Hemşirelerde gece beslenme alışkanlığı ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi; Turgut Özal Tıp Merkezi örneği
Evalution of night nutrition habits and sleep quality in nurses; The example of Turgut Özal Medical Center
Yazar: MERYEM BASATEMÜR
Danışman: PROF. DR. GÜLSEN GÜNEŞ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Amaç: Bu çalışma, Turgut Özal Tıp Merkezinde çalışmakta olan hemşirelerde
gece beslenme alışkanlığı ve uyku kalitesi arasındaki ilişkiyi saptamak, gece beslenme
alışkanlığı ile uyku kalitesine etki eden faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı kesitsel tipteki bu çalışma, Temmuz 2018- Ocak
2019 tarihleri arasında Turgut Özal Tıp Merkezinde çalışmakta olan 241 hemşire
üzerinde yapılmıştır. Verilerin toplanmasında kişisel bilgi formu, Pittsburgh Uyku Kalite
İndeksi ve Gece Yeme Anketi kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 22 istatistik programı
ile yapılmıştır. Verilerin istatiksel değerlendirilmesinde frekans, yüzde, bağımsız
gruplarda t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Anlamlılık değeri
p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan kişilerin %75.1'i kadın, %24.9'u erkektir.
Katılımcıların yaş ortalaması 32.68±7.22'dir. Çalışmadaki hemşirelerin % 60.6'sı PUKİ'
den uyku kalitesinin kötü olduğunu gösteren 5 ve daha yüksek puan almış ve % 9.1'inde
gece yeme alışkanlığı olduğu bulunmuştur. PUKİ ortalama puanı 6.68±3.03 bulunmuştur.
Gece yeme alışkanlığı ile uyku kalitesi arasında ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0.486,
p<0.05). Gece yeme alışkanlığının 33-40 yaş arası bireylerde en fazla, 40 yaş üzeri
bireyler ile evli bireylerde en az olduğu saptanmıştır (p<0.05). Gece nöbeti tutma, sürekli
gece veya vardiyalı çalışma, meslekte çalışma süresi (5- 15 yıl), alkol kullanımı faktörleri
ile gece yeme alışkanlığının arttığı tespit edilmiştir (p<0.05). Gece nöbeti tutma, sürekli
gece veya vardiyalı çalışma, alkol kullanımı ve çay tüketiminin artması gibi durumların
uyku kalitesini olumsuz etkilediği bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Çalışmamızdaki hemşirelerin gece yeme alışkanlığı ile uyku kalitesi
arasında ilişki olduğu bulunmuştur. Gece yeme alışkanlığını azaltmak ve uyku kalitesini
arttırmak için çalışma saatleri ve koşulları düzenlenebilir.
Anahtar Kelimeler: Gece Yeme Sendromu, hemşirelik, Pittsburgh Uyku Kalitesi
İndeksi, Uyku Kalitesi
vii
ABSTRA

Abstract:
Aim: The aim of this study was to determine the relationship between night
feeding habits and sleep quality in nurses working at Turgut Özal Medical Center and to
determine the factors that affect night feeding habits and sleep quality.
Material and Method: This descriptive cross-sectional study was conducted on
241 nurses working at Turgut Özal Medical Center between July 2018 and January 2019.
Personal information form, Pittsburgh Sleep Quality Index and Night Eating
Questionnaire were used to collect data. Data were analyzed with SPSS 22 statistics
program. Frequency, percentage, t test in independent groups and One Way Analysis of
Variance (ANOVA) were used for statistical evaluation of the data. Significance value
was accepted as p <0.05.
Results: 75.1% of the participants were female and 24.9% were male. The mean
age of the participants was 32.68 ± 7.22. 60.6% of the nurses in the study received a score
of 5 or higher from PSQI indicating poor sleep quality, and 9.1% were found to have
night eating habits. The mean PSQI score was 6.68 ± 3.03. There was a relationship
between night eating habits and sleep quality (r=0.486, p <0.05). Night eating habits were
found to be highest in individuals between 33-40 years, least in individuals above 40 years
of age and married individuals (p <0.05). It was found that the night eating habits were
increased due to night shifts, continuous night or shift work, duration of work (5- 15
years), alcohol use factors (p <0.05). It was found that situations such as night watch,
continuous night or shift work, alcohol consumption and increased tea consumption
adversely affect sleep quality (p <0.05).
Conclusion: In our study, it was found that there was a relationship between night
eating habits and sleep quality of nurses. Working hours and conditions can be regulated
to reduce night eating habits and improve sleep quality.
Keywords: Night Eating Syndrome, Nursing, Pittsburgh Sleep Quality Index,
Sleep Quality