Adana kenti tarihi endüstri yapılarının yapısal analizi ve korunmaları için yöntem araştırması
The city of Adana's historical industry buildings structural analysis and a study on conservation method
Yazar: TUNÇ ASLAN TÜLÜCÜ
Danışman: PROF. DR. B. IŞIK AKSULU
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalısmanın amacı, Adana kenti endüstri mirasının önemli bir bölümünüolusturan endüstri yapılarını incelemek, yok olmaya yüz tutmus tarihi endüstriyapılarının günümüz kosullarına göre yeniden degerlendirilmeleri için yöntemönerisinde bulunmaya çalısmaktır. Bu çerçevede çalısma Adana kentindebulunan fabrikalardan seçilen 26 örnek üzerinde çalısma yapılmıstır.Önce, endüstrilesme olgusunun Avrupa'da ortaya çıkısı ve bu hareketinsonucunda toplumlarda görülen teknik, ekonomik ve sosyal dönüsüm süreciincelenmistir. Dünyadaki bu degisim sürecinin Türkiye'deki durumuarastırılmıs, Tanzimat döneminde ve Cumhuriyet döneminde endüstrinin kentve mimarimize getirdikleri ortaya konulmaya çalısılmıstır.Endüstrilesme ile beliren yeni ihtiyaçlara cevap veren, yeni tarz fabrikasyonüretim yapılarının mimari gelisimi ve genel anlamada endüstriyel miras olaraktanımlanan ve degerlendirilen tarihi endüstri yapılarının analiz yöntemleriincelenmistir. Ayrıca endüstri yapılarının sınıflandırılması, yerlesim ilkeleri,endüstri yapılarının tasıyıcı sistem tipleri arastırılmıstır.vAdana'nın endüstrilesme çabalarını kapsayan süreç içerisinde, bir sınıflamayapılmak suretiyle endüstri yapıları tanımlanmıs ve Adana'daki endüstriyapıları için geçerli olabilecek tipleme çalısması için belirlenen yapılar üzerindeörnek bir çalısma yapılmıstır. Model alanda yapılan çalısma yapısal sistemleri,yapı kısımlarını, konforu, yangın ve deprem güvenligi gibi konularıkapsamıstır.Sonuç olarak, genel anlamda endüstriyel miras olarak tanımlanan vedegerlendirilen tarihi yapıların mimari çözümleri belli bir yöntem çerçevesindeyapılmaya çalısılmıs ve tanıtılan mimari incelemesi yapılan yapıların ortayakonan ilkeler dogrultusunda korunmaları ve degerlendirilmeleri hususundaAdana endüstri yapıları için bir yöntem önerisi gelistirilmeye çalısılmıstır.Anahtar Kelimeler : Endüstri Yapısı, Adana Endüstrisi, Yapısal Analiz,Koruma Methodu

Abstract:
The aim of this study is to determine a method has been tried to be offered forAdana?s industrial buildings that have nearly become extinct in recent years tobe reused according to current conditions. In this respect, the study has beendone on selected twenty six industrial buildings (factories) as a model.The arise of the concept industrialization in Europe is studied in the light of theforces beyond, and the technical, economical and social conversion period seenin societies as a result of this movement is examined. New building types thatserve new needs arisen as a result of industrialization has come and thearchitectural development of production factories that active of manufacture asthe new production style has required has been researched. The equivalent ofthis period in the world has been looked for Turkey and the outcomes of theReformation period and the Republic period industry in the city andarchitecture when the reformist movements have become condense.The architectural analysis of the historical industrial buildings that havegenerally described and accepted as the industrial heritage has been tried to bedone by a specific methods. Also the classifications of industrial buildings, typesof systems elements have been examined. The industrial buildings within theperiod including Adana?s efforts for industrialization have been introduced in avclassification. The recognition and examination of the industrial buildings in thestudy has been done according to the method mentioned before. A study thatcan be taken as an example has been done on the buildings chosen for theclassification valid for the buildings in the area. Work made in the model areaincludes the structural systems, structural components and comfort, fire andearthquake safety topics.Finally the historical industrial buildings have been taken into consideration asthe industrial heritage. These buildings architectural solutions have been doneby specified methods. A proposal of the method for the buildings that have beenintroduced and examined in the aspect of architecture to be preserved andreused has been tried to be made for Adana?s industrial buildings.Key Words : Industrial Building, Adana Industry, Structural Analysis,Conservation Method