Klasik Türk şiirinde sevgiliye öykünme ve bunun sonuçları (15 ve 16. yüzyıl divanları)
Imitating a lover in classical Turkish poetry and its consequences (15 and 16th century divans)
Yazar: BUŞRA ATAY
Danışman: PROF. DR. DURSUN ALİ TÖKEL
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan şiiri = Court poem ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Klasik Türk edebiyatı = Classical Turkish literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Aşk ve muhabbetin hâkim olduğu Klasik Türk şiirinde sevgilinin eşsizliği ve benzersizliği söz konusu olduğunda Klasik Türk şairinin bu durumda sergilediği tutum, sevgiliye öykünen varlığa karşı verdiği tepkiler ve bunu şiirlerine yansıtma biçimi önemli bir husustur. Dolayısıyla bu konunun anlaşılması açısından bir çalışma yapılması da gerekli görülmüştür. 
Bu çalışma için "öykünme" ve "benzeme" kelimelerinin geçtiği beyitlerin sevgiliye öykünme ve benzeme anlamında kullanılmış olanları alıntılanmış, bu durumda şairlerin verdiği tepkiler beyitler üzerinden tek tek incelenmiştir. Çalışmamız üç bölüme ayrılmakta olup birinci bölümde sevgiliye öykünmenin cezaları, ikinci bölümde sevgiliye öykünmenin ödülleri, üçüncü bölümde ise sevgiliye öykünmeyi layık görmeme konusu işlenmiştir. Her bölümde sevgiliye öykünen unsurlar kategorize edilmiş ve ayrı kategorilerde alt başlıklarda incelenmiştir. Öncelikle sevgiliye öykünen unsurun Klasik Türk şiirinde nelere teşbih edildiği çeşitli kaynaklar ışığında açıklanmış, daha sonra bu hususta alıntılanan beyitler üzerinden incelemeler yapılmış; sevgiliye öykünen unsurun sevgilinin güzellik unsurlarına öykündüğünde birinci bölümde aldığı cezaların ikinci bölümde aldığı ödüllerin çeşitleri incelenmiştir. Son bölümde ise sevgiliye öykünen unsurların buna layık görülmemesinin sebepleri yine beyitler incelenerek açıklanmıştır.

Abstract:
When it comes to the uniqueness and uniqueness of the lover in Classical Turkish poetry, which is dominated by love and affection, the attitude of the Classical Turkish poet in this situation, his reactions to the being that emulates the lover, and the way he reflects this to his poems are important issues. Therefore, it was deemed necessary to conduct a study in order to understand this issue.
For this study, the couplets in which the words "emulation" and "resemblance" are used in the sense of emulating and resembling a lover are quoted, and in this case, the reactions of the poets are examined one by one through the couplets. Our study is divided into three parts and in the first part, the punishments of imitating the lover, in the second part the rewards of imitating the lover, and in the third part, the subject of not deeming imitation to the lover worthy is discussed. In each section, the elements that emulate the lover were categorized and examined in separate categories under sub-headings. First of all, what the element emulating the lover is associated with in Classical Turkish poetry is explained in the light of various sources, then studies are made on the couplets quoted in this regard; When the element emulating the lover emulates the beauty elements of the lover, the punishments received in the first part and the types of awards received in the second part were examined. In the last chapter, the reasons why the elements that emulate the lover are not deemed worthy are explained by examining the couplets again.