Alzheımer tipi demansta klinik ve moleküler görüntülemenin tanısal korelasyonu
Diagnostic correlation of clinical and molecular imaging of alzheimer's TYPE dementia
Yazar: ÖZGE AKIN GÖKÇEDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. BARIŞ TOPCULAR
İstanbul Bilim Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Demans = Dementia ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Radyografi = Radiography ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures

Özet:
Giriş ve Amaç: Alzheimer Hastalığı (AH)  bellek ve kognitif fonksiyonların ilerleyici kaybına neden olan kronik nörodejeneratif bir hastalıktır. Patolojisinden beta-amiloid ve tau proteini sorumludur. AH için birçok biyobelirteç geliştirilmiştir.Günümüzde hem sıvı hem görüntüleme biyobelirteçleri kullanılmaktadır.Florodeoksiglukoz-Pozitron Emisyon Tomografi (FDG-PET) glial hücreler ve nöronların glukoz kullanımını göstermektedir.Yeni gelişmelere göre;AH presemptomatik dönemde bile FDG-PET ile değerlendirilebilmektedir.Biyobelirteçler ayrıca demansın diğer sebeplerini dışlamada ve atipik prezentasyonlu veya klinik tanısı net olmayan AH tanısını desteklemede kullanılabilir.Biz de çalışmamızda;2011 NINCDS– ADRDA  tanı kiterlerine göre AH tanısı almış ve beyin FDG-PET görüntülemeleri mevcut olan hastaların klinik ile beyin moleküler görüntülemelerini retrospektif olarak karşılaştırmayı planladık.Materyal ve Metod: Çalışmaya İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji polikliniğine 2013-2016 yılları arasında başvurmuş ve klinik tanı kriterlerine göre AH ile uyumlu 74 hasta dahil edildi.Cinsiyet ve yaş farkı gözetmeksizin çekilmiş FDG-PET görüntüleri incelendi. Hastaların amigdala,hipokampus,inferior frontal girus-orbital bölgesi,mezyal temporal,posterior singulat,preküneus,superiorfrontal girus-dorsolateral bölgesi SUVmax değerleri ve FDG-PET görüntülerindeki bölgesel metabolizma farklılıklarındaki standart sapma değerleri karşılaştırıldı.Hastalar cinsiyet,yaş (65yaş altı ve üstü) ve hafif kognitif bozukluk(HKB) ve Alzheimer hastalığı demansı(AH-D) olmak üzere karşılaştırıldı. Bulgular: Tüm bölgeler tek tek analiz edildiğinde hepsinde istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edildi(p<0.05).Ayrıca incelenen bölgeler kadın-erkek,65 yaş altı-üstü,AH-D ve HKB olarak ikişerli gruplar halinde değerlendirildi.AH-D ve HKB hastalarının birbirleri ile karşılaştırılmasında her iki grupta da sağ posterior singulat ve preküneusta istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edildi(p<0,05).Hastalar yaşa göre incelendiğinde anlamlı istatistiksel sonuç elde edilemedi.Cinsiyete göre karşılaştırıldığında ise sadece sol mezyal temporal bölgede erkeklerde hipometabolizmanın anlamlı olduğu gözlendi(p<0,05). Sonuç: Bu çalışmada AH klinik tanı kriterlerini karşılayan 74 hastanın tümünün moleküler görüntüleme bulgularının AH lehine olduğu, klinik tanı kriterleri ile moleküler görüntüleme tanılarının yüksek korrelasyon gösterdiği izlenmiştir.Moleküler görüntüleme ile demans evresinden önce hastalığı tanıyabilmemiz tanı ve tedavi için önemli avantaj sağlamaktadır.

Abstract:
Introduction and Purpose:Alzheimer's disease(AD) is a chronic neurodegenerative disease that causes progressive loss of memory and cognitive functions.Beta-amyloid  and tau protein are responsible for the pathology.Several biomarkers  have been developed.Nowadays both fluid and imaging biomarkers are being used.Florodeoxyglucose- positron emission tomography(FDG-PET) shows glucose usage of the glial cells and neurons.According to new developments,AD can be interpreted with FDG-PET in the presymtomatic phase.Biomarkers also can be used to rule out other types of dementia and to support AD with atypical presentation or without certain diagnosis.In this study,we planned to compare retrospectively the patients clinical findings and molecular imagings who are diagnosed with AD according to 2011 NINCDS– ADRDA criteria and who had already FDG-PET imaging.Material and Method:74 patients, diagnosed with AD according to 2011 NINCDS-ADRDA criteria who admitted to Neurology department of  İstanbul Bilim University Medicine Faculty in the years between 2013-2016,are inclused to the study.Patients' FDG-PET imagings are analayzed regardless of age and sex traits.Standard deviation of hypometabolism in the FDG-PET imaging and SUVmax ratios of amygdala,hippocampus,inferior frontal gyrus-orbital part,mesial temporal,posterior cingulate,precuneus,superiorfrontal gyrus-dorsolateral part are compared.The patients are studied by dividing into the differences of their sex,age(younger than 65 and older than 65),mild cognitive impairment(MCI) and Alzheimer Disease-dementia(AD-D).Results:Statistically significant results were obtained when all the regions analyzed one by one(p<0.05).Also these regions are examined being male-female,  younger and older than 65,MCI and AD-D in their own.Comparison of the regions posterior cingulate gyrus and precuneus had significant statistical results between the patients MCI and AD-D (p<0.05) but there was not a meaningful statistical result according to ages.When the patients checked against their sexes, there was an expressive hypometabolism only in the left mesial temporal region between male group (p<0,05).Conclusion: In this study, findings of the molecular imaging of all 74 patients, who met the clinical diagnostic criteria of AD,are consistent with AD and molecular imaging have a high correlation with the clinical diagnostic criteria.Knowing the disease before dementia phase with molecular imaging has an important advantage for the diagnosis and treatment.