Deneysel Parkinson modellerinde vazoaktif intestinal peptid (VİP)'in Striatum ve Substantia nigradaki alfa-sinüklein birikimine ve nörogeneze olan etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of vasoactive intestinal peptide (VIP) on alpha-synuclein accumulation in Striatum and Substantia nigra and neurogenesis in experimental Parkinson models
Yazar: CEMİLE CEREN MERAL EVİŞ
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN TANSEL KORKMAZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Alfa sinüklein = Alpha synuclein ; Hidroksidopaminler = Hydroxydopamines ; Nörogenez = Neurogenesis ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Rotenon = Rotenone ; Striatum = Striatum ; Substantia nigra = Substantia nigra ; Vazoaktif intestinal peptid = Vasoactive intestinal peptide

Özet:
Amaç: 6-Hidroksidopamin (6-OHDA) ve rotenon ile oluşturulan deneysel Parkinson modellerinde, nöromodülatör, nörotrofik ve nöroprotektif etkileri olan VİP'in alfa-sinüklein birikimine ve nörogeneze olası etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Rotenon ve 6-OHDA Parkinson modelleri için kontrol/sham, toksin ve toksinle VİP uygulanan gruplar olmak üzere 200-250 gram ağırlığında 36 adet Sprague-Dawley sıçan (n=6) kullanıldı. 6-OHDA modeli intrastriatal 6-OHDA çözeltisi stereotaksik olarak; rotenon modeli sekiz hafta süreyle 2,5 mg/kg/gün rotenon intraperitoneal verilerek oluşturuldu. Her iki VİP grubuna sekiz hafta boyunca 25 ng/kg günaşırı VİP, diğer gruplara eşit hacimde serum fizyolojik intraperitoneal uygulandı. Sekizinci haftada lokomotor aktivite testi uygulandı. Sonlandırma sonrası olfaktör bulbus, subventriküler zon (SVZ), dentat girus, striatum ve substantia nigra kesitleri immünhistokimyasal olarak işaretlendi. Kesitlerden elde edilen görüntüler Image-J programında analiz edilerek elde edilen veriler istatistiksel olarak karşılaştırıldı.
Bulgular: VİP uygulaması, rotenon grubunda azalan lokomotor aktiviteyi kontrol grubu düzeylerine yaklaştırdı (p<0,05), 6-OHDA modelinde etki göstermedi. Rotenon modeli gruplarında alfa-sinüklein birikiminde anlamlı farklılık gözlenmedi. Her iki toksin modelinde SVZ'de artan nestin immünoreaktivitesine (p<0,05) VİP uygulamasının etkisi gözlenmezken; 6-OHDA modelinde VİP uygulaması doublecortin immünoreaktivitesini kontrol ve toksin grubuna göre anlamlı düzeyde arttırdı (p<0,05). VİP diğer parametrelerde anlamlı değişikliğe neden olmadı. 
Sonuç: Rotenon ve 6-OHDA Parkinson modellerinde nörogenez süreçlerindeki değişim eşzamanlı karşılaştırılmış, in-vivo VİP uygulamasıyla 6-OHDA modelinde SVZ nöroblast alanı artarken aynı etkinin rotenon modelinde görülmediği, VİP'in farklı modellerde etkinliğinin farklı olabileceği gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Parkinson hastalığı, 6-hidroksidopamin, rotenon, nörogenez, alfa-sinüklein, vazoaktif intestinal peptit.

Abstract:
Aim : Our aim is to evaluate the potential effect of VIP, renowned for neuromodulatory, neurotrophic and neuroprotective effects, on alpha-synuclein accumulation and neurogenesis in 6-hydroxydopamine (6-OHDA) and rotenone experimental Parkinson model rats.
Methods: For rotenone and 6-OHDA models, 36 Sprague-Dawley rats weighing 200-250 grams were used as control/sham, toxicated and toxicated VIP treated groups (n=6). 6-OHDA model was established by stereotaxic injection of 6-OHDA intrastriatally, rotenone model was achieved by 2.5 mg/kg/day injection of rotenone intraperitoneally for eight weeks. Both treatment groups received 25 ng/kg VIP every other day throughout eight weeks, other groups received an equal volume of saline intraperitoneally. Locomotor activity test was performed in eighth week. After sacrification, olfactory bulb, subventricular zone (SVZ), dentate gyrus, striatum and subtantia nigra sections were immunohistochemically stained. Section images were analysed using Image-J and data was compared statistically.
Results: While VIP treatment exerted an increase comparable to controls in locomotor activity lowered by rotenone (p<0,05), caused no alterations in 6-OHDA model. No significant alteration in alpha-synuclein aggregation was observed in rotenone groups. In SVZ, while VİP showed no effect on nestin immunoreactivity elevation in toxicated groups (p<0,05), it increased doublecortin immunoreactivity in 6-OHDA model compared to sham and toxicated groups (p<0,05). VİP did not exert significant alterations in remaining parameters.
Conclusion: Alterations in neurogenesis process was compared simultaneously in rotenone and 6-OHDA Parkinson models, in-vivo VIP treatment increased SVZ neuroblast area in 6-OHDA but not rotenone model, providing a differential effect of VIP in distinct models.
Keywords: Parkinson's disease, 6-hydroxydopamine, rotenone, neurogenesis, alpha-synuclein, vasoactive intestinal peptide.