Erişkin Osgood Schlatter hastalarında manyetik rezonans görüntüleme ile patellofemoral yerleşimin değerlendirilmesi /
Yazar: HALİL TEKDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA DURAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Amaç: Osgood Schlatter hastalığı (OSH) patellar tendonun tüberositas
tibiaya yapışma yerinde tekrarlayan gerilmeleri sonucu oluşan traksiyon apofizitidir.
OSH adölesanlarda sık görülmekle birlikte yetişkinlerde de bildirilmiştir. Bu
çalışmadaki amacımız OSH bulunan yetişkinlerde manyetik rezonans görüntüleme
(MRG) ile patellofemoral eklem dizilim bozukluğunu araştırmak ve patellar kartilaj
dejenerasyonuna olan etkisini saptamaktır.

Gereç Yöntem: Hastanemizde Haziran 2019- Aralık 2023 tarihleri arasında
diz MRG çekimi yapılan hastalar retrospektif olarak değerlendirildi. Tüberositas tibia
düzeyinde kortikal lobülasyonu-hipertrofisi ve/veya ayrılmış kemik fragmanı bulunan
199 hasta (209 diz) yetişkin OSH olarak kabul edildi. Kemik, tendon ve bağ patolojisi
olmayan 238 hasta ile kontrol grubu oluşturuldu. Aksiyel kesitlerden patellar ve
troklear morfoloji değerlendirildi. Patellar morfoloji için lateral ve medial patellar
faset uzunluğu, troklear morfoloji için troklear sulkus açısı (SA), troklear sulkus
derinliği, lateral troklear eğim (LTE) açısı ve medial troklear eğim (MTE) açısı
ölçüldü. Sagittal kesitlerden patellanın kraniokaudal yerleşimi İnsall salvati (IS)
indeksi ve patella-patellar tendon (P-PT) açısı ile değerlendirildi. Patellanın lateral
dizilimi için aksiyel kesitlerden; patellar açı, lateral patellofemoral (LPF) açı, Bisect
Offset (BO) oranı kullanıldı. İzole lateral patellar kartilaj dejenerasyonunu kategorize
etmek için Modifiye Outerbridge sınıflaması kullanıldı. Ölçümler ve kartilaj
dejenerasyonu iki grup arasında istatistiksel testler ile karşılaştırıldı.

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen OSH bulunan yetişkin grup ile kontrol grubu
karşılaştırıldığında; yaş, cinsiyet ve sağ/sol diz dağılımı açısından istatistiksel olarak
anlamlı farklılık saptanmadı. OSH bulunan yetişkinlerde patellanın lateral faset
uzunluğu kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı büyük (p<0,001) iken
medial faset uzunluğunda anlamlı fark saptanmadı (p: 0.176). OSH bulunan
yetişkinlerde kontrol grubu ile karşılaştırıldığında troklear sulkus derinliği istatistiksel
olarak anlamlı küçük, SA ise büyüktü (p<0,001). LTE ve MTE açısı OSH bulunan
yetişkinlerde kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı küçük idi (p<0,001). İS
indeksi ve P-PT açısı kontrol grubu ile karşılaştırıldığında OSH bulunan yetişkinlerde
istatistiksel olarak anlamlı büyük idi (p<0,001). Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında
OSH bulunan yetişkinlerde patellar açı istatistiksel olarak anlamlı büyük, LPF açı ve
BO oranı ise istatistiksel olarak anlamlı küçük idi (p<0,001). OSH bulunan
yetişkinlerde %47,8 oranında izole lateral patellar kartilaj dejenerasyonu saptandı.
Bunun %64'ü hafif, %36'sı şiddetli patellar kondromalazi idi. Kontrol grubunda ise
%10 oranında izole lateral patellar kartilaj dejenerasyonu saptandı. Bunun %91,7'si
hafif, %8,3'ü şiddetli idi. OSH bulunan yetişkinlerde; hafif ve şiddetli kartilaj
dejenerasyonu bulunan hasta grupları, kartilaj dejenerasyonu olmayan grup ile
karşılaştırıldığında; yaş, patella lateral faset uzunluğu, SA, patellar açı, BO oranı ve IS
indeksi istatistiksel olarak anlamlı büyük (p<0,001) iken sulkus derinliği, LTE açısı,
LPF açı istatistiksel olarak anlamlı küçük idi (p<0,001).

