Dislipidemi hastalarının hiperlipidemi hakkındaki bilgi, tutum, davranış ve farkındalıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitude, behavior and awareness of hyperlipidemia patients about dyslipidemia
Yazar: MUHAMMED SAİD CAYNAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSEREN PAMUK
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Dislipidemi = Dyslipidemia ; Farkındalık = Awareness ; Hiperlipidemiler = Hyperlipidemias ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç: Dislipidemi, kardiyovasküler hastalığa katkıda bulunan önemli bir risk faktörüdür. Tüm kronik hastalıklarda olduğu gibi dislipidemi tanısı alan hastalarında hastalığının ciddiyetinin farkında olması ve tedaviye uyumu önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı dislipidemi hastalarının hiperlipidemi hakkındaki bilgi tutum ve davranışlarını değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma etik kurul onayını takiben, 1 Ocak 2021 ve 1 Mayıs 2021 tarihleri arasında İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Aile Sağlığı Merkezi' nde 40 yaş üstü hastalarda yapıldı. 355 dislipidemi hastası çalışmaya dahil edildi. Veri toplama aracı olarak  Sosyodemografik veri anketinin yanında  araştırmacılar tarafından ilgili literatür doğrultusunda hazırlanmış, katılımcıların hiperlipidemi konusundaki bilgi, tutum, davranışsal risk faktörleri düzeylerine ilişkin soruların yer aldığı 15 soruluk anket kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 60.16±9.35  idi. Bireylerin %66.8'i (n=237) kadındı. Hastaların dislipidemi kolesterol tanımını bilme oranı %43.3 olarak bulunmuştur. Lipit düşürücü tedaviyi bırakanların %65.3'ü ilaç tedavisini doktordan habersiz bıraktığını ifade etti. En sık ilaç bırakma nedenleri medyadaki dislipidemi tedavisi hakkında olumsuz bilgiler (%20), diyet ve ilacın yeterli olacağını düşünme (%20) ve ilaç yan etkisi (%20) olarak saptandı. Dislipidemi hastaları, ESC dislipidemi kılavuzuna göre değerlendirildiğinde % 26.2'si yüksek riskte, %42.5'u çok yüksek risk grubunda bulunmuştur. ESC Kılavuzuna göre hedeflenen LDL düzeyine ulaşma oranı tüm dislipidemi hastalarında %14.3, ilaç tedavisi alanlarda %26.6 olarak saptanmıştır.
 Sonuç: Dislipidemi hastalarının hiperlipidemi hakkındaki bilgi ve tutumlarının yeterli düzeyde olmadığı görülmüştür. Hastaların çoğunluğu kardiyovasküler olarak yüksek risklerde yer almasına rağmen ilaç tedavisini doktordan habersiz bıraktığı tespit edilmiştir. Hastaların hedeflenen LDL kolesterol düzeylerine ulaşma oranları düşük bulunmuştur. Bu çalışmanın sonucunda birinci basamakta dislipidemi hakkında hastalara düzenli ve yeterli bir eğitim yapılması gerektiğini düşünmekteyiz. 
Anahtar sözcükler: Dislipidemi, hiperlipidemi, dislipidemi tedavisi, kardiyovasküler risk.

Abstract:
Evaluation Of Knowledge, Attitude, Behavior and Awareness Of Hyperlipidemia Patients About Dyslipidemia                                            
Introduction and Aim: Dyslipidemia is an important risk factor contributing to cardiovascular disease. As in all chronic diseases, it is important for patients diagnosed with dyslipidemia to be aware of the severity of the disease and to comply with the treatment. The aim of this study is to evaluate the knowledge, attitudes and behaviors of patients with dyslipidemia about hyperlipidemia.
 Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted among 40 years and over patients in the Family Health Center of İzmir Katip Çelebi University between 01.01.2021 - 01.05.2021, following the approval of the ethics committee. 355 dyslipidemia patients were included in the study. As a data collection tool, besides the sociodemographic data questionnaire, a 15-question questionnaire, which was prepared by the researchers in line with the relevant literature, was used to include questions about the participants' knowledge, attitude and behavioral risk factors about hyperlipidemia.
Results: The average age of the participants was 60.16 ± 9.35. 66.8% (n = 237) of the individuals were women. The rate of knowing the definition of dyslipidemia cholesterol was 43.3%. 65.3% of those who quit lipid-lowering treatment stated that they left their medication unaware of the doctor. The most common reasons for drug withdrawal were negative information about dyslipidemia treatment in the media (20%), thinking that diet and medication would be sufficient (20%) and drug side effects (20%). When dyslipidemia patients were evaluated according to the ESC dyslipidemia guideline, 26.2% were found in the high risk group and 42.5% in the very high risk group. According to the ESC Guidelines, the rate of achieving the targeted LDL level was found to be 14.3% in all dyslipidemia patients and 26.6% in those receiving drug therapy.
Conclusion: It was observed that the knowledge and attitudes of dyslipidemia patients about hyperlipidemia were not at a sufficient level. Although the majority of patients are at high cardiovascular risks, it has been found that drug treatment remains unaware of the doctor. Patients' rates of achieving the targeted LDL cholesterol levels were found to be low. As a result of this study, we think that patients should be educated regularly and adequately about dyslipidemia in primary care.
Keywords: Dyslipidemia, hyperlipidemia, dyslipidemia treatment, cardiovascular risk.