Çorum'daki kuaförler, güzellik merkezleri ve berberlerde iş hijyeni sorunlarının araştırılması
Investigation of occupational hygiene problems in hairdressers, beauty centers and babers i̇n Çorum
Yazar: AYŞEGÜL GÜMÜŞ KILIÇ
Danışman: PROF. DR. EBRU GÖKMEŞE
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İstatistik = Statistics
Dizin: Berberler = Barbers ; Güzellik merkezleri = Beauty centers ; Hijyen = Hygiene ; Kuaför = Hairdresser ; Çorum = Çorum ; İş hijyeni = Occupational hygiene

Özet:
Kuaför, berber ve güzellik merkezlerinde saç kesimi, boyama, kalıcı düzleştirme, perma, epilasyon, manikür, pedikür gibi işlemlerle uğraşan çalışanların, hijyene dikkat etmedikleri takdirde; temas, solunum veya kan yoluyla birçok hastalığı kendilerine ve müşterilerine bulaştırması kaçınılmazdır. Bu çalışma, kuaförler, berberler ve güzellik merkezlerinde çalışanlara yirmi beş sorudan oluşan bir anket uygulanarak, iş hijyeni sorunlarını açığa çıkarmak ve çalışanların bu konudaki bilgi düzeylerini görmek amacıyla yapılmıştır. Bu araştırmada kullandığımız evren 2021 yılı içerisindeki Çorum ilinin merkez ilçesindeki kuaförler, berberler ve güzellik merkezleri; örneklem ise belirlenen evren içerisinde rastlantısal yöntemle seçilen kuaför, berber ve güzellik merkezinde çalışan toplam 209 kişiden oluşmaktadır. Anket sonuçlarına göre erkek katılımcılar %80,86 oranında katılım sağlarken, kadın katılımcılar %19,14 oranında katılım sağlamıştır. Yaş aralıkları 20 yaş altı %3,3 , 21-30 yaş arası %51,7 , 31-40 yaş arası %40,2 , 41-50 yaş arası %2,4 , 51 yaş ve üzeri %2,4' lik orana sahiptir. Eğitim düzeyleri ise ilköğretim ve altı %52,2'lik orana, ortaöğretim ve üzeri eğitim düzeyi %47,8'lik orana sahiptir. En yüksek evet oranı %98,6 ile "ellerinizi sık sık yıkıyor musunuz?" sorusuna olurken, en düşük evet oranı ise %46,6 ile "bu meslek sizde bir rahatsızlık meydana getirdi mi "sorusuna karşılık verilmiştir. Katılımcıların cinsiyete göre iş hijyeni verileri karşılaştırma yapıldığında "düzenli olarak işyerini havalandırıyor musunuz" ve kullandığınız eldiven, maske, önlük gibi malzemelerin kişisel koruyucu olarak adlandırıldığını biliyor musunuz" sorusunu bilme durumları arasında anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. 

Katılımcıların yaş gruplarına göre iş hijyeni verileri karşılaştırıldığında "yaralanma, yanık, kimyasal zehirlenme gibi iş kazaları meydana gelirse ne yapmanız gerektiğini biliyor musunuz" sorusunu bilme durumlarına istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Katılımcıların eğitim durumlarına göre iş hijyeni verileri karşılaştırıldığında ise yine iş yerlerinde yaralanma, yanık, kimyasal zehirlenme gibi iş kazaları meydana gelirse ne yapmanız gerektiğini biliyor musunuz? Sorusunu bilme durumlarında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Bu sonuçlara göre çalışanların çoğunluğunun ilköğretim ve altı eğitime sahip olduğu ve iş kazaları (yaralanma, yanık, kimyasal zehirlenme gibi) meydana geldiğinde ne yapmaları gerektiğini, kişisel koruyucunun ne demek olduğunu, havalandırmanın önemini bilmedikleri görülmüştür. İş kazalarının olmaması için veya olduktan sonra neler yapılabileceğini bilme durumlarının düşük olduğu gözlenmiştir. Bu iş kollarında çalışanların eğitim alması ve belirli aralıklarla da bilgilerin tazelenmesi için eğitimlerin mutlaka yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Abstract:
Employees dealing with haircuts, dyeing, permanent straightening, perms, hair removal, manicures and pedicures in hairdressers, barbers and beauty centers will inevitably infect themselves and their customers with many diseases through contact, respiration, or blood if they do not pay attention to hygiene. This study was carried out in order to reveal the occupational hygiene problems and to reveal the knowledge level of the employees on this subject by applying a questionnaire consisting of twenty-five questions to the employees of hairdressers, barbers and beauty centers. The universe we use in this research is hairdressers, barbers and beauty centers in the central district of Çorum province in 2021; The sample consists of a total of 209 people working in the hairdresser, barber and beauty center selected randomly within the determined universe. According to the results of the survey, while male participants participated in the rate of 80.86%, female participants participated in the rate of 19.14%. The sample consists of 3.3% under the age of 20, 51.7% between the ages of 21-30, 40.2% between the ages of 31-40, 2.4% between the ages of 41-50, 2.4% between the ages of 51 and above. Education levels are primary education and below 52.2%, secondary education and above education level 47.8%. The highest yes response rate was 98.6%, "Do you wash your hands often?" while the lowest yes response rate was 46.6% for the question "Has this profession caused you any discomfort?" When the occupational hygiene data of the participants were compared according to gender, it was found that there was a significant relationship between knowing the answer to the question "Do you regularly ventilate your workplace" and "Do you know that the materials you use such as gloves, masks, aprons are called personal protective?" When the occupational hygiene data of the participants were compared according to their age groups, a statistically significant relationship was found in knowing the answer to the question "Do you know what to do if occupational accidents such as injuries, burns, chemical poisoning occur?" When the occupational hygiene data of the participants were compared according to the education levels of the participants, a statistically significant relationship was found in the state of knowing the answer to the question "Do you know what to do if occupational accidents such as injuries, burns, chemical poisoning occur in the workplace?". According to these results, it has been seen that the majority of the employees have primary education and below education and they do not know what to do when occupational accidents (such as injury, burns, chemical poisoning) occur, what personal protection means, and the importance of ventilation. It has been observed that the rate of knowing what to do to prevent occupational accidents or after occupational accidents occur is low. It has been concluded that training should be provided for the employees in these business lines to receive training and to refresh their knowledge at regular intervals.