Epilepsi hastalarının kişilik özelliklerinin mizaç ve karakter envanteri ile değerlendirilmesi ve sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
The evaluation of personality of epileptic patients by using temperament and character inventory and comparison with healthy controls
Yazar: BORA BOSTANCI
Danışman: Y.DOÇ. NUMAN KONUK
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Epilepsi = Epilepsy ; Kişilik bozuklukları = Personality disorders

Özet:
Psikiyatrik degerlendirmede kisilige yaklasım açısından kategorik yaklasımınkısıtlıkları nedeniyle bazı boyutsal kisilik modelleri gelistirilmistir. Daha önceepilepsi hastalarında kisiligi boyutsal olarak degerlendiren bir çalısma yapılmamıstır.Bu çalısmada epilepsi hastalarının kisilik özellikleri, kisilige boyutsal bir açıdanyaklasmaya olanak veren Cloninger'in gelistirdigi TCI (Mizaç ve KarakterEnvanteri) kullanılarak saglıklı kontrollere göre farklılık olup olmadıgınınarastırılması amaçlanmıstır. Bu amaçla, poliklinikte takip edilen ardısık 78 epilepsihastası ve 85 kontrol olgusu alınmıstır. Her iki grup SCID-I ve SCID-II iledegerlendirilip, TCI ve HAM-D ölçekleri uygulandı. Kontrol grubunda herhangi birkronik hastalıgı bulunan veya DSM I. Eksen tanısı olanlar çalısmaya dahil edilmedi.Veriler bilgisayar ortamında gruplar arasında fark olup olmadıgı ve farklılıklarıetkileyebilecek klinik ve sosyodemografik özellikleri yönünden incelendi. Epilepsigrubu (n=78) (primer generalize nöbet, n=22 ve parsiyel nöbet, n=56) TCI ölçütleriyönünden; yabancılardan çekinme (HA3), zarardan kaçınma (HA), sebat etme (P),amaçlılık (SD2), beceriklilik (SD3), kendilik kaybı (ST1), kisiler ötesi özdesim (ST),manevi kabullenme (ST3) ve kendini asma (ST) skorlarında kontrol grubuna göre(n=85) anlamlı olarak farklı bulundu. (P<0.005). Buna göre epilepsi hastalarıkontrollere göre karamsar, sakıngan, utangaç, bitkin, tembel, elde ettigiyle yetinen,faydacı, amaçlı, beceriksiz, hayal gücü kıt, asırı denetimli, materyalistik vepaylasımcı olmayan bireyler olarak tanımlanmaktadır. Epilepsi grubunda %23oranında DSM-IV I. Eksen tanısı saptandı. Saptanan en sık bozukluk depresyondu(n=10, %56). Aynı grupta %37 (n=29) sıklıgında saptanan DSM-IV II. Eksen kisilikbozukluklarının %59'unu (n=17) C kümesi kisilik bozuklukları olusturmaktaydı.DSM I. Eksen ve II. Eksen tanısı varlıgının TCI parametrelerine etkileyebilecegi gözönüne alınarak bu durumlar dıslanarak yapılan analiz sonucu hasta ve kontrolgrupları arasında HA3, P, SD2, SD3, ST1, ST2, ST3, ST parametrelerinde yine defarklılık oldugu saptandı (p<0.005). Literatürde TCI parametrelerinden SD skorunun20'nin altında bulunması DSM'ye göre kisilik bozuklugu varlıgını öngörebildigibildirilmistir. SD skorunun 20'nin altında bulunmasına etkisi bakımından logistikregresyon analizi yapmak amacıyla epilepsi grubunda yas, cinsiyet, medeni hal,egitim, ikamet, aura varlıgı, nöbet sıklıgı, hastalık süresi, febril konvülziyon varlıgı,nöbet tipi ve DSM I. Eksen ve II. Eksen tanısı varlıgı gibi klinik ve sosyodemografikdegiskenler ele alındı; fakat olusturulan model anlamlı degildi. Epilepside gözlenenkisilik degisimleri ile ilgili yapılan arastırmaların sonuçları çeliskilidir. Bu duruma,kullanılan metodoloji faklılıkları yanında özellikle psikiyatride yasanan psikopatolojive kisiligin tanım ve kavramsallastırılmasındaki zorluklar yol açmaktadır. Sonuçolarak epilepsi hastalarında kontrollere göre TCI parametreleri açısından bazıfarklılıklar saptanmıstır. Bu farklılıkların epilepsi hastalıgıyla nedensel iliskisinisaptamaya yönelik daha büyük hasta serilerinde yapılacak izlem çalısmalarınagereksinim vardır. Ayrıca TCI'ın epileptik hasta gruplarında normlarınınolusturulması epilepsiye spesifik oldugu öne sürülen ?epileptik kisilik? kavramıetrafında yapılan tartısmalara ısık tutacaktır.

Abstract:
Dimensional personality models were established because of the limitations ofcategoric approaches to personality during psychiatric evaluations. There has neverbeen a research about evaluating the personality of epileptic patients dimensionallydone before. In this study we aimed to evaluate the personality characteristics ofepileptic patients and compare them healthy controls by using TCI (Temperamentand Character Inventory) developed by Cloninger as a dimensional approach. 78epileptic outpatients and 85 control cases were included within the research. Bothgroups were given TCI after evaluation by SCID-I, SCID-II and HAM-D. Patientswith Axis I diagnosis or with a chronic disease were excluded from the controlgroup. The data were analyzed with regard the group differences and associatedclinical and sociodemographic variable which might affect these differences by usingcomputer. The epileptic group (n=78) (primary generalized seizure, n=22 and partialseizure, n=56) were found significantly different (p<0.005) regarding TCIparameters; shyness (HA3), harm avoidance (HA), persistance (P), selfforgetfullness(ST1), transpersonal identification (ST2), spiritual acceptance (ST3)and self transandance (ST). Epileptic patients were described as pessimistic, fearful,shy, fatigable, lazy, underachiever, pragmatist, unimaginative, controlling,materialistic and possesive individuals compared to the control group. %23 of theepileptic group have had at least one DSM Axis I disorder. The most commondiagnose was depression (n=10, %56). Detected %37 (n=29) DSM-IV Axis IIdiagnosis of which the %59 (n=17) consisted of cluster C personality disorders within the same group. Concidering either with a DSM IV Axis I or Axis II diagnosismight affect the TCI parameters data were reanalyzed. There were still differences atthe end with HA3, P, SD2, SD3, ST1, ST2, ST3, ST parameters. According to theliterature the presence of DSM personality disorders can be predicted when the SDscores were under 20. As the influence of the SD score being under 20, the clinicaland sociodemographic variables like age, gender, marital status, education, livingplace, presence of aura, frequency of seizures, duration of disease, presence of febrilconvulsions, type of seizure and DSM axis I and axis II diagnosis were dealt with tomake logistic regression analysis but the model established was not significant.Finding of the studies of the the personality changes of epileptic patients has beenremain controversial. This is caused not only by methodology differences but alsothe difficulties of the description and conceptualization of psychopathology andpersonality in psychiatry. As a result, epileptic patients were different in some TCIparameters compared to the controls. To find out causal relationship between theesedifferences and epilepsy follow up studies in a larger sample are needed.Furthermore, studies exploring the psycometric norms of TCI in epileptic sampleswill illuminate the discussion arround the concept of epileptic personality.