Obsesif kompülsif bozuklukta semptom boyutlarıyla bilişsel özellikler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between symptomdimensions and cognitive features in obsessive compulsivedisorder
Yazar: BAŞAK ŞAHİN
Danışman: DR. YASİR ŞAFAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel özellikler = Cognitive characteristics ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder

Özet:
Amaç: Bu çalışmada obsesif kompülsif bozukluk (OKB) semptom boyutlarına özgü
bilişsel farklılıkları tespit etmek, semptom boyutları ile bilişsel özellikler arasındaki
ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya Dışkapı Eğitim Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği'ne başvuran
100 OKB tanılı hasta, 100 sağlıklı kontrol dâhil edildi. Hastaların değerlendirilmesinde
Sosyodemografik Veri Formu, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Boyutsal
Obsesyon Kompülsiyon Ölçeği (BOKÖ), Yale Brown Obsesyon Kompülsiyon Ölçeği
(YBOKÖ), Anksiyete Duyarlılığı İndeksi 3 (ASI), Obsesif İnanışlar Ölçeği 44 (OİÖ),
Ruminatif Tepkiler Ölçeği (RTÖ), Bilişsel Kaynaşma Ölçeği (BKÖ) kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan OKB ve kontrol grubu yaş, cinsiyet ve medeni durum
açısından benzerdi. OKB grubunda semptom şiddetini ölçen ve bilişsel özellikleri
değerlendiren ölçek puanları kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede
yüksekti. OKB semptom boyutları ve bilişsel özellikler ile yapılan ikili korelasyon
analizlerinde BOKÖ bulaş alt boyutunun ASI fiziksel ve ASI sosyal dışında diğer tüm
bilişsel özelliklerle anlamlı pozitif yönde korelasyonu saptanmıştır. Diğer tüm alt
boyutların incelenen tüm bilişsel özelliklerle anlamlı pozitif yönde korelasyonu
saptanmıştır. Hiyerarşik regresyon analizlerinde BOKÖ bulaş alt tipi için anlamlı
yordayıcı bulunamaz iken; BOKÖ zarardan kaçınma için ASI bilişsel ve OİÖ sorumluluk;
BOKÖ kabul edilemez düşünceler için ASI bilişsel, OİÖ sorumluluk, BKÖ; BOKÖ
simetri için ASI bilişsel ve BKÖ anlamlı yordayıcı olarak saptanmıştır.
Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızın sonucunda bazı bilişsel özelliklerin bazı semptom
boyutları ile daha yakın ilişkide olduğu ve hatta bazı semptom boyutlarını yordadığı
gösterilmiştir. Elde edilen bulguların bilişsel davranışçı terapi uygulamalarında bu bilişsel
özelliklere spesifik müdahalelere yol gösterecek ve bu doğrultuda, ortaya çıkan
sonuçların ve önerilen modelin yeni araştırmalara yol göstererek bilişsel faktörler ve 
OKB semptom boyutları ilişkisinin daha iyi anlaşılmasına ve etkili terapi müdahaleleri
geliştirilmesine yarar sağlayacaktır.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to determine the cognitive differences specific to
symptom dimensions of obsessive compulsive disorder (OCD) and to investigate the
relationship between symptom dimensions and cognitive features.
Method: The study included 100 OCD patients and 100 healthy controls who applied to
the Psychiatry Clinic of Dışkapı Training and Research Hospital. Sociodemographic Data
Form, Beck Depression Scale, Beck Anxiety Scale, Dimensional Obsession Compulsion
Scale (DOCS), Yale Brown Obsessive Compulsion Scale (YBOCS), Anxiety Sensitivity
Index 3 (ASI), Obsessive Beliefs Questionnaire 44 Cognitive Fusion Scale (CFS) was
used to evaluate the patients.
Result: The OCD and control groups were similar in terms of age, gender and marital
status. In the OCD group, the scale scores measuring symptom severity and evaluating
cognitive features were significantly higher than the control group. Correlation analyzes
with OCD symptom dimensions and cognitive features revealed a significant positive
correlation between DOCS contamination subscale and all other cognitive features except
ASI physical and ASI social. A significant positive correlation was found between all
other sub-dimensions and all cognitive features examined. In the hierarchical regression
analysis, no significant predictor was found for the DOCS contamination subtype; ASI
cognitive and OBQ responsibility for DOCS harm avoidance; ASI cognitive, OBQ
responsibility, CFS for DOCS unacceptable thoughts; ASI cognitive, and CFS for DOCS
symmetry were found to be a significant predictors.
Discussion And Conclusion: Our results were shown that some cognitive features were
more closely related to some symptom dimensions and even predicted symptom
dimensions. The findings of this study will guide specific interventions to these cognitive
features in cognitive behavioral therapy applications and, in this direction, will lead to 
new researches of the results and the proposed model, which will help to better understand
the relationship between cognitive features and OCD symptom dimensions and to
develop effective therapy interventions.