Okul öncesinde okul, sınıf ve akran kültürüne etnografik bakış
Ethnographic outlook to school, class and peer culture in pre-school
Yazar: BETÜL YANIK
Danışman: DR. MUSTAFA YAŞAR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran = Peer ; Akran ilişkileri = Peer relationships ; Etkileşim = Interaction ; Etnografya = Ethnography ; Kültürel etki = Cultural effect ; Okul kültürü = School culture ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Sınıf = Classroom ; Sınıf kültürü = Class culture ; Çocuklar = Children ; İletişim = Communication

Özet:
Bu araştırma, okulöncesinde okul, sınıf ve akran kültürünün betimlenmesi ve bu kültürler arası etkileşim ve iletişimin nasıl olduğunun anlaşılması amacıyla yapılmış nitel bir çalışmadır. Araştırma Kahramanmaraş merkez ilinde, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız bir anaokulunda 20 öğrenci, öğretmen, stajyer ve okul personelinden (idari, temizlikten ve yemekten sorumlu) oluşan çalışma grubuyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada etnografik yaklaşım tercih edilerek kültürler gözlenmiştir. Bu süreç boyunca araştırmacı okul içerisinde katılımcı gözlemci olarak verilerini gözlem, görüşme, doküman analizi ve araştırmacı günlüğünü kullanarak toplamıştır.Elde edilen nitel verilerin analizinde betimsel ve içerik analizi kullanılmıştır. Betimsel analizde toplanan veriler bütünsel bir şekilde ortaya konulurken, içerik analizinde ham veriler sistematik kodlama işlemine tabi tutulmuştur.Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre okul kültürü, okulun fiziksel ve sosyal özelliklerinden oluşarak içerisinde gizli ve farklı kültürler barındırmaktadır. Sınıf kültürü ise sınıfın fiziksel özelliklerinden şeklini alırken, öğretmen ve öğretmenin sınıf içindeki uygulamaları da kültürün şekillenmesideki diğer öğelerdendir. Akran kültüründe, çocukların birbiriyle olan ilişkileri kültürün çekirdek kısmında bulunmakta ve özellikle erkek çocukların tercih ettikleri spiderman, ben ten, savaş oyunları bu kültürün doğasını oluşturmaktadır. Bu üç kültürün birbiriyle olan etkileşiminde okul kültürünün sınıf kültürünü şekillendirdiği, bu şekillenme sonucu oluşan sınıf kültürünün biçiminin ise akran kültürünün oluşumuna yön verdiği ve sınıf kültürü ile akran kültürünün çatıştığı sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Okulöncesi, Okul Kültürü, Sınıf Kültürü, Akran Kültürü

Abstract:
This is a qualitative study that aims to describe the school culture, classroom culture and peer culture within a pre-school and to investigate how these different cultures interact and communicate with each others. This research has been carried out with a group of people including 20 children, the classroom teacher, trainees and school staff (administrative staff and staff responsible for cleaning and food) in an independent kindergarten that is affiliated to the Ministry of National Education in the province of Kahramanmaraş. In this research, cultures have been observed by utilizing ethnographic approach. During this process, the researcher collected the data as a participant-observer by using observations, interviews, document analysis and researcher?s log.Descriptive and qualitative content analysis were used to analyze the data. While in descriptive analysis the data were presented as holistic manner, in the content analysis the raw data were subjected to the systematic encoding process.Based on the findings of the study, the culture of the school was formed by school?s physical and social features and consisted of covert and various cultures. While the classroom culture took the shape of the physical characteristics of the classroom, the teacher and the teacher?s practices in the classroom were essential factors that shaped the classroom culture. As for the peer culture, the relations of the children with each other were at the core part of culture and the games like Spiderman, Ben Ten and war games, especially preferred by boys, formed the nature of this culture. About the interaction of these three cultures with each other, it has been concluded that the school culture shaped the classroom culture, that the classroom culture determine the nature of the peer culture and that there is a clash between the classroom culture and peer cultureKeywords: Pre-school, School culture, classroom culture, peer culture