Bilim şenliğine katılan ve katılmayan öğrencilerin bilim ve bilim insanlarına yönelik ilgi ve imajlarının karşılaştırılması
Comparison of students? perceptions and images of science and scientists among whom participated the science fairs and who have not
Yazar: SEZEN CAMCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BERNA GÜCÜM
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde birçok ülkenin amacı bilim ve teknoloji alanındaki gelişmeleri izleyebilen, kullanabilen ve bilim ve teknolojik açıdan okuryazar bireylerin yetiştirilmesidir. Bilimsel ve teknolojik açıdan okuryazar bireyler yetiştirme vurgusu genellikle fen teknoloji dersi programlarında yer almaktadır. İlköğretim fen ve teknoloji dersi öğretim programında yer alan fen okuryazarlığı kavramının altındaki özelliklerin öğrenciye kazandırılması için kullanılabilecek çok farklı yaklaşım, strateji, yöntem ve teknik mevcuttur. Proje Tabanlı Öğrenme bu özelliklerin kazandırılmasında öne çıkan yaklaşımlardan biridir. Proje Tabanlı Öğrenme yaklaşımının bütün gereklerinin yerine getirilebileceği, öğrencileri bu yaklaşımın beraberinde getirdiği uygulamalarını sürdürebileceği organizasyonların en başında ise Bilim Şenlikleri ve Proje Yarışmaları gelmektedir.Bu araştırma, ilköğretim okullarında bilim şenliği/proje yarışması etkinliklerine katılan ve katılmayan öğrencilerin bilime ve bilim insanlarına yönelik ilgi ve imajları arasında bir farklılık olup olmadığının; katılan öğrencilerde ise bilim şenliğine/proje yarışmasına katılma sıklığının bilime ve bilim insanına yönelik ilgi ve imajlarda farklılık oluşturup oluşturmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmış betimsel bir araştırmadır. Bununla birlikte bilim şenliklerinin/proje yarışmalarının öğrencilerin bakış açılarını etkileyip etkilemediği, etkiledi ise ne yönde etkilediğinin belirlenmesidir.Yapılan bu çalışmada kullanılan ölçek 3 bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm öğrencilerin demografik özelliklerini belirlemeye yönelik soruları içermektedir. İkinci bölüm ise, öğrencilerin bilim insanına yönelik imajlarını belirlemek amacı ile hazırlanmış çizim ve çizimi betimlemeye yönelik açık uçlu ve yarı yapılandırılmış sorulardan oluşmaktadır. Üçüncü ve son bölüm ise öğrencilerin bilim ve teknolojiye yönelik ilgilerini belirmek amacıyla uluslararası bir proje olan ROSE ( Relevance Of Science Education) projesinde kullanılan ve bu ölçeğin bir alt ölçeği olan 107 maddelik 4'lü likert tipi ilgi ölçeğidir. Ölçek 2007- 2008 eğitim-öğretim yılında, Ankara ili, Çankaya ve Yenimahalle ilçelerinde bulunan 4 ilköğretim okulunun 4., 5., 6., 7. ve 8. sınıflarında okuyan 514 öğrenci üzerinde uygulanmıştır.Çalışmanın verileri frekans, yüzde, Mann Whitney U, kaykare ve tek yönlü varyans analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda bilim şenliğine katılan öğrencilerin daha çok bilimin doğası ve bilimsel süreçle ilgilenirken, bilim şenliğine katılmayan öğrencilerin daha çok günlük hayatta doğrudan gözlemlenen olaylarla ilgili olduğu ortaya çıkmıştır. Erkek öğrenciler bilime kız öğrencilere oranla daha fazla ilgi gösterirken, bilim insanı imajları karşılaştırıldığında erkek ve kız öğrenciler benzerlikler göstermektedir. Anne mesleği bilime yönelik ilgi konusunda baba mesleğine göre daha etkili bir faktör olarak ortaya çıkmıştır. Genel olarak öğrenciler laboratuarda, deney yapan, deney tüpleri kullanan, dik saçlı, dağınık ve gözlüklü bilim insanları çizdikleri görülmüştür. bilim insanlarına yönelik imajları ve bilime yönelik ilgileri literatürle benzerlik göstermekle birlikte bazı farklılıklar tespit edilmiştir. Öğrencilerin teknolojik alet çizimlerine yer vermesi literatürle farklılık göstermiştir.Anahtar kelimeler: Bilim şenlikleri, Bilim insanına yönelik imaj, Bilime yönelik ilgi, İlköğretim öğrencileri

Abstract:
Nowadays the aim of many countries is to educate individuals who are literate on science and technology and follow development about science anda tehcnology. The emphesis of educating literate individuals takes part in science and technology education programmes. There are lots of approach, strategy and methods that can be used for educating individual to be literate. Project Based Learning is one of the these approaches that takes attention on it. Science fairs are the firstly organisations that students can carry out the requirements of Project Based Learning .The study to clarify if there is any difference about the perceptions and images of science and scientist among the students who participated the science fairs and who have not, an also is there any difference about the perceptions and images of science and scientist according to participating frequency of students who participate science fairs is a descriptive study. Nonetheless, does science fairs effect the perpectives of students, if does how it is effect.There are 3 chapter in scale which we used. First chapter includes questions which is related students demographical properties. In the second chapter, there is a drawing about images of scientist and there are several open-ended and semi-constructed questions to strenghten the drawing. In the last chapter there is a scale which is a sub scale of ROSE, includes 107 item which is used to modify the interest of students about science and scientists. Scale was used in 4 elementary school in Çankaya, Yenimahalle in Ankara, during the education period of 2007-2008.The data of study was analysed by frequency, percent, Mann Whitney U, Chi-square and variance. In the conclusion students who participated science fairs are more interested in nature of science and scientific process during the students who didn?t participated science fairs having interst in topics which are observed directly in daily life. Boys are more interested in science then girls. In draws of scientists, boys? and girls? statistics are similarly. Mother job is more distinguishing factor then father job for interest in science. Generally students draw a scientist who is doing an experiment in laboratuary, using tubes, golliwog, messy and with glasess. Also results about images and interst in science are paralel with literature, there are some differences with literature. Tecnological experiments in drawings differ from literature.Key Words: Science Fairs, Images of Scientists, Interest for Science, Elementary Students