Birinci Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Bilecik Milletvekilleri ve siyasi faaliyetleri
Bilecik Members of Parliament in the First Period of Turkish Grand National Assembly
Yazar: ŞAZİYE AYDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KAYA
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Bilecik = Bilecik ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Milletvekili = Deputy ; Siyasi faaliyetler = Political activities ; Siyasi tarih = Political history ; TBMM = Turkish Grand National Assembly ; TBMM I. Dönem = TBMM I. Period

Özet:
Bu tez, Birinci Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde görev alan Bilecik (Ertuğrul) milletvekillerinin özgeçmişleri ve meclisteki siyasi faaliyetlerini içermektedir. 
Bu çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Tezin giriş kısmında araştırmanın konusu, amacı, yöntemi, önemine ilişkin bilgiler verildikten sonra; Ertuğrul (Bilecik) İlinin tarihi, Bilecik ilinin tarihsel süreç içerisinde almış olduğu isimlere ve Bilecik ilinin sosyo-ekonomik durumuna değinilmiştir. 
Tezin birinci bölümünde I. Meşrutiyet'e giden süreçte meydana gelen olayların tarihsel arka planına yer verilmeye çalışmış, I. Meşrutiyet'ten önce Osmanlı Devleti'nde demokratik hayatın bir gerekliliği olan meclislere yer verilmiştir. Bu meclislerin işlevleri ve görevleri izah edilmeye çalışmıştır. I. Meşrutiyet'ten sona ermesinin akabinde II. Meşrutiyet'in ortaya çıkışına zemin hazırlayan siyasi ve fikri hareketlerin özelliklerine değinilerek, Osmanlı Devleti'nde ortaya çıkan İslamcılık, Batıcılık, Osmanlıcılık ve Türkçülük fikir akımlarının genel özelliklerine yer verilmiştir. 
Çalışmanın ikinci bölümünde Osmanlı Devletinin son döneminde meydana gelen I. Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşmasıyla, anlaşmanın 7. Maddesine dayanılarak devletin çeşitli yerleri işgale uğraması, buna karşılık yurdun dört bir yanında bu işgallere karşı kongrelere değinilmiştir. İstanbul'un itilaf devletleri tarafından işgal edilmesi, milletvekillerinin tutuklanmasının ardından Mustafa Kemal Atatürk'ün önderliğinde milli mücadele hareketi başlamıştır. Artık padişah ve hükümetten bir fayda beklenemeyeceği, yeni bir meclis kurulması gerektiğini belirten bir genelge ordu komutanlarına gönderilmiştir. Bu kapsamda devlet merkezinin korunmasını milletin bağımsızlığını ve devletin kurtarılmasını sağlayacak tedbirleri düşünmek ve uygulamak üzere millet tarafından olağan üstü yetkileri taşıyan bir meclisin Ankara'da toplantıya çağırılması ve dağılmış olan milletvekillerinden Ankara'ya gelebileceklerin de bu meclise katılmalarını zaruri görmüştür. Mustafa Kemal Paşa kolordu komutanlıklarına, 61. Tümen komutanlığına, Refet Bey'e, bütün valiliklere, mutasarrıflıklara, Müdafaai-i Hukuk merkez heyetine, Belediye Başkanlıklarına vatanın istiklali, hilafet ve saltanat makamlarının kurtarılması gibi en önemli ve hayati görevleri yapacak Büyük Millet Meclisi'nin 23 Nisan günü, Cuma namazından sonra açılacağını belirtmiştir. 23 Nisan 1920 tarihinde 13:45 meclis ilk toplantısını yaparak görevine başlamıştır. Birinci Meclisin kurulmasının akabinde, Birinci Meclisin özellikleri, meclisin adındaki ve çağrılışındaki özellikler bakımından farklılığı, ilk yönetim organının kuruluşundaki özellikler, hükümetin oluşturulması, meclis hükümet sistemi, büyük millet meclisi hükümetin özellikleri ve olağan üstü karakteri, kuvvetler birliği ilkesi, yürütme organının bağımlılığı, devlet başkanının yokluğu, meclisin sürekliliği, yürütme organının meclis tarafından seçilmesi, yürütme meclisi etkileme araçlarından yoksunluğu konularına ilişkin bilgilere yer verilmiştir. 
