Tiroid disfonksiyonu olan kadın hastalarda menstruasyon bozuklukları ve sıklığı
Menstruation disorders and its frequency in female patients with thyroi̇d dysfunction
Yazar: GÖKÇEN GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. ZELİHA HEKİMSOY
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Kadınlar = Women ; Menstrüasyon = Menstruation ; Menstrüasyon bozuklukları = Menstruation disturbances ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid fonksiyon testleri = Thyroid function tests ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases

Özet:
Tiroid hormonları reproduktif fonksiyonların sağlanması ve sürdürülmesinde önemli bir yere sahiptir. Tiroid disfonksiyonları menstruel döngüyü etkiler ve menstruel düzensizliklere yol açar. 
Hastanemiz Endokrinoloji ve İç hastalıkları polikliniklerine herhangi bir nedenle başvuran ve tiroid disfonksiyonu tanısı konulanlar hasta grubu, rutin laboratuvar ve görüntüleme yöntemleri ile herhangi bir patoloji saptanmayanlar ise sağlıklı kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edildi. Hasta grubu daha önceden tiroid hastalığı nedeniyle herhangi bir tedavi almamış,  yeni tiroid hastalığı tanısı alan fertil dönemdeki kadınlardan oluşturuldu.
Çalışmaya alınan hastalar ve kontrollerin hepsinde tiroid fonksiyon durumu serum sT3, sT4, TSH, anti Tg, anti TPO düzeyine göre belirlendi. Katılımcıların hepsinde tiroid Doppler ultrasonografisi (USG)  uygulandı. 
Çalışmamıza 108 sağlıklı kontrol ve aşikar hipotiroidi grubuna 54, subklinik hipotiroidi grubuna 106, aşikar hipertiroidi grubuna 50, subklinik hipertiroidi grubuna 55 ve ötiroidi (Hashimoto tiroiditi +nodüler guatr) grubuna 220 hasta olmak üzere toplam 485 hasta dahil edildi. Tiroid disfonksiyonu olan kadın hastalarla, sağlıklı kontrol grubu, menstruasyon bozukluğu tipi (sekonder amenore, hipomenore, hipermenore, oligomenore, polimenore, menoraji, metroraji ve menometroraji) ve sıklığı açısından birbiri ile karşılaştırıldı.
Aşikar hipotiroidide en sık karşılaştığımız menstruel bozukluklar sırasıyla hipermenore, menoraji, oligomenore ve polimenore olmuştur. Hipermenore  prevalansı kontrollerle karşılaştırıldığında anlamlı olarak yüksek bulundu (%33.3'e karşılık %5.6, p<0.05). Hipotiroidinin şiddeti arttıkça, hipermenore prevalansının da anlamlı olarak arttığı görüldü. Ağır hipotiroidi (TSH > 50 μIU/ml) grubu ile hafif hipotiroidi (TSH 5-10 μIU/ml) grubu karşılaştırıldığında hipermenore prevalansı istatistiksel olarak anlamlı bulundu (%35'e karşılık % 16.5, p<0.05).
Diğer tiroid disfonksiyonu hasta (subklinik hipotiroidi, aşikar hipertiroidi, subklinik hipertiroidi ve ötiroid) gruplarında ise kontrollerle karşılaştırıldığında menstruel bozukluk tipi ve sıklığı açısından anlamlı fark görülmedi (p>0.05).
Tiroid hormonlarının reprodüktif aktivitenin sağlanması ve sürdürülmesinde önemli olmasından ve kadınlarda tiroid disfonksiyonlarının fertilite ve gebelik üzerine olumsuz sonuçları olabileceğinden erken dönemde tanı konulması ve  tedavi edilmesi önem taşımaktadır.

Abstract:
Thyroid hormones play an important role in achieving and maintaining of  reproductive functions. Thyroid dysfunction affects the menstrual cycle and lead to menstrual irregularity.
We prospectively investigated untreated female patients who attended the Endocrinology and İnternal Medicine outpatient clinics of our hospital. All the patients were in the reproductive age, those newly  diagnosed with thyroid dysfunction. One hundred and eight female who had normal routine laboratory and imaging studies were included in the study as healthy control group.
In all of the participants TSH, fT3, fT4, anti-Tg, anti-TPO were measured. Thyroid Doppler ultrasonography (USG) was performed in all  of them. Thyroid functional status was determined by measurement of TSH, fT3 fT4. Patients were subdivided into the following groups: overt hypothyroidism (54 patient), subclinical hypothyroidism (106 patient), overt hyperthroidism (50 patient), subclinical hyperthyroidism (55 patient), euthyroid patients (Hashimoto's thyroiditis + nodular goiter) (220 patient). Totally 108 healty and 485 patient were included in the study.
The prevalence of menstrual disturbances, including secondary amenorrhea, hypomenorrhea, oligomenorrhea, hypermenorrhea, polymenorrhea menorrhagia, metrorrhagia and menometrorrhagia were prospectively examined in patients and compared with those in healthy controls. Among patients with overt hypothyroidism; the most frequent menstrual disorders were hypermenorrhea, menorrhagia, oligomenorrhea and polymenorrhea. Hypermenorrhoea prevalence was significantly higher (%33.3) when compared to controls (%5.6) (p<0.05). Menstrual disturbances were also analyzed in relation to the severity of hypothyroidism. Severe hypothyroidism group (TSH > 50 μIU/ml) compared with mild hypothyroidism group (TSH 5-10 μIU/ml) (%16.5); hypermenorrhoea prevalence was statistically significant in severe  group (%35), (p<0.05).
The prevalence of any menstrual disturbances was never significantly higher than that of healthy controls in the other thyroid dysfunction groups.
It is well known that thyroid function not only influences menstrual cycle but also affects reproductive activity, fertility and pregnancy outcome. Therefore early recognition and treatment of thyroid dysfunction is important.