Basketbolcularda kronotip ile dikey sıçrama, çeviklik ve sürat motor beceriler arasındaki ilişki
Relationship between chronotype and vertical jump, agility and speed motor skills in basketball players
Yazar: AHMET ÖMER YERSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR TATLIBAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 18 yaş grubu basketbolcularda kronotip ile dikey
sıçrama, çeviklik ve sürat motor becerilerinin arasındaki ilişkilerin araştırılmasıdır.
Araştırmaya Türkiye Basketbol Federasyonu İzmir Altyapı U18 Ligi'nde
mücadele eden 46 erkek basketbolcu (yaş: 18±0,00 yıl; boy uzunluğu: 180,57±7,12
cm; vücut ağırlığı: 74,27±9,64 kg; VKİ: 22,81 ±2,96 kg/m²) katıldı. Araştırma
ölçümleri basketbolcuların rastgele seçilmesi ve her biri yirmi üçer kişilik iki grup
oluşturularak gerçekleştirilmiştir. Birinci grubun ölçümleri sabah saat 08.00'da, ikinci
grubun ölçümleri ise akşam saat 18.00'da yapıldı. Kırk sekiz saat sonra yeterli
dinlenmenin gerçekleşmesinin ardından aynı uygulama ikinci gruba sabah, birinci
gruba akşam aynı saatlerde uygulandı ve veri toplama işlemi tamamlandı.
Araştırmanın ölçümlerini, fiziksel ölçümler [vücut ağırlığı, boy uzunluğu, vücut kütle
indeksi (VKİ)] ve motor testler (dikey sıçrama testi, 30 metre koşu testi ve çeviklik
testi) oluşturmaktadır. Ayrıca basketbolcuların kronotiplerini belirlemek amacıyla
katılımcılara Sabahçıl ve Akşamcıl tipleri belirleyen anket formu (MEQ:
Morningness-Eveningness Questionnaire) doldurtuldu. Fiziksel ölçümler her iki grup
için sabah motor testlerden önce yapıldı. Sonrasında yapılandırılmış ısınma protokolü
katılımcılara uygulatılarak motor testler gerçekleştirildi. Katılımcıların MEQ
sonuçlarına göre sabahçıl (n=3), akşamcıl (n=6) ve ara tip (n=37) olmak üzere üç tip
gruptan oluştukları belirlendi. Bu doğrultuda üç kronotip belirlenen basketbolcuların
sabah ve akşam ölçülen motor testlerinde, ara tipte bulunan basketbolcuların akşam
ölçülen Pro-Çeviklik testi sonucu, sabahçıl tip ve akşamcıl tip basketbolculara göre
anlamlı olarak yüksek bulundu (Z=7,90; p=0,02). Ayrıca ara tipte bulunan
basketbolcuların akşam ölçülen dikey sıçrama testi sonucu sabah yapılan dikey
sıçrama testi sonuçlarına göre anlamlı olarak yüksekti (Z=-3,10; p=0,00).
Araştırmamızın sonucunda ara tipte bulunan basketbolcuların dışında sabahçıl
ve akşamcıl tipte bulunan basketbolcuların sabah ve akşam yapılan motor testlerinde
anlamlı bir ilişki bulunmadı.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationships between chronotype
and vertical jump, agility, and speed motor skills in basketball players aged 18.
A total of 46 male basketball players (age: 18±0.00 years; height: 180.57±7.12
cm; body weight: 74.27±9.64 kg; BMI: 22.81±2.96 kg/m²) participating in the Turkey
Basketball Federation Izmir Youth U18 League were included in the study. The
research measurements were conducted by randomly selecting basketball players,
forming two groups of twenty-three individuals each. The measurements of the first
group were conducted at 08:00 in the morning, while the measurements of the second
group were conducted at 18:00 in the evening. After a 48-hour period allowing for
sufficient rest, the same protocol was applied to the second group in the morning and
the first group in the evening in the same hours, and the data collection process was
completed. The measurements of the study included physical measurements [(body
weight, height, body mass index (BMI)] and motor tests (vertical jump test, 30-meter
sprint test, and agility test). Additionally, to determine the chronotypes of the
basketball players, participants were required to fill out a questionnaire form (MEQ:
Morningness-Eveningness Questionnaire) identifying Morning and Evening type.
Physical measurements for both groups were taken before the morning motor tests.
Subsequently, a structured warm-up protocol was applied to the participants, followed
by the execution of motor tests. According to the MEQ results of the participants, they
were categorized as Morning type (n=3), Evening type (n=6), and Neither type (n=37).
In this context, in the motor tests of the basketball players identified with the three
chronotypes measured in the morning and evening, the results of the Pro-Agility test
in the neither type players were significantly higher compared to Morning and Evening
type players (Z=7.90; p=0.02). Additionally, the vertical jump test results of neither
type players measured in the evening were significantly higher compared to the
vertical jump test results conducted in the morning (Z=-3,10; p=0,00).
As a result of our research, no significant relationship was found in the morning
and evening motor tests among basketball players identified as morning and evening
type, except for those classified as neither type.