Farklı yöntemlerle pamuklu örme kumaşın enzimatik hidrofilleştirilmesi
Enzymatic hydrophilization of cotton knitted fabric by different methods
Yazar: HACER ÖZGEN
Danışman: DOÇ. DR. MAHİRE CİHANGİROVA ; DOÇ. DR. BURCU YILMAZ ŞAHİNBAŞKAN
Bartın Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında, %100 pamuklu ham örme kumaşın konvansiyonel ve mikrodalga
enerjisi yardımı olmak üzere iki farklı yöntemle, enzim içeren kombine işlemler yoluyla
hidrofilleştirilmesi, beyazlatılması ve reaktif boyarmadde ile boyanması işlemleri
gerçekleştirilmiş; konvansiyonel işlemler ile karşılaştırıldığında daha kısa sürede daha az
enerji ve suya ihtiyaç duyan çevre dostu proseslerin geliştirilmesi amaçlanmıştır.
Farklı kombinasyonlarda pektinaz, selülaz ve lakkaz enzimleri ile konvansiyonel ve
mikrodalga enerjisi yardımıyla gerçekleştirilen ön işlemler sonrasında elde edilen
kumaşlara uygulanan hidrofilite, beyazlık/sarılık indeks ve boncuklanma test
performansları yine iki yönteme göre NaOH ile ön işlem gören numuneler ile
karşılaştırılmıştır. Ayrıca her iki yönteme göre ön işlem görmüş kumaş numunelerinin
tümü konvansiyonel olarak C.I.Reactive Black 5 reaktif boyarmaddesi ile boyanmıştır.
Enzimatik ön işlemlerin kombine olarak gerçekleştirildiklerindeki performansları, ön
işlemlerin ve ardından gerçekleştirilen boyamaların tekrarlanabilirliği ve boyanmış tekstil
materyallerinin yıkamaya ve sürtünmeye karşı renk haslık özellikleri araştırılmıştır.  
Bu çalışmada uygulanan farklı kombine ön işlemlerin ve ardından gerçekleştirilen
boyamaların pek çoğunda düzgün (egal), iyi haslık özelliklerine sahip numuneler ve
tekrarlı boyamalar elde edilmiştir. Kısalan işlem süreleri ve su gereksinimindeki azalma
kombine işlemlerinin avantajını oluşturmaktadır.
Sunulan tez çalışması beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çalışmanın amacı
anlatılmaktadır.
İkinci bölümde pamuk lifi, enzimlerin yapısı, özellikleri ve çalışma mekanizmaları
hakkında genel bilgiler verilmekte, enzimlerin tekstil ön işlemlerinde kullanım alanları ile
reaktif boyarmaddelerin özelliklerine değinilmektedir.
Üçüncü bölümde araştırmanın yöntemi, gerçekleştirilen uygulamalar, kullanılan araçlar,
standartlar, test metotları, kullanılan kimyasallar hakkında bilgi sunulmuştur.
Dördüncü bölüm, elde edilen ölçüm verilerinden ulaşılan sonuçları ve beşinci bölüm, genel
tartışma ve önerileri içermektedir.

Anahtar Kelimeler
Hidrofilite; mikrodalga; pamuk; reaktif boyama; yüzey modifikasyonu,

Abstract:
In this thesis study, the hydrophilization and bleaching with different enzyme combinations
and dyeing with reactive dyestuff of 100% cotton raw knitted fabric by conventional and
microwave energy assisted methods. We aims to develop eco-friendly processes that
require less energy and water in a shorter time compared to conventional processes.
The hydrophilicity, whiteness/yellowness indexes and pilling test performances of
pretreated fabrics with pectinase, cellulase and laccase enzymes in different combinations
were compared with pretreated fabric with NaOH according to two differenet methods. In
addition, all pretreated fabric samples according to both methods were conventionally dyed
with C. I. Reactive Black 5.
The performances of the combined enzymatic pretreatments, repeatability of pretreatments
and dyeing processes, fastness properties to washing and rubbing of dyed fabric samples
were investigated. In this study, the combined pretreated and dyed samples have uniform colour, adequate
fastness test results and repeatable dyeing. The shortening of the process times and the
decreasing of the water requirement have the advantages of the combined processes.
Presented thesis work consists of five parts. In the first part, the purpose of working was
explained.
In the second part, general information about cotton fiber, enzymes structure, properties
and working mechanisms and the properties of enzymes used in textile pretreatment and
the general properties of reactive dyes were given.
In the third part, information about the method of research, application methods,
equipments, standards, test methods, used chemicals were presented.
The fourth part contains the results obtained from the measurement data obtained, and the
fifth part contains general discussion and recommendations.

Key words
Hydrophility; microwave; cotton; reactive dyeing; surface modification