Din kültürü ve ahlak bilgisi dersinde kıssa anlatımında hikâye tamamlama tekniğinin duygusal zekâ ve empati becerisine katkısı
The contribution of story completion technique to emotional intelligence and empathy skills in storytelling in religious culture and ethics course
Yazar: RUKİYE YİĞİT ATEŞ
Danışman: DOÇ. DR. RECEP UÇAR
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Duyuşsal boyutu yoğun olan din eğitimi düşünceye tesir etmenin yanında duyguların eğitimini de hedeflemektedir. Bu hedefler doğrultusunda etkin bir araç olan kıssalar iman, doğruluk, sabır, merhamet gibi değerlerin yaşamdaki yerini bizlere göstererek aynı zamanda duygularımıza da tesir etmektedir. Bu amaçla kıssa anlatımında hikaye tamamlama tekniği kullanılarak kıssalarla öğrencilerin duygu dünyasını tanıması ve empati becerisini ortaya çıkarması hedeflenmektedir. Çalışmada DKAB dersinde kıssa anlatımında hikaye tamamlama tekniğinin duygusal zekâ ve empati becerisine katkısı araştırılmaktadır. Araştırmada karma araştırma yöntemi yakınsayan paralel desen kullanılmaktadır. Nicel yöntemle tek gruplu ön test-son test uygulaması yapılarak deneysel tasarım tekniği kullanılmıştır. Çalışmanın nitel aşamasında yarı yapılandırılmış görüşme tekniği uygulanmıştır. Ortaokulda eğitim gören her sınıf düzeyinde seçilmiş öğrencilere DKAB dersi kazanımlarına uygun, dört farklı kıssa ile ilgili sorular sorulmuş ve kıssanın yarım bırakılan kısmının tamamlaması istenmiştir. Öğrencilerin cevapları betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. 
DKAB dersinde kıssa anlatımında öğrencilere kıssa ile ilgili sorular sormak ve kıssayı hikâye tamamlama tekniği ile tamamlamak çalışmanın ön- son test uygulaması sonuçlarında ortaokul 5,6,7,8. sınıf öğrencilerinin duygusal zekâ ve empati düzeyleri üzerinde anlamlı bir farklılık sağladığı görülmektedir. Nitel bulgularda çalışmamıza konu olan Hz. İbrahim kıssasında pişmanlık, üzüntü, mutluluk, huzur, inanç duyguları öne çıkmaktadır. Hz. Eyyüb kıssasında sabır, inanç, şükür, fedakârlık, diğergamlık, örnek olma değerleri fark edilmiştir. Hz. Yusuf kıssası tamamlanırken affetme, sevgi, aile bağları gibi değerler ön plana çıkmıştır. Hz. Musa- Hızır kıssasında sabretmeyi öğrenmek, birileri hakkında acele karar vermemek, başkalarını anlama çıkarımları yapılmıştır. Öğrencilerle sınıf ortamında duygular, değerler hakkında konuşulması, öğrencilerin cevaplarının birbirlerini etkilemesi, anlatılan kıssalardaki peygamberlerin örnek tutum ve davranışlarının öğrencilerin dikkatini çekmesi, öğrencilerin cevaplarını olumlu yönde etkilemiştir.
Anahtar Kelime: Din Eğitimi, Duygusal Zekâ, Empati, Hikaye Tamamlama Tekniği, Kıssa.

Abstract:
Religious education, which has an intense affective dimension, aims to educate  emotions as well as influencing thought. The parables, which are an effective tool in line with these goals, also affect our emotions by showing us the place of values such as faith, truthfulness, patience and compassion in life. For this purpose, by using the story completion technique in parable narration, it is aimed to recognize the emotional world of students with parables and to reveal empathy skills. In this study, the contribution of story completion technique to emotional intelligence and empathy skills in parable narration in religion lesson is investigated. In the study, mixed research method convergent parallel design is used. The experimental design technique was used with a one-group pretest-posttest application with quantitative method. In the qualitative phase of the study, semi-structured interview technique was applied. Fifteen students at each grade level studying in secondary school were directed to think about the parable with questions about four different parables selected by taking into account the achievements of the religion course and were asked to complete the unfinished part of the parable. The answers of the students are analyzed by descriptive analysis method.
It is seen that asking questions about the parable and completing the parable with the story completion technique in the parable narration in the Religious Education and Religious Studies course provides a significant difference on the emotional intelligence and empathy levels of 5th, 6th, 7th, 8th grade students in the pre-post test application results of the study. In the qualitative findings, sadness, confusion, happiness, peace and faith come to the fore in the parable of Hz. Abraham, which is the subject of our study. In the parable of Ayyub, the values of patience, faith, gratitude, sacrifice, altruism, and being an example are recognized. While the parable of Joseph was completed, values such as forgiveness, love, family ties came to the fore. In the parable of Moses-Hizir, learning patience, not making hasty decisions about others, and understanding others are inferred. Talking with students about emotions and values in the classroom environment, students' answers affecting each other, and the exemplary attitudes and behaviors of the prophets in the parables attracting the attention of the students positively affect the answers of the students.
Keyword: Religious Education, Emotional Intelligence, Empathy, Story Completion Technique, Parable.