İşletmelerde nakit yönetimi ve karşılaştırmalı analiz
Cash management in entities and a comparative analysis
Yazar: ALİ ERDEMİR
Danışman: PROF. DR. AHMET GÖKSEL YÜCEL
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Muhasebe Denetim Ana Bilim Dalı / Muhasebe Ve Denetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Likidite = Liquidity ; Likidite yönetimi = Liquidity management ; Nakit akım tablosu = Cash flow statement ; Nakit akışı = Cash flow ; Nakit yönetimi = Cash management ; İşletme sermayesi = Working capital ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Bu çalışmada nakit, likidite, işletme sermayesi nakit yönetimi ve Türkiye, ABD ve Avrupa Birliği'ni temsilen üye 4 ülkenin borsalarında kayıtlı halka açık sanayi şirketlerinin nakit yönetim politikaları karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. İşletmelerin nakit ihtiyaçlarını karşılamak veya mevcut bulunan atıl vaziyetteki nakit stoklarını nasıl değerlendirdikleri yönetim için oldukça önemlidir. Çalışmanın ilk bölümünde konuya ilişkin kuramsal terimlerin yani nakit, likidite, işletme sermayesi kavramlarının tanımları, nakit ve nakit benzeri varlıkların tanımları, nakit varlıkların finansal tablolarda izlenmesi ve finansal tablolarda mevcut nakit varlıların denetimine ilişkin temel açıklamalar yapılmıştır. Devamında ise likidite analizi teknikleri, işletme sermayesi çeşitleri ve işletme sermayesi yönetimi incelenmektedir. Bahsi geçen kavramlar, işletme için hayati öneme sahiptir. Bir işletme kârlılığı yüksek olsa dahi, etkin bir nakit yönetimi, likidite planı, işletme sermayesi yönetimi olmadığı takdirde iflas etmesi ciddi bir olasılıktır. Bu yüzden nakit yönetimine ilişkin kuramsal terimlerin anlaşılması oldukça önemlidir. İşletmeler dönemsel nakit akış faaliyetlerini takip edebilmek, finansal bilgi kullanıcılarına da nakit yönetimi ile ilgili bilgi sağlayabilmek amacı ile nakit akış tablosu düzenlemektedir. Nakit akış tablosu, işletmenin elinde mevcut nakitlerinin ne şekilde kullandığı ne kadar nakit stokladığı veya boşta kalan nakit stoklarını nasıl değerlendirdikleri konusunda bilgi vermektedir. İşletmeler için nakit bulundurmak hem avantajlı hem de dezavantajlı bir durum meydana getirebilmektedir. Nakit varlıklar, herhangi bir yatırım için kullanılmadığı takdirde kârlı yatırım fırsatlarının kaçırılmasından dolayı fırsat maliyetine neden olmaktadır. Lakin işletme, elinde ihtiyacı olduğu kadar nakit bulundurmazsa finansal sıkışıklar yaşayabilir, yüksek maliyetli finansal kaynaklara mecbur kalabilir veya rutin faaliyetlerin yürütülememesi gibi krizlerle baş başa kalınabilir. Bu sebeple yöneticilerin, işletmeler için optimum nakit stoku miktarını doğru tahminler, planlar ve bütçeler oluşturarak belirlemesi gereklidir. Optimum nakit stok miktarları belirlenmesi geçmişten günümüze birçok bilimsel tartışmanın, teorilerin, çalışmaların ve modellemelerin odak noktası olmuştur. Bu çalışmalardan en çok bilinenleri Baumol Modeli, Miller-Orr Modeli, Stone Modeli, Beranek Modeli vb. matematiksel yöntemlerdir. Ayrıca Denge Teorisi, Hiyerarşi Teorisi ve Serbest Nakit Akımları Teorisi gibi modern ve düşünce, planlama ve yönetim becerilerine dayalı yöntemler de mevcuttur. Yöneticilerin işletme için optimum nakit stoku miktarını belirlemesi tek başına yeterli değildir. Aynı zamanda olağan ve olağandışı dönemler boyunca nakit akışlarını etkin bir şekilde yönetmeye devam etmeli, nakit döngüsü bileşenlerinin işletme lehine ve etkin bir şekilde yönetilmesini sağlamaya devam etmelidir. Bu bileşenler alacak ve tahsilat yönetimleri, borç ve ödeme yönetimleri, stok yönetimleridir.
