Birikimin toplumsal yapısı yaklaşımından hareketle Türkiye'de (1945-2005) sermaye birikiminin toplumsal yapısının incelenmesi
To examine the social structure of accumulation in Turkey (1945-2005) in view of the social structure of accumulation approach
Yazar: SERVET AKYOL
Danışman: PROF. DR. AZİZ KONUKMAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik kriz = Economic crisis ; Sermaye = Capital ; Sermaye birikimi = Capital accumulation ; Sosyal yapı = Social structure

Özet:
Bu çalışmada, Sermaye Birikiminin Toplumsal Yapısı Teorisinden hareketle, Türkiye'de 1945-2005 dönemi sermaye birikimi incelenmiştir. İlk olarak, 1960 sonrası sermaye birikiminin toplumsal yapılarının 1945-1960/63 döneminde ortaya çıktığı açıklanmaktadır. Bu kapsamda, 1960-1980 dönemi sermaye birikimini çevreleyen dört toplumsal yapı belirlenmiştir. Sermaye birikimini çevreleyen bu toplumsal yapılar `sermaye-devlet', `emek ve sermaye', `toplumsal ve siyasal istikrar' ve `uluslararası ortam'dır. 1970'lerin ortalarına kadar sermaye birikiminin istikrarlı bir biçimde devam etmesi bu yapılarla mümkün olmuştur. Türkiye'de 1970'lerin sonunda sermaye birikiminin krize girmesi bu toplumsal yapıların ortadan kalkmasıyla açıklanmaktadır.Sermaye birikiminin krize girdiği dönem, aynı zamanda birikimin yeni evresinin kurumlarının oluşmaya başladığı bir dönemi göstermektedir. Bu nedenle, Türkiye'de 1980 sonrası sermaye birikimini çevreleyen toplumsal yapılar 1978-1983 yılları arasında oluşmuştur. Türkiye'de 1980-2001 dönemi sermaye birikiminin toplumsal yapıları olarak `sermaye ve devlet: sermaye egemenliği', `emeğin baskı altına alınması', `düzen ve istikrar: otoriter siyasal sistem' ve `dünya ekonomisiyle bütünleşme: istikrar ve uyum' belirlenmiştir. Sermaye birikiminin 1990'ların başına kadar istikrarlı bir biçimde devam etmesi bu yapılardan kaynaklanmaktadır. Bu yapıların 1990'ların ortalarından itibaren aşınmaya başlaması ve dönemin sonlarında ortadan kalkması krizin nedenini oluşturmaktadır.

Abstract:
In this study, capital accumulation in Turkey between 1945-2005 was analyzed by social structures of accumulation theory. Firstly, it is stated that the social structures of accumulation were built between 1945 and 1960/63. In this context, four social structures were described as the environmental of capital accumulation. These structures are `capital-state?, `labor and capital?, `social and political stability? and `international environment?. Until mids of 1970?s to sustain a stable capital accumulation was only possible by and with these structures. Capital accumulation crisis in Turkey late 1970?s, is explained with the collapse of these social structures of accumulation.Period of capital accumulation in crisis, also indicates an era during which the structures of a new phase of accumulation began to emerge. Therefore, the post 1980 social structures surrounding the capital accumulation in Turkey were build between 1978-1983. `Capital and state: capital domination?, `pressure on working class?, `order and stability: authoritarian political system? and `integration to world economy: stability and adjustment? were determined as the social structures of accumulation in Turkey between 1980-2001. The stable sustenance of the capital accumulation until the first half of the 1990s arises from these structures. The erosion of these structures beginning from the mid 1990s and their collapse at the end of the period contstitutes the reason of the crisis.