Kronik obstrüktif akciğer hastalarında üst ekstremite kas kuvveti eğitiminin solunum ve periferal kas kuvveti, günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesi üzerine etkileri
Effect of upper extremity muscle strength training on respiratory and peripheral muscle strength, activities of daily living and quality of life in patients with chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: EBRU ÇALIK KÜTÜKCÜ
Danışman: PROF. DR. HÜLYA ARIKAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kardiyopulmoner Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Solunum = Respiration ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Çalık Kütükcü E. Kronik obstrüktif akciğer hastalarında üst ekstremite kas kuvveti eğitiminin solunum ve periferal kas kuvveti, günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesi üzerine etkileri. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kardiyopulmoner Rehabilitasyon Programı, Doktora Tezi, Ankara, 2014. Kronik obstrüktif akciğer hastalarında (KOAH), kol kuvvet eğitiminin günlük yaşamdaki fonksiyonel performans ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi üzerine etkisini araştıran ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu nedenle, bu çalışma KOAH'lı hastalarda üst ekstremite kas kuvveti eğitiminin solunum ve periferal kas kuvveti, günlük yaşam aktiviteleri (GYA) ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini araştırmak için ileriye dönük ve randomize kontrollü olarak planlandı. Çalışmaya klinik olarak stabil 42 KOAH'lı hasta alındı. Bu olgular randomize olarak iki gruba ayrıldı. Eğitim grubundaki hastalara bir maksimum tekrarın % 40-50'sinde, 3 set/seans, 3 gün/hafta, 8-12 tekrar yükleme olmak üzere toplam 23 seans (8 hafta) üst ekstremite kas kuvvet eğitimi verildi. Eğitim ve kontrol grubuna, 8 hafta boyunca haftanın her günü uygulamak üzere solunum egzersizleri ev programı olarak verildi. Tedavi öncesi ve sonrası hastaların solunum fonksiyonları spirometre ile, solunum kas kuvveti ağız basınç ölçüm cihazı ile, periferal kas kuvveti el ve Jamar el dinamometreleri ile, kol egzersiz kapasiteleri kol ergometresi testi ile, günlük yaşam aktiviteleri Glittre GYA ve GYA simülasyon testleri; London Chest GYA Ölçeği (LCADL), Milliken GYA Skalası (MAS), Nottingham Genişletilmiş GYA İndeksi (NEADLS) ve Kanada Aktivite Performans Ölçümü (COPM) ile, yaşam kaliteleri St George Solunum Anketi (SGRQ) ve KOAH Değerlendirme Testi (CAT) ile değerlendirildi. Çalışmanın sonucunda eğitim grubunda dirsek ekstansörleri, omuz horizontal adduktörleri, el kavrama, jamar el kavrama kuvveti ve jamar el kavrama kuvveti (%) değerleri, kol ergometresi zirve iş yükü ve GYA Simülasyon testi tur sayısında istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğu saptandı (p<0.05). Eğitim grubunda tedavi sonrası kol egzersiz testi sırasındaki dispne ve kol yorgunluğu algılaması ve Glittre GYA testi sırasındaki kalp hızı ve dispne algılaması değişimi değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma bulundu (p<0.05). Tedavi sonrası, eğitim grubunda LCADL-fiziksel alt bölümü puanında anlamlı bir azalma; MAS-ev temizlemek ve çamaşır birleştirilmiş skoru,  MAS-diğer aktiviteler birleştirilmiş skoru, NEADLS-hareket puanı, COPM-performans skoru ve COPM–tatmin skorunda anlamlı bir artış oldu (p<0.05). Tedavi sonrası, kontrol grubunda Glittre GYA testi sırasındaki kalp hızı değişimi değerinde anlamlı bir azalma; GYA Simülasyon testi tur sayısında ve MAS-diğer aktiviteler mevcut yetenek seviyesi skorunda anlamlı bir artış dışında bir değişim olmadı (p<0.05). Sonuç olarak, KOAH'lı hastalarda, üst ekstremite kas kuvvet eğitimi, güvenilir ve klinik pratikte uygulanabilir bir yöntemdir. KOAH'lı hastalarda üst ekstremite kas kuvveti eğitimi; üst ekstremite periferal kas kuvveti, kol egzersiz kapasitesi ve GYA'daki performans ve hastaların bu aktivitelerdeki performanslarına ilişkin tatminlerini artırır; destekli kol egzersizleri sırasındaki nefes darlığı ve kol yorgunluğu algılamasını ve GYA sırasındaki nefes darlığı algılamasını azaltır.

Abstract:
Calik Kutukcu E. Effect of upper extremity muscle strength training on respiratory and peripheral muscle strength, activities of daily living and quality of life in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Institute of Health Sciences, Doctorate Thesis, Ankara, 2014. Further studies investigating the impact of arm strength training on functional performance in daily life and health-related quality of life are needed in patients with chronic obstructive pulmonary disease (COPD). Therefore, this study was planned as a prospective and randomized controlled trial to investigate the effects of upper extremity muscle strength training on respiratory and peripheral muscle strength, activities of daily living (ADL) and quality of life in patients with COPD. Fourty two clinically stable patients with COPD were included in the study. These patients were randomly assigned into two groups. Upper extremity muscle strength training was given at 40-50 % of one repetition maximum, 3 sets/session, 3 days/week with 8-12 repetetions loading for total 23 sessions (8 weeks). The breathing exercises were given as a home program to applied as 7 days of the week for 8 weeks in training and control groups. Before and after treatment, pulmonary function was evaluated using spirometry, respiratory muscle strength was evaluated using mouth pressure device, peripheral muscle strength was evaluated using hand-held and Jamar dynamometers, arm exercise capacity was evaluated using arm ergometer test. The ADL were determined using Glittre ADL test and ADL simulation tests, London Chest ADL Scale (LCADL), Milliken ADL Scale (MAS), Nottingham Extended ADL Scale (NEADLS) and Canadian Occupational Performance Measurement (COPM). Quality of life was assessed using St George's Respiratory Questionnaire (SGRQ) and COPD Assessment Test (CAT). As a result of the study, statistically significant increases were detected in elbow extensors, shoulder horizontal adductors, hand grip strength, Jamar hand grip strength and %Jamar hand grip strength  values, peak workload in arm ergometer and the number of cycles in ADL simulation test in training group (p<0.05). Significant decreases were found in dyspnea and arm fatigue perception changes during arm exercise test and heart rate and dyspnea changes during Glittre ADL test in training group after treatment (p<0.05). A significant reduction in LCADL-physical subdimension score and significant increases in MAS-house cleaning and laundry integrated score, MAS-other activities integrated score, NEADLS-mobility score, COPM-performance and COPM-satisfaction scores were found in the training group after treatment (p<0.05). There was not any change except a significant reduction in heart rate change during Glittre ADL test, significant increases in the number of cycles in ADL simulation test and MAS-other activities current ability level score in control group after treatment (p<0.05). In conclusion, upper extremity muscle strength training is a reliable and feasible method in clinical practice in patients with COPD. Upper extremity muscle strength training increases upper extremity peripheral muscle strength, arm exercise capacity and performance in ADL and the patients' satisfaction regarding the performance in this activities, decreases dyspnea and arm fatigue perception during supported arm exercises and dyspnea perception during ADL in patients with COPD.