Teolojik - politik inceleme'de yasa'nın kaynağı problemi  
ve din ifade özgürlüğü ilişkisi
Problem of the origins of the law in theological political treatise and religion freedom relations
Yazar: FATİH ABDULLAH KIZILTAŞ
Danışman: PROF. DR. CEMAL BALİ AKAL
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İnsan Hakları Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Felsefe = Philosophy ; Hukuk = Law
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Hukuk felsefesi = Law philosophy ; Ontoloji = Ontology ; Spinoza, Baruch = Spinoza, Baruch ; Yasal düzenlemeler = Legal regulations ; Özgürlük = Freedom ; İfade özgürlüğü = Expressive  freedom ; İnanç özgürlüğü = Belief freedom ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Bu tezdeki temel amaç İfade Özgürlüğü kavramının Spinoza'nın Teolojik Politik İnceleme adlı eseri içerisinde Yasa'nın Kaynağı problemi üzerinden ne şekilde ele alındığını göstermek olacaktır. Böylesi bir yaklaşımın ikili bir incelemeyi gerektirdiğini belirtmek yerinde olacaktır. Öncelikle Spinoza düşüncesinde ontolojinin hangi kavramsal araçlar üzerinden şekillendiğini açıklamak gerekmektedir. Bu gereklilik Ontoloji ile Yasa ilişkisinin açıklanması üzerinden şekillenecektir. İkinci olarak ise İfade Özgürlüğü kavramının bu ilişki dolayısıyla Teolojik Politik İnceleme adlı eserde nasıl ele alındığı üzerinde durulacaktır.

Ethica başta olmak üzere, Spinoza'nın eserleri incelendiğinde, Etik ve Politik yaklaşımın, ilk nedenler teorisi üzerinden şekillendiği görülecektir. Bir başka deyişle, Ethica'da mevcut ontolojik yaklaşımla aynı eserin takip eden bölümlerinde yer alan epistemolojik yaklaşımın dahası Teolojik Politik İnceleme ile Politik İnceleme'de benimsenen Yasa'nın Kaynağı problemine ilişkin görüşün, aynı zincirin halkaları olduğu söylenebilir. Bu bakımdan; Spinoza düşüncesi her ne kadar kendi içerisinde kaçınılmaz olarak nüanslara sahip olsa dahi Ethica'da mevcut haliyle karşımıza çıkan Ontoloji; Güç, Hak ve Hukuk mefhumlarını ifade eder. Ontoloji ile Yasa ve Hak ilişkisi göz önünde bulundurulduğunda, Deus sive Natura yani Tanrı ya da Doğa kavramsallaştırması üzerinden şekillenen içkinlikçi düşünce sisteminin incelenmesi gerekmektedir. 

Söz konusu sistemin incelenmesi, Spinoza düşüncesi içerisinde yer alan Tanrı kavramının ne tür bir yaklaşım üzerinde inşa edildiğinin üzerinde durulması, aynı zamanda bu yaklaşımın nasıl bir düşünsel geleneği dışarıda bıraktığının tespit edilmesi bakımından önemlidir. Buradaki önem sorunu özellikle de çalışmanın ikinci kısmında, Teolojik Politik İnceleme içerisinde İfade Özgürlüğüne kerteriz noktası olma özelliği teşkil eden Yasa probleminin, daha anlaşılır kılınmasına yönelik bir önkoşul olarak karşımıza çıkmaktadır. Kısaca; çalışmada yer alan ilk kısım Spinoza düşüncesinde Ontoloji kavramsallaştırmasına odaklanmak suretiyle ikinci kısımda ele alınacak kavramların açıklanmasına yönelik öncelikli olarak ele alınması gereken bir konu olma özelliğine sahiptir. Çalışmanın ikinci kısmında ise, düşünürün İfade Özgürlüğün'e yaklaşımı ilk kısımdan hareketle, Yasa kavramsallaştırılması ile birlikte ele alınacaktır. Bu bakımdan, Spinoza düşüncesi; yasaların bir katman olarak iç içe geçtiği bir sistematik taşır. Bu bakımdan çalışmadaki bir diğer amaç Yasa çeşitlerini ve aralarındaki ilişkileri göstermek olacaktır. 

Yasalar arasındaki ilişki; İfade Özgürlüğü kavramını tartışılmasını nasıl mümkün kılar? Bu ikinci kısmın etrafında şekillendiği soru olacaktır. O halde Teolojik Politik İnceleme içerisinde peşine düşülecek temel izlek; Yasa kavramları ve İfade Özgürlüğü ilişkisi üzerinden şekillenecektir.

Abstract:
The main objective of this thesis is showing that the evaluation norm of the Freedom of Expression notion on the parallel of law basis problematic in Spinoza's Theological – Political Treatise.
To indicate that, as such approachment involves two aspects. Begin with, in Spinoza's thought it is the necessity that some cognitive make its onthology to be explained. This necessity can be shaped through the (expression of) Onthology and Law relations. Secondly, this study aim to signify that how the conception of Freedom of Expression accordingly to this relation which mention above, can be treated in Theological Political Treatise.

Notably in Ethics and also Spinoza's other Works when treated Ethic and thus Political approach which is accepted by him, can be seen that shaped from the theory of first principles. That is to say, the onthological method which is existed in his Ethics and following passages of the same work representing his epistemelogical method moreover the view from the Theological Political Treatise and Political Treatise about the origins of law are the same aspects of the certain method. 
In this respect, albeit the fact that Spinoza's philosophy involves some inevitable colors and differencies, the main theme that conception of Onthology to express and signfy that the Notion of Power, Right and Law are same, unique, and one. 
When we recognize about the correlation between Law and Right we have also investigate and examine about the monist system which through shaped from Deus sive Natura to put in other words God or Nature. Therefore, comprehense and precise analysis of the monist system shows that the conception of God is the center element of the Spinoza's theory of first principles. Dwelling on the which intellectual means build up the notions of the God also significant point to see that how kind of basic elements which are tools for defining God exclude from his definition of God and hence his cosmology. 

That is to say, Spinoza's conception of God takes shape vice versa to the montoheistic and scholastic intellectual tradition. Briefly, the first part of the study focuses on the conception of onthology in Spinoza's thought, spesifically in Ethics. Thus, that which includes explanatory framework intended for the themes will have been came up in the second part of the study.In second part of the study, Spinoza's contribution to Freedom of Expression will be investigated along with conception of Law with reference to the first part of the study. In this respect, Spinoza's philosophy has got quality which is formed a layer involves many meanings of the the law that intimated to each other.

Thence, another aim in the study, to show that variety of Laws and how can be analyzed their correlation. Relationship between the Laws also make it possible canvassing the Notion of freedom of expression. Here ise the question which might investigated in the second part of the thesis. In that case, the path of the following which is formed through the question and relationship between Freedom of Expression and Conceptions of Law.