Gebelikte tuz kısıtlamasının anne-bebek idrar iyot düzeyine ve yenidoğan hipotiroidi taramasına etkisi
The effects of salt restriction in pregnancy on mother-infant urinary iodine levels and on neonatal hypothyroidism screening
Yazar: ARZU KUTLU YAMAN
Danışman: DOÇ. DR. BAHRİ ERMİŞ
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anneler = Mothers ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Gebelik = Pregnancy ; Tirotropin = Thyrotropin ; İdrar = Urine ; İyot = Iodine ; İyot eksikliği = Iodine deficiency

Özet:
Konjenital hipotiroidi, önlenebilir zeka geriliğinin en önemli nedenlerinden birisidir. İyot, tiroid hormon sentezi için gerekli eser bir elementtir. İyot, beyin gelişiminin çok hızlı olduğu intrauterin dönem ile doğumdan sonraki ilk üç ayda kritik öneme sahiptir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) gebelerde ve emziren kadınlarda 200 µg/gün, yenidoğanlarda 90 µg/gün iyot alımını önermektedir. İyot kaynağı olarak genellikle iyotlu tuz kullanılmaktadır.İyot yetersizliği hastalıkları ve bölgenin iyot durumunun değerlendirilmesinde bebek ve erişkinlerin idrar iyot düzeyleri ve tiroid fonksiyonları kriter alınmaktadır.Amacımız, tuz kısıtlaması yapılan ve normal beslenme düzeni olan anne ve bebeklerinin idrar iyot düzeylerini ölçmek; ayrıca, idrar iyot düzeylerinin bebeklerin TSH değerleri, geri çağrılma oranları ve geçici hipotiroidi tablosuna etkisini araştırmaktır.Çalışmaya, gebelikte tuz kısıtlaması yapılan 50 anne ve bunlardan doğan 50 bebek, kontrol grubu olarak normal beslenme düzeni olan 66 anne ve bunlardan doğan 66 bebek alındı. Tuz kısıtlaması yapılan grupta; anne idrar iyot düzeyi 9.4 µg/dl, bebek idrar iyot düzeyi 22.7 µg/dl ve bebek TSH değerleri 7.8 mIU/ml idi. Kontrol grubunda; anne idrar iyot düzeyi 9.9 µg/dl, bebek idrar iyot düzeyi 22.7 µg/dl ve bebek TSH değerleri 7.4 mIU/ml idi. Gruplar arasında; anne idrar iyot düzeyi (p=0.745), bebek idrar iyot düzeyi (p=0.843) ve bebek TSH değerleri (p=0.760) açısından anlamlı fark saptanmadı.Annelerin ortalama idrar iyot düzeyi 9.7±8.1 µg/dl idi. Anne idrar iyot düzeyine göre; Zonguldak ili hafif derecede iyot eksikliği bölgesine girmekteydi. Çalışmaya katılan annelerde iyotlu tuz kullanım oranı %99 ve yeterli düzeyde bulundu.Bebeklerdeki ortalama idrar iyot düzeyi 22.7±9.0 (0.6-32.9) µg/dl idi. Tüm bebeklerdeki 5. gün ortalama TSH değeri 7.2±5.7 mIU/ml saptandı. Konjenital hipotiroidi taramasında, TSH>20 mIU/ml alındığında, tüm bebeklerde geri çağrılma oranı %5.2 (n=6) idi. Bunlardan iki bebeğe tedavi başlandı. Gruplar arasında geri çağrılma oranı açısından anlamlı fark yoktu.Beşinci gün TSH değerleri normal olan, ancak sonraki kontrollerinde TSH değerleri yükselen ve T4 değerleri düşen iki bebeğe daha tedavi başlandı. Böylece tüm bebekler arasında tedavi başladığımız bebek sayımız dört oldu. Tüm bebeklerdeki konjenital hipotiroidi sıklığı %3.4 bulundu. Konjenital hipotiroidi tanısı ile tedavi başlanan tüm bebeklerin idrar iyot düzeyleri 20 µg/dl'nin üzerindeydi.Sonuç olarak; ülkemizde gebe ve emziren annelerde iyot eksikliği halen önemli bir problem olarak varlığını sürdürmektedir. Gebelikte iyotlu tuz kullanımı ile iyot ihtiyacının giderilemeyeceği, iyot desteği için gebelere iyot içeren multivitamin veya iyot tabletlerinin verilmesi gerekmektedir. Doğum öncesi annelere cilt temizliği için uygulanan iyotlu antiseptikler bebeklerde iyot fazlalığına yol açmaktadır. Bebeklerdeki iyot fazlalığı, geri çağrılma oranlarını ve tarama maliyetini arttırıcı bir faktör olarak dikkat çekmiştir.Anahtar kelimeler: TSH, idrar iyotu, tuz kısıtlaması, yenidoğan, anne

