Beş farklı yumurtacı saf tavuk hattında genetik çeşitliliğin, populasyon yapısının ve koruma önceliklerinin mikrosatellit markerler ile değerlendirilmesi
Beş farkli yumurtaci saf tavuk hattinda genetik çeşitliliğin, populasyon yapisinin ve koruma önceliklerinin mikrosatellit markerler i̇le değerlendirilmesi
Yazar: HÜSEYİN GÖKTUĞ FİDAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAKİ KARSLI
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Beş Farklı Yumurtacı Saf Tavuk Hattında Genetik Çeşitliliğin, Populasyon Yapısının ve Koruma Önceliklerinin Mikrosatellit Markerler İle Değerlendirilmesi

Çiftlik hayvanlarında ıslah ve genetik kaynakların korunması programlarında ilk aşama populasyonlardaki genetik çeşitliliğin belirlenmesidir. Türkiye'de tavukçuluk sektöründe damızlık materyal üretimine yönelik çalışmalar sadece Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü tarafından yapılmaktadır. Kurum bünyesinde altı adet kahverengi [(Rhode Island Red-(RIRI ve RIRII); Barred Rock – (BARI ve BARII); Colombian Rock-(COL) ve Line 54-(L-54)] ve beş adet beyaz yumurtacı [Black, Brown, Blue,D-229 ve Maroon] saf hattın yetiştiriciliği yapılmaktadır. Bu saf hatlarda genetik çeşitliliğin belirlenmesi ve korunması, ülke tavukçuluğu için sürdürülebilir üretim açısından önemlidir. Bu çalışmada beş farklı beyaz yumurtacı saf hatta [Black (n=30), Maroon (n=30), D-229 (n=30), Brown (n=30), Blue (n=30) olmak üzere n=150] genetik çeşitlilik, populasyon yapısı ve koruma öncelikleri 19 mikrosatellit lokus kullanılarak değerlendirilmiştir.
Tüm lokusların polimorfik bulunduğu çalışmada lokus başına ortalama allel sayısı 3.947 (Blue) ile 4.842 (D-229), etkili allel sayısı (Ne) 3.023 (Blue) ile 3.732 (D-229) arasında değişmiştir. En yüksek (0.515) ve en düşük (0.411) ortalama gözlenen heterozigotluk değerleri sırasıyla D-229 ve Blue hatlarında hesaplanmıştır. Akrabalı yetiştirme katsayısı (FIS) değeri Blue, Brown, D-229, Black ve Maroon hatlarında sırasıyla 0.355, 0.331, 0.276, 0.260, 0.386 olarak tespit edilmiştir. Koruma önceliklerine karar vermek için yapılan analizlerde ise toplam genetik varyasyona en fazla katkıyı yapan hattın D-229 (1.334) olduğu anlaşılmıştır. 
Araştırma materyali olarak kullanılan tavuk hatları arasında genetik farklılaşma katsayı (ikişerli FST) değerleri 0.069 (Brown ve D-229) ile 0.195 (Blue ve Black) arasında değişmiştir. Moleküler Varyans Analizi (AMOVA) sonuçlarına göre toplam genetik varyasyonun %13.1'i populasyonlar arası farklılıklardan kaynaklanmaktadır. Nei'nin genetik mesafe temelinde yapılan UPGMA dendogramı ve FCA analizinde iki küme belirlenmiştir. Birinci küme Blue, Brown ve D-229 hatlarından oluşurken, ikinci küme Black ve Maroon populasyonlarından oluşmaktadır. Structure analizi sonuçlarına göre üç farklı küme tespit edilmiştir. Birinci kümede Blue, ikinci kümede Brown ve D-229 ve son kümede Black ve Maroon hatları vardır.	

Araştırmadan elde edilen bulgular çalışılan saf tavuk hatlarında orta seviyelerde genetik çeşitlilik ve yüksek seviyede akrabalığa işaret etmektedir. Bu populasyonlarda koruma çalışmaları için akrabalığın azaltılması, D-229 hattındaki genetik varyasyonun korunması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Genetik Çeşitlilik, Koruma Öncelikleri, Mikrosatellit, Populasyon Yapısı, Saf Tavuk Hatları,

Abstract:
ASSESSMENT OF GENETIC DİVERSITY, POPULATION STRUCTURE AND CONSERVATION PRIORITIES OF FİVE DİFFERENT WHITE PURE LAYER LİNE BY MICROSATELLITE MARKERS

The first stage both in breeding and programmes for the conservation of genetic resources in livestock are the identification of genetic diversity in the population. In Turkey, studies on breeding material production in the poultry sector are carried out only by Ankara Poultry Research Institute. Six brown layer pure chicken lines [(Rhode Island Red-(RIRI and RIRII); Barred Rock – (BARI and BARII); Colombian Rock-(COL) and Line 54-(L-54)] and five white layer pure chicken lines [Black, Brown, Blue, D-229 and Maroon] are reared under the institute. The determination and conservation of genetic diversity in these pure lines is very important in terms of sustainable production and country poultry sector. In this study was evaluated genetic diversity, population structure and conservation priorities among five white layer pure chicken lines [n=150 with Black (n=30), Maroon (n=30), D-229 (n=30), Brown (n=30), Blue (n=30)] by using 19 microsatellite loci.

In this study where all loci are polymorphic, mean number of alleles per locus (Na) ranged from 3.947 (Blue) and 4.842 (D-229), effective number of alleles (Ne) 3.023 (Blue) and 3.732 (D-229). The highest (0.515) and lowest (0.411) mean observed heterozygosities values were calculated D-229 and Blue lines, respectively. The inbreeding coefficient (FIS) value was detected Blue, Brown, D-229, Black and Maroon lines as 0.355, 0.331, 0.276, 0.260, 0.386, respectively. In analyzes to decide priorities for conservation, it was understood that made the most contribution to total genetic diversity was D229 (1.334) line.

Genetic differentiation coefficient  (pairwise FST) values ranged from 0.069 (Brown and D-229) to 0.195 (Blue and Black) among th chicken lines used as research material. According to results of Analyses of Molecular Variance (AMOVA), 13.1 % of the total genetic variation is due to differences between populations. Based on Nei's genetic distance basis UPGMA dendogram and FCA analysis, two clusters were detected. First cluster consisted of Blue, Brown ve D-229 lines, second cluster consist of Black ve Maroon populations. Three different clusters were detected according to the results of the Structure analysis. There are Blue in the first cluster, Brown and D-229 in the second cluster, and Black and Maroon lines in the last cluster.
The results obtained from the study pointed intermediate levels of polymorphism and high levels of inbreeding in studied pure chicken lines. In these populations, it is suggested to reduce inbreeding level for conservation studies and to protect the genetic variation in D-229 line.

Key Words: Genetic Diversity, Conservation Priorities, Microsatellite, Population Structure, Pure Chicken Lines