Kandidemili hastalarda antifungal direnç ve serolojik testlerin tanısal değeri
Diagnostic value of antifungal resistance and serological tests in patients with candidemia
Yazar: DUYGU AKSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKAY BAHÇECİ ; PROF. DR. ZİHNİ AÇAR YAZICI
Sağlık Bakanlığı / Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Amaç: Kandidemi önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Kandidemi tanısının hızlı koyulması ve hedefe yönelik antifungal tedaviye erken başlanması sağkalımda etkin bir rol oynamaktadır. Kandidemi tanısında altın standart yöntem kan kültürüdür ancak düşük duyarlılık ve uzun sonuç verme süresine sahip olması nedeniyle alternatif tanı yöntemleri olarak mantar biyobelirteçleri potansiyel tanı araçları olarak kullanılmaktadır. Patojene yönelik tedavide uygun antifungal ajanı belirlemek için standardize edilmiş yöntemlerle antifungal duyarlılık testleri uygulanması önerilmektedir. Bu amaçla, kandidemili hastalarda 1,3-β-D-glukan (BDG) ve Candida mannan antijen (MAg) düzeylerinin analiz edilerek kontrol grubu ile karşılaştırılması ve bu biyobelirteçlerin tanısal önemlerinin tespit edilmesi, kandidemiye sahip olanlarda antifungal duyarlılık profillerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi servis ve yoğun bakım ünitelerinde yatan, kan kültürlerinde Candida türleri üremesi olan 41 kişi hasta grubu ve kan kültürlerinde mikroorganizma üremesi olmayan 40 kişi kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edildi. Hastalara ait demografik veriler ve klinik özellikler hastane bilgi sistemi üzerinden taranarak edinildi. Hastaların kan kültürleriyle eş zamanlı olarak serum örneklerinden CLIA yöntemiyle 1,3-β-D-glukan (BDG) ve Candida mannan antijen (MAg) düzeyleri çalışıldı. Antifungal duyarlılık için Sensititre YeastOne testi kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya 81 kişi dahil edilmiş olup 46'sı (%56.8) erkek cinsiyet ve 54'ü (%66.7) 65 yaş üstü hastaydı. En sık izole edilen tür C. albicans idi. Hasta grubunda en sık altta yatan hastalık hipertansiyon (%51.2), en sık görülen risk faktörleri periferik venöz katater (%100) ve geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı (%90.2) olarak saptandı. Kandidemili 32 (%78.5) hastaya antifungal tedavi başlandı, en sık flukonazol (%61) tedavisi uygulandı. Kandideminin kaba mortalite oranı %73.2 olarak bulundu.
Serum BDG ve MAg düzeyleri kandidemili olan hastalarda istatistiksel olarak anlamlı bir yüksekliğe sahipti (sırasıyla p=0.031 ve p<0.001). Kandidemili hastalarda BDG ile MAg düzeyleri arasında pozitif yönde korelasyon saptandı (korelasyon katsayısı= 0.371, p=0.017). BDG ve MAg düzeyleri Candida türleri arasında ve mortaliteye etkisi açısından değerlendirildiğinde anlamlı bir fark gözlenmedi. Antifungal duyarlılık testinde tüm Candida türleri ekinokandinler ve Amfoterisin B'ye duyarlı veya wild tip (vahşi tip) olarak saptandı. Azoller için direnç saptanmazken, flukonazol için bir C. tropicalis ve dört C. glabrata suşu doza bağlı duyarlı olarak tespit edildi.
Sonuç: Kandidemi erken tanısında BDG ve MAg testlerinin potansiyel biyobelirteçler olabilir. Antifungal test duyarlılığı yüksek olsa da yerel direnç epidemiyolojilerini belirlemek ve tedavi yaklaşımını optimize etmek için her merkezin kendi direnç profilini oluşturması önemlidir. Biyobelirteç ve duyarlılık testi sonuçlarının uzun vadeli etkilerini değerlendirebilmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğu kanısına vardır.
Anahtar Kelimeler: Antifungal duyarlılık, Biyobelirteç, Kandidemi.

Abstract:
Objective: Candidemia is an important cause of morbidity and mortality. Rapid diagnosis of candidemia and early initiation of targeted antifungal treatment play an effective role in survival. The gold standard method for the diagnosis of candidemia is blood culture, but, due to their low sensitivity and long turnaround time, fungal biomarkers are used as potential alternative diagnostic tools. Antifungal susceptibility tests with standardized methods are recommended to determine the appropriate antifungal agent for pathogen-directed treatment. For this purpose, we aimed to analyze the levels of 1,3-β-D-glucan (BDG) and Candida mannan antigen (MAg) in patients with candidemia and compared them with the control group, to determine the diagnostic significance of these biomarkers, and to determine antifungal susceptibility profiles in patients with candidemia.
Materials and Methods: Forty-one patients with Candida species growth in blood cultures hospitalized in the ward and intensive care units of Recep Tayyip Erdoğan University Faculty of Medicine Training and Research Hospital were included in the study as the patient group and 40 patients with no growth of microorganisms in blood cultures were included as the control group. Forty-one patients with Candida species growth in blood cultures admitted to the wards and intensive care units of Recep Tayyip Erdoğan University Faculty of Medicine Training and Research Hospital were included in the study as the patient group and 40 patients with no growth of microorganisms in blood cultures were included as the control group. Demographic data and clinical characteristics of the patients were obtained from the hospital information system. Simultaneously with blood cultures, serum samples were analyzed for 1,3-β-D-glucan (BDG) and Candida mannan antigen (MAg) levels by the CLIA method. Sensititre YeastOne test was used for antifungal susceptibility. 
Results: The study included 81 patients, of whom 46 (56.8%) were male and 54 (66.7%) were over 65 years of age. The most frequently isolated species was C. albicans. The most common underlying disease was hypertension (51.2%) and the most common risk factors were peripheral venous catheter (100%) and broad spectrum antibiotic use (90.2%). Antifungal treatment was initiated in 32 (78.5%) patients with candidemia, with fluconazole (61%) being the most common treatment. The crude mortality rate of candidemia was 73.2%. Serum BDG and MAg levels were statistically significantly higher in patients with candidemia (respectively p=0.031 and p<0.001). There was a positive correlation between BDG and MAg levels in patients with candidemia (correlation coefficient= 0.371, p=0.017). In the antifungal susceptibility test, all Candida species were found to be sensitive to echinocandins and Amphotericin B or determined as wild type. While no resistance was detected for azoles, one C. tropicalis and four C. glabrata strains were dose-dependent susceptible to fluconazole.
Conclusion: BDG and MAg tests may be potential biomarkers for early diagnosis of candidemia. Although antifungal test sensitivity is high, it is important for each center to establish its own resistance profile to determine local resistance epidemiologies and optimize the treatment approach. It is concluded that further studies are needed to evaluate the long-term effects of biomarker and susceptibility test results.
Keywords: Antifungal susceptibility, Biomarker, Candidemia.