Süleyman Bulut'un çocuk romanlarında söz varlığı
The vocabulary in Süleyman Bulut's child novels
Yazar: ZEYNEP KUMAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ŞERİFE AKPINAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Bulut, Süleyman = Bulut, Süleyman ; Roman = Novel ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türk romanı = Turkish novel ; Türkçe = Turkish ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Söz varlığı, bir dilde kullanılan deyimleri, atasözlerini, ikilemeleri, terimleri, kalıp sözleri, kalıplaşmış sözleri, yabancı sözcükleri ve çeviri sözcükleri kapsayan bir kavramdır. Aynı zamanda toplumun yaşayışı, kültürü, alışkanlıkları ve hayata bakışı gibi konularda bilgi edinmemizi sağlar. Bu araştırmayla, çocuk edebiyatı alanında yapılmış söz varlığı çalışmalarına katkı sağlamak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Süleyman Bulut'a ait çocuk romanları (Kar Tanesi, Maviş, Palavracılar Kralı, Sarıtay, Uçankuş'tan Al Haberi, Yeşil Yürek) söz varlığı unsurları bakımından incelenmiştir. Araştırma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmaya ait problem durumu, araştırmanın amacı, araştırmanın önemi, varsayımlar, sınırlılıklar ve tanımlar yer almaktadır.
İkinci bölümde, söz varlığı hakkında yapılan araştırmalar yer almaktadır. Söz varlığının tanımı, Türkçede söz varlığı, söz varlığının zenginliği, söz varlığının içerdiği ögeler, Süleyman Bulut'un hayatı, eserleri ve edebi kişiliği hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca çocuk edebiyatında söz varlığı ile ilgili alan yazında yer alan tezler ve makalelere yer verilmiştir. Üçüncü bölüm araştırmanın yöntem kısmından oluşmaktadır. Bu bölümde araştırmanın modeli, evreni ve örneklemi, veri toplama araç ve teknikleri, verilerin toplanması ve verilerin çözümlenmesi yer almaktadır. Dördüncü bölümde araştırmaya ait bulgular yer almaktadır. Bulgular kısmı söz varlığına ait unsurlar bakımından başlıklara ayrılmış ve elde edilen verilen tablolar aracılığıyla aktarılmıştır. Araştırmanın beşinci bölümü sonuç ve önerilerden oluşmaktadır. Araştırma yapılırken nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi kullanılmıştır. Öncelikle söz varlığına kapsamına giren unsurlar tespit edilmiş ve tek tek fişlenmiştir. Söz varlığı unsurlarının doğruluğu çeşitli sözlükler (Türkçe Sözlük, Atasözü ve Deyimler Sözlüğü, Türkçe Bilim Terimleri Sözlüğü ve Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü) yardımıyla kontrol edilmiştir. Tespit edilen söz varlığı unsurları sıklıkları, bulundukları sayfa numaraları ve varsa ilgili oldukları sınıflandırmalar dikkate alınarak ortaya konulmuştur. Yabancı ve çeviri sözcüklerin kaynak dilleri belirtilmiştir. İncelenen eserlerde toplamda 15 342 tane söz varlığı unsuru tespit edilmiştir. Bu unsurların 2410 tanesi birbirinden farklıdır. İncelenen eserler söz varlığı unsurları açısından zengin bir dile sahiptir. Bu eserlerde söz varlığı unsurlarının büyük bir bölümünü terimler ve yabancı kökenli sözcükler oluşturmaktadır. Yabancı kökenli sözcüklerin kaynak dilleri Arapça, Almanca, Arapça-Farsça, Arapça- Türkçe, Bulgarca, Farsça, Farsça- Arapça, Farsça- Türkçe, Fransızca, Grekçe, Harezmce, İngilizce, İspanyolca, İtalyanca, Latince, Moğolca, Rumca, Sırpça, Türkçe- Arapça, Türkçe- Farsça, Yunanca, Zendçe'dir. Kaynak diller arasında en sık sık rastlanan dil Arapça'dır. Süleyman Bulut'un çocuk romanlarının, söz varlığı açısından zengin olduğu ve çocukların dil gelişimine katkı sağlayacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Vocabulary is a concept that includes idioms, proverbs, dilemmas, terms, stereotypes,  foreign words and translation words used in a language. At the same time, it provides us with information about the life, culture, habits and view of the society. With this research, it is aimed to contribute to the vocabulary studies in the field of children's literature. For this purpose, children's novels of Süleyman Bulut (Kar Tanesi, Maviş, Palavracılar Kralı, Sarıtay, Uçan Kuş'tan Al Haberi, Yeşil Yurek) were examined in terms of vocabulary elements. The research consists of five parts. In the first part, the problem situation of the research, the purpose of the research, the importance of the research, assumptions, limitations and definitions are included. In the second part, there are researches about vocabulary. The definition of the vocabulary, the vocabulary in Turkish, the richness of the vocabulary, the elements of the vocabulary and the life, works and literary personality of  Süleyman Bulut are given. In addition, theses and articles in the literature on vocabulary in children's literature are included. The third part consists of the method part of the research. In this section, the research model, universe and sample, data collection tools and techniques, data collection and data analysis are included. The fourth section contains the findings of the research. The findings part is divided into headings in terms of the elements of the vocabulary and conveyed through the given tables. The fifth part of the research consists of conclusions and recommendations. While conducting the research, document analysis, which is one of the qualitative research methods, was used. Firstly, the elements that fall into the vocabulary have been identified and recorded one by one. The accuracy of vocabulary elements has been checked with the help of various dictionaries (Türkçe Sözlük, Atasözü ve Deyimler Sözlüğü, Türkçe Bilim Terimleri Sözlüğü ve Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü). Vocabulary elements identified were presented by taking into account their frequency, page numbers and, if any, related classifications. The source languages of foreign and translated words are indicated. A total of 15 342 vocabulary elements have been identified in the analyzed works. 2410 of these elements are different from each other. The analyzed works have a rich language in terms of vocabulary elements. A large part of the vocabulary elements in these works are terms and words of foreign origin. Source languages of foreign words are Arabic, German, Arabic-Persian, Arabic-Turkish, Bulgarian, Persian, Persian-Arabic, Persian-Turkish, French, Greek, Khwarezm, English, Spanish, Italian, Latin, Mongolian, Greek, Serbian, Turkish - Arabic, Turkish-Persian, Greek, Zend. The most common language among the source languages is Arabic. It has been concluded that Süleyman Bulut's children's novels are rich in terms of vocabulary and will contribute to the language development of children.
Keywords: Vocabulary, Süleyman Bulut, children's literature, vocabulary in Turkish