Kanser bilgi yükü'nün kanser taramalarına yönelik tutumlara etkisi
The effect of cancer information overload on attitudes towards cancer screening
Yazar: SİMGE TARAKÇI KARAALİ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ŞEYDA ÖZBIÇAKÇI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Hemşirelik = Nursing ; Kanser =   ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sağlık bilgisi-tutum, uygulama = Health knowledge-attitudes, practice ; Sağlık tutumları = Health attitudes ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Bu çalışma hasta yakınlarında kanser bilgi yükünün kanser taramalarına yönelik tutumlara etkisini incelemeyi amaçlamaktadır.
Korelasyonel kesitsel tipteki bu araştırmanın örneklemini Eylül 2021-Mart 2022 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi İlhan Onat Hematoloji Binası ve Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Gündüz Tedavi Merkezi'nde tedavi görmekte olan 322 hasta yakını oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Temel Demografik Veri Toplama Formu, Kanser Bilgi Yükü Ölçeği ve Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği- Kısa Form kullanılmıştır. Veriler bilgisayar ortamında SPSS 25.00 programı kullanılarak değerlendirilmiştir.
Araştırmaya katılanların %49,1' i kadın, %50,9'u erkektir. Katılımcıların %52,5'i kanser ile ilgili aldıkları bilgilerin yararlı olduğunu belirtmişlerdir. Bilgileri sağlık çalışanlarından aldığını ifade edenler katılımcıların %32,9'unu oluşturmaktadır. Kanser kavramının kendisinde korku oluşturduğunu ifade edenlerin oranı %73,6 iken daha önce kanser taraması yaptırdığını ifade edenlerin oranı %30,4 tür. Katılımcıların Kanser Bilgi Yükü Ölçeğinden aldığı ortalama puan 19,26 ± 5,169 olarak bulunmuştur. Bu değer ile katılımcıların bilgi yükünün orta düzeyde olduğu söylenebilir. Katılımcıların Kanser Taramasına Yönelik Tutum Ölçeğinden aldıkları ortalama puan 66,26 ± 8,440 olarak belirlenmiştir. Ölçekten alınan ortalama puan 75'e yakın bulunduğu için; katılımcıların kanser taramalarına yönelik olumlu bir tutum sergilediği söylenebilir. Yapılan analizler sonucu kanser bilgi yükü ile kanser taramalarına yönelik tutumlar arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.
Doğru ve kaliteli bilgi verilerek hasta ve yakınlarında bilgi yükü oluşması engellenmeli ve sağlık çalışanlarının kanser bilgi yükü konusunda farkındalığı arttırılmalıdır.



Anahtar Kelimeler : kanser bilgi yükü, kanser taramaları, kanser taramalarına yönelik tutum, hasta yakınları
Tezin Sayfa Adedi    :  63
Danışman                  :  Doç. Dr. Fatma Şeyda Özbıçakçı

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of cancer information overload on additudes towards cancer screening in patient's caregivers.
The sample of this correlational cross-sectional study is 322 caregivers of patients, which being treated in İlhan Onat Hematology Building and Dokuz Eylül University Hospital Daytime Treatment Center. In order to collect data; Basic Demographic Data Collection Form, Cancer Information Overload Scale, Attitude Scale Towards Cancer Screening-Short Form were used.  The data were evaluated by using the SPSS 25.00 program. 
Participants of the research %49,1 of the are women and the 50,9% of the participants are men.  %52.5 of the participants stated that the information they received about cancer was useful. %32.9 of the participants stated that the source of the information they received was health professionals. While the rate of those who state that the concept of cancer creates fear in them is %73,6, the rate of those who have had cancer screening before is %30,4. The average score of the participants from the Cancer Information Overload Scale is 19,26 ± 5,169. Considering this value, it can be said that the overload of the cancer information of the participants is average. The average score of the participants from Attitude Scale Towards Cancer Screening is 66,26 ± 8,440. Since the average score from the scale is close to 75, it can be said that the participants have a positive attitude towards cancer screening. As a result, the relationship between cancer information overload and attitudes towards cancer screening was not found statistically significant. 
Accurate and high quality information should be provided to prevent the formation of an information load on the patient and their relatives. And awareness of healthcare professionals about cancer information burden should be increased.


Keywords      : cancer information overload, cancer screenings, attitudes towards cancer screening, patient's caregivers
Page Number   :  63
Advisor             :  Assoc.Prof.  Dr. Fatma Şeyda Özbıçakçı