Duchenne Musküler Distrofili hastalarına bakım veren aile üyelerinin bakım yükü ve yılmazlık düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between caregiving burden and resilience levels of family members who care for Duchenne Muscular Dystrophy patients
Yazar: İREM ARSLANTATAR
Danışman: DOÇ. DR. REYHAN ATASÜ TOPCUOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Aile = Family ; Aile yükü = Family burden ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Ebeveynler = Parents ; Hasta bakımı = Patient care ; Nadir hastalıklar = Rare diseases ; Nöromusküler hastalıklar = Neuromuscular diseases ; Yılmazlık = Resiliency ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, DMD'li bireylere bakım veren aile üyelerinin bakım verme sürecinde karşılaştıkları güçlüklerin yanı sıra; bakım yükleri ve yılmazlık düzeyleri arasındaki ilişkiselliği ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. 

Nicel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilen bu araştırmada; tarama modellerinden ''İlişkisel Tarama'' kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Sağlık Bakanlığına bağlı İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kas Hastalıkları Merkezi'nden ve Türkiye Kas Hastalıkları Derneği İzmir Şubesi'nden 09.12.2019-12.03.2020 tarihleri arasında Duchenne Musküler Distrofi tanısı nedeni ile hizmet alan hastaların bakımından birinci derece sorumlu olan ve araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 70 aile üyesi oluşturmaktadır. Verilerin tamamı yüz yüze görüşülerek toplanmıştır.Veri toplama araçları olarak, Sosyodemografik Bilgi Formu, Bakım Verme Yükü Ölçeği, Bakım Verenlerin Yükü Envanteri ve Aile Yılmazlık Ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics 25.0  paket programı kullanılarak yapılmıştır. 

Araştırmaya katılan bakım verenlerin %92,9'u kadın, %7,1'i erkektir. Bakım verenlerin tümü ebeveynlerden oluşmaktadır. Bakım verenlerin yaş ortalaması %40,96 ±10,347'dir.  

Araştırmamızda; DMD hastasına bakım veren aile üyelerinin bakım verme yükü düzeyinin ''Orta-Hafif'' olduğu tespit edilmiştir. Yılmazlık düzeyleri açısından; DMD hastasına bakım veren aile üyelerinin genel olarak ''yılmaz'' bireyler oldukları söylenebilmektedir. Araştırmamızda; DMD hastasına bakım veren aile üyelerinin bakım verme yükü ile yılmazlık düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Ancak; Bakım Verenlerin Yükü Envanteri Gelişimsel Yük alt boyutu ile Aile Yılmazlık Ölçeği Kontrol alt boyutu; Duygusal Yük alt boyutu ile Özyetkinlik ve Kontrol alt boyutları arasında negatif yönde ilişki tespit edilmiştir.  

Bulgular; DMD'li bireylere bakım veren aile üyelerinin bakım verme yükünün azaltılıp yılmazlık düzeylerinin arttırılmasına yönelik sosyal hizmet müdahale ve stratejilerinin ortaya koyulması ihtiyacını ön plana çıkarmaktadır. Bu bağlamda; araştırmanın alana önemli katkılar sunacağı düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Duchenne musküler distrofi, aile, ebeveyn, bakım veren yükü, yılmazlık, aile yılmazlığı

Abstract:
This research aims at putting forward the difficulties faced by family members who provide care to individuals with DMD as well as demonstrating the relationality between their maintenance loads and levels of resilience.  

In this research carried out by a quantitative research method; "Correlational Scanning" among scanning models was used. The sample of research is comprised of 70 family members who have agreed to participate voluntarily in the study and who are primarily responsible for the care of patients who receive services due to the diagnosis of Duchenne Muscular Dystrophy between 09.12.2019-12.03.2020 from the İzmir Branch of The Turkish Muscular Diseases Association and Izmir Tepecik Education and Research Hospital, which is affiliated with the Ministry of Health, from the Center for Muscle Diseases. All data were collected face-to-face. As data collection tools, sociodemographic information form, Caregiving Burden Scale, Caregivers' Burden Inventory, and Family Resilience Scale were used. Statistical analysis was conducted using the IBM SPSS Statistics 25.0 package program.  

Of the caregivers surveyed, 92.9% were female and 7.1% were male. All caregivers were parents. The average age of caregivers was 40.96 % 10,347.  

In our research; the level of care burden of family members who care for DMD patients has been found to be "Medium-Light". In terms of resilience levels; Family members who care for DMD patients can be said to be "resilient" individuals in general. In our research; there was no statistically significant relationship between the burden of care and resilience levels of family members who care for the DMD patient. However, a relationship in the negative direction was found between Caregivers Burden Inventory Developmental Burden subdimension and Family Resilience Scale Control sub-dimension; Emotional Burden sub-dimension, and Self-Competence and Control sub-dimensions.

The findings highlight the need to demonstrate social service interventions and strategies for reducing the burden of care for family members who care for individuals with DMD and increasing their level of resilience. In this context; it is thought that the research will make significant contributions to the field.

Key Words: Duchenne muscular dystrophy, family, parent, caregiver burden, resilience, family resilience