Avukatlık mesleğinde tabakalaşma sorunu ve işçi avukatlık
The problem of stratification in the lawyer profession and worker lawyer
Yazar: MEHMET İRFAN
Danışman: DR. SÜHEYP ÖĞÜT
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Avukatlar = Lawyers ; Avukatlık = Attorneyship ; Mesleki beklenti = Occupational expectations ; Mesleki değişim = Accupational change ; Mesleki imaj = Professional image ; Mesleki kimlik = Professional identity ; Tabakalaşma = Stratification ; İşçiler = Workers ; İşçilik = Workmanship

Özet:
Antik Yunan ve Roma İmparatorluğu'ndan bu yana şeref, saygınlık ve onur mesleği olarak kabul gören, keza tarihsel süreç içerisinde toplumsal tabakada üst veya en kötü ihmalle orta sınıfta kendine yer bulan Avukatlık Mesleği, günümüz Türkiye'sinde, bu değerini kaybetmiş ve normal bir işçiden daha aşağı bir konuma düşmüştür. Zira ülkemizde son 20-30 yıl içerisinde sürekli artış gösteren Hukuk Fakültelerinden mezun olan Hukuk Öğrenci sayısına kıyasla nüfus artmamakta ve iş imkanları akim kalmaktadır. (Nitekim 1998 yılındaki nüfus sayımı ve avukat sayısına göre her avukata 1.660 civarında kişi düşerken, 2022 yılı itibariyle bu sayı 500 civarına inmiştir.) Evveliyatında mevcut olan iş sahaları ise ya kıdemi eski (burjuvazileşmiş) avukatlar ya da küçük burjuvazi ailenin çocukları yeni avukatlar tarafından paylaşılmakta ve avukatlık mesleğine adım atan her proleter aile çocuğu, eğitimi ve niteliği ne kadar üstün olursa olsun, kendisini ancak işçiliğini yapabileceği bir meslekle karşı karşıya bulmaktadır. Eğitimin daha açık bir ifade ile eğitimin edinildiğine dair karine teşkil eden Diplomanın, insanın en kutsallarından sayılan emeğinden ziyade para ile elde edilebilme imkanı, kuşkusuz ki meslek bazında bir dejenerasyona yol açtığı gibi toplumsal ahlaki öğretileri de derinden sarsacağını söylemek mümkündür. Bu bağlamda Özel (Vakıf) Üniversitelerin Hukuk Fakültelerinden ücreti mukabilinde edinilen Hukuk Fakültesi Diplomaları, burjuvazi aile çocuklarına hem ailelerinin hem de ailelerinden kalma networkün avukatlık işlerini alıp, bu işleri personel olarak asgari ücretle çalıştırdıkları nitelikli eğitim görmüş proleter avukata yaptırma imkanı sağlamaktadır. Bu durum ise son yıllarda çalışma hayatımızda yer edinen ve herkesçe de kanıksanan İşçi Avukatlık kavramını ortaya çıkartmaktadır. Dolayısıyla gerçek anlamda işi yapan avukatların İşçi konumuna düştüğü, oysa ki işten anlamayan avukatın ise sırf doğuştan ailesinin sahip olduğu burjuvazi çevre sayesinde işveren ve patron konumuna yükseldiği, görülen eğitim, harcanan emek ve zamanın İşçi Avukatlık kavramı karşısında ters konumda bulunduğunu ifade edebiliriz. Günümüz Türkiye'sinde Avukatlık, toplumsal tabaka içerisinde orta veya üst sınıfa ait olma vasfını kaybetmiştir. Nicelik, nitelikle ters orantılı şekilde hormonal bir artış sergilemekte ve bu da beraberinde bir İşçi Avukatlar yığınını-ordusunu meydana getirmektedir. Bu bağlamda Avukatlığın zaman içerisindeki dönüşümü "Avukatlık Mesleğinde Tabakalaşma Sorunu ve İşçi Avukatlık" kavramı üzerinden analiz edilmekte, mesleğin sosyolojik açıdan epistemolojik, aksiyolojik ve ontolojik boyutları sahadaki pratikleri ile ortaya konulmakta, nihayetinde de uygulamadan edinilen malumatla İşçi Avukatlık kavramına açıklık getirilmeye çalışılmaktadır.

Abstract:
The profession of lawyer, which has been admitted as a profession of honour, dignity and pride since the Ancient Greek and Roman Empires, and also in the historical process, took a place in the upper or middle class at least in the social strata, has lost its value in today's Turkey, has fallen to a lower position more than a normal worker. This is because in comparison the number of Law Students graduating from the Faculties of Law, which has continuously increased in the last 20-30 years in our country, the population has been not in upsurge and job opportunities remain unavailable (As a matter of fact, according to the census in 1998 about the population and number of lawyers, there were about 1,660 people per lawyer; however, by 2022, this number has decreased approximately to 500). The previously existing job sites are shared by either senior old (bourgeoisied) lawyers or the children of petite-bourgeois family, and each proletarian family child who steps into the profession of lawyer, no matter how much his education and qualification are superior, encountered with a profession in which he can only work. It is likely to claim that the education, more clearly possibility of obtaining the Diploma, constituting the trace that is acquired with money rather than labour that one might accept one of the most sacred things for men, undoubtedly paves the way for a degeneration on the basis of profession and will also dramatically undermine the social precepts. In this sense, the Faculty of Law Diplomas obtained from the Faculties of Law of Private (Foundation) Universities ensure the opportunity for the children of the bourgeoisie family to hold the lawyer jobs of both their families and the network inherited from them, and a qualified proletarian lawyer is employed by them for minimum wage. This case reveals the concept of Worker Advocacy, which has taken a position in our working life in recent years and is taken for granted by everyone. Accordingly, we may say that the lawyers who do the job in real terms, fall into the position of workers, whereas the lawyer who is not business-like has risen to the position of employer and boss only by dint of the bourgeoised environment of his family, and the education, effort and time spent are in the opposite side against the concept of Worker Advocacy. In today's Turkey, advocacy has lost its feature of belonging to the middle or upper class within the social stratum. Quantity exhibits a hormonal increase inversely with quantity to quality, and this procures a mass-array of Labour Lawyers. In this context, the transformation of advocacy over time is analysed through the concept of "The Problem of Stratification in the Lawyer Profession and Worker Advocacy", the sociological, epistemological, axiological and ontological dimensions of the profession are revealed with its practices in the field and finally, the concept is tried to be clarified with the knowledge obtained from the practice.