Etkinlik temelli uygulamaların sosyal bilgiler öğretmen adaylarının medya okuryazarlığına yönelik yansıtıcı düşünme becerilerine etkisi
The effect of activity-based practices on social studies teacher candidates' reflective thinking skills related to media literacy
Yazar: AYŞEGÜL YILMAZER
Danışman: PROF. DR. ÜNSAL BEKDEMİR
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, medya okuryazarlığına yönelik yansıtıcı düşünme etkinliklerinin, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının; medya okuryazarlığı, yansıtıcı düşünme ve medya okuryazarlığına yönelik yansıtıcı düşünme becerilerine etkisini ortaya koymak ve öğretmen adaylarının öğretim sürecine yönelik görüşlerini tespit etmektir. Karma yöntem araştırma desenlerinden biri olan iç içe desene göre tasarlanan araştırmanın nicel boyutu deneysel desende gerçekleştirilmiştir. Nicel verileri toplamak amacıyla, öğretmen adaylarının medya okuryazarlığına yönelik yansıtıcı düşünme becerilerini ölçmeyi hedefleyen özgün bir ölçek geliştirilmiştir. Ayrıca medya okuryazarlığı ve yansıtıcı düşünme yeterliklerini belirlemek amacıyla iki farklı ölçekten daha yararlanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda deney grubunda yer alan 10 öğretmen adayı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve bu görüşmelerin analizinde içerik analizinden faydalanılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel bulgulara göre deney ve kontrol grubu ön test puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Deney ve kontrol grubu son test yeni medya okuryazarlık puanları arasında istatistikî olarak anlamlı bir farklılık belirlenmezken; yansıtıcı düşünme ve medya okuryazarlığına yönelik yansıtıcı düşünme puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. Deney grubunda yer alan öğretmen adaylarının medya okuryazarlık, yansıtıcı düşünme ve medya okuryazarlığına yönelik yansıtıcı düşünme ön test ve son test puanları arasında son test lehine anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının görüşlerinden yola çıkarak elde edilen nitel bulgulara göre, hazırlanan etkinliklerin katılımcıların medya okuryazarlığına yönelik bakış açılarını farklı yönlerden etkilediği, medya okuryazarlığı konularını öğrenmelerini kolaylaştırdığı, medya okuryazarlığı ve yansıtıcı düşünme dışında karar verme, eleştirel düşünme ve iletişim gibi birçok becerilerini geliştirdiği, mesleklerine ve günlük hayatlarına katkılar sağladığı belirlenmiştir. Öğretmen adayları bu tür etkinliklerin diğer derslerde de kullanılması gerektiğini belirtmişlerdir. Elde edilen sonuçlar ilgili alanyazın ile birlikte tartışılarak öneriler getirilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the effects of reflective thinking activities on media literacy on social studies teacher candidates' media literacy, reflective thinking and their reflective thinking skills on media literacy, and to determine prospective teachers' views on the teaching process. The quantitative dimension of the study which was designed in accordance with the nested design and is one of the mixed method research designs, was carried out in an experimental design. In order to collect quantitative data, a unique scale was developed to measure the reflective thinking skills of prospective teachers on media literacy. In addition, two different scales were used to determine media literacy and reflective thinking competencies. In the qualitative aspect of the research, semi-structured interviews were conducted with 10 pre-service teachers in the experimental group, and the content analysis method was used while analyzing these interviews. According to the quantitative findings obtained from the investigation, no significant difference was found between the pre-test scores of the experimental and control groups. No statistically significant difference was determined between the final media literacy scores in the experimental and control groups; however a significant difference was found between reflective thinking and media literacy scores in favor of the experimental group. The analysis revealed a significant difference in favor of the final test scores between the pre-test and final test scores of pre-service teachers in the experimental group regarding media literacy, reflective thinking and their reflective thinking on media literacy. According to the qualitative findings acquired from the opinions of prospective teachers, the aforesaid activities affect participants' perspectives on media literacy from different aspects, facilitate them to learn new information on media literacy subjects, and also improve many other skills such as decision making, critical thinking and communication apart from media literacy and reflective thinking alone plus it has been shown that these activities contributed to their professions and daily lives. Prospective teachers state that such activities should be used in other courses as well. These results were discussed together with the relevant literature and suggestions were made.