Nevşehir ili Hacıbektaş ilçesinde 30-65 yaş grubu serviks kanseri tarama testi yaptıran ve yaptırmayan kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği ıı'ye göre karşılaştırılması
Comparison of women in the 30-65 age group in Hacıbektaş district of Nevşehir province, who had and did not have a cervical cancer screening test, according to the healthy lifestyle behavior scale ii
Yazar: PERVİN TAŞKIRAN
Danışman: DOÇ. DR. ARDA BORLU
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
NEVŞEHİR İLİ HACIBEKTAŞ İLÇESİNDE 30-65 YAŞ GRUBU SERVİKS KANSERİ TARAMA TESTİ YAPTIRAN VE YAPTIRMAYAN KADINLARIN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI ÖLÇEĞİ II'YE GÖRE KARŞILAŞTIRILMASI 
Pervin TAŞKIRAN 
Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü 
Halk Sağlığı Anabilim Dalı 
Doktora Tezi, Temmuz 2024 
Danışman: Doç. Dr. Arda BORLU 
ÖZET
Kanser dünya genelinde önemli halk sağlığı sorunlarından biridir. Serviks kanseri ise kadınlarda görülen kanser tipleri arasında en yaygın dördüncü sırada yer almaktadır. Jinekolojik kanserler arasında ise ilk sıradadır. Kanserden ölümlerin üçte biri değiştirilebilecek davranışlara bağlı risk faktörlerinden diğer üçte birlik kısmı ise erken tespittir. Bu araştırma Nevşehir İli Hacıbektaş İlçesinde 30-65 yaş grubu serviks kanseri taraması yaptıran ve yaptırmayan kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını belirlemek ve serviks kanseri taraması yaptırmayan kadınlara verilen eğitim ve hatırlatıcı mesajların etkinliğini belirlemek amacıyla planlanan kesitsel, tanımlayıcı ve müdahale çalışmasıdır.
Araştırmanın evreni Nevşehir İli Hacıbektaş İlçesinde 30-65 yaş grubu Hacıbektaş ASM'ye kayıtlı ve ilçe merkezinde ikamet eden 344 serviks kanseri taraması yaptırmayan ve 500 serviks kanseri taraması yaptıran olmak üzere 844 kadın oluşturmaktadır. Serviks kanseri taraması yaptıran 150 ve yaptırmayan 150 kadın olmak üzere 300 kadın ise araştırmanın örneklemeni oluşturmaktadır. 
Eğitim ve hatırlatıcı mesajların serviks kanseri erken tanı uygulamalarına katılımı artırdığı tespit edilmiştir. Sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının serviks kanseri taramasına katılımında etkili olduğu tespit edilmiştir. Serviks kanseri taraması yaptıran kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği alt boyutlarından olan, sağlık sorumluluğu, manevi gelişim ve stres yönetimi alt boyutlarının serviks kanseri taraması yaptırmayan kadınlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek tespit edilmiştir.
Verilen eğitimlerin serviks kanseri tarama yaptırma oranlarını arttırdığı, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının serviks kanseri tarama uygulamaları üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Sağlık personellerinin halk eğitimlerinde kadınların sağlıklarını koruma ve geliştirmeleri yönünden sağlıklı yaşam biçimi davranışları hakkında bilgilendirilmesi, serviks kanseri halk eğitimlerinde görsel materyallere öncelik verilmesi, hatırlatıcı mesajlarla eğitimlerin desteklenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği; Serviks Kanseri; Serviks Kanseri Taramaları

Abstract:
COMPARISON OF WOMEN IN THE HACIBEKTAŞ DISTRICT OF NEVŞEHİR PROVINCE, IN THE 30-65 YEAR GROUP, WHO HAD AND HAD NOT HAD A CERVICAL CANCER SCREENING TEST, ACCORDING TO THE HEALTHY LIFESTYLE BEHAVIOR SCALE II.
Pervin TAŞKIRAN 
Erciyes University, Institute of Health Sciences 
Department of Public Health
PhD Thesis, July 2024 
Supervisor: Doç. Dr. Arda BORLU 
ABSTRACT
Cancer is one of the important public health problems worldwide. Cervical cancer is the fourth most common cancer type in women. It ranks the first among the gynecological cancers. One third of the cancer deaths are due to risk factors related to behavior that can be changed, and the other third is due to early detection. This research is a cross-sectional, descriptive and intervention study planned to determine the healthy lifestyle behaviours of women aged 30-65 in Hacıbektaş District of Nevşehir Province who have or have not had cervical cancer screening and to determine the effectiveness of the education and reminder messages given to women who have not had cervical cancer screening.
The population of the research consists of 844 women aged 30-65 in Hacıbektaş District of Nevşehir Province, registered to Hacıbektaş ASM and residing in the district center, 344 of whom did not have cervical cancer screening and 500 of whom had cervical cancer screening. The sample of the study consists of 300 women, 150 of whom who had cervical cancer screening and 150 of whom who did not.	
İt has been determined that education and reminder messages increase participation in cervical cancer early diagnosis practices. It has been determined that healthy lifestyle behaviours are effective in participation in cervical cancer screening. Health responsibility, spiritual development and stress management sub-dimensions of the healthy lifestyle behaviors scale of women who had cervical cancer screening were found to be statistically significantly higher compared to the women who were not screened for cervical cancer.
It has been determined that the training provided increases the rates of cervical cancer screening and that healthy lifestyle behaviors are effective on cervical cancer screening practices. It is recommended that health personnel should be informed about healthy lifestyle behaviours in terms of protecting and improving the health of women in public trainings, and priority should be given to the visuals and materials be given priority in cervical cancer public trainings and trainings should be supported with reminder messages.	

Keywords: Healthy Lifestyle Behaviours Scale; Cervical Cancer; Cervical Cancer Screenings