Gediz nehrinde yaşayan Pelophylax bedriagae'nin (Camerano, 1882) (Amphibia: Ranidae) eritrosit morfolojisi ve sayısında kirliliğe bağlı değişimin araştırılması
Investigation of pollution-related changes in erythrocyte morphology and number of Pelophylax bedriagae (Camerano, 1882) (Amphibia: Ranidae) living in Gediz river
Yazar: ESMANİ ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. KERİM ÇİÇEK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Zooloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada Gediz Nehri' ne (Manisa) dökülen farklı kirlenme düzeyine sahip sularda yaşayan Levanten su kurbağası, Pelophylax bedriagae, popülasyonlarında eritrosit morfolojisi ve sayısında kirliliğe bağlı herhangi bir değişim olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Evsel ve sanayi atıklarıyla kirlenmiş 2 istasyon ve kontrol istasyonu olmak üzere, toplam 3 istasyondan yakalanan 30 bireyin eritrosit sayısı ve morfolojisi incelenmiştir.
İncelenen örneklerde 1 mm3 kandaki ortalama eritrosit sayısı kontrol istasyonunda 310833, evsel atıklarıyla kirlenmiş istasyonda 387000 ve sanayi atıklarıyla kirlenmiş istasyonda ise 390385 olarak hesaplanmıştır. Kirlenmiş istasyonlarda yaşayan bireylerde eritrosit sayılarının, kontrol istasyonuna oranla daha yüksek olduğu gözlenmiştir. 
Eritrosit uzunluğu ve genişliği değerlerinin kirlenmiş istasyonlardan alınan örneklerde kontrol istasyonuna oranla daha büyük olduğu tespit edilmiştir. Fakat nukleus büyüklüğü ve genişliği bakımından karşılaştırıldığında kirlenmiş istasyonlardan alınan örneklerde kontrol istasyonuna oranla daha küçük tespit edilmiştir. Ortalama eritrosit hacmi kontrol istasyonunda 2206 µm3, evsel atıklar ile kirlenmiş istasyonda 2539 µm3 ve sanayi atıkları ile kirlenmiş istasyonda ise 2519 µm3 olarak bulunmuştur. Nukleositoplazmik oran ise sırasıyla 0.051, 0.049, 0.061 olarak hesaplanmıştır. 
Sonuç olarak, Levanten su kurbağasının kirliğe bağlı olarak eritrosit sayısı ve morfolojisinde değişiklikler meydana geldiği gözlenmiştir. Muhtemelen yaşam alanındaki oksijen eksikliğine bağlı olarak eritrosit sayısı artmaktadır. Ayrıca eritrosit hacmi artarken, nukleus hacmi değişmemekte ve bireyler daha fazla oksijen bağlama potansiyeline sahip olmaktadır. 

Anahtar sözcükler: Biyoindikatör, Gediz Nehri, hematoloji, kirlilik, Manisa, Pelophylax bedriagae.

Abstract:
In this study, Levantine water frog, Pelophylax bedriagae, which live in waters with different pollution levels pouring into Gediz River (Manisa), have been tried to determine whether there is any change due to pollution in erythrocyte morphology and number.The erythrocyte number and morphology of 30 individuals taken from 3 stations, including 2 stations and control stations contaminated with domestic and industrial wastes, were examined.
In the examined samples, the average number of erythrocytes in 1 mm3 blood was 310833 in the control station, 387000 in the station contaminated with domestic wastes and 390385 in the station contaminated with industrial wastes. It was observed that the number of erythrocytes in individuals living in polluted stations was higher than the control station.
The erythrocyte length and width values were found to be larger in the samples taken from contaminated stations than in the control station. However, when compared with the size and width of the nucleus, samples taken from polluted stations were found to be smaller than the control station. The average erythrocyte volume was 2206 µm3 in the control station, 2539 µm3 in the station contaminated with domestic wastes and 2519 µm3 in the station contaminated with industrial waste. Nucleocytoplasmic ratio was calculated as 0.051, 0.049, 0.061 respectively.
As a result, changes in erythrocyte number and morphology of Levantine water frog were observed. The number of erythrocytes increases, probably due to lack of oxygen in the habitat. In addition, while erythrocyte volume increases, nucleus volume does not change and individuals have more oxygen binding potential.

Keywords: Bioindication, Gediz river, hematology, pollution, Manisa, Pelophylax bedriagae.