Bazı bitkisel kökenli uçucu yağların biyoherbisidal etkilerinin araştırılması
Bioherbicidal effects of some plant essential oils
Yazar: BURCU KÖSE YILDIRIM
Danışman: DOÇ.DR. HÜSREV MENNAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, farklı yabancı ot türlerinin tohum çimlenmesi ve kökgelişimine bazı bitkisel kökenli uçucu yağların bioherbisidal etkileriaraştırılmıştır. Bu amaçla Samsun yöresinden toplanan Nane (Mentha spicataL. subsp. spicata), defne (Laurus nobilis L.), rezene (Foeniculum vulgare Mill.),kekik (Thymus praecox subps. jankea), kekik (Satureja montana L.), izmir kekiği(Origanum onites L.) ve kişniş (Coriandrum sativum L.) gibi 8 farklı bitkiye aityaprak ve çiçek materyallerinden elde edilmiş olan uçucu yağlar kullanılmıştır.Elde edilen uçucu yağların bioherbisidal etkileri petri kaplarında kuzu kulağı(Rumex crispus L.), kirpi darı (Sateria glauca L. P.B.), imam pamuğu otu(Abutilon theoprastii (L.) Medik.), arslan dişi (Taraxacum officinale), horoz ibiği(Amaranthus retroflexus L.), yabani havuç (Daucus corata L.), tarla akça çiçeği(Thlaspi arvense L.), tavşan bıyığı (Poa annua L.), sirken (Chenopodium albumL.) ve yabani yulaf (Avena sterilis L.), tohumlarına karşı 3 ayrı dozda (2, 5 ve10-?l/petri ) test edilmiştir.Denemede kullanılan tüm uçucu yağlar test bitkilerine ait tohumlarınçimlenmesi ve kök gelişimi üzerinde yüksek oranda engelleyici etkidebulunmuşlardır. Uçucu yağların engelleyici etkileri yabancı ot türlerine görefarklılık göstermiştir. M. spicata, O. onites ve S. montana'dan elde edilen uçucuyağlar tohum çimlenmesi ve kök gelişimini en yüksek düzeyde engelleyici etkigösterirken, C. sativum'dan elde edilen uçucu yağın engelleyici etkisi en düşükdüzeyde bulunmuştur. P. annua, A. sterilis, A. retroflexus ve T. arvensedenemede kullanılan tüm uçucu yağlara daha hassas, R. crispus ise dahadirençli bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Uçucu yağ, Allelopati, Biyoherbisit, Rumex crispus L.,Sateria glauca L. P.B., Abutilon theoprastii (L.) Medik, Taraxacum officinale,Amaranthus retroflexus L., Daucus corata L., Thlaspi arvense L., Poa annua L.,Chenopodium album L. ve Avena sterilis L.

Abstract:
In this study the bioherbicidal effects of plant essential oils on seedgermination and root development of different weed species were investigated.Essential oils were extracted from the leaves and flowers of eight different plantspecies Mentha spicata L. subsp. spicata, Laurus nobilis L., Foeniculumvulgare Mill, Thymus praecox subps. jankea, Satureja montana L., Origanumonites L. and Coriandrum sativum L. collected from Samsun of Turkey.Bioherbicidal activities of essential oils were assayed in three doses (2, 5 ve 10?l/petri dish) petri dishes against seeds of Rumex crispus L., Sateria glauca L.P.B., Abutilon theoprastii (L.) Medik, Taraxacum officinale, Amaranthusretroflexus L., Daucus corata L., Thlaspi arvense L., Poa annua L.,Chenopodium album L. ve Avena sterilis L. All essential oils used in theexperiments were highly phytotoxic on seed germination and seedling growth ofweed species. As increasing essential oil concentration the inhibitory effects onseed germinations and seedling growth increased. M. spicata, O. onites and S.montana essential oil possessed the highest inhibitory effect on seedgermination and root development, whereas C. sativum essential oils had theleast inhibitory effect. Poa annua L.,, Avena sterilis L., Amaranthus retroflexusL. and Thlaspi arvense L. was most suscebtible, and Rumex crispus L. wasmost resistant to the all essential oils than the other weed species used in thisstudy.Key Words : Essential oil, Allelopathy, Bioherbicide, Rumex crispus L., Sateriaglauca L. P.B., Abutilon theoprastii (L.) Medik, Taraxacum officinale,Amaranthus retroflexus L., Daucus corata L., Thlaspi arvense L., Poa annua L.,Chenopodium album L. ve Avena sterilis L.