Abstract:
Congenital hypothyroidism is one of the most important causes of preventable mental retardation. Iodine is a trace element which is necessary for the synthesis of thyroid hormone. Iodine has a critical importance on inutero rapid period of brain development and in the first three months after delivery. World Heath Organisation (WHO) recommends intake of 200 mcg/day iodine for pregnant and breastfeeding women and intake of 90 mcg/day iodine for newborns. Iodized salt is usually To assess the iodine deficiency disorders and iodine status of the region; neonatal thyroid functions, urinary iodine levels in infants and adults are taken into consideration.The aim of this study is to measure urinary iodine levels of mothers with salt restriction and with normal diets and urinary iodine levels of their babies; and also to investigate the effects of urinary iodine levels on infant TSH levels, retrieval rates and transient hypothyroidism.In our study, 50 mothers with salt restriction in pregnancy and 50 babies born from these mothers included as study group; 66 mothers with normal diets and 66 infants born from these mothers are included as control group. In salt restricted group; the main urinary iodine level of mothers was 9.4 µg/dl, urinary iodine level in infants was 22.7 µg/dl and THS value of infants was 7.8 mIU/ml. In control group; the main urinary iodine level of mothers was 9.9 µg/dl, urinary iodine level in infants was 22.7 µg/dl and THS value of infants was 7.41 mIU/ml. There were no significant difference between urinary iodine level of mothers (p=0.745), urinary iodine level of infants (p=0.843) and THS values of infants (p=0.760) among the groups.The main urinary iodine level of mothers was 9.7±8.1 µg/dl. According to the mothers urinary iodine levels, Zonguldak was in the mild iodine deficiency region. Ionized salt usage rate was 99% and found satisfactory in mothers participating in the study.The main urinary iodine level in infants was 22.7±9.0 (0.6-32.9) µg/dl. The main TSH value of all babies in the fifth day of birth was found 7.2±5.7 mIU/ml. In screening for congenital hypothyroidism, when TSH is accepted as >20 mIU/ml, recall rate was 5.2% (n=6). Two of these infants were treated. There were no significant differance between recall rates among the groups.Two infants were treated whose TSH levels were normal in fifth day of life but had elevated TSH levels and decreased T4 levels in the next controls. Finally, number of babies reached four who had given treatment from all of the babies. Congenital hypothyroidism incidance was found 3.4% in all infants. All infants treated with the diagnosis of congenital hypothyroidism had 20 µg/dl and over urine iodine levels.As a result, in our country iodine deficiency in pregnant and breastfeeding women still maintains an important problem. As iodine requirements during pregnancy can not be maintained by use of iodized salt; multivitamins containing iodine or iodine tablets should be given to support pregnant women for iodine. Pre-natal iodine antiseptics applied to mothers for skin cleansing leads to excess iodine in infants. Excess iodine in infants has been noted as an enhancer factor on retrieval rates and screening costs..Keywords: TSH, urine iodine, salt restriction, newborn, mother