hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Yenilenebilir enerji kaynakları ve sürdürülebilir kaynaklar: Türkiye üzerine bir inceleme /
Yazar: SERDAR BİLGEBEY
Danışman: PROF. DR. BAHAR BURTAN DOĞAN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources

Özet:
Kaynakların sınırlı olduğu ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin giderek arttığı günümüzde, yenilenebilir enerji kaynakları ve sürdürülebilir kalkınma kavramları önem kazanmaktadır. Bu tez çalışması, enerji ve sürdürülebilir kavramlarını, yenilenebilir enerji kaynaklarının dünyadaki ve özellikle Türkiye'deki durumunu açıklamayı hedeflemektedir. Ayrıca, Türkiye'nin yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanma potansiyelini ve sürdürülebilir kalkınma stratejilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Türkiye, güneş, rüzgâr, hidroelektrik ve biyokütle gibi çeşitli yenilenebilir enerji kaynaklarına sahip zengin bir ülke konumundadır. Bu tez çalışması, Türkiye'nin sahip olduğu kaynakların kullanımını ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri gerçekleştirilirken izlenecek yolun nasıl olması gerektiği, ne gibi engellerin olduğu ve bu engelleri aşmak için neler yapılması gerektiği üzerinde durmayı hedeflemektedir. Ayrıca, Türkiye'nin yenilenebilir enerji sektöründeki gelişmeleri ve gelecekteki fırsatları da ele alarak, sürdürülebilir enerji kaynaklarına dayalı bir ekonomik büyüme ve çevresel korumayı sağlamak için öneriler sunmayı hedeflemektedir.

Anahtar Sözcükler
Enerji, Enerji verimliliği, Enerji politikası, Enerji bağımsızlığı, Yenilenebilir enerji kaynakları, Sürdürülebilir kalkınma, Ekonomik büyüme, Yeşil ekonomi, Çevresel etkiler, Karbondioksit emisyonu.

Abstract:
The concepts of energy resources and sustainable development gain importance when resources have limits and their adverse effects on the environment are gradually progressing. This thesis aims to explain the concepts of energy and sustainability, the future of energy in the beginning, and especially the trend in Turkey. It also aims to use Turkey's energy and to examine sustainable development strategies. Turkey is a rich country with various electricity resources such as solar, wind, hydroelectric, and biomass. This thesis aims to focus on the path to be followed while realizing Turkey's objectives of learning its resources and sustainable development, what obstacles exist, and what needs to be done to overcome these obstacles. In addition, it aims to offer suggestions to ensure economic growth and efficiency protection based on sustainable energy resources, by addressing the results and returns in the energy sector that Turkey has achieved.

Keywords
Energy, Energy efficiency, Energy policy, Energy independence, Renewable energy sources, Sustainable development, Economic growth, Green economy, Environmental impacts, Carbon dioxide emissions.
Molla Said Arnâsi'nin hayatı ve fıkıhçılığı
The life and jurisprudence of Molla Said Arnasi
Yazar: MEHMET MIHDİ ACAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İMRAN HÜSEYİN ÇELİK
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Molla Said Arnasî (ö. 2008) yaşadığı dönemde halkın adeta fetva merciî olmuş, fahri olarak görev yaptığı yerlerde bulunan medreselerde çok sayıda öğrenci yetiştirmiştir. Sarf, nahiv, fıkıh ve hadis ilimlerinde eserler yazmış, kendisine tevcih edilen soruları ve bu sorulara verdiği cevapları not ederek bize çok değerli bir miras bırakmıştır. Bölgemizin değerli âlimlerinden olan Molla Said Arnasî'nin değerli mirasına sahip çıkmak amacıyla bize ve gelecek nesle örneklik teşkil edeceğine inandığımız fıkhi çalışmalarını incelenmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada Molla Said Arnasî'nin hayatı ve fıkhi kişiliği ele alınmaktadır. Arnasî'nin hayatı, ilim yolunda yaşadığı zorluklar ve elde ettiği bilgi ve birikimin yanı sıra, özellikle fıkıh alanındaki mesaisi ve bu alanda ortaya koyduğu çalışmalar araştırılmaktadır. Özellikle kendisine tevcih edilen fıkhi sorulara verdiği fetvaları kaleme almış olması onun fıkhi bilgisi ve ilmi kişiliği konusunda bize önemli ipuçları vermektedir. Ayrıca fıkhın önemli konularından olan miras hukuku ile ilgili risale üzerine yazdığı haşiye değerli bir çalışma olarak dikkat çekmektedir. Çalışmanın Arnasî'nin tanınmasına, ilmi çalışmalarının incelenip değerlendirilmesine ve fıkhi kişiliğinin ortaya çıkmasına katkı sunacağı hedeflenmektedir.

