İlişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar ve psikolojik esneklik arasındaki ilişkide bilişsel duygu düzenlemenin aracı rolü
The mediating role of cognitive emotion regulation strategies in the relationship between relationship-related cognitive distortionsand psychological flexibility
Yazar: ÇİĞDEM YILDIZ
Danışman: PROF. DR. GÜL ERYILMAZ BEYTAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Psikolojik esneklik düzeyindeki azalış ya da artışların, duygu düzenleme süreçleriyle dolaylı yoldan da olsa bağlantılar içerdiği düşünülmektedir. Bilişsel ve zihinsel süreçleri incelediğimizde, esneklik ve duygu düzenlemenin temel anlamda benzer donanımlar gerektirdiği görülebilmektedir. Bu sebeple, özellikle bilişsel duygu düzenleme becerileri, psikolojk esneklik düzeyinin yoğunluğu açısından kayda değer bulunduğundan, psikolojik esneklik konusunun detaylı incelenmesi, bilişsel süreçlerle ilgili psikopatolojilerin önüne geçilmesi ve ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar ile ilgili olarak koruyucu-önleyici faktörler içermesi bakımından son derece önemli bulunmaktadır. Bu araştırmanın amacı psikolojik esneklikte kontrol durumunun bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve klinik olmayan bir örneklem ile, ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar üzerindeki etkisini incelemektir. Mevcut çalışmada, ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar ve psikolojik esneklik arasındaki ilişkide, bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin aracılık rolü ele alınmıştır. Araştırmaya dahil olan 385 kişi, 18-65 yaş aralığındadır. Katılımcılara, Sosyodemografik Bilgi formu, Psikolojik Esneklik Ölçeği (PEÖ), İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği (İİBÇÖ) ve Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği (BDDÖ) uygulanmıştır. Katılımcıların %75'i kadın, %25'i erkektir. Katılımcıların yaş ortalaması 34,8 ± 11,5 yıl olarak hesaplanmıştır. Aracılık analizlerine göre, psikolojik esnekliğin ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar üzerinde anlamlı bir ilişkisi olduğu ve bu ilişkide bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin aracı olduğu kanıtlanmıştır. Elde edilen bulgular ile psikolojik esnekliği bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin altında yatan bir süreç ve devamında ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar açısından etkili bir faktör olarak değerlendirmenin önemi ortaya konmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Bilişsel Çarpıtma, Psikolojik Esneklik, Bilişsel Duygu Düzenleme.

Abstract:
Decreases or increases in the level of psychological flexibility are thought to have links with emotion adjustment processes, even if it's indirectly. When we examine cognitive and mental processes, it can be seen that flexibility and emotion adjustment fundamentally require similar equipment. Because of this reason, especially since cognitive emotion adjustment skills are significant in terms of psychological flexibility density, it is extremely important as it includes examination of the psychological flexibility subject, prevention of psychopathologies related to cognitive processes and protective-preventive factors in relation to cognitive distortions about relationships. The aim of this study is to examine the effect of control status in psychological flexibility on cognitive emotion adjustment strategies and with a non-clinical sample, on cognitive distortions related to relationships. In the current study, the intermediary role of cognitive emotion adjustment strategies in the relationship between cognitive distortions related to relationships and psychological flexibility was examined. The 385 people participated to the study were between the ages of 18-65. The participants were given the Sociodemographic Information Form, Psychological Flexibility Scale (PFS), Cognitive Distortions Related to Relationships Scale (CDRRS) and Cognitive Emotion Adjustment Scale (CEAS). 75% of the participants were women and 25% were men. The age average of the participants was calculated as 34.8 ± 11.5 years. According to the intermediation analyses, it was proved that psychological flexibility had a significant relationship with cognitive distortions related to relationships and cognitive emotion adjustment strategies are intermediaries this relationship. With the findings, the importance of considering psychological flexibility as a process underlying cognitive emotion adjustment strategies and as an effective factor in terms of cognitive distortions related to relationships was revealed.

Keywords: Cognitive Distortions, Psychological Flexibility, Cognitive Emotion Regulation.