İnançların gastronomi üzerine etkileri: Bodrum'daki beş yıldızlı otellerin mutfak yöneticilerinin görüşlerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma
The effect of beliefs on gastronomy: A research on the determination of the opinions of the kitchen managers of five star hotels in bodrum
Yazar: AYSU HATİPOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN  BATMAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Din = Religion ; Turizm = Tourism
Dizin: Gastronomi = Gastronomy ; Mutfak = Kitchen ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Oteller = Accomodations for travelers and tourists ; Oteller = Hotels ; Turistler = Tourists ; Yiyecek içecek hazırlama = Food and beverage preparation ; Yiyecek içecek hizmetleri = Food and beverage services ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Turizm sektörü, farklı milletlerden ve farklı dinlerden pek çok kişiye aynı anda hizmet verebilen bir sektördür. Yiyecek içecek hizmetleri de turizm sektörünün olmazsa olmazları arasındadır. ?İnsanlar acıkır, bu yüzden yemek yemelidir? fikri fizyolojik ihtiyaçlarla alakalıdır. Ancak insanların tercih olanağı olduğunda mevcut alternatifler arasından neyi seçtiği kültürüyle, gelenekleriyle ve dini inançlarıyla alakalıdır. Her toplumun benimsediği din, kendine özgü inanç ve ritüellerden oluşur. İnsanlar da mensup oldukları dinin gereklerine göre davranışlarda bulunurlar. Din, yaşamın her kesitini etkilediği gibi, insanların yemek kültürünü de etkilemektedir. Dini kurallar yemek ve yemek alışkanlıkları ile ilgili kuralları da içermektedir. Yiyecek alışkanlıklarını biçimlendiren etmenlerin birçoğu, dini kurallarla belirlenmiştir. Bunlar sınırlamalar ve yasaklamalar biçiminde ya da belirli bir dine mensup üyelerce uyulan güçlü inançlar da olabilmektedir. Dinsel inanç, bir grubun beslenme alışkanlıklarını, alışveriş kalıplarını, iş tiplerini ve sosyal mevkilerini etkileme potansiyeline sahiptir. Bütün bunların yanı sıra sosyolojik alışkanlıklar ve inanış sisteminde kişinin benimsediği bireysel yaklaşımlar gıda tüketiminde değişikliklere neden olmaktadır. Bu çalışmanın kapsamı tüm bu hususlar göz önünde bulundurularak belirlenmiştir. Bu çalışma ile gastronomi bilimi çerçevesinde insanların mensubu oldukları dinin kurallarının yeme-içme kültürlerini nasıl etkilediği araştırılmış; bu kapsamda ilkel kabile dinleri, milli dinler ve semavi dinler incelenmiştir. Literatür çalışması sonucunda elde edilen veriler, kişilerin inançları doğrultusunda yeme-içme ile ilgili yerine getirmekle mükellef oldukları bir takım kuralların varlığını ortaya koymaktadır. Bu çalışmada beş yıldızlı otel işletmelerinin yiyecek içecek hizmetlerinde dini kuralları uygulama konusundaki tutumu ve bu kuralların otel işletmelerinde uygulanabilirliğinin ne oranda mümkün olabildiği araştırılmıştır. On adet beş yıldızlı otel işletmesinin mutfak yöneticisine yarı biçimlendirilmiş mülakat yapılarak semavi dinlerden herhangi birine mensup müşterileri için söz konusu kurallara yönelik tutumları sorulmuş ve sonuçları değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda mutfak yöneticilerinin konukların dini hassasiyetlerine önem gösterdikleri ve yemeklerin hazırlanması ve sunulmasına kadar her aşamada dini kuralları dikkate aldıkları sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Gastronomi, Din, İnanç, Mutfak, Yeme-İçme Kültürü, Otel, Turizm.

Abstract:
Tourism sector is a sector that can serve many people from different nationalities and different religions at the same time. Food and beverage services are in the ?sine qua non? of the tourism sector. The idea of ?People should eat, because they get hungry? is related to physiological needs. However, what people choose from alternatives available when they have a chance of preference is relevant to their culture, traditions and religious beliefs. Every religion that is embraced by the society consists of beliefs and rituals of its own. People also behave in accordance with the requirements of the religion they are members of. Religion, affecting every section of life, has also affected people's food culture. Religious rules also include rules about food and eating habits. Many of the factors shaping food habits are identified by religious rules. These can be in the form of restrictions and prohibitions or strong beliefs fitted by members of a particular religion. Religious beliefs have the potential to affect a group?s feeding habits, shopping patterns, business types and social positions. As well as all of these mentioned above, sociological habits and individual approaches adopted by people leads to changes in food consumption. The scope of this study is determined considering all of these issues.With this study, in the context of Gastronomy how the rules of a religion affect people?s eating and drinking culture were examined, in this context, religions of primitive tribes, national religions, and monotheistic religions are analyzed. The data obtained as a result of literature study suggests the presence of a set of rules, in line with people's beliefs, that people are obliged to fulfill related with eating and drinking. This study includes investigation of the attitudes of five-star hotels towards application of religious rules in food and drink services and to what extent it can be possible in hotel companies to apply these rules. In this process, ten kitchen managers have been interviewed with semi-formatted questions and asked about their attitudes toward rules of monotheistic religions their customers belong to and the results are evaluated. Research results concluded that kitchen managers pay attention to the religious sensitivity of their guests and they take into account of the religious rules in all phases of food preparation and submission.Key words: Gastronomy, Religion, Belief, Kitchen, Dining Culture, Hotels, Tourism.