Nane (Mentha multimentha L.)'nin kadmiyum, kurşun toleransı ve fitoremediasyon potansiyelinin belirlenmesi
Determination of cadmium, lead tolerance and phytoremidation potential of mint (Mentha multimentha L.)
Yazar: EDA BAKAR
Danışman: PROF. DR. FÜSUN GÜLSER
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada kadmiyum ve kurşun bulaştırılmış topraklarda nane bitkisinin gelişiminin ve topraktan bitkiye ağır metal taşınımının belirlenmesi amaçlanmıştır. Deneme, 3 kg toprak kapasiteli 30 plastik saksıda, tam şansa bağlı deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümüne ait iklim odasında, kontrollü koşullarda yürütülmüştür. Mentha multimentha L. deneme bitkisi olarak kullanılmıştır. Kadmiyum (0, 2.5, 5, 10, 20 mg kg-1) ve kurşun (0, 30, 60, 90, 120 mg kg-1) yetiştirme ortamlarına kadmiyum nitrat (Cd(NO3)2) ve kurşun nitrat (Pb(NO3)2) formlarında uygulanmıştır. Deneme fide dikimini izleyen 8 hafta sonunda sonlandırılmıştır. Hasat sonrasında bitki boyu, gövde çapı, bitki yaş ve kuru ağırlıkları, yaprak ve dal sayısı, yaprak yüzey alanı, kök boyu, kök çapı, kök yaş ve kuru ağırlıkları belirlenmiştir. Hasat edilen bitki örneklerinde topraktan bitkiye kadmiyum ve kurşun geçişleri incelenmiştir.
Bu araştırmada artan Cd ve Pb dozlarının bitki ve kök gelişim kriterleri üzerine genellikle olumsuz bir etkisi olmamıştır. En yüksek bitki Cd (116.7), Pb(50.66) alım ortalamaları sırasıyla Cd4 ve Pb1 uygulamalarında belirlenmiştir. En yüksek kök Cd (0.621), Pb(0.637) içeriğinde ortalamaları sırasıyla Cd4 ve Pb4 uygulamalarında bulunmuştur. En düşük Cd ve Pb içerik ve alım ortalamaları bitki ve kök için kontrol dozlarında belirlenmiştir.
Sonuç olarak nanenin (Mentha multimentha L.) hiperakümülatör bitki olduğu ve Cd ve Pb ile kirlenmiş topraklarda hiperakümülatör bitki olarak kullanılabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the growth of mint in cadmium, lead tolerance and phytoremediation potential of mint (Mentha multimentha L.). The experiment was carried out according to completely randomized experimental deaign with three replication in 30 plastic pot haming 3 kg soil on the chamber room belong Soil Science and Plant Nutrition Department under controlled conditions. Mentha piperita L. was used as experimental plant cadmium (0, 2.5, 5, 10, 20 mg kg-1) and lead (0, 30, 60, 90, 120 mg kg-1) were used in cadmium nitrate (Cd(NO3)2) and lead nitrate Pb(NO3)2) forms. The experiment was ended ofter eight week following planting seedling. At the end of harvest plant length stem diameter, plant fresh and dry weight, leaf and brunch number, leaf surface area, root length, root diamete, rood fresh and dry weight were determined. The transfer of cadmium and lead from soil to plant were investigated in harvested plants.
In this research increasing Cd and Pb doses have no negative effects on plant and root growth criteria. The highest plant Cd(116.7) and Pb (50.66) uptaking means were determined in Cd4 and Pb1 applications respectively. The highest root Cd(0.621) and Pb(0.637) means were found in Cd4 and Pb4 applications respectively. The lowest Cd and Pb content and uptakings means were obtained in control for plant and root. As a result it was determined that mint (Mentha piperita L.) is a hyperaccumulator plant and it can be used as hyperaccumulator plant in Cd and Pb contaminated soils.