Vajinal ve bukkal mukozanın mukoadezyon ve permeabilite açısından karşılaştırılması
Compari̇son of vaginal and buccal mucosa in terms of  
mucoadhesi̇on and permeabi̇li̇ty
Yazar: SAADET KÜÇÜKÇONGAR
Danışman: PROF. DR. FÜSUN ACARTÜRK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Benzidamin = Benzydamine ; Jeller = Gels ; Mukoadhesifler = Mucoadhesives ; Vajina = Vagina ; Vajinal hastalıklar = Vaginal disease ; İlaç formülleri = Formularies

Özet:
İnsan vajinal ve bukkal mukozasının ince epitel yapıları, keratin yapılarının dağılımı, permeabilite özellikleri ve epitel dokularda yer alan kimyasal bileşenler (lipid yapılar) açısından benzerliği daha önceki çalışmalarda gösterilmiştir. Bu çalışmanın amacı, hem bukkal hem de vajinal mukozaya uygulanabilen benzidamin hidroklorür içeren mukoadezif jellerin geliştirilmesi, bu jellerin fizikofarmasötik özelliklerinin in vitro olarak değerlendirilmesi, bukkal ve vajinal mukozadaki yapışma ve permeasyon özelliklerinin karşılaştırılmasıdır. Bu amaçla farklı konsantrasyonlarda kitosan ve sodyum aljinat polimerleri kullanılarak %0,15 oranında benzidamin hidroklorür içeren jel formülasyonları geliştirilmiştir. Hazırlanan jellerin görünüş, pH, viskozite, in vitro salım ve mekanik özellikleri incelenmiştir. Jellerin mukoadezyon ve permeasyon özelliklerinin karşılaştırılması amacıyla sığır ve koyun mukozaları kullanılmıştır. Kullanılan polimerlerin konsantrasyonu arttıkça, viskozitenin ve mukoadezyon değerinin arttığı görülmüştür. Jellerden in vitro salım verilerinin Q√t (Higuchi) kinetiğine uyduğu, çözünme sabiti değerleri (k) karşılaştırıldığında, pH 4,5'da hız sabitinin belirgin bir değişiklik göstermediği, pH 6,8'de ise polimer oranı arttıkça k değerinin azaldığı gözlenmiştir. Viskozite, in vitro salım,  mekanik özellikler ve mukoadezyon özellikleri açısından kitosanın aljinata göre daha uygun bir polimer olduğu saptanmıştır. Jellerin sığır ve koyun bukkal ve vajinal mukozasına yapışma değerleri karşılaştırıldığında, özellikle kitosan jellerde her iki mukozaya yapışma değerlerinin birbirinden anlamlı olarak farklı olmadığı görülmüştür. Sığır bukkal ve vajinal mukozasından benzidamin hidroklorür'ün permeasyonu incelendiğinde, her iki mukozadaki akı değerleri arasında anlamlı bir fark olmadığı ve her iki mukozanın permeasyon özelliklerinin benzer olduğu belirlenmiştir. Her iki mukozanın yapışma ve permeasyon özelliklerinin benzer olmasından hareketle, birbirinin yerine kullanılabileceği, özellikle bukkal mukozayla yapılan çalışmalarda, bukkal mukozanın yüzey alanının küçük olması nedeniyle yaşanan zorlukların, vajinal mukoza kullanılarak aşılabileceği sonucuna varılmıştır

Abstract:
It has been shown that similarity of human vaginal and buccal mucosa in terms of their thin epithelial structure, distribution of ceratine structure, permeability features and chemical components that exist within the structure of epithelial tissues (lipid structures)  in the previous studies. The aims of the present study were the development of  benzydamine hydrochloride containing gels that can be applied to both buccal and vaginal mucosa, in vitro evaluation of their physicopharmaceutical characteristics and the comparison of the permeation and mucoadhesion properties on buccal and vaginal mucosa. For this purpose, gel formulations were developed which contained benzydamine hydrochloride in the ratio of 0,15% by using chitosan and sodium alginate in different concentrations. Appearance, pH, viscosity, in vitro release and mechanical properties of the prepared gels were investigated. Bovine and sheep mucosae were used for the comparison of permeation and mucoadhesion properties of gels. It was observed that the higher the concentration of the polymer used,  the increase in the viscosity and mucoadhesion values. It was found that in vitro release data from gels was fitted to Q√t (Higuchi) kinetics. When comparing the release rate constant (k), it was determined that there was no significant difference in rate constant at pH 4,5,  meanwhile k values decreased with the increase of polymer ratio at pH 6,8. It has been found that chitosan was a more suitable polymer than alginate with regard to viscosity, in vitro release, mechanical and mucoadhesion properties. After comparison of mucoadhesion values of gels to bovine and sheep buccal and vaginal mucosa, it was found that there was no significant difference in mucoadhesion values of gels to both mucosae, especially for chitosan gels. When investigation of  permeation of benzydamine hydrochloride  through bovine buccal and vaginal mucosa, it was determined that there was no significant difference in flux values of both mucosae and permeation features of both mucosae were similar. Based on similar permeation properties of two mucosae, it was concluded that they can be used interchangably and difficulties concerning limited surface area of buccal mucosa can be overcome by using vaginal mucosa, especially studies with buccal mucosa.