Post COVİD dönemde gelişen kalıcı radyolojik pulmoner anormallikler, solunum fonksiyon testi ve St.George solunum anketinin 65 yaş üstü ve altındaki hastalarda karşılaştırılması
Comparison of permanent pulmoner radiological abnormalities, pulmonary function test and St. George respiratory questionnaire in patients over and under 65 years of age in the post-COVID period
Yazar: MELİKE KAZANCI ERSOY
Danışman: DOÇ. DR. SEVNAZ ŞAHİN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Geriatri = Geriatrics

Özet:
Giriş ve Amaç: Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre Covid-19 pandemisi bugüne kadar dünyada yaklaşık 770 milyon, ülkemizde 17 milyondan fazla insanı etkilemiştir.
Şiddetli akut solunum sendromu koronavirüs-2'in (SARS-CoV-2) neden olduğu yeni koronavirüs hastalığı Covid-19 salgını dünyada ilk defa Aralık 2019 da Çin de tanımlandı ve kısa zaman sonra Dünya Sağlık Örgütü tarafından, Mart 2020 tarihinde tüm dünyaya pandemi olduğu belirlenerek ilan edildi. SARS-CoV-2'nin normal bağışıklık tepkilerini bozarak sıklıkla solunum yetmezliği olmak üzere, çoklu organ disfonksiyonu oluşturabilmektedir. Bu nedenlerle mortalitesi yüksek olan bu virüs ile ilgili olarak hastalığın seyri ve kötüye gidişinin görülmesi üzerine durumu ortaya koymak ve etkili tedavi yöntemini ortaya çıkarmak için mortalite ilişkili etmenler üzerinde çalışmalar yapıldı.  
Biz 65 yaş üstü hastaların Covid-19 hastalığı sonrasında gelişebilecek kalıcı hasarlar bakımından 65 yaş altındaki popülasyonla karşılaştırıldığında farklıklar oluşma durumunu ve gelişebilecek olumsuzluklar varlığında bu hasarların hangi faktörlerden etkilenebileceğini araştırmayı planladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli prospektif kesitsel bir çalışma olarak tasarlandı. 
Çalışmaya 1 Haziran 2022 – 1 Haziran 2023 tarihleri arasında Çiğli Bölge Eğitim Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniğine muayene için başvuran hastalardan, en az 1 yıl önce Çiğli Bölge Eğitim Hastanesi'nde Covid-19 pnömonisi tanısıyla hastaneye yatırılarak tedavi almış ancak yoğun bakım ihtiyacı olmamış 56 hasta dahil edildi. Covid-19 pnömonisi sonrasında kalıcı değişikliklerin belirlenmesi amacıyla, bu hastalara Toraks Yüksek Rezolüsyonlu Bilgisayar Tomografi (HRCT), Solunum Fonksiyon Testi (SFT) ve St.George Solunum Anketi (SGRQ) uygulandı. Verilerin değerlendirilmesinde yaşlı hastaların etkileniminde farlıklık olup olmadığının anlaşılabilmesi için 65 yaş üstü ve 65 yaş altı hastalarda HRCT, SFT, SGRQ  kullanıldı. 

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 56 hastanın 25'ü erkek (%44,6) ve 31'ü (%55,4) kadın hastalardan oluşmaktaydı.65 yaşın altında 29 (%51,7) hasta ve 65 yaş ve üstü yaşta ise 27 (%48,2) hastanın olduğu tespit edildi. 
65 yaş üstü ve altında sırasıyla Toraks HRCT kontrolünde normal görünüm izlenen hasta sayısı 6(%22,2), 12(%41,4), Buzlu Cam Opasitesi izlenen hasta sayısı 0(%0), 1(%3,4), Parankimal Bant izlenen hasta sayısı 10(%37), 6(%20,6), Buzlu Cam Opasitesi + Parankimal Bant izlenen hasta sayısı 3(%11,1), 2(%6,9), Fibrozis Benzeri Değişiklikler 8(%29,6),  8(%27,6) olarak izlendi. 65 yaş üstü ve altında sekel lezyon varlığında anlamlı fark izlenmedi.(p=0,212)
Hastaların solunum fonksiyon testinde median FVC:%87, FEV1:%93,5 olarak bulundu. Yaşlılarda FVC, ve FEV1'in median değerleri sırasıyla %78 ve %85, gençlerde ise %93 ve %97 olarak hesaplandı. İstatiksel olarak anlamlı fark izlendi. (p=0,018 ve p=0,020).
Hastaların kontrolde yapılan St.George solunum Anketinde median puan 23,9 olarak hesaplandı.65 yaş üstünde median puan 41,1, 65 yaş altında  21,7 olarak hesaplandı. Anlamlı fark izlenmedi (p=0,203).
Hastaların hastaneye yatış esnasında çekilen Toraks BT lerinde incelenen BT skoru en düşük 2 en yüksek 20 olarak değerlendirildi. Median skor 10 olarak hesaplandı. 65 yaş üzerindeki hastalarda median skor 11, diğerlerinde 10 olarak bulundu. Anlamlı fark izlenmedi(p=0,488). 
Toraks HRCT de sekel lezyon varlığı ile dispne semptomu varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmedi(p=0,758).  65 yaşüstü hastaların 20(%74)'sinde, 65 yaş altı hastaların ise 11(37)'inde dispne şikayeti mevcuttu. İstatistiksel olarak anlamlı olarak izlendi(p=0,014).
Ancak yaş gruplarına bakılmaksızın tüm hastalarda çekilen kontrol Toraks HRCT de izlenen sekel lezyon varlığı ile Toraks BT skoru arasında istatistiksel olarak oldukça anlamlı fark izlendi.(p<0,001).
Tüm yaş gruplarındaki hastalarda kontrol Toraks HRCT de sekel lezyon varlığı ile kadın cinsiyet (p=0,042), yatış süresi (p=0,044), ferritin  (p=0,010) ve hastaneye başvuruda ölçülen oksijen satürasyon düzeyleri (p=0,026) açısında anlamlı istatistiksel fark izlendi.


