Yeşil binalarda yangın güvenliği ve risk analizi
Fire safety and risk analysis in green buildings
Yazar: GÖRKEM MUSTAFA YENİAY
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZGÜNLER
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Yangın = Fire ; Yangın güvenliği = Fire safety ; Yeşil yapı = Green building

Özet:
Gün geçtikçe gezegenimizin kaynakları hızla tükenmekte ve bu durum sürdürülebilirlik kavramının önemini daha da artırmaktadır. Özellikle sanayi devriminden sonra hızını arttıran bu süreç, gelecekte nesillere kaynakları tükenmemiş ve yaşanabilir bir dünya bırakmak adına sürdürülebilirliğin teşvikine yönelik çalışmaları zorunlu kılmıştır. Söz konusu çalışmaların, çevre üzerindeki tahribatta büyük paya sahip olan yapı sektörüne yansıması ise yeşil bina kavramının ortaya çıkmasını sağlamıştır.
Yeşil binalar; sürdürülebilir, enerji tasarrufu sağlayan, kaynakları verimli kullanan, çevre dostu yapılardır. Bu nitelikleri yapının tasarım, proje, inşaat, işletme ve nihayetinde kullanım ömrü sonunda parça yenilenmesi veya yeniden kullanımı da dahil olmak üzere tüm yaşam döngüsü boyunca taşımaktadır. Ancak yeşil bina sıfatı kazanmak için bina tasarımında yer alan veya işletme sürecinde sonradan eklenen uygulamalar, yapı ve kullanıcılar için tehlike yaratabilecek önemli yangın riskleri içerebilir. Bu uygulamalar arasında; çift cidar cephe, güneş tüpü gibi sürdürülebilir yapı tasarımları, PV panel, rüzgar türbini, akü depolama sistemi vb. alternatif enerji kaynakları, yapı kabuğunda kullanılan yalıtım malzemeleri, atık depolama bölümleri gibi birçok eklenti yer almaktadır. Diğer yapılarda pek karşılaşılmayan, yeşil binalara özgü bu eklentilerin oluşturabileceği ek yangın riskine yönelik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. 
Bu tez çalışması ile amaçlanan, yeşil binalarda oluşabilecek ek yangın risklerini incelemek ve analizini yapmak, yeşil nitelikli eklentilere yönelik tehlikeleri belirleyerek kapsamlı bir risk analiz tablosu oluşturmak, söz konusu risklerin yaratacağı potansiyel tehlikelere karşı farkındalık oluşturarak gelecek yeşil bina uygulamaları için rehber oluşturmasını sağlamaktır. Ayrıca tez kapsamında yeşil bina eklentilerine yönelik Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerinin yerindeliğinin sorgulanması ile Türkiye'de mevcut kullanıma sahip yeşil bina sertifika sistemlerinin yangın güvenliği açısından incelemesi de yapılmıştır.
Tez amacı doğrultusunda kapsamlı bir literatür taraması yapılmış olup yeşil binalarda yangın risk analizine yönelik değerlendirme için anket çalışması yapılmıştır. Çalışma sonunda elde edilen verilerin analizi yapılarak sonuçlar değerlendirilmiştir. Literatür taraması sonucu belirlenen 20 yeşil bina eklentisinden 9 tanesinin önlem almayı gerektirir risk seviyesinde çıktığı görülmüştür. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda alınması gereken tedbirler ve mevzuat açısından yapılması gereken iyileştirmeler belirtilmiştir.

Abstract:
The resources of our planet are being depleted rapidly day by day and this situation increases the importance of the concept of sustainability. This process, which accelerated especially after the industrial revolution, necessitated studies for the promotion of sustainability in order to leave a livable world with unextinct resources for future generations. The reflection of these studies on the construction sector, which has a large share in the destruction on the environment, has led to the emergence of the green building concept.
Green buildings are sustainable, energy-saving, resource-efficient, environmentally friendly structures. It carries these qualities throughout the entire life cycle of the building, including design, project, construction, operation, and ultimately part replacement or reuse at end of life. However, applications included in the building design or added later in the operation process in order to gain the title of green building may contain significant fire risks that may pose a danger to the building and users. Among these applications, there are many add-ons such as sustainable building designs such as double-skin facade, solar tube, alternative energy sources such as PV panels, wind turbines, battery storage systems and insulation materials used in the building envelope and waste storage sections. There is a need for studies that include these add-ons specific to green buildings, which are not encountered in other buildings, can create additional fire risk.
The aim of this thesis is to examine and analyze the additional fire risks that may occur in green buildings, to create a comprehensive risk analysis table by to determining the dangers for green qualified add-ons, to create a guide for future green building applications by creating awareness against the potential dangers that these risks will create. In addition, within the scope of the thesis, the relevance of the provisions of the Regulation on the Protection of Buildings from Fire for green building add-ons were questioned and the existing green building certification systems in Turkey were examined in terms of fire safety.
In line with the purpose of the thesis, a comprehensive literature review was made and a survey study was conducted for the evaluation of fire risk analysis in green buildings. The results were evaluated by analyzing the data obtained at the end of the study. It has been observed that 9 of the 20 green building add-ons determined as a result of the literature review are at the risk level that requires taking precautions. In line with the results obtained, measures to be taken and improvements to be made in terms of legislation are stated.