Obstrüktif uyku apne sendromlu hastalarda beyin orta serebral arter kan akım hızlarının değerlendirilmesi
Evaluati?on of brai?n mi?ddle cerebral artery blood flow veloci?ty i?n pati?ents wi?th obstructi?ve sleep apnea syndrome
Yazar: ELİF MÜRÜVVET BENLİ
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ TUNCEL
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Kan akış hızı = Blood flow velocity ; Serebral arterler = Cerebral arteries ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı, obstrüktif uyku apne sendromu(OUAS) alt grupları ile bu tanıyı almayan bireylerde Traskraniyal Doppler ultrasonografi (TKD) ile, serebral kan akım hızlarını ölçerek, respiratuar manevranın serebral kan akım hızına etkisini değerlendirmektir.Gereç ve yöntem: Çalışmaya Kahramanmaraş Sütçü imam Üniversitesi Nöroloji polikliniğine horlama, gündüz aşırı uyku hali ve yakınları tarafından bildirilen apne semptomlarından bir ya da daha fazlası ile başvuran hastalara tanı amaçlı yapılan Polisomnografi (PSG) tetkikleri sonuçlarında 30 ileri derecede (AHİ>30/saat), 25 orta derecede (AHİ>15-30/saat) ve 22 hafif derecede (AHİ>5-15/saat) OUAS tanısı alan hastalar ile 22 OUAS tanısı almayan (AHİ ? 5/saat) benzer yaş grubundaki bireyler alındı. Çalışma gruplarında TKD ile iki taraflı orta serebral arterlerin (MCA) kan akım hızları, PI ve RI değerleri değerlendirildi. İleri, orta, hafif derece OUAS ve sağlıklı kontrol gruplarının sonuçları birbirleri ile kıyaslandı. Traskraniyal Doppler ultrasonografik(TKD) inceleme ise Multi-Dop X, DWL, TCD cihazı ile en az 10 dakika istirahat ettikten sonra yapıldı. Kişi supin pozisyonda iken 2 MHz Doppler probu kullanılarak temporal kemik pencerelerden 40-60 mm derinlikte, sağ ve sol orta serebral arter sonografisi ile yapıldı. MCA'ların pik-sistolik(PV), end-diastolik (EDV) ve ortalama kan akım hızları(MV), Gosling's pulsatility indeksi(PI), Pourcelet's resistance indeksi (RI) değerleri kayda alındı. Sonra hastaya nefes tutma testi (breath holding test) yapıldı. Hastaya nefesini tutabileceği kadar tutması söylendi. Nefes tutma süresinin 10 sn den uzun olması sağlandı. Bu esnada serebral kan akım hızı parametrelerindeki değişiklikler kaydedildi.Tartışma: Gruplar arası değerlendirme yapılmadığında, çalışmaya alınan tüm bireylerin istirahat esnası ve apne esnasındaki TKD parametreleri karşılaştırıldığında, istirahat esnasındaki PV, EDV, MV değerlerine göre apne esnasındaki değerler daha düşüktü. Bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı. Ancak gruplar birbiri ile kıyaslandığında dört gruptaki azalma oranlarında anlamlı fark saptanmadı. Bununla birlikte tüm grupların PI değerlerinde apne esnasında artış gözlendi. Her ne kadar bu artış istatistiksel olarak anlamlı olmasada apnenin bize vasküler direnci arttırdığını göstermektedir.Sonuç: Çalışmanın sonucu bize OUAS'ın serebrovasküler hastalıklar açısından bir risk faktörü olabileceğini düşündürtmektedir. OUAS hastalarında, kan akım değerlerinin sağlıklı bireylere göre daha düşük bulunması ve çalışmamızda anlamlı bulunmasada serebral vasküler direncin bir göstergesi olan PI değerindeki apne esnasındaki artışa bağlı olarak vasküler direnci artırarak serebral perfüzyonu azaltıp inme riskinde artışa neden olabileceğini düşündürmektedir. Böylece hem uykuya bağlı hemde apnelerin sonucunda oluşan serebral kan akım hızındaki azalma uyku esnasında gelişen serebrovasküler hastalık oluşumuna yol açabilecektir.

Abstract:
Aim: Purpose of our study is to evaluate the effects of respiratory manauver on the cerebral blood flow by measuring cerebral blood flow with Transcranial Doppler Ultrasound(TCD) in patients with obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) subgroups and patients not having this diagnose.Material and Methods: On our study we have 30 high degree(AHİ>30/hour), 25 medium degree (AHİ>15-30/hour) and 22 light degree (AHİ>5-15/hour) OSAS patients with polysomnography(PSG) test results and 22 smilar aged patients not OSAS diagnosed (AHİ<5/hour) which apply to Kahramanmaraş Sütçü İmam University Norology clinic with one or more of snoring, somnolance in day time or apnea symptoms which reported by patients adjacents. In the study groups blood flow rates, PI and RI measurements of both middle cerebral arteries(MCA) were evaluated with TCD. All results of the groups were compared. TCD measuring was done by Multi-Dop X, DWL and all tests were done after 10 minutes of rest. 2 MHz Doppler probe was used on supine position and sonography of both MCA was done from temporal bone window in 40-60 mm depth. Top-systolic(PV), end-diastolic(EDV) and mean blood flow rates(MV), Gosling's pulsatility index(PI) Pourcelet's resistance index(RI) of MCA were documented. Breath holding test was done to patients. Patients were told to hold their breaths as long as they can. it was provided to all patients to hold their breaths more than 10 seconds. At this point difference on cerebral blood flow rates were documented.Discussions: When subgroup evaluating was excluded, TCD parameters compared in all patients at rest and apnea time, PV, EDV and MV measurements at apnea time were lower than at rest time. This difference was statistically significant. But when subgroups were compared difference was insignificant. Meanwhile all groups has increased PI measurements at apnea time. Although this difference was insignificant, this increase show us vascular resistance was increased too.Results: The study suggests that OSAS can be a risk factor in cerebrovascular diseases. In OSAS patients blood flow rates are lower than normal population and although insignificancy in our study high PI measurements at apnea time can increase vascular resistance and this can lower cerebral perfusion which can cause higher stroke risk. So that both sleeping and apnea related decreased cerebral blood flow rates can cause cerebrovascular diseases in sleep time.