Atâullah Ağa'nın tezkire özelliği gösteren şiir mecmuası (I/1-200) (Metin-MESTAP)
Atâullah Ağa's poetry compilation exhibiting the characteristics of tezkire (I/1-200) (Text-MESTAP)
Yazar: ELİF ACAR
Danışman: PROF. DR. ALİ İHSAN ÖBEK
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Erbil'de dünyaya gelen Atâullah Hacı Reşit Ağa, çok genç yaştan itibaren edebiyata ilgi duymuştur. Kendisi de şair ve edip olan Atâullah Ağa, el yazması olarak şiir mecmuaları oluşturmuştur. Kaleme aldığı bu yazma mecmualardan Atâullah Ağa'nın edebiyat konusunda iyi bir eğitim aldığı anlaşılmaktadır. Geride bıraktığı bu mecmualar, edebiyat ve kültür tarihimize önemli katkılar sunacaktır.
            Mecmualar; birçok şairi, şiiri, metni gün yüzüne çıkarmak, tanıtmak daha önce okunmamış, bulunmamış ürünleri edebiyatımıza kazandırmak fırsatı sunar. Böylece edebiyat dünyasında büyük bir boşluğu doldururlar. Biz de Klasik Türk edebiyatına büyük katkı sunacağını düşündüğümüz tezkire özelliği gösteren Atâullah Ağa'ya ait yazma şiir mecmuasını edebiyat alanımıza kazandırmanın önemli bir hizmet olacağı düşüncesiyle çalışmamızı bu alanda yaptık. Bu çalışma, Atâullah Ağa'nın kızı Irak Türkmen edebiyatının parlak simalarından şair Nesrin ERBİL'in şahsi kütüphanesinde bulunan babası Atâullah Ağa'ya ait şiir mecmuasının günümüz harflerine aktarılmasını ve incelenmesini içermektedir. 
            Oldukça kapsamlı olan bu mecmuanın I. bölümün ilk 200 sayfası çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Üzerinde çalıştığımız mecmuada Erbil, Kerkük coğrafyasının şairlerinin şiirlerinin yanı sıra bazı şairlerin tercüme-i hal başlığında biyografileri de bulunmaktadır. Bu sebeple tez başlığımıza "tezkire özelliği gösteren" ibaresini koymayı uygun bulduk. Mecmuada bulunan bu biyografilerin de klasik edebiyatımıza önemli katkılarının olacağını düşünmekteyiz. Söz konusu çalışmamız MESTAP'A göre muhteva tablosu, Atâullah Ağa'nın hayatı ve mecmuanın çeviriyazı bölümlerinden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Atâullah Ağa, mecmua, şiir, şair

Abstract:
Atâullah Hacı Reşit Ağa, born in Erbil, has been interested in literatüre from a very young age. Atâullah Ağa, himself a poet and man of letters, compiled handwritten poetry journals. From these handwritten journals, it is eviden that Atâullah Ağa received a good education in literatüre. The journals he left behind will cntribute significantly to our literary and cultural history. 
             These journals provide an opportunity to bring many poets, poems, and texts to light, introducing and adding previously unread and undiscovered works to our literature. In this way, they fill a significant gap in the literary world. Recognizing the potential contribution to Classical Turkish literature, we have undertaken the task of bringing to light the handwritten poetry journal of Atâullah Ağa, demonstrating its biographical characteristics, and considering it an important service to our literary field. This study involves the transliteration and examination of the handwritten poetry journal of Atâullah Ağa, which is part of the personal library of Nesrin ERBİL, the daughter of Atâullah Ağa, a prominent figure in Iraqi Turkmen literature.  
            The first 200 pages of the extensive journal form the subject of our study's first section. In addition to the poems of poets from the Erbil and Kirkuk regions, the journal also contains biographies of some poets under the title "tercüme-i hal" (translated state). Therefore, we found it appropriate to include the phrase "demonstrating biographical characteristics" in our thesis title. We believe that these biographies in the journal will also make significant contributions to our classical literature. According to MESTAP, our study includes a content table, Atâullah Ağa's life, and the translated text sections of the journal.

Key Words: Atâullah Ağa, journal, poetry, poet