Osmanlı Devleti'nde taycılığın mahiyeti ve koruların yönetimi (1785-1822)
The contends of horse breeding and the high forest management in the Ottoman Empire between (1785-1822)
Yazar: NEŞE YAVUZ
Danışman: PROF. DR. DOĞAN YÖRÜK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Atçılık = Horse breeding ; Cemaatler = Communities ; Istabl-ı Amire = Istabl-ı Amire ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sultanönü Sancağı = Sultanönü Sanjak ; Taycılar = Taycılar ; Çiftlik = Farm

Özet:
Arap Yarımadası, İran, Mısır, Türkistan, Hindistan, Kuzey Afrika ve Endülüs coğrafyalarında kurulan bütün İslâm devletlerinde var olan ahır teşkilâtı, bazı değişikliklerle Osmanlı Devleti'nde de kendini göstermiştir. Edirne ve İstanbul gibi başkentlerdeki sarayların yanına çeşitli büyüklüklerde ahırlar inşa edilmiş, at, deve, katır, fil ve eşek gibi hayvanların bakımına, eğitimine ve yetiştirilmesine büyük bir özen gösterilmiştir.
Her bir hayvan grubunun bakımı, beslenmesi ve yetiştirilmesi amacıyla ayrı cemaatler oluşturulmuştur. Osmanlı askeri teşkilâtının geri hizmetlerini oluşturan bu zümrelerden taycılar özellikle dikkate değerdir. Asıl görevi devlete tay yetiştirmek olan bu grup, zamanla kendi içinde farklı zümrelere ayrılmıştır.
Istâbl-ı Âmire birimleri; insan, hayvan, toprak bileşenlerinden oluşmaktadır. Bu ünitelerin idâri yapılanmaları XVIII. yüzyılın sonlarından itibaren ocak, cemaat ve çiftlik birimleri üzerinde şekillenmektedir.  Her ocak bir cemaati, her cemaat bir çiftliği, her çiftlik ise mevcut bir hizmeti temsil etmektedir. Bu üç birimin ortak hizmet alanlarını korular oluşturmaktadır ve korular bünyelerindeki ocaklara sistematik dağılım alanı sunmaktadır. Istâbl-ı Âmire yapılanmasındaki hizmet devamlılığının dönüm noktalarından birini koruların oluşturması, bu alanların bütünlüğünün korunmasını ve müdahalelerden uzak tutulmasını gerektirmektedir.


Anahtar Kelimeler: Istâbl-ı Âmire, Sultanönü Sancağı, Ocak, Çiftlik, Cemeaat, Koru, Taycı.

Abstract:
The barn organization, which existed in all Islamic states established in the Arabian Peninsula, Iran, Egypt, Turkestan, India, North Africa and Andalusia geography, has shown itself also in the Ottoman Empire with some changes. Barns has been built in various size in addition to the palaces in the capitals such as Edirne and Istanbul and great importance was given for care and training of animals such as horses, camels, mules, elephants, and donkeys. 
Separate communities were established for the care, feeding, and breeding of each animal group. Of these groups, which constituted the back services of the Ottoman military organization, the horse breeders are particularly noteworthy. This group, whose main task was to raise foals for the state, was divided into many different groups in time.
Istâbl-ı Âmire units; created from human, animal, and soil resources. Animals representing these units, servants, groves, meadows, farms, pastures, hamlets etc, which are the basic units of the main parts of the soil, are the main sources of the organization process. Administrative structuring stages of these units XVIII. It was shaped on hearts, communities, and farms from the end of the century. Each quarry represented a community, each community represented a farm, and each farm represented a service income order and control. The groves formed the common service areas of these three units, and the groves provided a systematic distribution area to the quarries within them. Thus, the groves formed the turning point in the continuity of the Istâbl-ı Âmire structuring. In this respect, issues such as maintaining the integrity of the groves on the territory of Istâble Âmire and keeping them away from interventions have always remained on the state's agenda. 


Keywords: Istabl-ı Âmire, Sultanönü Sanjak, Heart, Farm, Community, Grove, Taycı.