Sosyal bilgiler dersinde güncel olaylardan yararlanmanın öğrencilerin sosyal problemlere duyarlılıklarına etkisi
The effects of using current events in the social studies course on students' sensitivity towards social problems
Yazar: ÖNDER ERYILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. TUBA ÇENGELCİ KÖSE
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duyarlılık analizi = Sensitivity analysis ; Güncel olaylar = Current events ; Güncellik = Actuality ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Sosyal duyarlılık = Social sensitivity ; Sosyal sorunlar = Social problems ; Sosyal sorunlar = Social problems ; Ölçekler = Scales

Özet:
Günümüzde eğitim kurumları sadece bilgi veren kurumlar olmaktan çıkmış, toplumun farkında olan, toplumsal problemlere karşı farkındalık geliştiren ve içinde yaşadıkları topluma ne tür katkılar yapabilecekleri üzerinde düşünen bireyler olarak yetiştirme amacına da yönelmişlerdir. Bu amaca ulaşmada Sosyal Bilgiler dersi önemli bir rol oynamaktadır. Öğrencinin Sosyal Bilgiler dersinde sosyal hayatında karşılaşabileceği durum ve sorunları nasıl çözebileceği konusunda bilgi sahibi olurken aynı zamanda sosyal problemlere karşı daha duyarlı hale gelmesi beklenmektedir. Sosyal Bilgiler öğretmenleri sosyal problemlere duyarlılık kazandırmak için derslerinde kaynak olarak güncel olayları kullanabilirler. Bu yolla öğrenciler edindikleri kuramsal bilgiyi uygulamaya dönüştürme fırsatı yakalarlar. Bu bağlamda öğrencilerin sosyal problemlere karşı duyarlı hale gelmeleri için Sosyal Bilgiler dersinde güncel olaylara yer vermenin yararlı olacağı söylenebilir.
Bu araştırmanın amacı, 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersinde güncel olaylardan yararlanmanın öğrencilerin sosyal problemlere duyarlılıklarına etkisinin araştırılmasıdır. Araştırma karma yöntem desenlerinden gömülü deneysel desene göre gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel veriler deneme modellerinden ön-test son-test kontrol gruplu modele ile nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Ayrıca araştırmada, kontrol grubunda güncel olaylardan yararlanmada işe koşulabilecek yöntem, teknik ve etkinliklerin kullanılıp kullanılmadığını görmek amacıyla yapılandırılmış gözlem yapılmıştır. Araştırmanın katılımcıları 2013-2014 eğitim öğretim yılının 2. döneminde Fahri Günay Ortaokulu'nun 5B ve 5D sınıflarında öğrenim gören öğrencilerdir. 
Araştırmada veri toplama aracı olarak Öcal, Demirkaya ve Altınok (2013) tarafından geliştirilen "Sosyal Problemlere Duyarlılık Ölçeği", kişisel bilgi formu, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve yapılandırılmış gözlem formu kullanılmıştır. Ayrıca deneysel işlem süresince araştırmacı tarafından hazırlanan ders planları ve öğretim materyalleri kullanılmıştır. 
