Fizik öğretiminde proje tabanlı ve probleme dayalı öğrenme uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluating project-based and problem-based instructional applications in physics instruction
Yazar: SABRİ KAN
Danışman: PROF. DR. AHMET ZEKİ SAKA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Elektrik eğitimi = Electricity education ; Fizik öğretimi = Physics teaching ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning ; Proje temelli öğrenme yöntemi = Project based learning method ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Eğitimde modern anlamda bir öğretim yaklaşımının temeli, öğretim programlarının güncelleştirilmesi ve öğretim yöntem ve tekniklerinin öğrencilerin güncel ihtiyaçları dikkate alınarak geliştirilmesine dayanmaktadır. Bu bağlamda yürütülen araştırmanın temel amacı, Proje Tabanlı ve Probleme Dayalı Öğrenme yöntemlerine dayalı olarak geliştirilen fizik etkinliklerini, öğrencilerin problem çözme becerilerinin gelişimine etkisi açısından değerlendirmektir. Araştırma, 2009-2010 eğitim- öğretim bahar yarıyılında Yalova Termal Fen Lisesi'nde 9. sınıfta öğrenim gören 48 öğrenci ile özel durum yöntemine dayalı olarak yürütülmüştür. Fizik öğretim programının "Elektrik ve Manyetizma" ünitesi kapsamında, Proje Tabanlı ve Probleme Dayalı Öğrenme yöntemlerine uygun olarak geliştirilen öğretim materyalleri, bir hafta hazırlık ve tanıtım, beş hafta uygulama ve son hafta da değerlendirme olmak üzere toplam yedi haftalık süreçte uygulanmıştır. Araştırma kapsamında; Problem Çözme Envanteri, Problem Çözme Becerileri Testi, klinik mülakat ve gözlemler veri toplama aracı olarak kullanılmış ve elde edilen veriler, nitel ve nicel yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Bu kapsamda, SPSS 18.00 paket programı kullanılarak nicel analizler; kodlama, temalar oluşturma ve ilişkilendirmeler yapılarak da nitel analizler gerçekleştirilmiştir. Diğer taraftan, araştırmada kullanılan öğretim materyali doküman analizi yöntemi ile incelenmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular dikkate alınarak, Proje Tabanlı Öğrenme uygulamalarına katılan öğrencilerin ders dışında yürüttükleri hazırlığın etkisi ile problem çözme becerilerinin, Probleme Dayalı Öğrenme uygulamalarına katılan öğrencilerin problem çözme becerilerine göre anlamlı bir şekilde daha iyi geliştiği ön plana çıkmıştır. Araştırma kapsamında; Proje Tabanlı ve Probleme Dayalı Öğrenme uygulamalarının, öğrencilerin problem çözme özyeterlik düzeylerine katkı sağladığı ve bu iki yöntemin fizik öğretiminde öğrencilerin ilgilerini çeken etkili yöntemler olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırma sonuçları dikkate alınarak fizik öğretmenlerinin; proje tabanlı öğrenme etkinliklerini yürütürken, konu sınırlarını tam olarak belirlemeleri ve probleme dayalı öğrenme etkinliklerinde ise dikkat çekici senaryolar kullanmaları önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Proje Tabanlı Öğrenme, Probleme Dayalı Öğrenme, Problem Çözme Becerileri, Fizik Öğretimi, Elektrik ve Manyetizma

Abstract:
A contemporary instructional approach for education substantially relies on updating curricula and developing instructional methods and techniques by concerning recent needs. Considering this context, the aim of this study is to evaluate the effect of physics activities developed based on Project Based Learning and Problem Based Learning on problem solving skills of students. This case study was carried out with 48 students registered to 9th grade at Yalova Termal Science Secondary School in the second term of 2009-2010 educational year. The instructional materials developed by Project Based Learning and Problem Based Learning methods for ?Electrics and Magnetism? unit. The materials were applied for 7 weeks (1 week for preparation and get to know, 5 weeks application and the last week for the evaluation). Problem Solving Inventory, Problem Solving Skills Test, clinical interviews and observations were used as data collection tools and the data were processed with qualitative and quantitative methods upon data requirements. Thus the quantitative analyses were conducted with SPSS 18.0 pack and qualitative analyses were performed by coding, forming themes and associating. On the other hand, the instructional material used in the research was examined with document analysis method. The findings of this study stated that the advancement of the problem solving skills of the students instructed with Project Based Learning were significantly superior to the students instructed with Problem Based Learning because of the out of classroom preparation of the students in Project Based Learning. The research also came up with the results that both Project Based Learning and Problem Based Learning applications contributed to problem solving self-sufficiency of students and both of them are effective methods attracting student attention. Considering the results of the present study it can be suggested that physics teachers should restrict the borders of the units well for project based learning and they should use attractive scenarios to carry out an effective problem based activity.Key words: Project-Based Learning, Problem-Based Learning, Problem Solving Skills, Physics Instruction, Electric and Magnetism