Mustafa Kutlu'nun deneme türü eserlerinin değerler eğitimi bağlamında incelenmesi
Examining Mustafa Kutlu's essay type works in the context of values education
Yazar: LEMAN GEZER YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZTÜRK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Hızla değişen dünyada, toplumlar varlıklarını devam ettirebilmek için değerlerini korumak zorundadırlar. Çünkü sürekli gelişim hâlinde olan dünyada değerlerin korunması güç hâline gelmektedir. Bir toplumun huzur ve mutluluk içinde yaşamasının bir yolu da evrensel değerlere sahip bireyleri yetiştirmektir. Eğitim; değerlere sahip çıkacak, evrensel değerleri içselleştirecek bireyleri yetiştirmede önemli bir rol oynar. İnsanların dayanışma içinde olmaları, iletişim kurmaları eğitimle olur. Çünkü eğitimin işlevi sadece bilgi vermek değildir; bireyleri değişen dünyaya hazırlamak ve sahip olunan değerlerin korunması için bilinçlendirmektir. 
Eğitimde kullanılan edebî eserler, bireylerin bilinçlenmesi için önemli bir araçtır. Kitap okuyan bireyler, kendilerini eğitip geliştirebilirler. Edebî eserlerde yer alan iletiler, bireylerin gerçekte sahip oldukları değerleri korumalarını sağlar. Türk dili ve edebiyatı dersleri öğrencilere milli ve manevi değerleri metinler aracılığıyla aktarmada önemlidir. 
Mustafa Kutlu'nun, deneme türü kitapları değerleri aktarmada ve bireylere benimsetmede önemli bir yere sahiptir. Mustafa Kutlu deneme kitaplarında güncel sorunları, ülkemizde değişen değerleri sıkça işlemiş hem birey hem toplum açısından ele alarak milli ve manevî değerlerin önemini vurgulamıştır. Ayrıca Mustafa Kutlu'nun hikâyelerinin önemli bir yerinin olması, deneme türü eserlerine olan ilginin artmasına katkı sağlayacaktır. 
Bu çalışmanın amacı Mustafa Kutlu'nun denemelerinin değerler eğitimine katkısını incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırmanın materyali Mustafa Kutlu'nun 12 deneme kitabı oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından alanında uzman akademisyenlerin görüşleri ve 10 kök değer göz önünde bulundurularak ön inceleme sonucunda 20 değerin ele alındığı ''Değerler Formu'' oluşturulmuştur. Verilerin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. İşlenen değerler ayrı başlıklar altında incelenmiş olup değerlerin yer aldığı deneme kitabı ve sayfa numaraları belirtilerek değerleri içeren cümleler alıntılanıp yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda en çok rastlanan değerin dini değerler ve çevreyi koruma değeri olduğu; en az işlenen değerin ise sabır değeri olduğu tespit edilmiştir. Mustafa Kutlu'nun deneme eserlerinin değerleri içermesi bakımından zengin olduğu sonucuna varılmış; değerler eğitiminde yazarın bu türdeki eserlerinin de kullanılabileceği anlaşılmıştır.

Abstract:
In a rapidly changing world, societies have to protect their values in order to survive, because in a world in constant development, the protection of values becomes a strength. One way for a society to live in peace and happiness is to raise individuals with universal values. Education plays an important role in raising individuals who will protect values and internalize universal values. Education helps people to be in solidarity and communicate. Because the function of education is not only to provide information; it is also to prepare individuals for the changing world and to raise awareness for the protection of the values they have
Literary works used in education are an important tool for raising awareness of individuals. Individuals who read books can educate and develop themselves. The messages in literary works enable individuals to protect the values they actually have. Turkish language and literature courses are important in conveying national and spiritual values to students through texts. 
Mustafa Kutlu's essay type books have an important place in transferring values and adopting them to individuals. Because Mustafa Kutlu has frequently dealt with current problems in his essay books, the changing values in our country, and emphasized the importance of national and spiritual values by addressing both the individual and society. In addition, the fact that Mustafa Kutlu's stories have an important place will contribute to the increase in interest in his Works in the essay genre.
The aim this study is to examine the contribution of Mustafa Kutlu's essays in the journals. Document analysis, one of the qualitative research methods, was used in the study. The research material consists of Mustafa Kutlu's 12 essay books. In collecting the data, the researcher created a values form in which 20 values were addressed by the researcher as a result of the preliminary examination by taking into account the opinions of academicians who experts in the field and 10 roots. Descriptive analysis was used to analyze the data.The values covered were analyzed under separate headings and the sentences containing the values were quoted and interpreted by specifying the essay book and page numbers in which the values were included. It was determined that the most common value among the values examined was religious values and the value of caring for the environment, and the least processed value was the value of patience. It is concluded that Mustafa Kutlu's essay works are rich in terms of containing values, and it is thought that the works can be used in values education with this aspect.