Kolon karsinomlarında SATB2 ekspresyonu ile mikrosatellit instabilite arasındaki  ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between SATB2 expression and microsatellite instability in colon carcinomas
Yazar: HATİCE SERTAKAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN BÜYÜKBAYRAM
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Patoloji = Pathology

Özet:
Kolon adenokarsinomu, gastrointestinal traktın en sık görülen malignitesidir. Dünya
çapında önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Dünyadaki tüm kanser
ölümlerinin yaklaşık olarak %10'undan kolon adenokarsinomları sorumludur. Kolon
karsinomlarının nedenleri ve patogenezi genetik ve çevresel faktörlerin her ikisi ile
ilişkilidir.
Mikrosatellitler, insan genomu boyunca dağılmış hem kodlanan hem de
kodlanmayan bölgelerdeki baz çiftlerinin kısa tekrarlı DNA dizileridir. Tekrarlanan
yapıları nedeniyle replikasyon hatalarına özellikle eğilimlidirler ve yanlış eşleşme
tamiri (MMR) sistemi tarafından onarılırlar. MMR sisteminde MLH-1, PMS-2,
MSH-2, MSH-6, MLH-3, MSH-3, PMS-1 gibi proteinler yer alır. Bu proteinler,
DNA hasarını onaran heterodimerler oluşturur. Bu proteinlerden birinin eksikliği,
eksik MMR (deficient MMR, dMMR), mikrosatellit instabilite (MSI) ile sonuçlanır.
Kolorektal karsinogenezde en yaygın görülen heterodimerler MLH-1/PMS-2 ve
MSH-2/MSH-6'dır. SATB2 (Special AT-rich sequence binding protein), DNA'nın
AT açısından zengin matriks bağlanma bölgesi ile etkileşime giren transkripsiyon
faktörü ailesinin bir üyesidir. Kolon ve appendiks dahil olmak üzere alt
gastrointestinal sistem epitel hücrelerinde eksprese edilir. Dolayısıyla alt
gastrointestinal tümörlerde belirteç olarak kullanılabilir.
Bu çalışmada; SATB2 ile MMR proteinlerinin immünohistokimyasal yöntem
ile tespiti, MMR protein eksikliğine sahip tümörlerin, yerleşim yeri, histolojik alt tip,
yaş, cinsiyet, tümör evresi, sağkalım, crohn benzeri lenfoid reaksiyon, tümörü infiltre
eden lenfositler, lenfovasküler invazyon ve perinöral invazyon açısından
değerlendirilmesi, yine SATB2 ekspresyonunun yaş, cinsiyet, histolojik alt tipler,
tümör evresi, sağkalım, lenf nodu metastazı, uzak organ metastazı, lenfovasküler
invazyon ve perinöral invazyon ile olan ilişkisi, ayrıca SATB2-dMMR arasındaki
ilişkiyi araştırmayı amaçladık.
Çalışmamızda Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji AD.'na 01 Ocak
2010-30 Ağustos 2020 tarihleri arasında gönderilen kolon adenokarsinom tanısı alan,
neoadjuvan tedavi almamış 150 olgu dahil edildi.

6
İstatistiksel verilere göre dMMR; sağ kolon yerleşimi, tümörü infiltre eden
lenfositler, Crohn benzeri lenfositik yanıt ile literatür ile uyumlu olacak şekilde
anlamlı olarak ilişkili bulundu. Çalışmamızda SATB2 negatif tümörler ile yüksek
histolojik derece, yüksek evre ve düşük oranda sağkalım arasında istatiksel olarak
anlamlı ilişki izlendi. Çalışmamızda dMMR grubunda, MSS grubuna göre SATB2
negatif ve SATB2 düşük ekspresyon gösteren vakalar daha yüksek oranda izlenmiş
olup istatiksel olarak anlamlı bulundu.
Kolon adenokarsinomlarında rutin uygulanabilecek immünohistokimyasal MLH-1,
MSH-2, MSH-6, PMS-2 parametreleri MSI'yi öngörmede hızlı bir yol olabileceği,
MSI tespitinin hastaların klinik takibinde ve tedavi planlanmasında yardımcı
olacağını, SATB2 ekspresyonunun kolon kanserlerinde olumlu prognostik faktör
olduğunu düşünmekteyiz. Ayrıca dMMR varlığı ile negatif SATB2 ekspresyonu
arasındaki ilişkinin sağkalım ile ilişkili olduğunu, hasta değerlendirilirken göz
önünde bulundurulması gerektiğini ve tedaviyi yönlendirmede önemli bir rolü
olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Colon adenocarcinoma is the most common malignancy of the gastrointestinal
tract.It is an important cause of morbidity and mortality worldwide. Colon
adenocarcinomas are responsible for approximately 10% of all cancer deaths in the
world. The causes and pathogenesis of colon carcinomas are related to both genetic
and environmental factors.
Microsatellites are short repeating DNA sequences of base pairs in both coding and
non-coding regions scattered throughout the human genome. Due to their repetitive
nature, they are particularly prone to replication errors and are repaired by the
mismatch repair (MMR) system. The MMR system includes proteins such as MLH-
1, PMS-2, MSH-2, MSH-6, MLH-3, MSH-3, PMS-1. These proteins form
heterodimers that repair DNA damage. Deficiency of one of these proteins results in
missing MMR (dMMR), microsatellite instability (MSI). The most common
heterodimers in colorectal carcinogenesis are MLH-1/PMS-2 and MSH-2/MSH-6.
SATB2 (Special AT-rich sequence binding protein) is a member of the transcription
factor family that interacts with the AT-rich matrix binding site of DNA. It is
expressed in epithelial cells of the lower gastrointestinal tract, including the colon
and appendix. Therefore, it can be used as a marker in lower gastrointestinal tumors.
In this study; Detection of SATB2 and MMR proteins by immunohistochemical
method, evaluation of tumors with MMR protein deficiency in terms of location,
histological subtype, age, gender, tumor stage, survival, crohn-like lymphoid
reaction, lymphocytes infiltrating the tumor, lymphovascular invasion and perineural
invasion, again We aimed to investigate the relationship of SATB2 expression with
age, gender, histological subtypes, tumor stage, survival, lymph node metastasis,
distant organ metastasis, lymphovascular invasion and perineural invasion, as well as
the relationship between SATB2-MSI.
Our study included 150 patients who were diagnosed with colon adenocarcinoma and
did not receive neoadjuvant treatment, who were referred to Dicle University Faculty
of Medicine, Department of Pathology between January 01, 2010 and August 30,
2020.

8
According to statistical data, dMMR; right colon location, tumor infiltrating
lymphocytes, Crohn's-like lymphocytic response were found to be significantly
associated with the literature. In our study, a statistically significant relationship was
observed between SATB2 negative tumors and high histological grade, high stage
and low survival rate. In our study, SATB2 negative and SATB2 low expression
cases were observed at a higher rate in the dMMR group compared to the MSS
group, and it was found to be statistically significant.
We think that immunohistochemical parameters MLH-1, MSH-2, MSH-6, PMS-2
that can be routinely applied in colon adenocarcinomas can be a quick way to predict
MSI, MSI detection will help in clinical follow-up and treatment planning of
patients, and SATB2 expression is a positive prognostic factor in colon cancers. In
addition, we think that the relationship between the presence of dMMR and negative
SATB2 expression is associated with survival, should be considered when evaluating
the patient, and has an important role in guiding the treatment.