Örnek gemi geri dönüşüm tesisi geliştirilmesi - Türkiye örneği
Best practice for ship recycling facilities - The case of Turkey
Yazar: BURAK KEMERCİ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZCAN ARSLAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Ulaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Deniz Ulaştırma Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; Denizcilik = Marine ; Gemi Mühendisliği = Marine Engineering

Özet:
Küresel ölçekte her sene yaklaşık 20 milyon ton geri dönüştürülebilen malzeme ihtiva eden 1000'den fazla gemi için hizmet vermek ekonomik olmaktan uzaklaşmaktadır. Ömrünü tamamlamış gemilerin donanım, teçhizat, yapıları ve hatta atıklarının %95'ten fazla bir oranının tekrar kullanımının veya geri dönüşümünün mümkün olması özellikle gelişmekte olan ülkeler için hem çevreci hem de ticari açıdan önemli bir endüstri imkanı sunmaktadır.
Sektörün yoğunlaşmış olduğu ülkelerdeki uygulamaların uluslararası mevzuat ve standartlara uygun yapılmayışı, iş sağlığı ve güvenliği ile çevrenin korunması konularında çok ciddi hadiselerin meydana gelmesine imkan tanımaktadır. Son senelerde kamuoyu bilincinin gelişmesiyle ve gemiler ile bünyelerinde bulunan atıkların dahi çok kolay takip edilebilir hale gelmiş olmasıyla sektörün sorunları çok daha tepki çeker hale gelmiştir.
Elbette sorun büyüdükçe ve dikkat çektikçe ulusal ve uluslararası ölçekte çözüm arayışları artmıştır. Uluslararası ölçekte atılan ciddi adımlardan biri, gemilerin Basel Sözleşmesi kapsamında atık olarak değerlendirilmesidir ki denizcilik sektörünün yapısı ve dinamiklerinin mevzuat geliştirilirken dikkate alınması gerektiği tezini doğurmaktan öteye gitmemiştir.
Basel Sözleşmesi'nin uygulaması devlet gemileri ve sorumlu gemi sahipleri dışında çok sınırlı muhattap bularak Hong Kong Sözleşmesi'ne zemin hazırlamıştır. Bu çalışma kapsamında ise bu aşamaya kadar ki tarihsel süreç ayrıntılarıyla anlatılarak mevcut durumun incelenmesine geçilmiştir.
Günümüzde gemi geri dönüşüm faaliyeti gerçekleştiren ülkeler, bu ülkeler için sektörün önemi ve geri dönüşüm metodları izah edilerek uygulamalardaki sorunlu konular vurgulanmıştır. Sektörün taraflarının ve gemi sahiplerinin ideal duruma ulaşmak için aceleci davranmamalarının nedenleri dolaylı olarak tasvir edilmiştir.
Sektörün sorunlarını çözmeye aday Avrupa Birliği Gemi Geri Dönüşüm Tüzüğü ve Hong Kong Sözleşmesi'nin belirlemiş olduğu emniyet, güvenlik ve çevrenin korunmasına yönelik altyapı gereklilikleri ve önlemler bu çalışma kapsamında tesislerin en iyi uygulaması için baz kabul edilmiştir. 
Diğer taraftan, Ülkemiz gemi geri dönüşüm sektörünün mevcut durumunun ortaya konulması için SWOT analizi kullanılmıştır. SWOT analizinde, ulusal ve uluslararası düzeydeki direk ilgili tüm unsurlar ele alınmaya çalışılmış ve ticari açıdan yüksek kar elde etmek kaygısından ziyade, Ülkemizin, rakiplerine göre mukayeseli üstünlüğü olan emniyet, güvenlik ve çevreci yaklaşımının koruması hedefine odaklanılmıştır. 
Ülkemiz için örnek tesis geliştirilmesi amacıyla tesislerimizin mevcut altyapısı, prosedürleri ve uygulamaları Hong Kong Sözleşmesi ve Avrupa Birliği gemi Geri Dönüşüm Tüzüğü gereklilikleri ile kıyaslanmıştır.
Değerlendirme sonucunda tesislerimizin altyapı yönünden bahse konu mevzuata tam uyumu için kısa vadede ele alınması gerektiği değerlendirilen efektif drenaj sisteminin sağlanması, deniz üzerinde kesimin en aza indirilmesi, baştankara operasyonlarının emniyetli ve çevreye duyarlı şekilde gerçekleştirilmesi konularında mevcut durum analizi ve uygunsuzlukların tespiti yapılarak çözüm önerileri geliştirilmiştir. 
Bu spesifik konularda geliştirilen çözüm önerilerine ilave olarak Ülkemizin karakteristik özellikleri ve sektör temsilcilerinin kaygıları göz önünde bulundurularak hali hazırda uygulanmakta olan kıyıda kesim metodumuz ve gerçek tesis vaziyet planları üzerinden küçük ölçekli değişikliklerle daha emniyetli, güvenli ve çevreye duyarlı organizasyon yapıları geliştirilmiş ve sunulmuştur.

