Akut böbrek yetmezliğinde acil hekimi tarafından yapılan renal ultrasonografinin değeri /
Yazar: ÖZGÜR ÖNDER KARADENİZ
Danışman: PROF. DR. YILDIRAY ÇETE
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-akut = Kidney failure-acute ; Doktorlar = Physicians ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Acil serviste ABY tanısı alan hastalarda postrenal ABY?nin dışlanması ve
ABY etiyolojisinin erken ayırt edilmesi, hastaların yönetimini ve prognozunu
belirlemektedir. Birçok avantajı nedeniyle renal US ilk seçilecek görüntüleme
yöntemi olarak tanımlanmaktadır.
Çalışmamızda acil serviste böbrek fonksiyonlarında bozulma saptanan
yetişkin hastalarda, acil servis hekimi tarafından uygulanan renal US?nin radyolog
tarafından yapılan konvansiyonel renal US ile uyumluluğu araştırılmıştır.
İleriye dönük kesitsel özellikteki çalışmamız 3. basamak üniversite
hastanesi acil servisinde yapıldı. Acil servise herhangi bir yakınmayla başvuran ve
kreatinin düzeyinde bazal değerlerine göre %50 artış tespit edilen ya da kreatinin
düzeyi laboratuvar üst sınırının üzerinde olan hastalar değerlendirildi. Bu
hastalardan hekimin klinik kararına göre renal US görüntelemesi planlananlar
çalışmaya dahil edildi. 18 yaşından küçük olan, renal replasman tedavisi alan,
gebe olan, vital bulguları stabil olmayan hastalar çalışmadan dışlandı.
Çalışmaya alınan hastalara acil serviste görevli kıdemli araştırma görevlisi
ya da acil tıp uzmanı tarafından yatakbaşı renal US yapıldı. Böbrek
görüntülenmesi ile ilgili parametreler çalışma formuna kaydedildi. Daha sonra
hastaya bir radyolog hekim tarafından konvansiyonel renal US yapıldı.
Dahil etme kriterlerini karşılayan 154 hasta başvurusu olduğu belirlendi.
Bu hastalardan 21i çeşitli nedenlerle dışlandı ve 133ünün istatiksel analizi
yapıldı.
Ultrasonografik olarak postrenal yetmezliğin saptanması açısından acil
hekimi ve radyoloji hekiminin değerlendirmesinin yüksek derecede uyumlu
olduğu saptandı (Kappa=0.75). Acil hekiminin yaptığı renal USnin postrenal
yetmezliği dışlamadaki duyarlılığı ve özgüllüğü sırası ile %79 ve %91 olarak
tespit edildi.
Kuramsal eğitimi verilmeyen ve günlük pratik uygulamada kullanılmayan
parametreler (böbrek boyutunun ölçülmesi gibi) açısından acil hekimi ile
radyoloji hekimi arasındaki uyumluluğun zayıf olduğu saptandı. Sağ ve sol
böbrek boyutunun ölçülmesinde kappa değeri sırasıyla 0.217 ve 0.28, ekojenitenin
değerlendirilmesinde 0.2 ve 0.11 bulundu. Çalışmamızda postrenal yetmezliğin dışlanmasında acil hekiminin yaptığı
US?nin radyoloji hekimi ile yüksek derecede uyumlu olduğunu, ancak böbrek
görüntülenmesiyle ilgili diğer parametrelerde uyumluluğun zayıf olduğunu
bulguladık.
Buna göre, US eğitiminin tüm yönleri ile kuramsal eğitim programlarına
girmesine ve günlük pratikteki uygulamalarda yerini almasına ihtiyaç vardır.

Abstract:
Early identification of the etiology of acute renal failure (ARF) and
exclusion of postrenal ARF determine the management and the prognosis of
patients diagnosed with ARF in the emergency department (ED). Renal
ultrasound (US) is the imaging modality of the choice for the investigation of the
causes of ARF.
The objective of this study was to evaluate the concordance of renal
ultrasound (US) performed by ED physicians and radiologist to exclude the
postrenal ARF and diagnosing the etiology of ARF.
This prospective cross-sectional study was done in the ED of a tertiary
care university hospital. All patients who presented to the ED with any complaint,
and had serum creatinin level of 50% increase than their own basal level or over
the upper normal limit were evaluated. Pateints planed to have US by a radiologist
were included in the study. Patients who were under the age of 18, receiving renal
replacement therapy, pregnant, and had unstable vital signs were excluded.
Bedside US was performed by the senior residents or the emergency
medicine specialists in the ED. The appropriate parameters for renal imaging were
recorded to the study form. Later on, conventional renal US were performed by
the radiologists.
Of 154 patients who met the inclusion criteria. 21 were excluded with
several reasons, and 133 pateints data were analysed.
High degree concordance was determined in the ultrasonographic evaluation of
post renal failure performed by the emergency physician and radiologist
(Kappa=0.75). The sensitivity and specificity of the US performed by the
emergency physicians to exclude the postrenal failure were 79% and 91 %,
respectively
Poor degree concordance was determined between emergency physicians
and radiologists in parameters (such as measuring kidney size) that were not
theoretically taught and not used in daily practice. Kappa for measuring right and
left kidney diameter were 0.217 and 0.28, kappa for echogenity 0.2 and 0.11. We determined high degree correlation between emergency physicians and
radiologists in excluding postrenal failure, however we found poor correlation in
other parameters of renal imaging.
Accordingly, US training with all aspects need to be implemented in the
theoretical education programs and daily practices