Orman işletmelerinde fonksiyonel idare süresi tespitinin teorik ve pratik esasları
Theoretical and practical principals of functional rotation age determination in forest districts
Yazar: MUSTAFA BATUR
Danışman: PROF. DR. ÜNAL ASAN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
TEZ ÖZETİORMAN İŞLETMELERİNDE FONKSİYONEL İDARE SÜRESİ TESPİTİNİNTEORİK VE PRATİK ESASLARISon zamanlarda ormanlardan maksimum fayda sağlamak için fonksiyonel planlamakavramı ortaya atılmıştır. Bunun yanında plan ünitesine ait fonksiyon haritasınınsayısal olarak ortaya konması ve idare süresinin amaçlar ve kısıtlar doğrultusundafonksiyonlara göre matematiksel yöntemler kullanılarak optimizasyonu önemkazanmıştır.Çalışmanın amacı ormanların gördüğü diğer hizmet ve fonksiyonları dikkate alarakodun üretiminin optimizasyonunu yapmaktır.Çalışmada amaca uygun olarak üç tip metot kullanılmıştır. İdare ve işletmeamaçlarının ve fonksiyon haritasının çıkarılmasında anket yoluyla İlgi GurubuAnalizi, veri tabanının oluşturularak tematik haritaların düzenlenmesi ve çesitlisorgulamaların yapılmasında CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri), idare süresialternatiflerinin incelenmesi ve optimizasyonun yapılmasında ise Yöneylem AraştırmaTeknikleri kullanılmıştır.Bu çalışmada ilk olarak idare ve işletme amaçlarının tespiti ve fonksiyonların önemderecelerinin belirlenmesi için ilgi gurupları ile bir ön anket yapılmıştır. Bu anketteen fazla ortalama puanı 8.20 ile estetik görünüm en düşük puanı ise 3.47 ile avlanmafonksiyonu almıştır. Daha sonra sayısal haritalardan fonksiyon haritası sorgulanarakelde edilmiş ve fonksiyonel meşcere tipleri ve işletme sınıfları haritasıdüzenlenmiştir.Son olarak örnek plan ünitesindeki su koruma işletme sınıfı için hidrolojik fonksiyonuve meşcerenin idare süresi sonundaki genel odun hasılatını maksimize eden biroptimizasyon modeli kurulmuştur. Hektarda bulunacak göğüs yüzeyi kısıtlarına(25m2, 20m2, 15m2 ) göre genel hasılatın optimizasyonu yapılmıştır.Hektarda 25 m2 göğüs yüzeyinin sabit tutulması alternatifi tartışılmıştır. Modelinçözümünde; 150 yıllık projeksiyon süresi sonundaki genel hasılatın maksimum olduğuidare süresi I. bonitet için, 846.79 m3 ile 40 yıl, II. bonitet için, 715.77 m3 ile 40 yıl, III.bonitet için, 648.99 m3 ile 50 yıldır. Eğilim olarak bonitet derecesi düştükçe genelhasılatı maksimum yapan idare süresi de uzamaktadır.

Abstract:
SUMMARYTHEORETICAL AND PRACTICAL PRINCIPALS OF FUNCTIONALROTATION AGE DETERMINATION IN FOREST DISTRICTSForest are operated dependent on the sustainability principals. For continuity to cometrue, planning is a necessity. Forest management plans are used in forest district.Managing aims and rotation age concepts are important in preparing management plans.In differentiating planning units, the paid attention subjects and the given rotation age toplanning unit, effect the value of planning unit. On the other hand, the rotation age isaffected by many factor and limits have gained importance.Recently, to obtain the maximum benefit from forest, functional planning concept hasbeen used. In addition, numerically preparation of functional map?s plan unity and theoptimization of rotation age according to the aims and limits have gained importance.In this work, to establish the management aims, firstly a pre-inquiry with handstockswas arranged. The results showed the highest average mark as 8.20 for estethicappearance and the lowest average mark as 3.47 for hunting. Later, by questioning thenumerical maps, the function maps were prepared and functional type of stands andpalnning units maps were arranged.Lastly, for water protect planning units in sample planning unit, a hydrologic function,and for maximizing the total timber product at the end of rotation age, a simulationmodel was formed. It was discussed basal area fixing for stands. As the aptitude, whenthe degree of site class decreases, the rotation age, which maximizes the total product,increases.