Derleme Sözlüğü'nde sağlık ve sağaltmayla ilgili sözler
Words about health and healing in the Compilation Dictionary
Yazar: FATMA GÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. ŞİRVAN KALSIN
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ağızlar = Dialects ; Derleme sözlüğü = Collation dictionary ; Kelimeler = Words ; Söz varlığı = Vocabulary ; Sözlük = Dictionary ; Tıp terimleri = Medicine terms

Özet:
Sözlükler, bir dilin söz varlığını ortaya koymak için hazırlanan eserlerdir. Ağız sözlükleri ise yazı dili dışında kalmış ağızlara ait söz varlığını ortaya koyar. 1932 tarihinde Türk Dili Tetkik Cemiyeti (Türk Dil Kurumu) halk ağzından söz derleme faaliyeti başlatmıştır. Bu faaliyet sonucunda dil araştırmalarında önemli bir yer tutan Türkiye'de Halk Ağzından Söz Derleme Dergisi yayımlanmıştır. Türkiye Türkçesi ağızları söz varlığı alanındaki en kapsamlı ve en önemli çalışma Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü'dür. Bu çalışmayla birlikte ölçünlü dilde kullanılmayan ve unutulan birçok sözcüğün kayıt altına alınması sağlanmıştır. Böylesine kapsamlı bir sözlük ayrıntılı ve özenli bir inceleme gerektirmektedir. Günümüze kadar tıp terimleri, tıp sözlükleri ve tıp metinleriyle ilgili birçok çalışma yapılmış ve yapılmaya devam etmektedir. Derleme Sözlüğü temel alınarak yapılan ve halkın sağlığı, sağaltmayla ilgili ele alınan birçok çalışma vardır. Bu çalışmada da Derleme Sözlüğü'nde sağlık ve sağaltmayla ilgili sözler tespit edilmiş, tespit edilen bu sözler belirli başlıklar altında sınıflandırılmış ve yapısal açıdan incelenmiştir. Bu çalışmanın Anadolu ağızlarındaki tıp sözlerinin ölçünlü dilde kullanılması, sözlerin Türkçeleştirilmesi çalışmalarına önemli bir veri sağlayacağını ümit ediyoruz.

Abstract:
Dictionaries are works prepared to reveal the vocabulary of a language. Diaclect
dictionaries, on the other hand, reveal the vocabulary of dialects that are outside the
written language. In 1932, Türk Dili Tetkik Cemiyeti (Turkish Language Institution)
started the activity of collecting words from the public. As a result of this activity, the
Journal of Compilation of Words from the People's Dialects in Turkey, which has an
important place in language research, was published. The most comprehensive and mos
important study in the field of Turkey Turkish dialects vocabulary is the Compilation
Dictionary. With this study, it has been ensured that many words that are not used and
forgotten in the standard language are recorded. Such a comprehensive dictionary
requires detailed and painstaking scrutiny. Until today, many studies on medical terms,
medical dictionaries and medical texts have been made and continue to be done. There
are many studies on public health and treatment based on the Compilation Dictionary.
In this study, the words related to health and healing were determined in the
Compilation Dictionary, these words were classfied under certain headings and
examined in terms of structure. We hope that this study will provide important data fort
he use of medical words in Anatolian dialects in the standard language and the
Turkishization of the words