Bazı uçucu yağların domates bakteriyel kanser ve solgunluk (Clavibacter michiganensis subsp. Michiganensis) etmeninin kontrolündeki etkinliğinin belirlenmesi ve bu yağların film kaplamada kullanımı
Determination of efectiveness of some essential oils in controlling of tomato bacterial cancer and wilt (Clavibacter michiganensis subsp. Michiganensis) and its use for seed film coating
Yazar: MERAL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. NURGÜL ERCAN ; PROF. DR. ÖMÜR BAYSAL
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis (Cmm) tohumla taşınan gram pozitif bir fitobakteri olup, neden olduğu bakteriyel kanser ve solgunluk hastalığı domatesin (Solanum lycopersicum Mill.) fide, bitki ve pazarlanılabilir meyvesinde zarar oluşturmaktadır. Cmm karantinaya tabii bir patojendir ve tohum sağlık testlerinde sıfır bulaşıklık istenmektedir. 
Cmm'ye karşı tohuma uygulabilen ruhsatlı bir kimyasal bulunmamaktadır. Son yıllarda Cmm ve benzeri fitopatojenlere karşı organik tarım ve biyolojik mücadeleye yönelik çok fazla sayıda araştırma yapılmaktadır. Günümüzde bitkisel kökenli sabit ve uçucu yağlar gibi bazı doğal bileşiklerin kimyasal pestisitlere karşı iyi bir alternatif olacağı düşünülmektedir. Bu çalışmada, domates tohumundaki Cmm mücadelesinde bazı ticari uçucu yağların (UY) etkinliğinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla UY'nin Cmm'ye karşı antibakterisidal etkileri, uygun doz ve minimum inhibisyon konsantrasyonları (MIC), antibakterisidal etkili uçucu yağların domates tohum uygulamalarında ve film kaplamasında kullanabilirliği, UY tohum uygulamalarının ve film kaplamanın domatesin tohum ve fide kalite parametreleri, tohumdan Cmm eradikasyonu üzerine etkileri araştırılmıştır. Ayrıca bu uygulamaların hazır fide üretim koşullarında performansları, uçucu yağlar ile film kaplamanın kısa süreli depolama sonrası çıkış oranı, temiz tohum oranı ve tohumda bakteri yoğunluğuna etkisi belirlenmiştir. 
Tohum uygulaması ve film kaplama çalışmalarında Cmm'ye karşı en etkili uçucu yağın Origanum vulgare olduğu saptanmış ve bunu sırasıyla Origanum onites, Lavandula stoechas ve Rosmarinus officinalis izlemiştir. Çalışmada kullanılan uçucu yağların MIC değerleri 62.5-500 ppm arasında değişim göstermiştir. Uçucu yağlar fide parametreleri ve depolamayı etkilememiş, buna karşın uçucu yağ türleri ve dozlara bağlı olarak tohum çimlenme ve çıkış oranı olumsuz etkilenmiştir. Ayrıca uçucu yağların ortalama çimlenme ve çıkış zamanına etkisi ile depolamanın çıkış oranı, temiz tohum oranı ve tohumda bakteri yoğunluğu üzerine etkisi istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. Uçucu yağ film kaplamanın hazır fide üretim serasında çıkış oranı ve fide gelişimine etkisi ümitvar bulunmuştur. Araştırma sonuçları, uçucu yağ film kaplamanın domates tohumundaki Cmm'ye karşı etkili olabileceğini ve bu konudaki çalışmalara devam edilmesi gerektiğini ortaya koymuştur.

Abstract:
Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis (Cmm) is a seed borne gram positive phytobacteria. Bacterial cancer and wilt caused by Cmm can created damages in seedling, plant and marketable fruit of tomato (Solanum lycopersicum Mill.), which is important vegetable. Cmm is quarantine pathogen. Due to a very low Cmm inoculum in tomato seed can also created a risk of contamination, the zero contamination is required in seed health tests for Cmm control.
A licensed chemical can be applied to tomato seed for Cmm control is not available. In recent years, many research has been done for organic agriculture and biological control aganist Cmm and like phytopathogens. Totay, some natural compounds like fixed and essential oils originated from plants is thought to be a good alternative to chemical pesticides. In this study, the effectiveness of some commercial essential oils (EOs) were conducted to determine for control of Cmm in tomato seed. Antibactericidal effects of EOs, appropriate dose and minimum inhibitory concentration (MIC), the usability of antibactericidal effected EOs for tomato seed treatment and film coating, effects of seed treatment and film coating with EOs on tomato seed and seedling parameters, Cmm eradication from tomato seed were investigated. Also, performances of these treatments in seedling production, effect of seed film coating with EOs and after short-term storage on emergency rate (ER), clean seed rate (CSR) and bacterial density in seed (BDS) were determined.
Origanum vulgare was detected the most effective EOs in seed treatment and film coating for Cmm control and followed Origanum onites, Lavandula stoechas and Rosmarinus officinalis, respectively. MIC values of EOs used in this study ranged from 62,5 to 500 ppm. EOs were not affected seedlings and storage parameters, whereas seed germination rate (GR) and ER rate was adversely affected depending on the type and dose of EOs. Also, effects of EOs on the mean germination time (MGT), the mean emergency time (MET) and effect of storage on ER, CSR and BDS were found statistically insignificant. Effect of seed film coating with EOs on ER and seedling growing has been found promising. Results of this research has revealed that seed film coating with EOs for Cmm control in tomato seed could be effective and new resarches in this issue should be continued.