Yunus Nadi - hayatı ve eserleri (1879 - 1924)
Yunus Nadi - life and works (1879 - 1924)
Yazar: FERHAT EROĞLU
Danışman: PROF. DR. İZZET ÖZTOPRAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Biyografi = Biography ; Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History
Dizin: Basın tarihi = Press history ; Biyografi = Biography ; Cumhuriyet gazetesi = Cumhuriyet newspaper ; Gazeteciler = Journalists ; Gazeteler = Newspapers ; Nadi, Yunus = Nadi, Yunus ; Yeni Gün gazetesi = Yeni Gün newspaper

Özet:
Yunus Nadi, 1879 Fethiye doğumludur. İlk yazısı 1899'da Malumat'ta yayınlanmıştır. 1902'de Hukuk Mektebinin ikinci sınıfındayken tutuklanmıştır. Hapishane-i Umumi ve Midilli Kalesinde üç yıl geçirmiş, 28 Aralık 1904'te tahliye olmuş ve Fethiye'ye sürgüne gönderilmiştir. II. Meşrutiyet'ten sonra Tasvir-i Efkar ve İkdam gazetelerinde çalışmıştır. 30 Kasım 1910'da Selanik'te yayınlanan Rumeli gazetesinin Umur-ı Tahririye Müdürü, 1912'de Tasvir-i Efkar'ın başyazarı olmuştur. Meşrutiyetin ilk anlarında Osmanlıcılığı savunmuş, Balkan Savaşı esnasında milliyetçiliğe yönelmiştir. I. Dünya Savaşında İslamcılığı ve milliyetçiliği harmanlamış, 1915'in sonlarına dek İslamcılığı, 1916'dan itibaren milliyetçiliği üstte tutmuştur. 2 Eylül 1918'de Yeni Gün'ü yayınlamaya başlamıştır. 1919 Nisan'ının ortalarında tutuklanmış, 22/23 Mayıs 1919'a dek Bekirağa Bölüğünde kalmıştır. Wilson Prensipleri Cemiyeti'nin Kurucularından ve Wilson'a gönderilen muhtıranın imzacılarındandır. Ankara'da, Hakimiyet-i Milliye'de çalışmış ve Anadolu Ajansının fikir öncülerinden olmuştur. YOC içerisinde Kemalist bir çizgide durmuş, Halk Zümresi ve resmi TKF'ye katılmış, 1921 Anayasası çalışmalarında aktif bir rol üstlenmiştir. 9 Ağustos 1920'de yayınlanmaya başlayan ve sosyalist eğilimler taşıyan Anadolu'da Yeni Gün'ün yayın politikası Şubat 1921'e dek YOC - HZ - TKF ekseninde seyretmiştir. İlk anda, Sovyet Rusya ile dostluğu savunan, anti-emperyalist, sosyalist bir gazetedir. Sosyalist çizgisi 1921'den itibaren gerilemiş, sol atıflar sürmüş fakat sosyalizm öncelik olmaktan çıkmış, yerine yerli ve sol bir millicilik ikame edilmiştir. 1922 itibariyle Kemalist bir gazetedir. Ancak başından sonuna dek Ulusal Kurtuluşçudur. Misak-ı Milli konusunda tavizsiz davranmış, devrim sürecini desteklemiş, kamuoyunu hazırlama misyonu üstlenmiştir. Ardılı Cumhuriyet ise Kemalist Devrimin İstanbul'daki sesi olmuş, batıcı, seküler, modern bir ülke tahayyül etmiş, toplumu dönüştürmeyi amaçlamıştır. Yunus Nadi, 28 Haziran 1945'te Cenevre'de yaşamını yitirmiştir.

Abstract:
Yunus Nadi was born in Fethiye in 1879. His first article was published in Malumat in 1899. He was arrested during his second-grade at the Law School in 1902. He spent three years in Public Prison and Midilli Castle, was released on 28 December 1904 and exiled to Fethiye. In the Second Constitutional Era, he worked at the newspapers Tasvir-i  Efkar and İkdam. He became the editor of Thessaloniki newspaper Rumeli on 30 November 1910 and the lead author of Tasvir-i Efkar in 1912. He defended Ottomanism in the early Constitutional Era and tended towards Nationalism during the Balkan War. He blended Islamism and Nationalism during the World War I; Islamism took priority until the end of 1915 and Nationalism was in the forefront since 1916. He began to publish Yeni Gün on 2 September 1918. He was arrested in mid-April 1919 and stayed at Bekirağa Squadron until 22/23 May 1919. He was among the founders of the Community of Wilson Principles  and signatories of the memorandum submitted to Wilson. In Ankara, he worked at Hakimiyet-i Milliye and became one of the idea pioneers of the Anadolu Agency. He had a Kemalist attitude in the GAC, joined the Popular Front and official TCP, and took an active role in the preparation of 1921 Constitution. The editorial policy of Anadolu'da Yeni Gün, which began to be published on 9 August 1920 and had socialist tendencies, remained in the GAC-PF-TCP axis until February 1921. At first, it was an anti-imperialist, socialist newspaper advocating amity with Soviet Russia. Its socialist character declined since 1921, the left references have continued, but socialism ceased to be the priority, and a local and leftist nationalism was substituted instead. By 1922, it was a Kemalist newspaper. However, it was supporter of National Independence from beginning to end. It had an uncompromising stand regarding National Pact, supported the revolutionary process and undertook the mission of preparing public opinion. Its consecutive, Cumhuriyet became the voice of  Kemalist revolution  in Istanbul, have envisaged a Western-oriented, secular, modern country and aimed to transform society. Yunus Nadi died in Geneva on 28 June 1945.