Ultraviyole uygulamaları, depolama sıcaklıkları ve sürelerinin bezelye (Pisum sativum L.) tohumlarında çimlenme performansı ve kalite üzerine etkilerinin araştırılması
Investigating the effects of ultraviolet applications, storage temperatures and durations on germination performance and quality in pea (Pisum sativum L.) seeds
Yazar: YASEMİN TEKİN KUMAŞ
Danışman: PROF. DR. HAKAN KİBAR
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tohum Bilimi ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Tohum Bilimi ve Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, farklı sürelerde UV-C radyasyonuna (5, 10 ve 20 dk) maruz kalan Utrillo bezelye çeşidi tohumlarının (Pisum sativum L.) farklı sıcaklık (15, 20 ve 25 °C) ve sürede (360 gün) depolanmasına bağlı olarak kalite ve çimlenme açısından tepkilerini araştırmak amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada, tüm analiz ve ölçümler depolamanın başlangıcı (0. gün), 90, 180, 270 ve 360. günlerinde yapılmıştır. Tohum nem içeriği UV-C ve depolama sıcaklığı uygulamalarında azalmıştır. Birim ağırlık, UV-C uygulama süresi ve depolama sıcaklığı artışı ile azalmış, depolama süresinin artışı ile azalış gösterse de depolamanın 360. gününde artış göstermiştir. Elektriksel iletkenlik değeri UV-C ve depolama sıcaklığına bağlı olarak artış gösterirken depolama süresi uygulamasında azalış tespit edilmiştir. Bezelye tohumlarının pH içeriği üzerinde sadece depolama süresinin etkili olduğu belirlenmiştir. Her üç uygulamanın tohumların kül içeriği üzerine etkisinin olmadığı görülmüştür. Uygulamaların renk özellikleri üzerinde çok fazla etkili olmadığı saptanmıştır. Mineral kompozisyon bakımından, 20 dk UV-C uygulama süresi, 25 °C depolama sıcaklığı ile depolamanın sonuna doğru azalışlar tespit edilmiştir. UV-C uygulama süresi çimlenme yüzdesi üzerine etkili olurken depolama sıcaklığının incelenen çimlenme parametreleri üzerinde herhangi bir etkisi olmamıştır. Sonuç olarak UV-C uygulama süresinin bezelye tohumunda depolama süresini uzatma ve kalite kayıplarını azaltmada kullanılmasının uygun olduğu belirlenmiştir. 5 dk UV-C uygulamasına maruz bırakılan bezelye tohumlarının 15 °C depolama sıcaklığında 360 gün süreyle depolanabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was conducted to investigate the reactions of Utrillo pea variety seeds (Pisum sativum L.) exposed to UV-C radiation for different times (5, 10 and 20 min) in terms of quality and germination of seeds depending on storage at different temperatures (15, 20 and 25 °C) and duration (360 days). In the study, all analyzes and measurements were made at the beginning (day 0), 90, 180, 270 and 360 days of storage. Seed moisture content decreased in UV-C and storage temperature treatments. Bulk density decreased with the increase in UV-C application time and storage temperature. Although bulk density decreased with increasing storage duration, it increased on the 360th day of storage. While the electrical conductivity value increased depending on UV-C and storage temperature, a decrease in the electrical conductivity value was detected in the application of storage duration. It was determined that only storage duration was effective on the pH content of pea seeds. It was observed that all three treatments had no effect on the ash content of the seeds. It was detected that the treatments did not have much effect on the color properties of the seeds. In terms of mineral composition, decreases were detected towards the end of storage with 20 min UV-C application time and 25 °C storage temperature. While UV-C application time influenced the germination percentage, storage temperature had no effect on the germination parameters examined. As a result, it was determined that the UV-C application time was appropriate to extend the storage duration and reduce quality losses in pea seeds. It was concluded that pea seeds exposed to UV-C application for 5 minutes can be stored for 360 days at a storage temperature of 15 °C.