Konya yöresinde yaygın bazı yabancı ot tohumlarının çimlenme özellikleri üzerinde araştırmalar
Researches on the germination characteristics of some common weed seeds in Konya province
Yazar: HÜSEYİN SOLAK
Danışman: PROF. DR. AHMET GÜNCAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Çimlenme = Germination

Özet:
Bu çalısma ile 2006?2007 yıllında Konya yöresi tarım alanlarında yaygınolan bazı yabancı ot türlerinin çimlenme biyolojileri ve dormansi durumlarıIIarastırılmıs, daha çok dormansi kırma yöntemleri üzerinde çesitli çalısmalaryapılmıstır.Arastırma sonuçlarına göre horozibigi (Amaranthus retroflexus L.) içinminimum çimlenme sıcaklıgı 7?10 °C, optimum çimlenme sıcaklıgı 30?40 °C vemaksimum çimlenme sıcaklıgı 43?45 °C (45 °C'de çimlenme olmamıstır) olarakbulunmustur. Aynı parametreler sırasıyla sirken (Chenopodium album L.) için 0?2°C, 15?25 °C ve 40 °C; meyvesiz deve dikeni (Alhagi camelorum Fisch.) için 7?10°C, 25?40 ve 40?43 °C ( 43 °C'de çimlenme olmamıstır); yapıskanot (Galiumaparine L.) için 0?2 °C, 5?25 °C ve 25?30 °C (30 °C'de çimlenme olmamıstır);karahindiba (Taraxacum officinale Weber.) için 0?2 °C, 10?30 °C ve 40 °C; bozot(Heliotropium europaeum L.) için 20?35 °C, 40 °C ve 40?43 °C (43 °C'deçimlenme olmamıstır); üzerlik (Peganum harmala L.) için 7?10 °C, 20?30 °C ve 43?45 °C oldugu tespit edilmistir. Meyveli deve dikeni (Alhagi camelorum Fisch.)tohumlarında ise hiçbir sıcaklık derecesinde çimlenme görülmemistir.Topraktaki farklı nem düzeylerinin (tarla kapasitesinin %25?50?75?100)çimlenme üzerine etkisini arastırmak amacıyla yapılan çalısmada; horozibigi,karahindiba, üzerlik, yapıskanot, sirken ve deve dikeni (meyvesiz) tohumlarında enyüksek çimlenme tarla kapasitesinin % 75'i oranında nem içeren topraklarda; devedikeni (meyveli) ve bozot tohumlarında ise tarla kapasitesinin % 50 - 75'i oranındanem içeren topraklarda oldugu saptanmıstır.Dormansiyi kırmak amacıyla tohumlara durgun suda bekletme, suda yıkama,ön üsütme, ön ısıtma, tohum kabugunu mekanik olarak asındırma ve meyveninuzaklastırılması islemleri uygulanmıstır. Bu islemler sonucunda horozibigi, sirken vedeve dikeni (meyvesiz) tohumlarında tohum kabugunun mekanik olarakasındırılması islemi; karahindiba tohumlarında 24 saat suda yıkama islemi veyapıskanot tohumlarında 24 saat durgun suda bekletme islemi tohumlarda kontrolegöre çimlenme oranlarında artıs saglamıs ve bu islemler istatistiki olarak digerislemlerden farklı bulunmustur. Üzerlik ve bozot tohumlarında ise söz konusuislemler arasında istatistiki olarak fark bulunamamıstır.Anahtar Kelimeler: Yabancı ot, çimlenme, dormansi, dormansi kırma uygulamaları

Abstract:
With this research the germination biology and dormancy conditions of somecommon weeds that are widespread in the agriculture in Konya in 2006?2007 havebeen examined. Mostly, the research has been done on the many dormancy-breakingtreatments.IVAccording to the research results, minimum, optimum and maximumgermination temperatures were 7-10 °C, 30-40 °C and 43-45 °C ( no germination at45 °C) for Amaranthus retroflexus L., respectively. These parameters forChenopodium album L. were 0?2 °C, 15?25 °C and 40 °C; for Alhagi camelorumFisch. (without fruit) they were 7?10 °C, 25?40 °C and 40?43 °C (no germination at43 °C); for Galium aparine L. they were 0?2 °C, 5?25 °C and 25?30 °C ( nogermination at 30 °C); for Taraxacum officinale Weber. they were 0?2 °C, 10?30 °Cand 40 °C; for Heliotropium europaeum L. they were 20?35 °C, 40 °C and 40?43 °C(no germination at 43 °C); for Peganum harmala L. they were 7?10 °C, 20?30 °Cand 43?45 °C. There was no germination in Alhagi camelorum Fisch. seeds at anytemperatures.In the research of the effects of different humidity grades in the soil ongermination (%25-50-75-100 of the field capasity) the following has been observed:the seeds of Amaranthus retroflexus L. Taraxacum officinale Weber., Peganumharmala L. Galium aparine L., Chenopodium album L. and Alhagi camelorum Fisch(without fruits) have a maximum germination field capasity of approximately 75 %.In the seeds of Heliotropium europaeum L. and Alhagi camelorum Fisch. on theother hand, a field capasity of 50 ? 75 % has been observed.To break the dormancy, the following processes have been used in the seeds:pre-soaking, pre- washing, pre-chilling, pre-heating, eroding of the seedcoversmechanically and removing the fruit. The process of eroding the seedcovers ofAmaranthus retroflexus L., Chenopodium album L. and Alhagi camelorum Fisch.(without fruit) mechanically, pre-washing the seeds of Taraxacum officinale Weber.and pre-soaking the seeds of Galium aparine L. both for 24 hours, has, according tothe checkings, provided into more germination of the seeds provided intogermination of the seeds. Statistically, this method has been found different than theothers although no statistical differency has been found between the methods in theseeds of Peganum harmala L. and Heliotropium europaeum L.Key Words: Weed, germination, dormancy, dormancy- breaking treatments.