Demre Aziz Nikolaos Kilisesi kazılarına ele geçen Geç Roma-Erken Bizans Dönemine ait sırsız seramikler (Kırmızı astarlı ve terra sigillata seramikleri, 1989-1997)
Late Roman-Early Byzantine unglazed pottery from the excavations of Saint Nicholas Church in Demre
Yazar: ESRA UYSAL
Danışman: DR. MERYEM ACARA
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Antalya-Demre = Antalya-Demre ; Aziz Nikolaos Kilisesi = Saint Nicholas Church ; Erken Bizans = Early Byzantine ; Geç Roma = Late Rome ; Seramikler = Ceramics

Özet:
ÖZET Demre, Aziz Nikolaos Kilisesi'nde 1989-1997 yıllan arasında yapılan kazılarda ele geçen kırmızı astarlı seramikler buluntular form, malzeme, yapım ve bezeme teknikleri, motif ve kompozisyonları bakımından incelenmiştir. Kap türlerini belirlemek amacıyla ağız ve dip parçalarının tipolojisi yapılmıştır, Tipoloji çalışması sonucunda tabak, kâse, mortaria, leğen, krater, bardak, testi, şişe, pişirme ve saklama kap türlerinin bulunduğu görülmüştür. Bu seramiklerin benzer örnekleri, daha erken örnekler de bulunmakla birlikte M.S. 6.-7. yy. 'lar arasında Anadolu'nun güney kıyılan ve Kıbrıs'ta yoğun olarak tesbit edilmiştir. Aynca Akdeniz ve Ege civarındaki çeşitli yerleşim merkezlerinde de görülmektedir. Aynı özelliklere sahip seramik gruplarının bu kadar geniş bir coğrafi alana yayılmış olması, yüzyıllar boyu süren ortak bir seramik geleneği ve ticaretinin varolduğunu ortaya koymaktadır. Demre, Aziz Nikolaos Kilisesi kırmızı astarlı seramiklerinin büyük bir kısmının form, malzeme, yapım ve bezeme tekniği, motif ve kompozisyon bakımından, Geç Roma-Erken Bizans dönemi seramik gruplarından Geç Roma D/Kıbrıs kırmızı astarlı seramiği ile benzerlik gösterdiği ortaya çıkmıştır. Aynca Geç Roma C/Foça kırmızı astarlı seramiği ile benzerlik gösteren örnekler de vardır. Erken döneme ait olan kırmızı astarlı seramik buluntulan, Demre, Aziz Nikolaos kilisesinin 1. yapı dönemi ve öncesine ait tarihlendirmeleri desteklemesi açısından da önem taşımaktadır. Bu merkezde ele geçen buluntuların form zenginliği ve sayısal yoğunluğu, büyük bir ihtimalle yerel bir üretimin bulunduğunu düşündürmektedir.

Abstract:
SUMMARY During the excavations of Saint Nicholas Church in Demre that have been made from 1989 to 1997, 453 red slip and 29 terra sigillata sherds have been found. These findings have been examined in respect to form, clay, slip, motif, manufactural and decorational tecniques. In order to determine the ware types we have made the typology of rims and bases. As a result, many different types such as dish, bowl, mortaria, basin, krater, glass, jug, flask, cooking and storage pots have been identified. Similar samples of those wares appear in Anamur, Antakya, Perge, Tarsus, Sagalassos, Foça, Xanthos in Anatolia, in the Mediterranean basin Cyprus, Philistine, Northern Egypt, Greece and the Aegean Islands. They can be dated the period between the 6 th and 7 th centuries. From the Late Roman-Early Byzantine period, two pottey groups have been identified in Demre. These are Late Roman C/Foça and Late Roman D/Cyprus red slip wares. The later group is predominant in Demre. In this group there are numerous deep dishes. The rims are usually triangular, smooth or grooved. The roulletted decoration on lower part of the rim is common. Foça red slip pottery is contrary to the Roman D group is rare in Demre. They have thickened rims and thick wall. Red Shp pottery found in the excavations of Saint Nicholas Church in Demre are dated to the first structural period of the building, the 6 th century. The quality of clay, techique, motif and colour of the pottery show that they can be local productions.