Anonim şirkette kayyımlık
Trusteeship in joint stock company
Yazar: BURAK KEÇECİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR CAN GÖKSOY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anonim şirketler = Joint stock companies ; Geçici tedbir = Interim measure ; İhtiyati tedbir = Provisional measures

Özet:
Kayyımlık kurumu, esas olarak medeni hukukta düzenlenmiş olmakla birlikte çeşitli nedenlerle hukuki işlemleri doğrudan doğruya yapamayacak olan kişilerin, menfaatlerinin korunması ve yaşamlarını sorunsuz şekilde idame ettirebilmeye devam etmelerini sağlamaktadır. Kayyımlık kurumu, her ne kadar "gerçek kişi"nin ihtiyaçları gözetilerek ortaya çıkmışsa da kayyımlık tesis edilmesine gerçek kişilerin olduğu kadar tüzel kişilerin de zaman zaman ihtiyaç duyması mümkündür. Söz konusu tüzel kişilerin başında da anonim şirketler gelmektedir. Gerçekten de özellikle yönetim kurulu ile anonim şirket arasında somut bir olay veya dava kapsamında menfaat çatışmasının meydana gelmesi ve sonrasında söz konusu menfaat çatışması sebebiyle yönetim kurulunun, şirketi söz konusu olay veya davada temsil edememesi mümkündür. İşte bu ve benzeri durumlarda, anonim şirkette kayyımlık kurumu gündeme gelecektir. Buna göre vesayet makamınca anonim şirkette tesis edilecek kayyımlık kurumu, özellikle yönetim organıyla menfaat çatışmalarının meydana geldiği dava veya olaylarda şirketi temsil edecek veya yönetim organının geçici surette bulunmadığı durumlarda da anonim şirketi geçici olarak yönetecektir.
Çalışmanın ilk bölümünde "kayyımlık" kavramı, amacı ve işlevi ele alınacaktır. İkinci bölümünde sırasıyla anonim şirketlerde temsil kayyımlığı ve yönetim kayyımlığını kurulmasını gerekli kılan durumlara değinilecek ve anonim şirketteki kayyımlığın hukuki niteliği irdelenecektir. Üçüncü bölümünde ise temsil ve yönetim kayyımının görevleri ve yükümlülükleri incelenecek, kayyım kararlarına karşı şikâyet ve itiraz prosedürü ile kayyımın hakları ele alınacaktır. Son bölümde ise kayyımın ve kayyımlığın nasıl sona erdiği ve kayyımın hukuki ve cezai sorumluluğu incelenecektir.

Abstract:
The institution of trusteeship was primarily regulated in civil law and aimed to protect the interests of persons who are unable to perform legal transactions directly due to various reasons and to ensure that they can continue to live their lives smoothly. Although the institution of trusteeship was established with the needs of "natural persons" in mind, it may also be necessary to establish trusteeship for legal persons from time to time, as well as for natural persons. The most important of these legal persons are joint stock companies. Indeed, it is possible that a conflict of interest may arise between the board of directors and the joint stock company, particularly in the context of a specific event or lawsuit, and that the board of directors may be unable to represent the company in the said event or lawsuit due to the said conflict of interest. In such cases, the institution of trusteeship in a joint stock company will come into play. Accordingly, the trusteeship institution to be established by the trusteeship authority in a joint stock company will represent the company, especially in cases where conflicts of interest arise with the management body, or will temporarily manage the joint stock company in cases where the management body is temporarily absent.
The first part of the study will examine the concept of "trusteeship", its purpose and function. The second part will discuss the situations that necessitate the establishment of representation trusteeship and management trusteeship in joint stock companies, and the legal nature of trusteeship in joint stock companies will be examined. The third part will examine the duties and responsibilities of the representative and management trustee, the complaint and objection procedure against trusteeship decisions, and the rights of the trustee. The final part will examine how the trustee and trusteeship are terminated and the legal and criminal liability of the trustee.