Diabetes mellituslu çocuklarda vitamin D düzeyi ve vitamin D reseptör DNA dizi analizinin ve polimorfizmlerinin incelenmesi
Vitamin d level and vitamin D receptor dna in children with diabetes mellitus studying sequence analyse and polimorphism
Yazar: MUAZEZ DİDİN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT DOĞAN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: DNA = DNA ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Prospektif olarak planladığımız çalışmada; 0-18 yaş arası Tip I diabetes mellituslu hastalarda D vitamin düzeyi ile D vitamini reseptör gen Polimorfizmleri arasındaki ilişki, serum D vitamin düzeyi ile tip I diyabetes mellitusun komplikasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmamıza, "WHO" kriterlerine göre tanı konulmuş eski ve yeni tanılı 0-18 yaş aralığında tip I diabetes mellitus (DM) hastası 101 çocuk ile yaş, cinsiyet olarak eşleştirilmiş 64 çocuk kontrol grubu olmak üzere toplam 165 çocuk alındı. Bütün vakalardan serum Ca, P, PTH, ALP, Mg, albümin, 25-OH vitamin D ve D vitamini reseptör gen polimorfizmleri (BsmI, ApaI, TaqI, FokI ve Cdx-2), ayrıca hasta grubunda insülin,  C-peptit, HbA1c düzeyleri çalışıldı. VDR gen polimorfizmleri için DNA izolasyonları hasta ve kontrolden alınan periferik kan örneklerinden elde edildi. 
Bulgular: Tip I diyabetli hastaların 43'ü (%42.6) kız, 58'i (%57.4) erkekti. Kontrol grubunun 30'u (%46.9) kız,  34'i (%53.1) erkekti ve yaş ortalaması hasta grubunda 11.69 ± 3.70 iken, kontrol grubunda 10.70 ± 3.08 yıl idi. Tip I DM'li hasta grubunun serum D vitamin düzeyi ortalaması 14.32± 6.14 ng/mL iken kontrol grubunun serum D vitamin düzeyi ortalaması 14.17 ± 14.42 ng/mL idi ve iki grup arasında D vitamini düzeyi açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmazken (p>0.05) tip I DM'li erkek hastaların %82.7'sinde D vitamini düzeyi düşük olup, bu hastaların %55.1'inde D vitamini yetersizliği, %27.5'inde D vitamini eksikliği mevcuttu. Tip I DM'li kız hastaların %81.3'ünde D vitamini düzeyi düşük olup, bu hastaların %39.5'inde D vitamini yetersizliği, %41.8'inde D vitamini eksikliği mevcuttu. Tip I DM'li erkek ve kız hastalar arasında D vitamini düzeyi düşüklüğü açısından anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05).
VDR gen polimorfizm ile D vitaminin sayısal düzeyi ile ne de kategorik düzenlenmesi ile (eksiklik, yetersizlik, normal) istatistiksel olarak anlamalı fark olmadığı görülmesine rağmen korelasyon analizlerinde kontrol grubunda FokI polimorfizmi ile yaş, VA, BMI düzeyi açısından anlamlı pozitif korelasyon tespit edildiği için FokI polimorfizmi için hasta ve kontrol grubu yukarıdaki değerlere göre adjusment yapıldığında hasta ve kontrol grubunda FokI polimorfizmi açısından istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görüldü (p<0.05). Ayrıca korelasyon analizlerinde FokI ile BsmI arasında ve BsmI ile ApaI arasında pozitif korelasyon bulunurken BsmI ile TaqI ve ApaI ile TaqI arasında negatif korelasyon bulundu. Tip I DM'li hastalar ile kontrol grubu karşılaştırıldığında D vitamini reseptör gen polimorfizmleri (BsmI, ApaI, TaqI, FokI ve Cdx-2) açısında bakıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir bir fark saptanmadı (p > 0.05).
Sonuçlar: ÇalışmamızdaTip I DM'li hastalar ile D vitamini reseptör gen polimorfizmleri (BsmI, ApaI, TaqI, FokI ve Cdx-2) arasında herhangi bir ilişki bulunmazken, BsmI veya ApaI deki polimorfizm ile TaqI deki polimorfizm birbirlerini zıt yönde etkiliyor gibi gözükmekteydi. Ayrıca her iki grubun serum D vitamin düzeyi arasında anlamlı fark bulunmazken, hasta grubunda serum D vitamin düzeyi ile metabolik kontrol arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir kolerasyon saptanmadı (p>0.05). Bizim sonuçlarımız ve yapılan diğer çelişkili çalışma sonuçları gösteriyor ki, ileriye dönük tip I DM gelişiminde D vitamini etkisini ve VDR gen polimorfizmini değerlendirmek için aynı populasyonda yapılacak daha ileri klinik çalışmalara ve daha geniş serilere ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Aım: İn this prospective planned study, it was aimed to study relationship between vitamin D level and vitamin D receptor gene polimorphism in patients with type l DM aged 0-18 years old.
Methods And Materials: We enrolled total 165 children in which 101 new and old diagnosed to WHO criterias TIDM patients from 0-18 years old and 64 chıldren as control group who were matched with gender and age. İn all cases serum Ca, P, PTH, ALP, Mg, albumine, 25-OH vitamin D and vitamin D receptor gne polimorphisms (Bsml, Apal, Taql, Fokl and Cdx-2) and also in patients insulin, C-peptide, HbA1c levels were studied. DNA izolations were obtained from patients and control group's peripheral blood samples for VDR gene polimorphism.
Fındıngs: 43 (%42.6) of TIDM patients were female, 58 (%57,4) male. 30 (%46.9) of control group were female, 34 (%56.1). Mean age in patients was 11.69± 3.70 in control group was 10.7 ± 6.14 years. Mean vitamin D level in TIDM patients was 14.32 ± 6,14 ng/ml,in control group 14,17± 14,42 ng/ml and no statistical difference was found in vitamin D level between two groups (p>0.05). Vitamin D level in %82,7 male TIDM patients was low. %55.1 of these patients were vitamin D insufficient, %27.5 vitamin D deficient.Vitamin D level was low in %81,3 of female patients with TIDM %39.5 of these patients were vitamin D insufficient and % 41.8 vitamin D deficient. No significant difference was found in low level of vitamin D between male and female patients with TIDM  (p>0.05).
Altough there was no statistical significant difference in VDR gene polimorphisms with neither vitamin D quantative level nor categorical arrangement (deficient,insufficient and normal), in correlation analyses, significant positive correlation was confirmed between Fokl polimorphism and age, body weight and BMI (body mass index) level in control group. For Fokl polimorphism when adjustment was done to values above to patient and control groups,there was statistical significant difference in Fokl polimorphism in patient and control groups (p>0.05). Also in correlation analyses while positive correlation was found between Fokl -Bsml  and Bsml-Apal, negative correlation was found between Bsml-Taql and Apal-Taql. When patients with TIDM  compared with control group no statistical significant difference was found in vitamin D gene polimorphism (Bsml, Taql, Apal, Fokl and Cdx-2) (p>0.05).
Results: İn our study while there wasn't any relationship between patients with T1DM vitamin D receptor gene polimorphisms (Bsml, Taql, Apal, Fokl and Cdx-2) it seemed as if polimorphism in Bsml or Apal and polimorphism in Taql effected each other adversly. Also while no significant difference was found in serum vitamin D level in both groups, no statistical significant correlation was determined between metabolic control and serum vitamin D level in patient group (p>0.05). Our study andn other contraversary studies results show that further clinical studies which will be done with same population and larger series are needed to assess anterograde vitamin D effect on TIDM development and VDR gene polimorphism.