Sağlık çalışanları arasında aşılanmaya genel bakış, aşı kabulü ve reddini etkileyen faktörler /
Yazar: MERVE DİLARA ARICAN
Danışman: DOÇ. DR. HALUK MERGEN ; DOÇ. DR. OYA BALTALI HALICIOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Giriş ve Amaç: Sağlık personelinin aşı kabulü veya reddinin halkın bu konuya yaklaşımında direk etkili olabileceği düşünüldüğünden, çocukluk çağı aşı reddinde sağlık personelinin bu konuya yaklaşımı ve etkileyen faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu kesitsel çalışmanın evrenini S.B.Ü İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görev yapan doktor, hemşire ve yardımcı sağlık çalışanı oluşturdu. Örneklem büyüklüğü evren 2185, güven aralığı %95, hata payı %5 alınarak Epi-info programında 329 olarak hesaplandı. Çalışmada, sağlık çalışanlarının aşılanma hakkındaki düşünceleri, sosyodemografik değişkenler, yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, çalışma süresi, çalıştığı birim soruları ile 20 tanesi aşı reddini etkileyen faktörlerin değerlendirildiği Likert-tipi derecelendirmeli, olumlu-olumsuz sorulardan oluşan toplam 44 soruluk anket formu kullanıldı. Olumlu sorular doğru orantılı puanlama olumsuz sorular ise ters puanlama yapıldı, her katılımcının toplam puanı hesaplandı.
Bulgular: Çalışmamıza katılan toplam 465 sağlık çaalışanının %89'u 45 yaş altı, %60'ı meslekte ilk 10 yılında, %48,4'ü hekimdi. Katılımcıların %92,2'si aşıların gerekli olduğunu, %97,1'i ulusal aşılama programındaki aşıların çocuklar için koruyucu olduğunu ve %96,6'sı ulusal aşılama programındaki aşıların çocuklara zorunlu olarak uygulanması gerektiğini düşünüyordu. Aşılama hakkında bilgilerin çoğunlukla internet-sosyalmedya-TV-radyo aracılığıyla edinildiği, yaklaşık %40'ının bunlardan olumsuz etkilendiği, %21,7'sinin çocuğunu aşılama kararını medya aracılığıyla edindiği olumsuz fikirlerin etkileyeceği öğrenildi. Katılımcıların %10,5'u kendisine veya çocuğuna aşı yaptırmayı doğru bulmadığını, %2,6'si dini-felsefik nedenlerle aşı yaptırmak istemediğini belirtti. Aşı Kabulü Değerlendirme Testi (Cronbach-α=0.849) puanları doktorlarda, çocuk birimi çalışanlarında ve meslek yılı 1-5 yıl ile 10-20 yıl arasında olanlarda anlamlı olarak daha yüksekti.  
Sonuçlar: Aşılanma konusunda basın yayın organlarından edinilen bilgilerin sağlık çalışanlarının kendi aşılanması ve çocuğunun aşılanma kararı üzerinde etkili olduğu gözlendi. Sağlık çalışanlarının aşılama ve aşılar konusundaki eğitim ve bilgilendirilmelerinin aşı kabulü üzerinde olumlu etkileri olabileceği düşünüldü.  

Anahtar sözcükler: aşı reddi, aşı tereddütü, sağlık çalışanları

Abstract:
ABSTRACT
Objective: The aim of this study is to investigate the health care workers approach to this issue and the factors affecting the rejection of childhood vaccination.
Methods: The population of this cross-sectional study was composed of doctors, nurses and assisted health workers working in Izmir Tepecik Training and Research Hospital. The sample size was calculated as 2185, the confidence interval was 95%, the error margin was 5% and it was calculated as 329 in the Epi-info program. In the study, a total of 44 questions questionnaire form including Likert-type grading, positive-negative questions were used. Negative questions were positively correlated with positive questions and the total score of each participant was calculated.
Results: Of the total 465 healthcare workers participating in our study, 89% were under 45 years, 60% were in the first 10 years in the profession and 48,4% were physicians. In our study 92,2% of the respondents thought that vaccines were necessary, and 97,1% said that vaccines in the national vaccination program were protective for children and 96,6% of them thought that vaccinations in the national vaccination program should be mandatory for children. It was learned that information about vaccination was acquired mostly via internet-social-TV-radio, about 40% was adversely affected by these, and 21,7% of the negative ideas gained by the media through vaccination will be influenced by the media. Additionally 10,5% of the participants stated that it was not appropriate to vaccinate himself or his child, and 2,6% said that he did not want to be vaccinated for religious or philosophical reasons. The scores of the Vaccine Acceptance Assessment Scale (Cronbach-α = 0.849) were significantly higher in physicians, child unit workers and those in the years between 1-5 years and 10-20 years.
Conclusions: It was observed that the information obtained from the press organs about vaccination had an impact on the vaccination of health workers and the decision to vaccinate their child. It was thought that training and informing of health workers about vaccination and vaccines may have positive effects on vaccination.
Key words: vaccine refuse, vaccine hesitancy, health workers