Üniversite öğrencilerinde bağlanma stilleri, öz şefkat, stresle başa çıkma tarzları ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkiler
The relationship between attachment styles, self compassion, coping styles and psychological symptoms among university students
Yazar: ESRA UZBAŞ
Danışman: PROF. DR. İHSAN DAĞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Başa çıkma = Coping ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Ölçekler = Scales ; Öz duyarlılık = Self compassion ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Mevcut çalışmada bağlanma stilleri, öz şefkat, stresle başa çıkma tarzları ve psikolojik
belirtiler arasındaki ilişkileri incelemek ve psikolojik belirtilerin yordanmasında
bağlanma stilleri, öz şefkat ve stresle başa çıkma tarzlarını bir arada ele alan aracı etkiye
sahip anlamlı modeller oluşturmak hedeflenmiştir. Çalışmanın örneklemini yaşları 18-27
arasında değişen, Türkiye'nin çeşitli üniversitelerinde ve çeşitli bölümlerinde lisans
eğitimine devam eden 465 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler ilk başta sınıf
ortamında, ardından çevrimiçi olarak kolay örnekleme yoluyla toplanmıştır. Çalışmanın
hedefleri doğrultusunda katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Yakın İlişkilerde
Yaşantılar Envanteri-II, Öz-Duyarlık Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği ve Kısa
Semptom Envanteri uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri değerlendirmek için
Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi yapılmış ve değişkenler arasında
anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Değişkenleri bir arada ele alan ve aracı etkiye dayalı
modelleri test etmek için Seri Çoklu Aracı Değişken Analizi yapılmıştır. Bu analiz
sonucunda öz şefkatin bağlanma stilleri ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide tek
başına aracı rolünün anlamlı olduğu görülmüştür. Buna ek olarak kaçınmacı bağlanma ile
psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide öz şefkat ve stresle başa çıkma tarzlarından çaresiz
yaklaşımın seri aracı etkisinin anlamlı olduğu; kaygılı bağlanma ile psikolojik belirtiler
arasındaki ilişkide çaresiz yaklaşımın tek başına aracı etkisinin ve öz şefkat ile çaresiz
yaklaşımın seri aracı etkisinin anlamlı olduğu görülmüştür. Aracı etkiler
karşılaştırıldığında en güçlü aracı etkiye öz şefkatin sahip olduğu; bunu sırasıyla öz
şefkat-çaresiz yaklaşım seri aracı etkisinin ve çaresiz yaklaşım aracı etkisinin takip ettiği
görülmüştür. Çalışmada elde edilen bulgular alanyazın ışığında tartışılmış ve son olarak
çalışmanın klinik doğurguları ile sınırlılıklarına değinilerek gelecek çalışmalar için
önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
In the study, it was aimed to investigate the relationships between attachment styles, selfcompassion, coping styles, and psychological symptoms and to create significant models
with mediating effects that address attachment styles, self-compassion, and coping styles
together in predicting psychological symptoms. The sample of the study consists of 465
undergraduated students. The data were collected first in the classroom and then online
by convenience sampling. Demographic Information Form, Experiences in Close
Relationships-Revised, Coping Style Scale and, Brief Symptom Inventory were applied
to the participants in order to measure the variables in the study. Pearson's ProductMoment Correlation was conducted to evaluate the relationships between variables of
attachment styles, self-compassion, coping styles and psychological symptoms. As a
result of these analyses, statistically significant relationships were found between
variables. Serial Multiple Mediator Analysis was conducted to test models based on
mediating effects. When the results are examined, it was determined that there was a
mediating role of self compassion in the relationship between insecure attachment and
psychological symptoms. As a second finding, there was a mediating role of the helpless
approach in the relationship between anxious attachment and psychological symptoms.
As a third finding, self-compassion and the helpless approach play a mediating role
together in the relationship between insecure attachment and psychological symptoms.
When mediating effects are compared, it was observed that self-compassion has the
strongest mediating effect. All these findings of the study were discussed in the light of
the literature. Finally, suggestions for future studies were given by referring to the clinical
implications and limitations of the study.