Beden eğitimi öğretmenlerinin temel psikolojik ihtiyaçlarının incelenmesi: Iğdır ili örneği
Examination of the needs of the physical education teachers sample of Iğdır province
Yazar: ÖZLEM ÇEVİK
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN BAYRAKTAR
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Iğdır = Iğdır ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Iğdır il merkezinde görev yapan Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenlerinin temel psikolojik ihtiyaçlarının incelenmesidir.
Araştırmanın evrenini 2017-2018 eğitim- öğretim yılında Iğdır il merkezinde farklı okullarda görev yapan 91 beden eğitimi ve spor öğretmeni oluştururken, örneklem grubunu ise ulaşılabilen ve anket uygulanabilen 26 kadın, 57 erkek olmak üzere toplam 83 beden eğitimi ve spor öğretmeni oluşturmaktadır. 
Bu araştırmada var olan durumu betimlemek amacıyla tarama modeli kullanılmıştır. Tarama modelleri, geçmişte ya da halen var olan bir durumu var olan şekilde betimlemeyi amaçlayan araştırma yaklaşımlarıdır. (Karasar, N. 2012.72). 
Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan "Kişisel bilgi formu" ve Deci ve Ryan (2000) tarafından geliştirilen, Kesici, Üre, Bozgeyikli ve Sünbül tarafından Türkçe'ye 2003 yılında uyarlanan "Temel Psikolojik ihtiyaçlar" ölçeği kullanılmıştır. Ölçek, üç alt boyuttan oluşmaktadır. Bu üç boyut sırasıyla: 1. Özerklik İhtiyacı 2. Yeterlik İhtiyacı 3. İlişki ihtiyacı. 
Araştırmadan elde edilen veriler, SPSS 20 programı ile analiz edilmiştir. Veriler değerlendirilirken, tanımlayıcı istatistiksel yöntemler (Sayı, Yüzde, Ortalama, Standart Sapma) kullanılmıştır. Analizler yapılırken verilerin normal dağılım uygunluğuna bakılmış ve normal dağılıma uygun olduğu belirlenmiştir. Niceliksel verilerin karşılaştırılmasında, iki grup arasındaki fark t-testi ile analiz edilmiştir. Gruplara düşen kişi sayısı 30'un altında olduğu durumlarda karşılaştırma analizlerinde Kruskal Wallis H-Testi ve Mann Whitney-U testi uygulanmıştır. İkiden fazla grup durumunda parametrelerin gruplar arası karşılaştırılmalarında Tek Yönlü (One way) Anova testi uygulanmıştır. Farklılıkların hangi gruplardan kaynaklandığını belirlemek için, ileri analizde Mann Whitney-U testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular %95 güven Aralığında, %5 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Analizlerde, p<0.05 düzeyinde değerler istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; öğretmenlerin temel psikolojik ihtiyaçları değerlendirildiğinde; cinsiyet, yaş, medeni durum, çocuk sahibi olma, öğrenim düzeyi, statü durumu, idari görev ve gelir düzeyi değerlendirme boyutlarında istatistikî olarak anlamlı ilişki tespit edilememiştir. Görev süresi değişkenine göre ilişki ihtiyacı alt boyutunda, öğretmenliği tercih etme değişkenine göre Yeterlik ihtiyacı alt boyutunda, günlük iş yükünü değerlendirme değişkenine göre özerklik ihtiyacı alt boyutunda anlamlı ilişki tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin temel psikolojik ihtiyaçları değerlendirildiğinde görev süresinin artmasının ilişki ihtiyacının artışı ile paralel olduğu, öğretmenliği kendi isteği ile tercih etmeyenlerin yeterlik ihtiyacının arttığı ve günlük iş yükünü fazla bulan öğretmenlerin özerklik ihtiyacının fazla olduğu görülmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin duygusal ihtiyaçlarının göz önünde bulundurulması öğretmenlik mesleğini icra ederken verimin yüksek olmasını sağlayacağı bilgisine bağlı olarak temel psikolojik ihtiyaçların göz ardı edilmemesi öneri olarak ifade edilebilir.

Anahtar Kelimeler: Öğretmen, Beden Eğitimi Öğretmeni, Spor, Beden Eğitimi, Temel psikolojik ihtiyaç.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the basic psychological needs of physical Education and Sports Teachers working in Igdir province center.
          While the study population consists of 91 physical education and sports teachers working in different schools in the province of Iğdır in the academic year of 2017-2018, the sample group consists of 83 physical education and sports teachers including 26 women and 57 men who can be accessed and surveyed.
In this study, a scanning model was used to describe the current situation. Scanning models are research approaches aimed at describing a past or present situation as it exists. (Karasar, 2007: 77).
The "Personal Information Form" developed by the researcher as a data collection tool and the "Basic Psychological Needs" scale developed by Deci and Ryan (2000) and adapted to Turkish in 2003 by Kesici, Ure, Bozgeyikli and Sünbül were used. The scale consists of three sub-dimensions. These three dimensions are as follows: 1. The need for Autonomy  2. The need for Competence 3. The need for Relationship
The Data obtained from the study were analyzed by SPSS 20 program. Descriptive statistical methods (Number, Percentage, Mean, Standard Deviation) were used when the data were evaluated. When the analyzes were made, the appropriateness of the normal distribution of the data was checked and it was determined that the normal distribution was appropriate. In comparing quantitative data, the difference between the two groups was analyzed by t-test. In cases where the number of persons falling into the groups was less than 30, Kruskal Wallis H-Test and Mann Whitney-U test were applied in the comparative analyzes. One way Anova test was applied in the comparison of parameters between groups in the case of more than two groups. The Mann Whitney-U test was used for further analysis to determine which groups the differences originated from. The findings were evaluated at the 95% confidence range and at the 5% significance level. In the analyzes, values at p <0.05 level were considered to be statistically significant.
According to the results obtained from the research; when the basic psychological needs of the teachers are assessed; There was no statistically significant relationship between gender, age, marital status, owning child, education level, status, administrative task and income level. 
According to the duty period variable, there is a significant relationship in the subscale of relationship need, according to teacher preference variable in Proficiency need subscale, and in the subscale of autonomy need according to daily work stress evaluation variable.
As a result, when the basic psychological needs of physical education and sports teachers are evaluated, it is seen that the increase of the duty period is parallel to the increase of the need for the relationship, the need of the teachers who do not choose voluntarily increase the need for self- In the light of this information, it can be expressed as a suggestion that the basic psychological needs should not be ignored depending on the knowledge that the emotional needs of the physical education and sports teachers are taken into account when providing the proficiency in performing the teaching profession.

Keywords: Teacher, Physical Education Teacher, Sports, Physical Education, Basic Psychological Need.