Kütahya Vahid Paşa Kütüphanesinde korunan 3313 numaralı el yazması Kur'an-ı Kerim'in koruma ve onarım çalışmaları
Conservation and restoration of the manuscript no.3313 of the Qur'an, preserved in the Vahid Pasha Library in Kutayha
Yazar: ELİF ÖZYALÇIN
Danışman: DOÇ. MUHAMMET BİLGEN
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Kütahya Vahid Paşa Yazma Eser Kütüphanesi, Vahid Paşa Koleksiyonu'na ait 3313 envanter numaralı Özbek Han için yazılmış olan Kur'an-ı Kerim'in koruma ve onarım çalışmaları tez çalışmasının konusunu oluşturmaktadır. Tez kapsamında, ele alınan eserin Kur'an olmasından dolayı ilk olarak Kur'an'ın tarihçesinden bahsedilmiştir. Kur'an sayfalarının bir araya getirilmesinden sonra insanların Allah kelamı olan Kur'an'a olan bağlılıkları ve hürmetinden dolayı oluşturdukları süslemeler, bezemler dönemin toplumsal yapısı konusunda bizleri bilgi sahibi yapması konusundaki öneminden bahsedilmiştir. Daha sonra geçmiş dönemler hakkında bizleri aydınlatan bu yazmaların birer tarihi belge niteliğinde olduğuna değinilmiş ve insanların çok eski zamanlardan beridir bağ kurdukları ve önem verdikleri tüm nesneleri koruma eğiliminde olduklarına değinilmiştir. Bu koruma isteğinden doğan koruma çalışmalarının her biri koruma ve onarım çalışmalarının temelini oluşturmaktadır. Buradan yola çıkılarak koruma ve onarım çalışmalarından bahsedilmiş, ülkemizde koruma ve onarımın tarihsel gelişimi anlatılmıştır. Koruma ve onarım çalışmalarının anlatılacağı eserin yer aldığı ve bağlı olduğu kütüphaneler hakkında bilgi verilmiştir. Çalışma kapsamında eserin adına yazılmış olduğu hükümdarı, müellifi ve içeriği hakkında bilgi verilmiştir. Çalışma süresince yapılan belgelemeler, analizler, konservasyon çalışmaları ve eserin konservasyon öncesi-sonrası durumları hem yazılı hem de görsel olarak anlatılmıştır. Bu çalışma ile bir eserin maruz kalmış olduğu bozulmalar karşısında nasıl ele alınması gerektiği, ne tür uygulamalardan geçtiğinin anlaşılması ve aktarılması amaçlanmıştır. Eserin bütün konservasyon çalışmaları Türkiye Yazma Eserler Kurumu Kitap Şifahanesi ve Arşiv Dairesi Başkanlığı'nda yapılmıştır.

Abstract:
The subject of this thesis is the conservation and restoration work on a Qur'an manuscript written for Uzbek Khan, catalogued under inventory number 3313, in the Vahid Pasha Collection of the Kütahya Vahid Pasha Manuscript Library. Due to the fact that the manuscript in question is a Qur'an, the history of the Qur'an has been discussed first. Following the compilation of the Qur'an's pages, the importance of the decorations and embellishments created due to people's devotion and reverence for the divine Word of the Qur'an, in terms of providing insights into the social structure of the time, has been emphasized. Subsequently, it is highlighted that these manuscripts, which enlighten us about past eras, are historical documents. It has also been mentioned that people have had a tendency to protect and preserve objects they have valued and bonded with since ancient times. This inclination towards preservation has laid the foundation for conservation and restoration efforts. Based on this, conservation and restoration in our country has been explained. Information about the libraries to which the manuscript belongs and is associated with has been provided. The study also includes information about the ruler to whom the manuscript was dedicated, its author, and its content. The documentation, analyses, conservation work and the condition of the manuscript before and after conservation during the study have been presented both in writing a visually. This study aims to understand and convey how to approach the deterioration a manuscript has been subjected to and what kinds of procedures it has undergone. All the conservation work on the manuscript has been carried out at the Manuscript Institution of Türkiye, Book Repair Workshop and Archive Department.