Tıp Fakültelerinde profesyonalizm iklimi oluşturulması: İstanbul Tıp Fakültesi örneği
Creating professionalsm climate in medical faculties: The case of İstanbul University Faculty of Medicine
Yazar: AKİLE BÜKE SARIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM SÜREL KARABİLGİN ÖZTÜRKÇÜ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tıp Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Profesyonellik = Professionalism

Özet:
Amaç: Çalışmanın birincil amacı İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi (İÜ-İTF) profesyonalizm kodlarının tanımlanması ve kurumda profesyonalizm iklimi oluşturma planı hazırlanmasıdır. İklim oluşturma planı çalışması bağlamında ikincil amaç ise kurumsal iklim çalışmasının önemini vurgulamak ve çalışmaya zemin hazırlamak üzere sosyal medya kullanımı, COVID-19/online eğitim süreci, hekime yönelik şiddet gibi durumların profesyonalizme etkileri konusunda öğretim üyesi ve öğrenci görüşlerinin alınmasıdır.
Yöntem: Araştırma nitel ve nicel verilerin metodolojik triangülasyon yöntemi ile değerlendirildiği, karma desenli, eylem araştırması ve öğretim tasarım modelleri harmanlanarak hazırlanan iki tabakalı bir çalışma modeli üzerinden gerçekleştirilmiştir. Modelin iç tabakası: Gereksinim Belirleme, Çalıştay Hazırlık Süreci, Çalıştay Süreci, Değerlendirme, Kuruma Geri Bildirim şeklindedir. Dış tabaka ise: Süreç Değerlendirme, Sonuç Değerlendirme, Revizyon-Planlama, Raporlama şeklinde tanımlanmıştır.
Bulgular: Gereksinim belirleme aşamasında tıp fakülteleri ve tıbbi kurum ve kuruluşların web sayfaları ve literatür taranmıştır. İTF web sayfası Harvard Tıp Fakültesi (HMS) web sayfası ile karşılaştırıldığında etik değerlere vurgu, liderlik vb. konularda büyük ölçüde benzerlik gösterdiği, HMS'de ayrıca tıbbi profesyonalizm sayfasının bulunduğu saptanmıştır. İÜ-İTF yönetimi ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiş ve çalıştaya talep olduğu belirlenmiştir. Öğrencilere uygulanan Profesyonellik Değerlendirme Ölçeği (PAS-TR) düzeyleri yüksek görülmüş, kız öğrencilerde ölçeğin tüm alt boyutlarının anlamlı şekilde daha yüksek olduğu, 21 yaş ve üzeri öğrencilerde mesleksel ilişki ve gelişim (Mİ-G) boyutunun yüksek olduğu, 4., 5., ve 6., sınıf öğrencilerinde ise genel ölçek ve ölçeğin Mİ-G ve sorumluluk (S) boyutlarının yüksek olduğu bulunmuştur. Profesyonalizm Çalıştayı yüz yüze görüşme ve toplantılarla şekillendirilmiş, çalıştay 17 kıdemli öğretim üyesi ile gerçekleştirilmiştir. Çalıştaya katılan öğretim üyelerinin tamamı hekime yönelik şiddet olaylarının sosyal kontratı etkilediğini düşünmüş; %94'ü toplumdaki şiddet olaylarının tıp fakültesi çalışma/araştırma alanına girdiğini belirtmiştir. Öğretim üyeleri tamamı tıp öğrencilerinin sosyal medya kullanımının profesyonalizm eğitimi kapsamında olması gerektiğini düşünmüşlerdir. Çalıştay sonrasında yüz yüze görüşme, küçük grup toplantısıyla profesyonalizm kodları ve profesyonalizm iklimi oluşturma önerilerini içeren Çalıştay Raporu hazırlanmıştır. Kurum profesyonalizm kodlarını iki ana kod, 26 içerik kod şeklinde tanımlamıştır. I. Kod Erdemli Olmak: Doğruluk, Dürüstlük, Alçak gönüllülük, Yardımseverlik, Şefkat Empati, Tarafsız yaklaşım, Sağduyu, Görev Bilinci, Eleştiriye Açık Olma, Şeffaflık, Hasta mahremiyeti, Sevgi, Saygı, Adil olmak, Toplumsal duyarlılık içerik kodlarını kapsamaktadır. II. Kod Rol Model Olmak: Liderlik, Mükemmellik, Ekip ruhu taşımak, Yaşam boyu öğrenme, Bilimsellik, Yaratıcılık, Paylaşımcılık, Sürdürülebilirlik, Hesap verebilirlik içerik kodlarını kapsamaktadır. 
