Türk modernleşmesi ve toplumsal güven inşası
Turkish modernization and construction of social trust
Yazar: GANİ ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET KIRIK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kolektivizm = Collectivisim ; Modernleşme = Modernization ; Sosyal güven = Social safeness ; Tekilcilik = Particularism ; Türk toplumu = Turkish society

Özet:
Bu tezde, Türk toplumunda toplumsal güvenin neden düşük bir düzeyde olduğu ve kültürel olarak modernleşmenin toplumsal güveni nasıl etkilediği incelenmiştir. Bu bakımdan bu tezde öncelikli olarak klasik sosyoloji metinleri, çağdaş sosyologların güven kuramları ve sosyal sermaye kavramı çerçevesinde toplumsal güvenin modernleşme anlatısında nasıl ele alındığı üzerinde durularak kuramsal arka plan oluşturulmuştur. Bunlarla beraber, kültürel olarak modernleşmenin toplumsal güvene etkisini anlamlandırabilmek için Hofstede'nin kültürel boyutlar kuramı üzerinde durulmuştur.
	Türk toplumu kollektivist kültüre sahip bir toplumdur. Kollektivist kültürün bir özelliği olarak tekilcilik genel kurallar karşısında bireyin kendini ait hissettiği tekil grubun kurallarını öncelemesiyle ilişkilidir. Türk toplumunda tekilci yönelim modernleşmenin zihni arka planından okunabildiği gibi toplumun bürokratik kültüründen ve aile yapısından da okunabilmektedir. Bu çalışmada Türk toplumunda toplumsal kültür, aile yapısı, bürokratik kültür ve modernleşme yöntemi incelenerek toplumun tekilci yönelimine dair görünümlere genel hatlarıyla yer verilecektir. Zira tekilci yönelim bireyin kendini ait hissettiği tekil grubuna aşırı güvenmesine neden olurken tekil grubu dışındaki insanlara güveni olumsuz etkilemektedir. Böylece tezde Türk toplumunda hakim tekilci yönelim nedeniyle toplumsal güvenin düşük olduğu iddia edilmiş ve Türk modernleşmesinin kültürel boyutu sorgulanmıştır.
	Türk toplumunun tekilci yönelimine dair bu tez çalışmasında yapılan ve aktarılan tartışmaları kısmen de olsa doğrulamak için İstanbul Şişli'de Perpa Ticaret Merkezi kapsamında sistematik örneklemeyle seçilmiş 372 deneğe anket yöntemiyle saha araştırması yapılmıştır. Bulgulara göre deneklerin çoğunluğunda tekilci yönelimlere dair değerler tespit edilmiştir.

Abstract:
Findings of various research on the field show that social trust in modern Turkish society comparatively ranks one of the lowest. However, this thesis departs from such facts and focuses on the question of why this is the case.
	Based on Eric Hofstede's cultural dimensions theory, the main premise of this theses is the concept of collectivist culture. Being the main feature of collectivist culture, particularism seems to be a major factor for Turkish society ranks one of the lowest among the countries that field researches are included. Particularistic culture in Turkish society can be viewed from the perspectives of its own modernity as well as bureaucratic culture and family structure. This theses argues that, while the particularist tendency induces the person over-trusting particular groups that s/he feels belonging, same person distances herself/himself from generalized trust.  
	These argues that one of the main reasons why generalized trust ranks fairly low in modern Turkish society mainly because of dominant nature of particularism which can be observed cultural modernization. In order to verify such hypotheses,  a field research was conducted among business community based on PERPA trade center at Şişli, İstanbul, which home to a small and medium size companies in various sectors.  The survey included 372 samplings selected via systematic sampling method out of some 4830 units.