Türkiye'nin ithalat talebinin gelir esnekliğinin incelenmesi (1980-2016 dönemi için bir uygulama)
Study on the income elasticity of import demand in Turkey (A study of the 1980-2016 period)
Yazar: HABIB LOTFI ESKANDANI
Danışman: DOÇ. DR. ERGÜN AKTÜRK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Gelir esnekliği = Income elasticity ; Gelirler = Incomes ; Uluslararası ticaret = International trade ; İthalat = Import

Özet:
Dış ticaret, her zaman, her ülkenin ekonomi sahasında özel bir konumda olduğuna göre, ekonomi planlamacıları bu hususu çok önemseyerek, özel çaba sarf etmişlerdir.
Bu doğrultuda her ülkenin ithalat nicelik ve niteliği ve onu etkileyen değişkenlerle ilgili araştırmalar, ekonomik kalkınma planlamacılarının yararlanması için değerli sonuçlar sunabilmektedir. İthalatı etkileyen değişkenleri ortaya koyan teorilerle ilgili yapılan araştırmalar, her ülkenin ithalat miktarını etkileyen ana etkenin, o ülkenin milli gelir miktarı olduğunu, bu değişkende yaşanan değişimlerin ithalat miktarının değişmesine sebep olduğunu göstermektedir.
Bu çalışma, Türkiye'nin çeşitli ülkelerden yaptığı ithalat talebinin gelir esnekliğinin belirlenmesi için yapılmıştır. Bu doğrultuda, önce ülkenin 1980-2016 yılları arasında çeşitli ülkelerden gerçekleştirdiği ithalat miktarları incelenmiş, ithalat genel hacminin %0.2'sinden fazlasını karşılayan 53 ülke ele alınmıştır. Daha sonra, Türkiye'nin çeşitli ülkelerden yaptığı ithalatı bağımlı değişken olarak, kişi başına düşen gelir, döviz kuru ve taraf ülkeye göre Türkiye'nin enflasyon oranı ise bağımsız değişkenler olarak ele alınmış ve Logaritmik Çok Değişkenli Doğrusal model esas alınarak, En Küçük Kareler yöntemiyle tahmin işlemi gerçekleştirilmiştir.
Elde edilen sonuçlar, ülkenin ithalat talebinin gelir esnekliğinin genel olarak 1.45 olduğunu göstermektedir. Bu da Türkiye'nin yaptığı ithalat malların lüks mallar olduğu demektir. Araştırmamızda ayrıca, Türkiye'nin ithalat talebinin gelir esnekliği tüm ülkeler için ayrı ayrı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: İthalat Talebinin Gelir Esnekliği, Kişi Başına Düşen Gelir, Döviz Kuru, Enflasyon Oranı

Abstract:
Foreign trade has always had a significant place in the economy of countries and the economic planners pay a considerable amount of attention to this matter.
So studying the amount and quality of the import of each country and the variables affecting it, will have valuable results to be used in economic and development planning of the country. Previous studies on theories about the variables affecting the import of countries indicate that one of the main variables affecting the import of each country, is its internal revenue.
One of the main factors in this debate is income elasticity of demand for import;  which can be used to control and plan the import from various countries. This survey is conducted to determine the income elasticity of demand for import of Turkey from other countries. In other to achieve the survey objectives, the amount of import of Turkey from 1980 to 2016 has been studied and counties that the amount of import from them is over 0.2% (53 countries) have been selected.
Then, based on logarithmic multivariable linear model, and using Least Squars method we have done the estimations and calculations; the import from various countries is considered as the dependent variable, and per capita income, the exchange rate and the rate of inflation to inflation rate in other countries are considered as the independent variables.
The survey results indicate that, in general, the  income elasticity of demand for import is 1.45%. The income elasticity of demand for import is also calculated separately for each country.
Keywords: İncome Elasticity of Demand for import, Per Capita income, Exchange Rate, Inflation Rate.