Farklı azotlu gübre ve dozlarının mısırda tane verimi ve azot kullanım etkinliği üzerine etkisi
The effect of different nitrogen sources and doses on grain yield and nitrogen use efficieny of maize
Yazar: FATİH KARAHAN
Danışman: DOÇ. DR. SATI UZUN ; YRD. DOÇ. DR. ADEM GÜNEŞ
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında üst gübre olarak verilen farklı azot dozları ve azotlu gübre çeşitlerinin mısırda tohum verimi, verim öğeleri ve azot kullanım etkinliği üzerine etkileri incelenmiştir. Bu amaçla 7.5 kg/da azot ekimle birlikte uygulandıktan sonra üst gübre olarak 7.5, 15 ve 22.5 kg/da saf azot içerecek şekilde amonyum nitrat, üre,  DMPP (Dimetilpirazolphosphate) inhibitörlü amonyum sülfat nitrat ve üreaz inhibitörlü üre gübreleri uygulanmıştır. Araştırma, Kayseri ekolojik koşullarında 4 farklı gübre çeşidi (amonyum nitrat, üre, DMPP inhibitörlü %26 N ve NBPT intibitörlü üre) ve 4 farklı doz (0, 7.5, 15 ve 22.5 kg/da N) kullanılarak tesadüf bloklarında faktöriyel deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak 2013 yılında yürütülmüştür. 
Araştırma sonuçlarına göre bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, koçan boyu, koçan çapı, koçanda tane sayısı ve 1000 tane ağırlığı uygulanan azot dozlarına bağlı olarak artış göstermiştir. Tane verimi, tanede azot içeriği, toprak üstü aksamca kaldırılan azot ve hasat indeksi değerleri uygulanan azot dozlarına bağlı olarak artmakla birlikte en yüksek değerlerin elde edildiği azot dozları gübre çeşitlerine göre değişmiştir. Azot kullanım etkinliği ise artan azot dozlarına bağlı olarak düşmüştür. 
En yüksek tane verimi amonyum nitrat uygulamasında 1957 kg/da ile N22.5, üre uygulamasında 2011 kg/da ile N22.5, DMPP inhibitörlü amonyum sülfat nitrat uygulamasında 1993 kg/da ile N15 ve üreaz inhibitörlü üre uygulamasında ise 2088 kg/da ile N15 uygulamasından elde edilmiştir.

Abstract:
The aim of this research was to determine effects of different nitrogen sources and doses on grain yield, yield parameters and nitrogen use efficiency of maize. For this purpose, plots were fertilized with 7.5 kg/da N before sowing, then 7.5, 15 and 22.5 kg N/da were applied in ammonium nitrate form, urea, DMPP (Dimetilpirazolphosphate) ammonium sulphate nitrate inhibiting and urea inhibiting fertilizers were applied. A field experiment was conducted under Kayseri ecological conditions in randomized blocks factorial experimental design (ammonium nitrate, urea, DMPP inhibitor 26% N and NBPT inhibitor  urea, 4 different doses; 0, 7.5, 15 and 22.5 kg/da N) with 3 replicates in 2013.
The results revealed that nitrogen doses significantly affected plant height, first ear height, ear length, ear diameter, number of kernels per ear, and 1000 kernel weight. Grain yield, grain N content, N in biomass and harvest index increased with increasing nitrogen doses but the highest values varied with nitrogen sources. Nitrogen use efficiency decreased with increasing nitrogen doses.
The highest grain yield was obtained from N22.5 Ammonium Nitrate with 1957 kg/da, N22.5 Urea with 2011 kg/da, N15 DMPP inhibiting ammonium sulphate nitrate with 1993 kg/da and N15 urea inhibiting urea with 2088 kg/da.