Tip 1 diyabetli diyetisyenlerin ortoreksiya nervoza ve yeme tutumu açısından değerlendirilmesi
Evaluation of dietitians with type one diabetes in terms of orthorexia nervosa and eating attitude
Yazar: ARDA CAN GÜLŞEN
Danışman: DR. ZEHRA BATU
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diyetisyenler = Nutritionists ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Yeme tutumu = Eating attitudes

Özet:
Çalışma tip 1 diyabetli diyetisyenlerin ortoreksiya nervoza ve yeme tutumlarını değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 37 tip 1 diyabetli diyetisyen (erkek: %18,9, kadın: %81,1), 41 tip 1 diyabet tanısı olmayan diyetisyen (erkek: %19,5, kadın: %80,5) olmak üzere toplam 78 gönüllü diyetisyen dahil edilmiştir. Katılımcılara ORTO-11 ölçeği, Yeme Tutum Testi (YTT-40), Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Form (IPAQ-Kısa) ve sosyodemografik bilgileri sorgulayan anket formu uygulanmıştır. Çalışmadaki tip 1 diyabetli diyetisyenlerin ORTO-11 test puan ortalamaları 27,11±4,19 olup %21,6'sı ortorektik özellik göstermektedir. Tip 1 diyabet tanısı olmayan diyetisyenlerin ORTO-11 test puan ortalamaları ise 27,12±5,01 olup %24,4'ü ortorektik özellik göstermektedir. YTT-40 test puan ortalamaları tip 1 diyabetli diyetisyenlerde 12,89±6,05 olup %97,3 oranında yeme davranış bozukluğu açısından düşük riskli grupta yer aldıkları bulunmuştur. Tip 1 diyabetli olmayan diyetisyenlerde ise YTT-40 test puan ortalamaları 11,46±5,19 olup tamamının yeme davranış bozuklukları açısından düşük riskli grupta yer aldığı bulunmuştur. ORTO-11, YTT-40 puan ortalamaları ve fiziksel aktivite (MET) skorları açısından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Beden kütle indeksi açısından tip 1 diyabetli diyetisyenler tip 1 diyabetli olmayan diyetisyenlere göre yüksek oranda normal sınıfta yer almaktadır ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Diyetisyenlerin fiziksel aktivite düzeyi, BKİ sınıfı, vitamin mineral kullanımı ve cinsiyetleri ortorektik olma durumlarını etkilememiştir. Diyetisyenlerin fiziksel aktivite düzeyi, BKİ sınıfı, vitamin mineral kullanımı ve cinsiyeti parametrelerinin ortorektik olma durumu ile ilişkisi tip 1 diyabetli olup olmamalarına göre değişmemiştir. Sonuç olarak tip 1 diyabet tanısı olan diyetisyenlerin BKİ'lerinin tip 1 diyabet tanısı olmayan diyetisyenlere göre daha yüksek oranda normal sınıfta olduğu, diyetisyenlerin tip 1 diyabet tanısı almış olup olmalalarının ORTO-11, YTT-40 ve IPAQ sonuçları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to explore the orthorexia nervosa and eating attitudes of dieticians with the type 1 diabetes. The study included 78 volunteer dieticians in total, 37 of the dieticians with the type 1 diabetes (18.9% males, 81.1% females) and 41 of the dieticians without the type 1 diabetes (19.5% males, 80.5% females). The ORTO-11, the Eating Attitude Test EAT-40, the International Physical Activity questionnaire short form (IPAQ short), Sociodemographic Information Short Survey Form were administered to the participants. The study found out that the ORTO-11 test point average of the dieticians with the type 1 diabetes was 27.11±4.19 and 21.6% had a orthorexic tendency, while the ORTO-11 test point average of the dieticians without the type 1 diabetes was 27.12±5.01 and 24.4% had a orthorexic tendency. As the study pointed out that the Eating Attitude Test-40 point average of the dieticians with the type 1 diabetes was 12.89±6.05 and 97.3% were in the low-risk group eating disorder, the Eating Attitude Test-40 point average of the dieticians without the type 1 diabetes was 11.46±5.19 and all of them were in the low-risk group eating disorder. It wasn't found a significant statistical difference between two groups in terms of the ORTO-11, the EAT-40, and the Physical Activity Scores (p>0.05). The study indicated that the dieticians with the type 1 diabetes were at the high rate of normal category regarding body-mass index when compared to the dieticians without the type 1 diabetes. This difference was regarded as a significant difference (p<0.05). The physical activity level, the category of body-mass index, the usage of vitamins and minerals, and the gender of the dieticians did not effect the circumstance of being orthorexic. Parameters such as the physical activity level, the category of body-mass index, the usage of vitamins and minerals, and the gender of the dieticians did not have an impact on being orthorexic whether they had the type 1 diabetes. In conclusion, the study showed that the body-mass index of the dieticians with the type 1 diabetes was at the high rate of normal category when compared to the dieticians without the type 1 diabetes and whether they were diagnosed with type 1 diabetes did not statistically have an impact on the results of the ORTO-11, EAT-40, and the IPAQ.