Abstract:
Molla Said Arnasi (d. 2008) became a fatwa authority for the people during his lifetime and trained many students in the madrasahs where he served as an honorary officer. He wrote works in the sciences of morfology, syntax, fiqh and hadith, and he left us a very valuable legacy by noting the questions asked to him and the answers he gave to these questions. In order to protect the valuable heritage of Molla Said Arnasi, one of the valuable scholars of our region, it is important to examine the fiqh studies that we believe will set an example for us and the next generation. In this study, the life and jurisprudence of Molla Said Arnasi are discussed. In addition to Arnasî's life, the difficulties he experienced in the path of science and the knowledge and experience he gained, especially his work in the field of fiqh and the studies he put forward in this field are investigated. Especially the fact that he wrote the fatwas he gave to the fiqh questions that were given to him gives us important clues about his fiqh knowledge and scientific personality. In addition, his work on the law of inheritance, which is one of the important subjects of fiqh, draws attention as a valuable work. It is aimed that the study will contribute to the recognition of Arnasi, the examination and evaluation of his scientific studies and the emergence of his legal personality.
Atasözlerinde geçen fiiller ve deyimler
Verbs and idioms in proverbs
Yazar: RAHİME AKKOYUN
Danışman: PROF. DR. SADETTİN ÖZÇELİK
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Atasözleri, toplumun ortak değerleri sonucunda oluşan hikmetli ve öğüt verici sözlerdir. Kültürel zenginliğe sahip olan atasözleri, geçmişten günümüze sav, mesel, darb-ı mesel gibi farklı isimlerle anılmıştır. Sözlü olarak gelişmiş ve daha sonra ilk yazılı kaynaklarımız olan Orhun Abideleri‟nden bu yana toplumsal kültürümüzün ayrılmaz parçaları arasında yer almışlardır. Atasözlerinin, toplum yaşamında çok eskilere dayandığı ve dil vasıtasıyla günümüze kadar varlığını sürdürdüğü görülmektedir.
Yüzlerce yıllık gözlem ve tecrübeler sonucu meydana gelmiş olan atasözleri, toplum yaşamı ile iç içe gelişerek varlığını devam ettirmiştir. Bu çalışmada sosyal yaşam alanında gelişmiş atasözlerinde yer alan fiiller ve fiillerin kullanıldığı deyimler anlam açısından incelenerek fiil grupları halinde sınıflandırılmıştır.
"Atasözlerinde Geçen Fiiller ve Deyimler" adlı çalışmada atasözleri Ömer Asım Aksoy‟un "Atasözleri Sözlüğü 1" eseri inceleyerek fiil başlıkları belirlenmiştir. Belirlenen başlıklar dâhilinde çalışma yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler: atasözleri, fiil, deyim, gözlem, sınıflandırma

