Çocuklarda vitamin D eksikliğinin arteriyel sistem ve kalbin ileti sistemi üzerine olan etkileri
The effects of vitamin D deficiency on arterial stiffness and conduction system of the heart in  pediatric population
Yazar: ALİ KURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MECNUN ÇETİN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Arterler = Arteries ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; Kalp = Heart ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp iletim sistemi = Heart conduction system ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Çocuklar = Children

Özet:
D vitamini, kemik metabolizması ve nöromüsküler fonksiyonlar açısından önemli
rolü olduğu bilinen steroid yapıda bir hormondur. D vitamininin immün işlevleri
iyileştirerek, anti-inflamatuar etkinlik göstererek ve endotelyum aracılı vazodilatasyonu
sağlayarak kalbin ileti sistemi ve arteriyel sertliğin azalması üzerinde de olumlu etkiler
gösterdiği düşünülmektedir. D vitamini eksikliği dünyanın birçok bölgesinde olduğu
gibi ülkemizde de bir halk sağlığı problemi olmaya devam etmektedir. Bu çalışmanın
amacı; çocuklarda D vitamini eksikliğinin arteriyel sertlik ve kalbin ileti sistemi
üzerindeki etkilerini araştırmaktır.
Çalışmamıza, Ekim 2017 ile Temmuz 2018 tarihleri arasında Yüzüncü Yıl
Üniversitesi Tıp Fakultesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine başvurup
herhangi bir kronik hastalık tespit edilmemiş 2-18 yaş arası 101 çocuk çalışmaya dahil
edildi. Hastalar D vitamini düzeyine göre 3 gruba ayrıldı. D Vitamini 0-12 ng/ml
arasında olanlar grup 1, D vitamini 12-20 ng/ml arasında olanlar grup 2 ve D vitamini
20 ng/ml ve üzerinde olanlar grup 3 (Kontrol grubu) şeklinde değerlendirildi. Hastaların
poliklinik başvurularında vücut ağırlıklarına, boylarına, biyokimyasal parametrelerden
25 hidroksi vitamin D3, Ca, P, Alkalen fosfataz (ALP), PTH, glukoz, kreatinin,
kolesterol, HDL, LDL ve trigliserit değerlerine bakıldı. Hastaların sistolik ve diyastolik
kan basınç değerlerine, kalp hızlarına, elektrokardiyogramlarına bakıldı. Hastaların
arteriyel ultrasonografik görüntülemeleri yapıldı ve CIM kalınlıklarına bakıldı.
Çalışmamızda, D vitamini eksikliğinin kardiyovasküler ileti sistem üzerindeki
etkilerini değerlendirmek amacıyla EKG parametreleri incelendi.
D vitamini eksik grubun Pmax ve Pdis değerleri D vitamini yetersiz gruba ve
kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksekti (p <0.05). D vitamini eksik grubun
QTmax ve QT dis değerleri D vitamini yetersiz gruba ve kontrol grubuna göre anlamlı
derecede yüksekti (p<0.005). D vitamini eksik grubun QTcmax değeri D vitamini
yetersiz gruba ve kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksekti (p <0.05). D vitamini
eksik grubun QTcdis değeri kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksekti (p <0.05).
Gruplar arasında Tpe, Tpe / QT ve Tpe / QTc değerleri arasında anlamlı fark
saptanmadı (p > 0.05 ).
VIII
Çalışmamızda D vitamini eksikliğinin Pmax, Pdis, QTmax, QTdis, QTcmax ve
QTcdis sürelerinde anlamlı düzeyde uzama yaptığını saptadık.
Çalışmamız ülkemizde pediatrik populasyonda D vitamini eksikliği ile arteriyel
sertlik ilişkisini ortaya koymak açısından ilk çalışmadır. Çalışmamızda D vitamini
düzeyi ile arteriyel sertlik arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulmadık
(p>0.05).
Sonuç olarak, çocuklarda D vitamini eksikliğinin kalbin ileti sitemi üzerinde
olumsuz etki yaptığını ve bunun çocukluk yaşta daha çok subklinik etkilenme şeklinde
olduğu sonucuna vardık. Arteriyel sertlik ilişkisinin ise yaşlanmayla birlikte daha somut
bir şekilde ortaya çıkabilecek bir süreç olabileceğini düşündük. D vitamini eksikliği
kardiyovasküler açıdan birçok olumsuz durumu ortaya çıkarabilmektedir. Bu yüzden D
vitamini eksikliğinin tanı ve tedavisi açısından tüm hekimler uyanık olmalıdır.

Abstract:
Vitamin D is a steroid-structure hormone which is known to have an important
role for bone metabolism and neuromuscular functions. Vitamin D is also considered to
have positive effects on the conduction system of the heart and reduction reduction of
arterial stiffness through enhancing immune functions, performing anti-inflammatory
activity and enabling endothelium-mediated vasodilation. Deficiency of Vitamin D still
remains as a public health problem in Turkey like in many other regions of the world.
This study aims at researching the effects of Vitamin D deficiency on arterial stiffness
and the conduction system of the heart in children.
101 children, who had applied to Yüzüncü Yıl University Children Health and
Diseases polyclinics between October 2017 and July 2018, were included in our study.
All patients were aged between 2 and 18, and none of them had any chronic diseases
reported. Patients were classified into 3 groups based on Vitamin D level. Group 1 had
Vitamin D value of 0-12 ng/ml (Vitamin D-deficient); Group 2 had value of 12-20
ng/ml (Vitamin D-insufficient); and Group 3 had value of 20 ng/ml or higher (the
control group). On application to polyclinics, patients were examined for their body
weight, height, and biochemical parameters including 25 hydroxi vitamin D3, Ca, P,
alkaline phosphatase (ALP), PTH, glucose, creatinine, cholesterol, HDL, LDL and
triglyceride values. Patients‟ systolic and diastolic blood pressure values, heart rates,
and electrodiagrams were also evaluated. Arteriel ultrasonographic screenings and CIM
thickness measurements were performed for patients.
EKG parameters were analyzed in our study in order to evaluate the effects of
Vitamin D deficiency on cardiovascular conduction system.
Pmax and Pdis values for Vitamin D-deficient group were significantly higher
compared to both Vitamin D-insufficient group and the control group (p<0.05). QTmax
and QTdis values for Vitamin D-deficient group were also significantly higher than the
values for Vitamin D-insufficient group and the control group (p<0.005). In addition,
QTcmax value for Vitamin D-deficient group was significantly higher than the values
for Vitamin D-insufficient group and the control group (p<0.05). Also, QTcdis value for
Vitamin D-deficient group was significantly higher than the value for the control group
(p<0.05). No meaningful difference was observed among 3 groups in terms of Tpe, Tpe
/ QT and Tpe / QTc values (p>0.05).
In our study, we found that Vitamin D deficiency significantly prolongs Pmax,
Pdis, QTmax, QTdis, QTcmax and QTcdis time intervals.
Our study is the first study that attempts to show the relationship between
Vitamin D deficiency and arterial stiffness in Turkey‟s pediatric population. We could
not find a statistically meaningful association between Vitamin D level and arterial
stiffness in our study (p>0.05).
In conclusion, we found that Vitamin D deficiency in children imposes a
negative effect on the conduction system of the heart, and such an effect is mostly in the
form of subclinical exposure in childhood age. On the other hand, we think the
association between Vitamin D deficiency and arterial stiffness may manifest itself in a
more apparent form with aging. Vitamin D deficiency may result in several negative
conditions for cardiovascular health. Thus, all physicians should be cautious with the
diagnosis and treatment of Vitamin D deficiency.