Pozisyon değişimi öncesinde orofarengeal aspirasyon uygulamasının oksijenizasyon parametreleri ve ventilatör ilişkili olay insidansı üzerindeki etkisi
The effect of oropharyngeal aspiration application on oxygenization parameters and incidence of ventilator- related events before position change
Yazar: ÖZLEM SULTAN AVŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE AKBIYIK
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Aspirasyon = Aspiration ; Orofarenks = Oropharyngeal ; Pnömoni = Pneumonia ; Pnömoni-aspirasyon = Pneumonia-aspiration ; Ventilasyon = Ventilation ; Ventilatörler-mekanik = Ventilators-mechanical

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, mekanik ventilatör desteği alan hastalarda her pozisyon değişimi öncesinde orofarengeal aspirasyon uygulamasının oksijenizasyon parametreleri ve ventilatör ilişkili olay insidansı üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırma, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesi'nde yürütülmekte olup, araştırmanın evrenini de bu ünitede yatan hastalar oluşturdu. Örneklem sayısının hesaplanmasında "G*Power 3.1.9.4." kullanılarak deney grubu 15 hasta, kontrol grubu 19 hasta olarak hesaplandı ve deney grubunda olası ventilatör ilişkili pnömoni görülme oranı 0,059 ve kontrol grubunda olası ventilatör ilişkili pnömoni görülme oranı 0,294 belirlenmiş olup, α hata =0.18 gücü, β hata=0.18 olup, güç (1-β) 0,81 olarak belirlendi. Kontrol grubundaki hastalara ünitede süregelen rutin hasta bakımı (Endikasyon halinde endotrakeal aspirasyon ve takibinde orofarengeal aspirasyon uygulaması; gündüz 2 saatte bir gece 4 saatte bir olmak üzere rutin ve rutin dışı pozisyon değişimleri; ağız bakımı) uygulandı. Deney grubundaki hastalara ünitede süregelen rutin hasta bakımına ek olarak "her pozisyon değişikliği öncesinde orofarengeal aspirasyon" uygulandı. Bu gruptaki hastalara gündüz 2 saatte bir gece 4 saatte bir rutin ve rutin dışı pozisyon değişimleri öncesinde olmak üzere 24 saat içinde en az 9 kez, 100-120 mmHg basıncıyla 10 saniye süre ile orofarengeal aspirasyon uygulandı. Orofarengeal aspirasyon uygulaması tamamlandıktan sonra hastanın pozisyonu değiştirildi. Randomize kontrollü deneysel tasarımda gerçekleştirilen bu araştırma veri toplama aracı olarak "Olgu Tanılama ve Takip Formu" kullanıldı (Ek 1). Elde edilen bağımlı ve bağımsız değişkenlere ilişkin veriler SPSS*25 kullanılarak incelendi. Verilerin analizinde Ki-kare testi, tek yönlü varyans analizi ve student t testi, Kruskall Wallis H testi ve Mann Whitney U testi kullanıldı.
Bulgular: Hastaların %44,12'si deney grubunda, %55,88'i kontrol grubunda idi. Deney grubu hastaların yaş ortalaması 59,20±20,38; kontrol grubundaki hastaların yaş ortalaması 57±20,08 idi. Deney ve kontrol grubu hastaların mekanik ventilasyon
desteği alma süresi ortalamaları sırasıyla 5,73±3,49, 5,47±4,46 idi. Sırasıyla deney ve kontrol gruplarında bağımsız değişkenler olarak cerrahi girişim varlığı (%5,88;
%11,76), kronik obstruktif akciğer hastalığı varlığı (%5,88; %5,88), antibiyotik
kullanımı (%44,12; %55,88), antiasit kullanımı (%32,35; %47,06), enteral beslenme
varlığı (%35,2; %55,88), parenteral beslenme varlığı (%8,82; %8,82) incelendi ve enteral beslenme dışında anlamlı düzeyde bir farklılık göstermediği saptandı (p>0,05). Deney ve kontrol grubu hastaların albümin düzeyleri ortalaması sırasıyla 21,59±3,57 g/dL ve 25,25±4,01 g/dL idi. Albümin düzeyindeki gruplar arasındaki bu
fark anlamlı düzeyde idi. Deney ve kontrol grubu hastaların oksijenizasyon parametrelerinden solunum hızı, SpO₂, SaO₂, PaCO₂, TVmL, pH, HCO₃, BE, FiO₂ ve PEEP değerleri incelendi ve pH dışındaki solunum parametrelerinde anlamlı düzeyde farklılık saptanmadı (p>0,05). Trakeal aspirat kültürleri sonucu pozitif olan hastaların %29,4'ü kontrol grubunda, %5,9'u ise deney grubunda idi. İstatistiksel analizde deney grubunda trakeal aspirat kültürleri pozitifliği kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük idi (p<0.05). Olası ventilatör ilişkili pnömoni gelişiminde etken olan mikroorganizmalar Klebsiella pneumoniae, Acinetobacter baumannii Candida albicans, Pseudomonas aeruginosa, Serratia marcescens olup gruplar arasında anlamlı düzeyde farklılık göstermedi (p>0,005).
