1980 sonrası Türkiye'sinde tiyatro afişlerinde imge ve tipografi sorunları
Image and typography problems on theatre posters after 1980s in Turkey
Yazar: ABDULHAMİT GÜMÜŞLÜ
Danışman: DOÇ. NAMIK K. SARIKAVAK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2008
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Afişler = Posters ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Tipografi = Typography ; Tiyatro = Theatre ; İmge = Image

Özet:
Kültürel afişler bir ülkenin kültürünün ve gelişmişliğinin göstergelerindendir. Tiyatroafişleri kültürel afişler içinde önemli bir yere sahiptir. Buna karşın Türkiye 'de tiyatroafişlerine yeterince önem verilmediği gözlemlenmektedir. Bu ve başka nedenlerdendolayı Türkiye'de tiyatro afişleri önemli sorunlar taşımaktadır. Bu sorunlar imge vetipografi başlıkları altında incelenebilir.Türkiye 1980'den sonra önemli yapısal değişimler geçirmiştir. Bilgisayarınkişiselleşmeye başlaması ve grafik alanında kullanımının yaygınlaşması 1980'den sonragerçekleşmiştir. Ancak bu gelişmeler tiyatro afişlerinde gözlemlenen imgesel vetipografik problemleri arttırmıştır.Çalışmanın birinci bölümünde grafik tasarım, afiş ve tiyatro afişleri incelenmiş ve bukavramların arka planları ve tarihçeleri araştırılmıştır. Ayrıca, afişte mesaj ve kitschkavramları üzerinde çalışılmıştır.İkinci bölüm afişin temel elemanlarından birisi olarak tipografiye ayrılmıştır. Bubölümde, tipografinin ne olduğu, afiş sanatındaki kullanım biçimleri, boşluk kavramıylailişkisi ve gelişimi ele alınmıştır. Ayrıca, afişte tipografinin kullanımına ilişkin bazıilkeler belirtilmiştir.Üçüncü bölümde, imge konusu birçok yönden incelenmiştir. Bu bölümde imgenin neolduğu, imgenin sanattaki yeri ve imge üzerine farklı görüşler ele alınmıştır. Ayrıca,grafik tasarım ve afişte imge kullanımıyla ilgili bazı ilkelere yer verilmiştir.Dördüncü bölümde; Antik Yunan, Roma, Ortaçağ ve Rönesans dönemlerindeki tiyatro,biçim ve düşünce boyutlarıyla ele alınmış ayrıca tiyatronun Türkiye'deki gelişimi incelenmiştir. Bu çerçevede, tarih boyunca tiyatronun tanıtımı ve tiyatro afişleriningelişimine değinilmiştir.Beşinci bölümde Ankara Devlet Tiyatroları ve Ankara Üniversitesi Dil ve TarihCoğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü'nün 1980 den sonra kullandığı tiyatro afişleriincelenmiştir. İncelenen afişlerde yer alan imge ve tipografiye ilişkin sorunlarbelirtilmiş ve bu sorunların nedenleri üzerinde durulmuştur.Altıncı ve son bölümde, tez boyunca savunulan düşünceler doğrultusunda yapılantiyatro afişleri yer almıştır. Yapılan çalışmalar tezde belirtilen sorunların çözümüneilişkin öneriler olarak düşünülmüştür.Kısaca bu çalışma, 1980 sonrasında Türkiye'de kullanılan tiyatro afişlerindegözlemlenen imgesel ve tipografik sorunları araştırmaktadır. Ayrıca bu çalışma,saptanan sorunların nedenlerini araştırmakta ve çözüme ilişkin uygulama önerilerisunmaktadır.Anahtar Sözcükler: Grafik Tasarım, Afiş, Tiyatro, Tiyatro Afişleri, Kitsch, İmge,Tipografi.

Abstract:
Cultural posters are one of the signs of the culture and high-development of a country.Theatre posters are of great significance among cultural posters. However, it is observedthat playbills are not regarded important enough in Turkey. Due to this mentioned andother reasons, theatre posters have many problems in Turkey. These problems could beexamined under the titles of image and typography.Turkey has experienced crucial stuctural changes since1980. Possessing of personalcomputers and widening of usages in the field of graphic occurred after 1980.Nevertheless, this development has increased the image and typography problemsobserved in playbills.This study examines the image and typography problems on theatre posters observed inTurkey after 1980.The study also researches the reasons behind the determinedproblems and offers implementations about solutions.Key Words: Graphic design, Poster, Theatre, Theatre Posters, Kitsch, İmage,Typography.