Köpek kastrasyonunda bipolar doku kapama yönteminin kullanılması
The use of bipolar tissue sealing method in canine castration
Yazar: CEREN YAMAN
Danışman: PROF. DR. ONGUN UYSAL ; DOÇ. DR. HALİT KANCA
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Doktora, 2020
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Cerrahi-veteriner hekimlik = Surgery-veterinary ; Kastrasyon = Castration ; Köpekler = Dogs ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışmada köpeklerde preskrotal bilateral orşiektomi operasyonunda homeostazın sağlanması amacıyla bipolar doku kapama yönteminin operasyon süresi, postoperatif komplikasyon oranları ve postoperatif ağrı skorları yönünden rutin ligasyon yöntemi ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yaşları 6 ay - 5 yaş, vücut ağırlıkları 10 - 40 kg arasında toplam 32 adet sağlıklı erkek köpek kullanılmış, köpekler rastgele kontrol (n=16) ve uygulama (n=16) gruplarına ayrılmıştır. Kontrol grubunda standart açık teknik ile bilateral orşiektomi gerçekleştirilmiştir. Buna göre, deri ensizyonunu takiben tunika vagina pariyetalis ensize edilmiş, tunikalar spermatik kordun kalanından ayrılmış ve bu iki yapı kontrol grubunda ayrı ayrı sütür materyali kullanılarak ligatüre edilmiştir. Uygulama grubunda ise bahsi geçen yapılar LigasureTM kullanılarak diseke edilmiştir.
Her iki grupta pre-operatif dönemde profilaktik amaçla uzun etkili tek doz amoksisilin trihidrat; post-operatif aneljezi amacıyla non-steroid anti-inflamatuvar meloksikam uygulanmıştır. Tüm cerrahi prosedürler inhalasyon genel anestezisi altında yapılmıştır. İlk olarak i.m. aneljezik ve sedatif etkili medetomidin hidroklorid, uygulanmış, anestezi indüksiyonu için propofol kullanılmıştır. Genel anestezi, operasyon süresince oksijen içerisinde izofluran ile sürdürülmüştür. 
Tüm operasyonlar sırasında hayvanlar hasta başı monitörü ile kalp ve solunum açısından kontrol edilmiş ve operasyon süreleri kaydedilmiştir. Post-operatif ağrı bir ağrı skoru değerlendirme formu kullanılarak postoperatif 15., 60. ve 120. dk ve 24. saatte değerlendirilmiştir. Ağrı skoru > 4 olan köpeklere ek analjezi uygulanması ön görülmüştür. Ensizyon bölgesi postoperatif 24. saatte komplikasyonlar açısından değerlendirilmiştir.
Verilere ilişkin tanımlayıcı istatistikler hesaplanarak aritmetik ortalama, standart hata, medyan ve minimum maksimum değerleri ile gösterilmiştir. Ağrı skorlarının karşılaştırılması amacıyla başarılı/başarısız kategorilerine ayrılmıştır. 0 - 1 ağrı skoru belirlenen köpeklere 0 değeri verilerek ağrı yönetimi başarılı kabul edilmiştir. Ağrı skoru ≥ 2 olarak belirlenen köpeklere 1 değeri verilerek ağrı yönetimi başarısız kabul edilmiştir. Tüm istatistik analizler SPSS 14.01 paket programı ile yapılmıştır. Değerlendirmelerde p<0.05 kriteri kullanılmıştır.
Kontrol grubunda yaş ortalaması 14,75 ± 4.17 ay; uygulama grubunda ise 15,75 ± 2,06 ay olarak kaydedilmiş; gruplar arasında ortalama yaş açısından bir farklılık belirlenmemiştir (p>0,05). Ortalama vücut ağırlığı kontrol ve uygulama gruplarında sırasıyla 23,44 ± 1,57 kg ve 27,50 ± 1,57 kg olarak belirlenmiş ve gruplar arasında farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Preskrotal bilateral orşiektomi operasyonu uygulama grubunda kontrol grubuna kıyasla daha kısa sürede tamamlanmıştır (p<0,05). Operasyon süresi uygulama grubunda 525 ± 13,17 sn; kontrol grubunda ise 598,00 ± 19,72 sn olarak belirlenmiştir. Ağrı skoru > 4 ile karşılaşılmamış, ek analjezik uygulamasına ihtiyaç duyulmamıştır. Ağrı skorları zaman içerisinde her iki grupta belirgin olarak azalmıştır (p<0,01). Ağrı skorları gruplar arası karşılaştırıldığında 15., 60., 120. dk ve 24. saatte belirlenen ağrı skorları gruplar arasında anlamlı bir farklılık göstermemiştir (p>0,05).

