Oruç tutan sağlıklı gönüllülerin trombositlerinde oksidan ve antioksidan düzeyinin araştırılması
Investigation of oxidant and antioxidant levels in the platelets of healthy fasting volunteers
Yazar: GÜLŞAH ÇELİK
Danışman: PROF. DR. NURTEN AKSOY
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
İslâm'ın temel ibadetlerinden biri de ramazan ayında oruç tutmaktır.Yılda bir ay, Ramazan ayında, ALLAH'A (CC) kulluk ve ibadet amacıyla, tanyerinin ağarmağa başlamasından güneş batmasına kadar, niyetlenerek bir şey yiyip içmekten ve orucu bozan başka şeylerden nefsi korumak suretiyle tutulur. 
Ramazan orucu insan organizması üzerinde açlığın ve susuzluğun etkilerini araştırmak için iyi bir modeldir. Ramazan orucu standart hayat şartlarından kişileri aralıklı olarak uzaklaştırarak vücut sistemi üzerinde pek çok değişiklik oluşturmaktadır. 
Bu çalışmamızın amacı, Ramazan ayında oruç tutan sağlıklı gönüllülerin trombositlerinde Total Antioksidan Seviye (TAS), Total Oksidan Seviye (TOS), Oksidatif Stres İndeksi (OSİ) seviyelerini ölçmek ve buna göre değerlendirme yapmaktır. 
Bu çalışma grubunda Şanlıurfa ilinde bulunan Oruç tutan sağlıklı ve gönüllü 20-40 yaş arası 39 erkek bireyden yaş kilo ve boy durumları da göz önünde bulundurularak Ramazan ayından iki gün önce, Ramazan ayının ortası ve Ramazan ayının son iki günü aynı kişilerden kan örnekleri alınıp trombositleri izole edildi. Daha sonra izole edilen trombositlerde, TAS, TOS ve OSİ kolorimetrik yöntemle biyokimya otoanalizöründe ölçüldü.
Bulgularımıza göre TAS, TOS, ve OSİ değerleri gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmuştur TAS düzeyleri ramazan öncesinde düşükken Ramazan ortasında ve sonunda aynı oranda bir artış gözlendi (p<0,01, p<0,05, sırasıyla). TOS düzeyleri ise ramazan öncesinde yüksekken ramazan ortası ve sonrasına doğru giderek anlamlı olarak azaldığı gözlenmiştir (p<0,05, p<0,01, sırasıyla). Ayrıca TOS düzeyleri ramazan öncesi ve sonrası arasında da anlamlı farklılık gösterdi (p<0,001). Sonuçlarımız ışıḡında, Ramazan orucunun antioksidan kapasiteyi artırdıḡını, oksidatif stresi ise azalttıḡını söyleyebiliriz. Fakat, daha yoḡun detaylı bir çalışma ile bu sonucu teyit etmemiz gerekmektedir.

Abstract:
One of the fundemantal worships of Islam is to fast during the holy month Ramadan. Ramadan Fasting is performed by intending to avoid eating and drinking and to protect themselves from other things that may break the fast from the sunrise to the sunset for a month per year in order to worship and serve to Allah (cc). 
Ramadan Fasting is a great model through which the effects of hunger and thirst on human organism may be studied. Fasting during Ramadan causes many changes on the body system by intermittently keeping them away from the standart life conditions.
The aim of our study is to measure the Total Antioxidant Status (TAS), Total Oxidant Status (TOS) and Oxidative Stress Index (OSI) levels in the trombocytes of healthy volunteers who fasted through the holy month Ramadan and assess the results accordingly.
In this cohort, upon considering their age, body weight and height conditions, 39 healthy male volunteers aged between 20-40 years old, who fast during Ramadan in Şanlıurfa, were found suitable to participate into the study. The blood of these volunteers were drawn at three time points; two days prior to Ramadan, in the middle of Ramadan and on the last two days of Ramadan. After drawing their blood, the trombocytes were isolated and TAS, TOS and OSI of the isolated blood trombocytes were measured by a colorimetric method in a biochemistry autoanalyser.
As a result, TAS, TOS and OSI levels have been found to be significantly different between the groups. While TAS levels were low before Ramadan, they were observed to be increased in the middle of the month and remained unchanged till the end of it (p<0,01, p<0,05, respectively). TOS levels, on the other hand, were high before Ramadan and gradually decreased through the middle and the end of the month. (p<0,05, p<0,01, respectively). Additionally, TOS levels were significantly different between the before and end of the ramadan (p<0,001).
In the light of these results, it may be possible to conclude that Ramadan fasting increases antioxidant capacity decreases oxidative stres in the body. However, more comprehensive work is required to verify this conclusion.