Rehberlik ve Araştırma Merkezi personelinin otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin eğitsel tanılama ve yönlendirme süreçlerine ilişkin görüşleri
The views of Guidance and Research Center staff on the educational diagnosis and the guidance processes of individuals with Autism
Yazar: EBRU ÇAĞLAYAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNUR GICI VATANSEVER
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engelli Çalışmaları  Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitsel değerlendirme = Educational assessment ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Rehberlik = Guidance ; Rehberlik hizmetleri = Guidance services ; Rehberlik ve Araştırma Merkezi = Centres of Educational Guidance and Research ; Yönlendirme = Routing ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu araştırmanın amacı tıbbi tanısı Otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireylerin rehberlik ve araştırma merkezlerine (RAM) başvurduktan sonraki eğitsel tanılama sürecinin ve bu tanısına uygun okula yönlendirilme sürecinin işleyişinin; rehberlik ve araştırma merkezi personelinin gözünden incelenmesidir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasına göre desenlenmiştir. Çalışmanın verileri yarı-yapılandırılmış görüşme tekniğine uygun görüşme soruları hazırlanarak; Tekirdağ, Çorlu, Edirne ve Lüleburgaz RAM'da görev yapan 18 gönüllü katılımcı ile yapılan görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırmanın güvenirlik çalışmaları iki alan uzmanı tarafından tamamlanmıştır.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgularda, OSB şüphesi duyulan bireylerin değerlendirme ve aile görüşme işlemleri sonrasında tıbbi tanı için hastaneye sevk edildikleri, hastane raporu ile başvuran bireyler için de yapılan değerlendirme sonrasında eğitsel tanısı doğrultusunda yönlendirme kararının alındığı belirlenmiştir. Eğitsel tanılama yapılırken performans değerlendirme formunun kullanıldığı, bu formun OSB'yi ölçmede yeterli olmadığı ve OSB'ye yönelik formal bir ölçme aracının kullanılmadığı belirlenmiştir. OSB'li bireylerin eğitsel tanılaması yapılırken toplam değerlendirme süresinin ortalama 25 - 45 dakika sürdüğü ve hazır bulunuşluk seviyelerinin eğitsel tanılama sürecini etkilediği ortaya konmuştur. Velilerin OSB'li bireylerin bütünleştirme eğitiminden yararlanmasını istediklerine ve RAM personelinin de OSB'li bireylerin en az kısıtlandırılmış ortamda eğitim almalarına öncelik verdiklerine dair görüşleri belirlenmiştir. Araştırmada yönlendirilen okul tür ve kademelerinin OSB'li bireyler için yeterli olmadığı görüşü ortaya konmuştur. OSB'li bireylerin eğitsel tanılama ve yönlendirme süreçlerinde RAM personelinin mesleki anlamda kendilerini yeterli bulmadıkları araştırmanın bulguları arasındadır. OSB'li bireylerin eğitsel tanılama ve yönlendirme süreçlerinde sıklıkla ailelerle ilgili problemler ve ölçme araçlarının yetersizliği ile ilgili problemler yaşandığı belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular ışığında OSB'li bireylerin eğitsel tanılanma ve yönlendirilme konusunda alan yazına ve uygulamaya katkı ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the educational diagnosis process of individuals with a medical diagnosis of Autism Spectrum Disorder (ASD) after applying to guidance and research centers (RAM) and the process of being directed to a school that is suitable for this diagnosis; It is an examination of the guidance and research center staff through their eyes. The research was designed according to the case study, which is one of the qualitative research methods. The data of the study were prepared according to the semi-structured interview technique; it was obtained as a result of interviews with 18 volunteer participants working in Tekirdağ, Çorlu, Edirne and Lüleburgaz guidance and research centers. The obtained data were analyzed by descriptive analysis technique. The reliability studies of the research were completed by two field experts.
In the findings obtained as a result of the research, it was determined that individuals with suspected ASD were referred to the hospital for medical diagnosis after the evaluation and family interview procedures, and the decision for referral was made for the individuals who applied with a hospital report, in line with their educational diagnosis, after the evaluation. It was determined that the performance evaluation form was used while making educational diagnosis, this form was not sufficient to measure ASD, and a formal measurement tool for ASD was not used. It has been revealed that the total evaluation time took an average of 25- 45 minutes while the educational diagnosis of individuals with ASD was made, and the level of readiness affected the educational diagnosis process. It has been determined that parents want individuals with ASD to benefit from integrative education and teachers give priority to individuals with ASD to receive education in the least restricted environment. It has been put forward that the school types and grades directed in the research are not sufficient for individuals with ASD. It is among the findings of the research that teachers do not find themselves professionally competent in the educational diagnosis and orientation processes of individuals with ASD. It has been determined that individuals with ASD often experience problems related to families and the inadequacy of measurement tools in the educational diagnosis and orientation processes. In the light of the findings obtained in the study, contributions and suggestions to the literature and practice on the educational diagnosis and orientation of individuals with ASD are presented.