Okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile dijital vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between preschool teachers' digital literacy levels and digital citizenship levels
Yazar: BURAK TEKKOYUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH AÇAR GÜNŞEN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile dijital vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişki düzeyi araştırılmıştır. İlişkisel tarama modelinde yapılan bu araştırmada kolay ulaşılabilir örneklem seçimiyle 2023-2024 eğitim yılında Denizli il merkezinde bağlı resmi okullarda okul öncesi öğretmeni olarak çalışan 282 öğretmene ulaşılarak veri toplanmıştır. Araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri hem maddeler hem de alt boyutlarda genel olarak yüksek düzeyde iken alt boyutlarda profesyonel üretim boyutunda orta düzeyde olarak tespit edilmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin dijital vatandaşlık düzeylerinin maddelere göre katılımın farklılık gösterdiği görülürken alt boyutlarda internette politik aktivizm ve ağ etkenliği boyutlarında orta düzeyde, yerel/küresel farkındalık ve eleştirel bakış açısı boyutlarıyla genel dijital vatandaşlık düzeyinin yüksek ve teknik beceriler boyutunda çok yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri eğitim düzeyi ve medeni duruma göre anlamlı farklılık göstermez iken cinsiyet, yaş, kıdem, sınıfındaki öğrenci sayısı, dijital okuryazarlık düzeyi, dijital vatandaşlık düzeyi, dijital platformları takip durumu ve web 2.0 araçlarını kullanma durumuna göre ise anlamlı farklılık göstermiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin dijital vatandaşlık düzeylerinin ise cinsiyet, yaş, kıdem, sınıfındaki öğrenci sayısı, eğitim düzeyi, medeni durum, dijital platformları takip durumu ve web 2.0 araçlarını kullanma durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile dijital vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkinin anlamlı, orta düzeyli ve pozitif yönlü olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri artıkça dijital vatandaşlık düzeylerinin de arttığı ya da okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri düştükçe dijital vatandaşlık düzeylerinin de düştüğü söylenebilmektedir. Araştırma sonucunda konu ile ilgili olabilecek yeni araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, the relationship between preschool teachers' digital literacy levels and digital citizenship levels was investigated. In this research conducted with the relational screening model, data was collected by reaching 282 teachers working as pre-school teachers in public schools in Denizli city center in the 2023-2024 academic year, using an easily accessible sample selection. In the study, the digital literacy levels of preschool teachers were found to be generally high in both items and sub-dimensions, while they were found to be at a medium level in the professional production dimension in the sub-dimensions. While it was observed that the digital citizenship levels of preschool teachers varied according to the items, it was determined that the sub-dimensions of political activism and network activity on the internet were at a medium level, the general digital citizenship level was high in the dimensions of local/global awareness and critical perspective, and the level of technical skills was very high in the sub-dimensions. While the digital literacy levels of preschool teachers did not differ significantly according to education level and marital status, they showed significant differences according to gender, age, seniority, number of students in the class, digital literacy level, digital citizenship level, status of following digital platforms and use of web 2.0 tools. It has been determined that the digital citizenship levels of preschool teachers vary significantly according to gender, age, seniority, number of students in the class, education level, marital status, status of following digital platforms and usage of web 2.0 tools.  However, it was determined that the relationship between preschool teachers' digital literacy levels and digital citizenship levels was significant, moderate and positive.  In the light of the findings, it can be said that as the digital literacy levels of preschool teachers increase, their digital citizenship levels also increase, or as the digital literacy levels of preschool teachers decrease, their digital citizenship levels also decrease. As a result of the research, suggestions were made for new research that may be related to the subject.