Endotel fonksiyonu: Genetik zemin ve kardiyovasküler risk faktörlerinin sağlikli görünen popülasyonda etkisi varmidir?
Endothelıal functıon: How ıs ıt affected ın healthy humans wıthout obvıous cardıac rısk factors?
Yazar: EMRULLAH DÜZGÜN ERDEM
Danışman: PROF. DR. ŞEREF DEMİREL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
AmaçGenetik zemin ve kardiyak risk faktörlerinin sağlıklı görünen popülasyonda endotel fonksiyonu etkileyip etkilemiyeceği araştırılmıştır.Yöntem ve gereçlerSağlıklı görünen 255 bireyde (119 erkek, ortalama yaş 35.1 ? 2.3) endotelyal yapısal nitrik oksit sentaz (ecNOS), anjiotensin dönüştürücü enzim (ACE) ve anjiotensin tip I reseptör (AT1R) gen polimorfizmleri polimeraz zincir reaksiyonu ile incelendi. Brakyel arter ultrasonografisi ile 232 kişi değerlendirildi; endotele bağımlı vazodilatasyon (EDD) için reaktif hiperemi, endotelden bağımsız vazodilatasyon (EID) için ise 0.5mg sublingual nitrogliserin kullanıldı.BulgularecNOS ve ACE genleri EDD ve EID'yi etkilemedi. Halbuki AT1RAC+CC genotipli kişilerde AT1RAA genotipli kişilere göre anlamlı derecede daha düşük EDD düzeyleri vardı (%19.4 ? 6.6 vs %21.5 ? 7.8, p=0.041). Bu etki kadınlarda ölçülen EDD ve EID değerleri ile sınırlı kaldı. Erkeklerle karşılaştırıldığında kadınların kardiyovasküler risk profilleri daha iyiydi.EDD ve EID yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi, ürik asit ve hemoglobin düzeyleri ile anlamlı olarak orta derecede korelasyon gösterirken, kreatinin ve glukoz düzeyleri, trombosit sayısı ve AT1R geni ile hafif derecede korele idi. Cinsiyetler arasında fark sadece premenopoz döneminde kadınlar lehineydi. Cinsiyete göre yapılan düzeltme sonrası değişen glukoz düzeyleri erkeklerde etkili bulunmazken kadınlarda EDD ve EID'yi kötü yönde etkiledi (sırasiyle, p=0.037 ve p=0.049). Artan trombosit sayısı ile EDD erkeklerde kötü yönde etkilenirken kadınlarda olumlu anlamda düzelme gösterdi (p=0.02). Multipl regresyon testine tabi tutulduğunda sadece yaş, cinsiyet/hemoglobin ve AT1RC aleli prediktif bulundu.SonuçEDD ve EID değişkenliğinin ancak %20'si bulunan prediktif parametreler ile açıklanabildi.Yaş, cinsiyet/hemoglobin ve AT1RC aleli esas prediktif parametreler idi. Bu sonuca göre: 1. EDD ve EID değişkenliğinin önemli bir bölümü çalışmada bakılabilen parametrelerle açıklanamadı. 2. Korele bulunan parametrelerden AT1R geni dışındaki yaş ve cinsiyetin etkisi önceki çalışmalarda da gösterilmişti.

Abstract:
Objective: The influence of genetic background and cardiac risk factors on endothelial dysfunction in healthy humans was investigated.Design and Methods: In 255 healthy subjects (119 men, mean age 35.1 ? 2.3 years) endothelial constitutive nitric oxide synthase (ecNOS), angiotensin converting enzyme (ACE) and angiotensin II type 1 receptor (AT1R) gene polymorphisms were assessed using polymerase chain reaction. High resolution brachial artery ultrasound was used in 232 subjects, for endothelium dependent vasodilation (EDD) reactive hyperemia, for endothelium independent vasodilation (EID) 0.5mg sublingually nitroglycerine were used.Results: ecNOS and ACE genes had no significant effect on EDD and EID. However, subjects with AT1RAC+CC genotypes had lower EDD compared to subjects with AT1RAA genotype (19.4 ? 6.6% vs 21.5 ? 7.8%, p=0.041). This effect was restricted to EDD and EID measured in women. Women had better cardiovascular risk profile compared to men. EDD and EID showed significant moderate correlation with age, sex, body mass index, uric acid, and hemoglobin levels, and low correlation with creatinine, AT1R gene, glucose, and platelet counts. The difference between sexes were apparent only in premenopause in favor of women. After correction for sex, changing glucose levels affected EDD and EID in women adversely (p=0.037 and p=0.049, respectively), while having no effect in men. Increased platelet levels adversely affected EDD in men and favorably increased EDD in women (p=0.02). In multiple regression test, only age, sex/hemoglobin, and AT1RC allele retained as significant.Conclusions: Only 20% of the variability of EDD and EID was explained by the parameters. The main factors found were age, sex/hemoglobin, and AT1RC allele. This implies; first, the greater part of variability in EDD and EID remained unexplained, second, the factors correlated were also shown in previous studies except for the effect of AT1R gene.