Bilinçaltı reklamcılık teknikleri ve tüketicinin yönlendirilmesi
Subliminal advertising techniques and directing consumers
Yazar: SEFER DARICI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYLA ACAR
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Reklamcılık = Advertising ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bilinçaltı = Subconscious ; Reklamcılık = Advertising ; Reklamlar = Advertisements ; Tüketici algısı = Consumer perception ; Tüketici davranışı = Consumer behavior

Özet:
Tüketim alışkanlıkları ve tüketici profillerindeki değişime paralel olarak pazarlama
teknikleri de değişmektedir. Tüketim olgusunun bir yaşam tarzına dönüştürülerek en
geniş kitlelerce benimsenmesini amaçlayan kapitalist tüketim toplumunda medya ve
reklam sektörü, mesajların hedef kitleye ulaştırılmasında ve kitlenin ikna edilmesinde en
önemli araçlardır.

Pazarlama disiplini, medya/reklamlar aracılığıyla ikna ettiği ve satın alma kararı
verdirdiği hedef kitlesini "tüketici"ye dönüştürmektedir. Satın alma davranışında sadece
fizyolojik gereksinimlerin değil, psikolojik faktörlerin de etkili olduğu ve satın alma
davranışlarını yönlendirmek için bilinçaltı mesaj tekniklerine de başvurulduğu
bilinmektedir. Pazarlamanın psikolojiyle kesiştiği bu noktada nöropazarlama kavramı
ortaya çıkmıştır. Nöropazarlama, 1990 yılının ikinci yarısında, ilk kez Harvard
Üniversitesi'nden Prof. Gerald Zaltman'ın işlevsel manyetik tınlaşım (rezonans) cihazını
(FMRI) pazarlama araştırmalarında kullandığını duyurmasıyla gündeme gelmiştir.
Nöropazarlamayı pazarlamanın öznesi olan insan beyninin nasıl karar verdiğini ölçen
yeni bir pazarlama yöntemi olarak tanımlamak mümkündür.

Literatür taraması ve örnek incelemelerle konuyu ele alan bu çalışmanın amacı,
bilinçaltı mesaj teknikleriyle tüketicinin nasıl yönlendirildiğini ortaya koymaktır.
Bu çalışmada insan beyninin yapısı, algı süreci, algı yanılmaları, imge ve
arketiplerin insan psikolojisindeki etkilerinin yanı sıra reklamcılık sektöründe kullanılan
bilinçaltı mesaj teknikleri örneklerle ele alınmıştır.

Dünyadan ve Türkiye'den bilinçaltı mesaj uygulamalarının yer aldığı film, afiş vb.
örnekler üzerinde Adobe Photoshop CS6 ve Adobe After Effects CS6 görüntü ve efekt
programları vasıtasıyla inceleme yapılmıştır. Elde edilen bulgular, Türkiye'nin de
aralarında bulunduğu 55 ülkede yasaklanmış olmasına rağmen reklam sektörünün
bilinçaltı mesajları kullandığını göstermektedir.

Abstract:
In parallel with the changes in consumer behavior and consumer profile, marketing
tactics also show an alteration. In the capitalist consumer society where consumption
phenomenon is transformed into a lifestyle in order to make it widely acclaimed by the
masses, media and advertising sector become the most crucial instrument to be able to
convey the message to the target audience.

Marketing discipline turns the target audience into a "consumer" after they are
persuaded to purchase through media and/or advertising. In buying behavior, it is known
that not only physiological but also psychological needs are influential, and subliminal
techniques are used so as to manipulate the buying behavior. At this point where
marketing intersects with psychology, the term neuromarketing emerges.
Neuromarketing was brought to agenda in the second half of 1990 by Harvard Business
School professor Gerald Zaltman when he announced that he used Functional Magnetic
Resonance Imaging (fMRI) in marketing research studies. Neuromarketing can be
defined as a new marketing method which measures the brain activity to understand
how the subject of marketing –the human brain- makes decisions.

This study deals with the issue by way of literature searching and case studies
while it aims at revealing how consumers are manipulated via subliminal techniques. In
this study; the structure of the human brain, the perception process, perception illusions,
the effects of images and archetypes on the human brain as well as the subliminal
techniques used in advertising are examined through various examples.

By means of visual effects software such as Adobe Photoshop CS6 and Adobe
After Effects CS6; some examples of movies, posters etc. are analyzed in terms of
subliminal messaging. The evidence suggests that even though subliminal messaging is
banned in 55 countries including Turkey, advertising sector continues to use subliminal
messages.

Keywords: subliminal messages, advertising, consumer, behavior, perception