Covıd-19 hastalarının post-covıd semptomlarıyla yeniden hastaneye başvuru sıklığı ve bununla ilgili risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Frequency and risk factors associated with hospital readmission due to post covid symptoms of covid-19 patients
Yazar: FIDAN SULTANOVA
Danışman: PROF. DR. ESİN ŞENOL
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases

Özet:
Post-COVID; akut COVID-19 infeksiyonu sırasında ve aylar sonrasında ortaya çıkan, bir çok sistemi etkileyen persiste ve uzun süren, başka nedenenle açıklamayan, hayati önemli ölçüde etkileyen semptomların ortaya çıkması durumudur. Çalışmamızın amacı, COVID-19 infeksiyonu nedeniyle hospitalize edilen hastalarda gelişen Post-COVID semptomlarıyla bu hastaların taburculuktan sonra 6 ay içinde yeniden hastaneye başvuru sıklıklarını ve buna sebep olan risk faktörlerini değerlendirmektir.
Çalışma 20 Mart 2020 -31 Aralık 2020 arasında, tek merkezli, retrospektif, tanımlayıcı çalışma olarak yürütülmüştür. Çalışmaya 18 yaş üzeri,  kesin COVID-19 tanısı alan, hastaneden sağ olarak taburcu olan hastalar dahil edildi. Post-COVID semptomlarla yeniden hastaneye başvuru sıklığı belirlendi, semptomlar, tanılar ayrıca değerlendirildi. Yeniden hastaneye başvuran ve başvurmayanlar risk faktörleri açısından karşılaştırıldı. Yeniden hastane başvurusu ile süre arasındaki ilişkinin risk faktörlerine göre değerlendirilmesi yapıldı.
471 hasta dahil edildi. Hastaların yarısında bir veya birden fazla persiste semptomların olduğu  tespit edildi. En sık görülen semptomlar solunum ve kardiyak sistem semptomlarıdır (%50). Hastaların 1/3'ü taburculuk sonrası 6 ay içinde post-COVID ilişkili semptomlarla yeniden hastaneye başvurmuş, 1/12'sinde yeniden hastaneye yatış görülmüştür. Ayaktan ve yatış için başvuran hastalarda yine en sık semptomlar solunum ve kardiyak semptomlardır. Kronik kalp hastalığı OR: 2.03 (1.15-3.57), kronik akciğer hastalığı (OR:2.64 (1.34-5.21), COVID-19 klinik şiddetinin ağır olması (OR: 8.18 (2.73-24.5) yeniden hastane başvurusu için risk faktörleri olarak saptandı. Kronik kalp ve akciğer hastalığı birlikte olan (28 ± 6.2 gün; p=0.01) ve COVID-19 klinik şiddeti ağır olan(48.3± 4.3 gün; p=0,001) hastaların yeniden hastane başvurusunun daha erken olduğu görüldü . Yeniden hastaneye yatışı olan hastalarda  COVID-19 re-pozitifliği (%31,6), infeksiyonlar(%15,8), kalp yetmezliği (%13,2) sırasıyla en sık konulan tanılar; sırasıyla COVID-19 repozitifliği infeksiyonlar ve kalp yetmezliğidir. Yeniden başvuru yapan hastaların %5'i Post COVID -19 sendromu tanısı aldı.
Sonuç olarak, Post COVID semptomları taburculuk sonrası sık ve yüksek oranda görülebilmekte ve aylarca devam edebilmektedir. Kronik akciğer hastalığı, kronik kalp hastalığı, ciddi COVID-19 hastalığı uzun dönemde yeniden hastane başvurusu için önemli risk faktörleri olarak düşünülmektedir. Post COVID sendromu multidisipliner yaklaşım gerektirmektedir. Bu hastalığın tanı, takip ve tedavisi açısından araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Post-COVID condition is the emergence of persistent and long-lasting symptoms that affect many systems, that cannot be explained by any other reason and occur during or months after acute COVID-19 infection. , the aim of our study is to determine the frequency of Post-COVID symptoms in patients hospitalized for COVID-19, the frequency of re-admissions with these symptoms within 6 months after discharge, and to evaluate the risk factors affecting it.
The study was conducted between March 20, 2020 - December 31, 2020, as a single-center, retrospective, descriptive study. Patients over the age of 18, with a confirmed diagnosis of COVID-19, and who were discharged alive from the hospital were included in the study. The frequency of re-admissions to the hospital with post-COVID symptoms was determined, and the symptoms and diagnoses were also evaluated. Re-admitted and non-admitted patients were compared in terms of risk factors. The relationship between re-admission to hospital and time was evaluated according to risk factors.
471 patients were included. Half of the patients were found to have one or more persistent symptoms. The most common symptoms are respiratory and cardiac system symptoms (50%). 1/3 of the patients re-admitted to the hospital with post-COVID-related symptoms within 6 months after discharge, and 1/12 had re-hospitalization. Respiratory and cardiac symptoms are the most common symptoms in outpatients and hospitalized patients. Chronic heart disease (OR: 2.03 (1.15-3.57)), chronic lung disease (OR: 2.64 (1.34-5.21), severe COVID-19  (OR: 8.18 (2.73-24.5)) were determined as risk factors for re-admission to hospital. It was observed that patients who had both of chronic heart and lung disease (28 ± 6.2 days; p=0.01) and severe COVID-19 (48.3± 4.3 days; p=0.001) were admitted to hospital earlier. COVID-19 re-positivity (31.6%), infections (15.8%), heart failure (13.2%) were the most common diagnoses, respectively. 5% of the patients who readmitted to hospital were diagnosed with Post COVID -19 syndrome.
In conclusion, Post-COVID symptoms can be seen frequently and at a high rate after discharge and can persist for months. Chronic lung disease, chronic heart disease, and severe COVID-19 disease are considered to be important risk factors for hospital re-admission in the long term. Post COVID syndrome requires a multidisciplinary approach. Research is needed in terms of diagnosis, follow-up and treatment of this disease.