Sonuç: 65 yaş üstü ve altı hastalarda Covid-19 pnömonisi sonrasında Toraks HRCT deki kalıcı sekeller ve St.George solunum anketi puanları arasında anlamlı fark izlenmedi. Solunum fonksiyon testinde ölçülen FVC, FEV1 değerlerinde ve dispne şikayetinde 65 yaş üstündeki hastalarda 65 yaş altındaki hastalara göre anlamlı farklılık izlendi.
Çalışmamızda yaşlanmanın Covid-19 hastalığında sekel lezyonlar açısından bir risk faktörü olmadığı ancak tüm yaş gruplarına bakıldığında kadın cinsiyet, yatış süresi, ferritin düzeyi ve hastaneye başvuruda ölçülen oksijen satürasyon düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark izlendi.

Abstract:
Background & Aims: According to the World Health Organization data, the Covid-19 pandemic has affected approximately 770 million people in the world and more than 17 million people in our country to date.
The new coronavirus disease Covid-19 epidemic, caused by severe acute respiratory syndrome coronavirus-2 (SARS-CoV-2), was first identified in China in December 2019, and was soon declared a pandemic worldwide by the World Health Organization in March 2020. was determined and announced. By disrupting normal immune responses, SARS-CoV-2 can cause multiple organ dysfunction, often respiratory failure. For these reasons, studies were carried out on mortality-related factors in order to reveal the course and worsening of the disease regarding this virus, which has a high mortality rate, and to reveal the effective treatment method.
We aimed to investigate whether there are differences in patients over the age of 65 compared to the population under the age of 65 in terms of permanent damage that may develop after Covid-19 disease, and which factors may affect these damages in the event of possible negativities that may develop.

Material & Methods: Our study was designed as a single-center prospective cross-sectional study.
The study included 56 patients who applied to Çiğli Regional Training Hospital Chest Diseases Polyclinic for examination between June 1, 2022 and June 1, 2023, and were hospitalized with the diagnosis of Covid-19 pneumonia at Çiğli Regional Training Hospital at least 1 year ago, but did not need intensive care was done. In order to determine permanent changes after Covid-19 pneumonia, Thorax High Resolution Computer Tomography (HRCT), Respiratory Function Test (PFT) and St. George Respiratory Questionnaire (SGRQ) were applied to these patients. In evaluating the data, HRCT, PFT, SGRQ were used in patients over 65 years of age and under 65 years of age to understand whether there was a difference in the effects of elderly patients.

Results: Of the 56 patients included in the study, 25 were male (44.6%) and 31 (55.4%) were female. It was determined that there were 29(51,7%) patients under the age of 65 and 27(48,2%) patients aged 65 and over.
The number of patients over and under 65 years of age with a normal appearance, respectively, was 6 (22.2%), 12 (41.4%), the number of patients with Ground Glass Opacity was 0 (0%), 1 (3.4%), and the number of patients with a Parenchymal Band number of patients 10(37%), 6(20.6%), number of patients with Ground Glass Opacity + Parenchymal Banding 3(11.1%), 2(6.9%), Fibrosis-Like Changes 8(29%) 6), 8 (27.6%) was observed. No significant difference was observed in the presence of sequelae lesions over and under the age of 65. (p=0.212)
In the respiratory function test of the patients, the median FVC: 87% and FEV1: 93.5% were found. The median values of FVC and FEV1 were calculated as 78% and 85%, respectively, in the elderly and 93% and 97% in the young. A statistically significant difference was observed. (p=0.018 and p=0.020).
The median score in the St. George Respiratory Questionnaire performed at the follow-up of the patients was calculated as 23.9. The median score over the age of 65 was calculated as 41.1, and under the age of 65 was calculated as 21.7. No significant difference was observed (p = 0.203).
The CT score examined in the thorax CT scans of the patients taken during hospitalization was evaluated as the lowest 2 and the highest 20. The median score was calculated as 10. The median score was 11 in patients over 65 years of age and 10 in others. No significant difference was observed (p = 0.488).
No statistically significant difference was observed between the presence of sequel lesions and the presence of dyspnea symptoms in thorax HRCT (p = 0.758). Dyspnea complaints were present in 20 (74%) of the patients over the age of 65 and in 11 (37%) of the patients under the age of 65. It was observed to be statistically significant (p=0.014).
However, a statistically significant difference was observed between the presence of sequelae lesions observed in the control Thorax HRCT and the Thorax CT score in all patients, regardless of age groups (p < 0.001).
In patients of all age groups, there were statistically significant differences in the presence of sequela lesions in control thorax HRCT and female gender (p = 0.042), length of hospital stay (p = 0.044), ferritin (p = 0.010) and oxygen saturation levels measured at hospital admission (p = 0.026) was observed.

Conclusion: No significant difference was observed between permanent sequelae on Thoracic HRCT and St. George respiratory questionnaire scores after Covid-19 pneumonia in patients over and under 65 years of age. A significant difference was observed in FVC, FEV1 values measured in the respiratory function test and dyspnea complaints in patients over 65 years of age compared to patients under 65 years of age.
In our study, aging was not a risk factor for sequelae lesions in Covid-19 disease, but when all age groups were examined, a statistically significant difference was observed between female gender, length of stay, ferritin level and oxygen saturation levels measured at hospital admission.