Fuzûlî'nin Türkçe divanında insan psikolojisi unsurları
Elements of human psychology in Fuzûlî's Turkish divan
Yazar: ZAFER KARAFİL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUVAFFAK EFLATUN
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan edebiyatı = Divan literature ; Edebiyat = Literature ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Fuzuli = Fuzuli ; Psikoloji = Psychology ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; İnsan = Human ; İnsan psikolojisi = Human psychology

Özet:
Klâsik edebiyatın en önemli şâirlerinden Fuzûlî, yüzyılardır gerek sanatı, gerek poetikası, gerekse şahsiyetiyle araştırmacıların ilgi odağı olmuştur. Şiirindeki kudret, kendinden sonraki şâirleri etkilemiştir, etkilemeye devam etmektedir. Fuzûlî' nin şiirleri kadar kendisi de merak konusu olagelmiştir. Araştırmacılar şiirlerinde söylemek istediklerini, betimlediği duyguları değişik açılardan halen irdelemektedirler.Bu çalışmada Fuzûlî'nin şiirlerinde karşımıza çıkan insana dair bir takım his ve hasletlerin, insan psikolojisi unsurlarının incelenmesi söz konusudur. Öncelikle Fuzûlî'nin Türkçe Divanı taranmış, karşımıza çıkan ruh halleri tespit edilmiştir. Şâirin bu ruh hallerini işlerken yaklaşımı, divanın tamamından örneklerle ortaya konulmuştur.Çalışmada ele alınan ruh halleriyle ilgili temel bilgiler, tanımlar, izahlar söz konusu ruh hali işlenirken öncelikli olarak verilmiştir. Başka araştırmacıların söz konusu maddelerle ilgili değerlendirmeleri ile konuyla ilgili bilgiler zenginleştirilmeye gayret edilmiştir. Çalışmada ele alınan ruh halleri alfabetik olarak şöyledir: Ağlamak-gözyaşı dökmek-üzülmek, ah etmek, aşk, can vermek-fedakârlık, cefa çekmek-haksızlığa uğramak, huzur-huzursuzluk, insaf etmek-hoşgörülü olmak, gam-ıstırap çekmek, melâmet, pişmanlık, sabır, şükür, sevinç-mutluluk, utanma, ümitli olmak, vefa.Anahtar Kelimeler: Fuzûlî, Divan, Psikoloji, İnsan, Ağlama, Göz yaşı, Aşk, Acı çekmek.

Abstract:
For many centuries, Fuzûlî, who is the one of the most important poets of Classical Ottoman poetry, has been the focus of attention, whether with his art or his poetic or his personality, for researchers. Power in his poetry has impressed the other poets, whom after then him, and continues to impress. As individuals Fuzûlî has been to wondered about as much as his poems. Researchers are still investigating thorougly from different perspectives what did Fuzûlî want to mean and which feelings did he describe in his poetry.This study is an analysis of humanly several feelings and characteristics and elements of human psychology which we met in Fuzûlî?s poetry. Firstly Fuzûlî?s Turkish divan have been scanned and detected some psychological characteristics we met. The approach of the Poet while his processing this psychological characteristics, has been put forward with examples from the whole divan.Basic information, definitions, explanations about the humanly mood that considered in the study, have been given primarily while processing the concerned humanly mood. Also have been studied to enrich the information about the subject with the assessments of other researchers about the concerned substance. The humanly mood that considered in the study alphabetically as follows : to cry-to shed tears-deplore, to sigh, love, to conjecture-sacrifice, hardship pull-to downtrodden, peace-restlessness, to behave fairly-to be tolerant, sorrow-to suffer, disgrace, regret , patience, thankfulness, joy, to become happy, shame, to be hopeful, loyalty.Keywords: Fuzûlî', Divan, Psychology, Human, Complaint, Tear, Love, Suffer.