Beliren yetişkinlik döneminde büyüme korkusu ile erken dönem uyumsuz şemalar ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between fear of growth in emerging adulthood and early maladaptive schemas
Yazar: ŞENGÜL HAYRAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KANDEMİR
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Büyüme = Growth ; Büyüme korkusu = Fear of growth in ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada amaç beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin büyüme korkusu düzeyleri ile erken dönem uyumsuz şemalar ile ilişkisinin incelenmesidir. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmada Kırıkkale Üniversitesi'nde öğrenim gören 753 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları demografik bilgi formu, bireylerin büyüme korkusu düzeylerini ölçmek amacıyla Ateş ve Özden Yıldırım (2018) tarafından geliştirilen Büyüme Korkusu Ölçeği ve erken dönem uyumsuz şemaların belirlenmesi için Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF-3) kullanılmıştır.

Çalışmada beliren yetişkinlik döneminde bulunan bireylerin büyüme korkusu düzeyleri ile erken dönem uyumsuz şemaları arasında ki yapısal ilişkileri incelemek amacıyla çok faktörlü karmaşık yordayıcı korelasyonel desen kullanılmıştır. Betimsel istatistiklerde ise SPSS programı kullanılmıştır. Hipotez test modelinin analizi için AMOS paket programlarından yararlanılarak yol analizi yöntemi kullanılmıştır. Yol analizi sonucunda test edilen modele ilişkin elde edilen uyum katsayıları incelendiğinde CFI= .99, IFI= .99, AGFI= .98, GFI= .99 olduğu bulunmuştur. RMSEA değerleri .02 olduğu görülmektedir. Araştırma sonuçlarına göre erken dönem uyumsuz şemaların, büyüme korkusunu anlamlı derecede yordadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Araştırma bulgularına göre erken dönem uyumsuz şemalar; evlenmeye karşı olumsuz tutumlar boyutunda meydana gelen değişimin %10 unu sosyal-duygusal yalnızlık boyutunda meydana gelen değişimin %21 ini, romantik ilişkiyi sürdürmede zorlanma boyutunda meydana gelen değişimin %22 sini, bağımsız yaşama hazırlık ve sorumluluğu içselleştirmede zorlanma boyutunda meydana gelen değişimin %20 sini temsil etmektedir. Araştırmanın analizleri doğrultusunda elde edilen bulgular alan yazında ki araştırma sonuçlarıyla karşılaştırılarak tartışılmıştır. Araştırmanın son bölümünde ise diğer araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Beliren Yetişkinlik Dönemi, Büyüme Korkusu, Erken Dönem Uyumsuz Şemalar

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the relationship between levels of growth fear in emerging adulthood and early maladaptive schemas. Research using relational survey model, was conducted with 753 participants studying at Kirikkale University. As data collection tools, demographic information form, Growth Fear Scale developed by Ateş and Özden Yıldırım (2018) to measure the individuals' fear of growth, and Young Schema Scale Short Form-3 (YSÖ-KF-3) for the determination of early discordant schemas were used.

In this study, a multifactorial complex predictive correlational pattern was used to investigate the structural relationships between growth fear levels of individuals in emerging adulthood and early maladaptive schemas. SPSS program was used for descriptive statistics. For the analysis of the hypothesis test model, path analysis method was used by using AMOS package programs. When the fit coefficients obtained for the model tested were analyzed, it was found that CFI = .99, IFI = .99, AGFI = .98, GFI = .99. RMSEA values were found to be .02. According to the results of the research, it was found that early maladaptive schemas significantly predicted the fear of growth. According to the research findings, early maladaptive schemas represent 10% of the change in negative attitudes towards marriage, 21% of the change in social-emotional loneliness dimension, 22% of the change in difficulty in maintaining romantic relationship, 20% of the change in the dimension of the difficulty in internalizing responsibility. The findings obtained in line with the analyzes of the research were compared with the results of the research in the literature. In the last part of the study, suggestions were made for other researchers.

Key Words: Emerging Adulthood, Fear of Growth in, Early Maladaptive Schemas