Psikolojik danışmanların çok kültürlü psikolojik danışma yeterlilikleri ile bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between pscychological counselors' multicultural counseling competencies and cognitive flexibility
Yazar: SÜMEYYE ALAN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET RAGIP ÖZPOLAT
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Yeterlilik = Sufficiency ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı psikolojik danışmanların çok kültürlü psikolojik danışma yeterlilikleri ile bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Ayrıca psikolojik danışmanların çok kültürlü psikolojik danışma yeterlilikleri cinsiyet, yaş, öğrenim düzeyi, mesleki kıdem, çalışılan kurum ve farklı kültürel özelliklere sahip danışanlarla çalışıp çalışmama durumlarına göre incelenmiştir. Araştırmanın katılımcılarını Türkiye'de Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kurumlarda çalışmakta olan ve araştırma kapsamında ulaşılabilen 177 psikolojik danışman oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Çok Kültürlü Psikolojik Danışma Yeterlilikleri Ölçeği ve Bilişsel Esneklik Envanteri kullanılmıştır.
Psikolojik danışmanların çok kültürlü psikolojik danışma yeterlilik puanlarının cinsiyet, öğrenim düzeyi ve farklı kültürel özelliklere sahip danışanlarla çalışıp çalışmama durularına göre farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmek için bağımsız gruplar için t-testi, öğrenim düzeyine göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Psikolojik danışmanların çok kültürlü psikolojik danışma yeterliliklerinin çalıştıkları kuruma göre farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmek için ise Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Psikolojik danışmanların yaş, mesleki kıdem ve bilişsel esneklik düzeyleri ile çok kültürlü psikolojik danışma yeterlilikleri arasındaki ilişki incelenmiş sonrasında regresyon analizi yöntemiyle bilişsel esneklik düzeyi ve diğer değişkenlerin çok kültürlü psikolojik danışma yeterliliklerini yordama düzeyi incelenmiştir.
Analiz sonuçlarına göre psikolojik danışmanların çok kültürlü psikolojik danışma yeterliliklerinin cinsiyet, mesleki kıdem, öğrenim düzeyi, farklı kültürel özelliklere sahip danışanlarla çalışıp çalışmama durumlarına göre farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Psikolojik danışmanların yaşları ile çok kültürlü psikolojik danışma yeterlilikleri arasında ise pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Psikolojik danışmanların çok kültürlü psikolojik danışma yeterliliklerinin çalışılan kurumlara göre incelenmesi sonucunda ise okul öncesi kurumlarda çalışan psikolojik danışmanların çok kültürlü psikolojik danışma yeterliliklerinin ilkokul, ortaokul, lise ve rehberlik araştırma merkezlerinde çalışan psikolojik danışmanlara göre daha yüksek çıktığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca psikolojik danışmanların bilişsel esneklik düzeyleri ile çok kültürlü psikolojik danışma yeterlilikleri arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Son olarak çoklu doğrusal regresyon analiz sonuçlarına göre bilişsel esneklik düzeyinin yordayıcı değişkenlerle beraber çok kültürlü psikolojik danışma yeterliliklerine ait varyansın % 24'ünü açıkladığı; psikolojik danışmanların bilişsel esneklik düzeylerinin çok kültürlü psikolojik danışma yeterliliklerini anlamlı bir şekilde açıkladığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study aims to investigate the relationship between psychological counselors' multicultural counseling competence and cognitive flexibility. Moreover, current study investigates the psychological counselors' multicultural counseling competence in regards with gender, age, education level, professional seniority, educational institution and whether having clients from different cultures. Participants of present study consist of 177 psychological counselors working in educational intuitions under the Ministry of National Education. The research data were gathered via Demographic Form, Multicultural Counseling Competencies Scale and Cognitive Flexibility Scale.
We performed independent t-test, one-way analysis of variance and Kruskall Wallis-H to test the differentiation of psychological counselors' multicultural competence score according to aforementioned demographic variables. We also conducted Pearson correlation analysis to examine the relationship between multicultural competence and cognitive flexibility. Lastly, we run hierarchical regression analysis to determine the predictive role of cognitive flexibility and other variables on multicultural competence.
The result of the study showed that psychological counselors' multicultural competence was positively associated with age and cognitive flexibility. Furthermore, multicultural competence level of psychological counselors working in pre-school was higher than those working in other educational institutions. On the other hand, multicultural competence did not differ according to gender, professional seniority, education level and whether having clients from different cultures. Lastly, hierarchical regression analysis demonstrated that the sub-factors of cognitive flexibility were a significant predictor of multicultural competence. Moreover, the subscales of cognitive flexibility including alternatives and control, age and professional seniority explained 24% of variance of multicultural competence.