İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin okuduğunu anlama düzeyleri ile türkçe dersine karşı tutumları ve akademik başarıları arasındaki ilişki
The relations between reading abilities of students at the second stage of primary school and their attitudes to turkish lesson and their academic achievement were studied
Yazar: MURAT ATEŞ
Danışman: PROF. DR. HALİM SERARSLAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin okuduğunu anlama düzeyleri ile Türkçe dersine ilişkin tutumları ve akademik başarıları arasındaki ilişki araştırılmıştır. Araştırma genel tarama modeline uygun olarak yürütülmüştür. Araştırma kapsamında birden fazla değişken olması ve bu değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi araştırmanın ilişkisel tarama modelinde yapılmasını gerektirmiştir. Araştırmanın evrenini Konya ilindeki ilköğretim okulları oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma evreninin çok geniş olması nedeniyle örneklem alınma yoluna gidilmiş, Konya'daki ilköğretim okullarından öncelikle tesadüfî küme örnekleme yöntemi ile okullar belirlenmiş, daha sonra belirlenen bu okullarda tesadüfî küme örnekleme yöntemi ile araştırmanın gerçekleştirileceği şubeler belirlenmiştir. Araştırmaya 160 erkek 186 kız olmak üzere toplam 346 öğrenci katılmıştır.Araştırmada, veri toplama araçları olarak araştırma örnekleminde bulunan öğrencilerin kişisel bilgilerini öğrenmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen ?Öğrenci Tanıma Formu?, Demirel (2006: 165) tarafından geliştirilen ?Türkçe Dersine İlişkin Tutum Ölçeği? ve yine araştırmacı tarafından geliştirilen ?Okuduğunu Anlama Ölçeği? kullanılmıştır.Elde edilen verilerin istatistikî analizi bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki etkilerini ortaya koyacak bir desen içinde ele alınmıştır. Araştırmada cinsiyete göre Türkçe dersine ilişkin tutumun, Türkçe akademik ortalama, genel akademik ortalama puanlarının farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesinde bağımsız gruplar için t testi uygulanmıştır. Anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, gelir durumu ve okuduğunu anlama değişkenlerine göre Türkçe dersine ilişkin tutum, Türkçe akademik ortalama, genel akademik ortalama puanlarının farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesinde varyans analizi kullanılmıştır. Ayrıca Türkçe dersine ilişkin tutum, Türkçe dersi akademik ortalama, genel akademik ortalama ve okuduğunu anlama arasındaki ilişkinin belirlenmesinde pearson korelasyon katsayısı tekniği kullanılmıştır.Araştırma sonucunda ilköğretim ikinci kademede öğrenim gören kız öğrencilerin Türkçe dersine yönelik tutumları, okuduğunu anlama puan ortalamaları, Türkçe dersi akademik başarı puan ortalamaları, genel akademik başarı puan ortalamaları erkek öğrencilerden yüksek çıkmıştır.Araştırmada öğrencilerin ailelerinin gelir durumlarının öğrencilerin Türkçe dersine yönelik tutumlarını ve genel akademik başarı puan ortalamalarını etkilemediği ancak aile gelir durumunun okuduğunu anlama puan ortalamalarıyla, Türkçe dersi akademik başarı puan ortalamalarıyla ilişkili olduğu tespit edilmiştir.Öğrencilerin anne ve babalarının eğitim durumları öğrencilerin Türkçe dersine yönelik tutumlarını etkilememekte ancak okuduğunu anlama puan ortalamalarını etkilemektedir. Bundan başka anne eğitim durumu öğrencilerin Türkçe dersi akademik başarı puan ortalamalarını ve genel akademik başarı puan ortalamalarını etkilememekte, baba eğitim durumu ise bu değişkenleri etkilemektedir.Araştırmada okuduğunu anlama düzeyleri yüksek ve orta olan öğrencilerin Türkçe dersine karşı tutum puan ortalamaları, okuduğunu anlama düzeyi düşük olan öğrencilerden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur.Araştırmada okuduğunu anlama düzeyleri yüksek olan öğrencilerin Türkçe dersi akademik başarı puan ortalamaları okuduğunu anlama düzeyi düşük ve orta olan öğrencilerden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Ayrıca okuduğunu anlama düzeyi orta olan öğrencilerin Türkçe dersi akademik başarı puan ortalamaları okuduğunu anlama düzeyi düşük olan öğrencilerden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur.Araştırmada okuduğunu anlama düzeyleri yüksek olan öğrencilerin genel akademik başarı puan ortalamaları, okuduğunu anlama düzeyi düşük ve orta olan öğrencilerden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Ayrıca okuduğunu anlama düzeyi orta olan öğrencilerin akademik başarı puan ortalamaları okuduğunu anlama düzeyi düşük olan öğrencilerden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur.Araştırmada Türkçe dersine yönelik tutum puanları ile okuduğunu anlama düzeyi, Türkçe dersi akademik başarısı ve genel akademik başarı arasında pozitif yönlü düşük bir ilişki görülmüştür. Okuduğunu anlama ile Türkçe dersi başarısı ve akademik başarı ortalaması arasında pozitif yönlü yüksek bir ilişki görülmüştür.Anahtar kelimeler: Okuma, Anlama, Tutum, Akademik Başarı, Türkçe Öğretimi

