İşletmelerde bir vergiden kaçınma yöntemi olarak vergi planlaması: Muhasebe meslek mensuplarının vergi planlaması ile ilgili algılarına yönelik bir araştırma
Tax planning in businesses as a method of tax avoidance: A research on the perceptions of accounting professional members about tax planning
Yazar: İMREN PEKER KILIÇER
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN TAŞKIN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Agresif vergi planlaması = Agressive tax planning ; Muhasebeci = Accountant ; Muhasebeci = Accountant ; Vergi planlaması = Tax planning ; Vergiden kaçınma = Tax avoidance ; Vergiler = Taxes ; İşletmeler = Businesses

Özet:
İşletmelerin vergilemeye karşı davranış biçimlerinden biri olan vergi planlaması, kanun lafzına uygun, ekonomik öze sahip olan, yapay nitelik taşımayan işlemlerle vergi yükünü azaltmaya yönelik uygulamalardır. Mükellefler açısından yasal bir hak olan vergi planlaması olanakları, hukuka uygun olarak gerçekleştirildiğinden herhangi bir sorun oluşturmamaktadır. Vergi planlamasının kötüye kullanım biçimi olan agresif vergi planlaması ise ilk görünüşte kanun lafzına uygun işlemler olsa da, vergi sistemi ya da vergi sistemleri arasındaki mevzuat uyumsuzluklarının ve yasal boşlukların ustalıkla kullanılması sonucu ülkelerin vergi matrahlarının aşınmasına yol açarak gelir kayıplarına sebebiyet vermesi bakımından vergi planlamasından farklılaşmaktadır.
Çalışmada; vergilemenin işletme davranışlarına etkileri, vergilemeye karşı giriştikleri yasal bir uygulama olan vergi planlamasının teorik yönü, amacı, özellikleri, ilkeleri, aşamaları, yöntemleri, yapılmasının gerekliliği, vergi planlaması yapmayı engelleyen durumlar, vergi planlamasının kötüye kullanım biçimi olan agresif vergi planlamasının ortaya çıkışı, sonuçları, ve agresif vergi planlaması ile mücadelede; ülkelerin tek ya da çok taraflı izleyebileceği yollar, OECD, AB gibi uluslararası kuruluşların agresif vergi planlamasına yönelik gerçekleştirdiği çalışmalar irdelenmiştir. Nihayetinde vergi planlaması ve kötüye kullanım şekli olan agresif vergi planlamasına ilişkin muhasebe meslek mensuplarının düşünceleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Tax planning which is a course of action of businesses towards taxation is an implementation that in accordance with the letter of law, has an economical self and aims to reduce the tax burden without cross trades. Facilities of tax planning which are legal rights in terms of taxpayers do not create any problem because they are done in accordance with the law. Aggressive tax planning which is a kind of abusing of tax planning is seemingly legal operation; though, it differs from tax planning in such a way that it benefits from legal gaps and disagreements between tax regulations or tax systems resulting in countries' erosion of tax bases and causing revenue loss.
In this study; the effects of taxation on business behavior, theoretical aspect of tax planning which is a legal implementation towards taxation, aims, features, principles, stages, methods, necessities, the situations that prevent tax planning, appearance of aggressive tax planning, a way of abusing of tax planning, its results, fighting against it, unilateral or lateral ways of countries' fighting against aggressive tax planning and studies of international institutions like EU, OECD against aggressive tax planning are examined. As a result, thoughts of accounting profession members are tried to put forward concerning tax planning and aggressive tax planning.