Engelli yolcuların İstanbul şehir içi otobüs yolculuklarında karşılaştıkları engeller
Barriers encountered by disabled passengers in İstanbul public bus trips
Yazar: ADNAN VARER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜZİN AKYILDIZ ALÇURA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Görme engelliler = Visually impaired ; Toplu taşımacılık = Public transportation ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Zihinsel kısıtlılık = Intellectual disability ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Kentlerde ve ulaştırma sistemlerinde sadece engelliler için değil, herkes için tasarım ve uygulama detaylarından kaynaklanan engeller bulunmaktadır ve bu engeller kişilerin serbest dolaşımını engellemekle beraber, şehrin kullanım alanlarına ve ulaştırma sistemlerini kullanım düzeylerine etki etmektedir. Ulaştırma sisteminin varlığı, erişilebilirliği ve hareketliliğin mevcudiyeti kadar; kişilerin bu sistemden ne kadar faydalanabiliyor olduğu da önemlidir. Erişilebilirliği kısıtlayan her bir etken kişilerin yolculuk tercihleriyle birlikte, sosyal refah algısına da etki etmektedir. Bu engellerin tanımlanması ve ortadan kaldırılması, sistemi kullanan tüm yolcuların sistemden faydalanmasını sağlayacaktır. Bu araştırma İstanbul şehir içi otobüs taşımacılığı hizmet sağlayıcısı İETT'de geçerli olan Engelli Yolcu İndirim Kartına sahip olan engelli yolcuların, otobüs yolculuklarının her bir aşamasında – yolculuk başlangıcı, yolculuk süresi ve yolculuk sonrasında – karşılaştıkları tüm engelleri tanımlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yapılan bu araştırmanın alanını, İstanbul şehir içi otobüs durakları ve aktarma noktaları oluşturmaktadır. Engelli bireyleri tanımlarken işlevsel kısıtlılıklara bağlı olarak belli eylemleri gerçekleştirmede zorluk yaşayan tüm yolculara odaklanılmıştır. Araştırma 16 engelli birey ile yapılan görüşmelerde genel olarak konuşma tonunda, sorularla yönlendirilmeden, yarı yapılandırılmış anket çalışması olarak gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler sonucunda katılımcıların görüşmelerde en çok bahsettikleri üç ana engel: sürücünün olumsuz tavrına bağlı olarak ortaya çıkanlar problemler, otobüslerin kalabalık olması ve durağa bağlı erişilebilirlik engelleri olarak tanımlanmıştır.

Abstract:
There are barriers in urban transportation systems not only for people with disabilities but for all people due to the details of design and implementation. Although these barriers impede the free mobility of individuals, they affect the usage areas of the city and the use of transportation systems. The availability, accessibility, and mobility of the transport systems are as important as the extent to which people can benefit from it. Each factor that restricts accessibility affects people's choice of transportation mode, as well as their perception of social welfare. The identification and elimination of these barriers will increase the utilization of the system for all passengers who are using the transportation mode. This research was carried out to identify all the barriers at each stage of the bus journey which are faced by disabled passengers. The area of this research consists of Istanbul city bus stops and transfer points. In defining individuals with disabilities, the focus is on all passengers who have difficulty performing certain sensory actions due to functional limitations. The research was conducted as a semi-structured questionnaire in the interviews conducted with 16 disabled individuals. As a result of the interviews, the three main obstacles that the participants mentioned about in the interviews were the negative attitude of the driver, the crowd of buses and the accessibility barriers due to the bus stop.