Farklı klasmandaki futbol hakemlerinin hidrasyon bilgi düzeyi ile tutum ve davranışlarının belirlenmesi
Investigation of hydration knowledge, attitude, behaviors offootball referees in different classes
Yazar: ELİF KARSLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERNA RAMANLI
Pamukkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenman ve Hareket Ana Bilim Dalı / Antrenman ve Hareket Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Davranış = Behavior ; Futbol = Football ; Hakemler = Arbitrators ; Hidrasyon = Hydration ; Spor = Sports ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Futbol hakemliğinin fiziksel ve bilişsel gereklilikleri ve aşırı sıcaklıkların 
hakemlerin kararlarını nasıl etkileyebileceğine ilişkin literatür gözden geçirilmiştir. 
Araştırmalar hem sıcak hem de soğuk ortamların karar verme üzerinde olumsuz bir 
etkiye sahip olduğunu ancak karar vermeye özgü verilerin hala eksik olduğunu 
göstermektedir. Futbol hakemliği gibi yetenek ve karar vermenin bir olduğu durumlarda, 
maç sırasında yaşanacak olan dehidrasyon mental fonksiyonu bozarak başarıyı 
olumsuz yönde etkileyebilir. Yapılan çalışmalarda, vücut sıvılarının %2'sinden 
fazlasının kaybı (ısı, fiziksel efor veya sıvı tüketmeme) bilişsel, görsel, psiko-motor ve 
fiziksel performansı düşürdüğü için sıcak ortamlarda hakemlerin hatalarını ve yanlış 
hükümleri azaltmak için hidrasyon durumları dikkate alınmalıdır. Araştırmaya, Türkiye 
Futbol Federasyonu (TFF) ve Merkez Hakem Kurulu'nda (MHK) aktif olarak hakemlik 
yapanlar (n=113) katılmıştır. Araştırma kapsamında gerekli verilerin toplanmasında 
anket yöntemi kullanılmış ve internet aracılığıyla katılımcıların erişimine sunulmuştur. 
Analiz Sonuçlarına göre, Hakemlerin Klasman türleri ile kategorik değişkenlerin ilişkisini 
incelediğimizde, cinsiyet ve eğitim durumu değişkenleri arasında ilişki bulunmamıştır.
Uyguladığımız ölçek ile Hakem Klasman türleri arasındaki farkı incelediğimizde, Bilgi 
düzeyi puanı, tutum düzeyi puanı, davranış düzeyi puanı ve genel ölçek toplam 
puanları arasında Hakem klasman türleri açısından fark bulunmamıştır. 
Sonuçlar, katılımcıların %99,11'inin (n=112) dehidrasyonun performansı 
düşüreceğini bildiğini, ancak %96,46'sının (n=109) hatalı olarak susuzluğun en iyi 
göstergesi olduğuna inandığını gösterdi. Bu çalışmaya göre, hakemlerin hidrasyon ile 
ilgili bilgi, tutum ve davranışlarını geliştirmeleri için yeni öğrenme stratejilerine olan 
ihtiyaç duyulmakta ve hidrasyon uygulamasının antrenman ve maç sırasında tam 
olarak gözlemlenmesini ve sürdürülmesini sağlamak için hidrasyonla ilgili bilgi ve 
davranışların paralel olması gerektiğini önermektedir.
Anahtar Kelimeler: futbol hakemi, hidrasyon, bilgi, tutum, davranış

Abstract:
When the literature on the physical and cognitive requirements of football 
refereeing and the effects of extreme temperatures on referee decisions is reviewed, it 
is seen that both hot and cold environments have a negative effect on decision making, 
but decision-specific data are still insufficient. In situations where skill and decision 
making are one, such as football refereeing, dehydration during the match may impair 
mental function and negatively affect success. Studies have shown that the loss of more
than 2% of body fluids (heat, physical exertion or not consuming fluids) reduces 
cognitive, visual, psycho-motor and physical performance. For this reason, the 
hydration status of the referees should be taken into account in order to reduce referee 
errors and misjudgments in hot environments. Referees (n=113) actively working in the 
Turkish Football Federation (TFF) and the Central Referee Board (MHK) participated in 
the research. The survey method was used to collect the necessary data within the 
scope of the research and was made available to the participants via the internet. 
According to the results of the analysis, when the relationship between the 
Classification types of the Referees and the categorical variables was examined, no 
relationship was found between the variables of gender and educational status. When 
we examined the difference between the scale we applied and the Referee 
Classification types, no difference was found between the Knowledge level score, 
Attitude level score, behavior level score and overall scale total scores in terms of 
Referee classification types.
The results showed that 99.11% (n=112) of the participants knew that 
dehydration would reduce performance, but 96.46% (n=109) erroneously believed that 
thirst was the best sign of dehydration. As a result of our study, it has been determined 
that there is a need for new learning strategies for the referees to improve their 
knowledge, attitudes and behaviors about hydration, and it has been determined that 
knowledge and behaviors related to hydration should be parallel to ensure that 
hydration practice is observed and maintained fully during training and match.
Keywords: football referee, hydration, knowledge, attitude, behavior