Modernleşme sürecinde Türkiye ve Mozambik: İktidar, kültür ve kalkınma sorunu (1890-2015)
Modernization process in Turkey and Mozambique: Power, culture and development problems (1890-2015
Yazar: EUSEBİO ANDRE PEDRO
Danışman: PROF. DR. BAYRAM BAYRAKDAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Kalkınma = Development ; Kültür = Culture ; Modernleşme = Modernization ; Mozambik = Mozambique ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası politika = International policy ; İktidar = Government ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
Bu çalışma, ülkelerin içsel ve dışsal dinamiklerinin modernleşme sürecine etkisini incelemektedir. Türk ve Mozambik'in tarihinin karşılaştırmalı bir analizine dayanan, çalışmada, belirli bir toplumdaki gelişmenin ve modernleşme sürecinin ne kadar karmaşık olduğu gösterilmektedir. Bu ülkelerde, siyasal iktidarın milli kimliğin oluşumundaki rolü ve ekonomik kalkınmanın teşvik edilmesi konuları ayrıntılı olarak tartışılmaktadır. Mozambik Türkiye'den genç bir cumhuriyet olmasına rağmen (1975), modernleşme süreci Portekiz monarşisinin zamanına kadar iner. Ancak Türkiye modernleştirilir iken, Mozambik'te hâlâ kırsal bir yaşam hakimdir. Nitelikli insan kaynağının olmayışı, süreklilik projesinin varlığı ya da yokluğu ve toplumun sanayileşmesi için kararlı bir sosyo-politik grup, bu ülkelerin neden aynı modernleşme seviyesinde olmadığını anlamamıza yardımcı olabilir. Bu nedenle, her iki ülkenin tarihsel, politik, ekonomik ve sosyal gidişatlarındaki farklılıkları ve benzerliklerini açıklığa kavuşturup bu sosyal yörüngelerin modernleşme sürecini nasıl etkilediğini incelemek gerekir. Bu çalışmada tarihsel karşılaştırmalı yöntem kullanılarak, her iki ülkenin modernleşme sürecindeki benzerliklerinin ve farklılıklarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Karşılaştırmalı tarihsel yöntemi desteklemek için, belge analizi yöntemi (kitaplar, raporlar, gazeteler, dergiler, haritalar, fotoğraflar, süreli yayınlar, arşivler ve otobiyografik notlar) de verileri toplamak, sistematize etmek ve yorumlamak için kullanılmıştır. Bununla birlikte, belirli bir toplumun gelişmesini engelleyen çeşitli faktörleri çağrıştırmaya çalışılırken, belirleyici faktör politik güçtür.

Anahtar kelimeler: CHP, FRELIMO, Kalkınma, Mozambik Modernleşmesi, Türk Modernleşmesi

Abstract:
This study examines the effects of internal and external dynamics of countries on the modernization process. Based on a comparative analysis of the history of Turkish and Mozambique, the study shows how complex the development and modernization process in a particular society is. In these countries, the role of political power in the formation of national identity and the promotion of economic development are discussed in detail. Although Mozambique is a young republic compared to Turkey, its modernization process goes back to the Portuguese Monarchy Era. But while Turkey is modernized, rural life continues to prevail in Mozambique. The lack of qualified human resources, the existence or absence of a continuum project and a determined socio-political group for the industrialization of society can help us understand why these countries are not at the same level of modernization. Therefore, it is necessary to clarify the differences and similarities in the historical, political, economic and social trends of both countries and examine how these social trajectories affect the modernization process. In this study, it is aimed to reveal similarities and differences in the modernization process of both countries by using historical comparative method. To support the comparative historical method, the document analysis method (books, reports, newspapers, magazines, maps, photographs, periodicals, archives and autobiographical notes) was also used to collect, systematize and interpret the data. However, while trying to evoke various factors that hinder the development of a particular society, the determining factor is political power.

Keywords: CHP, FRELIMO, Development, Modernization of Mozambique, Turkish Modernization.