Anadolu imam hatip lisesi öğretmen ve öğrencilerinin İslam kültür ve medeniyeti dersine ilişkin görüşleri
Views of anatolian imam hatip high school teachers and students on the Islamic culture and civilization course
Yazar: HATİCE YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. CEMİL OSMANOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Anadolu İmam Hatip Liselerinde okutulan İslam Kültür ve Medeniyeti dersine kültür ve 
medeniyet mirasımız konu edinmiştir. Gençlerde görülen kültürlerine yabancılaşmanın 
yaşandığı günümüzde, gençlerin kendi köklerinden beslenen, kendi kültür ve 
medeniyetlerine katkı sağlama bilincine sahip olmaları amaçlanan bu dersin programının 
uygulanmasına ilişkin durum tespiti yapmak önemlidir. Araştırmanın temel problemini 
"Öğretmen ve Öğrenci Görüşlerine Göre Anadolu İmam Hatip Liselerinde Yer Alan 
İslam Kültür ve Medeniyeti Dersinin Uygulanma Durumu Nasıldır?" sorusu 
oluşturmaktadır.
Çalışmada nitel araştırma türlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Ölçme aracı olarak 
ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmaya 12 AİHL öğrencisi ve 
13 AİHL meslek dersi öğretmeni katılmıştır. Ulaşılan bulgulara göre katılımcıların büyük 
çoğunluğu bu dersi önemli bulurken öğrencilerin ilgileri söz konusu olduğunda bu 
tablonun zayıfladığı görülmüştür. Katılımcıların neredeyse tamamı dersin adını ve 
statüsünü uygun bulmuş fakat dersin 12. sınıf için ideal olmadığı yönünde görüş 
bildirmiştir. Katılımcıların yarıdan fazlası ise ders saatinin yetersiz olduğunu söylemiştir. 
Katılımcı öğretmenlerin büyük bir bölümü ders öncesi hazırlık yaptıklarını dile getirseler
de bu hazırlığın niteliğinde sorunlar olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin öğrenciyi 
öğrenme ortamına dâhil edecek farklı öğretim yöntem-teknikleri ve araç-gereçleri sıklıkla 
kullanmadıkları, ölçmede ise genellikle ürün merkezli ölçme aracı kullandıkları sonucuna 
varılmıştır. Katılımcı görüşleri çerçevesinde İslam Kültür ve Medeniyeti dersinin 
öğrencilerde İslam Kültür ve Medeniyet mirasına dair özgün bir bilinç kazandırma 
durumuna yönelik genel kanı istenen düzeyde özgün bir kültürel bilinç oluşturamadığıdır.
Anahtar Kelimeler: İslam Kültür ve Medeniyeti, Anadolu İmam Hatip Lisesi, Kültürel 
Bilinç

Abstract:
Our cultural and civilizational heritage is the subject of the Islamic Culture and Civilization 
course taught in Anatolian Imam Hatip High Schools. In today's world where young people 
are experiencing alienation from their culture, it is important to determine the situation 
regarding the implementation of this course program, which aims to help young people 
nourish from their own roots and have the awareness of contributing to their own culture and 
civilization. The main problem of the research is "What is the Implementation Status of the 
Islamic Culture and Civilization Course in Anatolian Imam Hatip High Schools, According 
to the Opinions of Teachers and Students?" It constitutes the question.
A case study, one of the qualitative research types, was used in the study. A semi-structured 
interview form was used as a measurement tool. 12 AIHL students and 13 AIHL vocational 
course teachers participated in the research. According to the findings, while the majority of
the participants found this course important, this situation weakened when it came to students' 
interests. Almost all of the participants found the name and status of the course appropriate, 
but stated that the course was not ideal for the 12th grade. More than half of the participants 
said that class hours were insufficient. Although most of the participating teachers stated that 
they prepared before the lesson, it was determined that there were problems in the quality of 
this preparation. It was concluded that teachers do not often use different teaching methodstechniques and tools-equipments to include the student in the learning environment, and they 
generally use product-centered measurement tools in measurement. Within the framework of 
participant opinions, the general opinion regarding the Islamic Culture and Civilization 
course's ability to provide students with a unique awareness of the Islamic Culture and 
Civilization heritage is that it cannot create a unique cultural awareness at the desired level.
Keywords: Islamic Culture and Civilization, Anatolian Imam Hatip High School, Cultural 
Consciousness