Prostat glandı benign ve malign lezyonları ayrımında difüzyon MR bulguları ile prostat biyopsi sonuçlarının karşılaştırılması
Comparison of diffusion MR evidence and prostate biopsy results in discriminating prostate gland benign and malign lesions
Yazar: DİLEK KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. ZEKİ BAKIR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Biyopsi = Biopsy ; Prostat = Prostate ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms

Özet:
Bu çalışmamızdaki amaç; pelvik koil ile prostata yönelik yapılan manyetik rezonans (MR) görüntüleme ile difüzyon ağırlıklı görüntülerden elde edilen ADC haritalarının prostatın benign ve malign lezyonlarının ayrımındaki etkinliği, prostat kanserinin yerini belirlemedeki yeri ve prostat bezi hastalıklarında difüzyon ağırlıklı görüntülemenin rolünü araştırmaktır.Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı'nda Ocak 2011- Ocak 2012 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp fakültesi Üroloji Kliniği tarafından parmakla rektal muayenesinde pozitif bulguları olan, prostat spesifik antijen değeri ?4 ng/dl ve tru cut biyopsi planlanan 44 hastada 1,5 Tesla MR cihazı ile pelvik koille prostata yönelik MR çekimi yapıldı. Prostata yönelik çekim protokolünde konvasiyonel T1,T2 aksiyel, koronal, sagittal planlanlarda alınan görüntülerin ardından b 50,400,800 s/mm² değerleri esas alınarak difüzyon ağırlıklı görüntüleme ve ADC haritaları elde edildi. Prostat glandı, biyopsi metodunda esas alınan 14 kadran prensibine göre değerlendirildi. Sağda ve solda apeks, orta, baz ve her biri için perifer-medial olmak üzere toplamda 12 kadran ile sağ ve sol transizyonel kadranlarla birlikte toplam 14 kadran için ADC haritalarında en az iki kez ölçüm yapıldı ve en düşük değerler kaydedildi.Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Kliniği tarafından çalışmaya dahil edilen 44 hastaya 18 G tru cut biyopsi iğnesi ile transrektal ultrasonografi eşliğinde 14 kadran biyopsi yapıldı. Biyopsi sonuçları altın standart olarak kabul edildi.Biyopsi sonucuna göre toplam 616 kadranın 508'i (%82,5) benign, 108 (%17,5) `i malign kadran olarak rapor edildi. Malign grupta ortalama gleason skoru 7 olarak hesaplandı.Her bir hasta için patoloji sonucuna göre malignite saptanan kadranların ortalama ADC değeri 0,90 x10 mm2 /s, patoloji sonucuna göre benignite saptanan kadranların ortalama ADC değeri 1,52 x 10-3 mm²/s olup ADC değerleri malign kadranlarda benign kadranlara göre daha düşük bulunmuştur (p= 0,000).ROC (Receiver Operating Characteristic) analizinden elde edilen 1,25 x 10-3 mm²/s ADC değeri eşik değer kabul edilip bu değer baz alınarak difüzyon ağırlıklı görüntülemede malign ve benign kadranlar ayırtedildi. Benign ve malign grupta yaş, PSA değeri, prostat volumü ve malign grupta gleason skoru arasında yapılan istatistiksel analizde benign ve malign grupta yaş açısından farklılık izlenmemiş olup malign grupta PSA düzeyi daha yüksek bulunurken, prostat hacmi benign grupta daha yüksek bulunmuştur (z=-2,527,p=0,011).Malign grupta ortalama ADC değeri ile Gleason skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır.Pelvik MR, difüzyon ağırlıklı görüntüleme ve ADC değerleri ölçümünden oluşan çalışmamızın; prostatın benign ve malign lezyonlarını ayırt etmede ve prostat malignensilerini saptamadaki duyarlılığı %91,7, özgüllüğü %86,6, pozitif kestirim değeri %60, negatif kestirim değeri %97,7 bulunmuştur.Çalışmamızda elde ettiğimiz veriler ile difüzyon ağırlıklı görüntüleme; yüksek duyarlılık ve özgüllükte prostatın malign lezyonlarını ayırt etmede etkin bir yöntem olmakla birlikte tekrarlayan biyopsi sıklığını azaltmak için de alternatif bir tanı yöntemidir. Bu yöntem tek başına prostat kanserini saptamak için yeterli olmayıp insitu evredeki kanserler ve ADC haritalarında ölçüm dışı kalan alanlardaki olası maligniteler gözden kaçabilmektedir. Ancak diğer tanı ve tarama yöntemleri ile birlikte kullanıldığında tanı değeri artmaktadır. Ayrıca bu yöntem kontrollü biyopsiye olanak sağladığından biyopsi tekrarını azaltmaya yönelik etkin bir yöntem olmaktadır.

Abstract:
The purpose of this experiment is to find out the role of diffusion intensive monitoring on prostatic pathologies and effectiveness of maps of ADC (which is obtained through magnetic resonance (MR) monitoring pelvic koil and prostate) in discriminating prostate`s benign and malign lesions, how it detects the location of prostatic cancer.In faculty of Ataturk University Medical Radiology, Ataturk University Medical Faculty of Urology has made a MR imaging for prostate by using pelvic koil with MR machine between January 2011-January 2012. The subjects were 44 patients who were diagnosed with ?4 ng/dl prostate antigen value, and had positive rectal test.In protocol of imaging prostate conventional T1,T2, after getting images of axial, coronal, sagittal plans 50,400,800 s/mm² diffusion intensive value has taken into consideration and ADC maps were obtained.Prostate gland based on biopsy method has been evaluated according to 14 quadrant principle. There has been performed measurements in the left and right apex, middle, base and for each one prifer-medial 12 quadrant and including right and left transitional quadrants totally 14 quadrants 14 ADC maps, and minimum values have been recorded. For each of quadrant minimum ADC values which have been obtained from 44 patients, in total 616 quadrants, have been recorded.Forty four patients included in the study by Atatürk University Faculty of Medicine Urology Clinic were treated with 14 quadrant biopsies using 18 G tru cut biopsy pins and transrectal ultrasonography and results of the biopsy were accepted to be golden standard.From biopsy results, 508 (82.5%) of 616 quadrants were reported to be benign while 108 (17.5%) were malign quadrant. Mean gleason score was calculated to be 7(4+4) in malign group.From the pathology results, mean ADC value was estimated to be 1,29x10-3mm2/s for each patient in the malign quadrants, 1,5 x 10-3 mm²/s in benign ones being higher in malign quadrants than benign ones (p= 0,000).ADC value of 1,25 x 10-3 mm²/s obtained from ROC (?Receiver Operating Characteristic?) analysis was accepted to be limit value and malign and benign quadrants were separated based on this value in diffusion weighing screening. Age, PSA value and prostate volume in benign and malign groups and gleason score in malign group were evaluated in the statistical analysis and no difference was found between benign and malign groups for age. PSA level in malign group and prostate volume in benign group were higher (z=-2,527,p=0,011).No significant correlation was found between mean ADC value in malign group and Gleason score.Pelvic MR, diffusion intensive imaging and ADC values measurements of our experiment has concluded that discriminating the malign and benign lesions of prostate and its effectiveness at detecting prostate cancer %.91,7, its specificity %86,6, positive predictory value %60, negative predictory value %97,7 with results of our experiment it has been concluded that, diffusion intensive imaging at its high sensitivity and specificity is an alternative diagnostic method to decrease the biopsy frequency which is a method to discriminate the lesions of malign lesions of prostate. However, with this method cancers in their insitu period, and probable malignities which has be missed in ADC measurements may not be noticed.