Tahar ve armür düzenlemeleriyle çift katlı dokuma kumaş tasarımları
Double faced fabric designs with draft and dobby arrangements
Yazar: ŞENGÜL AKÇAM
Danışman: PROF. DR. FATMA NUR BAŞARAN
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Armür = Dobby ; Dokuma endüstrisi = Weaving industry ; Dokuma kumaşlar = Woven fabrics ; Dokuma sanatı = Weaving art ; Kumaşlar = Fabrics ; Motifler = Motifs ; Renkler = Colors ; Tahar = Drawing ; Tekstil sanatı = Textile art ; Tekstil tasarımı = Textile design

Özet:
Modern tasarım anlayışının gelişmesiyle, teknik ve estetik unsurların birbirlerini tamamlaması sonucu ortaya çıkan dokuma kumaşlar birer tasarım ürünü haline gelmişlerdir. Dokuma kumaşlar motif, renk, doku, iplik vb. gibi görsel ve fiziksel faktörlerle yeni görünümler kazanabilmektedir. Basit yapılı dokumalardan geliştirilerek oluşturulan birleşik yapılı dokumalar da tasarım çalışmalarında çeşitli, yaratıcı yüzeylerin oluşmasına olanak sağlamaktadır. Dokuma yüzey ve desen oluşturmada bazı parametreler sınırlama getirse de temel etmenlerden olan tahar ve armür düzenlemeleri, motif büyüklüğü ve çeşitliliği açısından yeni desenler elde edilmesinde kullanılabilmektedir. Araştırmanın amacı; geliştirilen ilave desen iplikli ve değişen yüzlü birleşik yapılı örgü raporlarına çeşitli tahar planları ve armür düzenlemeleri uygulayarak yeni tasarımlara ulaşmak, bu işlemler esnasında karşılaşılan teknik sınırlılıkları genişletmek, yapılan çalışmalar doğrultusunda elde edilen bilgilerle bu alanda kaynak oluşturmaktır. İlave desen iplikli ve değişen yüzlü dokuma teknikleriyle yapılan deneysel çalışmalar için güncel bir konudan ilham alınarak "Mutation Steps" teması belirlenmiş, Photoshop CS6 programında ilham panosu oluşturulmuştur. Tema doğrultusunda yapılan araştırmalar sonucunda eskiz çalışmaları yapılarak motifler oluşturulmuştur. Seçilen motiflerden 2 adedi desen oluşturan atkı ilavesi, 2 adedi desen oluşturan çözgü ilavesi, 4 adedi değişen yüzlü dokuma tekniklerine uygun olacak şekilde örgü raporu, tahar, armür ve atkı sıralama planları oluşturulmuştur. İlave desen iplikli ve değişen yüzlü okumalar için 5'er adet (toplam 10) tahar ve 5'er adet (toplam 10) atkı planlaması ilave desen iplikli ve değişen yüzlü örgü raporlarına tahar ve atkı sıralaması planları Excel 2016 programında hazırlanmıştır. 24 çerçeveli armürlü numune dokuma tezgâhında 8 adet motife tahar ve atkı sıralaması planlarının uygulaması sonucu numune çalışmada 200 farklı motif yüzeyi ortaya çıkmıştır. Çeşitli tahar ve atkı sıralaması planlarının kesişimi sonucu oluşan bu motiflerden 10 tanesi seçilerek rapor tekrarı yapılmış ve numune kumaşlar dokunmuştur. Araştırmanın sonucunda tahar ve atkı sıralaması düzenlemelerinin motif çeşitliliğini ve yüzey genişliğini arttırdığı gözlemlenmiştir. Birbiri ile benzer özellikte olan planların kesiştiği kısımlarda dokuma yüzeyinde benzeri olmayan yüzeyler ortaya çıkmıştır.

Abstract:
With the development of the modern design concept, woven fabrics, which emerged as a result of the completion of technical and aesthetic elements, have become a design product. Woven fabrics can gain new appearances with visual and physical factors such as motif, color, texture, yarn and so on. Combined structured weavings, which are developed from simple textured weavings, also allow the creation of various, creative surfaces in design studies. Although some parameters are limited in woven surface and pattern creation, drawing-in and dobby arrangements, which are among the main factors, can enable new patterns to be obtained in terms of motif size and diversity. Purpose of the research; To reach new designs by applying various drawing-in plans and dobby arrangements to the combined structured knitting reports with additional pattern yarn and changing face developed, to expand the technical limitations encountered during these processes, to create a resource in this field with the information obtained in line with the studies done. For the experimental studies with additional pattern yarn and changing face weaving techniques, the "Mutation Steps" theme was inspired by a current topic, and an inspiration board was created in Photoshop CS6 program. As a result of the research carried out in line with the theme, sketches were made and motifs were created. Of the selected motifs, 2 weft additions that create patterns, 2 warp additions that create patterns, and 4 of them are suitable for double faced weaving techniques, knitting pattern, draft, dobby and weft sequence plans have been created. For readings with additional pattern yarn and double faced, 5 (10 in total) and 5 (10 in total) weft planning, additional pattern yarn and changing face knitting reports were applied to the application of the drawing-in and weft sorting plans in Excel 2016 program. As a result of the application of draft and weft sequencing plans to 8 motifs on a 24-framed dobby sample loom, 200 different motif surfaces emerged on the sample cloth. 10 of these motifs, which were formed as a result of the intersection of various drawing-in and weft sequencing plans, were selected and the report was repeated and sample fabrics were woven. As a result of the research, it was observed that the drawing-in and weft sorting arrangements increased the motif diversity and surface width. At the intersections of the plans with similar characteristics, unique surfaces appeared on the fabric surface.