           Ağrı skorları başarılı veya başarısız olarak değerlendirildiğinde 15. dakikada kontrol grubundaki tüm köpeklerde ağrı yönetimi başarısız olmuş, uygulama grubunda ise 14 köpekte başarısız 2 köpekte ise başarılı olmuştur. Post-operatif 1. saatte ağrı yönemi kontrol grubunda 7, uygulama grubunda ise 11 köpekte başarılı olmuştur. Post-operatif 2. saatte kontrol ve uygulama gruplarında sırasıyla 13 ve 14 köpekte ağrı yönetimi başarılı olmuştur. Post-operatif 24. saatte yalnızca kontrol grubunda 1 köpekte başarısız ağrı yönetimi belirlenmiştir.

Tez çalışmasında herhangi bir anestezi komplikasyonu veya müdahale gerektiren majör bir cerrahi komplikasyon ile karşılaşılmamıştır. Kontrol ve uygulama gruplarında 24. saatte operasyon bölgesi şişlik skorları sırasıyla 0,56 ± 0,20 ve 0,25 ± 0,11 olarak belirlenmiştir (p>0,05). Çalışmada şişlik skoru 3 ile karşılaşılmamıştır.  Kontrol grubunda 10 köpekte şişlik belirlenmemiş, 3'er köpekte şişlik skoru 1 ve 2 olarak belirlenmiştir. Uygulama grubunda ise 12 köpekte şişlik skoru 0, 4 köpekte şişlik skoru 1 olarak belirlenmiş; şişlik skoru 2 ile karşılaşılmamıştır.

Operasyon bölgesi morluk skoru kontrol grubunda 1,00 ± 0,29, uygulama grubunda ise 0,44 ± 0,16 olarak belirlenmiştir (p>0,05). Konrol grubunda 3 köpekte operasyon bölgesinde belirgin morluk (skor 3), 1 köpekte orta dereceli morluk (skor 2), 5 köpekte ise hafif morluk (skor 1) belirlenmiştir. Bu grupta 7 köpekte morluk belirlenmemiştir. Buna karşın, uygulama grubunda yalnızca 1 köpekte orta dereceli morluk (skor 2) ve 5 köpekte hafif morluk (skor 1) belirlenirken 10 köpekte ise operasyon bölgesinde morluk ile karşılaşılmamıştır. Kontrol ve uygulama gruplarında karşılaşılan operasyon bölgesi şişlik ve morlukları için herhangi bir tedevi girişiminde bulunulmamış bu komplikasyonlar birkaç gün içerisinde kendiliğinden iyileşmiştir.

Sonuç olarak, köpeklerde preskrotal orşiektomide bipolar doku kapama yönteminin geleneksel bağlama yöntemine kıyasla hızlı ve güvenle kullanılabileceği, yöntemin veteriner hekimlik pratiğinde yaygınlaşması gerektiği kanaatine varılmıştır. 

Anahtar Sözcükler: Ağrı skoru, bipolar doku kapama, kastrasyon, köpek, post-operatif komplikasyon

