Van balığı (Alburnus tarichi (Güldenstädt, 1814))'nın sindirim kanalında bazı endokrin hücrelerin immünohistokimyasal olarak belirlenmesi
Immunohistochemical determination of some endocrine cells in the digesti̇ve tract of van fish (Alburnus tarichi (Güldenstädt, 1814))
Yazar: BURCU ERGÖZ
Danışman: PROF. DR. AHMET REGAİB OĞUZ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Endokrin sistem = Endocrine system ; Sindirim = Digestion ; Van Gölü = Van Lake ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Van balığı, Van Gölü havzasına endemik anadrom bir balıktır. Balık beslenme ve büyümesini gerçekleştirdiği Van Gölü'nden nisan-temmuz aylarında göle dökülen akarsulara giriş yapar. Bu sucul ortamlarda balığın beslenme davranışlarında farklılık gözlenir. Bu çalışmada Van Gölü ve akarsulardan örneklenen Van balığı sindirim kanalı morfometrik, histolojik ve immunohistokimyasal olarak incelendi.
	Morfometrik olarak çap, mukoza genişliği, mukoza uzunluğu, mukoza kıvrımları, muskularis kalınlığı, submukoza kalınlığı ve uzunluğu ölçüldü. Bu değerlerin, akarsulardan örneklenen balıklara kıyasla gölden örneklenen balıklarda daha fazla olduğu belirlendi.
	Sindirim kanalı histolojik olarak incelendiğinde özofagus, mide benzeri yapı ve bağırsak kısımlarından oluştuğu ve kanalın enine kesitinin seröz, muskularis, submukoza ve mukoza tabakalarından oluştuğu belirlendi. Bu histolojik bulguların her iki bölgede de benzer olduğu gözlendi. 
	İmmunohistokimyasal olarak sindirim kanalında gastrin, kolesistokinin, nöropeptit Y, somatostatin ve bombesin içeren hücreler işaretlendi. Bu hücrelerdeki yoğunluğun ve lokalizasyonun sindirim kanalının kısımlarına ve örnekleme yapılan sucul alanlara göre farklılık gösterdiği belirlendi.
Sonuç olarak Van balığı sindirim kanalının morfolojik, histolojik ve immunohistokimyasal değişimlerin balığın beslenme durumuna, içerisinde bulunduğu suyun fizikokimyasal özelliklerine ve balığın maruz kaldığı strese bağlı olarak değiştiği söylenebilir.

Abstract:
The Van fish is anadromous fish endemic to the Lake Van basin. These fish enter the streams flowing into the lake in april-july from Lake Van, where they feed and grow. Differences in feeding behavior are observed in these aquatic environments
In this study, the digestive tract of Van fish from the samples taken from Lake Van and streams was examined morphometrically, histologically and immunohistochemically.
Diameter, mucosal width, mucosal length, mucosal folds, muscularis thickness, submucosa thickness and length were measured morphometrically. It was determined that these values were higher in fish sampled from the lake.
When the digestive tract was examined histologically, it was observed that the esophagus, stomach-like structure and intestinal parts were similar in both regions.
Immunohistochemically, cells containing gastrin, cholecystokinin, neuropeptide Y, somatostatin and bombesin were marked in the digestive tract. It was determined that the density in these cells differed according to localization, parts of the digestive tract and aquatic areas.
As a result, it was concluded that the morphological, histological and immunohistochemical changes of the digestive tract of Van fish change depending on the nutritional status of the fish, the physicochemical properties of the water, and stress.