Uluslararası okuma becerilerinde gelişim projesi (PIRLS) 2001 testinin psikometrik özelliklerinin incelenmesi: Türkiye-Amerika Birleşik Devletleri örneği
The investigation of psychometric properties of the test of progress in international reading literacy (PIRLS) 2001: The model of Turkey-United States of America
Yazar: TUNCAY ÖĞRETMEN
Danışman: Y.DOÇ.DR. HÜLYA KELECİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, ülkemizin 2001 yılında katıldığı Uluslararası Okuma Becerilerinde Gelişim Projesi (PIRLS) kapsamında uygulanan okuma parçalarına ait testlerin psikometrik özellikleri Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye örneklemleri bağlamında karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırmanın birinci aşamasında, PIRLS okuma parçalarına ait testlerin ölçtüğü varsayılan psikolojik yapıların kültürlere göre eş değer olup olmadığı çok örneklemli doğrulayıcı faktör analizi tekniği kullanılarak incelenmiştir. İkinci aşamada ise, test maddelerinin kültürlere göre değişen madde fonksiyonu içerip içermediği araştırılmıştır. Bu amaçla, Madde Tepki Kuramı çerçevesinde parametre karşılaştırma ve olabilirlik oram testi model karşılaştırma yöntemleri ile değişen madde fonksiyonu analizleri yapılmıştır. Çok örneklemli doğrulayıcı faktör analizleri sonucunda test maddelerinin ölçtüğü varsayılan kavrama süreçlerine ait faktör yüklerine ve hata varyanslanna ait değerlerin kaynak kültürden elde edilen ölçmeleri ile hedef kültürden elde edilen ölçmeleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu ve bu testlerin yapılarının kültürler arasında ölçme eşdeğerliğine sahip olmadığı gözlenmiştir. Parametre karşılaştırma ve olabilirlik oram testi model karşılaştırma yöntemleri ile yapılan değişen madde fonksiyonu analizleri sonucunda her iki yönteme göre de PIRLS testlerine ait maddelerin çoğunun kültürler arası karşılaştırmada değişen madde fonksiyonu içerdiği ortaya çıkmıştır Anahtar Sözcükler PIRLS, Kısmi Puan Modeli, Değişen Madde Fonksiyonu, Çok Örneklemli Doğrulayıcı Faktör Analizi, Olabilirlik Oram Testi Model Karşılaştırma Yöntemi

Abstract:
In this research, psychometric properties of the tests related to reading passages applied in the scope of Progress in International Reading Literacy Study, Turkey joined this Project in 2001, were examined comparatively at the case of USA and Turkey sampling. At the first stage of research, the assumption of the tests concerning the PIRLS' s reading passages measured the psychologic cunstructs as to cultures are equivalence to each other or not was examined by the use of multi sampling confirmatory factor analysis. At the second stage, the test items considering cultures include differential item functioning or not was investigated. For this purpose, in the framework of Item Response Theory, differential item functioning analysis were performed with the parameter comparison and likelihood ratio test model comparison methods. The result of the multi sampling confirmatory analysis indicated that there was a significant values's difference of processes of comprehensions' s, which were assumed to measure by the test items, factor loadings and error variances obtained from the source culture and target culture. In addition, the constructs of the these test did not have any measurement equivalent between the cultures. At the end of the analyses it was observed that the most of the PIRLS tests' s items included differential item functioning considering cross-culture comparison. Key Words PIRLS, Partial Credit Model, Differential Item Functioning, Multi Sampling Confirmatory Factor Analysis, Likelihood Ratio Test Model Comparison Method