Edirne ili aile sağlığı merkezlerinde görevli hekimlerin çocuk istismarı ve ihmali hakkında bilgi, farkındalık ve tutumlarının belirlenmesi
The knowledge, awareness and attitude of physicans working in family health centres in Edirne on child abuse and neglect
Yazar: HAYRETTİN DEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE ÇAYLAN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi = Knowledge ; Farkındalık = Awareness ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuk istismarı = Child abuse

Özet:
ÖZETÇocuk istismarı ve ihmali hâlâ Türkiye'de ve dünyada önemli bir sorun olarak yer almaktadır. Bu çalışma Trakya Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı sağlık sisteminin ilk tıbbi temas noktasını oluşturan birinci basamakta görevli aile hekimlerinin çocuk istismarı ve ihmali konusunda bilgi, farkındalık ve tutum düzeylerinin belirlenmesidir.Bu tanımlayıcı tipteki araştırmaya Edirne ili Aile Sağlığı Merkezlerinde görevli 95 hekim katıldı. Verilerin toplanmasında; literatür bilgileri doğrultusunda araştırmacı tarafından geliştirilen hekimlerin tanıtıcı özelliklerinin de yer aldığı 80 soruluk bir anket kullanıldı. Veriler SPSS for Windows 19,0 paket programı kullanılarak nonparametrik testler uygulanarak değerlendirildi.Araştırmaya %92,6'sı aile hekimi, %7,4'ü aile hekimliği uzmanı olmak üzere toplam 95 hekim katılmıştır. Katılanların %35,8'i kadın, %64,2'si erkek, %72,6'sı çocuk sahibi ve yaş ortalaması 39,7±6,9 yıl idi. Çocuk istismarı ve ihmaline yönelik bilgi düzeyi kadınlarda istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde daha yüksektir. Katılımcıların %96,8'i mesleki uygulamalar sırasında çocuk istismarı ve ihmalini göz önünde bulundurmuş, buna karşın %35,8'i son 10 yıl içinde çocuk istismarı ve ihmalinden şüphelenmiş, %21,1'i de son bir yılda çocuk istismarı ve ihmali vakası ile karşılaşmıştır. Katılımcılar çocuk istismarı ve ihmali olgularının hekimler tarafından yeterince bildirilmemesinin sebebi olarak en çok %55,8 ile istismar ve ihmalden yeterince şüphelenilmemesini belirtmiştir. Çocuk istismarı ve ihmalini tanılamadaki bilgi düzeyi ile yaş arasında istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde düşük düzeyde negatif bir ilişki saptanmıştır. Katılımcıların %56,8'i öğrenimleri sırasında çocuk istismarı ve ihmali konusunda eğitim almış olup çocuk istismarı ve ihmalini tanılamadaki bilgi düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde, bu konuda eğitim almamış katılımcılara göre daha yüksek saptanmıştır. Katılımcıların %83,2'si imkân verilmesi halinde çocuk istismarı ve ihmali konusunda eğitim almak istediklerini belirtmiş, %93,7'si yaptığımız çalışmanın sonuçları hakkında bilgi almak istemişlerdir.Sonuç olarak; çalışmamızdaki bulguların ışığı altında hekimlerin çocuk istismarı ve ihmali konusunda yetersiz bilgi ve farkındalığa, yanlış tutum ve davranışlara sahip oldukları görülmektedir. Eğitimin çocuk istismarı ve ihmali konusunda hekimlerin bilgi düzeyini belirgin olarak artırdığı görülmektedir. Hekimlere öğrenimleri sırasında olduğu gibi mezuniyet sonrasında da verilecek eğitim ile bu konudaki bilgi ve duyarlılık düzeyleri artırılmalıdır.Anahtar kelimeler: Aile hekimi, çocuk istismarı ve ihmali, bilgi, farkındalık, tutum.

Abstract:
THE KNOWLEDGE, AWARENESS AND ATTITUDE OF PHYSICANS WORKING IN FAMILY HEALTH CENTRES IN EDIRNE ONCHILD ABUSE AND NEGLECTSUMMARYChild abuse and neglect still continues to be a problem in Turkey and all over the world.This study is performed by Trakya University Department of Family Medicine. The purpose of this study was to evaluate the knowledge, awareness and attitudes of family physicians who are the gatekeepers of the primary health care.This descriptive study included 95 family physicians who were working in family health centers in Edirne. Data was collected by a questionnaire of 80 items prepared by the researcher including demographic data. The data were analysed with SPSS for Windows 19,0 program using nonparametric tests.Out of 95 family physicians 92,6 % were family doctors and 7,4% were family medicine specialists. Out of these physicians 35,8% were female, 64,2% were male and 72,6% had children. Their mean age was 39,7±6,9 years. Awareness about child abuse and neglect were significantly higher in female physicians. During their practice 96,8% of the participants considered child abuse and neglect, 35,8% were considering this matter since 10 years. Only 21,1% had come accross with child abuse and neglect cases during last one year. Participants related that the reason of not reporting these type of cases mostly depends (55,8%) on the insufficient suspection of the problem. Concerning age awareness in child abuse and neglect was inversely proportional with a low degree. %56,8 percent of respondents knowledge about child abuse and neglect during their education to be statistically significant levels higher than that of the participants had not received training in this area. If an opportunity was provided 83,2% of the participants were willing to get education on child abuse and neglect and 93,7% of them wanted to get information on the results of the study we performed.As a result according to the data we obtained it seems that the physians have insufficient knowledge and false attitudes on the subject of child abuse and neglect. Education is important for improving knowledge and attitudes. Therefore training on child abuse and neglect is necessary not only during medical education and should be a part of continuous medical education as well.Key words: Family physician, child abuse and neglect, knowledge, awareness, attitude.