AİHM ve AYM kararları ışığında kamu hukukunda mülkiyet hakkına müdahale sorunu
The problem of intervention on the right to property in public law in the light of the ECHR and court decisions
Yazar: EMEL TERECE
Danışman: PROF. DR. EYYÜP GÜNAY İŞBİR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Sahiplik, bir kişi bir öğe üzerinde hâkimiyet kurduğunda ortaya çıkan ilişkiyi ifade eder. Tarih boyunca toplumlar, hukuk sistemleri, siyasi düşünce ve dinler bu ilişkiyi tartışmışlardır. Öte yandan mülkiyet, birçok anayasal ve uluslararası belgede "mülkiyet hakkı" olarak tanınmakta ve korunmaktadır.
1961 ve 1982 Türkiye Cumhuriyeti Anayasalarında mülkiyet hakkı temel bir hak olarak düzenlenmiştir. 1961 ve 1982 anayasaları, mülkiyet haklarının kamu ve toplum yararına kısıtlanabilmesini sağlamıştır. Ancak bu sınırlar keyfidir, sonsuz değildir. Hem 1961 Anayasası hem de 1982 Anayasası mülkiyet haklarına da bazı kısıtlamalar getirmektedir. Örneğin 1982 Anayasası'nda mülkiyet haklarına getirilen kısıtlamalar ölçülmek istenmiştir. Ne 1961 ne de 1982 anayasaları, kısıtlamaların nedenlerini veya kapsamını belirlememiştir. Dolayısıyla Anayasa Mahkemesi vereceği kararlarda bu hükümlerin ne anlama geldiğini ortaya koyacaktır.
Mülkiyet hakları, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 1 Ekim Protokolü'ne de tabidir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, kararlarında mülkiyet haklarının hukuki boyutunu ulusal hukuktan bağımsız olarak yorumlamıştır. Son zamanlarda Anayasa Mahkemesi de bireysel şikâyete ilişkin kararlarında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin kararlarından etkilenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Mülkiyet, Mülkiyet Hakkı, Anayasa Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi.

Abstract:
Ownership refers to the relationship that occurs when a person has dominion over an item. Throughout history, societies, legal systems, political thought and religions have discussed this relationship. On the other hand, property is recognized and protected as a "right to property" in many constitutional and international documents.
The right to property is regulated as a fundamental right in the 1961 and 1982 Constitutions of the Republic of Turkey. The 1961 and 1982 constitutions ensured that property rights could be restricted for the benefit of the public and society. But these limits are arbitrary, not infinite. Both the 1961 Constitution and the 1982 Constitution impose some restrictions on property rights. For example, the restrictions imposed on property rights in the 1982 Constitution were intended to be measured. Neither the 1961 nor the 1982 constitutions specified the reasons or scope of the restrictions. Therefore, the Constitutional Court will reveal what these provisions mean in its decisions.
Property rights are also subject to the 1 October Protocol to the European Convention on Human Rights. The European Court of Human Rights has interpreted the legal dimension of property rights independently of national law in its decisions. Recently, the Constitutional Court has also been affected by the decisions of the European Court of Human Rights in its decisions on individual complaints.

Keywords: Property, Right of Property, Constitution Court of Turkey, European Court of Human Rights.