Azerbaycan Ceyranbatan barajı içme suyu özellikleri
Azerbaijan Ceyranbatan dam drinking water features
Yazar: NARGIZ HAMIDOVA
Danışman: PROF. DR. HATİM ELHATİP
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Fizikokimyasal özellikler = Physicochemical properties ; Su kalitesi = Water quality ; İçme suyu = Drinking water

Özet:
Her geçen gün insanoğlunun bozulmamış su kaynaklarına olan talebi kadar yüzey suyu tüketimi ve kirliliği de artmaktadır. Ayrıca mükemmel sular elde etmek zordur ve uygun fiyatlı değildir. Ağır metaller arıtma yöntemleriyle elimine edilemediğinde çevredeki su yollarında birikmeleri ve besin zincirine dahil olmaları endişelere yol açmaktadır. Endişe verici ekotoksikolojik etkileri nedeniyle, bu kirleticiler için çok sayıda yüzey suyu kaynağı izlenmektedir. Bu çalışmada; Azerbaycanın Abşeron bölgesinde yer alan Ceyranbatan barajından 2018 ve 2021 yıllarında 3'er olmak üzere toplam 6 örnek alınarak içme suyu özellikleri araştırılmıştır. Bulunan sonuçların Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Azerbaycan İçme ve Kullanma Suyu (DUST) Standartlarına uygunluğu değerlendirilmiştir. İçme suyu özellikleri için pH, EC, AKM, ÇO, Ca, Mg, Na, K, Fe, Cu, Zn, Mn, Mo, S, Pb, Cd, Cr, As, Hg, ve Ni ölçümleri yapılmıştır. Çalışmanın sonunda Ceyranbatan baraj suyunun WHO ve DUST standartlarına izlenen parametrelerde uyum sağladığı tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, 2018 ve 2021 senesinde pH değerleri (8,4 – 8,7) arasında büyük farklılıklar olmamaktadır. Yapılan tüm analiz sonuçlarına göre iletkenlik değerleri 514 ila 622 arasında değişmektedir. Ceyranbatan barajı, sahip olduğu flora ve fauna ile kimyasal bileşimi nedeniyle oligotrofik olarak nitelendirilmektedir. Havza suyu kalite göstergeleri (fiziksel, kimyasal ve organoleptik özellikler) şu anda Azerbaycanda yürürlükte olan DUST 2761-84 (Evsel su temini kaynakları) gerekliliklerini tam olarak karşılamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ceyranbatan Barajı, Fiziko-kimyasal özellikler, pH, Su kalitesi, İçme Suyu.

Abstract:
The consumption and pollution of surface water is increasing day by day, as is the demand of human beings for undisturbed water resources. Also, perfect waters are difficult to obtain and not affordable. When heavy metals cannot be eliminated by treatment methods, their accumulation in the surrounding waterways and their inclusion in the food chain raises concerns about their safety. Numerous surface water sources are monitored for these pollutants because of their worrisome ecotoxicological consequences. In this study; Drinking water properties were investigated by taking a total of 6 samples from Ceyranbatan dam in the Absheron region of Azerbaijan in 2018 and 2021, with 3 samples each, and the results were tested for compliance with world standards; pH, EC, AKM, DO, Ca, Mg, Na, K for drinking water properties. Fe, Cu, Zn, Mn, Mo, S, Pb, Cd, Cr, As, Hg, and Ni measurements were made. All measurements were carried out according to the principles specified in the Standard Methods. At the end of the study, it has been determined that the Ceyranbatan Dam water complies with world standards and fully complies with the Regulation on Water for Human Consumption and international standards. According to the results of the research, there are no big differences between pH values (8.4 – 8.7) in 2018 and 2021. According to all analysis results, conductivity values vary between 514 and 622. Ceyranbatan reservoir is characterized as an oligotrofic basin due to its flora and fauna and chemical composition. Basin water quality indicators (for physical, chemical and organoleptic characteristics) fully meet the requirements of DUST 2761-84 (Household water supply sources) currently in force in Azerbaijan.
Keywords: Ceyranbatan Water Dam, Physico-Chemical Properties, Ph, Water-Quality, Drinking Water.