Kronik obstrüktif akciğer hastalarının (KOAH) yaşadıkları uyku problemlerinin yaşam kalitesi üzerine etkisinin incelenmesi
İnvestigation of the effect of sleep problems exrerienced by chronic obstrüctive pulmonary patients on quality of life
Yazar: FATMA ERKEK
Danışman: PROF. DR. VESİLE ÜNVER ; DR. ELİF OK
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Hemşirelik = Nursing ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarının (KOAH) Yaşadıkları Uyku Problemlerinin Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisinin İncelenmesi
Bu çalışma, KOAH tanılı hastaların yaşadıkları uyku problemlerinin yaşam kalitesi üzerine olan etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini Mart 2019- Eylül 2019 tarihleri arasında İstanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar Eğitim Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniğinde yatan ve polikliniğe başvuran 836 hasta, örneklemini 232 hasta oluşturdu. Veriler; Hastayı Tanıtıcı Anket Formu, mMRC, CAT, CASİSve SGRQ Anketi ile toplandı. Veriler MedCalc Statistical Software version 12.7.7 programı kullanılarak; Spearman'srho korelasyon analizi, Ki-Kare, Student t testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi kullanılarak değerlendiridi. İstatistiksel anlamlılık düzeyi 0,05 olarak belirlendi. Çalışmaya katılan hastaların %76,7'si erkek (n=178), %23,3'ü kadın (n=154), %36,2'sinin KOAH süresi 6-7 yıl (n=84), %48,7'sinin Gold Evresi Orta (n=113), %78'inin CAT puanı ≥10 (n=181), %37,9'unun mMrc Grade ≥2'dir (n=88). Hastaların medeni durumu, KOAH süresi ve evresi, solunum cihazı kullanımı, kronik hastalık varlığı ve dispne skoruna göre CAT, CASİS, Saint aktivite, etki ve total puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,05). Eşi vefat etmiş olan, KOAH süresi 8 yıl ve üzerinde olan, hastalık evresi ağır ve çok ağır olan, solunum cihazı kullanan, kronik hastalığı olan ve mMrc dispne skoru yüksek olan hastaların CAT, CASİS, Saint aktivite, etki ve total puanları daha yüksek olup, uyku ve yaşam kaliteleri daha kötüdür. Hastaların SGRQ puanları ile CASİS puanları arasında pozitif yönlü orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptandı. Sonuç olarak bireysel ve hastalıkla ilgili özelliklerin uyku ve yaşam kalitesi üzerinde etkili olduğu ve KOAH tanılı hastaların uyku ve yaşam kalitesinin birbiriyle ilişkili olduğu belirlendi.

Anahtar Sözcükler: KOAH, Uyku, Uyku Kalitesi, Yaşam Kalitesi, Hemşirelik.

Abstract:
Investigation of the Effect of Sleep Problems Experienced By Chronic Obstructive Pulmonary Patients on Quality Of Life

This study was carried out to determine the effect of sleep problems experienced by COPD patients on their quality of life. The universe of the research was carried out between March 2019 and September 2019, Istanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar Training and Research Hospital Chest Diseases Clinic consisted of 836 patients who applied to the outpatient clinic, and 232 patients constituted the sample. Data; The Patient Introductory Questionnaire was collected with the mMRC, CAT, CASIS, and SGRQ Questionnaires. Data using MedCalc Statistical Software version 12.7.7; Spearman'srho correlation analysis, Chi-Square, Student's t test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test were used. Statistical significance level was determined as
0.05. Of the patients participating in the study, 76.7% were male (n=178), 23.3% were female (n=154), 36.2% had a COPD duration of 6-7 years (n=84), 48%, 7 had Gold Stage (n=113), 78% had CAT score ≥10 (n=181), 37.9% had mMrc Grade ≥2 (n=88). A statistically significant difference was found in terms of CAT, CASIS, Saint activity, effect and total scores according to the patients' marital status, duration and stage of COPD, use of respirator, presence of chronic disease and dyspnea score (p<0.05). CAT, CASIS, Saint activity, effect and total scores are higher in patients whose spouse has passed away, whose COPD duration is 8 years or more, whose disease stage is severe and very severe, who use a respirator, who have a chronic disease and who have a high mMrc dyspnea score. Sleep and quality of life is worse. There was a statistically significant positive correlation between the patients' SGRQ scores and their CASIS scores. As a result, it was determined that individual and disease-related characteristics were effective on sleep and quality of life, and sleep and quality of life of patients with COPD were associated with each other.

Keywords: COPD, Sleep, Quality of Sleep, Quality of Life, Nursing.