0-36 ay arası atopik dermatit tanısı almış çocuklarda uyku ve gelişimin değerlendirilmesi
Evaluation of sleep and developmetn in  children with atopic dermatitis between 0-36 months
Yazar: EMİNE GÜLŞAH TORUN
Danışman: PROF. DR. İLKNUR BOSTANCI ; UZMAN AYŞEGÜL ERTUĞRUL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Alerji-İmmünoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Dermatit = Dermatitis ; Dermatit-atopik = Dermatitis-atopic ; Dermatit-atopik = Dermatitis-atopic ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş: Atopik dermatit daha çok erken çocukluk döneminde başlayan kaşıntılı, tekrarlarla seyreden inflamatuar bir deri hastalığıdır. Atopik dermatit kronik bir hastalıktır; erken çocukluk döneminde uyku ve gelişimi etkilenebilir. Çalışmamızda atopik dermatitli çocukların uyku düzenini ve gelişimini değerlendirmeyi ve bunlara etkileyen faktörlerin saptanması amaçlanmıştır.
Gereç yöntem: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Alerji ve İmmünoloji Polikliniğinde Atopik Dermatit tanısı ile izlenen 0-36 ay arasındaki 80 çocuk alındı. Olguların uykusu Brief Infant Sleep Questionnaire-(BISQ) anketinin Türkçe uyarlaması olan Genişletilmiş "Bebek Kısa Uyku Anketi" ile gelişimleri Uluslararası Gelişimi İzleme ve Destekleme Rehberi (GİDR) ile değerlendirildi. 
Bulgular: Yaş ortancası (çeyrekler arası aralık) 6 (4.25-9) aydı ve % 63,7'si erkekti. SCORAD indeksine göre %57,5'i orta-ağır idi. Hastalık şiddeti ile mutlak eosinofil sayısı arasında pozitif zayıf korelasyon vardı (p₌0,007, r₌0,302). Olguların % 42,5'i gecede üç kereden fazla uyanıyordu, %25'i gece bir saatten fazla uyanık kalıyordu, %20'si 9 saatten az uyuyordu ve yarısında uyku sorunu saptandı. Erkekler kızlara göre gece daha sık uyanıyordu (p₌0,024) ve uyku sorunu olan olguların %72,5'i erkekti. SCORAD indeksi ile gece uyanma sıklığı ve gece uyanık kalma süresi arasında pozitif zayıf korelasyon saptandı (sırasıyla p₌0,009 r₌0,289 ve p₌0,002 r₌0,347). Eosinofilisi olan hastalarda uyku sorunu daha fazlaydı (p₌0,004). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde; erkek cinsiyet, orta-ağır SCORAD indeksi olması, atopik dermatit süresinin 3 aydan kısa sürmesi ve gelişimsel gecikmenin olması uyku sorunu için risk faktörü olarak bulundu. Olguların %22,5'inde gelişimsel destek ihtiyacı vardı. Uyku sorunu olanlarda gelişimsel gecikme daha fazlaydı (p₌0,037). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde; birden fazla kardeş sayısı, besin alerjisi ve gece 3 kereden fazla uyanma gelişimsel gecikme için risk faktörü olarak bulundu. 
Sonuç: Atopik dermatitli çocukların gelişimi ve uykusu erken dönemde etkilenebilir. Orta-ağır SCORAD indeksi, eozinofilisi ve erkek olan atopik dermatitli olgulara uyku sorunları açısından dikkat edilmelidir. Özellikle uyku sorunu, besin alerjisi, birden fazla kardeşi olan ve anne eğitim düzeyi düşük olan atopik dermatitli çocuklar kaba hareket alanı başta olmak üzere gelişimsel açıdan değerlendirilmeli ve yakın izlenmelidir. Çalışmamız literatürde atopik dermatitli olguların uykusunu ve erken dönemde gelişimini birlikte değerlendiren ilk çalışmadır.

Abstract:
Introduction: Atopic dermatitis is an itchy, recurrent inflammatory skin disease that mostly begins in early childhood. Atopic dermatitis is a chronic disease that can affect sleep patterns and development. The aim of this study was to evaluate the sleep patterns and development of children with atopic dermatitis and to determine the factors affecting them.
Materials and Methods: The study included 80 children aged 0-36 months who were diagnosed with atopic dermatitis at Department of Pediatric Allergy and Immunology at the Health Sciences University Ankara Dr Sami Ulus Maternity and Child Health and Diseases Training and Research Hospital. The children's sleep was assessed by the Turkish version of the Brief Infant Sleep Questionnaire Questionnaire (BISQ) and their development was evaluated by the Guide for Monitoring Child Development (GMCD).
Results: The median age (interquartile range) was 6 (4.25-9) months and 63.7% of the cases were male. According to the SCORAD index 57,5% of the patients were moderate-severe. There was a positive weak correlation between the severity of the disease and the number of eosinophils (p₌0,007, r₌0,302). It was determined that 42,5% of the patient woke up at night more than three times, 25% of them woke up at night and were awake for more than one hour, the total sleep duration of 20% of them was less than nine hours. Sleep problems were determined in half of the cases. Boys woke more often than girls in the night (p₌0,024) and 72,5% of the patients with sleep problems were boys. There was a weak positive correlation between the SCORAD index and number of night-wakings and wakefulness time after sleep onset (p₌0,009 r₌0,289 ve p₌0,002 r₌0,347). The patients with eosinophilia had more sleep problems (p₌0,004). As a result of multivariate logistic regression analysis; male gender, moderate-severe SCORAD index, duration of atopic dermatitis less than 3 months and developmental delay was found to increase the risk of sleep problem. 22,5% of the patients had developmental delay. Developmental delay was higher in patients with sleep problems (p₌0.037). In multivariate logistic regression analysis; multiple siblings, food allergy and waking more than 3 times a night were found to increase the risk of developmental delay.
Conclusion: The development and sleep patterns of patients with atopic dermatitis may be affected in early childhood. Patients with moderate-severe SCORAD index and eosinophilia should be considered for sleep problems. Children with atopic dermatitis, especially with sleep problems, food allergy, multiple siblings and low maternal education level should be evaluated for developmental delay, especially in gross motor development and should be closely monitored. Our study is the first study in the literature that evaluates sleep and early development of atopic dermatitis patients.