Değişen kütüphaneler ve kütüphane hizmetlerinin kullanıcılar üzerindeki etkileri: Ankara örneği
The effects of changing libraries and library services on users: The case of Ankara
Yazar: ALİ KAVAK
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ODABAŞ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Ankara = Ankara ; Değişim = Change ; Kullanıcı değerlendirmesi = User evaluation ; Kullanım değerlendirme = Usage evaluation ; Kütüphane hizmetleri = Library services ; Kütüphane kullanımı = Library usage ; Kütüphaneler = Libraries ; Yenilik = Innovation

Özet:
"Bilgi çağı" ya da "dijital çağ" olarak adlandırılan 21. yüzyıl, hızla gelişen teknolojinin tüm toplumsal yapıları yeniden şekillendirdiği dönemdir. Bu dönemde, kütüphaneler gerek kavram gerekse içerik olarak daha önceki dönemlerde olmayan biçimde değişim geçirmektedir. Topluma kâr amacı gütmeden hizmet veren kütüphaneler, toplumun bilgi gereksinimlerini ve beklentilerini kaliteli hizmet anlayışı ile karşılamak amacıyla varlıklarını geliştirerek devam ettirmektedir.

Kütüphaneler tüm toplumsal değişim süreçlerinden etkilenen bilgi kurumlarıdır. Toplumun sosyal, kültürel, ekonomik, politik ve teknolojik dinamikleri kütüphaneleri sistemli bir şekilde değişime ve dönüşüme zorlamaktadır. Kütüphaneler değişim zorunluluğuna çoğu zaman uyum sağlamakta; bileşenlerini ve hizmetlerini yenilemektedir. Kütüphanelerde yaşanan değişim ve dönüşümlerin kullanıcılar üzerindeki etkisi araştırılması gereken önemli bir konudur. Çoğunlukla kullanıcılar kütüphane dünyasında gerçekleşen değişim ve dönüşümlerden yeterince ve zamanında haberdar olamamaktadır. Bu nedene kütüphane dünyasında kendileri için gerekli olan hizmetlerden yeterince yararlanamamaktadırlar. 

Bu çalışmada dünyada ve Türkiye'de değişen kütüphanelerin ve kütüphane hizmetlerinin kullanıcılar üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Toplumun değişen kütüphane ve kütüphane hizmetlerine yönelik tutumlarını ve farkındalıklarını tespit etmek amacıyla çalışma kapsamında katılımcılara anket uygulaması yapılmıştır. Anket bulguları doğrultusunda toplumun değişen kütüphane ve hizmetlerine yönelik bilgilerinin ne oranda olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır.

Çalışma sonunda toplumun kütüphanelerin değişen unsurlarından ve hizmetlerinden yeterince haberdar ve farkında olmadıkları genel sonucuna varılmıştır. Bu amaçla kütüphanelerin kullanıcılarıyla daha fazla iletişimde bulunması gerektiği düşünülmektedir. İletişimin yeterince gerçekleşmesi için halkla ilişkilerin önemli bir fonksiyonu olan tanıtım faaliyetlerine önem verilmelidir. Kütüphane ile toplum arasında etkileşimin sağlanması için kütüphanelerin dışa açılma, halkla ilişkiler, pazarlama, markalaşma ve lobi çalışmaları gibi tanıtım tekniklerinden yararlanması gerekir. Kütüphane ile ilgili halkla ilişkiler ve reklamcılık faaliyetleri arttırılmalıdır. Değişimin en büyük aktörü olan teknolojiden, tanıtım faaliyetleri sırasında daha yoğun olarak yararlanılmalıdır. E-posta, web ilanları, bloglar, sosyal medya ve mobil uygulamalar gibi yeni medya araçları ile kütüphane tanıtımları yapılmalıdır.

Abstract:
The 21st century, called "information age" or "digital age", is the period when rapid technological development reshapes all social structures. In this period, libraries are changing in terms of content and concepts in a manner not previously seen. The librarians, who provide services aimed at gathering profit, continue to develop their assets in order to meet the information needs and expectations of the society with quality service understanding.

Libraries are knowledge institutions that are affected by all social change processes. The social, cultural, economic, political and technological dynamics of the society are systematically changing and transforming their libraries. Libraries often adapt to the need for change; their components and services. The impact of changes and transformations in libraries on users is an important issue to be investigated. Often, users are not timely and timely aware of changes and transformations in the library world. They do not make use of the services needed for them in the library world.

In this study, ranging from libraries and library services in the world and in Turkey, the impact on users was investigated. In order to determine the attitudes and awareness of the society towards the changing library and library services, the participant survey was conducted within the scope of the study. In the direction of the survey findings, it has been tried to determine the information about the changing libraries and services of the society.

At the end of the study, the general result was that the community was not sufficiently aware and aware of the changing elements and services of the libraries. For this purpose it is thought that libraries should have more contact with users. Promotion activities, which are an important function of public relations, should be emphasized enough for communication to be realized. In order to provide interaction between the library and the society, it is necessary for the libraries to use publicity techniques such as outsourcing, public relations, marketing, branding and lobbying. Public relations and advertising activities related to the library should be enhanced. Technology, the biggest actor of change, should be used more intensively during promotional activities. New media tools such as e-mail, web ads, blogs, social media and mobile applications should be promoted.