hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Ferrosen temelli hibrit organik moleküllerin sentezi ve spektroskopik özelliklerinin incelenmesi
Synthesis of ferrocene based hybrid organic molecules and investigation of their spectroscopic properties
Yazar: İSMAİL KUTLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHTAP YAKUT
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada, organometalik sınıfının önemli bir üyesi olan 'Ferrosen' iskelet yapısının farklı sübstitüentler kullanılarak modifiye edilebilir olmasından faydalanılarak farmasötik ve biyolojik etkinlik göstermesi öngörülen yeni jenerasyon bileşiklerin sentezi gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla ferrosen sübstitüe; morfolin (26), piperidin (27), tiyomorfolin (28), 1,4-dioksa-8-azaspiro[4,5]dekan (DASD) (29), siyano grubu (30, 31, 32, 33, 34) içeren α,β-doymamış ketonlar (kalkonlar) sentezlenmiştir. Sentezlenen 3- ferrosenil kalkonların (α,β-doymamış ketonların)  (26, 27, 28) fenilhidrazin ile halkalaşma reaksiyonları gerçekleştirilmiş, yeni ferrosen- pirazol hibrit (36, 37, 38) bileşikleri elde edilmiştir. Bileşiklerin yapıları, FT-IR, NMR (1H NMR ve 13C NMR) ve MS analizleri ışığında aydınlatılmıştır. Sentezlenen ferrosen-pirazol bileşikleri, insan akciğer kanser hücre hattı (A549), meme kanser hücre hattı (MCF-7) ve insan normal embriyonik böbrek hücre hattı (HEK-293T) üzerinde test edilmiştir. Ayrıca, herbir bileşik grubunun teorik ve sensör gibi çeşitli uygulama alanları üzerine çalışmalar devam etmektedir.

Abstract:
In this study, new generation compounds that are expected to show pharmaceutical and biological activity were synthesized by taking advantage of the fact that the 'Ferrocene' skeleton structure, an important member of the organometallic class, can be modified using different substituents. For this purpose, ferrocene substituted; morpholine (26), piperidine (27), thiomorpholine (28), 1,4-dioxa-8-azaspiro[4,5]decane (DASD) (29), cyano group (30, 31, 32, 33, 34) containing α,β-unsaturated ketones (chalcones) were synthesized. Cyclization reactions of the synthesized 3-ferrocenyl chalcones (α,β-unsaturated ketones) (26, 27, 28) with phenylhydrazine were carried out, and new ferrocene-pyrazole hybrid compounds (36, 37, 38) were obtained. The structures of the compounds were elucidated in the light of FT-IR, NMR (1H NMR and 13C NMR) and MS analyses. The synthesized ferrocene-pyrazole compounds were tested on human lung cancer cell line (A549), breast cancer cell line (MCF-7) and human normal embryonic kidney cell line (HEK-293T). Additionally, studies on various application areas of each compound group, such as theoretical and sensor, are ongoing.
Mevlana Vahiduddin Han'ın cihad anlayışı
Maulana Wahiduddin Khan's understanding of jihad
Yazar: SÜMEYRA BAYRAK ŞENDUR
Danışman: DOÇ. DR. RABİYE ÇETİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
İslam düşüncesinde geniş bir yelpazede farklı anlamlar taşıyan cihad kavramı, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde Müslümanların hayatlarını şekillendiren önemli bir ilke olmuştur. Cihad kavramının farklı anlamlar kazanması, İslam'ın dinamik ve çeşitli tarihsel, kültürel ve teolojik bağlamlarda gelişmesinin bir sonucudur. Kur'an ayetlerinin ve hadislerin çeşitli yorumları, tarihsel ve siyasi gelişmeler, farklı coğrafi ve kültürel etkiler, mezhepsel farklılıklar ve modern dönem düşünceleri, cihadın geniş ve çok boyutlu bir kavram haline gelmesine yol açmıştır. Doğru bir cihad anlayışı, İslam'ın gerçek mesajının yayılmasını ve yanlış kullanımların önlenmesini sağlayacaktır. Bu bağlamda çalışmada, Hindistan'da yetişmiş çağdaş bir Müslüman alim olan Mevlâna Vahiduddin Han'ın cihad anlayışı incelenmiştir.

