Rehber öğretmenlerin okul iklimi algıları ile kaygı düzeyleri arasındaki ilişki üzerine bir araştırma
An investigation on the relationship between anxiety and school climate amongst school counselors
Yazar: FÜSUN EKŞİ
Danışman: PROF.DR. MUHSİN HESAPÇIOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, stanbul li Anadolu Yakası resmû ilköğretim ve ortaöğretimokullarında görev yapmakta olan rehber öğretmenlerin çalıştıkları kurumların okuliklimi algılamaları ile kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin nasıl olduğunu incelemektir.Bu çerçevede ayrıca çeşitli sosyo-demografik değişkenlerin (cinsiyet, yaş, kıdem,mezuniyet gibi) bu değişkenlerle bağıntısı da ortaya konulmuştur. stanbul ili AnadoluYakasında görev yapmakta olan rehber öğretmenler arasından tesadüfi örneklemeyöntemi ile seçilen örneklem grubunun 58'i erkek (% 25,8), 167'si kadın (%74,2) olmaküzere toplam 225 öğretmenden oluşmuştur.Katılımcıların sürekli kaygı düzeylerini değerlendirmek için Öner ve LeCompte (1998)tarafından Türkçe'ye uyarlanan Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği)'nin Sürekli Kaygı altboyutu, okul iklimi algıları belirlemek için ise Paknadel (1988) tarafından uyarlananÖrgütsel klimi Betimleme Anketi kullanılmıştır.Rehber öğretmenlerin okul iklimi algıları medeni duruma, çalışılan kurumun düzeyinecinsiyete (samimiyet hariç), yaşa (işe dönüklük hariç), kıdeme (moral hariç) görefarklılık göstermemektedir. Mezun olunan bölüm değişkeni açısından iki boyut(engellenme ve işe dönüklük), mevcut okulda bulunma suresi açısından iki boyut(engellenme ve moral), çalışılan ilçe açısından üç boyutta (çözülme, engellenme, moral)farklılık bulunmuştur. En fazla farklılaşma ise çalışılan okulun imkanlarınındeğerlendirmesinde -Öğretmen davranışlarından ikisinde -engellenme, moral- müdürdavranışlarının üçünde - yüksekten bakma, işe dönüklük, anlayış gösterme- olmak üzeretoplam beş boyutta farklılık bulunmuştur. Rehber öğretmenlerin sürekli kaygıdüzeyleri ile cinsiyet, yaş, kıdem, mevcut okuldaki çalışma süreleri, medeni durum,çalışılan kurumun düzeyi, çalışılan ilçe, mezun olunan bölüm ve çalışılan okulunimkanlarını değerlendirme düzeyi arasında farklılık bulunmamıştır.Öğretmenlerin kaygı düzeyleri ile çözülme ve engellenme ve yüksekten bakma olumluilişkili bulunurken moral alt boyutu ise olumsuz ilişkiye sahip bulunmuştur.Okul iklimialt boyutları arasındaki ilişkiler beklenilen yöndedir. Yani okul iklimini olumsuzdeğerlendiren alt boyutları -ister öğretmen, isterse müdür davranışı olsun- birbirleriyleanlamlı ve olumlu ilişkili, olumlu değerlendiren alt boyutlar anlamlı ve olumlu ilişkilibulunmuştur. Bunun genel bir eğilim olarak hemen hemen tüm alt boyutlar için geçerliolduğunu da rahatlıkla söyleyebiliriz.Çalışma, bulguları ilgili literatür ışığı altında tartışmış ve önerilerle son bulmuştur.

Abstract:
The aim of the present study was to investigate the relationship between the perceptionof school climate and anxiety among school counselors. In that context, whether thesetwo main variables were differentiated or not by various socio-demographical variablessuch as gender, years of experience, graduation will be under examination. Randomlyselected 225 school counselors, 58 of them male (25,8 %) and 167 of them female (74,2%), serving at the Anatolian part of Istanbul participated the survey.While trait anxiety levels of the counselors were measured by the trait part ofSpielberger State-Trait Anxiety Inventory, the school climate perceptions wereevaluated by Halpin and Croft?s Organizational Climate Description Questionnaire,OCDQ. The former was adopted into Turkish by Öner and LeCompte (1998), the latteris by Paknadel (1988). OCDQ is consisted of eight subscales, namely; disengagement,hindrance, esprit, intimacy (teachers? behaviors) aloofness, production emphasis, thrust,and consideration (principals? behaviors). The data were collected by the researcherand independent samples t test, analysis of variance, LSD, and Pearson ProductMoment Correlation Coeffient were used to analyze the data.School counselors? perception of school climate did not differ with respect to maritalstatus, working at primary or secondary school, gender (except intimacy), age (exceptproduction emphasis), and years of experience (except esprit). Hindrance andproduction emphasis were differentiated in terms of the departments the counselorgraduated; Hindrance and esprit were differentiated in terms of working year at presentschool; disengagement, hindrance, and esprit were differentiated in terms of districts theschool located. ?How the counselors evaluates facilities of their own schools? was mostprominent factor differentiated in respect to subscales of school climate, namely,hindrance, esprit, aloofness, production emphasis, consideration. The levels of thecounselors? trait anxiety did not differ any of demographic variables.But, trait anxiety was related positively with disengagement, hindrance, and aloofnessrelated negatively with esprit. School climate factors both related with teachers?behaviors or principals? behaviors were found related each others as suggested. Thestudy concluded with the discussion of data under the light of current literature and thesuggestions.