Yaratıcı düşünme tekniklerinin 5. sınıf öğrencilerinin görsel okuma ve görsel sunu becerilerine etkileri
The effects of creative thinking techniques on 5th grada school students' skills of visual reading and presentation
Yazar: NUR HÜMEYRA ÖZDEMİR EREM
Danışman: PROF. DR. H.AHMET KIRKKILIÇ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Görsel okuma = Visual reading ; Görsel okuryazarlık = Visual literacy ; Görsel sunum = Visual representation ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking

Özet:
Yaratıcı düşünme tekniklerinin 5. sınıf öğrencilerinin görsel okuma ve görsel sunu becerilerine etkilerini incelemek amacıyla yapılan bu araştırmada karma yöntem araştırmalarından keşfedici sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu tipik durum örneklemesine göre seçilen, orta düzeyde akademik başarıya sahip bir ortaokulda öğrenim gören yirmi dokuz 5. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada "Yenilikler ve Gelişmeler" temasına ait metinler yaratıcı düşünme teknikleri ile yeniden tasarlanmıştır. Araştırma için veri toplama aracı olarak Görsel Okuma Değerlendirme Formu (GODF) ile Görsel Sunu Değerlendirme Formu (GSDF) kullanılmıştır. Bu iki başarı formundan elde edilen sonuçlar istatistik programında analiz edilerek yorumlanmıştır. Nicel verilerin analizi sırasında t testi ve ANOVA kullanılmıştır. Nitel veriler ise yapılandırılmış görüşme formu ve açık uçlu anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Bu verilerin analizi sırasında ise içerik analizi yapılmıştır.
Araştırmadan elde edilen nicel verilerin sonuçlarına göre yaratıcı düşünme teknikleri, öğrencilerin görsel okumasına herhangi bir etki etmemektedir. Bunun yanı sıra yaratıcı düşünme teknikleri, görsel tasarımı olumlu olarak etkilemektedir. Yaratıcı düşünme teknikleri ile yürütülen dersler görsel tasarımın kalıcılığına katkı sağlamaktadır. Araştırmadan elde edilen nitel sonuçlara göre ise öğrenciler, yaratıcı düşünme teknikleri ile yürütülen dersleri eğlenceli bulmakta ve bu tekniklerle oluşturulmuş etkinliklerin Türkçe dersini sevdirdiğini ifade etmektedirler.
Anahtar Kelimeler: Yaratıcı düşünme teknikleri, görsel okuma ve görsel sunu becerisi, görsel okuryazarlık

Abstract:
In this study aiming to investigate the effects of creative thinking techniques on the fifth-grade school students' skills of visual reading and presentation, an explatory sequential design from the mixed methods reseach was used. The study group was composed of 29 fifth grade students from an average elementary school according to academic achievement rates determined with typical case sampling method. The "Innovations and Developments" -themed texts were redesigned with creative thinking techniques in the study. The forms of "Visual Reading Evaluation" and "Visual Presentation Evaluation" were used as data collection instruments. Based on the analyses of the statistical program, the findings gathered from these two achievement forms were interpreted. In the quantitative data analysis step, the analyses of t-test and ANOVA were used. The qualitative data were gathered with interview forms and open-ended survey forms. In the qualitative data analysis step, content analysis was used.
The quantitative findings showed that the creative thinking techniques did not affect the students' skills of visual reading. However, the creative thinking techniques positively affected the students' skills of visual presentation. The courses taught with the creative thinking techniques contributed the permanence of visual design. In addition, the qualitative findings  showed that the students found the courses taught with the creative thinking techniques enjoyable and said that the course activities enriched with such kind of activities let them like Turkish course much.
Key Words: Creative thinking techniques, skills of visual reading and presentation, visual literacy