Avrupa Topluluğu ülkelerinde özel istihdam kurumları ve Türkiye'de özel istihdam hizmetlerine geçiş süreci
Private employment agencies in European Union countries and the transition process of private employment services in Turkey
Yazar: İLKNUR KARAASLAN
Danışman: PROF. DR. TOKER DERELİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1996
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Türkiye = Turkey ; Özel istihdam = Private employment ; Özel istihdam büroları = Private labour offices ; İstihdam = Employment ; İstihdam kurumları = Employment agencies ; İş bulma = Job finding ; İş ve İşçi Bulma Kurumu = Association of Work and Workman Foundation

Özet:
İstihdam hizmetlerinin tarihi gelişmesi incelendiğinde ilk olarak özel girişimcilerin bu konuda faaliyet gösterdiği, fakat bu girişimcilerin işçileri sömürmesi sonucu devletlerin piyasaya müdahale ederek kendi kamu istihdam kurumlarını oluşturdukları ve piyasada tekel olarak faaliyet gösterdikleri görülmektedir. İstihdam alanında tekelci zihniyet günümüze dek devam etmiştir. 21. Yüzyıla girme hazırlığında olan dünyamızda küreselleşme sürecinde teknolojinin kaydettiği gelişmeler, yeni üretim ve çalışma biçimlerinin ortaya çıkması, kalite ve rekabetin artması, devletin ekonomik hayattan çekilme süreci işgücü piyasalarını da etkileyerek daha liberal ve esnek istihdam politikalarını zorunlu kılmış ve ÖİK'ler yeniden iş piyasasında faliyete başlamışlardır.ÖİK'ler belli bir ücret karşılığında, iş piyasasında iş arayanlarla eleman arayanlar arasında aracılık eden özel hukuk kuruluşlarıdır. İİBK ile ÖİK'lerin yanyana faaliyette bulunması, iş piyasasında tekelcilikten uzaklaşılarak ortak yönlendirilmeye dayalı modele geçişin bir göstergesidir. Bu modelin amacı, işsizliği azaltmaya yönelik olarak iş piyasasının ihtiyaçlarının en ideal biçimde karşılanması, iş ve işçi bulmada aracılık hizmetinin yanısıra, mesleğe yöneltme, mesleki eğitim, mesleki danışmanlık vb. birçok istihdam hizmetinin de sunulmasıdır.Bu çalışmada vurgulanmak istenen konu, ÖÎK'lerin işsizliği ortadan kaldıracağı veya işgücü piyasasındaki tüm sorunları çözeceği değildir. ÖİK'lerden beklenen, işgücü piyasasına geçici istihdam, altişveren uygulaması, part-time çalışma gibi atipik ve esnek çalışma biçimlerini kazandırması ve buna ilave olarak bilgisayar destekli iş bulma aracılığı, yönetici bulma kurumları ve mesleki eğitim ve danışmanlık kurumlan vasıtasıyla hızla küreselleşen modern dünyanın gereklerine cevap verecek nitelikte ve çeşitlilikte hizmet üretmeleridir.ÖİK'ler rekabeti arttıracak ve İİBK'nın faliyetlerini tamamlayıcı fonksiyonda bulunacaklardır.ÖİK'lerin Türk iş piyasasında faaliyet gösterebilmeleri yasal mevzuatta çok büyük değişiklikleri gerektirmemektedir.Türk İş piyasasında canlılık, rekabet ve kalite getirmesi beklenen ÖİK'ler için gerekli olan yasal düzenlemeler bir an önce yapılmalı ve kurumlar faaliyetlerine başlamalıdırlar.

Abstract:
Studying the history of the evolution of employment services, we see first private entrepreneurs have had some facilities but since those entrepreneurs have exploited the workers, the governments have interfered in the market and established their own employment agencies and acted as a monopol. At the employment area ?monopoly mentality? has continued until today. As our world is going to be introduced with 21st century soon, the devolopments in the technology at the globalization process, the appearance of new production and employment models, the increase of the quality and the competition, the process of the government pulling itself from the economic activities have effected at the labour market and caused the more liberal and flexible employment policies and ?Private Employment Agencies? again started to act in the labour market.Private Employment Agencies are private law institutions which act between job seker and vacancies with a certain amount of charge. İİBK(Turkish Government?s Employment Agency) and ?Private Employment Agencies? acting simultaneously is a sign for pulling out from monopoly and transition to common action model. On behalf of fulfiling of the labour market needs in an ideal way to be able to decrease the unemployment, mediation services for job and employee finding, the aim of this model is also offering a lot of employment services including directing for a career , job oriented education and vocational counselling.The issue which would like to be emphasised at this thesis is not that the ?Private Employment Agencies? will remove the unemployment issue and will solve all the problems of the labour market . The expectation from those ? Private Employment Agencies ? is to achieve to the labour market atypic and flexible working sytems such as part-time, temporary and sub-contracted jobs, furthermore they should produce services with a certain quality and variety which will reply the needs of modern world which is in a rapid globalization process with the support of head hunters, vocational education and counselling .?Private Employment Agencies? will increase the competition and will make a functional work as completing the work of İİBK. There isn?t any need to make a big change in the Turkish Laws for ?Private Employment Agencies? acting in the Turkish Labour Market.As ?Private Employment Agencies? expected to bring activity, competition and quality to the Turkish Labour Market, the necessarry formal regulations should be done immediately and they should start their activities.