Subklinik hipotiroidi olgularında gastrik motilitenin ve iştah mekanizmalarının değerlendirilmesi
Evaluation of gastric motility and mechanisms of appetite in subclinical hypothyroid patients
Yazar: ASENA GÖKÇAY CANPOLAT
Danışman: PROF. DR. OKAN BÜLENT YILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Elektromiyografi = Electromyography ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Tedavi = Treatment ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; İştah = Appetite

Özet:
Aşikar hipotiroidi gastrointestinal sistem de dahil olmak üzere birçok sistemi etkilemektedir. Literatürde subklinik hipotiroidinin gastrik motiliteyi ve metabolik süreçleri etkilediğine dair sınırlı sayıda veri bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, subklinik hipotiroidili hastalarda gastrik motilitenin, iştah ile motilitede görevli olan hormon ve maddelerin, sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması ve L-tiroksin replasman tedavisi sonrasındaki değişimlerini belirlemektir. Çalışmaya 20 subklinik hipotiroid premenopozal kadın hasta (yaş ortalaması 35.4 ± 10.8 yıl; vücut kitle indeksi (VKİ) ortancası 26.06 (19.1-41.5) kg/m2) ile yaş ve VKİ benzer 20 sağlıklı birey (yaş ortalaması 38.3 ± 11.0 yıl; VKİ ortancası 24.4 (19.9-32) kg/m2) alındı. Grupların antropometrik parametreleri, tiroid otoantikorları, lipit profilleri ve gastrik miyoelektriksel aktiviteleri ölçüldü. Karışık öğün testi ile bazal ve postprandiyal 30., 60. ve 120. dakikalarda serum glukoz, insülin ve kortizol düzeyleri belirlendi. Subklinik hipotiroid grubun (SHG), gastroparezi semptom indeksleri sağlıklı bireylerden yüksek olarak bulundu (p=0.03). Tiroid hormon replasmanı sonrasında gastroparezi kardinal ciddiyet indeksinin gerilediği görüldü (p<0.001). SHG'nin elektrogastrografi (EGG)`lerinde disritmi oranları, kontrol grubuna (KG) göre ve tedavi sonrası dönemlerine göre daha yüksek olarak bulundu (sırasıyla p=0.04 ve p=0.01). EGG incelemelerinde KG ve SHG arasında tokluk/açlık bradigastri oranları ile açlık taşigastri oranları farklı bulundu (her ikisi için p=0.04). Tedavi sonrası SHG ve KG arasında açlık taşigastri oranları ve tokluk/açlık bradigastri oranlarında farklılık saptanmadı. Karışık öğün testinde gruplar arasında sadece AUC kortizol ve AUC insülin farklı bulundu (sırasıyla p=0.01 ve p=0.003). SHG'de tedavi ile AUC glukoz değerinde azalma görüldü (p=0.008).Subklinik hipotiroidizmde aşikar hipotiroidiye benzer olarak gastrik dismotilite görülebilir ve tedavi ile motilite parametreleri sağlıklı bireylerle aynı düzeylere getirilebilir. Subklinik hipotiroid hastalarda glukoz dengesinden sorumlu hormonlar olan kortizol ve insülin düzeyleri sağlıklı bireylere göre yüksektir ve bu parametrelerde tedavi ile istatistiksel olarak anlamlı azalma sağlanabilir. Bu durum subklinik hipotiroid hastalarda erken dönemde tedavi başlanmasının gastrik motilite ve iştah ilişkili metabolik süreçler üzerine faydalı olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Overt hypothyroidism affects several systems including gastrointestinal system. Limited data are available in the literature regarding the effect of subclinical hypothyroidism on gastric motility and metabolic processes. The aim of this study is to determine the changes of gastric motility and levels of hormones and substances responsible for appetite and motility in patients with subclinical hypothyroidism compared to healthy controls, and the effects of L-thyroxine replacement therapy on those. Twenty premenopausal women with subclinical hypothyroidism (SHG) (mean age 35.4 ± 10.8 years, body mass index (BMI) 26.06 (19.1-41.5) kg/m2) and 20 BMI- and age-matched healthy controls (CG) (mean age 38.3 ± 11.0 years, BMI: 24.4 (19.9-32) kg/m2) were enrolled in the study. Antropometric parameters, lipid profiles, thyroid autoantibodies and gastric myoelectrical activities were measured. Baseline and postprandial cortisol, glucose and insulin at 30th, 60th, and 120th minutes were determined by mixed meal test (MMT). Gastroparesis cardinal severity index (GCSI) was higher than CG in SHG(p=0.03), and was improved after L-thyroxine replacement therapy (p<0.001). Electrogastrography (EGG) of the SHG at baseline showed higher ratios of dysrhytmia compared to CG and SHG after treatment (p=0.04 and p=0.01 respectively). There were significant differences between SHG and CG in EGG results for fasting tachygastria ratio and postprandial/fasting bradygastria ratio (p=0.04 for both). SHG group after treatment showed no difference with CG in fasting tachygastria ratio and postprandial/fasting bradygastria ratio. AUCcortisol and AUCinsulin were higher in SHG than CG in MMT (p=0.01 ve p=0.003). AUCglucose reduced significantly after thyroid replacement therapy in SHG (p=0.008).Gastric dismotility may be seen in subclinical hypothroidism like overt hypothyroidism and motility parameters can be normalized with thyroid hormone replacement. The cortisol and insulin hormone levels which are responsible for glucose homeostasis are higher in subclinical hypotyroidism than healthy individuals and improved levels can be achieved with therapy. There was no significant difference for these parameters between CG and AHG after treatment. These findings suggest that early initiation of thyroid hormone replacement in subclinical hypothyroid patients may improve gastric motility and metabolic processes.