Yeşilay yaşam becerileri eğitim programının takviye edici etkinliklerinin etkililik analizi çalışması
Study of effectiveness analysis of the booster activities of the yesi̇lay (green crescent) life skills education program
Yazar: YİĞİT DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM DEMİR ÇELEBİ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Yeşilay Yaşam Becerileri Eğitim Programı (YYBE) takviye
edici etkinliklerinin etkililik analizinin gerçekleştirilmesidir. Bu araştırmada nicel
araştırma türlerinden deneysel araştırma yönteminin bir alt türü olan yarı deneysel
araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın deney grubunu İstanbul ili Çekmeköy
ilçesinden ve Ankara ili Çankaya ilçesinden birer okul, kontrol grubunu ise İstanbul
ili Esenler ilçesi ve Çanakkale ili Merkez ilçesinden birer okul oluşturmaktadır.
Araştırma çalışma grubu, uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 64 erkek ve 58 kız
toplam 122 ortaokul öğrencidir. Nicel veriler "Yeşilay Yaşam Becerileri Ölçeği",
"Madde Bağımlılığından Korunma Öz Yeterlik Ölçeği" "Sigara Reddi Ölçeği",
"Alkol Reddi Ölçeği", "Madde Reddi Ölçeği" ve araştırmacının hazırlamış olduğu
"Kişisel Bilgi Formu" ile ön test, son test ve izleme testi olarak toplanmıştır. Nitel
veriler odak grup görüşmeleri aracılığıyla toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde
2x3'lük (Grup*Ölçüm) desende Tekrarlı Ölçümler Varyans Analizi (ANOVA), nitel
verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma bulguları;
deney ve kontrol gruplarının ön test, son test ve izleme testi karşılaştırmasında; yaşam
becerileri, öz yeterlik ile sigara, alkol ve madde reddi puanları arasında anlamlı bir
fark olmadığını göstermiştir. Nitel bulgulara göre 4 adet tema öne çıkmıştır. Bu
temalar; eğitim kazanımları, eğitim sürecine olumlu yansımalar, eğitim sürecine
olumsuz yansımalar ve sürdürülebilir etki olarak bulunmuştur. Sonuçlar ilgili literatür
ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to analyze effectiveness of the Green Crescent Life Skills
Training Program (YYBE) reinforcing activities. In this research, quasi-experimental
research method, which is a combination of qualitative and quantitative research
methods, was used. The experimental group of the research consists of one school each
from Çekmeköy district of Istanbul and Çankaya district of Ankara, and the control
group one school each from Esenler district of Istanbul and Central district of
Çanakkale. Participants in this study consisted of 122 middle-school students, 64 boys
and 58 girls, selected by convenient sampling method. The data were collected in three
time points as pre-test, post-test and follow-up; through "Green Crescent Life Skills
Scale", "Substance Protection Self-Efficacy Scale", "Cigarette Refusal Scale",
"Alcohol Refusal Scale", "Substance Rejection Scale" and "Personal Information
Form" prepared by the researcher along with focus group interviews. A 2 by 3
(GroupXMeasurement Time) Repeated Measures Analysis of Variance (ANOVA)
was used in the analysis of quantitative data, and content analysis method was used in
the analysis of qualitative data. As a result of the research, it was determined that there
was no significant difference between the experimental and control groups 'pre-test,
post-test and follow-up measures in terms of life skills, self-efficacy and cigarette,
alcohol and substance rejection. According to the qualitative findings, four themes
came to the fore. These themes were found as; Educational gains, positive reflections
on the education process, negative reflections on the education process and sustainable
impact. Results are discussed in consideration of current literature and suggestions are
presented.