Aile hekimliği polikliniğine başvuran 35 yaş ve üzeri hastaların kanser tarama testleri hakkında bilgi ve tutumları
Knowledge and Attitudes About Cancer Screening Tests of 35 Years Old and Over Who Applied to Family Medicine Policlinic
Yazar: MUAZZEZ ÖZSÖYLER
Danışman: DOÇ. DR. UMUT GÖK BALCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi = Knowledge ; Erken teşhis = Early diagnosis ; Farkındalık = Awareness ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures

Özet:
Amaç: Kanser, fiziksel rahatsızlıkların yanı sıra sosyal, maddi ve manevi yönleri ile mücadelesi zor bir hastalıktır. Erken evrede tanı alan vakaların tedavisi ileri evre vakalara göre hem daha kolay hem de daha az maliyetli olmaktadır ve hastaların yaşam kalitesine etkisi büyüktür. Erken tanıyla kansere bağlı ölümlerin önüne geçilebilmektedir. Bireylerin bu konudaki farkındalığı tarama testlerini yaptırmalarını sağlayarak sağlığın iyileştirilmesi konusunda katkı sağlayacaktır. Bu çalışmada da hastaların bu konuda bilgi düzeyi ve tutumunun değerlendirilmesi ve farkındalıklarının artırılması amaçlandı.
Materyal ve Metot: Çalışmamıza, Aralık 2017-Ocak 2018 tarihlerinde Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 35 yaş üzeri 230 kişi dahil edildi. Katılımcılara yüz yüze görüşme yöntemiyle 32 sorudan oluşan anket uygulandı. Çalışmamız tanımlayıcı nitelikteydi. Verilerin analizinde SPSS 20.0 programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 49.3, %54'ü kadın, %87'si evli, %37.8'i ilkokul mezunu, %68.7'sinin gelir düzeyi orta, %53.5'i sigara içmiyor, %75.7'si alkol kullanmıyor olarak saptanmıştır. Yaş gruplarına bakıldığında %39.7'si ile en sık 45-54 yaş grubu daha sonrasında %30.1 ile 35-44 yaş grubu gelmektedir. Çalışmaya katılanların %72.2'si kanser taramaları hakkında bilgisi olduğunu beyan etmiştir. %6.1'i düzenli aralıklarla kanser taramasını yaptırdığını ifade etmiştir. Çalışmaya katılan kadınların %78.4'ü smear testini duymuş, %31.8'i smear testini yaptırmıştır. Çalışmaya katılan kadınların %82.5'i kendi kendine meme muayenesi hakkında bilgisi olduğunu , %50,8'i muayeneyi yaptığını belirtmiştir. Çalışmaya katılan kadınların %23'üne hekim tarafından meme muayenesi yapılmıştır. %19,2'si mamografi yaptırmıştı. Çalışmaya katılanların %22.6'sı GGK testini duymuş, %10.0'ı GGK testini yaptırmış, %32.6'sının kolonoskopi hakkında bilgisi var, %4.3'ü kolonoskopi yaptırmıştır. Çalışmaya katılan erkeklerin %15.5'i prostat kanseri hakkında bilgilendirilmiştir.
Sonuç: Bu çalışmada katılımcıların büyük kısmının kanser tarama testleri hakkında bilgilerinin eksik olduğu ve buna bağlı olarak da yaptırma oranlarının düşük olduğu tespit edilmiştir. Halkın kanser tarama konusunda daha çok bilgilendirilmesi ve tarama testlerini yapmaları konusunda teşvik edilmeleri gerekmektedir. Bu konuda eğitimler düzenlenmelidir. Birinci basamak hekimlerine de bu konuda büyük görev düşmektedir.
Anahtar kelimeler: Kanser taramaları, bilgi düzeyi, aile hekimliği, kanser

Abstract:
Aim: Cancer is a hard disease to struggle with social, material and spiritual aspects as well as physical disorders. The treatment of cases diagnosed at early stage is both easier and less costly than advanced stage cases and the effect on the quality of life of patients is great. Cancer-related deaths are prevented by early diagnosis.Individuals' awareness of this issue will contribute to improving health by providing screening tests. In this study, it was aimed to evaluate the level of knowledge and attitude of the patients in this subject and to increase their awareness.
Materials and Methods: The study included 230 people over 35 years of age who applied to Tepecik Education and Research Hospital Family Physician outpatient clinics between December 2017 and January 2018.Participants used a face-to-face interview questionnaire consisting of 32 questions. Our study was descriptive.SPSS 20.0 program was used in the analysis of the data.
Results: The average age of the participants was 49.3, 54% were female, 87% were married, 37.8% were primary school graduates, 68.7% were middle income, 53.5% were not smoking and 75.7% were not using alcohol. When we look at the age groups, it is seen that the group with the age of 45-54 is the most common group with 39.7%, followed by the group of 35-44 with 30.1% later.72.2% of the participants stated that they had information about cancer screenings. 6.1% of those participating in the study stated that they regularly had cancer screening.78.4% of women who participated in the study heard smear test,31.8% had smear test.82.5% of women participating in the study reported that they had information about breast self-examination,50.8% stated that they did the examination. Clinical breast examination was performed in 23% of the participants.19.2% of the women participating in the study had had mammography. 22.6% of those who participated in the study heard the fecal ocult blood test,10.0% had fecal ocult blood test, 32.6% had information about colonoscopy, 4.3% had colonoscopy.15.5% of men participating in the study were informed about prostate cancer.
　　　　Conclusion: In this study, it was determined that most of the participants lacked knowledge about cancer screening tests and it was found that the rate of taking the tests was low. People need to be more informed about cancer screening and encouraged to do screening tests. Trainings should be organized in this regard. Primary care physicians also have a major task in this regard.
Keywords: Cancer screening, level of knowledge, family physician, cancer