Orak hücre hastalarında ağrı yönetimi: Progresif kas gevşeme egzersizleri
Management of pain for sickle cell disease patients: Progressive muscle relaxation exercises
Yazar: AYSUN KAZAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÖZKARAMAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anemi-orak hücreli = Anemia-sickle cell ; Ağrı = Pain ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Gevşeme = Relaxation ; Gevşeme tedavisi = Relaxation therapy ; Kas gevşemesi = Muscle relaxation

Özet:
Amaç: Bu araştırma orak hücre hastalarında görülen ağrıya progresif kas gevşeme egzersizlerinin etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı.
Gereç-yöntem: Randomize kontrollü girişimsel desende bu araştırma Ekim 2017-Temmuz 2018 tarihleri arasında Mersin Şehir Hastanesinde yürütüldü. Araştırmanın örneklemini 18 yaş üzeri, bilinci açık, orak hücre hastalığı olan, ağrı bildiren, doktor istemine göre opioid olmayan ve zayıf opioid analjezik uygulanan 58 hasta oluşturdu. Araştırmanın örneklemini oluşturan hastalar tabakalama ve bloklama yöntemleriyle uygulama (n=29) ve kontrol gruplarına (n=29) atandı. Araştırmanın verileri Birey tanıtım formu, Visual Analog Skala, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği ve New Castle Hemşirelik Bakım Memnuniyeti Ölçeği ile toplandı. Araştırmada 3 gün süresince her iki gruba hekim tarafından reçete edilen analjeziklerin yanı sıra uygulama grubuna 30 dakika progresif kas gevşeme egzersizi uygulanırken, kontrol grubunun istirahati sağlandı. Her iki grup hastanın ağrısı 3 gün süresince ve her gün 3 zaman noktasında değerlendirildi. Araştırmada kategorik değişkenler için frekans dağılımları, sayısal değişkenler için tanımlayıcı istatistikler verildi. Değişkenler arasında fark olup olmadığı ki kare analizi, bağımsız örneklem t testi, Mann Whitney U, üç yönlü anova ve sidak testi ile analiz edildi. 
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 29,59±6,94yıl, %53,4'ü kadın, %69'u bekardır. Araştırmada uygulama grubunun kontrol grubuna göre 1. gün, 2.gün ve 3.günlerin 3. zaman noktasında ağrı puan ortalamasının istaistiksel olarak anlamlı daha düşük olduğu belirlendi (p<0,05). Hastaların her iki gruba göre ağrıyla baş etme yöntemleri, ağrı yerleşim yeri, ağrıya eşlik eden şikayetleri, SF-36 yaşam Kalitesi Ölçeği ve New Castle Hemşirelik Bakım Memnuniyeti Ölçeği puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklı olmadığı saptandı (p>0,05). 
Sonuç: Araştırmada orak hücre hastalarının ağrı yönetiminde progresif kas gevşeme egzersizlerinin etkili olduğu belirlendi. 
Anahtar kelimeler: Orak hücre hastalığı, ağrı yönetimi, progresif kas gevşeme egzersizi.

Abstract:
Aim: This study was conducted to evaluate the effect of progressive muscle relaxation exercises on pain of patients with sickle cell disease.

Material and Metod: The randomized controlled interventional study was conducted between October 2017-July 2018 at Mersin City Hospital. Study sample was composed of 58 patients who were over 18 years old, sickle cell disease, painfull, conscious, treated with nonopioid and weak opioid analgesic according to the doctor request. Patients were assigned to intervention (n = 29)  and control groups (n = 29) by layering and blocking randomization methods. Datas of study were collected with the individual identification form, Visual Analogue Scale, SF-36 Quality of Life Scale and New Castle Nursing Care Satisfaction Scale. During the study, progressive muscle relaxation exercise was applied for 30 minutes every day to the intervention group for 3 days, and the control group was rested. Both groups of patients were assessed for pain for 3 days and 3 times per day. In the study, frequency distributions for categorical variables and descriptive statistics for numerical variables were given. The difference between the variables was analyzed by square analysis, independent sample t test, Mann Whitney U test, three way anova and sidak test. 

Results: The average age of the patients was 29,59 ± 6,94 years, 53,4% were female and 69% were single. In the study, it was determined that the mean pain score was statistically significant lower at the third time point of the first day, the second day and the third day of the intervention group compared to the control group(p<0,05). There was no statistically significant difference between the two groups in terms of the methods of coping with pain, location of pain, and complaints accompanying pain (p> 0,05).

Conclusion: In the study, progressive muscle relaxation exercises were found to be effective in pain management of patients with sickle cell disease. 

Key words: Sickle cell disease, pain manangement, progressive muscle relaxation exercise.