Üniversite öğrencilerinin bilişsel değerlendirme ve duygu düzenlemeleri ile psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships between psychological resilience, cognitive appraisals and emotion regulation in university students
Yazar: TUĞÇE NUR TUTAR
Danışman: DOÇ. DR. FATMA SELDA ÖZ SOYSAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel değerlendirme = Cognitive assessmen ; Bilişsel yeniden değerlendirme = Cognitive reappraisal, ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Pozitif psikoloji = Positive psychology ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, üniversitede öğrencilerinin bilişsel değerlendirme ve duygu düzenlemeleri ile psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkilerinin incelenmesidir. Aynı zamanda psikolojik sağlamlığın bazı demografik değişkenlere göre (yaş, cinsiyet ve sınıf düzeyi) farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir. Bu araştırmada psikolojik sağlamlık, bilişsel değerlendirme ve duygu düzenleme puan ortalamalarının katılımcıların cinsiyetlerine ve sınıf düzeylerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşıp farklılaşmadığına bakılmıştır. Buna ilaveten bilişsel değerlendirme ve duygu düzenleme değişkenlerinin psikolojik sağlamlığı yordama düzeyi de incelenmiştir.
Araştırmanın örneklemi Aydın Adnan Menderes Üniversitesi 1., 2., 3. ve 4. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmaya dahil olan öğrencilerin 194'ü kadın, 174'ü erkektir. Araştırmaya katılan toplam katılımcı sayısı 368'dir. Katılım gösteren öğrenciler 18-30 yaş arasında olup yaş ortalamaları 22'dir.
Araştırmada elde edilen verileri toplamada 'Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği', 'Bilişsel Değerlendirme Ölçeği', 'Duygu Düzenleme Anketi' ve 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır.
Verilerin analizleri yapılırken SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Uygulanan analizler 'T-Testi', 'Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA)', 'Pearson Korelasyon Analizi' ve 'Regresyon Analizi'dir.
Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında psikolojik sağlamlık ve bilişsel yeniden değerlendirme puan ortalamaları katılımcıların cinsiyetlerine göre anlamlı şekilde farklılaşmaktadır. Psikolojik sağlamlık puan ortalamalarına bakıldığında erkeklerin kadınlardan daha yüksek aldığı fakat bilişsel yeniden değerlendirme puan ortalamalarında kadınların erkeklerden daha yüksek puan aldığı ortaya konmuştur. Baskılama ve bilişsel değerlendirmenin alt ölçeklerinin puan ortalamaları katılımcıların cinsiyetlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı bulunmuştur. Araştırma sonucunda değişkenlerin sınıf düzeylerine göre farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.
Araştırma sonucunda psikolojik sağlamlık ile bilişsel yeniden değerlendirme arasında pozitif, faktör 3 alt ölçeği (kişinin kendine yönelik zarar verici bir durumun olması) ile arasında negatif yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Psikolojik sağlamlık ile baskılama, faktör 1 (başkaları tarafından kişinin olumsuz algılanması), faktör 2 (sevilen bir insana zarar veren bir durumun olması) ve ikincil değerlendirme arasında ise bir ilişki bulunamamıştır. Bilişsel yeniden değerlendirme ve faktör 3 alt boyutlarının psikolojik sağlamlığı yordadığı belirlenmiştir. Bilişsel yeniden değerlendirme tek başına psikolojik sağlamlığın yaklaşık %7'sini, faktör 3 ise tek başına psikolojik sağlamlığın yaklaşık %2'sini, ikisi birlikte psikolojik sağlamlığın yaklaşık %9'unu açıkladığı görülmüştür. Ulaşılan tüm bulgular ilgili alan yazın incelenerek tartışılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between university students' cognitive evaluations and emotional arrangements and psychological resilience. It was also examined whether psychological resilience differs according to some demographic variables (age, gender and class level). In this study, it was investigated whether the mean scores of psychological resilience, cognitive assessment and emotion regulation differ according to gender and grade levels. The level of predicting psychological soundness of cognitive assessment and emotion regulation variables was also examined.
The sample of the study consists of Aydın Adnan Menderes University 1st, 2nd, 3rd and 4th grade students. Of the students participating in the research, 194 are women and 174 are men. The total number of participants participating in the research is 368. Participating students are between 18-30 years old and the average age is 22.
"Short Psychological Strength Scale", "Cognitive Assessment Scale", "Emotional Regulation Questionnaire" and "Personal Information Form" were used to collect the data obtained in the research.
SPSS 22.0 program was used while analyzing the data. The analyzes performed are 'T-Test', 'One Way Variance Analysis (ANOVA)', 'Pearson Correlation Analysis' and 'Regression Analysis'.
Considering the results of the study, a significant difference was found between the mean scores of psychological resilience and cognitive re-evaluation and gender. When we look at the mean scores of psychological resilience, it is revealed that men score higher than women, but women score higher than men in cognitive re-evaluation scores. No significant difference was found between the mean scores of subscales of suppression and cognitive evaluation and gender. As a result of the research, it was found that the variables did not differ according to their class levels.
As a result of the research, it was found that there was a positive correlation between psychological resilience and cognitive re-evaluation, and a negative correlation between factor 3 (having a self-injurious situation subscale). No relation was found between psychological resilience and suppression, factor 1(negative perception of the person by others), factor 2 (a situation that harms a loved one) and secondary evaluation. It was determined that cognitive re-evaluation and factor 3 sub-dimensions predicted psychological soundness. Cognitive reassessment was found to explain approximately 7% of psychological resilience alone, while factor 3 explains about 2% of psychological resilience alone, and about 9% of psychological resilience together. All the findings obtained were discussed by examining the relevant literature.