Farklı tarımsal atıkların Ganoderma lucidum yetiştiriciliğinde verim ve kalite üzerine etkisi
Effect of different agricultural wastes on yield and quality in cultivation of Ganoderma lucidum
Yazar: YASİN BURAK HAL
Danışman: DOÇ. DR. HATIRA TAŞKIN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, ülkemizde yaygın olarak üretimi yapılmayan bir mantar türü olan Ganoderma lucidum (Reishi mantarı)'un yetiştiricilik koşullarının ortaya konulması, farklı yetiştiricilik ortamlarının Reishi mantarının verim ve kalitesi üzerine etkilerinin test edilerek, en uygun substrat materyallerinin ve bunların karışım oranlarının belirlenmesi hedeflenmiştir. G. lucidum'un tohumluk miselleri Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü'nden temin edilmiştir. G. lucidum'un tohumluk miselleri; K (meşe kaba talaşı), B1 (2 meşe kaba talaşı + 1 buğday kepeği), B2 (2 yer fıstığı kabuğu + 1 buğday kepeği, B3 (1 meşe kaba talaşı + 1 yer fıstığı kabuğu + 1 buğday kepeği), B4 (2 mısır koçanı + 1 buğday kepeği), B5 (1 meşe kaba talaşı + 1 mısır koçanı + 1 buğday kepeği), B6 (2 asma budama atığı + 1 buğday kepeği), B7 (1 meşe kaba talaşı + 1 asma budama atığı + 1 buğday kepeği) substrat karışımlarına aşılanmıştır. Çalışmada; yetiştirme ortamlarının pH analizi ve nem içeriği parametreleri üç farklı dönemde belirlenmiş, misel sarım hızı, verim, biyolojik etkinlik ve ortalama ağırlık açısından ortamlar karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucunda, en kısa misel sarım süresi 28 gün ile B3 ve B6, en uzun ise 42 gün ile K ortamından elde edilmiştir. Kurutulmuş mantar örneklerinde yapılan protein analizinde; en yüksek protein içeriği %48,56 ile B4 ortamında ve en düşük ise %23,80 ile K ortamından elde edilen mantarlarda tespit edilmiştir. Kuru madde B1 ortamında %25,24, B4 ortamında ise %22,13 olmuştur. Mantar verimi (toplam verim) en fazla 66,58 g ile B4 ortamından elde edilirken, en düşük 25,32 g ile K ortamında gözlemlenmiştir. Mantar ağırlığı (tek mantar olarak) en yüksek B4 ortamında 19,73 g olarak, en düşük ise 12,09 g ile B1 ortamında tespit edilmiştir. Şapka kalınlığı en fazla 10,24 mm ile B4 ortamında gözlemlenirken, en düşük 8,68 mm ile K ortamında kaydedilmiştir. Şapka çapı en geniş 50,63 mm ile B5 ortamında, en az 45,23 mm ile B4 ortamında ölçülmüştür. Biyolojik etkinlik oranı, %5,31 (K) ile %16,37 (B4) arasında değişim göstermiştir.  

Anahtar kelimeler: Reishi mantarı, Ganoderma lucidum, yetiştiricilik, substrat

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the cultivation condition of Ganoderma lucidum (Reishi mushroom), which has not widely been produced in Turkey, and to find the most suitable substrate materials and their mixing ratios by testing the effects of different substrates on yield and quality of Reishi mushroom. Spawn of G. lucidum was obtained from Atatürk Horticultural Central Research Institute (Yalova, Turkey). The sapwn of G. lucidum was inoculated into substrate mixtures; C (oak), B1(2 oak + 1 wheat bran), B2 (2 peanut shell + 1 wheat bran), B3(1 oak + 1 peanut shell + 1 wheat bran), B4 (2 corn cob + 1 wheat bran), B5 (1 oak + 1 corn cob + 1 wheat bran), B6 (2 vine pruning waste + 1 wheat bran), B7 (1oak + 1 vine pruning waste + 1 wheat bran).  In the study, pH analysis and moisture content (%) parameters were determined in the growing mixures at three different periods and the growing mixtures were compared in terms of mycelia development time (day), yield (g), biological efficiency (%) and average mushroom weight (g). At the end of study, while the shortest mycelia development time was obtained from B3 and B6 with 28 days, the longest was found in C with 42 days. In protein analysis performed on dried mushroom samples, the highest protein content was 48.56% in B4 and the lowest was 23.80% in C. Dry matter was 25.24% in B1 and 22.13% in B4. The highest mushroom yield (total yield) was obtained in B4 with 66.58%, while the lowest yield was recorded in C with 25.32%. The mushroom weight (for a single mushroom) was recorded the highest as 19.73 g in B4 and the lowest as 12.09 g in B1. While the highest cap thickness was observed in the B4 with 10.24%, the lowest value was found in the C with 8.68%. The largest cap diameter was recorded in B5 with 50.63% and the smallest cap diameter was found in B4 with 45.23%. The rate of biological activity varied between 5.31% (C) and 16.37% (B4).

Keywords: Reishi mushroom, Ganoderma lucidum, cultivation, substrat