Satın alma niyetinde tüketici karmaşası ile başa çıkma stratejileri
Coping strategies with consumer confusion in purchase intention
Yazar: OSMAN ÖZGÜR DALDAN
Danışman: PROF. DR. SÜPHAN NASIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Karmaşa = Confusion ; Satın alma niyeti = Purchase intention ; Tüketici davranışı = Consumer behavior

Özet:
Bu tezin amacı, satın alma niyetinde karmaşa yaşayan tüketicilerin ürün gruplarına ve demografik özelliklere göre yaşadıkları tüketici karmaşasının, başvurulan başa çıkma stratejilerinin ve tüketici karmaşasının başa çıkma stratejileri üzerindeki etkisinin farklılık gösterip göstermediğini araştırarak literatüre katkıda bulunmaktır. Araştırma amacı doğrultusunda senaryo tekniğine dayanan deneysel tasarım hazırlanmış ve tüketicilerin farklı satın alma davranışı içine girdikleri iki farklı ürün; robot süpürge ve vitamin araştırma kapsamında incelenmiştir. Araştırmanın deneysel tasarımına bağlı olarak iki anket formu oluşturulmuş ve toplamda geçerli 1122 veri toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. 
Keşfedici faktör analizi sonucunda tüketici karmaşası her iki araştırmada tek boyutlu olarak bulunmuş ve literatüre orijinal katkı sağlamıştır. Başa çıkma stratejileri, robot süpürge araştırmasında satın almayı erteleme, daha fazla bilgi toplama, kararı başkalarıyla paylaşma, seçenekleri azaltma ve markaya güvenme olarak 5 faktörlü bulunmuştur. Vitamin araştırmasında ise satın almayı erteleme, daha fazla bilgi toplama, kararı başkalarıyla paylaşma, seçenekleri azaltma ve profesyonel desteğe güvenme olarak 5 faktör tespit edilmiştir. Basit doğrusal regresyon analizi ile tüketici karmaşasının başa çıkma stratejileri üzerindeki etkileri incelenmiş ve her iki araştırmada tüketici karmaşasının satın almayı erteleme, seçenekleri azaltma, kararı başkalarıyla paylaşma, markaya & profesyonel desteğe güvenme üzerinde etkisinin olduğu saptanmıştır. Tüketici karmaşasının daha fazla bilgi toplama üzerinde etkisi sadece vitamin araştırmasında anlamlı bulunmuştur. Ayrıca tüketici karmaşası ve başa çıkma stratejileri, her iki ürün grubunda cinsiyete, kuşaklara, eğitime ve ürün bilgisine göre farklılık göstermektedir.

Abstract:
The aim of this thesis is to contribute to the literature by investigating in purchase intention whether consumer confusion, coping strategies and the effect of consumer confusion on coping strategies differ or not based on product groups and demographics. An experimental design was designed and two distinct products - robot vacuum cleaners and vitamins – in which consumers engage in different purchasing behaviors were examined within the scope of research. Based on experimental design of the research, two survey forms were prepared and a total of 1122 valid data were collected. The data was analyzed with the SPSS program.
Consumer confusion was found to be unidimensional in both studies and made an original contribution to the literature through exploratory factor analysis. Coping strategies were found to be five factors in the robot vacuum cleaner research which were "postpone, seek additional information, share, narrow down the choice set and trust in brand". In the vitamin research, five factors were identified as coping strategies which were "postpone, seek additional information, share, narrow down the choice set and trust in professional support". The effects of consumer confusion on coping strategies were examined with simple linear regression analysis. Both studies found that consumer confusion has an impact on postponing, narrowing down the choice set, sharing and trusting brand & professional support. The effect of consumer confusion on seeking additional information was only significant for the vitamin study. In addition, consumer confusion and coping strategies differ according to gender, generations, education, and product knowledge in both product groups.