D vitamini eksikliği olan prediyabetik ve diyabetik hastalarda D vitamini replasmanının ileri glikozillenme parametreleri üzerine etkisi
The effects of vitamin D on advanced glycation end-products in prediabetic and TYPE 2 diabetic patients with vitamin D deficiency
Yazar: BAHAR TEKİN
Danışman: PROF. DR. DİLEK YAVUZ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Glikozilasyon = Glycosylation ; Prediabetik durum = Prediabetic state ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Amaç: D vitamini eksikliğinin Tip 2 diyabetes mellitus(T2DM) gelişiminde bir risk
faktörü olduğu ve vitamin D'nin insülin sekresyonu ve insülin direnci üzerinde rolü
olduğuna dair güçlü veriler vardır. Bu çalışmada; D vitamin eksikliği olan prediyabetik
ve tip 2 diyabetik hastalarda d vitamini replasmanının ileri glikasyon ürünleri üzerine
etkisini incelemek amaçlanmıştır
Yöntem: Çalışmaya vitamin D düzeyi <20 ng/ml olan ; 40 tip 2 DM yaşları 52±7,7 ;
K/E: 28/12, 40 prediyabetik yaşları 47,3±8,9; K/E:34/6 ve 40 sağlıklı kontrol yaşları
38,5±9; K/E:37/3 dahil edildi. Her üç gruba oral D vitamini 50.000 ü/Hafta 8 hafta
boyunca yüklendi ve 1500 ü/Gün idame tedavisi verildi. Tedavi öncesi ve 12. Hafta
sonunda, vücut kitle indeksi, sistolik ve diyastolik kan basınçları, cilt ileri glikasyon son
ürün birikimi (AGE) ,serum karboksimetillizin (CML), açlık kan şekeri, HBA1C,
25(OH)D vitamin, kalsiyum, fosfor, parathormon ve kas gücü değerlendirildi. İstatistik
analizinde Mann Whitney U, T-TEST, Kruskal-Wallis test (nonparametrik ANOVA ),
korelasyon analizi ve multiple regresyon analizi kullanıldı.
Sonuçlar: Her üç çalışma grubunda tedavi sonrası serum 25(OH)D düzeylerinin anlamlı
olarak yükseldiği izlendi(p<0,0001). Her üç çalışma grubunda tedavi sonrası HbA1C ve
açlık kan şekeri düzeylerinde anlamlı değişiklik izlenmedi(p>0,05). Karboksimetillizin
düzeylerinde her üç grupta anlamlı artış oldu(p<0,05). Cilt AGE birikimi diyabetik
grupta sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek izlendi(p<0,05). Ancak D
vitamini replasmanı sonrası her üç grupta da cilt AGE düzeylerinde anlamlı azalma
izlenmedi(p>0,05). Cilt AGE birikimi ile HbA1C düzeyi arasında pozitif korelasyon
izlendi(r =0.32,p<0.001). Serum 25(OH)D düzeyleri ile HbA1C ve cilt AGE düzeyleri
arasında korelasyon izlenmedi(p>0,05) ve serum karboksimetillizin düzeyleri arasında
pozitif korelasyon izlendi(r=0,28, p<0,0001). Tedavi sonrası kas gücünde her üç grupta
anlamlı artış saptandı (p<0,0001)
Yorum : D vitamin replasmanı serum D vitamin düzeylerini arttırmıştır. Ancak 3
aylık yükleme tedavi glisemik parametreler üzerinde anlamlı bir düşüşe yol açmamıştır.
Serum karboksimetillizin düzeyleri tedavi sonnrası anlamlı olarak artmıştır
Bu sonuç literatürdeki ilk bulgudur. Cilt AGE birikiminin daha uzun dönemli olduğu
göz önüne alındığında uzun dönemli takipler ve serum AGE ölçümleri ile D vitamini ve
ileri glikozilasyon ürünleri metabolizması arasındaki bağlantı anlaşılabilecektir.

Abstract:
Aim: There is strong evidence regarding vitamin D being a risk factor for Type 2
Diabetes Mellitus (T2DM) and that vitamin D has a role on insulin secretion and
resistance. The risk for developing diabetes was found to be higher in those with vitamin
D deficiency compared to the healthy people. In the current study, we aimed to
investigate the effects of vitamin D on advanced glycation end-products in prediabetic
and type 2 diabetic patients with vitamin D deficiency.
Methods: 40 type 2 diabetic patients with a mean age of 52±7,7 years (F/M: 28/12), 40
prediabetic patients with a mean age of 47,3±8,9 (F/M: 34/6), and 40 healthy controls
with a mean age of 38,5±9 (F/M: 37/3) with the levels of vitamin D <20 ng/ml were
included in the current study. All three groups were given oral vitamin D 50.000 U/w as
loading dose for 8 weeks and it was tapered to maintenance dose to 1500 U/d. All three
groups were evaluated with pretreatment and 12th week measurements of height,
weight, waist circumference, systolic/diastolic blood pressures, advanced glycation endproducts
(AGE) in skin, serum CML, fasting blood glucose, HbA1c, 25(OH) vitamin D,
calcium, phosphorus, parathormone and their muscle strengths were assessed. Mann
Whitney U, T/Test, Kruskal-Wallis test (nonparametric ANOVA), correlation analyses
and multiple regression analyses were used for statistical analyses.
Results: All three groups showed statistically significant increase in their serum 25(OH)
vitamin D levels (p<0,0001). There was no significant difference in HbA1c and fasting
blood glucose levels in any of the groups after the treatment (p>0,05). Serun CML levels
increased significantly in all three groups (p<0,05). Skin AGE deposition was observed
significantly higher in diabetic group compared to healthy control group (p<0,05);
however there was no significant decrease in skin AGE levels in any of the groups after
vitamin D replacement (p>0,05). Skin AGE deposition and HbA1c levels were
positively correlated (r =0.32,p<0.001). Serum 25(OH)D levels did not show any
correlation with those of HbA1C and skin AGE (p>0,05) and showed positive correlation
v
to serum CML levels (r=0,28, p<0,0001). All three groups had statistically significant
increase in their muscle strength after treatment (p<0,0001).
Discussion: Vitamin D replacement increased serum vitamin D levels in all three
groups; however it did not result in significant decrease in glycemic parameters after a
3-month treatment. Serum CML levels significantly increased after treatment and this
increase was thought to be due to weight gain. This finding is the first in literature.
When AGE deposition in skin is considered a long-term effect, longer periods of followup
and serum AGE measurements may confirm the correlation.