1803 (H. 1218) tarihli Kale Mühimmat Defterine göre Girit kalelerindeki askeri mühimmat ve malzemelerin değerlendirilmesi
According to the Fortress Ammunition register dated 1803 (H. 1218) evaluation of military ammunition and materials in the fortress of crete
Yazar: TUĞÇE NUR DAL
Danışman: DOÇ. DR. SAMETTİN BAŞOL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu çalışmada 19. yüzyılda Osmanlı Devleti topraklarına tabii Girit Adasındaki kalelerin mühimmat malzemeleri ve bunların değerlendirilmesi konuları ele alınmıştır.
Çalışma giriş, altı ana bölüm, sonuç ve ekler bölümlerinden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde çalışmanın amacı, kapsamı, sınırlılıkları ve literatür değerlendirmesi açıklanmıştır. Birinci bölümde Girit Adasının tarih boyunca hangi devletlerin hakimiyetine girdiği konusu ve sonrasında adanın Osmanlı Devleti'nin hakimiyetine girme süreciyle ilgili bilgiler aktarılmıştır. Sonrasında adadaki idari faaliyetler ve adanın Osmanlı Devleti topraklarından ayrılması konuları ifade edilmiştir. İkinci bölümde ilk olarak Osmanlı kaleleri ile ilgili genel bilgiler bir araya getirilmiş ve kale bölümleri aktarılmıştır. Devamında kalelerde görevli olan zümreler ile ilgili açıklama yapılmış, son olarak ise Osmanlı kalelerinin sefer ve savaşlar esnasındaki rolleri ile ilgili konulara değinilmiştir. 
Üçüncü bölümde Girit kalelerinde tespit edilen toplara dair bir değerlendirme yapılmıştır. Sonrasında kalelerde tespit edilmiş tüfek ve tabancalarla ilgili veriler aktarılmış, bu veriler ışığında değerlendirmeler yapılmıştır. Aynı bölümün devamında top mermilerine ait tespit edilen veriler aktarılmıştır. Çalışmanın dördüncü bölünde Kandiye, Hanya, Suda, İspirlonka, Pirebize, Palmu, Resmo, Granbusa ve Kisamo kalelerinde tespit edilmiş ateşsiz el silahlarıyla ilgili açıklamalar yapılmıştır. Çalışmanın beşinci bölümünde adada tespit edilmiş olan ham maddelerin değerlendirmesi yapılmış ve bu ham maddelerin neler olduğu ifade edilmiştir. Son bölüm olan altıncı bölümde ise bu malzemelerin haricinde kalan diğer edevatın değerlendirmesi yapılmıştır. Genel değerlendirmenin olduğu sonuç bölümünden sonra ekler bölümü verilmiştir. Bu bölümde konuyla ilgili çeşitli tablolar ve belgeler yer almaktadır.

Abstract:
This study focused on the ammunition supplies and assessments of forts on Crete Island, which were subject to Ottoman territory in the 19th century.
The study consists of introduction, six main chapters, conclusion and appendices. In the introduction, the aim, scope, limitations and literature review of the study are explained. In the first part, information about the process of the Crete Island coming under the domination of the Ottoman Empire was given. Afterwards, the administrative activities on the island and the separation of the island from the lands of the Ottoman Empire were expressed. In the second part, first of all, general information about the Ottoman castles was brought together and the castle sections were conveyed.
 Afterwards, an explanation was given about the groups who were in charge of the castles, and lastly, the roles of the Ottoman castles during the expeditions and wars were mentioned. In the third chapter, an evaluation was made about the cannons detected in the Cretan castles. Afterwards, the data about the rifles and pistols detected in the castles were transferred, and evaluations were made in the light of these data. 
In the continuation of the same section, the data of the artillery shells are given. In the fourth part of the study, explanations were made about the handguns found in Heraklion, Chania, Suda, Ispirlonka, Pirebiza, Palmu, Rethymno, Granbusa and Kisamo castles. In the fifth part of the study, the raw materials identified on the island were evaluated and what these raw materials were was stated. In the sixth chapter, which is the last chapter, the evaluation of other tools other than these materials has been made. After the conclusion section with the general evaluation, the appendices section is given. This section contains various tables and documents related to the subject.