Pulcuksuz yünlü kumaşın sürtünme özelliklerinin iplik çekme (yarn pull-out) yöntemi ile belirlenmesi
Determination of the frictional properties of descaled wool fabric with yarn pull-out method
Yazar: GÜLHAN GÜLER
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR BİLİŞİK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Bu çalışma ile pulcuksuz yünlü kumaşların temel fiziksel ve mekanik özellikleri karakterize edilerek giysilik uygulamaları için tekstil tasarımcılarının kullanımına sunulmuştur.
Bu amaç doğrultusunda pulcuksuz kumaşların statik sürtünme katsayıları; pull-out yöntemi ile kumaş kayması; kumaş yapısındaki iplik-iplik sürtünmeleri için iplik çekme kuvveti; kumaş eğilme rijidlikleri; kumaş çekme dayanımı-uzamaları ve kumaş aşınma-boncuklanma davranışları test edilerek veriler üretilmiştir. Bu çalışma kapsamında, statik sürtünme test aparatı ve yöntemi gelştirilmiş; pull-out yöntemi ile kumaş kayma aparatı ve yöntemi, pull-out yöntemi ile eğilme aparatı ve yöntemi pulcuksuz kumaşlara uyarlanmıştır.
Bu çalışma sonuçları göstermiştir ki pulcuksuz iplik ve kumaşların statik sürtünme katsayıları pulcukluya göre düşük; pulcuksuz kumaşların kayma ve eğilme rijidlikleri pulcukluya göre düşük; pulcuksuz kumaşların kumaştan iplik çekme kuvvetlerinin pulcukluya göre düşük; pulcuksuz lif, iplik ve kumaşların çekme dayanımlarının pulcukluya göre düşük; pulcuksuz kumaşların aşınma dayanımı pulcukluya göre daha düşük; pulcuksuz kumaşların boncuk sayılarının da pulcukluya göre daha düşük olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, tekrarlı yıkamalar sonucunda pulcuksuz yünlü kumaşlarda pulcuklu yünlü kumaşlara göre boyutsal olarak daha yüksek çekme ve yıkama sayısının artması ile doğrusal olarak boyutsal çekmelerin arttığı görülmüştür. Öte yandan, pulcuksuz yünlü kumaşlarda keçeleşmenin pulcuklu kumaşa göre nerdeyse elemine edildiği tespit edilmiştir.  
Bunun temel nedeni pulcuklu yün lifinin yüzeyindeki pul tabakasının ozonlama tekniği ile tamamen yada kısmen uzaklaştırılması yada törpülenmesi nedeni ile lifin ve dolayısı ile iplik ve kumaşın kısmen pürüzsüz ve kaygan hale gelmesidir. 
Bu konu üzerinde gelecekte pulcuksuz kumaşların yüksek sıcaklıklarda boyanma özellikleri ve kayma-tutunma (slip-stick) davranışlarının belirlenmesi üzerine çalışmalar önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Pulcuksuz yün lifi, yünlü kumaş, iplik çekme (pull-out), kumaş kayma, kumaş dayanımı-uzama, eğilme rijitliği, statik sürtünme katsayısı, kumaş sürtünme-boncuklanma.

Abstract:
In this study, physical and mechanical properties of descaled wool fabrics have been basically characterized. Generated results were proposed for textile designer usage for apparel applications. For this purposes, coefficient of static frictions of descaled wool fabric; fabric shear by pull-out method; fabric pull-out for yarn-yarn frictions in fabric structure; fabric bending rigidity; fabric tensile strength-strain and abrasions-pilling behaviors were altogether tested and required data on descaled and scaled wool fabrics generated.
In this scope of study, the static friction testing device and method based on Euler principal were developed. The fabric shear testing device and method based on pull-out principal were applied to the descaled wool fabric. In addition, the modified bending test device and method based on Pierce principal were also applied to the wool fabrics. 
The results of this study showed that the coefficient of static friction of the descale yarn and fabrics were low compared to those of scaled yarn and fabrics. The in-plane shear and bending rigidity of the descaled fabrics were higher than scaled fabrics. The pull-out forces of descaled wool fabrics were low compared to those of scaled fabrics. The tensile strength and strain properties of the descale fiber, yarn and fabrics were higher than the scale fiber, yarn and fabrics. The abrasion resistances of descaled fabrics were also found low compared to the scaled fabrics. In addition, it was resulted that the number of pillings of descaled fabrics were fewer than those of scaled fabrics. Furthermore, it was realized that the dimensional shrinkages of the descaled fabrics were high compared to those of scale fabrics after repeated washing. When the number of washing increased the dimensional shrinkages of the fabric structure also linearly increased. On the other hand, it was pointed out that the felting of descaled fabric compared to the scaled fabric was almost eliminated.  
The reason was that the fiber, eventually, form to yarn and fabric partially became smooth and slippery due to the fact that the scale layer in the wool fiber was totally or partially removed or filed the scale in the edge at fiber surface by using the ozone technique. 
It has been recommended that the future study on this subject will be the properties of the descaled fabric dyeing at high temperature and the determination of the stick-slip behavior of the descaled fabric. 

Keywords: Descaled wool fiber, wool fabric, yarn pull-out, fabric shear, fabric strength-strain, bending rigidity, static friction, abrasion-pilling.