Abdominal cerrahi geçiren hastaların ameliyat sonrası iyileşme durumlarının belirlenmesi
Determination of postoperative recovery status of patients undergoing abdominal surgery
Yazar: ESRA SARIBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SELDA RIZALAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışma abdominal cerrahi geçiren hastaların ameliyat sonrası iyileşme durumlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı türde olan çalışma Şubat- Kasım 2023 tarihleri arasında İstanbul'daki bir eğitim ve araştırma hastanesinin genel cerrahi servisinde abdominal cerrahi geçiren toplam 251 hasta ile yürütüldü. Veriler Hasta Tanıtım Formu ve Ameliyat Sonrası İyileşme İndeksi (ASİİ) formu ile toplandı. Hastaların 0-3 güne ait verileri yüz yüze, 15-30 güne ait verileri telefon görüşmesi ile toplandı. Veriler  Ki-Kare, Fisher exact, t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova) ve post hoc testleri ile  analiz edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalamasının 54,02±15,39 yıl, %57,8'i erkek, %76,5'i evli, %46,6'sı ilköğretim mezunu olduğu belirlendi. Hastaların %62,2'sinin daha önce ameliyat geçirdiği ve %46,2'sinin kronik hastalığa sahip olduğu belirlendi. Abdominal cerrahi geçiren hastaların ASİİ toplam puan ortalaması 0-3 günde 2,27±0,59 ve 15-30 günde 1,37±0,43 olarak bulundu. Hastaların 15-30. gün ASİİ puanının 0-3. gün puanına göre anlamlı şekilde daha düşük olduğu saptandı (p<0,05). ASİİ Toplam puanları dikkate alındığında; hastaların 0-3 gündeki iyileşmede orta güçlük, 15-30 gündeki iyileşmede az güçlük yaşadıkları belirlendi. Hastaların en çok fiziksel aktiviteler alt boyutunda güçlük yaşadıkları bulundu. Hastalardan açık cerrahi girişim geçirenlerin, yaşı 65 ve üzeri olanların, ev kadınlarının, geçmişte ameliyat olanların, kronik hastalığı olan ve ilaç kullananların iyileşmede daha fazla güçlük yaşadığı bulundu.
Sonuç: Abdominal cerrahi geçiren hastaların ameliyat sonrası geç dönem Toplam ASİİ puanları erken döneme göre düşmüştür. Hastalar ameliyat sonrası erken dönemde iyileşmede de orta güçlük, geç dönemde az güçlük yaşamaktadırlar.

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the postoperative recovery status of patients undergoing abdominal surgery.
Materials and Methods: This descriptive study was conducted with a total of 251 patients who underwent abdominal surgery in the General Surgery Department of a training and research hospital in Istanbul between February and November 2023.Data were collected using the Patient Information Form and the Postoperative Recovery Index (PORI) form. Data for 0-3 days were collected face-to-face and data for 15-30 days were collected by telephone interview. Data were analyzed using Chi-Square, Fisher exact, t-test, one-way Anova and post hoc tests.
Results: The mean age of the patients who participated in the study was 54.02±15.39 years, 57.8% were male, 76.5% were married, 46.6% were primary school graduates. It was determined that 62.2% of the patients had undergone previous surgery and 46.2% had chronic diseases. The mean PORI  total score of patients who underwent abdominal surgery was 2.27±0.59 in 0-3 days and 1.37±0.43 in 15-30 days. It was found that the PORI score of the patients who underwent abdominal surgery on the 15-30th day was significantly lower than the score on the 0-3rd day (p<0.05). Considering the total PORI scores of the patients, it was determined that they had moderate difficulty in recovery on days 0-3 and little difficulty in recovery on days 15-30. Patients had the most difficulty in the physical symptoms sub- dimension. Patients who underwent open surgical intervention, those aged 65 years and older, housewives, those with previous surgical experience, those with chronic diseases and those who were constantly taking medication were found to have more difficulty in recovery.
Conclusion: Patients who underwent abdominal surgery had decreased total PORI scores in the late postoperative period compared to the early postoperative period. Patients had moderate difficulty in early postoperative recovery and little difficulty in late postoperative recovery.