II. Abdülhamid döneminde İzmit sancağında eğitim-öğretim faaliyetleri (1876-1909)
Educational practices in Izmit province during the reign of Abdulhamid II (1876-1909)
Yazar: ABDÜLHAMİT BEŞİR
Danışman: PROF. DR. VAHDETTİN ENGİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tarih Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Abdülhamid II = Abdülhamid II ; Eğitim = Education ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Eğitim tarihi = Educational history ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Öğretim = Teaching ; İzmit Sancağı = İzmit Sanjak

Özet:
II. Abdülhamid dönemi maarif politikalarını, İzmit sancağı ve ona bağlı diğer idari birimlere olan yansıması üzerinden ele alacak olan ''II. Abdülhamid Dönemi İzmit Sancağında Eğitim-Öğretim Faaliyetleri (1876-1909) '' adlı çalışmada; eğitim, modernleşme, yerel tarih ve tarih öğretimi kavramları irdelenecektir. Bu araştırmanın amacı aynı zamanda Türk eğitim modernleşmesi hareketlerinin taşra idari birimlerine olan tesirini, dönemin eğitim politikalarının İzmit sancağı ve ona bağlı idari birimlerin sosyo-kültürel yapısına olan etkisini inceleyip yerel tarih araştırmalarının tarih eğitimindeki konumunu irdelemektir.
Bu genel amaç kapsamında araştırmanın temel problemleri şunlardır:
1. II. Abdülhamid dönemi eğitim politikalarının İzmit sancağına yansıması nasıl olmuştur?
2.İzmit Sancağında açılan okullar ve bu okulların eğitim-öğretim faaliyetleri nelerdir?
3.Yerel tarih, tarih eğitimi ve eğitim tarihi bağlamında II. Abdülhamid dönemi İzmit sancağı nasıl değerlendirilebilir?

Bu çalışmanın önemi;
 ''II. Abdülhamid Dönemi'nde İzmit Sancağında Eğitim-Öğretim Faaliyetleri (1876-1909)'' başlıklı tezde bir idari bölge üzerinden tarih eğitimi, yerel tarih ve eğitim tarihi kavramlarının belli bir dönemdeki izleri, yansımaları ve toplumsal değişime olan etkisi incelenecektir. Böylece II. Abdülhamid dönemi eğitim-öğretim faaliyetleri bir dönem üzerinden analiz edilmeye çalışılacaktır.

İzmit sancağı, 1876-1925 yılları arasında ufak bazı değişikliklerle hiçbir vilayete bağlı olmadan müstakil bir sancak olarak varlığını sürdürmüştür.  Bölge; merkeze yakınlığı, payitaht ile Anadolu vilayetleri arasındaki ulaşım güzergahında oluşu, stratejik konumu ve körfez gibi coğrafi bir değere sahip olmasıyla dönem içerisinde bir hayli değer kazanmıştır. İzmit sancağı bu yönleriyle merkezi idare tarafında önemli görülmüştür. İdari, iktisadi ve eğitim alanındaki pek çok öncü uygulama merkeze uzak idari birimlere kıyasla ilk burada tatbik edilmiştir. Bu gibi sebeplerden ötürü Osmanlı eğitim modernleşmesi sürecinde de İzmit sancağı bu avantajlarından yararlanmış ve Osmanlı coğrafyasında modern eğitim kurumları olan ibtidai, rüştiye, idadi gibi müesseselerin kuruluşu yine merkeze yakın olan bu bölgede olmuştur. Ayrıca II. Abdülhamid döneminde İzmit sancağı ve ona bağlı birimlerde inşa edilen okulların bir kısmı günümüzde ayakta olup halen aktif olarak eğitim- öğretim faaliyetlerinde kullanılmaktadır.

Bu çalışmanın yöntemi;
''II. Abdülhamid Dönemi'nde İzmit Sancağında Eğitim- Öğretim Faaliyetleri (1876-1909)'' adlı çalışma tarihsel araştırma yöntemiyle kaleme alınacaktır. Bilimsel araştırma türlerinden birisi olan yöntem belli bir geçmiş olayın günümüze etkilerini incelemek amacıyla kullanılmaktadır. Bu yöntem ile eğitim tarihi alanında yapılan çalışmalar sonucunda elde edilen veriler günümüzdeki ve gelecekteki eğitime perspektif kazandırması itibariyle büyük öneme haizdir.

Ayrıca bu araştırma tarihsel bir dönemi kapsadığı için betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın verileri nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yoluyla elde edilecektir.

Katkıları; 
- Araştırmaya konu olan bölgenin günümüz sosyo-kültürel yapısında o dönemde uygulanan eğitim politikalarının izlerini sürmek.
- O dönemde başlayan okullaşmanın bölgede halen devam ettiğini tespit etmek.

Abstract:
In this work called ''Educational Practices in İzmit Province during the Reign of Abdulhamid II (1876-1909) '' which analyzes the policies on education and their effects on İzmit province and other places located nearbly during the Abdulhamid II Era, notions such as education, modernization , local history and history teaching works are in education in relation with the socio-economic effects of modernization of Turkish education system on İzmit province an other places located nearby.
Within this general aim, the main problems of study are as follow;
1)How did the policies on education during the reign of Abdulhamid II affect İzmit Province?
2) What were the schools that were opened and how were their educational practices in İzmit Province?
3)How would İzmit Province during the reign of Abdulhamid II analyzed in relation with local history,history education and history of education?
The importance of this study;
In this thesis called ''Educational Practices in İzmit Province during the reign of Abdülhamid II (1876-1909) '' history education, local history and history of education would like to be seeked in a certain time period, how they were reflected and how they affected the social change. Thus, educational practices during  Abdülhamid II Era would be analyzed within a certain period of time.
Izmit Province, without being dependent on provinces had been existed between 1876-1925 with little changes.
This region gained so much importance in time with its advantage of being close to the center, being located on a junction point between Anatolia and the capital city, its strategic position and having the gulf within its boundaries. For this all, İzmit province has been given importance by the central authority.
Govermental, financial and educational practices first have been experienced here mostly before they were applied in other places located far awat from the center. For these reasons, during the process of Ottoman modernization, İzmit province became the firs place to see the practices of modern educational institotions such as iptidai, rüştiye and idadi. Also, some of the schools built in İzmit province and other places located nearby during the reign of Abdülhamid II still exist today and they are still active.
Themethod of this study;
In this work called '' Educarional Practices in İzmit Province during the reign of Abdülhamid II (1876-1909) '' historical research method would like to be used as a method. Being of the scientific research methods, this method is used to find out the effects of certain event that belongs to past. Works on history education done this method have a great significance, offering new perspectives on today's education and also for future practices.
Also, since it discusses a certain period of time it is also a descriptive analysis. The data of this study would like to be collected by using the document review method.
Contributions;
- To see tracks of the educational policiees onder today's socio-cultural structure of the region that is subject to this research.
- To identify current school practices that started in that period of time.