Muhammed B. Nasr el-Mervezî'nin hadisçiliği ve es-Sünne adlı eserindeki metodu
Muhammad İbn Nasr al-Marwazī as a Muhaddith and his method in his book named al-Sunnah
Yazar: ÖMER FARUK ÖZBEK
Danışman: PROF. DR. CEMAL AĞIRMAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Kitabü`s-sünne = Kitabü`s-sünne ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Muhammed b. Nasr el-Mervezi = Muhammed b. Nasr el-Mervezi ; İslamiyet = Islam

Özet:
İslâm ilim tarihinde özel bir yeri olan hicrî 3. asır, özellikle hadis tarihinin en parlak dönemini teşkil etmektedir. Zira temel hadis kaynaklarının çoğu bu dönemde kaleme alınmış, hadis ilmine damga vuran pek çok şahsiyet bu dönemde yaşamıştır. Bu sebeple, söz konusu dönemle ilgili yapılacak her türden çalışma, hadis tarihinin altın çağı olarak nitelenen bu döneme ışık tutması açısından büyük önem arz etmektedir. Bu araştırmada, söz konusu asırda yaşayıp özellikle hadis ve fıkıh ilimlerindeki derinliğiyle öne çıkan Muhammed b. Nasr el-Mervezî'nin (öl. 294/906) hadisçiliği ve es-Sünne adlı eseri ele alınmıştır. Çalışmada öncelikle yaşadığı dönemdeki siyâsî ve ilmî durum hakkında genel bilgiler verilmiş, hayatı, ilmî şahsiyeti ve eserlerine dair geniş malumat sunulmaya çalışılmıştır. Ardından, Mervezî'nin, gerek eserleri gerek kaynaklardaki rivâyetleri ve görüşleri incelenmek suretiyle hadis ilmindeki yetkinliği, birikimi, bir râvî olarak metodu, bu ilme olan katkıları irdelenmiş ve hadis ilminin birçok dalında yetkinliğe sahip olduğu görülmüştür. Çalışmanın son bölümünde ise günümüze ulaşabilen az sayıdaki eserlerinden biri olan es-Sünne adlı eseri detaylı bir şekilde tetkik edilerek Kitâbü's-Sünne literatürü içerisindeki yeri tespit edilmeye, öne çıkan özellikleri, muhtevası ve metoduna dair geniş bir bilgi sunulmaya çalışılmıştır. Birçok meziyete sahip olduğunu düşündüğümüz eserin, Kitâbü's-Sünne literatürü içerisinde orijinal bir muhtevaya sahip olduğu ve Mervezî'nin, eserde Kur'ân-sünnet ilişkisine dair bazı özgün görüşler ortaya koyduğu görülmüştür. Ayrıca hicrî 3. asır âlimlerinden olan Mervezî'nin es-Sünne adlı eserini incelemek, o dönemin anlayışını ve fikrî yapısını yansıtması bakımından da önem arz etmektedir.
	Anahtar Kelimeler: Mervezî, Kur'ân, Sünnet, Hadis, İtikâd, Kitâbü's-Sünne Literatürü, es-Sünne

Abstract:
Hijri 3rd century, which has a special place in the history of Islamic science, constitutes the most brilliant period of hadith history. Most of the main hadith sources were written in this period, and many prominent people in the hadith science lived in this period. For this reason, any kind of work to be done about this period which is considered as the golden age of hadith history, is very important. In this study, the hadith method of Muhammad ibn Nasr al-Marwazī, who lived in this century and was known for his depth in hadith and fiqh sciences, and his work named as-Sunnah were examined. In the study, firstly, general information about the political and scientific status of this century was given and after that, information about his life, scientific personality and works were presented. Afterwards, the works of Marwazī, who is a hadith scientist, his narrations and opinions in the sources, his competence and knowledge in hadith science, his method as a narrator, his contributions to this science were examined and it has been revealed that he possesses competence in many branches of the science of hadith. In the last part of the study, one of the few works that have survived to the present day, "al-Sunnah" was examined in detail and it was tried to identify its place in the "Kitâb al-Sunnah" literature, and provide a wide information about its prominent features, content and method. It has been seen that the work with many merits has an original content within the literature of "Kitâb al-Sunnah" and that Marwazi reveals some original views regarding the Qur'an-Sunnah relationship in the work. In addition, it is important to examine the work named al-Sunnah by Marwazī, one of the third century scholars of Hijri, as it reflects the understanding and intellectual structure of that period.
	Keywords: Marwazī, Qur'an, Sunnah, Hadith, Faith, Kitâb al-Sunnah Literature, al-Sunnah.