Acil servise başvuran ve deliryum tanısı alan hastaların CRP/albümin, glasgow prognostik skoru ve prognostik nütrisyonel indeks değerleri 30 günlük mortaliteyi öngörebilir mi?
Could c-reaktive protein/albumin, glasgow prognostic score and prognostic nutritional index parameters predict 30-day mortality of patients applied to the emergency department and diagnosed with delirium?
Yazar: RÜMEYSA BÜŞRA DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU GENÇ YAVUZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Albüminler = Albumins ; C reaktif protein = C reactive protein ; Deliryum = Delirium ; Mortalite = Mortality ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Amaç: Deliryum, ülkemizde ve dünyada giderek büyüyen yaşlı popülasyonun bulgusu olması, mortalitesinin yüksek olması ve acil serviste tanı ve tedavisinin multidisipliner yaklaşım gerektirmesi nedeniyle önemli bir konudur. Çok eski tarihlerden beri tıbbi literatürde olan deliryum, halen sağlık profesyonelleri tarafından atlanabilmektedir. Bu çalışmada, acil serviste deliryum tanısı alan hastaların mortalitesini öngörmede kullanılabilecek parametreleri analiz etmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Haydarpaşa Numune Hastanesi acil servis kliniğine 01.01.2015-01.01.2021 tarihleri arasında başvuran hastalar retrospektif olarak incelendi. Hastaların acil servise başvuru anındaki vital bulguları, eşlik eden morbit hastalıkları, C-reaktif protein (CRP), albümin, lenfosit değerleri, hastaneye yatış ve taburculuk durumları, 30 günlük mortaliteleri hastane epikrizinden öğrenildi. Hastaların C-reaktif protein (CRP)/albümin, Glasgow prognostik skoru (GPS) ve prognostik nütrisyonel indeks (PNİ) değerleri hesaplandı. Albümin, CRP/albümin, GPS ve PNİ değerlerinin 30 günlük mortaliteyi tahmin etmede cut-off değeri belirlenmesi için alıcı işlem karakteristikleri (receiver operating characteristic-ROC) analizi uygulandı. Optimal cut-off değer ölçümleri için Youden indeks maksimum değeri belirlendi. Faktörler arası korelasyonları araştırmak için Spearman korelasyon katsayısı hesaplandı. Tek değişkenli ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri uygulandı. İki yönlü 0,05' ten küçük p değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmamıza acil servisimize başvurarak deliryum tanısı alan 89 hasta tespit edildi. Bunlardan 4'ü mortalitelerinin belirlenememesi nedeniyle çıkarıldı. Kalan 85 hastanın 30 günlük mortalitesini saptamada GPS >1 %57,14 sensitivite ve %87,18 spesifitede anlamlı saptandı. CRP/albümin >0,974, %85,71 sensitivitede ve %70,51 spesifitede anlamlı saptandı. PNİ ≤39,05, %71,43 sensitivitede ve %92,31 spesifitede anlamlı saptandı. Yapılan çok değişkenli regresyon analizinde PNİ ≤39,05 cut off değeri 30 günlük mortaliteyi saptamada anlamlı bulunmuştur (Odds ratio, OR: 23,395; %95 CI: 1.274-429.531; p=0.034).
Sonuç: Çalışmamızda GPS, PNİ ve albümin parametrelerinin deliryum tanısı alan hastaların 30 günlük mortalitesini öngörmede klinisyene yol gösterici olarak kullanılabileceğini gösterdik.
Anahtar Kelimeler: Albümin, C-reaktif protein, deliryum, mortalite, prognostik nütrisyonel indeks (PNI).

Abstract:
Aim: With the older populations grows each year in our country and in the world, high mortality and hard to manage in the emergency department makes delirium valuable topic. Delirium known for more than two centuries and still misdiagnosed by health professionals. We aimed to analyze the parameters that could predict 30 days of mortality of the patients diagnosed in the emergency department with delirium.
Materials and Method: We retrospectively analyzed the patients applied to Haydarpaşa Numune Education and Research Hospital Emergency Department from 01.01.2015 to 01.01.2021. Patients' vital signs, comorbidity, C-reactive protein (CRP), albumin, lypmhocyte values, the status of discharge or admission to hospital and 30 days mortality checked from the epicrisis and files.
Then we calculate the value of C-reaktive protein (CRP)/albumin, Glasgow prognostic score (GPS) and prognostic nutritional index (PNI). Receiver operating characteristic (ROC) applied for determine cut-off value for predict 30 days mortality to albumin, CRP/albumin, GPS and PNI. Youden index maximum value determined for the optimal cut-off value. For analysing the corelations between factors, calculated Spearman corelation ratio. Multivariate logistic regretion analysis applied. Two way p value of under 0,05 accepted as significant.
Results: We detect 89 patients for last five years appeal of emergency department. Exclude 4 patients for not to determine mortality and rest 85 patients analysed. GPS>1 was significant with %57,14 sensitivity and %87,18 spesifity for predict 30 days mortality. CRP/albumin>0,974 was also significant with %85,71 sensitivity and %70,51 spesifity and PNI ≤39,05 was significant with %71,43 sensitivity and %92,31 spesifity. At the multivariate regretion analysis, PNI ≤39,05 was at high risk for predict 30 days mortality (OR:23,395; %95 CI: 1,274-429,531; p=0,034).
Conclusion: In our study, we showed that GPS, PNI and albumin parameters can be used as a guide to the clinician in predicting the 30-day mortality of patients diagnosed with delirium.
Anahtar kelimeler: Albumin, C-reactive protein, delirium, mortality, prognostic nutritional index (PNI).