Tasarım, imge ve kullanıcı deneyimi bağlamında dijital platformlar: Instagram örneği
Digital platforms within the context of design, image and user experience: The case of instagram
Yazar: SEVGİ YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SELVA ERSÖZ KARAKULAKOĞLU
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Grafik tasarımı = Graphic design ; Görsel iletişim tasarımı = Visual communication design

Özet:
Günümüzde, dijital platformlar, birey ve toplum yaşamında son derece etkin bir biçimde konumlanmaktadır. Bu platformlardan fotoğraf-video paylaşımına ve bu içeriklerin ağ ortamında dolaşımına olanak sağlayan Instagram, görüntü merkezli alt yapı ve düşünce sistemiyle dünyanın en yaygın kullanılan platformlarındandır. Dolayısıyla hem iletişim hem de tasarım disiplinini kapsayan bir yapıya sahip olup multidisipliner çalışmalara geniş bir yelpaze sunmaktadır.
Bu tez çalışmasının temel amacı, Instagram'daki tasarım, imge ve kullanıcı deneyimi kesişmesi pratiğinin nasıl gerçekleştiği yönündedir. Dijital yerliler olarak tanımlanan kuşağın Instagram'ı nasıl alımladığı, platformun kullanıcıların hangi ihtiyaçlarına karşılık geldiği, kullanıcıya sunduğu olanaklar, vaatler ve sınırlılıklar, çalışmanın alt amaçları olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte, Instagram'ın nasıl bir tasarım alt yapısına ve düşünce sistemine sahip olduğu; dijital yerlilerin Instagram ile kurduğu etkileşimli pratiklerin nasıl gerçekleştiği sorgulanmıştır.
Çalışmada, nitel araştırma modeli esas alınarak Instagram kullanıcısı bireylerle odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Odak grup görüşmeleri hem bir grubun içinde bulunduğu kültürü anlama çabası içermesi hem de görsele-görüntüye dair olanı kapsaması nedeniyle araştırmaya perspektif katmıştır. Odak grup görüşmelerinde dijital teknolojileri etkin bir biçimde kullanan bir kuşak olan dijital yerliler için Instagram'ın anlamlı bir alan kapladığı ölçümlenmiştir. Görüşmelerde katılımcıların, Instagram'ın teknik ve tasarım alt yapısının içerik üretimine, yaratıcılığa, yeniliğe, ağ ortamında dolaşımına ve etkileşimli iletişime olanak sağlaması nedenleriyle bu platformu tercih ettikleri gözlenmiştir. Bununla birlikte, dijital yerliler, geçmiş kuşaklara oranla sosyal medyada, dijital platformlarda ve Instagram gibi görüntü merkezli çözümlemelerde daha etkin bir biçimde varlık göstermektedir. Bu platformlar, dijital yerlilerin olağan yaşam seyrinde simbiyotik bir noktaya gelmiştir. Geçmişin dijital platformlara ve sosyal medyaya yönelik, sanal dünya, simülasyon gibi tanımlamaları yetersiz kalmaktadır. Odak grup görüşmelerinde elde edilen bulgular ve literatür çalışmaları da gösterge oluşturmuştur ki; tüm bu teknolojiler daha muğlak ve melez bir alanı işaret etmektedir.
Bununla birlikte, dijital platformların dijital yerlilerin yaşamındaki etkin gücü, gençlerin kimlik algılarına dair olumlu ve olumsuz yansımalarının olabileceğine de göstermektedir.

Abstract:
Digital platforms are positioned extremely effectively in individual and social life in these days. Instagram, which allows photo-video sharing and the circulation of these contents in the network environment, is one of the most widely used platforms in the world with its image centered infrastructure and thought system. Therefore, it has a structure that covers both communication and design disciplines and offers a wide range of multidisciplinary studies.
The main purpose of this thesis is to examine how the intersection of design, image and user experience occurs on Instagram. How the generation defined as digital natives perceives Instagram, which needs of the users the platform meets, the opportunities, promises and limitations it offers to the users were determined as the sub-objectives of the study. However, what kind of design infrastructure and thought system Instagram has; It has been questioned how the interactive practices established by digital natives with Instagram are realized.
In the study, focus group interviews were held with individuals who are Instagram users, based on the qualitative research model. Focus group interviews added perspective to the research as they both included an effort to understand the culture of a group and covered the visual. In focus group interviews, it was measured that Instagram occupies a meaningful space for digital natives, a generation that uses digital technologies effectively. During the interviews, it was observed that the participants preferred this platform because the technical and design infrastructure of Instagram allows content production, creativity, innovation, circulation in the network environment and interactive communication. However, digital natives are more active in social media, digital platforms and image-centered solutions such as Instagram compared to previous generations. These platforms have reached a symbiotic point in the ordinary life course of digital natives. Definitions of the past regarding digital platforms and social media, such as virtual world and simulation, are inadequate. The findings obtained from focus group discussions and literature studies also formed an indication that; All these technologies point to a more ambiguous and hybrid field.
However, the effective power of digital platforms in the lives of digital natives also shows that they may have positive and negative reflections on young people's identity perceptions.