Koroid pleksus, beyin hacimleri ve nörofilaman hafif zincir düzeylerinin radyolojik izole sendrom, multipl skleroz ve sağlıklı kontrollerle karşılaştırmalı analizi /
Yazar: EZGİ DEMİREL ÖZBEK
Danışman: PROF. DR. MERYEM ASLI TUNCER
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Multipl skleroz (MS) santral sinir sisteminin nöroinflamatuar ve nörodejeneratif hastalığıdır. Radyolojik İzole Sendrom (RİS) ise beyin veya omurilik görüntülemesinde rastlantısal olarak saptanan, demiyelinizan beyaz cevher lezyonlarını ifade etmekte olup günümüzde MS spektrumunun bir parçası olarak kabul edilmektedir. Koroid pleksus hacmi son yıllarda bir biyobelirteç adayı olarak değişik nörolojik hastalıklarda çalışılmaktadır. Bu çalışmada koroid pleksus hacminin MS spektrumunda bir biyobelirteç adayı olarak değerini göstermek ve koroid pleksus hacminin bölgesel beyin hacmi ve nörofilaman hafif zincir (NFL) ile ilişkisini göstermek amaçlanmıştır. Çalışmaya 16 RİS, 48 (34 Hafif ve 14 Ağır) Ataklarla Seyreden MS (RRMS), 16 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Hastalar bazal ve birinci yıl görüntüleme ve NFL tayini için serum örneği alınmıştır. Hastaların koroid pleksus hacimleri ve bölgesel beyin hacimleri hesaplanmıştır. Kontrol grubuna kıyasla RİS ve MS gruplarının koroid pleksus hacmi genişlemiştir. Beyaz cevher, korpus kallozum, lateral ventrikül, talamus, kaudat, putamen, pallidum ve hipokampüs hacimlerinde gruplar arasında farklılık saptanmıştır (p<0,05). Artmış koroid pleksus hacmi yaş, IgG indeksi, lezyon volümü, lateral ventrikül hacmi ile pozitif; talamus, putamen, hipokampüs hacimleri ile negatif yönde ilişkilidir. Serum NFL seviyesi ile beyaz cevher, talamus ve putamen hacimleri ile ters, lezyon yükü ile doğru orantılı ilişki bulunmuştur. Koroid pleksus hacmi ve serum NFL düzeyi arasında ilişki saptanmamıştır. Koroid pleksus hacmi multipl lineer regresyon modelinde talamus atrofisini öngörmektedir (=-0,159, p=0,035). 1 yıllık takipte bölgesel beyin hacimleri ve NFL düzeylerinde anlamlı fark saptanmamıştır. Koroid pleksus hacmi MS spektrumunun prognoz tayininde kullanılabilecek bir biyobelirteçtir.

Abstract:
Multiple sclerosis (MS) is neuroinflamating and neurodegenerative disease of central nervous system. Radiologically Isolated Syndrome (RIS) describes patients with incidental demyelinating white matter lesions. Currently, RIS is accepted as a part of MS continuum. Choroid plexus volume is a newly emerging radiological marker in various neurological diseases. In this study, it was aimed to evaluate the value of choroid plexus volume as a biomarker and its relation to serum NFL levels and regional brain volumetrics. 16 RIS, 48 (34 Mild and 14 Severe) relapsing remitting MS (RRMS) and 16 healthy controls were included. Baseline and first-year follow-up imaging and serum samples were collected. Choroid plexus and regional brain volume was extracted. Choroid plexus was larger in RIS and MS groups than healthy controls (p=0,002). Groups also differed in volumes of white matter, corpus callosum, lateral ventricle, thalamus, caudate, putamen, pallidum and hippocampus. Choroid plexus volume was correlated with age, IgG index, lesion volume and the volume of lateral ventricles.  A negative relationship was found between choroid plexus and thalamus, putamen and hippocampal volumes. Serum NFL levels were inversely correlated with white matter, thalamus and putamen volumes while positively correlated with lesion volume. No relationship was found between serum NFL levels and choroid plexus volume. Choroid plexus volume predicts thalamus atrophy in multiple lineer regression model (=-0,159, p=0,035). Regional brain volumes and NFL levels were stable in one-year follow-up. Choroid plexus volume can be used as a biomarker in MS continuum for prognostic purposes.