Frederick Herzberg'in çift etmen (hijyen ? motivasyon) kuramının işgörenin iş tatminine etkisi ve otel işletmelerinde bir uygulama
Frederick herzbeg?s two-factor model and its effects on employee job satisfaction: A case study on hotel operations in Turkey
Yazar: HÜSEYİN ALKIŞ
Danışman: DOÇ. DR. YÜKSEL ÖZTÜRK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İşletme Bölümü / Turizm İşletmeciliği Eğitimi Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Doyum düzeyi = Satisfaction level ; Motivasyon = Motivation ; Turizm = Tourism

Özet:
Bu araştırmada, F. Herberg'in Çift Etmen Teori'sinde ortaya koymuş olduğu etmenlerin turizm işletmelerinde uygulanması sonucunda işgören iş tatmini üzerindeki etkisini belirlemesi amaçlanmaktadır. Özellikle Hijyen etmenleri olarak bilinen; şirket politikası, ücret, iş güvenliği, vb. etmenlerin iş tatmini ile ilişkisinin olup olmadığını, motivasyon etmenİ olarak bilinen; başarı, tanınma, sorululuk vb. etmenlerin de iş tatmini ile ilişki düzeyini belirleyerek konaklama işletmeleri için işgörenlerin iş tatminini sağlama konusundaki problemlere çözüm aranmaya çalışılmıştır.Araştırmada, Herzberg Çift Etmen Teorisi ve iş tatmini konusundaki teorik bilgileri ve daha önce çeşitli alalarda yapılmış olan araştırmalar için literatür incelemesi yapılmıştır. Araştırmanın otel işletmelerinde çalışan işgörenlerin Herzberg Çift Etmen Teorisi'ne göre iş tatmini konusundaki düşüncelerini ortaya çıkarılması için anket tekniği kullanılmıştır. Araştırma evreninde Ankara, İstanbul, İzmir, Muğla ve Nevşehir turistik bölgelerinde bulunan 4 ve 5 yıldızlı otel işletmeleri seçilmiştir. Evren üzerinde yapılan hesaplanmaya göre örneklem çapı 589 olarak belirlenmiştir.Toplanan veriler Herzberg'e göre Hijyen-motivasyon etmenlerinin iş tatmini ile ilişkisini ve ilişki düzeyini belirlemek için frekans analizi, t-testi, F-testi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi, 0,05 kabul edilmiş ve çıkan sonuçlar buna göre yorumlanmıştır.Araştırmaya göre çıkan sonuçlar; Hijyen etmenleri ile iş tatmini arasında güçlü bir ilişkinin olduğu ortaya çıkmıştır. Diğer yandan motivasyon etmenleri ile iş tatmini arasında ise daha güçlü bir ilişkinin olduğu görülmektedir. Motivasyon etmenlerinde tanınma ile iş tatmini arasında ilişki ters yönde olduğu, hijyen etmenlerinde en yüksek ilişki düzeyi işgörenin ?sosyal yaşantısı?, motivasyon etmenlerinde ise ?ilerleme ve gelişme imkanları? olarak görüldüğü, bu çalışmada Herzberg'in Çift Etmen Teorisini, araştırma sonuçlarının kısmen desteklemediği ortaya çıkmıştır.Anahtar Kelimeler: Herzberg, Motivasyon, Hijyen, İşgören, İş Tatmini

Abstract:
The objective of this study was to attempt to determine the effects of F. Herzberg?s two-factor theory (hygiene-motivation) on job satisfaction of hotel employees in their conduct of duties. In this context, the existence and extent of job satisfaction of hygiene factor such as; company policies, salaries, job security, and etc was investigated. Besides, effects of motivation factors such as; achievements, recognition, responsibility, and etc. on job satisfaction was also tested to compile probable solution for providing employees with job satisfaction in hotel operations.In this study, previous literature and empirical studies conducted on various fields regarding F. Herzbeg?s two-factor theory was surveyed and articulated. In order to explore the opinion of hotel employees on job satisfaction, envisioned by Herzbegr?s two-factor theory, an questionnaire was developed and applied. The universe (population) of the research consisted of 4 and 5-star hotel operated in Ankara, Istanbul, İzmir, Muğla, and Nevşehir. 589 of which was sampled to conduct survey.The obtained data on Herzbeg?s hygiene-motivation factors was compiled to conduct statistical analysis to determine effects on job satisfaction. In order to determine extent of relationship between hygiene ? motivation factors and job satisfaction; frequency distribution, correlation analysis, and multiple regression analysis was applied. In interpreting result of statistical analysis, 0,05 significance level was accepted.According the findings of the study, a weak relationship does exist between hygiene factor and job satisfaction; while, a strong relationship was determined between motivation factors and job satisfaction. With respect to motivation factors, an inverse relationship was determined between recognition and job satisfaction. Also, with respect to hygiene factors the highest relationship was determined between ?personal life? and job satisfaction; while ?promotion and advancement opportunities? of motivation factors count highest in job satisfaction. Finally, F. Herzberg?s two-factor theory, was not completely supported by the findings of the study.Key words: Herzberg, Motivation, Hygiene, Hotel, Job satisfaction