Semih Kaplanoğlu sinemasında sinematografi
Cinematography in Semih Kaplanoğlu cinema
Yazar: HASAN RAMAZAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ SİM
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Amerikan sineması = American cinema ; Deleuze, Gilles = Deleuze, Gilles ; Görüntü yönetmeni = Director of cinematography ; Hollywood = Hollywood ; Kaplanoğlu, Semih = Kaplanoğlu, Semih ; Sinema = Cinema ; Sinematografi = Cinematography ; Türk sineması = Turkish cinema ; Zaman imge = Time image

Özet:
Film sanatı farklı biçimsel yaklaşımlardan, farklı anlatı türlerinden ya da anlatıyı reddeden bir perspektiften hareketle hayata geçirilebilir. Farklı düşünsel ve estetik yaklaşımlara dayanan filmlerin birbirlerinden ayrıştıkları önemli noktalardan biri sinematografileridir. Hareketli imgelerin film stokuna kaydedilmesi sürecini ifade eden sinematografi, filmin pozlanmasıyla imgelerin kaydedilmesi ve kaydedilen imgelerin tasarlanması süreçlerinde kullanılan kamera, lens, ışık ve kadraj gibi birçok farklı unsuru bir araya getirip görüntüyü bir bütün olarak yönetmektedir. Klasik anlatı sinemasının ortaya çıkmakta olduğu dönemden itibaren sinema tarihi boyunca anaakım sinema içerisinde imgeleri bir temsil aracı olarak tasarlayıp kaydeden sinematografi, 20. yüzyılın ortasında film düşüncesi ve film teknolojisindeki gelişmelerden yoğun bir şekilde beslenerek sinemada imgenin dolaysız bir varlık alanı bulmasına katkı vermeye başlamıştır. Görüntü yönetmenlerinin de yönetmenlerin düşünsel ve estetik arayışlarına belli ölçülerde ortak oldukları modern anlatı sinemasında görüntünün otonom bir yapı kazanması ve imgenin zamana açılmasında görüntü yönetimi oldukça belirgin bir faktör olmuştur. Semih Kaplanoğlu, Deleuze'ün zaman-imge tabiri ile açıkladığı bu sinema anlayışının örneklerinden birini sunmaktadır. Bu çalışma, Kaplanoğlu sinemasında sinematografik uygulamaların nasıl bir üslup oluşturduğunu, anlatı yapısı ve anlam üretimine nasıl katıldığını inceleyerek, görüntü yönetiminin filmlerde kurulan düşünsel ve manevi yapının oluşumundaki rolünü tespit etmektedir.

Abstract:
Film art can be put into practice through different formal approaches, different narrative styles, or a perspective that rejects narrative. Cinematography is one of the significant points that films can be differentiated from each other which are based on different intellectual and aesthetic approaches. Cinematography expresses the process that moving images are recorded to film stock. It manages, recording images through the exposure of film stock and bringing camera, lens, light, frame, and other tools together which are used in designing recorded images. Cinematography has designed and recorded images as a representation tool in mainstream cinema since the beginning of classical narrative style and started to contribute image to find a direct existence space by taking the advantage of developments in film philosophy and film technology during the mid 20th century. In the modern narrative style that cinematographers partly contribute to directors' intellectual and aesthetic journey, cinematography became a prominent factor when image was getting autonomy and connecting undivided time. Semih Kaplanoğlu presents this kind of understanding in cinema that Deleuze describes by the time-image concept. This project identifies the place of cinematography in the establishment of the intellectual and spiritual structure of Kaplanoğlu films by analyzing how cinematographic practices participate in narrative structure, production of meaning, and form.