İnoperabl klatskin tümör olgularında perkütan biliyer drenaj başarısını öngörmede volümetrik değerlendirmenin rolü
Role of volumetric assessment in prediction of percutaneous biliary drainage success in inoperabl klatskin tumors
Yazar: GÜLSÜM KÜBRA BAHADIR
Danışman: DOÇ. MUSTAFA ÖZDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Drenaj = Drainage ; Emboli = Embolism ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Safra kanal hastalıkları = Bile duct diseases ; Safra kanal neoplazmları = Bile duct neoplasms ; Safra kesesi hastalıkları = Gallbladder diseases ; Safra kesesi neoplazmları = Gallbladder neoplasms ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler

Özet:
Amaç: Klatskin tümör olgularında palyasyon amacı ile uygulanan tüm PTBD 
işlemleri sonrasında efektif bilirubin düşüşü ve hastanın klinik durumunda iyileşme 
sağlanamamakta, zaman zaman ek girişimsel tedavi yöntemlerine ihtiyaç 
duyulmaktadır. Bu çalışmada palyasyon amacıyla PTBD uygulanan Bismuth tip 3 ve 
4 inoperabl Klatskin tümörü olgularında, efektif bilirubin düşüşünün drene edilen 
karaciğer volümü ve işlem öncesindeki karaciğer fonksiyon durumu ile ilişkisinin 
incelenmesi amaçlanmıştır. 
Materyal ve method: Çalışmaya PTBD uygulanan Bismuth tip 3 ve 4 Klatskin tümör 
tanılı 34 hasta dahil edildi. Herhangi bir ek girişime gerek duyulmadan, PTBD 
işleminden 2 hafta sonraki total bilirubin düzeyinde işlem öncesi değere göre ≥ %50 
düşüş olması efektif drenaj olarak kabul edildi. BT kesitleri üzerinden hastaların total 
karaciğer volümleri ile sağ anterior, sağ posterior ve sol sektör volümleri ayrı ayrı 
hesaplandı. Drenaj kataterinin yerleştirildiği sektöre ve tümörün Bismuth tipine göre 
drene edilen karaciğer volümü karaciğere sanal kesme işlemi uygulanarak hesaplandı. 
Efektif drenaj sağlanabilmesi için drene edilmesi gereken karaciğer volümünün 
kestirim değerinin belirlenebilmesi amacıyla ROC analizi gerçekleştirildi. Ayrıca 
karaciğer fonksiyon durumunun efektif drenaj üzerindeki etkisini değerlendirmek için 
çok değişkenli lojistik regresyon analizi yapıldı.
Bulgular: Tüm hastalarda efektif drenaj yüzdesi %53'tür. Çok değişkenli lojistik 
regresyon analizi sonucunda drene edilen karaciğer volümü (OR = 1.10, 95%CI: 
1.014-1.208; P = 0.02), işlem öncesi INR değeri (OR = 0.001, 95%CI: <0.001-0.389; 
P = 0.03) ve işlem öncesi serum albümin düzeyi (OR = 1.55, 95%CI: 1.008-2.397; P 
= 0.04) efektif drenaj üzerinde etkili olan bağımsız faktörler olarak bulundu. Efektif 
drenajın sağanabilmesi için drene edilmesi gereken karaciğer volümünü belirlemek 
için kullanılan ROC analizinde kestirim değeri %37 olarak bulundu. Bu değerin 
sensitivitesi %81, spesifitesi %73'tür. İşlem sonrası kolanjit gelişen hasta grubunda 
drene edilen karaciğer volüm yüzdesi, kolanjit gelişmeyen gruba göre istatistiksel 
açıdan anlamlı olarak daha düşüktü (sırası ile %33 ve %50.7, p= 0.003).
Sonuç: Drene edilen karaciğer volüm yüzdesinin ≥%37 olması ve daha iyi karaciğer 
fonksiyonlarının göstergeleri olan yüksek albümin ve düşük INR değerleri efektif 
drenaj başarısı üzerine pozitif etkisi olan faktörlerdir. 
Anahtar kelimeler: Perkütan transhepatik biliyer drenaj, Kolanjiyokarsinom, 
Klatskin tümörü, Bilgisayarlı tomografi, Volümetrik analiz

Abstract:
Purpose: Effective bilirubin reduction and improvement in the clinical condition of 
the patient cannot be achieved after all percutaneous transhepatic biliary drainage 
(PTBD) procedures applied for palliation in Klatskin tumor cases, and sometimes 
additional interventional treatment methods are needed. The aim of this study examine 
the relationship of effective bilirubin decrease with drained liver volume and preprocedural liver function status in Bismuth type 3 and 4 inoperable Klatskin tumors 
undergoing PTBD for palliation.
Material and Methods: Thirty-four patients with Bismuth type 3 and 4 Klatskin 
tumors who underwent PTBD were included in the study. Without the need for any 
additional intervention, a decrease of ≥50% in total bilirubin level 2 weeks after the 
PTBD procedure compared to the pre-procedural value was considered as effective 
drainage. The total liver volume of the patients, as well as the right anterior, right 
posterior and left sector volumes, were calculated separately using CT volumetry. 
Right anterior, right posterior and left sector volumes as well as total liver volume were 
calculated separately using computed tomography (CT) volume measurement. The 
drained liver volume was calculated according to the sector in which the drainage 
catheter was placed and the Bismuth type of the tumor by applying virtual cutting to 
the liver. Receiver operating characteristic (ROC) analysis was performed to 
determine the cutoff value of the liver volume that needs to be drained in order to 
provide effective drainage. In addition, multivariate logistic regression analysis was 
performed to evaluate the effect of liver function status on effective drainage.
Results: The percentage of effective drainage in all patients is 53%. As a result of 
multivariate logistic regression analysis, drained liver volume (OR = 1.10, 95%CI: 
1.014-1.208; P = 0.02), pre-procedural INR value (OR = 0.001, 95%CI: <0.001-0.389; 
P = 0.03) and pre-procedural serum albumin level (OR = 1.55, 95%CI: 1.008-2.397; P 
= 0.04) were found to be independent factors on effective drainage. The cutoff value 
was found to be 37% in the ROC analysis used to determine the liver volume that 
needs to be drained for effective drainage. The sensitivity of this value is 81% and the 
specificity is 73%. In the group of patients who developed cholangitis after the 
procedure, the drained liver volume was significantly lower than the group without 
cholangitis (33% and 50.7%, respectively, p= 0.003).
Conclusion: Drained liver volume ≥37%, high albumin and low INR values, which
are indicators of better liver function, are factors that have a positive effect on effective 
drainage.
Key words: Percutaneous transhepatic biliary drainage, Cholangiocarcinoma, 
Klatskin tumor, Computed tomography, Volumetric analysis