Suriyeli sığınmacı çocuk işçilerin psikososyal sorunları ve buna yönelik sosyal hizmet önerileri
Psychosocial problems of syrian asylum-seeker child labor and in respect to this social work suggestions
Yazar: GÖKÇE CEYLAN
Danışman: PROF. DR. NURDAN DUMAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Göçmenler = Emigrants ; Mülteciler = Refugees ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems ; Sosyal hizmetler = Social services ; Suriyeliler = Syrians ; Çalışan çocuklar = Working children ; Çocuklar = Children ; İşçiler = Workers

Özet:
İnsanlık tarihi kadar eski olan ve en yalın haliyle insanların yer değiştirme sü-reci olarak tanımlanan göç hareketleri sonucunda bugün pek çok kişinin sığınmacı olarak hayatını sürdürdüğünü bilmekteyiz. Göç öncesinden başlayarak, sığınma ül-kesine varışa kadar süreç boyunca birçok zorlukla karşı karşıya kalan sığınmacılar içerisinde yüksek risk altında olan grup hiç kuşkusuz çocuklardır. Sığınmacı çocuk-lar bu süreçte refakatçilerinden ayrılma, toplumsal cinsiyeti ve cinsel yönelimi ne-deniyle şiddete uğrama, sömürü, çocuk işçiliği gibi tehlikeli ve olumsuz durumla karşı karşıya kalabilmektedir. Suriye'de başlayan savaş neticesinde ailesiyle veya refakatsiz olarak Türkiye'ye sığınma başvurusunda bulunan çocukların karşılaştıkla-rı zorluklardan biri de çocuk işçiliktir. Çocuk işçilik sosyoekonomik açıdan bir in-san hakları sorunu olmakla beraber bir çocuk istismarı örneğidir. Sığınmacı çocuk işçilerin gerek ülkelerinden ve ailelerinden ayrılarak farklı bir topluma uyum sağ-lamaları gerekse bu süreçte bireysel yaşantılarında değişikler yaşamaları bakımın-dan pek çok psikososyal sorunla karşı karşıya kaldıkları bilinmektedir. Bu araştırma Suriye'den sığınma talebiyle Türkiye'ye başvuran sığınmacı çocuk işçilerin psiko-sosyal sorunlarını araştırmak ve bu sorunlara yönelik sosyal hizmet önerileri geliş-tirmek için yapılmıştır.
Suriyeli sığınmacı çocuk işçi grubuna ulaşabilmek için amaçlı örneklem, kar-topu örneklem ve ölçüt örneklem kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu hali hazırda "Sığınmacılar ve Göçmenlerle Dayanışma Derneği Ankara Al-Farah Çocuk ve Aile Destek Merkezi'nden" danışmanlık alan 20 Suriyeli sığınmacı çocuk işçiden oluşmaktadır. Bu nitel araştırmanın veri toplamasında araştırmacının hazırladığı "yarı yapılandırılmış görüşme formu" kullanılmış; verilerin çözümlenmesi için "ni-tel veri analiz programı MAXQDA'dan" yararlanılmıştır.
Elde edilen sonuçlara göre Suriyeli sığınmacı çocuk işçilerin psikososyal so-runları; sosyoekonomik durumlarına, kaçış deneyimlerine, aile ve sosyal destek sis-temlerinin varlığına göre farlılık göstermektedir. Buradan hareketle mikro, mezzo ve makro düzeyde yapılacak olan sosyal hizmet müdahalelerinde geçici iyilik hali sağlayan sosyal yardım pratiği yerine hak temelli uygulamalara yer verilmelidir.

Abstract:
It is known for that as a result of movements of migration, which are as old as the history of humanity and as the simplest process of people's displacement, many people live as refugees today. There is no doubt that children who are at high risk among asylum seekers starting from pre-migration and facing many difficulties throughout the process until the country of asylum. In this process, asylum-seeker children may face dangerous and negative situations such as violence, exploitation, child labor and discrimination of gender and sexual orientation. Child labor is one of the challenges faced off, asylum seekers children in Turkey who are with family or being unaccompanied as a consequence of the war in Syria. Child labor is a hu-man right problem in terms of socioeconomic point of view, as an example of child abuse. It is known that the asylum seeker children worker are separated from their countries and their families who are faced with many different psychosocial prob-lems due to changes in their individual life and adaptation into the different socie-ties. This research has been made to investigating the psychosocial problems of asy-lum seekers child workers who arrived from Syria to Turkey and bring forward so-cial work suggestions for these problem-oriented.
In order to reach the group of Syrian asylum seeker child workers, purposeful sampling, snowball sampling, and criterion sampling were used. The study group of the research currently composes of 20 Syrian asylum seeker child workers who have received counseling from "The Association for Solidarity with Asylum Seekers and Migrants Ankara Al-Farah Children's and Family Support Center". In the data col-lection process, "a semi-structured interview form" elaborated by the research stu-dent was used; "the analysis program MAXQDA" was used for the analysis of the qualitative data for this qualitative research.
According as the results, the psychosocial problems of Syrian asylum seeker child workers vary by according to their socioeconomic status, asylum seeking ex-perience, being of family and social support systems. From this point of view, in social work interventions to be performed in micro, mezzo and macro level, rights based practices should be instead of the social assistance practice which provides temporary well-being.