Kırıkkale ilinde kış mevsiminde kesilen sığırların karkaslarının mezbaha verilerine göre değerlendirilmesi
Evaluation of cattle carcass according to slaughterhouse data in the winter time in kirikkale province
Yazar: CANSU ATEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYKUT ASIM AKBAŞ
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışma Kırıkkale ilinde sığır kesimlerinin yapıldığı özel bir et kombinasında kış aylarında kesime sevk edilen sığırların mevcut durumunun belirlenmesi ile 16-18 aylık yaşlarda kesilen Simental ırkı erkek tosunların bazı kesim ve karkas özelliklerinin ortaya konulması amacıyla yapılmıştır. Çalışmada özel et kombinasındaki rutin kesimlere ilişkin kayıtlar dikkate alındığında; Aralık (2019 yılı), Ocak ve Şubat (2020) aylarında kesime sevk edilen sığır sayıları sırasıyla 397, 261 ve 171 olarak belirlenmiştir. Kırıkkale ilinde kesime sevk edilen sığırların oldukça büyük bir kısmının Simental ırkı sığırlardan oluştuğu görülmekle birlikte, aylara göre yüzde olarak sırasıyla %96,22, %95,78 ve %95,91 olmuştur. Bir başka kültür ırkı olan Holştayn ırkı sığırların Kırıkkale ili özelinde ikinci sırada (%2,27, %2,30 ve %2,34) yer aldığı belirlenmiştir. Tez çalışmasında Kırıkkale ilinde kış mevsiminde kesime çoğunlukla erkek hayvanların (%98,83-%99,23) sevk edildikleri görülürken; rutin kesimlerine ilişkin verileri incelenen mezbahada kesilen hayvanların yarısından fazlasının (%54,79-%54,97) 15-18 aylık yaş aralığında olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada kesimlerin büyük kısmını oluşturan Simental ırkı erkek tosunların ortalama 16,91 aylık yaşta kesime sevk edildikleri ve kesim öncesi canlı ağırlık ortalamalarının ise 628,92 kg olduğu belirlenmiştir. Çalışmada Simental ırkı tosunlar için sıcak ve soğuk karkas randımanı değerleri sırasıyla %58,81 ve %57,66 olarak belirlenmiştir. M. longissimus dorsi (MLD) kesit alanı ise 98,19 cm2 olurken; kabuk yağı kalınlığı ise 0,64 cm olarak tespit edilmiştir. Simental karkasları üzerinde yapılan ölçümler değerlendirildiğinde; karkas uzunluğu, göğüs derinliği, but uzunluğu ve but genişliği değerlerinin sırasıyla 205,77 cm, 73,55 cm, 63,42 cm ve 65,48 cm olduğu görülmüştür. Tez çalışması, Kırıkkale ilinin sığır kesim ve karkas özellikleri açısından sahip olduğu potansiyeli yansıtması açısından ilkler arasında olması özelliğini taşımakta ve dolayısıyla sonraki araştırmalar için de önemli bir veri niteliğinde olacağı öngörülmektedir.

Abstract:
This study was conducted to determine the present situation of cattle slaughtered in a private slaughterhouse in Kırıkkale province and some slaughter and carcass characteristics of Simmental male cattle slaughtered at 16-18 months of age. When the data of the private slaughterhouse routine records were considered, the number of cattle that were salughtered in the months of December (the year of 2019), January and February were detected as 397, 261 and 171, respectively. While the quite large part of cattle slaughtered were consisted of Simmental cattle, the percentages for the months were determined as 96.22%, 95.78% and 95.91%, respectively. This was followed by Holstein breed one of the cultured-cattle breed (2.27%, 2.30% and 2.34%). While it was seen that mostly male cattle were slaughtered (98.83%-99.23%); the cattle aged at 15-18 months of age had more than of 50% of the cattle slaughtering (54.79%-54.97%) in the present study. The pre-salughter age and pre-slaughter weights of Simmental male cattles which have a great majority of slaughtering were detected as average 16.91 months of age and average 628.92 kg. Hot and cold dressing percentages were determined as 58.81% and 57.66%, respectively in the study. While the area of M. Longissimus dorsi (MLD) was detected as 98.19 cm2; the back fat thickness value was 0.64 cm. According to findings related to carcass measurements, it was seen that carcass length, chest depth, buttock length and buttock width values were 205.77 cm, 73.55 cm, 63.42 cm and 65.48, respectively. This study was one of the first study related the potential of Kırıkkale province in terms of cattle slaughtering and carcass structure. Thereby, it can be predicted that the results of the present study will provide a data archive for further studies.