Özel okullardaki öğretmen görüşlerine göre çokkültürlü okul ve sınıf yönetimi
Private school teachers' views on multicultural school management and multicultural classroom management
Yazar: AYŞE İDİL EKŞİ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET FARUK LEVENT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Denetimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yönetimi = School administration ; Sınıf yönetimi = Classroom management ; Çok kültürlülük = Multiculturalism ; Özel okullar = Special schools ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Çokkültürlülük; farklı medeni durum, cinsiyet, cinsel yönelim, yaş, dini inanç, anadil, ırk, etnik köken, sosyoekonomik durum, eğitim durumu, fiziksel ve zihinsel engellilik veya yeteneklere sahip bireylerin bir arada yaşaması olarak tanımlanmaktadır. Çokkültürlü eğitim ise, bu farklılıkların farkına varılarak, farklı kültürden bireylerin eşit eğitim imkanlarından yararlanmasıdır. Çokkültürlü bir okul ve sınıf ortamı yaratabilmek adına öğretmenlere pek çok görev düşmektedir. Bu hususta, çokkültürlü okul ve sınıf yönetimi konularında çalışmalar yapılması önem kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, İstanbul'daki özel ilkokul, ortaokul ve liselerde görev alan öğretmenlerin çokkültürlü okul ve sınıf yönetimine ilişkin görüşlerini incelemektir. Araştırmada; öğretmen görüşlerini derinlemesine inceleyebilmek amacıyla, bir nitel araştırma yöntemi olan durum çalışması tercih edilmiştir. 
Araştırmada; çokkültürlü okul ve sınıf  yönetimine ilişkin özel okulda görev yapan öğretmen görüşleri alınmak üzere kültürel farklılıkların yoğun olduğu düşünülen yabancı öğrenci, yönetici ve öğretmenlerin çoğunlukta olduğu okullar tercih edilmiştir. Araştırmada çalışma grubu için; 2019-2020 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Kadıköy, Sancaktepe, Zeytinburnu ve Avcılar ilçelerinde, farklı kültürlerden okul yöneticisi, öğretmen ve öğrencilerin yoğun olduğu özel okullarda görev yapan 20 öğretmen, kolay ulaşılabilir amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmacı tarafından katılımcılara öncelikle çokkültürlülük ve çokkültürlü eğitim gibi kavramlar hakkında kısa bir bilgi verilmiş, sonrasında  katılımcılara demografik özelliklerin sorulduğu bir form doldurtulmuş ve son aşamada araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formundaki açık uçlu sorular katılımcılara bizzat yöneltilerek, izinleri dahilinde ses kaydı alınmış ve not tutulmuştur. Sonrasında; veri halindeki ham metinlerde geçen ifade, görüş ve cümleler araştırmanın konusu ve amacına uygun olarak kodlamalara dönüştürülmüştür. Araştırma sonucunda elde edilen veriler, nitel veri analizlerinden biri olan içerik analizi yöntemine tabi tutulmuştur. 
Araştırma sonucunda katılımcıların; okulun sahip olduğu fiziki şartlar, bulunduğu yer, sahip olduğu ekonomik ve sosyal koşulların çokkültürlü eğitim üzerinde etkili olduğuna ve özellikle verilen eğitimin kalitesini etkilediğine inandıkları buna ek olarak okulun sahip olduğu bu şartların çokkültürlü okul ve sınıf yönetimi üzerinde etkili olduğunu düşündükleri sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcılar, çokkültürlü bir eğitim ortamında yetişmiş öğrencilerin çokkültürlü bir eğitim ortamında yetişmemiş öğrencilere göre özellikle çokkültürlülük bilincine sahip olmaları, iletişim becerileri ve sosyal becerilerinin daha gelişmiş olması ve ihtiyaçlarına ve farklılıklarına değer veren bir eğitim almaları yönünden farklılaşacaklarını düşündükleri görülmektedir. Katılımcıların çokkültürlü bir sınıf ortamının farklılıklara saygı ve açıklık, öğrencilerin gerçek hayata hazırlanması ve hoşgörü gibi olumlu yönlerine ek olarak; çatışmalar yaşanması ve öğretmen için zorluk çıkarması gibi olumsuz yönleri de olabileceğini düşündükleri sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcı öğretmenler, çokkültürlü eğitimin ayrıştırıcı değil birleştirici olduğunu ve ulusal kimlik için tehdit oluşturmayacağını düşünmektedir. Mevcut eğitim programı, müfredat ve ders kitaplarının çokkültürlü okul ve sınıf yönetimi için yetersiz olduğunu belirten katılımcılar bu hususta Milli Eğitim Bakanlığı ve Talim Terbiye Kurulu'na görev düştüğünün altını çizmektedir. Çokkültürlü eğitim hususunda bilgi ve becerilerinin yetersiz olduğunu düşünen katılımcılar, üniversitede çokkültürlü eğitime yönelik herhangi bir eğitim almamış olduğunu belirtmektedir.  Katılımcılar, kendi branşlarını çokkültürlü eğitim uygulamaları için uygun bulmaktadır. Katılımcıların büyük çoğunluğu öğrencilerinin kültürel kimlikleri hakkında bilgi sahibi olduklarını, kültürel anlamda farklı olduğunu düşündükleri öğrencilerin diğer öğrencilere göre öne çıkan farklılıklarının olduğunu ve bunun uyguladıkları eğitim yöntemleri ve sınıf yönetim tarzlarını etkilediğini belirtmişlerdir. Çokkültürlü bir sınıfın yönetiminde öğretmenlere farklı kültürler hakkında bilgi sahibi olma, kendini geliştirme ve alan becerisi ve öğrencileri tanıma gibi görevler düştüğünü belirten katılımcılar, farklı öğretim yöntemlerini derste uygulayabildiklerini fakat zaman konusunda sıkıntı yaşadıklarını belirtmişlerdir. Farklı kültürlerden öğrencilerin diğerlerine göre okulda daha başarısız olabileceği fikrine katılan öğretmenler bu başarısızlığın en çok öğretmenden kaynaklanıyor olabileceğini vurgulamış, bu duruma çözüm olarak öğretmenlerin çokkültürlü eğitim hakkında daha bilinçli ve yeterli olmasını önermişlerdir. Farklı kültürlerden öğrencilerin okula ve sınıfa entegrasyonu için öğrencilerin bir araya gelmesini sağlayacak etkinlikler düzenlenmesinin önemine dikkat çeken katılımcılar, çokkültürlü bir okulda görev yapan okul yöneticisinin çağdaş ve açık fikirli olması ve iletişim becerilerinin kuvvetli olması gerektiğine vurgu yapmışlardır. Katılımcılar, kendilerine çokkültürlü bir okulu yönetme şansı verilse okulu daha çokkültürlü bir hale getirmek adına eğitici etkinlikler düzenleyeceklerini ve öğretmenleri kendilerini geliştirmeleri yönünde teşvik edeceklerini belirtmişlerdir. Çokkültürlülükten kaynaklanan problemlerin çözümünde öğrenciyle iletişimin önemi üzerinde duran öğretmenler, en çok empati kurmanın önemine dikkat çekmişlerdir. Ülkemizde çokkültürlü eğitimin hayata geçmesinin mümkün olduğunu; fakat değişmesi gereken şeyler olduğunu belirten katılımcılar, üst yönetimin öğretmenlere maddi yönden ve eğitim imkanları tanınması yönünden daha çok destek olması gerektiğini düşünmektedir. Çalıştıkları okulda çokkültürlü eğitimin pekiştirilmesine ihtiyaç olmadığı yönünde görüş belirten katılımcılar, öğretmen adaylarına çokkültürlü eğitim hususunda kendilerini geliştirmeleri için özellikle farklı sosyal ortamlara girmelerini ve kitap okumalarını önerdikleri sonucuna ulaşılmıştır. 
Alanda gerekli literatür taraması yapıldığında; eğitim örgütlerinde çokkültürlülük, çokkültürlü okul ve sınıf konularında nitel ve nicel yöntemle yapılmış yüksek lisans tezleri, doktora tezleri ve makaleler olmasına karşın, çokkültürlü okul yönetimi ve çokkültürlü sınıf yönetimi konularını işleyen bir teze ulaşılamamıştır. Makalelerde ise çokkültürlü okul yönetimine dair hiçbir çalışmaya ulaşılamamış fakat çokkültürlü sınıf yönetimine dair bir çalışma olduğu görülmüştür. Bu tez, okul ve sınıf yönetimi konularını bir arada inceleyerek, nitel yöntemle öğretmenlerin görüşlerini derinlemesine analiz etme fırsatı vermesi açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmanın, kültürel farklılıkları zenginlik olarak gören ve eğitim örgütlerinde kültürel farklılıkları yönetebilen okul yöneticisi, öğretmen ve akademisyenlerin sayısının artmasına katkı sağlaması hedeflenmektedir.

