Kurumlar vergisi kapsamında iştirak hisseleri, kurucu senetleri, intifa senetleri, rüçhan hakları ve taşınmaz satışı geliri istisnası
Participation shares, founder's shares, usufruct shares, preference rights and real estate sales income exemption within the scope of own corporate tax
Yazar: YAKUP ÇAĞRI ARISOY
Danışman: PROF. DR. AHMET EROL
İSTANBUL BEYKENT ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Kurumlar vergisinin uygulanmasında vergi istisnasına konu olabilecek gelirlerin, kurumlar vergisinden istisna tutulması ile kurumların mali yapılarının güçlendirilmesi, mükerrer vergilemenin önüne geçilmesi hedeflenmektedir. Bu çalışmada, vergi istisnası kavramının ortaya çıkışı, düzenlemelerin gelişimi, istisnaya konu olabilecek faaliyetler belirtilmiş, daha kapsamlı olarak ise, iştirak hisseleri, kurucu senetleri, intifa senetleri, rüçhan hakları ve taşınmaz satışı gelirinin kurumlar vergisinden istisna tutulmasının koşulları, öğreti ve uygulamada yer alan görüşler, yüksek yargı kararları incelenmiştir. İnceleme sonucunda öğreti ve uygulama arasındaki çelişkiler tespit edilmiş ve istisnaya konu yasal düzenlemenin gerekçesi ile ulaşılmak istenen amaca dair görüşler ortaya konulmuştur. 
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kurumlar vergisinde istisna uygulamasının yürürlüğe girmesi ve günümüze kadar yapılan kanuni değişiklikler ile vergi harcaması kavramı ve istisna kavramı arasındaki ilişki açıklanmış, devamında kurumlar vergisinde yer alan istisna hükümlerine yer verilmiştir. İkinci bölümde tez konusu olan iştirak hisseleri, kurucu senetleri, intifa senetleri, rüçhan hakları ve taşınmaz satışından elde edilen gelirinin kurumlar vergisinden istinası hükümleri detaylı olarak incelenmiş; dar mükellef ve tam mükellefler bakımından açıklamalar yapılmış; istisna uygulamasının süre, oran ve faaliyet konusu bakımından sınırları ifade edilmiştir. Üçüncü bölümde istisna hükümlerinin uygulanmasında mükellef ve vergi idaresi arasındaki uyuşmazlıkların özelgeler ve yargı kararları ışığında çözümlerine değinilmiştir.

Abstract:
It is targeted to strengthen the financial structures of the institutions by exempting the incomes that may be subject to tax exemption from corporate tax, and to prevent repeated taxation thanks to the implementation of corporate tax. In this study, the emergence of the concept of tax exemption, the development of the regulations, the activities that may be subject to the exemption are specified, and more assiduously, the scope of exemption of participation shares, founder shares, usufruct shares, preference rights and real estate sales income from corporate tax, views in doctrine and practice, higher judicial decisions were inspected. As a result of the examination, the inconsistencies between the doctrine and the practice were determined and the views on the purpose to be achieved with the reasoning of the legal regulation subject to the exception were introduced.The study consists of three parts. In the first part, the effect of the exemption application in corporate tax and the legal amendments made until today, the relationship between the concept of tax expenditure and the concept of exception are explained, and then the exception provisions in corporate tax are given. In the second part, the provisions of participation shares, founders' shares, usufruct shares, preference rights and exemption from corporate tax of income from real estate sales, which are the subject of the thesis, are examined in detail; explanations were made in terms of limited taxpayers and full taxpayers; The limits of the exception application in terms of duration, rate and field of activity are expressed. In the third chapter, the solutions of the disputes between the taxpayer and the tax administration in the application of the exemption provisions in the light of rulings and judicial decisions are mentioned.