1937'den çok partili hayata polis siyaset ilişkisi
The relation of police & politics from 1937 to multi-party system
Yazar: YASİN TURNA
Danışman: PROF. DR. KEMAL GÖRMEZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Polis = Police ; Polis teşkilatı = Police organization ; Siyaset = Politics ; Siyasi ilişkiler = Political relations ; Tek Parti Dönemi = Single Party Period ; Türk Polis Teşkilatı = Turkish Police Organization ; Çok partili dönem = Multiparty period ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
Bu çalışmada, cumhuriyet devrinin kırılma noktalarından biri olan tek parti döneminin belirli bir evresinde, Türk Polis Teşkilatının siyasal hayat içerisindeki rolü incelenmeye çalışılmıştır. Türk Polis Teşkilatının kurumsallaşmasında önemli bir evre olan 1937 yılından itibaren Cumhuriyet rejiminin devlet inşa sürecinde yüklendiği yeni görevler ile beraber siyasal sürece doğrudan dahil olduğu değerlendirilmiştir. Tek parti ideolojisinin ışığı altında yapılan devrimlerde Türk Polis Teşkilatına verilen rol, iktidarın idealize ettiği devlet ve toplumsal formasyonlara karşı çıkışları bertaraf etmek üzerine formüle edilmiştir. Bunun sonucunda iktidarın kendini meşrulaştırması ve egemenliğini güçlü kılması için polisiye tedbirlerle siyasal alana tesir edebilmiştir. Bu bağlamda tezin ilk bölümünde, modern polis kavramının egemen ve toplum ilişkisi içerisinde varlık nedeni açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci ve üçüncü bölümlerde, köklü bir geçmişe sahip olan Türk Polis Teşkilatının tarihsel süreç içerisinde bir iç güvenlik kurumu olarak uzmanlaşmasında geçirdiği değişim incelenmiştir. Son bölümde ise, polisin istihbarat faaliyetleri üzerinden siyasal iktidarın, siyasal hayatı dizayn etmek için polisi nasıl araçsallaştırdığına dair örneklere yer verilmiştir.

Abstract:
In this study, at a certain stage of the one-party period, which is one of the breaking points of the Republican era, the role of the Turkish police organization in political life is analysed. Since 1937, which is a significant stage in the institutionalization of the Turkish police enforcement, it is concluded that the Turkish police enforcement is directly involved in the political process along with the new duties imposed in the state building process by the Republican regime.The role given to the Turkish police force in the revolutions within the light of one-party ideology was formulated to eliminate oppositions towards the state and social formations idealized by the government in power. As a result, the government in power was able to influence the political sphere with police measures to legitimize itself and strengthen its sovereignty. Within this context, in the first part of the thesis, the existence of the modern concept of police for the relationships between the sovereign and the society is explained with reasons. In the second and third sections, within a historical time period, the change in the specialization of the deep-rooted Turkish police enforcement towards an internal security institution, is examined. In the last chapter, examples of how political power, through the intelligence activities of the police, instrumentalize the police force to design political life are displayed.