Deri ve zührevi hastalıklar kliniğinde 2010-2016 yılları arasında kutanöz ilaç erüpsiyonu tanısı ile yatan hastalarda epidemiyolojik ve klinik özelliklerinin değerlendirilmesi
An epidemiological and clinical analysis of cutaneous drug eruption seen in a   in patients hospitalized in department of dermatology and venereology between 2010-2016 years
Yazar: DUA CEBECİ
Danışman: DOÇ. DR. ŞİRİN YAŞAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Deri hastalıkları = Skin diseases ; Epidemiyolojik faktörler = Epidemiologic factors ; Yatan hastalar = Inpatients ; İlaç erupsiyonları = Drug eruption ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions

Özet:
ÖZET
Amaç: İlaç reaksiyonları medikal tedavinin önemli ve sık bir komplikasyonudur. Bu
çalışmada ki amacımız , kutanöz ilaç reaksiyonu tanısı ile kliniğimizde yatırılan olgularda,
sorumlu ilaçlar ve bu ilaçların neden olduğu klinik tablolar literatür bilgileri eşliğinde
incelemektir.
Yöntem: Çalışmaya Ocak 2010-Aralık 2016 tarihleri arasında kutanöz ilaç erüpsiyonu tanısı
ile Haydarpaşa Numune Eğitim Araştırma Hastanesi Deri Ve Zührevi Hastalıkları Kliniğinde
yatırılarak tedavi edilen 164 olgu alınmıştır. Hastaların yaşı, cinsiyeti, semptomları,
laboratuar tetkikleri, tanı ve tedavi bilgileri hasta epikrizlerden incelenerek elde edildi.
Demografik özellikler, reaksiyonun tipi, reaksiyona yol açtığı düşünülen ilaç grupları, multipl
ilaç kullanımının varlığı, ilaç alımından döküntünün başlangıcına kadar geçen süre gibi
parametreler kayıt edildi. Nedensellik ilişkisi Naranjo algoritması ile değerlendirildi. KİE'ler,
kesin, muhtemel, olası ve yok olarak gruplandırıldı. Bütün değerler yüzdelik olarak ifade
edilmiştir. İlacın yol açtığı reaksiyonun şiddeti Hartwig's Ciddiyet Değerlendirme Skalası ile
değerlendirildi.
Bulgular : Çalışmaya alınan 164 hastanın 104'ü kadın (%63.4) ve 60'ı erkek (%36.6) idi.
Hastalarımızın yaşları 4 ile 97 arasında değişmekle birlikte yaş ortalaması 46,3+18,8 idi. En
sık reaksiyon tipi %42.1 oranında saptadığımız ürtiker ve anjiyoödemdi. Bunu sırasıyla,
%31.7 olarak saptanan makülopapüler ilaç erüpsiyonu izlemekteydi.kutanöz reaksiyonlara en
sık yol açan NSAII ler(%18.9), antibiyotikler(%15.2) ve bunları izleyen NSAII ve
antbiyotiklerin kombinasyonu idi (%9.8). İlacın ilk alınmasından döküntünün başlangıcına
kadar geçen süre saatler ile aylar arasında değişmekteydi. Bu olguların bir kısmı da öyküde
geçmişte ilaçlarla ilişikli benzer reaksiyonlar tanımlamaktadır.
Sonuç: Kutanöz ilaç Erüpsiyonu ve ona neden olan ilaçların ve prognostik faktörlerin
bilinmesi klinisyenler için büyük önem arz etmektedir . Bu durumda hasta bilinçlendirilmeli
ve uyarıcı olarak yanında daha önce hangi ilaçların reaksiyonlara sebep olduğunu gösteren
alerji kartı ya taşınması sağlanmalıdır. NSAİİ ler, antibiyotikler ve bunları içeren kombine
ilaç kullanımından mümkün olduğunca kaçınılması, antibiyotikler ve antiepileptikler
konusunda dikkatli bir izlem yapılması, uzun süreden beri kullanılan ilaçların da irdelenmesi
gerektiği sonucuna varıldı.

Abstract:
ABTRACT
Objective: Drug reactions are an important and frequent complication of medical treatment.
In this study we aimed to investigate the patients hospitalized with a diagnosis of cutaneous
drug eruptions, implicated drugs and related skin manifestations were evaluated in the light of
literature data.
Methods: This retrospective study was performed in, Haydarpaşa Numune Training And
Research Hospital At Department Of Dermatology And Venerology. The study comprised
164 patients that were diagnosed with drug eruptions between January 2010 and December
2016. Some parameters such as demographic characteristics, type of the reaction, suspicious
drug groups caused the reaction, presence of multiple drug usage, time period between the
onset of the drug intake and initiation of the eruption were recorded. Age, sex, symptoms,
laboratory tests, diagnosis and treatment information were obtained by examining the patient
epicrises. Causal relationship was assessed by Naranjo algorithm. ADRs were categorized as
definite, probable, possible and absent. All values were expressed in percentages. The severity
of the reaction caused by the drug, was assesed with Hartwig's Severity Assessment Scale.
Result: Of the 164 patients there were 104 female and 60 male with an age average of
46,3+18,8. The most common type of drug reactions were urticaria and angioedema (42.1 %)
followed by maculopapular drug eruption (31.7%). More cutanous reactions were noted with
NSAID (18.9%), antibiotic agents (%15.2) followed by the combination of NSAID and
antimicrobial agent(%9.8). Time period between the onset of the eruption and the intake of
the drug varied by hours to months. Some of these patient also describe similar reactions
related to drugs in the past.
Conclusion. Knowledge of these drug eruptions, the causative drugs and the prognostic
factors is important for clinicians. It is recommended to advise patients to carry a in their
wallets that lists drug allergies and/or intolerances, especially if they have had a severe
reaction before. We conclude that a careful follow-up should be made on NSAID, antibiotics,
and anti-epileptics and combination of drugs including NSAID/antibiotics should be avoided
if is possible.