Aile danışmanlığı uygulamalarının dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu üzerindeki etkisi: Vaka çalışması
The effect of family counseling applications on attention deficiency and hyperactivity disorder: Case study
Yazar: AYŞE BETÜL NUROĞLU ÇIRPAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TURGAY ŞİRİN
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile dayanışma merkezleri = Family solidarty centers ; Danışmanlık = Consulting ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Okul-aile iş birliği = School-family cooperation ; Psikolojik danışma merkezleri = Psychological counseling centers ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Terapi = Therapy

Özet:
Çalışmanın amacı Aile Danışmanlığı Uygulamalarının Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Bununla birlikte kullanılan Aile Danışmanlığı Uygulamalarının, aile içerisinde bireylerin kendilerine ve diğerlerine karşı bakış açılarını değiştirmede, bireyin özsaygı gelişimini desteklemede yaşanılan psikolojik belirtilerin azalmasında, ebeveynlerin yaşadığı çift problemlerini çözmede etkili olup olmadığını incelemektedir. 
Araştırmada, Aile Danışmanlığı uygulaması vaka formülasyonu; yaşanılan problemi tanımlama, psikolojik danışmanlık uygulama ve çalışma sonucunda gelinen noktanın değerlendirilmesi şeklinde planlanmıştır. Birinci aşamada Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu yaşayan ve yardım almayı kabul eden çocuğun ve ailesinin yaşadıkları temel sorun tespit edilerek bu soruna eşlik eden diğer faktörler belirlenmiştir. İkinci aşamada Aile Terapisi yöntemlerinden; Yaşantısal Aile Terapisi, Bilişsel Davranışçı Aile Terapisi uygulamalarının Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu üzerine etkisini görebilmek adına psikolojik danışmanlık sağlanmıştır. Seanslar 45 dakika olarak planlanmış olup her bir oturumda bir önceki oturumla köprü kurulmuş ve bir sonraki oturum için gerekli çalışmalar aileye iletilmiştir. Üçüncü aşamada ise Aile Terapisi uygulamalarının, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu üzerindeki etkisinin devamının sağlanabilmesi adına aileye gerekli psiko-eğitim verilerek değerlendirme çalışması yapılmıştır. Araştırmada derinlemesine bilgi alınabilmesi amacıyla bir aile ile çalışılmış olup, nitel yöntemlerden vaka çalışması tekniği kullanılarak hazırlanmıştır. Verilerin toplanabilmesi amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme soruları, davranışsal gözlemler kullanılarak, derinlemesine görüşmelerin alınabilmesi adına ses kaydına yer verilmiştir. Ayrıca Conner's Ebeveyn Değerlendirme Formu, Conner's Öğretmen Değerlendirme Formu, Çocuklar İçin Sosyal Anksiyete Ölçeği (Yenilenmiş Biçim) kullanılmıştır. 
Araştırma sonuncunda elde edilen bulgular; Aile Danışmanlığı Uygulamalarının aile bireylerinin iletişim ve problem çözme becerilerini geliştirmede etkinliği, Aile Danışmanlığı Uygulamalarının Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu belirtilerinin azalmasında etkinliği, Aile Danışmanlığı Uygulamalarının Karşıt Gelme Bozukluğu belirtilerinin azalmasında etkinliği, Aile Danışmanlığı Uygulamalarının Davranış Bozukluğu belirtilerinin azalmasında etkinliği, Aile Danışmanlığı Uygulamalarının Sosyal Anksiyete Bozukluğu belirtilerinin azalmasında etkinliğidir. 

Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Yaşantısal Aile Terapisi, Bilişsel Davranışçı Aile Terapisi

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effect of Family Counseling Practices on Attention Deficit and Hyperactivity Disorder. However, it examines whether the Family Counseling Practices used are effective in changing the perspectives of individuals in the family towards themselves and others, in reducing the psychological symptoms experienced in supporting the development of self-esteem and in solving the couple problems experienced by the parents.
In this research, Family Counseling application case formulation; to identify the problem experienced, to apply psychological counseling and to evaluate the point reached as a result of the study. In the first stage, the main problem of the child and his / her family who had Attention Deficit Hyperactivity Disorder and accepted to receive help was determined and the other factors accompanying this problem were determined. In the second stage, Family Therapy methods; Psychological counseling was provided to see the effect of Experiential Family Therapy and Cognitive Behavioral Family Therapy on Attention Deficit and Hyperactivity Disorder. The sessions were planned as 45 minutes and each session was bridged with the previous session and the necessary studies for the next session were conveyed to the family. In the third stage, the necessary psycho-education was given to the family in order to maintain the effect of Family Therapy on Attention Deficit Hyperactivity Disorder. The study was conducted with a family in order to obtain in-depth information and it was prepared by using case study technique from qualitative methods. In order to collect data, semi-structured interview questions and behavioral observations were used to record in-depth interviews. In addition, Conner's Parental Assessment Form, Conner's Teacher Assessment Form, Social Anxiety Scale for Children (Revised) were used.
At the end of the research; The effectiveness of Family Counseling Practices in improving communication and problem solving skills of family members, The effectiveness of Family Counseling Practices in reducing Attention Deficit and Hyperactivity Disorder Symptoms, The Effectiveness of Family Counseling Practices in Reducing Disorder Symptoms, The Effectiveness of Family Counseling Practices in Reducing is the effectiveness of reducing symptoms.

Keywords: Attention Deficit and Hyperactivity Disorder, Experiential Family Therapy, Cognitive Behavioral Family Therapy