Demans hastalarında retina nörodejenerasyonunun bilişsel fonksiyonlarla ilişkisinin PET-BT ile değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between retinal neurodegeneration and cognitive functions in dementia patients with PET-CT
Yazar: DEMET DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÇİN ELBOĞA
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Biliş = Cognition ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Demans = Dementia ; Nörodejeneratif hastalıklar = Neurodegenerative diseases ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Retina hastalıkları = Retinal diseases ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence

Özet:
Alzheimer Hastalığı(AH), dünya genelinde 46,8 milyondan fazla insanı etkilemekte
olup; 2050 yılında bu sayının 131,5 milyona ulaşacağı tahmin edilmektedir. Küresel ölçekte
artış gösteren AH'nın prevalansı nedeniyle popülasyonun genelinde uygulanabilecek düşük
maliyetli ve uygulanması kolay biyobelirteçler araştırılmaktadır. Çalışmamızda düşük
maliyetli, uygulanması kolay, erişilebilir bir görüntüleme yöntemi olan optik koherens
tomografinin(OKT)'nin AH'da tanısal değerini araştırmayı amaçladık. Araştırmaya DSM-5
tanı ölçütlerine ve Ulusal Yaşlanma Enstitüsü-Alzheimer Birliği (NIA-AA) tarafından
yayınlanan tanı kriterlerine göre AH'na bağlı hafif demans tanısı konulan hastalar ile kontrol
grubu olarak bilişsel bozukluğu olmayan gönüllüleri içeren toplam 62 kişi dahil edilmiştir.
Hasta ve kontrol grubundaki bireyler eğitim durumuna göre belirlenmiş Standartize Mini
Mental Test(SMMT) ile değerlendirilmiştir. Ayrıca hasta grubundaki bireylere Klinik Demans
Derecelendirme Ölçeği uygulanmıştır(KDS). Tüm çalışma katılımcılarının ayrıntılı
oftalmolojik muayeneleri ve optik koherens tomografi(OKT) incelemeleri yapılmıştır. OKT ile
retinal sinir lifi tabakası(RSLT) kalınlıkları ölçülerek, gruplar arasında karşılaştırmalar
yapılmıştır. Hasta grubundaki bireyler FDG-PET ile görüntülenerek AH'na tipik olarak kabul
edilen bölgelerdeki(prekuneus, posterior singulat korteks, parietal korteks, temporal korteks)
hipometabolizma belirlenmiştir. PET'de hipometabolizma saptanan bölgeler ile OKT'de
RSLT kalınlığında incelme saptanan kadranlar arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu iki
görüntüleme yöntemi ile elde edilen sonuçlar arasındaki korelasyon değerlendirildiğinde; sağ
göz superior temporal(ST) kadrandaki RSLT kalınlığındaki incelme ile sağ ve sol prekuneus,
sağ ve sol superior parietal korteks ve sol inferior parietal korteks arasında istatistiksel olarak
anlamlı, pozitif yönde, orta derece bir ilişki belirlenmiştir (p<0,05). Sağ göz ortalama RSLT
kalınlığındaki incelme ile sağ ve sol superior parietal korteks arasında istatistiksel olarak
anlamlı, pozitif yönde, orta derece bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Sol göz superior nazal(SN)
kadrandaki RSLT kalınlığındaki incelme ile sağ ve sol prekuneus, sağ ve sol superior parietal
korteks ile sağ ve sol posterior singulat korteks arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif
yönde, orta derece bir ilişki belirlenmiştir (p<0,05). Sol göz ortalama RSLT kalınlığındaki
incelme ile sol superior parietal korteks arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönde, orta
derece bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Çalışmamızda; FDG PET'de AH'na tipik olarak kabul
edilen bölgelerde saptanan hipometabolizma ile OKT'de RSLT kalınlığında incelme saptanan
kadranlar arasında anlamlı, pozitif yönde, orta derece bir ilişki saptamamız (p<0,05), AH'nın
tanısında OKT'nin belirteç olarak rol oynayabileceği hipotezini desteklemektedir.

Abstract:
Alzheimer's Disease (AD) affects more than 46.8 million people worldwide; It is
estimated that this number will reach 131.5 million in 2050. Due to the increasing prevalence of
AD on a global scale, low-cost and easy-to-apply biomarkers that can be applied to the general
population are being investigated. In our study, we aimed to investigate the diagnostic value of
optical coherence tomography (OCT), which is a low-cost, easy-to-apply and accessible
imaging method, in AD. A total of 62 individuals, including patients diagnosed with mild
dementia due to AD according to DSM-5 diagnostic criteria and the diagnostic criteria
published by the National Institute of Aging-Alzheimer's Association (NIA-AA), and volunteers
without cognitive impairment as the control group, were included in the study. Individuals in
the patient and control groups were evaluated with the Standardized Mini Mental Test (SMMT),
which was determined according to their educational status. In addition, the Clinical Dementia
Rating Scale (KDS) was applied to the individuals in the patient group. Detailed
ophthalmological examinations and optical coherence tomography (OCT) examinations of all
study participants were performed. Retinal nerve fiber layer (RNFL) thickness was measured by
OCT and comparisons were made between groups. Individuals in the patient group were imaged
with FDG-PET and hypometabolism in regions considered typical of AD (precuneus, posterior
cingulate cortex, parietal cortex, temporal cortex) was determined. The relationship between
regions with hypometabolism on PET and quadrants with thinning of RNFL thickness on OCT
was investigated. When the correlation between the results obtained with these two imaging
methods is evaluated; A statistically significant, positive, moderate correlation was determined
between the thinning of the RNFL thickness in the right eye superior temporal (ST) quadrant
and the right and left precuneus, right and left superior parietal cortex, and left inferior parietal
cortex (p<0.05). A statistically significant, positive, moderate correlation was found between
right eye mean RNFL thinning and right and left superior parietal cortex (p<0.05). A
statistically significant, positive, moderate correlation was determined between the thinning of
the RNFL thickness in the left superior nasal (SN) quadrant and the right and left precuneus,
right and left superior parietal cortex, and right and left posterior cingulate cortex (p<0.05) . A
statistically significant, positive, moderate correlation was found between the left eye mean
RNFL thinning and left superior parietal cortex (p<0.05). As a result, in our study; We found a
significant, positive and moderate correlation between hypometabolism detected in areas
considered typical for AD on FDG PET and quadrants with thinning of RNFL thickness on
OCT (p<0.05), a marker of OCT in the diagnosis of AD. supports the hypothesis that