Gebelerin gebelik dönemi beslenme özelliklerinin farkındalığına etki eden faktörler
Affecting factors about the awareness of pregnancy feedi̇ng properties in the pregnant women
Yazar: KADRİYE AKDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. TİJEN ŞENGEZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Farkındalık = Awareness ; Gebelik = Pregnancy

Özet:
Giriş ve Amaç: Gebelikte beslenme, anne adayı ve bebeğin yaşam boyu 
sağlığını etkileyen önemli bir halk sağlığı problemidir. Bu çalışmada, gebelerin 
gebelik dönemi beslenme özelliklerinin farkındalığına etki eden faktörleri belirleyerek 
bu konuda yapılacak çalışmalara ve rehberlik hizmetlerine ışık tutmak amaçlanmıştır.
 Gereç ve Yöntem: Bu çalışma gözlemsel, kesitsel ve analitik bir çalışmadır. 
Çalışma Etik kurul onayıyla 01.05.2021-30.08.2021'de Ankara'da Altındağ Durmuş 
Ali Yaman, Altındağ Aydınlıkevler ve Keçiören Şehit Yasin Süer Aile Sağlığı Merkez 
(ASM)lerinde yürütüldü. Araştırmaya katılmayı kabul eden,iletişim kurabilen, 18-49 
yaş gebeler alındı. İletişim kurmaya engel ileri düzey psikiyatrik rahatsızlığı veya
beslenme durumunu etkileyebilecek kronik hastalığı olanlar araştırmaya alınmadı.
Herhangi bir aşamada araştırmaya devam etmeyi istemeyenler araştırmadan çıkarıldı. 
Anket, ardışık örneklemeyle 108 gebeye uygulandı. 
 Veri analizinde IBM SPSS 25.0 kullanıldı. Bağımlı değişken(Beslenme 
özelliğini bilme/bilmeme) üzerine etkili olabilecek sayısal ve kategorik değişkenlerin 
bir aradaki etkileri lojistik regresyon modelde analiz edildi. Modelde anlamlı bulunan 
sayısal değişkenlerin bağımlı değişkenle ilişkisi "bağımsız gruplarda ortalamaların 
karşılaştırılması" yöntemi ile analiz edildi. Modelde anlamlı bulunan kategorik 
değişkenlerin bağımlı değişkenle ilişkisi "2x2 tabloda Ki-Kare" yöntemi ile analiz 
edildi. P değeri 0,05'ten küçük olanlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
 Bulgular: Çalışmamızdaki gebelerin gebelikte besin gruplarına göre "Besin 
artırılacağını bilme" ve "Gruplardaki besinleri bilme" oranları homojen değildi (p 
<0,001). Besin artırılacağını bilme oranı "Sıvı" için en yüksek, "Kalori" için en düşük, 
gruplardaki besinleri bilme oranı "Kalsiyum" ve "Protein" için en yüksek "İyot" için 
en düşük idi. Besin artırılacağını bilme sayı ve oranları, kaloride 47 (%43,5), 
kalsiyumda 101 (%93,5), demirde 91(%84,3), sıvıda 108 (%100), meyve sebzede 104 
(%96,3), proteinde 96 (%88,9)ve E vitamininde 100 (%92,6) idi. Kalori alımı için 
"Eğitim Yılı", "Çocuk Sayısı", "Kaçıncı Gebelik Olduğu", "Şimdiki Gebelikte 
Problem Olma" ve "İnternet, Medya, Sağlık Personeli vb. Bilgi Edinme", kalsiyum 
alımı için ''Düzenli Takibe Gitme" ve ''Aylık Gelir" , demir alımı için ''Eğitim Yılı" 
xii
ve ''Çocuk Sayısı", E vitamini için "Beslenme Eğitimi " bağımsız değişkenleri etkili 
bulundu. 
 Sonuç: Gebelerin beslenme özellikleri farkındalığına "Eğitim Yılı", "Çocuk 
Sayısı", "Kaçıncı Gebelik Olduğu", "Şimdiki Gebelikte Problem Olma" , "İnternet, 
Medya, Sağlık Personeli vb. Bilgi Edinme" , ''Düzenli Takibe Gitme" , ''Aylık Gelir" 
''Beslenme Eğitimi " faktörleri etkili bulunmuştur. Bu çalışmanın sonuçları, gebelikte 
beslenme ile ilgili hizmetlere ve çalışmalara ışık tutabilir. 
 Anahtar Kelimeler: Gebelik, Beslenme, Özellik, Farkındalık

Abstract:
Introduction and purpose: Feeding in pregnancy is an important public 
health problem that may affect the lifelong health of the mother and the baby. In this 
study, it is aimed to lightning on the studies in the future and guidance services by 
determining the factors affecting the awareness of pregnancy feeding properties.
 Materials and Methods: This is an observational, cross-sectional and 
analytical study. The study was carried out at the Ankara Altındağ Durmuş Ali Yaman, 
Altındağ, Aydınlıkevler and Keçiören Şehit Yasin Süer Family Health Centers within 
dates of 01.05.2021-30.08.2021 following the approval of the Ethical Committee.
Pregnant women aged 18-49 who were able to communicate and agreed to participate,
were included in the study. Those who have an advanced psychiatric disorder that 
prevents communication, have a chronic disease that may affect their nutritional status, 
were not included in the study. Those who did not want to continue the research at any 
stage were excluded from the study. The questionnaire was applied to 108 pregnant 
women with consecutive sampling.
 IBM SPSS 25.0 was used for data analysis. The combined effects of numerical 
and categorical variables that may have an effect on knowing/not knowing the 
nutritional characteristics (dependent variable)were analyzed in the logistic regression 
model. The relationship between the numerical variables those were to be significant 
in the model and the dependent variable was analyzed using the "comparison of the 
means in independent groups" method. The relationship between the categorical 
variables those were to be significant in the model and the dependent variable were 
analyzed using the ''Chi-Square method in the 2x2 table''.
 Results: According to the food groups in our study, the rates of "Knowing to 
increase the food" and "Knowing the food in the groups" were not homogeneous
(p<0.001). The rate of knowing that the nutrient will be increased is highest for 
"Liquid" and lowest for "Calory" . The rate of knowledge of foods in the groups was 
highest for "Calcium" and "Protein" and lowest for "Iodine". The number and rates of 
knowing that the food will be increased are 47 (43.5%) in calories, 101 (93.5%) in 
xiv
calcium, 91 (84.3%) in iron, 108 (100%) in liquids, 104 (96.3%) in fruit and 
vegetables, 96 (88.9%) in protein and 100 (92.6%) in vitamin E. Those factors have 
been effective "Educational Year", "Number of Children", "Number of Pregnancy", 
"Problem in Current Pregnancy" and "Getting Information by Internet, Media, Health 
Personnel etc." for calory intake, "Regular Follow-up" and "Monthly Income" for 
calcium intake, "Year of Education" and "Number of Children" for iron intake, 
"Nutritional Education" for vitamin E. 
 Conclusion:"Educational Year", "Number of Children", "Number of 
Pregnancy", "Problem in Current Pregnancy", "Getting Information by Internet, 
Media, Health Personnel etc." , "Regular follow-up", "Monthly Income", "Year of 
Education" and "Nutritional Education" factors have been found to be effective in the 
awareness of pregnancy feeding properties. The results of this study are lightning on the studies in the future and guidance services related to feeding in pregnancy.
Keywords: Pregnancy, Feeding, Property, Awareness