Kur'ân-ı Kerîm'in temsîlî tilâvetinde Türk mûsikîsi makamlarının kullanımı
The use of Turkish music maqams in the representative recitation of al-Qur'ân al-Karîm
Yazar: ZEYNEP MAİDE KARAKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERBÜLEND ARPA
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Din Musikisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Müzik = Music ; Tarih = History
Dizin: Dini müzik = Religious music

Özet:
Türk din mûsikîsinin ilk irticali (doğaçlama) türü Kur'ân-ı Kerîm tilâvetidir. Kur'ân-ı Kerîm'in anlam bütünlüğünü muhafaza etmek açısından okunuşunun temsîl kaidelerine göre yapılması önem arz etmektedir. Bu okunuşun ses kullanımı ve mûsikî ile yakından ilişkisi vardır. Bu araştırma, Kur'ân-ı Kerîm'in temsîlî tilâvetinde Türk mûsikîsi makamlarının kullanımını ele almaktadır. Araştırmada, Kur'ân-ı Kerîm okumanın tarihsel süreci ve mûsikî ile ilişkisi ele alındıktan sonra alan uzmanlarıyla temsîlî okuma üzerine röportajlar yapılmış, farklı konuları ihtiva eden ve en çok okunan aşr-ı şerîfler arasından rastgele seçilen üç aşr-ı şerîf, örnek oluşturması bakımından temsîlî okuma kaidelerine göre işaretlenmiş ve Fatih Koca tarafından tilâvet edilmiştir. 
Araştırma, görüşme ve doküman analizi yöntemlerinin kullanıldığı nitel bir araştırmadır. Araştırmada; temsîlî okumanın, Türk mûsikîsi makamları ile uygulanabilir olduğu, temsîlî okumada makamların dinleyiciler üzerinde bıraktığı manevi etkinin göz önünde bulundurulması gerektiği ancak makamların ifade ettiği duygunun kişiden kişiye ya da nağmelendirme/icra şekline göre değişebileceği, temsîlî okuma kaidelerinin Kur'ân'ın tamamına uygulanabileceği, temsîlî okumanın manayı ortaya çıkarma noktasında evrensel olduğu, Kur'ân-ı Kerîm öğrenme aşamasında ilk andan itibaren Arapça ve mûsikî eğitiminin bir arada yer alması gerektiği ve manaya ve mûsikî ilmine hakimiyet sağlandıktan sonra temsîlî okumaya yönelik uygulama çalışmalarının yapılması gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
The first improvisational genre of Turkish religious music is the recitation of al-Qur'ân al-Karîm. In order to maintain the integrity of the meaning of al-Qur'ân al-Karîm, it is important that the Qur'an be recited in accordance with the principles of representation. This recitation is closely related to the use of voice and music. This research deals with the use of Turkish music maqams in the representative recitation of the Holy Qur'an. In the research, after studying the development of al-Qur'ân al-Karîm recitation historically and how its relationship with music, interviews with experts on representative recitation were conducted. To set an example, three randomly chosen Ashr al-sharîfs from the most frequently recited Ashr al-sharîfs that cover different topics were marked in accordance with the principles of representative recitation, and they were recited by Fatih Koca. 
The research is qualitative, using interview and document analysis methods. The research's findings include the following: representational recitation can be applied to the maqams of Turkish music; the spiritual effect of the maqams on the listeners should be taken into consideration when performing representational recitation, but the emotion expressed by the maqams may vary from person to person depending on the melody/performance; the principles of representational recitation can be applied to the entire Qur'an; representational recitation is universal at the point of revealing the meaning; Arabic and music education should be integrated from the very beginning of the al-Qur'ân al-Karîm learning process; and application studies for representational recitation should be carried out after mastering the meaning and the science of music.