Sekizinci sınıf öğrencilerinin çember ile ilgili problemlerde kullandıkları sürükleme türleri
Dragging types of eighth grade students in circle problems
Yazar: EMİNE KOCALAR
Danışman: DOÇ. DR. MELİH TURĞUT
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dinamik matematik yazılımı = Dynamic mathematics software ; GeoGebra = GeoGebra ; Geometri öğretimi = Geometry teaching ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematiksel yöntemler = Mathematical methods ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Sürükleme = Drag ; Çember = Circle

Özet:
Bu araştırmanın amacı sekizinci sınıf öğrencilerinin bir dinamik geometri ortamındaki çember ile ilgili problemlerde kullandığı sürükleme türlerini ortaya çıkarmaktır. Araştırma Türkiye'nin güneyindeki bir il kapsamındaki bir köy okulunda gerçekleştirilmiştir. Nitel paradigma benimsenmiş ve öğretim deneyi deseni kullanılmıştır. Veri çeşitlemesine gitmek için gözlem, klinik görüşme ve araştırmacı notlarından faydalanılmıştır. Bir dinamik geometri yazılımı (DGY) olan GeoGebra ile gerçekleştirilen öğretimsel iş tabanlı klinik görüşmeler, iki hafta süreli ön uygulamalar daha sonra bir hafta süren pilot uygulamalar ve son olarak iki hafta asıl uygulamalar olmak üzere üç farklı uygulama yapılmıştır. Ön uygulamalarda ve asıl uygulamalarda ikişer kişi olmak üzere üç grupla çalışma yapılmıştır. Pilot uygulama için iki öğrenci ile çalışılmıştır. Ön uygulamalarda geometrik şekiller (üçgenler, dörtgenler, çember ve doğru parçası) ile ilgili altı problem verilmiştir. Pilot uygulamada ve asıl uygulamada çember ile ilgili ya da çemberi kullanmaları gereken dört problem sorulmuştur. Veriler betimsel analiz yapılarak çözümlenmiştir. Araştırmada öğrencilerin sürükleme türlerinden rastgele ve amaçlı sürüklemeyi en fazla kullanırken diğer sürükleme türlerini daha az kullandıkları ortaya çıkmıştır. İlk problemlerde kullandıkları sürükleme çeşitleri ile sonraki görevlerde kullandıkları sürüklemeler bazen çeşitlenmiş bazen de kullanım amacı değişmiştir. Problemin çözüm aşamasında takılan öğrencilerin bazı sürüklemeleri kullanmadıkları görülmüştür. Bazı problemleri çözdükten sonra sürükleme yerine ölçme işlemini kullandıkları fark edilmiştir. Çember ile ilgili problemlerde kullanılan sürükleme türlerinin kullanım amaçları ortaya koyulmuştur. Her sürükleme türünün kullanım sıklığı ve bunun nedenleri belirtilmiştir. Bulunan bu sonuçlar, alan yazındaki çalışmalardaki sınıflandırmalar ile sürükleme amaçları yönünden benzerlik göstermektedir. Bu çalışma ile çember ile ilgili kavramlar ve diğer şekillerle olan ilişkileri öğrencilerin çoğunun kavradıkları ve kullanabildikleri ortaya çıkmıştır. DGY ile öğrencilerin derse daha aktif katıldığı ve bir problemi anlayıp çözümü keşfettiğinde öğrenmeye karşı ilgisinin arttığı gözlemlenmiştir. Farklı çözüm yollarını deneme, varsayım oluşturma, varsayımın doğruluğunu test etme, genelleme yapma fırsatı bulan öğrenciler birden fazla çözüm yolu da üretebilmişlerdir. Her öğrencinin farklı bir şekilde düşündüğü ya da birbirinin aynısı düşüncelere sahip oldukları durumlarda, sürüklemeleri de buna göre değişmiştir. Bilgisayar tecrübesinin biraz fazla olduğu öğrencilerin programı daha iyi kullandıkları ve varsayımlarını daha kolay test ettikleri görülmüştür. Araştırmanın bu konudaki alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to elaborate dragging types of eight grade students in circle related problems in a dynamic geometry software. The research was conducted in a rural school of southern city of Turkey. Qualitative paradigm was adopted and teaching experiment model was used in this research. In order to triangulate the data, observation, task-based interviews and field notes were used. Task-based interviews were implemented within three different application: (i) pre-application which lasted during two weeks, after that, (ii) pilot application which lasted during a week and finally (iii) main application which lasted during two weeks.  In pre-application and main application, the participants were three groups of two students, as for pilot application, two students participated in. In pre-application, six problems which were in relation to geometric shapes (triangles, quadrilaterals, circle and line segment) were proposed. In pilot application and main application, four problems which were in relation to circle were proposed. The collected data was analysed through descriptive analysis techniques. In the research, it was obtained that while students generally used random and intentional dragging among the types of dragging, they rarely used other dragging types. The dragging types they used for solving the first problems and the ones they use for the following assignments sometimes varied and sometimes their intended use changed. It was observed that the students who got stuck on the problem-solving phase did not use some of the dragging types. It was noticed that they used measurement operation instead of dragging after they had solved certain problems. Intended use of dragging types used in circles subject were revealed in this research. The frequency of usage of each dragging type and the reasons for this frequency are indicated. The obtained results have similarity to 
2 
 
the classifications in the literature in terms of the aims of dragging. This research indicates that most of students could comprehend and use the concepts related to circles and the relationship between these concepts and other shapes. It was observed that students attended the lessons more actively with DGS, and their interests in learning increased when they understood a problem and then discovered its solution.  Students who had the opportunity to try different ways of solutions, create assumptions, check the accuracy of the assumptions and generalize could also create more than one way of solution. In the cases of each student has a different idea, or the same ideas as one another, the dragging types that they used changed accordingly. It was observed that the students who were more skilled using computers used the software better and tested their assumptions more easily. It is thought that this research will contribute to the literature about this subject.