Balıkesir koşullarında yetiştirilen pırlak kuzuların canlı ağırlık ve vücut ölçülerini etkileyen çevresel faktörlerin belirlenmesi
Determination of environmental factors on live weight and body measurements of Pırlak lambs in Balıkesir province
Yazar: ELİF BERBEROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. KORAY ÇELİKELOĞLU
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Balıkesir = Balıkesir ; Beden ölçüleri = Body measurements ; Bölgesel faktörler = Regional factors ; Canlı ağırlık = Live weight ; Kuzular = Lambs ; Pırlak koyunları = Pirlak sheeps ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışmada, Balıkesir koşullarında yetiştirilen Pırlak kuzuların altı aylık yaşa kadar çeşitli dönemlerdeki canlı ağırlık ve vücut ölçüleri ile bu parametrelere etki eden çevre faktörlerinin saptanması ve bu sonuçlardan faydalanma olanaklarının araştırılması hedeflenmiştir.   
Çalışmanın materyalini Balıkesir'de bulunan bir koyunculuk işletmesinde yetiştirilen Pırlak ırkı 81 baş koyun ve 7 baş koçtan 2020–2021 doğum sezonunda elde edilen 104 baş kuzu oluşturmuştur. Bunların doğum, sütten kesim ve altıncı ay canlı ağırlıkları ile sütten kesim ve altıncı ay cidago yüksekliği, vücut uzunluğu, göğüs derinliği, göğüs genişliği, sağrı genişliği, sağrı uzunluğu, göğüs çevresi ve incik çevresi ölçümleri alınmıştır. Bu canlı ağırlık ve vücut ölçülerine doğum mevsimi, doğum tipi, cinsiyet ve ana yaşının etkisi istatistiki olarak önemli olmuştur (P<0,05). Doğum, sütten kesim ve altıncı ay canlı ağırlıkları 4,799±0,058; 30,326±0,469 ve 50,383±0,422 kg; sütten kesim ve altıncı ay vücut ölçüleri ise, cidago yüksekliğinde 53,642±0,321 ve 61,708±0,295 cm; vücut uzunluğunda 53,994±0,391 ve 63,661 ±0,319 cm; göğüs derinliğinde 22,851±0,261 ve 29,175±0,165 cm;  göğüs genişliğinde 15,793±0,171 ve 19,977±0,189 cm; sağrı genişliğinde 13,989±0,158 ve 18,287±0,169 cm; sağrı uzunluğunda 19,111±0,168 ve 23,079±0,145 cm; göğüs çevresinde 68,322±0,635 ve 85,882±0,514 cm; incik çevresinde 9,310±0,081 ve 11,009±0,078 cm olarak bulunmuş ve Minitab 18 istatistik programının GLM opsiyonu ile analize tabi tutulmuştur. Bu çalışmada canlı ağırlık ve vücut ölçüleri incelenmiş ve kimi çevre faktörlerinin farklı düzeylerde istatistiki öneme sahip olduğu belirlenmiştir. Bu çevre faktörlerinin Balıkesir şartlarında yetiştirilen Pırlaklarda uygulanacak bir seleksiyon programında göz önünde bulundurulması gerektiği kanaatine varılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Balıkesir, Canlı Ağırlık, Koyun, Pırlak, Vücut Ölçüsü.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the live weight and body measurements of Pırlak lambs raised in Balıkesir province conditions at various periods up to six months of age, and environmental factors affecting these parameters and to investigate the possibilities to benefit from the results.

Birth, weaning and sixth months live weights, weaning and sixth months height at withers, body length, chest depth, chest width, rump width, rump length, chest circumference and shank circumference were measured from 104 lambs born from 81 dams and 7 sires reared in a sheep farm in Balıkesir province in 2020-2021 breeding season.  The effects of birth season, birth type, gender and dam age on live weight and body measurements were statistically significant (P<0,05). Birth, weaning and sixth months live weights were 4,799±0,058; 30,326±0,469  and 50,383±0,422 kg; weaning and sixth months measurements for withers height as 53,6420,321  and 61,708±0,295 cm; 53,994±0,391 and 63,661±0,319 cm for body length; 22,851±0,261 and 29,175±0,165 cm for chest depth; 15,793±0,171 and 19,977±0,189 cm for chest width; 13,989±0,158 and 18,287±0,169 cm for rump width; 19,111±0,168 and 23,079±0,145 cm for rump length; 68,322±0,635 and 85,882±0,514 cm for chest circumference;  9,310±0,081 and 11,009±0,078 cm for shank circumferences were determined. All parameters were analyzed with the GLM option of the Minitab 18 statistics program. In this study, live weight and body measurements were examined and it was determined that some environmental factors have been statistically significant at different levels. It has been concluded that these environmental factors should be taken into account in a selection program to be applied in Pırlak sheep raired in Balıkesir conditions.
Key words: Balıkesir, Live Weight, Sheep, Pırlak, Body Measurement.