Bursa Deri İhtisas OSB'nin üretim kapasitesinin ve üretim profiline dayalı atık su kalitesinin belirlenmesi
Determination of production capacity and wastewater quality based on production profile of Bursa Leather Specialized Organized Industrial Zone
Yazar: ÇAĞRI POLGA
Danışman: PROF. DR. BEHZAT ORAL BİTLİSLİ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Deri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Deri Mühendisliği = Leather Engineering

Özet:
Dünya genelinde artan çevre bilinci, deri üretim sanayinin daha çevreci ve ekolojik açıdan daha sürdürülebilir şartlarda çalışılması gerekliliğini ortaya koymuştur. Deri üretiminde kullanılan kimyasalların ve tercih edilen üretim metotlarının getirdiği atık yüklerinin günümüzde daha arıtılabilir olması yönünde çalışmalar hız kazanmıştır.  
Su kaynaklarının endüstriyel alanda ticari rekabet koşulları da göz önünde bulundurularak verimli bir şekilde kullanılması önem teşkil etmektedir. Buna bağlı olarak deri sanayinde deriye kalite açısından değer katan üretim tekniklerinin daha çevreci uygulamalarla geliştirilmesi hedeflenmektedir. Bu minvalde bakanlıklar nezdinde gerekli düzenlemeler yapılmakta olup deri sanayinin bu kapsam dahilinde reorganizasyon yapılarak bu değişim sürecini geçirmesi önem arz etmektedir. 
Bu tez çalışmasında, Bursa İhtisas Deri Organize Sanayi Bölgesi genelinde faaliyet gösteren deri fabrikalarının üretim kapasitelerinin belirlenmesi akabinde üretim profiline dayalı olarak atıksu kalitesinin belirlenmesi ve bölgenin sürdürülebilirliğini olumsuz yönde etkileyen parametrelerin belirlenmesi yönünde çalışmalar yapılmıştır. Firmaların atıksu çıkış hatlarından alınan numunelerde gerçekleştirilen analizlerle bölge atıksu deşarj profilinin değerlendirmesi yapılmıştır. Belirlenmiş periyotlarda takibi sağlanan parametreler; pH (TS EN ISO 10523), Askıda Katı Madde (TS EN 872), Kimyal Oksijen İhtiyacı, Yağ ve Gres (TS8312), Toplam Krom (SM 3500-Cr B), Sülfür (TSE ISO 13358), Toplam Kjeldahl Azotu (TS 7924 EN 25663)'dur.
Sonuç olarak; BİDOSB genelinde tercih edilen üretim profilinin yarı mamul deri üretimi üzerinde yoğunlaştığı görülmüştür. Gerçekleştirilen analizlerde kirlilik yükü bakımından elektriksel iletkenlik, kimyasal oksijen ihtiyacı, askıda katı maddeler, toplam kjeldahl azotu ve toplam sülfür gibi parametreler öne çıkmıştır. Takibi yapıldığı süreç dahilinde özellikle elektriksel iletkenlik parametresinin bölge genelinde atıksuyun arıtılabilmesi yönünde olumsuz etki gösterdiği saptanmıştır. Bu parametrenin iyileştirilmesi yönünde pilot çalışmalar yapılmış olup, bu çalışmaların bölge genelinde uygulanması ile olumlu sonuçlar sağlanacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Increasing environmental awareness around the world has revealed the necessity to adopt in a more environmentally and ecologically sustainable conditions for the leather production industry. Studies on the chemicals used in leather production and the pollution loads brought by preferred production methods have gained momentum in order to be more treatable nowadays.
It is important to use water resources efficiently in consideration of commercial competition conditions in the industrial area. Accordingly, it is aimed to develop production techniques that add value to leather in leather industry with more environmental applications. In this context, regulations are made with the ministries and it is important that the leather industry undergoes this change process by re-organization within this scope. 
In this thesis, studies were carried out to determine the production capacities of leather factories operating in Bursa Leather Specialized Industrial Zone, to determine wastewater quality based on production profile and to determine the parameters that adversely affect the sustainability of the region.  The wastewater discharge profile was evaluated by the samples taken.  The parameters that are followed up by analyzing the samples in the certain periods;  pH (TS EN ISO 10523), Suspended Solid (TS EN 872), Chemical Oxygen Demand, Oil and Grease (TS 8312), Total Chromium  (SM 3500-Cr B), Sulfur (TS ISO 13358), Electrical Conductivity, Total Kjeldahl Nitrogen (TS 7924 EN 25663).

As a result; It was seen that the preferred production profile in BLSIZ is focused on the production of semi-finished leather. In the analyzes carried out, parameters such as electrical conductivity, chemical oxygen demand, suspended solids, total kjeldahl nitrogen and total sulfur have been highlighted. During the monitoring process, especially the electrical conductivity parameter was found to have a negative effect on the treatment of wastewater throughout the region.  Pilot studies have been carried out in order to improve this parameter and it is thought that positive results will be provided with the implementation of these studies throughout the region.