Üst lateral dişin kanat olduğu rezin bağlı restorasyonlarda seçilen tutucu dişin restorasyonun bağlanma direncine etkisi
The effect of the selected abutment tooth on the bond strength of the restoration in resin bonded restorations in which the upper lateral tooth is a cantilever
Yazar: MERVE MEVLANAOĞLU UZUN
Danışman: PROF. DR. GÜLCAN COŞKUN AKAR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, üst lateral diş eksikliğinde lityum disilikat, metal destekli seramik, zirkonya, nanoseramik hibrit ve rezin materyalleri ile tek dayanak diş  kullanılarak yapılan rezin bağlı sabit protez restorasyonların bağ dayanımlarının kırılma testi ve sonlu elemanlar stres analizi ile değerlendirmesi amaçlandı. 
Gereç ve Yöntem: Standart olarak prepare edilen, toplam 70 adet üst santral ve kanin dişler üzerine, beş farklı materyalden (n=7) hazırlanan restorasyonların üretiminde döküm yöntemi, 3 boyutlu yazıcıda eklemeli üretim yöntemi ve CAD-CAM milling üretim yöntemi kullanıldı. Tüm restorasyonlar, Panavia F2.0 adeziv yapıştırıcı kullanılarak simante edildi. Örnekler, bilgisayar kontrollü test makinesinde, kafa hızı 0,5mm/dk olacak şekilde kırılma testi gerçekleştirildi. Kırılma testi (N) sonuçları, kırılan/ayrılan yüzey alanına (mm2) bölünerek dayanım verileri (MPa) elde edildi. Mekanik testlerden elde edilen veriler SPSS 25.0 (Statistical Packages of Social Sciences) programı kullanılarak analiz edildi. Sonlu elemanlar stres analizinde, 3 boyutlu olarak oluşturulan modellere, vertikal yönde uygulanan kuvvet sonrası restorasyonlar üzerinde oluşan stresler her grup için ayrı olarak değerlendirildi.
Bulgular: Santral dişin dayanak olarak hazırlandığı restorasyonların dayanım değerleri metal destekli seramik ve lityum disilikat materyallerinde diğer materyallerden anlamlı derece yüksek bulundu (p<0,05). Kanin dişin dayanak olarak hazırlandığı restorasyonların dayanım değerleri ise metal destekli seramik, zirkonya ve lityum disilikat materyallerinde diğer materyallere göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0,05). Lityum disilikat, metal destekli seramik ve rezin materyallerinde santral veya kanin dişin dayanak olarak kullanılmasında dayanım açısından anlamlı bir farklılık olmadığı gözlendi (p>0,05). Zirkonya ve nanoseramik hibrit materyallerinin dayanım verileri ise kanin dayanak grubunda santral dayanak grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05). Sonlu elemanlar stres analizi, von Mises stres ve principal stres alanlarının konnektör bölgesinde yoğunlaştığını gösterdi. Tüm materyaller için gözlenen stres alanlarının yeri benzer olsa da değerleri farklı bulundu.
Sonuç: Santral dişin dayanak olarak kullanıldığı durumda lityum disilikat ve metal destekli seramik; kanin dişin dayanak olarak kullanıldığı durumda lityum disilikat, metal destekli seramik ve zirkonya materyalleri diğer materyallerden daha dayanıklı bulundu. Lityum disilikat, nanoseramik hibrit ve rezin materyalleri daha çok koheziv kırık gösterirken metal destekli seramik ve zirkonya materyalleri adeziv kırık gösterdi. En fazla stres birikiminin konnektör alanında olduğu izlendi.

Anahtar Kelimeler: rezin bağlı sabit protez; kantilever; kırılma direnci; sonlu elemanlar stres analizi

Abstract:
Purpose: The purpose of this study is to evaluate the bond strength (by fracture test and finite element stress analysis) of resin-bonded fixed prosthetic restorations made using lithium disilicate, metal-ceramic, zirconia, nanoceramic hybrid and resin materials with a single abutment tooth in the case of missing upper lateral teeth.
Materials and Methods: Casting, additive manufacturing in 3D printer and CAD-CAM milling production methods were used in the production of restorations prepared as standard from five different materials (n=7) for a total of 70 upper central and canine teeth. All restorations were cemented using the Panavia F2.0 adhesive. The samples were fracture tested on a computer-controlled testing machine with a head speed of 0.5mm/min. Strength data (MPa) was obtained by dividing the fracture test (N) results by the broken/separated surface area (mm2). Data obtained from mechanical tests were analyzed using the SPSS 25.0 (Statistical Packages of Social Sciences) software. In the finite element stress analysis, stresses on the restorations after the vertical force applied to the 3D models were evaluated separately for each group.
Results: The strength values of the restorations in which the central tooth was prepared as an abutment were found to be significantly higher in metal-ceramic and lithium disilicate materials than in other materials (p<0.05). The strength values of the restorations in which the canine tooth was prepared as an abutment were also found to be significantly higher in metal-ceramic, zirconia and lithium disilicate materials compared to other materials (p <0.05). It was observed that there was no significant difference in terms of strength when using the central or canine tooth as an abutment in lithium disilicate, metal-ceramic and resin materials (p>0.05). The strength data of zirconia and nanoceramic hybrid materials were found to be significantly higher in the canine abutment group than in the central abutment group (p<0.05). Finite element stress analysis showed that the von Mises and principal stress fields were concentrated in the connector region. Although the locations of the stress fields observed for all materials were similar, their values were found to be different.
Conclusion: In situations where a central tooth is used as an abutment, lithium disilicate and metal-ceramic, and in the case of canine abutment, lithium disilicate, metal-ceramic and zirconia were found to be more durable than other materials. While lithium disilicate, nanoceramic hybrid and resin materials showed more cohesive fractures, metal-ceramic and zirconia materials showed adhesive fractures. The highest accumulation of stress was observed in the connector area.

Keywords: resin bonded fixed prosthesis; cantilever; fracture resistance; finite element stress analysis