Kriminolojik açıdan uyuşturucu ve uyarıcı madde bağımlılığı ile mücadele stratejileri
Coping strategies for drug and stimulant addiction from a criminological perspecti̇ve
Yazar: ATİKE SAFİYYE KESKİN
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜN AYHAN AYGÖRMEZ
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law ; Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kriminoloji = Criminology ; Suç = Crime ; Suç psikolojisi = Crime psychology ; Suç sosyolojisi = Crime sociology ; Suçluluk = Criminality ; Suçun önlenmesi = Crime prevention ; Uyuşturucu =

Özet:
İnsanlık tarihi boyunca çeşitli nedenlerle kullanılan uyuşturucu maddeler zaman içinde haz verici etkileri nedeniyle yaygınlaşmaya başlamıştır. Uyuşturucu madde kullanımı zamana, toplumların yapısına ve kültürüne göre farklılık göstermektedir. Çok boyutlu bir konu olan uyuşturucu madde sorunu zaman içerisinde günümüz dünyasının en önemli halk sağlığı sorunlarından biri haline gelmiştir. Uyuşturucu madde probleminin giderek derinleşmesi ile birlikte önleyici stratejilerin önemi anlaşılmaya başlamıştır. Uyuşturucu madde imal, ithal ve ticareti ve uyuşturucu madde kullanımı tüm ülkelerde değişik uygulamalara rağmen maddenin insan sağlığına zarar vermesi ve kullanımının birtakım suçlar ile bağlantılı olması nedeniyle suç oluşturmaktadır. Bu çalışma uyuşturucu madde kullanma suçunun ve madde kullanımı ile bağlantılı diğer suçların önlenmesi amacıyla uyuşturucu madde bağımlılığı ile mücadele stratejilerinden oluşmaktadır. 
Bu çalışmada birincil, ikincil ve üçüncül suç önleme stratejilerinin tümü yer almaktadır. Birincil önleyici stratejiler kapsamında örnek psikoeğitim programları, bireysel sosyal ve aile içi yaşam becerilerini geliştirici modeller, okullarda pozitif psikoloji temelli önleyici uygulamalar, ikincil önleyici stratejiler kapsamında cezaevi tabanlı Terapik Topluluklar Modeli ve ABD uyuşturucu mahkemeleri örneği, üçüncül önleyici stratejiler kapsamında örnek rehabilitasyon modelleri, alternatif yöntemler (sanat-bahçecilik-egzersiz terapisi, manevi yaklaşım vb.) ve pozitif psikoloji temelli uygulamalar (bilinçli farkındalık, yaşam kalitesi terapisi vb.) yer almaktadır.

Abstract:
Throughout the history of humanity, drugs have been used for various reasons and become widespread over time due to their pleasurable effects. Drug use differs with time, structure and culture of societies. Substance addiction, one of the most important public health problems in the world, is a sophisticated problem which has bio-psycho-social-spiritual dimensions. Drug use causes many physical and psychological health problems in individuals. With the exacerbation of drug-related problems, the importance of preventive strategies has begun to be realized. The manufacture, import and trade of narcotic drugs and the use of drugs constitute crimes due to the fact that the substance harms human health and its use is associated with some crimes, despite different practices in all countries. This study consists of strategies to combat drug addiction in order to prevent drug abuse and other crimes related to drug use.
All primary, secondary and tertiary crime prevention strategies are included in this study. As primary preventive strategies, there are exemplary psychoeducational programs, models that develop individual social and family life skills, and positive psychology-based preventive practices in schools. Secondary preventive strategies include the prison-based Therapeutic Communities Model and the example of US drug courts. Tertiary preventive strategies contain exemplary rehabilitation models, alternative methods (art-gardening-exercise therapy, spiritual approach, etc.), and positive psychology-based practices (conscious awareness, quality of life therapy, etc.).