Bitki koruma ürünlerinde reçete uygulamasının tarım ilacı kullanımı üzerine etkisinin belirlenmesi (Antalya-Manisa örneği)
Evaluation the impact of the prescription application for plant protection products on pesticides use (case study of Antalya-Manisa)
Yazar: SELDA ARSLAN
Danışman: PROF. DR. EMİNE OLHAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın amacı; bitki koruma ürünlerinde reçete uygulamasının işleyişini ve mevcut durumunu ortaya koymak, etkinliğini araştırmak, reçete uygulamasının tarım ilacı kullanımı üzerine etkilerini tespit etmek ve sistemde varsa sorunları inceleyerek, bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda araştırma tarım ilacı kullanımının en yoğun olduğu Akdeniz ve Ege Bölgeleri'nde yer alan Antalya ve Manisa illerinde gerçekleştirilmiş ve uygulamanın etkinliği ve mevcut durumunun daha net bir şekilde ortaya konulabilmesi için sektörü ilgilendiren her üç paydaş çalışmaya dahil edilerek 173 üretici, 22 bayi ve 49 reçete yazma yetkilisi ile anket görüşmesi yapılmıştır. Üreticilerle yapılan anket sayısının belirlenmesinde basit tesadüfi örnekleme yöntemi; bayi ve reçete yazma yetkilileri ile yapılan anket sayısının belirlenmesinde ise kota örneklemesi kullanılmıştır. Çalışmada reçete uygulamasının tarım ilacı kullanımına etkisinin belirlenmesinde ön test-son test, ki-kare testi, bağımsız örneklem t testi ve reçete ile ilaç kullanımında üreticilerin uyum, tutum ve davranış düzeylerine etki eden üretici özelliklerinin belirlenmesinde varyans analizinden yararlanılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre üreticilerin %44,51'i ilaçlama sayısının azaldığını belirtirken, yapılan hesaplamalara göre ilaçlama sayısının %17,64 azaldığı saptanmıştır. Ayrıca reçete uygulamasının üreticilerin tarım ilaçlarının kullanımı konusunda bilgi ve bilinç düzeylerinde olumlu yönde katkı sağladığı, buna bağlı olarak da üreticilerin son ilaçlama ile hasat arasında geçmesi gereken süreye ve ruhsatlı ilaç kullanımına dikkat etmek gibi tarım ilacı kullanımına yönelik tutum ve davranışlarında değişim olduğu, ancak gerek yaşanan epidemiler gerek ise iklim değişimi gibi çeşitli nedenlerle tarım ilacı kullanım miktarında azalma olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to demonstrate the functioning and current status of prescription application in plant protection products, investigating its effectiveness, determining the effects of the prescription application in pesticide use and developing solutions to these problems by examining the problems if any in the system. For this purpose, the research was carried out in Antalya and Manisa provinces, which are located in the Mediterranean and Aegean Regions, where pesticide use is most intense, and in order to reveal the effectiveness and current status of the application more clearly, all three stakeholders relevant to the sector were included in the study and survey was conducted with 173 producers, 22 dealers and, 49 prescribing officials. Simple random sampling method was used to determine the number of surveys made with the producers; Quota sampling was used to determine the number of surveys conducted with dealers and prescribing officials. In the study, pre-test and post-test, chi-square test, independent sample t-test were used to determine the effect of prescription application on pesticide use; Analysis of variance was used to determine the producer's characteristics that affect the producers' adaptation, attitude and behavior levels of prescription pesticide use. According to the results of the study, 44,51% of the producers stated that the number of spraying decreased, and according to the calculations, it was determined that the number of spraying decreased by 17,64%. Furthermore, prescription application contributes positively to producers' knowledge and awareness levels of pesticide use and therefore there is a change in the attitudes and behaviors of producers towards pesticide use, such as paying attention to the time between final spraying (pest application) and harvesting and licensed pesticide use, however there is no decrease in the amount of pesticide use due to various reasons such as both epidemics and climate change.