Madde kullanım bozukluğu olan bireylerde inflamatuvar süreç ve beslenme durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of inflammatory process and nutritional status in individuals with subtance USE disorders
Yazar: MURAT URHAN
Danışman: DOÇ. DR. MAKBULE GEZMEN KARADAĞ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Psikiyatri = Psychiatry ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Diyet tedavisi = Diet therapy ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Tat = Taste ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Madde kullanımının bireylerin beslenme durumuna, inflamasyona ve tat algısına olan etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılan bu çalışmaya yaşları 18-50 yıl arasında değişen madde kullanım bozukluğu olan 90 erkek (25,4±5,33 yıl) ve sağlıklı 32 erkek (25,8±3,75 yıl) olmak üzere toplam 122 erkek birey dahil edilmiştir. Antropometrik ölçümler yapılmış, beden kütle indeksi (BKİ) hesaplanmış, besin tüketimi ve fiziksel aktivite kaydı alınmış ve bazı biyokimyasal ölçümler analiz edilmiştir. Ayrıca katılımcılara Subjektif Global Değerlendirme uygulanmıştır. Tat duyarlılıklarının belirlenmesi için tat analizi yapılmıştır. Madde kullanım bozukluğu olan bireylerin ve sağlıklı katılımcıların BKİ değeri sırasıyla; 21,2±1,88 kg/m2 ve 24,1±1,64 kg/m2 olarak belirlenmiştir (p<0,01). Madde bağımlılarının günlük diyetle enerji alımının ortalama 1561,2±437,79 kkal, kontrol grubundaki bireylerin ise günlük ortalama 2231,0±218,32 kkal olduğu ve madde kullanan bireylerin diyetle enerji ve besin ögesi alımlarının kontrol grubundaki bireylerden önemli düzeyde daha az olduğu bulunmuştur (p<0,01). Bireylerin diyet kalitesi ortalama besin ögesi yeterlilik oranı (MAR) ile değerlendirildiğinde madde bağımlılarının günlük ihtiyaçlarının %51,3±14,69'unu ve sağlıklı bireylerin %93,5±9,01'ini aldıkları belirlenmiştir (p<0,01). Subjektif Global Değerlendirmeye göre madde kullanan bireylerin %43,3'ünde hafif-orta derecede malnütrisyon olduğu saptanmıştır. Madde bağımlılarında serum C-reaktif protein (CRP) değerinin kontrol grubundan daha fazla olduğu  (p<0,01) ve madde kullanan bireylerde subklinik inflamasyonun bulunduğu belirlenmiştir. Beş temel tada duyarlılığın saptanmasında (tatlı, tuzlu, acı, ekşi ve umami) sağlıklı gruptaki bireylerin %75'i en az dört ve üstü tadı tanımlarken madde bağımlılarında bu oran %38,9 olarak bulunmuştur (p<0,01). Madde bağımlılarının %80'ninin sedanter bir yaşam sürdüğü ve enerji harcamalarının kontrol grubundaki bireylerden önemli düzeyde daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,01).  Bu çalışmada madde kullanan bireylerin beslenme alışkanlıklarının kötü olduğu beslenme durumlarında bozukluklar bulunduğu ve tat algılarında önemli düzeyde bozukluklar olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak tedavi için AMATEM başvuran kişilerde beslenme durumunun mutlaka uygun değerlendirme araçlarıyla incelenmesi ve farmakolojik tedavinin yanında kişiye özel bir beslenme programı uygulanması yararlı olacaktır.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the effects of substance use on the nutritional status, inflammation and taste perception of individuals. A total of 122 subjects were included, 90 males (25,4±5,33 years) and 32 healthy males (25,8±3,75 years) with age between 18-50 years. Anthropometric measurements were made, body mass index (BMI) was calculated, nutrient consumption and physical activity were recorded and some biochemical measurements were analyzed. Subjective Global Assessment was also applied to the participants. Taste analysis was done to determine taste sensibilities. Individuals with substance use disorders and healthy participants had the BMI value, respectively; 21,2 ± 1,88 kg/m2 and 24,1±1,64 kg/m2, respectively (p<0,01). It was found that the average daily intake of the substance dependents was 1561.2±437.79 kcal/day and that of the control group was 2231.0±218.32 kcal/day, and that the dietary intake of energy and nutrients was significantly lower in the control group than in the control group (p<0.01). When the dietary quality of the individuals was evaluated by the mean adequacy ratio (MAR), it was determined that the substance addictions received 51.3±14.69% of daily necessities and 93.5 ± 9.01% of healthy individuals (p<0,01). According to Subjective Global Assessment, 43.3% of the subjects using substance were found to have mild to moderate malnutrition. It was determined that serum C-reactive protein (CRP) value was higher in substance dependents than control group (p<0.01) and subclinical inflammation was found in substance-using individuals. 75% of the individuals in the healthy group were found to have at least four or more tastes in determining the sensitivity of five basic tastes (sweet, salty, bitter, sour and umami), while the proportion of the addicts was 38.9% (p<0,01). It was found that 80% of substance dependents survived a sedanter life and their energy expenditure was significantly lower than the control group (p<0.01). In this study, it was determined that nutritional habits of the subjects who used substance were disturbed in nutritional status and there were significant disorders in taste perceptions. In conclusion, it would be beneficial to examine the nutritional status of AMATEM applicants for appropriate treatment with appropriate assessment tools and to apply a personalized nutrition program besides pharmacological treatment.