Sağ kalan eşin katılma alacağı ve bunun miras hakkı ile ilişkisi
The right to participate of the surviving spouse and its relationship with the rigt to inheritance
Yazar: MÜGE OĞUZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKÇAAL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Edinilmiş mallara katılma rejimi = Regime of participating to acquired property ; Katılma alacağı = Participation claim ; Mal rejimi = Property regime ; Miras hakkı = Inheritance right ; Türk Medeni Kanunu = Turkish Civil Code

Özet:
4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu ile yasal mal rejimi olarak edinilmiş mallara katılma rejimi kabul edilmiştir. Edinilmiş mallara katılma rejiminin sona erme hallerinden biri olan eşlerden birinin ölmesi durumunda iki farklı tasfiye söz konusu olur. Bunlardan biri mal rejimi tasfiyesi olup bu tasfiye sonucunda sağ kalen eşin belirlenecek olan alacaklarından biri de katılma alacağıdır. İkinci tasfiye ise mirasın tasfiyesidir. İki tasfiye de birbirinden farklı olsa da bazı yönleri ile birbirini etkiler.  Mal rejiminin ölümle sona ermesi durumunda öncelikle mal rejiminin tasfiyesi yapılır ve sağ kalan eşin katılma alacağı hesap edilir. Belirlenen katılma alacağı terekenin borcu niteliğindedir. Tereke borçlarından dolayı mirasçılar müteselsilen sorumlu olup terekenin net miktarının belirlenmesi için öncelikle bu borcun ödenmesi gerekir. Terekenin net miktarı belirlendikten sonra mirasın tasfiyesi yapılır. Sağ kalan eş de miras oranına göre mirastan kaynaklanan hakkını alır. Sağ kalan eşin mirastan yoksunluk, red, çıkarma, feragat gibi bir nedenle miras hakkının olmaması durumunda ise bu durumdan katılma alacağı hakkı etkilenmeyecek ve mal rejimi tasfiyesi yapılarak sağ kalan eş katılma alacağını alır.
Bu çalışmamın amacı, edinilmiş mallara katılma rejiminin ölümle sona ermesi durumunda sağ kalan eşin katılma alacağının ve bu hakkın miras hakkı ile olan ilişkisinin incelenmesidir. Bu kapsamda üç bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde, edinilmiş mallara katılma rejimindeki mal kategorilerinin neler olduğu, bu mallara ilişkin ispat kuralları ve mallar üzerinde eşlerin yönetim ve yararlanma yetkileri ile borçlardan sorumlulukları konusu açıklandıktan sonra mal rejiminin sona erme hâlleri incelenmiştir. İkinci bölümde, katılma alacağı kavramı üzerinde durulmuş ve bu kavramın hukuki niteliği açıklandıktan sonra nasıl hesap edileceği, ifası, feragatin mümkün olup olmadığı ve tabi olduğu zamanaşımı hususlarına değinilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise sağ kalan eşin miras hakkı açıklanmış ve katılma alacağı hakkının miras hakkı ile olan ilişkisi incelenmiştir.
Anahtar Sözcükler
Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi, Katılma Alacağı, Sağ Kalan Eşin Miras Hakkı, Mal Rejiminin Tasfiyesi, Sorumluluk.

Abstract:
The regime of participation in acquired property is accepted as a legal property regime in the Turkish Civil Code Numbered 4721. In case of death of one of the spouses which is one of the ending of the regime of participation in acquired property, there are two different liquidations. One of them is the liquidation of the property regime and as a result of this liquidation, one of the receviable of the suppose who lived is claims of participation. The second liquidation is the liqudiation of the inheritance. Although the two liquidations are different from each other, they also affect each other in some aspects. In case of the property regime ends with the death, at first, the liqudiation of the property regime will be made and claims of the participation of the spouse who lived will be calculated. This claims of the participation is the debt of the estate. The heirs are the joint liability of the debt of the estate and first of all this debt must be paid in order to determine the net amount of the estate. After the net amount of the estate is determined, the liquidation of the inheritance will be made. The spouse who lived will be received his/her purparty. If the suppose who lived doesn't have the purpatry due to disinheritance, disclaimer of inheritance, debartment of inheritance, renunciation of inheritance; the claims of the participation will not be affected, and the liqudiation of the property regime will be made and the suppose who lived will be received his/her claims of the participation.
This study is aimed to examine the claims of the participation of the suppose who lived and the relationship between the claims of participation and the right of inheritance in case of the regime of participation in acquired property ends with death. In this context, in the first chapter of this study which consists of the three chapters, the categories of the properties in the regime of participation in acquired property, the rules of proof, the management and utilization of the spouses on the properties and their responsibilities from debts will be explained and then the endings of the property regime will be examined. In the second chapter, the concept of the claims of participation is emphasized and after explaining the nature of this concept, how it will be calculated, its fullfillment, whether it is possible to disclaimer and lapse of time are mentioned. In the final chapter of the study, the right of inheritance of the suppose who lived is explained and the relationship between the claims of participation and the right of inheritance. 
Key Words
The regime of participation in acquired property, the claims of participation, The right of the inheritance of the spouse who lived, the liqudiation of the property regime, the responsibility.