Serebrovasküler olaya bağlı hemiplejik hastalarda kapsayıcı sanal gerçeklik tedavisinin kognitif ve motor fonksiyonlar üzerine etkisi
The effect of immersive virtual reality therapy on cognitive and motor functions in patients with hemiplegia due to cerebrovascular accident
Yazar: MAHRIJEMAL SEITMUHAMEDOVA
Danışman: PROF. DR. ERBİL DURSUN
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı kapsayıcı sanal gerçeklik tedavisi (KSGT)'nin kronik inmeli hastaların kognitif ve motor fonksiyonları üzerine olan etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif, randomize kontrollü çalışmaya 18-75 yaş aralığındaki, eğitimsizler için modifiye edilen Mini Mental Test puanı 24 ve üzerinde bulunan, afazisi olmayan ve her iki üst ekstremitelerinden herhangi birini ya da ikisini birden kullanarak SG oyununu oynayabilme yeteneğine sahip 56 serebrovasküler olaya bağlı hemiplejik hasta dahil edildi. Hastalar KSGT grubu ve kontrol grubu olmak üzere 2 gruba randomize edildi. KSGT grubuna dahil edilen hastalara, 3 hafta boyunca haftada 5 gün, her gün 90 dakika süreyle rutin nörolojik rehabilitasyon programlarına ek olarak haftada 5 gün, toplam 15 seans, her seansın 30-45 dakika sürdüğü KSGT uygulandı. Kontrol grubuna dahil edilen hastalara ise 3 hafta boyunca haftada 5 gün, 120-135 dakika süreyle rutin nörolojik rehabilitasyon programları uygulandı. Hastaların tedavi öncesi spastisite düzeyleri Modifiye Ashworth Skalası ile, kognitif fonksiyonları ise modifiye Mini Mental Test ile değerlendirildi. Tedavi öncesi ve tedavi sonrasında ise hastalar Stroop Testi Temel Bilimler Araştırma Grubu Formu, Çizgi Yönü Belirleme Testi, İşitsel Sözel Öğrenme Testi, JebsenTaylor El Fonksiyon Testi, Modifiye Frenchay Skalası, Berg Denge Ölçeği, Zamanlı Kalk ve Yürü Testi, Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi ve Oxford Mutluluk Ölçeği ile değerlendirildi.  Bulgular: KSGT ve kontrol grupları arasında demografik özellikler ve tedavi öncesi tüm klinik parametreler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05). Tedavi sonrasında, her iki grupta tüm parametrelerde (Stroop Testi Temel Bilimler Araştırma Grubu Formu, Çizgi Yönü Belirleme Testi, İşitsel Sözel Öğrenme Testi, JebsenTaylor El Fonksiyon Testi, Modifiye Frenchay Skalası, Berg Denge Ölçeği, Zamanlı Kalk ve Yürü Testi, Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi ve Oxford Mutluluk Ölçeği) istatistiksel olarak anlamlı gelişmeler elde edildi (p<0,05). Tedavi sonrasında gruplar arası karşılaştırmada Stroop testi S5S, S5D parametrelerinde; Çizgi Yönü Belirleme Testi, İşitsel Sözel Öğrenme Testi'nin tüm parametrelerinde; Modifiye Frenchay Skalası'nın MFS 4, 5, 8 parametrelerinde; Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi, Berg Denge Ölçeği ve Oxford Mutluluk Ölçeği parametrelerinde KSGT grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı gelişmeler kaydedildi (p<0,05). Tedavi sonrasında KSGT grubu lehine  istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmayan Jebsen Taylor El Fonksiyon Testi, Modifiye Frenchay Skalası'nın MFS 1, 2, 3, 6, 7, 9, 10 parametrelerinde ve Zamanlı Kalk ve Yürü Testi parametrelerindeki değişim miktarları, KSGT grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha yüksekti (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları, kronik hemiplejik hastalarda KSGT'nin kognitif ve motor fonksiyonlar üzerinde olumlu etkisinin olduğunu göstermiştir. Anahtar sözcükler: serebrovasküler olay, hemipleji, kapsayıcı sanal gerçeklik tedavisi

Abstract:
Purpose:  The aim of this study is to investigate the impact of immersive virtual reality therapy on the cognitive and motor functions of patients with hemiplegia due to cerebrovascular accident. Materials and Methods: In this prospective, randomized controlled research, 56 chronic stroke patients aged between 18 and 75, with a Modified Mini-Mental State Examination score of 24 or above, without aphasia, and capable of playing virtual reality games using either one or both upper extremities, were included. The patients were randomly assigned to two groups: the Immersive Virtual Reality Therapy (IVRT) group and the control group. The patients in the IVRT group underwent a total of 15 sessions of IVRT over a 3-week period, with each session lasting 30-45 minutes, conducted five days a week. This was in addition to the routine neurological rehabilitation programs conducted daily for 90 minutes, resulting in a total of 5 sessions per week. The control group received routine neurological rehabilitation programs for 120-135 minutes, five days a week, for three weeks. The pre-treatment spasticity levels of patients were evaluated using the Modified Ashworth Scale, and cognitive functions were assessed using the Modified Mini-Mental State Examination. Before and after treatment, patients were evaluated using the Stroop Test Basic Science Research Group Form, Line Direction Determination test, Auditory Verbal Learning Test, Jebsen Taylor Hand Function Test, Modified Frenchay Scale, Berg Balance Scale, Timed Up and Go Test, Barthel Index of Activities of Daily Living, and Oxford Happiness Scale. Results: No statistically significant difference was found between the IVRT and control groups in terms of demographic characteristics and all pre-treatment clinical assessments (p>0.05). After treatment, statistically significant improvements were observed in all parameters in both groups (Stroop Test Basic Science Research Group Form, Line Direction Determination test, Auditory Verbal Learning Test, Jebsen Taylor Hand Function Test, Modified Frenchay Scale, Berg Balance Scale, Timed Up and Go Test, Barthel Index of Activities of Daily Living, and Oxford Happiness Scale) (p<0.05). In the inter-group comparison after treatment, statistically significant improvements were recorded in favor of the study group in Stroop test S5S, S5D parameters; Line Direction Determination test; all parameters of the Auditory Verbal Learning Test; Modified Frenchay Scale parameters MFS 4, 5, 8; Barthel Index of Activities of Daily Living; Berg Balance Scale and Oxford Happiness Scale parameters (p<0.05). After treatment, changes in Jebsen Taylor Hand Function Test, Modified Frenchay Scale parameters MFS 1, 2, 3, 6, 7, 9, 10; and Timed Up and Go Test parameters, which did not show a statistically significant difference in the IVRT group, were significantly higher in the IVRT group compared to the control group (p<0.05).  Conclusion: The results of this study demonstrate the positive effects of immersive virtual reality therapy on cognitive and motor functions in patients with chronic stroke. Keywords: cerebrovascular accident, hemiplegia, immersive virtual reality therapy