Steroide duyarlı nefrotik sendromlu hastalarda steroid tedavisinin kemik parametreleri üzerine etkileri
The effects of steroid therapy on bone parameters in patients steroid sensitive nephrotic syndrome
Yazar: EBRU ÖZATEŞ
Danışman: PROF.DR. AYTÜL NOYAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
ÖZETSteroide Duyarlı Nefrotik Sendromlu Hastalarda Steroid TedavisininKemik Parametreleri Üzerine EtkileriBu çalışmada nefrotik sendromda kortikosteroid tedavisinin kemik metabolizmasıüzerindeki etkileri incelendi. Çalışmaya 69 idiopatik nefrotik sendromlu hasta (yaş ortalaması7,0Â± 2,5 yıl) ve 21 sağlıklı kontrol grubu (yaş ortalaması 6,4Â±3,5 yıl) katıldı. Hastalar üç gruphalinde incelendi: Grup 1: Remisyonda olup halen steroid tedavisi almakta olanlar, Grup 2:Remisyonda olup son bir yıldır steroid tedavisi almamış olanlar ve Grup 3: Aktif nefrotiksendromda ve steroid tedavisi alanlar. Hastalara standart protokole göre steroid tedavisiverildi. Tüm hasta ve kontrol grubundan serum total kalsiyum, iyonize kalsiyum, fosfor,alkalen fosfataz, magnezyum, paratiroid hormon, 25(OH)D ve serum sistatin C, idrar protein,idrar sistatin C ve idrar kreatinin çalışılırken hasta gruplarının lomber spina kemik mineraldansitesi Z skoru ölçümü yapıldı. Grup 1'in serum serum iyonize kalsiyum düzeyi Grup 2' yegöre daha düşük (p=0,019), serum sistatin C düzeyi daha yüksek (p=0,007) bulundu.Grup1'in lomber spina kemik mineral dansitometrisi Z skoru daha düşük saptanmasınarağmen istatistiksel olarak önemli değildi (p=0,394). Grup 3'ün serum total kalsiyum düzeyiGrup 1'e göre daha düşük bulundu (p=0,010). Grup 3'ün serum 25(OH)D düzeyi Grup 1'egöre daha yüksek bulundu (p=0,004). Hastaların hiçbirinde D vitamini yetersizliği görülmeziken kontrol grubunun 25(OH)D değeri remisyonda olanlara göre istatistiksel anlamlı olarakdaha yüksek bulundu (Grup 1 için p=0,035), (Grup 2 için p=0,009). Hasta gruplarınınparatiroid hormon değeri kontrol grubuna göre daha yüksek ve serum magnezyum düzeyiistatistiksel anlamlı olarak daha düşük bulunması nefrotik sendromlu hastalarda sekonderhiperparatiroidizim varlığını gösterdi.Nefrotik sendromlu hastalarda steroid tedavisinin kemik üzerine olan erken dönemetkilerini yansıtacak yeterli parametre bulunmamakla birlikte steroid alan ve kemikdansitometrisinde azalma başlayan hastaların serum sistatin C düzeyinde artış görülmesisistatin C düzeyinin kemik metabolizmasındaki değişikliklerin erken dönem bulgusuolabileceği ve kemik parametresi olarak kullanılabileceğini düşündürdü.Anahtar sözcükler: Nefrotik sendrom, kortikosteroid, sistatin C, paratiroid hormon,25(OH)D

Abstract:
ABSTRACTThe Effects of Steroid Therapy on Bone Prametres in Patients Steroid SensitiveNephrotic SyndromeIn this study we have examined the effects of corticosteroid therapy on bone metabolismin nephrotic syndrome. Sixty-nine patients with idiopathic nephrotic syndrome (age:7.0Â±2,5years) and 21 healthy controls (age: 6.4Â±3,5 years) were enrolled in the study. The patientswere grouped into 3 groups: Group 1: Patients who were on remission but still receivingsteroid therapy, Group 2: Patients who were on remission and free of steroids within the lastyear and Group 3: Patients with active nephrotic syndrome and receiving steroid therapy. Thepatients received steroid treatment according to a standard protocol. Serum total calcium,ionized calcium, phosphorus, alkaline phosphatase, magnesium, parathyroid hormone,25(OH)D, serum cystatin C, urine protein, urine creatinine and urine cystatin C levelsmeasured in all patients including the control group. In addition, lumbar spine bone mineraldensity Z scores were measured in the patient group. The serum ionized calcium levels werelower (p=0.019) and serum cystatin C levels were higher (p=0,007) in Group 1 wherecompared with Group 2. The lumbar spine bone mineral density Z scores were lower inGroup 2 however with no statistical significance (p=0,394). The serum calcium levels ofGroup 3 patients were lower than Group 1 patients (p=0,010). The 25(OH)D levels in Group3 patients were higer than Group 1 patients (p=0.040). Although none of the patients inremission had vit D insufficiency the 25(OH)D levels were lower than the nomal controlsrespectively (p=0.035 for Group 1), (p=0,009 for Group 2). The high levels of parathyroidhormone and low levels of magnesium in patient groups compared with normal controlsindicated the presence of secondary hyperparathyroidism.In patients with nephrotic syndrome, although there are no parameters to show the earlyeffects of steroid treatment on bone metabolism, the increase in serum cystatin C levels maybe an early indication of changes in bone metabolism and may be used as a parameter inevaluating patients receiving steroid therapy.Key words: Nephrotic syndrome, corticosteroid, cystatin C, parathyroid hormone,25(OH)D