Çanakkale ilinde iki tekerlekli taşıt kazalarına bağlı yaralanma ile acil servise başvuran hastaların demografik ve klinik özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of demographic and clinical characteristics of patients who presented to the emergency department with injuries due to two-wheel vehicle accidents in çanakkale province
Yazar: MUHAMMET TAHA TOPAL
Danışman: PROF. DR. OKHAN AKDUR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis = Emergency service ; Acil tıp = Emergency medicine ; Bisiklet = Bicycle ; Elektrikli scooter = Electric scooter ; Motosikletler = Motorcycles ; Travma = Trauma ; Yaralanma ağırlık puanı = Injury severity score ; Yaralanma skalası-kısaltılmış = Abbreviated injury scale ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Amaç: İki tekerlekli taşıtların kullanımı son yıllarda artış göstermektedir. Çalışmamızın amacı; bu tip taşıtların kazası nedeni ile acil servise başvuran hastaların demografik ve klinik özelliklerini saptamak, skorlama sistemleri ile yaralanma şiddetini belirleyerek, iki tekerlekli taşıt kazalarında yaralanmalarla ilişkili mortalite, morbiditeyi etkileyen risk faktörlerini ortaya koymaktır.

Yöntem: Çalışmamıza Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne 1 Eylül 2022–30 Nisan 2023 tarihleri arasında motosiklet, bisiklet, elektrikli bisiklet ve scooter kazaları ile başvuran hastalar dahil edilmiştir. Hastalardan onam alınarak; demografik ve klinik bilgiler ile kaza özellikleri prospektif olarak kaydedilmiştir. Hastaların yaralanmalarının şiddeti kısaltılmış yaralanma ölçeğine göre belirlenerek, yaralanma şiddet skorları hesaplanmıştır.

Bulgular: Çalışmamızdaki 209 hastanın %77'si erkekti ve yaş ortalaması 32,45±17,35 idi. Hastaların 28'i servise 14'ü yoğun bakım ünitesine yatırılırken, iki hasta acil serviste eksitus oldu. Kazalar en sık açık-güneşli havalarda ve 16:00-24:00 saat diliminde görüldü. Alkollü şekilde kaza yapanlarda yaralanma şiddet skorları ortalaması dört kat fazlaydı. Yoğun bakım ünitesine yatan veya eksitus olan hastaların yaralanma şiddet skorları ortalaması anlamlı derecede yüksekti (p<0,001). GKS<15 olması yoğun bakıma yatışı 443 kat arttırdığı tespit edildi. Baş ve abdomen bölgesinin maksimum kısaltılmış yaralanma ölçeğinde her bir birimlik artışın 3,880(1,732-8,692) ve 4,458(1,476-14,076) kat yoğun bakım ünitesine yatış riskini arttırdığı saptandı.

Sonuç: İki tekerlekli taşıt kazalarında sıklıkla genç-erişkin erkekler yaralanmaktadır. Bu yaralanmaların yaralanma ciddiyet skorları taşıt cinslerine göre farklılık göstermemektedir. Yoğun bakıma yatmayı öngörmede hastaların bilinç düzeyinin azalmış olması (GKS<15) güçlü bir parametredir. Yoğun bakım takibini öngörmede baş ve abdomen bölgesi yaralanmalarının, ameliyat ihtiyacını öngörmede ise alt ekstremite yaralanmalarının şiddeti belirleyicidir.

Anahtar Kelimeler: Acil servis, Injury Severity Score, motosiklet, trafik kazası, travma

Abstract:
Objective: The use of two-wheeled vehicles has increased in recent years. The aim of this study is to determine the demographic and clinical characteristics of patients who admitted to the emergency department due to accidents with this type of vehicles, and to reveal the risk factors affecting injury-related mortality and morbidity in two-wheeled vehicle accidents by assigning injury severity with scoring systems.

Methods: Patients who applied to Emergency Department of Canakkale Onsekiz Mart University Health Practice and Research Hospital with motorcycle, bicycle, electric bicycle and scooter accidents between September 1, 2022 and April 30, 2023 were included in our study. By obtaining consent from the patients; demographic-clinical information and accident characteristics were recorded prospectively. The severity of the patients' injuries was determined according to the AIS scale and ISS scores were calculated.

Results: 77% of the 209 patients in our study were male and the average age was 32.45±17.35. While 28 of the patients were admitted to the ward and 14 to the ICU, two patients died in the emergency room. Accidents were most common in clear-sunny weather and between 16:00 and 24:00. The mean injury severity score was four times higher in those who crashed while intoxicated. The mean injury severity score of patients who were hospitalized in intensive care unit or died was significantly higher (p<0.001). Patients who has GCS<15 increased intensive care unit admission by 443 times. It was determined that each unit increase in the maximum abbreviated injury scale of the head and abdomen region increased the risk of intensive care unit admission by 3,880 (1,732-8,692) and 4,458 (1,476-14,076) times. 

Conclusion: Young-adult males were frequently injured in two-wheeler accidents. There was no statistically significant difference in mean injury severity score between vehicle types. Decreased level of consciousness of patients (GCS<15) was found to be a strong parameter in predicting admission to intensive care unit. Injury severity of the head and abdomen increased the risk in predicting intensive care unit admission, and the injury severity of the lower extremity increased the risk in predicting surgery.

Keywords: Emergency department, Injury Severity Score, traffic accidents, trauma