Abstract:
The concept of jihad, which carries a wide range of different meanings in Islamic thought, has been an important principle that has shaped the lives of Muslims at both individual and communal levels. The different meanings of the concept of jihad are the result of the dynamic and diverse historical, cultural and theological contexts in which Islam has developed. Various interpretations of Qur'anic verses and hadiths, historical and political developments, different geographical and cultural influences, sectarian differences, and modern-day thinking have led to jihad becoming a broad and multidimensional concept. A correct understanding of jihad will ensure that the true message of Islam is spread and misuses are avoided. This study examines the understanding of jihad of Maulana Wahiduddin Khan, a contemporary Muslim scholar who grew up in India.
RNA dizileme verileri üzerinde boyut indirgeme yöntemlerinin kümeleme analizi performansına etkisinin benzetim çalışması ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of dimension reduction methods on clustering analysis performance on RNA sequencing data with a simulation study
Yazar: ÇAĞLA ŞAFAK
Danışman: DOÇ. DR. BEYZA DOĞANAY
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoistatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics

Özet:
Boyut İndirgeme, verinin yüksek boyutlu temsilinin önemli bilgileri kaybetmeden düşük boyutlu bir temsile dönüştürülmesidir. Böylece, veriler minimum bilgi kaybı ile anlamlı ve daha düşük boyutlu hale dönüşmüş olurlar. Bu durum, yüksek boyutlu verilerin altta yatan yapısının daha iyi anlaşılmasına, yorumlanması ve görselleştirilmesi zor olan durumdan, daha anlamlı bir temsili ortaya çıkmasına olanak tanımaktadır.

Kümeleme Analizi, veri setindeki nesneleri farklı gruplara bölmek suretiyle iki nesnenin aynı kümeden olduğu durumlarda birbirlerine benzer olduğu, farklı kümelerden iki nesnenin ise farklı olduğu şeklinde tanımlanabilir. Yani, veriyi benzer nesnelerin gruplarına göre ayırmaktır. Genellikle verideki gizli desenlerin keşfedildiği denetimsiz bir yöntemdir.
       
Bu tez çalışmasında 48 farklı senaryo ile türetilen RNA Dizileme verileri üzerinde TBA, ÇBÖ, BBA, t-SNE ve Isomap boyut indirgeme yöntemleri uygulandıktan sonra, K-Ortalamalar ve Hiyerarşik Kümeleme yöntemlerinin, kümeleme performansları Silüet Katsayıları ile incelenmiştir.

Abstract:
Dimension Reduction is the process of transforming a high-dimensional representation of data into a low-dimensional one while preserving important information. Thus, the data is transformed into a meaningful and low-dimensional form with minimal loss. This makes it easier to understand, interpret, and visualize the underlying structure of high-dimensional data, which can be difficult to do with a high-dimensional and complex representation.

Cluster Analysis is a data analysis technique that involves dividing the objects in a data set into different groups such that two objects in the same cluster are similar to each other, while two objects from different clusters are different. It is an unsupervised learning technique, meaning there are no predefined labels or classes for the data. Generally, the method attempts to discover the natural groupings within the data.

