bunun yerine örgütsel ve politik bağımsızlığı olan, içinde feminist olmayan kişi ve grupların da yer aldığı bağımsız kadın hareketinin mücadelesini öne çıkarmıştır. İki derginin örgütlenme perspektifleri arasındaki bu farklılık, hareketin hangi kadınlara nasıl bir örgütlenme stratejisiyle erişebileceğine ilişkin tezlerini de farklılaştırmıştır. Tezde, radikal ve sosyalist feministler arasındaki ayrımın, 1980'ler feminist hareketinin benimsediği ve sonraki yıllara da miras bırakacağı örgütlenme biçimine yön verdiği ve bunun iki derginin örgütlenme perspektiflerinin ve stratejilerinin kombinasyonu olduğu ileri sürülmektedir: iki feminist yaklaşımın teorik düzeyde uzlaşmayan çatışması pratiğin içinde ortak bir yol bulmuştur.

Abstract:
This thesis, focuses on the organizing practices and concepts of the radical feminist Feminist magazine and socialist feminist Sosyalist Feminist Kaktüs magazine, which are two prominent cases for understanding the discussions around organizing within the feminist movement in the 1980s. Throughout the thesis, these magazines are addressed not only as publications, but also as feminist organizing practices. Accordingly, this study first investigates practices and discussions around organizing in feminist movement between 1980-1987 to both see the historical background of the separations between these two lines of feminism, and the tradition they undertook in terms of publishing and organizing. Later, it further analyzes the differences and common aspects of these magazines' organizing practices, perspectives, and strategies; how these issues have affected the feminist movement of the period and how these effects have been reflected on today's feminist movement. To this end, the articles in both of these magazines have been analyzed around the theme of feminist organizing. This study also takes into account eight in depth interviews with women who were active in the movement in the 1980's, other feminist publications of the decade and archival research. Feminist's materialist radical feminist view, aiming to break with the "old" and establish the "new" and Kaktüs' socialist feminism trying to make a synthesis of Marxism and feminism, have provided different answers to the question of "what type of organizing will enable women's emancipation?"While Feminist argued that women's emancipation would only be possible through an ideologically and organizationally autonomous women's movement, Kaktüs contended that the precondition of women's emancipation would be possible through socialism and confronted the idea of ideological independence and instead promoted the struggle of a politically and organizationally independent women's movement – which is also inclusive of non-self-identified feminist persons and groups. The divergence among the two magazines' perspectives around the concept of organizing has also led to a discrepancy among their arguments on through which organizing strategy to reach out to women, as well as a discrepancy on which women to reach out. This study suggests that the divergence among radical and socialist feminists, has fed into the organizing models adopted by1980s feminist movement, which also shaped the organizing models of the subsequent decades, and that is the combination of these two magazines' organizing perspectives and strategies: the unreconciled dispute between the two feminist views at the theoretical level have reached common ground in practice.