Travmaya uğramış çocukların suçluluk-utanç duyguları ve bağlanma tarzlarının incelenmesi
Shame, guilt and attachment styles of traumatized children
Yazar: BURCU GÖKALP ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. TÜRKAY DEMİR
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-babaya bağlanma = Parental bonding ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Suçluluk duygusu = Guilt ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Cinsel istismar maruziyeti sonrasında çocukların yaşadığı suçluluk-utanç duygularının yaşamları üzerindeki olası etkilerini incelemek, cinsel istismar mağdurlarının bağlanma paternleriyle suçluluk-utanç duyguları ve ortaya çıkan psikiyatrik tanıların ilişkisini değerlendirmektir. 
Yöntem: Olgu ve karşılaştırma gruplarının her birinde yaş ve cinsiyet açısından birbirine eşitlenmiş 33 çocuk/ergen bulunmaktadır. Çalışmada Sosyodemografik veri formu, Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi- Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli- Türkçe Uyarlaması(ÇDŞG-ŞY-T/KD-SADS-PL), Suçluluk-Utanç Ölçeği(SUTÖ), Test of self-conscious affect for children and adolescents/ Çocuklar ve Ergenler için özbilinçlilik duygulanımları testi(TOSCA-C ve TOSCA-A), Çocuk Ana-baba İlişki Ölçeği, Ana-babaya Bağlanma Ölçeği(ABBÖ) kullanılmıştır.
Bulgular: Olgu grubundaki katılımcıların anneleri daha çok çalışan annelerden oluşmaktadır. Ancak çalışma koşulları genellikle ağırdır. Olgu grubunun ebeveynlerinin boşanma oranları karşılaştırma grubuna göre oldukça yüksektir. Olgu grubunda intihar düşüncesi olan katılımcıların oranı karşılaştırma grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksektir. Olgu grubundaki kızların utanç puanlarının karşılaştırma grubundaki kızlara oranla yüksek olduğu, ek olarak cinsiyet açısından farklara baktığımızda, kızların erkeklere göre suçluluk ve utanç puanlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Olgu grubundaki ergenlerin ebeveynlerine bağlanma kalitesinin karşılaştırma grubuna göre daha zayıf olduğu ancak az sayıda olan çocuk katılımcılarda bu durumun tersine olduğu görülmüştür. Çalışmamızın sonuçlarına göre utanç puanları arttığında çocukların genel işlevselliği azalmaktadır. Ayrıca anne-baba ile bağlanma kalitesi arttığında utanç ve suçluluk puanları azalmaktadır. 
Sonuç: Bulgularımız bağlanma kalitesi ve cinsel istismar maruziyetinin yakından ilişkili olduğunu destekler niteliktedir, ancak sebep-sonuç ilişkisinin daha net anlaşılabilmesi için uzunlamasına çalışmalara ihtiyaç vardır.  Travma ve suçluluk-utanç ilişkisinin de daha iyi anlaşılabilmesi için gözlemsel çalışmalar yapmak daha objektif olabilir.

Anahtar Kelimeler: Cinsel istismar, bağlanma, suçluluk, utanç

Abstract:
Purpose: The purpose of this study is to explore the effect of shame and guilt feelings on sexual abused child and to evaluate the link between shame-guilt feelings, attachment pattern and psychiatric diagnosis.
Method: The sample of each group consisted of 33 child and adolescents.  These groups were randomized to each other in terms of age and gender. Sociodemographic Data Forms, KD-SADS-PL, Shame-Guilt Scale, TOSCA-C, TOSCA-A, Child Parent Relationship Scale, The Parental Bonding Instrument-PBI are used in this study. 
Findings: Although the mothers of the participants in the case group consisted mostly working mothers, they generally had heavy working conditions Divorce percentage of the parents in the case group was significantly higher compared to the non-abused children and adolescents. Suicidal thoughts were significantly higher in the case group. Although there was no significant difference about the shame and guilt scores between case and comparison group, shame scores of the girls in the case group were significantly higher. In addition to this findings, both guilt and shame scores of the girl participants were significantly higher in the all subjects. Attachment quality of the cases of adolescent was weaker than comparison group but this finding was contrary in the smaller amount of child participant. According to the findings of our study, shame scores and overall functioning of children were reversely correlated. Moreover, when the attachment quality increased, guilt and shame scores declined as well.
Conclusions: 
Our findings consist the previous studies reported that the attachment quality and sexual abuse are closely relevant but longitudinal studies are needed to have better understanding of cause-effect relationship. To understand the trauma and guilt-shame relationship, it can be more objective to design studies observational and to explore trauma-related shame and guilt.

Key Words: Sexual Abuse, Attachment, Guilt, Shame