Elit dağ bisikletçilerinin müsabaka ortamının kas hasarı üzerine etkisinin incelenmesi
Examining the effect of comopetition environment of elite mountain cyclists on muscle us damage
Yazar: YUNUS EMRE BAĞIŞ
Danışman: DOÇ. DR. MALİK BEYLEROĞLU
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bisiklet = Bicycle ; Dağ bisikleti = Mountain bicycle ; Kas hasarı = Muscle damage ; Spor müsabakaları = Sport competitions ; Yarışmalar = Competitions

Özet:
Araştırma elit dağ bisikletçilerinin müsabaka ortamının kas hasarı üzerine etkisinin incelenmesi amacı ile yapılmak istenmektedir. Araştırmaya katılan elit dağ bisikletçilerinin boy ortalamaları 1,72±,07 m, vücut ağırlığı ortalamaları 64,90±6,84 kg,yaş ortalamaları 22,36±2,57 yıl, ve spor yaşı ortalamaları 7,27±2,37 yıl olarak tespit edilmiştir. Araştırmanın uygulaması resmi müsabaka olan 01.04.2018 tarihinde Antalya'nın Manavgat ilçesinde gerçekleşen 6. Uluslararası Manavgat dağ bisikleti maraton yarışında gerçekleştirilmiştir. Müsabaka parkuru 90 km'den oluşmuştur. 90 km'yi sporcular ortalama 3.30 - 4.00 saat arasında yarışmayı bitirmişlerdir. Araştırma grubunda yer alan sporculardan ikisi müsabakada yüksek performans göstererek ilk 3'e girmişlerdir. Araştırma grubunda yer alan sporculardan kan alımı müsabaka öncesi, müsabakadan hemen sonra, müsabakadan 24 saat sonra, 48. saat sonra ve 72 saat sonra olacak şekilde toplamda 5 kez,  uzman hemşire tarafından önkol veninden yaklaşık 10 ml alınan kanlarsodyumflorür içeren biyokimya tüpüne aktarılmıştır. Kan örnekleri 30 dakika dinlenmeye bırakıldı ardından 5 dk, 4000 rpm hızında soğutmalı santrifüjde santrifüj edilmiş ve elde edilen serumlar biyokimya profillerinin analizi için porsiyonlanarak 3 ependorf tüpe ayrılmıştır. Çalışma gününe kadar -800C'de saklanmıştır. Sodyum florürlü tüpten elde edilen serum örnekleri de çalışmak üzere çalışma gününe kadar -800C'de saklanmıştır. Tüm parametreler SDÜ Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Laboratuvarında çalışılmıştır. CK, CK-MB, LDH, Laktat enzimleri Biyokimya otoanalizöründe spektrofotometrik (Beckmann Coulter AU 5800) yöntemle çalışılarak analiz edilirken, Myoglobin Hormon Otoanalizöründe (Roche Cobas 660) ile elektrokemiluminesans (ECLIA) yöntemi ile çalışılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 24.0 kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerler olarak verilmiştir. Verilerin normallik sınaması Shapiro-Wilk testi ile analiz edilmiştir. Normal dağılım göstermeyen verilerin analizinde tekrarlı ölçümler için non-parametrik testlerden Friedman Testi kullanılıştır. Ölçümler zamanları arasındaki farkın kaynağının tespiti için  Post-Hoc Dunn testi kullanıldı. Anlamlılık derecesi p<0,05 olarak alındı ve güven aralığı %95 olarak seçildi. Araştırmada elde edilen verilerin sonuçlarına göre; müsabakada elit dağ bisikletçilerinin Kreatin Kinaz (CK), Myoglobin (MYB), Laktat (LA), Laktat Dehidrogenaz (LDH) biyokimyasal kan parametrelerinin önemli derecede yükseldiği görülmektedir. Müsabakada elit dağ bisikletçilerinin kreatin kinaz miyokardiyal band (CK-MB) biyokimyasal kan parametresi önemli derece olmasa da yükseldiği görülmüştür. Kreatin Kinaz (CK), kan parametre değeri müsabakadan 24 saat sonra en yüksek değerine ulaşırken müsabakadan 72 saat sonra müsabaka öncesi değerden daha düşük değere ulaşmıştır. Myoglobin (MYB), Laktat (LA), Laktat Dehidrogenaz (LDH) biyokimyasal kan parametre değerleri müsabakadan hemen sonra zirve yapmış daha sonrasında düşmeye başlamış fakat müsabakadan 48 saat sonra müsabakadan 24 saat sonradan az da olsa değerin arttığı görülmüştür. Müsabakadan 72 saat sonra bu değerler müsabaka öncesi değerden daha düşük duruma gelmiştir. Kreatin kinaz miyokardiyal band (CK-MB) müsabakadan hemen sonra zirve yapmış daha sonra ölçüm zamanlarına göre değerlerin sırasıyla düştüğü görülmüştür. Bunun sebebi olarak araştırma grubunun elit olması ve branşlarının karakteristik özelliğinden dolayı rejenerasyon antrenmanının önemli derecede ihtiyaç duyulmasından olduğu söylenebilir. Elit dağ bisikletçilerinin müsabaka ortamının kas hasarı üzerine etkisinin incelenmesi adlı çalışmanın sonucunda müsabaka ortamının elit dağ bisikletçilerinde kas hasarı belirteci olduğu söylenebilir. Elit dağ bisikletçilerinde biyomotorik özelliklerinden dayanıklılık özelliği önem arz etmekte, branşlarının karakteristik özelliği olarak uzun süren egzersizlerinde yüksek tempoda kalp atım sayısını maksimum seviyede kullandıkları için kas hasar belirtecinin oluşmasına zemin hazırladığı söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Dağ Bisikleti, Müsabaka Ortamı, Kas Hasarı.

