3-5 yaş çocuklar için ev ortamı değerlendirme envanterinin Türkçe'ye ve Türkiye içeriğine uyarlanması
Adaptation of home environment inventory (home) for 3-5 years old children into Turkish and Turkey's context
Yazar: SIDDIKA MERYEM ERENBERK
Danışman: PROF. DR. NURPER ÜLKÜER
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerlendirme = Evaluation ; Ev ortamı = Home environment ; Evler = Houses ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Çocuğun dış çevre ile olan etkileşimin temelleri ev ortamında atılmaktadır. Çevresini tanımaya ev ortamından başlayan çocuğun zamanının çoğu evinde geçmektedir. Çocukların ev ortamları arasında bulunan farklılıkların, ortamın genişliği, oyuncakların çeşitliliği gibi değişkenlerin öğrenim ve gelir düzeyi, ebeveyn tutumların, sosyal ve dil gelişiminde etkisi büyüktür. Bakım veren ve çocuk arasındaki iletişimin, yaşam şekillerinin gözlemlenmesi ve fiziksel ortamın zenginliğine bakan ev ortamı envanterlerinden en yaygınlarından biri The Home Observation for Measurement of the Environment (HOME)'dır. Bu çalışmada, HOME envateri İngilizce'den  Türkçeye çevrilmiş ve Türkiye içeriğine uyarlanarak güvenilirlik ve geçerlilik analizleri yapılmıştır. Bu sayede HOME ölçeğinin daha geniş çapta Türkçe'ye ve Türkiye'ye uyarlanabilmesi için ön hazırlık yapılmıştır. Örneklem olarak İstanbul'un; Üsküdar, Ümraniye ve Kadıköy ilçelerinde, 75 aile ile çalışılmıştır. HOME ölçeğinin Türkiye ortamına ve Türkçe'ye uygunluğunun, geçerlilik ve güvenirlik çalışmalarının gerçekleştirilmesine katkıda bulunmak, bu araştırmanın amacıdır. Veriler nicel istatistik araştırma yöntemleri ile analiz edilmiştir. Yapılan analizlerde, SPSS 26 programı kullanılmıştır. Kişi ve yüzde dağılımı için frekans analizi, ölçek faktör yapılarının incelenmesi için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi, madde analizi kullanılmıştır. Gruplar arası puan ortalamalarının karşılaştırılmasında bağımsız örnek t testi ve tekyönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Çalışma, envanterin bir ön uyarlama çalışması olarak yapılmış olmasına rağmen, elde sonuçlar da çocukların şu andaki değişik ev ortamlarını yordamada önemli bir ipuçları da vermektedir. Ev ortamı değerlendirme envanterinin ülke genelinde kullanımı ve uygulanabilirliğini güçlendirmek için daha geniş bir örnekleme ve analize ihtiyaç vardır.

Abstract:
The foundation of the child's interaction with the external environment is laid in the home. The child's learning about his/her environment starts at home, as s/he spends most of his/her time at home. Variables in children's home environments, such as its space, and  variety of toys, parental education and income level, as well as parental attitudes have great impact on child's psiko-social and language development. The Home Observation for Measurement of the Environment (HOME) is one of the most common home environment inventories that looks at  interaction between the caregiver and the child, the observation of lifestyles and the richness of the physical environment. In this study, the HOME inventory was translated into Turkish and adapted to the Turkish content, and reliability and validity analyzes were performed. In this way, preliminary preparation was made for adapting HOME scale to Turkish and Turkish context for a larger use. 75 families in Üsküdar, Ümraniye and Kadıköy districts of Istanbul, were included in the study. The purpose of this research was to carry out validity and reliability analysis of the compatibility of HOME scale within Turkish language and Turkish context. The data were analyzed with quantitative statistical research methods. SPSS 26 program was used in the analysis. Frequency analysis was used for person and percentage distribution, exploratory and confirmatory factor analysis and item analysis were used to examine scale factor structures. Independent sample t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used to compare the mean scores between groups. Although the study was designed as a pilot for adapting the inventory, the results also provide some information about the current situation of children's home environments as well.  
In order to use the Inventory at a larger scale, there is a need for larger sampling and analysis.