Konjonkturel dalgalanmaların Markov rejim değişim modeli ile modellenmesi /
Yazar: GÖKHAN DENİZ
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN TÜRKAY
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Birim kök testleri = Unit root tests ; Konjonktür dalgalanmaları = Business cycles ; Markov değişim modeli = Markov exchange model ; Markov modeli = Markov model ; Rejim değişikliği modelleri = Regime switching models

Özet:
Türkiye Cumhuriyeti Devleti kurulduğu andan itibaren; savaş, deprem, küresel krizler ve askeri darbeler gibi ekonomiyi derinden etkileyen birçok olay tecrübe etmiştir. Bu tür olaylar iktisadi konjonktür üzerinde etkilere neden olmuş ve yapısal kırılmalar şeklinde karşımıza çıkmıştır. Ekonomik konjonktür üzerinde meydana gelen rejim değişikliklerinin süre fazlarının hesaplanması, rejimler arası geçişin olasılıksal olarak tespiti ve her bir rejimde geçirilen ortalama süreler, ileriye dönük yapılacak olan politika tespitleri için önem arz etmektedir.
Bu çalışmada Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne ait GSYH değerleri ele alınarak iktisadi konjonktür yapısının rejim değişimlerine maruz kalıp kalmadığı Markov Rejim Değişim Modeli ile tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla doğrusal birim kök testlerinin yanında yapısal kırılmaları da dikkate alan Zivot-Andrews birim kök testi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre; ülke ekonomisi daralma ve genişleme olmak üzere iki farklı rejimde hareket etmekle birlikte genişleme rejiminde yüksek kalıcılık sergilemiştir. Nitekim, ülke ekonomisi daralma döneminde iken izleyen dönemde ekonominin tekrar daralma döneminde olma olasılığı P00=0.45862; ülke ekonomisi genişleme döneminde iken izleyen dönemde ekonominin tekrar genişleme döneminde olma olasılığı P11=0.922282 olarak tespit edilmiştir. Ayrıca; 1930-32, 1944-47, 1960-61, 1980, 2001 ve 2009 yılları daralma rejimine denk düşen tarihler olarak tespit edilmiştir. ABD kaynaklı oluşan 1929 ve 2008 krizlerinin Türkiye'ye etkisi bir yıl rötarlı olmuştur.
Anahtar Kelimeler: Markov Rejim Değişim Modeli, ADF, PP, Zivot-Andrews

Abstract:
From the moment of establishment of the Republic of Turkey; I have experienced many events that have deeply influenced the economy such as war, earthquake, global crises and military battles. Such events have had an effect on the economic conjuncture and have appeared as structural break downs. Calculation of the duration phases of the regime changes taking place on the economic conjuncture is crucial for policy determinations to be made prospectively for the transition between the regimes.
In this study, the Republic of Turkey by considering the economic conjuncture of state GDP value that is exposed to changes in the structure of the regime has tried to determine with Markov Regime Change Model. For this purpose, the Zivot-Andrews unit root test was also appliedi taking in to account structural unit breaks as well as linear unit root tests. According to research findings; the country's economy has moved in two different regimes, namely contraction and expansion, but has shown a high retention in the enlargement regime. As a matter of fact, while the country's economy is in a period of contraction, the probability of the economy being in a recession period is P00 = 0.45862 in the following period, while the country's economy is in its expansion period, while the probability of the economy being in its expansion period is P11 = 0.922282 in the following period. Also; 1930-32, 1944-47, 1960-61, 1980, 2001 and 2009 were identified as the  dates corresponding to the contraction regime. Formed in 1929 from the United States and the impact of the 2008 crisis, Turkey has been delayed for a year.
KeyWords: Markov Regime Change Model, ADF, PP, Zivot-Andrews