Verimlilik indeksleri ve etkinlik analizleri ile üretim performansının değerlendirilmesi ve bir işletme uygulaması
Evaluating the production performance with productivity indexes and efficiency analysis and a business application
Yazar: MELEK CANDAN ATASOY
Danışman: DOÇ. DR. NECDET ÖZÇAKAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; Etkinlik tahmin modeli = Efficiency prediction model ; Firma performansı = Firm performance ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Verimlilik = Productivity ; Verimlilik analizi = Productivity analysis ; Üretim = Production

Özet:
Başlangıcı önceki yüzyıllara dayanan verimlilik ve etkinlik hesaplamaları, işletmelerde zaman içerisinde önemini yitirmiştir. Özellikle hesaplamaların gerektirdiği verilere sahip olmanın maliyetlerinden ötürü, pek çok işletme bu maliyetlerin katlanılmasının stratejik önemini göz ardı etmiştir. Ancak, son yıllarda fark yaratmayı yönetsel bir politika olarak kabul eden ve değişimin hızım yakalayarak sektördeki başarısını sürdürmeyi arzulayan firmaların sayısının artmasıyla; verimlilik ve etkinlik çalışmaları da hızla eski önemini kazanma eğilimi içerisine girmiştir. Bir işletmenin her departmanına uygulanabilecek olan bu yöntemler, firmaların faaliyet gösterdikleri sektörde varlıklarını sürdürebilmeleri açısından teknik olarak oldukça kuvvetli araçlardır. Daha da önemlisi, etkinlik ve verimlilik ayrımının farkına varılarak ve dolayısıyla kârlılığın bu kavramlarla bağlantısı oluşturularak, özellikle kâr amacı güden işletmelerin maliyet kayıplarını minimize etme hedefi daha etkin bir biçimde gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Bu tez çalışması kapsamında, literatürde en yaygın olarak kullanılan teknikler saptanmaya çalışılmakta ve bu tekniklerin teorik altyapısı oluşturularak belirli bir sektörde uygulaması yapılmaktadır. Etkinlik ve verimliliğin değerlendirilmesinde, en fazla stratejik öneme sahip olduğu düşünülen üretim performansı üzerinde durulmaktadır. Elde edilen sonuçlara göre, farklı teknikler ve her bir tekniğe ilişkin farklı bakış açılan doğrultusunda, eksiklikler belirlenerek optimum performans için gereklilikler belirlenmektedir. Üretim performansında, kaynak kullanımının minimize edilerek maksimum çıktının üretilmesi amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda, girdi maliyetleri ile kazançlar karşılaştırılarak kârlılık üzerinden etkinliğin ve verimliliğin tutarlı olup olmadığının görülmesi amacıyla kârlılık hesaplamalarına dayanan verimlilik değerlendirilmeleri de uygulamaya dahil edilmektedir.

Abstract:
Studies held on the productivity and efficiency determination, had been argued in management science and engineering since the last century. The main problem during these studies is difficulty in reaching necessary data and cost of this data reaching process. So, lots of companies didn't take the strategic role of this process into consideration. But in the recent decades, these kinds of studies gained importance and conducted by the companies who want to gain competitive advantage from productivity and efficiency methods. Companies can use these methods, both in corporate level and functional level. And these methods are powerful tools that give core competence ability to the company in its sector. More importantly, in profit seeking organizations, minimizing the cost losses objective is realized more effectively, through discriminating the effectiveness and efficiency; and also through relating the profitability to the concept in question. In this dissertation project; the most commonly used methods in literature are analyzed, linkage of these methods with theoretical background established, and research is applied on a specific industry. The research is keen on production performance, which is one of the most strategic variables In the process of productivity and efficiency evaluation. In 'Production Performance', the main purpose is to have maximum output with minimum resource use. To find out whether the efficiency and productivity based on profits are consistent, it is included, in this context, the productivity assessment based on profitability through the comparison of input costs and revenues.