Sürdürülebilir turizm açısından Uzungöl'de turizmin gelişimi ve etkileri
The development and effects of tourism in Uzungöl in terms of sustainable tourism
Yazar: MELİK ONUR GÜZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PEMBE GÜL ÇAKIR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Coğrafya = Geography ; Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ekonomik fayda = Economic benefits ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism ; Trabzon-Uzungöl = Trabzon-Uzungöl ; Turizm = Tourism ; Turizm faaliyetleri = Tourism activity ; Uzungöl = Uzungöl

Özet:
Turizm, geliştiği bölgede özellikle ekonomik fayda sağlayan bir sektör konumuna gelirken yanlış yönetilmesi ile birlikte çevresel ve sosyal açıdan maliyetleri de beraberinde getirebilmektedir. Ekonomik büyüme modelinin yüksek oranda tercih edildiği gelişmekte olan ülkelerde uzun vadede turizmin yol açtığı olumsuzluklar destinasyonların yönetilmesini zorlaştırmaktadır. Nitekim olumsuz etkilerin belirlenebilmesi ve yönetilmesine yönelik araştırmalar yapılmış ve çözüm yolları aranmıştır. Ancak çalışma alanı olan Uzungöl'de turizmin etkileri ve gelişimine ilişkin araştırmalar oldukça sınırlı kalmış ve konuya yeterince değinilmemiştir. Bu bağlamda söz konusu tezin amacı, Uzungöl'de turizmin gelişimi ve etkilerinin belirlenerek destinasyon ve bölge turizminin sürdürülebilir gelişimine yönelik stratejiler ve öneriler geliştirmektir. Belirtilen amaç doğrultusunda nitel ve nicel araştırma yöntemleri bir arada kullanılarak turizmin gelişimi ve etkilerine ilişkin bütünsel bir bakış açısı yakalanmaya çalışılmıştır. Konunun ortaya koyulması amacıyla Uzungöl turizm gelişim sürecine ilişkin dokümanlar toplanmış, Uzungöl yerli halkına turizmin etkilerine yönelik anket uygulanmış ve bölge paydaşlarıyla da turizmin etkileri ile sürdürülebilir turizm yönetimi anlayışına yönelik görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen nitel verilerin analizi sonucunda Uzungöl destinasyonu turizm gelişim seviyesinde duraklamadan düşüşe doğru hareketlenme olduğu görülmüştür. Bununla birlikte Uzungöl'de paydaşların turizmin olumsuz çevresel etkilerini daha çok dile getirdiği görülürken bölgede sürdürülebilir turizm yönetimi anlayışına ilişkin görüşlerinin de olumsuz olduğu ve bölgenin bu anlayıştan uzak bir şekilde yönetildiği belirlenmiştir. Nicel verilerin analizi sonucunda ise Uzungöl'de halkın turizm bağımlılığının fazla olması nedeniyle daha çok turizmin ekonomik etkilerini algıladığı görülmüştür. Araştırmada elde edilen sonuçlara bağlı olarak Uzungöl'de sürdürülebilir turizm anlayışının gelişiminin artırılması ve bölgenin sürdürülebilir yönetimi açısından ilgili paydaşların doğru rolleri uygulaması amacıyla bölge paydaşlarına stratejiler sunulmuş ve yerli halka çeşitli öneriler verilmiştir.

Abstract:
While tourism becomes the sector which provides especially economic benefits in the area where it develops, it can also bring environmental and social costs as a result of mismanagement. Negative effects caused by tourism in the long term aggravate managing the destinations in developing countries where economic growth model is highly preferred. Nevertheles, research has been done for defining and managing the negative effects and the solutions have been searched for. In the field of study which is Uzungöl, however, research related to the effects and development of tourism has been rather limited, and the subject has not been referred adequately. In this context, the purpose of this study is to develop strategies and suggestions for sustainable tourism development of the area and the destination by defining the effects and the development of tourism in Uzungöl. Qualitive and quantitive research methods have been held together in parallel with this purpose and a holistic perspective related to the development and effects of tourism has been tried to been captured. Documents concerning the tourism development process of Uzungöl have been gathered in order to reveal the subject, a questionnaire of tourism effects has been conducted to the local people of Uzungöl, and interviews regarding the tourism effects and sustainable tourism management concept have been had with the area stakeholders.  As a result of the analysis of qualitative data, Uzungöl destination has been occurred to move from stop to fall at the tourism development standards. Moreover, while it has been observed that stakeholders in Uzungöl mostly mention the negative environmental effects of tourism, and it has been determined that they have a negative opinion towards sustainable tourism management concept and that the area is managed far from this concept. As a result of the analysis of quantitive data, though, it has been seen that because of the fact that the local people in Uzungöl are dependent highly on tourism, they perceive the economic effects of tourism mostly. Depending on the results attained from the researches, strategies have been presented to the stakeholders in order to increase the development of sustainable tourism concept in Uzungöl and for stakeholders to carry out the correct roles in terms of sustainable management of the area; and various suggestions have been given to the local people