Kamusal alan olarak meydanlara erişilebilirlik ve ulaşım türü seçiminin etkilerinin değerlendirilmesi, İstanbul Tarihi Yarımada örneği
Evaluation of accessibility to squares as public spaces and the impact of transportation mode choices: A case study of Istanbul's Historic Peninsula
Yazar: BENGÜSU TURAN
Danışman: PROF. DR. HATİCE AYATAÇ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture ; Ulaşım = Transportation ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Bu tezin amacı, kamusal alan kavramının tarih boyunca nasıl ele alındığını, özellikle kent meydanlarının kent yaşamındaki önemini ve bu meydanlara erişimin ve ulaşımın kentlilerin günlük hayatına olan etkilerini incelemektir. Kamusal alanların sadece fiziksel mekanlar olmanın ötesinde sembolik anlamlar taşıdığı vurgulanmakta, özellikle kent meydanlarının kent yaşamının odak noktası olduğu belirtilmektedir. Bu bağlamda, kent meydanlarına erişim ve ulaşımın önemi vurgulanmakta, bu unsurların kentlilerin günlük hayatını doğrudan etkilediği ve bireylerin ulaşım tercihlerinin kentsel erişilebilirlik üzerinde belirleyici bir rol oynadığı ifade edilmektedir. Ayrıca, kentsel erişilebilirliğin temel bir hak olduğu ve planlama literatürü ile mevzuatlar tarafından öncelikli bir konu olarak ele alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Tezin kapsamında, İstanbul'un tarihi kentsel yarımadasında bulunan seçili meydanlara erişilebilirlik, farklı ulaşım türleri bağlamında incelenmiş ve kullanıcıların ulaşım tercihleri ile kullanım amaçları arasındaki ilişki temel parametreler üzerinden değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, teorik bilgiler alan çalışmasıyla test edilmiş ve İstanbul'un tarihi kentsel dokusundaki meydanlarda gerçekleştirilen analizlerle desteklenmiştir. Sonuç bölümünde, yapılan analizler ve değerlendirmeler sonucunda elde edilen bulgular özetlenmiş ve tez kapsamında ortaya çıkan önemli noktalar vurgulanmıştır. Ayrıca, bu bulgular doğrultusunda önerilerde bulunularak, kamusal alanlara erişilebilirliğin artırılması ve kentsel hareketliliğin daha etkili bir şekilde planlanması için pratik çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this thesis is to examine how the concept of public space has been approached throughout history, particularly focusing on the significance of urban squares in urban life and the impact of accessibility and transportation to these squares on the daily lives of city residents. It emphasizes that public spaces carry symbolic meanings beyond being merely physical places, highlighting the centrality of urban squares in urban life. In this context, the importance of access to and transportation in urban squares is underscored, emphasizing that these elements directly influence the daily lives of urban dwellers, and individuals' transportation preferences play a decisive role in urban accessibility. Furthermore, it is stressed that urban accessibility is a fundamental right and should be considered a priority in planning literature and regulations.
Within the scope of the thesis, accessibility to selected squares in Istanbul's historic urban peninsula is examined in the context of different modes of transportation. The relationship between users' transportation preferences and the purposes of use is evaluated based on key parameters. The theoretical knowledge is tested through on-site fieldwork, supported by analyses conducted in the historical urban squares of Istanbul. In the conclusion section, the findings obtained from the analyses and evaluations are summarized, emphasizing key points emerging within the scope of the thesis. Additionally, practical solution proposals are presented by providing recommendations based on these findings to enhance accessibility to public spaces and plan urban mobility more effectively.