Fibromiyalji sendromu olan kadınlarda aktivite yönetiminin etkilerinin incelenmesi: Randomize kontrollü çalışma
Examining the effects of activity management in women with fibromyalgia syndrome: A randomized controlled study
Yazar: SENA ALBAY
Danışman: PROF. DR. GAMZE EKİCİ ÇAĞLAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy

Özet:
Bu çalışma, fibromiyalji sendromu (FMS) olan kadınlarda aktivite yönetiminin semptom, aktivite paternleri, okupasyonel performans, anksiyete, depresyon, okupasyonel denge ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini incelemek amacıyla planlanmıştır. Çalışmaya FMS tanılı 31 kadın dahil edilmiştir. Katılımcılar randomize şekilde müdahale (n=15) ve kontrol (n=16) grubu olarak gruplara ayrılmıştır. Müdahale grubuna 4 hafta boyunca haftada 2 defa çevrimiçi aktivite yönetimi eğitimi uygulanmıştır. Her bir katılımcı için fiziksel ve sosyodemografik özellikler kaydedilerek, Revize Edilmiş Fibromiyalji Etki Anketi, Ağrı-Aktivite Paternleri Ölçeği, Kanada Okupasyonel Performans Ölçeği,  Hastane Anksiyete Depresyon Skalası, Okupasyonel Denge Anketi ve Nottingham Sağlık Profili başlangıç ve bitiş olmak üzere iki kez uygulanmış ve sonuçlar karşılaştırılmıştır. Müdahale grubunda semptom (p=0,002), okupasyonel performans (p=0,001),  memnuniyet (p=0,001), anksiyete (p=0,025),  yaşam kalitesinin ağrı (p=0,007) ve emosyonel reaksiyon (p=0,026) parametlerinde anlamlı fark bulunmuş ve etkilenen aktivite paternlerinin (p=0,012) düzenlendiği görülmüştür. Kontrol grubunda ise yaşam kalitesinin sosyal izolasyon (p=0,028) bulgusunda değişim bildirilirken diğer parametrelerde fark bulunmamıştır. İki grubun son değerlendirmeleri karşılaştırıldığında semptom (p=0,004), okupasyonel memnuniyet (p=0,001) ve yaşam kalitesinin ağrı (p=0,003) parametresinde iyileşme bildirilmiştir. Bu bulgular doğrultusunda, aktivite yönetimi eğitiminin FMS'de ana bulgu olan ağrı parametresinde etkili olduğu görülmüştür. Ağrının yönetiminde bu yaklaşımın kullanılmasının tercih edilebilir bir yöntem olduğu düşünülmektedir fakat FMS gibi kompleks durumlarda farklı tedaviler ile kombinasyon sonuçlarının, aynı zamanda yüz yüze uygulamanın etkinliğinin incelenmesine  ve uzun süreli takibi içeren ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
This study was planned to investigate the effects of activity management on symptoms, activity patterns, occupational performance, anxiety, depression, occupational balance and quality of life in women with fibromyalgia syndrome (FMS). The study included 31 women with FMS. Participants were randomly divided into intervention (n=15) and control (n=16) groups. The intervention group received online activity management training twice a week for 4 weeks. For each participant, physical and sociodemographic characteristics were recorded and the Revised Fibromyalgia Impact Questionnaire, Pain-Activity Patterns Scale, Canadian Occupational Performance Scale, Hospital Anxiety Depression Scale, Occupational Balance Questionnaire, and Nottingham Health Profile were administered twice, at baseline and at the end, and the results were compared. In the intervention group, significant differences were found in symptom (p=0,002), occupational performance (p=0,001), satisfaction (p=0,001), anxiety (p=0,025), pain (p=0,007) and emotional reaction (p=0,026) parameters of quality of life and it was seen that the affected activity patterns (p=0,012) were regulated. In the control group, a change was reported in the finding of social isolation (p=0,028) in quality of life, while no difference was found in other parameters. When the final evaluations of the two groups were compared, improvement was reported in symptom (p=0,004), occupational satisfaction (p=0,001) and pain (p=0,003) parameters of quality of life. According to these findings, activity management training was found to be effective in the pain parameter, which is the main symptom in FMS. It is thought that the use of this approach in the management of pain is a preferable method, but further studies are needed to examine the results of combination with different treatments in complex conditions such as FMS, as well as the effectiveness of face-to-face application and long-term follow-up.