Selim İleri'nin eserlerinde güzel sanatlar
Fine arts in the literary works of Selim İleri
Yazar: ÖZLEM KAŞKAOĞLU
Danışman: PROF. DR. KÂZIM YETİŞ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Güzel sanatlar = Fine arts ; Hikaye = Story ; Roman = Novel ; Sanat = Art ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk hikayesi = Turkish story ; Türk romanı = Turkish novel ; İleri, Selim = İleri, Selim

Özet:
Selim İleri, Türk edebiyatında eserleriyle önemli bir yere sahip yazarlarımızdandır.  Çocukluğundan beri sanatçı olmayı hayal eden yazar, yıllardan beri gördüklerini aklının bir köşesinde biriktirmiştir. Yazar, zamanı gelince hafızasına aldığı birikimlerini eserlerinde kullanmak üzere ortaya çıkarır. Selim İleri'nin farklı sanat dallarıyla ilgilendiği ve bu sanatlarla ilgili bilgi sahibi olduğu eserlerinde görülür. Özellikle İstanbul'un değişen mimarisine sık sık eserlerinde yer vermiştir. İstanbul'daki çeşitli semtler, gittiği konaklar, parklar, bahçeler, tarihi yerler Selim İleri'nin yazılarında mekân olarak karşımıza çıkar. Dinlediği masallar, okuduğu hikâyeler, etkisinde kaldığı romanlar, yazarın eserlerinin oluşumuna katkı sağlamıştır. Yazar, müzik türleri ve müzik aletleriyle ilgili birikimlerini eserlerine ustaca yerleştirir. Kimi zaman gördüğü bir resim Selim İleri'yi etkiler. Yazar, o resmin kendisine çağrıştırdıklarını anlatır. Çocukluğunda ve gençliğinde seyrettiği filmleri hiç unutmaz. Film senaryosu yazdığı dönemlerde bu filmler gözünde kare kare canlanır. Tanıdığı, sevdiği aktör ve aktrislerin yaşamlarını hikâye eder. Seyrettiği tiyatro oyunlarının etkisiyle yazar eserlerine hareket unsurunu katar.
Bu tez çalışmasında Selim İleri'nin kitap haline gelmiş eserlerinde yer alan güzel sanatlar incelenmiştir. Yapılan çalışmada yazarın hikâye ve roman türündeki kurmaca metinlerinde güzel sanat dallarının ne şekilde kullanıldığı araştırılmıştır. Deneme, anı, söyleşi türündeki eserlerinde ise Selim İleri'nin bu yazılardaki güzel sanatlara dair fikirleri aktarılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde edebiyat ve edebiyatın dalları; şiir, hikâye, roman, masal ve tiyatro; ikinci bölümde müzik ve müzik aletleri; üçüncü bölümde resim; dördüncü bölümde heykel; beşinci bölümde sinema; altıncı bölümde mimari ve şehir mimarisi; yedinci bölümde fotoğraf ve sekizinci bölümde dans incelenmiştir. 
Sonuç bölümünde çalışmanın değerlendirilmesi yapılmıştır. Kaynakça bölümünde Selim İleri'nin incelenen roman, hikâye, deneme, anı, söyleşi türündeki eserleri, yararlanılan diğer çalışmalar belirtilmiştir.

Anahtar kelimeler: güzel sanatlar, Selim İleri, Türk edebiyatı, sanat ve edebiyat

Abstract:
Selim İleri is one of the most important Turkish literature authors in his books. The author who has always dreamed of becoming an artist since his childhood. He has also accumulated everything he has seen for years in a place of his mind. The author reveals the memories he has received in time to use in his art. It can be seen in his art that he was not only has been interested in different branches of art, but he has enough knowledge about them. He often mentioned the changing architecture of Istanbul in his books. In Selim Ileri's writings, we can find the various districts of Istanbul, the mansions, parks, gardens, and historical places he has ever been to. The tales that he has listened to, stories that he's read, novels that he's influenced by, etc. all helped him create his books. The author skillfully uses his knowledge of music, genres, and musical instruments into his art. Sometimes he is impressed by a picture he is seeing. Selim Ileri explains that how the picture evokes him. He never forgets all the movies he has watched during his life even those in his childhood. He tells the stories of the actors and actresses that he knows. He writes with the influence of the theater that he saw, the movements can be seen in his books.
In this thesis, the fine arts that became a book by Selim İleri's was reviewed. In the study, it was investigated how the author used different stories and novels in his articles. And in the essays, memories, and chatting, Selim İleri's ideas about fine arts are conveyed. In the first part of the study literature and branches of literature; poetry, story, novel, fairy tale, and theater; in the second part, music and musical instruments; in the third part, picture; in the fourth part, statue; in the fifth part, movie; in the sixth part, architecture and city architecture; in the seventh part, photography and in the eight-part dance is examined. 
In the conclusion part, the evaluation of the study was made. In the bibliography part, the novel, story, essay, memory, and interview that examined by Selim İleri are mentioned.

Keywords: Fine Arts, Selim İleri, Turkish Literature, Art and Literature