Gebelerde 1. trimesterde oral mikronize progesteron kullanımı ile gestasyonel diyabetes mellitus ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between oral micronized progesterone use in pregnants in the first trimester and gestational diabetes mellitus
Yazar: BANU DERİM YEĞEN
Danışman: PROF. DR. SALİM ERKAYA
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
DERİM YEĞEN, Banu ''Gebelerde 1. Trimesterde Oral Mikronize Progesteron Kullanımı ile Gestasyonel Diyabetes Mellitus İlişkisinin Araştırılması''
T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Etlik Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesi; Uzmanlık Tezi, Ankara 2023
Amaç: Düşük tehdidi nedeni ile oral mikronize progesteron tedavisi alan gebeler ile progesteron tedavisi almayan gebelerin gestasyonel diyabet riski açısından karşılaştırılarak, oral mikronize progesteronun gestasyonel diyabetus mellitus oluşumuna etkilerinin araştırılması 
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Etlik Zübeyde Hanım Sağlık Uygulama Araştırma Merkezi erken gebelik yataklı servisinde 01/07/2019-31/12/2021 tarihleri arasında abortus imminens nedeniyle gebeliğin 6-14. haftaları arasında oral mikronize progesteron tedavisi başlanan, günde en az 200 mg ve en az 15 gün tedavi süresi olan gebelerden GDM taraması hastanemizde yapılan ve doğumu hastanemizde gerçekleşen, dışlama kriterlerine uyan 180 hasta çalışma grubuna dahil edildi. Aynı tarihler arasında Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Sağlık Uygulama Araştırma Merkezinde doğum yapan, prenatal takiplerini hastanemizde yaptırmış ve herhangi bir ilaç kullanmamış, ilave dahili sorunları olmayan gebelerden, dışlama kriterlerine uyan ve çalışma grubunun üç katı olacak şekilde gebe, doğum yapma tarihlerine göre sıralandı ve 540 hasta kontrol grubuna dahil edildi. Pregestasyonel diyabeti ve önceki gebelik öykülerinde gestasyonel diyabet tanısı olanlar, İn Vitro Fertilizasyon (IVF) gebeliği olan hastalar, rutin gebelik takiplerinin hepsini hastanemizde yaptırmayan gebeler, çoğul gebeliği olan hastalar, 50 gr şeker yükleme ve 100 gr Oral Glikoz Tolerans Testi (OGTT) sonucuna hastanemiz veri sisteminden ulaşılamayan hastalar, ek ilaç kullanımı olanlar, 75 gr OGTT sonucu olup 100 gr OGTT yapılmayan gebeler, paranteral veya vajinal progesteron alan hastalar dışlama kriteri olarak kabul edildi. Araştırma kapsamında oral mikronize progesteron maruziyetinin gestasyonel diyabet üzerine etkilerini araştırmak üzere tedavinin başlangıç zamanı, tedavi süresi, tedavi dozu, anne yaşı, Body Mass Indeksi (BMI), gravide, parite gibi değişkenler istatiksel olarak analiz edildi.
Bulgular: Çalışmamızda; katılımcıların % 5,28'inda GDM tespit edilmiştir. Oral mikronize progesteron kullanan abortus imminens tanılı çalışma grubu ve sağlıklı gebelerden oluşan kontrol grubu arasında hem 50 gr şeker yükleme testi hem de 100 gr oral glikoz tolerans testi sonuçlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Tüm gebeler içerisindeki 25 yaş ve altında olan gebelerin GDM insidansı %3,51 iken 25 yaş üzerinde olan gebelerin GDM insidansı %6,44 bulundu. Bu yaş grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. Tüm gebeler içerisinde 30 yaş ve altında olan gebelerin GDM insidansı %3,23 iken 30 yaş üzerinde olan gebelerin GDM insidansı %9,82'dir. 30 yaş üzerindeki gebelerin GDM insidansı, 30 yaş ve altındaki gebelere göre istatiksel olarak anlamlı fazla bulundu (p<0,01). Çalışma ve kontrol grubunda gebelik öncesi BMI dağılımında GDM tanısı için istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Çalışma ve kontrol grubunda gebelik sonu BMI dağılımında GDM tanısı için istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). 
Sonuç: Çalışma sonucunda, oral mikronize  progesteron tedavisi ile GDM riski arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. Araştırma kapsamındaki tüm gebeler arasında GDM insidansı literatür ile uyumlu olarak % 5,28 bulundu. Progesteron ile anormal 50 gram şeker yükleme testi ve anormal 100 gram OGTT test sonuçları arasındaki ilişki araştırıldığında gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark yoktu. 
