Çocuk hastada anatomik işaret ve ultrason eşliğinde santral venöz kateter takılma yöntemlerinin etkinliğinin karşılaştırılması
Comparison of the efficiency of anatomical marking and ultrasound-guided central venous catheter insertion methods in pediatric patients
Yazar: NAHİT CAN KARABURUN
Danışman: DOÇ. DR. ALKAN BAL ; YRD. DOÇ. DR. NESLİHAN ZENGİN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Jugular venler = Jugular veins ; Kateterizasyon = Catheterization ; Kateterler = Catheters ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Venler = Veins ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Kritik çocuk hasta bakımında damar yolu erişiminin santral venöz kateterler aracılığıyla sağlanmasında ultrasonografi (USG) kılavuzluğuyla yapılan girişimlerin geleneksel anatomik işaretleme yöntemine olan üstünlüğünü göstermek ve bunun yanı sıra kısa bir eğitim ile bile USG'nin bu işlem için kullanılabileceğini göstermek amaçlanmıştır.
     Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, prospektif randomize kontrol gruplu bir araştırma olarak tasarlanan bu çalışmada Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hastanesi ikinci ve üçüncü basamak çocuk yoğun bakım ünitelerine 15 Mart 2020 ile 15 Haziran 2022 tarihleri yatırılan 1 ay -18 yaş arası 93 kritik çocuk hasta dahil edildi. 15 Mart 2020 – 1 Ocak 2021 tarihleri arasında anatomik işaretleme yöntemi ile bir çocuk yoğun bakım uzmanı tarafından santral venöz kateter takılan 50 hastanın verileri çalışmaya alındı. Bilimsel Araştırma Projeleri alt yapısı ile alınan USG geldikten sonra 1 Ocak 2021 – 15 Haziran 2022 tarihleri arasında, 2 günlük USG kursu eğitimi almış bir pediatri uzmanlık öğrencisinin yaptığı ultrasonografik görüntüleme ile aynı çocuk yoğun bakım uzmanı tarafından santral venöz kateter takılan 43 hasta çalışmaya dahil edildi. Demografik bilgiler, girişim süreleri ve komplikasyonlar çalışma formuna not edildi. SPSS yazılımıyla istatistiksel veri analizi yapıldı.
     Bulgular: Çalışmadaki 93 olgunun 43'üne USG ile, 50'sine anatomik işaretleme ile kateter takıldı. USG ile girişimlerin daha başarılı olduğu saptandı (%95.3'e karşı %72, p=0.003). USG ile takılan SVK'larda anatomik işaretlemeye göre, bir hastaya birden daha fazla girişim yapma ihtiyacının azaldığı (%22'ye karşı %62.8, p<0.001); damara ilk ponksiyon sürelerinin daha kısa olduğu (ortalama 10 sn'ye karşı 45 sn, p<0.001); girişimin daha kısa sürdüğü (ortalama 120 saniyeye karşı 300 saniye, p<0.001) saptandı. USG ile yapılan girişimlerde hematom oranı daha az saptandı (%2.3'e karşı %14, p=0.045).
     Sonuç: USG ile girişim süresinin kısaldığı, tekrar girişim ihtiyacının azaldığı, hematom sıklığının azaldığı, anatomik varyasyonların ve tromboze damarların görüntülenip kaçınılabileceği görülmüştür. Kritik çocuk hastalarla ilgilenen bütün hekimlerin kısa süreli bir eğitim alarak gündelik pratiklerinde ve girişimsel işlemlerinde USG kullanmasını öneriyoruz.

Abstract:
Objective: It is aimed to show the superiority of ultrasonography-guided interventions over the traditional landmark technique in providing vascular access through central venous catheters in critical pediatric patient care, and to show that ultrasound (US) can be used for this procedure even with a short training.
     Material and Method: It was designed as a single-center, prospective randomized control group study. In this study, 93 critically ill children aged 1 month - 18 years, who were hospitalized in Manisa Celal Bayar University Hospital's second and tertiary level pediatric intensive care units between March 15, 2020 and June 15, 2022 were included. The data of 50 patients who had a central venous catheter inserted by one pediatric intensive care specialist between March 15, 2020 and January 1, 2021 were included in the study retrospectively. After the arrival of US, which was provided by the Scientific Research Projects infrastructure, between January 1, 2021 and June 15, 2022, 43 patients who had a central venous catheter inserted by the same pediatric intensive care specialist with the ultrasonographic imaging performed by a pediatrics resident who received a 2-day US course, were included in the study. Demographic information, duration of intervention and complications were noted in the study form. Statistical data analysis was performed with SPSS software.
     Results: Out of 93 cases in the study, 43 catheters were inserted using US, and 50 catheters were inserted using landmark technique. Interventions with US, compared to the landmark technique, were found to be more successful (75.3% versus 72% p=0.003), the need for more than one intervention was less frequent (22% vs. 62.8%, p<0.001), the first puncture times were shorter (mean 10 seconds vs. 45 seconds, p<0.001) and the interventions took shorter times (average 120 seconds vs 300 seconds, p<0.001).  The rate of hematoma was found to be less in interventions performed with US (2.3% vs. 14%, p=0.045).
     Conclusion: It has been observed that the duration of intervention is shortened, the need for re-intervention is reduced, and anatomical variations and thrombosed vessels can be visualized and avoided with ultrasonography. We recommend that all physicians dealing with critically ill pediatric patients to receive a short-term training and to use ultrasonography in their daily practices and interventional procedures.