Onkoloji hastalarının bakımında vaka yönetim modelinin hemşirelik bakım memnuniyeti, öz bakım yönetimi ve kaygı düzeyine etkisi
The effect of case management model on nursing care satisfaction, self-care management and anxiety level in the care of oncology patients
Yazar: CANAN AYYILDIZ MERT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİM ŞEN
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Vaka analizi = Case study ; Özbakım = Self-care

Özet:
Kronik hastalıklarda etkin kontrol sağlayabilmek için vaka yönetim modeli önerilmektedir. Bu çalışma, onkoloji hastalarının bakımında vaka yönetim modelinin hemşirelik bakım memnuniyeti, öz bakım yönetimi ve kaygı düzeyine etkisini incelemek amacıyla ön test -son test kontrol gruplu yarı deneysel tipte gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini iki vakıf hastanesinin onkoloji bölümünde kanser tanısı ile tedavi alan ve dâhil edilme kriterlerine uyan gönüllü 61 kanser hastası oluşturmuştur. Deney grubuna vaka yönetim modeli doğrultusunda vaka yönetim prosedürü, kontrol grubuna rutin klinik bakım uygulanmıştır. Veriler Bilgi Formu, Kronik Hastalıklarda Öz Bakım Yönetimi Ölçeği, Durumluk Sürekli Kaygı Ölçeği, Newcastle Hemşirelik Bakım Memnuniyet Ölçeği ile toplanmıştır. Tanımlayıcı istatistikler, Mann- Whitney U, Wilcoxon ve ki-kare testi kullanılmıştır. Anlamlılık p<.05 düzeylerinde değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 49,38±15,75, %52,5'i erkek,%72,1'i evli, %83,6'sının SGK güvencesi olduğu, %73,8'inin sigara kullanmadığı ve %17'sinin akciğer kanseri olduğu tespit edilmiştir. Deney grubunda yer alan hastaların son test toplam puan ortalamaları sırasıyla Newcastle Hemşirelik bakım memnuniyeti 76,03±12,04, kronik hastalıklarda öz bakım yönetimi 120,9±9,74, durumluk kaygı 43,81±4,87, süreklik kaygı 47,84±4,57'dır. Kontrol grubundaki hastaların son test toplam puan ortalaması sırasıyla hemşirelik bakım memnuniyeti 70,04±12,22, kronik hastalıklarda öz bakım yönetimi 121,17±10,02,  durumluk kaygı 42,6±3,55 süreklik kaygı 46,9±3,92 'dır. Deney ve kontrol grubundaki hastaların hemşirelik bakım memnuniyeti kronik hastalıklarda öz bakım yönetimi ve kaygı düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Sonuçlar; katılımcıların hemşirelik bakım memnuniyeti ve kronik hastalıklarda öz bakım yönetim düzeyinin yüksek olduğunu, kaygı düzeyinin orta düzeyde olduğunu ve gruplar arası farkın olmadığını göstermiştir. Onkoloji hastalarının kemoterapi tedavisi sürecinde bireyselleştirilmiş bakım planı oluşturulurken kaygı düzeylerini iyileştirmeye yönelik planlamaların yapılması önerilir.

Abstract:
A case management model is recommended to provide effective control in chronic diseases. This study was carried out in a quasi-experimental type with pretest-posttest control group in order to examine the effect of case management model on nursing care satisfaction, self-care management and anxiety level in the care of oncology patients. The sample of the study consisted of 61 volunteer cancer patients who received treatment with the diagnosis of cancer in the oncology department of two foundation hospitals and met the inclusion criteria. Case management procedure was applied to the experimental group in line with the case management model, and routine clinical care was applied to the control group. Data were collected with Information Form, Self-Care Management Scale in Chronic Diseases, State Trait Anxiety Inventory, and Newcastle Nursing Care Satisfaction Scale. The analysis of the data is detailed in the content of the thesis. Descriptive statistics, Mann-Whitney U, Wilcoxon and chi-square tests were used. Significance was evaluated at p<.05 levels. The mean age of the patients participating in the study was 49.38±15.75 years, 52.5% male, 72.1% married, 83.6% SGK insurance, 73.8% non-smoker, 85% It was determined that ,17% of them had lung cancer. The post-test mean scores of the patients in the experimental group were respectively Newcastle Nursing care satisfaction 76.03±12.04, self-care management in chronic diseases 120.9±9.74, state anxiety 43.81±4.87, trait anxiety 47, It was 84±4.57. Post-test total score average of the patients in the control group was 70.04±12.22, respectively, nursing care satisfaction, self-care management in chronic diseases 121.17±10.02, state anxiety 42.6±3.55 trait anxiety is 46.9±3.92. No statistically significant difference was found between the nursing care satisfaction of the patients in the experimental and control groups, self-care management and anxiety levels in chronic diseases. Results; showed that the participants' nursing care satisfaction and self-care management level in chronic diseases were high, their anxiety level was moderate, and there was no difference between the groups. It is recommended to make plans to improve anxiety levels while creating an individualized care plan during the chemotherapy treatment process of oncology patients.