Literatür tarandığında progesteron tedavileri ile GDM riskinin araştırıldığı çalışmaların daha çok retrospektif olarak yapıldığı ve çelişkili verilerin olduğu gözlenmiştir. Bu çalışmada retrospektif olarak düzenlenmiştir. Progesteron tedavisi ile GDM arasındaki ilişkinin, klinik öneminin daha net aydınlatılabilmesi ve daha kesin veriler elde edilebilmesi için daha fazla sayıda hasta grupları ile yapılacak çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Gestasyonel Diyabetes Mellitus, Oral Glikoz Tolerans Testi, Oral Mikronize Progesteron

Abstract:
DERİM YEGEN, Banu "Investigation of the Relationship between Oral Micronized Progesterone Use in Pregnants in the First Trimester and Gestational Diabetes Mellitus"
Republic of Türkiye Ministry of Health Health Sciences University Etlik City Hospital Gynecology and Obstetrics Hospital; Specialization Thesis, Ankara 
Aim: The aim of this study is to investigate the effects of micronized progesterone use on the formation of gestational diabetes mellitus by comparing pregnant women who receive oral micronized progesterone therapy due to the threat of miscarriage with those who do not, in terms of gestational diabetes risk.
Method: The present study was conducted at the early gestational inpatient service of Etlik Zübeyde Hanım Health Application Research Center, University of Health Sciences. The study group consist of 180 pregnant women who had initiated oral micronized progesterone treatment between 6-14 weeks of pregnancy due to threatened miscarriage between 01/07/2019-31/12/2021, and had received at least 200 mg per day and at least 15 days of treatment, and who were diagnosed with or excluded from gestational diabetes mellitus (GDM) during their following pregnancy follow-up. For the control group, 540 pregnant women, as they are three times as high as the study group, who had given birth at Etlik Zübeyde Hanım Women's Diseases Health Application Research Center, between the same dates and who had their prenatal follow-up in the same hospital, who did not use any medication and did not have any additional medical problems and also who met the exclusion criteria were included and arranged according to their date of delivery. Exclusion criters were patients with pregestational diabetes and previous diagnoses with gestational diabetes, patients with In Vitro Fertilization (IVF) pregnancy, pregnant women who did not have all routine pregnancy follow-ups in our hospital, patients with multiple pregnancies, patients whose 50 g glucose challenge test and 100 g Oral Glucose Tolerance Test (OGTT) results cannot be accessed from the data system of our hospital, patients that used additional drugs, pregnant women who had only 75 g OGTT results and were not performed 100 g OGTT, and patients receiving parenteral or vaginal progesterone. In this study, variables were statistically analyzed to investigate the effects of oral micronized progesterone exposure on gestational diabetes, such as the initial time of treatment, duration of treatment, treatment dose, maternal age, body mass index (BMI), gravida, and parity. 
Results: The study has revealed a 5.28% incidence of GDM among the participants. No statistically significant difference was observed between the groups regarding the use of oral progesterone both for the 50 g and 100 g glucose tolerance tests. The incidence of GDM was 3.51% among pregnant women aged 25 and under, while pregnant women over 25 years of age showed a higher incidence of 6.44%. There was no statistically significant difference between age groups. The incidence of GDM was 3.23% among pregnant women aged 30 and below, while the incidence was 9.82% among pregnant women over 30. The incidence of GDM in pregnant women over 30 years of age was found to be statistically significantly higher than those under 30 years of age (p<0.01). The pre-pregnancy BMI distribution did not show a statistically significant difference for the diagnosis of GDM in the study and control groups (p>0.05). Similarly, no statistically significant difference was found in the post-pregnancy BMI distribution for the diagnosis of GDM in the study and control groups (p>0.05). 
Conclusion: The study did not reveal a significant correlation between the use of oral micronized progesterone and the risk of GDM. The incidence of GDM among all pregnant women in the study was 5.28%, which is consistent with the existing literature. The investigation of the relationship between progesterone therapy and abnormal 50-grams glucose challange test and 100-grams OGTT results did not yield statistically significant differences between the groups.
Upon reviewing the literature, it was observed that studies examining the association between progesterone therapy and GDM risk were primarily retrospective and yielded conflicting data. This study was also organized retrospectively. To clarify the clinical significance of the relationship between progesterone therapy and GDM and to obtain more precise data, further studies with larger patient groups are required.
Key Words: Gestational Diabetes Mellitus, Oral Glucose Tolerance Test, Oral Micronized Progesterone