Şanlıurfa ili tektek dağları bozkır meralarında farkl miktarlardaki organik çiftlik gübre uygulamalarının mera verim ve verim göstergelerine etkisi
The effect of different amounts of organic farm manure applications on pasture yield and yield indicators in the steppe rangelands of tektek mountains in Şanliurfa province
Yazar: MERVE BUCAK
Danışman: PROF. DR. TAHİR POLAT
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tarla Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Çiftlik gübresi = Farmyard manure

Özet:
Bu araştırma, 2022-2023 yılı güz sezonunda, Şanlıurfa ili ekolojik yapısında 8 farklı organik çiftlik gübre dozlarının (0, 500, 1000, 1500, 2000, 2500, 3000, 3500 kg/da) meradaki bitki kompozisyonuna etkisini belirmek amacıyla TekTek dağlarında yürütülmüştür. Çalışma, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak denenmiştir. Çalışmada materyal olarak; çiftlik organik gübre
kullanılmıştır. Çalışmada kullanılacak 8 farklı organik gübre üsten parsellere dağıtılmıştır. Deneme
süresince hiçbir kültürel mücadele yapılmamıştır. Çalışmada; kuru ot verimi, kuru ot oranı, kuru
madde verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, ağırlıkça bileşime göre % buğdaygiller,
baklagiller ve diğergiller, otlatma kapasitesi ve ekonomik analiz gibi verim unsurları incelenmiştir.
Çalışmanın sonunda elde edilen veriler uygun bir istatistik programında varyans analizine tabi
tutularak organik gübre meradaki bitki kompozisyonu ve verime olan etkisi ortaya konulmuştur.
Araştırma sonuçlarına göre; istatiksel olarak incelenen özellikler aşağıdaki aralıklarda olduğu tespit edilmiştir; kuru ot verimi 170-460 kg/da, buğdaygil familyasındaki türlerin oranı %50.39,
baklagillerin oranı %34.23, diğer familyadaki türlerin oranı %19.06-37.18, bir büyük baş hayvan
birimi (BBHB) için gerekli olan otlatma kapasitesi 32.96- 89.21, ham protein oranı %8-18.62, ham
protein verimi ise 13.56-81.93 kg/da. Araştırma sonuçlarına göre; mera bitki örtüsünün büyük
çoğunluğunun yem bitkilerinin oluşturduğunu, buğdaygil ve baklagil oranında artışa neden olduğu ve
diğergil oranında ise düşüşe sebebiyet verdiği görülmüştür. Meraya 1 ton/da çiftlik gübresi ile 6 kg/da
fosfor dozunun birlikte uygulamasının öne çıktığını söylemek mümkündür.

Abstract:
This research was conducted in the fall season of 2022-2023 in the ecological structure of Şanlıurfa
province, on the TekTek Mountains, to determine the effects of 8 different organic farm manure doses
(0, 500, 1000, 1500, 2000, 2500, 3000, 3500 kg/ha) on the plant composition in the pasture. The study
was carried out in a randomized block design with 3 replications. Farm organic manure was used as
the material in the study. The 8 different organic manure doses were distributed over the plots. No
cultural practices were applied during the trial period. The study examined yield parameters such as
dry hay yield, dry hay ratio, dry matter yield, crude protein ratio, crude protein yield, % composition
by weight of grasses, legumes, and other species, grazing capacity, and economic analysis. The data
obtained at the end of the study were subjected to variance analysis in an appropriate statistical
program to reveal the effects of organic manure on plant composition and yield in the pasture.
According to the research results, the statistically examined properties were found to be in the
following ranges: dry hay yield 170-460 kg/ha, ratio of species in the grass family 50.39%, ratio of
legumes 34.23%, ratio of other species 19.06- 37.18%, grazing capacity required for one large animal
unit (LAU) 32.96-89.21, crude protein ratio 8- 18.62% and crude protein yield 13.56-81.93 kg da-1
.
The research results indicated that the majority of the pasture plant cover was composed of forage
plants, leading to an increase in the ratio of grasses and legumes and a decrease in the ratio of other
species. It can be stated that the application of 1 ton da-1 of farm manure together with a dose of 6 kg
da-1 of phosphorus stood out.