Kırılgan ve büyüklenmeci narsisizm türlerinin nesne ilişkileri, aile öngörülemezliği ve savunma mekanizmaları çerçevesinde incelenmesi
Examining the vulnerable and grandiose types of narcissism within the framework of object relations, family unpredictability, and defense mechanisms
Yazar: BENGİSU EĞRİDERE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURÇİN AKIN SARI
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile öngörülmezliği = Family unpredictability ; Kırılganlık = Vulnerability ; Narsisizm = Narcissism ; Nesne ilişkileri = Object relations ; Savunma mekanizmaları = Defense mechanisms

Özet:
Araştırmanın temel amacı büyüklenmeci ve kırılgan narsisizm kişilik özellikleri ile nesne ilişkileri, aile öngörülemezliği ve savunma mekanizmaları arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda nesne ilişkileri alt boyutları (yabancılaşma, güvensiz bağlanma, benmerkezcilik ve sosyal yetersizlik), aile öngörülemezliği alt boyutları (finansal, öğünlerle ilgili, anne-baba fiziksel-duygusal doyum ve anne-baba disiplin öngörülemezliği) ve savunma mekanizmaları alt boyutlarının (immatür, nevrotik ve olgun savunma mekanizmaları) narsisizm türleri üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Araştırmanın örneklemi 18-65 yaş arasında değişen 491 kişiden oluşmaktadır. Çalışma kapsamında veri toplama aracı olarak Narsistik Kişilik Envanteri-16, Kırılgan Narsisizm Ölçeği, Bell Nesne İlişkileri Ölçeği, Geçmişe Dönük Aile Öngörülemezliği Ölçeği ve Savunma Biçimleri Testi-40 kullanılmıştır. Toplanan veriler araştırma hipotezleri doğrultusunda IBM SPSS Statistics 28 ve SPSS uyumlu PROCESS macrosu kullanılarak analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen korelasyon analizi sonucunda kırılgan narsisizm ile anne fiziksel-duygusal doyum hariç tüm aile öngörülemezliği alt boyutları, tüm nesne ilişkileri alt boyutları ve olgun savunma mekanizmaları hariç tüm savunma mekanizmaları alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra büyüklenmeci narsisizm ile finansal öngörülemezlik, anne disiplin öngörülemezliği, yabancılaşma, güvensiz bağlanma, benmerkezcilik ve immatür savunma mekanizması arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Gerçekleştirilen hiyerarşik regresyon analizlerine göre kırılgan narsisizm kişilik özelliklerinin baba fiziksel-duygusal doyum öngörülemezliği, güvensiz bağlanma ve immatür savunma mekanizmaları tarafından pozitif yönde yordandığı görülmektedir. Bunun yanı sıra büyüklenmeci narsisizm kişilik özelliklerinin güvensiz bağlanma, benmerkezcilik ve immatür savunma mekanizmaları tarafından pozitif yönde; yabancılaşma, sosyal yetersizlik ve nevrotik savunma mekanizmaları tarafından ise negatif yönde yordandığı belirlenmiştir. Gerçekleştirilen aracı değişken analizlerine göre ise aile öngörülemezliği ile her iki narsisizm türü arasındaki ilişkide de immatür savunma mekanizmalarının aracı etki gösterdiği tespit edilmiştir. Son olarak elde edilen bulgular narsisizm türlerinin kıyaslanmasıyla alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The main purpose of the research is to examine the relationships between the grandiose and vulnerable narcissism personality traits and object relations, family unpredictability, and defense mechanisms. For this purpose, the effects of sub-dimensions of object relations (alienation, insecure attachment, egocentricity, and social incompetence), sub-dimensions of family unpredictability (money, meals, maternal and paternal nurturance, and maternal and paternal discipline unpredictability), and sub-dimensions of defense mechanisms (immature, neurotic and mature defense mechanisms) on types of narcissism were evaluated. The sample of the study consists of 491 people aged between 18-65 years. Within the scope of the study, Narcissistic Personality Inventory, Hypersensitive Narcissism Scale, Bell Object Relations Scale, Retrospective Family Unpredictability Scale and The Defense Styles Questionnaire were used as data collection tools. The collected data were analyzed using IBM SPSS Statistics 28 and SPSS compatible PROCESS macro in line with the research hypotheses. As a result of the correlation analysis, positive significant relationships were found between vulnerable narcissism and all sub-dimensions of family unpredictability except maternal nurturance, all sub-dimensions of object relations, and all sub-dimensions of defense mechanisms except mature defense mechanisms. In addition, positive significant relationships were determined between grandiose narcissism and money unpredictability, maternal discipline unpredictability, alienation, insecure attachment, egocentricity, and immature defense mechanism. According to the hierarchical regression analyses performed, it is seen that vulnerable narcissism personality traits are positively predicted by paternal nurturance unpredictability, insecure attachment, and immature defense mechanisms. In addition, grandiose narcissism personality traits are positively predicted by insecure attachment, egocentricity, and immature defense mechanisms; it was determined that it was predicted negatively by alienation, social incompetence, and neurotic defense mechanisms. According to the mediation analysis, it was determined that immature defense mechanisms act as a mediator in the relationship between family unpredictability and both types of narcissism. Finally, the findings were discussed in light of the literature by comparing the types of narcissism.