Çocuk edebiyatında "çocuk felsefesi"ne Jackson Konsepti açısından bir yaklaşım
An approach to the philosophy of children in children's literature in terms of the Jackson Concept
Yazar: YUSUF ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. ESMA DUMANLI KADIZADE
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Felsefi düşünce = Philosophical thought ; Jackson, Thomas E. = Jackson, Thomas E. ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Çağdaş çocuk edebiyatının en temel amaçlarından biri çocukların bilişsel ve duyuşsal açıdan sağlıklı bir gelişim dönemi geçirmelerine yardımcı olmaktır. Bu anlamda çocuk edebiyatı farklı disiplinlilerle iş birliği yapmakta çocukların ilgi ve ihtiyaçlarına uygun edebiyat ürünlerinin çocuklara ulaştırılmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada da çocuklar için felsefe içerikli çocuk edebiyatı metinleri incelenmiştir. Çalışmada yerli ve yabancı yazarlar tarafından yazılmış çocuk kitabı incelenmiştir.
Çalışmanın kuramsal temeli çocuklar için felsefe çalışmalarıyla bilinen Thomas Jackson'ın çalışmalarındaki temel ilkelerden hareketle Doris Daurer tarafından oluşturulan ve "Jackson Konsepti"dir. Jackson Konseptinde belirlenen 4 ana başlık altındaki toplam 22 becerinin kitaplardaki görünürlüğü incelenmiştir.
Çalışmadan elde edilen bulgulara kitaplarda en fazla kişilik geliştirme becerileri tespit edilirken en az ise felsefi düşünme becerileri tespit edilmiştir. 4 ana başlıktan ilki olan Kişilik geliştirme becerilerinin frekans değeri 112, ikinci başlık olan sosyal becerilerin frekans değeri 49, üçüncü başlık olan mantıksal becerilerin frekans değeri 82, dördüncü başlık olan felsefi düşünme becerilerinin ise frekans değeri 12 olarak tespit edilmiştir.
Çalışmanın sonucunda incelenen kitaplarda Jackson konseptindeki 22 beceriden yalnızca felsefi düşünme becerileri ana başlığı altında yer alan dil felsefesi becerisi hariç diğer 21 becerinin tamamının bulunduğu belirlenmiştir. Dil felsefesi becerisine dair hiçbir kitapta bulguya rastlanmamıştır.
Çalışmada incelenen kitapların bir kısmında çocuklar için felsefenin ilkelerine uygun düşmeyen bazı durumlar tespit edilse de çalışmanın ana konusu olan Jackson konseptinin görünürlüğü açısından kitapların tamamının uygun olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Çocuklar İçin Felsefe, Çocuk Edebiyatı, Thomas E. Jackson, Jackson Konsepti

Abstract:
One of the main aims of contemporary children's literature is to help children have a cognitively and affectively healthy development period. In this sense, children's literature collaborates with different disciplines and ensures that literary products suitable for children's interests and needs are delivered to children. In this study, children's literature texts with philosophical content for children were examined.
In the study, a children's book written by local and foreign authors was examined. The theoretical basis of the study is the "Jackson Concept", which was created by Doris Daurer based on the basic principles of Thomas Jackson's work, who is known for his philosophical studies for children. The visibility of a total of 22 skills under 4 main titles determined in the Jackson Concept in the books was examined.
According to the findings obtained from the study, the most personality development skills were determined in the books, while the least philosophical thinking skills were determined. The frequency value of personality development skills, which is the first of the 4 main headings, was 112, the frequency value of social skills as the second heading was 49, the frequency value of the third heading, logical skills, was 82, and the frequency value of philosophical thinking skills, the fourth heading, was 12.
As a result of the study, it was determined that among the 22 skills in the Jackson concept, all 21 skills except the language philosophy skill, which is under the main title of philosophical thinking skills, were found in the reviewed books. No evidence has been found in any book on language philosophy skill.
Although some situations that do not comply with the principles of philosophy for children were identified in some of the books examined in the study, it was seen that all of the books were appropriate in terms of the visibility of the Jackson concept, which is the main subject of the study.

Key words: Philosophy for Children, Children's Literature, Thomas E. Jackson, Jackson Concept, P4C