Râbıta'nın Sûfî bireyin mânevi benlik dönüşümüne katkısı: Hâlidî Gümüşhânevî geleneği
Contribution of râbita to spiritual transformation of Sufi individual: Khālidī- Gumushanavi tradition
Yazar: HALİL İBRAHİM YARAR
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZGEN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Benlik = Ego ; Halidi Gümüşhanevi = Halidi Gümüşhanevi ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Manevi değerler = Moral values ; Maneviyat = Spirituality ; Rabıta = Bond ; Seyr u süluk = Seyr u süluk ; Sufi = Sufi ; Sufilik = Sufilik ; İslamiyet = Islam

Özet:
Râbıta, sûfî bireyin kemâlatını tamamlamış mânevi bir önderle irtibatına dayalı tatbikattır. Tasavvufun tarikatlar devrinde ilk sistemli örneklerine ulaşılan râbıta, sûfî geleneğin önemli terbiye metotlarından biridir. Asıl gayesi kâmil insan yetiştirmek olan tasavvuf, bu metodun bir model üzerinden gerçekleşmesini hedeflemektedir. Bu gayeyi gerçekleştirmede en büyük rol, müritlerin insan-ı kâmil olduğuna inandığı mürşitlere düşmektedir. Mürşidin model alınmasıyla başlayan sülûkte mürit, mânevi bir eğitimden geçmekte ve bu durum onda bazı değişikliklere yol açmaktadır.
Mürit, nefsin arzu ve isteklerine karşı koymaya yardımcı olacak çeşitli riyâzetleri yerine getirerek inanç, duygu ve davranış planında bazı tutumlar geliştirmektedir. Sûfîler nefs tezkiyesi ve kalp tasfiyesiyle başlayan tutumların fenâ ve bekâya ulaşıncaya kadar süreceğine inanırlar. Bu çalışmada sûfîlerin yaşadığı mânevi dönüşüm süreci, Hâlidî-Gümüşhânevî geleneğinde râbıta üzerinden tahlil edilmiştir. Bu amaçla Gümüşhânevî geleneğine bağlı sûfîlerle râbıta üzerine nitel araştırma yapılmıştır. Çıkan bulgular ve alan yazınından edinilen veriler karşılaştırılarak râbıtanın sûfîlerin mânevi benlik dönüşümüne katkısı ortaya 
 konmuştur. Sonuçta tasavvufa girip mânevi bir önderle bağ kuran bireylerin genelinde mânevi benlik dönüşümüne dair bulgulara rastlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: mürit, mürşit, râbıta, seyr-u sülûk, terbiye

Abstract:
Râbita is an practice based on the contact of the individual who entered Sufism with a spiritual leader who has completed his perfection. Râbita, the first systematic examples of which were reached in the period of Sufi sects, is one of the important training methods of the Sufi tradition. Sufism, whose main aim is to raise perfect human beings, aims to realize this method through a model. The greatest role in realizing this goal belongs to the masterswhom the disciples believe to be the perfect human being. The disciple in the sulûk who starts with taking the master as a model goes through a spiritual education and this situation causes some changes in him.
The disciple develops some attitudes in the plan of belief, emotion, and behavior by fulfilling various rites that will help to resist the desires and desires of the nafs. The Sufis believe that the attitudes that begin with purification of the soul and purification of the heart will continue until they reach perniciousness and permanence. In this study, this spiritual transformation process experienced by the sufis is analyzed through râbita in the tradition of Khâlidî-Gümüşhânevî. For this purpose, qualitative research was conducted with the Sufis of the Gümüşhânevi tradition on râbita. By comparing the findings from this research and the data obtained from the literature, the contribution of the râbita to the spiritual self-transformation of the sufis has been revealed. As a result, there were findings about spiritual self-transformation in general of individuals who entered Sufism and bonded with a spiritual leader.
Key words: mürit, murshid, râbita, sayr-u sulûk, training.