Modernleşmenin Çerkes etnisitesine etkisi: Türkiye ve Rusya örneği
The impact of modernization on the circassian ethnicity: The case of Turkey and Russia
Yazar: DUYGU KAZAN
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL DİL
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Çerkesler, uzun yıllar boyunca anavatanları olan Kafkasya uğruna Rusya ile yaptıkları savaşlara, verdikleri mücadelelere rağmen, sürgün edilerek birçok farklı ülkeye dağılan kültürel değerlerini koruma konusunda istekli olan etnik bir halktır. Türkiye, Çerkeslerin yaşamlarını sürdürdükleri ülkelerin başında gelmektedir. Modernleşmenin asimilasyonist etkilerine karşılık hem Türkiye'de hem de Rusya'da içe kapalı bir yaşam pratikleriyle kendilerine özgü kültürlerini devam ettirdikleri düşünülmektedir. Bu çalışmada Çerkeslerin modernleşmenin etkileri altındaki pratikleri sosyolojik bakış ile irdelenmiştir. Çalışma, Türkiye ve Rusya evreni kapsamında bir örneklem üzerinden yürütülecektir. Konu, Türkiye'nin ve Rusya'nın modernleşme politikaları ve uygulamaları, bunların Çerkes kültürüne yansıma biçimleri ve Çerkeslerin ortaya koyduğu pratikler üzerinden sosyolojik olarak irdelenmeye çalışılacaktır. Bu çalışmada etnografik desen kapsamında nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda Türkiye'de ve Rusya'da yaşayan 18 kadın ve 12 erkek olmak üzere toplam 30 katılımcı ile derinlemesine görüşme yapılmıştır. 
Çalışmanın sonucunda hem Rusya'da yaşayan hem de Türkiye'de yaşayan Çerkeslerin modernleşmeden olumlu ve olumsuz yönlerde etkilendiği belirtilmiştir. Yaşanan teknolojik değişmeler, buna bağlı olarak sanayileşme ve bağlantılı olarak kentleşmenin artması ile Çerkesler içe kapalı yaşam sürdükleri alanlardan çıkıp diğer kültürlerle etkileşime girmiştir. Bu da her iki ülkede kültürel bir etkileşimi meydana getirmiş olup, yaşanılan ülkeye özgü kültürler ile değişime uğramışlardır. Modernleşmenin etkisi çerçevesinde Çerkes kültürü bir taraftan kültürel değişime uğrayıp bazı geleneklerini kayıp etse de bir taraftan da zamana uyulması gerektiğinin altı çizilmiştir. Teknolojinin ve iletişim araçlarının gelişmesi de birçok ülkeye dağılmış olan Çerkesler için olumlu gelişmelerden olmuştur.

Abstract:
Circassians are an ethnic people who, despite their wars and struggles with Russia for the sake of their homeland, the Caucasus, for many years, are eager to preserve their cultural values, which have been exiled and dispersed to many different countries. Turkey is one of the leading countries where Circassians live their lives. In response to the assimilationist effects of modernization, it is believed that both in Turkey and in Russia they maintain their own unique culture with their closed life practices. In this study, the practices of Circassians under the effects of modernization were examined with a sociological perspective. The study will be conducted on a sample within the scope of the universe of Turkey and Russia. The subject will be examined sociologically through the modernization policies and practices of Turkey and Russia, their reflection on Circassian culture and the practices revealed by Circassians. In this study, qualitative research method was used within the scope of ethnographic pattern. In this context, in-depth interviews were conducted with a total of 30 participants, including 18 women and 12 men living in Turkey and Russia.
As a result of the study, it was stated that Circassians living both in Russia and living in Turkey were affected by modernization in positive and negative aspects. With the technological changes, industrialization and urbanization increasing in connection with this, Circassians have come out of the areas where they lived a closed life and interacted with other cultures. This has led to a cultural interaction in both countries and they have undergone changes with the cultures specific to the country where they live. Within the framework of the impact of modernization, it was underlined that although the Circassian culture has undergone cultural change and lost some of its traditions, on the one hand, it should comply with time. The development of technology and communication tools has also been one of the positive developments for the Circassians, who are scattered in many countries.