Holştayn ineklerde süt verim özelliklerinin tekrarlama derecelerinin farklı istatistik yöntemler ile tahmin edilmesi
Estimation of repeatabilities of milk yield characteristics in Holstein cows by the different statistical methods
Yazar: TANER ERSÖZ
Danışman: DOÇ. DR. OKAN ERTUĞRUL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyometri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
72 ÖZET Holştayn İneklerde Süt Verim Özelliklerinin Tekrarlama Derecelerinin Farklı İstatistik Yöntemler ile Tahmin Edilmesi Bu çalışmada, Ceylanpınar Tarım İşletmesi'nde yetiştirilen Holştayn sürüsüne ait, iki buzağılama arasındaki süre, laktasyon süresi, laktasyon süt verimi, kuruda kalma süresi ve düzeltilmiş süt verimi (2x305 E.Ç.)'ne ilişkin verileri kullanarak, Kısıtlı En Çok Olabilirlik (KEÇO) yöntemiyle önemli verim özelliklerinin tekrarlama derecesini tahmin etmek ve KEÇO yöntemiyle, En Küçük Kuadratik Yansız Tahmin Edici (EKKYTE), Varyans Analizi (VA) ve En Çok Olabilirlik (EÇO) yöntemiyle bulunan tekrarlama derecelerini karşılaştırmak amaçlanmıştır. Çalışmada istatistik analizlerde, 1544 laktasyon verim kayıtları kullanılmıştır. İki buzağılama arasındaki süre değişkeninin tekrarlama derecesini hesaplamak için 1156 kayıt, kuruda kalma süresi için 1139 kayıt, laktasyon süresi için 1470 kayıt, laktasyon süt verimi için 1467 kayıt ve düzeltilmiş süt verimi (2x305 E.Ç.) için ise 1457 kayıt kullanılmıştır. İki buzağılama arasındaki sürenin tekrarlama derecesi ve standart hatası KEÇO, EÇO, VA ve EKKYTE yöntemlerine göre sırasıyla 0,005+0,019; 0,004+0,019; 0,038 + 0,020 ve 0,052 + 0,021, kuruda kalma süresinin tekrarlama derecesi ve standart hatası KEÇO, EÇO, VA ve EKKYTE yöntemlerine göre sırasıyla 0,012+0,021; 0,011 + 0,021; 0,037 + 0,022 ve 0,050+0,023, laktasyon süresinin tekrarlama derecesi ve standart hatası KEÇO, EÇO, VA ve EKKYTE yöntemlerine göre sırasıyla 0,020+0,025; 0,019+0,025; 0,031+0,020 ve 0,039+0,018, laktasyon süt veriminin tekrarlama derecesi ve standart hatası KEÇO, EÇO, VA ve EKKYTE yöntemlerine göre sırasıyla 0,163+0,055; 0,164+0,055; 0,162 + 0,069 ve 0,155+0,057, düzeltilmiş süt verimi (2x305 E.Ç.)'nin73 tekrarlama derecesi ve standart hatası KEÇO, EÇO, VA ve EKKYTE yöntemlerine göre sırasıyla 0,180+0,029; 0,180+0,029; 0,197+0,029 ve 0,245+0,031 olarak saptanmıştır. Holştayn ineklerde önemli süt verim özelliklerine ait tekrarlama dereceleri 0,005 ile 0,244 arasında tahmin edilmiştir. Tekrarlama dereceleri düşük hesaplandığından, yapılacak ayıklamalarda iki veya daha fazla kayıtın ortalamasına göre seçim yapılması daha faydalı olabilir. Tekrarlama derecesinin tahmin edilmesinde, r>2Sr koşulunu sağlayan, iki buzağılama arasındaki süre, kuruda kalma süresi ve laktasyon süresinde EKKYTE yöntemi, laktasyon süt veriminde KEÇO ve EÇO yöntemi, düzeltilmiş süt verimi (2x305 E.Ç)'nde ise EKKYTE, VA, KEÇO ve EÇO yöntemleri güvenilir sonuçlar verebilir. Anahtar Sözcükler: Kısıtlı En Çok Olabilirlik, En Çok Olabilirlik, En Küçük Kuadratik Yansız Tahmin Edici, Varyans Analizi, Tekrarlama Derecesi.

Abstract:
74 SUMMARY Estimation of Repeatabilities of Milk Yield Characteristics in Holstein Cows by the Different Statistical Methods. The objective of this research was to estimate the repeatabilities of calving interval, dry period, lactation length, lactation milk yield and corrected milk yield in Holstein cattle bred in Ceylanpinar State Farm with Restricted Maximum Likelihood (REML) and then compare the estimated repeatabilities of with those estimated with Minimum Norm Quadratic Unbiased estimator (MINQUE), Maximum Likelihood (ML) and Analysis of Variance (ANOVA). The number of records used to estimate the repeatabilities of calving interval, dry period, lactation length, lactation milk yield and corrected milk yield were 1156, 1139, 1470, 1467 and 1457, respectively. The repeatabilities and standard errors estimated with REML, ML, ANOVA and MINQUE were 0.005 (0.019), 0.004 (0.019), 0.038 (0.020), 0.052 (0.021), respectively for calving interval, 0.012 (0.021), 0.011 (0.021), 0.037 (0.022), 0.050 (0.023), respectively for dry period, 0.020 (0.025), 0.019 (0.025), 0.031 (0.020) and 0.039 (0.018), respectively for lactation length, 0.163 (0.055), 0.164 (0.055), 0.162 (0.069) and 0.155 (0.057), respectively for lactation milk yield, 0.180 (0.029), 0.180 (0.029), 0.197 (0.029) and 0.244 (0.031), respectively for corrected milk yield. The estimated repeatabilities of some important milk yield characteristics of Holstein cows were in the range of 0.005 and 0.244 in this research. Since estimated repeatabilities were found low, it is proposed that selection should be done according to the average of two or more records. The estimated repeatabilities of calving interval, dry period and lactation length for MINQUE, and lactation milk yield for REML and ML, corrected milk yield for REML, ML, MINQUE and ANOVA methods were recommended. Key words: REML, ML, MINQUE, ANOVA, Repeatability