Ortaokulların entelektüel sermaye düzeyleri ile liderlik kapasiteleri arasındaki ilişki
The relationship between intellectual capital levels and leadership capacities of middle schools
Yazar: AYŞENUR EREN ÇETİNER
Danışman: PROF. DR. FİGEN EREŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Devlet okulları = State schools ; Entelektüel sermaye = Intellectual capital ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Ortaokullar = Secondary schools ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen algısı = Teacher perception

Özet:
Bu çalışmada ortaokulların entelektüel sermaye düzeyleri ile liderlik kapasiteleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmaya 2020-2021 eğitim öğretim yılında Ankara ili Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan ve Yenimahalle ilçelerinde bulunan devlet ortaokullarında görev yapan öğretmenler katılmıştır. Tabakalı örnekleme yöntemi kullanılarak toplam 528 öğretmenin anket formu analiz edilmiştir. Çalışmada ortaokulların entelektüel sermaye düzeylerini ve liderlik kapasitelerini belirlemek için Stewart (1997) tarafından işletmeler için geliştirilen, okula ve Türkçeye uyarlaması Karakuş ve Çobanoğlu (2013) tarafından yapılan "Entelektüel Sermaye Ölçeği" ile Lambert (2003) tarafından geliştirilen Kılınç, Büyüköztürk ve Altun (2014) tarafından Türkçeye uyarlanan "Okullarda Liderlik Kapasitesi Ölçeği (OLKÖ)" kullanılmıştır. Ortaokulların entelektüel sermaye düzeyi ve liderlik kapasitelerine yönelik öğretmen görüşleri yüzde, frekans, ortalama ve standart sapma hesaplamaları olarak sunulmuş ve araştırmanın alt problemlerinin sınanması için parametrik test tekniklerinden t-testi, tek yönlü varyans analizi ve çoklu korelasyon analizi kullanılmıştır. Ayrıca entelektüel sermaye ve alt boyutlarının liderlik kapasitesi üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla basit doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda ortaokulların entelektüel sermeya düzeyine ilişkin öğretmen algılarının "katılıyorum", liderlik kapasitelerine ilişkin algılarının ise "Bu yönde iyi bir mesafe aldık" düzeyinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin ortaokulların insan sermayesi alt boyutuna ilişkin algılarında eğitim durumuna göre, iş birliği ve ortak sorumluluk alt boyutuna yönelik algılarında ise branş değişkenine göre belirgin bir farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca entelektüel sermaye ile liderlik kapasitesi ve tüm alt boyutlarına ilişkin algılarda öğretmenlerin görev yaptığı ortaokulların bulunduğu ilçelere göre belirgin farklılığın olduğu belirlenmiştir. Ortaokulların entelektüel sermaye düzeyleri ile liderlik kapasiteleri arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde bir ilişki tespit edilerek, entelektüel sermayenin liderlik kapasitesinin anlamlı bir yordayıcısı ve liderlik kapasitesi üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to investigate the relationship between intellectual capital levels and leadership capacities of middle schools. Teachers working in state middle schools in Ankara province Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan and Yenimahalle districts participated in the research carried out in the relational screening model in the 2020-2021 academic year. A total of 528 teachers' questionnaires were analyzed using the stratified sampling method. To determine the intellectual capital levels and leadership capacities of middle schools; "Intellectual Capital Scale" developed by Stewart (1997) for businesses and adapted to school and Turkish by Karakuş and Çobanoğlu (2013) and the "Leadership Capacity Scale in Schools (OLKS)" developed by Lambert (2003) and adapted into Turkish by Kılınç, Büyüköztürk and Altun (2014) was used in the study. Teachers' views on the intellectual capital levels and leadership capacities of middle schools are presented as percentage, frequency, mean and standard deviation calculations and in order to solve the sub-problems of the study one-Way Analysis of Variance, t test and multiple correlation analysis from parametric tests were used. In addition, simple linear regression analysis was applied to determine the effect of intellectual capital and its sub-dimensions on leadership capacity. As a result of the research, it was concluded that the perceptions of teachers regarding the intellectual capital level of state middle schools are at the level of "I agree" and their perceptions of their leadership capacity are at the level of "We have made good progress in this direction". There is a significant difference between the education level and the human capital sub-dimension, branch and cooperation and joint responsibility. In addition, it has been determined that there is a significant difference in the perceptions of intellectual capital and leadership capacity and all its sub-dimensions, according to the districts where the middle schools are located. There is a meaningful positive correlation between intellectual capital levels and leadership capacities of middle schools in the study. According to the results of regression analysis, it is determined that intellectual capital is a predictor of leadership capacity and it has been concluded that it has a positive effect on leadership capacity.