Tek satıcılık sözleşmesi
Exclusive distributorship agreement
Yazar: ALEV GÜÇLÜER
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP İPEK YÜCER AKTÜRK
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Denkleştirme istemi = Indemnity for goodwill ; Sözleşmeler = Contracts ; Sözleşmeyi sona erdirme hakkı = Contract termination rights ; Tek satıcılık sözleşmesi = Single salesmanship contract

Özet:
Tek satıcılık sözleşmesi, kendine özgü yapısı (sui generis) olan çerçeve niteliğinde ve taraflar arasında sürekli borç ilişkisi doğuran isimsiz bir sözleşmedir. Nispeten yeni sayılabilecek bu sözleşmenin hukukumuzda yasal bir tanımı bulunmamaktadır. Bununla birlikte, uygulamada ortaya çıkan ihtiyaç neticesinde doktrin ve içtihatlar uyarınca tek satıcılık sözleşmesi tanımlanmaya çalışılmıştır. Buna göre tek satıcılık sözleşmesinde sağlayıcı sözleşme konusu malları belirli bir bölgede sürümünü arttırması üzere bedeli karşılığında tek satıcıya göndermeyi, tek satıcı da kendisine tanınan münhasır satış hakkı ile sözleşme konusu malları kendi adına ve hesabına satarak sürümü arttırmayı üstlenmektedir.
Tek satıcılık sözleşmesinin yasal düzenlemeden yoksun olması, bu sözleşmenin incelenmesini ve bu kapsamda sözleşmeye uygulanacak hükümlerin öncelikli olarak tespit edilmesini gerektirmiştir. Bu noktada sözleşmenin hukuki niteliğinin de dikkate alınması gerekmektedir. Nitekim sürekli borç ilişkisi niteliğinde olan ve taraflar arasında uzun süreli olarak akdedilmeyi gerektiren bu sözleşmede yoğun bir güven ilişkisi oluşmaktadır. Bu durum ise tarafların haklarına ve borçlarına da sirayet etmektedir. Çalışmamızda tek satıcılık sözleşmesi, tüm bu yönleri ile ele alınmaya çalışılacaktır.

Abstract:
The exclusive distributorship agreement is an innominate agreement that has a specific structure (sui generis) and creates a permanent debt relationship between the parties. This agreement, which can be considered relatively new, does not have a legal definition in our law. However, because of the need emerging in practice, the exclusive distributorship agreement has been tried to be defined in accordance with the doctrines and jurisprudence. Accordingly, under the exclusive distributorship agreement, the supplier undertakes to send the contractual goods to the exclusive distributer in exchange for a price to increase its selling rates in a certain region, and the exclusive distributer undertakes to increase the selling rates of the contractual goods on its own behalf and account, with the exclusive right of sale granted to it.
The lack of legal regulation of the exclusive distributorship agreement necessitated the examination of this agreement and the determination of the provisions to be applied to the agreement in this context. At this point, the legal character of the agreement should also be taken into account. Thus this agreement, which has the nature of a permanent debt relationship and requires a long-term agreement between the parties, creates an intense relationship of trust. This situation also affects the rights and obligations of the parties. In this study, the exclusive distributorship agreement shall be tried to be discussed with all these aspects.