Sınıf öğretmeni adaylarına uygulanan kültürel yeterlik eğitiminin etkililiği
The effectiveness of cultural competence training toward applied pre-service primary school teachers
Yazar: MELEK BABA ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. YÜCEL ÖKSÜZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Kültür = Culture ; Kültürlerarası yeti = Intercultural competence ; Sınıf öğretmenliği = School teachers ; Yeterlilik = Sufficiency ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
Bu çalışmada araştırmacı tarafından hazırlanan kültürel yeterlik eğitiminin etkililiğini belirlemek amaçlanmıştır. Bu çerçevede öğretmen adaylarının farklılıklara saygı tutumları ile kültüre duyarlı öğretime ilişkin yeterlik algıları incelenmiş, ardından eğitime ilişkin görüşleri alınarak daha geniş bir bakış açısı oluşturulmaya çalışılmıştır. Çalışmada nicel yaklaşımın baskın olduğu iç içe karma desen tercih edilmiştir. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Farklılıklara Saygı Ölçeği, Sınıftaki Farklılıklar İçin Öğretmen Yeterlikleri Ölçeği, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve zihin haritaları kullanılmıştır. Çalışma, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Eğitimi Anabilim Dalı'nda öğrenim gören öğretmen adaylarıyla yürütülmüştür. Gönüllülük ilkesinin esas alındığı çalışmaya 33'ü deney, 33'ü kontrol grubunda olmak üzere toplam 66 sınıf öğretmeni adayı katılmıştır. Öğretmen adaylarına araştırmacı tarafından hazırlanan 12 oturumluk bir eğitim programı uygulanmıştır. Uygulamalar, bizzat araştırmacı tarafından en az iki saat süren oturumlar şeklinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada elde edilen nicel veriler, SPSS 17.00 istatistik paket programı, nitel veriler ise içerik analizi yardımıyla analiz edilmiştir. Nicel verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma gibi betimleyici istatistiklerin yanı sıra bağımsız gruplar t testi ile tekrarlı ölçümler için iki faktörlü varyans analizinden faydalanılmıştır. Analiz sonucunda kültürel yeterlik eğitiminin sınıf öğretmeni adaylarının farklılıklara saygı tutumları üzerinde anlamlı bir etkiye yol açmadığı tespit edilmiştir. Buna karşın kültüre duyarlı öğretime ilişkin yeterlik algılarında anlamlı bir etkiye ve değişikliğe sebep olduğu gözlenmiştir. Ayrıca çalışmadan elde edilen nitel veriler, sınıf öğretmeni adaylarının uygulanan eğitim hakkında olumlu görüşlere sahip olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, ilgili literatür doğrultusunda yorumlanmış ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effectiveness of cultural competence training prepared by researcher. In this framework, pre-service teachers' attitudes towards respect for diversity and their perceptions of competence related to cultural responsive teaching were examined, and then a wider perspective was developed by eliciting information on their views of education. Embedded design was the method of choice in this study. Data were collected using a personal information form, the Scale of Respect for Diversity, the Teacher Efficacy Scale for Classroom Diversity, semi-structured interview form and mind maps. The study was conducted with students of the Department of Primary School Education of the Faculty of Education of Ondokuz Mayıs University. A total of 66 students voluntarily participated in the study. 33 were in the experimental group and 33 were in the control group. Participants were given a 12-session training program prepared by the researcher. The applications in the training program were conducted by the researcher herself in sessions of at least two hours. Data were analyzed using the Statistical Package for Social Sciences (SPSS), version 17.00 while qualitative data were analyzed using content analysis. Quantitative data were analyzed using descriptive statistics such as arithmetic mean and standard deviation, as well as independent groups t test and two-way analysis of variance for repeated measures. Results show that cultural competence training does not have a significant effect on participants' attitudes towards respect for diversity. However, cultural competence training resulted in a significant change in participants' perceptions of competence related to cultural responsive teaching. Qualitative data also show that participants hold positive views of the applied training. Findings were interpreted in accordance with the literature and various recommendations were made.