Bildirilen ölüm nedenlerinin uygulamaya giren ICD-10 ve değişen defin ruhsatları çerçevesinde incelenerek daha önceki bildirimlerle karşılaştırılması
Reported causes of death burial permits application-entered examined within the framework of ICD-10 and the changing comparison of earlier notices
Yazar: AYDIN AKDUMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ENDER ŞENOL
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Belgeler = Documents ; Mortalite = Mortality ; Ruhsat = Licence ; Ölüm nedeni = Cause of death

Özet:
Her toplumda sağlık düzeylerinin saptanmasında kullanılan sağlık ölçütlerinin en önemlilerinden birisi ölümlerle ilgili olanlardır. Ölüm düzeyini belirleyen ölçütler, kaba ölüm hızı, bebek ölüm hızı, perinatal ölüm hızı, ana ölüm hızı, yaşa-nedene-cinse-yerleşim yerine özel ölüm hızları vb. olarak tanımlanmaktadır. Bu mortalite hızları ölüm verilerinden elde edilmektedir. Ölüm verilerinde; ölen kişinin yaşı, cinsiyeti, eğitim düzeyi, mesleği, oturduğu yer gibi sosyoekonomik ve kültürel özellikleri, ölüm nedenleriyle birlikte yer almaktadır. Sağlık ölçütlerinin güvenilir olması için bu verilerin zamanında, doğru, tam, kapsamlı ve kullanılabilir bir şekilde düzenli olarak toplanması gerekmektedir.Çalışmamızda Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde 2005 ile 2010 yılları arasında ölen olguların ölüm istatistik formlarında ölüm nedenleri incelenerek olguların esas (primer) ölüm nedenleri tespit edilmiştir. Hastanenin tüm bölümlerinde 16.05.2008 tarihinde ICD-10 sınıflaması ve 01.01.2009 tarihinde Yeni Ölüm Belgesi (Yeni Ölüm İstatistik Formu) kullanılmaya başlamıştır. ICD-10 sınıflaması ile Yeni Ölüm İstatistik Formu kullanımının, ölüm nedeni yazımında meydana getirdiği değişimleri ve ölüm nedenlerinin istatistiğe doğru şekilde yansıyıp yansımadığı değerlendirilmiştir. 11187 olgunun ölüm nedenleri incelendiğinde esas ölüm nedenlerine göre en sık ölüm nedenleri sırasıyla 705 (%6,30) olgu ile Koroner Arter Hastalığı, 647 (%5,78) olgu ile Akciğer Kanseri, 538 (%4,81) olgu ile İntrakranial Kanama, 501 (%4,48) olgu ile Serebrovasküler Hastalık olduğu görülmektedir. Ayrıca 1482 (%13,25) olguda yazılmadığı için esas ölüm nedeni saptanamamıştır. Yeni Ölüm İstatistik Formu kullanımına geçilmesinden sonra ölüm nedeni yazma şekillerine göre uygun yazma durumu azalırken, uygun olmayan yazma durumu artmıştır. ICD-10 kullanımına geçilmesinden sonra ölüm nedeni yazma şekillerine göre uygun olmayan yazma durumu anlamlı olarak artmıştır. Ölüm nedeni bölümüne terminal dönem bulgusu yazılmayan 2031 (%18,16) olgu, terminal dönem bulgusu yazılan ise 9156 (%81,84) olgu saptanmıştır. Ölüm nedenini yazma durumunun yıllara göre değişimine bakıldığında 01.01.2005'ten 31.12.2010'a kadar zamanda uygun yazma durumu oranının %67,26'dan %23,88'e düşerek yıldan yıla gittikçe azaldığı, 2008 yılından sonra uygun olmayan yazma durumunun da belirgin olarak arttığı gözlenmiştir. Araştırma sonucunda tüm olgularda ölüm nedeni yazma durumu değerlendirildiğinde; uygun yazma durumunun %50,92 ve uygun olmayan yazma durumunun %49,08 olduğu saptanmıştır. Çalışmamız 2005 - 2010 yılları arasındaki 11187 olgunun ölüm nedenini inceleme ve bu kadar uzun bir süreci izleme olanağı tanıması bakımından kapsamlı bir çalışma özelliğindedir.Sonuç olarak ölüm belgelerinin doğru olarak doldurulmasında temel görev hekimlerindir. Ölüm nedeni istatistikleri açısından birlikteliğin sağlanması için Dünya Sağlık Örgütünün öngördüğü 900 başlıklı hastalık kodlama sisteminin (ICD- 10) uygulanması gereklidir. Bu nedenle ölüm belgelerinin nasıl doldurulması gerektiği konusunda hekimlere bilgi verilmelidir. Ayrıca Temel tıp eğitimi ve tıpta uzmanlık eğitimi programına ölüm nedenini yazma ve bildirme konusunun dahil edilmesi, interaktif eğitim verilmesi gerektiğini düşünmekteyiz.

Abstract:
One of the most important criteria used in determining health levels in every society is related to death. The criteria determining the level of death such as crude death rate, infant mortality rate, perinatal mortality rate, maternal mortality rate, age-sex-cause-specific death rates of residence etc are described. These mortality rates are derived from mortality data.In mortality data, socio-economic and cultural characteristics such as the decedent?s age, gender, education level, occupation, place of residence, are included with causes of death. To be reliable for health criteria, these data must be collected ontime, accurately, completely, comprehensively and regularly.In our research, in Ege University Medical Faculty Hospital between 2005 and 2010, main causes of death for patients have been determined by examining cause of death in death statistical(primary) forms sent toTurkey Statistical Institute (TSI). In all parts of the hospital, ICD-10 classification on 16.05.2008 and the new Death Certificate (form of the new Death Statistics) on 01.01.2009 has began to be used. ICD-10 classification and the use of a new form of death statistics, the changes brought about by writing the cause of death and whether or not causes of death statistics are reflected to the right way, have been evaluated. According to the cause of death which is based on analysis of 11187 patients, it appears that the most frequent causes of death are respectively, in accordance with 705 (6.30%) cases of Coronary Artery Disease, 647 (5.78%) cases of lung cancer, 538 (4.81%) cases with intracranial hemorrhage, 501 (4.48%) cases of cerebrovascular disease. Also, the main cause of death was not identified because it was not written in 1482 (13.25%) cases. After the use of New Statistical Form depending on the causes of death, the suitable form of writing decreased while unsuitable form of writing increased. After the introduction of ICD-10, the use of unsuitable writing depending on the cause of death increased significantly in writing. Evidence of cause of death in end-stage written down section 2031 (18.16%) cases, post signs in the terminal period of 9156 (81.84%) cases were writing the cause of death. When we look at the status of changes over the years the rate of writing appropriate status from 2005 (67.26%) to 2010 (23.88%) one can observe that it gradually decreased after 2008 while the status of unsuitable writing increased. As a result of research, after the cause of death was evaluated in all cases, the appropriate writing status 50.92% and inappropriate writing status 49.08% were defined. Our research on 11187 cases between 2005-2010, in terms of searching the cause of death and the possibility of observing such a long process, it is considered as a wide research.As a result, the basic duty in filling death certificates in the correct way , is physicians. In order to ensure synergy in terms of mortality statistics, the 900 entitled disease coding system which is predicted by World Health Organization (ICD-10), must be applied. Therefore, physicians should be informed about how to fill the death certificates. In addition, we think that basic medical training and medical specialty training program should include the cause of death reporting and interactive trainings should be given about this topic.