Yılmaz Güney sinemasında devlet temsili
The state presenting at the cinema Yılmaz Güney
Yazar: BURAK DURSUN
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT YAYLAGÜL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Devlet = State ; Güney, Yılmaz = Güney, Yılmaz ; Sinema = Cinema ; Temsil = Representation ; Türk sineması = Turkish cinema ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Yılmaz Güney sinemasında ?devlet? önemli bir kavramdır ve eleştirilerin odağındaki temel kurum olarak sunulmaktadır. Bu yüzden de bu çalışmada Yılmaz Güney sinemasında ?devlet temsili? incelenmiştir.Güney'in ?devlet?e eleştirel yaklaşmasındaki temel sebep ideolojik görüşünden kaynaklanmaktadır. Güney, bilindiği üzere sol görüşlü, Marksist ideolojiyi savunan bir sanatçıdır. Bunun doğrultusunda devleti, sınıfsal çatışmaların odağında görmektedir. Marksist ideolojiye göre ?devlet?, bir egemen sınıfın iktidar aracıdır. Bu araç sayesinde bir egemen sınıf, topluma hakimdir. Egemenler bu yapının devamını sağlamak için baskı yolunu kullanırlar. Bu doğrultuda polis, mahkeme, ordu gibi kurumlar onlar için önemlidir. Çünkü bu kurumlar yapının devamını sağlar. Fakat egemenler sadece baskı yoluyla iktidarlarını sağlamazlar. İdeoloji kavramı da egemenler için çok önemlidir. Bu sayede toplumda bir yanlış bilinç oluşturarak, egemenliklerini meşrulaştırırlar. Sinemanın da içinde yer aldığı ideolojik aygıtlar, egemen güçlerin iktidarını sağlamasında kullandığı bir araç olarak görülmektedir. Fakat sinema yalnızca egemen düşüncelerin üretildiği ve dağıtıldığı bir araç değil, eleştirel düşüncelerin kısmen de olsa topluma yayıldığı bir araçtır. Bu bağlamda Yılmaz Güney sineması egemen düşünceden bağımsız ve eleştirel bir sinema örneğidir.Yılmaz Güney sinemasının eleştirelliği, sansürün izin verdiği ölçüdedir. Güney'in film çektiği yıllardaki katı ve yasakçı sansür anlayışı muhalif sinema yapanların önünde bir set gibi durmuştur. Bunun yanında dönemin çalkantılı siyasal yaşamı da (12 Mart 1971 Muhtırası, 12 Eylül 1980 darbesi) özgür düşünceyi kısıtlayıcı nitelikte olmuştur. Fakat tüm bu olaylara rağmen Güney sinemasının eleştirel devlet anlayışında, herhangi bir değişme olmamıştır. Bu doğrultuda incelenen filmlerdeki ?devlet? temsiline, hem nicel hem de nitel olarak bakıldığında da bu sonuç gözükmektedir. Ele alınan filmlerin farklı dönemlerde seçilmiş olmasına rağmen aynı sonucu vermesi, Güney'in sinemasındaki ideolojik bütünlüğün bir göstergesidir.Anahtar Kelimeler: Yılmaz Güney, Devlet, Temsil, İdeoloji

Abstract:
?State? is a very important concept in the subjects of Yılmaz Guney?s cinematography and it is presented as the basic institution that stay in the center of critisisms. Therefore, in this paper, ?presenting the State? subject is examined.Primary reason for Guney?s judgemental approach to the ?State? originates from his ideological belief. As it is well known, Guney is an actor who advocates socialist, Marxist ideology. Along with this belief, he considers the State in the center of class conflicts. According to Marxist ideology, State is an instrument for the politically dominant class. Due to this instrument dominant class commands the society. Dominant classes use suppression on society to make sure the continuity of this structure. In according with this view, institutions like the police, law court are very important for them. Because these institutions make sure the continuity of the structure. However, dominant classes do not ensure their rulership only by suppression. The concept of ideology is also very important for them. Therefore, they legalize their rulership as creating a misleaded conscious in society. Ideological instruments which also include cinema are seen as the tools for dominant classes to use to maintain their power. On contrary, cinema is not only an instrument by which dominant thoughts are produced and distributed, but also it is a tool by which the judgemental thoughts are also reflected even partially. In this context, Yılmaz Guney?s cinema is a judgmental example as being unattached to the dominant beliefs.The critism of Yılmaz Guney?s cinema exists to the extent of the allowence which is determined by censureship. The rigid and prohibitory censure enforcements standed as barriers in front of the oppositionist cinema producers in the years of Guney was casting films. Besides, the turmoil in the politic life in those time periods (March 12, 1971 governmental warning, September 12, 1980 revolution) constrained the freedom of speech. However, despite of all these events, there has not any changes in the judgemental state thought in the Guney?s cinema. Accordingly, this result is seen when looked at the presentation of State both from the quantitive and qualitative views in the examined films. Although the films which have been selected from different periods of time have the same results shows the manifestations of ideological integrity of Guney?s cinema.Key Words:Yılmaz Güney, State, presenting, ideologi.