Latin seyyahlara göre fetih öncesi Bizans İstanbul'u (1400-1453)
Byzantine Istanbul before the conquest according to Latin travellers (1400-1453)
Yazar: DİDEM ERŞAN
Danışman: PROF. DR. ERTAN EĞRİBEL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Akdeniz Dünyası Araştırmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: 15. yüzyıl = 15. century ; Bizans İmparatorluğu = Byzantine Empire ; Doğu-Batı sorunu = East-West problem ; Fetihler = Conquest ; Konstantinopolis = Constantinople ; Latinler = Latins ; Osmanlılar = Ottomans ; Seyahatname = Seyahatname ; Seyyahlar = Travellers

Özet:
Bu tez Bizans İstanbul'unun Türkler tarafından fethedilmeden önceki son yıllarını Latin seyyahların seyahatnameleri aracılığıyla incelemektedir. Böylelikle Roma'nın varisi olduklarını iddia eden Latinlerin IV. Haçlı Seferi sonucunda işgal ederek yağmaladığı ve harabe haline getirdiği İstanbul'un, Türkler tarafından fethedilmesiyle birlikte yeniden bir imparatorluk merkezi konumuna yükseltildiği, Osmanlıların Bizans'ı aşarak Doğu Roma mirasına sahip çıktığı ortaya konmuş olacaktır. 
Akdeniz dünyasında Doğu-Batı mücadelesinin merkezi konumunda yer alan İstanbul, Batı için Doğu zenginliğine açılan bir sınır kapısı durumundayken Doğu için Batı'nın son kalesi konumundaydı. Doğu Roma-Bizans İmparatorluğu'nun başkenti olan bu önemli şehir, tarihi boyunca pek çok kez kuşatıldığı halde yalnız Latinler ve Türkler tarafından ele geçirilmiştir. İstanbul'un zenginliğini ele geçirmek isteyen Latinlerin buradaki varlığından sonra şehir köhneleşmiş, küçülmüş, nüfusu azalmış ve görkemli zamanlarından çok uzaklaşmıştır. Buna karşılık Osmanlı Devleti, Doğu Roma'nın varisi olma ve siyasi mirasına sahip çıkma iddiasıyla başkent İstanbul'u imar ve iskân faaliyetleriyle ihya ederek, eski parlak günlerine yeniden kavuşturmuştur. 
Türkler İstanbul'un fethiyle sadece Doğu'nun ana merkezini ele geçirmemiş, küçük bir beylik konumundan hem Doğu'yu hem de Batı'yı kapsayan büyük bir dünya imparatorluğu haline gelmiştir. Bu sebeple İstanbul'un fethi hem Türk hem de dünya tarihini etkileyen temel bir olaydır. Bu tarihi olay bir işgal değil, devrimci bir aşamadır ve günümüzde de önemini devam ettirmektedir.

Abstract:
This thesis examines the last years of Byzantine Istanbul before its conquest by the Turks through the travelogues of Latin travellers. In this way, it will be revealed that Istanbul, which the Latins, who claimed to be the heir of Rome, occupied, sacked and ruined as a result of the IVth Crusade, was raised to the position of an imperial centre after its conquest by the Turks, and that the Ottomans surpassed Byzantium and claimed the Eastern Roman heritage. 
Istanbul, which was the centre of the East-West struggle in the Mediterranean world, was a gateway to the wealth of the East for the West and the last stronghold of the West for the East. This important city, which was the capital of the Eastern Roman-Byzantine Empire, was besieged many times throughout its history, but was captured only by the Latins and Turks. After the presence of the Latins, who wanted to seize the wealth of Istanbul, the city decayed, shrunk, its population decreased and became very far from its glorious times. On the other hand, the Ottoman Empire, with the claim of being the heir of Eastern Rome and claiming its political heritage, restored the capital city of Istanbul with reconstruction and settlement activities and restored it to its former bright days. 
With the conquest of Istanbul, the Turks not only captured the main centre of the East, but also transformed from a small principality into a great world empire covering both the East and the West. For this reason, the conquest of Istanbul is a fundamental event affecting both Turkish and world history. This historical event is not an occupation, but a revolutionary stage, which continues to be important today.