Çok faktörlü finansal varlık fiyatlama modellerinin katılım endeksleri üzerine test edilmesi
Testing multi-factor financial asset pricing models on participation indices
Yazar: AHMET ÖNER
Danışman: DOÇ. DR. NEVZAT TETİK
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Finansal piyasalarda, hisse senedi getirilerini etkileyen faktörler her dönem ilgi görmüştür. Son dönemlerde özellikle çok faktörlü finansal varlık fiyatlama modellerinin geliştirilmesiyle bu ilgi daha da artmıştır. 
Bu çalışmada çok faktörlü finansal varlık fiyatlama modellerinin Katılım 30 endeksi özelinde test edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla literatürde yaygın olarak kullanılan beş model test edilmiştir. Bu modeller, Zamanlararası Varlık Fiyatlama Modeli (ZVFM), Fama-French Üç Faktör Modeli (FF3F), Carhart Dört Faktör Modeli, Fama-French Beş Faktör Modeli (FF5F) ve Q-Faktör modelidir. Çalışmanın odak noktalarından biri de hangi modelin Katılım 30 endeksinin hisse senedi getirilerini açıklamada en iyi performansa sahip olduğunun tespit edilmesidir. Çalışmada, Katılım 30 endeksinde yer alan ve kesintisiz verilerine ulaşılabilen 18 firmanın 2011-2023 dönemi arasındaki mali tablolarından elde edilen çeyrek dönemlik verileri kullanılmıştır. Çalışmada, modellere ait değişkenler hesaplanma yöntemlerine uygun bir biçimde hazırlanarak analize uygun hale getirilmiştir. Veriler, Eviews 10 paket programı kullanılarak ARDL Sınır Testi ile analiz edilmiştir.
Elde edilen sonuçlara göre, modeller içerisinde Katılım 30 endeksi açısından hisse senedi getirilerini en iyi açıklayan modelin FF3F modeli olduğu kanısına varılmıştır. Modelde yer alan RMRKT (Pazar getirisi), SMB (Büyüklük) ve HML (Defter Değeri/Piyasa Değeri) faktörlerinin hepsinin istatistiki açıdan anlamlı olduğu ve katsayılarının da teoriyle uyumlu olduğu görülmüştür. Ayrıca Carhart Dört Faktör ve Q-Faktör modellerinin sonuçlarına bakıldığında istatistiki açıdan anlamlı ve katsayıları teoriyle uyumlu olan faktörlerin olduğu görülmüştür. Söz konusu iki modelin de Katılım 30 endeksinde uygulanabilir olduğu düşünülmektedir. Ayrıca ZVFM ve FF5F modellerinin de analiz sonuçlarına göre Katılım 30 endeksinde uygulanabilir oldukları söylenebilmektedir.

Abstract:
In financial markets, stock returns have always attracted attention in every period. Recently, especially with the development of multifactor financial asset pricing model, this interest has increased even more.
    In this study, the power of multifactor financial asset pricing models on the stock returns of firms included in Participation 30 index was tested. In this regard, five models used in the related literature were tested. These models are Intertemporal Asset Pricing Model (IAPM), Fama-French Three Factor Model (FF3F), Carhart Four Factor Model, Fama-French Five Factor Model (FF5F) and the Q-Factor Model. One of the focal point of the study is detect which model has the best performance in explaining the stock returns of firms listed in the Participation 30 index. In the study, quarterly data obtained from the financial statements between 2011 and 2023 0f 18 firms listed in the Participation 30 index and whose non-stop data are accessible was used. In the study, the variables belonging to models have been made suitable by preparing properly according to the calculation methods for the analysis. Datas were analyzed using the ARDL Bound Test in Eviews 10 software package. 
     According to the results obtained, it has been concluded that FF3F Model best explains the stock returns of firms listed in the Participation 30 index. It has been seen that all factors in the model, namely RMRKT (Market Return), SMB (Size) and HML (Book Value/Market Value) are statistically meaningful and their coefficients are coherent with the theory. Additionally, it has been seen that there are factors whose coefficients are coherent with the theory and statisctically meaningful when looking at the results of the Carhart Four Factor and Q-Factor Models. From this perspective, it has been thought that both of the models are applicable to the Participation 30 index. In consequence of the analysis results obtained, it can be said that the IAPM and FF5F Models are not applicable to the Participation 30 index.