Isparta ve Burdur illeri bal arılarında (Apis mellifera L.) kış sonu kayıplarının mikrobiyal ve paraziter hastalıklar yönünden incelenmesi
The investigation of honeybees winter losses (Apis mellifera L.) for microbial and parasitic diseases in Isparta and Burdur
Yazar: ERKAY ÖZGÖR
Danışman: PROF. DR. NEVİN KESKİN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyoloji = Biology ; Mikrobiyoloji = Microbiology ; Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Apis mellifera = Apis mellifera ; Burdur = Burdur ; Isparta = Isparta ; Varroa = Varroa

Özet:
2006 yılından beri dünyanın birçok yerinde kış sonunda görülen toplu arı ölümleri kaydedilmiştir. Bal arısı (Apis mellifera L.), polinasyon ve arı ürünlerinin üretimi açısından önemli bir böcektir. Bu nedenle, bilim adamları bal arılarındaki koloni kayıplarının sebeplerini bulmak ve bu kayıpları önlemek için çalışmalar yapmaktadır. Bal arısı kayıplarının, bal arısı patojen ve zararlıları (Nosema ceranae, bal arısı virüsleri, Varroa destructor), tarımsal ve kovan içi pestisitler, açlık, iklimsel faktörler, arıcı uygulamaları ve bu faktörler arasındaki birçok olası etkileşimler gibi çeşitli nedenleri vardır. Ayrıca, olası birçok ihtimal üzerinde de durulmaktadır.Bu araştırmada, Isparta ve Burdur illerinin kış sonu arı kayıpları incelenmiş ve bu amaçla, Isparta ilindeki 50 arılıktan 1500 adet ergin arı ile 10 adet yavrulu petek, Burdur ilindeki 38 arılıktan 1140 adet ergin arı ile 7 adet yavrulu petek toplanmıştır. Ayrıca, arazi çalışmaları sırasında arıcıların uygulamalarının değerlendirilmesi açısından arıcılara anket düzenlenmiştir. Anket sırasında elde edilen verilere göre; Burdur ili genelinde %35.6, Isparta ili genelinde ise %27.1 oranında arı ölümü kaydedilmiştir. Yapılan laboratuvar analizleri sonucunda, Isparta ve Burdur illerinden toplanan yavrulu petek örneklerinde herhangi bir yavru hastalığı belirtisine rastlanmamıştır. Seksen sekiz arılığın 32'sinde Varroa destructor tespit edilmiştir. Arılıkların 76'sında Nosema spp. teşhis edilirken 12'sinde herhangi bir Nosema sporu bulunamamıştır.Sonuç olarak, Isparta ve Burdur illerinden toplanan örneklerin incelenmesi ve arıcılara düzenlenen anketlerden elde edilen veriler ile, bu iki ilde görülen arı ölümlerinin olası nedenleri tespit edilmiştir. Patojenler, genetik faktörler ve çevresel faktörler gibi arıları etkileyen faktörlerin etkileşimleri ile arı ölümlerinin arttığı düşünülmektedir.

Abstract:
The heavy winter losses of honeybees have been recorded in many parts of the world since 2006. Honey bee (Apis mellifera L.) is a significant insect for pollination and production of bee products. Therefore, scientists have been studied to find out the causes of honeybee colony losses and try to prevent the losses. There are several causes of honey bee losses such as honey bee pathogens and pests (Nosema ceranae, honey bee viruses, Varroa destructor), agricultural and hive pesticides, hunger, climatic factors, beekeeper practices and many possible interactions between these factors. In addition, scientists focuses on the many possible contingencies.In this research, winter losses in Isparta and Burdur provinces were examined and to this aim, 1500 adult bees and 10 combs with larvae collected from 50 apiaries in Isparta and 1140 adult bees and 7 combs with larvae collected from 38 apiaries in Burdur. In addition, the survey was held to beekeepers to assess the beekeeper practices during the fieldwork. According the data obtained during the survey, 35.6 % colony mortality in Burdur, 27.1 % colony mortality in Isparta was recorded. As a result of the laboratory analysis, there was no evidence of brood diseases in comb samples that collected in Isparta and Burdur provinces. Varroa destructor were identified in 32 samples of collected from 88 apiaries. While Nosema spp. was diagnosed in 76 apiaries, in 12 apiaries no Nosema spores were found.As a result, causes of bee deaths were determined in Isparta and Burdur provinces with the help of the examination of specimens collected from the provinces and data obtained from surveys that was held to beekeepers possible. Bee losses is thought to increase with interactions of factors such as pathogens, genetic factors and environmental factors that affecting bees.