COVİD-19 tedavilerinin uzun dönem etkilerinin incelenmesi ve post-COVİD sendromu ile ilişkisi
Analysis of the long-term effects of COVİD-19 treatments and its relationship with post-COVİD syndrome
Yazar: ÖZGENUR GERİDÖNMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYDAR BAĞDATLI
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı / Klinik Eczacılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Akut solunum sendromu virüsü-2 (SARS-CoV-2) tarafından meydana gelen koronavirüs hastalığının (COVID-19) akut döneminde, hastalarda başta ateş ve öksürük olmak üzere çeşitli semptomlar meydana gelmiştir. Bu süreci ayaktan atlatabilenler olduğu gibi bazı hastalar COVID-19 nedeniyle hastanede tedavi görmüştür. COVID-19 dönemi sonrasında post-COVID-19 sendromu olarak adlandırılabilen ve hastalığı atlatmış kişilerin devam eden ya da yeni meydana gelen bazı semptomlar yaşayabildiği gözlenmiştir. Bu çalışmaya 01.09.2021 ile 31.03.2022 tarihleri arasında, bir devlet hastanesinin ilgili servislerinde en az bir gece yatışı sonrası taburcu olan, 118 COVID-19 hastası ve 47 pnömoni hastası olmak üzere toplamda 165 hasta dahil edilmiştir. Araştırma kapsamında çalışmaya dahil edilen kişilere hastanede uygulanan ilaç tedavileri incelenmiş, hastane yatışlarından yaklaşık 10 ay sonra telefon aracılığıyla ulaşılmış ve çalışma öncesinde belirlenen bazı semptomları yaşayıp yaşamadıkları sorgulanmıştır. Bunun sonucunda COVID-19 tanılı hastalarda, pnömoni tanılı hastalara göre taburculuk sonrasındaki süreçte tat veya koku kaybı ve saç dökülmesi semptomlarının daha fazla; nefes darlığı ve göğüs ağrısı semptomlarının ise daha az gözlendiği tespit edilmiştir. Bu dördü dışında kalan semptomlarda ise her iki grupta da benzer sonuçlar gözlenmiş olduğundan dolayı post-COVID-19 semptomu olarak düşünülen semptomların aslında hastalığın kendisinden değil neden olduğu pnömoniden kaynaklanabileceği düşünülebilir. Ayrıca hastane yatış sürecinde parasetamol ve nonsteroidal antiinflamatuar ilaçları kullananlarda tat veya koku kaybı semptomu yaşanma ihtimalinin daha yüksek olabileceği çalışmamızca gözlenmiş olup, ilaçlar ile semptomlar arasındaki ilişkinin incelenmesi ve yorumlanabilmesi için ileri çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.

Abstract:
During the acute period of the Coronavirus pandemic, which was caused by acute respiratory syndrome virus-2, patients suffered from various symptoms; primarily fever and cough. Although some patients were lucky to be mildly affected by the disease, other were hospitalized due to serious infections and symptoms. It was also observed that those recovered from the disease and discharged from the hospitals suffered from similar symptoms later on, which can also be called post-COVID-19 syndrome. This study included 165 patients, including 118 COVID-19 patients and 47 pneumonia patients, who were discharged after at least one overnight stay in the related services of a public hospital between 01.09.2021 and 31.03.2022. Within the scope of the study, the drug treatments applied to the patients were examined and they were accessed through phone calls 10 months after they were discharged from the hospital and asked whether they had similar symptoms or not. The results of the study revealed that the patients diagnosed with COVID-19 suffered from the symptoms such as loss of taste or smell as well as hair loss more frequently than those diagnosed with pneumonia but suffered from shortness of breath and chest pain less frequently. Since the rest of the symptoms other than these four symptoms mentioned above did not significantly differ between the patients diagnosed with COVID-19 and pneumonia, it can be concluded that the symptoms that are thought to be the symptoms of COVID-19 are in fact due to pneumonia rather than COVID-19 disease. In addition, the study found that loss of taste or smell symptoms was likely to be observed more in the patients who used paracetamol and non-steroidal anti-inflammatory drugs during hospital treatment and there is growing need to conduct further studies to explore and scrutinize the relationship drugs and symptoms as well.