FIDIC çerçevesinde milletlerarası inşaat sözleşmeleri ve uyuşmazlık çözüm yöntemleri
International construction contracts and dispute resolution methods in the framework of FIDIC
Yazar: RUMEYSA ÖZYÜREK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BELKIS VURAL ÇELENK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Devletler özel hukuku = Private international law ; FIDIC = FIDIC ; Sözleşmeler = Contracts ; Uluslararası sözleşmeler = International conventions ; Uyuşmazlık = Incompatibility ; İnşaat sözleşmeleri = Construction contracts

Özet:
İnşaat sektörü günümüz sektörlerine bakıldığında büyük çaplı bir ekonomik gelir kaynağı olması sebebiyle önem arz etmektedir. Bunun bir uzantısı olarak da gerek devletler gerekse özel hukuk kişileri bu sektörde bir yarış sergilemektedirler. Ayrıca devletler bu sektörü kendilerine hem yerli hem de yabancı yatırımcı çekme düşüncesiyle de geliştirme çabası göstermektedirler. İnşaat sektörü de diğer sektörlerde olduğu gibi zamanla değişime uğramış ve bu değişimler karşısında inşaat sözleşmesi neticesinde girilen ilişkide çıkabilecek uyuşmazlıkların hızlı bir şekilde çözümlenmesi ihtiyacı kendisini daha da fazla göstermiştir. İnşaat ilişkilerinde tarafların sözleşmeyi gereği gibi yürütebilmeleri için uyuşmazlık çıkmadan yahut en geç uyuşmazlık çıktığı anda bu durumun çözüme kavuşturulması gerekmektedir. Uyuşmazlığın çıkmadan yahut çıktığı anda çözümlenmesi gerek zaman kaybının önüne geçilmesi ve bunun sonucunda maliyet artışının engellenmesi, gerekse de tarafların arasındaki ilişkinin zarar görmemesi bakımından önemlidir. Ancak uluslararası ilişkilerin artmasıyla beraber uyuşmazlıkların yabancılık unsuru içermesi, uyuşmazlıkları ulusal düzeyden uluslararası bir düzeye taşımış ve bunun neticesinde uyuşmazlıkların çözümü zorlaşmıştır. Bu sebeple devletler inşaat sektöründeki uyuşmazlıklarda yaşanabilecek tıkanıklıkları çözmek amacıyla gerek ulusal, gerekse uluslararası düzenlemeler yapma ihtiyacı duymuşlardır.  Bu amaç doğrultusunda FIDIC (Federation Internationale Des Ingenieurs-Conseils) tarafından çıkarılan Standart Sözleşmelerin düzenlendiği kitaplar, milletlerarası inşaat sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar bakımından en yaygın başvurulan bir kaynak haline gelmişlerdir. FIDIC tarafından içerisinde uyuşmazlık çözüm yollarının da ayrıntılı şekilde düzenlendiği ve taraflara yol gösterici nitelikte olan 1987, 1999 ve 2017 tarihli üç adet Standart Sözleşme bulunmaktadır. Bu çalışmamızda FIDIC Standart Sözleşmeleri kapsamında inşaat sözleşmelerinde tarafların arasındaki ilişkiye uygulanacak maddi hukuk hükümleri ve uyuşmazlıkların çözümü için öngörülmüş olan mekanizmalar, inşaat sektörünün ihtiyaçları da göz önünde bulundurularak değerlendirme konusu yapılacaktır.

Abstract:
Considering today's sectors, the construction sector is important because it is a large-scale source of economic income. As an extension of this, both the states and private persons/entities are competing in this sector. In addition, states are trying to develop this sector with the idea of attracting both domestic and foreign investors. The construction sector has also changed over time, as in other sectors, and the need to quickly resolve the disputes that may arise in the relationship entered into as a result of the construction contract in the face of these changes has shown itself even more. In construction relations, conflict should be resolved before the conflict arises or at the latest, as soon as the dispute arises, in order for the parties to carry out the contract as required. It is important to resolve the dispute before it arises or as soon as it arises, in terms of preventing loss of time and, as a result, cost increase as well as not harming the relationship between the parties. However, with the increase in international relations, with the inclusion of the element of foreignness in the disputes, the disputes have moved from the national level to the international level, and as a result, the resolution of the disputes has become difficult. For this reason, states have felt the need to make both national and international regulations in order to solve the deadlocks that may occur in disputes in the construction sector. For this purpose, the books in which the Standard Contracts issued by FIDIC (Federation Internationale Des Ingenieurs-Conseils) are regulated have become the most widely referenced source for disputes arising from international construction contracts. There are three Standard Agreements dated 1987, 1999 and 2017, in which the dispute resolution methods are regulated in detail by FIDIC and which guide the parties. In this study, within the scope of FIDIC Standard Contracts the substantive law provisions to be applied to the relationship between the parties in construction contracts and the mechanisms foreseen for the settlement of disputes will be evaluated by taking into account the needs of the construction industry.