Papaver bracteatum lindl. (Papaveraceae) türünün anatomik, palinolojik, tohum morfolojisi ve biyolojik aktivite çalışmaları
Anatomical, palynological, seed morphology and biological activity studies of papaver bracteatum lindl. (Papaveraceae) species
Yazar: ALEYNA ÖZBEK
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ ULUKUŞ ; PROF. DR. OSMAN TUGAY
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Palinoloji = Palinology

Özet:
Türkiye'de Gelincik (Papaver) cinsi içerisinde 49 takson yer almaktadır. Bu tez çalışmasında Türkiye'de yayılış gösteren Adamağusu (Papaver bracteatum) türünün anatomik, palinolojik, tohum yüzeyi ve biyolojik aktivite (antioksidan) çalışmaları yapılmıştır. Çalışılan türün gövde anatomik yapıları incelendiğinde kutikula, epiderma, korteks tabakası, lateks hücreleri bulunan floem, ksilem ve merkezde iletim dokusu bulunmaktadır. P. bracteatum türünün yaprak anatomisi incelendiğinde sırayla kutikula, epiderma, sonra 2-3 sıra palizat, bir kaç sıra sünger, ve 1-2 sıra palizattan oluşan mezofil parankiması ve ayrıca merkezde iletim dokusu yer almaktadır. Çalışılan türün polen özellikleri incelenecek olursa radyal simetrik, izopolar, trikolpat; polen şekli prolat-sferoidal; polar görünüş yarı-dairesel; ornamentasyon mikroekinat şeklindedir. P. bracteatum türünün tohum özelliklerine bakıldığında reniform, uç ve taban yuvarlak, turuncu kahverengi ya da sarımsı kahverengi, yüzey ornamentasyonu düzensiz ağsı, hücreler köşeli, düz kenarlı, lümen yüzeyi çizgili özellik göstermektedir. Türün farklı organlarına ait antioksidan çalışması sonucunda incelenen ekstrelerin DPPH radikalini süpürücü etki tayini deneyine ait sonuçlara göre standart olarak kullanılan BHA'ya en yakın antioksidan etkiyi P. bracteatum yaprak ekstresinin gösterdiği görülmüştür. Ekstrelerden hiçbirinin en yüksek konsantrasyonda bile etkiyi %50'nin altına indiremediği tespit edilmiştir. Ayrıca ABTS radikalini süpürücü etki tayini deney sonuçlara göre P. bracteatum yaprak ve kapsül ekstresinin standart olarak kullanılan BHA'ya daha yakın antioksidan etki gösterdiği görülmüştür.

Abstract:
There are 49 taxa within the Papaver genus in Turkey. In this thesis study, anatomical, palynological, seed surface, and biological activity (antioxidant) studies of the Papaver bracteatum species distributed in Turkey were carried out. When the stem anatomical structures of the studied species are examined, there is cuticle, epiderma, cortex layer, phloem with latex cells, xylem and conduction tissue in the center. When the leaf anatomy of P. bracteatum species is examined, there is cuticle, epiderma, then 2-3 rows of palisade, 1 few rows of sponges, and mesophyll parenchyma consisting of 1-2 rows of palisade, as well as conduction tissue in the center. Considering the pollen characteristics of the studied species, it is radial symmetrical, isopolar, tricolpate; pollen shape prolate-spheroidal; polar appearance semi-circular; The ornamentation is in the form of microequinate. When we look at the seed characteristics of the P. bracteatum species, it is reniform, the tip and base are rounded, orange brown or yellowish brown, the surface ornamentation is irregularly reticulated, the cells are angular, smooth-edged, and the lumen surface is striped. According to the results of the DPPH radical scavenging effect determination of the extracts examined as a result of the antioxidant study of different organs of the species, it was seen that P. bracteatum leaf extract showed the closest antioxidant effect to BHA, which was used as standard. It was determined that none of the extracts could reduce the effect below 50%, even at the highest concentration. In addition, according to the results of the ABTS radical scavenging effect determination experiment, it was seen that P. bracteatum leaf and capsule extract showed an antioxidant effect closer to the standard BHA.