Aile hekimliğine başvuran hipertansiyon tanılı hastaların bel çevresi ve beden kitle indeksinin kardiyovasküler skorla karşılaştırılması
Comparison of waist circumference and body mass index with cardiovascular score in patients with hypertension presenting to family medicine
Yazar: ÇAĞLAYAN MUTLU
Danışman: PROF. DR. ZUHAL AYDAN SAĞLAM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Obezitenin kardiyovasküler sistem üzerindeki olumsuz etkileri, aterosklerozun ilerlemesinin hızlanması, inme, miyokard enfarktüsü ve kalp yetmezliği dahil olmak üzere ilişkili hastalıkların daha yüksek riski olarak ortaya çıkmaktadır. Hipertansiyon (HT) kronik bir hastalık olup birçok ülkede erişkin insanlara etki eden önemli bir sağlık sorunudur. Çalışmamızda erişkin yaş grubunda hipertansiyon hastalarında bel çevresi ve beden kitle indeksi ile kardiyovasküler risk skoru arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışmamıza Güngören Necip Fazıl Kısakürek Aile Sağlığı Merkezine 18 Mart-18 Mayıs 2023 tarihleri arasında başvuran toplam 359 hipertansiyon tanılı hasta dahil edilmiştir. Hastaların sistemdeki sistolik kan basıncı, boy, kilo, bel çevresi ve beden kitle indeksi (BKİ) ile bazı biyokimyasal parametreleri, geçmiş tetkikleri [Düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL), yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL), total kolesterol (TK), trigliserit (TG)] kaydedilmiştir. Katılımcıların SCORE 2 C skalasına göre kardiyovasküler risk puanı hesaplanmış ve ikisi arasındaki ilişki SPSS 22.0 programı incelenmiştir.
Bulgular: Güngören Necip Fazıl Kısakürek Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı olup çalışmaya dahil edilen 359 hipertansiyon tanılı hastanın yaş ortalaması 59,44 yıl olup  %59,1'i (n=212) kadındı. %25'i (n=93) sigara kullanıyordu. Tüm grubun KVR skor ortalaması 7,54 olup erkek katılımcıların KVR skor ortalaması kadınlarınkinden, tüm grupta sigara kullananların KV skor ortalaması kullanmayanlardan anlamlı yüksek bulundu. Yaş arttıkça KVR skoru anlamlı olarak artmıştır. Boy arttıkça KVR skoru anlamlı olarak artmıştır. BKİ arttıkça KVR skoru anlamlı olarak artmıştır. Sistolik kan basıncı (SKB) arttıkça KVR skoru anlamlı olarak artmıştır. Diyastolik kan basıncı (DKB) arttıkça KVR skoru anlamlı olarak artmıştır. HDL arttıkça KVR skoru anlamlı olarak azalmıştır. KVR ile anlamlı ilişki gösteren değişkenlerin regresyon analizinde; yaş, boy, BKİ ve SKB'nin KVR'yi istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilediği tespit edildi (p<0,05). Yaştaki 1 birimlik artışın kardiyovasküler risk skorunu 0.338, boydaki 1 birimlik artışın 0.112, sistolik kan basıncındaki 1 birimlik artışın 0.116 kat arttırdığı saptanmıştır.
Sonuç: Çalışmamız sonucunda polikliniğe başvuran hipertansiyon tanılı hastalarda yüksek beden kitle indeksi, yüksek yaş, sigara içme, erkek cinsiyet, yüksek kan basıncı, düşük HDL seviyelerinde kardiyovasküler hastalık riskinin yükseldiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, Kardiyovasküler Risk Skoru, Beden Kitle İndeksi, Bel Çevresi

Abstract:
Aim: The adverse effects of obesity on the cardiovascular system manifest as accelerated progression of atherosclerosis and a higher risk of associated diseases, including stroke, myocardial infarction and heart failure. Hypertension (HT) is a chronic disease and an important health problem affecting adults in many countries. In our study, we aimed to investigate the relationship between waist circumference, body mass index and cardiovascular risk score in hypertensive patients in adult age group.
Material and Method: A total of 359 patients with hypertension who applied to Güngören Necip Fazıl Kısakürek Family Health Centre between 18 March and 18 May 2023 were included in our study. Patients' systolic blood pressure, height, weight, waist circumference, body mass index (BMI), some biochemical parameters, and previous examinations [ low-density lipoprotein (LDL), high-density lipoprotein (HDL), total cholesterol (TC), triglyceride (TG)] were recorded. The cardiovascular risk score of the participants was calculated according to the SCORE 2 C scale and the relationship between the two was analysed using SPSS 22.0 software.
Results: The mean age of 359 patients with hypertension who were registered in Güngören Necip Fazıl Kısakürek Family Health Centre and included in the study was 59.44 years, 59.1% (n=212) were female, and 25% (n=93) were smokers. The mean CVR score of the whole group was 7.54. The mean CVR score of male participants was significantly higher than that of female participants, and the mean CV score of smokers in the whole group was significantly higher than that of non-smokers. CVR score increased significantly with increasing age. As height increased, CVR score increased significantly. As BMI increased, CVR score increased significantly. As systolic blood pressure increased, CVR score increased significantly. As diastolic blood pressure (DBP) increased, CVR score increased significantly. As HDL increased, CVR score decreased significantly. Regression analysis of the variables showing a significant relationship with CVR showed that age, height, BMI and SBP affected CVR in a statistically significant way (p<0.05). It was found that 1 unit increase in age increased the cardiovascular risk score by 0.338, 1 unit increase in height by 0.112, and 1 unit increase in systolic blood pressure by 0.116 times.
Conclusion: As a result of our study, it was determined that high body mass index, high age, smoking, male gender, high blood pressure, low HDL levels increased the risk of cardiovascular disease in patients with hypertension who applied to the outpatient clinic.

Keywords: Hypertension, Cardiovascular Risk Score, Body Mass Index, Waist Circumference