Kızılçam ormanında kesi̇m artıklarının ayrışması ve besi̇n döngüsüne katkıları
Decomposition of logging residues and its contribution to nutrient cycling in a brutian pine forest
Yazar: HEDİYE ÖZEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEVZAT GÜRLEVİK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Gençleştirme ve bakım kesimleri sırasında ciddi miktarlarda kesim artığı ormanda terkedilmekte ve bırakılan bu materyal ortamdaki besin dinamiklerini etkileyebilmektedir. Bu çalışmada,  Burdur-Ağlasun yöresindeki bir kızılçam (Pinus brutia Ten.) ormanındaki iki farklı sahada (tıraşlama yapılmış açık alan ile tam kapalı olgun bir meşcere) altı farklı kesim artığının (yaprak, sürgün, kabuk, dal, kozalak ve gövde) ayrışması ve besin dinamikleri iki yıl boyunca araştırılmıştır. Neticede; ayrışma hızı bakımından iki alan arasında önemli bir fark tespit edilememiştir. Ancak, kesim artıkları birbirinden oldukça farklı ayrışma hızlarına ve besin salım dinamiklerine sahip olmuşlardır. İki yılın sonunda, örneklerin kütle kayıp miktarı % 10-53 arasında gerçekleşmiş ve örnekler kütle kayıp oranlarına göre; yaprak > sürgün > kabuk > dal > kozalak > gövde şeklinde sıralanmışlardır. Ayrışma hızı ile örneklerin başlangıçtaki kimyasal nitelikleri arasında ilişki bulunamamıştır. Ancak ayrışma hızı ile örneklerin yıllık ortalama nem içerikleri arasında pozitif ilişki tespit edilmiştir. İki yılın sonunda, tüm örneklerde K içeriği % 60'a varan oranlarda azalırken, Fe içeriği 14 kata varan oranlarda artmıştır. Diğer elementlerde ise, ayrışan örneklerin ortamda besin kaynağı veya yutağı olma özellikleri ise elemente ve örneğe göre farklılıklar arz etmiştir. Bu sonuçlara göre; özellikle yaprak artıklarının çok hızlı ayrışma özelliğinden dolayı ortamda önemli bir besin kaynağı rolü gördüğü; buna karşın, yavaş ayrışan diğer örneklerin en azından kısa vadede besin yutağı oldukları söylenebilir.

Abstract:
Substantial amounts of logging residues are left on site during regeneration and thinning operations and these materials have a potential to alter nutrient dynamics of forests. In this study, we investigated decomposition and nutrient release dynamics of six different logging residues (needle, twig, bark, branch, cone and stem) in two sites (clearcutting area with no canopy, mature stand with closed canopy) in a Brutian pine (Pinus brutia Ten.) forest in Burdur-Ağlasun region for two years. Results showed there was no significant difference between two sites in term of decomposition rate. However, residue samples had significantly different decomposition rates and nutrient release dynamics. At the end of two years, logging residue samples lost 10-53 % of their initial masses; they were arranged from fastest to slowest in the following order: needle > twig > branch > cone > bark > stem. There was no correlation between mass loos rates and initial chemical characteristics of the residue samples. However, mass loss and mean annual moisture contests of the samples were highly correlated. After two years, up to 60 % of the initial K content was released while Fe contents were increased up to 14-fold for all samples. As for other nutrients, sample types and elements had different results about whether the samples are source or sink of that particular nutrient. These findings indicated that foliage residues may act as a source of nutrients in the forest due to their faster decomposition rates, while other slower-decomposing residues may perform as a sink for nutrients, at least for the short term.