Statü tüketim ve materyalizmin plansız satın alma davranışı üzerindeki etkisinin analizi
Analysis of the impact of status consumption and materialism on impulse buying behavior
Yazar: NEFİSE TUNÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERCAN KESER
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Materyalizm = Materialism ; Plansız satın alma = Impulse buying ; Satın alma = Purchasing ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Statü = Status ; Tüketim = Consumption ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, statü tüketim ve materyalizmin plansız satın alma davranışı üzerindeki etkisi incelenmesidir. Araştırmanın kapsamını, Diyarbakır ilinde yaşayan 18 yaş ve üzerindeki tüketiciler oluşturmaktadır. Çalışmada tesadüfî olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yönteminden yararlanılarak yüz yüze anket yöntemiyle toplam 472 katılımcıdan veri toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde; aritmetik ortalama, standart sapma, frekans dağılımı, açımlayıcı faktör analizi, güvenilirlik analizi, regresyon analizi ve varyans analizinden yararlanılmıştır. Analizler gerçekleştirilirken SPSS 22.0 paket istatistik programı kullanılmıştır.
Araştırmada gerçekleştirilen regresyon analizleri sonucunda materyalizmin alt boyutlarını oluşturan mutluluk ve mal varlığının statü tüketim ve plansız satın alma değişkenleri üzerinde anlamlı ve pozitif yönde bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca statü tüketimin de plansız satın alma üzerinde anlamlı ve pozitif yönde bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte uygulanan varyans analizleri sonucunda cevaplayıcıların gelir düzeyleri açısından statü tüketim, materyalizmin alt boyutları –mal varlığı, mutluluk– ve plansız satın almaya ilişkin düzeyleri arasında istatistiki açıdan anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The basic aim of this study is to research the effect of the status consumption and materialism on the impulse purchase. The scope of the research is consisted of 18 year and older consumers living in Diyarbakır province.  In the study, data from a total of 472 participants were collected with the help of face to face survey method benefiting from convenience sampling method, one of the non-random sampling methods.  In the analyses of the data within the context of the study, the programs such as arithmetic mean, standard deviance, frequency distribution, reliability analysis, exploratory factor analysis, variance analysis and regression analysis were made use of. During the process of the analyses, SPSS 22.0 packet statistical program was used. As a result of regression analyses carried out in the study, the happiness and wealth which composed the sub dimensions of materialism have a meaningful and positive effect on the status, consumption and the impulse purchase. Moreover, the status consumption also has a meaningful and positive effect on the impulse purchase. However, as a result of variance analyses applied, it was established that the survey respondents had significant differences statistically between the levels of the status consumption, the sub dimensions of materialism, like the happiness and wealth and the impulse purchase.