Mesleki ve teknik ortaöğretimde finansman harcamalar ve maliyet
Expenses and cost in vocational and technical secondary financing
Yazar: KENAN ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. KASIM KARAKÜTÜK
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Teknik Eğitim = Technical Education
Dizin: Eğitim ekonomisi = Education economy ; Eğitim harcamaları = Education expenditures ; Okul-endüstri iş birliği = School-industry cooperation ; Teknik liseler = Technical high schools

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'de Erkek Teknik Öğretim, Kız Teknik Öğretim, Ticaret ve Turizm Öğretimi, Din Öğretimi ve Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlükleri'nin 1960-2006 yılları arasında finansmanının kimlerce karşılandığı, yapılan harcamalar ile genel müdürlüklere ve okullara göre öğrenci birim maliyetini, okulda bütçe yönetiminde karşılaşılan sorunları, ailelerince öğrencilere yapılan yıllık eğitim harcamalarını ve öğrenimlerinin öğrencilere tararlarının neler olduğunu belirlemeyi amaçlamıştır. Tarama modelinde olan araştırmanın çalışma evrenini, İstanbul'da bulunan ve beş mesleki öğretim genel müdürlüğe bağlı mesleki ve teknik liselerin yöneticileri, öğrencileri ve öğrenci aileleri oluşturmuştur. Araştırmada ?tabakalı örnekleme? yöntemi kullanılmıştır.İstanbul'da 22 ilçe ve 52 okulda bulunan toplam 53 meslek alanının (aynı meslek alanının farklı okul türleri ile birlikte toplam 67 meslek alanı) tamamında öğrenim gören öğrenciler ve aileleri araştırma kapsamına alınmıştır. Öğrenimlerinin kendilerine yaralarının neler olduğunu belirlemek amacıyla 10. sınıflarda öğrenim gören 972 ve 11. sınıflardan 5.194 olmak üzere toplam 6.166 öğrenciye anket uygulanmıştır. Öğrencilere ailelerince yapılan yıllık eğitim harcamalarını belirlemek amacıyla çocukları 10. sınıflarda öğrenim gören 678 ve 11. sınıflarda öğrenim 3.674 aileye olmak üzere toplam 4.352 aileye anket uygulanmıştır. İstanbul'da 2007-2008 öğretim yılında beş genel müdürlüğe bağlı toplam 216 mesleki ve teknik lise ve bu liselerin 10. sınıflarında öğrenim gören 58.398, 11. sınıflarında öğrenim gören 61.188 olmak üzere toplam 118.586 öğrenci öğrenim görmekteydi. Araştırma kapsamına alınan okullar çalışma evreninin % 24.0'ını, öğrenciler % 5.2'sini ve aileler % 3.7'sini oluşturmuştur. İstanbul'da 32 okulun 2006 yılı bütçesine ulaşılarak okulda öğrenci birim maliyeti hesaplanmıştır. Ayrıca, okulda bütçe yönetiminde karşılaşılan sorunlar ile paranın harcanmasında önceliklerin nasıl belirlendiği konularında okul yöneticileri ile görüşme yapılarak veri sağlanmıştır. Mesleki ve teknik öğretimin nasıl bir mal (hizmet) olduğu ve finansmanının kimlerce karşılanması gerektiği konularında ise yöneticilere anket uygulanmıştır.Türkiye'de Planlı Dönemin 1960-2006 yılları arasında, belirtilen genel müdürlüklere yapılan harcamalar Maliye Bakanlığı Kesin Hesap Cetvellerinden alınmıştır. 1973 yılında Planlama Programlama Bütçeleme Sistemine geçilmesiyle, genel müdürlüklere yapılan harcamalar cetvellerde ayrı ayrı belirtildiğinden mesleki ve teknik ortaöğretimde yıllık öğrenci birim maliyetleri hesaplanmıştır. Yapılan harcamalar enflasyondan arındırılarak 2007 sabit fiyatlarına dönüştürülmüş, Y= abx şeklindeki trend denklemleri yazılmış ve Doğrusal Kalıpları (Yarı-Logaritmik Kalıp) çizilmiştir.Araştırmanın kuramsal boyutu ile ilgili veriler Türkiye'de ve seçilmiş bazı ülkelerdeki alanyazın taranarak incelenmiş ve elde edilen veriler düzenlenerek sunulmuştur. Harcamalar ile ilgili hesaplamalarda Excel Programı, anketlerin analiz edilmesinde SPSS programı kullanılmıştır. Araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır:1973-2006 yıllar arasında mesleki ve teknik ortaöğretimde öğrenci birim maliyeti artmamış hatta azalmıştır. Türkiye'de öğrenci birim maliyeti OECD ortalamasının altındadır. Mesleki ve teknik liselerdeki öğrenci birim maliyetlerinin, Okul Aile Birliği Bütçesinden yapılan katkıya rağmen, genel müdürlüklerin ortalamalarından daha az olduğu gözlenmiştir. Okul bütçe yönetiminde, özellikle paranın yeterliği ve ödeneklerin kullanılması konularında sorunların olduğu ayrıca enerji, iletişim ve hizmet alımlarına yapılan harcamalara Milli Eğitim Bakanlığı'nın yeterince ödenek göndermediği belirlenmiştir. Aileler 2006-2007 öğretim yılında mesleki yönlendirme sınıflarında öğrenim gören çocuklarına yıllık eğitim harcamaları olarak meslek alanlarının tamamında ortalama 1.430 YTL ve dal yönlendirme sınıflarında 1.588 YTL harcama yapmışlardır. Öğrenciler öğrenimlerinin kendilerine genel olarak faydalı olduğunu düşünmektedirler. Türkiye'de Sosyal Ortakların Mesleki ve teknik ortaöğretime katkılarının son yıllarda artmasına rağmen, katılan kurum sayısı sınırlı düzeydedir.Mesleki ve teknik ortaöğretime daha çok finansman sağlanmalı, okulların tüketime yönelik giderleri devletçe sağlanmalı, velilerin sadece gönüllü bağışları kabul edilmeli, öğrencilerin okulda bilgiye ulaşma olanakları artırılmalı, sosyal ortaklar mesleki ve teknik öğretime daha çok katkı sağlamalıdırlar.Anahtar sözcükler: Mesleki ve Teknik Ortaöğretim, Finansman, Harcama, Maliyet, Okulda Bütçe Yönetimi, Öğrenci Maliyetleri, Ailelerin Eğitim Harcaması, Eğitimin Öğrenciye Faydası, Mesleki ve Teknik Eğitimde Dış Krediler, Sosyal Ortaklar.

