360 derecelik değerlendirme ile bir hemşire güven ölçeği geliştirilmesi
Developing a nurse trust scale with 360 degree evaluation
Yazar: ELİF KILIÇ GÜNER
Danışman: PROF. DR. HAVVA ÖZTÜRK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
İnsan ilişkilerinin, etkileşimlerin ve işbirliğinin yoğun yaşandığı sağlık alanında güven oldukça önemli bir kavramdır. Araştırmada, 360 derecelik değerlendirme yöntemi ile hemşirelere yönelik güven düzeyini belirleyecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, açıklayıcı faktör analizinin örneklemini Trabzon il merkezindeki hastanelerde görev yapan 150 hemşire, 150 hekim, 150 diğer sağlık personeli, 150 sağlık dışı personel ve 150 hasta oluştururken, doğrulayıcı faktör analizinin örneklemini ise aynı il merkezinde açıklayıcı faktör analizinin örnekleminin dışında olan 120 hemşire, 66 hekim, 71 sağlık personeli, 73 sağlık dışı personel ve 72 hasta oluşturmuştur. Test-tekrar test analizi ise 51 katılımcı ile yapılmıştır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Taslak Hemşire Güven ölçeği ile toplanmıştır. Bulgulara göre taslak ölçeğin yüzey geçerliği sağlanmış ve kapsam geçerlilik indeksi 0.75 olarak belirlenmiştir. Açıklayıcı faktör analizi için Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0.979, Barlett testi X2=48070.025 (p<0.05), anti imaj korelasyon değerleri 0.971 ile 0.985 arasındadır. Açıklayıcı faktör analizinde, ölçeğinin 30 madde ve 3 alt boyut ile şekillendiği, maddelerin faktör yük değerlerinin 0.940 ile 0.675 arasında olduğu saptanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizinde ise düzeltilmiş Χ2/Sd değeri= 2.75, RMSEA= 0.07, CFI= 0.93, NFI= 0.895, IFI= 0.93, TLI= 0.924'dür. İyi/kabul edilebilir düzeydeki bu uyum indekslerine göre açıklayıcı faktör analizi ile biçimlenen Hemşire Güven Ölçeğinin yapısı doğrulanmıştır. Ölçeğin güvenirliğine ait Spearman-Brown=0.901, Guttman Split-Half=0.901 ve Cronbach Alpha değeri 0.971 olarak saptanmıştır. Madde toplam madde korelasyon değerleri 0.620-0.834, test-tekrar test analizinde r=0.819 (p<0.001) ve t=-0.712 0.480 (p>0.05) olarak bulunmuştur. Ayrıca katılımcıların ölçek toplam puan ortalaması 4.05±0.64'dür. Katılımcıların, hemşirelerle çalışmaktan ve hizmet almaktan memnuniyet durumları hemşire güvenini etkilemiştir (p<0.05). Sonuç olarak hemşirelerin, hekimlerin, diğer sağlık ve sağlık dışı çalışanların ve hastaların katılımı ile 360 derece olarak değerlendirilen hemşire güven ölçeği, doğru ve tutarlı ölçüm yapılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak kabul edilebilir.

Abstract:
Trust is a very important concept in the field of health, where human relations, interactions and cooperation are intense. In the study, it was aimed to develop a valid and reliable measurement tool that will determine the level of trust towards nurses with the 360-degree evaluation method. The sample of the explanatory factor analysis of the study consisted of 150 nurses, 150 physicians, 150 other health personnel, 150 non-health personnel and 150 patients working in hospitals in Trabzon city center, while the sample of the confirmatory factor analysis consisted of 120 nurses, 66 physicians, 71 health personnel, 73 non-health personnel and 72 patients who were outside the sample of the exploratory factor analysis in the same city center. The test-retest was conducted with a total of 51 participants. Datas were collected with Personal Information Form, Draft Nurse Trust Scale. According to the findings, the surface validity of the draft scale was ensured and the content validity index was fixed as 0.75. For explanatory factor analysis, Kaiser-Meyer-Olkin value was 0.979, Barlett test X2=48070.025 (p<0.05), anti-image correlation values were between 0.971 and 0.985. In the explanatory factor analysis, it was determined that the scale was shaped with 30 items and 3 sub-dimensions, and the factor load values of the items were between 0.940 and 0.675. In confirmatory factor analysis, the corrected Χ2/Sd value was 2.75, RMSEA= 0.07, CFI= 0.93, NFI= 0.895, IFI= 0.93, TLI= 0.924. The structure of the Nurse Trust Scale, which was formed by explanatory factor analysis according to these good/acceptable indices, was confirmed. The reliability of the scale was determined as Spearman-Brown=0.901, Guttman Split-Half=0.901 and Cronbach Alpha value as 0.971. Item-total item correlation values were 0.620-0.834, r=0.819 (p<0.001) and t=-0.712 0.480 (p>0.05) in test-retest analysis. In addition, the scale total score average of the participants was 4.05±0.64. Participants' satisfaction with working with nurses and receiving services affected their trust (p<0.05). As a result, the nurse trust scale, which was evaluated as 360 degrees with the participation of nurses, physicians, other health and non-health workers and patients, can be accepted as a valid and reliable measurement tool that can be measured accurately and consistently.