Kripto paralar ve BIST100 arasında eşbütünleşme ilişkisi: ARDL sınır testi yaklaşımı
The investigation of relationship between cryptocurrencies and BIST100: ARDL bounds test approach
Yazar: AYŞEGÜL MÜLAYİM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELEK YILDIZ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: ARDL = ARDL ; ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Kripto para arzı = Initial coin offering ; Kripto varlık = Cryptocurrency ; Sanal para = Virtual money ; Sayısal para = Digital money

Özet:
Bu çalışmada son yıllarda popülaritesi ve buna paralel olarak kullanım alanı oldukça artan kripto paralar ile Borsa İstanbul'un en temel göstergesi kabul edilen BİST 100 endeksi arasındaki eşbütünleşme ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Bitcoin, Ethereum, Binance Coin, Tether ve Cardano olmak üzere 31.12.2021 tarihinde en yüksek piyasa değerine sahip olan 5 adet kripto para birimi ve BİST 100 endeksine ait 01.01.2018-31.12.2021 zaman aralığında günlük veriler kullanılmıştır. Kripto para birimlerinin bağımsız ve BİST 100 endeksinin bağımlı değişken kabul edildiği çalışmada daha anlamlı sonuçlara ulaşabilmek adına USD/TL ve US500 endeksi kontrol değişkeni olarak çalışmaya eklenmiştir. Çalışmada farklı düzeyde durağan serilerle analiz yapmaya imkan sağladığından analizlerde ARDL yaklaşımı tercih edilmiştir. Analizler Eviews istatistik paket programı kullanılarak yapılmıştır. 1001 günlük gözlemden oluşan zaman serilerine 01.01.2018-31.12.2021 ve pandemi sonrası 01.04.2020-31.12.2021 dönemleri için ayrı ayrı olmak üzere toplamda 24 adet ARDL testi uygulanmıştır. Test sonuçları Pesaran, Shin ve Smith (2001) ve Narayan (2005) 'ın önerdiği referans değerler ile karşılaştırılmış ve anlamlı sonuç bulunamadığından kripto paralar ile BİST 100 arasında eşbütünleşme ilişkisi olmadığı yargısına varılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate the cointegration relationship between cryptocurrencies, which have increased in popularity and parallel to this, and the BIST 100 index, which is considered the most basic indicator of Borsa İstanbul. For this purpose, daily data of  5 cryptocurrencies with the highest market value on 31.12.2021, namely Bitcoin, Ethereum, Binance Coin, Tether and Cardano, and the BIST 100 index between 01.01.2018 and 31.12.2021 were used. In this study, in which cryptocurrencies were accepted as independent variable USD/TL rate and US500 index were added to the study as control variables in order to achieve more meaningful results. ARDL approach was prefeerred as it allows analysis with stationary series at different levels as a method in the study. Analyzes were made using the Eviews statitical package program. A total of 24 ARDL tests were applied to the time series consisting of 1001 day observations seperately fort he 01.01.2018- 31.12.2021 and post pandemic 01.04.2020- 31.12.2021 periods. The test results were compared with the reference values suggested by Pesaran, Shin and Smith (2001) and Narayan (2005), and it was concluded that there is no cointegration relationship between cryptocurrencies and BIST 100 since no significant results were found.