Sosyo-matematiksel normlarla desteklenmiş sorgulama temelli öğretimin öğrencilerin cebirsel düşünme süreçlerine etkisi
The effect of socio-mathematical norms supported inquiry based teaching on students' algebraic thinking processes
Yazar: SÜMEYRA KÖKEN
Danışman: PROF. DR. SİBEL YEŞİLDERE İMRE
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cebir = Algebra ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sorgulama = Inquiry ; Sorgulayıcı öğretme = Inquisitorial teaching ; Sosyomatematiksel norm = Sociomathematical norm ; Örüntü genelleme = Pattern generalization

Özet:
Bu araştırma kapsamında sosyo-matematiksel normlarla desteklenmiş sorgulama temelli öğretimin yedinci sınıf öğrencilerinin cebirsel düşünme süreçlerine etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Gerçekleştirilen araştırmada, birbirinden farklı akademik başarı düzeylerine sahip, aynı sınıf ortamında öğrenim gören 7. sınıf öğrencilerinin sorgulama temelli matematik öğretimi öncesi ve sonrasında cebirsel düşünme süreçlerinde oluşan değişim karşılaştırılmaktadır. Öğrencilerin cebirsel düşünme süreçleri genelleme becerileri bağlamında analiz edilmektedir. Bununla birlikte araştırmada sorgulama temelli öğretim sürecine entegre edilen sosyo-matematiksel normlarla birlikte açığa çıkan norm ve beceriler ses ve video kayıtları, sınıf içi diyaloglar ışığında açıklanmaktadır. 
Araştırma da nitel araştırma yöntemleri kullanılmaktadır. Araştırmanın örneklemini Ordu ilindeki resmi bir ortaokuldan amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilen dokuz tane yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada, öğrencileri değerlendirmekten ya da cebirsel düşünme süreçleri üzerine kesin yargılar açığa çıkarmaktan çok öğrencilerin cebirsel düşünme süreçlerinin gerçekleştirilen öğretim bağlamında nasıl değiştiğini incelemeye ve öğretimin niteliği üzerine odaklanılmaktadır. Bu bağlamda durum çalışması araştırma deseni olarak belirlenmiştir. Araştırmada dört farklı veri toplama aracı araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. İlk veri toplama aracı öğrencilerin öğretim öncesi ve sonrası cebirsel düşünme süreçlerinin analizine yönelik geliştirilen Cebirsel Düşünme Süreçleri Ön Değerlendirme Formu ve Öğretim Sonrası Cebirsel Düşünme Süreçleri Değerlendirme Formu'dur. Bir diğer veri toplama aracı ise Sosyo-matematiksel Normlarla Desteklenmiş Sorgulama Temelli Öğretime İlişkin Ders İçeriği'dir. Son veri toplama aracı ise Cebirsel Düşünme Süreçlerinin Analizine İlişkin Yarı Yapılandırılmış Mülakat Formu'dur. 
Araştırma bulguları kapsamında, sosyo-matematiksel normlarla desteklenmiş sorgulama temelli öğretimin, yedinci sınıf öğrencilerinin cebirsel düşünme süreçlerini örüntü genelleme becerileri bağlamında geliştirdiği görülmüştür. Araştırma sonuçları doğrultusunda, sorgulama temelli öğretim öncesi öğrencilerin en çok olgunlaşmamış tümevarım yaklaşımı sergilediği tespit edilirken öğretim sonrasında öğrencilerin yüksek düzeyde cebirsel genelleme gerçekleştirdiği bulgusuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular, temelinde sorgulama yatan bir öğretim sürecinin ve bu doğrultuda oluşturulan öğrenme ortamının; öğrencilerin örüntünün altında yatan ilişkileri sorgulaması, cebirsel olarak bir genelleme gerçekleştirebilmesi, verilen örüntüyü cebirsel bir kural elde etme yönünde etkili kullanabilmesi konusunda gelişim sağladığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Within the scope of this research, it is aimed to examine the effect of inquiry-based teaching supported by socio-mathematical norms on the algebraic thinking processes of seventh grade students. In the conducted research, the change in the algebraic thinking processes of 7th grade students with different academic achievement levels and studying in the same classroom environment before and after inquiry-based mathematics teaching is compared. Students' algebraic thinking processes are analyzed in the context of their generalization skills. In addition, the norms and skills that emerged together with the socio-mathematical norms integrated into the inquiry-based teaching process in the research are explained in the light of audio and video recordings and in-class dialogues.
Qualitative research methods are used in the research. The sample of the study consists of nine seventh grade students selected by purposive sampling method from an official secondary school in Ordu. The research focuses on examining how students' algebraic thinking processes change in the context of instruction and the quality of instruction, rather than assessing students or revealing definitive judgments on algebraic thinking processes. In this context, the case study was determined as a research design. In the study, four different data collection tools were developed by the researcher. The first data collection tool was the Algebraic Thinking Process Pre-Evaluation Form and the Post-Instruction Algebraic Thinking Process Evaluation Form, which were developed for the analysis of the algebraic thinking processes of the students before and after the instruction. Another data collection tool is the Course Content of Inquiry-Based Teaching Supported by Socio-mathematical Norms. The last data collection tool is the Semi-Structured Interview Form on the Analysis of Algebraic Thinking Processes.
Within the scope of the research findings, it was seen that inquiry-based instruction supported by socio-mathematical norms improved the algebraic thinking processes of seventh grade students in the context of pattern generalization skills. In line with the results of the research, it was determined that the students showed the most immature inductive approach before inquiry-based instruction, while it was found that the students made a high level of algebraic generalization after the instruction. The findings show that a teaching process that is based on questioning and the learning environment created in this direction; It has been determined that students have made progress in questioning the relationships underlying the pattern, making an algebraic generalization, and using the given pattern effectively in order to obtain an algebraic rule.