Sepsis, nekrotizan enterokolit, patent duktus arteriosus gelişen prematürelerde yeni nesil tam kan sayımı parametrelerinin tanı, tedavi ve prognoz göstergesi olarak değerlendirilmesi
Evaluation of new generation complete blood count parameters as an predictor of diagnosis, treatment and prognosis in preterms with sepsis, necrotizing enterocolitis and patent ductus arteriosus
Yazar: FADIL BERAT YEŞİL
Danışman: PROF. DR. CANAN TÜRKYILMAZ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Neonatal sepsis (NS) , yaşamın ilk ayı içinde gelişen, çeşitli prenatal, natal ve postnatal risklerle ilişkili , enfeksiyonla ilişkili özgül olmayan belirti ve bulguların eşlik ettiği, mortalitesi ve morbiditesi yüksek bakteriyel sistemik bir enfeksiyon durumudur. Nekrotizan enterokolit (NEK) ise prematürelerin, bağırsakta ödem, inflamasyon, iskemi, nekrozla karekterize, morbidite ve mortalite riski yüksek ciddi bir gastrointestinal acil durumudur. Patent duktus arteriosus (PDA) prematürelerde antenatal dönemde açık olan pulmoner arter aorta arasındaki bağlantıyı sağlayan duktus arteriosusun doğum sonrası kapanmamasıyla karakterize, mortalite ve morbiditesi yüksek sık görülen bir durumdur. Prematürelerde sepsis, NEK ve PDA' nın klinik bulgularının özgül olmaması, mükemmel tanı belirteçleri ve kriterlerinin olmaması kesin ve erken tanı konularak uygun tedavi verilmesini zorlaştırmaktadır.  Yeni nesil Tam kan sayımı (TKS) ise; yenidoğan yoğun bakım pratiğinde özellikle prematürelerde az kan gerektiren, hızla sonuçlanan, pratik bir tetkik olarak tanısal amaçla ve tedaviye yanıtı izlemede kullanıma girmiştir
Bu çalışma ile prematürelerde sepsiste ve NEK,PDA olan olgularda yeni nesil TKS parametrelerinin tanı, tedavi ve prognozla değişiminin retrospektif değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Retrospektif olarak, yenidoğan yoğun bakım ünitemizde Ekim 2018-Şubat 2021 tarihleri yatan sepsis ve beraberinde NEK ve/veya PDA tanıları olan prematürelerde, rutin alınmakta olan yeni nesil TKS parametrelerinin, tanı anında, öncesinde ve tedavi sonrasındaki değerleri,  eşzamanlı akut faz reaktanları, demografik veriler, tedavi, cerrahi ile ölüm durumları kaydedilmiş, her parametrenin tanıyı öngörme, tedaviye yanıtı gösterme ve mortaliteyi tahmin etme gücü değerlendirilmiştir. Hasta grupları ise Grup 1:NEK+Sepsis, Grup 2:Sepsis+PDA, Grup 3:NEK+Sepsis+PDA, Grup 4:İzole Sepsis, Grup 5:İzole PDA, Grup 6: Kontrol şeklinde belirlenmiştir. 
İstatistik değerlendirmesinde ise IBM SPSS Statistics 22 programı kullanılmıştır. İki grup karşılaştırmalarda normal dağılıma uygun olması durumunda "bağımsız gruplarda t-testi", normal dağılıma uymaması durumunda " Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Her grubunu t1-t2-t3-t4 değerleri grup içi karşılaştırmalarda " tekrarlayan ölçümlerde varyant analizi", normal dağılıma uymaması durumunda Friedman varyans analizi ile değerlendirilmiştir. Üç ve üstü alt grup karşılaştırmalarında "tek yönlü varyans analizi", normal dağılıma uymadığında "Kruskal Wallis Testi" kullanılmıştır. Korelasyon analizlerinde "Pearson" ve " Spearman" testleri kullanılmıştır. Tüm değerlendirmelerde anlamlılık düzeyi (α) 0.08 olarak alınmıştır.
Tüm sepsis olgularında; yeni nesil TKS parametrelerinde eritroid seride (NRBC ,RPI , FRC, IRF, LFR, MFR)'nin tanıyı öngördüğü ve tedaviye yanıtı gösterdiği, mortaliteyi tahmin ettirdiği; miyeloid seride (IG%, IG, HFLC)'nin tedaviye yanıtı gösterdiği, trombosit parametrelerinden (MPV, PDW) değerlerinin  tedaviye yanıtı gösterdiği bulunmuştur. Aynı zamanda lökosit seride IG parametresinin mortaliteyi tahmin ettirdiği saptanmıştır. Sepsise NEK ve/veya PDA eşlik eden olgularda da farklı parametrelerde anlamlılık saptanmıştır. Sepsis+ PDA grubunda NRBC, MacroR, RPI, FRC, IG, MPV, PDW parametreleri tedaviye yanıt göstergesi, PDA+NEK+Sepsis grubunda MacroR ve RET tedaviye yanıt, İzole PDA grubunda MacroR, NLR tedaviye yanıt göstergesi iken HFR, NLR ve PLR tanısal gösterge olarak saptanmıştır. İzole sepsis grubunda ise RET, MacroR, RPI, NLR tedaviye yanıt göstergesi olarak bulunmuştur.  Tüm sepsis olgularında prokalsitonin RET ve IRF parametresiyle pozitif, FRC parametresiyle negatif korelasyon saptanmıştır. 
