Türk vatandaşlığının istisnai yoldan kazanılması
Extraordinary acquisition of Turkish citizenship
Yazar: GÜLSER BANU USLU YİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. BANU ŞİT KÖŞGEROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Kamu hukuku = Public law ; Müktesep vatandaşlık = Acquisition of citizenship ; Türk hukuku = Turkish law ; Türk vatandaşlığı = Turkish citizenship ; Vatandaşlık = Citizenship ; İstisna = Exception ; İstisna hali = State of exception

Özet:
Vatandaşlık, gerçek kişi ile devlet arasında kurulan hukuki ve siyasi bağ olarak ifade edilmektedir. Vatandaşlık, kişilerin bir devlete olan aidiyetini belirlemektedir. Ancak vatandaşın bir devlete olan aidiyeti değiştirilemez nitelikte değildir. Devletler, kendi vatandaşlığının kazanılma ve kaybedilme yolları ile bir kişinin kendi vatandaşı olup olmadığını milli hukukuna göre tespit etmektedir. Türk hukukunda Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin temel düzenleme 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu (TVK)'da yer almaktadır. Vatandaşlığının sonradan kazanılması TVK'nın 9. maddesi gereğince yetkili makam kararı, evlat edinilme ya da seçme hakkının kullanılması ile gerçekleşmektedir. Yetkili makam kararıyla vatandaşlığın kazanılması ise bir yabancının vatandaşlığını kazanmak istediği ülkenin kanunlarında belirtilen şartları gerçekleştirerek o ülkenin vatandaşlığını sonradan kazanmasıdır. Türk vatandaşlığının istisnai yoldan kazanılması ise yetkili makam kararıyla Türk vatandaşlığının kazanılması türlerinden biridir. 
Birçok devlet özel nitelikleri bulunan bazı yabancılara vatandaşlık kanunlarında getirdikleri düzenlemeler ile kolay yoldan vatandaşlık kazanma imkânı sağlamaktadır. TVK'nın 12. maddesinde de bazı yabancılara, yetkili makam kararıyla Türk vatandaşlığının kazanılmasında aranan genel şartlar aranmaksızın, Türk vatandaşlığının istisnai yoldan daha kolay bir şekilde kazanılması olanağı tanınmıştır. "İstisnai Yoldan Türk Vatandaşlığının Kazanılması" başlıklı çalışmamızda istisnai olarak Türk vatandaşlığının kazanılması, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilecek ve karşılaştırmalı hukukta istisnai yoldan vatandaşlığın kazanılmasına ilişkin düzenlemeler incelenecektir. Bu kapsamda istisnai yoldan vatandaşlık kazanabilecek kişilerin mevzuatta ne şekilde düzenlendiği ve düzenlemenin uygulamada ortaya çıkarabileceği belirsizlikler üzerinde durulacaktır.

Abstract:
Citizenship is the legal and political bond established between the natural person and the state. Citizenship determines the belonging of individuals to a state. However, a citizen's belonging to a state is not unchangeable. States determine the ways in which their nationality is acquired and lost, and whether a person is their own national according to their own national law. The primary regulation regarding the acquisition of Turkish citizenship in Turkish law is promulgated in the Turkish Citizenship Law No. 5901. Pursuant to Article 9 of the Law, citizenship is acquired after birth with the decision of the competent authority, adoption, or the exercise of the right to choose. The acquisition of citizenship by the decision of the competent authority is the acquisition of the citizenship after birth by fulfilling the conditions specified in the laws of the country where the foreigner wishes to acquire citizenship. Extraordinary acquisition of Turkish citizenship is one of the types of acquisition of Turkish citizenship by the decision of the competent authority. 
Many states provide foreigners with special qualifications the opportunity to acquire citizenship in an easy way with the regulations promulgated in their citizenship laws. In Article 12 of the Law No. 5901, some foreigners are given the opportunity to acquire Turkish citizenship in an extraordinary way, without seeking the general conditions required for the acquisition of Turkish citizenship by the decision of the competent authority. In our study titled "Extraordinary Acquisition of Turkish Citizenship", the extraordinary acquisition of Turkish citizenship will be evaluated within the framework of the relevant legislation provisions, and the regulations regarding the extraordinary acquisition of citizenship in comparative law will be examined. In this context, the study will focus on how the individuals who can extraordinarily acquire citizenship are regulated in the legislation and the uncertainties that the regulation may bring forth in practice.