İlköğretim matematik öğretmen adaylarının matematiksel okuryazalığı öz yeterliklerinin ve matematik öğretmeye hazır olma inanışlarının incelenmesi
Investigation of primary school mathematics teacher candidates' mathematical literacy self-efficacy and beliefs about readiness to teach mathematics
Yazar: TUĞBA ÇEVİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AKINCI
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Bu araştırmanın amacı ilköğretim matematik öğretmen adaylarının matematik okuryazarlık öz yeterliği ile matematik öğretmeye hazır olma inançlarının sınıf düzeyi ve cinsiyet değişkenleri açısından incelenmesidir. İlköğretim matematik öğretmen adaylarının matematik okuryazarlık öz yeterliği ile matematik öğretmeye hazır olma inancı arasındaki ilişki ve etkinin durumu araştırmanın amacı içerisindedir.    İlişkisel tarama modelinde olan araştırmanın örneklemini 2022-2023 eğitim öğretim yılının bahar döneminde Türkiye'nin üç farklı üniversitesinde öğrenim gören 380 (birinci sınıf: 79, ikinci sınıf: 111, üçüncü sınıf: 105 ve dördüncü sınıf: 85) ilköğretim matematik öğretmen adayı oluşturmaktadır. 
Araştırmaya dair veriler "Matematik Okuryazarlığı Öz Yeterlik Ölçeği" ile  "Matematik Öğretmeye Hazır Olma Ölçeği" ile toplanmıştır.  Araştırmadan elde edilen veriler için normallik analizleri yapıldıktan sonra verilerin normal dağılmadığı bulunmuştur. Veriler normal dağılmadığı için parametrik olmayan Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testlerinden yararlanılmıştır. İlköğretim matematik öğretmen adaylarının matematik okuryazarlık öz yeterliği ile matematik öğretmeye hazır olma inancı arasındaki ilişkisinin olup olmadığını belirlemek için Spearman Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Matematik okuryazarlık öz yeterliğin matematik öğretmeye hazır olma inancına etkisini incelemek içinde regresyon analizi yapılmıştır. 
Bu araştırma elde edilen bulgulara göre ilköğretim matematik öğretmen adaylarının matematik okuryazarlığı öz yeterlikleri ortalamanın üstünde ortaya çıkmıştır. İlköğretim matematik öğretmen adayları matematik okuryazarlığı öz yeterlikleri cinsiyet ve sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Matematik öğretmeye hazır olma inançları ortalamanın üzerinde çıkmıştır. İlköğretim matematik öğretmen adayları matematik öğretmeye hazır olma inançlarında cinsiyete göre farklılık göstermezken sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermiştir. Birinci sınıftaki ilköğretim matematik öğretmen adayları ile ikinci ve üçüncü sınıf ilköğretim matematik öğretmen adayı arasında farklılık bulunmuştur. Ayrıca ikinci sınıf adayları ile dördüncü sınıf adayları arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. İlköğretim matematik öğretmen adaylarının matematik okuryazarlığı öz yeterlik ile matematik öğretmeye hazır olma inancı arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. İlköğretim matematik öğretmen adaylarının matematik okuryazarlık öz yeterliğin matematik öğretmeye hazır olma inancına etkisinin olduğu bulunmuştur. 
Anahtar Kelimeler:  İlköğretim matematik öğretmeni adayları, Matematik okuryazarlığı öz yeterlik, Matematik öğretmeye hazır olma inancı

Abstract:
The purpose of this research is to examine the mathematical literacy self-efficacy and readiness beliefs for teaching mathematics of primary school mathematics teacher candidates in terms of grade level and gender. The relationship between the mathematical literacy self-efficacy and readiness beliefs for teaching mathematics of primary school mathematics teacher candidates, as well as the state of the effect, is within the scope of the research purpose. The research, which is in the relational screening model, includes a population of 380 (first grade: 79, second grade: 111, third grade: 105, and fourth grade: 85) primary school mathematics teacher candidates studying at three different universities in Turkey during the spring semester of the 2022-2023 academic year.
Data for the research were collected using the "Mathematical Literacy Self-Efficacy Scale" and the "Readiness for Teaching Mathematics Scale." After conducting normality analyses for the data obtained from the research, it was found that the data did not follow a normal distribution. Due to the non-normal distribution of the data, non-parametric Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests were employed. Spearman Correlation Analysis was used to determine whether there is a relationship between the mathematical literacy self-efficacy and readiness beliefs for teaching mathematics of primary school mathematics teacher candidates. Regression analysis was conducted to examine the impact of mathematical literacy self-efficacy on readiness beliefs for teaching mathematics.
According to the findings of this research, the mathematics literacy self-efficacy of primary school mathematics teacher candidates was above average. Primary mathematics teacher candidates' mathematics literacy self-efficacy did not show a significant difference according to gender and grade level. Beliefs in readiness to teach mathematics were above average. While primary school mathematics teacher candidates did not differ according to gender in their beliefs about readiness to teach mathematics, there was a significant difference according to grade level. A difference was found between the first grade primary mathematics teacher candidates and the second and third grade primary mathematics teacher candidates. Additionally, a significant difference was found between second-year candidates and fourth-year candidates. It has been revealed that there is a positive relationship between primary school mathematics teacher candidates' mathematics literacy self-efficacy and their belief in readiness to teach mathematics. It was found that primary school mathematics teacher candidates' mathematical literacy self-efficacy had an impact on their belief in readiness to teach mathematics.
Keywords: Primary school mathematics teacher candidates, Mathematics literacy self-efficacy, Belief in readiness to teach mathematics.