İsmâîl Rusûhî-yi Ankaravî - Şerh-i Mesnevî (Mecmû'atu'l-Letâyif ve Matmûratu'l-Ma'ârif) (I. Cilt) (inceleme-metin-sözlük)
Ismâîl Rusûhî-yi Ankaravî - Şerh-i Mesnevî (Mecmû?atu?l-Letâyif ve Matmûratu?l-Ma?ârif) (Volume I) (commentary ? text ? glossary)
Yazar: AHMET TANYILDIZ
Danışman: PROF. DR. ATABEY KILIÇ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Mecmu'atu'l-Letayif ve Matmuratu'l-Ma'arif = Mecmu'atu'l-Letayif ve Matmuratu'l-Ma'arif ; Mesnevi = Mathnawi ; İsmail Ankaravi = İsmail Ankaravi ; Şerh = Commentary

Özet:
Bu tez çalışmasında Türk-İslâm kültür dünyasının en önemli mutasavvıf şâirlerinden olan Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'ye ait altı ciltlik Farsça Mesnevî-yi Ma'nevî'ye Anadolu sahasında yapılmış üçüncü tam şerh olan İsmâîl Rusûhî-yi Ankaravî'nin Mecmû'atu'l-Letâyif ve Matmûratu'l-Ma'ârif adlı Türkçe eserinin birinci cildi, ilmî usûllere uygun olarak incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın amacı, Türk tasavvuf edebiyatının temel kaynaklarından sayılan bu şerh eserini bilim dünyasının istifadesine sunmak ve eser üzerinde yapılacak diğer çalışmalara kaynaklık edecek bir metin ortaya koymaktır.Çalışmada, tarihî ve edebî nitelik taşıyan temel klâsik kaynaklardan ve konu ile ilgili son dönemde yapılan akademik çalışmalardan hareketle Türk kültür ve edebiyatının önde gelen şârihlerinden sayılan İsmâîl Rusûhî-yi Ankaravî'nin hayatı ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca üzerinde çalışılan bu şerh metninden yola çıkılarak eserin içeriği, şerh metodu ve şârihi hakkında tahlillerde bulunulmuştur.Eserin, muhtelif kütüphanelerde bulunan yazma nüshaları incelenmiş, bu nüshalar tavsîf ve tasnîf edilerek metin tenkidi yolu ile müellif nüshasına en yakın metin, ilmî transkripsiyon sistemine uygun bir şekilde ortaya konmuştur.Çalışmanın son bölümünde ise şârihin verdiği anlamlar göz önünde bulundurularak eserin birinci cildinde geçen kelime ve kavramları içeren fonksiyonel bir sözlük hazırlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Şerh, İsmâîl Rusûhî-yi Ankaravî, Şerh-i Mesnevî, Mecmû'atu'l-Letâyif ve Matmûratu'l-Ma'ârif.

Abstract:
In this thesis, we aimed to study the first volume of İsmâîl Rusûhî-yi Ankaravî?s Mecmû?atu?l-Letâyif ve Matmûratu?l-Ma?ârif, a third full Turkish commentary written in Anatolia-wide on Rumi?s Persian six volume of work Mesnevî-yi Ma?nevî. The purpose of this study is to introduce one of the basics of Turkish Tasawwuf Literature. To the benefit of the academic world and to produce a source for the later studies.In the study, being based on historical and litrary sources of the time and the recent studies done on this subject, we provided information on the life and works of İsmâîl Rusûhî-yi Ankaravî, who is considered to be one of the foremost poets of the time.In addition, considering this commentary work, we made analysis on the content of the work, commentary method and the poet.Having studied original hand-written samples of the work from various libraries, we characterized and classified them. Then, we provided in accordance with the academic transcription system the sample closest to the author?s.In the last part of the study, considering the meanings the auther gave, we made a functional (practical) dictionary, which includes the terms and vocabularies in the first volume of the work.Key Words: Commentary, İsmâîl Rusûhî-yi Ankaravî, Şerh-i Mesnevî, Mecmû?atu?l-Letâyif ve Matmûratu?l-Ma?ârif.