Obezite risk bilgisi ORB-10 ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği
Validity and reliability of obesity risk information ORK-10 scale
Yazar: ASLICAN ZERAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RABİA SAĞLAM
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Obezite = Obesity ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ölçekler = Scales

Özet:
Obezite tüm Dünya'da yaygın olarak görülen önlenebilir bir halk sağlığı
sorunudur. Toplumdaki bireylerin obeziteye neden olan risk faktörlerine ilişkin bilgi
düzeylerinin değerlendirilmesi, konuya ilişkin girişimlerin doğru bir şekilde
planlanabilmesi açısından son derece önemlidir. Bu araştırmanın amacı Obezite Risk
Bilgisi ORB-10 Ölçeğinin Türk dilinde geçerlik ve güvenirliğinin değerlendirilmesidir.
Metodolojik tipte yapılan bu araştırmanın evrenini Ocak 2021-Nisan 2022 tarihleri
arasında İstanbul ve Tekirdağ'da bulunan iki fabrikada çalışan bireyler, örneklemini ise
araştırmaya katılmaya gönüllü ve araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 105
kişi oluşturdu. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu ve Obezite Risk Bilgisi ORB10 Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplandı. Ölçeğin dil geçerliği
sağlanırken çeviri-geri çeviri yöntemi kullanıldı. Kapsam geçerliği değerlendirilirken
Uzman görüşleri eşliğinde Davis tekniği kullanıldı ve ölçeğin maddelerine ait KGİ
skorları 0,9-1,0 arasında değişmekte idi. Ölçeğin KMO değeri 0,759'du ve faktör
analizinde ölçeğin orijinali ile uyumlu ve tek alt boyutlu yapıya sahip olduğu belirlendi.
Ölçeğin Kuder-Richardson (KR-21) değeri 0,804 olarak bulundu. Ölçeğin maddelerine
ait madde toplam korelasyonlarının 0,40'ın üzerinde olduğu belirlendi ve herhangi bir
maddenin silinmesinin Kuder-Richardson değerinde önemli bir artış sağlamadığı
saptandı. Bu nedenle ölçekten hiçbir madde çıkarılmadı. Sonuç olarak, orijinali ile
uyumlu 10 maddeli ve tek alt boyutlu olan Obezite Risk Bilgisi ORB-10 Ölçeğinin Türk
dilinde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlendi.

Abstract:
Obesity is a common preventable public health problem all over the world.
Evaluation of the knowledge levels of the individuals in the society about the risk
factors that cause obesity is extremely important in order to plan the interventions on
the subject correctly. The aim of this study is to evaluate the validity and reliability of
the Obesity Risk Knowledge ORK-10 Scale in Turkish language. The population of this
methodological study consisted of individuals working in two factories in Istanbul and
Tekirdağ between January 2021 and April 2022, and the sample consisted of 105 people
who volunteered to participate in the research and met the inclusion criteria. The data of
the study were collected by face-to-face interview technique using Personal Information
Form and Obesity Risk Knowledge ORK-10 Scale. The linguistic validity of the scale
was ensured using the translation-back translation method. Content Validity Index
(CVI) scores for the scale items, whose content validity was evaluated using the Davis
technique in the presence of expert opinions, ranged from 0.9 to 1.0. The KMO value of
the scale was determined as 0.759, and in factor analysis, it was found that the scale was
consistent with the original and had a single sub-dimension. The Kuder-Richardson
(KR-21) value of the scale was found to be 0.804. It was determined that the item-total
correlations for the items of the scale were above 0.40 and deleting any item did not
cause a significant increase in the Kuder-Richardson value. Therefore, no item was
removed from the scale. As a result, it was determined that the Obesity Risk Knowledge
ORK-10 Scale, which has 10 items and one sub-dimension similar to the original, is a
valid and reliable measurement tool in Turkish language.