Abstract:
On a global scale every year more than 1,000 ships or in other words 20 million tons of recyclable materials turn out to be economically inefficient. When it is decided to withdrawn a ship from service, she offers to be recycled with a ratio of more than %95 of her weight.
The outcome of the shipping industry, as ships, has a significant role for the developing countries' economy and different industries as an income. The possibility to recycle or reuse the hardware, equipment, structure and even wastes onboard with a high rate in the substandard facilities with a low cost rightly deserve attention for both environmental and commercial concerns.
The importance of the industry and market principles will be emphasized through current statistical information, which will be basis for the analysis and evaluations.
However, the industry own its fame to substandard operations in the countries where the industry is concentrated. The lack of application of both national and international regulations, measures for environmental protection and occupational health and safety issues allows and eases the occurrence of serious incidents.Taking into account the development of public awareness and the fact that the following a ship's track is easier than ever, the problems of the industry is becoming grabbing much more attention of the international public opinion.
According to the writer, ship recycling is also an activity which is to be criticized when necessary and even is to be ceased in the case of not complying with the legislation. With this perspective two sides of the coin in the ship recycling sector is described. This study will ensure that the gains and problems of the sector be examined through considering the opposite views.
This dissertation presents the general understanding of ship recycling practices, dynamics of the ship recycling market, prior to the solution proposals, in order to build up a deep comparative analysis. Working principles of the ship recycling facilities, importance of the international organizations and the institutions concerned, and the necessity of Hong Kong Convention are surveyed to illustrate the transformation of the ship recycling concept and the standards of judgement in recycling industry.
As the problem get worsen and becomes a matter of shipowners and recyclers at the same time, international and several national bodies initiated the works on searching the solution in the short term. Serious steps has taken and Basel Convention is introduced as the solution through considering ships as waste when it is time for recycling. 
As the time passed the trial of Basel Convention generate the theory of developing the legislation for shipping should be through considering the spirit and dynamics of this specific industry. The application of the Basel Convention affected mainly navy and government ships and responsible shipowners' ships but not the overall industry which urged the regulators for developing a more industry based legislation.  In this study, the processes until this threshold is deeply observed with the following evaluation of current situation.
The problematic issues of the ship recycling performing countries, importance of the industry for both these countries and shipowners emphasized in detail. The motives of the players in the shipping industry to resist high standards and the reasons of not being eager to reach the ideal state as soon as possible explained with an economic view.
The level of standards set by European Union Ship Recycling Regulation and the Hong Kong Convention, which are introduced as the candidates to solve the complications related to mainly infrastructure and measures to protect the safety and the environment, has been recognized as base level for the best practice of the facilities.
On the other hand, SWOT analysis is used to reveal the current situation of Turkish ship recycling industry. All national and international elements directly related to the industry is taken into consideration for the SWOT analysis with the view to protect the comparative advantage over competitors like the high level of safety and environmental measures instead of focusing high profit.
The critics and proposals of the author related to the future of the industry in the light of evaluations are stated. The short term predictions on the economics of the market and the prospects on possibility of the relocation of the recycling capacity in Turkey are assessed by taking into account the global historical experiences.
The importance of institutions directing the international legislation, implementing mechanisms and NGOs'significance is stressed through examining the purpose, content, effects and results of their current studies and other means of promoting green ship recycling. Bearing in mind that it is impossible to observe the harmony of market mechanisms of the sector as independent from the concurrent and parallel studies among international authorities, their relations will be exposed.
In order to improve the best practice, existing infrastructure of the facilities and the procedures are compared with the necessities developed with the Hong Kong Convention and the European Union Regulation.
Following the evolution, the short term goals of the facilities to become compliant with the above mentioned legislation is discussed in detail. With the outcome of the conclusion on the fair situation of the Turkish yards about procedures and implementation mechanisms this study focused on the infrastructure of the facilities.
Three important issues to be developed is spotted. Firstly, ensuring the effective drainage system is evaluated as the current practice has problems like limited capacity and complexity of control.
Secondly, the possibility of limiting and reducing the cutting operation of the hull on the sea which is being criticized due to the exposure of wastes to the sea and sand. And thirdly, reevaluating of the organization of the berthing operations to minimize the environment and safety risks during operation is discussed to minimize mainly environmental and safety risks. 
Besides developing solutions for these specific issues, taking into account the concerns of the Turkish ship recycling industry representatives and the characteristics of Turkish method of ship recycling, common landing methodology is revised with low cost infrastructure investments for a more safe, secure and environmentally sound recycling.
Three different scenarios to constitute the best practice are developed in order to minimize risks and increase the efficiency through the scenarios adapted from the actually operating facility organizations.