Erik Erikson'un birey ve din anlayışı
The idea of individual and religion in the thought of Erik Erikson
Yazar: SERAP ŞEN
Danışman: PROF. DR. HABİL ŞENTÜRK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Birey = Individual ; Din = Religion ; Din algısı = Perception of religion ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Din psikolojisi = Psychology of religion ; Erikson, Erik Homburger = Erikson, Erik Homburger ; Psikososyal gelişim = Psychosocial development ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu tez 20.yüzyılın en önemli psikanalistlerinden biri olan Erik Homburger Erikson'un birey, bireyin psiko sosyal anlamda gelişimi ve bu gelişim dönemlerinin dini boyuttan etkisini konu etmektedir. Psikoloji disiplinine, hayat boyu devam eden bir psikososyal gelişim haritası olan epigenesis evre teorisi ve kimlik bunalımı kavramlarını kazandırmış olan Erik Erikson psikoloji biliminde adeta çığır açmıştır. 
Erikson'un dönemleri, hem sosyal hem de psikolojik odaklanma ile birlikte, gelişimin psiko seksüel şeklini vurgulayan Freudyen düşünce tarzına göre büyük bir aykırılığı temsil etmektedir. Freud, bireyin gelişim döneminde sadece çocukluk yıllarının belirleyici olduğunu ve ergenlik döneminden itibaren yetişkinin kişiliğine sahip olacağını belirtirken; Erikson ise,  kişilik gelişim esnasında çocukluk yıllarının önemini kabullenmekle beraber kişiliğin bireyin tüm yaşamını kapsayan bir süreçte gelişebildiğini savunmaktadır. Fakat bu gelişim süreci o kadar kolay olmamakla birlikte birey ikili zıt, çatışmaları, yaşamak durumundadır. Erikson'a göre sekiz aşamadan oluşan ve her dönemde yer alan krizler (dönüm noktaları) sağlıklı bir şekilde atlatılması gerekmektedir. Her evre ikilidir çünkü zıt kutupları temsil etmektedir. Zira bizler de hayatlarımızda bu aşamaların gereklerine farklı farklı tepkiler vermek zorundayız. Bireysel seçimlerimizle de bu süreçleri yönetebilmekteyiz.  Bu dönemlerde yaşanılan krizler sonrasında bir duyguya ulaşılabilmektedir. Ulaşmış olduğu bu duygular daha sonraki dönemlere ait olan krizlerin çözümünde de oldukça etkilidir. Önemli olan unsur olumlu niteliklerin olumsuz olanlara galip gelmesidir. Kişinin doğduğu zamandan itibaren öncelikle annesiyle sonrasında da çevresiyle kurmuş olduğu etkileşimler gelecekte nasıl bir kişi olabileceği yönündeki önemli etkilere sahiptir. Aynı zamanda Erikson'un düşüncesine göre, kişisel gelişimin tüm aşamaları dini bir özellik de taşımaktadır. İlk evrede geliştirilmekte olan güven biçimi dini inancın temel taşını oluşturmaktadır. Yaşamın son evresinde kişinin umutsuzluğa karşı bütünlük zaferini yine kişinin geliştirmiş olduğu güven duygusuna bağlı dini inançlarıyla kazanması beklenmektedir. 

Anahtar Kelimeler: 
Erik Erikson, Birey, Psikososyal Gelişim Evreleri, Kişisel Gelişim, Kriz, Çatışma, Dönüm Noktası, Epigenesis, Kimlik, Kimlik Bunalımı.

Abstract:
This thesis is the subject of one of the most important 20th century psychoanalyst Erik Homburger Erikson's thoughts about individual, individual's psycho social development and these developmental periods' impact on religious dimensions. Erik Erikson who has literally revolutionized the science of psychology, gave the concepts of identity crisis and Epigenesis stage theory which is an ongoing psycho social development map  of Psychology discipline. 
Erikson's stages with social and psychological focus represent a major violation according to the Freudian thought which emphasizes development of psycho sexual shape. Freud states that adults will have the personality of an individual's development from that period only determinant of childhood and adolescence; Erikson acknowledges the the importance of personality development during childhood and also individual's personality may develop in a process involving all defend life.  But this development process is not so easy also individual is bound to live binary, opposite conflicts. According to Erikson crisis consisting of eight phases contain in each period (turning points) must be overcame in a healthy way. Each stage is binary because it represents two opposite poles. Because we also have to give different reactions to the requirements of these stages in our lives. We can manage this process according to our individual choices. After the experienced crisis in this period can be reached in a sense. This reached sense is very effective in solving the crisis belonging to the later periods.  The important thing is the change of those negative elements to a positive nature. Since the individual's birth the interactions which have been established with primarily with his mother and with the environment have significant effects on how the person will be in the future. According to Erikson's  thought all stages of personal development also contain a religious feature. Confidence format being developed in the first phase is the core of the faith. At the final stages of life the integrity of the victory against the despair of the people still are expected to be connected to the religious beliefs of the people.

Keywords: 
Erik Erikson, Individual Stages of Psychosocial Development, Personal Development, Crisis, Conflict, Turning Point, Epigenesis, Identity, Identity Crisis.