Koyun kalbinde ramus nodi sinuatrilalis'in 
orijin ve seyir varyasyonlarının araştırılması
Investigation of origin and course variations of the ramus nodi sinuatrilalis in sheep heart.
Yazar: BÜLENT YALÇIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YALÇIN KIRICI
GATA / Tıp Fakültesi / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2002
Konu: Anatomi = Anatomy ; Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Koroner damarlar = Coronary vessels

Özet:
Nodus sinuatrialis, kalbin ileti sisteminde çok önemli bir role sahiptir. Bu özelliğinden
dolayı düğümü besleyen arter de (ramus nodi sinuatrialis) aynı derecede önemlidir.
Her iki koroner arterden orijin alabilen ramus nodi sinuatrialis (RNS)'in seyrindeki varyasyonlar nedeniyle kardiyak cerrahiler sırasında yaralanma riski yüksektir. Bu yüzden başta insan kalpleri olmak üzere, koyun, köpek, domuz, maymun ve inek gibi bir çok hayvan kalbinde bu arter incelenmiştir.
Bizde araştırmamızda 60 adet Akkaraman cinsi koyun kalbi kullandık. Kalplerin yarısını
injeksiyon-diseksiyon, diğer yarısını da injeksiyon-korozyon yöntemi ile inceledik.
Her iki yöntemle elde edilen değerleri birbirleri ile kıyasladık ve değişkenleri istatistiksel analizlerle karşılaştırdık. 
Sonuçta her iki yöntemle ölçülen değerler arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığını gördük. Bu yüzden tüm olguları birlikte değerlendirdik.
Elde edilen verilere göre;
RNS'ler %70 arteria coronaria dextra'dan, %16.7 arteria coronaria sinistra'dan, %10 ramus circumf1exus'tan, %1.7 sağ sinus aortae'den, %1.7 her iki koroner arterden orijin alıyordu. %71.7'si sağ ön atriyal artere, %26.6'sı sol ön atriyal artere, %1.7'si hem sağ ön hem sol ön atriyal artere karşılık geliyordu.
OrtaIama çapları arteria coronaria dextra orijinlilerde 1.13 mm, arteria coronaria sinistra orijinlilerde 1.17 mm, ramus circumf1exus orijinlilerde ise 1.15 milimetre ölçüldü. Olguların %91.5'i perikaval, %8.5'i ise prekaval olarak sonlanıyordu.
Parametrelerin birbirleri üzerine olan etkilerini incelediğimizde, koroner arterlerin çapları ile RNS'lerin çapları arasında önemli, dominantlık ile RNS'lerin çapları ve orijinleri arasında iseönemsiz bir ilişki olduğunu gördük.

Abstract:
Sinu-atrial node has an important role in the conduction system of the heart. Because of this, the artery (sinu-atrial nodal branch) that supplies the node is as important as sinu-atrialnode. During cardiac surgery this artery has high injury risk due to variation of the course.
Because of that, sinu-atrial nodal branch has been investigated in particularly human and kinds of animal ( sheep, pig, dog monkey and beef ) hearts.
In our study, we used sixty (60) hearts of Akkaraman sheep. Half of the hearts were investigated with injection-dissection method, and the other half with injection-corrosion methods.
Results obtained from two methods were compared and statistical analyses performed on the variables. We found that difference between results of each method was not significant. For this reason, measurements of two methods were evaluated together.
According to the obtained results;
Sinu-atrial nodal branches arose from right coronary artery in 70% of cases, left coronary artery in 16.7%, circumflex branch in 1 0%, right aortic sinus in 1. 7%, and both coronary arteries in 1.7%. 
In 71.1 % of cases sinu-atrial nodal branches corresponded to right anterior atrial artery, in 26.6% of cases it corresponded to left anterior atrial artery and in 1. 7% of cases it corresponded to both atrial arteries.
Mean diameters of it originated from right coronary artery, left coronary artery, circumflex branch were measured 1.13 mm, 1.17 mm and 1.15 mm respectively. 
In %95.5 of cases pericaval termination, in %8.5 of cases precaval termination were encountered.
When effects of results on each other were investigated, we saw that relation between diameter of the coronary arteries and the sinu-atrial nodal branches was significant but between dominance and diameter, dominance and origin of the sinu-atrial nodal branches weren't significant.