Modernizmden postmodernizme toplumsal değişme
Social change from modernism to postmodernism
Yazar: ÖZLEM KAZANCIOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ULUÇAKAR
Avrasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Modernizm = Modernism ; Postmodernizm = Postmodernism ; Sosyal değişme = Social change

Özet:
Bu çalışmada bazı önemli klasik ve çağdaş sosyologların kuramlarından istifadeyle, modernizmden postmodernizme uzanan yolda ortaya çıkan değişimin genel çizgisi incelenmekte ve tartışılmaktadır. Çalışmanın temel amacı, toplumsal değişim kuramlarından evrimci modelin günümüze dek geçirdiği değişimi ve günümüzdeki geçerliliğini incelemektir. Bu çalışmada toplumsal değişim konusunun seçilmesinin nedenleri, toplumsal hareketlerin, siyasal olayların, işsizliğin, geçmişte yaşanan devrimlerin hemen her gün sosyal yaşamda ve haberlerde duyduğumuz ve kayıtsız kalamadığımız konular olmasıdır. Araştırmanın temel problem sahası evrimci modelin günümüzdeki geçerliliği meselesi olarak belirlenmiş ve araştırma bu ana sorun üzerinde şekillenmiştir. Bu bağlamda, 19'uncu yüzyılda ortaya konulan klasik sosyal değişme kuramları içerisinde yer alan evrimci modelin savunduğu görüşlerin 21'inci yüzyılda geçerliliğini ne ölçüde koruduğu sorgulanmıştır. Evrimci modelin öngörüleri ve bu öngörülere uygun biçimde ortaya konmuş olan yapı ve sistemlerin günümüzde geçerliliğini koruyup koruyamadığının tetkikine yönelik olarak klasik, modern ve postmodern söylemlerin toplumsal yaşam üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Nitel veri toplama tekniğinin kullanıldığı bu betimleyici araştırmada çalışma verileri, başta konuyla doğrudan ilgili tez çalışmaları olmak üzere ikincil kaynaklardan elde edilmiştir. Literatür taraması yoluyla elde edilen bulgular karşılaştırmalı biçimde analiz edilmiş ve mantıksal çıkarımlar elde edilmeye çalışılmıştır. 
Geleneksel yaşamdan modern yaşama geçiş sürecinin farklı bir bakış açısı ile ve evrimci modelle ilişkilendirilerek analiz edildiği bu çalışmanın ilgili literatüre katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir. 
Geleneksel yaşamı ve modern yaşamı kıyasladığımızda bariz bazı farklılıklar olduğu görülmektedir. Modernizmin aklı, bilimi temel aldığı ve geçmişin hurafelerinden insanları soyutlayarak insan yaşamını kolaylaştırdığı (güzelleştirdiği) var sayılmaktadır. Ancak hiçbir sistem ve bu sistemi oluşturan esaslar tam bir mükemmeliyete sahip değildir. Modern yaşamda da birçok aksayan yön bulunmaktadır. Örneğin ekonomik eşitlik yoktur. Modern hayat suçların, adaletsizliğin ve birçok başka olumsuz şeyin önüne geçememiştir. Farklı bir deyişle bekleneni tamamıyla verememiş ve tamamıyla bir huzur sağlayamamıştır. Aksine, modern hayat hızlı tüketimi beraberinde getirdiğinden insanları giderek tüketmeye ve mutsuzluğa itmiştir. Devamlı tüketim insanlarda daha çok alma ve tatmin olmama duygularını geliştirmiştir. 
Her sistemin temelinde insan vardır ve insan değişkendir. İnsanın olduğu her yerde eşitsizlikler, mücadele ve güç savaşları olacaktır. Bir gün modern hayatın yerini de başka bir düzenin alması mümkündür. Değişen her gün farklılıkları da beraberinde getirir. Dolayısıyla 19'uncu yüzyılda oluşturulan bir kuramında günümüzü tam anlamıyla aydınlatması beklenemez. Keza ilerlemeyi tek bir doğrusal çizgide düşünmek mümkün değildir. Ziya Gökalp'in Emile Durkheim'dan esinlenerek savunduğu "Evrimci Model" Amerikalı sosyologlarca, en başta, sosyoloji açısından soyut anlamlar taşıdığı savıyla eleştirilmekte ve eksik bulunmaktadır. Ancak hiç kuşku yoktur ki bir toplumun kültürünü doğru şekilde değerlendirmek istiyorsak, toplumları ve kültürleri değişen günün şartlarına uygun olarak değerlendirmek doğru olacaktır. 