In this thesis, after applying dimensional reduction methods such as PCA, MDS, ICA, t-SNE, and Isomap on RNA Sequencing data derived from 48 different scenarios, the clustering performances of K-Means and Hierarchical Clustering methods were examined using Silhouette Coefficients.
Görsel işitsel Türkçe – TİD çevirilerinde çoklu eylem yapılarının çevrilmesi
Translation of pluractional structures in audio-visual Turkish - TİD translations
Yazar: ERDEM ÖNAL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR ŞEN BARTAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk İşaret Dili ve Sağır Çalışmaları Ana Bilim Dalı /  Türk İşaret Dili Tercümanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı 2023-2024 yıllarında üç ulusal haber kanalında yayınlanmış ve TİD çevirisi yapılmış Türkçe haber metinlerinde kullanılan çoklu eylem yapılarının çevirilerinin çözümlenmesidir. Bu bağlamda tez için oluşturulmuş ikidilli çeviri derlemindeki çoklu eylem yapılarını içeren tümcelerin doğru biçimde çevrilip çevrilmediği iki Sağır TİD uzmanı tarafından yapılan değerlendirmeler çerçevesinde incelenmesi ve çevirmenlerin çoklu eylemlerin çevirisinde hangi stratejileri kullandığının belirlenmesi hedeflenmiştir.
Toplam 938,3 dakika olan 28 farklı haber videosu incelenmiştir. Olay içi çoklu eylem olgusuna dair 84 örnek bulunmuştur. ELAN Programı aracılığıyla elde edilen veriler öncelikle çevirmenlerin kullandığı stratejiler belirlenerek sonra da Çok Boyutlu Kalite Ölçütleri (Lommel vd. 2015) modelinin doğruluk ölçütüne göre iki Sağır uzman tarafından değerlendirilerek elde edilmiştir. 
Özetle, çevirilerde kullanılan ve öne çıkan stratejiler olay içi çoklu eylemelerin yineleme olmadan çevrildiği eksiltme (%41,66) stratejisi ve çeviride eşdeğerlik (%34,52) stratejileridir.
Ayrıca çevirilerde Sağır değerlendiricilerin anlamakta zorluk yaşadığı çeviriler olan majör ve kritik hataların toplam oranı %64,28 olarak belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this thesis is to analyse the translations of event internal pluractional verbs used in Turkish news texts broadcasted on three national channels and translated into Turkish Sign Language (TİD) during the years 2023-2024. In this context, it is aimed to examine sentences containing event internal pluractional verbs in terms of accuracy within the framework of evaluations conducted by two expert TİD translators and to determine which strategies translators use in the translation of event internal pluractional structures in the bilingual translation corpus compiled for the thesis. 
Totally, 938,3 minute 28 videos were analysed. In this data, 84 event internal pluractional verbs were found. The data obtained through the ELAN Program was first used to identify the strategies employed by translators, and then evaluated by two Deaf experts according to the accuracy criterion of the Multidimensional Quality Metrics (Lommel et al., 2015) model. 
In summary, the prominent strategies used in translations are the omission strategy (%41.66), where event internal pluractional verbs are translated without repetition, and the strategy of equivalence (%34.52) in translation. Additionally, the total rate of major and critical errors, which Deaf evaluators found difficult to understand in translations, has been determined as 64.28%.
Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin satın alma süreçlerinin yürütülmesinde e-tedarik modeli
E-procurement model in the execution of purchasing processes of public administrations within the scope of central government
Yazar: MEHMET HÜSEYİN UĞUR
Danışman: PROF. DR. SERDAL BAHÇE
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance

Özet:
Günümüzde yaşanan teknolojik gelişmelerin tedarik süreçlerinde kullanılması e
Tedarik uygulamalarını ortaya çıkarmıştır. Artık dünya genelindeki birçok gelişmiş 
ülkenin kamu tedarik süreçlerinde, geleneksel tedarik yöntemleri yerine, kaynakların 
ekonomik ve verimli kullanıldığı, ihtiyaçların ise daha hızlı bir şekilde karşılanabildiği e
Tedarik uygulamaları kullanılmaktadır.  
Çalışmada, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin satın alma 
süreçlerinin yürütülmesinde, mevcut mevzuat ve kullanılan elektronik uygulamalar 
açısından değerlendirilmesi yapılmış ve e-Tedarik uygulamalarının kamusal alanda 
kullanılabilirliğine yönelik literatür incelemelerine ve ülke uygulamalarına yer 
verilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise bir model önerisi sunularak Türkiye kamu e
Tedarik sürecine ilişkin bir yol haritası çıkarılmıştır.

Abstract:
The use of today's technological developments in purchasing processes has 
revealed e-Tender applications. Now, in the public procurement processes of many 
developed countries around the world, e-Procurement applications are used instead of 
traditional procurement methods, where resources are used economically and efficiently 
and needs can be met more quickly. 
In the study, the procurement processes of public administrations within the scope 
of central government were evaluated in terms of current legislation and electronic 
applications used. Moreover literature reviews and country practices regarding the 
usability of e-Procurement applications in the public arena are included. In the last part 
of the study, a model proposal is presented and a road map for the Turkish public e
Procurement process is drawn.
Şehâbeddin Sühreverdî'nin sebeplilik anlayışı
Suhrawardi's understanding of casuality
Yazar: ALI MOHAMMED TAHER HAJI
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM MARAŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu tez, İslâm felsefesinin önemli bir figürü olan Şehâbeddin Yahya Sühreverdî'nin sebeplilik anlayışını incelemektedir. Tez, İlluminasyoncu (İşrâkî) ve Meşşâî felsefe okulları arasındaki diyaloglar aracılığıyla geliştirdiği nedensellik teorilerine odaklanmaktadır. Çalışma, Sühreverdî'nin sebeplilik teorilerinin ayrıntılı bir analizini sunarak varlık ve bilgi doğasına dair yenilikçi yorumlarını araştırmaktadır. Ayrıca, araştırma Sühreverdî'nin düşüncelerinin günümüz felsefi problemlerini nasıl aydınlatabileceğini incelemektedir. Sonuç olarak, Sühreverdî'nin felsefesi, İslâm felsefi tartışmalarına önemli katkılar sağlayarak, felsefi düşüncenin daha geniş bir şekilde incelenmesini teşvik etmektedir.