Abstract:
Proverbs are wise and advising words that are formed as a result of the common values of society. Proverbs, which have cultural richness, have been referred to by different names such as sav, parable, darb-ı parable from past to present. They developed orally and have been an integral part of our social culture since the Orkhon Monuments, which were our first written sources. It is seen that proverbs date back to ancient times in social life and continue to exist until today through language.
Proverbs, which have been formed as a result of hundreds of years of observation and experience, have continued to exist by developing intertwined with social life. In this study, the verbs in the proverbs developed in the field of social life and the idioms in which the verbs are used are examined in terms of meaning and classified into verb groups.
In the study titled "Verbs and Idioms in Proverbs", verb titles were determined by examining Ömer Asım Aksoy's "Dictionary of Proverbs 1" work was carried out within the determined headings.
Keywords: proverbs, verb, idiom, observation, classification
Tasavvufta renk sembolizmi
Color symbolizm in sufism
Yazar: TELVİN ÖZKAYA
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHİM ALKIŞ
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmamızda Tasavvufta renk sembolizmini ele aldık. Celâl ve Cemâl aynası olan kainat (makrokozmos), ışığın, renklerin, insan denen "küçük âlemin" (mikrokozmos) yaratılış gizemleriyle beraber; azameti ve korkuyu, zevk ve hayreti bir arada yansıtmaktadır. Tasavvufta renklerin sembolik anlamlarını araştırdık. Tasavvufta haller ve makamlar, insan ruhunun latifeleri, nefis terbiyesinde "ölmeden önce ölmek", nokta-i süveyda, anasır-ı erbaa, ahlat-ı erbaa ve kemalatın zirvesi olan renksizlik makamı renklerle sembolize edilmekteydi. 
Birinci bölümde rengin nasıl oluştuğunu, dinimizdeki yerini, İslamiyet'in ana kaynakları olan Kur'an-ı Kerim ve Hadislerde renk konusunu araştırdık. Ayetlerde geçen renklerin anlamlarını ve insan psikolojisi açısından anlamlarını inceledik. İkinci bölümde Tasavvuf ilminde renklerle sembolize edilen letaifleri, insan tabiatının renklerle ifade edildiği anasır-ı erbaa ve ahlat-ı erbaayı, nokta-i süveydayı, nefsin mertebelerini, ölümün renklerini, renkten renge girmeyi, renksizlik makamını ve mutasavvıfların giysi renklerini, sema ayinini ve renkle ifade edilen bazı remizleri araştırdık.
Bu çalışmamızda manevi eğitimin Tasavvufî tabirle "İnsan-ı kâmil" olma yolunda geçirdiği aşamaların, renklerle tarifini ele aldık. Giyilen kıyafetlerin, geçirilen hallerin, duyguların renkleri ve sembollerini ortaya koymaya çalıştık.

Abstract:
In this study, we discussed the color symbolism in Sufism. The universe (macrocosm), which is the mirror of Celal and Cemal, together with the creation mysteries of light, colors and the "small realm" (microcosm) called human; it reflects grandeur and fear, pleasure and amazement together. We investigated the symbolic meanings of colors in Sufism. In Sufism, states and positions, the faculties of the human spirit, "die before death" in self-cultivation, dot-i süveyda, anasır-ı erbaa, ahlat-ı erbaa and the maqam of colorlessness, which is the pinnacle of perfection, were symbolized by colors.
In the first part, we investigated how color is formed, its place in our religion, and the color issue in the Qur'an and Hadiths, which are the main sources of  Islam. We examined the meanings of the colors in the verses and their meanings in terms of human psychology. In the second part, letaifs symbolized by colors in Sufism, anasır-ı erbaa and ahlat-ı erbaa in which human nature is expressed with colors, point-i süveydayi, the levels of the soul, the colors of death, the color of color, the maqam of colorlessness and the colors of the Sufis' clothing and the sema ritual. We researched some of the expressions expressed.
In this study, we discussed the stages of spiritual education in the way of becoming "Perfect Human Being" in Sufi terms, with colors. We tried to reveal the colors and symbols of the clothes worn, the states experienced, the emotions.
Makarnalık buğday (Triticum durum Desf.) genotiplerinin morfolojik özellikleri ile verim ve kalite ilişkilerinin incelenmesi
Durum wheat (Triticum durum Desf.) investigation of morphological characteristics of genotypes and yield and quali̇ty relationships
Yazar: YASSER HUSSEIN
Danışman: PROF. DR. CUMA AKINCI
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tarla Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Dünya genelinde değişen iklim değişikliği, kuraklık gibi gıda güvenliğini olumsuz etkileyecek abiyotik stres faktörlerini meydana getirmektedir. İnsan beslenmesinde kilit rol oynayan buğday dünya genelinde büyük öneme sahip bir tahıl türüdür. Bu tezde kuraklık stresi altında yetiştirilen makarnalık buğday genotiplerinin fizyolojik, morfolojik ve verim parametrelerine bakılarak, kuraklık stresine tolerası yüksek genotiplerin tanımlanması amaçlanmıştır. Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümüne ait araştırma ve geliştirme alanında 2021-2022 buğday yetiştirme sezonunda yürütülen bu araştımada, 20 farklı makarnalık buğday genotipi materyal olarak kullanılmıştır. Araştırma sonucunda incelenen parametreler istatistik analize tabi tutulmuş olup genotipler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p≤0.01 seviyesinde). Genotiplerden ön plana çıkan YM 12 ve EYM 3 genotipleri, abiyotik stres faktörlerine karşı yapılacak ıslah çalışmaları için genetik materyal olarak yeni çeşitlerin ıslah edilmesinde katkı sağlayabilecektir. Tane verimi yönünden bakıldığında en yüksek değer 188,40 kg da-1 ile YM 12 genotipinde elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Makarnalık Buğday, Kalite, Genotip, Verim, Triticum durum

