Stresin mülakat performansına ve işe kabule etkisi: Ampirik bir araştırma
The effect of anxiety on interview performance and job acceptance: A study
Yazar: SILA DEMİRKOL
Danışman: PROF. DR. TEKİN AKGEYİK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Endüstri İlişkiler ve İnsan Kaynakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kaygı = Anxiety ; Mülakat = Interview ; Performans = Performance ; Stres = Stress ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İşe alma = Recruitment

Özet:
Mülakat stresi, adayın mülakat öncesinde ve sırasında kaygı verici duygulara sahip olmasıdır.
Mülakat stresini ortaya çıkaran faktörler çok çeşitlidir. Bu sebeplerden biri sosyal desteğin
yetersizliğidir. Ayrıca finansal ihtiyaçlar da mülakat stresinin oluşumundaki önemli
faktörlerden biridir. Görüşmenin aday açısından belirsizliği mülakat stresinin oluşumuna etki
eden diğer bir faktördür. Literatürdeki araştırmalar mülakat stresi ve mülakat performansı
arasında anlamlı ilişki olduğunu göstermektedir.
Bu tezin amacı, aday stresinin mülakat performansına ve işe kabule etkisini analiz etmektir. Bu
çalışma, Türkiye'de stresin mülakat performansı ve işe kabule etkisini analiz eden öncü bir
araştırma niteliğindedir. Bu tez için kullanılan veri seti, İstanbul'da faaliyet gösteren bir yazılım
şirketinde mülakata katılan 118 adaydan toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak "Algılanan
Stres Ölçeği" kullanılmıştır.
Öncelikle hiyerarşik regresyon analizi sonuçları, stres puanının İK mülakat puanının açıklayıcı
değişkeni olduğunu, buna karşılık teknik mülakat puanının ise, açıklayıcı değişkeni olmadığını
göstermiştir. İkinci olarak, lojistik regresyon analizi bulgularına göre stres, adayların işe
kabulünün açıklayıcı değişkeni değildir. Ayrıca analizler, stres puanı ile mülakat puanı (hem
İK hem de teknik) ve işe kabul arasında korelasyon ilişkisi olmadığını göstermektedir.
Ancak korelasyon sonuçları, İK mülakat puanının yaş ile istatistiki açıdan anlamlı ve pozitif
yönlü ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Korelasyon analizlerinin diğer sonuçları, teknik
mülakat puanının ve iş kabulün yaş ile anlamlı ve negatif yönlü ilişkili olduğuna işaret
etmektedir. Ayrıca, sonuçlar stres puanının cinsiyet ve pozisyon ile anlamlı ve pozitif yönlü
ilişkili olduğunu göstermektedir. Buna ek olarak stres puanının medeni durum ve deneyim ile
anlamlı ve negatif yönlü ilişkili olduğu tespit edilmiştir.
Son olarak ANOVA testleri, işe kabulün; yaş ve stres grubuna göre, istatistikî olarak anlamlı
şekilde farklılaştığına işaret etmektedir. Ayrıca mülakat stresinin; cinsiyet, medeni durum, ebeveyn olma, deneyim ve pozisyona göre istatistikî olarak anlamlı şekilde farklılaştığını gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: işe alım, mülakat, stres, mülakat stresi, mülakat performansı.

Abstract:
Interview anxiety is when a candidate experiences anxious feelings before and during the
interview. The factors that cause interview anxiety are very diverse. One of these factors is the
lack of social support. Financial needs are also an important factor in the development of
interview anxiety. The uncertainty of the interview for the candidate is another factor affecting
the occurrence of interview anxiety. Research in the literature shows that there is a significant
relationship between interview anxiety and interview performance.
The aim of this study is to analyze the effect of anxiety on interview performance and job
acceptance. This thesis is a pioneering study analyzing the impact of anxiety on interview
performance and job acceptance. The dataset for the study included 118 candidates who
participated in the interview in a software company located in Istanbul. "Perceived Anxiety
Scale" was used as an anxiety assessment instrument.
The results of the regression analysis showed that while the anxiety score was determined as
the explanatory variable of the HR interview score, it was not an explanatory variable of the
technical interview score. Secondly, according to the logistic regression analysis findings, only
the variable "age" was the explanatory variable job acceptance. The analyzes showed that there
was no correlation between stress score, and interview scores (both HR and technical) and job
acceptance.
Moreover; the results of correlation analyses indicated that HR interview score was positively
and significantly correlated with age. The other results of correlation analyses indicated that
technical interview score and job acceptance were negatively and significantly correlated with
age. Furthermore, the results reported that anxiety score was positively and significantly
correlated with gender and position. In addition, anxiety stress score was found to be negatively
and significantly correlated with marital status and experience.
Finally, the analyzes indicated that job acceptance differed statistically significantly according
to age and anxiety group. Also, ANOVA tests suggested that interview anxiety differed
statistically significantly according to gender, marital status, being a parent, experience, and position.

Keywords: recruitment, interview, anxiety, job interview anxiety, interview performance.