Kuşak ve Yol Girişiminin Türkiye-Çin ilişkilerine etkileri
The effects of the Belt and Road Initiative on Türkiye-China relations
Yazar: İSMAİL BORA ER
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN ELİKÜÇÜK YILDIRIM
Atılım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Çin tarafından 2013 yılında ilan edilen 'Kuşak ve Yol Girişimi' küresel ticaret 
ağlarının yeniden şekillenmesini amaçlayan bir girişim olarak karşımıza çıkmaktadır. 
Girişim aynı zamanda son yüzyılın büyüyen gücü olan Çin'in bölgesel ve küresel 
ölçekte kalkınmadan beslenen yeni bir dış politika yaklaşımı olarak 
değerlendirilmektedir. Çin'in girişim kapsamında iş birliklerini ve ilişkilerini arttırmak 
istediği Asya, Avrupa ve Afrika ülkelerinin girişim içerisindeki konumları ve rolleri 
Kuşak ve Yol Girişiminin, Çin dış politikası üzerinde yarattığı değişimin göstergesidir. 
Bu bağlamda girişimin sürdürülebilirliği ve uygulanabilirliği noktasında kritik öneme 
sahip Türkiye Cumhuriyeti, Çin için önemli bir ortak olarak görülmektedir. Bu 
bağlamda tezin konusu 2015-2024 yılları arasında KYG kapsamında gelişen Türkiye
Çin ilişkileridir. Türkiye-Çin ilişkileri üzerine ekonomik, siyasi ve diplomatik iş birliği 
alanları da dahil olmak üzere hem Türkçe hem İngilizce yazın oldukça kısıtlıdır. Bu 
yüzden çalışmanın amacı bu kısıtlı literatüre KYG ile gelişen ikili ilişkilerin ekonomik, 
siyasi, diplomatik dinamiklerini detaylı ele alarak katkı sağlamaktır. Ancak gelişen 
ilişkilerin daha iyi analiz edilebilmesi için Türkiye-Çin ilişkilerine tarihsel 
perspektiften bakılarak incelenmesi gerekmektedir. İki ülke arasında ki ilişkilerin 
şekillenmesinde önemli bir yeri olan Uygur meselesinin gerek Kuşak ve Yol Girişimi 
sürecinde, gerekse tarihsel süreçte etkilerine çalışma içerisinde yer verilmiştir. 
Çalışmanın argümanı KYG kapsamında hayata geçirilen ikili iş birliklerinin sorun ve 
fırsat alanlarının sadece son dokuz yıldaki dinamiklerle ve ekonomik verilerle 
açıklanamayacağı, bu yüzden ikili ilişkileri oluşturan dinamiklerin tarihsel ve politik 
arka planlarını da analiz etmenin büyük önem arz ettiğidir. Bu yüzden tezin ana 
bölümleri 2015-2024 yılları arasını ele almakla birlikte, bu zaman aralığındaki 
ilişkilere zemin hazırladığı düşünülen tarihsel ilişkiler kısmı ayrı bir bölüm olarak ele alınmıştır.

Abstract:
The 'Belt and Road Initiative' announced by China in 2013 comes across as an 
initiative aimed at reshaping global trade networks. The initiative is also considered as 
a new foreign policy approach fueled by the regional and global development of China, 
the growing power of the last century. The positions and roles of Asian, European and 
African countries, where China wants to increase cooperation and relations within the 
scope of the initiative, within the initiative are indicative of the change that the Belt 
and Road Initiative has created on Chinese foreign policy. In this context, the Republic 
of Turkey, which is of critical importance for the sustainability and viability of the 
initiative, is seen as an important partner for China. In this context, the subject of the 
thesis is Turkey-China relations, which developed within the scope of BRI between 
2015-2024. Turkish English and Turkish literature are quite limited, including the 
areas of economic, political and diplomatic cooperation on Turkey-China relations. 
Therefore, the aim of the study is to contribute to this limited literature by considering 
in detail the economic, political and diplomatic dynamics of the bilateral relations 
developing with BRI. However, in order to better analyze the developing relations, 
Turkey-China relations should be examined from a historical perspective. The effects 
of the Uyghur issue, which has an important place in shaping the relations between the 
two countries, both in the Belt and Road Initiative process and in the historical process, 
have been included in the study. The argument of the study is that the problem and 
opportunity areas of bilateral cooperation implemented within the scope of BRI cannot 
be explained only with the dynamics and economic data of the last nine years, therefore 
it is of great importance to analyze the historical and political backgrounds of the 
dynamics that constitute bilateral relations. Therefore, although the main sections of 
the thesis deal with the period between 2015 and 2024, the historical relations section, 
which is thought to lay the groundwork for the relations in this time period, has been 
discussed as a separate section.