Abstract:
This research aims to find out expenses and cost of Male Technical Education, Girls Technical Education, Commerce and Tourism Education, Religious Education and Teacher Training and Education General Directorate of the 1960-2006 financial year, between whom the service are met, with the expenditure of public administrations and schools according to the student unit costs school problems in budget management, family and education spending by the students of the year training for students to determine what the benefits were intended in Turkey. The research works on the scanning model of the universe, in Istanbul and five vocational education vocational and technical high schools connected to the general managers, students, and students have created their families. Araştırmada "stratified sampling" method was used.A survey was applied to the managers at Vocational and technical education on how goods (services) and funding should be covered. 52 schools in 22 districts in Istanbul and a total of 53 career field (different school types with the same professional field, a total of 67 professional fields) students and their families who attend eto these schools as a whole was added to the scope of research. A survey was applied to the 10th classes 972 students to find out how much the education they have been taking is useful, and 11 a total of 6166 students of class 5194 were joined to the survey. To find out the annual education spending by families with 678 students who are at 10th class, and 3674 a total of 4352 11th class family were consisted in the study. In Istanbul in the 2007-2008 academic year a total of five 216 vocational and technical high schools connected to the general manager and the 10th of high school 58,398 studying in the classroom, 11 studying in the classroom a total of 61,188 to 118,586 students. The budget was calculated on the cost of students at 32 schools in 2006 in İstanbul. In addition, problems in budget management at the school with money to spend on priorities determined how school administrators are provided data with in-depth interview method.Research schools covered 24,0% of the universe, students 5,2% and 3,7 of families. The expenses between the planned years 1960-2006 were taken from General Directorate of the Ministry of Finance. Spendings has been received from the final account of the Ruler. By passing Planning Programming Budgeting System in by the late 1973, spending on general vocational and technical secondary ruler is specified separately in the annual student unit cost was calculated. Configuration spending into constant price inflation-free by 2007 is a trend in the equation is written as Y = abx and Linear Patterns (Semi-Logarithmic Mold) was drawn.Theoretical data about the size of the study was selected and gathered from the literature in Turkey and some other countries and then reorganized and presented aftermath. Calculations related to expenses were prepared on the Excel program and the SPSS program was used to analyze the survey. Research has reached the following conclusions:Between the years 1973-2006 in secondary vocational and technical students did not increase or even decreased unit costs. Students in Turkey is below the average unit cost of the OECD. Unit cost of vocational and technical high school students in the school contribute to the family budget, even though it is less than the average of the general directorate was observed. School budget management, particularly the use of grant funds and the qualifications are also problems in energy, communication and recruitment services to the Ministry of Education of the expenditures are determined enough to send payments. Families in the 2006-2007 academic year studying in vocational orientation classes as their children spend years training in all occupational fields and branches of the average £ 1430 £ 1588 spent in the classroom is forwarding. Students in general education is useful to think of themselves. Vocational and technical secondary to the social partners' in Turkey in recent years to increase the contributions, despite the limited number of participating institutions.Vocational and technical secondary education should be supported with more and more financial aids; expenses of the schools should be supplied by the government; Only unasked contribution of the parents should be accepted; the opportunity of students to reach the information easily should be raised, and social partners should contribute to vocational and technical education as much as they do.Key words: Vocational and Technical Secondary Education, Finance, Spending, Cost, Budget Management in Schools, Student Costs, Families, Education Spending, Benefits to Students of Education, the Vocational and Technical Education in Foreign Loans, Social Partners.