Tourette sendromu olan çocuk ve ergenlerde bilişsel esneklik ve sosyal karşılıklılık
Cognitive flexibility and social reciprocity in children and adolescents with tourette syndrome
Yazar: AYŞEGÜL SELCEN GÜLER
Danışman: PROF. DR. MERAL BERKEM
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Yürütücü işlevlerin, özellikle otistik spektrum bozukluklarında (OSB) etkilenen bir alanolan sosyal kognisyon ile ilişkisi incelenmekle birlikte, Tourette sendromu (TS) tanısıolan çocuklarda bu konu araştırılmamıştır. TS'de bilişsel esneklik ile ilgili araştırmalarınbulguları çelişkilidir. Sosyal karşılıklılığın ise başka psikopatolojilerde etkilenebildiğibildirilmekte ancak TS'de bu alanda bir araştırma bulunmamaktadır. Bu çalışmada TStanısı olan çocuk ve ergenlerde bilişsel esneklik ve sosyal karşılıklılığındeğerlendirilmesi amaçlanmıştır.8?18 yaşları arasındaki TS grubu (n=31) ve yaş açısından eşleştirilmiş sağlıklıkontrol grubu (n=32) yapılandırılmış klinik görüşme ile değerlendirildi. Tik şiddeti veTS'e eşlik eden tanıların şiddeti klinisyen tarafından doldurulan yapılandırılmışölçeklerde derecelendirildi. Katılımcıların ebeveynlerine, çocuklarıyla ilgili bilgi almakiçin, Sosyal Karşılıklılık Ölçeği (SKÖ) ve Değiştirilmiş Erken Çocukluk Dönemi OtizmTarama Ölçeği (M-CHAT) verildi. Nöropsikolojik değerlendirme kapsamında, bütünkatılımcılara Wisconsin Kart Eşleme Testi (WKET) ve iz sürme testleri (A, B)uygulandı. Bilişsel esneklik değerlendirmesinde WKET perseveratif hata yüzdesi puanıve iz sürme testlerini tamamlama süreleri dikkate alındı.Araştırılan sonuç değişkenleri açısından TS grubu ile kontrol grubu arasındafarklılık saptandı. TS grubunun WKET perseverasyon yüzdesi ve iz sürme B testipuanlarının kontrol grubundan anlamlı olarak farklı olduğu, toplam IQ puanı kontroledilerek tekrarlanan analizde iz sürme B testi puanındaki gruplar arası farkın devam ettiğibelirlendi. TS grubunda kontrol grubuna göre ebeveyn tarafından doldurulan SKÖpuanlarının daha yüksek olduğu bulundu. Ek tanı varlığında sosyal karşılıklılıkta dahafazla bozulma olurken, nöropsikolojik test performansları değişmemekteydi. Hastalıkşiddeti ile SKÖ puanı arasında anlamlı pozitif korelasyon belirlenirken, hastalık şiddetiile bilişsel esneklik arasında anlamlı korelasyon saptanmadı.Bu çalışmada TS olgularında kontrol grubuna göre bilişsel esneklik ve sosyalkarşılıklılıkta bozulma olduğu belirlenmiştir. Klinik yaklaşım açısından, psikososyalişlevsellik üzerindeki olumlu etkileri göz önüne alınarak, davranışsal müdahalelerintedavi planına dâhil edilmesi ile ilgili araştırmalar arttırılabilir.Anahtar kelimeler: Tourette sendromu, bilişsel esneklik, sosyal karşılıklılık, çocuk

Abstract:
Although associations between social cognition, an affected domain in autistic spectrumdisorders (ASD), and executive functions have been reported, it has not yet been studiedin children with Tourette Syndrome (TS). Findings about cognitive flexibility wereinconsistent across studies in TS. On the other hand, although it has been reported thatreciprocal social behavior could be affected in different psychopathologies, it has not yetbeen a studied entity in children with TS. The present study was designed to examinecognitive flexibility and social reciprocity in children and adolescents with TS.31 patients with TS and age-matched healthy controls, between 8-18 years, wereassessed by a semi-structured clinical interview (K-SADS). Tic severity and severity ofcomorbid conditions were assessed by clinician-rated semi-structured interviews. Parentsof the participants were given Social Responsiveness Scale (SRS) and ModifiedChecklist For Autism in Toddlers (M-CHAT) in order to gather information about theirchildren. Neuropsychological battery in this study included Wisconsin Card Sorting Test(WCST) and Trail Making Tests (A, B). WCST perseverative error percent and time tocomplete trail making tests were considered as measures of cognitive flexibility.Both of the outcome variables were different between the groups studied. WCSTperseverative error percent and trail making B scores of the TS group were significantlydifferent from the control group and significant difference in trail making B test scorescontinued after controlling IQ in statistical analyses. Parent-rated SRS total scores werehigher in the TS group. SRS scores were higher in patients with comorbid diagnoses,reflecting more impairment in reciprocal social behavior, but neuropsychological testresults were not different in patients with and without comorbidity. Tic severitycorrelated positively with SRS scores but no significant correlation was observedbetween tic severity and tests of cognitive flexibility.In this study, it was found that children and adolescents with TS demonstrateimpairments in cognitive flexibility and socal reciprocity. The results are relevantclinically in that, integration of behavioral interventions into treatment plan might befurther investigated for their enhancing role in psychosocial functioning.Key words: Tourette syndrome, cognitive flexibility, social reciprocity, children