Doğum öncesi eğitimin doğum sonrası benlik saygısına etkisi
The effect of prenatal training on postpartum self-esteem
Yazar: SİNEM GÜLÜMSER
Danışman: DOÇ. DR. BİRSEN KARACA SAYDAM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Doğum = Delivery ; Gebelik = Pregnancy ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Prenatal eğitim = Prenatal education

Özet:
Bireyin kendisi ile ilgili farkındalığa ulaştığı bilgileri algılaması, tecrübe edindiği yaşantıları sonucunda kendisine yüklediği değerlere ulaşması ve bu değerler doğrultusunda davranışlarını yönlendirmesi olarak tanımlanan benlik saygısı, kısaca kendini değerli hissetmektir. Benlik saygısı yüksek olan bireylerde; kendini tamamen kabullenme, kendine güven duyma, başarma isteği içerisinde olma, stres karşısında çözüm bulma ve sosyal destek aramayı kolaylaştırma gibi olumlu psikoloji görülmektedir. Benlik saygısının kalıcı olmadığı çevreden alınan tepkiler, hastalıklar gibi durumların benlik saygısını etkilediği belirtilmektedir.  Bu araştırma, doğum öncesi eğitim almanın doğum sonrası benlik saygısına etkisini araştırmak amacıyla yapılan kesitsel analitik tipte bir araştırmadır.
Araştırma Mayıs 2018-Mayıs 2019 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bakanlığı İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinde gerçekleştirilmiştir. Doğuma hazırlık eğitimine katılan 50 primipar kadın çalışma grubunu, eğitime katılmayan 54 primipar kadın kontrol grubunu oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında; literatür doğrultusunda araştırmacı tarafından geliştirilen sosyo-demografik, gebeliğe, doğum ve doğum sonu döneme ait özellikleri içeren tanımlayıcı 44 sorudan oluşan "Anket Formu" ile Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS-25 paket programından faydalanılarak sayı, ortalama gibi tanımlayıcı değerler ile t-testi, lojistik regresyon, Pearson korelasyon analizi ve doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05; güven aralığı ise %95 olarak kabul edilmiştir. Araştırmanın yapılması için gerekli olan tüm etik izinler alınmıştır.
Kadınların yaş ortalaması eğitim alan grupta 27,20±3,67 (min:20,0-max:36,0), eğitim almayan grupta 26,18±3,85 (min:18,0-max:33,0)'diır. Doğuma hazırlık eğitimi alan gruptaki kadınların RBSÖ puan ortalaması 22,82±4,18 (min=15,0-max=30,0), eğitim almayan kadınların ise 21,09±3,97 (min=15,0-max=30,0) olarak saptanmış olup eğitim alan kadınların benlik saygısı yüksek bulunmuştur. Doğuma hazırlık eğitimi alan ve almayan grubun RBSÖ puan ortalamaları ile yapılan istatistiksel analize göre aradaki farkın anlamlı olduğu belirlenmiştir (t=2,162, p<0,05). Ayrıca, doğuma hazırlık eğitimlerine katılma sayısı ile benlik saygısı arasında düşük düzeyde pozitif ancak anlamlı olmayan bir ilişki bulunmuştur (r=0,150; p>0,05). Değişkenlerin birbirlerinde açıkladıkları varyans ise (r2) 0,0225 yani %2,25 olarak hesaplanmıştır. 
Araştırma sonuçları doğrultusunda çalışmanın hipotezi olan "Doğum öncesi eğitim alan primipar kadınlarla doğum öncesi eğitim almayan primipar kadınlar arasında benlik saygısı açısından fark vardır." H1 hipotezi doğrulanmıştır. Kadınların benlik saygılarının arttırılması için doğuma hazırlık eğitimlerine katılması önerilmelidir.

Anahtar Kelimeler: doğum öncesi eğitim; benlik saygısı; doğum sonrası dönem

Abstract:
Self-esteem, which is described as an individual's perception of information that s/he became aware of about himself/herself, reaching the values s/he ascribes to herself/himself as a result of her/his life experiences and shaping her/his behavior in line with such values, briefly means feeling oneself valuable. Individuals with high self-esteem display positive psychological characteristics such as full self-acceptance, self-confidence, ambition for success, finding solutions to stress and facilitating to seek social support. It has been stated that self-esteem is not permanent and that reactions from environment and conditions such as illnesses affect self-esteem. This research is a cross-sectional and case-control type study done with the purpose of analyzing the effect of having prenatal training on postpartum self-esteem. 
The research was conducted at the Delivery Service of Gynecology and Obstetrics Clinic of Republic of Turkey Ministry of Health Atatürk Training and Research Hospital which is affiliated with İzmir Katip Çelebi University. 50 primiparas who participated in prenatal training constituted the working group whereas 54 primiparas who were not involved in the said training comprised the control group. For the purpose of collecting the data; Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES) and a "Questionnaire Form" which is developed by the researcher in line with the literature, consisting of 44 questions including the sociodemographic and obstetrical traits as well as characteristics related to delivery and postpartum periods, were used. In the process of data analysis, identifying values such as number and mean as well as t-test, logistic regression, Pearson correlation analysis and linear regression analysis were conducted by utilizing SPSS-25 package program. The level of significance was taken as p<0.05, while the confidence interval was accepted as 95%. All ethical permissions required for doing this research were obtained. 
The median age of the women in the trained group was 27.20±3.67 (min:20.0-max:36.0), whereas it was 26.18±3.85 (min:18.0-max:33.0) in the non-trained group. The average RSES point of the women in the group which took prenatal training was found as 22.82±4.18 (min=15.0-max=30.0), while it was determined as 21.09±3.97 (min=15.0-max=30.0) for non-trained women, meaning that the self-esteem of trained women proved to be higher. According to the statistical analysis made with the average RSES points of the group which took prenatal training and the one which did not, it was determined that the difference in between is significant (t=2.162, p<0.05). Moreover, a low-level of positive but insignificant relationship was found between the number of attendance to prenatal training and self-esteem (r=0.150; p>0.05). The variation that the variables explained at each other was calculated as (r2) 0.0225, i.e. %2.25.
The H1 hypothesis "There is a difference between the primiparas who receive prenatal training and those who do not receive prenatal training in terms of self-esteem", the hypothesis of this study, was verified in line with the results of this research. In order to increase the self-esteem of women, they should be advised to participate in prenatal training programs.
Keywords: prenatal training, self-esteem, postpartum period