Primer hipertansiyon hastalarında subklinik ateroskleroz belirteci olarak serum asprosin düzeyi
Serum asprosin level as a marker for subclinical atherosclerosis in patients with primary hypertension
Yazar: MEHMET İBRAHİM ÖZET
Danışman: DOÇ. DR. İHSAN ATEŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Hipertansiyon serebrovasküler olay, miyokard enfarktüsü, kalp yetmezliği gibi
aterosklerotik kardiyovasküler hastalıklar için birincil risk faktörü olması sebebiyle
önemli bir halk sağlığı sorunudur. Ateroskleroz ise kardiyovasküler hastalıkların temel
patogenezi olup, arter duvarında lipidlerin, inflamatuar hücrelerin ve fibroz doku
birikmesini içeren karmaşık bir süreçtir ve bu durum aterosklerotik plakların
oluşumuna yol açar. Kinik semptomlar olmaması durumunda subklinik ateroskleroz
olarak adlandırılır.
Hipertansiyon ve subklinik ateroskleroz kardiyovasküler hastalıklar için
bağımsız risk faktörüdür. İkisinin beraber bulunması ileri dönemde gelişebilerek olan
kardiyovasküler hastalık riskini daha da arttırmaktadır. Bu nedenle hem hipertansiyon
hem de subklinik aterosklerozun saptanması, gereklilik halinde tedavi başlanması
kardiyovasküler hastalık yükünü azaltmak açısından önem arz etmektedir. Subklinik
ateroskleroz taranması için çeşitli yöntemler mevcuttur. Bu yöntemler arasında 10
yıllık kardiyovasküler hastalık riskini en iyi gösteren ölçüm yöntemi kalp kalsiyum
skorudur.
Asprosin glukoz hemostazını düzenleyen, hepatik glukoz üretimini indükleyen
ve açlıkla uyarılan bir hormondur. Adipoz dokudan salgılanır ve hepatik etkisini G
protein-cAMP-PKA yolağını aktive ederek açlık durumunda glukoz salınımını
artırarak gösterir.
Çalışmamızın temel amacı hipertansiyonu olan hastalarda serum asprosin
düzeyleri ile subklinik aterosklerozun arasındaki ilişkiyi değerlendirmek ve
ateroskleroz için potansiyel bir marker olabileceğini göstermektir.
Çalışmaya Ankara Şehir Hastanesinde 1 Temmuz 2022 - 30 Haziran 2023
tarihleri arasında muayene edilen, yaşları 40 ile 75 arasında değişen 114 hipertansiyon
hastası ve 62 kontrol grubu katılmıştır. Katılımcıların demografik verileri (yaş,
cinsiyet, sigara kullanımı), klinik değerlendirmeleri (sistolik kan basıncı, diastolik kan
basıncı, vücut kitle indeksi), laboratuvar ölçümleri (açlık kan şekeri, HbA1c, trigliserit,
total kolesterol, LDL-K, HDL-K) toplanmıştır. Hipertansiyonlu hastaların
hipertansiyon süreleri kaydedilmiştir. Aterosklerozun varlığı ve plak yükü
değerlendirmesi amacıyla daha önce çekilmiş olan kalp kalsiyum görüntülemeleri
değerlendirilerek ve Agatston skoru tekrar hesaplanmıştır.
Çalışmamız sonucunda elde ettiğimiz bulgular değerlendirildiğinde
hipertansiyon hastalarında aterosklerozun varlığı ve plak yükü ile serum asprosin
düzeyleri arasında anlamlı farklılık görülmemiştir. Ancak hem hipertansiyon
hastalarında hem tüm popülasyonda Agatston skoru ile NLR düzeyi arasında negatif
korelasyon olduğu görülmüştür (p<0,05). Ayrıca hipertansiyon hastalarında serum
asprosin seviyelerinin daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05). ROC analiz
çalışmasında serum asprosin seviyesinin HT tanısı için değeri eşik değeri >2,84 ng/ml
olarak saptanmış olup duyarlılığı %57 ve özgüllüğü %77,4 olarak bulunmuştur
Çalışmamızda alınan sonuçlar asprosin molekülünün subklinik ateroskleroz ile
ilişkili olmadığı ancak hipertansiyon tanısında potansiyel bir marker olarak
kullanılabileceğini göstermiş ve NLR düzeyinin ateroskleroz varlığını öngörmede
kullanılabileceğini düşündürmüştür

Abstract:
Hypertension is a significant public health issue due to being a primary risk
factor for atherosclerotic cardiovascular diseases such as cerebrovascular events,
myocardial infarction, and heart failure. Atherosclerosis is the underlying pathogenesis
of cardiovascular diseases and is a complex process involving the accumulation of
lipids, inflammatory cells, and fibrous tissue in the arterial wall, resulting in the
formation of atherosclerotic plaques. In the absence of clinical symptoms, it is referred
to as subclinical atherosclerosis.
Both hypertension and subclinical atherosclerosis are independent risk factors
for cardiovascular diseases. Their coexistence further increases the risk of developing
cardiovascular disease in the future. Therefore, detecting both hypertension and
subclinical atherosclerosis and initiating treatment if necessary is important for
reducing the burden of cardiovascular diseases. There are various methods for
screening subclinical atherosclerosis, with the best measurement method for 10-year
cardiovascular disease risk being the coronary artery calcium score.
Asprosin is a hormone that regulates glucose homeostasis, induces hepatic
glucose production, and is stimulated by fasting. It is secreted from adipose tissue and
exhibits its hepatic effect by activating the G protein-cAMP-PKA pathway, increasing
glucose release during fasting.
The primary aim of our study was to evaluate the relationship between serum
asprosin levels and subclinical atherosclerosis in hypertensive patients and to
demonstrate its potential as a marker for atherosclerosis.
Our study included 114 hypertensive patients and 62 controls, aged 40 to 75,
who were examined at Ankara City Hospital between July 1, 2022, and June 30, 2023.
Participants' demographic data (age, sex, smoking status), clinical evaluations (systolic
blood pressure, diastolic blood pressure, body mass index), and laboratory
measurements (fasting blood glucose, HbA1c, triglycerides, total cholesterol, LDL-K,
HDL-K) were collected. The duration of hypertension in hypertensive patients was
recorded. For the purpose of evaluating the presence of atherosclerosis and plaque
burden, previously performed coronary calcium imaging was assessed, and the
Agatston score was recalculated.
Our study's findings showed no significant difference between the presence of
atherosclerosis and plaque burden and serum asprosin levels in hypertensive patients. However, there was a negative correlation between Agatston score and NLR levels in
both hypertensive patients and the entire population (p<0.05). Moreover, serum
asprosin levels were found to be higher in hypertensive patients (p<0.05). ROC
analysis determined the threshold value for HT diagnosis as >2.84 ng/ml for serum
asprosin level, with a sensitivity of 57% and specificity of 77.4%.
The results of our study indicate that the asprosin molecule is not associated
with subclinical atherosclerosis but may be used as a potential marker for hypertension
diagnosis, and suggest that NLR level can be used to predict the presence of
atherosclerosis.