Hilmi Ziya Ülken'de özel bir alan olarak aşk ahlakı
Love ethics as a special field in Hilmi Ziya Ülken
Yazar: BETÜL KARAKUYU
Danışman: DOÇ. DR. NURTEN KİRİŞ YILMAZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Aşk ahlakı = Love morality ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sistematik bir bütün içerisinde Hilmi Ziya
Ülken'in felsefesini ve ahlak anlayışı olan, Aşk Ahlakı'nın unsurlarını,
kavramlarını ve ahlak anlayışını detaylı bir biçimde ele almaktır. Ahlak, her
milletin, her devirde, hemen hemen her düşünürün ilgilendiği bir felsefi
problem olmuştur. Türk Düşünce Tarihinin önemli filozoflarından biri olan
Hilmi Ziya Ülken de ahlak ile ilgilenmiş, kendisinden önceki dönemlerde kabul
gören bazı ahlak anlayışlarını eleştirmiş ve yalnızca eleştirmekle de kalmayıp
kendi ahlak anlayışı önerisini sunmuştur. Ülken'e göre, içten gelen bir
duyguyla isteyen her insan mertebelerden geçerek Aşk Ahlakına
ulaşabilecektir. İnsan ilk olarak Halk mertebesindedir ve bu durumda
eylemlerinde korkudan temellenen zorunlu bir ahlaklılık hâkimdir. İkinci
mertebede insan Vatandaş mertebesindedir, burada daha yaşanabilir bir ideal
için Ümit Ahlakıyla hareket edecektir. Üçüncü mertebede insan Vatansever
mertebesindedir. Bu mertebede yaşamış olduğu toplum tarafından yüceltilmek
ve bununla gurur duymak amacıyla ahlaki eylemleri temelini gururdan
almaktadır. Son ve en önemli mertebe ise İnsani Vatansever mertebesidir. Bu
mertebede insan eylemlerini içten gelen bir duygu olan aşk ile
gerçekleştirmektedir ve İnsani Vatanseverin ahlakı Aşk Ahlakıdır. Aşk Ahlakı
ile insan eylemlerini herhangi bir amaçtan bağımsız şekilde, yalnızca içten
gelen doğal bir duygu ile gerçekleştirmiş olacaktır. Bu da insanın, ahlaki
eylemlerinde sürekliliği sağlayacaktır.

Abstract:
The purpose of this study is to comprehensively examine Hilmi Ziya
Ülken's philosophy and moral understanding with a systematic framework,
focusing on the elements, concepts, and moral perspective of "Love Ethics".
Ethics has been a philosophical problem that has been interested in by every
nation and nearly every thinker. Hilmi Ziya Ülken, one of the important
philosophers in the history of Turkish thought, has also been interested in
ethics, has criticized some of the ethical concepts accepted in previous periods
and not only criticized but also proposed his own ethical understanding.
According to Ülken, anyone who desires, driven by an inner emotion, can reach
Love Ethics by passing through various stages. A person is initially at the stage
of Community, and at this stage, actions are driven by a compulsory morality
rooted in fear. At the second stage, a person is at the stage of Citizen where
they will act with Hope Ethics for a more livable ideal. At the third stage, a
person is at the stage of Patriot. At this stage, moral actions are based on pride,
aiming to be elevated by the society they live in and be proud of it. The final
and most important stage is the stage of Humanitarian Patriot. At this stage, a
person performs actions with the emotion of love, which is an innate emotion,
and the morality of Humanitarian Patriot is Love Ethics. With Love Ethics, a
person will conduct their actions based solely on an innate emotion,
independently of any purpose. And this will ensure the continuity of ethical
actions for individuals.