Topal Osman Paşa ve Osmanlı - İran savaşlarındaki rolü: 1664 - 1733
Topal Osman Pasha and his role i̇n Ottoman - Iran conflicts: 1664 - 1733
Yazar: ENVER CEBECİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ABDURRAHMAN ATEŞ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Tarih = History
Dizin: Nadir Şah = Nadir Shah ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Savaş = War ; Tarih = History ; Topal Osman Paşa = Topal Osman Pasha ; Türk-İran ilişkileri = Turkish-Iran relations ; İran = Iran

Özet:
Topal Osman Paşa, 1664 yılında Mora'da doğmuştur. Konya'dan Mora'ya göç eden Türk bir ailenin çocuğudur. Osman Paşa, genç yaşlarında İstanbul'a gelmiş ve bazı hemşerilerinin aracılığıyla Osmanlı sarayına girmiştir. Topal Osman Paşa, bir vazife için İstanbul'dan Mısır'a gemiyle yolculuk ederken korsanlar tarafından yaralanmış ve esir alınmıştır. Bu mücadelede aldığı yaralardan dolayı topal kalmış ve bundan sonra "Topal" lakabıyla anılmıştır. Osman Paşa esaretten bir Fransız olan Vincent Arnaud tarafından kurtarılmıştır.
Topal Osman Paşa çeşitli vazifelerden sonra 1716 yılında Mora seraskerliğine getirilmiştir. Balkanlarda birçok şehirde sancakbeyliği görevlerinde bulunmuştur. Defalarca Bosna ve Rumeli valilikleri yapmıştır. Topal Osman Paşa, 1731 Eylül'ünde İstanbul'a davet edilerek sadrazamlık makamına getirilmiştir. 22 Eylül 1731–12 Mart 1732 günleri arasında 172 gün sadrazamlık görevinde kalmıştır. Sadrazamlık görevinden alındıktan sonra Trabzon, Tiflis ve Erzurum valilikleri yapmıştır. 1732 yılının sonlarına doğru Nadir Şah'ın Bağdat'ı kuşatması üzerine Topal Osman Paşa, İran seraskeri olarak tayin edilmiştir. Topal Osman Paşa, 1733 Temmuz'unda Nadir Şah'ı Ducum muharebesinde yenerek Bağdat'ı istiladan kurtarmıştır. Nadir Şah ile 1733 Kasım'ında Kerkük'te tekrar karşılaşan Topal Osman Paşa, bu muharebede şehit düşmüştür. Kabri Kerkük'te İmam Kasım Camii kabristanındaki türbesindedir.

Anahtar Kelimeler: 
Topal Osman Paşa, Nadir Şah, Osmanlı, İran.

Abstract:
Topal Osman Pasha was born in the Morea in 1664. He was a child of a Turkish family who immigrated from Konya to the Morea. Osman Pasha came to İstanbul at a young age and entered the Sultan's service. When travelling by ship from İstanbul to Egypt, Topal Osman Pasha was wounded by pirates and taken prisoner. The wounds, he got in that fight, left him with lameness and after that he was called as "Topal". Osman Pasha was rescued from captivity by a Frenchman, Arnaud Vincent.
After various duties, Topal Osman Pahsa was appointed serasker of the state of the Morea in 1716. He served as the governor of sanjaks in the many Balkan cities. He served as the governor of Bosnia and Rumeli again and again. He was invited to İstanbul in 1731 and appointed as Grand Vizier. He served as Grand Vizier for 172 days, between the dates of 22 September 1731 and 12 March 1732. After resigning from the office of Grand Vizier, he was inducted as the governor of Trabzon, Tbilisi and Erzurum. Towards the end of 1732, Topal Osman Pasha was appointed as Iran serasker upon the siege of Baghdad by Nadir Shah. He succeeded in defeating Nadir Shah in the combat of Ducum and saving Baghdad in 1732. Topal Osman Pasha fought against Nadir Shah again in Kirkuk in November 1733 and was martyred in the battle. He was buried in the Imam Qasim mosque in Kirkuk.

Keywords: 
Topal Osman Pasha, Nadir Shah, Ottoman, Iran.