Körfarelerde (spalax leucodon) canalis alimentarius,hepar ve pancreas' ın, makro ve mikro anatomisi üzerinde incelemeler
The canalis alimentarius, hepar and pancreas on the macro and microoanatomy investigations of the spalax leucodon
Yazar: RAMAZAN İLGÜN
Danışman: PROF. DR. Z.ENDER ÖZKAN
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Anatomi = Anatomy ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Kör faregiller = Molerat ; Köstebek = Mole

Özet:
Rodentia'lar ile ilgili çeşitli anatomik çalışmalar bulunmakla birlikte, yapılan incelemelerde körfarelerde (Spalax leucodon) canalis alimentarius'un makro ve mikro anatomisini bir arada inceleyen yeterli çalışmanın bulunmadığı gözlenmiştir. Körfarelerle ilgili çalışmalar için Elazığ ilindeki tarım arazilerinden on beş adet erişkin körfare yakalanmıştır. Yakalanan körfarelerden 5 adedi makroskopik çalışmalar için, 10 adedi de mikroskopik çalışmalar için kullanılmıştır. Körfarelere eter ile inhalasyon anestezisi uygulandıktan, yaklaşık beş dakika sonra hayvan sırtüstü yatırılıp, göğüs bölgesinde sternum'un proc. xiphoideus' u ile regio pubicalis arası ensizyon hattı oluşturularak abdominal viscera'ya ulaşılmıştır. Abdominal viscera' da organların makro anatomik yapıları ölçümlenerek ortalama istatiksel veriler ortaya konulmuştur. Organların topoğrafik olarak konumu, normal situsu ve yapıları incelenerek fotoğraflanmıştır. Canalis alimentarius'u oluşturan organlar sindirim işlevindeki sırasına göre dikkate alınarak cavum oris'te yer alan yapılar haricinde; oesophagus, gaster, intestinum tenue, intestinum crassum, hepar ve pancreas incelenmiştir.Oesophagus'un ortalama uzunluğu 7,67 cm'dir. Oesophageal diverticulum bulunmaktadır. Gaster cavum abdominis'te vücut eksenine horizontal olarak yer almaktadır. Gaster'in curvatura ventriculi minor kenarında derin bir incisura angularis mevcuttur. Gaster'in lamina epitelyalis tabakası çok kalınlaşmış durumdadır. İntestinum tenue'nin ortalama uzunluğu 38,63 cm'dir. Duodenum, cavum abdominis'in dorsalinde ve median hatta yakın yer almaktadır. Jejunum, cavum abdominis'in dorsalinde sağında yer almaktadır. Jejunum'un villus yüksekliği fazladır. İntestinum crassum'un ortalama uzunluğu 36,05 cm'dir. Cecum'un apex kısmı fazlaca kıvrılmış bulunmaktadır. Colon üzerindeki haustralar colon transversum ve colon descendens bölümlerinde yoğunlaşmaktadır. Hepar, lobus sinister, lobus dexter ve lobus quadratus olmak üzere üç lobtan meydana gelmektedir. Pancreas, ince lobuler bir görünümde yer almaktadır.Sonuç olarak körfarelerin canalis alimentarius'unu oluşturan organlar ve hepar, pancreas'ın ayrıntılı bir şekilde incelenmiş; bu organların makroanatomik ve mikroanatomik yapılarının diğer laboratuvar hayvanlarından önemli farklılıkları ilk defa ortaya konularak, konu ile ilgili bilgi birikimine katkıda bulunacağı görüşüne varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Spalax leucodon, canalis alimentarius, hepar, pancreas.

Abstract:
Although different anatomical investigations related with the Rodentia, It was observed that the literature on the macro ve micro anatomy of the mole-rats (Spalax leucodon) is meager. This study was planned to contribute to the knowledge in this area. Fifteen adult mole-rats were catched for the investigations related with the mole-rats. 5 mole-rats were used to investigate macroscopical studies, 15 mole-rats were used to investigate macroscopical studies. After ether inhalation anestesy, approximately 5 minutes later the animals were pinned down on the dissecting board by stretching out fore and hind limits and the abdominal viscera were opened after an incision forwards in the middle line from the xiphoidal sternal cartilage to the pubic region.The mean statiscal results were computed by measuring the macro anatomically of the organs. The organs were photographied by investigating the topographical situs, normal situs and their structures. By caring the digestive functions the organs constituding the canalis alimentarius were investigated.The oesophagus have mean lenght 7,67 cm and have a from diverticulum. The gaster is topographical situs horizontal and curvatura ventriculi minor in the near incisura angularis and investigations decrease lamina epitelyalis. The region of duodenum appeared on the cavum abdominis and near the median line. The region of jejunum showed a decrease in villous height. Intestinum crassum have a mean lenght 36,05 cm and inner curling of the apex of the cecum. The haustra on the colon transversum and colon descendens the lobulations situation of the hepar had lobus sinister, lobus dexter and lobus quadratus and seemed of pancreas had thinned lobulations.In conclusion, canalis alimentarius of the organs and hepar, pancreas examined in spalax leucodon were examined in detail. The results were reached by observing macroanatomical and microanatomical features the differences from the other laboratory animals important differences were firstly determined with the present study. The finds of the present study have contributed to some new informations to the knowledges on this subject.Key words: Spalax leucodon, canalis alimentarius, hepar