Üniversite öğrencilerinde yüksek şiddetli aralıklı egzersiz ve orta şiddetli aerobik egzersizin kognitif fonksiyonlardan seçici dikkat üzerine olan akut etkilerinin karşılaştırılması /
Yazar: MEHMET ALİ TARHAN
Danışman: PROF. DR. BERKANT MUAMMER KAYATEKİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Biliş = Cognition ; Dikkat = Attention ; Egzersiz = Exercise ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Sedanterler = Sedentary ; Seçici dikkat = Selective attention ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Giriş: Günümüzde, sedanter yaşam tarzı gittikçe daha yaygın bir hale gelmekte ve insanlar teknolojinin gelişmesiyle beraber daha az hareket etmektedir. Son yıllarda, egzersiz ve fiziksel aktivitenin genel sağlık üzerine olumlu etkilerinin yanı sıra kognitif fonksiyonları da geliştirebileceğine dair bulgular saptanmıştır. Yapılan çalışmalar kısa süreli tek seans yapılan egzersizin bile kognitif fonksiyonlar üzerine olumlu etkileri olabileceğini göstermiştir.
Amaç: Orta şiddetli aerobik egzersizin ve yüksek şiddetli aralıklı egzersizin kognitif fonksiyonlardan seçici dikkat üzerine etkilerini karşılaştırmaktır.
Gereç ve yöntem: Rastgele örneklem seçimi tekniğiyle 19-25 yaş arasında 34 gönüllü erkek  Dokuz Eylül Üniversitesi öğrencisi çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılar, her biri 30 dakika süren yüksek şiddetli aralıklı egzersizden (4 dakika maksimum kalp hızının yaklaşık %85-90'ında ve 3 dakika da yaklaşık %60-70'inde olacak şekilde toplam 4 periyod) ve orta şiddetli  aerobik egzersizden (maksimum kalp hızının %60-70'inde) önce birini, 2 hafta sonra diğerini yapmıştır. Kognitif fonksiyonlardan seçici dikkati değerlendirmek için Stroop testi, egzersizden önce ve egzersizden 15 dakika sonra uygulanmıştır.
Bulgular: Stroop testi sonuçlarına göre, yüksek şiddetli aralıklı egzersizin kare rengi söyleme, renkli kelimeleri söyleme ve renkli kelimelerin rengini söyleme hızlarında  orta şiddetli aerobik egzersize göre daha üstün olduğu saptanmıştır. Ayrıca renkli kelimelerin rengini söylerken yapılan kendiliğinden düzeltme sayısı da yüksek şiddetli aralıklı egzersiz sonrasında diğer egzersiz türüne göre daha fazla azalmıştır.
Sonuç: Hem orta şiddetli aerobik egzersizin hem de yüksek şiddetli aralıklı egzersizin kognitif fonksiyonlardan seçici dikkati artırdığı saptanmıştır. Yüksek şiddetli aralıklı egzersizin, orta şiddetli aerobik egzersize göre seçici dikkati geliştirme açısından daha avantajlı olabileceği ve bu nedenle önerilebileceği düşünülmüştür.

Abstract:
Introduction: Recently, the sedentary lifestyle has become more common since the technological developments have made people's lives easier. Exercise and physical activity have been proved to have numerous health benefits. Besides, a growing number of studies conducted in the last two decades, have revealed that they might improve cognitive functions as well, some of which showed that even a single bout of exercise can enhance  cognitive abilities.
Objective: To compare the effects of moderate continuous aerobic exercise and high intensity interval exercise on selective attention. 
Methods: 34 male individuals aged 19-25 years were recruited in the study. A counterbalanced, crossover, randomized trial was performed. 34 healthy men were randomly submitted to three different conditions: 1) Moderate continuous aerobic exercise (60-70% of maximal heart rate, duration: approximately 30 minutes) 2) High intensity interval exercise (85-90% of maximal heart rate for 4 minutes and %60-70 of maximal heart rate for 3 minutes, duration: approximately 30 minutes). Both groups have paid another visit to perform the another exercise protocol after 2 weeks of the initial protocol. Cognitive functions were measured by the Stroop Test  prior to and after exercise sessions. 
Results: High intensity intermittent exercise was found to be superior to moderate intensity aerobic exercise during each of the Stroop task (word, color, color-word)  except response accuracy and Stroop interferance. 
Conclusion: An acute bout of either moderate continuous aerobic exercise and high intensity interval exercise protocols enhanced selective attention. High intensity interval exercise might  be more advantageous in terms of enhancing selective attention than moderate intensity aerobic exercise.