Ankara Şehir hastanesi Beytepe Tıbbi Gözlemevi'nde COVID-19 tanısıyla izolasyonda takip edilen hastalarda anksiyete, depresyon ve uyku bozukluğunun değerlendirilmesi
Evaluation of anxiety, depression and sleep disorder in patients followed up in isolation with the diagnosis of COVID-19 at Ankara city Hospital Beytepe Medical Observatory
Yazar: ELİF GÜNAYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BASRİ FURKAN DAĞCIOĞLU
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; COVID 19 = COVID 19 ; Depresyon = Depression ; Karantina = Quarantine ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Giriş ve Amaç:  COVID-19 tüm dünyadaki insanları etkileyen oldukça bulaşıcı ve ölümcül sonuçlara yol açmış bir salgındır. 11 Mart 2020'de DSÖ tarafından pandemi ilan edildiğinden beri etkisi devam etmektedir. Hastalığın yayılmaya başladığı ilk zamanlardaki sosyal yaşantıdaki kısıtlamalar azalmış olsa da hastalık halen bir tehlike arz etmekte olup, gerek fiziksel gerekse psikolojik olarak geri döndürülemez hasarlar bırakmıştır. Önceki koronavirüs salgınlarından elde edilen kanıtlar, enfekte hastalarda depresyon, anksiyete ve uyku bozuklukları gibi psikiyatrik ve nörolojik sağlık sorunları gelişme riski olduğunu göstermiştir. Bu çalışmadaki amacımız; COVID-19 tanısı PCR testi ile doğrulanmış ve izolasyonda olan hastalarda depresyon, anksiyete ve uyku bozukluğu görülme sıklığını Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeksini kullanarak saptamak ve bunun sosyodemografik özelliklerle ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Ankara Şehir Hastanesi Beytepe Tıbbi Gözlemevi'nde COVID-19 PCR testi pozitif olarak izolasyonda yatan hastalar üzerinde yapılan kesitsel ve tanımlayıcı bir çalışmadır. Çalışma 23.06.21-15.08.21 tarihleri arasında yapılmıştır. Hastalara sosyodemografik özelliklerini, sağlık durumlarını ve çeşitli alışkanlıklarını sorgulayan bir anket yanı sıra HAD ve PUKİ ölçekleri yüz yüze uygulanmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS 22.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Veriler normal dağılıma uygun olmadığı için parametrik olmayan testler (Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis testi) ile karşılaştırmalar yapılmıştır. Karşılaştırmaların sonuçları %95 güven aralığında; p<0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 25,53±6,83 olup, 12'si kadın olmak üzere 325 katılımcı incelendi. HAD ve PUKİ' ye göre katılımcıların %10,01' inin anksiyete, %35,69 unun depresyon riski altında olduğu görülmüştür. Çalışmamızda uyku bozukluğu görülme oranı %46 olarak bulunmuştur. COVID-19'a bağlı halsizlik/yorgunluk görülmesinin, gelirin giderden az olmasının, sigaraya başlama yaşının 18 yaş'ın altında olmasının, son zamanlarda üzücü bir olay yaşamanın, üç skorla da pozitif yönde ilişkisi bulunmuştur. Anksiyete ve depresyon skoru ile sigara kullanımı pozitif yönde ilişkili, spor yapmakla negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Kafeinli içecek ve alkol kullanımı PUKİ skoru ve anksiyete skoru ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Yalnız yaşamak, eğitim seviyesinin okuryazar-ilköğretim düzeyinde olması depresyon skoruyla; bekar olmak, çocuk sahibi olmamak, eğitim seviyesi artışı, akşam spor yapmak, ekran karşısında uyuyakalmak PUKİ skoru ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Sonuç: COVID-19'un fiziksel ve psikolojik etkileri olduğu bilinmektedir. Zaman geçtikçe salgın bitse bile insanların üzerinde oluşturduğu psikolojik etkilerinin devam edebileceği görülmüştür. Bu yüzden konu üzerine daha fazla çalışma yapmak gerekmektedir. Hastalık konusunda halka doğru bilgiler vererek danışmanlık yapmak, karantinanın gerekliliğini anlatmak önemlidir. Meydana gelebilecek anksiyete, depresyon, uyku bozuklukları ve diğer ruh sağlığı problemlerine karşı hazırlıklı olmak, hızlı şekilde tanı koymak gerekmektedir. İncelediğimiz hasta grubunda da HAD ve PUKİ skorlarının normal değerlerin üstünde olduğu izlenmiştir. Pandemi sürecinde oldukça fazla sayıda COVID-19 tanılı hastanın izolasyonda kaldığı ve bu hastaların önemli bir kısmının aile hekimleri tarafından takip edildiği dikkate alındığında, izolasyondaki hastalara biyo-psikososyal yaklaşımın faydalı olacağı kanaatindeyiz. Yeni psikiyatrik vakaların artışının yanı sıra var olan hastalıkların da alevlenmesi söz konusu olabileceğinden kronik hastalıkların takibi de bu noktada önemlidir. Anahtar Kelimeler: COVID-19, depresyon, anksiyete, uyku bozukluğu, karantina,  pandemi

