Ektopik gebelik tedavisinde cerrahi tedavinin over rezervine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of surgical treatment on the ovary reserve in ectopic pregnancy treatment
Yazar: BAYRAM TUNAHAN KARAPINAR
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ ŞİMŞEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Gebelik-ektopik = Pregnancy-ectopic

Özet:
Amaç: Ektopik gebelikte cerrahi tedavi ve medikal tedavinin over rezervine etkisinin incelenmesi ve FSH değeri ile over rezervinin korunması arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu prospektif çalışma tek merkezli olarak Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum kliniğinde ektopik gebelik tanısı ile hospitalize edilen toplam 76 hasta ve 38 adet kontrol grubu hastasını kapsamaktadır. Medikal tedavi, cerrahi tedavi ve kontrol grubu olarak hastalar üç gruba ayrılmıştır. Medikal tedavi ve cerrahi tedavi uygulanan hastaların preoperatif ve postoperatif dönemde over rezervleri değerlendirilmiştir. İstatistiki verilerin analizinde SPSS 22 programı kullanıldı.
Bulgular: Üç grup arasında yaş, boy, kilo, VKİ, parite, vajinal doğum, sezaryen ve abortus sayısı bakımından istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Gravida sayısının ise en az bir grupta istatistiksel anlamlı olarak farklılık gösterdiği saptandı. Gravida ve başlangıç FSH değerleri bakımından salpenjektomi ve metotreksat arasında anlamlı fark saptanmazken; salpenjektomi ve kontrol ile metotreksat ve kontrol grupları arasında istatistiksel anlamlı fark mevcuttu. Başlangıç AMH ve 4. ay AMH değerleri değerlendirildiğinde, sadece salpenjektomi ve kontrol grupları arasında anlamlı fark saptanırken, başlangıç FSH değerleri, FSH ve endometriyal kalınlık değişimi hem salpenjektomi ve kontrol hem de metotreksat ve kontrol grupları arasında istatistiksel anlamlı fark göstermekteydi. Başlangıç endometriyal kalınlık ise tüm gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark gösterdi. Üç grup arasında AMH değişimi, 4.ay FSH değeri ve kontrol endometriyum kalınlığı açısından istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Başlangıç AMH, 4. ay AMH, başlangıç FSH, FSH değişimi, başlangıç endometriyum kalınlığı ve endometriyal kalınlık değişiminin en az bir grupta istatistiksel anlamlı olarak farklılık gösterdiği saptandı.
Preoperatif ve postoperatif AMH, FSH ve endometriyum kalınlıkları her grup için değerlendirildi. AMH değerleri bakımından anlamlı fark saptanmazken, FSH ve endometriyum kalınlığı açısından preoperatif ve postoperatif dönemler arasında istatistiksel anlamlı fark mevcuttu.
Sonuç: Mevcut çalışmada ektopik gebelik tedavisinde kullanılan MTX ve salpenjektomi kıyaslandığından istatistiki olarak fark saptanmamış olsa da , MTX vigrubunda AMH değerlerinin salpenjektomi grubuna kıyasla daha az etkilendiği düşünülmektedir. Bu durumun FSH değerlerinin de gebelik esnasında düşük olmasından kaynaklı, yüksek beta hcg değerlerinin ovarin rezervini özellikle sistemik kemoterotapiklerden korunmaya alınması olarak düşünülebilinir. Salpenjektomi esnasında termal hasarın overin mikrosirkulasyonuna hasar vererek daha fazla rezervi etkileyebileceğini düşündürebilir. Ancak çalışmada istatistiki bir fark olmadığı da göz önüne alınmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Ektopik Gebelik, Cerrahi Tedavi, Over Rezervi, FSH

Abstract:
Objective: The aim of this study is examine the effect of surgical treatment and medical treatment on ovarian reserve in ectopic pregnancy and to evaluate the relationship between FSH value and preservation of ovarian reserve. Materials and methods: This prospective study includes a total of 76 patients hospitalized with the diagnosis of ectopic pregnancy and 38 control group patients hospitalized in the Health Sciences University Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital Gynecology and Obstetrics clinic as a single centre. Patients were divided into three groups as medical treatment, surgical treatment and control group. Ovarian reserves of patients who underwent medical treatment and surgical treatment were evaluated in the preoperative and postoperative periods. SPSS 26 program was used in the analysis of statistical data.
Results: There was no statistically significant difference between the three groups in terms of age, height, weight, BMI, parity, vaginal delivery, cesarean section and number of abortions. It was determined that the number of gravida differed statistically in at least one group. While there was no significant difference between salpingectomy and methotrexate in terms of gravida and initial FSH values; There was a statistically significant difference between salpingectomy and control and methotrexate and control groups. When baseline AMH and 4th month AMH values were evaluated, a significant difference was found only between salpingectomy and control groups, whereas baseline FSH values, FSH and endometrial thickness changes showed statistically significant differences between both salpingectomy and control and methotrexate and control groups. The initial endometrial thickness showed a statistically significant difference between all groups. There was no statistically significant difference between the three groups in terms of AMH change, 4th month FSH value and control endometrial thickness. It was determined that baseline AMH, 4th month AMH, baseline FSH, FSH change, baseline endometrial thickness and endometrial thickness change were statistically significantly different in at least one group. Preoperative and postoperative AMH, FSH and endometrial thicknesses were evaluated for each group. While there was no significant difference in terms of AMH values, there was a statistically significant difference between the preoperative and viiipostoperative periods in terms of FSH and endometrial thickness.
Conclusion: Although there was no statistical difference in the current study when MTX and salpingectomy used in the treatment of ectopic pregnancy were compared, it is thought that AMH values were less affected in the MTX group compared to the salpingectomy group. Due to the low FSH values of this situation during pregnancy, high beta hcg values can be considered as protecting the ovarian reserve, especially from systemic chemoterotapics. It may be suggested that thermal injury during salpingectomy may affect more reserve by damaging the microcirculation of the ovary. However, it should be noted that there was no statistical difference in the study.
Keywords: Ectopic Pregnancy, Surgical Treatment, Ovarian Reserve, FSH