Lise öğrencilerinin bakış açısından okulun anlamı, matematik okuryazarlığı öz-yeterlikleri ve matematik öğrenmeye yönelik motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between high school students' perception of the meaning of school, their mathematical literacy self-efficacy, and motivation to learn mathematics
Yazar: AYSEL KOÇDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MURAT GENÇ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Matematik öğretimi günlük yaşantımızda birçok yansımalar barındırmaktadır. Okulda öğrendiklerini gündelik yaşantısına aktaran öğrenci öğrenmeye daha motive hale gelmektedir. Matematik öğretiminin temel amacı, öğrencilerin matematiksel problemleri çözerken kendi düşüncelerini ifade etmelerini sağlamak ve matematiksel terminoloji ve dilin doğru bir şekilde kullanılmasını sağlamaktır. Matematik okuryazarlığını etkileyen en önemli faktörlerden birinin öz-yeterlik kavramı olduğu bilinmektedir. Bu kavram, öğrencilerin performanslarını doğrudan etkileyerek matematik okuryazarlığında motive edici bir rol oynar. Dolayısıyla bu değişkenler okulun öğrencilerin gözünde daha anlamlı bir yer edinmesine katkı sağlamaktadır. Bu düşünceden hareketle bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin bakış açısından okulun anlamı, matematik okuyazarlık öz-yeterlikleri ve matematik öğrenmeye yönelik motivasyonları arasındaki ilişkinin incelemektir. Araştırma, betimsel nitelikli bir tarama araştırmasıdır. Araştırma deseni olarak ilişkisel ve nedensel karşılaştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Batı Karadeniz Bölgesinde bir ilçede yer alan 610 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada lise öğrencilerinin bakış açısından okulun anlamı, matematik okuryazarlığı öz-yeterlik ve matematik öğrenmeye yönelik motivasyon ölçekleri kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra, korelasyon ve çoklu regresyon analizi-stepwise metodu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; lise öğrencilerinin okulun anlamı, matematik okuryazarlığı öz-yeterlikleri ve matematik öğrenmeye yönelik motivasyonun orta düzeyin üzerinde olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin okulun anlamı ve matematik öğrenmeye yönelik motivasyonlarının cinsiyete göre bazı alt boyutlarda farklılaştığı ancak matematik okuryazarlığı öz-yeterliklerinin cinsiyete göre farklılaşmadığı görülmüştür. Öğrencilerin bakış açısından okulun anlamı, matematik okuryazarlığı öz-yeterlikleri ve matematik öğrenmeye yönelik motivasyonlarının bazı alt boyutlarında sınıf düzeyine göre farklılaşmanın olduğu, bazı alt boyutlarında ise sınıf düzeyine göre farklılaşmadığı görülmüştür. Diğer taraftan değişkenler arasındaki korelasyonun pozitif, anlamlı ve yüksek olduğu bulunmuştur. Ortaöğretim öğrencilerinin matematik okuryazarlığı öz-yeterlikleri ve matematik öğrenmeye yönelik motivasyonları arttıkça, öğrencilerinde gözünde okulun anlamının arttığı belirlenmiştir. Yapılan çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre, matematik okuryazarlığı öz-yeterlikleri ve matematik öğrenmeye yönelik motivasyon değişkenlerinin lise öğrencilerinin bakış açısından okulun anlamı değişkenini anlamlı bir şekilde yordadığı belirlenmiştir.

Abstract:
Teaching mathematics has many reflections in our daily lives. Students who transfer what they learn at school to their daily lives become more motivated to learn. The main purpose of teaching mathematics is to help students express their own ideas while solving mathematical problems and to ensure the proper use of mathematical terminology and language. It is known that one of the most important factors affecting mathematical literacy is the concept of self-efficacy. This concept plays a motivating role in mathematical literacy by directly affecting students' performance. Therefore, these variables contribute to making school more meaningful in the eyes of students. Based on this idea, the purpose of this research is to examine the relationship between high school students' perception of the meaning of school, their mathematical literacy self-efficacy, and their motivation to learn mathematics. The research is a descriptive survey research. Relational and causal-comparative designs were used as the research design. The study sample consists of 610 high school students from a district in the Western Black Sea Region. In the study, scales measuring the meaning of school from the perspective of high school students, mathematical literacy self-efficacy, and motivation to learn mathematics were used. For data analysis, descriptive statistics, correlation analysis, and multiple regression analysis using the stepwise method were applied. According to the research findings, high school students' perceptions of the meaning of school, mathematical literacy self-efficacy, and motivation to learn mathematics were above the moderate level. It was observed that students' views on the meaning of school and their motivation to learn mathematics differed in some sub-dimensions according to gender, while their mathematical literacy self-efficacy did not show a gender difference. It was also found that certain sub-dimensions of students' perceptions of the meaning of school, mathematical literacy self-efficacy, and motivation to learn mathematics differed by grade level, while others did not. On the other hand, the correlation between the variables was found to be positive, significant, and strong. As students' mathematical literacy self-efficacy and motivation to learn mathematics increased, so did the perceived meaning of school. According to the results of the multiple regression analysis, mathematical literacy self-efficacy and motivation to learn mathematics were significant predictors of how meaningful high school students found school.