Abstract:
This thesis examines the conception of causality in the philosophy of Şehâbeddin Yahya Sühreverdî, a significant figure within Islamic philosophy. It focuses on his theories of causality developed through dialogues between Illuminationist (Ishraqi) and Peripatetic (Mashsha'i) philosophical schools. The study provides a detailed analysis of Sühreverdî's theories of causation, exploring his innovative interpretations on the nature of existence and knowledge. Additionally, the research delves into how Sühreverdî's thoughts can illuminate contemporary philosophical problems. In conclusion, Sühreverdî's philosophy makes substantial contributions to Islamic philosophical discussions, promoting a broader examination of philosophical thought.
Patojen nüfusunda allee etkisi içeren bir epidemik model
An epidemic model with allee effect in pathogen population
Yazar: MAIYDA RAHIM
Danışman: DOÇ. DR. ELİF DEMİRCİ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Patojen kaynaklı salgınlar, nüfus yoğunluğu, çevresel değişiklikler ve konak-patojen
etkileşimleri gibi faktörlerle daha da kötüleşerek insan sağlığına yönelik önemli teh-
ditler oluşturmaya devam etmektedir. Geleneksel salgın modelleri, genellikle homo-
jen nüfus dinamiklerine odaklanmakta ve patojen yayılımını etkileyen kritik ekolojik
faktörleri göz ardı etmektedir. Bu modellerdeki önemli bir sınırlama, Allee etkisi gibi
mekanizmaların dahil edilmemesidir. Bu etki, hastalık dinamiklerinde kritik bir rol
oynamaktadır. Allee etkisi, nüfus yoğunluğu belirli bir eşik seviyesinin altına düş-
tüğünde büyüme hızlarının azalmasıyla karakterize edilir ve bu durum patojenlerin
devamlılığı veya yok oluşu üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir. Bu tez çalışma-
sında, bu boşluğu doldurmak için, patojen dinamiklerini Allee etkisiyle bütünleşti-
ren bir salgın modeli temel alınarak, nüfus değişim dinamiklerini de içeren yeni bir
model önerilmiştir. Uzun dönemli hastalıkların yayılma dinamiklerini temsil eden
modellerde daha gerçekçi sonuçlar elde etmek için nüfusun büyüme dinamiklerini
de modele dahil etmek önemlidir. Bu çalışmada önerilen modele ilişkin, denge nok-
taları hesaplanmış, daha sonra patojenin bulaşmayı sürdürebilip sürdüremeyeceğini
belirleyen nüfus eşikleri belirlenmmiştir.

Abstract:
Epidemics caused by pathogens continue to pose significant threats to human he-
alth, exacerbated by factors such as population density, environmental changes, and
host-pathogen interactions. Traditional epidemic models typically focus on homoge-
neous population dynamics and often overlook critical ecological factors influencing
pathogen spread. A key limitation of these models is the exclusion of mechanisms
like the Allee effect, which plays a crucial role in disease dynamics. The Allee effect is
characterized by reduced growth rates when population density falls below a certain
threshold, and this can have a significant impact on the persistence or extinction of
pathogens. In this thesis, a new model is proposed to fill this gap, integrating the
Allee effect into a model of pathogen dynamics and incorporating population change
dynamics. Including population growth dynamics in models representing the spread
of long-term diseases is important to achieve more realistic results. In this study,
equilibrium points of the proposed model are calculated, and population thresholds
determining whether the pathogen can continue to spread are identified.
Hüseyin İpek'in hayatı ve Türk din musikisine katkıları
The life of Hüseyin İpek and his contributions to Turkish religious music
Yazar: MUHAMMED YASİR SAĞIROĞLU
Danışman: PROF. DR. FATİH KOCA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk Din Musikisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyografi = Biography ; Din = Religion ; Müzik = Music
Dizin: Türk dini musikisi = Turkish religious music

