Iğdır ovası alkali topraklarının bitki tarafından alınabilir mikro element durumunun araştırılması
Investigation of the micro-elements status of alkaline soils of Iğdir plain
Yazar: ULAŞ KABAK
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR ŞİMŞEK
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Iğdır ovası topraklarının bitki tarafından alınabilir formdaki mikro element (Fe, Mn, Zn ve Cu) miktarlarının ortaya konulması ve bu elementlerle diğer toprak özellikleri arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada ovanın Iğdır ili merkez ilçesi sınırları içerisinde kalan arazilerden 36 farklı noktadan yüzey (0-30cm) toprak örnekleri alınmış ve mikro element içerikleri ile bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri belirlenmiştir. Sonuçlara göre toprak örneklerinin %47'si kil, %28'i killi tın, %17'si kumlu killi tın, %5'i tın ve %3'ü kumlu kil tekstür sınıfında yer almıştır. Çalışma alanı topraklarının pH değerleri 7,8 ile 10,6 arasında değişim göstermiş, ortalama pH değeri 8,7 olarak belirlenmiş, büyük çoğunluğu kuvvetli ve çok kuvvetli alkali sınıfında yer almıştır. Tuzluluk ve kireç içeriği bakımından bir sorun olmadığı tespit edilmiştir. Organik madde miktarı bakımından toprakların %44'ü çok düşük, %42'si düşük, %11'i orta ve %3'ü yüksek sınıfında yer almıştır. KDK bakımından toprakların %33'ü yüksek ve %67'si çok yüksek sınıfında yer almıştır. Toprakların ortalama bitkiye elverişli fosfor miktarı ise 10,7 kg/da ve toprakların %39'u orta, %8'i yüksek ve %53'ü çok yüksek sınıfında yer almıştır. Toprak örneklerinin değişebilir Na ve K içeriği yüksek ve çok yüksek sınıfında yer almıştır. Toprak örneklerinin alınabilir demir içerikleri 1,67 ppm ile 5,22 ppm arasında değişim göstermiş, ortalama demir içeriğinin 2,50 ppm olduğu hesaplanmış, %67'si az, %30'u orta ve %3'ü yeterli sınıfında yer almıştır. Bitki tarafından alınabilir mangan içeriğinin 1,17 ppm ile 7,02 ppm arasında değişim gösterdiği ve ortalama mangan içeriğinin 5,22 ppm olduğu ve %86'sının az, %14'ün ise çok az olduğu saptanmıştır. Çinko (Zn) içeriğinin 0,06 ppm, ile 1,19 ppm arasında olduğu ve ortalama çinko içeriğinin ise 0,33 ppm olduğu saptanmıştır. Zn içeriklerinin %50'sinin az, %39'unun çok az ve %11'inin orta seviyede olduğu bulunmuştur. Bakır içeriğinin ise 0,17 ppm ile 0,87 ppm arasında değiştiği ve ortalama bakır içeriğinin ise 0,50 ppm olduğu Cu bakımından %71'inin yeterli, %23'ünün orta, %3 ünün yetersiz ve %3'ünün yüksek olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out in order to determine the amount of micro elements (Fe, Mn, Zn and Cu) in the form of plant available in the soils of the Iğdır plain and to determine the relationships between these elements and other soil properties. In the study, surface (0-30cm) soil samples were taken from 36 different points from the lands within the borders of the central district of Iğdır province and their microelement contents and some physical and chemical properties were determined. According to the results, 47% of the soil samples were in clay, 28% in clay loam, 17% in sandy clay loam, 5% in loam and 3% in sandy clay class. The pH values of the soils of the study area varied between 7,8 and 10,6, the average pH value was determined as 8,7, the majority of them were in the strong and very strong alkali class. It has been determined that there is no problem in terms of salinity and lime content. In terms of organic matter content, 44% of the soils were very low, 42% low, 11% medium and 3% high. In terms of KDK, 33% of the soils were in the high class and 67% in the very high class. The average amount of phosphorus suitable for plants in the soil was 10,7 kg/ha, and 39% of the soils were in the middle class, 8% in the high and 53% in the very high class. The exchangeable Na and K contents of the soil samples were classified as high and very high. The available iron content of the soil samples varied between 1,67 ppm and 5,22 ppm, the average iron content was calculated as 2,50 ppm, 67% of them were in the low, 30% in the medium and 3% in the adequate class. It has been determined that the manganese content that can be taken by the plant varies between 1,17 ppm and 7,02 ppm, and the average manganese content is 5,22 ppm, 86% of which is less and 14% is very little. Zinc (Zn) content was found to be between 0,06 ppm and 1,19 ppm, and the average zinc content was 0,33 ppm. It was found that 50% of the Zn contents were low, 39% very low and 11% moderate. It was determined that the copper content varied between 0,17 ppm and 0,87 ppm, and the average copper content was 0,50 ppm, with 71% sufficient, 23% medium, 3% insufficient and 3% high in terms of Cu