Çözüm odaklı yaklaşıma dayalı psikoeğitim programının sosyal duygusal öğrenme becerilerine etkisi
The effect of psycho-education program based on solution focused approach on social and emotional learning
Yazar: HACER ULAŞAN
Danışman: PROF. DR. ERDAL HAMARTA
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal öğrenme = Emotional learning ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Sosyal öğrenme = Social learning ; Çözüm odaklı düşünme = Solution focused thinking ; Öğrenen becerileri = Learning skills

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerilerini geliştirmeye yönelik hazırlanmış çözüm odaklı yaklaşıma dayalı psikoeğitim programının etkisini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu oluşturmak amacıyla, 2015-2016 eğitim öğretim yılında Konya il merkezinde bir ortaokulda okuyan 157 kız, 189 erkek olmak üzere toplam 346 yedinci sınıf öğrencisine sosyal duygusal öğrenme becerileri ölçeği, Sosyometrik Statü Formu ve Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır. Ölçek sonuçları ve öğretmen görüşlerine göre Sosyal duygusal öğrenme becerileri düşük olan gönüllü 32 öğrenci deneme ve kontrol gruplarına tesadüfi olarak atanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmazken, deneme grubuna 8 haftalık çözüm odaklı yaklaşıma dayalı psikoeğitim programı uygulanmıştır. Öğrencilerin uygulama sonrası değişimlerinin belirlenmesi amacıyla öğretmen ve velilerine Öğretmen Gözlem Formu ve Veli Görüşme Formu uygulanmıştır. Araştırmanın nicel ve nitel verileri karma bir modelle analiz edilmiştir. Bu çalışmanın deneysel kısmında 'Gerçek deneme modeli' kullanılırken araştırmanın bağımlı değişkenini ortaokul öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerileri ölçeği (SDÖBÖ) puanları, bağımsız değişkenini ÇOY'a dayalı psikoeğitim programı oluşturmuştur. Araştırmada deney ve kontrol grupları ile ön-test, son-test ve izleme ölçümlü 2x3'lük deneysel desen kullanılmıştır. Öğretmen ve veli görüşleri ise nitel yöntemle yorumlanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, ortaokul öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerilerinin geliştirilmesinde, ÇOY'a dayalı psikoeğitim programı, ölçek sonuçlarına göre, toplam sosyal duygusal öğrenme becerileri puanı, alt ölçeklerinden iletişim becerileri, stresle başa çıkma becerileri ve problem çözme becerileri deney grubu puanlarında kontrol grubu puanlarına oranla anlamlı bir artış olduğu görülürken, alt ölçeklerden kendilik değerini artıran beceri puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir sonuca ulaşılamamıştır. Öğretmen görüşleri nicel sonuçları, öğretmen ve veli görüşleri nitel sonuçlarına göre ise tüm alt boyutlar ve toplam puan açısından etkili bulunmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Çözüm Odaklı Yaklaşım, Psikoeğitim, Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri,

Abstract:
ABSTRACT
The aim of this study is to examine effect of psycho-education based on solution focused approach program prepared for developing secondary school students' social and emotional learning skills. 157 female and 189 male students who were attending to a secondary school in 2015-2016 in Konya were the working group of this study. Social and emotional learning skill scale, Sociometric Status Form and Personal Information Form was performed to working group. The experimental and the control group including 32 students were determined randomly among the voluntary students who have low score from social and emotional learning skill scale while considering the opinion of their teachers. A psycho-education program based on solution focused approach that lasted 8 weeks was performed to experimental group while nothing was done to the control group. Teachers and parents were questioned for the behavioral changes of students. The result of this study was analyzed by mixed model including qualitative and quantitative approach. 'Real experimental model' was used in the experimental part of this study. The dependant variable of the study was the results of social emotional learning scale while the independent one was psycho-education program based on solution focused approach. In the study, 2x3 experimental pattern composed of pre-test, final test and monitoring test with experimental and control group was used. The views of teachers and parents were analyzed qualitatively. The results of study showed that there was significant increase in the score of social and emotional learning skills in total. The experimental group's score of social and emotional learning skills in communication skills, coping with stress, problem solving skills which are the sub-component of social emotional learning skills also increased significantly when compared to control to group. However, the score of self-esteem skill did not increased significantly. The psycho-education program based on solution focused approach was evaluated as effective by teachers and parents according to quantitative results of teachers' views and qualitative results of both teachers and parent's views in all components of social and emotional learning skills. 
Key words: solution focused approach, psycho-education, social and emotional learning skills.