Bazı sofralık üzüm çeşitlerinin (Vitis vinifera L.) topraksız kültür ve açıkta bağcılık koşullarında fenolojik, fizyolojik, vejetatif gelişme ve agronomik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of phenological, physiological, vegetative development and agronomic feature of certain table grape cultivars (Vitis vinifera L.) under soilless culture and open vineyard conditions
Yazar: İREM TÜRKOĞLU
Danışman: PROF. DR. ALİ SABIR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bağ Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Topraksız kültür tekniği, hızla artan dünya nüfusunun gıda ihtiyacının çevresel stres faktörlerinin etkisi altında karşılamak için son zamanlarda önem kazanan tarımsal üretim yöntemlerindendir. Topraksız kültür, iklim değişikliğinin etkisi altında üretimde sürdürülebilirlik, mevsim dışı üretim, topraktan bağımsız bitki yetiştiriciliği, kısıtlı su kaynaklarının rasyonel kullanımı, tüketimde izlenebilirlik, kontrolsüz pestisit ve gübre kullanımının önüne geçilmesi gibi başlıca avantajlara sahiptir.
Bu çalışmada, serada oluşturulan katı topraksız kültür ortamı ile açıkta bağ koşullarında yetiştiricilik şartlarının dört yaşlı 'Alphonse Lavallêe', 'Italia' ve 'Prima' asmalarının fenolojik, fizyolojik ve vejetatif gelişme ile bazı agronomik özellikleri üzerine etkileri karşılaştırılmıştır. Serada yetiştirilen topraksız kültür asmaları, bağda yetiştirilenlere göre 24 ('Prima') ile 27 ('Italia') gün daha önce olgunlaşmıştır. Bu asmaların yaprakları bağdaki asmalara göre daha yeşil ve daha yüksek klorofil içeriğine sahip olmuştur. Topraksız kültürde etkili olan elverişli koşullar, asmaların vejetatif gelişiminin yanı sıra salkım ve tane gelişimi gibi birçok agronomik özelliği olumlu etkilemiştir. Birim alana (m2) üzüm verimi, tüm çeşitler için topraksız kültürde bağ koşullarındakine göre daha yüksek bulunmuştur. Topraksız kültür şartları, birim alandan üzüm veriminde 'Alphonse Lavallêe', 'Italia' ve 'Prima' için sırasıyla %879.6, %913.2, %1053.2'lik artış sağlanmıştır. Araştırma sonuçları genel olarak dikkate alındığında, sera ortamında oluşturulan topraksız kültür iklim değişikliğinin etkisiyle artan çoklu stres faktörlerinin olumsuz etkileri altında yüksek kaliteli sofralık üzüm üretiminin sürdürülebilirliği için yenilikçi ve daha güvenli bir üretim yöntemi olarak önerilebilir.

Abstract:
Soilless culture techniques one of the agricultural production methodologies that gained significance to match the food demands of ever increasing world population under the effects of environmental stress factors. Soilless culture possesses certain advantages such as sustainability in production under the effects of climate change, production out of the season, plant production without soil, rationale use of limited water sources, traceability in consumption, avoidance of uncontrolled use of pesticides and fertilizers.
In the present study, a closed solid medium soilless culture established in glasshouse was compared with the traditional vineyard cultivation system in terms of phenology, physiology, vegetative development, and certain agronomic features of four years old 'Alphonse Lavallée,' 'Italia' and 'Prima' vines. The grapes of soilless culture in glasshouse ripened 24 ('Prima') to 27 ('Italia') days earlier than vineyard grown ones. Their leaves were also greener with higher chlorophyll content when compared to vineyard vines. Favorable conditions in soilless culture led to increases in vegetative development of vines as well as increase in many agronomic features such as cluster and berry development. The grape yield per m2 was extremely higher in soilless culture than that of viticulture for all cultivars, by 879.6, 913.2 and 1053.2% enhances for 'Alphonse Lavallée', 'Italia' and 'Prima', respectively. Considering the overall findings, soilless culture in protected area could be proven as an innovative and safer production strategy for sustainability of high-quality table grapes under the negative effects of multiple environmental stress factors exacerbated by climate change.