Avrupa Birliği'nde gümrük birliği ve Türkiye uygulaması, Türkiye'ye etkileri
Customs union in European Union and Turkey application,its effects to Turkey
Yazar: AYŞEGÜL KAKICI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YALÇIN ALGANER
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dış ticaret politikaları = Foreign trade policies ; Ekonomik bütünleşme = Economic integration ; Gümrük Birliği = Customs Union

Özet:
Günümüzde artan ticaret hacmi ve gittikçe şiddetlenen rekabet ile birlikte,şirketlerin pazar paylarınıyükseltme çabalarıhızla artmaktadır. Bu rekabet ortamındaayakta kalabilmek uluslararasıalanda başarılıolmayızorunlu kılmaktadır. Yaşananküreselleşme sürecinde uluslararasıticarette mal, miktar kısıtlamasıgibi engellerin azaldığıve bölgesel entegrasyonların güçlendiği görülmektedir. Uluslararasıekonomik birleşmelerüye ülkeler arasındaki tüm ticaret engellerinin kaldırılmasıve belirli alanlardaki işbirliğininkurulmasıile ilgilenir.Cumhuriyetin ilanından sonra tüm alanlarda yönünü batıya çeviren Türkiye,özellikle ekonomik alanda AB ülkelerinin önemli partneri olmuş ve bu ülkelerinoluşturduklarıorganizasyonlar içinde yer almak istemiştir. Türkiye'nin 1963 yılındabaşlayan birlik macerası1996 yılında Gümrük Birliği'nin kabul edilmesiyle yeni bir boyutkazanmıştır.Tam üyelik esasına göre kurulmuşolan AB sisteminde, ülkeler önce tam üyestatüsüne sahip olurlar ve daha sonra siyasal, ticari, mali ortak yükümlülükler altınagirerler. 6 Mart 1995'de Türkiye- AB Ortaklık Konseyi Kararıolarak kabul edilen ve 1Ocak 1996'da yürürlüğe giren Gümrük Birliği ile Türkiye'nin AB'ne tam üye olmadan, tamüye ülkelerin girdiği yükümlülükleri üstlenmiştir.Bu tezin yazılmasındaki amaç, AB-Türkiye Gümrük Birliği'nin Türkiye ekonomisiüzerindeki etkilerini yaygın olarak bilinen ve hakkında yeterli veri olan değişkenleriincelemek ve Türkiye için etkili olup olmadığıhakkında genel bir değerlendirme yapmaktır.Bu tezde, Gümrük Birliği'nin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkileri dışticaret,mali yardımlar, doğrudan sermaye yatırımları, rekabet ve diğer (üyelik sürecinde, ticaretinönündeki teknik engellerin kaldırılmasında, fikri mülkiyet haklarıüzerinde ve kamugelirleri üzerinde etkileri) başlıklarıaltında incelenmiştir.IITürkiye Cumhuriyeti tarihinin en kapsamlısiyasi ve ekonomik kararıolan GümrükBirliği'nin siyasi irade eksikliği, ilgili karar mekanizmalarında yer alınamaması, maliyardımların siyasi nedenlerle engellenmesi gibi negatif yönlerine rağmen, incelenenparametreler ışığında Türkiye ekonomisine zarar verdiğine dair bir bulguya rastlanmamıştır.Sonuç olarak, Gümrük Birliği'nin siyasi yarardan çok ekonomik yarar sağladığıveekonomiyi genel olarak olumlu etkilediği belirtilebilir.

Abstract:
Steadily increasing volume of trade and intense competition force the companiesto increase their market shares in today?s world. It is essential to have a significant role ininternational trade in order to survive. In this manner, the quantity restrictions ininternational trade are diminishing and regional integrations are strengthening during theglobalization process we are witnessing. International Economic Union is interested in tocancel all commercial handicap between the countries which are member of union and toestablish cooperation in certain area.Following the declaration of Republic, Turkey determined to harmonize itsinstitutions and applications with the western world in all fields. Especially, Turkey becamea partner in trade with EU countries. Turkey wanted to access in all organizations within theEU. Turkey?s adventure of accessing the EU started in 1963 and following the accession inCustoms Union in 1996 Turkey came to a new milestone.In EU system, which is established according to full membership, countries firsthave full membership and after then they join in sharing the political, commercial, financialobligations. Due to accessing in the Customs Union, which was accepted by the Turkey-EU Associate Council on 1995, March 6th and entered into force on 1996 January 1st,Turkey accepted the fulfill all of the customs obligations of EU before gaining fullmembership to EU.The purpose of this thesis is to study the effects of EU-Turkey Customs Union onTurkish Economy in terms of selected parameters and to make a general evaluation onwhether it is effective for Turkey or not.The effects of customs union is discussed under the headings of foreign trade,foreign direct investment, financial aids, competition and other parameters like effects onway to membership, technical barriers on trade, intellectual property rights and publicincome.IVUnder the light of parameters studied in this thesis, there is no serious evidencethat Customs Union application affected Turkish economy in a bad manner, even thoughTurkey suffered from political unwillingness, had no role in decision-making mechanismsand had to benefit from only insufficient amount of financial aids. Consequently, it seemsthat economic benefits outweigh results raised from political issues and overall effect ofcustoms union on Turkish economy is positive.