Özet:
Türk din mûsikîsi, köklü ve kendine özgü bir kimliğe sahip olan, çeşitli 
dönemler boyunca değişen etkiler altında gelişen önemli bir müzik geleneğidir. 
Cumhuriyet döneminde, Türk musikisi ve dinî musiki alanında birçok önemli sanatçı 
ortaya çıkmıştır. Tezin konusu olan Hüseyin İpek, ud virtüözü ve aynı zamanda 
gazelhan olarak Türk dinî musikisi alanında önemli çalışmalara imza atmış 
şahsiyetlerden biridir. 
Çalışmamızın giriş bölümünde, İpek'in gazel tanımına ışık tutularak mevcut 
literatüre katkıda bulunulmuştur. Tezin birinci bölümünde, Hüseyin İpek'in hayatı, 
çocukluk ve gençlik yılları detaylı bir şekilde incelenmiştir. İkinci bölümde, sanatçının 
Türk Din Musiki dünyasına ve TRT'ye girişi, müzik kariyerindeki ilerleyişi 
incelenmiştir. Üçüncü bölümde, sanatçının müzik dünyasına ait hatıraları ve beste 
çalışmaları sunulmuştur. Ekler bölümünde ise, İpek'in özel arşivinden fotoğraflar yer 
almaktadır.

Abstract:
Turkish religious music is a significant musical tradition with a deep-rooted and unique identity, shaped by various influences over different periods. During the Republican era, numerous prominent artists emerged in the fields of Turkish music and religious music. Hüseyin İpek, the subject of this thesis, is one of the distinguished figures in Turkish religious music, recognized both as an oud virtuoso and a gazel singer, who has made significant contributions to this field.

In the introduction of this study, we have contributed to the existing literature by shedding light on İpek's interpretation of gazel. The first chapter of the thesis provides an in-depth examination of Hüseyin İpek's life, including his childhood and youth. In the second chapter, the artist's entrance into the world of Turkish religious music and his involvement with TRT, as well as his career progression, are analyzed. The third chapter presents İpek's memories within the music world and his composition work. Finally, the appendix includes photographs from İpek's personal archive.
Fosforesent ışık yayan diyodlarda kullanılan iridium (III) komplekslerinin fotofiziksel özelliklerinin kuantum mekaniksel hesaplama yöntemleri ile incelenmesi
Investigation of photophysical properties of iridium (III) complexes used in phosphoresent light emitting diodes using quantum mechanical computation methods
Yazar: İLKER İÇEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET KABAK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Bu yüksek lisans tez çalışmasında; OLED'lerin tarihsel gelişimi, çalışma prensibi, sahip oldukları avantajlar, OLED tipleri, mevcut ve devam eden malzeme çalışmaları, OLED'ler için gelecek öngörüleri ve geleneksel OLED'lere göre daha yüksek verimliliğe sahip Fosforesent Işık Yayan Diyotlarda kullanılan iridyum (III) kompleks çalışmaları hakkında bilgi verilecektir. Ayrıca; verimlilik açısında büyük avantaj sağlayan Fosforesent Işık Yayan Diyotlardaki emisyon malzemenin tasarımı için teorik bir çalışma yapılması amaçlanmıştır. Bu çerçevede; kuantum mekaniksel hesaplama yöntemleri ile ilgili kısa bilgi verilerek daha önce deneysel ve kuramsal çalışması dfbpy-Ir-dfppy yapısının fotofiziksel özellikleri Gaussian16 paket programı kullanılarak Yoğunluk Fonksiyonel Teorisi ve Zamana Bağlı Yoğunluk Fonksiyonel Teorisi yöntemi ile incelenmiştir.

Abstract:
In this thesis study; information on historical development of OLEDs, operating principle of OLED's, advantages they have, types of OLED, current and ongoing material studies, future predictions for OLEDs technologies and iridium (III) complex studies used in Phosphorescent Light Emitting Diodes with higher efficiency than conventional OLEDs will be given. Moreover; It is aimed to carry out a theoretical study for the design of the emitting material in Phosphorescent Light Emitting Diodes, which provide a great advantage in terms of efficiency. In this context; by giving brief information about quantum mechanical calculation methods, the photophysical properties of dfbpy-Ir-dfppy structures, which have been previously studied experimentally and theoretically, were investigated by using the Gaussian package program with Density Functional Theory and Time Dependent Density Functional Theory methods.