Arifiye turbasının O2 ve O2 ile etkileştirilmesiyle elde edilen humik asitlerin karekterizasyonu
The characterization of humic substances produced by the interaction of O2/N2 gases with arifiye peat
Yazar: MÜMİN DİZMAN
Danışman: PROF. DR. AHMET TUTAR
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Turba yatakları bakımından Türkiye, özellikle de Sakarya'daki Sapanca gölü çevresi, büyük bir zenginliğe sahiptir. Teknolojik ve tarımsal uygulamalarda turbaya giderek artan bir ilgi mevcuttur. Arifiye turbası yeni bir kaynaktır. Bu kaynağın kimyasal ve fiziksel özelliklerinin aydınlatılmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Bu nedenle, bu tez çalışmasında üç aşamalı bir süreç izlenmiştir. Tezin ilk bölümünde Arifiye Turbasındaki humik asitler fiziko-kimyasal ve enstrümantal analiz teknikleri ile karakterize edilmiştir. Arifiye turbasının "Sedge Turba" türüne benzediği SEM görüntüleri ile teyit edilmiştir. İkinci bölümde ise Arifiye turbası, humik madde ve azot miktarının arttırılması maksadıyla O2/N2 gazları ile etkileştirilmiştir. Etkileşme öncesi ve sonrası ayrıştırılan humik asitlerin fiziko-kimyasal ve enstrümantal analiz sonuçları araştırılmıştır. Özellikle, etkileşimde azot artışı üç katı kadar yüksek olmuştur. Buna mukabil, humik madde miktarı fazla artmamıştır Son bölümde ise O2/N2 gazları ile etkileştirilmeden önceki ve sonraki ekstraksiyon ürünleri (humik maddeler) sera şartlarında mısır bitkisinde uygulanmıştır. Ekstraksiyon sonucu oluşan her iki humik maddeli ürünün mısır bitkisi üzerine etkileri çalışılmıştır. Gazlar ile etkileşim sonucu elde edilen humik maddeler, içeriğindeki azotun yüksekliği sebebi ile de mısır bitkisinin gelişimine olumlu bir etki sağladığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
There is a fortune of the peat resources in Turkey, particularly around Lake Sapanca in Sakarya. There has been increasingly attention to peatlands in technological uses and agricultural applications. The Arifiye peat is a new resource. It needs to be elucidated by characterization of its chemical and physical properties. For this reason, a process with three steps was followed in this study. In the first part of the study, the Arifiye Peat was characterized by the physico-chemical and instrumental analysis techniques. It was confirmed that Arifiye Peat resembles a "Sedge Peat" type with SEM photograph. In the second part, the Arifiye peat was interacted by O2/N2 gases to increase humic substances and nitrogen amounts. The extraction results before and after the interaction was detected by techniques in the first part. Especially, nitrogen amounts increased three times of the original one in the interaction. On the other hand, humic substances increased slightly throughout the extraction. In the last part, the products (humic substances) before and after the interaction by O2/N2 gases was applied to maize (Zea mays L.) in the greenhouse condition. Both humic substances produced by the extractions was investigated how they affected maize during the vegetation. The humic substances obtained by the interaction of O2/N2 gases provided a positive effect to the growth of maize due to nitrogen in their content.