İlaç, kozmetik ve gıda ürünlerinde kullanılan bazı koruyucuların antimikrobiyal ve antibiyofilm etkisinin araştırılması
Investigating the antimicrobial and antibiofilm effect of some preservatives used in drug, cosmetics and food products
Yazar: NİHAL GÜVEN
Danışman: DOÇ. DR. FATMA KAYNAK ONURDAĞ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Besin koruyucu maddeler = Food preservatives ; Besinler = Foods ; Biyofilmler = Biofilms ; Kozmetikler = Cosmetics ; İlaç endüstrisi = Pharmaceutical industry ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Çalışmamızda ilaç, kozmetik ve gıda ürünlerinde kullanılan bazı koruyucuların, antimikrobiyal ve antibiyofilm etkilerinin araştırılması ve yaygın kullanım alanına sahip ?cam? yüzeyde oluşan biyofilm formlarının Minimum Biyofilm İnhibisyon Konsantrasyonu (MBİK) değerleri ile planktonik formlarının Minimum İnhibisyon Konsantrasyonu (MİK) değerlerinin kıyaslanması amaçlanmıştır.Mikroorganizma olarak; Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853, Salmonella Thyphimurium SL1344, Staphylococcus aureus ATCC 6538, Staphylococcus epidermidis NCTC 11047, Enterococcus faecalis ATCC 29212, Candida albicans ATCC 10231 standart suşları, koruyucu olarak; sodyum nitrit, metil paraben, propil paraben, potasyum sorbat ve sodyum benzoat ve antimikrobiyal ajan olarak; ampisilin, vankomisin, gentamisin, siprofloksasin, amfoterisin B ve itrakonazol kullanılmıştır.MİK değerleri, Klinik Laboratuvar Standartları Enstitüsü (CLSI) M100-S18 ve M27-A3 önerileri doğrultusunda yapılmıştır. MBİK değerlerinin saptanmasında BioTimer (BT) yöntemi kullanılmıştır. Fenol kırmızısı veya resazurinin renk değiştirdiği süreye karşı çizilen log10CFU grafikleri kullanılarak ?CFU/cam boncuk?, hesaplanmıştır. Tüm deneyler, pH7, pH6.5, pH6 ve pH5.5 olacak şekilde 4 farklı pH değerindeki besiyeri ile yapılmıştır.Mikroorganizmaların planktonik formlarına olan etkiye bakıldığında S. aureus ve E. faecalis dışındaki tüm mikroorganizmalar için en etkili koruyucu sodyum benzoat olarak tespit edilmiştir. Bu bakteriler için en etkili koruyucu ise propil parabendir. Propil paraben ayrıca S. epidermidis için de etkili bulunmuştur. Bununla birlikte, biyofilm formlarına karşı etkiye bakıldığında, inokulum miktarları mikrodilüsyon yönteminde kullanılan inokulum miktarına eşit, daha düşük ya da daha yüksek olduğu durumlarda bile çalışmamızda kullanılan koruyucuların etkisiz oldukları görülmektedir. Çalışmamızın, bu konuda yapılacak olan ileri çalışmalar için yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In our study, it was aimed to determine the antimicrobial and antibiofilm effects of some preservatives used in drug, cosmetics and food products and to compare the Minimum Biofilm Inhibition Concentration (MBIC) of biofilm formed on ?glass? surfaces which has a widespread use area and the Minimum Inhibition Concentration (MIC) values of the planktonic forms.As microorganisms; Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853, Salmonella Thyphimurium SL1344, Staphylococcus aureus ATCC 6538, Staphylococcus epidermidis NCTC 11047, Enterococcus faecalis ATCC 29212, Candida albicans ATCC 10231 standard strains, as preservatives; sodium nitrate, methylparaben, prophylparaben, potassium sorbate and sodium benzoate and as antimicrobial agents; ampicillin, vancomycin, gentamicin, ciprofloxacin, amphotericin B and itraconazole were used.MIC values were determined through the guidelines of Clinical Laboratory Standards Institute (CLSI) M100-S18 and M27-A3 protocols. BioTimer (BT) method was used to determine the MBIC values. ?CFU/glass beads? was calculated using the graphics drawn by plotting the time of color change for fenol red or resazurin against log10CFU. All experiments were done with 4 different pH valued media with pH7, pH6.5, pH6 ve pH5.5.According to the effect to the planktonic forms of the microorganisms, sodyum benzoate was determined to be the most effective preservative against all of the microorganisms except S. aureus and E. faecalis. For these bacteria, the most effective preservative was prophylparaben. Prophylparaben was also found to be effective against S. epidermidis. However, in our study it was determined that preservatives were not effective against biofilm forms even if the inoculum was lower, equal to or higher than the inoculums of the planktonic forms. Our study which will be held in this regard is thought to be a guide for further studies.