Toplum 5.0'a doğru okul yöneticilerinin liderlik tarzları ile öğretmenlerin bireysel yenilikçilik profilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of relationship between leadership styles of school administrators and individual innovation profiles of teachers towards Society 5.0
Yazar: EYYUP KUŞ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET GÖÇEN
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bireysel yenilikçilik = Individual innovativeness ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Toplum 5.0 = Society 5.0 ; Yenilikçi iş davranışı = Innovative work behavior ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Yöneticiler = Managers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, toplum 5.0'a doğru okul yöneticilerinin liderlik tarzları ile öğretmenlerin bireysel yenilikçilik profilleri arasındaki ilişkinin tespit edilmesi ve bu iki olgunun bazı değişkenlere (cinsiyet, yaş vb.) göre incelenmesidir. Araştırma evrenini, 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılı Şanlıurfa ili merkez ilçelerinde görev yapmakta olan 12.874 öğretmen oluşturmaktadır. Çalışmada uygun örnekleme kapsamında 576 öğretmenden veriler toplanmıştır. İlişkisel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilen bu araştırmada kullanılan veri toplama aracı üç kısımdan oluşmaktadır: Kişisel Bilgiler Formu, Bireysel Yenilikçilik Ölçeği ve Okul Müdürleri Liderlik Stili Ölçeği. Her iki ölçeğin güvenirlik katsayısı 0,70'ten büyüktür. Ölçekler için Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. Verilerin her iki ölçek için normal dağıldığı göz önüne alınarak verilerin analizinde parametrik testler kullanılmıştır. Aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Tukey testi, Pearson Korelasyon testleri tercih edilmiştir. 
Araştırmada elde edilen bulgulara göre öğretmenlerin dönüşümcü liderlik algılarının eğitim durumu ve yenilikçilik tanımı değişkenlerine göre anlamlı bir fark gösterdiği tespit edilmiştir. Öğretmenlerin serbest bırakıcı liderlik algılarının cinsiyet, eğitim durumu, iş tecrübesi, kurumda çalışma süresi ve yenilikçilik tanımı değişkenlerine göre; sürdürümcü liderlik algılarının ise cinsiyet, eğitim durumu, kurumda çalışma süresi ve yenilikçilik tanımı değişkenlerine göre anlamlı bir fark gösterdiği saptanmıştır. Öğretmenlerin deneyime açıklık algılarının sadece yenilikçiliğin tanımı açısından anlamlı bir fark gösterdiği tespit edilmiştir. Fikir önderliği algılarında eğitim durumu ve yenilikçilik tanımı açısından anlamlı bir fark bulunmuştur. Değişime direnç algılarının sadece yenilikçiliğin tanımı açısından anlamlı bir fark gösterdiği tespit edilmiştir. Risk alma algıları ise cinsiyet ve yenilikçiliğin tanımı değişkenleri açısından anlamlı bir fark göstermektedir. Çalışmada korelasyon analizi sonuçlarına göre dönüşümcü liderlik ile öğretmenlerin bireysel yenilikçilik profilleri boyutlarından deneyime açıklık, fikir önderliği ve risk alma arasında pozitif yönde çok zayıf düzeyde ilişki tespit edilmiştir. Değişime direnç ile de serbest bırakıcı liderlik arasında pozitif yönde çok zayıf ilişki bulunurken yine sürdürümcü liderlik ve değişime direnç arasında pozitif yönde zayıf düzeyde ilişki bulunmuştur. Okullarda hizmet verenlerin dönüşümcü ve yenilikçilik özelliklerini güçlendiren bir ekosistem oluşturmak Toplum 5.0 yolunda 21. yüzyıl okulları için önemlidir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the relationship between the leadership styles of school administrators and the individual innovativeness profiles of teachers towards society 5.0 and to examine these two phenomena according to some variables (gender, age, etc.). The population of the research consists of 12,874 teachers working in the central districts of Şanlıurfa in the 2020-2021 academic year. In the study, data were collected from 576 teachers within the scope of convenient sampling. The data collection tool used in this research, which was carried out with the correlational research method, consists of three parts: Personal Information Form, Individual Innovation Scale and School Principals Leadership Style Scale. The reliability coefficient of both scales is greater than 0.70. Confirmatory Factor Analysis was performed for the scales. Considering that the data were normally distributed for both scales, parametric tests were used in the analysis of the data. Arithmetic mean, standard deviation, t-test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Tukey test, Pearson Correlation tests were preferred.
According to the findings obtained in the study, it was determined that teachers' transformational leadership perceptions showed a significant difference according to the variables of educational status and definition of innovativeness. It has been determined that teachers' laissez-faire leadership perceptions show a significant difference in terms of gender, educational status, work experience, working duration in the institution and definition of innovation. It was determined that the teachers' perceptions of transactional leadership showed a significant difference according to the variables of gender, educational status, working duration in the institution and definition of innovation. It has been determined that teachers' perceptions of openness to experience show a significant difference only in terms of the definition of innovativeness. It has been determined that there is a significant difference in opinion leadership perceptions in terms of educational status and definition of innovativeness. It has been found that the perceptions of resistance to change show a significant difference only in terms of the definition of innovation. Risk taking perceptions show a significant difference in terms of gender and definition of innovativeness variables. According to the results of the correlation analysis, a very weak positive correlation was found between transformational leadership and opinion leadership, openness to experience and risk-taking, which are among the dimensions of teachers' individual innovativeness profiles. While there was a very weak positive correlation between resistance to change and laissez-faire leadership, a weak positive correlation was found between transactional leadership and resistance to change. Creating an ecosystem that strengthens the transformational and innovative features of those who serve in schools is important for 21st century schools on the way to Society 5.0.