Bazı karayosunu türleri üzerinde fitokimyasal ve biyolojik aktivite çalışmaları: Plagiomnium ellipticum (Brid.) T. Kop. ve Antitrichia californica Sull. in Lesq.
Phytochemical and biological activity studies of some mosses species: plagiomnium ellipticum (Brid.) T. Kop. ve Antitrichia californica Sull. in Lesq.
Yazar: AYBALA YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ALEV ÖNDER
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Algler = Algae ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Enzim inhibitörleri = Enzyme inhibitors ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Fitokimya = Phytochemical ; Plagiomnium ellipticum = Plagiomnium ellipticum

Özet:
Bu çalışmada öncelikle, çalışma materyali olarak kullandığımız, Antitrichia californica ve Plagiomnium ellipticum'un eterli ekstreleri hazırlanmış, üzerlerinde çeşitli kromatografik çalışmalar yapılmıştır. Bu ekstreler üzerinde, karşılaştırmalı olarak çeşitli aktivite deneyleri de gerçekleştirilmiştir. Bunun için total fenol ve flavonoit içeriği, serbest radikal süpürme aktivitesi (DPPH), radikal katyon temizleme etkinliği (ABTS), fosfomolibden, kuprik iyon indirgeme (CUPRAC), ferrik iyon indirgeyici antioksidan güç (FRAP), metal şelatlama aktivitesi  gibi yöntemler kullanılmıştır. Ayrıca, yine eterli ekstreler üzerinde, kolinesteraz, α-amilaz ve tirosinaz enzim inhibitör aktivite testleri de gerçekleştirilmiştir. Böylece, yapılan testlerle bitkilerin antikolinerjik, antidiyabetik ve hiperpigmentasyon aktivite potansiyelleri incelenmiş, ve çok kuvvetli olmayan etkiler tespit edilmiştir. Ayrıca izolasyon çalışmaları sonucunda, 1,2-benzendikarboksilik asit bis(2-etilhekzil) ester ile β-sitosterol de izole edilmiş ve yapıları aydınlatılmıştır. Bu çalışma ile, karayosunları üzerinde bir değerlendirme çalışması gerçekleştirilmiştir. Aynı zamanda, bu çalışma ile hem gelecekte yapılacak çalışmalara ışık tutulacak, hem de Türkiye florasından bazı karayosunu türlerinin araştırılmasına ve tanınmasına olanak sağlanacaktır.

Abstract:
In this study, firstly, ethereal extracts of Antitrichia californica and Plagiomnium ellipticum, which we used as research materials, were subjected to various chromatographic studies. Some activity experiments were also performed comparatively on these extracts of each moss species. For this, total phenol and flavonoid content, free radical scavenging activity (DPPH), radical cation scavenging activity (ABTS), phosphomolybdenum, cupric ion reduction (CUPRAC), ferric ion reducing antioxidant power (FRAP), metal chelate activity were used as methods. Also, cholinesterase, α-amylase, and tyrosinase enzyme inhibitory activity tests were performed on ethereal extracts to compare each other. Thus, the anticholinergic, antidiabetic, and hyperpigmentation activity potentials of the plants were examined, and not very strong effects were determined. Besides, as a result of the isolation studies, β-sitosterol was isolated along with a phthalate derivative and its structures were elucidated. With this study, an evaluation study has been carried out on mosses. At the same time, this study will be a basic study for future studies. Moreover, it will be provided for the investigation of some moss species of flora and recognition from Turkey.