İş değerlendirme ve personel değerlendirme üzerine bir bulanık karar modeli
A fuzzy decision model on job evaluation and personnel evaluation
Yazar: İSMAİL ÖZDABAN
Danışman: PROF. DR. COŞKUN ÖZKAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Personel değerlendirme = Personnel evaluation ; İş değerlemesi = Job evaluation

Özet:
Bu çalışmada, iş değerlendirme ve personel değerlendirme farklı bir bakış açısı ile ele alınıp bulanık mantık temelli bir karar modeli ortaya koyulmuştur. Öncelikle iş değerlendirmedeki faktörler ile personel değerlendirmedeki kriterler tanımlanmış, ağırlıkların belirlenmesi için dilsel değişkenler ve bunlara karşılık gelen üçgensel bulanık sayılar oluşturulmuştur. Değerlendiricilerin ikili karşılaştırma matrisleri ile yapmış oldukları değerlendirmelerin çıkan sonuçları ile dört farklı sıralama yöntemi kullanılmış, yöntemlerin kıyaslanması ile ağırlıklar belirlenmiştir. Modelde kullanılacak işlerin tespiti için iş analizleri yapılarak asıl iş kapsamında değerlendirilen işler ve yine bu işlerde çalışan personel çalışmaya esas teşkil etmiştir. Belirlenen ağırlıklar kullanılarak, değerlendiricilerin eşliğinde yine dilsel değerler ve bunlara karşılık gelen üçgensel bulanık sayılar ile işler ve personel değerlendirmeye tabi tutulmuşlar, çıkan sonuçlara göre işlerin ve personelin almış oldukları üçgensel bulanık puanlar ve dolayısıyla iş grupları ile girdikleri gruplar belirlenmiştir. Karar modelinde sonraki amaç; bulanık sayıların uzaklık ölçümü ile personelin almış olduğu puan ile mevcutta çalışmış olduğu işinin neresinde olduğunun ve buna bağlı olarak belirlenen durumların ortaya koyulmasıdır. Personelin, işine göre almış olduğu yüksek puana bağlı olarak terfi edebileceği veya değerlendirilebileceği işler çıkartılmış, işine göre almış olduğu düşük puana bağlı olarak ise kriterler incelenmiş ve gelişim-eğitim ihtiyaçları belirlenmiştir. Bulanık iş değerlendirme ve personel değerlendirme modeli sayesinde mevcut çalışan personelin, çalışmış olduğu işe göre neresinde yer aldığı belirlenmekte, dolayısıyla hem şirketin hem çalışanın pozisyonlar doğrultusunda alınması gerekli kararlar ve ihtiyaçlar ortaya koyulmaktadır.

Abstract:
In this study job evaluation and personnel evaluation have been handled with a different viewpoint and a decision model based on fuzzy logic has been displayed. Firstly, factors in job evaluation and criterias in personnel evaluation are depicted and linguistic variables and compared to this triangular fuzzy numbers are composed to be defined weight. Results of evaluations which criticals have done with dual comparative matrixs and four different rating method are used, by being compared of methods weights are defined. Job evaluated within the context of main work and again personnel who work in these duties are come to the heart of the matter by being doing job analysis to determine jobs, which will be used in model. By being used defined weights, again linguistic values accompanied with criticals and triangular fuzzy numbers compared to these and jobs and personnel are subjected to evaluation. Accordance to results triangular fuzzy scores obtained by jobs and personnel and so trade groups and their own groups are defined. In decision model the later aim is; to display defined situations with fuzzy numbers? distance measure and the scores got by personnel and where personnel is in present job and in respecf of this. Depending on getting high score according to his job, jobs, which personnel can promote to or be evaluated, are composed and low score according to his job, criterias are examined and developing-training demands are defined. Thanks to fuzzy work evaluaiton and personnel evaluation, according to job where personnel takes place of available working personnel is defined and so decisions and demands which needed to be taken in accordance with both company and empoyee?s positions are displayed.