Abstract:
Climate change, including shifting global climate patterns and increasing instances of drought, is giving rise to abiotic stress factors that have adverse effects on food security worldwide. Wheat, a pivotal grain with significant global importance in human nutrition, is at the forefront. This thesis aims to identify genotypes of durum wheat that exhibit high tolerance to drought stress by examining their physiological, morphological, and yield parameters. The research was conducted during the 2021-2022 wheat cultivation season in the Department of Field Crops at Dicle University's Faculty of Agriculture, utilizing 20 different durum wheat genotypes as materials. The data from the research were subjected to statistical analysis, revealing significant differences among the genotypes (at the p ≤ 0.01 level). Prominent genotypes among them, YM 12 and EYM 3, may contribute to the breeding of new varieties for increased tolerance to abiotic stress factors. In terms of grain yield, the highest value was achieved with the YM 12 genotype, reaching 18.84 kg/ha.
Keywords: Durum Wheat, Quality, Genotype, Yield, Triticum durum
Açık hava reklamcılığında artırılmış gerçekliğin önemi ve uygulamaları
The importance and applications of augmented reality in outdoor advertising
Yazar: TUĞBA AKIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET REMZİ DEMİREL
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu çalışmanın amacı, gerçek ve sanal nesnelerin bir araya gelmesi ile oluşan artırılmış gerçeklik uygulamalarının açık hava reklamcılığındaki etkisini ve önemini uygulama örnekleri ile belirtmektir.
Teknolojinin ilerlemesi ile birlikte reklam sektöründe alternatif uygulama yöntemleri gelişmektedir. Özellikle Artırılmış Gerçeklik (AG) teknolojisi ile yapılan açık hava reklamları ile reklam görsellerine yeni bir boyut gelerek dikkat çekiciliği artmaktadır. Böylelikle reklamın hedef kitlesine ulaşması daha da kolaylaşmaktadır.
Sonuç olarak teknolojinin gelişmesi ile birlikte reklam uygulama alanları da zamanla değişmektedir. Reklam veren markalar ise hedef kitleye ulaşmak için en dikkat çekici reklam uygulamaları arayışındadır. Özellikle açık hava reklamlarına bakıldığında artırılmış gerçeklik ile yapılmış olan reklamların diğer klasik reklam uygulamalarına göre daha dikkat çekerek ön plana çıktığı ve markaların ulaşmak istediği gibi hedef kitleye daha kolay ulaştıkları görülmektedir. İnsanlar tarafından bu kadar beğenilen ilgi gören artırılmış gerçeklik teknolojisinin giderek daha da yaygınlaşması teknolojinin de gelişmesine paralel olarak desteklenmesi ve bu uygulama yönteminin artırılması, gelecekte başka uygulama yöntemlerinin oluşmasında önemli bir katkıda bulunacaktır.

Anahtar Sözcükler: Artırılmış Gerçeklik Teknolojisi, Açık Hava Reklamcılığı, Reklamcılık

Abstract:
The aim of this study is to highlight the impact and significance of augmented reality applications, which combine real and virtual objects, in outdoor advertising through practical examples.
With the advancement of technology, alternative application methods are evolving in the advertising industry. Particularly, outdoor advertisements created with Augmented Reality (AR) technology add a new dimension to advertising visuals, increasing their attractiveness. This makes it easier for advertisements to reach their target audience.
As a result, as technology advances, the field of advertising also changes over time. Advertisers are in search of the most attention-grabbing advertising applications to reach their target audience. Especially when looking at outdoor advertisements, it is observed that AR-based ads stand out more and attract more attention compared to other traditional advertising methods, making it easier for brands to reach their desired target audience. The increasing popularity and interest in augmented reality technology by people will contribute significantly to the development and support of technology, as well as the expansion of this application method, which will in turn lead to the emergence of other application methods in the future.

