Artemisia abrotanum L. bitkisinin bazı kimyasal bileşenlerinin ve özelliklerinin belirlenmesi
Determination of some chemical components and properties of artemisia abrotanum L.
Yazar: İSLAM CANSEVER
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM SÖĞÜT
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Tıbbi bitkiler, dünyanın birçok yerinde, terapötik ve iyileştirici özellikleri sebebi ile tüketilirler. Türkiye'de "Kara Pelin" ya da "Acı Pelin" otu (İngilizce; Southernwood) olarak bilinen Artemisia abrotanum L. bitkisi yabani olarak yetisirken aynı zamanda yetiştiriciliği de yapılmaya başlanmıştır. A. abrotanum L. bitkisinin ilaç hammaddesi olarak kullanılan kısmı çiçek açan sürgünleridir. Bu tez çalışmasında, yetiştirilen bitkinin, çiçeklenme öncesi ve çiçeklenme dönemindeki kimyasal bileşenleri incelenmiştir.
Tez kapsamında, yöntem olarak hem geleneksel hem de yenilikçi yöntemler kullanılmıştır. Örneğin, esansiyel yağ eldesinde hidro distilasyon gibi geleneksel yöntemlerin yanında mikrodalga gibi daha yenilikçi yöntemlere de yer verilmiştir. Diğer bir örnek olarak, eser element analizinde bitkinin infüzyonu ve mikrodalga ile yaş yakma yöntemi kullanılarak örnekler hazırlanmış ve ICP-MS' de analiz gerçekleştirilmiştir. Elde edilen özütler farklı kromatografik ve spektroskopik teknikler kullanılarak analiz edilerek kimyasal içerik belirlenmiştir. Protein, aminoasit, vitamin, elemental analiz, antioksidan kapasite tayini bu analizlere uygun cihazlar ve farklı ekstraksiyon yöntemleri kullanılarak bitkinin çiçeklenme öncesi ve çiçeklenme dönemindeki farklılıkları da tespit edilerek değerlendirilmiştir.
Elde edilen veriler dönemsel açıdan ve kullanılan yöntemler açısından farklılıklar gösterirken Artemisia abrotanum L. bitkisine ait fazla çalışma olmaması nedeni ile bazı karşılaştırmalar diğer Artemisia türleri ile yapılmıştır.
Sonuç olarak tez bünyesinde Artemisia abrotanum L. bitkisi oldukça kapsamlı bir şekilde incelenmiştir.

Abstract:
Medicinal plants are consumed in different part of the world for their therapeutic and healing properties. Artemisia abrotanum L., known as "Kara Pelin" or "Acı Pelin" (Southernwood, in English) in Turkey, is grown wild and it has also started to be cultivated. The blooming shoots of the A. abrotanum L. plant used as a raw material for medicine. In this thesis, the chemical components of the cultivated plant pre-blooming and blooming period were examined.
Within the scope of the thesis, both traditional and innovative methods were used. For example, in addition to traditional methods such as hydrodistillation, more innovative methods such as microwave have been used in the production of essential oil. As another example, samples were prepared by using plant infusion and microwave digesting method in trace element analysis and analysis was performed by ICP-MS. The obtained extracts were analyzed by using different chromatographic and spectroscopic techniques and their chemical content was determined. Protein, amino acid, vitamins, elemental analysis, antioxidant activity were determined and evaluated by using suitable instruments and different extraction methods.
While the data obtained show differences in terms of the period and the method used. The results comparisons were made with other Artemisia species due to the lack of many studies on Artemisia abrotanum L.
As a result, Artemisia abrotanum L. was examined in a very comprehensive way within the scope of the thesis.