"Kuruluş osman" dizisinin Arapça altyazı çevirisinde kültürel unsurların aktarımı
Transfer of cultural elements in Arabic subtitle translation of the series "Kuruluş Osman"
Yazar: EMRE GÖKÇE
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP ARKAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı / Çeviri ve Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation

Özet:
Son yıllarda çekilen pek çok Türk dizisi sadece ülke sınırları içerisinde değil diğer ülkelerde de ilgi ve merakla takip edilmektedir. Buna bağlı olarak öne çıkan bazı diziler ya dublaj tekniği ile ya da çeşitli dillerde alt yazı ile farklı dilde seyircisiyle buluşmaktadır. Bu bağlamda özellikle Arapça çeviriler dikkat çekmektedir. Bu araştırma kapsamında bu dizilerden biri olan 'Kuruluş Osman' dizisine odaklanılmıştır. Çalışma kapsamında "Kuruluş Osman" dizisinin Arapça alt yazı çevirisinde kültürel unsurların aktarımının incelenmesi amaçlanmıştır. Kültürel aktarımların değerlendirilmesinde Newmark'ın modeli baz alındığı çalışma, nitel araştırma yöntemi ile desenlenmiştir. Veri toplama tekniği olarak doküman analizine yer verilmiştir. Araştırmanın verileri betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Çalışma neticesinde elde edilen bulgular değerlendirildiğinde çevirmenin kültürel unsurların aktarımında Newmark'ın yöntemlerinde "Anlamsal Çeviri, 'Birebir Çeviri "İletişimsel Çeviri" ve "Bağımlı/Sadık Çeviri" yöntemlerini esas aldığı görülmüştür. Araştırmanın sonunda kültürel unsurların aktarımının değerlendirildiği farklı teorilere dayandırılan çalışmalar ile çeviri dizilerinin hem alt yazı hem de dublaj çevirilerinin karşılaştırmalı olarak incelendiği araştırmalar yapılmasının faydalı olacağı ve kültürel ögelerin alt yazı aktarımında Newmark'ın çeviri yöntemleriyle sınırlandırılan çalışmanın Aixela ve Venuti'nin stratejileriyle karşılaştırmalı olarak incelenmesi önerilmiştir.

Abstract:
Many Turkish TV series shot in recent years are followed with interest and curiosity not only within the borders of the country but also in other countries. Accordingly, some prominent series meet their audience in different languages either through dubbing or subtitles in various languages. In this context, especially Arabic translations attract attention. This research focuses on one of these series, 'Kuruluş Osman'. Within the scope of the study, it is aimed to examine the transfer of cultural elements in the Arabic subtitle translation of the series "Kuruluş Osman". The study, which is based on Newmark's model in the evaluation of cultural transfers, was designed with qualitative research method. Document analysis was used as a data collection technique. The data of the study were analyzed with descriptive analysis technique. When the findings obtained as a result of the study are evaluated, it is seen that the translator is based on Newmark's methods of "Semantic Translation, 'Literal Translation, "Communicative Translation" and "Faithful Translation" in the transfer of cultural elements. At the end of the study, it is suggested that studies based on different theories evaluating the transfer of cultural elements and studies comparatively examining both subtitling and dubbing translations of translated TV series would be beneficial and that the study limited to Newmark's translation methods in the subtitling transfer of cultural elements should be examined comparatively with Aixela and Venuti's strategies.