Türk iş hukukunda ibra sözleşmeleri
Release agreements in Turkish labor law
Yazar: EFE KAĞAN HELVACIOĞLU
Danışman: PROF. DR. EMİNE TUNCAY SENYEN KAPLAN
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kanunlar 6098 sayılı = Laws 6098 numbered ; Sözleşmeler = Contracts ; Türk borçlar hukuku = Turkish law of obligations ; Türk iş hukuku = Turkish labor law ; İbra sözleşmesi = Remission

Özet:
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na getirilen yenilikler çerçevesinde ibra sözleşmelerinin uygulanma alanları sınırlı bir kapsamdan çıkmıştır. Eski kanuna göre ibra sözleşmeleri Yüksek Mahkeme tarafından yorumlanarak somut uyuşmazlıklarda zayıf durumda bulunan işçinin korunmasına yönelik kararlar verilmeye çalışılırken yeni kanunun getirdiği düzenlemeyle Yargıtay'ın bu konudaki yorumu yerine kanun olarak düzenlenmiş olup Yargıtay'ın iş yükünün azaltılması hedeflenmiştir. Özellikle 01.07.2012 tarihinden sonra imzalanan ibra sözleşmeleri zayıf durumda bulunan işçiyi korumak amacıyla sıkı koşullara tabi kılınmıştır. İbra sözleşmesinin temeli borçlar hukuku müessesi olup, TBK'daki 132. ve 420. madde hükümleriyle düzenlenmiştir. İbra kavramının temeli borç ilişkisi bulunan iki taraf arasındaki borç ilişkisinin sona ermesi anlamını ifade etmektedir. İbra bu anlamıyla sözleşme olarak anılmaktadır. Bu çalışmada ibranın hukuki niteliğinin üzerinde durulmuş, ibra sözleşmelerinin benzer sözleşmeler karşısındaki durumları ortaya konmuştur. 

2019 – 2022 yılları arasında Yargıtay'ın içtihat haline getirdiği birtakım ilke kararları çerçevesinde yapılmış olan yenilikler ve ibra sözleşmesinin hukuki boyutu bu çalışmada ön planda tutulmuştur. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu gereğince işçi – işveren arasında yapılan anlaşma belgeleri de konumuz arasına alınmıştır. Bu kapsamda arabuluculuk anlaşma belgesinin ibraname hükümleri içerip içermediği, anlaşma belgesinin yargı denetimine tabi olup olmadığı açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. Tüm bu açıklanan hususlar kapsamında tez konusunun ibra sözleşmeleri olarak seçilmesinin nedeni Yargıtay ilke kararları gereğince ibra sözleşmesinin değişen hukuk sistemine uyarlanmasını daha uygun bir şekilde açıklamaktır.

Abstract:
Within the framework of the innovations brought to the Turkish Code of Obligations No. 6098 ("TCO"), application areas of the release agreements have come out of a limited scope. According to the previous code, Court of Cassation were interpreting the release agreements and making decisions to to protect the vulnerable worker in disputes. Within the regulation brought by the new law, a regulation was introduced instead of the interpretation of the Court of Cassation on this subject, and it was aimed to reduce the workload of the Court of Cassation. 
In particular, the release agreements signed after July 1, 2012 are subject to strict conditions in order to protect the vulnerable worker.
The release agreement is based on the law of obligations and it is regulated by the provisions of Articles 132 and 420 of the TCO. The basis of the concept of release means the termination of the debt relationship between the two parties. In this sense, release is referred to as a contract. In this study, legal nature of the release is emphasized and the positions of the release agreements against similar agreements are revealed.
This study prioritize the changes made within the framework of some principle decisions made by the Supreme Court between the years 2019-2022 and the legal dimension of the release agreement.

The agreement documents between the employer and the employee based on the Law on Mediation in Civil Disputes No. 6325 are also included in our subject.
In this context, this study aims to clarify whether the mediation agreement document contains the provisions of the release and whether the agreement document is subject to judicial review.
Within the scope of all these explained issues, the reason why this thesis topic was chosen as the release agreements is to explain the adaptation of the release agreement to the changing legal system in accordance with the principle decisions of the Court of Cassation.