Şemseddin Sivasi'nin Menazilül Arifin'i (İnceleme – transkripsiyonlu metin – Türkiye Türkçesine aktarım – dizin – tıpkıbasım)
The Menazilül Arifin of Şemseddin Sivasi (Analysis - transcribed text- modern Turkish translation- index - facsimile)
Yazar: KAMİL ÖZKUL
Danışman: DOÇ. DR. FATİH BAKIRCI
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Yüksek lisans tezi olarak hazırladığımız bu çalışma Şemseddin Sivasî'nin Anadolu sahasına ait 53 varaklı Menâzilü'l-Ârifîn'in çeviri yazı metnini, eserin Türkiye Türkçesine aktarımını, yazım ve dil bilgisi incelemesini ve dizinini içermektedir. Menâzilü'l-Ârfîn yazıldığı dönemin din ve tasavvuf anlayışını yansıtması bakımından önemli bir eserdir. 16. yüzyılda yazılan eser daha sonra Türk Edebiyatının 17 ve 18. yüzyıllarında defalarca istinsah edilmiştir.

Çalışmamızın Giriş bölümünde Menâzilü'l-Ârifîn müellifi Şemseddin Sivasî hakkında bilgiler verilmiş, yazarın edebi kimliğinin oluştuğu iklimden bahsedilmiş, eserin yazıldığı dönem ve muhit hakkındaki görüşlerimize yer verilmiştir. Eski Anadolu Türkçesinden Osmanlı Türkçesi Dönemine geçiş özellikleri taşıyan bu eserin tespit edilen diğer nüshaları ve bu nüshaların bulundukları kütüphaneler ve bu eserlerin künyeleri belirtilmiştir. Yazım ve Dil Özellikleri bölümünde, eserin dikkat çeken yazım özellikleri, ses bilgisi, biçim bilgisi ve söz varlığı üzerinde durulmuştur. Metin bölümünde eserin Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi Türkçe Yazmaları 1107/01 demirbaş numarasıyla kayıtlı 53 varaklı, Arap harfli metin, çeviri yazı alfabesine aktarılmıştır. Bu aktarım esnasında eserin Ankara Milli Kütüphane, Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesinde 06 HK 3732/1 demirbaş numaraları 69 varaklı nüsha karşılaştırmalı olarak okunmuş, iki eser arasındaki farklılıklar dipnotlarla belirtilmiştir. Türkiye Türkçesine Aktarım bölümünde metnin aslına sadık kalınarak Türkiye Türkçesine aktarımı yapılmıştır. Dizin bölümünde metinde yer alan bütün sözcükler metinde kullanılan anlamları ve hangi dilden geldikleri belirtilerek alfabetik bir sırayla verilmiştir. Dizin bölümünün sonunda metinde yer alan arapça dualar, hadisler, ayetler ve arapça terkiplerden oluşan ayrı bir bölüm hazırlanmıştır. Tıpkıbasım bölümünde ise eserin çalışmamıza esas aldığımız Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi Türkçe Yazmaları 1107/01 demirbaş numarasıyla kayıtlı el yazması nüshasının tıpkıbasımı verilmiştir.

Abstract:
The study we conducted as a master's thesis encompasses the transcription of Şemseddin Sivasî's 53-leaf Menâzilü'l-Ârifîn specific to the Anatolian region, its transfer to Turkish Turkish, its orthographic and grammatical analysis, and its index. Menâzilü'l-Ârifîn is an important work as it reflects the religious and mystical understanding of the period it was written in. Written in the 16th century, the work was repeatedly transcribed in the 17th and 18th centuries of Turkish literature.

In the Introduction section of our study, information is provided about the author of Menâzilü'l-Ârifîn, Şemseddin Sivasî, discussing the literary environment in which the author's literary identity emerged, as well as our views on the period and environment in which the work was written. Other copies of this work, which exhibit the transition characteristics from Old Anatolian Turkish to Ottoman Turkish, and the libraries where these copies are located along with their bibliographic information, are specified. The Orthographic and Language Features section focuses on the notable writing characteristics, phonetics, morphology, and lexicon of the work. In the Text section, the Arabic-script text of the work, consisting of 53 leaves registered with inventory number 1107/01 in the Turkish Manuscripts of the Yapı Kredi Sermet Çifter Research Library, is transliterated into the Latin alphabet. During this transliteration process, a comparative reading was conducted with a copy numbered 06 HK 3732/1 at the Ankara National Library and Adnan Ötüken Provincial Public Library, and the differences between the two works are indicated with footnotes. In the Transfer to Turkish Turkish section, the text is transferred to Turkish Turkish while remaining faithful to its original. In the Index section, all the words used in the text are listed alphabetically, indicating their meanings and origins. At the end of the Index section, a separate section is prepared consisting of Arabic prayers, hadiths, verses, and Arabic phrases found in the text. In the Facsimile Edition section, a facsimile of the manuscript, registered with inventory number 1107/01 in the Turkish Manuscripts of the Yapı Kredi Sermet Çifter Research Library, which is the basis of our study, is provided.