Türkiye sineması'nda 2000 sonrası filmlerde anti-kahraman olgusu
The fact of anti-hero in the movies of Turkish cinema after 2000
Yazar: RÜYA DELİCE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DİLEK TUNALI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Film Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Film = Film ; Kahramanlar = Heroes ; Sinema = Cinema ; Sinema tarihi = Cinema history ; Türk sineması = Turkish cinema ; Yeşilçam = Yeşilçam

Özet:
Son dönem yazınsal ve görsel anlatılarda oldukça sık kullanılan bir kavram olan anti-kahraman, doğduğu modern çağın karmaşık ruhuna uygun bir yapıyla donatılan, tek bir formülasyona ve kesin niteliksel sınırlara sahip olmayan bir olgudur. İlk olarak yazınsal anlatılarda varlık gösteren anti-kahraman kavramının kökensel geçmişi, kavramı ilk kullanan kişi olarak bilinen Dostoyevski'nin yarattığı "Yeraltı Adamı"na dayanmaktadır. Dostoyevski, yozlaşmanın, adaletsizliğin, bencilliğin ve çıkarların hâkim olduğu 19.yy modern dünyasının değişen yüzüne karşı; hissettiklerini, korkularını, endişelerini ya da düzene karşı getirdiği eleştirilerini bir anlamda anti-kahraman temsili olan "Yeraltı Adamı"yla aktarmıştır. Dolayısıyla bu noktadan itibaren anti-kahraman, yeni dünyanın değişen politik, kültürel, tarihsel, toplumsal dinamiklerinin tasarladığı hikâyelerin, kusurlu ve eksik temsilleri olmuştur. 
Türkiye Sineması'nın başlangıcından beri anlatılan "iyi, ahlaklı, dürüst" insan hikâyeleri de, değişmeye başlayan toplumsal ve kültürel pratiklerle beraber, yerini "iyi ve kötü" ayrımının yapılamadığı anti-kahraman temsillerine bırakmıştır. Toplumsal normlara uyum sağlamakta zorlanan, yalnız, edilgen, başarısız ve çoğu zaman kötü alışkanlıklarıyla sunulan anti-kahramanlar, günümüz sinemasının odağına yerleşen yeni bir temsil biçimini ifade etmektedir. Böylece Yeşilçam Sineması'nın gelenekselleşmiş kahraman sunumu, Yeni Türkiye Sineması'nın farklılaşmış formu olan anti-kahramanlarla birlikte kırılmıştır. 
Çalışmada, edebi bir terim olarak ortaya çıkan anti-kahraman kavramının nasıl bir yol takip ettiği, hangi değerler sistemine gönderme yaptıkları, niteliklerinin ve sınırlarının neler olduğu saptanmış ve bu yeni temsil şeklinin Türkiye Sineması'nda nasıl bir karşılık bulduğu, değişen sosyo-kültürel yapının detaylarıyla birlikte tartışılmıştır. Bu bulgular sonucunda, 2000 sonrası Türkiye Sineması'ndan seçilen beş örnek film üzerinden, tüm hataları, eksiklikleri ve kusurlarıyla sisteme karşı eleştirel bir figür olarak inşa edilen anti-kahramanların, gücünü erk ve iktidarın yüceliğinden sağlayan bir temsil şekline dönüşümünün nedenleri açıklanmıştır.

Abstract:
Anti- hero, a concept which has recently been widely used in literary and visual illustrations, is a matter of fact, that has been formed in accordance with the complicated essence of the modern era in which it was born, and that has no single formulation and no exact qualitative borderline. Anti -hero concept, firstly appeared in literary narrations, dates back to "Zapiski iz podpolya" by Dostoyevski. In the anti-hero "Zapiski iz podpolya", Dostoyevski depicted his feelings, worries or  critique against the new system and against the modern society of the 19th century in which corruption, injustice, egoism and self-interest dominate. In consequence, anti-hero has been the missing and defected representation of the stories designed by the consistently changing political, cultural, historical and social dynamics of the new world. 
In accordance with the social and cultural practices which have started to change, the stories of "the good, moral, honest person" told since the beginning of Cinema of Turkey, have been abandoned to the anti-hero representations, in which there is no distinction between "good and bad". Anti - heroes, who have difficulty in complying with the social norms, who are alone, passive, unsuccessful and mostly presented with their bad habits, signify the new representations which have become the focus of contemporary cinema. Consequently, the ritualised hero represenation of Yeşilçam Cinema has been  destroyed with the anti-heroes, the differentiated form of  New Turkish Cinema .
In the academic work, the course of the concept of anti-hero, emerged as a literary term, the value systems it referred to, its qualifications and borderlines have been detected, and how this new representation has its corresponding in the Cinema of Turkey has been discussed with the details of changing socio-cultural framework. As a result of the findings, the causes of transformation of anti hero, which was formed as a critical figure against the system with all its errors, deficiencies and defects, into a representation, empowered by the supremacy of power and rulership, have been illustrated based on five sample films selected from The Cinema of Turkey after 2000.