Ankilozan spondilit hastalarında subklinik kardiyak tutulum
Subclinical cardiac disease in ankylosing spondylitis patients
Yazar: SELİN OZEN
Danışman: PROF. DR. AYŞE PEYMAN YALÇIN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Antiromatizmal ajanlar = Antirheumatic agents ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Kalp fonksiyon testleri = Heart function tests ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Ventriküler fonksiyon = Ventricular function ; Ventriküler fonksiyon-sol = Ventricular function-left ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı, Ankilozan spondilit (AS) hastaları ile normal popülasyonu subklinik kardiyak tutulum yönünden karşılaştırıp, aortik stiffness (damar esnekliğinde azalma) ve subklinik sol ventrikül sistolik fonksiyon bozukluğunu araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, kesitsel bir çalışma olarak tasarlandı. Çalışmaya ankilozan spondilit tanısı almış ve en az 10 yıldır yakınmaları olan 55 hasta ve 20 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Hastalar üç gruba ayırıldı. Birinci grup, anti tümör nekroz faktör α (anti TNF α) kullanan 26 hastadan oluştu. İkinci grup, hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaç (DMARD) +/- non steroidal antiinflamatuar ilaç (NSAİİ) kullanan 14 hastadan, üçüncü grup ise NSAİİ kullanan 15 hastadan oluştu. Çalışmaya katılanların demografik özellikleri, eristrosit sedimentasyon hızı (ESH), C reaktif protein (CRP) ve lipid profilleri değerlendirildi. Tüm hastların elektrokardiyografisi değerlendirildi ve tansiyon ölçümü yapıldı. İnsan lökosit antijeni B27 (HLA B27) gen testi yapıldı. Çalışmaya dahil edilen tüm olguların transtorasik ekokardiyografileri ve 2 boyutlu renkli doppler ekokardiyografileri yapıldı. Elde edilen görüntüler ile aortik stiffness indeks ve sistolik fonksiyonu değerlendiren; ejeksiyon fraksiyonu ve sol ventrikül uzun aks straini (left ventricle global longitudinal strain, LVGLS) değerlendirildi.
Bulgular: Kontrol ve hasta gruplarının demografik bulguları ve lipid profilleri arasında anlamlı fark saptanmadı. ESH ve CRP, hastalarda kontrol grubuna göre artmış bulundu. Hasta grubunun aortik stiffness değerlerinde anlamlı derecede artış tespit edildi (p=0.009). Hastaları ilaç tedavisine göre gruplandırdığımız zaman, kontrol ve anti TNF α grubuna göre, DMARD kullanan hastaların aortik stiffness indekslerinin önemli ölçüde daha yüksek olduğu saptandı (p˂0.001). Tüm olguların ejeksiyon fraksiyonları normal parametreler içerisinde olmasına rağmen ankilozan spondilit hastalarının LVGLS değerleri kontrol grubuna göre bozulmuş bulundu (p<0.001). Ayrıca
52
DMARD ve anti TNF α grubunda, LVGLS değerleri NSAİİ grubuna göre artmış bulundu (p<0.001). Sonuç: Ankilozan spondilit hastalığının kas iskelet bulguları, klinik ve biyokimyasal parametreler sonucunda stabil seyretse dahi, subklinik kardiyak tutulumun başladığını ve hatta hastalık ilerledikçe kardiyak tutulumunun da arttığını görüyoruz. Bu çalışmada, AS hastalarında aortik stiffnesın arttığını tespit ettik. Anti TNF α ilaçların ise kompliyansı koruduğunu tespit ettik. Diğer taraftan, hastalık ciddiyeti ile LVGLS, yani subklinik sistolik fonksiyonun bozulduğunu saptadık. Bu sonuçlar mevcut ilaçlarla sol ventrikül disfonksiyonun önüne geçemediğimizi işaret etmektedir. Ankilozan spondilit hastalarının subklinik kardiyak tutulum açısından değerlendirilmesi ve yakın takip altına alınmaları önem arz etmektedir.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to compare subclinical cardiac disease in ankylosing spondylitis (AS) patients with healthy controls with a special focus on aortic stiffness and subclinical left ventricular systolic dysfunction.
Materials and Methods: This was a cross sectional study of 55 ankylosing spondylitis patients with a minimum of ten years of musculoskeletal symptoms and 20 healthy controls matched for conventional cardiovascular risk factors. The AS patients were grouped according to drug treatment; 26 were being treated with anti tumour necrosis factor alpha (anti TNF α) biological agents, 14 with disease modifying anti rheumatic drugs (DMARDS) +/- non steroidal anti inflammatory drugs (NSAIDs) and 15 with NSAİDs alone. Both group's demographics, erythrocyte sedimentation rate (ESR), C-reactive protein (CRP), lipid profiles, and electrocardiographs were investigated. The patient population's human leucocyte antigen B27 (HLA B27) status was investigated. All subjects underwent transthoracic echocardiography and 2D doppler echocardiography. The imaging was used to calculate aortic stiffness levels and evaluate subclinical systolic dysfunction using ejection fraction and left ventricular global longitudinal strain (LVGLS) measurements.
Results: There was no significant difference between the demographics and lipid profiles of the control and patient groups. ESR and CRP was higher in the patient population, especially in those being treated with DMARDs. The aortic stiffness was significantly higher in ankylosing spondylitis patients (p=0.009). Furthermore, there was a significant increase in stiffness in those being treated with DMARDs when compared to both the control group and those being treated with anti TNF α biologics (p˂0.001). There was no significant difference in ejection fraction values. Despite this, the ankylosing spondylitis patients' LVGLS values were significantly worse than those of the control group (p<0.001). LVGLS values were also worse in patients being treated with
54
DMARDs and anti TNF α biologics when compared to those being treated with NSAIDs (p<0.001).
Conclusion: Subclinical cardiac dysfunction can be found in ankylosing spondylitis patients in spite of well controlled musculoskeletal disease. In this study we found that aortic stiffness is increased in ankylosing sponylitis patients when compared to healthy controls and that anti TNF biological agents may somewhat protect arterial compliance. On the other hand, LVGLS is worse in AS patients despite pharmacological control of disease activity. In light of these findings we believe that AS patients should be investigated for subclinical cardiac dysfunction and closely followed up where necessary.