Konaklama işletmeleri arasındaki ağların örgütsel öğrenme yeteneği ve örgütsel yenilikçilik ile ilişkisi: Ankara'daki 5 yıldızlı otel işletmelerinde bir uygulama
The relationship of networks among accommodation enterprises with organizational learning capability and organizational innovativeness: An application in 5-star hotel enterprises in Ankara
Yazar: BUSE ÇETİ
Danışman: PROF. DR. KURBAN ÜNLÜÖNEN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Bu araştırmada örgütler arası ağlar, örgütsel öğrenme yeteneği ve örgütsel yenilikçilik arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Örgütler arası ağ kapsamında, Ankara'da bulunan turizm işletmesi belgeli 5 yıldızlı otel işletmeleri arasındaki tavsiye ilişkileri doğrultusunda oluşan tavsiye ağı değerlendirilmiştir. Otel işletmelerinin birbirleri ile kurdukları tavsiye ilişkilerine yönelik veriler işletmelerin üst düzey yöneticilerinden, örgütsel öğrenme yeteneği ve örgütsel yenilikçiliğe ilişkin veriler ise işletmelerin çalışanlarından elde edilmiştir. İlgili veriler iki farklı anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Örgütler arası ağların işletmelerin öğrenme yetenekleri ve yenilikçilikleri ile ilişkisinin tespiti için otel işletmelerinin tavsiye ağı içerisindeki konumlarını belirten iç derece, dış derece, toplam derece, yakınlık ve arasındalık merkezilik dereceleri hesaplanmıştır. Otel işletmeleri arasındaki tavsiye ağının oluşturulması ve ağ içerisindeki işletmelerin merkezilik derecelerinin hesaplanması için sosyal ağ analizi gerçekleştirilmiştir. Merkezilik dereceleri ile örgütsel öğrenme yeteneği ve örgütsel yenilikçilik arasındaki ilişkilerin test edilmesi için ise korelasyon analizi gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen korelasyon analizi sonucunda otel işletmelerinin merkezilik dereceleri ile öğrenme yetenekleri ve yenilikçilikleri arasında anlamlı ilişkiler bulunmadığı tespit edilmiştir. Literatürde örgütler arası ağ içerisinde bulunulan konum ile örgütsel yenilikçilik arasındaki ilişkileri inceleyen çalışmalara rastlanmıştır ancak ağ içerisinde bulunulan konum ile öğrenme yeteneğini birlikte inceleyen bir çalışmaya rastlanmamıştır. İlgili literatür ile bu araştırmanın bulguları ve sınırlılıkları doğrultusunda uygulamaya ve örgütler arası ağlar ile örgütsel öğrenme yeteneği ve örgütsel yenilikçilik arasındaki ilişkileri ele alacak olan ilerideki çalışmalara yönelik öneriler sunulmuştur. Araştırma kapsamında aynı zamanda örgütsel öğrenme yeteneği ve örgütsel yenilikçilik arasındaki ilişkinin tespit edilmesi için de korelasyon analizi gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen analiz sonucunda iki değişken arasında pozitif yönlü ve yüksek düzeyde ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. İlgili literatürün araştırma sonuçlarını desteklediği görülmüştür. İlgili literatür ile bu araştırmanın bulguları ve sınırlılıkları doğrultusunda uygulamaya ve örgütsel öğrenme yeteneği ile örgütsel yenilikçilik arasındaki ilişkiyi ele alacak olan ilerideki çalışmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study aims to determine the relationships between inter-organizational networks, organizational learning capability and organizational innovativeness. Within the scope of the inter-organizational network, the advice network formed in line with the advice relations between 5-star hotel enterprises with tourism management certificate in Ankara was evaluated. The data on the advice relationships established by the hotel enterprises with each other were obtained from the senior managers of the enterprises, and the data on organizational learning capability and organizational innovativeness were obtained from the employees of the enterprises. The relevant data were collected through two different questionnaires. In order to determine the relationship of inter-organizational networks with the learning capabilities and innovativeness of the enterprises, the degrees of centrality of the in-degree, out-degree, total degree, closeness and betweenness, which indicate the positions of the hotel enterprises within the advice network, were calculated. Social network analysis was performed to create a advice network among hotel enterprises and to calculate the centrality of the enterprises within the network. Correlation analysis was performed to test the relationships between centrality degrees and organizational learning capability and organizational innovativeness. As a result of the correlation analysis, it was determined that there was no significant relationship between the centrality degrees of hotel enterprises and their learning capabilities and innovativeness. In the literature, there are studies examining the relationships between the position in the inter-organizational network and organizational innovativeness, but there is no study examining the position in the network and the learning capability together. In line with the relevant literature and the findings and limitations of this study, recommendations are presented for practice and future studies that will address the relationships between inter-organizational networks and organizational learning capability and organizational innovativeness. Within the scope of the study, correlation analysis was also conducted to determine the relationship between organizational learning capability and organizational innovativeness. As a result of the analysis, it was determined that there is a positive and high level of relationship between the two variables. It has been observed that the relevant literature supports the results of the study. In line with the relevant literature and the findings and limitations of this study, recommendations are presented for practice and future studies that will address the relationships between organizational learning capability and organizational innovativeness.