Tip 2 diabetes mellitus'lu hastalarda (T2DM) iki farklı yapıda probiyotik uygulamasının ağız ve diş sağlığı üzerine etkilerinin incelenmesi
Evaluating the effects of two different probiotics use  on oral health in type 2 diabetics (T2DM)
Yazar: MURAT TOKGÖZ
Danışman: PROF. DR. HATİCE FERDA DOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diş sağlığı araştırmaları = Dental health surveys ; Dişler = Teeth ; Koruyucu diş hekimliği = Preventive dentistry ; Mikrobiyota = Microbiota ; Okullar-halk sağlığı = Schools-public health ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Probiyotikler = Probiotics ; Sitokinler = Cytokines

Özet:
DSÖ, hastalık yükü giderek artan  kronik hastalıklarla mücadele programlarında ortak risk yaklaşımın benimsenmesini, ağız sağlığının iyileştirilmesi programlarının da kronik hastalıkların önlenmesi ve genel sağlığın iyileştirilmesi stratejilerine entegre edilmesini önermektedir. Bu çalışmada; ortak risk faktörleri ve ortak patogenezleri olan diyabet ve ağız hastalıkları, özellikle periodontal hastalıklar ele alınmış ve multifonksiyonel etki mekanizmalarıyla bu hastalıkların ikisine de etkili probiyotiklerin; ağız-diş sağlığının mikrobiyolojik, serolojik ve klinik göstergeleriyle diyabetin metabolik göstergeleri üzerine etkileri incelenmiştir. Çalışma; randomize, çift kör, plasebo kontrollü bir prospektif müdahale çalışmasıdır. İki farklı probiyotik ve bir kontrol olmak üzere T2DM tanısı konmuş, 30-65 yaşında toplam 83 hasta 3 farklı müdahale grubunda yeralmıştır. 4 hafta boyunca probiyotik kullanımı öncesi ve sonrasında elde edilen DOS, plazma ve tükürük örneklerinde mikrobiyolojik kültür sonuçları, sitokin, fruktozamin ve CRP düzeyleri değerlendirilmiştir. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenen çalışmada; S.salivarius M18  içeren probiyotik kullanımı sonucunda kandidalar, periodontal patojenler ve fruktozamin değerlerinde anlamlı, proinflamatuvar sitokin ve CRP düzeylerinde anlamlı olmayan azalmalar gözlenmiştir. Beş farklı laktobasil suşu içeren diğer probiyotik ise; laktobasiller hariç tüm mikroorganizmalar ve  sitokin düzeylerinde anlamlı olmayan düşüşe, fruktozamin ve CRP düzeylerinde ise anlamlı azalmalara neden olmuştur. Plaseboda ise mutanslar ve laktobasiller hariç tüm mikroorganizma sayılarında anlamlı azalmalar gözlenirken,  TNF-alfa ve MMP-8 gibi proinflamatuvar sitokinlerde anlamlı, diğer sitokinler, mutanslar, laktobasiller ve fruktozaminde ise anlamlı olmayan düşüşler tespit edilmiştir. Sonuç olarak; probiyotiklerin ağızda patojen mikroorganizmaların üremeleri, DOS proinflamatuvar sitokin seviyeleri ve ayrıca fruktozamin ile CRP düzeylerinin düşürülmesinde etkileri olduğu; düzenli ve sürekli kullanıldıklarında ağız-diş hastalıklarıyla T2DM'nin kontrolünü destekleyici bir yararı olabileceği söylenebilir.

Abstract:
Diabetes Mellitus and oral diseases especially periodontitis are the best examples of noncommunicable diseases, carrying common risk factors and pathogenesis. With their multifunctional roles and mechanism of action, probiotics are regarded as useful and promising in control and prevention of chronic diseases such as diabetes and oral diseases. 
In this study, we investigated the effects of probiotics on oral health serological indicators in GCF, oral microbiota and metabolic markers of the T2 diabetics.
The trial was designed as a prospective randomized, double-blind, placebo- controlled interventional study with a significance level of 0,05. Samples were selected from type 2 diabetics aged 30-65 years. The totally 83 patients were assigned to two different probiotics and a placebo groups. At baseline and at the end of the 30 day-probiotic period, all microbiological, serological and biochemical measurements such as fructosamine and CRP, were tested.
The study indicated that  probiotics containing S.salivarius M18 strain were significantly effective at reducing colony counts of periodontal pathogens and candidas and improving glisemic control of T2DM but not significantly effective at lowering pro-inflammatory cytokines levels. The other probiotics of combined 5 different lactobacillus strains were found significantly efficient at decreasing fructosamine and CRP levels and also powerful at reducing microbiological colonies and pro-inflammatory cytokines in GCF but nonsignificantly. In placebo group there were  significant reduction of pro-inflammatory cytokines of TNF-alpha and MMP-8 and also in  all microbiological colony counts except S.mutans and lactobacilli. 
In conclusion, within the scope of this study, either probiotics could be used as adjunctive therapy in controlling and preventing oral disease and T2DM.