Mesane kanserli olgularda plazma D vitamini düzeyleri ve D vitamini reseptör gen polimorfizmlerinin hastalık varlığına etkileri ve risk öngörme değerleri
Contribution to disease development and risk prediction values of plasma vitamin D levels and vitamin D receptor gene polymorphism in bladder cancer cases
Yazar: ÖZGÜR BAYKAN
Danışman: PROF. DR. GONCAGÜL HAKLAR
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Mesane neoplazmları = Urinary bladder neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Reseptörler = Receptors ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
Mesane kanseri erkeklerde en sık görülen dördüncü kanserdir. Etiyolojisinde sigara en önemli risk faktörü iken hastaların %40'ında sebebin ne olduğu tam olarak bilinmemektedir. Çalışmamızda, ürotelyal tip mesane kanserlerinin etiyolojisinde, D vitamini düzeyi ve D vitamini reseptör geninde yaygın görülen rs1544410 (BsmI), rs2228570 (FokI), rs731236 (TaqI) ve rs7975232 (ApaI) tek nükleotid polimorfizmlerinin hastalık oluşumundaki etkilerini araştırmak amaçlandı.
Çalışmamıza ürotelyal tip mesane kanseri tanısı almış 101 hasta ile benzer yaş ve cinsiyet özellikleri taşıyan, kendisi ve ailesinde kanser öyküsü bulunmayan, 109 sağlıklı kontrol alındı. D vitamini düzeyleri HPLC yöntemi kullanarak, VDR polimorfizmleri ise polimeraz zincir reaksiyonu-restriksiyon fragman uzunluk polimorfizmi yöntemi kullanarak belirlendi.
FokI polimorfizmi FF, Ff ve ff genotip sıklıkları hasta grubunda sırasıyla %60.4, %31.7 ve %7.9 iken kontrol grubunda %44, %47.7 ve %8.3 olarak gözlendi (p=0.048). FF genotip sıklığı hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek iken (p=0.018),  Ff genotip sıklığı ise düşük bulundu (p=0.018). Kanser oluşumunda risk oluşturabilecek faktörleri öngörmede lojistik regresyon analizi yapılarak, düzeltilmiş OR (ORadj) değerleri hesaplandı. Sigara kullanma öyküsü ve FokI polimorfizmi birlikte değerlendirildiğinde genotip dağılımı ve allel frekansının kanser riskini öngörmede istatistiksel olarak anlamlı derecede etkili olmadığı, sigaranın ise mesane kanseri riskini 7.27 kat artırdığı gözlendi. (ORadj= 7.27; %95 GA= 3.8–13.9; p<0.001) TaqI, ApaI ve BsmI genotip ve allel dağılımları açısından ise gruplar arasında fark gözlenmedi. Araştırdığımız polimorfik bölgelerin tümünde, hem hasta hem de kontrol grubu bireylerin genotip dağılımları Hardy-Weinberg dengesinde bulundu. D vitamini düzeyleri ile mesane kanseri arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı.

Anahtar Sözcükler: VDR, D vitamini, polimorfizm, mesane, kanser

Abstract:
Bladder cancer is the fourth most common cancer in men. Although smoking is known to be the most important etiological factor in bladder cancer, etiology in 40% of the remains to be unknown. In our study we aimed to investigate the contribution of vitamin D levels and four common single nucleotid polymorphisms rs1544410 (BsmI), rs2228570 (FokI), rs731236 (TaqI), rs7975232 (ApaI) in the vitamin D receptor gene to the development of urothelial bladder cancer.
Age and gender matched 101 patients diagnosed as urothelial bladder cancer and 109 healthy individuals who has no history of cancer in their first degree relative were included in the study. Polymerase chain reaction, and restriction fragment lenght polymorphism techniques were used to determine the polymorphisms and plasma 25-hydroxyvitamin D levels were measured with high performance liquid chromatography.
The frequencies of FokI polymorphism FF, Ff and ff genotypes were  60.4%, 31.7%, 7.9% in bladder cancer and  44%, 47.7% and 8.3%  in control groups, respectively (p=0.048). FF genotype frequences were higher (p=0.018) in patients with bladder cancer, while Ff frequences were lower (p=0.018) compared with control groups. Associations between risk factors and cancer were estimated by calculating ORadj using logistic regression analyses. When smoking status and FokI polymorphism analysed together, the effect of genotype and allel frequencies on cancer risk prediction were not statistically significant, however smoking increased bladder cancer risk 7.27 times (ORadj= 7.27; 95% CI= 3.8-13.9; p<0.001). TaqI, ApaI and BsmI genotype and allelic distribution were not different  between the groups. The genotype distributions of the polymorphisms were in agreement with Hardy-Weinberg equilibrium among the cases and controls. We could not find any statistically significant association between vitamin D levels and bladder cancer.

Keywords: VDR, vitamin D, bladder, cancer, polymorphism