İş yeri inovasyonunun bir örneği olarak uzaktan çalışmanın iş-yaşam dengesine etkisi: Çalışan anneler üzerine bir araştırma
The effect of remote work as a sample of workplace innovation on work-life balance: A research on employed mothers
Yazar: SELİN KARACA
Danışman: DOÇ. DR. EMEL ESEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnovasyon, Girişimcilik ve Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Anneler = Mothers ; Uzaktan çalışma = Remote worker ; Çalışan kadınlar = Working women ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel yenilikçilik = Organizational innovations ; İnovasyon = Innovation ; İş ortamı = Work environment ; İş-yaşam dengesi = Work-life balance ; İşyeri = Work place

Özet:
Teknolojinin getirdiği yenilikler iş yerindeki çalışma ortamını değiştirmekte, yeni teknolojiler ve iletişim araçları çalışanların ofisten uzakta işlerini yürütebilmesine olanak tanımaktadır. Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de gittikçe artan bu yeni çalışma yönteminin çalışan annelerin iş-yaşam dengesi üzerindeki etkilerini incelemektir. Yazında iş-yaşam dengesi üzerine çalışan annelerin yaşadıkları sorunlardan hareketle örneklem seçiminde çalışan anneler tercih edilmiştir. Örneklemin oluşturulmasında öncelikle uzaktan çalışma yöntemine geçen kurumlara ulaşılarak çalışan annelerle iletişime geçilmiş ve kartopu örnekleme tekniği kullanılmıştır. Çalışan annelerin bireysel deneyimlerine ulaşılabilmek için nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Türkiye'de farklı sektörlerde uzaktan çalışma yöntemine geçen kurumlarda çalışan 16 anne ile 12.03.2019 - 27.06.2019 tarihleri arasında mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Çalışanlardan edinilen demografik form, mülakat esnasında tutulan ses kayıtları ve mülakat notları birkaç kez gözden geçirilerek belirli temalar ortaya çıkarılmıştır. Mülakatlar neticesinde uzaktan çalışmanın, çalışan annelerin iş-yaşam dengelerini iyileştirdiği ortaya konmuştur. Bulgularda, yoldan tasarruf edilen zaman ile çocuğa ayrılan zaman faktörü ön plana çıkmıştır. Bunun yanı sıra fiziksel rahatlık, ev işlerine ayrılan zaman, daha verimli, motive ve konsantre çalışabilme gibi hem kişisel hem işe yönelik bulgulara rastlanmıştır. Uzaktan çalışma gerçekleştirilirken yapılan iş, uzaktan çalışılan gün sayısı, uzaktan çalışma mekânı tercihinde çocuğun yaşı, evde olmaması ile aile ve bakıcı desteği gibi konular belirleyici olmaktadır. Uzaktan çalışma üzerine Türkiye'deki akademik çalışmaların azlığı ve iş yerindeki teknolojik dönüşümlerin iş-yaşam dengesindeki etkilerine çalışan anne gözüyle bakılması ile bu çalışmanın yazına katkı sağlaması beklenmektedir. Mülakata katılan çalışanlara sağlanan uzaktan çalışma organizasyonel bir dönüşüm sonucunda gerçekleşmiştir ve iş yeri inovasyonundan bahsedebilmek için bu çalışma yönteminin daha önce uygulanmamış olan kurumlarda uygulanması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: İş-yaşam dengesi, çalışan anneler, uzaktan çalışma, iş yeri inovasyonu

Abstract:
Innovations brought about by technology change the working environment in the workplace, and new technologies and communication tools allow employees to carry out their work away from the office. The aim of this study is to examine the effects of increasing working on this new way of employed mothers' work-life balance in Turkey. In the literature, the mothers working on the work-life balance were chosen for the selection of the sample based on the problems experienced by the mothers. Firstly, companies working with remote working method were contacted with working mothers and snowball sampling technique was used. Qualitative research method was selected to reach the individual experiences of working mothers. Interviews were conducted between 12.03.2019 - 27.06.2019 with 16 mothers working in companies have remote work in different sectors. The demographic form, audio recordings held during the interview and interview notes were reviewed several times to reveal specific themes. As a result of the interviews, it has been shown that working remotely improves the work-life balance of working mothers. In the findings, the time-saving time and the time factor allocated to the child came to the forefront. In addition, both personal and work-related findings such as physical comfort, time allocated to household chores, more efficient, motivated and concentrated work were found. While working remotely, the content of working, the number of days working remotely, the age of the child, not being at home and the support of family and caregiver are decisive.

Key Words: Work-life balance, employed mothers, remote work, telework, workplace innovation