Hacettepe Üniversitesi erişkin hastanesi çalışanlarının liderlik algılarının ve örgütsel bağlılıklarının iş tatmini üzerine etkisi
The effect of leadership perceptions and organizational commitment on job satisfaction of employees at Hacettepe University adult hospital
Yazar: ŞENOL YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. İSMET ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management

Özet:
Günümüzde hastaneler, rekabetin günden güne arttığı bir sağlık hizmeti çevresi ile karşı karşıyadırlar. Liderlik, örgütsel bağlılık, iş tatmini, hastanelerin bu rekabet ortamında varlıklarını sürdürebilmeleri için ihtiyaç duydukları üç önemli örgütsel faktör olarak değerlendirilmektedir. Bu alandaki ilk araştırmalar, liderlik davranışlarının, çalışanların örgütsel bağlılığı ve iş tatmini üzerinde olumlu bir etkisi olabileceğini ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın amacı, Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi Çalışanlarının liderlik davranışları, örgütsel bağlılık ve iş tatminine ilişkin algıları inceleyerek nedensel bir model oluşturmak ve liderlik algısı, örgütsel bağlılık ile iş tatmini arasındaki ilişkileri deneysel verilerle sınamaktır.Veri toplamak için seçilen araçlar Duygusal, Devamlılık ve Normatif Bağlılık Ölçeklerinden uyarlanan Örgütsel Bağlılık Ölçeği, Meydan okuma, İlham verme, Kolaylaştırma, Yol Gösterme ve Yüreklendirme boyutlarından oluşan Liderlik Uygulamaları Envanteri'nden uyarlanan Liderlik Uygulamaları Ölçeği, Ödeme, Terfi, Denetim, Çalışma Arkadaşları, İşin Doğası boyutlarından oluşan İş Tatmini Anketi'nden uyarlanan İş Tatmini Ölçeği'dir. Anketin ilk kısmında ise deneklerin tanımlayıcı özellikleri sorulmuştur. Çalışma 3049 Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi çalışanından, 80 hekim, 69 hemşire, 66 yardımcı sağlık çalışanı, 129 idari personel olmak üzere toplam 344 personele uygulanmıştır.Örneklemin kişisel özelliklerini anlamak için demografik değişkenlerin hesaplanmasında frekans ve yüzde kullanılmıştır. Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi çalışanlarının liderlik davranışları algısını etkileyen sosyo demografik değişkenler yaş, meslek, çalışma şekli, çalışılan bölüm değişkenleridir. Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi çalışanlarının genel örgütsel bağlılık düzeyini etkileyen sosyo-demografik değişkenler çalışılan bölüm, meslek, medeni durumdur. Buna göre hemşirelerin ve evlilerin örgütsel bağlılık düzeyleri göreceli olarak düşük bulunmuştur. Sosyo-demografik faktörlerin yanı sıra liderlik davranışlarının kolaylaştırma ve yol gösterme boyutları genel örgütsel bağlılık düzeyini olumlu yönde etkilemektedir. Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi çalışanlarının genel iş tatmini düzeyini çalışılan bölüm etkilemektedir. Laboratuar çalışanlarının, dâhili, cerrahi ve idari birim çalışanlarına göre genel iş tatmini düzeyi yüksektir. Bu sosyo-demografik faktörün yanında liderliğin alt boyutları olan ilham verme ve kolaylaştırma ile örgütsel bağlılığın alt boyutu olan duygusal bağlılık genel iş tatmini düzeyini pozitif yönde etkilemektedir. Çalışmada liderlik uygulamalarının iş tatmini doğrudan ve örgütsel bağlılık yoluyla dolaylı bir şekilde etkilediği ortaya konmuştur.

Abstract:
Today, hospitals face a health care environment where the competition is increasing day by day. Leadership, organizational commitment and job satisfaction have been considered as three important factors for business survival in this competitive environment. Prior research shows that leadership behavior can have a positive influence on the organizational commitment and job satisfaction of employees. The purpose of this study is to establish a comprehensive casual model for leadership behavior, organizational commitment and job satisfaction and to examine the relationships between leadership perceptions, organizational commitment and job satisfaction with empirical data.The instruments selected to collect data were the Organizational Commitment Scale, modified from the Affective, Continuance, and Normative Commitment Scales; the Leadership Practices Scale, modified from the Leadership Practices Inventory composed of challenging the process, inspiring, enabling others to act, modeling the way and encouraging the heart dimensions; the Job Satisfaction Scale, modified from the Job Satisfaction Survey composed of pay, promotion, supervisor, coworkers and nature of work dimensions. The descriptive characteristics of respondents were asked in the first part of the study. The study was undertaken at Hacettepe University Adult Hospital Total 316 personnel, of whom 80 of these were doctors, 69 nurses, 66 non-professional health personnel and 129 administrative personnel were included in the survey from 3049 personnel of the Hospital.Frequency and percentage were used to calculated demographic variables in order to understand the personal characteristics of the sample. Multivariate Regression was used in the analysis of causal relationships. The socio demographic variables that effect the leadership behavior perceptions of Hacettepe University Adult Hospital employees are: age, occupation, working style, the department. The socio demographic variables that affect the organizational commitment levels of Hacettepe University Adult Hospital employees are: department, occupation and marital status. As well as the socio-demographic factors, the leadership dimensions ?enabling others to act? and ?Modeling the way? effect the general organizational commitment level positively. The department effects the general job satisfaction level of Hacettepe University Adult Hospital Employees. The general job satisfaction level of laboratory employees is higher than internal diseases, surgery ve administrative unit employees. As well as this socio ? demographic factor, the sub-dimensions of leadership: ?inspiring? and ?enabling other to act? and the sub-dimensions of organizational commitment: ?Affective commitment? affects the general job satisfaction level positively. In the study, it is revealed that leadership practices effect the job satisfaction directly and through organizational commitment indirectly.