Çocuk yoğun bakım ünitesinde izlenen orta ve ağır kafa travmalı profilaktik levetirasetam başlanan hastaların prospektif değerlendirmesi ve nöbet profilaksisinde levetirasetamın etkinliği
Prospective evaluation of patients with moderate and severe head trauma who were followed up in the pediatric intensive care unit and received prophylactic levetiracetam and efficacy of levetiracetam in seizure prophylaxis
Yazar: ZEYNEP GİZEM GÜNDÜZ
Danışman: DOÇ. DR. NAZİK YENER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kafa yaralanmaları = Head injuries ; Levetirasetam = Levetiracetam ; Profilaksi = Prophylaxis ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri-pediyatrik = Intensive care units-pediatric

Özet:
Amaç: Kafa travmaları çocukluk yaş grubunda önemli mortalite ve morbidite sebeplerinden biridir. Travma sonrası erken dönemde nöbet gelişimini önleyerek zaten hasar görmüş beyinde ikincil gelişebilecek hasarı engellemek amacı ile profilaktik antiepileptik kullanılmaktadır. Kafa travması olan çocuk hastalarda nöbet profilaksisinde antiepileptik seçimi ile ilgili bir görüş birliği yoktur. Bu çalışmanın amacı hastanemiz Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde takip edilen orta-ağır kafa travması olup profilaktik levetirasetam alan hastaların özelliklerini ortaya koymak, levetirasetamın etkinliğini ve yan etkilerini araştırmaktır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 1.1.2019-31.12.19 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Yoğun Bakım servisine yatırılarak izlenen orta-ağır kafa travmalı [Glasgow Koma Skoru (GKS) 3-12 arası] ve profilaktik antiepileptik tedavi için levetirasetam başlanan 18 yaş altı çocuk hastalar dahil edildi. Olgular orta (GKS:9-12, Grup 1) ve ağır (GKS:3-8, Grup 2) kafa travması grubu olarak iki gruba ayrıldı. Hastaların verileri prospektif, gözlemsel olarak günlük kaydedildi.  
Bulgular: Yirmi sekiz (28) hastanın %75'i (n=21) erkekti. Hastaların ortalama yaşı 83 ay (16-168 ay) olarak saptandı. En sık travma türünün trafik kazaları olduğu görüldü. Grup 2'deki hastaların Grup 1'e göre subaraknoid kanama ve beyin ödemi sıklığının daha yüksek olduğu görüldü. İki grup arasında hastaların yaralanma mekanizması, kraniyal cerrahi gereksinimi, yapılan cerrahi türü, manyetik rezonans bulguları yönünden fark saptanmadı. 28 hastanın 2'sinde  (%7,1) levetirasetam profilaksisine rağmen nöbet gözlendi. Nöbet geçiren hastaların hepsi grup 1'de idi. En sık ilaç yan etkisi davranış değişikliği ve sinirlilikti. Hiçbir hastada takip süresi boyunca geç dönem posttravmatik nöbet gözlenmedi. Çalışmamızda 6 hasta kaybedildi (mortalite %21,4) ve tüm kaybedilen hastalar ağır kafa travmasına maruz kalanlardı.
Sonuç: Sonuç olarak çalışmamızda çocuklarda orta-ağır kafa travmasının en sık nedeni trafik kazaları idi. Trafik kurallarına uyulması, araçlarda çocukların kendilerine özel çocuk koltuklarında seyahat etmeleri ve emniyet kemeri kullanımı yüksek mortalite ve morbidite sebebi olan kafa travmalarına karşı koruyucu olacaktır diye düşünmekteyiz. Kafa travmasının ağırlığının mortalitede belirleyici olduğunu tespit ettik.  Çalışmamızın sonuçları levetirasetamın orta ve ağır kafa travması olan çocuklarda nöbet profilaksisinde etkin ve güvenilir bir ilaç olduğunu desteklemektedir. 
Anahtar Sözcükler: travmatik beyin hasarı, çocuk, nöbet, profilaksi, levetirasetam.

Abstract:
Objective: Head traumas are one of the major causes of childhood mortality and morbidity. Prophylactic antiepileptic is used to prevent the development of seizures in the early post-traumatic period and to prevent secondary damage to the already damaged brain. There is no consensus on the selection of antiepileptic for seizure prophylaxis in pediatric patients with head trauma. The aim of this study was to reveal the characteristics of patients with moderate to severe head trauma who were followed up in the Pediatric Intensive Care Unit of our hospital and received prophylactic levetiracetam, and to investigate the efficacy and side effects of levetiracetam.  
Materials and Methods: The study included children under 18 years of age with moderate to severe head trauma [Glasgow Coma Score (GCS) between 3-12], who were admitted to the Pediatric Intensive Care Unit of Ondokuz Mayıs University Faculty of Medicine between January 1 and December 31, 2019, and who were initiated on levetiracetam for prophylactic antiepileptic treatment. The cases were divided into two groups as moderate (GCS: 9-12, Group 1) and severe (GCS: 3-8, Group 2) head trauma group. The data of the patients were recorded prospectively and observationally on a daily basis.   
Results: Of the 28 patients, 75% (n=21) were male. The mean age of the patients was 83 months (range, 16-168 months). The most common type of trauma was traffic accidents. The frequency of subarachnoid hemorrhage and cerebral edema was higher in the patients in Group 2 compared to those in Group 1. There was no difference between the two groups in terms of injury mechanism, cranial surgery requirement, type of surgery performed, and magnetic resonance imaging findings. Of the 28 patients, 2 (7.1%) were found to have seizures despite levetiracetam prophylaxis. All the patients who had seizures were in Group 1. The most common drug side effects were behavioral change and irritability. None of the patients developed late post-traumatic seizures during the follow-up period. In our study, 6 patients were lost (mortality 21.4%) and all the patients who died were those exposed to severe head trauma.
Conclusion: In conclusion, traffic accidents were the most common cause of moderate to severe head trauma in children included in our study. We are of the opinion that adherence to traffic rules, making children travel in their own child seats, and the use of seat belts will protect against head trauma, which is the cause of high mortality and morbidity. We found that the severity of head trauma is a determinant of mortality.  The results of our study support that levetiracetam is an effective and safe drug for seizure prophylaxis in children with moderate and severe head trauma.  
Keywords: traumatic brain injury, child, seizure, prophylaxis, levetiracetam.