Erken dönem İslam uygarlığında diplomasinin gelişiminin analizi
Analysis of the development of diplomacy in the early Islamic civilization
Yazar: AYDIN DOYGUN
Danışman: PROF. DR. BARIŞ ÖZDAL
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Diplomasi = Diplomacy ; Dört Halife Dönemi = Four Caliph Period ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; İslam medeniyeti = Islamic civilization ; İslamiyet = Islam

Özet:
Diplomasi uluslararası ilişkilerin diyalog ve barış yoluyla yürütülmesidir. Diplomasi İlk Çağlarda Dünya'nın çeşitli bölgelerinde uygulama açısından farklılıklar gösterirken amacı genellikle haberin taşınması, evlilik akdinin yerine getirilmesi, antlaşmaların imzalanması veya savaşta ölülerin toplanması olmuştur. Ad hoc şeklinde uygulanan diplomasilerden biride Hz. Muhammed ve Dört Halife'nin uyguladığı 14 asırlık İslam kültürünün temellerini oluşturan İslam Diplomasisi'dir. Bu temeller Hz. Muhammed'in Mekke ve Medine Dönemi'nde yolladığı elçiler ve mektuplar ile atılmıştır. Arapların İslam öncesi dönemde sahip olduğu bazı diplomatik uygulamalar, Arap örf ve adetleri İslam Diplomasisi ile sentezlenerek farklı bir diplomasi ortaya çıkarılmıştır. Hz. Muhammed sonrasında İslam Diplomasisi Dört Halife Dönemi'nde pek fazla değişiklik göstermemiştir. Antlaşmalar ve karşılıklı diyalog ile temelleri Hz. Muhammed ile atılan İslam Diplomasisi bu süreçte de başarıyla sürdürülmüştür.
Yukarıda kısaca değindiğimiz "Erken Dönem İslam Medeniyeti'nde Diplomasinin Gelişiminin Analizi" başlıklı tez çalışmamızda Hz. Muhammed ile temelleri atılan İslam Diplomasisi dört halife dönemi de dâhil olmak üzere diplomatik yazışmalar, antlaşmalar/anlaşmalar ve elçiler üzerinden değerlendirilecektir. Uygulanılan bu İslam Diplomasisi Dünya'nın diğer bölgelerinde aynı dönem itibariyle uygulanılan diplomasi ile karşılaştırılıp, analiz edilecektir.

Anahtar Kelimeler: İslam Diplomasi, İslam, Diplomasi, Erken İslam Medeniyeti, İslam Medeniyeti, Eski Diplomasi

Abstract:
Diplomacy is the conduct of international relations through dialogue and peace. While diplomacy differed in terms of practice in various parts of the world in the Early Ages, its purposes were usually conveying the news, fulfilling the marriage contract, signing treaties or collecting the dead in war. One of the diplomacy applied in the form of ad hoc in the First Age was Hz. Muhammad's diplomacy. It is Islamic diplomacy that forms the basis of 14 centuries of Islamic culture practiced by Muhammad and his friends. This diplomacy was formed with the letters and envoys sent by Muhammad during the period of Mecca and Medina. A different diplomacy was created by synthesizing Arab usage and some diplomatic practices that the Arabs had in the pre-Islamic period with Islamic diplomacy. After Muhammad, Islamic diplomacy did not change much during the period of the four caliphs. The foundations of Islamic diplomacy that was initiated with the Prophet Muhammad was continued successfully in this process via treaties and mutual dialogue. 
In our thesis entitled "Analysis of the Development of Diplomacy in Early Islamic Civilization", which we briefly mentioned above, Islamic diplomacy, which was founded with Muhammad, will be evaluated through diplomatic correspondence, treaties/agrements and mutual envoys, including the four caliphs period. This Islamic diplomacy will be compared and analyzed with the diplomacy practiced in other parts of the world as of the same period.

Keywords: Islamic Diplomacy, Islam, Diplomacy, Early Islamic Civilization, Islamic Civilization, Ancient Diplomacy