Yayın yasaklarının terör haberlerinin içeriğine etkisi: 1982-1999-2015 yıllarında gerçekleşen terör saldırılarına ilişkin yazılı basında çıkan haberler
The effect of publication bans on the content of terror news: Published news in newspapers related to the terror attacks at 1982-1999-2015
Yazar: TANER TAŞMURAT
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM HAKAN DÖNMEZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Basın = Press ; Basın-yayın = Press and publication ; Gazeteler = Newspapers ; Haberler = News ; Sansür = Censorship ; Terör = Terror ; Terör olayları = Terror avents ; Terörizm = Terrorism ; Yasaklar = Prohibitions ; Yazılı basın = Written press

Özet:
Türkiye uzun yıllar boyunca farklı terör örgütleri tarafından pek çok saldırıya maruz kalmış ve terörizmle yoğun bir mücadele sürdürmüştür. Toplum bu terör eylemleri hakkındaki bilgiyi büyük ölçüde kitle iletişim araçlarından edinmektedir. Kitle iletişim araçlarına bakıldığında terörün kamunun gündeminde önemli bir yer tuttuğu görülmektedir. Özellikle son yıllarda bu terör saldırıları en çok tartışılan konuların başında gelmektedir. Bugün tartışılan konulardan birisi de teknolojinin gelişimiyle paralel şekilde gelişen bilgi edinmedeki hızın beraberinde getirdiği terörün toplumdaki etkisini artırma riskidir. Bu risk gerekçesi ile terör eylemlerinin ardından medyadaki yayınlara yasal sınırlamalar konulmaya başlanmıştır. Bu da tartışmaların yönünü terör olayları sonrası uygulanan yayın yasaklarına ve basın özgürlüğüne çevirmiştir. Yayın yasaklarının medyanın en temel işlevi olan haber ve bilgi vermeye olumsuz etkisi olduğu yönündeki görüş ile yayın yasaklarının terörizmin amaçlarına hizmet etmemesi için getirilen tedbirler olduğunu belirten görüş arasındaki tartışma, bu çalışmanın sorunsalının temelini oluşturmaktadır. Bu anlamda yayın yasaklarının terör haberlerine ne şekilde etki ettiği; üç farklı dönemde gerçekleştirilmiş terör saldırılarının iki ulusal gazete üzerinden verilen haberleri, nitel betimleyici yöntem içerisinde yer alan niceliksel ve niteliksel içerik analizine tabi tutularak belirlenmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda söz konusu dönemlerdeki tirajı yüksek olan iki ulusal ölçekli gazetenin (Hürriyet ve Milliyet) üç terör olayına ilişkin (7 Ağustos 1982 Ankara Esenboğa Saldırısı, 13 Mart 1999 İstanbul Mavi Çarşı Saldırısı, 10 Ekim 2015 Ankara Garı Saldırısı) yayınladığı haberler çözümlenmiş ve karşılaştırmalı analiz ile yayın yasakları öncesi ve sonrası değişim belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda yayın yasaklarının terör haberlerinin içeriğinde olumlu ve olumsuz bir takım değişimlere sebep olduğu görülmüştür.

Abstract:
Turkey has been exposed to many different attacks by terrorist organizations for many years and has maintained a intensive fight terrorism. The community has informed a great deal of information about these terrorist attacks from mass media. When we look at mass media, terrorism seems to have an important place in public agenda. Especially in recent years, these terrorist attacks are at the top of the most debated topics. One of the issues discussed today is the risk of increasing the impact of terrorism brought on by the speed of information acquisition which is developing in parallel with the development of technology. Following the terrorist acts on the grounds of this risk, legal restrictions have been put on publications in the media. This has led to a shift in the direction of the debate to the ban on broadcasting and to freedom of the press after the attacks of terrorist. The main problem source of this study is; the debates between opinion that ban on publication is negative effect on getting news and information which is the most basic function of media and the opinon that the bans on publication are measures taken not to serve the purposes of terrorism. In this sense, this research; how the bans on publication affected terror news were tried to determined by subjected to quantitative and qualitative content analysis which in the qualitative descriptive method in terror news which terror attacks happened in there different periods and published in daily news in two national newspapers. In this context, the news in two different daily newspapers (Hürriyet ve Milliyet) which is national-scale and has high circulation in its time which mentioned regarding the three terrorist attacks (August 7, 1982 Ankara Esenboğa Attack, 13 March 1999 Istanbul Blue Bazaar Attack, October 10, 2015 Ankara Train Station Attack) were analyzed and by comparative analysis, it was tried to determine the changes before and after publication bans. As a result of the research, it has been seen that the bans on publication caused positive and negative changes in the content of the terrorist news.