Türkmen halk şairi Reşit Ali Dakuklu (Şiirleri üzerine tematik bir inceleme)
Turkmen folk poet Reşit Ali Dakuklu (A thematic review of poems)
Yazar: SEYHAN SHAWKAT BAHJAT BAHJAT
Danışman: PROF. DR. BEKİR ŞİŞMAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dakuklu , Reşit Ali = Dakuklu , Reşit Ali ; Halk şiiri = Folk poetry ; Tematik inceleme = Thematic analysis ; Türk halk şiiri = Turkish folk poetry ; Türkmen şiiri = Turkoman poem ; Şiir = Poem

Özet:
Dakuk kasabası, Irak'ta tarihin derinliklerinden günümüze kadar Türklerin
meskûn olduğu nadir şehirlerden birisidir. Coğrafî olarak bir geçiş yeri olması
nedeniyle tarihin ilk dönemlerinden beri birçok istilaya maruz kalmıştır. Bu nedenle
şehrin ilk dönemlerine ilişkin bilgiler kısıtlıdır. Buna rağmen antik bir şehir olması,
onun en eski çağlardan beri önemli bir kültür ve medeniyet merkezi olduğunu
göstermektedir.
Türkmen şairi Reşit Ali Dakuklu, böyle bir coğrafyada yeşerdi ve yaşadığı
dönemde yazdığı şiirlerle, hoyratlarla Türkmenlere yol gösterici oldu. Şiir ve
yazılarında toplumun nasıl olması gerektiğini ortaya koydu. Reşit Ali Dakuklu
eserlerinde hikmet, çalışkanlık, sevgi, gönül dostluğu ile birlikte millî konuları işledi.
Şiirlerinde hece vezninden başka bir ölçü kullanmadı.
Bu çalışmada Irak Türkmen Edebiyatına dikkatleri çekerek Reşit Ali
Dakuklu'nun "Değme Yarama" adlı eserinin Türkiye Türkçesine aktarılmasına ve
onun şahsiyetinin tanıtılmasına çalışılmıştır.
Çalışmada, Reşit Ali Dakuklu'nun biyografik hayatı, eserleri ve hakkında
yazılanlara yer verilmiştir. Ayrıca eserinde yer alan şiir ve hoyratları konularına göre
düzenlenmiştir. Yine çalışmaya "sözlük" bölümü eklenerek şiirlerin daha iyi anlaşılır
olması sağlanmıştır.
Bizler Irak Türkmen Edebiyatını, tarihini ve medeniyetimizi Türkiye'de
tanıtabildiğimiz ölçüde, Irak coğrafyasındaki Türkmenlerin ve şehirlerinin de
Türkiye'nin manevi bir parçası olduğunu ortaya koymuş oluruz.

Anahtar kelimeler: Kerkük, Dakuk, Türkmen Halk Şiiri, Hoyrat, Reşit Ali
Dakuklu, Değme Yarama

Abstract:
The town of Daquq is one of the rare cities in Iraq inhabited by Turks since
the depths of history until today. It has suffered from many invasions since the first
periods of history due to its location of geographically transitional place. For this
reason, information available on the first periods of the city is limited. However, the
fact that it is an ancient city shows that it has been an important center of culture and
civilization since the earliest times.
The Turkmen poet Reşit Ali Dakuklu grew up in this geographical zone and
acted as a guide for the Turkmen people with the poems and rudiments he wrote
during his lifetime. He set forth his ideas for how society should be in his poems and
writings. Reşit Ali Dakuklu handled national concerns with wisdom, diligence,
compassion and fraternity in his works. His poems are exclusively written in rhymed
syllabic meter.
Object of this study is to translate Rashid Ali Dakuklu's piece called the
"Adherent to wound" into contemporary Turkey Turkish while emphasizing Iraqi
Turkmen literature and familiarise readers with his personality.
Study covers the biographical information concerning Reşit Ali Dakuklu, his
works and the writings about him. In addition to this, the poems and hoyrat (ditty)
found in his piece are classifed according to their subject matters. Furthermore, by
adding the "dictionary" section to the study, the poems were made better
understandable.
Turkmen population living in Iraqi geography and their cities can be regarded
as spiritual component of Turkey as long as we introduce Iraqi Turkmen literature,
history and civilization in Turkey.

Keywords: Kirkuk, Daquq, Turkmen Folk Poetry, Rough, Reşit Ali Dakuklu,
Adherent to wound