Gaziantep tarım topraklarının alkali fosfataz enzim aktivitesinin araştırılması
Investigation of alkali phosphatase enzyme activity ofgaziantep agricultural soils
Yazar: YUNUS KÖNEZ
Danışman: PROF. DR. ERDİHAN TUNÇ
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Alkalen fosfataz = Alkaline phosphatase ; Alkali enzimler = Alkali enzymes ; Besin elementleri = Nourishment elements ; Bitki besin elementleri = Plant nourishment elements ; Gaziantep = Gaziantep ; Tarım toprakları = Agricultural soils ; Toprak özellikleri = Soil properties

Özet:
Gaziantep'te tarımsal üretim yapılan alanların topraklarında alkali fosfotaz (ALP) enzim aktivitesini belirlemek ve seçili bazı toprak genel özelliklerinin ALP enzim aktivitesi üzerine etkilerini belirlemek amacı ile yapılan bu çalışmada, 24'ü kuru tarım, 12'si sulu tarım yapılan ve 9'u ise nadasa bırakılmış tarımsal alandan toprak örnekleri alınmıştır. Toprak örneklerindeki ALP enzim aktivitesi dışında, toprakların pH, EC, SOM, kireç, toprak tekstürü, fosfor (P) ve potasyum (K) içerikleri belirlenmiştir. Çalışma sonucunda toprakların hafif alkali reaksiyona sahip tuzsuz ve çok kireçli sınıfında yer aldığı tespit edilmiştir. SOM içerikleri bakımından yetersiz olan bu toprakların P ve K bakımından zengin oldukları tespit edilmiştir. Bununla birlikte ALP enzim aktivitesinin ortalama 334,12±123,83 µg p-NP.gr top-1.s-1  olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte arazi kullanımına göre ALP enzim aktivitesinin büyüklük sıralaması nadas > Sulu tarım > kuru tarım şeklinde idi. Yıllık yağış miktarı az kurak ve sıcak bir iklime sahip Gaziantep'te istatistiksel analizler, ALP enzim aktivitesi ile seçili toprak genel özellikleri ve P ve K ile arasında anlamlı ilişkiler tespit edilememiştir. İklimsel koşulların topraklarda ALP enzim aktivitesi üzerinde etkili olduğu düşünülen bu çalışmada toprakların SOM içeriklerin arttırılabilmesi uygun organik gübre kullanımı ile mümkün olacaktır.  

Anahtar Kelimeler: Alkali fosfotaz, Toprak Genel Özellikleri, Besin elementleri, Tarım, Gaziantep.

Abstract:
In this study, which was carried out to determine the alkaline phosphatase enzyme activity in the soils of agricultural production areas in Gaziantep and to determine the effects of some selected soil general properties on ALP enzyme activity, soil samples were taken from 24 dry farming areas, 12 irrigated farming areas, and 9 fallow agricultural areas. With ALP enzyme activity in the soil samples, the pH, EC, SOM, lime, soil texture, phosphorus (P) and potassium (K) contents of the soils were analyzed. As a result of the study, it has been determined that the soils are in the class of unsalted and very calcareous with slightly alkaline reaction. Also it has been determined that these soils, which are insufficient in terms of SOM content, are rich in P and K. Moreover, the mean ALP enzyme activity was found to be 334.12±123.83 µg p-NP.gr top-1.s-1. The ALP enzyme activities according to land use was fallow > Irrigated agriculture > dry farming. In Gaziantep, which has an arid and hot climate with little annual precipitation, statistical analyzes could not detect significant relationships between ALP enzyme activity and selected soil general properties, and P and K. In this study, where climatic conditions are thought to be effective on ALP enzyme activity in soils, it will be possible to increase the SOM content of soils with the use of appropriate organic fertilizers.
Key Words: Alkaline phosphatase, Selected soil general properties, Nutrients, Agriculture, Gaziantep.