Sol meme ışınlamasında nefes tutma tekniği ile kalp ve akciğer dozlarının değerlendirilmesi
Evaluation of heart and lung doses in left-sided breast irradiation using deep inspiration breath-hold technique
Yazar: GÜNEL HAJI
Danışman: PROF. DR. İSMET ŞAHİNLER
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Nefes = Breath ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, erken evre sol meme kanserli hastalarda derin nefes tutma tekniği
ve serbest solunumla radyoterapide normal doku ve hedef hacmin aldığı dozlar
dozimetrik karşılaştırılmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışmaya Kasım 2012-Haziran 2013 tarihleri arasında kliniğimize
meme koruyucu cerrahi sonrası refere edilen sol meme kanserli 14 olgu dâhil edilmiştir.
Hastalar verilen nefes tutma eğitimi sonrası, Varian video-based Real-time Position
Management sistemi kullanılarak tedavi pozisyonunda Vuzix marka 3 boyutlu video
gözlüğü ve işitsel kılavuz eşliğinde, GE marka Lightspeed 16 bilgisayarlı tomografi
(BT) cihazında derin nefes tutma sırasında ve ardından serbest solunumda simule
edilmiştir. Simulasyon sonrası 2 set halinde 2,5 mm?lik kesit kalınlığında elde edilen
görüntüler Eclips Version 8.6 planlama sistemine aktarılmış ve her hasta için tüm
tomografi kesitlerinde aynı doktor tarafından klinik hedef volüm, risk altındakı organlar
tanımlanmıştır. Tedavi planları aynı radyofizik uzmanı tarafından her iki BT setinde
tanjansiyel alanlarda ?field and field? tekniği ile yapılmıştır. Planlama sonucunda her iki
BT setinde klinik hedef hacim ve normal dokuların aldığı dozlar doz volüm
histogramları ile karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Hastaların medyan yaşı 51 (35-67)?dir. Olguların 10?u evre I, 4?ü evre II?dir.
Doz volüm histogramı değerlendirmesinde derin nefes tutma tekniğinin kalbin
maksimum, ortalama, V20 Gy, V40Gy dozlarında ve sol anterior desendan arterin
(LAD) hem maksimum hem de ortalama dozlarında istatistiksel anlamlı azalma
sağladığı belirlenmiştir (Tablo 1). Derin nefes tutma tekniğinde ipsilateral akciğer
hacminde anlamlı artış izlenmesiyle birlikte akciğerin ortalama ve V20Gy dozlarında
anlamlı fark saptanmamıştır. Ayrıca karşı memenin aldığı ortalama, maksimum, V2Gy
dozlarında her iki teknik arasında anlamlı fark izlenmemiştir.
Sonuç: Derin nefes tutma tekniğiyle uygulanan radyoterapi, uzun dönem sağkalıma
sahip erken evre sol meme kanserli hastalarda uzun dönem kardiyovasküler
komplikasyonları azaltmak için teknik açıdan uygulanabilecek ideal yöntemlerden
biridir.

Anahtar kelimeler: Derin nefes tutma tekniği, Kalp dozu, Meme kanseri, Sol anterior
desendan arter

Abstract:
Objective: The aim of our study is to examine the dosimetric differences of target
volume and normal tissues among deep inspiration breath hold (DIBH) technique and
free inspiration during postoperative irradiation of left-sided early stage breast cancer.
Methods:Fourteen patients with early stage breast cancer who were referred to our
clinic for radiotherapy following breast conserving surgery between Novermber 2012
and June 2013 were included in our study. Following essential patient training, the
patients underwent computed tomographic simulation (Lightspeed 16, General Electric
Medical Systems) using Varian video-based Real-time Position Management system in
the treatment position during both deep inspiration breath hold and free inspiration.
Combined guidance system with 3D video-glasses (Vuzix) and audio guide were used.
Two sets of tomographic images with 2,5-mm sections were transferred to the Eclips
planning system Version 8.6 and clinical target volumes and organs at risks were
defined by the same physician. Treatment plans were generated by the same physicist
using filed in field technique for the both CT scan sets. Dose-volume histograms for the
clinical target volume (CTV), organs at risk ? heart, left anterior descending artery
(LAD), left lung and contralateral breast were compared.
Results:Mean age of the patients was 51,2 years (range 35-67 years). Sugical staging
were consistent with stage I in 10 patients and stage II in 4 patients. Dose-volume
histogram analysis revealed that using deep inspiration breath hold technique provided
significant reduction in mean and maximum doses to the heart, V20Gy, V40Gy (heart
volumes receiving 20 Gy or more and 40Gy or more) and maximum and mean doses of
LAD (Table1). Although there was significant increase in ipsilateral lung volume with
deep inspiration breath hold technique, results for mean lung doses and lung volumes
receiving 20Gy or more (V20Gy) were comparable between the two technique.
Conclusion:The deep inspiration breath hold technique, is a reasonable and applicable
method to reduce the long term cardiovascular complications of radiotherapy in patients
with early stage breast cancer.

Keywords: Breast cancer, Deep inspiration breath hold, Heart dose, Left anterior
descending artery