Erzurum şartlarında yetiştirilen çileğin verim ve kalitesinin sezon içerisindeki değişimi ve bu özelliklerin iklim verileri ile ilişkisinin belirlenmesi
Changing of yield and quality of strawberry grown in condition of Erzurum province during season and determination of relation between these properties and climate data
Yazar: ÖZLEM CENGİZ
Danışman: Y.DOÇ.DR. RAFET ASLANTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalısma, 2005 yılında Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümüne aitArastırma ve Uygulama bahçesinde yürütülmüstür. Yöre sartlarında verim potansiyeli enyüksek olan `Fern' çesidine ait 4 yaslı çilek parseli arastırmanın materyalini olusturmustur.Çalısmada, çilek verimi ve kalitesinin hasat periyodu esnasındaki degisimi ve bu özellikleriniklim verileri ile iliskisi ortaya konulmustur. 2005 yılı 30 Haziran tarihinde baslayan hasatperiyodu 15 Ekim tarihinde sona ermis, toplam 23 defa hasat yapılmıstır. Bitki basına verim510.9g, ortalama meyve agırlıgı 7.26 g olarak belirlenmistir. Meyvelerin delinme direnci, ilkhasat döneminde en düsük (56,9 g/1,75mm), son hasat döneminde en yüksek (148,0 g/1,75mm)bulunmustur. Her hasat tarihinde yapılan kimyasal analiz sonuçları ve renk degerleri arasındaçok önemli farklılıklar bulunmustur. SÇKM içerigi son hasatta % 10,85 ile en yüksek seviyeyeulasmıs, tüm hasat periyodunun ortalaması %8,49 olarak hesaplanmıstır. Toplam seker içerigi%5,53 ile % 9,50, indirgen seker içeriginin ise %4,71 ile %7,68 arasında degistigi belirlenmistir.C vitamini içeriginin ilk hasattan son hasada kadar azaldıgı belirlenirken, asit içerigi, pH, meyvedıs ve et rengi degerlerindeki degisimin hasat periyodunda dalgalanma gösterdigi tespitedilmistir. Bazı iklim parametreleri ile meyve özellikleri ve meyve kalite kriterleri arasındaönemli iliskiler tespit edilmistir. Meyve agırlıgı ile yagıs arasında önemli pozitif (r=0.430*);meyvelerin delinme direnci ile yüksek ve düsük sıcaklık arasında çok önemli ters (sırasıyla r=-0.573**, r=-0.621**); toplam seker ile yüksek ve düsük sıcaklık arasında çok önemli pozitif(sırasıyla r=0.552**, r=0.639**); benzer sekilde indirgen seker ile yüksek ve düsük sıcaklıkarasında da önemli pozitif (sırasıyla r=0.476*, r=0.436*) iliski(ler) bulunmustur. klimparametrelerinin verim, SÇKM, C vitamini ve pH üzerindeki etkisinin de önemsiz oldugusaptanmıstır. Düsük sıcaklıgın meyve dıs rengi ile et renginin parlaklıgını azaltıcı, et rengininkırmızılık ve sarılık degerlerini artırıcı etki yaptıgı belirlenmistir.Anahtar Kelimeler: Çilek, verim, kimyasal içerik, Erzurum.

Abstract:
This study was carried out at Research and Application Orchard of Department of Horticultureof Agriculture Faculty in Ataturk University in 2005 year. Fern cultivar with high yieldperformance in region and situated in 4 years old strawberry plot was used as experimentmaterial. At present study; changing of strawberry yield and quality during harvest time and therelation of these properties with climate data were revealed. The harvest period beginning at 30June finished at 15 October of 2005 year and total 23 times harvests were done. Yield per plantand average fruit weight were determined as 510.9 g and 7,26 g, respectively. Fruit penetratingresistance had the lowest value (56,9 g/1,75mm) at the first harvest time and the greatest value(148,0 g/1,75mm) at the last harvest time. The most important differentiations were foundbetween the results of chemical analyses and color values performed at each harvest time. TheTSS content reached the highest value (10,85%) and the average of the harvest periods werecalculated by 8.49 %. Total sugar was determined from 5,53 % to 9,5 % values and reducingsugar was determined from 4,71 % to 7,68 %. The content of vitamin C decreased from the firstharvest time to the last harvest time and titrable acidity, pH, changing pericarp and flesh colorvalues were fluctuated during harvest periods. The significant relations were determinedbetween some climate parameters and fruit properties and fruit quality characteristics. It wasdetermined that the significant and positive relations (r=0,430*) between fruit weight andprecipitation; more significant and negative relations (r= -0,573**, r= -0,621** respectively)between fruit penetrating resistance and maximum and minimum temperatures; more significantand positive relations (r= 0,552**, 0,639** respectively) total sugar content and minimum andmaximum temperatures. Similarly significant and positive relations (r=0,476*, r=0,436*respectively) between reducing sugar content and maximum and minimum temperatures. Theeffect of climate parameters on fruit yield, TSS, vitamin C and pH was non-significant. The lowtemperatures decreased pericarp and brightness of flesh color and increased redness andyellowness of fruit flesh.Keywords: Strawberry, yield, chemical content, Erzurum.