Kurumda profesyonalizm iklimi oluşturulması planı önerileri: Kurum Yönetim Süreci, Kurum İçi Yaygınlaştırma Çalışmaları, Profesyonalizmin Eğitim Programındaki Yeri, Toplumla İlişkiler ve Toplum Sözleşmesi ana temalarında toplanmıştır. 
Dış tabakada yer alan Süreç ve Sonuç Değerlendirme ilgili formlar aracılığla yapılmış; çalışma modelin dış tabakası kapsamında değerlendirilmiş ve Raporlama aşamasında gerekli değişiklikler yapılmıştır. 
Sonuç: Oluşturulan kodların çeşitli kurum ve farklı kültürlerden tanımlanan kodlarla uyumlu olduğu yeni profesyonalizm ve kapsayıcı profesyonalizm kavramlarıyla örtüştüğü görülmüştür.  Kurumun profesyonalizm iklimi oluşturma önerileriyle uyumlu bir çalışma modeli önerisi getirilmiştir.
Profesyonalizm bağlamından hareketle sadece şiddetin önlenmesi konusuyla sınırlı kalmamak üzere sosyal kontrata ve dolayısıyla profesyonalizm iklimine olumsuz etki edebilecek durumlar karşısında tıp fakültelerinin çalışma yapması, tıbbi birlik, kurum ve kuruluşlar, devlet ve toplum temsilcileri ile ortak projeler oluşturması önem taşımaktadır.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to define the professionalism codes of Istanbul University, Istanbul Faculty of Medicine (IU-ITF) and to prepare a plan to create a professionalism climate in the institution. The secondary purpose is to obtain the opinions on the effects of social media use, COVID-19/online education period, and violence against physicians on professionalism in order to emphasize the necessity of organizational climate studies. 
Method: The research was carried out through a two-layered study model prepared by blending action research and instructional design models, in which mixed methods design was used and qualitative and quantitative data were evaluated with the methodological triangulation method. The inner layer of the model consists of: Needs Assessment, Workshop Planning, Workshop, Evaluation and Feedback to the Institution. The outer layer consists of: Formative Evaluation, Summative Evaluation, Revision-Planning, Reporting.
Results: In the Needs Assessment Phase, the web pages of medical faculties, institutions and organizations and literature were searched. When the ITF web page was compared with the Harvard Medical School (HMS) web page, it was determined that it was largely similar in terms of emphasis on ethical values, leadership, etc., and that HMS also had a medical professionalism page. Face-to-face interviews were held with the IU-ITF administration and a demand for the workshop was determined. The Professionalism Assessment Scale (PAS-TR) levels applied to the students were found to be high, all three factors of the scale were significantly higher in female students; the professional relationship and development factor was high in students aged 21 and over; and the general scale, the professional relationship and development and responsibility factors of the scale were high in 4th, 5th, and 6th grade students. The Professionalism Workshop was shaped by face-to-face interviews and meetings. The workshop was held with 17 senior faculty members. All faculty members who participated in the workshop thought that violence against physicians affected the social contract; 94% stated that violence in society was within the scope of medical school research. All faculty members thought that medical students' social media use should be within the scope of professionalism training. A Workshop Report which included professionalism codes and suggestions for creating a professionalism climate was prepared through face-to-face meetings and a small group meeting. ITF preferred to define its professionalism codes as two main and 26 content codes. Code I: Being Virtuous included: Truthfulness, Honesty, Humility, Benevolence, Compassion, Empathy, Impartiality, Prudence, Awareness of Duty, Being Open to Criticism, Transparency, Patient Confidentiality, Love, Respect, Being Fair (Justness), and Social Sensitivity. II. Code, Being a Role Model included: Leadership, Excellence, Having team spirit, Lifelong learning, Being scientific, Creativity, Sharing, Sustainability, Accountability. Recommendations for the plan to create a professionalism climate in the institution were gathered under the four main themes: Institutional Management Process, In-house Dissemination Studies, Implementation of Professionalism in the Education Program, Social Relations and Social Contract.
The Process and Result Evaluation in the outer layer was made through the relevant forms; the study was evaluated within the scope of the outer layer of the model and necessary changes were made in the Reporting Phase.
Conclusion: It was observed that the created codes were compatible with the codes defined by various institutions and different cultures and overlapped with the concepts of new professionalism and inclusive professionalism. A study model proposal was made compatible with the institution's suggestions for creating a professionalism climate.
Based on the context of professionalism, it is important that medical faculties work against situations that may negatively affect the climate of professionalism including but not limited to violence, and while doing so, carry out joint projects with medical associations, institutions and organizations, the state and the community representatives.