Bireysel emeklilik sistemi katılımcılarının finansal risk toleranslarını etkileyen faktörler: Mersin Üniversitesi personeli üzerine bir uygulama
Factors affecting individual pension system participants' financial risk tolerance: an application on Mersin University staff
Yazar: MAKBULE NAZLI DEGER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNCAY TURAN TURABOĞLU
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sigortacılık = Insurance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bireysel emeklilik = Individual retirement ; Emeklilik = Retirement ; Emeklilik sistemi = Pension system ; Finansal risk = Financial risk ; Mersin = Mersin ; Risk = Risk ; Risk toleransı = Risk tolerance ; Sosyal güvenlik sistemleri = Social security systems ; Üniversite personeli = University personnel

Özet:
Bireysel emeklilik sistemi geleneksel sosyal güvenlik sistemlerinin tamamlayıcısı olmakla beraber, bireyler açısından tasarruf ve yatırım davranışlarını şekillendirici bir fonksiyon üstlenmektedir. Bireysel emeklilik fonlarında portföy dağılımları ise, katılımcıların getiri beklentileri ve riske karşı tutumları ile şekillenmektedir. Bu noktada kişilerin ne kadar getiri için ne kadar risk üstlenebileceği kilit önem taşımaktadır. Üstlenilen risk düzeyi ve dolayısıyla elde edilebilecek getiri miktarı kişilerinin risk alma istekliliği olarak tanımlanabilecek risk toleransı kavramıyla doğrudan ilişki içerisindedir. Söz konusu çalışmanın amacı ise, kişilerin risk toleranslarını etkileyen kişisel unsurların belirlenmesidir. Geçmiş çalışmalarda yatırımcıların risk toleransı ölçümleri yatırımcıların sahip oldukları portföy yapıları incelenerek portföydeki riskli varlıkların toplam varlıklara oranı alınarak risk toleransları belirlenmiş veya risk kavramını nasıl anlamlandırdıkları saptanarak riske karşı yaklaşımları ve risk alma isteklilikleri varsayımsal senaryolardan müteşekkil anketlerle çözümlenmeye çalışılmış, yatırımcıların risk toleransları bu iki temel yöntemle belirlenmiştir. Bu çalışmada ise, Mersin Üniversitesinde akademik ve idari personel olarak görev yapan 313 kişiye anket uygulanmış, Grable'in 1999 yılında geliştirdiği risk toleransı belirleme anketinin 13 soruluk sadeleştirilmiş formatından faydalanılmıştır. Elde edilen risk toleransı skorları ise, katılımcıların demografik verileriyle ilişkilendirilmiş, iki parametre arasında anlamlı ilişkiler olup olmadığı araştırılırken literatürde benzer birçok çalışmada da uygulandığı üzere Multinominal Lojistik Regresyon Analizinden faydalanılmıştır. Katılımcıların cinsiyeti ve katılımcının eşinin ev içi gelire katkı yapması, Bireysel Emeklilik Sistemine Otomatik katılım sistemiyle dahil olması, birden fazla bireysel emeklilik sözleşmesi sahibi olması, katılımcıların oturdukları meskenin aitlik durumu, hane içinde bakımıyla sorumlu olunan çocuk sayısı ve çocuk sahibi olma/olmama durumu risk toleransına etkisi gözlemlenen faktörlerdir. Çalışma doğrultusunda, kişinin medeni durumu, eğitim düzeyi, yaşı, bireysel emeklilik sistemi katılımcısı olup olmaması, sistemde geçirdiği yıl sayısı, bireysel emeklilik sistemine gönüllü katılım durumu, otomatik katılım sistemiyle dahil olunduktan sonra cayma hakkı kullanımı bireylerin risk toleransı üzerinde anlamlı etkileri bulgulanamamış faktörlerdir.

Abstract:
Individual Pension System is an important function as shaping saving and investment behaviours for invidiuals in addition to being supplementary of traditional social security systems. The portfolio structures in individual pension system depends on participant's return expectations and attitudes towards risk. At that point it's important to know how much risk indivuduals would take for the rate of return they want. The risk level indivudials would take on and thereby the rate of return they would obtain is directly in relationship with the financial risk tolerance which can be simply defined as the "willingness and bearing to take financial risks of a person". The aim of present study is to determine personel factors and demographic variables effecting indivuduals' financial risk tolerances. In previous studies, rate of risky assets in investors' portfolios was considered or was conducted a questionnarie composed of some hypothetical scenarios to comprehend investors' attiudes towards risk and tendencies to take risk. In this study, a simplified form of Grable's 13 questioned risk tolerance survey which has developed in 1999, was conducted on 313 Mersin University staff worked as administrative and academic personnel. To examine the significant relationship between total financial risk score results and demographic factors or other indivudual determinants, multinominal logistic regression was used for as it used in similar previous studies in literature. Analysing the relationship between these two parameters, participants' gender, home ownership, having more than one individual pension contract and having children or a financially dependant person was found to be related to indivudual's risk tolerance. It was found that individuals' risk tolerance is higher if spouse works and makes an economic contribution for household income. In accordance with this study, a person's education, marital status, age, to be a participant in private pension system, the number of year staying in individual pension system, voluntary participation in pension system or using right of withdrawal is irrelevant to indivuals' financial risk tolerance scores.