Kronik myeloid lösemi hastalarında olaysız sağkalımı etkileyen faktörlerin retrospektif analizi
Retrospective analysis of clinical factors affecting event-free survival in patients with chronic myeloid leukemia
Yazar: NESRİN DAMLA EYÜPOĞLU
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM CELALETTİN HAZNEDAROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: ErbB reseptörleri = ErbB receptors ; Lösemi = Leukemia ; Lösemi-miyeloid-kronik-BCR-ABL pozitif = Leukemia-myelogenous-chronic-BCR-ABL positive ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sağkalım = Survival ; Sağkalım analizi = Survival analysis

Özet:
Kronik myeloid lösemi (KML) olgun ya da olgunlaşmakta olan granülositlerin bozulmuş ve kontrolsüz çoğalması ile karakterize bir myeloproliferatif hastalıktır. KML; erişkinlerdeki lösemilerin yaklaşık %15-20'sini oluşturmaktadır. KML'li hastaların prognozu, tirozin kinaz inhibitörlerinin başlangıç tedavisine dahil edilmesinden bu yana önemli ölçüde iyileşmiştir. Bu çalışmanın amacı, kronik myeloid lösemili hastalarının tanı anındaki klinik özellikleri tanımlanması ve bu özelliklerin genel sağkalım (OS), olaysız sağ kalım (EFS) üzerine etkilerinin incelenmesidir. Çalışmamıza Ocak 2005 ve Haziran 2018 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri İç Hastalıkları Anabilim Dalı Hematoloji Bilim Dalı'na başvuran ve sonrasında kronik miyeloid lösemi tanısı ile izlenen 224 hasta dahil edilmiştir. Hastaların klinik özelllikleri retrospektif olarak hastane elektronik kayıt sisteminden elde edilmiştir. Hastaların KML tanısı ile median takip süresi 75,13 (IQR: 39,4-126,8) aydır. Tanı anında hastaların 204'ü (%94,1) kronik faz; 9'u akselere faz; 4'ü blastik kriz fazında tanı almıştır. Takip sırasında herhangi bir nedene bağlı ölüm 17 (%7,7) hastada gerçekleşmiştir. Hastaların 6 yıllık OS oranı %92,9 (%95 GA: 89,1- 96,7) olarak bulunmuştur. Tanı anında kemik iliğinde>%5 blast olması (p=0,001), palpabl dalak varlığı (p=0,038) ve yüksek Sokal risk skoruna sahip olmak (p=0,008) genel sağkalım açısından kötü prognostik faktörler olarak tanımlanmıştır. Hasford ve EUTOS risk skorlarının genel sağkalım ile ilişkisi saptanmamıştır. Birinci basamak TKİ tedavide 6 yıllık EFS oranı %62,7 (%95 GA: 52-72) olarak izlenmiştir. Erkek cinsiyet (p=0,003), tanı anında kemik iliği blast oranının %5'in üstünde olması (p=0,002), periferik yaymada blast varlığı (p=0,027), tanı anında trombositoz olması (p=0,039), palpabl splenomegali varlığı (p=0,039), yüksek Hasford Risk Sınıfı (p=0,015), yüksek EUTOS Risk Sınıfı (p<0,001) ve tedavi altında 3. ay sitogenetik değerlendirmenin yanıtsız olması (p<0,001) olaysız sağkalımı olumsuz etkileyen faktörler olarak belirlenmiştir. Sokal risk skorunun birinci basamak tedavide olaysız sağkalım ile ilişkisi belirlenememiştir (p=0,091). İkinci Basamak TKİ tedavide EFS açısından yapılan tek yönlü analizlerde birinci basamak tedavi sırasında tam hematolojik yanıt kaybı (p=0,018), 3. ay sitogenetik (p=0,002) ve 6. aydaki moleküler yanıt (p=0,041) durumlarının öngörücü olduğu izlenmektedir. Ancak çok yönlü analizlerde sadece 3. ay sitogenetik yanıt (p=0,007) anlamlılığını korumaktadır.  Üçüncü basamak TKİ tedavide olaysız sağkalımı etkileyen herhangi bir klinik faktör saptanamamıştır. Üçüncü basamak TKİ tedavi alan KML'li hastalarda prospektif daha geniş çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.

Abstract:
Chronic myeloid leukemia (CML) is a myeloproliferative disease characterized by impaired and uncontrolled proliferation of mature or maturing granulocytes. CML is 15-20% of leukemias in adults. The prognosis of patients with CML has improved thanks to tyrosine kinase inhibitors used as first line initial treatment. The aim of this study was to identify the clinical characteristics of the patients with chronic myeloid leukemia at diagnosis and to examine the effects of these features on overall survival (OS) and event-free survival (EFS). Between January 2005 and June 2018, 224 patients with chronic myeloid leukemia who applied to Hacettepe University Hospital Department of Hematology and who were followed up with a diagnosis of chronic myeloid leukemia were included into our study. The clinical characteristics of the patients were obtained retrospectively from the hospital electronic record system. The duration of median follow-up was 75.13 (IQR: 39.4-126.8) months with the diagnosis of CML. At diagnosis; 204 (94.1%) of patients were in chronic phase; 9 patients (4.1%) were in acceleration phase and 4 patients (1.8%) were in the blastic crisis phase. The 6-year OS rate was 92.9% (95% CI: 89.1-96.7). At the time of diagnosis, the presence of> 5% blast in the bone marrow (p = 0.001), the presence of palpable spleen (p = 0.038), and the high Sokal risk score (p = 0.008) were defined as poor prognostic factors for overall survival. Hasford and EUTOS risk scores were not associated with overall survival. The 6-year EFS rate was 62.7% (95% CI: 52-72) in first line TKI therapy. Male sex (p = 0.003), the presence of > 5% blast in the bone marrow at diagnosis (p = 0.027), presence of thrombocytosis at diagnosis (p = 0.039), presence of palpable splenomegaly (p = 0.039), high Hasford Risk score (p = 0.015), high EUTOS Risk score (p <0.001) and cytogenetic unresponsiveness on 3rd month during treatment (p <0.001) have been identified as negatively factors on event-free survival. The relationship between the Sokal risk score and event-free survival in the first-line treatment was not established (p = 0.091). In the second-line TKI therapy, univariate analyses of EFS revealed that loss of complete hematologic response in the first-line TKI therapy (p = 0.018), optimum cytogenetic response (p = 0.002) on 3rd month and major molecular response (p =0.041) on 6th month during second-line therapy might be predictive for EFS. However, after multivariate analyses only cytogenetic response on 3rd month was significant (p = 0.007). No clinical factor affecting the event-free survival was found in the third-line TKI treatment. Comprehensive prospective studies are needed in patients with CML who are receiving third-line TKI therapy.