Fen bilimleri dersini yürüten öğretmenlerin fen bilimleri dersi değer eğitimi ölçeği puanlarının farklı değişkenlere göre incelenmesi
Examination of the science course value education scale scores of the teachers conducting the science course according to different variables
Yazar: İLKAY YEŞİLTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERİF ALİ DEĞİRMENÇAY
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler eğitimi = Values education ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Değerler; yaşanılan toplumda bireylerin duygu ve davranışlarına doğrudan yön veren ve toplumun çoğunluğunda doğru kabul edilen, davranışları şekillendiren en önemli etkenlerdir. Araştırmalar gösteriyor ki okullarda sistemli bir değer eğitimi yapılması şarttır. Bu eğitimini yürütecek olan öğretmenler değer eğitiminin en önemli ayaklarından biridir. Buradan hareketle çalışmanın amacı; ilkokul ve ortaokul kademelerinde fen bilimleri dersini yürüten öğretmenlerin; değer eğitimi ile ilgili kazanımlara yönelik farkındalık seviyelerini, değer eğitimine yönelik ilgi seviyelerini, değer eğitimine yönelik olumsuz düşüncelerini ve değer eğitimine yönelik beklentilerini belirleyebilmek, bu boyutlardan ve ölçeğin tamamından alınan puanların faklı değişkenler açısından incelenmesi olarak belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak "Fen Bilimleri Dersi Değer Eğitimi Ölçeği" (FBDÖ) geliştirilmiştir. Bu aşamada 397 öğretmenden veri toplanmıştır. Ölçeğin Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı 0,832 bulunmuş; görünüş, kapsam ve yapı geçerliliği çalışmaları yapılmıştır. Geliştirilen ölçek asıl uygulamaya yönelik olarak; Türkiye'nin Giresun ilinde görev yapan ilkokul ve ortaokullarda çalışan fen bilimleri dersini yürüten  243 öğretmene uygulanmıştır. Veriler, SPSS 21 istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Analizlerde; normallik analizleri, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), bağımsız gruplar t testi, Mann-Whitney Utesti, betimleyici analizler ve varyans homojenliğinin belirlenmesi için levene testi kullanılmıştır. Araştırma verilerine göre; kadın öğretmenlerin, kazanımlara yönelik farkındalıklarının ve değer eğitimine yönelik beklenti seviyelerinin erkeklere göre daha yüksek düzeyde olduğunu ve medeni durum değişkeninde de evlilerin bekarlara göre değer eğitimine yönelik ilgi seviyelerinin daha yüksek olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Ulaşılan sonuçlardan yola çıkarak öğretmenlerin değer eğitimi  konusunda gelişimlerini desteklenmesine yönelik olarak MEB'e, öğretmenlerin öznel bilgilerine erişmek adına benzer bir çalışma olgu bilimsel bir yöntemle, mülakat ve ya karma yöntemde yapılabileceğine dair, araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Değer eğitimi, fen bilimleri, öğretmen

Abstract:
Values; are the most significant factors that directly guide the emotions and behaviors of individuals in the society they live in and shape the behaviors that are accepted as correct by the majority of the public. Studies show that systematic value education in schools is essential. Teachers who will carry out this training are one of the most important pillars of value education. From this point of view, the aim of the study is; to determine the awareness levels of the teachers who teach science at primary and secondary schools, their level of interest in values education, their negative thoughts about values education, and their expectations about values education, and to examine the scores obtained from these dimensions and the whole scale in terms of different variables. As a data collection tool, the "Science Class Value Education Scale" (FBDÖ) was developed. At this stage, data were collected from 397 teachers. The Cronbach Alpha reliability coefficient of the scale was found to be 0.832; face, content, and construct validity studies were carried out. The scale developed for the actual application; was applied to 243 teachers who teach science courses working in primary and secondary schools in Giresun, Turkey. The data were analyzed with the SPSS 21 statistical package program. In the analysis; normality analyses, one-way analysis of variance (ANOVA), independent groups t-test, Mann-Whitney U-test, descriptive analyzes, and Levene's test were used to determine the homogeneity of variance. According to research data; the conclusion is that female teachers' awareness of achievements and their expectation levels for values education is higher than male teachers and that married people have a higher level of interest in values education than singles in the marital status variable. Based on the results, suggestions were made to the Ministry of National Education to support the development of teachers on values education, and to researchers that a similar study could be done with a phenomenological method, interview, or mixed-method in order to access teachers' subjective knowledge.

Keywords: Value education, sciences, teacher