Bağımsız seyahat eden turistlerin sokak yiyeceklerini tüketme niyetinin planlı davranış teorisi çerçevesinde incelenmesi: İstanbul'da bir araştırma
Investigation of independent travelers' intention to consume street foods based on planned behavior theory: A study in Istanbul
Yazar: OSMAN CAN KURT
Danışman: DR. YEŞİM HELHEL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Deneyim = Experience ; Deneyimsel turizm = Experiential tourism ; Hedonizm = Hedonism ; Planlı Davranış Kuramı = Theory of Planned Behavior ; Seyahat = Travel ; Sokak yiyecekleri = Street foods ; Turist niyetleri = Tourist intention ; Turistler = Tourists

Özet:
Bu çalışmada, geçmiş deneyim ve hedonizm değişkenleriyle genişletilen Planlı Davranış Teorisi (Ajzen, 1991) kuramsal temel alınarak bağımsız seyahat eden turistlerin seyahatleri sırasında sokak yiyeceklerini tüketme niyeti incelenmiştir. Başka bir ifadeyle tutum, öznel norm, algılanan davranışsal kontrol ve geçmiş deneyim değişkenleri ile davranışsal niyet değişkeni arasındaki ilişkiler incelemeye alınmıştır. Ayrıca hedonizmin tutum ile davranışsal niyet ilişkisinde düzenleyici bir rolünün olup olmadığı da test edilmiştir. İstanbul'da yapılan çalışmada toplamda 541 anket formu dağıtılmış ancak bazı anket formlarının eksik doldurulması üzerine 523 anket formu analizler için değerlendirmeye alınmıştır. Araştırma modelinin uygunluğu için açıklayıcı faktör ve Cronbah Alpha analizi kullanılmıştır. Araştırma modelinde yer alan değişkenlere ilişkin kullanılan ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlikleri sağlandıktan sonra araştırma modelinde yer alan hipotezin testi için regresyon analizi kullanılmıştır. Regresyon analizi sonuçları sırasıyla en fazla tutum, algılanan davranışsal kontrol, öznel norm ve geçmiş deneyimin bağımsız seyahat eden turistlerin sokak yiyeceklerini tüketme niyetini etkileyen önemli faktörler olduğunu göstermiştir. Ancak hedonizmin tutum ile davranışsal niyet arasında düzenleyici bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede hipotezlerin dördü kabul edilmiş bir tanesi ise reddedilmiştir. Bu bulgular Planlı Davranış teorisinin sokak yiyeceklerini tüketme niyetinin açıklanmasında etkili bir şekilde kullanılabildiğini ayrıca bazı değişkenlerle birlikte genişletilebileceğini göstermektedir. Elde edilen bulgular yorumlanarak sokak yiyeceklerine ilişkin ilgili yöneticilere, uygulamacılara ve araştırmacılara öneriler sunularak çalışma sonlandırılmıştır.

Abstract:
In this study, the intention of independent travelers to consume street food during their travels was examined by theoretically based on the Planned Behavior Theory (Ajzen, 1991) which was expanded with past experience and hedonism variables. In other words, the relationships between attitude, subjective norm, perceived behavioral control and past experience variables and behavioral intention variables were examined. Whether hedonism has a moderator effect on the research model between attitude and behavioral intention or not was also tested. A total of 541 questionnaires were distributed in the study which is conducted in Istanbul, but 523 of them were able to be evaluated for the analysis because of the incomplete filling of some sections. Explanatory factor analysis and Cronbach Alpha analysis were performed for the appropriateness of the research model. Regression analysis was used for the hypothesis testing in the research model after validity and reliability of the used scales were ensured. According to the results of regression analysis, attitude, perceived behavioral control, subjective norm, and past experience were important to affect independent travelers' intention to consume street food. However, hedonism had no moderator effect between attitude and behavioral intention. In this framework, four of the hypotheses were accepted and one was rejected. These findings show that the Planned Behavior Theory can be effectively used to explain the intention of consuming street foods and can be expanded with some variables.  By interpretation of the findings, some recommendation was made to administrators, practitioners and researchers who relate with street food.