Anabolik androjenik steroid stanozololün sıçan kalp dokusunda apopotoz mekanizması üzerine etkisi
Determination of anabolic androgenic steroid stanozolol's effects on apoptosis mechanisms in rat cardiac tissue
Yazar: MEHTAP KARA
Danışman: PROF. DR. BÜKET ALPERTUNGA
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology ; Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Anabolik ajanlar = Anabolic agents ; Androjenler = Androgens ; Apoptozis = Apoptosis ; Kalp = Heart ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Steroidler = Steroids ; Steroidler = Steroids ; Sıçanlar = Rats ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Anabolik androjenik steroid (AAS) ilaçlar erkeklik hormonu olan testosteronun sentetik türevleridir. AAS'ler terapötik kullanımlarının yanı sıra suprafizyolojik dozlarda sporcular tarafından suistimal edilmektedirler. Stanozolol yaygın olarak kullanılan 17α-alkillenmiş AAS türevidir. Bu tez çalışmasında stanozololün sıçan kalp dokusunda oksidatif stres ve mitokondriyal apoptoz yolağı üzerine etkisi araştırıldı. 34 Sprague Dawley erkek sıçan 5 gruba ayrıldı (kontrol, vehükül-kontrol, steroid, vehikül kontrol-egzersiz ve steroid-egzersiz). Steroid gruplarına 5mg/kg stanozolol, vehikül gruplarına 1ml/kg propilen glikol s.c uygulandı. 28 gün sonra sakrifiye edilen hayvanların kalp dokusunda oksidatif stres ve apoptoz parametreleri değerlendirildi. Çalışmamızın sonuçlarına göre, glutatyon (GSH) değerleri açısından anlamlı fark gözlenmemişken malondialdehit (MDA) değerleri açısından vehikül kontrol-egzersiz grubunun diğer tüm gruplardan anlamlı derecede düşük olduğu tespit edildi (p<0,05). Stanozolol uygulamasının protein karbonil (PC) değerini kontrole kıyasla artırdığı tespit edildi (p<0,05). Vehikül-kontrol grubunda, diğer tüm gruplar ile kıyaslandığında anlamlı derecede yüksek PC değeri tespit edilmiştir (p<0,05). Kalp dokusunda TUNEL yöntemi ile stanozolol uygulamasının apoptozu tetiklediği ancak egzersiz varlığında bu etkinin anlamlı olarak azaldığı tespit edilmiştir. İmmünohistokimya değerlendirmelerinde süperoksit dismutaz (SOD) boyanması açısından bir fark gözlenmedi. Sitokrom-c boyanma yoğunluğunun steroid grubunda en yüksek olduğu ve katalaz (CAT) boyanmasının steroid ile steroid-egzersiz gruplarında orta derece yoğunlukta olduğu belirlendi. Sonuç olarak stanozolol uygulamasının kalp dokusunda apoptozu, GSH ve MDA değerlerini etkilemeden artırdığı sonucuna varılabilir.

Anahtar Kelimeler: Stanozolol, Oksidatif stres, Kalp dokusu, Apoptoz,
İmmünohistokimya

Abstract:
Anabolic androgenic steroids (AAS) are synthetic derivatives of the male hormone testosterone. Besides AAS's usage for therapeutical purposes, they are also abused by athletes at supraphysiological doses. Stanozolol is a widely used 17α-alkylated AAS derivative. The effects of stanozolol on oxidative stress parameters and mitochondrial apoptosis pathway were investigated in heart tissue of rats. 34 male Sprague Dawley rats were divided into 5 groups (control, vehicle-control, steroid, vehicle control-exercise and steroid-exercise). Animals were subcutenously treated with 5 mg/kg stanozolol for steroid groups and 1ml/kg propylene glycol for vehicle-control group. After 28 days, animals were sacrificed and oxidative stress and apoptosis parameters in cardiac tissue were evaluated. According to our results, vehicle control-exercise group had significantly decreased malondialdehyde (MDA) levels compared to other groups (p<0,05), while no significant difference was detected in terms of glutathione(GSH) values. Increased protein carbonyl (PC) levels have been detected with stanozolol administration (p<0,05). Significantly increased PC levels were detected in vehicle-control group compared to all groups (p<0,05). By using TUNEL assay in cardiac tissue, it has been demonstrated that stanozolol treatment triggers apoptosis, while this effect is significantly reduces in the presence of exercise. In the immunohistochemical assessment, there were no significant difference between groups in terms of superoxide dismutase(SOD) staining. It has been evaluated that cytochorome-c staining intensity was highest in steroid group and  catalase(CAT) staining was evaulated to be moderate in steroid and steroid-exercise groups. Consequently, it can be concluded that stanozolol administration induces apoptosis in cardiac tissue without affecting GSH and MDA levels.

Key Words: Stanozolol, Oxidative stress, Heart tissue, Apoptosis,
Immunohistochemistry