Türkiye'deki Afgan mültecilerin durumunun ve sorunlarının sosyolojik olarak değerlendirilmesi (Konya örneği)
The condition of Afghan refugees, and evaluation of their problems from sociological point of view in Turkey (Konya city)
Yazar: MUMİNA SHARAF MANSOOR
Danışman: DOÇ. DR. GAMZE AKSAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Afganistan = Afghanistan ; Göçmenler = Emigrants ; Konya = Konya ; Mülteciler = Refugees ; Sosyoekonomik sorunlar = Socio-economic problems ; Sosyokültürel sorunlar = Socio-cultural problems ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis

Özet:
Mülteci konusu küresel bir sorun haline gelmektedir. Bu sorunun temel kaynağı, bölgesel ve küresel istismarcı güçlerinin çıkar çatışmaları, menfaatler uğruna veya yerel yöneticilerin adaletsizliği yüzünden kimi ülkelerde meydana gelen savaşlar ve bunun neticesinde insanları can ve mal güvenliğinin ortadan kaldırılmasıdır. Afganistan yıllardır bu küresel ve bölgesel çıkarcıların ve yerel yöneticilerinin siyasi başarısızlıklarının ve adaletsizliklerinin kurbanıdır. Bu yüzden Afganistan mülteci hususunda özellikle son kırk yılda önde gelen ülkeler arasında yer almaktadır.
Afganistan'dan göç etmek zorunda kalan kimi Afganistan halkı, başta İran, Pakistan olmak üzere dünyanın birçok ülkelerine sığınmaktadırlar. Bu ülkeler arasında Türkiye de son yıllarda Afgan mültecilerinin yöneldikleri malumdur. Bunun ana sebebi, İran'ın ekonomik sıkıntıları, Afgan mültecilerinin Avrupa'ya gitme hayali ve Türkiye'nin de Avrupa sınırında yer almasıdır.
Türkiye'de bulunan Afgan mültecilerinin "uydu kent uygulaması"yla farklı şehirlerde bulunmaktadırlar. Son açıklamaya göre Konya oniki bin Afgan mülteciyi ev sahipliği yapmaktadır. Bu mültecilerinin durumları ve sorunları merak konusudur. Dolayısıyla bunların durumları ve olası sorunlarının değerlendirilmesi çalışmamızın konusu olması büyük önem arz etmektedir. Çalışmamızın amacı da Afgan mültecilerinin durumlarını ele alması ve sorunları sosyolojik olarak değerlendirilmesidir. Bu konunun ele alındığı çalışmada ilk iki bölümde mülteci kavramı, güç kuramları, Afgan mültecilerin uluslararası bazındaki hakları, Türkiye'de mülteci hakları ve detayları gibi önemli konular ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise Konya'daki Afgan mültecilerinin üzerinde yapılan bir anket çalışmasıyla onların durumları incelenmiş ve tespit edilen sorunları sosyolojik olarak değerlendirilmiştir. Anketlerde elde edilen veriler frekans ve çapraz analizlere tabi tutulmuş ve her tablonun altında yorumlar yapılmıştır. Çalışmamız sonuç ve öneriler kısmıyla sonlandırılmıştır.

Abstract:
The refugee issue is becoming a global problem. The major source of this problem is the conflicting interests of the regional and global abusive powers, wars in some countries for the sake of interests or because of the injustice of local authorities, and as a result of this, the destruction of people's safety of life and property. Afghanistan has been a victim of the political failures and injustices of these global and regional politics and local authorities for years. Therefore, Afghanistan has been one of the leading countries in refugee issues, especially in the last forty decades.
Some Afghan people, who had to emigrate from Afghanistan, take refuge in many countries of the globe, especially Iran and Pakistan. Among these countries, it is certain that Afghan refugees have turned towards Turkey in recent years. The primary reason for this is economic difficulties of Iran, poverty of Pakistan and its harsh policy towards Afghan refugees, Afghan refugees' dreaming of going to Europe, and location of Turkey on the European border.
Afghan refugees in Turkey are in different cities through the "satellite city application". According to the final statement, Konya hosts twelve thousand Afghan refugees. The situations and problems of these refugees are an issue of concern. Therefore, it is of great importance that the evaluation of their situations and probable problems is the subject of our study. Our study aims to address the situation of Afghan refugees and to evaluate their problems sociologically. In this study, in which this subject is discussed, important issues such as the concept of refugee, power theories, the rights of Afghan refugees on an international basis, refugee rights in Turkey and their details are discussed in the first two parts. In the third part of the study, the situation of Afghan refugees in Konya was examined with a questionnaire study and their problems were assessed sociologically. The data obtained in the questionnaires were subjected to frequency and cross-analysis and comments were made under each table. Our study is ended with the conclusion and recommendations part.