Türkçe sesle ilişkili yaşam kalitesi ölçeği'nin geçerlik ve güvenirliği
Reliability and validity of the Turkish version of the voice related quality of life measurement
Yazar: ZAHİDE ÇİLER TEZCANER
Danışman: PROF. DR. SONGÜL AKSOY
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Konuşma akustiği = Speech acoustics ; Odyoloji = Audiology ; Ses = Voice ; Ses bozuklukları = Voice disorders ; Türkçe = Turkish ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmada, Voice-Related Quality of Life (V-RQOL) ölçeğinin Türkçe 'Sesle İlişkili Yaşam Kalitesi Ölçeği' (SİYKÖ) uyarlamasının geçerlik, güvenirlik testlerini yapmak amaçlanmıştır. Orijinal V-RQOL ölçeği iki çevirmen tarafınca İnglizce'den Türkçe'ye çevirilmiştir. Çevirilen ölçekler konu hakkında bilgisi olan bir kişi tarafınca birleştirilerek ortak çeviri haline getirilmiştir. Bu çeviri de daha sonra ayrı bir çevirmen tarafınca İngilizce'ye geri çevirilerek kontrol edilip son şekli elde edilmiştir. Çalışmaya 130 ses bozukluğu şikayeti olan, 119 şikayeti olmayan toplam 249 birey dahil edilmiştir. Bireylere SİYKÖ ile birlikte Ses Handikap Endeksi (SHE) ve algısal ses değerlendirmesi ölçekleri 2-14 gün içinde iki kez uygulanmıştır. SİYKÖ'ndeki her bir maddenin güvenirliği Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı ve test-tekrar test güvenirlik katsayıları ile hesaplanmıştır. SİYKÖ'nin yapısal geçerliği Pearson'un korelasyon katsayısı kullanılarak Ses Handikap Endeksi (SHE) arasındaki ilişkinin gücü ve yönü ile saptanmıştır. Toplam SİYKÖ'in Cronbach alfa katsayısı 0.969, fiziksel fonksiyonel boyutunun 0.949, sosyal-duygusal boyutunun 0.940 olarak saptanmıştır. Test-tekrar test güvenirlik testinde toplam SİYKÖ'nin 0.989, fiziksel fonksiyonel alt ölçeğinin 0.985, sosyal-duygusal alt ölçeğinin 0.989 olduğu bulunmuştur. SHE düzeyi arttıkça SİYKÖ'nin fiziksel fonksiyonel, sosyal-duygusal ve toplam puan düzeyi istatistiksel anlamlı olarak azalmıştır (r=-0.927, r=-0.912, r=-0.944 ve p<0.001). Algısal ses değerlendirme sonuçlarına göre ölçeğin elde edilen sonuçlarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,001). Elde edilen sonuçlarla V-RQOL ölçeğinin Türkçe uyarlaması olan SİYKÖ'nin geçerli ve güvenilir olduğu, ses bozukluğu olan hastaların değerlendirmesinde önemli bir rolü olabileceği gösterilmiştir.

Abstract:
This study aims to test the validity and reliability of the Turkish version (SIYKO) of the Voice-Related Quality of Life (V-RQOL) measure. Two translators translated the original V-RQOL measure from English to Turkish. Then, an expert who is knowledgeable about the subject matter merged translated measures into a single translation text, which was translated back into English by a third translator. This version was also checked before finalization. A total of 249 individuals were involved in this study; 130 of them had voice disorder complaints and 119 had no voice disorder complaints. These individuals received the V-RQOL measure, voice handicap index (VHI) and perceptual voice evaluation measures twice in 2-14 days. Reliability of each item in V-RQOL measure was calculated by using internal consistency Cronbach alpha coefficient and test-retest reliability coefficient. Construct validity of V-RQOL was determined based on strength and direction of its relation with VHI by using Pearson's correlation coefficient. Cronbach alpha coefficient for overall V-RQOL was 0,969, dimension of physical function was 0,949, and socio-emotional domain was 0,940. In the test-retest reliability test, overall V-RQOL was found to be 0.989, physical functional subscale was 0,985, socio-emotional subscale was 0,989. The lower the VHI level, the less statistically significant physical functional, socio-emotional and overall score levels of V-RQOL were. (r=-0,927, r=-0,912, r=-0,944 and p<0,001). There was statistically significant difference in the results of the measure based on perceptual voice evaluation and V-RQOL scores (p<0,001). The results suggest that the Turkish version of the Voice-Related Quality of Life (V-RQOL) measure has reliability and validity, and may play a crucial role in evaluating patients with voice disorders.