Multiple skleroz hastalarında cinsel işlev bozukluğu: Sıklığı, yordayıcıları ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Sexual dysfunction in multiple sclerosis patients: Prevalence, predi̇ctors and effect on quality of life
Yazar: YUSUF SARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİHAN CANSEL
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Beden imajı = Body image ; Benlik saygısı = Self esteem ; Cinsel işlev bozuklukları-psikolojik = Sexual dysfunctions-psychological ; Depresyon = Depression ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Multiple Skleroz Hastalarında Cinsel İşlev Bozukluğu: Sıklığı, Yordayıcıları Ve Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisi
Amaç: Cinsel işlev bozukluğu (CİB), multipl sklerozda (MS) sık görülen multifaktöryel bir durumdur. Bu çalışma MS'de CİB'nin sıklığını, yordayıcılarını ve yaşam kalite üzerine etkilerini araştırmıştır.
Yöntemler: Çalışmaya İnönü Üniversitesi Nöroloji Polikliniğine başvuran 18-49 yaşları arasında Mc Donald kriterlerine göre MS tanısı alan 140 hasta ile 140 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Katılımcılara, sosyodemografik Veri Formu, Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği, Yorgunluk Şiddeti Ölçeği, Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği, Multiple Skleroz Yakınlık ve Cinsellik Anketi-19, Multiple Skleroz Yaşam Kalite Ölçeği-54, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Beden Algısı Ölçeği ve Rosenberg Benlik Saygısı ölçekleri uygulandı.
Bulgular: Hastaların %70.7'sinde CİB tespit edildi ve bu oran sağlıklı kontrollerden (%12.8) yüksekti. CİB görülme oranı sağlıklı erkeklerde %14, kadınlarda %13.3 iken, MS'li kadınlarda %74.4, erkeklerde ise %64 olarak bulundu. CİB olan kadın hastaların en sık ifade ettiği yakınmalar %48.9 libido azalması, %16.7 vaginal kuruluk ve %5.6 disparoniydi. Erkek hastaların ise %28'i ereksiyon güçlüğü, %22'si libido azalması ve %20'si ejekülasyon sorunlarından yakınmışlardı. Hastalar ve eşleri için ileri yaş, düşük eğitim düzeyi ve sigara kullanımı ile evlilik süresi ve hastalık süresinin uzun olması, atak sayısı ve hastane yatış sayısının fazlalığı CİB gelişimi açısından risk oluşturmuştu. ACYÖ puanı ile tüm ölçek puanları arasında ve ayrıca bu ölçeklerin kendi aralarında korelasyon vardı.
Sonuç: Çalışmamız, MS'li hastalarda CİB'in yaygın olduğunu, nörolojik komplikasyonların yanısıra psikososyal faktörlerinde CİB gelişimine neden olabileceğini ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebileceğini göstermiştir. Elde edilen sonuçlar, klinisyenlere alınacak önlemler ve uygulanacak tedaviler konusunda yol gösterici olabilir.
Anahtar kelimeler: Multipl skleroz, Cinsel işlev bozukluğu, Depresyon, Anksiyete, Beden algısı ve benlik saygısı, yaşam kalitesi

Abstract:
Sexual Dysfunction İn Multiple Sclerosis Patients: Prevalence, Predictors And Effect On Quality Of Life
Objective: Sexual dysfunction (SD) is a common multifactorial condition in multiple sclerosis (MS). This study investigated the frequency and predictors of SD in MS and its effects on quality of life.
Material and Method: The study included 140 patients, aged 18-49, who were diagnosed with MS according to McDonald criteria, who applied to the Neurology Outpatient Clinic of İnönü University, and 140 healthy volunteers. Sociodemographic Data Form, Expanded Disability Status Scale, Fatigue Severity Scale, Arizona Sexual Experience Scale, Multiple Sclerosis Intimacy and Sexuality Questionnaire-19, Multiple Sclerosis Quality of Life Scale-54, Beck Depression Inventory, Beck Anxiety Inventory, Body-Algebra Scale and Rosenberg Self-Esteem Scale were administered.
Results: SD was detected in 70.7% of the patients, and this rate was higher than the healthy controls (12.8%). While the incidence of SD was 14% in healthy men and 13.3% in women, it was 74.4% in women with MS and 64% in men. The most common complaints of female patients with SD were 48.9% decreased libido, 16.7% vaginal dryness and 5.6% dyspareunia. On the other hand, 28% of male patients complained of difficulty in erection, 22% of decreased libido and 20% of ejaculation problems. For the patients and their spouses, advanced age, low education level, smoking, long marriage and long illness, and high number of attacks and hospitalizations were risk factors for the development of SD. There was a correlation between ASEX score and all scale scores as well as between these scales.
Conclusions: Our study showed that SD is common in patients with MS, psychosocial factors as well as neurological complications may lead to the development of SD and negatively affect quality of life. The results obtained can guide clinicians about the precautions to be taken and the treatments to be applied.
Keywords: Multiple sclerosis, Sexual dysfunction, Depression, Anxiety, Body image and self-esteem, quality of life.