Farklı tuz dozlarının susam (Sesamum indicum L.) çeşitlerinde bazı fizyolojik ve biyokimyasal özellikler üzerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of different doses of salt applied on sesame (Sesamum indicum L.) varieties on some physiological properties.
Yazar: SERHAT KIPÇAK
Danışman: PROF. DR. MURAT TUNÇTÜRK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki su stres indeksi = Crop water stress index ; Erimiş tuzlar = Molten salts ; Kuraklık stresi = Drought stress ; Tuz stresi = Salt stress

Özet:
Bu araştırma günümüzde yüksek önemi olan Susam (Sesamum indicum L.) çeşitleri (Muganlı, Orhangazi ve Cumhuriyet) materyal olarak kullanılmıştır. Bu çalışmanın amacı, farklı dozlarda tuz stresi uygulanan susam çeşitlerinin, tuz stresine karşı tolerans seviyesini belirlemek ve bitkide oluşan morfolojik ve biyokimyasal değişimleri gözlemlemektir.
Çalışma, 2020 yılında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü' ne ait iklim odasında yürütülmüştür. Deneme, Tesadüf Parselleri Deneme Deseni' ne göre faktöriyel düzende 4 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada, 3 farklı NaCl tuz dozu (0, 150, 300 mM) ve 3 farklı susam (Muganlı, Orhangazi ve Cumhuriyet)  çeşidi kullanılmıştır.
Çalışmada Susamda kök uzunluğu, gövde uzunluğu, kök yaş ağırlığı, gövde yaş ağırlığı, kök kuru ağırlığı, gövde kuru ağırlığı, yaprak alanı, klorofil miktarı, yaprak dokularında iyon sızıntısı, lipid peroksidasyon düzeyi (MDA), yaprak dokularında bağıl su içeriği ve membran dayanıklılık indeksi gibi özellikler incelenmiştir. 
Çalışma sonucunda tuz stresinin bitkinin kök, gövde yaş ve kuru ağırlıklarını, gövde ve kök uzunluklarını, yaprak alanını,  RWC (%) membran dayanıklılık indeksi ve klorofil seviyelerini düşürdüğü, yaprak dokularında iyon sızıntısı,  lipit peroksidasyon düzeyinde artışlara neden olduğu saptanmıştır. Ayrıca tuza en toleranslı
çeşidin sırasıyla Muganlı ve Cumhuriyet çeşitleri, en duyarlı çeşidin ise Orhangazi çeşidinin olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Sesam (Sesamum indicum L.) varieties (Muganlı, Orhangazi and Cumhuriyet), which are of high importance today, are used as materials. This aim is to observe the morphological and biochemical changes of different doses of salt stress types of the plant.
The study was conducted in the climate room of Van Yüzüncü Yıl University, Faculty of Agriculture, Department of Field Crops in 2020. The experiment was carried out in 4 factorial orders according to the Factorial Completely Randomized Design. In the research, 3 different NaCl salt doses (0, 150 and 300 mM) were used. In the study, root length, stem length, root fresh weight, stem fresh weight, root dry weight, stem dry weight, leaf area, chlorophyll content, ion leakage in leaf tissues, lipid peroxidation level (MDA), relative water content and membrane resistance in leaf tissues were determined. Properties such as index were also examined. 
In the results of working; It has been determined that salt stress reduces root, stem wet and dry weights, stem and root lengths, leaf area, RWC (%) membrane endurance index and chlorophyll levels, and causes ion leakage in leaf tissues and increases in lipid peroxidation levels. Also the most salt tolerant It was determined that the variety was Muganlı and Cumhuriyet varieties, respectively, and the most sensitive variety was Orhangazi.