Aile hekimlerine yönelik "inmeli hastalar için evde bakım kontrol listesi" oluşturulması
Post stroke home care checklist for family physicians
Yazar: ESRA MERCAN
Danışman: DOÇ. DR. MEMNUNE ÇİĞDEM APAYDIN KAYA
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Delphi = Delphi ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Kontrol yöntemleri = Control methods ; İnme = Stroke

Özet:
Giriş ve Amaç: İnme, morbidite ve uzun dönem sakatlığın önde gelen nedenlerinden biridir. Dünyada olduğu gibi ülkemizde de inme görülme sıklığı artmaktadır. Dünya Sağlık Örgütünün 2015 yılında yayımladığı Yaşlılık ve Sağlık raporuna göre 60 yaş üstü insan nüfusunun 2050 yılında iki kat artması beklenmektedir. Ülkemizde de yaşlı nüfusu her sene artış göstermektedir. İnme ve yaşlılıktaki bu artış evde bakımda inmeli hastalarla daha sık karşılaşılacağını göstermektedir. Evde bakıma başvuran inme hastalarının sıklığının fazla olması ve konu ile ilgili standart bakım rehberlerinin olmaması, mevcut olanların daha çok hastane takibine yönelik olması ve standart bakım kriterlerinin olmaması nedeni ile aile hekimleri için evde bakım kalitesini geliştirmeye yönelik hasta merkezli bir kontrol listesi oluşturulması önemlidir. Bunun için bu çalışma ile inme geçirmiş hastaların evde bakımında Aile Hekimlerinin müdahale alanlarının belirlenmesi ve inme bakım kalitesini geliştirmek için aile hekimlerine yönelik "İnmeli Hastalar İçin Evde Bakım Kontrol Listesi" oluşturulması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Metodolojik nitelikle bir araştırmadır. Yöntem olarak Modifiye Delphi Tekniği kullanılmıştır. Çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşama 3 adımdır. İlk adımda Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Evde Bakım birimine ilk kez başvuran inmeli hastaların müdahale alanları ve bakım verenlerin ihtiyaçları belirlenmiştir. İkinci adımda literatür taraması yapılmış ve son adımda inme alanında uzman hekimlerle bir atölye çalışması düzenlenerek 102 maddelik prototip kontrol listesi oluşturulmuştur. İkinci aşamada 2 tur Delphi Tekniği uygulanmıştır. Bunun için ilk aşama sonucundan çıkan prototip kontrol listesi inmeli hastalara hizmet veren 16 sağlık profesyoneline e-posta yoluyla gönderilmiştir. Sağlık profesyonellerinden her bir maddeyi 1'den 5'e kadar önemlilik derecesine göre işaretlemeleri istenmiştir. İkinci turda da aynı kontrol listesi istatistiksel analizi ve bir önceki verilen cevaplarlarla tekrar gönderilmiştir. İkinci tur sonunda maddeler arasında uzlaşı olup olmadığına bakılmıştır. Uzlaşı için ölçekler arası genişlik esas alınmıştır. Uzlaşı sağlanan maddeler gruplandırılarak kontrol listesi oluşturulmuştur.
Bulgular: Atölye çalışmasında; inmeli hastaların müdahale alanları ve bakım verenlerin ihtiyaçlarının araştırıldığı ilk adımdan çıkan veriler ve literatür gözden geçirilerek 102 maddelik prototip bir kontrol listesi oluşturulmuştur. İkinci aşamanın ilk turunda 102 maddelik kontrol listesinin 86'sında uzlaşı sağlanmıştır. İkinci turda uzlaşı sağlanan madde sayısı 93'e yükselmiştir. Maddeler arası tutarlık için Cronbach alfa bakılmış ve değeri 0,93 bulunmuştur. İkinci tur sonunda uzlaşı sağlanan maddeler, hastanın son durumunun değerlendirilmesi ve fizik muayene; risklerin saptanması bakım veren ve bakım verilen ortam ile plan başlıkları altında 4 ana grupta toplanmıştır.
Sonuç: Çalışmanın, aile hekimlerine yönelik inmeli hastalar için kullanılmak üzere ilk evde bakım kontrol listesi olması nedeniyle bu alandaki boşluğu dolduracağı düşünülmektedir. Kontrol listesinin kullanılabilirliğini değerlendirmek için ileri araştırmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Introduction and Objective: Stroke is one of the leading causes of morbidity and long-term disability. The incidence of stroke is increasing in our country as in the world. According to the World Report on Ageing and Health published by the World Health Organization in 2015, the population of people over 60 is expected to double in 2050. The elderly population in our country also increases every year. This increase in stroke and ageing shows that stroke patients will be more frequent in home care. It is important to create a patient-centered checklist for family physicians to improve the quality of home care, as the frequency of stroke patients in home care is high and there are no standard care guidelines on the subject, the existing ones are mostly for hospital follow-up and there are no standard care criteria. In this study, it was aimed to determine the intervention areas of the family physicians in the home care of stroke patients and to establish the Post-Stroke Home Care Checklist for the family physicians to improve the quality of stroke care.
Materials and Methods: This is a descriptive study. Modified Delphi technique was used as the method. The study consists of two stages. The first stage is 3 steps. In the first step, the intervention areas of stroke patients and the needs of caregivers were determined for the first time in Marmara University Medical Faculty Hospital Home Care Unit. In the second step, a literature review was carried out and a workshop was conducted with specialist physicians in the stroke area and a 102-item prototype checklist was created. In the second step, literature review was done. In the last step, a workshop was organized with specialist physicians in the stroke area and a 102-item prototype checklist was created.
 In the second stage, 2 tour Delphi technique was applied. The prototype checklist from the first stage result was sent to 16 healthcare professionals serving stroke patients via e-mail. Health professionals were asked to mark each substance according to their importance from 1 to 5 according to their importance. In the second round, the same checklist was sent back with statistical analysis and the answers given earlier. At the end of the second round, looked at whether there was a compromise between the items. The consensus was based on the interquartile range. A checklist was created by grouping the items that were reconciled.
Findings: In the workshop; The data from the first step of the investigation of the intervention areas of stroke patients and the needs of the caregivers and the literature are reviewed. A 102-item prototype checklist was created. In the first round, 86 of the 102-item checklist was reached. The number of items provided for reconciliation in the second round increased to 93. The Cronbach alpha for the inter-item consistency was found to be 0.93. At the end of the second round, items of compromise is collected in 4 main groups; evaluation of the final status of the patient and physical examination, the identification of risks, caregiver and care environment and plan.
Conclusion: It is thought that this study will fill the gap in this area because it is the first post-stroke home care checklist for family physicians. Further research is needed to assess the availability of the checklist.