Ütopyalardaki umut teması ile distopyalardaki korku temasının mukayeseli incelenmesi
A comparative study of the theme of hope in utopia and the theme of fear in dystopia
Yazar: NURHAYAT KÖKSAL
Danışman: DOÇ. DR. ULAŞ BİNGÖL
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anti ütopya = Anti utopian

Özet:
İnsanoğlu çağlar boyunca mutlu olabileceği bir dünya hayali kurmuş. Bu özlem de bireyleri ütopya kavramına götürmüştür. Bu toplumsal kurgularda bireylerin hayatlarında yer alabilecek her türlü olumsuzlk yok edilmiş, sosyal hayat belli bir düzen üzerine inşa edilmiştir. Adalet, eşitlik, özgürlük gibi kavramların yer aldığı bu büyülü dünya 19. yüzyıl sonrasında yaşanan olumsuzluklar ile distopyalara doğru bir dönüşüm yaşamıştır. Ütopyalarda yer alan umut kavramı yerini zamanla distopyalardaki korku kavramına bırakmıştır.
Ütopyalarda Umut Teması ile Distopyalarda Korku Temasının Mukayeseli İncelenmesi başlıklı bu çalışmada; öncelikle ütopya kavramı, tanımı ve çerçevesi incelemeye çalışılmış, Türk edebiyatında ve dünya edebiyatında ütopya türüne yer verilmiştir. Son olarak distopik bağlamda bazı söylemlere yer verilmişitir. İkinci bölümde ütopyalarda umut teması ele alınmıştır. Yakup Kadri Karaosmanoğlu Ankara, Hüseyin Cahit Yalçın "Hayatı Muhayyel", Ahmet Ağaoğlu Serbest İnsanlar Ülkesinde, Melih Cevdet Anday Raziye, Peyami Safa'nın Yalnızız adlı eserlerde ütopik söylemler ve umut teması incelenmiştir. Üçüncü bölümde distopya kavramı, tanımı ve çerçevesine yer verilmiştir. Çalışmanın dördüncü ve son bölümünde ise korku kavramı ele alınmış ve distopik bağlamda Cem Akaş'ın Y romanı, Zülfü Livaneli Son Ada, Oya Baydar Çöplüğün Generali, Bilge Karasu Gece, Tahsin Yücel'in Gökdelen romanlarında distopik unsurlar ve korku kavramı incelenmiştir. Bu tezin amacı, ütopya ve distopya kavramlarını incelemek, ütopyalarda yer alan umut teması ile distopyalardaki korku kavramının mukayeseli incelemesini yapmaktır.

Abstract:
Throughout the ages, human beings have dreamed of a world where they could be happy. This craving has led individuals to the concept of utopia. In these social fictions, all kinds of negativities that could fall  within the lives of individuals have been cleared off and social life is built on a certain order. This magical World , which includes concepts such as justice, equality and freedom, has subsisted a transformation towards dystopias with the negativities experienced after the 19th century. The concept of hope in utopias has been replaced by the concept of fear in dystopias time in time. 
In this study titled Comparative Examination of the Theme of Hope in Utopias and the Theme of Fear in Dystopias; First of all, the concept of utopia, its definition and framework were tried to be examined, and the genre of utopia was included in Turkish literature and world literature. Finally, some discourses are included in the dystopian context. In the second part, the theme of hope in utopias is handled. Utopian discourses and the theme of hope were analysed in Yakup Kadri Karaosmanoğlu's Ankara, Hüseyin Cahit Yalçın's "Life is Muhayyel", Ahmet Ağaoğlu's Land of Free People, Melih Cevdet Anday Raziye, Peyami Safa's Yalnızız. In the third section, the concept, definition and framework of dystopia are gave place. In the fourth and last part of the study, the concept of fear was discussed and in the dystopian context, dystopian elements and the concept of fear were examined in Cem Akaş's novel Y, Zülfü Livaneli's Son Ada, Oya Baydar's General of Garbage, Bilge Karasu Gece, and Tahsin Yücel's Gökdelen novels. The aim of this thesis is to examine the concepts of utopia and dystopia, and to make a comparative examination of the theme of hope in utopias and the concept of fear in dystopias.