Nohut bitkisinde farklı gelişim dönemlerinde uygulanan sulamaların bitki gelişimi, verim ve verim parametreleri üzerine etkisi
Effects of irrigations applied at different growth stages on chickpea growth, yield and yield parameteres
Yazar: İHSAN SERKAN VAROL
Danışman: PROF. DR. HALİL KIRNAK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Erciyes Üniversitesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde, damla sulama yöntemiyle farklı gelişim dönemlerinde uygulanan sulamaların nohut bitkisinde gelişim, verim ve verim parametreleri üzerine etkilerini belirlemek üzere 2016 ve 2017 yıllarında yürütülmüştür. Araştırma, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuş ve yedi farklı sulama konusu (susuz (S1), çiçeklenme öncesi tek sulama (S2), çiçeklenme başlangıcında tek sulama (S3), %50 bakla oluşum döneminde tek sulama (S4), %50 çiçeklenme + %50 tane dolum dönemlerinde olmak üzere iki sulama (S5), çiçeklenme öncesi + %50 bakla oluşum dönemlerinde birer sulama (S6) ve tam sulama (S7)) çalışılmıştır. 2016 yılında uygulanan sulama suyu miktarları 17 (S1) - 323 (S7) mm, mevsimlik bitki su tüketimleri ise 262 (S1) – 569 (S7) mm arasında değişmiştir. 2017 yılında ise uygulanan sulama suyu miktarları 10 (S1) - 318 (S7) mm arasında, mevsimsel su tüketimleri ise 213 (S1) -518 (S7) mm arasında değişmiştir. 2016 yılında su kullanım etkinliği (WUE) 0.38 (S7) - 0.76 (S4) kg/m3, 2017 yılında  0.30 (S7) -0.69 (S4) kg/m3 aralığında hesaplanmıştır Araştırmada sulama suyu seviyesine bağlı olarak 2016 yılında tane verimi 146.01 (S1) – 273.44 (S4) kg/da, 2017 yılında 89.68 (S1) – 209.23 (S4) kg/da arasında değişmiştir. Sonuç olarak; Kayseri ekolojik koşullarında Aksu nohut çeşidinde %50 bakla döneminde uygulanan tek sulama (S4) ile her iki yılda da en yüksek tane verim değerleri elde edilmiş ve Kayseri koşullarında belirtilen dönemde tek sulama yapılması önerilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: nohut, sulama suyu, verim, ET

Abstract:
This study was conducted at Agricultural Research and Implementation Center of Erciyes University in the years 2016 and 2017 to determine the effects of drip irrigations applied at different growth stages on growth, development, yield and yield parameters of chickpea plants. The experiments were conducted in randomized blocks design with 3 replications. Seven different irrigation treatments (S1: rainfed, S2: pre-bloom single irrigation, S3: single irrigation at the beginning of blooming, S4: single irrigation at 50% pod set, S5: two irrigations at 50% bloom and 50% pod-set, S6: two irrigations at pre-bloom and 50% pod-set, S7: full irrigation) were investigated. Amount of irrigation water applied to experimental treatments varied between 17 mm (S1) – 323 mm (S7) and seasonal water consumptions varied between 262 mm (S1) - 569 mm (S7) in 2016. In the year 2017, amount of irrigation water applied to experimental treatments varied between 10 mm (S1) – 318 mm (S7) and seasonal water consumptions varied between 213 mm (S1) – 518 mm (S7). Water use efficiency (WUE) values varied between 0.38 (S7) - 0.76 (S4) kg/m3 in 2016 and between 0.30 (S7) - 0.69 (S4) kg/m3 in 2017. Depending of applied irrigation water quantities, kernel yields varied between 146.01 (S1) – 273.44 (S4) kg/da in 2016, and between 89.68 (S1) – 209.23 (S4) kg/da in 2017. It was concluded based on present findings on Aksu chickpea cultivar that irrigation at 50% pod-set period (S4) had the greatest yields in both years and a single irrigation was recommended at the specified period under Kayseri ecological conditions. 

Key words: chickpea, irrigation, yield, ET