Keban Baraj Gölü Pertek bölgesinde yetiştiriciliği yapılan ve doğadan avlanan gökkuşağı alabalığının (Oncorhynchus mykiss, Walbaum 1792) besin düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of the nutrient levels of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss, Walbaum 1792) farmed and caught from Pertek Keban dam Lake region
Yazar: ESİN ÖZÇİÇEK
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN CAN
Munzur Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışmada, Keban Baraj Gölü Pertek Bölgesi'nde yetiştiriciliği yapılan ve bu bölgeden avlanan gökkuşağı alabalıklarının (Oncorhynchus mykiss) kas ve karaciğerinde yağ asitleri, kolesterol, yağda çözünen vitaminler (A, D, E ve K vitaminleri) ve aminoasit düzeyleri karşılaştırılmıştır. Ortalama ağırlığı 356,01±12,03 g ve ortalama total boyu 30,88±2,06 cm olan toplam 120 adet gökkuşağı alabalığı kullanılmıştır. Kas ve karaciğerden kimyasal analizler için doku örnekleri alınmıştır. 
Tekli doymamış yağ asitleri (MUFA) arasında oleik asidin en baskın olan yağ asidi olduğu belirlenmiştir. Oleik asidin kas dokusunda doğa ve kafes değerleri arasındaki farklılıkların önemsiz (P>0,05) olduğu bulunmuştur. Oleik asidin karaciğer dokusunda doğa ve kafes değerleri arasındaki farklılıkların Mayıs ve Haziran aylarında önemli (P<0,05) olduğu bulunmuştur. Çoklu doymamış yağ asitleri (PUFA) içinde dokosaheksaenoik yağ asidi (DHA) en baskın olarak bulunmuştur. Dokosaheksaenoik asidin kas dokusunda doğa ve kafes değerleri arasındaki farklılıkların önemsiz (P>0,05) olduğu tespit edilmiştir. Dokosaheksaenoik asidin karaciğer dokusunda doğa ve kafes değerleri arasındaki farklılıkların Mayıs ayında önemli (P<0,05) olduğu tespit edilmiştir.
Yağda çözünen vitaminler bakımından en yüksek değer E vitamininde görülmüştür. E vitamininin kas dokusunda doğa ve kafes değerleri arasındaki farklılıkların Mayıs ayında önemli (P<0,05) olduğu belirlenmiştir. E vitamininin karaciğer dokusunda doğa ve kafes değerleri arasındaki farklılıkların Nisan ayında önemli (P<0,05) olduğu belirlenmiştir.
Aminoasitler bakımından en yüksek değer glisin aminoasidinde görülmüştür. Glisin aminoasidinin kas ve karaciğer dokularındaki doğa ve kafes değerleri arasındaki farklılıkların önemli (P<0,01) olduğu bulunmuştur. Bu araştırma sonucunda, doğadaki alabalıkların ΣMUFA, eikosapentaenoik asit (EPA) ve DHA içeriği daha yüksek; ΣPUFA, D ve K vitaminleri ve esansiyel aminoasit içeriğinin ise daha düşük düzeyde olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Oncorhynchus mykiss, Kas, Karaciğer, Yağ Asitleri, Aminoasitler

Abstract:
Comparison of the Nutrient Levels of Rainbow Trout (Oncorhynchus mykiss, Walbaum 1792) Farmed and Caught from Pertek Keban Dam Lake Region
In this study, fatty acids, cholesterol, fat soluble vitamins (A, D, E and K vitamins) and aminoacid levels were compared in muscle and liver of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) caught from wild and farmed in Keban Dam Lake Pertek Region. A total of 120 rainbow trout, with an average weight of 356.01±12.03 g and an average total height of 30.88±2.06 cm, were used. Tissue samples were taken from muscle and liver for chemical analyzes. 
Oleic acid was the dominant mono unsaturated fatty acids (MUFA). The differences in the wild and cage levels of oleic acid in muscle was insignificant (P>0.05). The differences in the wild and cage levels of oleic acid in liver was significant (P<0.05) in May and June. The dominant poly unsaturated fatty acids (PUFA) was docosahexaenoic acids. The differences in the wild and cage levels of docosahexaenoic acid (DHA) in muscle was insignificant (P>0.05). The differences in the wild and cage levels of docosahexaenoic acid in liver was significant (P<0.05) in May.
Vitamin E is the highest value among vitamins in terms of fat soluble vitamins. The differences in the wild and cage levels of vitamin E in muscle was significant (P<0.05) in May. The differences in the wild and cage levels of vitamin E in liver was significant (P<0.05) in April.
Glycine was the highest value among aminoacids. The differences in the wild and cage levels of glycine in muscle and liver was significant (P<0.01). As a result of this research, it was found that ΣMUFA, eicosapentaenoic acid (EPA) and DHA contents of the trout in wild were higher than farmed fish; ΣPUFA, D and K vitamins, and essential amino acid content were lower.

Key Words: Oncorhynchus mykiss, Muscle, Liver, Fatty Acids, Aminoacids