İşitme engellilerin eğitiminde kullanılan ders kitaplarının grafik tasarım açısından incelenmesi
Review of the textbooks used in training of hearing impaired in terms of graphic design
Yazar: MERYEM ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF BUDAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Uygulamalı Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Grafik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Eğitim = Education ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Tasarım = Design ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İllüstrasyon = Illustration ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Araştırmanın amacı, İşitme Engelliler İlköğretim Okullarının I. kademe, I sınıflarında okutulan ?Türkçe, Matematik, Hayat Bilgisi? ders kitaplarındaki illüstrasyonların, işitme engelli çocukların eğitimlerine, grafiksel açıdan, (kapak tasarımları ve sayfa tasarımlarında kullanılan illüstrasyonlar ile ders kitabında kullanılan görsel öğelerin özellikleri açısından) etkilerine yönelik öğretmen görüşlerini belirlemektir.Araştırmanın evrenini, Ege Bölgesindeki, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı İşitme Engelliler İlköğretim okulları, örneklemini ise bu okullarda görevli 35 işitme engelliler sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma betimsel nitelikte bir çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Genel tarama modeli kullanılmıştır.Öğretmenlere, araştırmacı tarafından oluşturulmuş ?İşitme Engelliler İlköğretim Okulları I sınıf ders kitaplarında kullanılan illüstrasyonların grafiksel açıdan incelenmesi? ölçeği uygulanmıştır. Uygulanan ölçek sonuçları analiz programları ile incelenerek tablolaştırılmıştır. Anket sonuçları doğrultusunda öğretmenlerin, İşitme Engelliler İlköğretim Okulları'nda kullanılan ders kitaplarının grafiksel açıdan uygunluğuna yönelik görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen bulgular ışığında:1.İşitme engelliler ilköğretim okullarında, işitme engelli öğrenciler için hazırlanmış özel bir ders kitabı olmadığı,2.İşitme engelliler sınıf öğretmenleri, kendi çabaları ile herhangi bir engeli olmayan öğrencilerin kullandıkları ders kitapları ile eğitim öğretim faaliyetlerini yürütmeye çalıştıkları,3.İllüstrasyonların öğrencilerin yaş ve gelişim özelliklerine uygun olmadığı,4.İllüstrasyonların öğrencilerin günlük yaşantıları ile yeteri kadar örtüşmediği sonucu ortaya çıkmaktadır.Bu sonuçlara göre;1.İşitme engelliler ilköğretim okullarında, işitme engelli öğrenciler için özel ders kitapları hazırlanması,2.Ders kitaplarının uzman tasarımcılar tarafından, işitme engelliler sınıf öğretmenleri gözetiminde hazırlanması,3.Ders kitaplarında kullanılacak illüstrasyonlar işitme engelli öğrencilerin yaş ve gelişim özelliklerine uygun hazırlanması,4.Ders kitaplarında kullanılacak illüstrasyonların öğrencilerin günlük yaşantıları ile örtüşmesi gerektiği önerilmektedir.

Abstract:
The aim of the study is to determine the effects of the illustrations in textbooks of "Turkish, Mathematics, Life Science" courses taught at the I. stage I. grades of the Primary Schools for the Hearing Impaired, on the training of hearing impaired children from the graphical point of view (in terms of the features of visualizations used in textbooks and illustrations used in the page design and cover design)Research universe consists of the State Primary Schools for the Hearing Impaired in the Aegean Region, the sample consists of 35 teachers of hearing impaired employed at these schools. Survey was conducted as a descriptive study. General screening model is used.Scale of "the investigation of the illustrations used in I. grade textbooks of Primary Schools for the Hearing Impaired from the graphical point of view", created by the researcher, was applied to the teachers. Applied scale results were tabulated by examining with analyze programs. In this study, in accord with the survey results, teachers? views oriented in the eligibility of the textbooks used at the primary schools for the Hearing Impaired in graphical aspects are tried to be determined. In the light of the acquired findings, the results of:1.In Primary Schools for the Hearing Impaired, there are no textbooks specifically prepared for the hearing impaired students,2.Hearing impaired class teachers, with their own efforts, tend to carry on educational activities with the textbooks used by the students without any obstacles,3.Illustrations are not appropriate for the age and growth characteristics of the students,4.Illustrations do not overlap enough with the students? daily lives are became evident.According to these results, that;1.In Primary Schools for the Hearing Impaired, special textbooks for hearing impaired students should be prepared,2.Textbooks should be prepared by expert designers, under the supervision of hearing impaired class teachers,3.Illustrations that will be used in textbooks should be prepared in accordance with the age and developmental characteristics of the hearing impaired students,4.Illustrations that will be used in textbooks should match the students' daily life are suggested.