Ateşli havalenin hastalarda ve bakım verenlerde uyku kalitesine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of febrile seizures on sleep quality in patients and caregivers
Yazar: FATMA DAMLA SAKA
Danışman: ÖĞR. GÖR. İPEK DOKUREL ÇETİN
Balıkesir Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Depresyon = Depression ; Nöbetler-febril = Seizures-febrile ; Stres = Stress ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmada, ateşli nöbet geçiren 3 ay-6 yaş arasındaki çocukların bakım verenlerinin uyku kalitesinin incelenmesi amaçlandı. Çalışmada Balıkesir Üniversitesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniklerine ateşli havale şikayeti ile başvuru yapan 3ay-6 yaş aralığındaki hastaların anneleri ile çocuklarının uyku kaliteleri ve bakım verenlerin kaygı düzeyi hakkında anket çalışması yapıldı. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi-PUKİ, Beck Depresyon Ölçeği-BDÖ, Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi-ÇUAA, Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği-STAI ve Yaşam Kalitesi Ölçeği-SF36 formları kullanıldı. Elde edilen sonuçlara göre hasta grubunda sağlıklı kontrollere kıyasla doğum sırası istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksekti (p=0.046). Durumluk kaygı ateşli nöbet geçiren çocukların bakım verenlerinde daha yüksek olsa da, bu farklar istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0.097). Sürekli kaygı düzeyi ateşli nöbet geçiren çocukların bakım verenlerinde istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksekti (p=0.002). Hasta grubu ile kontrol grubunun uyku kalitesi (p=0.968), depresyon (p=0.552), çocuk uyku alışkanlıkları (p=0.269) ve yaşam kalitesi (p=0.781) düzeyleri arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı değildi. Hasta grubunda durumluk kaygı ile yaşam kalitesinin enerji (r=-0.407; p=0.006), mental sağlık (r=-0.319; p=0.037) ve toplam puanları (r=-0.585; p=0.014) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki vardı. Sürekli kaygı ile yaşam kalitesinin genel sağlık (r=-0.412; p=0.006), enerji (r=-0.503; p=0.001), mental sağlık (r=-0.497; p=0.001) ve toplam puanları (r=-0.566; p=0.018) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki vardı. Hasta grubunda, fiziksel rol kısıtlamaları (r=0.356, p=0.036), ağrı (r=0.600, p<0.001), emosyonel rol kısıtlamaları (r=0.386, p=0.017), enerji (r=-0.493, p=0.002), mental sağlık (r=-0.395, p=0.014) ve sosyal fonksiyon (r=-0.409, p=0.011) puanları ile PUKI skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. ÇUAA puanları ile yaşam kalitesinin tüm boyut puanları ve ya toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmedi. (p=0.944). Hasta grubunda depresyon düzeyi ile yaşam kalitesinin fiziksel fonksiyon (r=-0.490, p=0.024), fiziksel rol kısıtlamaları (r=0.381, p=0.012), ağrı (r=0.357, p=0.013), enerji (r=-0.654,  p<0.001), mental sağlık (r=-0.569, p<0.001), sosyal fonksiyon (r=-0.368, p=0.011) ve toplam (r=-0.499, p=0.030) puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki vardı. Febril konvülziyon sayısı ile PUKİ (p=0.968), çocukluk uyku alışkanlıkları (p=0.272), durumluk kaygı (p=0.230), depresyon (p=0.555) ve yaşam kalitesinin (p=0.859) arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Ancak febril konvülziyon sayısı ile sürekli kaygı durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki saptandı(r=0.304, p=0.005). Hasta grubunda PUKI ile durumluk kaygı (r=0.362, p=0.030) ve depresyon (r=0.580, p<0.001) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki vardı. Genelleştirilmiş Lineer Model sonuçlarına göre hasta grubunda PUKI üzerinde depresyon düzeyinin etkisi istatistiksel olarak anlamlıydı (B=0.645, p<0.001). 
Çocukların, ateşli havale geçirme durumlarının bakım verenlerde uyku düzen ve kalitesi üzerinde etkileri olduğunu görmekteyiz. Sonuç olarak ateşli nöbet çocuklara bakım verenlerde sürekli kaygıyı arttırsa da, kısa vadede doğrudan uyku kalitesini etkilememektedir. Ancak uzun vadede, sürekli kaygı üzerinden uyku kalitesi üzerine etkisi olduğu ifade edilebilir.

Abstract:
In this study, the sleep quality of caregivers of children 3 month-6 aged with febrile seizures was examined. In the study, a survey was conducted on patients between the ages of 1 month and 6 years who applied to Balıkesir University Hospital Child Health and Diseases Polyclinics with the complaint of febrile seizures and their mothers. The data collection tool consisted of a personal information form, Pittsburg Sleep Quality Index-PSQI, Beck Depression Inventory-BDI, Child Sleep Habits Questionnaire-CUAA, State and Trait Anxiety Scale-STAI and Quality of Life Scale-SF36. According to the results, birth order was statistically significantly higher in the patient group (p=0.046). Although state anxiety was higher in caregivers of children with febrile seizures, these differences were not statistically significant (p=0.097). Trait anxiety level was statistically significantly higher in caregivers of children with febrile seizures (p=0.002). The differences between the sleep quality (p=0.968), depression (p=0.552), child sleep habits (p=0.269) and quality of life (p=0.781) levels of the patient group and the control group were not statistically significant. In the patient group, there was a statistically significant relationship between state anxiety and quality of life energy (r=-0.407; p=0.006), mental health (r=-0.319; p=0.037) and total scores (r=-0.585; p=0.014). There were statistically significant relationships between trait anxiety and general health (r=-0.412; p=0.006), energy (r=-0.503; p=0.001), mental health (r=-0.497; p=0.001) and total scores (r=-0.566; p=0.018) of life quality. There was a statistically significant relationship between scores of PSQI scores with physical role limitations (r=0.356; p=0.036), pain (r=0.600; p=0.001), emotional role limitations (r=0.386; p=0.0017), energy (r=-0.493; pp=0.002), mental health (r=-0.395; p=0.014) and social function (r=-0.409; p=0.011). The differences between CUAA scores and all dimension scores and total scores of quality of life were not statistically significant (p=0.944). In the patient group, depression level and SF36 quality of life were related to physical function (r=-0.490; p=0.024), physical role limitations (r=0.381; p=0.012), pain (r=0.357; p=0.013), energy (r=-0.654; p=0.001), mental health (r=-0.569; p=0.001), social function (r=-0.368; p=0.011) and total (r=-0.499; p=0.030) scores. The relationships between febrile convulsion and PSQI (p=0.968), childhood sleep habits (p=0.272), state anxiety (p=0.230), depression (p=0.555) and quality of life (p=0.859) were not statistically significant. However, there was a statistically significant and positive relationship between febrile convulsion and trait anxiety (r=0.304; p=0.005). There was a statistically significant relationship between PSQI and state anxiety (r=0.362; p=0.030) and depression (r=0.580; p=0.001) in the patient group. According to the Generalized Linear Model (Logit) results, the effect of depression level on PSQI in the patient group was statistically significant (B=0.645; p=0.001). 
We see that children's febrile seizures have an impact on caregivers' sleep patterns and quality.As a result, although febrile seizures constantly increase anxiety in caregivers, they do not directly affect sleep quality in the short term. However, in the long term, it can be stated that it has an effect on sleep quality through constant anxiety