Abstract:
Multiculturalism is defined as co-living of individuals who have differences in marital status, sex, sexual orientation, age, religious believes, mother tongue, race, ethnicity, socio-economical background, educational background, physical and mental disability or skills. Multicultural education means that individuals with different backgrounds can benefit from equal educational rights considering these differences. The teachers have a great responsibility in creating a multicultural school and classroom environment. As a consequence, it becomes vital to do research on the management of multicultural school and class management. This study analyses the opinions on school and classroom management of the teachers who work in private elementary, middle and high schools in Istanbul. Case study method is used in the research, which is a quantitative research method, in order to carry out in depth analysis of the opinions of the teachers. 
In this study, schools whose students, teachers and principals are thought to be mainly foreigners were chosen so to take the opinion of the teachers on multicultural school and classroom management. For the study, 20 teachers who work in private schools whose students, teachers and principals are foreigners located mostly in Kadıkoy, Sancaktepe, Zeytinburnu and Avcılar during the educational year of 2019-2020 were selected using the purposeful sampling method. Before starting the research, written permission was taken from the schools where the research was going to take place. The researcher firstly gave a brief information on multiculturalism and multicultural education, then the participants were asked to fill in a form asking demographical features and lastly, the open-ended questions included in semi-structured interview form were directed to participants themselves and the answers were recorded and noted with the permissions of the participants. Later, expressions, opinions and sentences in the plain text as data were converted into the codes according to the research topic and objective. Data obtained as a result of the research was subject to the content analysis method which is a form of quantitative data analysis.
As a result of the study, it is concluded that the participants believe the physical conditions and the location of the school as well as financial and social conditions have an impact on the multicultural education and especially affect the quality of education provided, and these conditions in the school have an effect on multicultural school and classroom management. The participants state that students educated in multicultural environments have an awareness regarding multiculturalism compared to students not educated in such environments, have better communication and social skills, and that they will be different in terms of the education catering to their needs and differences. It is concluded that the participants think that there are negative sides to the multiculturalism as conflicts and difficulties for the teacher besides the positive sides of the multicultural classroom as respecting the differences and openness, students preparing to the real life and tolerance. Participating teachers think that multicultural education is not divisive but unifying and it does not pose any threats to the national identity. The current educational program, curriculum and the school books are not adequate for multicultural education as noted by the participants. They emphasize that the Ministry of National Education and the Board of Education and Discipline are responsible in this regard. Participants think that their knowledge and skills regarding multicultural education is not sufficient and they state that they did not have courses on multicultural education at the university. The participants find their branches suitable for multicultural education. The majority of the participants stated that they had knowledge on the cultural background of their students and that these students have significant cultural differences when compared to other students and that their teaching methods and classroom management styles are affected by such conditions. Acknowledging that the teachers who manage a multicultural classroom are responsible for having knowledge on different cultures, self-development and field skills and having knowledge on the students, the participating teachers say that they are able to implement different teaching methods in the classroom but they have problems with the limited teaching time. Participating teachers agree with the idea that culturally different students could be less successful in the school when compared to other students, however, they emphasize that this failure could be mostly caused by the teacher. They suggest, as a solution, that the teachers would be more aware and capable on the topic. The participants highlight that it is important to organize activities that bring students together in order to integrate the students from different cultural backgrounds to the classroom and the school, while emphasizing that the school principal who manages a multicultural school should be modern and open-minded. They report that if they had a chance to manage a multicultural school, they would organize educational events to make the school more multicultural and encourage the teachers for self-development. Teachers, who stress on the importance of the communication between the teacher and the student in the solution of the problems resulted from multiculturalism, underline the importance of establishing empathy the most. Participants, stating that it is possible to conduct multicultural education in our country however there are elements that need to change, note that that the senior management should support the teachers both financially and in regards to training opportunities. Participants, who think that multicultural education does not need to be consolidated in the schools they teach, suggest that the prospective teachers should get involved in different social environments and read a lot of books in order to develop their skills in multicultural teaching. 
There are no dissertations on multicultural school management and multicultural classroom management found even though there are post-graduate theses, PhD theses and articles on multicultural school and classrooms, prepared using qualitative and quantitative methods when a literature review is conducted. Among the articles, there are no studies on multicultural school management and there is only one study on multicultural school management. Reviewing the school and classroom management together, this dissertation is important in providing a chance to analyze in-depth teacher opinions in a qualitative method. This study aims to contribute in increasing the number of school principals, teachers and scholars who find the cultural differences as wealth and who can manage the cultural differences in educational institutions.