Çalışma son olarak, nakit yönetimine ilişkin teorik tanımlamaların ve etkin yönetim yollarının açıklanmasından sonra, Türkiye, ABD ve Avrupa Birliği'ni temsilen 4 üye ülkenin borsalarında kayıtlı, sanayi şirketlerinin nakit yönetim politikalarını değerlendirmektedir. Bu işletmelerin, bünyelerinde ne kadar nakit bulundurdukları, atıl durumdaki nakit stoklarını ne şekilde değerlendirdikleri ve nakit kaynaklarını ne şekilde temin ettikleri konuları araştırılmaktadır. Sonuç olarak, farklı coğrafyalarda yaşayan bu küresel işletmelerin, yaşamakta oldukları coğrafyaların kültürel özelliklerine istinaden, nakit yönetimlerinde farklılıklar gözlemleniyor mu yoksa nakit yönetiminde büyük sanayi işletmeleri için ortak bir dil ve anlayış mevcut mudur sorusuna cevap aranmaktadır.
Anahtar sözcükler: Nakit, Likidite, Nakit Yönetimi, İşletme Sermayesi, Nakit Akış

Abstract:
In this study, cash, liquidity, working capital, cash management issues examined. Cash management policies of public industrial companies registered in the stock market Turkey, USA and representing 4 countries members of European Union are examined with corparative. How the businesses meet their cash needs or how they evaluate the idle cash stocks available is very important for management. In the first part of the study, basic explanations about the theoretical terms related to the subject, namely the concepts of cash, liquidity, working capital, definitions of cash and cash equivalents, watching and auditing of cash assets in the financial statements are made. Next, liquidity analysis techniques, working capital types and working capital management are examined. These concepts are vital to the companies. Even if a company profitability is high, it is a serious possibility that it will go bankrupt unless there is an effective cash management, liquidity plan, and working capital management. Therefore, it is important to understand the theoretical terms related to cash management. Enterprises organize cash flow statements in order to follow the periodic cash flow activities and to provide financial information users with information about cash management. The cash flow statement, gives information about how the company uses the available cash, how much cash it stocks, or how they evaluate idle cash stocks. Keeping cash for companies can create both an advantageous and disadvantageous situation. Cash assets cause opportunity costs due to missed profitable investment opportunities if they are not used for any investment. However, if the company does not hold as much cash as it needs, it may experience financial problems, may need high-cost financial resources, or face crises such as inability to carry out routine activities. For this reason, managers need to determine the optimum cash stock amount for companies by creating accurate estimates, plans and budgets. Determining the optimum cash stock amounts has been the focus of many scientific discussions, theories, studies and modeling from past to present. The most well known of these works are Baumol Model, Miller-Orr Model, Stone Model, Beranek Model etc. are mathematical methods. There are also modern methods based on thought, planning and management skills, such as Trade-Off Theory, Pecking Order Theory, and Free Cash Flow Theory. It is not sufficient for managers to determine the optimum cash stock amount for the enterprise. At the same time, it should continue to effectively manage cash flows during the usual and unusual periods, and continue to ensure that the cash cycle components are managed in an efficient and effective manner. These components are receivable and charged management, debt and payment management, inventory management.
Finally, after the defined of the theoretical description of the way for the effective cash management, cash management policies of public industrial companies registered in the stock market Turkey, U.S.A.and representing 4 countries members of European Union are examined with coparative. The subjects such as how much cash these companies hold, how they evaluate their idle cash stocks and how they obtain their cash resources are investigated. As a result, based on the cultural characteristics of the geographies they live in; of these global companies living in different geographies, to questions of "Are there differences in cash management?" Or "Is there a common language and understanding for large industrial companies in cash management?" answers was sought.
Keywords: Cash, Liquidity, Cash Management, Working Capital, Cash Flow