Çalışmamız sepsis, NEK ve PDA gelişen prematüre bebeklerde yeni nesil TKS parametrelerinin tanıda, tedaviye yanıtı değerlendirmede ve mortaliteyi tahminde kullanılabileceğine işaret etmektedir. Gelecekte prospektif çalışmalarla daha geniş serilerde elde edilecek veriler ışığında riskli prematürelerde yeni nesil kan sayım parametreleri  erken tanı, tedavi ve sağkalım imkanı sağlayacaktır.
Anahtar kelimeler: Prematüre, sepsis, NEK, PDA, yeni nesil tam kan sayımı

Abstract:
Neonatal sepsis (NS) is a bacterial systemic infection that develops within the first month of life, is associated with various prenatal, natal and postnatal risks, accompanied by non-specific signs and symptoms related to infection, and has high mortality and morbidity. Necrotizing enterocolitis (NEC) is a serious gastrointestinal emergency of premature infants, characterized by intestinal edema, inflammation, ischemia, necrosis, and has a high risk of morbidity and mortality. Patent ductus arteriosus (PDA) is a common condition with high mortality and morbidity, characterized by the connection between the pulmonary artery and aorta, which is normally open during the antenatal period, remains open after birth in preterm infant. Since the clinical findings of sepsis, NEC and PDA in preterms are not specific, and there are no perfect diagnostic markers and criteria so it becomes difficult to provide definitive and early diagnosis and appropriate treatment. The new generation complete blood count (CBC) parameters has been recently used in the NICU's as a practical test that requires less blood, results quickly, for diagnostic purposes and to monitor response to treatment especially in preterm infants.
	The aim of this retrospective study was to evaluate the change of new generation CBC parameters with diagnosis, treatment and prognosis in preterm cases with sepsis,NEK and PDA. 
	 Demographic data, mortality, types of treatment, and the values of the new generation CBC parameters and simultaneous acute phase reactants, which are routinely taken at the time of diagnosis, before and after treatment of preterm cases with sepsis, NEC and PDA in our NICU  between October 2018 and February 2021 were recorded retrospectively, The diagnostic power of each parameter, its ability to show response to treatment and predicting mortality were evaluated. The patient groups were determined as Group 1: NEC+Sepsis, Group 2:Sepsis+PDA, Group 3:NEC+Sepsis+PDA, Group 4: Isolated Sepsis, Group 5: Isolated PDA, Group 6: Control. 
	In statistical analysis, IBM SPSS Statistics 22 programme was used. In the comparisons of the two groups, " t-test in independent groups" was used if it was suitable for normal distribution, and "Mann-Whitney U test was used if it did not fit normal distribution. The t1-t2-t3-t4 values of each group were evaluated with "variant analysis in repeated measures" in intragroup comparisons, and Friedman analysis of variance in case they did not fit the normal distribution. "One-way analysis of variance" was used in comparisons of three or more subgroups, and the "Kruskal Wallis Test" was used when it did not fit the normal distribution. "Pearson" and "Spearman" tests were used for correlation analysis. The significance level (α) was taken as 0.08 in all evaluations.
	In all sepsis cases; new generation erithroid CBC e parameters (NRBC, ,RPI FRC, IRF, LFR, MFR) were found to predict the diagnosis, show response to treatment and predict mortality. It was found that new generation myeloid CBC parameters (IG%, IG, HFLC) showed response to treatment, and platelet parameters (MPV, PDW) values showed response to treatment. And also  it was determined that IG parameter predicted mortality. Parameters of NRBC, MacroR, RPI, FRC, IG, MPV, PDW were found to be an indicator of response to treatment in the sepsis+ PDA group. In the PDA+NEK+Sepsis group, MacroR and RET were found to be an indicator of response to treatment, in the isolated PDA group; MacroR, NLR were an indicator of response to treatment, while HFR, NLR and PLR were diagnostic indicators. In the isolated sepsis group, RET, MacroR, RPI, NLR were found to be indicators of response to treatment. In all sepsis cases, procalcitonin was positively correlated with RET and IRf parameters and negatively correlated with FRC parameters.
	Present study indicates that new generation CBC parameters can be used in the diagnosis, evaluation of response to treatment and prediction of mortality in preterm infants with sepsis, NEC and PDA. In the light of the data to be obtained in larger series with prospective studies in the future, new generation blood count parameters will provide early diagnosis, treatment and improvement of survival in high risk preterm infants.

Key words: Preterm, sepsis, necrotizing enterocolitis, patent ductus arteriousus, new generation CBC parameters