Sağlıklı ve riskli gebeliklerde maternal ve paternal fetal bağlanma durumları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
The determination of maternal and paternal fetal attachment situations and the factors influencing them in both healthy and high risk pregnancies
Yazar: ŞEYMA AKKAYA
Danışman: PROF. DR. NEVİN ŞAHİN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma sağlıklı ve riskli gebeliklerde anne bebek ve baba bebek bağlanma durumlarının incelenmesi, ilişkili faktörlerin tespit edilmesini amaçlamıştır. Tanımlayıcı karşılaştırmalı tasarlanmış olan çalışma, Kasım 2022- Şubat 2023 tarihleri arasında İstanbul'da bir hastanenin Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği ve Polikliniğinde yürütülmüştür. Gebeliğinde tıbbi tanılı bir hastalığı olan gebeler riskli gebelik grubuna dahil edilmiş, olmayanlar ise sağlıklı gebelik grubuna dahil edilmiştir. 130 riskli gebe ve 130 eşi, 255 sağlıklı gebe ve 255 eşleri olmak üzere toplamda 770 kişi örnekleme dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak Prenatal Bağlanma Envanteri(PBÖ), Anne Kişisel Bilgi Formu, Paternal Antenatal Bağlanma Ölçeği(PABÖ) ve Baba Kişisel Bilgi Formu kullanılmış, yüz yüze görüşme yöntemi ile veriler toplanmıştır. Verilerin analizi SPPS aracılığıyla yapılmış olup, frekans analizi, betimsel istatistik, normallik analizi, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, korelasyon analizi ve regresyon analizi yapılmıştır.
PBÖ'nin ortalama değeri riskli gebeler için 61,79 iken, sağlıklı gebeler için 59,17 olduğu saptanmıştır. Riskli gebelerin PBÖ puanı sağlıklı gebelere göre daha yüksek, bağlanma daha fazladır. PABÖ'nin toplam puan ortalama değeri riskli gebelerin eşleri için 59,13 iken bağlanma kalitesi alt boyutu için ortalama 26,72, bağlanmaya ilişkin geçirilen zaman alt boyutu için ortalama 32,4'tür. PABÖ'nin toplam puan ortalama değeri sağlıklı gebelerin eşleri için 55,27 iken bağlanma kalitesi alt boyutu için ortalama 24,81, bağlanmaya ilişkin geçirilen zaman alt boyutu için ortalama 30,45'tir. Riskli gebelerin eşlerinin PABÖ ortalama puanı sağlık gebelerin eşlerine göre daha yüksek, bağlanma daha fazladır. Sağlıklı ve riskli gebelerin eş ile ilişkileri düzeldikçe anne bebek bağlanmasının arttığı saptanmıştır. Sağlıklı gebeler ve riskli gebelerde eş desteği alıyor olmak anne bebek bağlanmasını arttırmaktadır.
Sonuç olarak riskli gebelik süreci geçiren anne ve babaların maternal ve paternal bağlanma düzeyleri sağlıklı gebelik süreci geçirenlere göre daha fazladır. Hemşirelerin anne bebek ve baba bebek bağlanmasını etkileyen faktörleri bilmesi, bağlanmayı arttıran faktörlerin desteklenmesi gerekmektedir. Riskli gebelerin bakım gereksinimlerinin planlanmasında bebek bağlanmasını etkileyen durumlar dikkate alınmalıdır.

Abstract:
This study aimed to investigate the attachment statuses between mother-infant and father-infant in both healthy and high-risk pregnancies, and to identify associated factors. The descriptive comparative study was carried out between November 2022 and February 2023 at the Obstetrics and Gynecology Clinic and Polyclinic of a hospital in Istanbul. Pregnant women with a medical diagnosis were included in the high-risk pregnancy group, while those without were included in the healthy pregnancy group. A total of 770 individuals were included in the sample, consisting of 130 high-risk pregnant women and their partners, as well as 255 healthy pregnant women and their partners. The data collection instruments used were the Prenatal Attachment Inventory (PAI), Maternal Personal Information Form, Paternal Antenatal Attachment Scale (PAAS), and Paternal Personal Information Form. Data were collected through face-to-face interviews. Data analysis was performed using SPSS, including frequency analysis, descriptive statistics, normality analysis, independent samples t-test, one-way analysis of variance, correlation analysis, and regression analysis.
The mean score of PAI was found to be 61.79 for high-risk pregnant women and 59.17 for healthy pregnant women. The PAI score of high-risk pregnant women was higher compared to healthy pregnant women, indicating a higher level of attachment. The total mean score of PAAS for partners of high-risk pregnant women was 59.13, with an average of 26.72 for attachment quality and 32.4 for time spent on attachment-related activities. For partners of healthy pregnant women, the total mean score of PAAS was 55.27, with an average of 24.81 for attachment quality and 30.45 for time spent on attachment-related activities. The partners of high-risk pregnant women had a higher average score on PAAS compared to the partners of healthy pregnant women, indicating a higher level of attachment. It was observed that as the relationship between the partners improved, maternal-fetal attachment increased in both healthy and high-risk pregnant women. Having spousal support for both healthy and high-risk pregnant women increased maternal-fetal attachment. As a result, parents experiencing high-risk pregnancies exhibit higher levels of maternal and paternal attachment compared to those experiencing healthy pregnancies. It is essential for nurses to understand the factors influencing parent-infant attachment and to support factors that enhance it. Consideration of factors affecting infant attachment should be taken into account when planning care for high-risk pregnancies.