III. Gordian dönemi Lykia sikkelerinde tapınak betimli tipler
Types with temple descriptions on the Lycian coins of the III. Gordian period
Yazar: CANKAT SAZAK
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ ÖZÜDOĞRU
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Bu tez çalışması; Roma İmparatorluk döneminde yalnızca III. Gordian döneminde kent baskısı görülen Lykia'nın mimari tasvir içeren arka yüz tiplerini ortaya koymayı, bu tiplerin kent baskıları içindeki yerini ve ikonografik anlamını değerlendirmeyi amaç edinmektedir. Çalışma çerçevesinde öncelikle dönem sikkelerinin kataloglarını içeren literatür taraması yapılmıştır. Katalog taramalarına ek olarak güncel dönemlerde ortaya konulan çeşitli özel müze ve müzayede katalogları değerlendirilmiş, bu kataloglar içeresinde yer alan tapınak tasvirli sikkeler belgelenmiştir. Yapılan derlemeler sonucu bu tipler için katalog çalışması yapılmış ve tipler kentlerden elde edilen diğer arkeolojik ve epigrafik veriler çerçevesinde yorumlanmıştır. Bu çalışmalar neticesinde III. Gordian döneminde yirmi kentte sikke basımı tespit edilmiştir. Bu yirmi kentten altısında, basılan sikkelerin arka yüzlerinde, mimari yapı barındıran betimlerin darp edildiği görülmüştür. Yirmi beş olarak ayrı sikke olarak kataloğa geçen bu tiplerin%52'sini Myra, %16'sını Akalissos, %12'sini Patara, %8'ini Aperlai, % 4'ünü Korydalla ve %4'ünü Gagai'nin bastığı tespit edilmiştir. Tapınak tasviri barındıran tipler üzerinde yapılan incelemeler sonucu, her kentin kendi kült anlayışları çerçevesinde tapınak tasvirlerini çeşitlendirdiği görülmüş olup, söz konusu bu tiplerin dönemin mimari planını yansıtmaktan ziyade, kent içerisinde yer alan bir tapınağın varlığını ortaya koymaya çalıştığı şeklinde yorumlanmış ve bu öngörüler çerçevesinde sunulan fikirler sonuç kısmında değerlendirilmiştir.

Abstract:
This thesis aims to reveal the architecturally depicted reverse types of Lycia, which were only seen in the Roman Imperial period during the reign of Gordian III, and to evaluate the place and iconographic meaning of these types within the urban coinage. Within the framework of the study, first of all, a literature review including the catalogs of the coins of the period was conducted. In addition to the catalog scans, various private museums and auction catalogs of recent periods were evaluated, and the coins depicting temples in these catalogs were documented. As a result of the compilations, a catalog study was made for these types and the types were interpreted within the framework of other archaeological and epigraphic data obtained from the cities. As a result of the studies, it was observed that six of the twenty cities that were minting coins during the Gordian III period minted coin types with architectural depictions on the reverse. Of these twenty-five types, 52% were minted by Myra, 16% by Akalissos, 12% by Patara, 8% by Aperlai, 4% by Korydalla and 4% by Gagai. As a result of the examinations made on the types containing temple depictions, it was seen that each city diversified the temple depictions within the framework of their own cult understanding, and these types were interpreted as trying to reveal the existence of a temple in the city rather than reflecting the architectural plan of the period, and the ideas presented within the framework of these predictions were concluded, evaluated in the section.