Çukurova koşullarında mısır çeşitlerine değişik dönemlerde uygulanan farklı azot dozlarının azot kullanım etkinliğine, tane verimine ve kaliteye etkisi
The effect of varying nitrogen doses at different periods to the nitroen use efficiency, grain yield and quality of the corn genotypes at Çukurova conditions
Yazar: GÖKHAN BÜYÜK
Danışman: PROF.DR. HAYRİYE İBRİKÇİ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZDOKTORA TEZİÇUKUROVA KOŞULLARINDA MISIR ÇEŞİTLERİNE DEĞİŞİKDÖNEMLERDE UYGULANAN FARKLI AZOT DOZLARININ AZOTKULLANIM ETKİNLİĞİNE, TANE VERİMİNE VE KALİTEYE ETKİSİGökhan BÜYÜKÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜTOPRAK ANABİLİM DALIDanışman: Prof. Dr. Hayriye İBRİKÇİYıl : 2006, Sayfa: 143Jüri : Prof. Dr. Hayriye İBRİKÇİProf. Dr. Zülküf KAYAProf. Dr. A.Can ÜLGERProf. Dr. Yusuf KIRTOKDoç. Dr. Abdullah ÖKTEMÇukurova Bölgesi'nde yoğun olarak ekilen mısır bitkisinin topraktan azotudaha etkin alması, optimum doz ve uygulama zamanına yönelik sorunlarınçözülmesini irdeleyen bu çalışmanın amacı; a) üç ayrı zamanda ve dört farklı dozdagübre N'u uygulamasının, bitki bileşimine, kuru madde üretimine ve tane verimi ilekalitesi üzerine etkisini; b) bölge koşullarında bitkinin gübre N'undan yararlanmarandımanı üzerine etkilerini; c) deneme materyali olarak kullanılacak bu hibrit mısırçeşitlerinin (P31G98 ve RX9292) gübre N'una tepkilerini belirlemektir.Deneme ve regresyon analizi sonucunda, 20-28 kg N/da dozunun III.uygulama zamanında (1/2'si çıkıştan 2 hafta sonra + 1/2'si bitki 60 cm boyundaiken) en yüksek tane verimi ve azot kullanım etkinliği elde edildiği ve bu dozdansonra bu değerlerin düştüğü görülmüştür. Eğer toprakta Nmin yeterli ise azotlu gübredozunun ileri ki dönemlere ertelenebileceği ve mutlaka gübreleme yapılırken bumiktarın öz önünde bulundurularak gübreleme yapılması gerekliliği ortaya çıkmıştır.Anahtar Sözcükler: Azot dozu, Azot kullanım etkinliği, Uygulama zamanı, VerimI

Abstract:
ABSTRACTPhD THESISTHE EFFECT OF VARYING NITROGEN DOSES AT DIFFERENTPERIODS TO THE NITROEN USE EFFICIENCY, GRAIN YIELD ANDQUALITY OF THE CORN GENOTYPES AT CUKUROVA CONDITIONSGökhan BÜYÜKINSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCESUNIVERSITY OF ÇUKUROVADEPARTMENT OF SOIL SCIENCESupervisor : Prof. Dr. Hayriye IBRIKCIYears : 2006, Pages: 143Jury : Prof. Dr. Hayriye IBRIKCIProf. Dr. Zulkuf KAYAProf. Dr. A.Can ULGERProf. Dr. Yusuf KIRTOKAssoc. Prof. Dr. Abdullah OKTEMThis study, for solving the issues of effective uptake of nitrogen, optimumapplication dose and time within the Çukurova region, aimed to determine a) effectof N fertilisation to plants development, dry matter production and grain yield atthree different times with four varying doses; b) plants N fertiliser use efficiency atregion conditions; and c) reaction of experiemental corn genotypes (P31G98 veRX9292) to N fertilisation.Experimental and regression analyses revealed that, the use of 20-28 kg/da Nat III. application period (1/2 was applied following 2 weeks of germination, and 1/2was when the plant is 60 cm high) yielded highest grain production, and N useefficiency with decreasing values following said application amount. Also, it is foundthat at conditions when soil Nmin is sufficeint, N fertilisation could be postponed tofurther periods, but the determined amount in soil should be taken into account at thetime of fertilisation.Key words: Nitrogen rates, Nitrogen use efficiency, Nitrogen timing, Yield.II