Kronik hastalığı olan çocukların ebeveynlerinde yılmazlık ve tükenmişliğin incelenmesi
Examining resilience and burnout in parents of children with chronic disease
Yazar: AYBİKE MERVE CİCİ
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA KARDAŞ ÖZDEMİR
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Hemşirelik = Nursing ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Çocuk hemşireliği = Pediatric nursing

Özet:
Bu araştırma; kronik hastalığı olan çocukların ebeveynlerinde yılmazlık ve tükenmişliğin incelenmesi, aralarındaki ilişkinin ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma tanımlayıcı türde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Kars ilinde bulunan, bir devlet hastanesinin çocuk hastalıkları polikliniklerine herhangi bir kronik hastalık nedeniyle başvuran çocukların ebeveynleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini araştırmanın yapıldığı tarihler arasında hastaneye başvuran, araştırma kriterlerine uygun ve çalışmaya katılmaya gönüllü 207 ebeveyn oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Aile Yılmazlık Ölçeği" ve "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde   t testi, varyans analizi, LSD testi, Dunnet C testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan ebeveynlerin %37.2'si 30-39 yaş grubundadır, %52.2'si kadındır. Ailelerin %42.5'inde üç ve üzerinde çocuk vardır, %93.2'sinde başka hasta çocuk yoktur, %47.8'inde kronik hastalığı olan çocuk 12-18 yaşındadır, %58.5'inde kronik hasta çocuğun cinsiyeti kızdır, %20.3'ünde tanısı astımdır ve tanı süresi %44.4'ünde 1-4 yıl arasındadır. Katılımcıların, Maslach Tükenmişlik Ölçeği toplam puan ortalaması 36.16±7.78 puan ve Aile Yılmazlık Ölçeği toplam puan ortalaması 130.64±25.73'tür. Aile Yılmazlık Ölçeği toplam puanı ile Maslach Tükenmişlik Ölçeği toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü ve düşük düzeyli bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. (p<0.05). Kronik hastalığı olan çocukların ebeveynlerinde yılmazlık arttıkça tükenmişlik azalmaktadır. Aile yılmazlığını güçlendirmek ve ebeveynlerin tükenmişlik düzeyinin azaltılması amacıyla hemşireler tarafından, kronik hastalığa sahip çocuğu olan ebeveynlerin desteklenmesi ve holistik bakımlarının sağlanması önerilebilir.

Abstract:
The aim of this study is to examine resilience and burnout in parents of children with chronic diseases and to determine the correlation between them and the influencing factors. The study was conducted with descriptive design. The population of the study consisted of the parents of children, who applied to the pediatric outpatient clinics of a state hospital in Kars province due to any chronic disease. The sample consisted of 207 parents who applied to the hospital between, met the inclusion criteria and volunteered to participate in the study. "Descriptive Information Form", "Family Resilience Scale" and "Maslach Burnout Inventory" were employed to collect data.In the data analysis; numbers, percentages, minimum and maximum values, mean and standart deviation were calculated and the t test, Analysis of Variance, LSD test, Dunnet C test and Pearson's Correlation Analysis were used. 37.2% of the parents participating in the study were in the age group of 30-39 years, 52.2% were female, 42.5% of the families had three or more children, 93.2% had no other children with chronic diseases, 47.8% had the 12-18 year-old children with chronic diseases, 58.5% had a girl with chronic diseases, 20.3% diagnosed with asthma and the duration of the diagnosis is between 1-4 years in 44.4%. The participants' scores were 36.16±7.78 points in the overall Maslach Burnout Inventory and 130.64±25.73 points in the overall Family Resilience Scale. It was concluded that there was a statistically significant, negative and low-level correlation between the Family Resilience Scale Total Score and the Maslach Burnout Inventory Total Score (p<0.05). As resilience increases in paretns of children with chronic diseases, burnout decreases. In order to strengthen family resilience and reduce the level of burnout of parents, it may be recommended for nurses to support parents with children with chronic diseases and to provide holistic care to them.