Çizgelerde ağırlıklı zedelenebilirlik parametreleri
Weighted vulnerability parameters in graphs
Yazar: ŞEVKET KESER
Danışman: DOÇ. DR. ERSİN ASLAN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yazılım Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yazılım Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Graf teori = Graf theory ; Graflar = Graphs ; Kırılganlık = Vulnerability ; Parametreler = Parameters ; Çizge =

Özet:
Artan ve çeşitlenen gereksinimleri karşılayan sistemlerde, artan karmaşıklığın yönetilebilmesi amacıyla, kullanılan tasarım yaklaşımlarının başında bileşen tabanlı sistem tasarımı gelir. Bilgisayar ağları ve iletişim sistemleri bileşen tabanlı tasarlanmış sistemleridir. Bu sistemler bağlı ve birlikte çalışan bileşenlerden oluşur ve çizge teori ile modellenebilir. Bir bilgisayar veya iletişim ağında, bileşenlerin çeşitli etkilere maruziyeti sonucu oluşabilecek fonksiyon kayıpları zedelenme olarak tanımlanır. Bu ağların hayatımızdaki önemi dikkate alındığında, dayanıklılıklarının hesaplanabilmesi amacıyla zedelenmenin ölçümü önemli bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu tezde; çizgelerde zedelenebilirlik ölçümünün başarımını arttırmak amacıyla, çizgelerde mevcut tanımlı Bağlama Sayısı (𝑏𝑖𝑛𝑑௩), ile Ortalama Bağlama Sayısı (𝑏𝑖𝑛𝑑௔௩) parametreleri incelenerek, Ağırlıklı Bağlama Sayısı (𝑏𝑖𝑛𝑑௩௪) ve Ağırlıklı Ortalama Bağlama Sayısı (𝑏𝑖𝑛𝑑௔௩௪) olarak isimlendirdiğimiz iki yeni zedelenebilirlik ölçüm parametresi tanımlanmıştır. Yeni tanımlanan ve mevcut tanımlı parametrelerin hesaplamalarını yapan yazılım Python dili ile kodlanarak, yazılıma ait algoritma ve pseudo kod verilmiştir. Farklı tip çizgeler içeren Data Set (DS96) için 𝑏𝑖𝑛𝑑௩, 𝑏𝑖𝑛𝑑௔௩, 𝑏𝑖𝑛𝑑௩௪ ile 𝑏𝑖𝑛𝑑௔௩௪ değerleri hesaplanarak, yeni tanımlanan ve mevcut parametrelerin başarımları, sonuçlar üzerinden değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Çizge Teori, Zedelenebilirlik, Zedelenebilirlik Ölçümü, Bağlama Sayısı, Ağırlıklı Bağlama Sayısı, Ortalama Bağlama Sayısı, Ağırlıklı Ortalama Bağlama Sayısı

Abstract:
Component-based system design comes first among the design approaches used in order to manage the increasing complexity in systems that meet increasing and diversifying requirements. Computer networks and communication systems are
component-based designed systems. These systems consist of connected and interoperable components and can be modeled by graph theory. In a computer or communication network, functional losses that may occur as a result of the exposure
of components to various effects are defined as vulnerability. Considering the importance of these networks in our lives, the measurement of vulnerability in order to calculate their durability emerges as an important problem. In this thesis; In order to increase the performance of the vulnerability measurement in the graphs, two new vulnerability measurement parameters, which we named as Weighted Binding Number (𝑏𝑖𝑛𝑑௩௪) and Weighted Average Binding Number (𝑏𝑖𝑛𝑑௔௩௪), were defined by examining the currently defined Binding Number (𝑏𝑖𝑛𝑑௩) and Average Binding Number (𝑏𝑖𝑛𝑑௔௩) parameters in the graphs. The software that calculates the newly defined and existing defined parameters is coded with Python language, and the algorithm and pseudo code of the software are given. 𝑏𝑖𝑛𝑑௩, 𝑏𝑖𝑛𝑑௔௩, 𝑏𝑖𝑛𝑑௩௪ and 𝑏𝑖𝑛𝑑௔௩௪ values were calculated for the Data Set (DS96), which includes different types of graphs, and the performances of the newly defined and existing parameters were evaluated based on the results.

Keywords: Graph Theory, Vulnerability, Vulnerability Measurement, Binding Number, Average Binding Number, Weighted Binding Number, Weighted Average Binding Number