Abstract:
The aim of the present study was to investigate the effects of the Competition Environment of Elite Mountain Cyclists on Muscle Damage. The mean height of the elite mountain cyclists was determined as 1,72±,07 m; the mean body weight was 64,90±6,84 kg; the mean age was 22,36±2,57 years, and mean sports ageaverage 7.27±2.37 years. The study was conducted at the 6th International Manavgat Mountain Bicycle Marathon Competition, which was performed in Manavgat District of Antalya as the official competition on 01.04.2018. The competition track consisted of 90 km. The athletes completed the 90-km track between 3.30-4.00 hours on average. Two of the athletes in the Study Group showed high performance in the competition by taking the first 3 ranks. The blood samples of the athletes were taken as 10 ml from the forearm vein of the athletes who were included in the Study Group before and right after the competition five times at the 24th hour, 48th hour and 72th hour to the biochemistry tubes that contained sodium fluoride. The blood samples were left to spontaneous coagulation for 30 minutes, and were then centrifuged at 5.000 rpm in a cooled centrifuge for 5 minutes; and the serum samples obtained in this way were portioned to 3 Eppendorf tubes for analyses of the biochemistry profiles at -80oC until analyses day. The serum samples obtained from the tubes that had sodium fluoride were stored at -80oC to examine lactate. All the parameters were studied at the Medical Biochemistry Laboratory of SDU Medical Faculty. The CK, CK-MB, LDH, and the lactate enzymes were analyzed in the Biochemistry Autoanalyzer with Spectrophotometric Method (Beckmann Coulter AU 5800), and in Myoglobin Hormone Autoanalyzer (Roche Cobas 660) with Electrochemiluminescence (ECLIA) Method. The SPSS 24.0 was employed in the analysis of the data. The descriptive statistics were given as mean, standard deviation, minimum and maximum values. The normality testing of the data was analyzed with the Shapiro-Wilk test. The Friedman Test, which was among the non-parametric tests used for repeated measurements, was employed in the analysis of the data that did not show normal distribution. The Post-Hoc Dunn test was employed to determine the source of the difference between the measurement times. The significance was taken as p<0.05, and the Confidence Interval was chosen as 95%. According to the results of the study, it was seen that the biochemical blood parameters like Creatine Kinase (CK), Myoglobin (MYB), Lactate (LA), Lactate Dehydrogenase (LDH) of the elite mountain cyclists were increased at a significant level. It was also seen that the Creatine Kinase Myocardial Band (CK-MB) biochemical blood parameter was increased in the competition although not at a significant level. Creatine Kinase (CK) blood parameter value reached its maximum value 24 hours after the competition, and reached a value that was lower than the values before the competition after 72 hours. Myoglobin (MYB), Lactate (LA), Lactate Dehydrogenase (LDH) biochemical blood parameter values reached peak values right after the competition, then started to decrease; but 48 hours after the competition, it was seen that the values increased 72 hours after the competition compared with the value 24 hours after the competition. These values became lower than the pre-competition values after 72 hours of the competition. Creatine Kinase Myocardial Band (CK-MB) peaked immediately after the competition and then it was seen that the values decreased according to the measurement times.It may be claimed that this may be because of the fact that the Study Group consisted of elite cyclists, and the regeneration training is needed by them because of the characteristics of their branch. It may also be claimed that the results of the study with the title "Examining the Effect of Competition Environment of Elite Mountain Cyclists on Muscle Damage" is the marker of muscle damage in elite mountain cyclists. In elite mountain bikers, the endurance characteristics, which is one of the bio-motoric characteristics, is of great importance, and this prepares the ground for the formation of muscle damage marker since they use the heart beat count at high tempo in long-lasting exercises as a characteristic feature of their branches.
Keywords: Mountain Bicycle, Competition Environment, Muscle Damage.