Okul öncesi dönem çocuklarının motor becerileri ile yürütücü işlev becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of relationship between motor skills and executive function skills of preschool children
Yazar: ŞERİFE GÖZDE TUNK
Danışman: DOÇ. DR. MENEKŞE BOZ
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Okul öncesi dönem gelişimin en hızlı ilerlediği dönemlerden biridir. Çocuklar hareket ederek dış dünyayı tanır ve adaptasyon sağlar. Motor gelişim, bireye özgü özelliklerin ve çevresel etkenlerin etkileşimiyle kazanılan hareket yeterliliğidir. Bebeklikten itibaren motor gelişim bireyin bilişsel gelişimi için ön koşul olarak incelenmektedir. Bilişsel gelişim ile birlikte kazanılan üst düzey bilişsel becerilerden olan yürütücü işlevler; hedefe yönelik davranışları gerçekleştirmek, çevrede meydana gelen değişikliklere ve ihtiyaçlara uyum sağlayabilmek için gereklidir. Yürütücü işlev becerilerinin de birçok alanla ilişkisi araştırma konusu olmuştur. Son dönemde yapılan çalışmalar göstermektedir ki çocukların motor becerileri geliştirmek için yapılan etkinlikler, fiziksel ve bilişsel gelişimini desteklemektedir. Araştırmaların öncülük etmesine rağmen motor-bilişsel ilişkileri daha iyi betimlemek üzere daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.  Bu araştırma ile okul öncesi dönem çocukların motor becerileri ile yürütücü işlev becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırma nicel bir çalışma olup, çalışma grubunu Ankara il merkezindeki MEB'e bağlı resmi anaokullarında eğitim görmeye devam eden 60-72 ay arasındaki 141 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak  Beery-Buktenica Gelişimsel Görsel-Motor Koordinasyon Testi, Büyük Kas Motor Gelişim Testi -2 (BKMGT-2), Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlevler Envanteri (ÇDYİE) ve aile çocuk formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ince motor beceriler ve yürütücü işlev becerileri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Büyük kas motor beceriler ve yürütücü işlev becerileri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Motor beceriler ile yaş arasında pozitif korelasyon bulunurken, yürütücü işlevleri ve yaş arasında ilişki tespit edilmemiştir. Nesne kontrol becerisi ve ketleyici kontrol puanları erkekler lehine anlamlı çıkarken, diğer alt test puanları cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemiştir.

Abstract:
Children explore their surroundings and adapt to the world through movement. Motor development is the acquired movement proficiency influenced by individual characteristics and environmental factors. Recent studies show that activities carried out to develop children's motor skills support both their physical and cognitive development. One of the skills which acquired with cognitive development are executive functions are among the high-level cognitive skills. Purpose of the research; It is an examination of the relationship between preschool children's motor skills and executive functions. The research is a quantitative study, and the study group consists of 141 children between the ages of 60-72 months who continue to receive education in official kindergartens affiliated with the Ministry of National Education in the city center of Ankara. Beery-Buktenica Developmental Visual-Motor Coordination Test, Test of Gross Motor Development Test-2 (TGMD-2), The Childhood Executive Functioning Inventory (CHEXI) and family child form were used as data collection tools in the study. As a result of the research, a statistically significant but weak relationship was found between fine motor skills and executive function skills. The relationship between gross motor skills and executive function skills was found to be insignificant. While there was a positive correlation between motor skills and age, no relationship was found between executive function skills and age. Object control skills are more advanced in boys and inhibitory control skills are more advanced in girls.The other subtest scores did not show a statistically significant difference according to the gender variable.