Hipertansiyon tanılı hastaların tedavi takiplerinde sağlık kuruluşu tercihleri ve tercihlerini etkileyen faktörler
Health in the treatment follow-up of patients diagnosed hypertensionthe preferences of the organization and the factors affecting their preferences
Yazar: MERVE VATANSEVER BALCAN
Danışman: DOÇ. DR. FATİH ÖZCAN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Doktor tercihi = Doctor preference ; Hasta takibi = Follow up studies ; Hastane tercihi = Hospital preference ; Hipertansiyon = Hypertension ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, hipertansiyon hastalarının hangi sağlık kuruluşuna
başvurduklarının belirlenmesi ve bu tercihlerindeki nedenlerin ortaya konması
amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Manisa Celal
Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Kardiyoloji ve Aile Hekimliği
polikliniğine başvuran 286 birey çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırma verileri
01.11.2021 – 01.01.2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Veri toplama aracı
olarak literatür incelenerek hazırlanmış 20 soruluk bir anket formu
kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen katılımcıların %60,1'i kadın, %39,9'u erkek
olup yaş ortalamaları 61,53±12,05' dir (min:22, maks:89). Katılımcıların
%52,4'ünün 10 yılı aşkındır hipertansiyon hastalığı bulunmaktadır.
Katılımcıların aile hekimine güven oranı %82,9 olup, 60 yaş ve üzerinde, lise
öncesi eğitim düzeyinde aile hekimine güven anlamlı oranda daha yüksek
saptanmıştır (p<0,05). Hipertansiyon tanısını aile hekiminde alan katılımcılar
takiplerinde tercihini aile sağlığı merkezi olarak kullanmaktadır. Lise öncesi
eğitim düzeyine sahip katılımcılar hipertansiyon takibi için aile hekimliğine
anlamlı oranda daha çok başvurmakta ve üniversite hastanesine anlamlı
oranda daha az başvurmaktadır. Hipertansiyon tanısını aile hekiminde alan ve
60 yaş üzeri hastalar hipertansiyon takibi için aile hekimliğine anlamlı olarak
daha çok sayıda başvuru yapmaktadır (p<0,05).
Sonuç: Çalışma grubumuzun büyük çoğunluğu aile hekimine güvenmekte ve
aile hekiminin tedavilerini etkin bulmaktadır. İkinci ve üçüncü basamak sağlık
kuruluşlarında özellikle üniversite hastanelerinde hipertansiyonla ilgili
ekokardiyografi, tansiyon holter ölçümü, ileri görüntüleme tetkiklerinin olması,
gerektiğinde yatarak tedavi imkanının bulunması hastaların tedavi takiplerinde
51
bu sağlık kuruluşunu tercih etmelerinde etkili olmaktadır. Bu seçeneklerin
birinci basamakta olmayışı, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarının
tercih edilme nedeninin hekim odaklı değil, kaynakların olmayışı ile ilgili
olduğunu göstermektedir. Özetle bilgi, beceri ve nitelikleri geliştirilmiş olan
birinci basamak hekimleriyle, toplumun aile hekimine güveninin sağlanmasıyla
ve aile sağlığı merkezlerinin geliştirilmiş fiziki ve tıbbi şartları ile birinci
basamak sağlık hizmetlerinde hipertansiyon takibi uygun olarak
yapılabilecektir.
Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, Aile Hekimine Güven, Sağlık Merkezi
Tercihi

Abstract:
Objective: Our study aims to determine which health institution patients with
hypertension apply to and to reveal the reasons for their preferences.
Materials and Methods: Our research is a descriptive study. The study
included two hundred eighty-six individuals who applied to Manisa Celal Bayar
University Hafsa Sultan Hospital Cardiology and Family Medicine outpatient
clinic. Research data were collected between 01.11.2021 and 01.01.2022. A
questionnaire with 20 questions prepared by examining the literature was used
as a data collection tool.
Results: 60.1% of the participants included in the study were female, and
39.9% were male, with a mean age of 61.53±12.05 (min:22, max:89). 52.4%
of the participants have had hypertension for more than ten years. The trust
rate of the participants in the family physician was 82.9%. The trust in the
family physician was found to be significantly higher at the age of 60 and
above, at the level of pre-high school education (p<0.05). Participants who
received the diagnosis of hypertension from their family doctor use their
preference as a family health center in their follow-up. Participants with prehigh school education levels apply significantly more to family medicine for
hypertension follow-up and to university hospitals significantly less. Patients
diagnosed with hypertension by their family doctor and over 60 years old apply
significantly more to family medicine for hypertension follow-up (p<0.05).
Conclusion: The majority of our study group trusts the family physician and
finds the treatments of the family physician compelling. It is effective for
patients to prefer secondary and tertiary health institutions in their treatment
follow-ups, especially university hospitals, where echocardiography is related
to hypertension, blood pressure Holter measurement, advanced imaging
53
examinations, and the possibility of inpatient treatment when necessary. The
lack of these options in primary care shows that choosing secondary and
tertiary healthcare institutions is not physician-oriented but related to the lack
of facilities. In summary, hypertension follow-up in primary health care services
will be possible with improving primary care physicians' knowledge, skills, and
qualifications, ensuring the trust of the society in the family physician, and
enhancing physical and medical conditions of family health centers.
Keywords: Hypertension, Trust in Family Physician, Health Center
Preference