İki dilli öğrencilerin Türkçe yazma yeterlikleri (Başarı, tutum, kaygı ve yazma stratejilerini uygulama) ve bu yeterliklerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Bilingual students' Turkish writing competencies (Achievement, attitude, anxiety and application of writing strategies) and an investigation of these competencies in terms of some variables
Yazar: FURKAN CAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET NURİ KARDAŞ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı; iki dilli öğrencilerin Türkçe yazma yeterliklerini (tutum, kaygı,
başarı ve yazma stratejilerini uygulama) ve bu yeterliklerinin cinsiyet, sınıf düzeyi,
baba eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi, evde konuşulan dil, evde TV izleme
süresi, kitap okuma, günlük tutma durumu, okunan kitap türü değişkenleriyle
ilişkisini tespit etmektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışma
nicel araştırma modellerinden ilişkisel tarama modeline uygun olarak yapılmıştır.
Araştırmanın çalışma grubunu Van ili merkez ilçelerindeki ortaokullarda öğrenim
gören 207 iki dilli öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri; "Üstbilişsel Yazma
Stratejileri Ölçeği", "Yazma Tutumu Ölçeği", "Kompozisyon Değerlendirme Ölçeği"
ve "Yazma Kaygısı Ölçeği" ile toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS 21 paket
programı kullanılarak parametrik ve non-parametrik analiz teknikleri ile analiz
edilmiştir.
Çalışmanın sonunda iki dilli öğrencilerin Türkçe yazma başarılarının "yüksek"
seviyede olduğu bulgulanmıştır. Bağımlı değişkenin sınıf düzeyi, baba eğitim
düzeyi, anne eğitim düzeyi, evde konuşulan dil, evde TV izleme süresi, kitap
okuma, günlük tutma durumu, okunan kitap türü değişkenleriyle olumlu-olumsuz
bir ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Buna karşılık iki dilli öğrencilerin yazma
başarı düzeylerinin kadınlarda daha fazla olduğu belirlenmiştir.
Çalışmada iki dilli öğrencilerin Türkçe yazma tutumunun "yüksek" düzeyde olduğu
tespit edilmiştir. Bağımlı değişkenin sınıf düzeyi, baba eğitim düzeyi, anne eğitim
düzeyi, evde TV izleme süresi, kitap okuma, okunan kitap türü değişkenleriyle
olumlu-olumsuz bir ilişkisinin olmadığı görülmüştür. Buna karşılık kadınların ve
günlük tutanların yazma tutumlarının daha yüksek olduğu bulgulanmıştır. Ayrıca
sonuçlara göre iki dilli öğrencilerin Türkçe yazma tutumlarında evde daha çok
konuşulan dilin etkili olduğu görülmüştür.
İki dilli öğrencilerin Türkçe yazma kaygısının "kısmen yüksek" düzeyde olduğu
bulunmuştur. Bağımlı değişkenin sınıf düzeyi, baba eğitim düzeyi, anne eğitim
düzeyi, evde TV izleme süresi, kitap okuma, okunan kitap türü değişkenleriyle
olumlu-olumsuz bir ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Buna karşılık erkeklerin
yazma kaygılarının kadınlara göre daha yüksek olduğu, iki dilli öğrencilerin Türkçe
ii
yazma kaygılarında evde daha çok konuşulan dilin etkili olduğu, günlük
tutmayanların tutanlara oranla daha yüksek kaygı yaşadıkları belirlenmiştir.
Çalışmada iki dilli öğrencilerin yazma stratejilerinin "yüksek" düzeyde olduğu
bulgulanmıştır. İlgili bağımlı değişkenin sınıf düzeyi, baba eğitim düzeyi, anne
eğitim düzeyi, evde konuşulan dil, evde TV izleme süresi, kitap okuma, okunan
kitap türü değişkenleriyle olumlu-olumsuz bir ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir.
Buna karşılık kadınların üstbilişsel yazma strateji düzeylerinin erkeklere göre daha
yüksek olduğu, günlük tutan öğrencilerin tutmayan öğrencilere göre daha yüksek
üstbilişsel yazma stratejine sahip olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar sözcükler: iki dilli öğrenciler, Türkçe yazma yeterliği, başarı, kaygı,
tutum, strateji, değişkenler

Abstract:
The aim of this study is to determine bilingual students' Turkish writing
competencies (attitude, anxiety, achievement and application of writing strategies)
and the relationship between these competencies and the variables of gender,
grade level, father's education level, mother's education level, language spoken at
home, duration of watching TV at home, reading books, keeping a diary, and type
of books read. Quantitative research method was used in the study. The study
was conducted in accordance with the relational screening model, one of the
quantitative research models. The study group of the research consists of 207
bilingual students studying in secondary schools in the central districts of Van
province. The data of the study were collected with "Metacognitive Writing
Strategies Scale", "Writing Attitude Scale", "Composition Evaluation Scale" and
"Writing Anxiety Scale". The collected data were analyzed with parametric and
non-parametric analysis techniques using SPSS 21 package program.
At the end of the study, it was found that bilingual students' Turkish writing
achievement was at a "high" level. It was determined that the dependent variable
did not have a positive-negative relationship with the variables of grade level,
father's education level, mother's education level, language spoken at home,
duration of watching TV at home, reading books, keeping a diary, and type of
books read. On the other hand, it was determined that the writing achievement
levels of bilingual students were higher in females.
In the study, it was determined that bilingual students' Turkish writing attitudes
were at a "high" level. It was observed that the dependent variable did not have a
positive-negative relationship with the variables of grade level, father's education
level, mother's education level, time spent watching TV at home, reading books,
and the type of books read. On the other hand, it was found that women and those
who kept diaries had higher writing attitudes. In addition, according to the results, it
was seen that the language spoken at home was more effective in bilingual
students' attitudes towards Turkish writing.
Bilingual students' Turkish writing anxiety was found to be at a "moderately high"
level. It was determined that the dependent variable did not have a positive-
iv
negative relationship with the variables of grade level, father's education level,
mother's education level, TV watching time at home, reading books, and the type
of books read. On the other hand, it was determined that males had higher writing
anxiety than females, the language spoken at home was more effective in bilingual
students' Turkish writing anxiety, and those who did not keep a diary had higher
anxiety than those who did.
In the study, it was found that bilingual students' writing strategies were at a "high"
level. It was determined that the related dependent variable did not have a positive
or negative relationship with the variables of grade level, father's education level,
mother's education level, language spoken at home, time spent watching TV at
home, reading books, and type of books read. On the other hand, it was found that
women had higher metacognitive writing strategy levels than men, and students
who kept a diary had higher metacognitive writing strategies than students who did
not keep a diary.
Keywords: bilingual students, Turkish writing proficiency, achievement, anxiety,
attitude, strategy, variables