Thrak sikkeleri üzerinde yer alan dini unsurlar
Religious elements on Thracian coins
Yazar: HÜSEYİN BURAK SOY
Danışman: PROF. DR. OYA YAĞIZ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Dini hayat = Religious life ; Sikke = Coin ; Thrakia bölgesi = Thrakia area ; Thraklar = Thracians

Özet:
Thrak sikkelerinin darbı, İÖ 8. yüzyıldan itibaren bölgede kurulan Hellen
koloni kentlerinden etkilenerek başlamıştır. Bu süreç ile beraber Hellen
pantheonu, Thrak pantheonu içine sızmaya başlamış, bu olgu sikkelerin üzerinde
yer alan dini unsurlara da yansımıştır.
Thrak elit sınıfının Hellen ritüel uygulamalarına yönelmesi, bastırdıkları
sikkeler için seçtikleri tipler üzerinde açıkça görülmektedir. Bununla beraber
büyük krallıkların hüküm sürdüğü Hellenistik Dönem'den itibaren
hakimiyetlerini kaybetmeye başladıklarında, yerel hükümdarların Thrak Atlısı
gibi özgün Thrak pantheonu kökenli tipleri tercih ettikleri de görülmektedir.
Yeni süper güç olan Roma etkisinin sadece bölgede değil, tüm Akdeniz
coğrafyasında kuvvetli bir şekilde hissedilmeye başlamasıyla beraber Thrakia'da
da dini hayat büyük bir değişikliğe, kavimlerin ya da devletlerin otonomosini
ifade eden sikke darbı ise sekteye uğramıştır.
Buna rağmen eski özgün Thrak pantheonundan tanrıların içeriğini en güçlü
bir ifadeyle anlatan sikke tiplerinin, bu dönem kent sikkeleri üzerinde görüldüğü
de dikkatlerden kaçmamalıdır. Bu bağlamda Thraklar her ne kadar birlik
kuramamış ve sırasıyla Hellenler, Makedonlar ve Romalılar karşısında tarih
sahnesinde tutunamamış gibi görünseler de Thrak kültürünün terk edilmemiş bu
inançları vasıtasıyla, baskın gibi görünen yabancı kültürler karşısında
özgünlüğünü koruduğu söylenebilir.


Anahtar kelimeler: Thraklar; sikke darbı; dini hayat; sikke tipleri

Abstract:
The debut of minting in Thrace is influenced by the Greek colonies which
are founded in the region from the 8th century BC onwards. With this process,
the Greek pantheon began to leak into the Thracian pantheon and the reflection
of this phenomenon is observed on the religious elements chosen as coin types.
The tendency of the Thracian elit class to perform Hellenic religious ritual
practices is to be reflected clearly on the types of coins they choose to be minted.
On the other hand, especially during the time of the great kingdoms of the
Hellenistic Era, indigenous Thracian rulers choose types for their show off of
their power and freedom on the coins are mostly related to the cults of the
ancient genuine Thracian pantheon. By the emergence of the new supreme
power, namely the Romans not only Thrace but all ancient peoples of the
Mediterranean had to undergo fundamental changes on their religious life as
well as their setbacks on their ability to mint coins which is a symbol of
sovereignty and freedom.
However, given the attention and regard it deserves to the minting of the
region during the Roman Era in the form of city coinage, maybe the most
powerful representations of the cults of ancient Thracian pantheon are to be
found during this era. In this context, Thracians, who seem unable to be united
and stand against Hellenes, Macedonians and Romans respectively on this stage
of history, their genuine culture appears to be able to keep its roots in the ground
with a certain degree of authenticity.


Keywords: Thracians; coinage; religious life; coin types