Orhan Pamuk'un Kırmızı Saçlı Kadın adlı eserinin İngilizce çevirisinde kültürel öğelerin aktarımı
The tranference of cultural elements in the English translation of Orhan Pamuk's The Red-Haired Woman
Yazar: MELİKE SİNNAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU YETİM
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı / Karşılaştırmalı Edebiyat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature ; Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Kültürel aktarım = Cultural transfer ; Kırmızı Saçlı Kadın = Kırmızı Saçlı Kadın ; Pamuk, Orhan = Pamuk, Orhan ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation

Özet:
Edebiyat, içinde yer aldığı toplumun kültürünü ve milli değerlerini dil
aracılığıyla yansıtır. Öteki toplumları tanımanın, aynı zamanda öteki toplumlarca
tanınmanın yegane yollarından biri sahip olunan edebi eserlerin ötekinin diline
çevrilmesidir. Ötekine dair merak dürtüsü ile ortaya çıkmış olan çeviri, yüzyıllar
boyunca toplumların birbiri ile iletişim halinde olmasını sağlamıştır. Bu sebepten
çeviri diller ve kültürler arasında bir köprü görevi görmektedir. Ancak bir dilden diğer
dile çeviri esnasında, iki farklı dil olmalarından kaynaklı, anlam kaybına sebep olan
durumlar yaşanabilmektedir. Özellikle kültüre dair anlam içeren öğelerin çevirisinde
eşdeğerlik sağlanması önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Orhan Pamuk'un 2016
yılında yayımladığı Kırmızı Saçlı Kadın adlı eserindeki kültürel öğelerin, eserin Ekin
Oklap tarafından The Red-Haired Woman adlı İngilizce çevirisine aktarımı ele
alınacaktır. Çalışmada çeviri kavramı ve tarihi ile çevirinin kuramsal çerçevesi
hakkında bilgi verilecek ve çeviribilimin karşılaştırmalı edebiyat çalışmaları
kapsamındaki işlevi tartışılacaktır. Metinlerarası öğeler içeren eser, metinlerarasılıkçeviribilim
bağlamında irdelenecektir. Eugene Nida ve Peter Newmark'ın geliştirdiği
çeviride eşdeğerlik kavramı ve Lawrence Venuti'nin yerlileştirme/yabancılaştırma
kavramları üzerinden akıcılık durumları irdelenip, bahsi geçen kuramcıların
geliştirdiği kuramlar doğrultusunda, Pamuk'un Kırmızı Saçlı Kadın adlı eserindeki
kültürel öğelerin tespiti yapılarak İngilizce çevirisi ile karşılaştırmalı olarak
çeviribilim ve karşılaştırmalı edebiyat biliminin verileri ışığında incelenecektir.
Anahtar Kelimeler: Çeviribilim, karşılaştırmalı edebiyat, Kırmızı Saçlı Kadın,
kültürel aktarım, eşdeğerlik.

Abstract:
Through language, literature conveys the cultural and national values of a
society. One of the most effective ways to introduce a culture to other societies is
through translation. In this context, translation is accepted as an important way for
intercultural relations. Therefore, translating acts as a bridge between different
languages and cultures. Translation, thus, serves as a link between various linguistic
and cultural contexts. However, given the two languages differ, meaning may be lost
during the translation process. It is vital to establish equivalency when translating
culturally significant materials. In this thesis, culture-specific items in the English
translation of Orhan Pamuk's The Red-Haired Woman, which is published in 2016 and
translated by Ekin Oklap, is compared with the novel's original version in Turkish
from the point of cultural elements in translation through Lawrence Venuti's
domestication and foreignization strategies and fluency in translation, Eugene Nida
and Peter Newmark's equivalence in translation. The connection between
intertextuality-translation studies is examined. Culture-specific items in the source text
are determined and these items are scrutinized on how to transmit from source text to
target text. This study aims to reveal the difficulties in the translation of culturespecific
items and to determine to accuracies of the meaning of culture-specific items
both in the source text and the target text. Within the context of comparative literature
studies, the study highlights the value of translation in transferring culture and shows
how translation interacts with source and target languages and their respective cultures.
Keywords: Translation studies, comparative literature, The Red-Haired Woman,
cultural transference, equivalence.