Paratiroid adenom tanılı hastalarda koagülasyon parametrelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of coagulation parameters in patients with parathyroid adenoma
Yazar: BERRAK MERMİT ERÇEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ALAY
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Antitrombin III = Antithrombin III ; D-dimer = D-dimer ; Fibrinojen = Fibrinogen ; Hemostaz = Hemostasis ; Koagülantlar = Coagulants ; Paratiroid neoplazmları = Parathyroid neoplasms ; Protein C = Protein C ; Protein S = Protein S

Özet:
Paratiroid bezi endokrin sistemde önemli görevler üstlenmiş bir organdır. Paratiroid adenomu primer hiperparatiroidinin %80-85 inden sorumludur. Primer hiperparatiroidizm (PHPT) paratiroid bezlerinden otonom olarak aşırı parathormon (PTH) salgısı sonucunda gelişen hastalık tablosudur. Semptomlar hiperkalsemiye sekonder oluşan aşikâr kemik hastalığı, böbrek taşları ve nonspesifik gastrointestinal, kardiyovasküler ve nöromüsküler disfonksiyonu içerir. Normal çalışan bir koagülasyon sistemi sağlıklı yaşam için vazgeçilemez bir olgudur. Herhangi bir sebeple ortaya çıkan kanamanın durdurulması ne kadar önemli ise, oluşan pıhtının temizlenmesi de  o kadar önemlidir. Hemostaz bozukluklarının tanısında PT, aPTT, TT ve kanama zamanı, Protein- C, Protein-S, AT-III düzeyleri kullanılabilir.  Biz bu çalışmamızda; Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji polikliniğinde takip edilen paratiroid adenomu hastalarında koagülasyon parametreleri ve paratiroid adenomu ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık. 
Gereç ve Yöntemler:  Bu çalışmada Şubat 2018 – Aralık 2019 tarihleri arasında Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Tıp Fakültesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Endokrinoloji Anabilim Dalı Polikliniğinde takipleri yapılan paratiroid adenomu tanısı alan 22-88 yaş arasındaki 30 kadın hasta prospektif olarak incelendi. 19-78 yaş arasında herhangi bir kalıtsal, edinsel hastalığı bulunmayan, paratiroid adenomu olmayan 30 sağlıklı  kontrol grubu olarak alındı. Hastaların serum PTH, kalsiyum(Ca), fosfor(P), albumin, spot idrarda kalsiyum, spot idrarda kreatinin düzeyleri incelendi. Koagülasyon parametreleri açısından da fibrinojen, aPTT, INR, D-Dimer, Protein – C, Protein – S ve Anti- trombin 3(AT-3)  ölçümleri incelendi.
Bulgular: Vaka ve kontrol grupları  yaş, kilo, boy (santimetre) ve VKI( kg /m²) gibi demografik parametreler açısından benzerdi ve istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Sistolik ve diyastolik tansiyon değerleri ise vaka grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı oranda yüksekti. (sırasıyla p=0.001 ve p=0.01). Vaka grubunda Protein- S kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük bulunmuştur(p:0,04). Serum Ca, P, PTH Spot i Ca/Kreatinin, albümin, fibrinojen vaka grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur.
D-Dimer (p:0,57), aPTT (p:0,718), INR (p:0,586), Protein-C (p:0,624), AT-III (p:0,105) düzeylerinde vaka grubu ve kontrol grubu arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Ayrıca vaka grubunda adenom hacmi ile fosfor düzeyi arasında anlamlı negatif korelasyon ve adenom uzunluğu ile PTH arasında anlamlı pozitif korelasyon gözlenmiştir.
Sonuç: Paratiroid adenomu saptanan hastalardaki artmış fibrinojen seviyesi pıhtılaşmaya zemin hazırlayabilir ve fibrinojenin kardiyovasküler hastalık açısından bağımsız risk faktörü olması nedeniyle paratiroid adenomlu hastalarda aterosklerotik ve aterotrombotik komplikasyon riskini artırabilir. Çalışmamızda saptanan paratiroid adenomlu hastalarda Protein-S düzeyi düşüklüğü ise pıhtılaşmaya yatkınlıkla alakalı  olabilir. Ve bu hastalarda VTE ve iskemik inme  riski artışıyla ilişkili olabilir. Ancak bu ilişkilerin netleştirilebilmesi için ileri klinik araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
The parathyroid gland is an organ that plays important roles in the endocrine system. Parathyroid adenoma is responsible for 80-85% of primary hyperparathyroidism. Primary hyperparathyroidism (PHPT) is a disease that develops as a result of autonomous excessive parathormone (PTH) secretion from the parathyroid glands. Symptoms include overt bone disease secondary to hypercalcemia, kidney stones and nonspecific gastrointestinal, cardiovascular and neuromuscular dysfunction. A normal working coagulation system is an indispensable phenomenon for a healthy life. The more important it is to stop bleeding for any reason, the more important it is to clear the clot. PT, aPTT, TT and bleeding time, Protein-C, Protein-S, AT-III levels can be used in the diagnosis of hemostasis disorders. In this study; We aimed to evaluate the relationship between coagulation parameters and parathyroid adenoma in patients with parathyroid adenoma who were followed in the endocrinology outpatient clinic of Yüzüncü Yıl University Medical Faculty Hospital.
Material and Methods: In this study, 30  patients aged 22-88 years with the diagnosis of Parathroid adenomas who were followed up in the outpatient clinic of the Endocrinology Department of Dursun Odabaş Medical Center, Faculty of Medicine, Yüzüncü Yıl University (YYU) between February 2018 and December 2019 were prospectively evaluated. Thirty healthy human aged 19-78 years without any inherited, acquired disease and without Parathroid adenomas were included as the control group. Parathormone (PTH), calcium (Ca), phosphorus (P), albumin, calcium in spot urine, creatinine in spot urine levels were studied. Fibrinogen, Aptt, INR, D-Dimer, Protein-C, Protein-S and Anti-thrombin 3 (AT-3) measurements were also evaluated for coagulation parameters. 
Results: Demographic parameters such as age, weight, height (centimeters) and BMI (kg / m²) were similar between case and control groups, and no statistically significant difference was found. Systolic blood pressure and diastolic blood pressure values were significantly higher in the case group compared to the control group. (Table 5) In the case group, only Protein-S 68.5 ± 14.2% (p: 0.04) was found to be significantly lower than the control group (p: 0.04). . Ca 10.9 ± 0.92 mg / dl (p: 0.001), P 2.46 ± 0.83 mg / dl (p: 0.001), PTH 201.39 ± 80.8 pg / dl (p: 0.001) , Spot i Ca / Creatinine 0.21 ± 0.15 mg / g creatinine (p: 0.002), albumin 4.31 ± 0.42 mg / dl (p: 0.008), fibrinogen 332.1 ± 66.2 mg / dl (p: 0.029) was significantly higher than the control group.
D-Dimer (p: 0.57), Aptt (p: 0.718), INR (p: 0.586), Protein-C (p: 0.624), AT-III (p: 0.105) levels differed between the case group and the control group (Table 6). A significant negative correlation was observed between adenoma volume and phosphorus level. A significant positive correlation was observed between adenoma length and PTH.
Conclusion: Increased levels of fibrinogen in patients with parathyroid adenoma may pave the way for clotting and may increase the risk of atherosclerotic and atherothrombotic complications in patients with parathyroid adenoma because fibrinogen is an independent risk factor for cardiovascular disease. In our study, low levels of Protein-S levels in patients with parathyroid adenoma indicate that they may be prone to clotting and may increase the risk of VTE and ischemic stroke in these patients.