Yoksulluğa karşı İslam hukuku ve Türk hukukundaki düzenlemeler
Islamic law and regulations in Turkish law againts poverty
Yazar: ŞEYMANUR TURGUTALP
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN KORKUT
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
"Yoksulluğa Karşı İslam Hukuku ve Türk Hukukundaki Düzenlemeler" adlı bu çalışmamızda öncelikli olarak geçmişten beri var olan ve birçok bilim dalının konusunu oluşturan yoksulluk problemi ve probleme dair iki farklı hukuk sistemindeki düzenlemeler çalışılmıştır. Sorunun daha iyi anlaşılabilmesi ilk bölümde yoksulluk kavramı; tanım, tür, sebepler ve sonuçlar olarak ele alınmıştır. İhtiyaçları karşılama durumundaki eksik olarak tanımlanan yoksulluk daha çok iktisat ve ekonomi bilimleri ile ilişkilendirilmektedir. Hukuk bilimi ise kurallar koyucu ve kurucu özelliği ile sistemleri kurup şekillendirmektedir. Ekonomi kuralları ve kurumları da hukuk kuralları ile inşa edilmektedir. Kısacası ekonomi ve hukuk birbirlerini şekillendiren iki alandır. Daha çok gelir eksikliği ve ekonomiyle ilişkilendirilen yoksulluk problemi hukuk sistemlerinin de konusu olmuştur. Çalışmamızda İslam hukuku ve Türk hukukunda yoksullukla ilişkilendirilen ve kişileri ekonomik olarak koruyucu ve yoksulluğa düşmelerini önleyici düzenlemeler ele alınmıştır. Bu hukuk sistemlerinin esasları, oluşumları ve kaynakları farklılık arz ettiği için iki ayrı bölüm halinde çalışılmıştır. İslam hukuku kısmı ahkâm âyetleri, hadisler ve temel İslam kaynakları esas alınmıştır. Açıklayıcı olması için düzenlemeler; ibadetler, yasaklar, aile hukuku düzenlemeleri, cezalar ve gönüllük esaslı düzenlemeler şeklinde kategorize edilmiştir. Türk hukuku kısmında ise yoksullukla bağlantılı olarak öncelikle sosyal adalet, sosyal devlet ve sosyal yardım kavramları tanımlanmıştır. Sosyal devlet ve sosyal yardımlar ise Anayasa ve farklı hukuk disiplinlerinde bulunan çeşitli kanunlarla yapılmış ekonomik düzenlemelerle izah edilmiştir. Ayrıca Türk hukukunda devletin aktif sorumluluğu çerçevesinde yoksulluk ve sosyal yardımlar alanında rol alan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından da bahsedilmiştir. Sonuç kısmında iki hukuk sistemindeki benzer düzenlemeler ve farklılıklara değinilerek önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study titled "Islamic Law Against Poverty and Regulations in Turkish Law", we examine in detail the issue of poverty, which has existed since the past and is the subject of many branches of science, and the regulations in two different legal systems regarding the problem. In order to understand the problem better, the first division situation; It is discussed as definition, type, cause and effect. Poverty, as a lack of ability to meet needs, is mostly associated with economics and economic sciences. The science of law, on the other hand, establishes and shapes systems with its basic and rule-making features. Economic rules and rules are also created by legal rules. In short, what shapes economic and legal relations is twofold. The problem of lack of income and poverty in relation to the economy has also had legal consequences. In our study of this ability, the systems that are related to poverty in Islamic law and Turkish law and that protect people economically and prevent them from falling into weakness are discussed. Since the principles, formations and sources of this legal energy are diverse, they are provided in two separate sections. Islamic law is based on decree verses, hadiths and basic Islamic sources. Edits for clarity; They are categorized as worships, prohibitions, family law regulations, penalties and volunteer-based regulations. As part of Turkish law, there are primarily the concepts of social justice, social state and social assistance as relations with poverty. The social state and social assistance are explained by economic regulations regulated by the Constitution and various laws in different legal disciplines. In addition, the Ministry of Family and Social Services, which plays a role in the field of poverty and social assistance within the framework of the active responsibility of the management in the Turkish system, was also mentioned. In the conclusion, suggestions were made by touching on the similar regulations and differences in the two legal systems.