Kadınların kadercilik eğilimlerinin jinekolojik kanser farkındalık durumlarına etkisini incelenmesi
Investigation of the effect of fatalism tendencies of women on gynecological cancer awareness
Yazar: MELİH YANIK
Danışman: PROF. DR. EMEL TAŞÇI DURAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Kadercilik = Fatalism ; Kanser =

Özet:
Amaç: Bu çalışma, kadınların kadercilik eğilimlerinin jinekolojik kanser farkındalık durumlarına etkisinin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. 
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir araştırma modeli kullanılarak yürütülen bu araştırmanın örneklemi 20 Şubat 2022 - 3 Ekim 2022 tarihleri arasında araştırmaya katılmayı kabul eden (n=416) 18-65 yaş arası kadın katılımcılardan oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda geliştirilen Kişisel Bilgi Formu, Jinekolojik Kanserler Farkındalık Ölçeği ve Kadercilik Eğilimi Ölçeği ile toplanmıştır. Çalışmamızın istatistiksel analizi SPSS 25.0 programı ile yapıldı. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistiksel metotlar, iki bağımsız grup arasındaki fark için bağımsız t testi, ikiden fazla bağımsız grup karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi, fark bulunduğu durumda ise Post Hoc ikili karşılaştırma yöntemlerinden Bonferroni ve ölçekler arasındaki ilişkiyi karşılaştırmak amacıyla Pearson korelasyon uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmamıza katılan kadınların %83.2'si üreme organları kanserlerinden korunmanın mümkün olduğunu, %78.8'i kadın üreme organları kanserlerine yönelik bir eğitim aldığını, %37'si daha önce Pap Smear testi yaptırdığını, %16.6'sı düzenli olarak Pap Smear testi yaptırmaya devam ettiğini ve yalnızca %2.4'ü HPV aşısı olduğunu belirtmiştir. Kadınların Jinekolojik Kanserler Farkındalık Ölçeği toplam puan ortalaması 148.85±29.72 ve Kadercilik Eğilimi Ölçeği toplam puan ortalaması 72.44±16.84 olarak belirlenmiştir. Jinekolojik Kanserler Farkındalık Ölçeği ve Kadercilik Eğilimi Ölçeği puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir (p<.0.05).
Sonuç: Yüksek seviyede batıl inançlara sahip olan kadınların jinekolojik kanser farkındalıklarına ilişkin daha olumsuz tutuma sahip oldukları belirlenmiştir. Batıl inanç seviyesi yüksek olan katılımcıların kanserden korunma farkındalığı, hastalık algısı farkındalığı, kanserlerde erken tanı ve bilgi farkındalıklarının düşük seviyede olduğu ve aralarında negatif yönlü bir ilişki bulunduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Objective: This study was carried out to examine the effects of women's fatalism tendencies on their awareness of gynecological cancer.
Materials and Methods: The sample of this study, which was conducted using a descriptive quantitative research model, consisted of female participants aged 18-65 years who agreed to participate in the research (n=416) between February 20, 2022 and October 3, 2022. The data were collected with the Personal Information Form, Gynecological Cancer Awareness Scale, and Fatalism Tendency Scale developed by the researcher in line with the literature. Statistical analysis of the current study was performed by using the SPSS 25.0 program. Descriptive statistical methods were used to evaluate the data, the independent t-test was used for the difference between two independent groups, and the one-way analysis of variance, Bonferroni correction, Pearson correlation were used for the comparison of more than two independent groups.
Results: 83.2% of women stated that it is possible to be protected from cancers of reproductive organs, 78.8% received education on female reproductive organ cancers, 37% have taken a Pap Smear test, 16.6% continue to have a regular Pap Smear test, and only 2.4% had the HPV vaccine. The total score average of the women's GCAS was 148.85±29.72 and the total score average of FTS was 72.44±16.84. A statistically significant positive correlation was found between the average scores of the Gynecological Cancers Awareness Scale and the Fatalism Tendency Scale (p<.0.05).
Conclusion: It has been determined that women with high levels of superstition have a more negative attitude toward their awareness of gynecological cancer, their awareness of cancer prevention, awareness of illness perception, early diagnosis of cancers, and awareness of information are also at low levels, and there is a negative relationship between them.