Sporcular tarafından algılanan antrenör davranışlarının antrenörlerin yeterliğiyle ilişkisinin incelenmesi
The investigation of the relationship between perceived coaching behaviors by athletes and coaching efficacy
Yazar: BELEMİR ÇİK
Danışman: DOÇ. DR. VEYSEL KÜÇÜK
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Algı = Perception ; Algılanan etkinlik = Perceived effectiveness ; Antrenör = Trainer ; Basketbol = Basketball ; Basketbolcular = Basketball players ; Davranış = Behavior ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Sosyal ve dinamik bir yapıya sahip olan spor ortamı temel olarak antrenör, sporcu ve antrenman ortamındaki ilişkiler örüntüsünden meydana gelmektedir. Bu çalışmanın amacı 2018-2019 sezonunda Türkiye Basketbol Gençler Ligi( BGL)'nde görev alan antrenörlerin yeterlikleriyle, sporcular tarafından algılanan antrenör davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini, BGL'de lisanslı olarak görev alan 247 sporcu ve 66 antrenör oluşturmaktadır. Bu araştırmaya ise, BGL'de görev alan 207 sporcu ve 60 antrenör katılmıştır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, 47 madde ve yedi alt boyuttan oluşan ( antrenman ve kondisyon, teknik beceri öğretimi, zihinsel hazırlık, hedef belirleme, yarışma stratejileri, olumlu antrenör davranışları, olumsuz antrenör davranışları) "Sporcular İçin Antrenör Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği (SADDÖ)" ve 18 madde ve beş alt boyuttan oluşan (motivasyon, oyun stratejileri, teknik öğretimi, karakter oluşumu, fiziksel kondisyon) Antrenör Yeterlilik Ölçeği-II kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS.22 paket programı kullanılmış, ilişkide korelasyon analizi, sporcuların mevki, basketbol geçmişi, milli takımda görev alma, aynı antrenörle çalışma sürelerine göre ve antrenörlerin yaş, eğitim, sporculuk geçmişi ve antrenörlük kademesi değişkenlerine göre fark olup olmadığını belirlemek amacıyla Çok Yönlü Varyans Analizi (MANOVA) ve Tamhane's T2 ve Tukey HSD testleri kullanılmıştır. Yapılan analizlerde, sporcular tarafından algılanan antrenör davranışlarıyla antrenör yeterliği toplam puanları arasında negatif yönde, zayıf ilişki bulunmuştur( r= -.35; p<0.01). Mevki, basketbol oynama geçmişi ve milli sporcu olma durumlarına göre sporcular tarafından algılanan antrenör davranışlarında anlamlı bir fark bulunamazken(p>0.05), aynı antrenörle çalışma süresine göre sporcular tarafından algılanan antrenör davranışlarının hedef belirleme, zihinsel hazırlık ve yarışma stratejileri alt boyutlarında anlamlı bir fark olduğu bulgularına ulaşılmıştır(p<0.05). Antrenörlerin eğitim düzeyi ve antrenörlük kademelerine göre kendi yeterlik algılarında anlamlı bir fark bulunamazken(p>0.05), yaş değişkenine göre fiziksel antrenman ve kondisyon, sporculuk geçmişi değişkenine göre yarışma stratejileri alt boyutunda anlamlı bir fark olduğu bulgularına ulaşılmıştır(p<0.05).Sporcuların algısına göre en düşük ortalama puana sahip antrenör davranışlarının zihinsel hazırlık ve hedef belirleme çıkması, antrenörlerin sporcu performansının mental boyutuyla ilgili kendilerini geliştirmeleri, antrenörlerin eğitimlerine ve kademelerine göre değişmeksizin kendi yeterliklerini yüksek değerlendirmeleri öz-farkındalıklarını geliştirmeleri gerektiği sonucunu göstermektedir.

Abstract:
The sporting environment, which has a social and dynamic structure, mainly consist of relationship pattern of the coach, the athlete and the training environment. The aim of this study to investigate the relationship between perceived coaching behaviors by athletes and coaching efficacy. Target population of the study is consist of licensed involved 247 athletes and 66 coaches in Turkey Youth Basketball League(YBL). The sample of the study is consist of 207 athletes and 60 coaches working in YBL. Personal Information Forms, "Coaching Behavior Scale for Sport (CBS-S)", which consists of 47 items under seven sub-scales( training and conditioning, technical skills teaching, mental preparation, goal setting, competition strategies, positive coach behavior, negative coach behavior) and Coaching Efficacy Scale II-HST, which consists of 18 items under five sub-scales (motivation, game strategy, technical teaching, character building, and physical conditioning), were used as a data collection tool. The SPSS.22 package program was used in the analyzing of the data and the Multivariate Analysis of the Variance and the Tamhane's T2 and Tukey HSD tests were used in order that whether there is any difference between the relational correlation analysis, the positions, basketball background, playing in the national team and playing durations with the same coach, of players, and the variances of the age, education, sportive background and coaching level of the coach. In the analysis, it was found that there is a negative and low relation between the behaviors perceived by the players, of the coach and the total scores of the coach competence (r= -.35; p<0.01).  It was found that there is a significant difference between the behaviors perceived by the players, of the coach and the sub-dimensions of goal setting , mental preparation and competition strategies according to the playing durations with the same coach while there is no significant finding about that there is a difference between the positions, basketball background and playing in the national team of the players and the behaviors perceived by the players, of the coach (p<0.05). It was found that there is a significant difference in the sub-dimensions of the competition strategies in relation to the variances in the physical training, condition and background of the sportive life according to the age factor (p<0.05) while it was found that there is no reasonable difference in the self efficacy perceptions in relation to the educational and coaching levels of the coaches (p> 0.05). It is concluded that the coaches should improve themselves in terms of the mental dimension of the player performance, re-evaluate theirs self-efficiency regardless of their education levels and statuses and develop their self-awarenesses as result of the low average score in the behaviors of the coach for determining the mental preparation and goal setting  according to the perceptions of the players.