Keywords: Augmented Reality Technology, Outdoor Advertising, Advertising
Eyyûbî Melik'i en-Nâsır Dâvûd'un hayatı ve siyasî faaliyetleri
Life and political activities of al-Malik al-Nasir Dawud
Yazar: MUHAMMED TEMİZKAN
Danışman: DOÇ. DR. MUTLU SAYLIK
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Melik Muazzam'ın en büyük oğlu olan Melik Nâsır Dâvûd, babasının ölümü üzerine 624/1227 yılında Dımaşk Melik'i olmuştur. Amcaları ile yaşamış olduğu ihtilaflardan dolayı Dımaşk Melikliği serüveni kısa sürmüştür.  626/1229 yılında yaklaşık yirmi yıl sürecek olan Kerek Emîrliği dönemi başlamıştır. Melik Nâsır Dâvûd, Kerek dönemi boyunca bilhassa Dımaşk ile birlikte babasının topraklarını geri almak için hanedan üyeleri ile yoğun ve uzun bir mücadeleye girişmiştir. Bu süreçte hakimiyeti altında bulunan Filistin'in koruyuculuğunu da yapmış ve Kudüs'ü Frenklerden temizlemiştir. Siyasî kişiliğinin yanı sıra ilmi ve edebi kişiliği ile öne çıkan Melik Nâsır Dâvûd, Kerek'i alimlerin, ediplerin, filozofların uğrak yeri haline getirmiştir. Melikliği boyunca birçok hayal kırıklığı ve ihanet ile karşılaşan Melik Nâsır Dâvûd'un yaşadıkları kimilerine göre öngörü eksikliği kimilerine göre ise talihsizliktir.

Abstract:
al-Malik al-Nâṣir Dâwûd who eldest son of  al-Malik al-Muʿaẓẓam ʿÎsâ became  the prince of Damascus after the death of his father in 624/1227. His the prince of Damascus took a short time due to the conflicts he had with his uncles. The period of the Emirate of Kerak which will last for approximately twenty years began. al-Malik al-Nâṣir Dâwûd embarked on an intense and long struggle with dynasty members in order to take back Dımaşk and his father's old territory throughout period of Kerak. During this period, he also protected Palestine which was under his control, and cleared Jerusalem from the Franks. al-Malik al-Nâṣir Dâwûd who Become prominent with his scientific and literary personality as well as his political personality made also Kerak a frequent destination for scholars, poet, scholars and philosophers. al-Malik al-Nâṣir Dâwûd who encountered many disappointments and betrayals throughout his reign is considered a lack of foresight by some and misfortune by others of Malik Nasir Dâwûd are shortsighted according to some and misfortune for others
Komplike ve non-komplike apandisit olgularının retrospektif karşılaştırılması
Clinical and laboratory retrospective comparison of complex and non-complicated appendicitis
Yazar: MEHMET MAZLUM İNAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET VEYSİ BAHADIR
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Akut apandisit dünyada en sık görülen ve acil cerrahi müdahele gerektiren karın patolojilerinden birisidir. Hastaların tanısı klinik muayene, laboratuvar ve görüntüleme yöntemleri ile konur. Tanı ve tedavide gecikmelerin olması hastanın non-komplike apandisit halinden komplike apandisit halinde geçmesinde etkendir. Mevcut geçiş ise nihayetinde hastanın yara yeri enfeksiyonu, yatış süresi ve morbiditesinde artışlara yol açmaktadır. Preoperatif komplike apandisit tanısını koymuş olmamız hastaya yapılacak cerrahi veya konservatif tedavi seçeneklerinden hangisini seçeceğimizi ve hastaya
yaklaşımımızı etkileyecektir. Biz bu çalışmamızda akut apandisit nedeni ile ameliyat edilen
hastaları retrospektif olarak inceleyerek hastaların ameliyat öncesi klinik ve laboratuvar
parametrelerinden faydalanarak komplike veya non-komplike apandisit tanısını koyabilmeyi
hedefledik. Bu amaçla doğru medikal ve cerrahi seçeneklerinin uygulanabileceğini
düşünüyoruz.

Abstract:
Acute appendicitis is one of the most common
abdominal pathologies requiring emergency surgical intervention worldwide. Diagnosis of
patients is made through clinical examination, laboratory tests, and imaging methods. Delays in diagnosis and treatment can lead to the transition of a patient from non-complicated
appendicitis to complicated appendicitis. This transition ultimately results in increased risk of
surgical site infection, length of hospital stay, and morbidity. The preoperative diagnosis of
complicated appendicitis in acute appendicitis will determine our choice between surgical or
conservative treatment options and influence our approach to the patient. In this study, we
aimed to diagnose complicated or non-complicated appendicitis by examining patients who
underwent surgery for acute appendicitis retrospectively, based on their preoperative clinical
and laboratory parameters. We believe that this will enable the implementation of appropriate
medical and surgical options.