Arseniğe maruz kalan bireylerde lenfosit DNA hasarının XRCC1 ve XRCC3 gen polimorfizmleri ile ilişkisi
The association of lymphocyte DNA damage with XRCC1 and XRCC3 gene polymorphisms in individuals exposed to arsenic
Yazar: ESMA SÖYLEMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA KAYAALTI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Genetik = Genetics ; Kimya = Chemistry
Dizin: Arsenik = Arsenic ; DNA = DNA ; DNA hasarı = DNA damage ; Genler = Genes ; Lenfositler = Lymphocytes ; Metaller = Metals ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Bu çalışmanın amacı, arseniğe maruz kalan bireylerde lenfosit DNA hasarının XRCC1 ve XRCC3 gen polimorfizmleri ile ilişkisini araştırmaktır. 
Çalışmada, arseniğe maruz kalan 175 bireyin periferal lenfosit DNA hasarı, alkali comet yöntemi Comet Lenght (CL), Tail Intensity(TI), Tail Lenght (TL) parametrelerine göre değerlendirerek tespit edilmiştir.  Kan arsenik (As) düzeyi Grafit Fırınlı Atomik Absorbsiyon Spektroskopisiyle (GFAAS) belirlenmiş ve bireysel duyarlılıkla ilgili olarak X‐ray repair cross complementing group 1 (XRCC1) Arg399Gln ve X-ray cross-complementing group 3 (XRCC3) Thr241Met gen polimorfizmleri Polimeraz Zincir Reaksiyonu- Restriksiyon Fragman Uzunluk Polimorfizmi (PCR-RFLP) tekniği ile analiz edilmiştir. Kan As düzeyleri ile DNA hasar derecesini gösteren comet parametreleri arasında istatistiksel olarak oldukça anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir CL ve TI için p<0,001; TL için p<0,05.
Arseniğe maruz kalan işçilerde, XRCC1 Arg399Gln homozigot atipik (Gln/Gln) ile heterozigot (Arg/Gln) genotipe sahip bireylerde, homozigot tipik (Arg/Arg) bireylere göre lenfosit DNA hasarının yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,01). XRCC3 Thr241Met polimorfizmi ile comet parametreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). XRCC3 Thr241Met homozigot atipik (Met/Met) birey ile heterozigot (Thr/Met) genotipe sahip bireylerde, homozigot tipik (Thr/Thr) bireylere göre, lenfosit DNA hasarının yüksek olduğu belirlenmiştir. 
Çalışmamızda artan kan As düzeyinin lenfosit DNA hasarına sebep olduğu gösterilmiştir. Bunun yanı sıra, XRCC1 Arg399Gln ve XRCC3 Thr241Met polimorfizm varyant genotiplerinin, baz hasarı ve zincir kırıklarını indükleyen arsenik maruziyetine karşı DNA onarım kapasitesindeki azalma ile ilişkili olabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Arsenik, XRCC1, XRCC3, polimorfizm, metal, lenfosit DNA hasarı

Abstract:
The aim of this study was to investigate the association of lymphocyte DNA damage with XRCC1 and XRCC3 gene polymorphisms in individuals exposed to arsenic.
In this study, DNA damages of the peripheral blood lymphocytes were evaluated according to the alkaline comet assay parameters including Comet Lenght (CL), Tail Intensity(TI), Tail Lenght (TL) in 175 individuals exposed to arsenic. Blood As level was detected by graphite furnace atomic absorption spectroscopy (GFAAS) and X‐ray repair cross complementing group 1 (XRCC1) Arg399Gln and X-ray cross-complementing group 3 (XRCC3) Thr241Met gene polymorphisms were analyzed by Polymerase Chain Reaction- Restriksiyon Fragman Lenght Polymorphism (PCR-RFLP) technique to detect individual susceptibility. A statistically significant association was found between blood As level and comet parameters CL, TI (p<0.001), TL (p<0.05).
Lymphocyte DNA damages were found significantly higher in individuals exposed to arsenic with XRCC1 Arg399Gln homozygous atypical (Gln/Gln)  genotype and heterozygote (Arg/Gln) genotype than those with homozygous typical (Arg/Arg) genotype (p<0.01). There was a statistically significant association between XRCC3 Thr241Met polymorphism and comet parameters (p<0.05). It was detected that lymphocyte DNA damages were significantly higher in individuals with XRCC3 Thr241Met homozygous atypical (Met/Met) and heterozygote  (Thr/Met) genotypes than those with homozygous typical (Thr/Thr) genotype.
Our study showed that increased blood As level caused DNA damages. Furthermore,  it was suggested that variant genotypes of XRCC1 Arg399Gln polymorphism and XRCC3 Thr241Met polymorphism may be associated with decreased DNA repair capacity against As exposure induced base damage and strand breaks.

KeyWords: Arsenic, XRCC1, XRCC3, polymorphism, metal, lymphocyte DNA damage