Abstract:
In this study; the relations between reading abilities of second stage students of primary schools and their attitudes to Turkish lesson and their academic achievement have been studied. The study was performed according to general scanning method. The existence of numerous variables in the content of the study and the examination of the relations among these variables required us to use relational scanning model. The primary schools in the province of Konya are the environments of our research. Since the environment of the study is so large, we applied sampling method. The schools were determined through randomly sampling method among the primary schools in Konya, and then the classes were determined in these schools through randomly sampling method. 160 boys, 186 girls with total of 346 students participated the research.In order to collect the personal data of the students in the sampling for research, ?The Student Identification Form?, developed by the researcher, ?The Attitude Scale for Turkish Lesson? developed by Demirel (2006: 165) and ?Reading Scale? were used in the study.The statistical analysis of the obtained data was discussed in a pattern which exhibits the effects of independent variables on dependent variables. In the study, t test was used for independent groups to determine whether their attitudes to Turkish lesson, Turkish academic average and general academic average showed differences according to sex. In determining whether their attitudes to Turkish lesson, their Turkish academic average and their general scores showed difference according to the average he variables of education level of the mother, the education level of the father, their income levels and reading skill, the variance analysis was used. Besides, Pearson correlation coefficient method was used to determine the relations among their attitudes to Turkish lesson, their Turkish academic average and their general scores.Following the searches; the scores of girls at the second stage of the primary schools were higher than boys for the average scores of their attitudes to Turkish lesson, their Turkish academic average and their general scores.In the research, it was determined that the financial status of their families didn?t affect their attitudes to Turkish lesson and average scores for their general academic achievement but there was a relationship between their reading abilities and the scores of Turkish lesson academic achievement scores.The educational levels of the students? parents didn?t affect their attitudes to Turkish lesson but they affected the averages of their reading scores. Moreover, the educational levels of the students? mother didn?t affect the score averages of their academic achievement for Turkish lesson and general academic achievement but educational level of students? father affected these variables.The scores of students for the attitudes of Turkish lesson of the students with high and medium reading levels were found significantly higher than the students with lower levels.In the study, academic achievement of the students with higher reading levels for Turkish lesson were significantly higher than the students with medium and lower levels. Besides, the students with medium reading abilities for average academic achievement scores for Turkish lesson were significantly higher than the students with lower levels.In the study, general academic achievement score averages of the students with high reading abilities were significantly higher than the scores of the students with medium and low levels. Moreover, average academic achievement scores of the students with medium reading abilities were significantly higher than the students with lower levels.In the study, a slight positive relationship was detected between the scores of their attitudes to Turkish lesson and reading comprehension, their academic achievement of Turkish lesson and their general achievement. There was a high positive relationship between reading levels and the achievement of Turkish lesson and academic achievement average.Key Words: Reading, Comprehension, Attitude, Academic Success, Turkish Language Teaching