İç mimarlıkta sürdürülebilirliği hedefleyen tasarım bağlamında yeşil bina değerlendirme sertifika sistemlerinin irdelenmesi
Analysis of green building assessment certificate systems in the context of sustainability-oriented design in interior architecture
Yazar: SİNAN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. S. BANU GARİP
İstanbul Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimari Tasarım Ana Bilim Dalı / İç Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Gelişen teknoloji ve artan nüfus tüketilen enerji-hammadde miktarını arttırırken enerji talebinin ve atıkların büyük bir bölümünü yapı sektörü oluşturmaktadır. Artan enerji talebi ekonomik ve çevresel zorluklara yol açarken hammadde talebiyle birlikte doğal kaynaklara ve habitata zarar vermektedir.

Teknoloji ve nüfustaki üstel gelişme ve artış sebebiyle şehirlerde birçok yapının yerine yenisi gelerek iç mimari talep oluşturmakta ve uzun yıllar var olmaya devam edecek yapılarda da işlevsel mekan yenilemesine gerek duyulmaktadır. İç mimarlık alanındaki bu geniş inşaat hacminin de enerji-hammadde kullanımına etkisi üstel olacağından çevresel negatif etkileri azaltan ve tüketimi kontrol altına alan verimli tasarıma yönelmek, tasarım-yapım-yıkım aşamalarını yeşil standartlara uygun yönetmek gerekmektedir.

Bu süreçte iç mimarın önemli bir rolü olduğu açıktır. Tasarımcının bilinçlenmesi ve geçmiş teknikleri öğrenip yeni teknolojileri sahiplenmesi gerekmektedir. İç mimarın çevre bilinci ile tasarım yapabilmesi için, yapım-yıkım çalışmalarının oluşturduğu etkilerin göstergelerini ayırt edebilmesi ve bu göstergelerin teşkil ettiği problemlerin farkında olması gerekmektedir. Bu kapsamda anlaşılma aşamasından benimsenme aşamasına geçen sürdürülebilir yöntemin gereklerini iç mekan öğelerinde incelemek, yapılacak tasarım hakkında doğru soruların sorulmasına yardımcı olacaktır.

Bu tez çalışması kapsamında iç mimari tasarımların enerji, malzeme ve işçilik kullanımının çevresel etkilerini değerlendirebilmek için sürdürülebilirliğe ilişkin kriterleri benimsemiş yeşil bina değerlendirme sistemleri incelenmiştir. Yeşil bina değerlendirme sistemleri uzun yıllardır uygulanmakta olsa da çoğunlukla mimari ölçekte değerlendirilmiş ve iç mekan öğelerinin gerektiği gibi değerlendirmeye alınmadığı görülmüştür. Yapı inşasında önemli bir yol gösterici olan bu değerlendirme kriterlerinin sürdürülebilir bir gelecek anlayışına doğru yönelen iç mimari uygulamalarda da etkin olarak kullanılması kaçınılmazdır.

Bu bağlamda bu tez çalışmasında, mevcut ulusal ve uluslar arası değerlendirme sistemlerinin iç mimarlık ölçeğinde incelenmesi, sürdürülebilir ve ekolojik mekan tasarımı bağlamında kapsamların sorgulanması amaçlanmıştır.

Çalışmanın ilk bölümünde; iç mimarlıkta sürdürülebilirlik ve ekolojik tasarımın önemi ve gerekliliğine değinilerek problem dahilindeki amaca yönelik sorgulamanın hangi kapsam ve yöntemle işlendiği belirtilmiştir.

İkinci bölümde; yapı sektöründe iç mimarlığın yeri ve sürdürülebilirliğin önemi üzerine literatür taraması ortaya konmuş, gerekli tespitler ve tanımlar yapılmıştır.

Üçüncü bölümde; yapılan literatür araştırmaları sonucu tespit edilen iç mekanda sürdürülebilirlik ve ekolojik tasarım için önemli olan belirleyiciler ele alınmış ve etkin tasarım yöntemleri irdelenmiştir.

