Ultrasonik aktivasyon sistemi ile farklı irrigasyon solüsyonlarının smear tabakası uzaklaştırma etkinliklerinin karşılaştırılması
Comparison of the smear layer removal efficacy of various irrigation solutions with an ultrasonic activation system
Yazar: FERHAT ÇOBANCI
Danışman: PROF. DR. SADULLAH KAYA
Dicle Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı / Endodonti Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Etidronik asit = Etidronic acid ; Glikolik asit = Glycolic acid ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kök kanalı irrigantları = Root canal irrigants ; Smear tabakasi = Smear layer ; Ultrasonik dalgalar = Ultrasonic waves ; İrrigasyon-yara = Irrigation-wound

Özet:
Kök kanal sisteminin tam olarak dezenfeksiyonunun sağlanması endodontik tedavinin esas amaçlarından biridir. Kök kanal sisteminin şekillendirilmesi sırasında amorf, düzensiz yapıda, organik ve inorganik içerikli smear tabakası olarak isimlendirilen bir katman meydana gelmektedir. Smear tabakası obturasyon materyallerinin kök dentinine bağlanmasını azaltmakla beraber mikroorganizmalar için bir besi ortamı sağlamakta, mikrosızıntıyı artırmakta ve irrigasyon solüsyonlarının dentine etkisini azaltmaktadır. 
Bu çalışma, son yıkama solüsyonu olarak kullanılan ve ultrasonik ile aktive edilen %17 Etilen Diamin Tetra Asetik Asit (EDTA), %10 Glikolik asit (GA) ve %18 Etidronik asitin (EA) smear tabakasını uzaklaştırma etkinliklerini Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) altında karşılaştırmayı amaçlamaktadır.

Gereç ve Yöntem

     Bu çalışmada ortodontik/periodontal nedenlerle çekilmiş 80 adet insan mandibular premolar diş kullanıldı. Dişler çalışmanın yapılacağı zamana kadar distile su içerisinde oda sıcaklığında bekletildi. Her bir dişin endodontik giriş kavitesi açıldı ve standart kök boyu elde edebilmek amacıyla kronlar mine-sement sınırından itibaren kök boyu 15 mm olacak şekilde elmas frezlerle kesildi. Kalan köklerin çalışma boyu, apikal foramenden #15 no'lu K tipi   eğenin ucu göründükten sonra 1 mm kısa olacak biçimde belirlendi. Dişlerin çalışma boyları belirlendikten sonra, endodontik motor yardımıyla resiprokasyon hareketine uygun Reciproc R25 döner alet eğesiyle kanal genişletme işlemleri yapıldı. Örnekler biri kontrol grubu olmak üzere rastgele 4 gruba ayrıldı (n=20). Her grupta pasif ultrasonik aktivasyon (PUI) sistemi ile farklı final irrigasyon solüsyonları kullanıldı.
Grup 1: %2,5 NaOCl +%17 EDTA+ PUI,
Grup 2: %2,5 NaOCl+%10 GA+ PUI, 
Grup 3: %2,5 NaOCl+%18 EA+ PUI
Grup 4: %2,5 NaOCl+ distile su+ PUI (kontrol grubu)
Tüm bu işlemlerden sonra dişler bukkolingual yönde alev uçlu elmas frezlerle ikiye ayrıldı. İşlem esnasında kök kanal boşluğuna temas edilmemesine özen gösterildi. Örneklerden; koronal, orta ve apikal üçlü bölgelerinin merkezi kısımda olacak şekilde x2000 büyütme altında SEM görüntüleri alındı ve smear tabakasının varlığı iki farklı gözlemci tarafından gözlemsel olarak skorlandı.

