Statin tedavisinin kılavuza uygunluğunun ve hasta uyuncunun değerlendirilmesi
Evaluation of statin treatment according to the guideline and assessment of patient adherence
Yazar: BEYZA KIZILDAĞ
Danışman: PROF. DR. SALİH KUTAY DEMİRKAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı / Klinik Eczacılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Dislipidemi = Dyslipidemia

Özet:
Kızıldağ, B., Statin Tedavisinin Kılavuza Uygunluğunun ve Hasta Uyuncunun Değerlendirilmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Klinik Eczacılık Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2023. Aterosklerotik kardiyovasküler hastalık (ASKVH), gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde en önemli mortalite ve morbidite nedenidir. Dislipidemi, ASKVH gelişim riskini artıran en önemli risk faktörlerinden biridir. Statinlerin kardiyovasküler olayları azalttığı gösterilmiştir. Bu çalışmanın amacı, dahiliye servisinde yatan hastaların klinik eczacı tarafından 2021 Avrupa Kardiyoloji Birliği/Avrupa Ateroskleroz Derneği Klinik Uygulamada Kardiyovasküler Hastalıkların Önlenmesine İlişkin Kılavuzu'na göre statin tedavisinin gerekliliğinin ve uygunluğunun değerlendirilerek öneride bulunulması ve tedaviye uyuncun değerlendirilerek uyunçsuzluk nedenlerinin belirlenmesidir. Bu tez çalışması bir üniversitesi hastanesinin iç hastalıkları yatan hasta servislerinde Eylül 2022-Mart 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmaya 40 yaş ve üzeri 370 hasta (%51,1'i kadın, yaş ortalaması±standart sapma 64,67±12,7 yıl) dahil edilmiştir. Statin tedavisine ilişkin hekimlere yapılan tüm önerilerin %38,8'i kabul edilmiştir. Başlangıçta kılavuza uygunluk %40,3 iken klinik eczacının da katkısı ile taburculukta kılavuza uygunluk %54,1'e çıkmıştır (p<0,001). Ayrıca düşük yoğunluklu lipoprotein düzeyi hedef aralıkta olmayan hastaların %29,2'si başlangıçta kılavuza uygun iken taburculukta kılavuza uygunluk %46,2'ye yükselmiştir (p<0,001). Hastalar taburculuktan 3 ay sonra telefon ile aranarak yapılan değerlendirmede, hastalar statin tedavisine uyunçlu bulunmuş ve hastaların tedaviyi en sık bırakma nedeninin hekim önerisi olduğu saptanmıştır. Hekimlerin dislipidemi yönetiminde güncel kılavuzlar doğrultusunda risk profilini dikkate almaları konusunda farkındalık yaratılması ve bu hastalarda optimal tedavi yönetimi için klinik eczacının multidisipliner ekip içinde yer alması önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: Dislipidemi, kılavuza uygunluk, statin tedavisi, klinik eczacı, uyunç.

Abstract:
Kızıldağ, B., Evaluation of Compliance with Guidelines and Patient Adherence of Statin Therapy, Hacettepe University Graduate School of Health Sciences, Master Thesis in Clinical Pharmacy, Ankara, 2023. Atherosclerotic cardiovascular disease (ASCVD) is the most important cause of mortality and morbidity in developed and developing countries. Dyslipidemia is one of the most important risk factors that increase the risk of developing ASCVD. Statins have been shown to reduce cardiovascular events. The aim of this study is to evaluate the necessity and appropriateness of statin therapy according to the 2021 European Society of Cardiology/European Atherosclerosis Society Guidelines on cardiovascular diseases prevention in clinical practice by the clinical pharmacist of the patients hospitalized in the internal medicine service, and to determine the reasons for non-compliance by evaluating the compliance with the treatment. This thesis study was carried out between September 2022 and March 2023 in the inpatient internal medicine services of a university hospital. Total of 370 patients over 40 years of age (51.1% female, mean age±standard deviation 64.67±12.7 years) were included in the study. 38.8% of all recommendations to physicians regarding statin therapy were accepted. While compliance with the guideline was 40.3% at the beginning, with the contribution of the clinical pharmacist, compliance with the guideline increased to 54.1% at discharge (p<0.001). In addition, while 29.2% of patients whose low-density lipoprotein level were not within the target range were in compliance with the orders beforehand, compliance with the rules at discharge increased to 46.2% (p<0.001). In the evaluation made by calling the patients by phone 3 months after discharge, it was found that the patients were compatible with statin therapy and the most common reason for discontinuing the treatment was the recommendation of the physician. It is important to raise awareness about the risk profile of physicians in the management of dyslipidemia in line with current guidelines and to include the clinical pharmacist in a multidisciplinary team for optimal treatment management in these patients.

Key Words: Dyslipidemia, compliance with guidelines, statin therapy, clinical   pharmacist, adherence.