Hz. Peygamber döneminde zekatın toplanmasında izlenen yol
The way of collecting zekat which was in the period of Hz. Muhammed
Yazar: YAHYA DEMİRHAN
Danışman: PROF.DR. VEHBİ YAVUZ
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion ; Ekonomi = Economics ; Hukuk = Law

Özet:
TEZ ÖZETİTEMEL İSLÂM BİLİMLERİ ANABİLİM DALIİSLAM HUKUKU BİLİM DALIYahya DEMİRHANVergi, tarihi ve sosyal bir olgudur. Günümüz toplumlarında en gelişmişhaliyle görülen vergileme süreci ve kurumu, özellikle binlerce yıllık insanlıktarihinde, giderek gelişen toplumsal ve ekonomik nedenlere ve şartlara bağlıolarak bu güne kadar gelmiştir.İnsanlık tarihinde ilk rastlanan vergi ödemeleri, bireylerin emeği ile katılmaşeklinde toplumsal yaşamdan doğan genel ve toplumsal ihtiyaçları gidermesişeklinde kendisini gösterir. Toplumda mülkiyetin genel esaslarının ortaya çıkmayabaşladığı ikinci aşamada bireyler kamu hizmetlerinin görülmesine ve toplumsalihtiyaçların karşılanmasına mal ve ürün olarak ödemeler şeklindekatılmaktadırlar. Üçüncü aşamada ise bireyler ve topluluklar vergi niteliğindekiödemelerini artık para ile yapmaktadırlar. Bu uygulama günümüzde de bu şekliyledevam etmektedir.İslâm vergi sistemi yaklaşık yirmi senelik bir düzenlemeye ve uygulamayabağlı bir gelişim sonunda kurumlaşmıştır.İslâm vergi sisteminde vergilerin isim ve nispetleri, vergi mükellefinindurumuna göre değişir. Bu da büyük ölçüde Müslüman devletin vatandaşı olankişinin müslim veya gayr-i müslim olmasına bağlıdır. Bu bakımdan, İslâmdünyasında vergiler genel olarak; Müslümanlarla ilgili vergiler ve Gayr-imüslimlerle ilgili vergiler olmak üzere iki kategoride incelenir.Hz. Peygamber devletin mali yapısının temel taşı olan verginin kurumlaşmasıilgili olarak şu düzenlemeleri yapmıştır:Müslümanların ödemek zorunda oldukları vergiler ile Müslümanolmayanların ödemek zorunda oldukları vergiler ayrılmıştır. Zekâta tabi olanmalların Müslümanlara ait olan mallar olduğu, bu mallardan hangi oranda vergialınacağı ve zekât yükümlülüğü gerektirecek olan nisap miktarları belirlenmiştir.Zekât mallarının toplanma zamanı belirlenmiş, düzenli bir şekildetoplanması için görevliler atanmış, toplanan zekâtlar kayıt altına alınmış, titizliklekorunmuş ve Kur'an'da belirtilen yerlere dağıtılmıştır.Hz. Peygamber vergi kurumu ile ilgili olarak her aşamada kurumlaşmanıntemellerini atmış ve böylece toplanan vergilerle devletin mali yapısının temelioluşturulmuş, kamu harcamaları karşılanmış, ordunun ihtiyaçları giderilmiş veihtiyaç sahipleri korunup gözetilmiştir.Anahtar kelime: Vergi, Peygamber, İslam Hukuku, ZekâSayfa:107Danışman: Prof. Dr. Y. Vehbi YAVUZii

Abstract:
DEPARTMENT OF BASIC ISLAMIC SCIENCESISLAMIC JURISPRUDENCETHE WAY OF COLLECTİNNG ZEKÂT WHİC WAS İNTHE PERİOD OF HZ. MUHAMMEDYahya DEMİRHANABSTRACTTax is historical institution. The tax which we have been come acrossduring the human society?soccured. The smollest part of the familiy occured clanthen it made tribe then it occured different part of city states during in that timethe tax got its changed in it self.The most developed time of the tax process which has been seen in todayssociety has been changed during the human?s history Which has been changedbecause of economical and social conditions.The tax statement which has been constituted the personal labarparticipated firstly used for the personal and social necessities.In the second term, the general conditions of the owner ships have beenoccured In the society the persons have been joined their goods and products forthe social and personal necessities in that time.In the third term, the persons and the societies have given their tax bymoney. İt has been carried on like that in our time.In the time of the prophet Muhammed who has commanded the tax whichhas been required used for the new states necessities immediatly.The prophet Muhammed occured the corner stone of the tax in its all way.The collected taxes which have been occured the cornerstone of the stateseconomical situation and public?s expenses and the armies expenses too.The tax has been seperated in two pieces. The Müslims have been paidcalled distribution of one fortieth of one?s income as alms and tithe and humus.The non Müslims heve been paid the others.The prophet Muhammed has been reordered the tax which which hasbeen the cornerstone of the state.The goods which have been called distribution of one fortieth of onesincome as alms seperated In the different parts.The rate of tax has been designated how has been taken, The quality oftax has been designated how has been taken, the time of tax has been designatedhow has been taken.The tax which has been taken was under controlled and saved and givenfor the people who were determined in Quran.The defectiveness of the put into practice have been shown verymeticulously by the prophed Muhammed and it has been controlled very tightlybecause the state hasn?t been turned out to be In the wrong.Key Words: Tax, Prophet, Islamic Law, ZekâtAdvisor: Prof. Dr. Y. Vehbi YAVUZ Page:107iii