Üniversite öğrencilerinde internet bağımlılığı, objektif uyku kalitesi, sübjektif uyku kalitesi ve bilişsel işlevler arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships between internet addiction, objective sleep quality, subjective sleep quality and cognitive functions in university students
Yazar: BERK YAŞUK
Danışman: PROF. DR. NURCİHAN KİRİŞ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Davranışsal bağımlılık = Behavioral addiction ; Kronotop = Chronotope ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı üniversite öğrencilerinde Problemli İnternet Kullanımı (PİK) veya yaygın adıyla İnternet Bağımlılığının (İB), objektif ve sübjektif uyku kalitesi, sirkadyen tercih, bilişsel işlevler ve duygu durum ile ilişkisinin incelenmesidir. Örneklem grubunu, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesinde öğrenim gören, yaşları 18-24 yaş arasında değişen gönüllük esasına göre seçilen katılımcılar oluşturmuştur. 
Araştırmanın ilk aşamasında 275 kişiye İnternet Bağımlılığı Testi (İBT) uygulanmıştır. Araştırmanın daha sonraki aşamasında ise katılımcılar İBT'den aldıkları puana göre "normal internet kullanıcısı" ve "internet bağımlısı" olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. İlk laboratuvar ziyaretinde katılımcıların sübjektif uyku kalitesini değerlendirmek için Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Epworth Uykululuk Skalası (EUS), Uykusuzluk Şiddeti İndeksi (UŞİ) uygulanmıştır. Bunun yanı sıra kronotipleri belirlemek için Sabahçıl Akşamcıl Anketi (SAA); duygu durumu değerlendirmek için de Durumluk Sürekli Kaygı Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca uyku parametrelerinin objektif değerlendirilmesi için tüketiciye yönelik akıllı bileklikler ile 2 gece boyunca uyku kaydı alınmıştır. İkinci laboratuvar ziyaretlerinde ise katılımcıların bilişsel performansları Yap/Yapma (Go/No Go) tepki inhibisyonu görevi ve Stroop Testi TBAG formu ile değerlendirilmiştir.
Araştırmanın ilk aşamasına ait bulgular incelendiğinde İBT puanına göre internet bağımlılığı prevalans oranı düşük ve orta düzey (50-79 puan arasında olan) için %33.09 olarak bulunurken yüksek düzey için internet bağımlılığı (80 puan ve üzeri) tespit edilmemiştir. Araştırmanın ikinci aşamasına ait bulgulara bakıldığında ise sübjektif uyku kalitesi ile internet bağımlılığı pozitif yönde ilişkilidir. Ayrıca, sübjektif uyku kalitesi, internet bağımlılığı olan grupta normal gruba göre daha kötü bulunmuştur. Ancak, ölçülen objektif uyku özellikleri (toplam uyku süresi, uyku başlangıcı sonrası uyanma süreleri, uyku etkinliği) için gruplar arasında bir fark görülmemiştir. Diğer taraftan, SAA puanları ile PUKİ puanları arasında negatif yönde ilişki bulunmuştur. Bilişsel performans incelendiğinde ise gruplar arasında seçici dikkat performansında anlamlı fark bulunmazken; motor yanıt inhibisyonu performansı internet bağımlılığı olan grupta normal gruba göre daha kötü bulunmuştur. Araştırmanın ikinci aşaması verileri için yürütülen regresyon analizi sonuçlarına göre İBT'yi yordayan değişkenlerin EUS puanları ve Yap/Yapma görevi yanlış alarm oranları olduğu ve bu iki değişkenin İBT puanları varyasının %29'unu açıkladığı görülmüştür. Elde edilen bulgular internet bağımlılığı belirtilerinde sübjektif uyku kalitesinin ve insomnia şiddetinin risk faktörleri olduklarını, dahası artmış gündüz uykululuğunun ve motor inhibisyon becerisinde düşüşün önemini göstermektedir.

Abstract:
The primary aim of this research is to investigate the relationship between Problematic Internet Use (PIU), or commonly known as Internet Addiction (IA), and its association with subjective and objective sleep quality, circadian preference, cognitive functions, and mood among university students. The sample group consisted of participants selected on a voluntary basis, who are students at İzmir Kâtip Çelebi University and aged between 18 and 24 years. 
In the first phase of the research, the Internet Addiction Test (IAT) was administered to 275 individuals. In the subsequent phase of the study, participants were divided into two groups, "normal internet users" and "internet addicts," based on their scores on the IAT. During the initial laboratory visit, subjective sleep quality of the participants was assessed using the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), Epworth Sleepiness Scale (ESS), and the Insomnia Severity Index (ISI). In addition, their chronotypes were determined using the Morningness-Eveningness Questionnaire (MEQ), and their mood was assessed using the State-Trait Anxiety Inventory and Beck Depression Inventory. Furthermore, objective sleep parameters were recorded using consumer-targeted wristbands over two nights. During the second laboratory visit, participants' cognitive performance was evaluated using a Go/No-Go response inhibition task and the Stroop Test TBAG form.

Analysis of the findings from the first phase of the research revealed a prevalence rate of low to moderate internet addiction (scores ranging from 50 to 79) at 33.09%, with no severe internet addiction (scores of 80 and above) detected. In the second phase of the research, it was observed that subjective sleep quality was positively associated with internet addiction. Moreover, subjective sleep quality was found to be worse in the group with internet addiction compared to the normal group. However, there was no difference between the groups in terms of objective sleep parameters (total sleep time, wake after sleep onset, sleep efficiency). On the other hand, a negative relationship was found between MEQ scores and PSQI scores. When examining cognitive performance, no significant difference was found in selective attention performance between the groups, but the group with internet addiction had poorer motor response inhibition performance compared to the normal group. According to the regression analysis results for the data from the second phase of the research, the variables that predicted IAT were ESS scores and false alarm rates in the Go/No Go task, and these two variables explained 29% of the variance in IAT scores. The findings indicate that subjective sleep quality and the severity of insomnia are risk factors for internet addiction symptoms and emphasize the importance of increased daytime sleepiness and a decrease in motor inhibition abilities.