İletişim psikolojisi açısından televizyon programlarının birey farkındalığının oluşmasındaki rolü
The role of television programs on individual awareness in terms of communication psychology
Yazar: YASEMİN NESLİHAN SARAL
Danışman: PROF. DR. NEŞE KARS TAYANÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology ; Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Televizyon programları = Television programs ; İletişim psikolojisi = Communication psychology

Özet:
İletişim ve Psikoloji arasında birbiri içine geçmiş temel ilişkiler ve etkileşimler bulunmaktadır. İletişimin sinir sisteminin bir uzantısı olarak ele alındığı bu çalışmada, psikolojideki kuramsal yaklaşımlar ve iletişim teorilerinin birbirleriyle olan etkileşimleri irdelenmekte ve iletişim psikolojisinin temel ögeleri ortaya konulmaktadır. İletişimin psikoloji ile etkileşen "aktarım" "dönüşüm" ve "işlem" teorileri çalışmanın özgün bilimsel bulgularını oluşturmaktadır. Çalışma,  iletişim psikolojisi çerçevesinde televizyonun kişilik gelişimi, bilişsel gelişim ve bireysel farkındalık alanlarına hangi ölçüde etkide bulunduğunu tartışmaktadır. Bu bağlamda, televizyonun, uluslararası ve ulusal yayın ilkeleri, bireysel farkındalık açısından ele alınmış, ifade özgürlüğü, şiddet, cinsellik, ayrımcılık, çocuk istismarı ve yayınlarda dil kullanımı irdelenmiştir. Türkiye'deki televizyon izleme eğilimleri araştırmalarının nicel sonuçları ile Türk televizyonlarında yayınlanan programlar seçkisiz ve temsil edici örneklem yöntemiyle bellek, zeka, kişilik gelişimi gibi psikolojik süreçlerde çözümlenerek nitel analizlere ulaşılmıştır. İnsan zihnini bir iletişim sistemi olarak araştıran bu çalışmada; görsel kodlamanın, işitsel ve anlamsal kodlamadan önce yapıldığından yola çıkarak,  kısa ve uzun süreli bellekte,   televizyonun, kısa aralıklarla tekrarlanan görüntüleri ile kalıcı etkiler yarattığı, anlık bellekte yedi birim ile sınırlı zihin kapasitesini ve dolayısıyla bilişsel süreçleri yönlendirdiği çalışmanın özgün bulgusunu oluşturmaktadır. İnsan zihninin derin bilişsel bağlantılarından olan ve gelişime ket vuran, algı yanılmaları, eşik altı algı, illüzyonlar ve hipnoz gibi süreçlerle de televizyon yayınları arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Türk televizyonlarında yapılan seçmelerle incelenen "doğrudan ve dolaylı farkındalık" yaratan programların, "izleme farkındalığı" yaratma çabası ile yayın ilkelerini önemli ölçüde ihlal ettiği ve "bireysel farkındalığı" oluşturan ögelere, kişilik gelişimine ve toplumsal kimlik oluşumuna etkide bulunduğu çözümlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: İletişim Psikolojisi, Bireysel Farkındalık, Televizyon, Bilişsel

Abstract:
There are fundamental interrelationships and interactions between communication and psychology. In this study, in which communication is considered as an extension of the nervous system, interaction between the theoretical approaches in psychology and communication theories are examined together. Communication theories, the "transportation", "transformation" and "transaction" that effected with psychology, created the original scientific findings of this study. The study discusses, to which extent the television has influences on personality development, cognitive development and individual awareness. In this context, international and national broadcasting principles of television have been elaborated in terms of individual awareness and also freedom of expression, violence, sexuality, discrimination, child abuse and the use of language in programs are examined. The quantitative results of a research, made in Turkey, on television viewing trends is taken together with Turkish programs chosen on a random and representative method and are resolved  through pscycological processes like memory, intellegence, personality development and has been reached to quantitative analysis. This study investigates the human mind as a communication system since visual coding is done before the auditory and semantic coding and reveals the original findings that television has inevitable effects on short and long term memory with images repeated at short intervals and limits the capacity of insant memory with seven units and thus cognitive processes. Scientific relationships have been found between television broadcasts and the processes as subliminal perception, illusions and hypnosis which are deeply related to human mind. It has been resolved that the programs chosen from Turkish television creating "direct and indirect awareness" violate the broadcasting principles to an important degree due to efforts to create "monitoring awareness" and directly effects the "individual awareness" personality development and the formation of social identity.
Keywords: Communication Psychology, Individual Awareness, Television, Cognitive