Cem zâkirliği ve Aşık Murtaza Şirin
Zâkir of cem and Ashik Murtaza Sirin
Yazar: BURAK TAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ARMAĞAN ELÇİ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aleviler = Alawis ; Alevilik = Alawiism ; Aşıklar(Aşıklık geleneği) = Minstrel tradition ; Cem = Cem ; Cemevi = Cemevi ; Dedelik = Dedelik ; Törenler = Ceremonies ; Zakirbaşılık = Zakirbaşılık ; Şirin, Murtaza = Şirin, Murtaza

Özet:
Cem Zâkirliği ve Aşık Murtaza Şirin olarak adlandırdığımız çalışmamız giriş, Cem Töreni ve Zâkirlik, Aşık Murtaza Şirin, sonuç, kaynakça ve ekler olmak üzere altı bölümden oluşmuştur.Birinci bölümde cem töreni ve zâkirlik üzerinde durulmuştur. Bu bölümde cem törenin kökeni, türleri ve cem töreninde on iki hizmet sözlü ve yazılı kaynaklardan faydalanılarak anlatılmıştır. Cem törenindeki on iki hizmetten biri olan zâkirliğin kökeni, görevleri, eğitim süreci üzerine bilgi verilmiştir. Bu bağlamda Murtaza Şirin örneklemesi yapılmıştır. Murtaza Şirin'in zâkirlik yaptığı bir cem töreninin akışı aktarılmıştır ve cem törenlerinin çeşitleri anlatılmıştır.Çalışmamızın ikinci bölümünde Âşık Murtaza Şirin anlatılmıştır. Murtaza Şirin'in doğumu, hayatı, âşıklığa başlaması, mahlas alışı, bağlı olduğu Alevî ocağı, musahip kardeşi, katıldığı şenlik ve programlar, aldığı ödüller hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca bu bölümde Murtaza Şirin'in şiirleri türlerine göre sınıflandırılmış ve incelenmiştir.Çalışmamızın kaynakça bölümünde faydalanılan eserlerin künyesi belirtilmiştir.Sonuç bölümünde ise çalışmamızın sosyal bilimlere getirmiş olduğu katkı üzerinde durulmuştur. Son olarak ekler bölümünde Murtaza Şirin'in seçilen yüz elli şiirine yer verilmiştir.Anahtar Sözcükler:1.Âşık2.Zâkir3.Cem4.Alevîlik5.Şiir

Abstract:
The study that we called as Zâkir of Cem and Ashik Murtaza Şirin is composed of six chapters including introduction, Cem ceremony and term of Zâkir, Ashik Murtaza Şirin, conclusion, bibliography and appendix.In the `First chapter?, it is emphasized on cem ceremony and the term of Zâkir. In this chapter, origins and kinds of cem ceremony and the twelve vocations have been told with the help oral and written sources.It has been informed on the source, duties and the education process of the term of zâkir that is one of twelve vocations in cem ceremony. In this sense, Murtaza Şirin has showed as an example. The flow of a cem ceremony in which Murtaza Şirin is the Zâkir has been told. Besides, typies of cem has been mentioned.In the `Second chapter? of of our thesis it has been focused on Ashik Murtaza Şirin. İt has been informed on Murtaza?s birth, his life, his beginning to the Ashiklik, determination of his applative, the Alevî organization that he is depend on, his Muhasıp fellow, the festivals and programs that he has attended and the awards he has received. Additionally, ın this chapter the poems of Murtaza Şirin have been analyzed and classified.In the chapter of `Bibliography?, the bibiliographies of the studies that we benefit from, have been indicated.In the `Conclusion? part,the contributions of our study to the social sciences have been emphasized. Finally, in the section of `Appendix?,the selected poems of Murtaza Şirin have been presented.Keywords:1.Ashik2.Zâkir3.Cem4.Alevîsm5.Poem