5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki dil bilgisi kazanımlarının ve sorularının yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre değerlendirilmesi
Evaluation of grammar gainsand questions in 5, 6,7 and8 Turkish textboks according to the revised Bloom Taxonomy
Yazar: SELİME DİLAN ÖZKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERİFE ÖZER
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bloom taksonomisi = Bloom taxonomy ; Ders kitapları = Textbooks ; Dil bilgisi = Grammar ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sorular = Questions ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching

Özet:
Günümüzde öğretim programları hazırlanırken göz önünde bulundurulması gereken önemli bir husus da taksonomilerdir. Alan yazında üzerinde en çok durulan ve öğretim programlarının hazırlanmasında dikkate alınan taksonomi Yenilenmiş Bloom Taksonomisidir. Bu çalışmanın amacı 2018 Türkçe Öğretim programı kapsamındaki dil bilgisi kazanımları ile Çankırı'da okutulan 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan dil bilgisi sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre incelenmesi, bilgi boyutu ve bilişsel alan basamakları açısından sınıflandırılması yapılarak dağılımlarının belirlenmesi ve YBT' ye uygunluğunun değerlendirilmesidir. Yapılan bu çalışmada amaca ulaşmak için nitel araştırma deseni kullanılarak elde edilen veriler doküman analizi yoluyla çözümlenmiştir. Dil bilgisi soruları ve kazanımları Bloom Taksonomisinin Bilişsel Alan Basamaklarını oluşturan; bilgi, kavrama, uygulama, analiz, sentez ve değerlendirme basamaklarında bulunan özelliklerin kapsamına göre incelenip sonuçlandırılmıştır. Doküman analizi sonucunda, Türkçe dersi öğretim Programında yer alan kazanımla doğrultusunda hazırlanan dil bilgisi soruları bilişsel süreç boyutu bakımından incelendiğinde, önemli bir bölümünün (%71,90); hatırlama (% 29,75) anlama (%19,01) ve uygulama (% 23,14) gibi alt bilişsel basamaklarında olduğu tespit edilmiştir. Buna karşılık, üst bilişsel beceriler yani üst düzeyde düşünme becerisi gerektiren analiz, değerlendirme ve yaratma basamağındaki kazanımların oranı toplamda (%28,10) olarak belirlenmiştir. Türkçe öğretiminin önemli amaçlarından biri olan bireylerin üst düzey düşünme becerilerini geliştirmek olduğu düşünüldüğünde Türkçe dersi öğretim programlarının bu amaca uygun olarak hazırlanması ve kazanımların bilişsel süreç boyutundaki dağılımlarında üst bilişsel (analiz, değerlendirme, yaratma) becerilerinin daha fazla dikkate alınması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Yenilenmiş Bloom Taksonomisi, Türkçe Öğretim Programı, Dil Bilgisi Eğitimi, Dil Bilgisi Soruları

Abstract:
Today, taxonomies are an important issue that should be taken into consideration when preparing education programs. The most emphasized taxonomy in the literature and taken into consideration in the preparation of the curriculum is the Revised Bloom's Taxonomy. The aim of this study is to examine the gains and grammar questions in the Turkish text books of 5-6-7 and 8th grade in secondary school in 2018-2019 according to the revised Bloom Taxonomy and to determine their distributions by classifying them in terms of knowledge and cognitive process dimensions categories and so to assess compliance with RBT. In order to achieve this aim, the data obtained by using qualitative research method were analyzed through document analysis. The grammar questions were analyzed according to Bloom Taxonomy's dimensions as knowledge, comprehension, application, analysis, synthesis and evaluation dimensions that constitute the Cognitive Field Dimensions. As a result of document analysis, as the gains and questions in the Turkish Lesson Education Program were examined in terms of cognitive process dimension, a significant portion of total questions (71,90%);are in there call (29.75%) comprehension (19.01%) and application (23.14%) were found to be in the lower cognitive stages. On the other hand, the percentage of the gains in the analysis, evaluation and creation dimensions, which requires metacognitive skills, that is, high level thinking skills, was determined as total (28.10%). Considering that one of the important goals of Turkish education is to develop individuals' high-level thinking skills, Turkish curriculum should be prepared in accordance with this aim and higher cognitive (analysis, evaluation, creation) skills should be taken into consideration in the distributions of gains in the cognitive process dimension.

Keywords: Revised Bloom's Taxonomy, Grammar Education, Grammar Questions, Turkish Teaching Program