Diyabetli hastalarda cinsel fonksiyon bozuklukları ile metabolik kontrol arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between metabolic control and sexual disfunction in diabetic patients
Yazar: RABİA BAYRAM
Danışman: PROF. DR. MUKADDER MOLLAOĞLU
Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Cinsellik = Sexuality ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Kan basıncı = Blood pressure ; Kan lipidleri = Blood lipids ; Metabolizma = Metabolism ; Obezite = Obesity

Özet:
Bu araştırma, diyabetli bireylerde görülen cinsel fonksiyon bozuklukları ile metabolik kontrol parametreleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Sivas Numune Hastanesi dahiliye ve endokrin bölümlerinde takip edilen 140 diyabetli yetişkin birey oluşturmaktadır. Veriler Diyabetli Hasta Bilgi Formu, Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği Kadın ve Erkek Formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS (22.0) programı kullanılmış, tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra Kolmogrof–Simirnov, iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi, tek yönlü Varyans Analizi, Tukey testi, Man Whitney U testi, Kruskall-Wallis testi ve Khi-kare testi kullanılarak yanılma düzeyi α=0,05 olarak alınmıştır.
Araştırmaya katılan diyabetli bireylerin yaş ortalaması 52.8/yıl ve diyabet süreleri 9.7/yıl'dır. Eğitim durumlarına göre %65.4'ü ilköğretim mezunudur. Diyabetli hasta bilgi formu'nda yer alan 'herhangi bir cinsel sorun yaşıyor musunuz' sorusuna diyabetli bireylerin %58.6'sı evet cevabı vermiş iken, Arizona ölçek puanına göre cinsel fonksiyon bozukluğu değerlendirildiğinde bu oranların kadınlarda %95.7, erkeklerde %65.7 olduğu görülmektedir.
Diyabetli bireylerin son bir ay içerisindeki beden kitle indeksi (BKİ), sistolik ve diyastolik kan basıncı, HDL kolesterol, LDL kolesterol, trigliserid ve HbA1C değerleri alınmıştır. Diyabetli bireylerin metabolik kontrol parametreleri ile Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği'nden aldıkları puanlar karşılaştırıldığında BKİ ve HDL yönünden farklılık önemli bulunmuş (p<0.05), diğer parametreler ile ölçek puanı arasındaki farklılık ise istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. BKİ yüksek ve HDL düşük olan diyabetli bireylerde cinsel fonksiyon bozuklukları (CFB) görülme oranları daha yüksektir. CFB etkileyen diğer faktörler arasında eğitim durumu, ekonomik durum, bireylerin çalışma durumları, yaş ve diyabet süresi gibi durumlar yer almaktadır. Diyabetli bireylerde metabolik kontrol parametrelerinin rutin olarak değerlendirilmesi ve kontrol altına almak için sağlık çalışanları tarafından gerekli eğitim ve desteğin sağlanması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Diyabet, cinsel fonksiyon bozukluğu, metabolik kontrol

Abstract:
This investigation was made for the purpose of describing the relationship between the parameters of metabolic control and sexual function disorders in diabetic patients. This study included 140 diabetic adults who were followed by the Departments of Internal Medicine and Endocrinology in Sivas Numune Hospital. The data were collected by using the Diabetic Patient Information Forms and Arizona Sexuality Scale Women and Male Form. The SPSS (22.0) program was used in the analysis of the data. Descriptive statistics as well as Kolmogrof-Simirnov, significance test of difference between two means, one way analysis of variance, Tukey test, Mann Whitney U test, Kruskall-Wallis test and Chi-square test were used to determine the margin of error α = 0,05.
The diabetic individuals participating in the study had an average age of 52.8 / year and diabetes duration of 9.7/ year. According to educational status, 65.4% of the individuals were graduated from primary school. While 58.6% of the diabetic individuals answered yes to the question "Do you have any sexual problems" in the diabetic patient information form, according to the assessments of Arizona scale score, the rates of sexual dysfunction were 95.7% for women and 65.7% for men.
Body mass index (BMI), systolic and diastolic blood pressures, HDL cholesterol, LDL cholesterol, triglyceride and HbA1C values of the diabetic subjects were noted within the last one month. In the comparison of the metabolic control parameters of diabetic individuals with their scores of the Arizona Sexuality Scale, the difference between  BMI, HDL and the scale score was significant (p <0.05), while the difference between the other parameters and the scale score was statistically insignificant. Individuals with diabetes whose BMI was high and whose HDL was low had a higher incidence of sexual dysfunction (SD). Some of other factors that affect SD were educational status, economical conditions, employment, age and duration of diabetes.  It is recommended that metabolic control parameters in diabetic individuals should be evaluated routinely and the essential training and support should be provided by health workers to take control of those parameters.
Key words: Diabetes, sexual dysfunction, metabolic control