Araştırma kapsamında elde edilen nicel verilen analizinde Statistical Package for the Social Sciences 21.0 (SPSS) paket programından yararlanılmıştır. Kontrol ve deney grubu öntest puanları arasındaki analiz için ilişkisiz (bağımsız) örneklemler T Testi, kontrol grubunun öntest ve sontest puanları arasındaki analiz için ilişkili (bağımlı) örneklemler T Testi, deney grubunun öntest ve sontest puanları arasındaki analiz için ilişkili (bağımlı) örneklemler T Testi ve kontrol ve deney gruplarının sontest puanları arasındaki analiz için ilişkisiz (bağımsız) örneklemler T Testi uygulanmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde ise içerik analizi tekniği kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda, Sosyal Bilgiler dersinde güncel olaylardan yararlanılarak öğretim yapılan deney grubundaki öğrenciler ile güncel olaylardan yararlanılmadan öğretim yapılan kontrol grubundaki öğrencilerin sosyal problemlere duyarlılık ölçeğinden elde edilen sontest puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Ayrıca deney grubundaki öğrencilerin öntest ve sontest puanları arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olduğu, diğer yandan kontrol grubundaki öğrencilerin öntest ve sontest puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olmadığı görülmüştür. Dolayısıyla deneysel işlemin hem grup faktörü hem de zaman faktörü üzerinde olumlu bir etkisi olduğu görülmüştür. Tüm bunların yanında deney grubundaki öğrenciler ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelerde, öğrencilerin güncel olaylardan yararlanılarak gerçekleştirilen Sosyal Bilgiler dersi için olumlu görüşe sahip oldukları görülmüştür. Aynı zamanda öğrenciler sosyal problemlere ilişkin bir farkındalık kazandıklarını, güncel olaylardan yararlanılarak gerçekleştirilen öğretimin kendilerinde bir takım davranış değişikliği yarattığını ve bilinç oluşturduğunu ifade etmişlerdir. Araştırma sonuçlarından hareketle Sosyal Bilgiler öğretmenlerine öğrencilerin sosyal problemlere duyarlılıklarını arttırmak için güncel olaylardan yararlanmaları önerilmektedir. Ayrıca araştırmacılar için güncel olayların farklı bağımlı değişkenlere, farklı bağımsız değişkenlerin sosyal problemlere duyarlılığa etkisinin araştırılması ve Sosyal Bilgiler ve sosyal problemleri kapsayan farklı desenlerde çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Today, educational institutions do not only take on the task of teaching but also aim to train individuals who are aware of society; raise awareness about social problems; and think about how they can contribute to society. Social studies course plays a significant role to achieve this goal.  Students are expected to gain informations about how to solve issues and facts which they may face in social life, and become more sensitive towards social problems in the Social Studies course. Social Studies teachers can use current events as a resource to raise students' sensitivity towards social problems. Students have a chance to convert their theoretical knowledge into practice by this way. In this context, it can be said that using current events can be beneficial to make students sensitive towards social problems in the Social Studies course.
The purpose of this study is to investigate the effects of using current events on the 6th grade students' sensitivity towards social problems. Study was carried out according to embedded experimental design which is one of the designs in mixed methods. The quantitative data was collected by means of pre-test/post-test experimental model with a control group and qualitative data was collected by means of semi-structured interview technique. In addition, structured observation was used to examine whether methods, techniques or activities, which can be used in using current events, were used by classroom teacher in control group or not. The participants of the study are consisted of students who were in 5B and 5D classes at Fahri Günay Secondary School in spring term of 2013-2014 academic year.
Sensitivity towards social problems scale, which was developed by Öcal, Demirkaya and Altınok (2013), personal information form, semi-structured interview form and structured observation form were used as data collection tools. Besides, lesson plans and teaching materials, which were prepared by researcher, were used in experiment period. The statistical analysis of the quantitative data of the study was computed through Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) software program. While, independent sample T Test was used for the computation of pre-test points between experiment and control groups and post-test points between experiment and control groups, paired sample T Test was used for the computation of pre-test and post-test points of experiment groups and for the computation of pre-test and post-test points of control group. Qualitative data of this study was analyzed through descriptive analysis technique.
With the reference to the sensitivity towards social problems of the students, the findings of the study revealed that there is a statistically significant difference on behalf of experiment group, where the course subjects were taught by means of current events, in post-test points. There is also statistically significant difference between pre-test and post-test points of experiment group whereas there is not any significant difference between pre-test and post-test points of control group. In other words, findings showed that teaching through using current events in the social studies course have positive effect on both group and time factor. Besides,   semi-structured interviews revealed that students have positive opinions about Social Studies course where subjects were taught through current events. Students pointed out that they gained awareness about social problems and teaching Social Studies through using current events created behavioral changes and in themselves. On the basis of research results, it is advised that Social Studies teachers can benefit from current events to enhance students' sensitivity towards social problems. Besides, researchers can conduct researches about effects of current events on different dependent variables and effects of different variables on sensitivity towards social problems. Additionally, researchers also advice that researches about both Social Studies and social problems can be conducted in different research designs.