Çanakkale ili elma bahçelerindeki entomopatojen nematod faunasının belirlenmesi ve elma iç kurdu (Cydia pomonella, Linnaeus) (Lepidoptera: Tortricidae)'na karşı laboratuvarda etkinliklerinin araştırılması
Determination of entomopathogenic nematode fauna in apple orchards found in Çanakkale and effectiveness on codling moth (Cydia pomonella, Linnaeus) (Lepidoptera: Tortricidae) in laboratory
Yazar: NEZİHA BULUN
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR GÖZEL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyolojik mücadele = Biological control ; Elma = Apple ; Elma içkurdu = Codling moth ; Entomopatojen nematod = Entomopathogen nematoda

Özet:
Bu çalışma ile Çanakkale İli ve ilçelerindeki elma bahçelerine yapılan sörveyler ile entomopatojen nematod faunası belirlenmiş ve elde edilen izolatların laboratuvarda elma iç kurdu larvaları Cydia pomonella (Lep.: Tortricidae) üzerindeki etkinlikleri araştırılmıştır. Çanakkale İli ve ilçelerindeki elma bahçelerinden 2009 Haziran ayında toplam 596 toprak örneği alınmıştır. Entomopatojen nematodlar topraktan tuzak konukçu kullanılarak elde edilmiştir. Tuzak konukçu olarak son dönem Galleria mellonella (Lep.: Pyralidae) larvaları kullanılmıştır. Alınan 596 toprak örneğinin 57 adedinde entomopatojen nematod varlığı tespit edilmiştir. Elde edilen entomopatojen nematod izolatlarının bazı morfolojik özellikleri belirlenmiş ve morfometrik ölçümler doğrultusunda tür teşhisleri yapılmıştır. Morfometrik ölçümleri yapılan 57 izolattan 25'inin Steinernema feltiae, 32'sinin ise Heterorhabditis bacteriophora türüne ait olduğu tespit edilmiştir.Elma bahçelerinden alınan toprak örneklerinden elde edilen entomopatojen nematodların elma iç kurdu larvaları üzerindeki etkinliğini araştırmak amacı ile yapılan çalışma 12 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Dört farklı sıcaklık (10, 15, 20 ve 25 oC) ile üç farklı uygulama yoğunluğunun (100, 200 ve 400 IJ/larva) kullanıldığı deneme yedinci günün sonunda sonlandırılmıştır.Etkinlik denemeleri için elde edilen entomopatojen nematod izolatlarından 7 S. feltiae ve 7 H. bacteriophora izolatı kullanılmıştır.H. bacteriophora ve S. feltiae izolatları ile yapılan uygulamalarda 10 oC'de, elma iç kurdu larvalarında meydana gelen ölüm oranı uygulama yoğunluğunun artmasına bağlı olarak artmıştır. Ancak düşük sıcaklıklarda S. feltiae'nin elma iç kurdu larvalarında meydana getirdiği ölüm oranı H. bacteriophora'ya oranla daha yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak sıcaklık arttırıldığında, kullanılan her iki türün de elma iç kurdu larvalarındaki ölüm oranını arttırdığı belirlenmiştir.Anahtar sözcükler: Steinernema feltiae, Heterorhabditis bacteriophora, Cydia pomonella, fauna, etkinlik.

Abstract:
Entomopathogenic nematode fauna was determined with this study is regarding to apple orchards in Çanakkale and its counties and the effeciency of isolates against to codling moth larvae Cydia pomonella (Lep.: Tortricidae) was researched in laboratory. 596 soil samples were taken from the apple orchards of Çanakkale and its counties in June 2009. Entomopathogenic nematodes were obtained from the soil samples by using host insect. Last instar of Galleria mellonella (Lep.: Pyralidae) larvae were used as host insect. 57 entomopathogenic nematode isolates recovered from 596 soil samples. Some morphological characters of entomopathogenic nematodes were determined and based on morphometrics data, nematode species were identified. 25 isolates were identified as Steinernema feltiae and 32 isolates were identified as Heterorhabditis bacteriophora of 57 recovered isolates.The study that aimed to determine the effectiveness of entomopathogenic nematodes isolated from the soil samples of apple orchards in Çanakkale and its counties were conducted as 12 repetitions. Four temperature (10, 15, 20 and 25 oC) and three application dose (100, 200 and 400 IJ/larvae) were used and the study was ended at the end of 7th day. For the assays of effectiveness 7 S. feltiae and 7 H. bacteriophora isolates were used.The mortality in codling moth larvae was increase by high application doses of H. bacteriophora and S. feltiae at 10 oC. But the mortality caused by S. feltiae in codling moth larvae was found higher than the mortality caused by H. bacteriophora at lower temperatures. As a result the mortality in codling moth larvae was found high for both two species used in the study when the temperature increases.Key words: Steinernema feltiae, Heterorhabditis bacteriophora, Cydia pomonella, fauna, effectiveness.