Bağımsız anaokullarında kalite: Yapı ve süreç kalitesi hakkında paydaş görüşlerine dayalı bir durum çalışması
Quality in independent kindergartens: A case study on stakeholder opinions on structural and process quality
Yazar: CANSU KAYGISIZ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET FARUK LEVENT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anaokulları = Kindergartens ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Eğitim kalitesi = Education quality ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kalite = Quality ; Küreselleşme = Globalization ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens

Özet:
Türkiye'de erken çocukluk eğitimini zorunlu eğitim kapsamına alma çalışmaları 2023 Eğitim Vizyonu ve 2030 BM hedefleri doğrultusunda sürmektedir. Bu noktada, okul öncesi eğitim kurumlarının niteliğinin arttırılması, aynı zamanda okullaşma oranının da arttırılması hedeflenmektedir. Erken çocukluk eğitiminden beklenen bireysel ve toplumsal fırsatları yakalayabilmek verilen eğitim niteliğiyle mümkündür. Erken çocukluk eğitiminde kalitenin tanımlanması ve kalite göstergeleri doğrultusunda kurumlarda kalitenin oluşturulabilmesi adına eğitim sürecinde çocuğa etki eden paydaşların yapılan işin öneminin farkına varması ve belirlenen hedefler doğrultusunda çalışmalar yürütmesi önemlidir.  
Bu araştırmanın amacı, bağımsız anaokullarında yapı ve süreç kalitesi hakkında paydaş görüşlerine dayalı bir durum çalışması yapmaktır. Araştırmada, paydaşların yapı ve süreç kalitesi üzerine görüşlerinin alınarak bağımsız anaokullarında kaliteyle ilgili mevcut durumunun anlaşılması, ihtiyaçların belirlenmesi ve ihtiyaçların giderilmesi için atılan adımların anlaşılmasına yönelik çalışılması araştırmanın önemini arttırırmaktadır. Çalışmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden kartopu örnekleme kullanılmıştır. Araştırma İstanbul ilinin farklı ilçelerinde bulunan 10 bağımsız anaokulunda gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda çalışma grubunu, belirlenen anaokullarında çalışan 10 okul müdürü, 10 okul öncesi öğretmeni, 10 diğer personel ve bu anaokullarında çocuğu bulunan 10 veli oluşturmaktadır.  Araştırmada, nitel araştırma yöntemi esas alınarak durum çalışması deseni kullanılmıştır. Veriler, uzmanlardan görüş alınarak araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yapılan görüşmeler ile toplanmıştır. Görüşmeler sırasında, katılımcıların izniyle ses kaydı alınmıştır. Elde edilen verilerin analizi ise betimsel analiz ile yapılmıştır.
Elde edilen bulgulara göre, bağımsız anaokulu yapısının olumlu okul iklimi ve iş birliği kültürü yaratılmasına yardımcı olduğu görülmüştür. Bu ortamın katılımcıların kendilerini çocuk gelişimi ve öğrenmesi alanında geliştirmelerine yardımcı olduğu anlaşılmıştır. Bununla beraber anaokullarındaki bütçenin kısıtlı olması nedeniyle fiziki yapının geliştirilmesi ve personel kaynağı sağlama gibi noktalarda zorlukların yaşandığı belirlenmiştir. Çocuğun değerlendirilmesine ilişkin katılımcılar, sınıfların kalabalık ve ölçme araçlarının kullanımının zor olduğunu ancak genel olarak okul öncesi eğitimin çocuğa olumlu etkisi olduğunu söylemektedirler. Son olarak, katılımcı görüşleriyle toplumun okul öncesi eğitim kurumlarını oyun yeri ve bakım evi olarak değerlendirdiği ve bu kurumlara gereken önemi vermediği anlaşılmıştır. Sonuçlar doğrultusunda okul öncesi eğitime yönelik öğretmen, müdür, diğer personel ve veliler çocuğun gelişimi ve öğrenmesi konusunda bilinçlendirilebilir. Okulların fiziki yapısının güçlendirilmesi ve personel yeterliliğinin sağlanması için okulların bütçe ve insan kaynakları arttırılabilir. Erken çocukluk eğitiminin öneminin topluma aktarılabilmesi için bilgilendirme çalışmaları ve iş birlikleri gerçekleştirilebilir.

Abstract:
In Turkey, efforts to include early childhood education in compulsory education continue in line with the 2023 Education Vision and 2030 UN targets. At this point, it is aimed to increase the quality of pre-school institutions and to increase the schooling rate at the same time. Capturing the individual and social opportunities expected from early childhood education is possible with the quality of education provided. In order to define the quality in early childhood education and to create quality in early childhood education centers in line with quality indicators, it is important that the stakeholders who affect the child in the education process realize the importance of the work done and carry out studies for needs and development in line with the determined targets.
The purpose of this research is to conduct a case study based on stakeholder views on structure and process quality in independent kindergartens. In the research, understanding the current situation regarding the quality indicators that directly or indirectly affect the child, determining the needs and understanding the steps taken to meet the needs increase the importance of the research. Snowball sampling, one of the purposeful sampling methods, was used in the study. The research was carried out in 10 independent kindergartens in different districts of Istanbul. The study group consists of 10 school principals, 10 preschool teachers, 10 other personnel and 10 parents who have children in these kindergartens. In the research, case study design was used based on the qualitative research method. The data were collected through interviews with a semi-structured interview form prepared by the researchers, taking the opinions of the experts. During the interviews, audio recordings were taken with the permission of the participants. The analysis of the data was made with descriptive analysis.
According to the findings, the independent kindergarten structure helps to create a positive school climate and cooperation culture. It was understood that this environment helped the participants to improve themselves in the field of child development and learning. However, it has been determined that there are difficulties in enriching the physical structure and providing personnel resources due to the limited budget in kindergartens. Regarding the evaluation of the child, the participants say that the classes are crowded and the measurement tools are difficult to use, but in general, preschool education has a positive effect on the child. On the other hand, according to participants' views society consideres the early childhood education centers as playgrounds and nursery and they did not give the enough importance to early childhood education. In line with the results, it is needed to raise awareness about early childhood development and learning among participants. The budget and human resources of schools might be increased in order to strengthen the physical structure of schools and to ensure personnel adequacy. Information campaigns and collaborations might be carried out in order to raise awareness of the importance of early childhood education in the society.