Sonuç: Mekanik ventilatörlü hastaya her pozisyon değişimi öncesinde orofarengeal aspirasyon uygulanması, hastada olası ventilator ilişkili pnömoni gelişimini azaltmıştır. Bu gerekçeyle pozisyon değişimi öncesi orofarengeal aspirasyon uygulamasının bakım paketlerine dahil edilmesi önerilmektedir. Ayrıca klinikte orofarengeal aspirasyonun uygulanabilirliğini arttırmak amacıyla pratik ve işlevsel orofarengeal aspirasyon ürünleri geliştirilebilir. Ek olarak literatürde orofarengeal aspirasyon uygulamasının hastanın oksijenizasyon parametreleri üzerinde etkilerini inceleyen çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir

Abstract:
Aim: In this study, it is intended to examine the effect of the oropharengeal aspiration application on oxygenation parameters and Ventilator Associated Event insidance before each position change in patients with mechanical ventilator support.
Method: The research was conducted in the Anesthesiology and Reanimation intensive Care Unit of Izmir Katip Çelebi University Atatürk Training and Research Hospital, and the universe of the research was created by patients lying in this unit. In calculating the number of samples, "G*Power 3.1.9.4." 15 patients in the experimental group and 19 patients in the control group were calculated and the probable ventilator-associated pneumonia incidence rate in the experimental group was 0.059 and the probable ventilator-associated pneumonia incidence rate in the control group was determined as 0.294, α error =0.18 power, β error=0.18, power (1- β) 0.81. Ongoing routine patient care in the unit (endotracheal aspiration in case of indication and oropharyngeal aspiration in the follow-up; routine and non-routine position changes every 2 hours during the day and every 4 hours at night; oral care) was applied to the patients in the control group. In addition to the routine patient care in the unit, patients in the experimental group were given "oropharyngeal aspiration before each position change". Oropharyngeal aspiration was performed for 10 seconds at a pressure of 100-120 mmHg at least 9 times in 24 hours, before routine and non-routine position changes, every 2 hours during the day and every 4 hours at night. The position of the patient was changed after oropharyngeal aspiration was completed. The "Case Diagnosis and Follow-up Form" was used as a data collection tool for this study, which was carried out in a randomized controlled experimental design (Appendix 1). The data on the dependent and independent variables obtained were analyzed using SPSS*25. Chi-squared test, one-way analysis of variance and student t test, Kruskall Wallis H test and Mann Whitney U test were used for data analysis.
Results: 44.12% of the patients were in the experimental group and 55.88% were in the control group. The mean age of the patients in the experimental group was
59.20±20.38; The mean age of the patients in the control group was 57±20.08 years. The mean duration of mechanical ventilation support for the patients in the experimental and control groups were 5.73±3.49 and 5.47±4.46, respectively. Surgical interference presence (5.88%; 11.76%), chronic obstructive respiratory disease (5.88%; 5.88%), antibiotic use (44.12%; 55.88%), antiacid use (32.35%), respectively, as independent variables in groups of experiments and controls; 47.06%), enteral nutrition (35.2%; 55.88%), parenteral nutrition (8.82%; 8.82%) were examined, and no significant differences were detected except for enteral
nutrition (p>0.05). The average of the albumin levels of the patients in the experimental and control group was 21.59 ± 3.57 g/DL and 25.25 ± 4.01 g/DL respectively. The difference between groups at the albumin level was significant. Respiratory rate, SpO₂, SaO₂, PaCO₂, TVmL, pH, HCO₃, BE, FiO₂ and PEEP values, which are among the oxygenation parameters of the experimental and control group patients, were examined and no significant difference was found in respiratory parameters other than pH (p>0.05). Of the patients with positive tracheal aspirate cultures, 29.4% were in the control group and 5.9% were in the experimental group. In the statistical analysis, the positivity of tracheal aspirate cultures in the experimental group was significantly lower than in the control group (p<0.05). Microorganisms causing possible ventilator-associated pneumonia development were Klebsiella pneumoniae, Acinetobacter baumannii, Candida albicans, Pseudomonas aeruginosa, Serratia marcescens and there was no significant difference between the groups (p>0.005).
Conclusion: Oropharengeal aspiration of the patient before each position change to the mechanical ventilator has reduced the possible ventilation related pneumonia development in the patient. For this reason, it is recommended to include oropharyngeal aspiration before repositioning in the care packages. In addition, practical and functional oropharyngeal aspiration products can be developed in order to increase the feasibility of oropharyngeal aspiration in the clinic. In addition, it is thought that studies examining the effects of oropharyngeal aspiration on the oxygenation parameters of the patient are needed in the literature.
Keywords: Ventilator Associated Event, Possible Ventilator Associated Pneumonia, Oxygenation, Oropharyngeal Aspiration, Position Change.