Mustafa Özel'in figüratif resimlerindeki ifade biçimleri üzerine çözümlemeler
Analyses of expression in the figurative art of Mustafa Özel
Yazar: FERHAT ARAT
Danışman: DOÇ. DR. SEMİH BÜYÜKKOL
Akdeniz Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Beden = Body ; Figür = Figure ; Figüratif resim = Figurative picture ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Türk resim sanatı = Turkish painting art ; Özel, Mustafa = Özel, Mustafa ; İfadelendirme = Expression ; İnsan bedeni = Human body

Özet:
Gerçekleştirilen çalışma kapsamında, Türk resminde figüratif ifadecilik anlayışı içerisinde önemli bir yere sahip olan Mustafa Özel'in genel sanat anlayışı üzerinden hareketle, figüratif eserlerindeki ifade biçimleri üzerine çözümlemeler gerçekleştirilmiştir. Yaşam ve insan arasındaki gerçekleşen etkileşimler sonucu insan bedenine yansıyan psikolojik ruh hallerini ifade eden sanatçının eserlerinde plastik çözümlemelere ve altyapı okumalarına gidilerek, sanatçının kaygısının ve eserlerinin barındırdığı anlamların ne olduğuna dair bilgilerin aktarılması amaçlanmıştır. Çalışma bu bağlamda nitel araştırma yöntemleri kapsamında gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma modeli ile görüşme, gözlem, yazılı doküman incelemeleri, literatür taraması ve eser incelemesi yapılmıştır. Tez çalışmasına konu olan Mustafa Özel hakkında, biyografik araştırma ve genel sanat anlayışının yanı sıra, insan bedeni üzerinden hareketle oluşturduğu eserlerini işleyiş ve duyumsayış şekli irdelenmiştir.
Çağdaş Türk resminin önemli isimlerinden olan Mustafa Özel, realist bir yaklaşımla tuvallerini boyayarak insan formunu ustaca kullanmaktadır. Özel'in insan bedeni üzerinden hareketle oluşturduğu eserlerini işleyiş ve duyumsayış şekli, sanatçıyı figüratif ifade biçiminde kendine has bir konuma taşımaktadır. İnsan bedenini betimlerken zihinsel ve psikolojik duygu durumlarını da figürlere aktarmaktadır. Yaşam ve insan arasındaki etkileşimler sonucu insan bedenine yansıyan duygusal ruh halleri, yeni form ve biçimlerde izleyici ile buluşmaktadır. Figürlerinde onların iç dünyalarını, psikolojik ve içe dönük ruhsal yapılarını ten, bakış ve hareketler üzerinden biçimlendirmektedir. Beden çıplak bir şekilde salt olarak ön planda olduğunda dahi birçok ressamın fantezi ve tutku olarak resmettiği gibi değil de, insan ruhunun yaşadığı sevinçler, acılar, kırılganlıklar, yaşama karşı direniş ve mücadelelerden izler barındıracak şekilde resmedilmiştir. 
Özel'in resimlerinde figür kendini hem resmin yüzeyinde hem de derinlerinde duyumsal süreçler barındırarak açığa çıkarmaktadır. Figürler salt yaşanmışlığa, benliğe dair anı ve izler barındırmaktadır. Bedenlerin bürünmüş oldukları biçimler yaşam içerisindeki gerilimlerin dışa vurulma isteğinin belirgin özelliklerindendir. Figürler ve portreler var oldukları anın duygu derinliklerinde yaşayarak, insanın tüm gerçekliği ile duruşunu aktarmaktadır. Sanatçı eserlerini oluştururken, tenin kırılgan ve hassas yapısını tüm insani özellikleriyle birlikte, ruhsal yıpranmışlıklarla açığa çıkartmaktadır.

Abstract:
This study carried out an analysis of expression in the figurative art of Mustafa Özel, a prominent Turkish artist best known for his undertaking of figurative expression, based on the artist's general understanding of his art. A plastic analysis and evaluation of foundation is conducted for the artwork of the artist, who attempts to display the psychological state being reflected in the human body as a result of interaction between life and the human, to bring forth knowledge about the anxieties of the artist and the meanings which are instilled in his artwork. In this context, the study was conducted with methods of qualitative research. Interviews, observations, written document analysis, literature search and work review were done with the qualitative research model. About Mustafa Özel, in addition to biographical research and an investigation of his general understanding of art; his artwork, based on capturing the human body, was reviewed in terms of the function and sentiment.    
Mustafa Özel, who is among the important artists in contemporary Turkish art, reflects the human form on the canvas in a realistic approach with mastery. By using the human body as the form for his artwork, Özel has a unique style of figurative expression in his artwork by means of function and sentiment. He transfers the mental and psychological state to the figures when portraying the human form. The artwork greets the audience with a reflection of emotional mental states, new forms and expression for the human form, which is affected by the interaction of life and the person. The inner world, psychology and inwardly looking mental states of the figures take form with their complexion, facial expressions and movements. Even when the nude body form is at the forefront, the body is not represented in fantasy or passion as with other artists, but more so to reflect the joys, pains, vulnerabilities and the 'scars' of resistance and struggle against life. 
The figures in Özel's artwork display sentimental processes, not only on the canvas surface but also in places much deeper. The figures encompass absolute life experience and memories and marks of the self. They are typically a display of body forms which attempt to outwardly express the inner tensions experienced in life. The figures and portraits transpose the emotional depths of the moment captured, reflecting the reality of the human condition. When the artist is creating his art, he attempts to bring forth the psychological weariness, together with the fragility and sensitive nature of the skin of the subject.