Kolorektal kanserde primer tümörün yerleşimi ve biyolojik yapısının karaciğer metastazlarının klinik ve radyolojik özellikleri üzerine etkisi
The effect of the location and biological structure of the primary tumor on clinical and radiological properties of liver metastas in colorectal cancer
Yazar: ZELİHA MUSLU
Danışman: PROF. DR. ÖMER FARUK KUTSİ KÖSEOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Onkoloji Ana Bilim Dalı / Temel Onkoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Karaciğer = Liver ; Karaciğer neoplazmları = Liver neoplasms ; Kolon hastalıkları = Colonic diseases ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Rektal hastalıklar = Rectal diseases

Özet:
Kolorektal kanserler(KRK), en sık görülen kanser türleri arasında 3. sırada yer almaktadır.  Klinik seyirde hastaların yaklaşık %50-60'ında senkron veya metakron uzak metastaz gelişmektedir, özellikle karaciğer metastazları çok önemli. Kolorektal kanserlerin hepatik metastazlarının cerrahi rezeksiyonu, hastalıksız sağkalım ve genel sağkalım oranlarını anlamlı düzeyde uzatmakta ve son yıllarda giderek yeni uygulama alanı bulmaktadır. Sağ ve sol kolon yerleşimli kanserlerin epidemiyolojik, klinik ve biyolojik olarak farklı davrandıkları birçok çalışmada gösterilmiştir. Ancak primer tümör lokalizasyonu ile metastaz ilişkisini gösteren çalışma sayısı sınırlıdır. Bu çalışmada kolorektal kanserde primer tümörün yerleşimi ve biyolojik yapısının karaciğer metastazlarının klinik ve radyolojik özellikleri üzerine olan etkisi araştırılmıştır. Bu hastalarda karaciğer metastazlarına yönelik uygulanan girişimsel işlemler ve tedaviye yanıtları değerlendirilmiştir. Çalışmaya Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Tıbbi Onkoloji polikliniğinde 2015-2017 tarihleri arasında metastatik kolon kanseri nedeniyle tedavi gören 71 hasta alındı. Hasta kayıtlarından retrospektif olarak primer tümör lokalizasyonu ile karaciğer metastazlarının yerleşimi değerlendirildi, ölüm bildirim sistemi üzerinden hastaların ölüm tarihleri belirlenerek genel sağkalımı hesaplandı. Hastaların tıbbi onkoloji dosyalarından aldıkları tedaviler ve tedavi yanıtları, patoloji raporlarından tümörün lokalizasyonu moleküler ve patoloji özellikleri, radyoloji raporlarından  karaciğere yönelik grişimsel işlem yapılıp yapılmadığı ve bu tedavilere alınan yanıtlar değerlendirildi. Tanımlayıcı istatistiklerde normal dağılıma uyan ölçüm verileri için ortalama ve standart sapma, normal dağılıma uymayan veriler için ortanca değerleri, kategorik veriler için frekans ve yüzde dağılımları verildi. Ayrıca primer tümör lokalizasyonuyla tedaviye yanıt, metastazların klinik ve radyolojik özellikleri; ki-kare analizi, T testi, genel sağkalım analizleri Kaplan-Meier yöntemi ile değerlendirildi. Bu çalışmada, karaciğer metastazı olan sağ taraflı kolon kanserli hastaların, sol taraflı kolorektal kanserli hastalara kıyasla anlamlı olarak daha kötü bir genel sağkalıma sahip olduğu ve sağ taraflı kolon kanseri, sol taraflı KRK'ya göre daha az sıklıkta izlendiği saptanmıştır. Primer kolorektal tümörün sağ ve sol yerleşimlilerin ikisi de daha çok karaciğerde sağ lobda metastaz yapmaktadır ve sol taraflı KRK'nın daha sık karaciğer metastazı yaptığı görülmüştür.

Abstract:
Colorectal cancers are the third most common cancers. During the clinical course, approximately 50-60% of patients develop synchronous or metachronous distant metastases. Among these, liver metastases play an important role. Surgical resection of hepatic metastases of colorectal cancers significantly prolongs disease-free and overall survival rates and is therefore increasingly used in recent years. Epidemiological, clinical and biological behaviors of right and left colon cancers have been shown to be different in many studies. However, there are few studies showing the relationship between primary tumor localization and metastasis. In this study, the effect of primary tumor location and biological structure on clinical and radiological features of liver metastases in colorectal cancer was investigated. The treatment modalities, interventional procedures for liver metastases and responses to these procedures were also evaluated. The study included 71 patients treated for metastatic colon cancer in Aydin Adnan Menderes University Medical Oncology outpatient clinic between 2015-2017. Primary tumor localization and location of liver metastases were evaluated retrospectively from the patient records. The tumor stres and the localization of the liver metastases, the molecular and pathological characteristics of the tumors and the treatments and their responses were evaluated from the radiological, pathological and medical oncology files and/or reports, respectively. In descriptive statistics, mean and standard deviation for normal distribution data, median values for non-normal distribution data, frequency and percentage distributions for categorical data were given. In addition, response to treatment by primary tumor localization, clinical and radiological features of metastases; Chi-square analysis, T-test and overall survival analysis were evaluated by Kaplan-Meier method. In this study, patients with liver metastasis from right-sided colorectal cancer had significantly worse overall survival than left-sided colon cancer patients with liver metastases, and right-sided colon cancers were observed less frequently than the left-sided colorectal cancer. Colorectal cancers metastase in the right lobe of the liver and more frequently. Both of the right and left localized, and left-sided colorectal cancers have been found to cause more liver metastases.