Kocaeli ilinde sera gazı ve hava kirletici emisyonlarının hesaplanması ve birlikte değerlendirilmesi
Calculation and assessment of greenhouse gas and air pollutant emissions in Kocaeli
Yazar: ÇAĞLA ATMACA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN SEVİMOĞLU
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Antropojenik faaliyetler sebebiyle atmosfere verilen ve dünyadan giden ışınları tutarak iklim değişikliğine neden olduğu bilinen sera gazı emisyonlarının sanayi devriminden bu yana büyük bir hızla arttığı bilinmektedir.
Bu çalışmada, yaklaşık iki milyon nüfuslu ve sanayi faaliyetlerinin yoğun olduğu Kocaeli ilinde sera gazı emisyon kaynakları ısınma, enerji, ulaşım, atık yönetimi ve tarım-hayvancılık şeklinde belirlenmiş ve 2015, 2016 ve 2017 yıllarına ait sera gazı emisyonu hesaplamasında gerekli veriler elde edilmiştir. IPCC (Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli) tarafından belirlenen emisyon ve bazı çevrim faktörleri ile sera gazı emisyon miktarları CO2 eşdeğerine çevrilerek hesaplanmıştır. Emisyon hesaplamaları için yine IPCC Kademe 1 metodolojisi kullanılmıştır. Söz konusu yıllar için geçerli, sera gazı emisyon kaynaklarından salınan sera gazı emisyonu ve hava kirletici emisyonları ile kirletici değerler hesaplanmıştır. Kentin hava kalitesi parametreleri arasındaki ilişkisi yorumlanmıştır.
Hesaplamalar sonucunda, Kocaeli'nin 2015, 2016 ve 2017 yıllarına ait sera gazı emisyon miktarları sırasıyla 27.782.137 ton CO2-eşd, 26.157.669 ton CO2-eşd ve 20.973.415 ton CO2-eşd olarak bulunmuştur. Kentte sera gazı emisyonunun en temel kaynağının ortalama %75'lik pay ile ısınma ve enerji temini olduğu ve her geçen senede kömür kullanımının azalması ile toplam sera gazı emisyonunun da ciddi ölçüde azaldığı gözlenmiştir. 
Hava kirleticilerinin emisyon miktarının hesaplanması sonucunda ise, doğalgazın ve motorinin en yüksek miktarda NOx emisyonu salınımına sebep olduğu, kömürün sülfür dioksit (SO2) kadar CO salınımı yaptığı, LPG kullanımından kaynaklı kirletici emisyonları içerisinde VOC'nin göze çarptığı ve ulaşım araçlarında benzin kullanım miktarının da az olması sebebiyle motorin ve LPG'ye kıyasla atmosfere daha az sera gazı ve hava kirletici emisyonu yayan yakıt olduğu bulguları elde edilmiştir.

Abstract:
It is commonly known that greenhouse gas emissions, which causes climate changes by holding the outgoing sun rays on to earth, are increasing at a great pace due to the anthropogenic activities since the industrial revolution. 
In this study, the greenhouse gas emission sources in Kocaeli province, where approximately two million people and industrial activities are concentrated, were determined as heating, energy, transportation, waste management and agriculture-livestock and necessary data for 2015, 2016 and 2017 were collected. The emissions and some conversion factors together with greenhouse gas emissions determined by the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) are calculated by converting CO2 emissions to CO2 equivalents. Tier 1 methodology proposed by the IPCC and adopted by the Ministry of Environment and Urbanization has been used for emission calculations. The greenhouse gas emissions and air pollutant emissions from the greenhouse gas emission sources and pollutant values have been calculated for these years. The air quality parameters of the city have been interpreted.
As a result of the calculations, the greenhouse gas emissions of Kocaeli in 2015, 2016 and 2017 were 27.782.137 tons CO2eq, 26.157.669 tons CO2eq and 20.973.415 tons CO2eq respectively. It is observed that the main sources of greenhouse gas emissions are heating and energy providing with an average share of 75% in the city. The total greenhouse gas emissions have decreased significantly by decreasing of coal usage every year.  
As a result of the calculation of air pollutants emission, it was found that the natural gas and the diesel cause the highest amount of NOx emissions, the coal releases significant CO emissions as much as sulfur dioxide (SO2), the use of LPG causes the highest amount of VOC emissions. It was found that the amount of gasoline usage was less than that of diesel and LPG and the gasoline was emitted to the atmosphere with less greenhouse gas and air pollutant emissions.