Bir otomotiv yan sanayi firmasında bulanık çok ölçütlü karar verme ile endüstri mühendisi seçimi
Fuzzy multiple criteria decision making approach for industrial engineer selection in auto components industry
Yazar: DERYA DELİKTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZDEN ÜSTÜN
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Personel seçimi = Personnel selection ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Personel seçimi, belirli bir iş için bir aday kümesinden en iyi adayların seçilmesi sürecidir. Çalışmanın amacı işletmelerde insan kaynakları departmanlarının sıklıkla karşılaştığı personel seçim probleminin çözümü için grup karar vermeyi destekleyecek, değerlendirmede sözel ifadelerin kullanılmasına izin verecek, yönetim hiyerarşisindeki karar vericilerin önceliklerini göz önüne alacak çok ölçütlü bir karar verme süreci tanımlamaktır.Bu çalışma, bir otomotiv firmasında Endüstri Mühendisi seçimi için gerçekleştirildi ve on aday değerlendirildi. Ölçütlerin öznel değerlendirilmesi ve hiyerarşik yapısı nedeniyle, çok ölçütlü bulanık karar verme problemi olarak modellenmeye uygun görülmüş ve bu çalışmada, Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (BAHP) esaslı bir model önerilmiştir. Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci karar vericiler arasındaki değerlendirme ölçütleri için ağırlıkları belirlemede kullanıldı. Seçim sürecindeki alternatiflerin belirsizliği ve öznelliği, dilsel terimlerdeki bulanık sayılar kullanarak değerlendirildi. Bulanık sayı olarak da literatürde daha çok yer alan üçgensel bulanık sayılar ele alındı. Matrislerin tutarlılıkları tutarlılık endeksi dikkate alınarak kontrol edilmiştir. Genel performans değeri, Bulanık Çok Ölçütlü Karar Verme (BÇÖKV) kullanılarak her bir alternatif için elde edildi. Adayların genel performans değerlerinin duyarlılıkları hem karar vericilerin ağırlıklarına hem de ana ölçütlerin ağırlıklarına göre analiz edilmiştir. Ayrıca adaylar Bulanık TOPSIS yöntemiyle değerlendirilerek elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Personnel selection is the process of choosing individuals who match the necessary qualifications to perform a defined job in the best way. This study purposes a multiple criteria decision making process that supports group decision making for solving personnel selection problem, that allows using verbal statements in evaluation, that thinks decision makers? priority at the management hierarchy.This study, it is applied a Auto Components Industry for selecting Industrial Engineer and it is determined five candidates. Considering the criteria which can be evaluated subjectively and the hierarchical structure of those criteria, the Industrial Engineer selection problem seemed appropriate to be modelled as a fuzzy attribute decision making problem and a Fuzzy Analytic Hierarchy Process (FAHP) based model is used. The Fuzzy Analytic Hierarchy Process method is used to determine the weightings for evaluation criteria among decision makers. The subjectivity and vagueness in the alternatives selection process is dealt with by using fuzzy numbers for linguistic terms. Triangular fuzzy numbers are dealed with that includes in literature. Consistency of matrixes are controlled by considering Consistency Index (CI). A crisp overall performance value is obtained for each alternative based on the concept of Fuzzy Multiple Criteria Decision Making (FMCDM). Sensitivity of candidates? overall performance value to both decision makers? weights and weights of basis criteria is analyzed. Also, candidates are evaluated by Fuzzy TOPSIS method and the result obtained by FAHP is compared with results produced by Fuzzy TOPSIS.