Hatay ili mandalina bahçesinde kitlesel tuzaklama yöntemi ile Akdeniz meyve sineği, Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae)'nin kontrolü ve zarar oranının belirlenmesi
Determination of population density and damage rates of Mediterranean fruit fly, Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae) in mandarin garden by using mass trapping method in Hatay province
Yazar: EDA AKYOL
Danışman: DOÇ. DR. NİHAT DEMİREL
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Akdeniz meyve sineği, Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae), ülkemizde turunçgillerin önemli bir zararlısıdır. Bu çalışma ile Hatay ili satsuma mandalina bahçesinde kitlesel tuzaklama yöntemi ile Akdeniz meyve sineğinin kontrolü ve zarar oranının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 2011–2012 yıllarında Hatay ilinde bulunan yedi dönümlük Satsuma mandalina çeşidine sahip turunçgil bahçesinde yürütülmüştür. Çalışmada Econex sarı tuzak + feromon kullanılmış olup feromon'un etki süresi üç aydır. 2011 yılında Mandalina bahçesine 48 adet sarı tuzak + feromon (dört ağaca bir tane) 1 Ağustos-Aralık ayıları arasında yerleştirilmiştir. 2012 yılında 23 adet sarı tuzak + feromonlar (sekiz ağaca bir tane) 14 Ağustos-Aralık ayları arasında yerleştirilmiştir. Çalışmada kurulan tuzaklar haftalık kontrolleri yapılarak tuzaktaki Akdeniz meyve sineği erginleri sayılarak temizlenmiştir. Her 90 günde bir tuzaktaki feromonlar yenileri ile değiştirilmiştir. 2011 yılında toplam 8968 adet Akdeniz meyve sineği ergini yakalanmıştır. En fazla ergin Ekim (6396 adet) ayında olmak üzere sırasıyla, Kasım (909 adet),  Eylül (587 adet) ve Ağustos (105 adet) yakalanmıştır. 2012 yılında toplam 1307 adet Akdeniz meyve sineği ergini yakalanmıştır. Tuzaklar tarafından en fazla ergin Eylül (420 adet),  Kasım (349 adet), Ekim (214 adet) ve Ağustos (48 adet) yakalanmıştır. Akdeniz meyve sineğinin zarar oranı 2011 yılında % 10.91 ve 2012 yılında % 8.56 oranında olmuştur.

Abstract:
Mediterranean fruit fly, Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae), is one of the important pests of citrus in Turkey. Aim of this study is to evaluate the rate of control of Mediterranean fruit fly by mass trapping method and its damage rate in the satsuma mandarin garden in Hatay Province. The studies were conducted by using pheromone (last three months) and yellow traps in 2011-2012 at a satsuma mandarin garden (7 ha.) in Hatay Province. In 2011, 48 pheromone + yellow traps  (a trap eight trees) were placed in the experimental cite from 1 August to December.  In 2012, 23 pheromone + yellow traps (a trap four trees) were placed in the same cite from 14 August to December.  The pheromone traps were weekly checked and adults of Mediterranean fruit fly were counted and after the counting the traps were cleaned.  Pheromones were replaced with new ones in every 90 days. In 2011 a total of 8,968 Medfly adults were caught by pheromone traps. The highest amount of the Medfly adults captured by pheromone traps were in October (6396 units), followed in November (909 units), September (587 units) and August (105 units). In 2012 a total of 1,307 Medfly adults were caught by pheromone traps. The highest amount of the Medfly adults captured by pheromone traps were in September (420 units), followed in November (349 units), October (214 units) and August (48 units).  The damage rates of Medfly were 10.91 and 8.56 % in 2011 and 2012, consequently.