Fasoncu seçiminde çok kriterli karar verme modeli önerisi ve tekstil sektöründe bir uygulama
Multi-criteria decision-making model recommendation in contractor selection and an application in the textile industry
Yazar: SEHER SİMAY ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN KOÇAK
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Küreselleşen dünyada rekabetin artması, ihracatın önem kazanması, üretimin hızlanması ve piyasada yeni pazarların yer alması firmaları olumsuz etkilemiştir. Bu nedenle firmalar rekabet ortamında olumsuz etkilenmemek için üretim süreçlerinde daha hızlı ve doğru kararlar vermek istemektedirler. Firmalar için müşteri isteğine uygun, hızlı, kaliteli, istenilen adette ve zamanda cevap verilmesi rekabet ortamında avantaj sağlayacaktır. Üretimi kimin yapacağı, işçilik ve yetenekleri, hammadde gibi kalemler ve üretimin zamanında, kaliteli, maliyeti düşük ve doğru bir şekilde yapılması da bu kapsamda önemli olmaktadır. Bu çerçevede tekstil sektörünün yaygın problemleri arasında görülen fasoncu seçimi, firmaların tüm süreçlerini doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle çalışmanın amaçlarından biri olan fasoncu seçiminin hızlı ve kısa sürede yapılması gerektiğinden modern çok kriterli karar verme yöntemlerinden (Multi-Criteria Decision Making-ÇKKV) biri olan kademeli ağırlık değerlendirme oran analizi (Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis-SWARA) yöntemi ile bir çözüm sunmaktır. Yapılan çalışmada 8 kriter ve 10 adet alternatif fasoncu ele alınmıştır. İlk etapta SWARA yöntemi ile kriterlerin ağırlıkları belirlenip daha sonra çok nitelikli ideal-gerçek karşılaştırmalı analiz (MultiAtributive Ideal-Real Comparative Analysis-MAIRCA) ve katkı oranı değerlendirme (Additive Ratio Assesment -ARAS) yöntemleri ile kriterlerin alternatif seçimlerinin karşılaştırılması yapılmıştır. Literatürdeki bu yöntemlerin fasoncu seçiminde nadir kullanılmasından dolayı yapılan çalışma ile modern ÇKKV yöntemlerinden biri olan SWARA yönteminin ve alternatif seçimi problemlerinde kullanılan ARAS ve MAIRCA yöntemlerinin literatürde kullanılması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Fasoncu Seçimi, Çok Kriterli Karar Verme, SWARA, ARAS, MAIRCA

Abstract:
In the globalizing world, in order to keep the competition race unabated,  the importance of exports, the acceleration of production and the discovery of new markets have negatively affected companies. For this reason, companies want to make faster and more accurate decisions in their production processes in order to avoid being negatively affected in the competitive environment. For companies, responding to customer requests quickly, with high quality, in the desired quantity and on time, will provide an advantage in the competitive environment. In this context, who will do the production, workmanship and skills, items such as raw materials and whether the production is done on time, with high quality, at low cost and correctly are important in this context. In this context, the choice of subcontractor, which is among the common problems of the textile industry, directly affects all processes of the company. For this reason, one of the aims of the study is to find a solution with the step-wise weight assessment ratio analysis (SWARA) method, which is one of the modern multi-criteria decision making methods (Multi-Criteria Decision Making- MCDM) since the subcontractor selection must be done quickly and in a short time. to present. In the study, 8 criteria and 10 alternative subcontractors were considered. In the first stage, the weights of the criteria were determined with the SWARA method, and then the alternative selections of the criteria were compared with the MultiAtributive Ideal-Real Comparative Analysis (MAIRCA) and Additive Ratio Assesment (ARAS) methods. Since these methods are rarely used in subcontractor selection in the literature, the study aims to use the SWARA method, one of the modern MCDM methods, and the ARAS and MAIRCA methods used in alternative selection problems in the literature.
Keywords: Subcontractor Selection, Multi Criteria Decision Making, SWARA, ARAS, MAIRCA