Fen bilgisi öğretmen adaylarının genetik konusundaki kavram yanılgılarının giderilmesinde 5E modelinin etkisi
The effect of 5E model on removing svience student teachers' misconceptions about genetics
Yazar: ARZU SAKA
Danışman: PROF.DR. ALİ RIZA AKDENİZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
FEN B LG S ÖĞRETMEN ADAYLARININ GENET K KONUSUNDAKKAVRAM YANILGILARININ G DER LMES NDE5E MODEL N N ETK SARZU SAKAÖZETBu çalışmada, fen bilgisi öğretmenliği programında yer alan Biyoloji V-Genetik dersikonularına yönelik olarak tasarlanan ve uygulanan öğretim modelinin, öğretmen adaylarınınkavramsal anlamalarına ve sahip oldukları alternatif fikirlerin değişimine olan etkisinibelirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla, bu alanda literatürde yapılmış çalışmalardan dafaydalanarak yapılandırmacı öğrenme kuramına uygun 5E modeline dayalı etkinliklertasarlanmıştır. Bu etkinlikler, on ayrı konudan oluşan bilgisayar programı, dört tanekavramsal yanılgıları delillerle yok etmeye yönelik metin, bir matris bulmaca ve iki elkitabından oluşmaktadır. Araştırmada yarı deneysel yöntem kullanılmıştır. 5E modeli dikkatealınarak hazırlanan beş ayrı etkinlik 22 öğretmen adayından oluşan deney grubuna araştırmacıtarafından normal öğretim sürecine ilave olarak uygulanırken, 22 kişilik kontrol grubunda dageleneksel öğretim uygulanmıştır. Bu süreçte, öncelikle öğrencilerin bazı genetik konuları ileilgili öğretim öncesi düşünce biçimlerinin belirlenmesi amacıyla literatürden yararlanılarakhazırlanan 24 soruluk bir kavramsal anlama testi ön test, son test ve öğretimden dört ay sonrageciktirilmiş son test olarak uygulanmıştır. Bu testten elde edilen öğrenci görüşleriniderinlemesine incelemek amacıyla öğretimden önce ve sonra her iki gruptan öğrencilerle yarıyapılandırılmış mülakatlar yapılmıştır. Elde edilen veriler nitel ve nicel olarak analiz edilmişve öğrenci görüşlerinin gelişimleri grafiklerle gösterilmiştir. Yapılan ön testte kavramsalanlama testinde yer alan 24 sorudan hem deney hem de kontrol grubunda yüksek oranlardakavram yanılgıları bulunmuştur. Ancak, öğretim uygulamalarından sonra deney grubunda buyanılgılar neredeyse tamamen giderilirken, kontrol grubundaki öğrencilerde kısmen de olsavarlığını devam ettirmiştir. Deney grubunda bu durumun oluşmasında, uygulanan yöntemkapsamında; görsel materyallerin kullanılmasının, ön tartışmaların yapılmasının veöğrencilere kendi bilgilerini kendilerinin yapılandırmalarını sağlayacak öğrenme ortamlarıtasarlanmasının etkili olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlara dayalı olarak öğretim sırasındaöğrencilerin kavram yanılgılarının dikkate alınmasının ve bu alanda daha fazla nitelçalışmaların yapılmasının gerekliliği önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Yapılandırmacı Öğrenme Kuramı, Kavram Yanılgıları, BiyolojiÖğretimi, Kavramsal Değişim, Genetik

Abstract:
THE EFFECT OF 5E MODEL ON REMOV NG SC ENCE STUDENT TEACHERS?M SCONCEPT ONS ABOUT GENET CSARZU SAKASUMMARYThis study aimed to determine the effect of a teaching model, developed and implementedto teach the topics in the unit Genetics in science teacher education programme, on studentteachers? conceptual understanding and changing their misconceptions. For this purpose,activities based on the 5E model of constructivist theory were designed and used. Theseactivities are 10 computer programs, four refutional texts, two hand books and one matrixpuzzle related to the topics. The study employed quasi-experimental design using a controlgroup. The teaching activities prepared by the researcher based on 5E model were used in theexperimental group (22 student teachers) and the traditional instruction were used in thecontrol group (22 student teachers). To determine the subjects? perceptions and ideas aboutthe topics, firstly, a 24-item conceptual understanding test was administered as pre-, post anddelayed post-test which was administered four months after the teaching. In addition,interviews were also conducted to investigate the subjects? ideas deeper before and after theteaching of the topics in both groups. The data obtained were analysed both qualitatively andquantitatively. In the pretest, it was found that both students in the experimental group and thecontrol group had many misconceptions related to every question asked in the conceptualunderstanding test. However, after the treatment, in the experimental group, thesemisconceptions were almost completely removed while the students in the control group hadstill some of them. In obtaining these results in the experimental group, it was determinedthat, in the scope of implemented method, the use of visual materials, doing pre-discussionsand designing learning environments that provide students with constructing their ownknowledge were effective. Based on the results obtained, the study concludes with thesuggestions for teaching and learning biology in schools and for future research.Key Words: Constructivist Learning Theory, 5E Model, Biology Teaching,MisconceptionsConceptual Change, Genetics