Ergenlerde iyi oluşun yordanmasında duygu düzenleme becerileri ve duygusal özerklik
Emotion regulation skills and emotional autonomy in predicting well-being in adolescents
Yazar: HASAN FATİH CANKURT
Danışman: PROF. DR. NURSEL TOPKAYA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal özerklik = Emotional autonomy ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
Bu araştırmanın amacı,ergenlerde duygu düzenleme becerileri ve duygusal özerkliğin iyi oluş ile ilişkisini  incelemektir.Araştırmanın örneklemini, Ordu'nun Fatsa ilçesinde bulunan  on dört ortaöğretim kurumunun 9.,10.,11. ve 12. sınıflarında öğrenim görmekte olan 495'i (%51.4) kız ve 468'i (%48.6) erkek olmak üzere toplam 963 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma verilerini toplamak amacıyla, katılımcıların iyi oluşlarını ölçmek için ''Epoch Ergenler İçin Beş Boyutlu İyi Oluş Modeli Ölçeği '', duygu düzenleme becerilerini ölçmek için ''Duygu Düzenleme Ölçeği'', duygusal özerklik düzeylerini ölçmek için ''Duygusal Özerklik Ölçeği'' ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır.

Araştırma sonucunda ergenlerde bastırma duygu düzenleme becerisi iyi oluşun negatif anlamlı yordayıcısı iken; yeniden değerlendirme duygu düzenleme becerisi ve duygusal özerklik iyi oluşun pozitif anlamlı yordacısı olarak bulunmuştur. Duygu düzenleme becerilerinden yeniden değerlendirme ve bastırma ile duygusal özerklik bir bütün olarak ergenlerde iyi oluşun yaklaşık olarak %29'unu açıklamaktadır. Ergenlerde beş boyutlu iyi oluş modelinin alt boyutları olan bağlılık, kararlılık, iyimserlik, ilişkililik ve mutluluğu, yeniden değerlendirme duygu düzenleme becerisi ve duygusal özerklik pozitif yönde yordamaktadır. Bastırma duygu düzenlenme becerisi, iyi oluşun kararlılık boyutunun pozitif anlamlı bir yordayıcısı iken; ilişkililik ve mutluluk boyutlarının negatif anlamlı bir yordayıcısı olduğu; bağlılık ve iyimserlik boyutlarını yordamadığı saptanmıştır. Araştırma bulgularına göre duygusal özerklik düzeyleri yüksek, yeniden değerlendirme duygu düzenleme becerilerini sıklıkla kullanan ve bastırma duygu düzenleme becerisini nadiren kullanan ergenlerin iyi oluş düzeyleri yüksektir.




Araştırma sonucunda ergenlerde bastırma duygu düzenleme becerisi iyi oluşun negatif anlamlı yordayıcısı iken; yeniden değerlendirme duygu düzenleme becerisi ve duygusal özerklik iyi oluşun pozitif anlamlı yordacısı olarak bulunmuştur. Duygu düzenleme becerilerinden yeniden değerlendirme ve bastırma ile duygusal özerklik bir bütün olarak ergenlerde iyi oluşun yaklaşık olarak %29'unu açıklamaktadır. Ergenlerde beş boyutlu iyi oluş modelinin alt boyutları olan bağlılık, kararlılık, iyimserlik, ilişkililik ve mutluluğu, yeniden değerlendirme duygu düzenleme becerisi ve duygusal özerklik pozitif yönde yordamaktadır. Bastırma duygu düzenlenme becerisi, iyi oluşun kararlılık boyutunun pozitif anlamlı bir yordayıcısı iken; ilişkililik ve mutluluk boyutlarının negatif anlamlı bir yordayıcısı olduğu; bağlılık ve iyimserlik boyutlarını yordamadığı saptanmıştır. Araştırma bulgularına göre duygusal özerklik düzeyleri yüksek, yeniden değerlendirme duygu düzenleme becerilerini sıklıkla kullanan ve bastırma duygu düzenleme becerisini nadiren kullanan ergenlerin iyi oluş düzeyleri yüksektir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between emotion regulation skills, emotional autonomy, and well-being in adolescents..The sample of the study consists of a total of 963 high school students, 495 (51.4%) girls and 468 (48.6%) boys, studying in the 9th, 10th, 11th, and 12th grades of fourteen secondary education institutions located in Fatsa district of Ordu. To collect the research data, the "Epoch Measure of Adolescent Well-Being" was used to measure the well-being of participants, the "Emotion Regulation Scale" to measure emotion regulation skills, the "Emotional Autonomy Scale" to measure levels of emotional autonomy, and a personal information form.

Pearson correlation analysis and multiple linear regression analysis were used in the analysis of the data. The results of the study found that the suppression emotion regulation skill is a negative significant predictor of well-being in adolescents, while reappraisal emotion regulation skill and emotional autonomy are positive significant predictors of well-being. Together, the reappraisal and suppression emotion regulation skills and emotional autonomy explain approximately 29% of well-being in adolescents. The sub-dimensions of the five-dimensional well-being model in adolescents, which are engagement, perseverance, optimism, connectedness, and happiness, are positively predicted by the reappraisal emotion regulation skill and emotional autonomy. The suppression emotion regulation skill was found to be a positive significant predictor of the perseverance dimension of well-being, while it was a negative significant predictor of the connectedness and happiness dimensions and did not predict the engagement and optimism dimensions. According to the findings of the research, adolescents with high levels of emotional autonomy, who frequently use reappraisal emotion regulation skills, and who rarely use suppression emotion regulation skills have high levels of well-being.