Zihinsel ve fiziksel özürlü çocuğa sahip anne ve babaların yaşam doyumu ve umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi
Investigating the hopelessness levels and life satisfaction of the parents with mental disabled child
Yazar: MERYEM ACAR
Danışman: PROF. DR. ÖMER ÜRE ; YRD. DOÇ. DR. MEHİBE AKANDERE
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Baba-çocuk etkileşimi = Father-child interaction ; Babalar = Fathers ; Babalar ve Oğullar = Fathers and Sons ; F dağılımı = F distribution ; F testleri = F tests ; Kabullenme = Acceptance ; Sabır = Patience ; Öğrenci hizmetleri = Students services ; Öğrenci sorunları = Problems of the students ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırma zihinsel, fiziksel ve zihinsel+fiziksel özürlü çocuğa sahip olan anne-babalaların umutsuzluk düzeylerinin ve yaşam doyumlarının belirlenebilmesi amacıyla planlanmıştır. Özürlü çocuğa sahip anne-babalaların yaşam doyumu ve umutsuzluk düzeyleri; çocuğa ait cinsiyet, yaş, özür grubu ve özel eğitim aldıklan süre ile anne-babalara ait yaş, cinsiyet, eğitim ve gelir durumları gibi değişkenlere göre karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.Araştırma; Konya il merkezinde bulunan A.Celalettin Çiltaş özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi ve Konya'da bulunan diğer rehabilitasyon kurumlarına devam eden zihinsel, fiziksel ve zihinsel+fiziksel özürlü çocukların anne-babaları ile yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini her üç özür grubundan toplam 300 anne ve baba oluşturmaktadır. Örnekleme alınan anne ve babalara Aile Bilgi Formu ile birlikte, Beck Umutsuzluk Ölçeği ve Yaşam Doyum Ölçeği verilerek doldurmaları istenmiştir. Örneklemin Beck Umutsuzluk Ölçeğinden aldıkları puanların çeşitli değişkenler açısından farklılık gösterip göstermediği SPSS 16.0 istatistik paket programı kullanılarak bulunmuştur.. Normallik sınamasına göre, parametrik testlerden bağımsız gruplarda t testi ve One ? Way ANOVA testleri kullanılmıştır. Varyans homojenliğine göre ise Post Hoc Multiple Comparisions testlerinden Tamhane testi kullanılmıştır. Ayrıca bazı kategorik değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesinde Ki-kare testi çapraz tablo kullanılarak verilmiştir. Bu çalışmada hata düzeyi 0.05 olarak alınmıştır.Araştırma sonunda elde edilen bulgulara göre anne baba cinsiyeti, annelerin gelir durumu, annelerin çocuğun özrü bakımından karşılaştırılması, erkek çocuğuna sahip anne ve babalar, anne ve babaların özürlü çocuklarının eğitim süresi bakımından karşılaştırılması, çocuğun kız veya erkek olması ile çocuğun özrü arasındaki ilişki gibi faktörlerin anne babaların yaşam doyumu ve umutsuzluk düzeyleri üzerinde etkili faktörler olarak görülmezken, P>0,05, anne ve babaların yaş grupları bakımından karşılaştırılması, anne babanın eğitim ve gelir durumları, babaların çocuğun özrü bakımından karşılaştırılması, kız çocuğuna sahip anne ve babalar, özürlü çocuğun eğitim süresi ile çocuğun özrü arasındaki ilişki gibi değişkenlerin yaşam doyumu ve umutsuzluk düzeyleri üzerinde etkili olduğu saptanmıştır (p<0,05).Sonuç olarak; Zihinsel, Fiziksel, Zihinsel+Fiziksel özürlü çocuklara sahip olan anne babaların, yaşamış oldukları duyguları anlama ve uyum sürecinde, ihtiyaç duydukları desteklerin sağlanması ve gerekli eğitim planlaması, anne babaların yaşam doyum ve umutsuzluklarını olumlu yönde etkileyeceği düşünülmektedir.Anahtar Sözcükler: Özürlü Çocuklar, Umutsuzluk, Yaşam Doyum

Abstract:
This study was planned to be able to determine the hopelessness levels and life satisfaction of the parents with mental disabled child. The life satisfaction and hopelessness levels of the parents with mental disabled child were investigated by comparing the gender, age, disability group, and time of the special education taken by the child related to the child with the variables such as age, gender, and the states of education and income belonging to the parents.The study was carried out on the parents of the mental disabled children attending in A. Celalettin Çiltaş Special Education and Rehabilitation Center, and the other rehabilitation institutes in Konya. The population of the study consists of 300 parents from each of three-disability group. The parents included in the population were given Family Information Form as well as Beck Inconsistency Scale and Life Satisfaction Scale and asked for then to complete these forms. Whether the scores the population took are differentiated in terms of various variables or not was found by using SPSS 16.0, statistical package program. According to the examination ?normality?, in the independent groups from parametric test, t-test and One-way ANOVA test were employed. According to the variance homogeneity, Tamhane Test, from Post Hoc Multiple Comparison Tests, was used. Also, in investigating the relationships between some categorical variables, Qui- square test was given by using a cross table. In this study, significance level was as 0.05.According to the finding obtained at the end of the study, while the factors such as the gender of the parents, the income case of the mothers, comparison of the mothers in terms of child?s disability; the parents with the boy and the comparison of the parents in terms of their children?s educational time; and the relationship between the child?s being girl or boy was not seen as effective factors on the life satisfaction and hopelessness levels (P > 0.05), it was determined that the variables such as the comparison of the parents in terms of age groups; the educational and income cases of the parent; the comparisons of the fathers ?comparison in terms of their children?s disability; the parents with the girl; and the relationship of the educational time of the disabled child and the child?s disability were effective on the life satisfaction and hopelessness levels (P < 0.05).As a result, in understanding the emotions and adaptation process, where the parent with mental disabled children, and mental + physical disabled children experienced, it is considered that providing the support they need and planning the necessary education will affect positively the life satisfaction of and hopelessness of the parents.Key words: Disabled children, hopelessness, life satisfaction.