1950-1960 arası Türk-İngiliz ilişkileri ışığında Kıbrıs meselesi
Cyprus problem in the light of Turkey-England relationship between 1950-1960
Yazar: AHMET AVCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DURSUN GÖK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Demokrat Parti = Democrat Party ; Demokrat Parti = Democrat Party ; Kıbrıs = Cyprus ; Kıbrıs sorunu = Cyprus problem ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-İngiliz ilişkileri = Turkish English relations ; Türkiye = Turkey ; Yunanistan = Greece ; İngiltere = England

Özet:
Dünyada Jeopolitik bir öneme sahip olan Kıbrıs Adası'nın 1878 yılında İngiltere'nin tasarrufuna nasıl geçtiğinin ve Osmanlı Devleti'nin bu durumu hangi sebepler ve şartlar altında kabul ettiğinin üzerinde durulmuştur. 
Türkiye ve İngiltere arasında Ortadoğu'daki olaylarla gelişen dostluk, Türkiye'nin Yunanistan ile Kıbrıs sorunundan dolayı yaşadığı gerginliğe de olumlu yansıdı. Yunanistan'ın Türkiye'yi Kıbrıs sorunundan soyutlamak isteği karşısında İngiltere, Türkiye'nin Kıbrıs sorununda taraf olduğunu vurgulayarak Türk hükümetine destek vermiştir. Yunanistan'ın Kıbrıs'ı kendine bağlamak için Birleşmiş Milletlere yaptığı başvurular karşısında, Türkiye ve İngiltere birlikte hareket etmiştir. 
Dış politikada 1950-1960 arası dönemde Türk dış politikasında en önemli sorun Kıbrıs sorunu olmuştur. Demokrat Parti Kıbrıs Sorunu'nda sağduyulu ve akılcı bir politika takip etmiştir. Bu politika oluşturulurken Türk halkının Kıbrıs konusunda gösterdiği hassasiyet de etkili olmuştur. Demokrat Parti süreç içerisinde Kıbrıs politikasında bazen değişikliklere de gitmiştir. 1955'ten sonra Demokrat Parti diplomatik mücadeleyi uluslararası platforma da taşımıştır.1957 yılından sonra Demokrat Parti tarafından ortaya atılan Taksim Tezi Türkiye'nin Kıbrıs politikasındaki resmi tezi olmuştur. 1959'da ise Yunanistan ve İngiltere ile yapılan diplomatik görüşmeler sonucunda Bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kurulması konusunda anlaşılmıştır. 1959 yılında yapılan Zürih ve Londra Konferansları ile Bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti kurulmuştur.  Ayrıca Demokrat Parti iktidarı tarafından imzalanan Garantörlük Antlaşması ile birlikte Türkiye, garantör devlet olma hakkına sahip olmuştur. 
Ayrıca, Türk Mukavemet Teşkilatı Türk toplumundan aldığı destekle 11 yıl boyunca Türk halkının can, mal ve namus güvenliğini sağlamıştır.



Anahtar Kelimeler: Türkiye, Yunanistan, İngiltere, Osmanlı Devleti, Demokrat Parti, Kıbrıs, Taksim Tezi, Enosis, Türk Mukavemet Teşkilatı.

Abstract:
It is focused on how Cyprus Island, which has a geopolitical importance in the world,passed to the saving of England in 1878 and on what reasons and under which circumstances the Ottoman Empire accepted this situation. 
Friendship developed with the events in Middle East between Turkey and England, had a positive effect on the political tension, occured between Turkey and Greece due to Cyprus Dispute. Against Greece's inclination to elliminate Turkey from Cyprus Dispute, England supported Turkish government by emphasizing that Turkey is side to Cyprus Dispute. Turkey and England co-operated in the face of Greece's applications to the United Nations in order to acquire Cyprus. 
On foreign affairs,between 1950-1960 ,the most important problem on Turkey's foreign affairs was Cyprus problem. Democratic Party carried a reasonable and commensensical policy on Cyprus problem. While carrying out this policy,the sensitiveness of Turkish people was effective in the process. Democratic Party sometimes accomplished some changes on Cyprus policy. After 1955,Democratic Party leaded diplomatic challange on international platform as well. After Thesis of Partition,which was put forward by Democratic Party in 1957,come out the formal  thesis of Turkey's Cyprus policy.In 1959 as a result of diplomatic negotiations accomplished between Greece and England,there come out a deal on establishing Independent Cyprus Republic.With Zurich and London conferences which took place in 1959,Independent Cyprus Republic was founded. In addition, with Treaty of Guarantee, signed by Democratic Party,Turkey had the right of being guarantor goverment.
Morover,Turkish Resistance Organization provided life,honor, property protection of Turkish people for 11 years with the support of Turkish people.



Key Words: Turkey, Greece, England, Ottoman Empire, Democratic Party, Cyprus,  Thesis of Partition, Enosis, Turkish Resistance Organization.