Obstrüktif uyku apne sendromlu (OSAS)hastalarda serum nesfatin-1 düzeyinin osas şiddeti ile ilişkisi
The relationship between serum nesfatin-1 levels and the severity of obstruktive sleep apnea syndrome (OSAS)in patients with osas
Yazar: SEÇİL ÖZERCAN
Danışman: UZMAN KÜBRA MEHEL METİN ; PROF. DR. TAHİR KURTULUŞ YOLDAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Nesfatin 1 = Nesfatin 1 ; Obezite = Obesity ; Polisomnografi = Polysomnography ; Serum = Serum ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu (OSAS); 'uyku sırasında tekrarlayan tam veya parsiyel üst solunum yolu obstrüksiyonu ve oksijen satürasyonunda azalma ile seyreden bir sendrom'dur. Prevelansı  %2.1-%7.5 arasında değişmektedir. Obezite OSAS için en önemli risk faktörüdür.
Nesfatin-1; hipotalamusun iştah kontrolünden sorumlu çekirdeklerinden salgılanan anoreksijenik, antiinflamatuar, antihiperglisemik, nöroprotektif özellikte bir moleküldür. Nesfatin-1'in anoreksijenik ve antiinflamatuar etkisi OSAS ile nesfatin-1 arasındaki ilişkinin araştırılması için merak uyandırmıştır.
 Bu çalışmada; OSAS hastalarının serum nesfatin-1 düzeyi belirlenerek OSAS şiddeti ile serum nesfatin-1 düzeyinin ilişkisini incelemek, OSAS'ın risk faktörlerinden olan obezite ile serum nesfatin-1 düzeyi arasında ilişki olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM
Bu çalışma; Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Kliniği Uyku Laboratuvarı'na OSAS semptomları ile başvurup PSG (polisomnografi) yapılan 80 kişi ile yapıldı. Hastalar PSG sonucuna göre; OSAS saptanmayan sağlıklı kontrol, hafif OSAS, orta OSAS ve ağır OSAS olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Her gruba 20 kişi dahil edildi. Çalışma için etik kurul onayı alındı. Vakaların yaş, cinsiyet, VKİ (vücut kitle indeksi), bel/kalça oranları, boyun çevresi, lipid profilleri, glukoz değeri ve insülin rezistansı gibi dosyalarında bulunan laboratuar sonuçları, ek hastalıkları ve PSG parametreleri kaydedildi. Vakaların Nesfatin-1 değeri elisa yöntemiyle çalışıldı.
OSAS grupları ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, ek hastalıkları açısından anlamlı istatistiksel fark saptanmadı. OSAS grubu ve kontrol grubunun VKİ, bel/kalça oranı, bel çevresi ve boyun çevresi incelendiğinde; OSAS grubunda daha yüksek olmak üzere anlamlı farklılık saptandı. Medyan nesfatin-1 değeri kontrol grubunda 629,0 (2523,2) pg/ml, hafif OSAS grubunda 173,9 (38,2) pg/ml, orta OSAS grubunda 130,05 (29,01) pg/ml, ağır OSAS grubunda 133,5 (58,78) pg/ml saptandı. Serum nesfatin-1 düzeyi OSAS hastalarında sağlıklı kontrollere göre anlamlı olarak daha düşük saptandı. Nesfatin-1 değerinin OSAS'ın şiddeti ile orantılı olarak azaldığı ve VKİ, bel çevresi, boyun çevresi ile de negatif korelasyon gösterdiği gözlemlendi.
SONUÇ
 Bu çalışmada, OSAS hastalarında serum nesfatin-1 değerlerinin kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük olduğu ve ayrıca OSAS şiddeti arttıkça nesfatin-1 seviyelerinin de azaldığı görüldü. Ayrıca OSAS risk faktörlerinden obezite ile ilişkili olarak VKİ, bel çevresi, bel/kalça oranı ve boyun çevresi arttıkça nesfatin-1 seviyelerinin düştüğü izlendi. Sonuçlarımız, düşük serum nesfatin-1 değerinin OSAS'ın etyolojisinde rol oynuyor olabileceğini, OSAS hastalarında ve özellikle obez OSAS hastalarının tedavisinde önemli olabileceğini düşündürmektedir.

ANAHTAR KELİMELER: Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OSAS) , Nesfatin-1, Polisomnografi, Obezite, İnflamasyonenişliği

Abstract:
Obstructive sleep apnea syndrome (OSAS), is a syndrome characterized by recurrent episodes of complete or partial airway obstruction and reduced oxygen saturation during sleep. Its prevalence is reported between 2.1%–7.5%. Obesity is an important risk factor for OSAS.
Nesfatin-1 is secreted by the appetite-controlling nuclei of the hypothalamus and has anorexigenic, anti-inflammatory, anti-hyperglycemic and neuroprotective properties. The anorexigenic and anti-inflammatory effects of nesfatin-1 have made the evaluation of its relationship with OSAS an interesting topic.
In this study, our aim was to determine nesfatin-1 levels in the serum of OSAS patients and to evaluate any relationships between nesfatin-1 level and OSAS severity. Additionally, any possible relationships between obesity and nesfatin-1 levels were also evaluated.
MATERIAL AND METHODS
This study was performed on 80 OSAS patients who applied to the University of Health Sciences, Ankara Research and Training Hospital, Department of Neurology and underwent polysomnography (PSG). Patients were divided into 4 groups according to their PSG results: Healthy control without OSAS, mild OSAS, moderate OSAS, and severe OSAS. Twenty patients were included in each group. The age, sex, BMI, waist-to-hip ratio, neck circumference, laboratory results from available medical files (such as lipid profiles, blood glucose values and insulin resistance status), comorbid conditions and PSG parameters of patients were recorded. The nesfatin-1 levels of patients were measured via commercially available ELISA kits.
FINDINGS
The OSAS and control groups were similar in terms of age, sex and comorbid diseases. The BMI, waist-to-hip ratio, waist circumference and neck circumference of the OSAS group was significantly higher than controls. Mean serum nesfatin-1 levels were 629,0 (2523,2) pg/ml in the control group, 173,9 (38,2) pg/ml in the mild OSAS group, 130,05 (29,01) pg/ml in the moderate OSAS group and 133,5 (58,78) pg/ml in the severe OSAS group. Serum nesfatin-1 levels were significantly lower among OSAS patients when compared to healthy controls. Nesfatin-1 level was found to decrease with higher OSAS severity. Nesfatin-1 levels were also negatively correlated with the BMI, waist circumference. 
CONCLUSION
In the current study, nesfatin-1 levels were found to be significantly lower in patients with OSAS, and decreased with the increase in OSAS severity. Additionally, nesfatin-1 levels were found to decrease with the increases in the values of BMI, waist circumference, waist-to-hip ratio and neck circumference. The results of our study suggest that nesfatin-1 may play a role in OSAS etiology and may be an important factor in the treatment of OSAS patients.
Keywords: Obstructive sleep apnea syndrome (OSAS), nesfatin-1, polysomnography, obesity, inflammation