Gama radyasyonu ile ışınlanmış ayçiçeği (helianthus annuus l.) çeşitlerinin üzerine magnetik alanın etkisi
Effects of magnetic fields on the gamma irradiated sunflower            (helianthus annuus l.)varities
Yazar: FEHİME SEVİL YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLRUH ULAKOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Radyobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Elektromanyetik alanlar = Electromagnetic fields ; Gama radyasyonu = Gamma radiation ; Yağ bitkileri = Oil crops

Özet:
Bu çalışmada AS 508 ve Nantio ayçiçeği çeşitleri üzerine –radyasyonun ve magnetik alanın ayrı ayrı ve birlikte uygulanması sonucu oluşturduğu etkiler sera, M1 ve M2 tarla koşullarında saptanmıştır.
İki farklı ayçiçeği çeşidine ait tohumlar 100 ve 150 Gy –radyasyon dozu uygulandıktan sonra 3.8 – 4.8 mT'lik magnetik alana tabi tutulmuştur. 
Sera denemesinde iki farklı ayçiçeği çeşidi üzerine magnetik alan ve radyasyon uygulamalarının çimlenme yüzdesi, fide yüksekliği, kromozom bozuklukları, klorofil miktarları ve peroksidaz aktivitesi üzerine olan etkileri araştırılmıştır.
M1 tarla denemesinde iki farklı ayçiçeği çeşidi üzerine magnetik alan ve radyasyonun çimlenme yüzdesi, bitki boyu, tabla çapı, verim, yağ ve protein miktarları üzerine olan etkileri araştırılmıştır.
M2 tarla denemesinde magnetik alan ve radyasyonun klorofil mutasyonu, bitki boyu, tabla çapı, verim, yağ ve protein miktarları üzerine olan etkileri araştırılmıştır 
Sonuç olarak AS508 ve Nantio ayçiçeği çeşitlerinde –radyasyona olan hassasiyetin, magnetik alan ile radyasyonun birlikte uygulanması sonucu değiştiği saptanmıştır.  Ele alınan ayçiçeği çeşitlerinde, magnetik alan ile radyasyonun birlikte uygulandığı koşullarda magnetik alanın, –radyasyonunun yalnız başına uygulamalarının meydana getirdiği olumsuz etkileri azaltıcı yönde bir etkisinin olduğu ve ayçiçeğinin klorofil miktarı, peroksidaz aktivitesi, bitki boyu, tabla çapı, protein ve yağ miktarı gibi özelliklerinde bu azaltıcı etkinin önemli olduğu ortaya konmuştur.

Abstract:
In this study separate and combined effects of –radiation and magnetic fields on AS 508 and Nantio sunflower varieties were determined under greenhouse, M1 and M2 field conditions.
Seeds belonging to two different sunflower varieties were subjected to 3.8 and 4.8 mT magnetic fields following 100 and 150 Gy -radiation.
In greenhouse experiment, the effects of magnetic fields and radiation treatments on two different sunflower genotypes were observed on the percentage of germinating seed, seedling heigth, chromosomal abnormalities, chlorophyll content and peroxidase activity.
In M1 field experiments, the effects of magnetic field and radiation on two different sunflower varieties in terms of the percentage of germination seeds, plant height, head diameter, yield, oil and protein quantities were determined.
In M2 field experiment, the effects of radiation and magnetic field on the chlorophyll mutants, plant height, head diameter, yield, oil and protein quantities were researched.
As a result, it was determined that the sensitivity of AS 508 and Nantio sunflower varieties to radiaiton has changed at the end of the application of combined magnetic fields and radiaiton treatments.  In the two sunflower varieties, on the combined magnetic fields and radiation applications, it was determined that magnetic fields has an effect to reduce the negative effects caused by the single application of -radiation and also put forward that these reduced effects were essential on the characteristics such as chlorophyll quantities of sunflower, peroxidase activity, plant height, head diameter, oil and protein quantity.