Koruma amaçlı imar planlarının yapım ve uygulama süreçlerinin değerlendirilmesi: Afyonkarahisar örneği
Evaluation of the making and implementation processes of conservation development plans: A case study in Afyonkarahi̇sar
Yazar: ZÜBEYDE BETÜL ÖZSOY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DUYGU ÇUKUR GÖKCE
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Kent planlama ve koruma konusunda yeni yöntem ve yaklaşımların ortaya çıkmasıyla; toplumun geçmişteki sosyal ve ekonomik koşullarını, kültürel değerlerini yansıtan tarihi dokuların, günümüzün değişen sosyal ve ekonomik koşulları altında yok olmasına engel olmak, çağdaş gelişmelerle bütünleştirerek yaşamasını sağlamak için gerekli olan, koruma amaçlı imar planlarının yapılması önem kazanmaya başlamıştır.

Bu kapsamda çalışma; koruma amaçlı imar planlarının yapım ve uygulama süreçlerini kapsayan; karar verme, plan hazırlama/tasarım, uygulama-denetleme-izleme süreçlerinin bütünleşik koruma yaklaşımı kapsamında değerlendirilmesi ve öneriler geliştirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Sahip olduğu mekânsal özelliklerinden dolayı çalışma kapsamında, farklı dönemlerin mimari özelliklerini yansıtan anıtsal ve sivil mimari örneklerinin bulunduğu Afyon Kentsel Sit Alanı ve çevresindeki tarihi konut/çarşı dokusunu kapsayan Afyon Koruma Amaçlı İmar Planı değerlendirilmiştir. 1992-1994 yılları arasında, 3386 sayılı kanun ile değişik 2863 sayılı kanun kapsamında, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanmıştır. 

Afyon Koruma Amaçlı İmar Planı?nın yapım sürecinin değerlendirilebilmesi için; plan notları, plan kararları ve paftaları incelenmiştir. Uygulama sürecinin değerlendirilebilmesi için ise; planda belirlenmiş olan öncelikli koruma-geliştirme alanlarında (dört farklı alan) yaşayanlarla anketler, korumada yetkili kurum ve kuruluşlar ile görüşmeler yapılmıştır ve uygulamaya yönelik alınan bölge kurul kararları (1994 -2012 yılları arasında alınan kurul kararları) incelenmiştir. Yapılan değerlendirmeler ve incelemeler sonucunda, Afyonkarahisar ili özelinde ve ülkemizdeki benzer nitelikteki alanlar kapsamında öneriler getirilmiştir.

Abstract:
For the historical tissues; cultural values, social and economic conditions of history under today's changing social and economic conditions becomes more important making conservation development plan in order to prevent the destruction.

This study includes production and implementation process for conservation development plan. Aim of study; in integrated urban conservation approaches decision making, plan preparation/design, implementation-checking-following process and recommendation to improve. This study evaluates Afyon urban conservation area and its surrounding historical tissue, Afyon Conservation Development Plan which is due to its spatial characteristics, spatial reaching as a whole up to the present. Afyon urban site and its surroundings historical tissue has monumental architectural features that reflect different eras and historical examples of civil architecture of housing and the market. Plan was prepared between 1992-1994 years. This plan has been prepared under law no: 3386 and its amended 2863 law no by the Ministry of Culture and Tourism.

For evaluation of Afyon Conservation Development Plan's production process examined plan notes, planning decisions and plan layouts. For evaluation plan's implementation process, a survey conducted on the priority conservation and development areas and examined to implement regional committe decisions (between 1994-2012 years). As a result of the evaluations and researches, suggestions like the case of the province of Afyonkarahisar and other similar areas of the country have been made.