Güneş kremine eklenen D vitamininin ratlarda plazma D vitamini metabolitleri üzerine etkisi
The effect of vitamin D added to sunscreen on plasma vitamin D metabolites in rats
Yazar: HAYRETTİN KARA
Danışman: PROF. DR. ÜMİT POLAT ; DOÇ. DR. ÖZGÜR BAYKAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veteriner Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Güneşten koruyucu ilaçlar = Sunscreening agents ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Merhemler = Ointments ; Sıçanlar = Rats ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Çoğunluğu güneş ışınlarının etkisiyle deride sentezlenen D vitamini, eser miktarlarda doğal besinlerden alınabilir. Güneş ışınlarından faydalanmayı kısıtlayan faktörlerden dolayı D vitamini eksikliği küresel bir sağlık sorunu haline gelmiştir. D vitamini takviyesi için mevcut yaklaşımlar oral alımlarla sınırlıdır. Bu deneysel çalışmada ise D vitamini eklenmiş güneş koruyucu krem uygulamasının, serum D vitamini metabolitleri üzerine etkileri incelenmiştir.
	Çalışmada 40 adet 8 haftalık Wistar Albino ırkı erkek rat kullanıldı. Biyokimyasal parametrelerin başlangıç değerlerini saptamak için 8 adet hayvan (B Grubu) sakrifiye edildi. Geriye kalan 32 hayvan, sadece sırt kısımlarına tıraş işlemi uygulanan T grubu; tıraşlanan bölgeye sadece D3 vitamini uygulanan TD grubu; tıraşlanan bölgeye sadece güneş koruyucu krem uygulanan TG grubu; tıraşlanan bölgeye D3 vitamini eklenmiş güneş koruyucu krem uygulanan TDG grubu olarak randomize 4 gruba ayrıldı. 8 hafta süren uygulamalar sonunda serum 25(OH)D2, 25(OH)D3 ve 24,25(OH)2D3 seviyeleri saptandı. Tıraş edilen bölgelerden alınan deri örnekleri histopatolojik olarak incelendi.
	Tüm hayvanların serum 25(OH)D2 değerleri eser düzeyde bulunmuş ve değerlendirmeye alınmamıştır. B, T, TD, TG, TDG gruplarının serum 25(OH)D3 değerleri (ortalama±SS) ise sırasıyla 17,7±5,7; 13,5±3,1; 54,1±13,0; 19,6±2,7; 67,2±16,5 ng/mL olarak belirlenmiştir. Serum 25(OH)D3 değerleri açısından hem T grubu ile TD grubu arasında (p<0,001), hem de TG ile TDG grubu arasında (p=0,002) istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Serum 25(OH)D3 ile 24,25(OH)2D3 parametreleri arasında pozitif korelasyon bulunmuştur (r=0,772; p<0,001). Gruplar arasında histopatolojik açıdan ise (vasküler proliferasyon, sabesöz gland hiperplazisi, inflamatuvar yanıt ve epitelyal kalınlık) istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmemiştir.
	Bu çalışma ile güneş koruyucu kreme eklenen D vitaminin transdermal etkinlik göstererek serum D vitamini düzeylerini yükselttiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Vitamin D, most of which is synthesized in the skin under the influence of sunlight, can be obtained from natural foods in trace amounts. Vitamin D deficiency has become a global health problem due to factors that limit the use of sunlight. Current approaches for vitamin D supplementation are limited to oral intakes. In this experimental study, the effects of sunscreen cream with added vitamin D on serum vitamin D metabolites were investigated.
	In the study 8-weeks-old Wistar Albino male rats were used. Eight animals (Group B) were sacrificed to determine the initial values of biochemical parameters. Remaining 32 animals were randomly divided into 4 groups. T group with only dorsal shaving; TD group in which only vitamin D3 was applied to the shaved area; TG group, in which only sunscreen cream was applied to the shaved area; TDG group, in which sunscreen cream with added vitamin D3 was applied to the shaved area. After 8 weeks of applications, serum 25(OH)D2, 25(OH)D3 and 24,25(OH)2D3 levels were determined. Skin samples taken from the shaved areas were examined histopathologically.
	Serum 25(OH)D2 values of all animals were found at trace levels and were not included in the evaluation. The mean serum 25(OH)D3 values of the B, T, TD, TG, and TDG groups were 17.66±5.70; 13.49±3.06; 54.06±13.03; 19.60±2.70;  67.21±16.49 ng/mL respectively. In terms of serum 25(OH)D3 values, a statistically significant difference was detected between the T group and the TD group (p<0.001), and between the TG and TDG groups (p=0.002). A positive correlation was found between serum 25(OH)D3 and 24,25(OH)2D3 parameters (r=0.772; p<0.001). No statistically significant difference was observed between the groups in terms of histopathology (vascular proliferation, sabeseous gland hyperplasia, inflammatory response and epithelial thickness). 
	In conclusion, vitamin D added to sunscreen increased serum vitamin D levels by showing transdermal activity.