The relationship between depression-anxiety-stress level and oral hygiene habits in patients coming to gazi̇antep university faculty of dentistry department of periodontology after the 6 february 2023 earthquakes
6 şubat 2023 depremleri sonrası gaziantep üniversitesi diş hekimliği fakültesi periodontoloji bölümüne gelen hastalarda depresyon-anksiyete-stres düzeyi ve oral hijyen alışkanlıkları arasındaki ilişki
Yazar: MEHMET RAŞİT ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. KAMİLE ERCIYAS
Gaziantep Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı / Periodontoloji Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Depremlerden sonra; fiziksel engellilik, salgınlar ve enfeksiyon hastalıkları gibi sağlık sorunları, konut ve toplumsal zorlukların yanı sıra depresif belirtiler, anksiyete semptomları ve travma sonrası stres bozukluğu gibi psikolojik rahatsızlıklar da görülebilir. Ortaya çıkan stres ve depresyon; bireylerde sağlıksız beslenme, sigara içme ve ağız hijyenini ihmal etme gibi sağlığı olumsuz etkileyen davranışları artırabilmektedir. Bu nedenle deprem gibi psikolojik stres ve depresyon yaratan durumlarda ağız hijyeni uygulamaları önem arz etmektedir. Deprem sonrası ağız hijyeni alışkanlıklarıyla demografik ve psikolojik durum arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladığımız çalışmamıza 350 hasta dahil edilmiştir. Anket soruları; demografik durum, anamnez bilgileri, oral hijyen alışkanlıkları, deprem anı ve sonrasına ilişkin bilgiler ve DASS-21 ölçeğinden oluşmaktadır. Veri analizinde ''SPSS 22.0'' Windows versiyonu kullanılmıştır. Sayısal değişkenlerin normal dağılıma uygunluğunda Shaphiro Wilk, normal dağılmayan değişkenlerin 2 grupta karşılaştırılmasında Mann Whitney U, 3 ve üzeri grupta karşılaştırılmasında Kruskal Wallis ve Dunn testleri, kategorik değişkenler arasındaki ilişkilerde Ki-kare testi kullanılmıştır. Değişkenlerin DASS puanına etkisi çok değişkenli Lojistik regresyon analizi ile test edilmiştir. Çalışmamızda kadın cinsiyeti, psikolojik rahatsızlık öyküsü ve deprem sonrası iş kaybı durumu ruhsal bozukluklar açısından risk faktörüdür. Eğitim seviyesi ve gelir düzeyi yüksek olan hastalarda ağız hijyen alışkanlıkları daha ileri düzeydedir. Çocuk sahibi olan hastaların DASS-21 anksiyete düzeyi daha yüksektir. DASS-21 depresyon düzeyi yüksek olan ve deprem sonrası yakın kaybı yaşayan hastalarda diş fırçalama sıklığı belirgin düzeyde daha az bulunmuştur. Diş fırçalama sıklığı, diş ipi ve arayüz fırçası kullanımı ve diş fırçası değiştirme süresiyle yaş faktörü arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda deprem sonrası hastaların ağız hijyeni konusunda bilinçlendirilmesi ve yönlendirilmesi gerekmektedir.

Abstract:
After earthquakes; In addition to physical disability, health problems such as epidemics and infectious diseases, housing and social difficulties, psychological disorders such as depressive symptoms, anxiety symptoms and post-traumatic stress disorder may also be observed. Resulting stress and depression; It can increase behaviors that negatively affect health in individuals, such as unhealthy eating, smoking and neglecting oral hygiene. For this reason, oral hygiene practices are important in situations that cause psychological stress and depression, such as earthquakes. 350 patients were included in our study, in which we aimed to investigate the relationship between post-earthquake oral hygiene habits and demographic and psychological status. Survey questions; It consists of demographic status, anamnesis information, oral hygiene habits, information about the earthquake and its aftermath, and the DASS-21 scale. "SPSS 22.0" Windows version was used in data analysis. Shaphiro Wilk tests were used for the suitability of numerical variables to normal distribution, Mann Whitney U tests were used for comparing non-normally distributed variables in 2 groups, Kruskal Wallis and Dunn tests were used for comparisons in 3 or more groups, and Chi-square tests were used for relationships between categorical variables. The effect of the variables on the DASS score was tested with multivariate Logistic regression analysis. In our study, female gender, history of psychological illness and job loss after the earthquake are risk factors for mental disorders. Oral hygiene habits are more advanced in patients with higher education and income levels. DASS-21 anxiety level is higher in patients who have children. The frequency of tooth brushing was found to be significantly less in patients with high DASS-21 depression levels and those who experienced the loss of a loved one after the earthquake. A significant relationship was found between tooth brushing frequency, use of dental floss and interdental brush, and toothbrush replacement time and the age factor. In line with these results, patients should be informed and guided about oral hygiene after the earthquake.