Yaşlı bireylere akılcı ilaç kullanımıve farkındalığın geliştirilmesi için evde uygulananhemşirelik girişimlerinin etkisi
Rational use of drugs in elderly individuals and applied at home to develop   awareness effect of nursing initiatives
Yazar: TUĞÇE SALBUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜŞRA ALTINEL ; DOÇ. DR. AYŞE ÇAL
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma; yaşlı bireylere ev ziyareti yolu ile akılcı ilaç kullanımı ve farkındalığın geliştirilmesi için uygulanan hemşirelik girişimlerinin etkisini değerlendirmek amacıyla prospektif, randomize kontrollü, ön test- son test kontrol grup desenli deneysel desende yürütülmüştür. Kırsal bir alanda yaşayan 65 yaş ve üzeri 74 yaşlı birey (Müdahale grubu:37; Kontrol grubu:37) ile çalışma tamamlanmıştır. Yedi hafta boyunca müdahale grubuna uygulanan girişimler; akılcı ilaç kullanımını ve farkındalığını artırmaya yönelik ev ziyareti yolu ile eğitim, danışmanlık, broşür ve ilaç kutusu verilmesine yönelik uygulamalardan oluşmaktadır. Kontrol grubuna herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Araştırma verileri Eylül- Aralık 2022 tarihleri arasında yüz yüze görüşme yöntemi ile yaşlı tanıtım formu, Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği ve Akılcı İlaç Kullanımı Farkındalığı Ölçeği ile toplanmıştır. Veriler Mann Whitney U ve Wilcoxon testi kullanılarak analiz edilmiştir. Evde uygulanan hemşirelik girişimleri sonrası müdahale grubunun Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği puan ortalamasının kontrol grubuna göre arttığı ve akılcı ilaç kullanımı ve farkındalık geliştirilmesine yönelik girişimlerin etkili olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Müdahale grubunun hemşirelik girişimleri sonrası Akılcı İlaç Kullanımı Farkındalığı Ölçeği puan ortalamasının kontrol grubuna göre arttığı, akılcı ilaç kullanımı ve farkındalık geliştirilmesine yönelik evde uygulanan hemşirelik girişimlerinin etkili olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç olarak yaşlı bireylere ev ziyareti yolu ile akılcı ilaç kullanımı ve farkındalığın geliştirilmesi için uygulanan hemşirelik girişimlerinin yaşlı bireylerde akılcı ilaç kullanımı ve farkındalığını olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda yaşlı bireylere akılcı ilaç kullanımı ile ilgili eğitimler periyodik olarak düzenlenmeli ve ev ortamında da akılcı ilaç kullanımını denetlemek için düzenli aralıklarla hemşireler tarafından ev ziyaretleri planlanmalıdır.

Anahtar sözcükler: Akılcı ilaç kullanımı; ev ziyareti; hemşirelik; yaşlı

Abstract:
This work; The study was conducted in a prospective, randomized controlled, pretest-posttest control group experimental design in order to evaluate the effect of nursing interventions applied to the elderly through home visits to raise awareness and rational drug use. The study was completed with 74 elderly individuals aged 65 and over (Intervention group: 37; Control group: 37) living in a rural area. Interventions applied to the intervention group for seven weeks; It consists of practices aimed at raising rational drug use and awareness through home visits, training, counseling, brochures and medicine boxes. No intervention was applied to the control group. The research data were collected between September and December 2022 by face-to-face interview method, the elderly introduction form, the Rational Drug Use Scale and the Rational Drug Use Awareness Scale. Data were analyzed using Mann Whitney U and Wilcoxon tests. It was determined that the Rational Drug Use Scale mean score of the intervention group increased after the nursing interventions applied at home compared to the control group, and interventions for rational drug use and awareness raising were effective (p<0.05). It was determined that the mean score of the Rational Drug Use Awareness Scale after the nursing interventions of the intervention group increased compared to the control group, and the nursing interventions applied at home for rational drug use and awareness development were effective (p<0.05). As a result, it was determined that nursing interventions applied to raise awareness and rational drug use through home visits to elderly individuals positively affect rational drug use and awareness in elderly individuals. In line with these results, trainings on rational drug use should be organized periodically for elderly individuals, and home visits should be planned by nurses at regular intervals in order to monitor rational drug use in the home environment.

Key words: Elderly; home visit; nursing; rational drug use