Tokat metamorfik masifi içindeki metagabroyik kayaçların petrolojisi ve jeodinamik ortamı (Amasya,  KD Türkiye)
Petrology and geodynamic setting of metagabbroic rocks within Tokat meta-morphic massif (Amasya, NE Turkey)
Yazar: SABİRE YUVA
Danışman: DOÇ. DR. YENER EYÜBOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Doğu Karadeniz Dağ Kuşağı, coğrafik olarak Türkiye'nin kuzeydoğu kesimine karşılık gelir ve Alp-Himalaya Kuşağı'nın önemli bir parçasını teşkil eder. Bununla birlikte kuşağın Jura öncesi jeodinamik gelişimi, sistematik jeolojik, jeokimyasal ve jeokronolojik veri eksikliği nedeniyle hala tartışmalıdır. Bu çalışma, Doğu Karadeniz Dağ Kuşağı'nın güneybatı kesiminde yer alan Amasya ilinin güneyinde yüzeyleyen Tokat metamorfik masifini kesen metagabro kütlelerinin petrolojisi ve jeodinamik ortamına odaklanmakta ve bu kayaçlardan yeni jeolojik, petrografik ve tüm kayaç analiz verileri sunmaktadır.
Çalışılan metagabroyik kütleler Tokat metamorfik masifi içinde küçük ölçekli yüzeylemeler halinde bulunur. Yan kayaçlarda kontakt metamorfizma ve zorlama ile yerleşimin izleri olağandır. Metagabroyik kayaçlar petrografik olarak amfibolce zengin ve piroksence zengin olmak üzere iki alt gruba ayrılabilirler. Bununla birlikte, metagabroyik kayaçların her iki grubu da aynı magma kaynağından türemiş olduklarını gösteren jeokimyasal benzerlikler sunarlar. Onlar yüksek TiO2 (% 3.53-6.52), Na2O (% 1.4-5.45 ), Zr (230-442 ppm), Nb (42.1-104 ppm) ve hafif nadir toprak element içerikleri ile karakteristiktir. İlksel mantoya ve kondrite göre normalleştirilmiş iz ve nadir toprak element dağılım diyagramları okyanus adası bazaltların kimyasal özellikleri ile uyumlu olup, incelenen kayaçların petrojenetik gelişiminde okyanus adası bazaltı benzeri bir magma kaynağının varlığını işaret eder.
Tüm jeolojik, petrografik ve jeokimayasal veriler dikkate alındığında, çalışılan metagabroyik kayaçların, Geç Permiyen-Erken Triyas zaman aralığında Doğu Karadeniz Dağ Kuşağı'nın yay gerisi bölgesinde okyanus adası benzeri bir astenosferik manto kaynağından türemiş olduklarını söylemek mümkündür.

Abstract:
The Eastern Black Sea Mountain Belt geographically corresponds to the northeastern part of Turkey and constitutes one of the essential parts of the Alpine-Himalayan Belt. Its Pre-Jurassic geodynamic evolution is still controversial due to lack of systematical geological, geochemical and geochronological data. This study focuses on the petrology and geodynamic setting of the Pre-Jurassic metagabbroic bodies cutting Tokat metamorphic massif exposed in the southern part of Amasya that is situated in the southwestern corner of the Eastern Black Sea Mountain Belt and presents new geological, petrographical and whole rock geochemical data from these metagabbroic rocks. 
The studied bodies occur as small-scaled intrusions within the Tokat metamorphic massif.  Contact metamorphism and forcefull injection traces are common in wall rocks. They can be divided into two main subgroups as amphibole-rich and pyroxene-rich metagabbros. However, both groups display very similar geochemical characteristics to each other, indicating that they were derived from same magma source. Metagabbroic rocks are characterized by high concentrations of TiO2 (3.53-6.52 wt.%), Na2O (1.4-5.45 wt.%), Zr (230-442 ppm), Nb (42.1-104 ppm) and also light rare earth elements. Their primitive mantle and chondrite-normalized trace and rare earth element distribution diagrams are consistent with OIB-type basalts, suggesting an ocean island basalt-like magma source in their petrogenetic evolution.
Considering all geological, petrographical and geochemical data, it is clear that the studied metagabbroic rocks were generated from an ocean island basalt-like asthenospheric mantle source in the back-arc region of Eastern Black Sea Mountain Belt during the Late Permian-Early Triassic.