Dördüncü bölümde; yaygın yeşil bina sertifika sistemleri ele alınmış ve tezin amacı doğrultusunda iç mimarlık disiplini açısından kapsamları incelenmiştir.

Beşinci bölümde; dördüncü bölümde ele alınan sertifika sistemlerinden LEED, SKA Rating ve BEST sertifikalarının iç mimarlığa uygun kriterleri detaylı biçimde ele alınmış, iç mimarlıkta önemli olan mekânsal öğeler ve sürdürülebilir belirleyiciler doğrultusunda karşılaştırma tabloları yardımıyla irdelenmişir. Sertifika sistemlerinin iç mimarlık ölçeğine uyum ve yeterlilikleri, kapsam farklılıkları, kriter ağırlıkları ve eğilimleri gösterilmiştir.

Altıncı bölümde; kriter kontrol listesi içerikleri ve karşılaştırma tablolarından elde edilen bulgular doğrultusunda, yeşil bina değerlendirme sertifikalarının iç mimarlık ölçeğinde de doğru ve yeterli birer araç haline gelmeye başladıkları ancak belirli mesleki öğelerin henüz kapsam dahiline girmedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte ulusal değerlendirme uygulamasının bu alanda yetersiz kaldığı görülmüştür. Değerlendirme araçlarının sınırı, gelecekteki engeller ve çözümler tartışılmış, konuyla ilgili çeşitli öneriler getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İç mimarlıkta sürdürülebilirlik, Yeşil Bina Sertifikası, İç mekân değerlendirmesi

Abstract:
While the advancements in technology and increasing population increases the energy-raw material consumption, the building sector is responsible for the majority of energy demand and waste. As increasing energy demand leads to economic and environmental challenges, combined with raw material demand, this demand damages natural resources and the habitat.

Technology and exponential growth and increase in population lead interior design demand where various new structures emerge in the cities and there is the need for functional space renewal in structures that will continue to exist for long years. Since this large construction volume in interior architecture field will have an exponential impact on energy-raw material use, it is necessary to direct to an efficient design that decreases negative environmental impacts and controls consumption as well as to manage design-construction-demolition stages according to green standards.

It is clear that the interior architect has an important role in this process. The designer must gain awareness, learn previous techniques and adopt new technologies. Interior architecture must distinguish the indicators of the effects of construction-demolition study and be aware of the problems represented with these indicators to design with environmental awareness. Within this scope, analysing sustainable method requirements of interior space elements from understanding stage to adopting stage will help to ask the right questions regarding design.

In this thesis study, green building assessment systems that adopted sustainability-related criteria assessing environmental impacts of energy, material and labour used in interior architecture design ara analyzed. Although green building assessment systems have been applied for a long time, these systems are mainly assessed under architectural scale and it is seen that these systems are not considered from an interior architecture perspective. It is inevitable to use these assessment criteria which are the important guides in structure construction effectively in interior architecture oriented to a sustainable future.

Within this context, the purpose of this thesis study is to analyse current national and international assessment systems in interior architecture scale and to question the extent of these systems for sustainable and ecologic space design.

The first section of this study explains the necessity of this subject, the scope of the problem and adopted methods.

The second section presents a literature review on interior architecture in the building sector and the importance of sustainability and necessary evaluations and definitions are provided.

The third section analyzes the leading determinants of sustainable and ecologic interior space as a result of literature research  and effective design methods.

The fourth section discusses green building certificate systems and their extent in line with interior design discipline.

The fifth section analyzes spatial elements that are important for interior design and sustainable determinants by using comparison tables. Interior architecture scale compliance and sufficiency, scope differences, criteria weights and tendencies of the certificate systems are shown.

The sixth section presents the findings of this study that shows while green building assessment certificates are becoming correct and sufficient tools at interior architecture scale but still selected professional elements fail to be included within the scope based on the data obtained from criteria checklist content and comparative tables. However, it was seen that the national assessment application is insufficient in this field. The limitation of assessment tools, future barriers and possible solutions are discussed and various recommendations regarding this subject are presented.

Keywords: Sustainability in interior architecture, Green building certificate, interior space assessment