Erken, orta ve geç ergenlik döneminde sportmenlik, öz-kontrol ve bilinçli farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between sportsmanship, self-control and mindfulness levels in early, middle and late adolescence
Yazar: ENES İNALER
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT TURAN
Balıkesir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı erken, orta ve geç ergenlik döneminde sportmenlik, öz-kontrol 
ve bilinçli farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma örneklemini 
erken ergenlik döneminde bulunan 258, orta ergenlik döneminde bulunan 286, geç ergenlik 
döneminde bulunan 284 katılımcı olmak üzere 828 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada 
veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Beden Eğitimi Dersi Sportmenlik Davranışı 
Ölçeği (BEDSDÖ)", "Kısa Öz-Kontrol Ölçeği" ve "Bilinçli Farkındalık Ölçeği" 
kullanılmıştır. Verilerin analizinde Betimleyici İstatistikler, Bağımsız Örneklemler T-Testi, 
ANOVA, Pearson Korelasyon ve Çoklu Doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma 
sonucunda erken, orta ve geç ergenlerin sportmenlik düzeylerinin, geç ergenlerin öz-kontrol 
düzeylerinin, erken ergenlerin bilinçli farkındalık düzeylerinin cinsiyet değişkenine göre 
anlamlı şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir. Sportmenlik, öz-kontrol ve bilinçli farkındalık 
puanlarına göre ergenlik dönemleri arasında anlamlı farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Orta 
ergenlerin sportmenlik düzeylerinin, geç ergenlerin öz-kontrol düzeylerinin haftalık spor 
yapma sıklığı değişkenine göre anlamlı şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir. Erken, orta ve 
geç ergenlerin sportmenlik düzeyleri ile öz-kontrol düzeyleri arasında pozitif yönde orta 
düzeyde, sportmenlik düzeyleri ile bilinçli farkındalık düzeyleri arasında pozitif yönde düşük 
düzeyde, öz-kontrol düzeyleri ile bilinçli farkındalık düzeyleri arasında pozitif yönde orta 
düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Öz-kontrol ve bilinçli farkındalığın 
sportmenlik üzerinde pozitif yönde anlamlı yordayıcı güce sahip olduğu tespit edilmiştir. 
Sportmenliğe ait toplam varyansın erken ergenlik dönemi için %21, orta ergenlik dönemi için 
%20, geç ergenlik dönemi için %14'ünün öz-kontrol ve bilinçli farkındalık ile açıklandığı 
sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between sportsmanship, selfcontrol and mindfulness levels in early, middle and late adolescence. The research sample 
consisted of 828 participants, 258 of whom were in early adolescence, 286 of whom were in 
middle adolescence and 284 of whom were in late adolescence. 'Personal Information Form', 
'Physical Education Lesson Sportsmanship Behaviour Scale (PEBSBS)', 'Brief Self-Control 
Scale' and 'Mindfulness Scale' were used as data collection tools. Descriptive Statistics, 
Independent Samples T-Test, ANOVA, Pearson Correlation and Multiple Linear regression 
analysis were used to analyse the data. As a result of the research, it was determined that the 
sportsmanship levels of early, middle and late adolescents, the self-control levels of late 
adolescents, and the mindfulness levels of early adolescents differed significantly according 
to the gender variable. It was determined that there was a significant difference between 
adolescence periods according to sportsmanship, self-control and mindfulness scores. It was 
determined that sportsmanship levels of middle adolescents and self-control levels of late 
adolescents differed significantly according to the weekly frequency of doing sports. It was 
determined that there were significant relationships between sportsmanship levels and selfcontrol levels of early, middle and late adolescents in positive direction at medium level, 
between sportsmanship levels and mindfulness levels in positive direction at low level, 
between self-control levels and mindfulness levels in positive direction at medium level. It 
was determined that self-control and mindfulness had a significant positive predictive power 
on sportsmanship. It was concluded that 21% of the total variance of sportsmanship for early 
adolescence, 20% for middle adolescence and 14% for late adolescence was explained by 
self-control and mindfulness.