Aile işletmelerinde yönetimin devri sürecinde aile örgüt kültürünün y kuşağına aktarılmasında bir model önerisi: Spiritüel iletişim
A model propasal for transferring family organizational culture to generation y in the process of transfer of management in family businesses: Spiritual communication
Yazar: HABİB İZZET ZORLUOĞLU
Danışman: PROF. DR. SEMA BECERİKLİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Aile işletmeleri = Family enterprises ; Aile yapısı = Family structure ; Devir = Turnover ; Kuşaklar = Generations ; Spiritüalizm = Spiritualism ; Y kuşağı = Generation Y ; Yönetim devri = Succession ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; İletişim = Communication

Özet:
Bu çalışmada ülke ekonomilerinde önemli bir yere sahip olan aile şirketlerinde halen orta ve kısmen üst kademelerde yerini almaya başlayan Y kuşağının statüsüne ve bir önceki kuşak olan X kuşağı ile geliştirdiği ilişkilere dair açıklamalar yapılmaya çalışılmıştır. Çalışmada kuşaklar arasındaki ilişkilerin boyutlarının derinlemesine incelenebilmesi, arka plandaki gömülü içeriklerin ortaya çıkarılabilmesi, ilişkilerinin asıl dinamiklerinin tespit edilmesi, bunların beslendiği kaynakların ortaya konulması ve bu kapsamda elde edilen sonuçların analizinin yapılabilmesi için bir araştırma yapılmıştır. Araştırmanın odak noktasında aile işletmelerinde yönetimin devri sürecinde aile örgüt kültürünün Y Kuşağına aktarılmasında spiritüel iletişimin kullanılabilirliğini gözlemlemektir. Yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak aile işletmelerinin kurucu ve varislerine yöneltilen sorular kapsamında yüz yüze görüşme şeklinde yapılan araştırmadan elde edilen en genel sonuç yöneltilen sorular karşısında katılımcıların mevcut yapıda kırılganlığa yol açacağı düşüncesi ile çekimserlik göstermesi olmuştur. Bununla birlikte aile işletmelerinin bir sonraki kuşağa devri sürecinde kurumsal bir hazırlığı olmadığı, kuşaklar arasındaki temel sorunların ise iletişim biçiminden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Kurucu ve varis arasında emir komuta şeklinde gerçekleşen iletişim biçiminin Y kuşağı üzerinde baskı oluşturduğu dolayısı ile kurucuya yönelik bir direnç geliştiği tespit edilmiştir. Ayrıca liyakat ilkesi yerine genellikle en büyük erkek varisin işletmenin başına geçmeye doğal aday olarak görülmesi diğer üyelerin bağlılığını zayıflattığı ve örgüt kültürü aktarımının zorlaştığı tespit edilmiştir. Son olarak aile işletmeleri ve bu işletmelerdeki X ve Y kuşakları arasındaki ilişkilerin açıklanması ve analiz edilmesinde standardize nicel çalışmaların yanında nitel çalışmalar için yöntemler geliştirilmesi gerektiği görülmüştür.

Abstract:
In this study, it is tried to make explanations about the status of Y generation which has started to take its place in middle and partly upper levels in family companies which have an important place in national economies, besides relations developed with Y generation and X generation. In this study, a research has been conducted in order to examine deeply the dimensions of relations between generations, to reveal the underlying dynamics, to determine the actual dynamics of their relations, to reveal the sources of these relations and to analyze the results obtained in this context. The focus of the study is to observe the availability of spiritual communication in the transfer of family organization culture to generation Y in the process of transfer of management in family businesses. The most general result obtained from the research conducted as a face-to-face interview within the scope of the questions directed to the founders and heirs of the family businesses by using the semi-structured interview form is the fact that the participants displayed abstention to the questions posed based on the possible fragility in the current organization's structure. In addition, it has been understood that there is no institutional preparation for the transfer of the family businesses to the next generation and that the main problems among the generations are caused by the communication style. It is determined that a communication between the founder and the heir, based on the form of a command, creates pressure on the Y generation, thus a resistance to the founder exists unconsciously. Additionally, instead of the principle of merit, the idea that the biggest male heir generally gets the natural candidate for the head of the organization, weakens the loyalty of other members and related to this, the transfer of organizational culture becomes more difficult. Finally, it is advised that qualitative studies' methods besides the standardized quantitative studies should be developed in explaining and analyzing the family enterprises as well as the relationships between X and Y generations in these.