İçten geçik (ın-lıne) ve dıştan geçik (on-lıne) damlatıcıların damlatıcı yapımcı farklılık katsayıları ve damlatıcı üniformitelerinin karşılaştırılması
The comparison of the uniformities and of the manufacturing coefficient variations of in-line and on-line emiters
Yazar: ESRA SOYLU YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERVET TEKİN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÇalıĢma, KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Ziraat Fakültesi Biyosistem Mühendisliği Bölüm atölyesinde kurulan damlatıcı test düzeneğinde yürütülmüĢtür. ÇalıĢmada KahramanmaraĢ ilinde yaygın olarak kullanılan 3 farklı firma (A1, A2 ve A3) tarafından üretilen ve 25 cm ve 33 cm‟lik damlatıcı aralıklarına sahip 6 farklı içten geçik (in-line) damlatıcı ve 3 farklı firma (B1, B2 ve B3 ) tarafından üretilen 2 değiĢik damlatıcı aralığına (33 cm ve 50 cm) sahip üstten geçik (on-line) damlatıcı kullanılmıĢtır. Ġçten geçik (in-line) damlatıcılar için altı farklı basınç (0.4, 0.8, 1.0, 1.2, 1.6 ve 2.0 atm), dıĢtan geçik (on-line) damlatıcılar için üç farklı basınç (0.4, 0.8 ve 1.0 atm) uygulaması yapılmıĢtır.
ÇalıĢmada, içten geçik (in-line) ve dıĢtan geçik (on-line) damlatıcıların akıĢ parametreleri (k (damlatıcı debi katsayısı), x (akıĢ rejimini belirleyen damlatıcı debi üssü)), yapım farklılığı katsayıları (CV), damlatıcı türdeĢliği (EU) ve, istatistiksel üniformite (Us) parametreleri belirlenmiĢtir.
ÇalıĢma sonucunda, denemede yer alan bütün damlatıcı debilerinin artan basınçtan etkilendiği ve debi ile basınç arasında polinominal bir iliĢki olduğu belirlenmiĢtir.
Ġçten geçik (in-line) damlatıcıların x değerleri 0.5 değerlerine yakın olduğundan akıĢ türünün türbülans akıĢta olduğu saptanmıĢtır. DıĢtan geçik (on-line) konularında tüm akıĢlar istenmeyen laminar akıĢ boyutunda olduğu belirlenmiĢtir. Aynı damlatıcı ve damlatıcı debisine sahip firmalar arasında dağınık bir debi değiĢim oranları elde edilmiĢtir. Bu firmaların ürettikleri damlatıcıların yapım katsayılarının farklı olmasının nedeni üretimde kullanılan malzemelerin farklı kalite özelliklerine sahip olmasındandır.
ÇalıĢmada düĢük basınç değerleri altında tüm konulara ait damlatıcı yapım farklılık katsayısı (CV) değerleri istenmeyen sınır değerlerinin altında çıkmıĢtır.
ÇalıĢma sonucunda, 25 cm damlatıcı aralığına sahip firmalar kıyaslandığında en yüksek damlatıcı üniformitesi (EU) değeri olan % 96.04 oranına 1.6 atm basınç altında A3-25 konusunda elde edilirken, 33 cm damlatıcı aralığına sahip firmalar arasında yüksek EU değeri olan %96.03 oranına ise A2-33 konusunda 1.0 atm basınç altında belirlenmiĢtir.
ii
DıĢtan geçik damlatıcı firmaları arasında en yüksek EU değeri olan %83.08 oranına 1.0 atm basınç altında B3-33 konusunda elde edilmiĢtir.
Ġçten geçik damlatıcılar için en yüksek istatistiksel damlatıcı üniformitesi (Us) değerine % 96.87 oranında 1.0 atm basınç altında A2-33 konusunda elde edilirken, dıĢtan geçik damlatıcılar için yüksek Us değeri olan % 85.52 oranına 1.0 atm basınç altında B3-33 konusunda ulaĢılmıĢtır.
Anahtar Kelimeler: Ġçten geçik damlatıcı, dıĢtan geçik damlatıcı, damlatıcı üniformitesi, istatistiksel damlatıcı üniformitesi

Abstract:
This study was conducted on the mechanism of emitter testing which was set up in atelier of the Department of Biosystems Engineering in Faculty of Agriculture in KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam University. In the study 6 different in-line emitters having 25 cm and 33 cm intervals which were produced by 3 different companies (A1, A2 and A3) and used commonly in KahramanmaraĢ and on-line emitters having 2 different emitter intervals (33 cm and 50 cm) which were produced by 3 different firms (B1, B2 and B3) were used. For in-line drippers 6 different pressure (0.4, 0.8, 1.0, 1.2, 1.6 and 2.0 atm) and for on-line emitters 3 different pressures (0.4, 0.8 and 1.0 atm) were applied.
In the study, the flow parameters of in-line and on-line emitters (k (emitter discharges coefficient), x (the emitter discharge exponent for the emitter‟s flow regime), the manufacturing coefficients variation (CV), emitter uniformity (EU) and statistical uniformity (Us) were identified.
As a result, it was determined that all of the emitter discharges taken place in testing was affected by the increasing pressure and there was a polynomial correlation between discharge and pressure.
Since the x rates of in-line emitters were close to 0.5 rates, the type of the flow was determined as turbulence flow. In the treatment of on-line emitters, it was identified that all the flows were in the size of unintended laminar flow. Dispersed rates of discharge change were obtained for the firms which had the same emitters and emitter discharges. The reason that the coefficients variations were different for the emitters produced by different companies was the materials used in the production had different quality properties. The rates of the manufacturing coefficient variation (CV) belonged to all subjects under low pressure rates were occurred below the unintended limit rates.
When the in-line emitters, which had 25 cm intervals, produced by 3 different companies were compared, the highest emitter uniformity (EU) (96.04%) was obtained under 1.6 pressure in A3-25 treatment. On the other hand, this value for the emitters having
iv
33 intervals was calculated to be 96.03% was detected under 1.0 atm pressure in A2-33 treatment. As for on-line emitters, the highest EU value (83.08%) was detected under 1.0 atm pressure in B3-33 treatment.
While the highest statistical uniformity (Us) for in-line emitters was found to be 96.87% and it was observed under 1.0 atm pressure in A2-33, this value for on-line emitters was 85.32% and it was determined in B3-33 under 1.0 atm pressure.
Keywords:. In-line emitter, on-line emitter, emitter uniformity, statistical emitter uniformity