Ulaşım gürültüsü kontrolünde bariyer kullanımı ve bio-bariyer uygulamaları
The use of barriers in transport noise control and bio-barrier applications
Yazar: CEREN ÜNVER
Danışman: DOÇ. DR. ASLI ÖZÇEVİK BİLEN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Gürültü = Noise ; Gürültü azaltma = Noise reduction ; Gürültü denetimi = Noise control ; Gürültü kirliliği = Noise pollution ; Sürdürülebilir kentleşme = Sustainable urbanization ; Sürdürülebilir tasarım = Sustainable design ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Karayolu gürültüsü; kent yapılanmasını oluşturan karayolu ağının kentsel mekâna yayılımı nedeniyle en yüksek maruziyetin gözlendiği çevresel gürültü kaynağıdır. Kent içi alanlarda, karayolu ağının kullanıcıyla yakın teması nedeniyle maruziyet seviyesi artmakta; gürültü kontrolü zorunluluk olarak kendini göstermektedir. Etkili gürültü kontrolü, gürültü oluşumuna etki eden bileşenler üzerinde alınacak önlemlerin uygulama alanının genişletilmesiyle sağlanabilir. Gürültü bariyerleri; kaynak ve alıcı arasında bağımsız olarak konumlanabilmesiyle geniş uygulama alanına sahip olması ve hesaplama ilkeleri doğrultusunda mevcut ihtiyaca yönelik uygulanabilmesiyle gürültü kontrolünde etkili bir çözüm sunmaktadır. 
Bariyer tasarımlarında ahşap, metal, beton, blok, plastik, cam gibi yapay ya da toprak dolgu, bitki örtüsü gibi doğal malzemeler kullanılabilir.  Kent içi alanlarda yüksek yapılaşma yoğunluğunda olumsuzluklar gözlenen çevresel koşulların iyileştirilmesi için bitkilerin işlevsel özelliklerinden faydalanılarak yaşam kalitesinin yükseltilmesi sağlanabilir. Doğal malzemelerin gürültü kontrolünde etkin sonuç vermesi için uygulanacağı alan ihtiyacının yapay malzemelere göre fazla olduğu bilinmektedir. Kent içi alanlarda geniş boşluklar bulunmadığından; bitkileri kendi yapılarına dâhil etmek üzere tasarlanmış bio-bariyerler; bitkisel materyal kullanımına alternatif bir çözüm sunmaktadır.
Bio-bariyer uygulamalarında; yapısal eleman ve bitkisel materyal katmanlarının birlikte kurgulanmasına yönelik yapım sistemleri kullanılmaktadır. Araştırmalar sonucunda; akademik çalışmalarda bio-bariyer yapım sistemi sınıflamalarına ilişkin farklılıklar bulunduğu ve sistem türlerinin bütünsel olarak ele alınmadığı belirlenmiştir. Bio-bariyerlerle ilgili bilgi karışıklığı, bu sistemlerin sadece estetik amaçlı kullanılmasına neden olmakta ve uygulamaların yaygınlaşmasını engellemektedir. 
Çalışmanın amacı; bio-bariyer uygulama alanlarının genişletilmesi için yapım sistemlerinin sınıflandırılmasıyla ilgili karışıklığın giderilmesi ve uygulamaların sistematik bir biçimde sınıflanmasıdır. Çalışma kapsamında; bio-bariyer yapım sistemlerinin referans kaynaklarda tanımlanmış olan içerikleri değerlendirilerek, yapım sistemleri ortak başlıklarda toplanmış; akademik çalışmalarla birlikte endüstriyel ürünlerin araştırılmasıyla sistem kapsamları geliştirilmiştir.

Abstract:
Road traffic noise is the source of environmental noise where the highest exposure is observed due to the propagation of the road network into urban space. In urban areas, due to the close encounter of the road network with the users, the level of exposure increases and noise control arises as an obligation. Effective noise control can be achieved by expanding the scope of application of measures to be taken on components that affect noise generation.  Noise barriers provide an effective solution in noise control by being positioned independently between source and receiver, having a wide range of applications and applying them to current needs in accordance with calculation principles.
In barrier designs, artificial materials such as wood, metal, concrete, block, plastic, glass or natural materials such as earth fill and vegetation can be used. In urban areas, quality of life can be improved by using the functional features of plants, in order to improve the environmental conditions, which have negative effects due to high construction density. It is known that the space requirement of natural materials to provide effective results in noise control is higher than that of artificial materials. Due to the absence of wide spaces in urban areas, bio-barriers designed to incorporate plants into their structures; provides an alternative solution to the use of plant material.
In bio-barrier applications, construction systems are used to build structural and vegetal material layers together. As a result of the researches, it was determined that there are differences in the classification of bio-barrier construction system in academic studies and system types are not considered as holistic. The confusion of information on bio-barriers causes these systems to be used for only aesthetic purposes and prevents to become widespread of these applications.
The aim of the study is, to eliminate the confusion related to the classification of construction systems and to classify the applications systematically in order to spread the bio-barrier application areas. Within the scope of the study, the contents of bio-barrier construction systems defined in the reference sources were evaluated and construction systems were gathered under common titles and the scope of the system was improved by researching industrial products other than academic studies.