Türk sineması'nda fantastiğin dönüşümü: Deleuzeyen bir yaklaşım
Transformation of fantastic in Turkish cinema: A deleuzian approach
Yazar: FİLİZ ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT İRİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Deleuze, Gilles = Deleuze, Gilles ; Fantastik = Fantastic ; Fantastik sinema = Fantastic cinema ; Gerçeklik = Reality ; Kararsızlık = Instability ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Sinema, çağa göre şekillenir ve içinde bulunduğu zamanı eğip bükerek farklı anlam ve zaman yüzeyleri oluşturur. Edebiyattan, gerçek hayattan ve farklı sanat türlerinden etkilenerek kimliklere bürünen sinema, ilk döneminden itibaren farklı türlere ayrılır. Bu çalışma, sinemanın başka türlerle sıklıkla karıştırılan fantastik türünü, türe farklı bir tanım getirmeye çalışarak ele almaktadır. Bu yeni tanım için tezde, Todorov'un türe yaptığı tariflerden yola çıkılmış ve türe ait filmler seçkisi Deleuzeyen bir yaklaşım eşliğinde incelenmiştir. Türk Sinema'sının başlangıcından bugüne, Türk Sineması'nda fantastik filmlerin kullandığı anlam yüzeylerine, kararsızlık anlarına ve gerçeklikten kaçış çizgilerine değinilmiştir. Ancak bir yandan kaçmayı seçtikleri gerçekliklere dair Türkiye'nin sosyo-politik süreçleriyle ilgili bilgiler sunulmuştur. Fantastik Sinema'nın, içinde bulunduğu gerçeklikten kaçarak, kararsızlık anları ve anlam yüzeyleri oluşturması için önce içine doğduğu gerçekliklere hâkim olması gerekir. Bu düşünceden hareketle tezde bu türe özgü bir film seçkisi incelenmiş ve bu ilişkinin izleri bulunarak filmler değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler doğrultusunda fantastik anlatının içine doğduğu toplumsal gerçeklikle sıkı ilişkileri olduğu ve bu gerçekliklere göre şekillenip değiştiği gözlemlenmiştir. 
 
Anahtar Kelimeler: Deleuzeyen yaklaşım, fantastik sinema, kaçış çizgileri, kararsızlık anları, anlam yüzeyleri, Türk Sineması…

Abstract:
Cinema has been taking form through the time and it creates differant 'meaning surfaces' while it is bending the time. Cinema which has been divided into different types since the very first start of its invention, has mostly been influenced by the factors such as; literature, real life experiences, different forms of arts which give cinema a special identity. This study tries to define fantastic genre which can easily be confused in mind by other sorts of genres, in a different perspective that is used to be defined as earlier. This re-definiton in the thesis is based on Tzvetan Todorov's explanations about this kind of genre and the film anthology which is chosen to be examined by Deleuzian approach. In this study the 'meaning sufaces', hesitating moments and flight lines from reality in fantastic films in Turkish Cinema are tried to be mentioned. But theese films have to know the facts about social and political knowledge in their times to draw flight lines from reality to escape. With this ideas in this thesis it is important to choose and investigate films in this genre and find their relations between the facts about social and political structure. As a result, fantastic genre has a strong relations with social reality and according to this fantastic narration and flight lines change directions and reshape itselves.

Keywords: Deleuzian approach, fantastic cinema, flight lines, hesitating moments, meaning surfaces, Turkish Cinema…