Tez çalışması ana hatlarıyla beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde toplum kavramından, sosyoloji ve toplum kavramlarının ayırımından, sosyolojiye katkıda bulunan önemli isimlerden ve toplumsal değişme tiplerinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde toplumsal değişmenin sebeplerine değinilmiş ve toplumsal değişmeye neden olan faktörler üzerinde durulmuştur. Ayrıca, klasik değişme kuramlarından ve çağdaş değişme kuramlarından söz edilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde modernizm ve toplumsal değişme arasındaki ilişki inceleneceğinden dolayı önce modernizm ve modernizmin doğuşu anlatılmıştır. Bu bölümde ayrıca, modernizme katkı sağlayan kuramcıların fikirlerine yer verilmiş, modernizmin ilkeleri ile modernizm çerçevesinde toplumsal hareketler, Batı ile ilişkiler, küreselleşme ve tüketim ilişkileri, birey ve kimlik kavramları tartışılmıştır. Dördüncü bölümde modernizm ve postmodernizm karşılaştırması yapılarak günümüzdeki yaşam tarzlarıyla postmodernizm arasındaki ortak ve farklı noktalar belirlenmeye çalışılmıştır. Son bölümde ise evrimci modelin kapitalizmle ilişkisinden yola çıkarak günümüzdeki yeri ve önemine değinilmiştir.

Abstract:
In thıs study, the general line of changes from modernism to postmodernism is examined and discussed, with the help of the theories of some important classical and contemporary sociologists. The main purpose of the study is to examine the overall process of the evolutionary conception of social change (evolutionary model) to date and its validity today. The reason why social change is chosen as the subject of this study is that the social movements, the political events, the unemployment, the past revolutions are the issues that we face in social life and media outlets in almost every day and couldn't remain unresponsive. The basic problem field of the study is determined as 'today's validity of evolutionary model' and the study is shaped on this main issue. In this regard, it is questioned to what extent the ideas defended by the evolutionary model that is listed among classical type social change theories established in the 19th century could protect their validity in the 21st century. In order to determine whether or not evolutionary model's visions, structures and systems produced in accordance with these visions protect their validity today the effects of classical, modern and postmodern discourses on social life have been analyzed comparatively. In this descriptive study for which qualitative data collection technique is employed, the study data is obtained from secondary sources, particularly from the thesis dissertations directly associated with the research subject. The findings obtained through the literature review were analyzed in a comparative manner and logical conclusions were obtained.
It is considered that is study, in which the transition from traditional life to modern life is analyzed with a different point of view and by being associated to evolutionary model is supposed to make a contribution to the related literature. 
When the comparing traditional life and modern life, we see some obvious differences. It is assumed that modernism is based on wisdom and science and would make the life easier by isolating people from superstitions. However,  neither any systems and nor any rudiments forming these systems are perfect. Modern life has lots of faulty points, too. For example, economic equality does not exist. Modern life hasn't been able to prevent crimes, injustice and many other unfavorable events. In other words, it has fallen short of the expectations and not been able to build up peace fully. On the contrary, since modern life is associated with more consumption, it forced people to consume more but feel sad. In other saying, continuous consumption has led to possession more and dissatisfaction.
Every system is based on human and, individuals are erratic. Disparities, struggles and wars will take place in everywhere human beings exist. It is possible someday to see that modern life is replaced by another system. A new day bring along differences. Therefore, a theory that was established in the 19th century shouldn't be expected to enlighten today's world entirely. Likewise, it is impossible to consider progression as a single linear line. "Evolutionary Model" defended by Ziya Gökalp who is inspred by Emile Durkheim is criticized by American sociologists primarily because of the argument that is has abstract meaning is terms of sociology and they found it insufficient. But, there is no doubt that if we want to evaluate a society's culture properly, we are compelled to evaluate societies and cultures in accordance with the changing conditions.
The study consists of five sections. The first section focuses on concept of society, distinction of concepts of sociology and society, notable people and types of social change are mentioned. In the second section, reasons of social change are mentioned and factors leading to social change are put emphasis on. Moreover, classic and modern change theories are discussed in the section. In the third section, modernism and birth of modernism are firstly presented with the purpose of analyzing the relation between modernizm and social change. This section also includes ideas by theoreticians who have made contribution to modernism. Modernism principles, social movements as part of modernism, relations with western countries, relation between globalization and consumption, concepts of individual and identity are also discussed in this section. In the fourth section, it is aimed to determine common and different points between todays life styles and the postmodern condition by comparing modernism to postmodernism. The fifth section includes todays state and importance of evolutionary model starting from its relation with capitalism.