Lise öğrencilerinin duygusal zeka düzeyleri ile psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between emotional intelligence and psychological resilience of high school students
Yazar: LÜTFİYE ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KISAÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Lise öğrencileri = High schools students ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Yılmazlık = Resiliency ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmada lise öğrencilerinin duygusal zeka düzeyleri ile psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi Konya Çumra Sedat Çumralı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Mevlana Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Atatürk Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinde öğrenim görmekte 9,10,11 ve 12. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmaya 247'si kız; 105'i erkek toplam 352 öğrenci katılmıştır. Yapılan bu araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada verileri toplamak amacıyla psikolojik dayanıklılık düzeylerini ölçmek için Bulut, Doğan ve Altundağ (2012) tarafından geliştirilen ve 29 maddeden oluşan Ergen Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği kullanılmıştır. Duygusal zeka düzeylerini belirlemek amacıyla Bar-on ve Parker tarafından geliştirilen 7-18 yaşları arasındaki çocuk ve gençlere uygulanabilen, toplam 60 maddelik Bar-on Duygusal Zeka Ölçeği Çocuk ve Ergen Formu ve araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda lise öğrencilerinin toplam duygusal zekaları ile psikolojik dayanıklılıkları arasında yükseğe yakın orta düzeyde pozitif birilişki olduğu saptanmıştır. Ayrıca, psikolojik dayanıklılığın, duygusal zekanın alt boyutlarından uyumluluk, bireylerin kişisel/bireyiçi becerileri, bireyler arası becerileri ve genel ruh hali ile anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu görülürken; duygusal zekanın bir diğer alt boyutu olan stresle başa çıkma alt boyutunda ise psikolojik dayanıklılık ile anlamlı fakat düşük düzeyde bir ilişkisi olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Toplam duygusal zeka düzeyi ile cinsiyet değişkenine bakıldığında, anlamlı bir ilişki olmadığı ancak duygusal zekanın stres yönetimi alt boyutunda cinsiyete göre farkın erkeklerin lehine anlamlı çıktığı saptanmıştır . Ayrıca elde edilen verilere göre duygusal zeka düzeyi ile anne ve baba eğitim durumu arasında anlamlı bir fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aims to examine the relationship between emotional intelligence and psychological resilience of high school students. The participants were chosen from three institutions, Konya Sedat Çumralı Vocational and Technical High School, Mevlana Vocational and Technical High School and Ataturk Vocational and Technical High School. The sample was composed of 9th to 12th grade students. 352 participants (247 female and 105 male) contributed to this study. In order to evaluate psychological resilience of the students "Adolescent Pscyhological Resilience Scale" developed by Bulut, Dogan and Altundag (2012) was applied. For evaluation of Emotional Intelligence, Bar-on and Parker's Emotional Quotient Inventory: Child and Adolescent Form was used. In this phase of the study, a personal information form developed by the researcher was also included. According to results of the study, medium level correlation (close to high) has been revealed between psychological resilience and emotional intelligence of the students. Psychological resilience has specifically significant correlation with adaptability, people's individual and intra-individual skills, interpersonal skills and general psychological state. These dimensions are all components of emotional intelligence. Managing stress, another dimension of emotional intelligence, has significant relationship with psychological resilience but this is lower than the relationships between other dimensions. Total emotional intelligence and gender has no correlation; however, managing stress has been outperformed by male students compared to female ones. Based on obtained data during the research, emotional intelligence is not influenced by parents' educational level.