Karabük ili Safranbolu ilçesinde bulunan deri ürünlerin ve yemeni yapımının incelenmesi
Research on hand printed head scarves and leather products which are exist in Safranbolu town of Karabük province
Yazar: DİLEK ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MELDA ÖZDEMİR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Deri = Leather ; Deri sanatı = Leather art ; Deri ürünleri = Leather products ; El sanatları = Handicrafts ; Karabük-Safranbolu = Karabük-Safranbolu ; Yazmacılık = Hand printed tissues

Özet:
Karabük ili Safranbolu ilçesinin arasta çarşısında 2 yemeni,1 mest,1 kundura ve 1 de saraç olmak üzere 5 dükkânda araştırma yapılmıştır.Araştırmada elde edilen veriler değerlendirildiğinde, deri ürün ve yemeni yapımında uğraşan bireylerin çoğunluğunun ilköğretim mezunu ve erkek olduğu görülmektedir. Üreticilerin bu mesleği babadan ve usta çırak ilişkisi ile öğrendiklerini görmekteyiz. Bulundukları iş yerlerinde işletme sahibi ve usta olarak çalışmaktadır.Araştırmada, Karabük ilinin Safranbolu ilçesinin arasta çarşısında üretilen deri ürünleri ve yemeni, çeşitlerinin incelenerek belgelenmesi amaçlanmıştır.Bu amaç doğrultusunda, Karabük ilinin Safranbolu ilçesinin arasta çarşısında çalışan usta ve işçilerle görüşme yapılmıştır. Görüşmede kullanılan ürün bilgi formu araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Elde edilen verilerin frekans ve yüzde analizleri yapılmıştır.Deri ürünlerinin ayrı ayrı fotoğrafları çekilmiş, çeşit, teknik, renk, motif, kompozisyon ve kullanım yeri açısından incelenmiştir. Veri analizleri tablolar halinde verilmiştir.Dekoratif deri ürünlerinde yoğun olarak geometrik motifler kullanılmaktadır. Bununla birlikte kullanım yerlerine göre değişen nesnesel, bitkisel vb. şekillerden oluşan kompozisyonlar da mevcuttur. Bu ürünlerde daha çok renk olarak siyah ve kahverengi renklerinin kullanıldığı, teknik olarak da makine ve el dikişi ile birleştirme, hazır gereçlerle süsleme ve baskı tekniği kullanılmıştır.Karabük ilinin Safranbolu ilçesinin arasta çarşısında deri ürün çeşitleri olarak giyim eşya ve aksesuar, günlük kullanım eşya ve aksesuar, avcılık ve av spor ile ilgili eşya aksesuarı, hayvan eğer ve koşum takımları üretilmektedir.Deri, her şekle girebilen ve girdiği şekli muhafaza edebilen elastiki, mukavemeti yüksek ve gerektiğinde tahta gibi sert bir madde olmaktadır. Bu özelliği dolayısıyla deri birçok ürün yapımında, süs eşyası yapımında kullanılmakta ve deriye her türlü teknik uygulanabilmektedir.Deri ürün ve yemeni yapımının belgelenmesin de yapılacak her türlü araştırma, inceleme ve tanıtım deri sanatımızın gelişmesinde önemli rol oynayacak ve gelecek kuşaklara aktarılmasında bir ışık tutarak milli kültürümüze katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Research was conducted on five sellers, including two flat-heeled shoe producers, one sandal shoe maker, one shoemaker and one saddler, located in Ottoman bazaar of Safranbolu city.Analysis of the findings indicates that employees working in leather and flat-heeled shoe production are mostly seen primary school graduates and males. It is also seen that the producers learn their jobs from their fathers through mentor system. There are mostly two people, one place owner and the other artisan, in the place of business.The research aims to analyze and document the leather products and flat-heeled shoe types produced in the Ottoman bazaar of Safranbolu city. With this aim, interviews with employees working in this industry in research site have been conducted. Product information form used in the interview has been developed by the researcher. Frequency and percentage analysis of data obtained has been conducted.Photos of the leather products taken by the researcher have been analyzed in terms of their techniques, colors used, patterns, composition, usage place have been provided to the reader in form of tables.It has been found that geometrical patterns have been used in decorative products. Besides, compositions that are composed of figures of objects, plants, etc. are also available. These products which have mostly black and brown colors are made through techniques of hand sewn and machine stitch, usage of standby equipment and by usage of printing technique.Accessories for clothing, daily usage, hunting, plus draw gear and saddle have been produced by using leather in the ottoman bazaar of Safranbolu city.Leather is an elastic material with high resistance potential that is easily shaped and that can protect the shape given. Due to these characteristics, leather has been used in production of various products and ornaments with various techniques being employed on leather. Documentation of leather products and flat-heeled shoe production will contribute to development of leather arts and to national culture through transferring knowledge of leather to next generations.