Centaurea pterocaula Trautv. (Çoruşbozan) bitkisinin farklı ekstrelerinin yara iyileştirici etkisinin belirlenmesi
Determination of wound healing activity of different extracts of Centaurea pterocaula Trautv. (Corusbozan)
Yazar: BARIŞ ÖTÜN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. UFUK MERCAN YÜCEL
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Centaurea = Centaurea ; Centaurea pterocaula Trautv. = Centaurea pterocaula Trautv. ; Heksanlar = Hexanes ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sıçan sırtında biyopsi punch ile oluşturulan 6 mm'lik yara üzerinde Centaurea pterocaula Trautv.  bitkisinin distile su, metanol, N-hekzan ve etil asetat ile hazırlanan ekstrelerinin etkisini değerlendirmekti. Bu amaçla bitkinin yaprakları toz haline getirilerek distile su, metanol, N-hekzan ve etil asetat ile ekstre edilmiş ve vazelin ile pomad formunda ürünler elde edilerek yaralara topikal olarak uygulanmıştır.  0, 2, 4, 6, 8, 10 ve 12. günlerde yapılan yara ölçümleri ve 12. günde yapılan histopatolojik inceleme sonucunda Centaurea pterocaula Trautv. bitkisinin N-hekzan ekstresinin uygulandığı hayvanlarda yara alanı küçülmelerinin diğer gruplara göre istatistiksel olarak daha iyi olduğu ve bağ doku bileşeni olan kollajen sentezinin ise yara dokusunda anlamlı düzeyde arttığı bulunmuştur. 
 Çalışmamızın sonuçlarına göre: Doğu Anadolu'da halk arasında yara iyileştirilmesinde kullanılan Centaurea pterocaula Trautv. bitkisinin N-hekzanlı ekstresinin yara üzerinde iyileşmeyi hızlandırıcı etkisi olduğu ve iyileşme sürecine olumlu bir katkıda bulunduğu söylenebilir. Ancak, mekanizmayı tam olarak aydınlatabilmek için daha ileri çalışmalara gereksinim vardır. Centaurea pterocaula Trautv. bitkisinin yara iyileştirici özelliği ile yeni ilaç geliştirme çalışmaları için gelecek vaat ettiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study aims to evaluate the wound healing activity of distilled water, metanol, n-hexane and ethyl acetate exracts of Centaurea pterocaula Trautv. on dorsal interscapular surface of rats which are wounded with 6 mm punch. The powdered leaves of Centaurea pterocaula Trautv. are extracted in distilled water, methanol, N-hexane and ethyl acetate and these extracts are prepared in the form of ointment mixed with petrolatum and the ointment form of extracts are pomaded to the wounds of rats topically. In the end of the measurement of wound area at  0, 2, 4, 6, 8, 10 and 12th days it is determined that the rats, N-hexane extract is implemented, have a significant difference from the other groups in terms of the contraction of wound area statistically and as a the result of histopathological research at 12th day it is founded that collagen synthesis, the component of ligament, has increased significantly on wound tissue.
According to our study results; it can be said that the N-hexane extract of Centaurea pterocaula Trautv. which is used traditionally in the Eastern Anatolia of Turkey for wound healing has accelerating effect on wound healing and also it can be said that it has positive contribution to healing process. However, further studies are needed for enlightening the mechanism exactly. It is concluded that the wound healing effect of Centaurea pterocaula Trautv. is promising for "new drug development" studies.