Tezin üçüncü bölümünde; Birinci Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisine Bilecik (Ertuğrul) milletvekili olarak seçilen "Ahmet Hamdi (Aksoy), Halil İbrahim (Işık), Mustafa Kemal (Güney), Necip (Soydan), Ahmet (Lakşe)" vekillerin özgeçmişleri, meclise sundukları kanun teklifleri, takrirleri (önerge) ve mecliste yaptıkları konuşmalara, meclis tutanakları incelenerek yer verilmeye çalışılmıştır. 
Tezin sonuç kısmı yazıldıktan sonra faydalanılan, arşiv, araştırma, inceleme ve diğer kaynaklardan oluşan bir kaynakçaya yer verilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Bilecik, Türkiye Büyük Millet Meclisi, 1. Dönem Milletvekilleri

Abstract:
This thesis, First Semester involved in Bilecik in Turkey Grand National Assembly (Ertugrul) contains the biographies of political activities and the council of deputies.
This study consists of an introduction and three parts. After giving information about the subject, aim, method and importance of the research in the introduction part of the thesis; The history of Ertuğrul (Bilecik) Province, the names taken by Bilecik in the historical process and the socio-economic status of Bilecik province are mentioned.
In the first part of the thesis, the historical background of the events that took place during the process of the First Constitutional Monarchy was tried to be included. Before the First Constitutional Monarchy, the assemblies which were a necessity of the democratic life in the Ottoman State were included. The functions and duties of these assemblies tried to be explained. After the end of the First Constitutional Monarchy II. The characteristics of the political and intellectual movements that paved the way for the emergence of the Constitutional Monarchy are mentioned and the general characteristics of the Islamism, Westernism, Ottomanism and Turkism ideas that emerged in the Ottoman Empire are mentioned.
In the second part of the study, the Mondros Armistice Agreement which was signed with the end of the First World War that took place in the last period of the Ottoman Empire, the occupation of various places of the state on the basis of Article 7 of the agreement, and the congresses against these occupations all over the country were mentioned. After the invasion of Istanbul by the Allied States and the arrest of the deputies, the national struggle movement started under the leadership of Mustafa Kemal Atatürk. A circular was sent to the commanders of the army stating that a benefit could not be expected from the sultan and the government and that a new assembly should be established. In this context, it was essential that a parliament with extraordinary powers be invited by the nation to a meeting in Ankara to consider and implement measures to ensure the protection of the state center and the independence of the nation and the rescue of the state, and the participation of displaced deputies from Ankara. Mustafa Kemal Pasha corps commanders, 61. Division commander, Refet Bey, all governorships, the governor, Defense of the central law committee, the mayors of the Grand National Assembly, such as the independence of the homeland, caliphate and reign of the Grand National Assembly He stated that he will open after the Friday prayer on 23 April. On April 23, 1920, 13:45, the first meeting of the assembly began. Following the establishment of the First Assembly, the characteristics of the First Assembly, the differences in the name of the Assembly and the characteristics of the call, the formation of the first governing body, the formation of the government, the parliamentary government system, the characteristics and extraordinary character of the Grand National Assembly government, the principle of union of powers, the dependence of the executive organ, and the lack of means to influence the executive council.
In the third part of the thesis; First Period Turkey Grand National Assembly Bilecik (Ertuğrul) elected as deputies, "Ahmet Hamdi (Aksoy), Halil İbrahim (Işık), Mustafa Kemal (Güney), Necip (Soydan), Ahmed (Lakşe)" Biographies of attorney, law submitted to parliament proposals, and the speeches they made in the parliament were examined by examining the minutes of the Assembly.
After the final part of the thesis was written, a bibliography consisting of archive, research, review and other sources was used.
Keywords: Bilecik, Grand National Assembly of Turkey, 1. Period of Deputies