Abstract:
In this study, it was aimed to compare bipolar tissue sealing method with routine ligation method in terms of operation time, postoperative complication rates and postoperative pain scores in order to provide homeostasis in prescrotal bilateral orchiectomy operation in dogs. A total of 32 healthy male dogs between the ages of 6 months and 5 years, body weights between 10 and 40 kg were used, the dogs were divided into random control (n = 16) and experimental (n = 16) groups. Bilateral orchiectomy with standard open technique was performed in the control group. Accordingly, following the skin incision, the tunica vagina parietalis was incised, the tunica were separated from the rest of the spermatic cord, and these two structures were ligated using separate suture material in the control group. In the experimental group, the tissuies mentioned were dissected using LigasureTM.
 Long-acting single dose amoxicillin trihydrate was used for prophylactic purposes in both groups in the pre-operative period; Non-steroidal anti-inflammatory meloxicam was administered for post-operative analgesia. All surgical procedures were performed under general inhalation anesthesia. First i.m. medetomidine hydrochloride, which has an anesthetic and sedative effect, was applied and propofol was used for anesthesia induction. General anesthesia was maintained with isoflurane in oxygen throughout the operation.
 During all operations, the animals were checked for cardiac and respiratory control with a bedside patient monitor and the operation times were recorded. Post-operative pain was evaluated at the 15th, 60th and 120th minutes and 24th hours postoperatively using a pain score assessment form. Additional analgesia was prescribed for dogs with a pain score > 4. The incision site was evaluated at the postoperative 24th hour for complications.

Descriptive statistics for the data were calculated and shown with arithmetic mean, standard error, median and minimum maximum values. It is divided into successful / unsuccessful categories for comparison of pain scores. Pain management was accepted as successful by giving 0 value to the dogs with 0-1 pain score. Pain management was accepted as unsuccessful by giving 1 value to the dogs whose pain score was determined as ≥ 2. All statistical analyzes were done with SPSS 14.01 software. In evaluations, p <0.05 criterion was used. 

The mean age of the control group was 14.75 ± 4.17 months; In the experimental group, it was recorded as 15.75 ± 2.06 months; there was no difference in mean age between groups (p> 0.05). The mean body weight was determined as 23.44 ± 1.57 kg and 27.50 ± 1.57 kg, respectively, in the control and experimental groups, and no difference was found between the groups (p> 0.05). Prescrotal bilateral orchiectomy operation was completed in a shorter time in the experimental group compared to the control group (p <0.05). Operation time was 525 ± 13,17 sec in the experimental group; In the control group, it was determined as 598.00 ± 19.72 sec. Pain score >4 was not observed, additional analgesic administred was not required. Pain scores decreased significantly in both groups in time (p <0.01). When the pain scores were compared between the groups, the pain scores determined at the 15th, 60th, 120th and 24th hours did not differ significantly between the groups (p> 0.05). When the pain scores were evaluated as successful or unsuccessful, pain management was unsuccessful in all dogs in the control group at the 15th minute, in the experimental group, it was unsuccessful in 14 dogs and successful in 2 dogs. Pain management was successful in 7 patients in the control group and 11 in the experimental group at the post-operative 1st hour. Pain management was successful in 13 and 14 dogs, respectively, in the control and application groups at the post-operative second hour. In the post-operative 24th hour, one dog in the control group only was determined unsuccesfull in pain management.
In the thesis study, no major surgical complication requiring an anesthetic complication or intervention was encountered. Operation region swelling scores at the 24th hour in the control and experimental groups were determined as 0.56 ± 0.20 and 0.25 ± 0.11, respectively (p> 0.05). In the study, swelling score 3 was not observed. No swelling was identified in 10 dogs in the control group, and swelling score was determined as 1 and 2 in 3 dogs. In the experimental group, swelling score was determined as 0 in 12 dogs and swelling score as 1 in 4 dogs; no swelling score 2 was observed.
Operation area bruising score was determined as 1.00 ± 0.29 in the control group and 0.44 ± 0.16 in the application group (p> 0.05). In the control group, 3 dogs had marked bruising in the operation area (score 3), 1 dog in moderate bruising (score 2), and 5 dogs in mild bruising (score 1). There were no bruising in 7 dogs in this group. However, in the experimental group, only one dog had a moderate bruising (score 2) and 5 dogs a mild bruising (score 1), while 10 dogs bruising did not observed in the operation area. No treatment was attempted for the swelling and bruising of the operation area in the control and experimental groups, and these complications healed within a few days.

As a result, it was concluded that bipolar tissue sealing method can be used quickly and safely in prescrotal orchiectomy in dogs, and the method should become widespread in veterinary medicine practice.

Keywords: Bipolar tissue sealing, canine, castration, pain score, post-operative complication