Sağlık çalışanlarında klinik liderlik özelliklerinin yaşam kalitesi bileşenlerine etkisi
The effect of clinical leadership characteristics on quality of life components in healthcare workers
Yazar: ÖZGÜR GÜNAL
Danışman: PROF. DR. GAYE ATİLLA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Klinik liderlik = Clinical leadership ; Merhamet yorgunluğu = Compassion fatigue

Özet:
Araştırma ile klinisyenlerin klinik liderlik özelliklerinin, yaşam kalitesi bileşenlerinin alt boyutları olan merhamet yorgunluğu, mesleki tatmin ve tükenmişlik üzerine etkisinin açığa kavuşturulması amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, Isparta ilinde yer alan Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi, Isparta Şehir Hastanesi, Özel Isparta Hastanesi ve Davraz Yaşam Hastanesinde görev yapan 911 sağlık çalışanı oluşturmaktadır. Nicel araştırma yöntemi kullanılan araştırmada veriler anket tekniği aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmada Budak (2016) tarafından Türkçe geçerlik ve güvenilirlik çalışması gerçekleştirilen "Klinik Liderlik Ölçeği" ve Yeşil vd.(2010) tarafından Türkçe geçerlik ve güvenilirlik çalışması yapılan "Çalışanlar İçin Yaşam Kalitesi Bileşenleri Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma modelinin analiz edilmesi amacıyla toplanan verilere ilişkin tanımlayıcı istatistikler, güvenirlilik ve geçerlilik testleri, doğrulayıcı faktör analizi ile korelasyon analizleri SPSS ve AMOS programları aracılığıyla yapılmıştır. 
Yapılan analizler neticesinde klinik liderliğin alt boyutları olan kişisel özellikler, diğerleri ile çalışma, hizmetlerin yönetimi, hizmetlerin iyileştirilmesi ve yönlendirmelerin kurgulanması alanları, çalışanlar için yaşam kalitesi bileşenlerinin alt boyutları olan mesleki tatmini pozitif yönde tükenmişlik ve merhamet yorgunluğunu ise negatif yönde etkilemiştir. Yapılmış olan fark analizlerinde ise özel hastanelerde klinik liderliğin alt boyutlarının tamamının kamu hastanelerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Cerrahi branşlarda diğerleriyle çalışma, hizmetlerin iyileştirilmesi ve hizmetlerin yönetimi boyutlarına ait algı düzeylerinin dahili branşlara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Hekim ve hemşirelerin klinik liderlik algı düzeyleri arasında anlamlı bir fark gözlenmemiştir.

Abstract:
The aim of the research was to clarify the effect of clinicians' clinical leadership characteristics on compassion fatigue, professional satisfaction and burnout, which are the sub-dimensions of quality of life components. The sample of the research is located in Isparta province; it consists of 911 healthcare professionals working at Süleyman Demirel University Research Hospital, Isparta City Hospital, Private Isparta Hospital and Private Davraz Yaşam Hospital. The data in the research were obtainned through survey technigue. In the study, the "Clinical Leadership Scale" whose Turkish validity and reliability study was conducted by Budak (2016) and the "Quality of Life Scale for Employees" whose Turkish validity and reliability study was conducted by Yeşil et al. (2010) were used. In order to analyze the research model, descriptive statistics, reliability, validity, confirmatory factor analysis and correlation analyzes of the collected data were conducted through SPSS and AMOS programs.
As the consequences of analysis: among the subdimension of clinical leadership; personal characteristics, working with others, management of services, improvement of services and setting up directions positively affected professional satisfaction which is one of the sub-dimensions of Quality of Life for Employees Components and negatively affected with the other sub-dimensions of burnout and compassion fatigue. In the difference analysis, it was seen that all sub-dimensions of Clinical Leadership were higher in private hospitals than in public hospitals. It has been determined that the perception levels of working with others, improving services and managing services are higher in surgical branches than in internal branches. No significant difference was observed between the Clinical Leadership perception levels of physicians and nurses.