Antienflamatuvar etkili propolis yüklü lipozomal formülasyonların hazırlanması ve karakterizasyonu
Preparation and characterization of propolis-loaded liposome formulation with antiinflammatory effect
Yazar: AYŞEGÜL AYLİN AYTEKİN
Danışman: PROF. DR. KEVSER ÖZGEN ÖZER ; DOÇ. DR. İPEK EROĞLU
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antifungal ajanlar = Antifungal agents ; Antiinflamatuar ajanlar = Anti inflammatory agents ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Lipozomlar = Liposomes ; Propolis = Propolis ; İlaç formülleri = Formularies

Özet:
Yara enfeksiyonları tüm dünyada milyonlarca insanı etkilemektedir. Özellikle
kronik yaralarda uzun süren tedavi sürecinde gelişen enfeksiyonu önlemek amacıyla,
antimikrobiyal ve antifungal etkiye sahip etkin maddeler kullanılmaktadır. Ayrıca,
yara bölgesinde oluşan doku hasarının onarım sürecinde oksijen radikalleri
oluşmaktadır. Antioksidan maddeler, yara bölgesini serbest radikal hasarlarına karşı
korurlar ve böylece yara iyileşmesini hızlandırırlar. Doğal bir arı ürünü olan propolis,
içeriği nedeniyle hem antimikrobiyal/antifungal hem de antioksidan özelliğe sahiptir.
Bu nedenle, yara tedavisi için topikal formülasyonlar tasarlamak amacıyla
kullanılmıştır. Konvansiyonel yaklaşımlara kıyasla daha etkili ve daha az yan etkili
olması bakımından, nanotaşıyıcı sistemler, terapötik maddelerin uygulanması için
önemli potansiyel uygulamalara sahiptir. Bu sistemler arasında lipozomlar, deri
lipitlerine benzer yapıda olması nedeniyle etkin madde geçişini arttıran, veziküler
yapıda ilaç taşıyıcı sistemler olarak dikkat çekmektedirler.
Bu amaçla tez çalışmamızda ilk olarak propolis yüklü lipozom formülasyonları
hazırlanmış, karakterizasyon (partikül boyutu dağılımı, polidispersite indeksi, zeta
potansiyel, morfoloji, pH, yükleme kapasitesi, enkapsülasyon etkinliği) ve stabilite
çalışmaları yapılmıştır. İn-vitro salım çalışmalarının ardından, optimize edilen
formülasyonlar in-vitro antioksidan aktivite (serbest radikal süpürme kapasitesi ve
troloks eşdeğer antioksidan kapasite tayini yöntemi) ve antimikrobiyal/antifungal
aktivite çalışmaları ile değerlendirilmiştir. İdeal lipozom formülasyonu belirlenmiş ve
topikal uygulamaya elverişli viskoziteyi sağlamak için, hidroksipropilmetilselüloz
(HPMC) jel içinde dağıtılmıştır. Hazırlanan lipozomal jel formülasyonları; pH, reoloji,
mekanik özellikler ve stabilite açısından değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak; bu tez çalışmasında hem antioksidan hem de antimikrobiyal etkiye
sahip propolis yüklü lipozomal jel formülasyonları ile, yara tedavisinde topikal
uygulamaya yönelik etkin ve yenilikçi bir alternatif geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Propolis, lipozom, jel antioksidan aktivite,
antimikrobiyal/antifungal aktivite

Abstract:
Wound infections affect millions of people all over the world. Especially to
avoid infections which develop during long treatment process of chronical wounds,
active substances which have antimicrobial and antifungal effects are used.
Additionally, oxygen radicals are generated during the healing process of tissue
injuries in the wound area. Antioxidant substances protect the wound area against the
effect of free radicals and accelerate the healing process. Propolis, a natural bee
product, has both antimicrobial /antifungal and antioxidant characteristics because of
its content. Therefore, propolis is used to develop topical formulations for wound
treatment. As nanocarrier systems are more effective and have less side effects
compare to conventional approach, they have important potential applications to
implement therapeutic substances. Among these systems, liposomes attract notice as
substances that enhance active substance transition because of having a similar
structure to skin lipids, and as carrier systems which have vesicular structure.
For this purpose, in our thesis study, initially propolis loaded liposome
formulations were prepared and characterization (particle size distribution,
polidispersity index, zeta potential, morfology, pH, loading capacity, encapsulation
efficiency) and stability studies were performed. After the in-vitro studies,
formulations that are optimized have been evaluated with in-vitro antioxidant activity
(free radical scavenging capacity and trolox equivalent antioxidant capacity) and
antimicrobial/antifungal activity studies. Ideal liposome formulation was defined and
it was distributed in hidroksipropilmetilselüloz (HPMC) gel in order to make suitable
viscosity for topical application. The prepared liposomal gel formulations were
evaluated in terms of pH, rheology, mechanic chracteristics and stability.
In conclusion; in this thesis study, an effective and innovator alternative was
developed for topical application in wound treatment with propolis loaded liposomal
gel formulations which have both antioxidant and antimicrobial effects.
Keywords: Propolis, liposome, gel, antioxidant activity,
antimicrobial/antifungal activity