Bulgular

Normal dağılıma uygunluk Kolmogorov Smirnov testi ile incelendi. Üç ve üzeri gruplara göre normal dağılmayan verilerin karşılaştırılmasında Kruskal Wallis H testi kullanıldı ve çoklu karşılaştırmalar Dunn testi ile incelendi. Önem düzeyi p<0,05 alındı. Gözlemciler arası uyum, Cohen'in kappa istatistikleri kullanılarak hesaplandı.
Kappa testi sonuçları, değerlendirmeyi yapan gözlemciler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığını gösterdi (kappa değeri=0.866). EDTA, GA ve EA grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05). Her grubun kendi içerisinde yapılan değerlendirmede EDTA ve GA gruplarında kök kanalının koronal ve orta üçlü bölgelerinde anlamlı bir fark bulunmazken (p>0.05), apikal bölgeye göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (p<0.05). EA grubunda ise sadece koronal üçlü ile apikal üçlü arasında anlamlı bir fark bulundu (p<0.05).

Sonuç

EDTA, GA ve EA irrigasyon solüsyonlarının smear tabakası uzaklaştırma etkinlikleri arasında anlamlı bir fark yoktu. Kullanılan irrigasyon solüsyonlarının hiçbiri kök kanallarından smear tabakasını tamamen uzaklaştıramadı.

Abstract:
Ensuring complete disinfection of the root canal system is one of the main goals of endodontic treatment. During the shaping of the root canal system, an amorphous, irregular, organic and inorganic-containing layer is formed, which is called smear layer. In addition to reducing the bonding of obturation materials to root dentin, the smear layer provides a nutrient medium for microorganisms, increases microleakage and reduces the effect of irrigation solutions on dentin.
By using Scanning Electron Microscopy (SEM), this study aims to be compared the smear layer removal activity of 17% Ethylene Diamine Tetra Acetic Acid (EDTA), 10% Glycolic acid (GA) and 18% Etidronic acid (EA), which are used as a final wash solution and activated by ultrasonics.

Material and Method

In this study, 80 human mandibular premolar teeth extracted for orthodontic/periodontal reasons were used. The teeth were kept in distilled water at room temperature until the time of the study. The endodontic enterance cavity of each tooth was opened and in order to obtain a standard root length, the crowns were cut with diamond burs with a root length of 15 mm from the enamel-cement margin. The working length of the remaining roots was determined to be 1 mm shorter after the tip of the number 15 K-file appeared from the apical foramen. After the working lengths of the teeth were determined, canal widening operations were performed with the Reciproc R25 rotary tool file suitable for reciprocating motion with the help of an endodontic motor. The samples were randomly divided into 4 groups, one of which was the control group (n=20). In each group, different final irrigation solutions were used with the passive ultrasonic activation (PUI) system.

Group 1: %2,5 NaOCl +%17 EDTA+PUI

Group 2: %2,5 NaOCl +%10 GA+PUI

Group 3: %2,5 NaOCl +%18 EA+PUI

Group 4: %2,5 NaOCl+distilled water +PUI (control group)

After all these procedures, the teeth were divided into two with flame-tipped diamond burs in the buccolingual direction. During the procedure, care was taken not to touch the root canal cavity. From the samples; SEM images were taken under x2000 magnification with the central part of the coronal, middle and apical tripartite regions, and the presence of the smear layer was scored observationally by the the two different observers.

Result

Compliance with normal distribution was evaluated with the Kolmogorov Smirnov test. The Kruskal Wallis H test was used to compare the data that were not normally distributed according to groups of three or more, and multiple comparisons were examined with the Dunn test. Significance level was taken as p<0.05. Interobserver agreement was calculated using Cohen's kappa statistics.
Kappa test results showed that there was no statistically significant difference between the assessors (kappa value = 0.866). No statistically meaningful difference was observed between the EDTA, GA and EA groups (p>0.05). In the evaluation made within each group, there was no meaningful difference in the coronal and middle third regions of the root canal in the EDTA and GA groups (p>0.05), but a statistically significant difference was found in the apical region (p<0.05). In the EA group, there was a meaningful difference between only the coronal and apical triples (p<0.05).

Conclusions

There is no significant difference between the smear layer removal efficiency of EDTA, GA and EA irrigation solutions. None of the irrigation solutions used could completely remove the smear layer from the root canals.