Evde bakım hizmeti alan özürlü bireye sahip ailelerin sosyo-ekonomik durumlarının incelenerek,umutsuzluk ve yaşam doyum düzeylerinin belirlenmesi
Home care service area families with disabled individual by examining the socio-economic conditions, determine the levels of hopelessness and life satisfaction
Yazar: BİLAL ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSA ÖZATA
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Aile = Family ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Sosyoekonomik faktörler = Socio-economic factors ; Yaşam doyumu = Life satisfaction

Özet:
Özürlü hizmetleri alanında SHÇEK (mülga)?in yeni hizmet modeli olan Evde Bakım Hizmetleri 2006 yılından itibaren ülke genelinde uygulanmaya başlamış ve geçen sürede hızla yaygınlaşmış ve 2011 yılı Mayıs ayı verilerine göre 314. 657 özürlü Evde Bakım Hizmetlerinden yararlanmaya başlamıştır. Bu yeni hizmet modeli ile toplumda özürlüye bakış açısı değişmiş, dahaönce özürlüsünü toplumdan gizleyen aileler artık Evde Bakım Hizmeti nedeniyle özürlülerine daha iyi koşullarda bakmaya ve özürlünün ihtiyaçlarını zamanında karşılamaya başlamışlardır. Evde Bakım Hizmeti özürlü-özürlü ailesi ve toplum ilişkilerinin daha sağlıklı sürdürülebilmesine önemli katkılar sağlamıştır. Yaklaşık 6 yıldır devam eden bu hizmet modeli kapsamında özürlü ve ailelerinin sosyoekonomik durumları, ailelerin umutsuzluk ve yaşam doyum düzeyleri konularında bilimsel bir değerlendirilme henüz yapılmamıştır. Çalışmanın amacı; Evde Bakım Hizmetlerinin özürlü ve özürlü ailesinin sosyo-ekonomik durumlarına etkisi ile umutsuzluk ve yaşam doyum düzeylerini belirlemektir. Araştırmada temel olarak bir gözlemsel araştırma modeli olan ?Tanımlayıcı Araştırma Modeli? kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak evde bakım hizmeti alan ailelerin görüşlerinin alınmasına yönelik araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu, Beck (1963) tarafından geliştirilen Umutsuzluk Ölçeği, Diener, Emmons, Larsen ve Giffin (1985) tarafından geliştirilen Yaşam Doyum Ölçeği kullanılmıştır. Veriler; Konya merkez Selçuklu, Meram ve Karatay ilçelerinde ikamet eden ve EBH?den yararlanan özürlü yakını ailelerle yüz yüze görüşmeler yapılarak toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılarak veri kontrolü yapılmış, hatalı veriler düzeltilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS 20,0 paket program kullanılarak yapılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu değerlendirilmiş veanalizler yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre araştırmaya katılan ailelerin özürlü ile birlikte toplum içine çıkabilme, ailelerin özürlü bakımı hakkındaki bilgi durumları, özürlü ile birlikte sosyal aktivitelere katılma, herhangi bir sivil toplum kuruluşuna üye olma, özürlünün birincil ihtiyaçlarını karşılayabilme ve özürlünün geleceğine yönelik beklenti durumlarının EBH almadan önce ve aldıktan sonraki değerleri karşılaştırılmış, bütün değişkenlerde değerlerin EBH aldıktan sonra pozitif yönde değiştiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda gerek özürlü gerekse bakımı sağlayan aile üyelerine yönelik psiko-sosyal destek sistemlerinin geliştirilmesi, ailelere özellikle öz bakım ve psikolojik rahatsızlıklar konusunda destek sağlayabilecek profesyonel bakım ekiplerinin oluşturulması, kadın ve annelerin güçlendirilmesi amacıyla sosyal destek eğitimlerinin verilmesi, özürlü ailelerinin örgütlenme bilincinin geliştirilmesine yönelik bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmalarının yapılması, aileyi belirli aralıklarla ziyaret eden bakım komisyonu üyelerinin, bakım teknikleri konusunda aileleri bilgilendirmesi önerilmiştir. Anahtar Sözcük: Evde bakım; Özürlük; Aile.

Abstract:
ome care services , new model of SHÇEK ( Social Service and Child Protection Institution (SSCPI) in disability service field started to be applied in 2006, and have pervaded during this elapsed time and according to statistics of May, 2011, it is determined that 314.657 disabled individuals are receiving home care service. Thanks to this service model, the viewpoint to disabled individuals haschanged; families that previously hide their disabled relative begin to care for them in a better condition and to fulfill their need on time. Home care services contribute to sustain the relationship of disabled individuals, their families and society healthier. Any scientific assessment related to SES, hopelessness and life satisfaction of disabled people and their families were not carried out at the context of this service model that have continued during 6 years.Aim of this study is to determine effects of home care services on disabled individuals and their families? SES and their hopelessness and life satisfaction level. An observational research model,that is, complementary research model was mainly used in this study. A Questionnaire form developed by researcher to collect the opinions of families receiving home care service, Hopeless Scale created by Beck (1963) and Life Satisfaction Scale improved by Diener, Emmons, Larsen ve Giffin (1985) were used. Datas were gathered by interviewing face to face with families of disabledindividuals that inhabit in Konya Selçuklu, Meram and Karatay. Collected data were controlled by transforming PC media and faulty datas were corrected. Statistical analyses were done by using SPSS 16.0 program. It was assessed if data are match with normal distribution or not and analyses were done. According to findings, values before receiving HCS and after receiving HCS were compared in terms of families? knowledge about caring, joining social activities with their disableds, joining to any non-governmental organizations, fulfilling primary need of disabled individuals and expectance intended for future of disabled individuals. It was found that all variables change in a positive way after receiving CHS. In the light of these findings, it was suggested that psycho-social support system for both disabled individuals and their families should be improved; professional caring team shouldbe created for families to provide support especially related to self-care and psychological illnesses; social support educations should be arranged tostrengthen the mothers and women; families should be informed and their awareness should be raised about organization of families and caring commission members visiting families in certain intervals should inform families about caring techniques. Key Words: Home Caring; Disability; Family.