Thomas Reid'in din epistemolojisi
Thomas Reid's religious epistemology
Yazar: AYŞENUR ÜNÜGÜR
Danışman: PROF. DR. MEHMET SAİT REÇBER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Epistemoloji = Epistemology ; Tanrı = God

Özet:
Thomas Reid'in din epistemolojisini anlamak onun sağduyu felsefesini anlamakla doğrudan alakalıdır. Sağduyu epistemolojisinin birinci ayağını ideler teorisinin reddi, ikinci ayağını ise mevcut doğal yetilerimizin ve zihinsel faaliyetlerimizin  güvenilirliğine olan kabul oluşturmaktadır. Tezimizin ilk olarak epistemolojiye dair temel bilgilere değindikten sonra Antik Yunan ve modern dönemde ideler teorisini, özelde Kartezyen sistem içerisinde Descartes'ten Hume'a kadar izlediği yolu ve gelişimini Reid'in bakış açısından ele almaya çalıştık. Bunun yanı sıra Reid'in Kartezyen sisteme alternatif olarak önerdiği sağduyu felsefesini ortaya koyduk. Bu bağlamda ilk olarak Reid'in kurduğu sistemin ilk ayağını oluşturan, Kartezyen sistemi ve ideler teorisini reddini aktarmaya çalıştık. Son olarak tezimizin ana konusunu oluşturan, Reid'in doğal teolojiye bağlı, kozmolojik ve teleolojik argümanı içeren  din epistemolojisini tartıştık. Kozmolojik ve teleolojik kanıt zorunlu iki sağduyu prensibine dayanmaktadır. Bunlardan ilki "Varlığa çıkan her şey (ya da başlangıcı olan her şey) bir sebebe dayanmaktadır" ilkesine, ikincisi ise "Akıllı bir ilk sebep sonuçtaki hikmet izlerinden çıkarsanabilir" ilkesine dayanmaktadır. Reid doğal teolojisinde ilk olarak argümanlarını dayandırdığı iki sağduyu prensibinin zorunluluğunu ve basitliğini tartışmış, daha sonra Tanrı'nın varlığının bunlardan yapılacak zorunlu bir çıkarımla rasyonel olarak ortaya konabileceğini tutarlı bir şekilde öne sürmüştür. Biz de tezimizde Reid'in bu iddiasını yapılan itirazları da göz önünde bulundurarak detaylıca incelemeye ve tartışmaya çalıştık.
Bu çalışma sağduyu felsefesi temelinde Reid'in din epistemolojisini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Investigating Thomas Reid's religious epistemology is directly related to understanding his common sense philosophy. His common sense epistemology consists of two pillars: rejecting the theory of ideas and admitting the reliability of our existing natural abilities and mental operations. In the first part of the present study, an overview of epistemology and the theory of ideas in Ancient Greek and modern period have been analyzed. Adopting Reid's perspective, we have specifically focused on the ways that the theory of ideas was approached and developed in Cartesian system from Descartes to Hume. In the second part, the common sense philosophy has been discussed as an alternative offered by Thomas Reid to Cartesian system. In so doing, the ways in which Thomas Reid rejects the theory of ideas and Cartesian system have been explained. In the third part, Reid's religious epistemology that is based on natural theology has been studied, which constitutes the central research question of the project. The cosmological and teleological arguments are based on two essential common sense principles: "Anything that begins to exist must have a cause" and "If something shows marks or signs of design and intelligence, we can infer with certainty that there was design and intelligence in its cause." In his natural theology, Reid firstly discusses the necessity and simplicity of these two principles, and persuasively contends that the existence of God can be proved by reasoning from them. In this study, we have mainly focused on this argument of Reid by analyzing the primary and secondary texts as well as the criticism that it has received. 
This study explores Thomas Reid's religious epistemology on the grounds of common sense philosophy.