Anneler tarafından sunulan video modelle öğretimin otizmli çocuklara oyun becerisi öğretmedeki etkililiği
The effectiveness of mother delivered video modeling on teaching play skills to children with autism
Yazar: FATMA BESLER
Danışman: DOÇ. DR. ONUR KURT
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Davranış Analizi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anne eğitimi = Mother education ; Eğitim = Education ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Oyunlar = Games ; Video destekli öğretim = Video supported teaching ; Çocuk eğitimi = Child education ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Video modelle öğretim otizm spektrum bozukluğu olan bireylere öğretim sunmakta kullanılan bilimsel dayanaklı uygulamalardan biridir. Araştırma bulguları, bu öğretim stratejisinin öz-bakım becerileri, sosyal beceriler ve akademik beceriler gibi çeşitli alanlardan pek çok becerinin öğretiminde etkili olduğunu göstermektedir. Diğer yandan, bugüne değin yapılmış çalışmalarda video kayıtların araştırmacı ve öğretmenler tarafından hazırlandığı ve uygulandığı görülmektedir. Dolayısıyla, otizmli bireylerin aile üyelerine video kayıtları hazırlamayı ve video modelle öğretimi güvenilir bir şekilde uygulamayı öğretmenin önemli olabileceği düşünülebilir. 
	Bu çalışmada (a) annelerin video kayıtları hazırlamayı ve video modelle öğretimi güvenilir bir şekilde uygulamayı öğrenip öğrenemeyeceğini, (b) anneler tarafından sunulan video modelle öğretimin otizmli çocuklara bir oyun becerisi öğretmede ve bu oyun becerisinin korunması ve genellenmesinde etkili olup olmayacağını belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmada öğretimi hedeflenen oyun becerisi Legolarla tren yapma becerisidir. Araştırmada ayrıca, çalışmaya katılan annelerden öznel değerlendirme yoluyla sosyal geçerlik verisi toplanmıştır. Çalışma katılımcılar arası çoklu yoklama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 
	Araştırmanın bulguları annelerin video modelle öğretimi yüksek düzeyde uygulama güvenirliğiyle uygulayabildiğini göstermektedir. Çalışmaya katılan tüm çocuklar hedef beceriyi öğrenmiş, öğretimin ardından korumuş ve öğretim koşulları dışındaki koşullara genellemiştir. Çalışmada elde edilen sosyal geçerlik bulgularının olumlu olduğu söylenebilir. 

Anahtar Kelimler: Video modelle öğretim, otizm spektrum bozukluğu, oyun becerisi, annelerin eğitimi, uygulama güvenirliği

Abstract:
Video modeling is one of the evidence-based practices for teaching individuals with autism spectrum disorders. Research has shown that this teaching strategy is effective in teaching many skills from different domains such as self-care, social or academic skills. However, video clips were prepared either by teachers or researchers in these studies. Therefore, it can be argued that teaching family members to develop video clips and to provide teaching via video modeling reliably is important. 
	The purpose of this study was to investigate whether (a) mothers were able to learn to develop video clips and deliver video modeling to teach a play skill to their children (age 4-6) with autism spectrum disorders, (b) children acquired and maintained the play skill and generalized it across novel situations. The target play skill was making a Lego train.  Social validity data from mothers were collected in the study as well. The study was conducted by using multiple probe design across participants.
	The findings of the study showed that all mothers were able to use video modeling with high-level treatment integrity. All participant children acquired, preserved and generalized the target skill. Social validity data were positive overall.  


Key Words: Video modeling, autism spectrum disorders, play skills, parent training, treatment integrity