Mikrobiyal gübre uygulamasının Afyonkarahisar koşullarında yetiştirilen mısıra etkisi
The effect of microbial fertilzier application on corn growed in Afyonkarahisar conditions
Yazar: MAHMUT BARAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE DOĞANAY ERBAŞ KÖSE
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyogübre = Biofertilizer ; Mısır = Maize ; Mısır tohumu = Corn seed ; Tane verimi = Grain yield ; Tohum kalitesi = Seed quality

Özet:
İnsan gıdası, hayvan yemi ve sanayinin çeşitli alanlarında kullanılan mısır geniş adaptasyon yeteneğine sahip önemli bir bitkidir. Bu araştırmada üç mısır çeşidinde mikrobiyal gübrelerin farklı dozlarının verim ve verim ögeleri üzerine etkileri 2021 ve 2022 yıllarında belirlemek amaçlanmıştır. Afyonkarahisar koşullarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülen denemede, P0937, P0537 ve Sy Andromeda çeşitlerine uygulanan mikrobiyal gübrenin 0, 0.5, 1, 1.5 ve 2.0 mg/L dozlarının etkisi incelenmiştir. Araştırmada çeşitler ana parsellere, mikrobiyal gübre dozları alt parsellere yerleştirilmiştir. Bitkilerde koçan uzunluğu, koçan çapı, koçan ağırlığı, sömek ağırlığı, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, tane verimi, kül oranı, yağ oranı, protein oranı, nişasta oranı, asit deterjanda çözünmeyen lif ve nötr deterjanda çözünmeyen lif özellikleri incelenmiştir.
İki yılın birleştirilmiş analiz sonuçlarına göre, incelenen özellikler bakımından mısır çeşitleri arasında önemli farklılıklar olduğu belirlenmiştir. En yüksek ortalama tane verim P0937 çeşidinde belirlenmiştir. Ayrıca mikrobiyal gübrenin farklı dozları da koçanda tane sayısı, koçan tane ağırlığı, sömek ağırlığı, tane verimi, bin tane ağırlığı, protein oranı, yağ oranı ve asit deterjanda çözünmeyen lif oranında önemli artış sağlamıştır. Özellikle MG2 dozu bu özellikleri arttırmıştır. Sonuç olarak, mısır çeşitleri arasında önemli farklılıklar olduğu ve çeşit seçiminin önemli olduğu belirlenmiştir. Mikrobiyal gübre dozlarının da başta tane verimi ve verim özelliklerini olumlu yönde etkilediği ve MG2 dozunun kullanılan mısır çeşitleri için en uygun doz olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Corn, used in human food, animal feed and various fields of industry, is an important plant with wide adaptability. This study aimed to determine the effects of different doses of microbial fertilizer on yield and yield components of three corn hybrids in 2021 and 2022. In the experiment, which was carried out in Afyonkarahisar ecological conditions designed by a randomized complete block with three replications, the effects of different doses of commercial microbial fertilizer named EMA PLUS of 0, 0.5, 1, 1.5, and 2.0 mg/L on maize hybrids P0937, P0537 and Sy Andromeda were examined. Maize hybrids were placed to main plots and microbial fertilizer doses to sub-plots. Cob length, cob diameter, cob weight, stalk weight, thousand grain weight, hectoliter weight, grain yield, ash content, fat content, protein content, starch content, acid detergent fiber, and neutral detergent fiber traits were investigated.
According to the combined analysis results of the two years, it was determined that there were significant differences among maize hybrids in terms of the examined traits. The highest average yield was determined in P0937. In addition, different doses of microbial fertilizer significantly increased grain number per cob, grain weight per cob, stalk weight, grain yield, thousand grain weight, protein ratio, oil ratio and ADF ratio. Especially MG2 dose increased these characteristics. Microbial fertilizer was effective in increasing potassium, phosphorus and magnesium content in grain. As a result, there were significant differences among maize hybrids and variety selection was important. It was concluded that microbial fertilizer doses also positively affected grain yield and yield characteristics and MG2 dose should be used in maize.