Rezene hasat artıklarının besin maddeleri içeriklerinin belirlenmesi
Determination of nutritional contents of fennel harvest residues
Yazar: MEHMET ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİRDEVS KORKMAZ TURGUD
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Zootekni Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Besin ögeleri = Nutritional components ; Buğday samanı = Wheat straw ; Hayvan besleme = Animal feeding ; Rezene = Fennel ; Zootekni = Zootechnics

Özet:
Türkiye'de rezene üretiminde önemli bir yere sahip olan Burdur ilinin Tefenni ilçesinde üretilen rezene hasat artıkları, bilimsel veriler olmaksızın geleneksel olarak büyükbaş ve küçükbaş hayvan beslemede kullanılmaktadır. Çiftçiler, rezene hasat artıklarını büyükbaş ve küçükbaş hayvanlarda süt arttırıcı, gaz giderici ve üreme arttırıcı olarak yemlere katmaktadırlar.
     	Yapılan literatür taramalarında ülke içerisinde alternatif kaba yem kaynakları ile ilgili farklı çalışmalar saptanmıştır ancak rezene hasat artıkları ile ilgili bir çalışma tespit edilememiştir. Dünya genelinde yapılan çalışmalarda ise tavşan, manda ve keçilerde yapılan çalışmalar mevcuttur. Yapılan çalışmalarda genel olarak rezene gibi tıbbi ve aromatik bitkilerin tohumu ve küspeleri üzerine yoğunlaşmıştır.
     	Yapılan çalışmalarda, bölgede rezene hasat artıklarının hayvan beslemede kullanımı ile ilgili atadan kalma bilgilerini derlemek amacıyla mini bir anket çalışması yapılmıştır. Bölgeden 2020 üretim sezonunda toplanan konvansiyonel ve organik rezene hasat artıkları ile yapılan çalışmada, hasat sonrası tarlada kalan sap yaprak gibi kısımlarının ham besin maddeleri içerikleri, makro ve mikro besin element kompozisyonu ve bu aksamlardaki trans anetol miktarı tespit edilmiştir.
	Yapılan çalışmada atadan kalma yöntemlerle kullanılan rezene hasat artıklarının ruminant hayvanlar için yem değeri ve kalitesi bilimsel veriler ışığında ortaya çıkarılmıştır. Rezene üreticisinin elinde atıl halde bulunan ve bilimsel veriler olmaksızın hayvan beslemede kullanılan hasat artıklarının, buğday samanı, yonca samanı benzeri. yem materyalleri gibi ticari bir değer kazanması beklenmektedir.

Abstract:
Fennel harvest residues produced in the Tefenni district of Burdur province, which has an important place in fennel production in Turkey, are traditionally used in cattle and small ruminant feeding without scientific data. Farmers add the fennel harvest residues to the feeds of cattle and sheep as milk enhancer, carminative and reproductive enhancer.
    	In the literature review, different studies were found on alternative roughage sources in the country, but no study could be found on fennel harvest residues. There are studies conducted in rabbits, buffaloes and goats in studies conducted around the world. Studies have generally focused on the seeds and pulp of medicinal and aromatic plants such as fennel.
    	In the studies, a mini-questionnaire was conducted to compile ancestral information about the use of fennel harvest residues in animal nutrition in the region. In the study conducted with conventional and organic fennel harvest residues collected from the region in the 2020 production season, the raw nutrient contents, macro and micro nutrient composition of parts such as stalks and leaves left in the field after harvest, and the amount of trans anethole in these components were determined.
 	In the study, the feed value and quality of fennel harvest residues used with ancestral methods for ruminant animals were revealed in the light of scientific data. Harvest residues, such as wheat straw, alfalfa straw, which are in the possession of the fennel producer and used for animal feeding without scientific data. It is expected to gain commercial value as feed materials.