Muğla ili marul alanlarında bulunan yabancı otların ve bunlara karşı kimyasal mücadelede kullanılabilecek herbisitlerin belirlenmesi
Determination of the weeds in lettuce fields in Muğla province and herbicides which can be used against these weeds
Yazar: ARİF DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. GÜRSEL KARACA
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Herbisitler = Herbicides ; Kimyasal etki = Chemical effects ; Kimyasal işlem = Chemical treatment ; Kimyasal mücadele = Chemical control ; Marul = Lettuce ; Otlar = Herbs ; Yabancı otlar = Weeds

Özet:
Marul (Lactuca sativa L.) Asteraceae familyasına bağlı tek yıllık, geniş yapraklı bir sebzedir. Hastalık ve zararlılar gibi yabancı otlar da verimi olumsuz etkileyen faktörler arasındadır. Yabancı otlar besin, su ve ışık rekabetiyle  bitkinin gelişimini engellemekle kalmaz, aynı zamanda zararlılara ve hastalık etmenlerine konukçuluk yaparak da bitkilerde ikincil zarara neden olurlar. Bu çalışmada, Muğla ilinde marul yetiştirilen alanlardaki önemli yabancı otların belirlenmesi amacıyla, 2018 yılı üretim sezonunda Dalaman, Fethiye, Köyceğiz, Marmaris, Menteşe, Milas, Seydikemer, Ula ve Yatağan ilçelerindeki 62 marul tarlasında survey çalışması yapılmıştır. Çalışma sonucunda, Cyperus rotundus, Matricaria chamomilla, Sorghum halepense, Avena sterilis ve Tribulus terrestris % 100 rastlama sıklığı ile ildeki marul alanlarında en yaygın yabancı otlar olarak belirlenmiştir. Bunlar arasında ilk üç yabancı ot yoğunluk ve kaplama alanları bakımından da ilk sıralarda yer almıştır.

Bu çalışmada ayrıca söz konusu yabancı otlara karşı kullanılabilecek bir herbisitin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca uygun olarak, marulda ruhsatlı olmayan 915 g/l s-Metolachlor + 45 g/l Benoxacor ve %60 Benfluralin etken maddeli iki herbisitin etkinlikleri, Fethiye ilçesinde bulunan iki farklı alanda, tesadüf blokları deneme deseninde ve üç tekrarlamalı olarak kurulan tarla denemeleri ile belirlenmiştir. Denemeler sonucunda her iki herbisitin de yabancı ot gelişimini yeterince engelleyemediği ve yabancı ot yoğunluklarının istatistik açıdan kontrol parsellerinden farklı olmadığı belirlenmiştir. Herbisitlerin marul bitkilerinin gelişimi üzerinde ise herhangi bir olumsuz etkileri gözlenmemiştir.

Abstract:
Lettuce (Lactuca sativa L.), belonging to Asteraceae family, is an annual broad leaved vegetable. Besides pests and diseases, weeds are among the factors negatively affecting yield. Weeds not only inhibit plant growth by nutrient, water and light competition, but also cause secondary damage by hosting pests and disease agents. In order to determine the important weed species in 62 lettuce fields in Muğla province, surveys were performed in lettuce fields of Dalaman, Fethiye, Köyceğiz, Marmaris, Menteşe, Milas, Seydikemer, Ula and Yatağan districts in 2018 growing period. As a result, Cyperus rotundus, Matricaria chamomilla, Sorghum halepense, Avena sterilis and Tribulus terrestris were determined as the most common weed species with 100% frequency of coincidence. Among them, density and coverage area of the first three weed species were also higher than the others.

It was also aimed in the study to determine a herbicide which can be used against these weeds. In accordance with this goal, efficiency of two herbicides; 915 g/l s-Metolachlor + 45 g/l Benoxacor and %60 Benfluralin, which were not registered for lettuce areas, were determined against these weeds by field trials performed in two different fields in Fethiye district, according to randomized complete block design with three replications. As a result of the trials, it was found that both herbicides could not satisfactorily inhibit weed growth, and weed densities were not statistically different from those in control parcels. No negative effect of the herbicides on lettuce growth was observed.