Sonuç: OSH bulunan yetişkinler patellofemoral eklem dizilim bozukluğuna
ve buna bağlı olarak lateral patellar kartilaj dejenerasyonuna yatkındır.
Anahtar Kelimeler: Osgood Schlatter Hastalığı, patellofemoral dizilim 
bozukluğu, patellar kondromalazi, manyetik rezonans 
görüntüleme

Abstract:
Objective: Osgood Schlatter disease (OSD) is a traction apophysitis caused
by repetitive stretching of the patellar tendon at its attachment to the tuberositas tibia.
Although OSD is common in adolescents, it has also been reported in adults. The aim
of this study was to investigate patellofemoral joint malalignment in adults with OSD
using magnetic resonance imaging (MRI) and to determine its effect on patellar
cartilage degeneration.

Materials and Methods: Patients who had knee MRI between June 2019 and
December 2023 in our hospital were evaluated retrospectively. One hundred and
ninety-nine patients (209 knees) with cortical lobulation-hypertrophy and/or detached
bone fragments at the level of tuberositas tibia were considered as adult OSH. A
control group was formed with 238 patients without bone, tendon and ligament
pathology. Patellar and trochlear morphology were evaluated from axial sections.
Lateral and medial patellar facet length was measured for patellar morphology,
trochlear sulcus angle (SA), trochlear sulcus depth, lateral trochlear tilt (LTT) angle
and medial trochlear tilt (MTT) angle were measured for trochlear morphology. The
craniocaudal alignment of the patella was evaluated with the Insall salvati (IS) index
and patella-patellar tendon (P-PT) angle from sagittal sections. For lateral alignment
of the patella, patellar angle, lateral patellofemoral (LPF) angle, Bisect Offset (BO)
ratio were used from axial sections. Modified Outerbridge classification was used to
categorize isolated lateral patellar cartilage degeneration. Measurements and cartilage
degeneration were compared between the two groups using statistical tests.
Results: There were no statistically significant differences in age, gender and
right/left knee distribution between the adults with OSD and the control group. The
lateral facet length of the patella was statistically significantly greater in adults with
OSD compared to the control group (p<0.001), while no significant difference was
found in the medial facet length (p: 0.176). The depth of the trochlear sulcus was
statistically significantly smaller and SA was larger in adults with OSD compared to
the control group (p<0.001). LTE and MTE angle were statistically significantly
smaller in adults with OSD compared to the control group (p<0.001). The IS index and
P-PT angle were statistically significantly larger in adults with OSD compared to the
control group (p<0.001). When compared with the control group, the patellar angle
was statistically significantly larger and the LPF angle and BO ratio were statistically
significantly smaller in adults with OSD (p<0.001). Isolated lateral patellar cartilage
degeneration was found in 47.8% of adults with OSD. Of these, 64% had mild and
36% had severe patellar chondromalacia. In the control group, 10% had isolated lateral
patellar cartilage degeneration. Of these, 91.7% were mild and 8.3% were severe. In
adults with OSD; when the patient groups with mild and severe cartilage degeneration
were compared with the group without cartilage degeneration; age, patella lateral facet
length, SA, patellar angle, BO ratio and IS index were statistically significantly larger
(p<0.001), while sulcus depth, LTE angle, LPF angle were statistically significantly
smaller (p<0.001).

Conclusion: Adults with OSH are predisposed to patellofemoral joint
malalignment and associated lateral patellar cartilage degeneration.
Key words: Osgood Schlatter Disease, patellofemoral malalignment, patellar 
chondromalacia, magnetic resonance imaging