Emeklilik sonrası toplumsal hayata uyum sorunları
Adjustment problems to social life after retirement
Yazar: YUSUF ZİYA YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA DELİCAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Emekli = Retired ; Emeklilik = Retirement ; Sosyal hayat = Social life ; Uyum güçlüğü = Adjustment problems ; Yaşam doyumu = Life satisfaction

Özet:
Bireysel ve toplumsal yönü olan emeklilik birey için çalışmanın olmadığı, toplumsal rol ve statüde değişimlerin gerçekleştiği bir yaşam aşamasıdır. Genel nüfusun ve yaşlı nüfusun artması ile birlikte emekli sayılarında artış görülmüştür. Bunun yanı sıra ortalama yaşam beklentisinin ve emeklilikte geçirilen sürelerinde artması neticesinde de emeklilik dönemi hem politik hem de akademik açıdan ilgi odağı olmaya başlamıştır. Emekliliğin ekonomik, fiziksel, psikolojik ve sosyal sonuçları ve bunların bireylerin yaşamları üzerindeki etkilerinin önemi artmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı emekliliğin sonuçlarını belirleyerek, bu sonuçlara bağlı olarak emekliliği uyum sürecindeki bireysel farklılıklar ile bu süreçte karşılaşılan temel sorunları ortaya koymaktır. 
Bu doğrultuda sahip olunan kaynakların düzeyleri üzerinden çalışanlar ile emeklilerin karşılaştırılması yapılmıştır. Tezde literatür taramasında elde edilen verilerden, kamu ve özel kurum ve kuruluşların raporlarından, Sosyal Güvenlik Kurumu İstatistik Yıllıkları ile ulusal temsil kabiliyeti olan Türkiye İstatistik Kurumu'nun mikro verilerinden yararlanılarak emekliliğin sonuçları ve emeklilik hayatına uyum değerlendirilmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre;  emeklilikte her bir kaynağın farklı düzeylerde gerçekleşerek emeklilik hayatına uyumu farklılaştırdıkları tespit edilmiştir. Bir kaynağın düzeyine yönelik verilen tepkilerin de emekliliğe uyum açısından önemli olduğu görülmüştür. Kaynaklar birlikte değerlendirildiklerinde etkilerinin farklı sonuçlara neden olduğu dolayısıyla tek bir kaynağın seviyesi emeklilik hayatına uyumun anlaşılmasında yeterli olmamaktadır. Son olarak emeklilikte çalışma hayatına göre düşük kaynak düzeylerinde olmanın etkileri daha az olumsuz olmaktadır.

Abstract:
Retirement, which has an individual and social aspect, is a phase of life in which the individual withdraws from working life and where changes occur in social role and status. With the increase in the general population and the elderly population, there has been an increase in the number of retirees. In addition, as a result of the increase in average life expectancy and the time spent in retirement, the retirement period has become the center of attention both politically and academically. The importance of the economic, physical, psychological and social consequences of retirement and their effects on the lives of individuals is increasing. The main purpose of this study is to determine the results of retirement, and to reveal the individual differences in the retirement adjustment process and the main problems encountered in this process, depending on these results. In this respect, a comparison of employees and retirees has been made based on the level of resources acquired. Retirement results and retirement adjustment are evaluated based on the data obtained in the literature review, reports of public and private institutions and organizations, Statistical Yearbooks of the Social Security Institution, microdata with national representation capability obtained from Turkey Statistical Institute. According to the results obtained in the research; it has been determined that each resource in retirement takes place at different levels and differentiates adjustment to retirement life. It has also been observed that the responses to the level of a resource are important in terms of retirement adjustment. When resources are evaluated together, their effects cause different results, so the level of a single resource is not sufficient for understanding retirement adjustment. Finally, the effects of being at low resource levels in retirement compared to working life are less negative.