Periodontitisli bireylerin tükürük ve serum örneklerinde 8-ohdg ve MMP-8 seviyelerinin değerlendilmesi
Periodontitisli bireylerin tükürük ve serum örneklerinde 8-ohdg ve mmp-8 seviyelerinin değerlendilmesi
Yazar: CAVID MAMMADOV
Danışman: DOÇ. DR. ŞİVGE KURGAN
Ankara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: 8-hidroksi deoksiguanozin = 8-hydroxy deoxyguanosine ; Matriks metalloproteinaz 8 = Matrix metalloproteinase 8 ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodontit = Periodontitis ; Serum = Serum ; Tükürük = Saliva

Özet:
Tükürük matriks metaloproteinaz (MMP-8), periodontitis için en umut verici
biyobelirteçlerden biri olarak kabul edilir. DNA hasarı için oksidatif stresin bir belirteci olan
tükürük 8-hidroksi deoksiguanozinin (8-OHdG) seviyeleri, periodontal inflamasyon şiddeti ile
ilişkili olabilir. Bu çalışmanın amacı periodontitis hastalarında ve sağlıklı bireylerde tükrük ve
serum 8-OHdG ve MMP-8 düzeylerini belirlemek ve hastalık biyobelirteçleri olarak
değerlerini değerlendirmektir. 20 kronik periodontitis hastasından (KP grubu; 12 kadın, 8
erkek; 37.3 ± 12.0 yaş), 20 agresif periodontitis hastasından (AgP grubu; 13 kadın, 7 erkek;
28.9 ± 5.4 yaş) ve periodontal olarak sağlıklı 20 kontrol bireyden (K grubu; 14 kadın, 6 erkek;
30.7 ± 8.8 yaş) tükürük ve serum örnekleri toplandı. Örnekler, 8-OHdG ve MMP-8 için analiz
edildi. Klinik periodontal parametreler (sondalama cep derinliği, sondalamada kanama, klinik
bağlanma seviyesi) kaydedildi.Tükürük 8-OHdG düzeyleri, AgP ve KP gruplarında kontrol
grubuna göre anlamlı olarak yüksekti (her ikisi için p <0.001), hastalık grupları arasında fark
yoktu. Tükürük MMP-8 düzeyleri, AgP grubunda KP ve K gruplarına göre anlamlı olarak
yüksekti (sırasıyla p = 0.003 ve p = 0.001). Serum 8-OHdG ve MMP-8 seviyeleri gruplar
arasında farklılık göstermedi. Klinik periodontal parametreler tükürük biyokimyasal
parametreleri ile anlamlı pozitif korelasyonlara sahipti. Tükürük 8-OHdG, KP ve kontroller
arasında ayrım yapmada en doğru biyobelirteçti (AUC = 0.87). AgP hastalarında, hem tükürük
8-OHdG hem de tükürük MMP-8, hastaları kontrollerden ayırmada doğru belirteçlerdi (8-
OHdG: AUC = 0.90; MMP-8: AUC = 0.85). Tükürük 8-OHdG, periodontitis (KP veya AgP)
ve kontroller (AUC = 0.89) arasında ayrım yapmada en doğru biyobelirteçti. Tükürük 8-OHdG
ve MMP-8 kombinasyonu, tüm periodontitis ve kontroller arasında ayrım yapmada oldukça
doğruydu (AUC = 0.92). Hem 8-OHdG hem de MMP-8'i periodontitis biyobelirteçleri olarak
ilk kez araştıran bu çalışmanın sonuçları, tükürük 8-OHdG ve MMP-8 kombinasyonunun
potansiyel olarak periodontitis için non-invaziv tarama aracı olarak hizmet edebileceğini
göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: 8-Hidroksi Deoksiguanozin, Matriks Metalloproteinaz-8, Periodontal
Hastalık, Tükürük,

Abstract:
Salivary matrix metalloproteinase (MMP-8) is considered one of the most promising
biomarkers for periodontitis. Salivary levels of 8-hydroxy deoxyguanosine (8-OHdG), a
marker of oxidative stress for DNA damage, could be linked to periodontal inflammation
severity. The aim of this study was to determine the salivary and serum 8-OHdG and MMP-8
levels in periodontitis patients and healthy individuals, and to assess their value as disease
biomarkers. Saliva and serum samples were collected from 20 chronic periodontitis patients
(CP group; 12 females, 8 males; 37.3±12.0 years old), 20 aggressive periodontitis patients
(AgP group; 13 females, 7 males; 28.9±5.4 years old), and 20 periodontally healthy control
individuals (C group; 14 females, 6 males; 30.7±8.8 years of age). Samples were analyzed for
8-OHdG and MMP-8. Clinical periodontal parameters (probing pocket depth, bleeding on
probing, clinical attachment level) were recorded. Salivary 8-OHdG levels were significantly
higher in AgP and CP groups than control group (p<0.001 for both), without differences
between disease groups. Salivary MMP-8 levels were significantly higher in AgP group than
CP and C groups (p=0.003 and p=0.001, respectively). Serum 8-OHdG and MMP-8 levels did
not differ among groups. Clinical periodontal parameters had significantly positive
correlations with salivary biochemical parameters. Salivary 8-OHdG was the most accurate
biomarker in differentiating between CP and controls (AUC=0.87). In AgP patients, both
salivary 8-OHdG and MMP-8 were accurate markers (8-OHdG: AUC=0.90; MMP-8:
AUC=0.85) in differentiating patients from controls. Salivary 8-OHdG was the most accurate
biomarker in differentiating between periodontitis (either CP or AgP) and controls
(AUC=0.89). Salivary 8-OHdG and MMP-8 combination was highly accurate in
differentiating between all periodontitis and controls (AUC=0.92). The results of this study,
the first to investigate both 8-OHdG and MMP-8 as periodontitis biomarkers, indicate that
salivary 8-OHdG and MMP-8 combination could potentially serve as non-invasive screening
tool for periodontitis.
Key Words: 8-Hydroxy Deoxyguanosine, Matrix Metalloproteinase-8, Periodontal Disease,
Saliva.