Anayasa yargısının demokratik meşruiyeti
Democratic legitimacy of judicial review
Yazar: TAYLAN BARIN
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT YAVUZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa = Constitution ; Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Anayasa hukuku = Constitutional law ; Anayasa yargısı = Constitutional justice ; Anayasacılık = Constituonalism ; Anayasaya uygunluk = Constitutionality ; Demokrasi = Democracy ; Demokratik meşruiyet = Democratic legitimacy ; Meşruiyet = Legitimacy

Özet:
Bu çalışmada, anayasa yargısının demokratik meşruiyeti sorunu incelenmektedir. Çağımızın meşruiyet kaynağı olarak kabul edilen 'demokrasi' ile iktidarı sınırlama düşüncesi olan 'anayasacılık' arasında bir denge kurularak demokrasiler 'anayasal' sıfatıyla betimlenmeye başlanmıştır. Bir siyasal sistemde, çoğunluğun sınırlandırılması suretiyle anayasacılığa yaklaşıldığı oranda demokrasiden ödün verilmekte, çoğunluğun yönetimi olan demokrasiye yaklaşıldığı nispette de anayasacılık düşüncesinden uzaklaşılmaktadır. Bu nedenle anayasacılık düşüncesinin en etkin aracı olan anayasa yargısı, demokrasi ile sürekli uyum sorunu yaşamaktadır. Ancak ampirik veriler göstermektedir ki, demokratikleşme dalgaları ile anayasa yargısının yaygınlaşması benzer bir seyir izlemiştir. Buna rağmen anayasa yargısı ile demokrasinin pek çok ülke örneğinde birlikte varolmaları, anayasa yargısının demokratik meşruiyeti tartışmasını sona erdirmeye yetmemiştir. Anayasa yargısı sıklıkla anti-demokratik bir kurum olmakla itham edilmektedir. Anayasa yargısının demokratik meşruluğunu sağlayabilmesi ve ardından koruyabilmesi ise, anayasacılık ile demokrasi arasındaki dengenin kurabilmesine bağlıdır. Çalışmanın birinci bölümünde, tarihten günümüze 'meşruiyet' kavramının dönüşümü, demokrasi kavramı ile anayasal demokrasinin ortaya çıkışı incelenmiştir. İkinci bölümde anayasa yargısının teorik temelleri ve demokrasiyle birlikte gelişim süreci ele alınmış, üçüncü ve son bölümünde ise anayasa yargısı ile demokrasinin bağdaşıp bağdaşmadığına ilişkin görüşler tahlil edildikten sonra, anayasacılık ile demokrasi arasındaki dengenin sağlanması ve korunmasına ilişkin teorik ve kurumsal önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
This study is focused on the question of the democratic legitimacy of judicial review. The notion of 'constitutional democracy' is a product of balancing between democracy as contemporary source of legitimacy, and constitutionalism as the idea of limited government. Transition of legitimacy from history to date and the born of the 'constitutional democracy' are examined in the first chapter. In a political system the consequence of limitation on majority rule is appeasement of democracy. There is a dichotomy between constitutionalism and democracy. Internal characteristics of judicial review have had problems with democratic theory. However, empirical studies on the democratisation waves show that, prolifiration of judicial review draw a correspondance with democrasitasion around the world. Theoretical basis and devolopment process of judicial review investigated in the second chapter. Constitutional Court's power of judicial review would also protect limited government and individual liberty. On the other hand, some theorists claim that judicial review incompatible with democratic government. Judicial review can only provide and preserve its democratic legitimacy by balanced between democracy and constitutionalism. The third chapter of study consists of theoretical discussion on democratic legitimacy of judicial review, and suggestions on strengthening its democratic legitimacy in theoretical and institutional aspects.