Abstract:
Introduction and Aim: COVID-19 is a highly contagious and deadly epidemic that affects people worldwide. Its effect has been ongoing since WHO declared a pandemic on March 11, 2020. Although the restrictions on social life in the early days when the disease started to spread have decreased, the disease still poses a danger and has left irreversible physical and psychological damage. Evidence from previous coronavirus outbreaks has shown that infected patients are at risk of developing psychiatric and neurological health problems, such as depression, anxiety, and sleep disturbances. In this study, we aimed to determine the prevalence of depression, anxiety and sleep disorders in patients whose diagnosis of COVID-19 was confirmed by PCR test and who are in isolation, using the Hospital Anxiety Depression Scale and the Pittsburgh Sleep Quality Index and to examine its relationship with sociodemographic characteristics. Materials and Methods: Our cross-sectional and descriptive study was conducted on patients hospitalized in isolation with a positive COVID-19 PCR test at Ankara City Hospital Beytepe Medical Observatory. The study was carried out between 23.06.2021 and 15.08.2021. A questionnaire questioning their sociodemographic characteristics, health status and various habits, besides HAD and PUKI scales, were administered face-to-face to the patients. While evaluating the findings obtained in the study, SPSS 22.0 statistical package program was used for statistical analysis. Since the data were not suitable for normal distribution, comparisons were made with non-parametric tests (Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis test). The comparisons were in the 95% confidence interval; p<0.05 was evaluated at the significance level.
Results: The mean age of the participants was 25.53±6.83, and 325 participants, 12 of whom were women, were examined. According to HAD and PUKI, 10.01% of the participants were at the risk of anxiety, and 35.69% were at the risk of depression. In our study, the rate of sleep disorder was 46%. It was found that fatigue due to COVID-19, having income less than expenditure, starting smoking below 18 years of age, and experiencing a sad event recently, were all positively related to all three scores. Anxiety and depression scores were positively related to smoking and negatively related to exercise. The use of caffeinated beverages and alcohol was positively correlated with the PUKI and anxiety scores. Living alone and having an education at the literate-primary school level were associated with depression scores, whereas being single, not having children, increased education level, doing exercise in the evening, falling asleep in front of a screen, were positively associated with the PUKI scores. Conclusion:  It is known that COVID-19 has physical and psychological effects. Over time, it has been seen that even if the epidemic ends, the psychological effects on people can continue. Therefore, more studies on the subject are required. It is crucial to provide consultancy to the public about the disease and explain the necessity of quarantine. It is necessary to be prepared for anxiety, depression, sleep disorders and other mental health problems that may occur and to diagnose quickly. In the patient group we examined, it was observed that HAD and PUKI scores were above normal values. Considering that many patients diagnosed with COVID-19 remained in isolation during the pandemic process, and the family physicians followed a significant portion of these patients, we believe that a bio-psychosocial approach will be beneficial for patients in isolation. Follow-up of chronic diseases is also vital at this point, as there may be an exacerbation of existing diseases as well as an increase in new psychiatric cases.
Keywords: COVID-19, depression, anxiety, sleep disorder, quarantine, pandemic.