Isparta ili için doğal gaz talep tahmini
Natural gas demand forecast for Isparta province
Yazar: ŞEYMA ÇELİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KENAN OĞUZHAN ORUÇ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Box-Jenkins = Box-Jenkins ; Doğal gaz = Natural gas ; Gri değerler = Gray values ; Isparta = Isparta ; Talep tahmini = Demand estimation ; Üstel düzeltme = Exponential smoothing

Özet:
İnsanoğlunun varoluşundan bu yana yaşamının vazgeçilmez kaynaklarından biri de enerjidir. Her geçen gün artan enerji ihtiyacı için, sektörün kullandığı en önemli kaynaklardan biri de doğal gaz enerjisidir. Tüketimi sürekli artan bu enerjiyi ithal eden ülkelerin; gerek ülke ekonomisi, gerekse kaynak yetersizliğinden meydana gelebilecek sorunlarını minimize edilebilmesi için başarılı enerji/doğal gaz politikaları belirlemelidir. Başarılı bir enerji politikasının geliştirilebilmesi içinse gelecek yıllardaki ihtiyaçların doğru tahmin edilmesi bir zorunluluktur. Ülke bazında yapılacak öngörülerden elde edilecek sonuçların daha sağlıklı, tutarlı ve rasyonel olabilmesi içinde bölgesel öngörülerin yapılması gerekmektedir. Türkiye de kullandığı doğal gazın neredeyse tamamını ithal eden ülkelerdendir.
Bu çalışmada; doğal gaz altyapı yatırımlarının halen devam ettiği ve her geçen gün bu enerjiye olan talebin arttığı Isparta ilinin, geleceğe yönelik doğal gaz ihtiyacı belirlenmeye çalışılmıştır. Tahminleme sürecinde Ocak 2010-Nisan 2016 dönemi konut sektörüne ait 76 aylık veriler kullanılmış olup; öngörü işlemleri 3 farklı yöntem ile yapılmaya çalışılmıştır. Gri Tahminleme, Box-Jenkins ve Üstel Düzleştirme Yöntemleri ile mevsimsel farklılıklar dikkate alınarak yapılan öngörü işlemlerinde, elde edilen tahmin değerlerinin dışında, mevsimsel etkiyi hesaplama bakımından farklılık gösteren bu 3 yöntemin yeterliliği de karşılaştırılmıştır.
2016 Mayıs-2017 Aralık dönemini kapsayan 20 ay için öngörü işleminin yapıldığı çalışmada, üç modelin öngörü başarısı RMSE, MSE, MAE-MAD ve MAE başarı kriterleri bağlamında değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler sonucunda Gri Tahminleme en başarılı öngörü sonuçlarını verirken, Box-Jenkins Yöntemi en başarısız sonucu vermiştir.


Anahtar Kelimeler: Talep Tahminleme, Gri, Box-Jenkins, Üstel Düzleştirme, Doğal Gaz, Isparta

Abstract:
From the beginning of life of human being, energy has been one of the most essential sources for life. Also, industry uses natural gas as a most important source in the growing need of energy consumption. Countries importing this kind of energy which has a growing consumption trend have to determine successful energy/ natural gas policies to minimize their problems arising out of either their national economies or lack of resources. It is mandatory to make safe predictions for future needs to develop a successful energy policy. Regional estimates should be produced in order to get much better, consistent and rational results to be obtained through national forecasts. In this sense, Turkey is a country that imports nearly all of its natural gas needs.
This study tries to determine natural gas needs of Isparta province for the future, where natural gas infrastructure investments have still taken place as well as a rising demand towards this energy. Data for 76 months collected from housing industry for the period January 2010 - April 2016 is used during the process of estimation. Estimation was made through 3 different methods. Apart from results obtained from these estimations, the efficiencies of these three methods that vary by the impact of seasonal effects are compared in the estimations performed taking into account Grey Estimation, Box- Jenkins and Exponential Smoothing methods and seasonal effects. 
In the study, where the 20 month forecast for 2016 May-2017 December term has taken place, the success of forecast of these three models is evaluated based on RMSE, MSE, MAE-MAD and MAE criteria. According to the results of these evaluations, Grey Estimation model was found to be the most successful method whereas the least successful one was Box-Jenkins model.


Key Words: Demand Forecast, Grey, Box-Jenkins, Exponential Smoothing, Natural Gas, Isparta