Hemodiyaliz hastalarında arteriyovenöz fistül  kanülasyonu ilişkili yaşanan invaziv ağrı üzerine nefes egzersizinin etkisinin incelenmesi
Investigation of thy effect of breathing exercise on invasive pain associated with arteriovenous fistula cannulation in hemodialysis patient
Yazar: SILA ÇAĞLAR
Danışman: DOÇ. DR. NURTEN ÖZEN
Demiroğlu Bilim Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemodiyaliz üniteleri-hastane = Hemodialysis units-hospital ; Nefes egzersizleri = Breathing exercises

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile amacımız; hemodiyaliz (HD) hastalarında arteriyovenöz fistül (AVF) kanülasyonu sırasında yaşanan invaziv ağrı üzerine uzun süreli uygulanan nefes egzersizi etkisinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Randomize kontrollü, tek kör dizaynda yapılan bu çalışma Kasım 2021 - Nisan 2022 tarihleri arasında İstanbul'da özel bir diyaliz merkezinde yürütüldü. Müdahale grubunda yer alan hastalara 12 HD seansı süresince fistül kanülasyonundan önce nefes egzersizi uygulatıldı. Diyaliz hemşiresi kanülasyon işlemi yapmadan önce araştırmacı tarafından hastaya nefes egzersizi uygulamasını yapması söylenerek, kanülasyon için damara girişim yaptıktan sonra egzersiz bitirildi. Kontrol grubundaki hastalara herhangi bir müdahalede bulunulmadı. Ağrı, Görsel Kıyaslama Ölçeği (GKÖ) ile çalışmadan bağımsız bir hemşire tarafından değerlendirildi. Verilerin istatistiksel analizinde; Mann-Whitney U Test, Chi-Square Test, Fisher's Exact Test ve Friedman Testi kullanıldı. 
Bulgular: Müdahale grubunda 59, kontrol grubunda 53 hasta ile araştırma tamamlandı. Birinci ölçümden on ikinci ölçüme kadar müdahale grubundaki hastaların GKÖ puanlarının kontrol grubundaki hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük olduğu saptandı (p<0.001).
Sonuçlar: AVF'ye kanülasyon öncesi uygulanan uzun süreli nefes egzersizinin kanülasyon uygulaması sırasında yaşanan invaziv ağrıyı azalttığı saptandı. 

Anahtar Sözcükler: Nefes egzersizi, diyaliz, arteriyovenöz fistül, ağrı, hemşirelik.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to examine long-term breathing exercise imaging on invasive pain experienced during arteriovenous fistula (AVF) cannulation in hemodialysis (HD) patients.
Metarial and Method: This randomized controlled, single-blind design study was conducted in a private dialysis center in Istanbul between the dates of November 2021 - April 2022. The patients in the intervention group were made to perform breathing exercises before fistula cannulation during 12 HD sessions. Before the dialysis nurse performed the cannulation procedure, the researcher instructed the patient to perform a breathing exercise, and after making an attempt on the vein for cannulation, the exercise was completed. The patients in the control group did not receive any intervention. Pain was assessed by an independent nurse from the study with the Visual Analogue Scale (VAS). Data were statistical analyzed using; Mann-Whitney U Test, Chi-Square Test, Fisher's Exact Test, Friedman Test were used.
Results: The study was completed with 59 patients in the intervention group and 53 patients in the control group. It was found that the VAS scores of the patients in the intervention group from the first measurement to the twelfth measurement were statistically significantly lower compared to the patients in the control group (p<0.001).
Conclusions: It was found that the breathing exercise performed before cannulation in AVF reduced the pain experienced during cannulation application.

Keywords: Breathing exercise, dialysis, arteriovenous fistula, pain, nursing.