İş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının havalimanı çalışan farkındalığı üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of occupational HEALTH and safety practices on airport employee awareness
Yazar: HAMZA EMRE USTA
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM HALİL GEÇİBESLER
Bingöl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Kazalar = Accidents ; Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, DHMİ Bingöl Havalimanı çalışanlarının mevcut iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları kapsamında bilgi ve farkındalık düzeyinin hangi seviyede olduğunu tespit etmektir. Bir diğer amaç ise havalimanındaki iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının çalışan farkındalığı üzerindeki etkisini ölçen sorular ile anlamlı farklılık gösterip göstermediğini açıklamaktır.

Araştırmada veri toplama aracı olarak, anket yöntemine başvurulmuştur. Anket ölçeğine, havalimanı çalışanlarının farkındalık ve bilinç düzeylerini ölçmek için yeni sorular eklenmiştir. İş sağlığı ve güvenliği uygulamaları ölçeğinde; yönetsel önlem ve tedbirler, çalışanların kritere göre çalışmaları, iş sağlığı ve güvenliği farkındalık bilinç düzeyleri, eğitim uygulamaları ve yönetim ve çalışanlar arasında iş birliği ve iletişim olmak üzere çalışanların görüşlerini bildiren alt boyutlar bulunmaktadır. Anket verilerinin analizi için IBM SPSS 26 programı kullanılmıştır. Araştırmada tek yönlü ANOVA testleri, Post Hoc testi (Bonferonni ve Games Howell), basit ve çoklu doğrusal regresyon analizi, bağımsız örneklem t testi ile Mann-Whitney U testi ve çapraz tablolara başvurulmuştur. Anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 belirlenmiştir.

Katılımcıların demografik bilgileriyle iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları arasında anlamlılık farklılık olmadığı ancak çalışma birimine göre farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Havalimanı çalışma sahasında iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan önlem ve tedbirler, farkındalık ve bilinç durumları ve eğitim uygulamaları kritere göre çalışmayı durumunu pozitif yönde etkilediği bilgisine ulaşılmıştır. Buna ek olarak, iş sağlığı ve güvenliği eğitim uygulamaları, çalışan farkındalık ve bilinç düzeyini pozitif yönde etkilediği ve bilgilendirilme değişkeniyle anlamlı düzeyde farklılaştığı anlaşılmıştır.

Çalışanların farkındalık ve bilinç durumları ile emniyet ve güvenlik risk farkındalığı ve ayrıca kural ve prosedürler hakkında bilgili olma arasında farklılık olduğuna ulaşılmıştır. Havalimanındaki iş kazalarının önlenmesi mevcut emniyet prosedürlerinin yeterliliğiyle önemli farklılık oluşturmaktadır. Yönetsel önlem ve tedbirlerle mevcut durumu iyileştirme çalışmaları arasında da farklılık olduğu anlaşılmıştır. Son olarak, havalimanındaki yönetim ve çalışanlar arasındaki iş birliği ve iletişim ile raporlama çalışmaları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Aim of this thesis study is to determine the level of information and awareness level that DHMI Bingöl Airport employees have in terms of occupational health and safety practices. Another aim is to explain whether there is a significant difference between questions measuring the effects of occupational health and safety practices as well as airport employee awareness.

Survey method was applied as a data collection tool. Survey questions were revised and developed from the questions that were previously performed for tourism sector. The survey of occupational health and safety practices were composed of subparts that give opinion's of participants about administrative precaution and measures, employees work according to criteria, occupational health and safety awareness consciousness levels, educational practices and lastly cooperation and communication between management and employees. IBM SPSS 26 program was used for data analysis. one way ANOVA test, Post Hoc tests (Bonferonni and Games Howell), Simple and multiple linear regression analysis, independent sample t test, Mann-Whitney U test and crosstabs were carried out in the research. Significance level was identified as p<0,05.

It was made firm that there is not a significant difference between occupational health and safety practices and demographic variables but it does exist with working areas. In airport working areas, it was achieved that measures regarding occupational health and safety, awareness state and education practices positively affected employees work according to criteria. In addition, educational practices have positive impact on employee awareness and there is an existing signicificant difference compared to being informed state.

It was reached that there is a signicificant difference between employee awareness state and safety and security risk awareness. The same condition can be said for being informed about rules and procedures. Preventing work accidents in airports and adequacy of existing safety procedures have significant difference with each other. Administrative measures and work to improve current condition have significant difference with each other as well. Last but not least, it was revealed that cooperation and communication between management and employees and reporting works have not a significant difference.