20. yüzyıl müziğinden örneklerle aksak tartımlar için solfej metodu önerisi
A solfege method proposal for aksak rhythms with examples from the music of the 20th century
Yazar: ONUR ARINÇ DURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ TURGAY ERDENER
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Kompozisyon ve Orkestra Şefliği Ana Bilim Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2022
Konu: Müzik = Music

Özet:
Ülkemiz konservatuvarlarında uygulanan solfej eğitimi incelendiğinde -daha çok- entonasyon ve ses gürlüğü arayışıyla belirlenen metotlarla müfredatlaşmış bir eğitim sistemi görülmektedir. Oysa bugünün dünyasında var olması istenen müzisyenin özellikle tartımsal açıdan daha iyi bir donanımla yetişmesi ve her ne kadar artık arada ciddi bir zaman dilimi bulunmuş olsa da, müzik tarihinde birçok radikal devrimin temellerinin atıldığı 20. yüzyıl örneklerinin tanıtılması gerektiği değerlendirilmektedir. Bu anlayıştan doğan gereksinimi giderme arayışında öğrencinin dikkat ve ilgisini çekerek bir sonuca ulaştırabilecek en etkili öğretinin solfej eğitimi olduğu savlanmaktadır. Bu bağlamda Türk müziğinin de vazgeçilmez bir unsuru olan aksak tartımlar ele alınarak 20. yüzyıl müziklerinden seçilmiş örneklere ait kesitlerin yeniden kompozisyon haline getirilmesiyle solfej parçaları oluşturulmuştur. İki aşamalı bir sürece ayrımlanan bu çalışmanın ilk bölümünde aksak tartımlar tarihsel ve kavramsal olarak ele alınmış; elde edilen bulgular ışığında yapılan izlek sonucu bu tartımların kökenbilimsel sonuçları aranmıştır. Kökenbilimsel araştırmaların yanı sıra bu tartımların kuramsal gereksinimleri ve sonuçları da tez aşamasında değerlendirilmiştir. Aksak tartımların Türk müziğinde bıraktığı izler de sorgulanarak Türk müziğinin tartımsal çeşitliliğini oluşturan bu tartımlara ait 'izler' ve 'anlayışlar' solfej metodu oluşturma aşamalarında çalışmaya eklenmiştir. Oluşturulan bu zemin üzerine, 20. yüzyılda ülkemizin haricinde de birçok bestecinin müziğinde yer bulmuş olan bu aksak tartımlar, belirlenmiş bir süzgeçten geçirilerek solfej parçaları haline getirilerek bir metot önerisi sunulmuştur.

Abstract:
When we look at the solfege education system in our country's conservatories we see an education system with a curriculum mostly leans on the search of intonation and loudness. However, it is considered that the musicians who are desired to exist in today's world should be brought up with better qualities especially in terms of rhythmic understanding, and although there has been a significant time period between then and now, should be acquainted with the examples of 20th century music, in which the bases of many radical revolutions in the history of music were laid. In the search of meeting these needs arose from this understanding, it is claimed that the most effective teaching method that can attract the attention and interest of the student and bring a result is the solfege education. In this context, solfege pieces were created by recomposing sections of selected samples from 20th century music by considering the aksak rhythm, which is also an indispensable element of Turkish music. In the first part of this study, which is divided into a two-stage process, aksak rhythm is discussed historically and conceptually; in the light of the findings obtained, the etymological results of these rhythms were sought. In addition to the etymological studies, the theoretical requirements and results of these rhythms were also evaluated at the thesis stage. The traces left by the aksak rhythms in Turkish music were also questioned and these "traces" and "understandings" of these rhythms, which constitute the rhythmic variety of Turkish music, were added to the study at the stages of creating the solfege method. On this ground, a method proposal is presented by transforming these aksak rhythms, which took place in the music of many composers outside of our country in the 20th century, through a specified filter, into solfege pieces.