Maksiller sinüs hacminin ve septum morfolojisinin angle sınıf I, II ve III iskeletsel ilişkiye sahip bireylerde üç boyutlu olarak değerlendirilmesi
Three dimensional evaluation of the volume and septum morphology of maxilary sinus in individuals with skeletal angle class I, II and III
Yazar: DEVRİM BİRİKEN SİPAHİ
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM ERÇALIK YALÇINKAYA
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Maksilla = Maxilla ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus ; Maloklüzyon = Malocclusion ; Paranazal sinüsler = Paranasal sinuses ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Amaç: Çalışmada üç farklı iskeletsel ilişkiye sahip bireylerin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntülerinde maksiller sinüslerin hacim ve septumlarının analiz ederek gruplararası değerlendirilmelerin yapılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: M.Ü. Dişhekimliği Fakültesi arşivinden seçilmiş, maksiller sinüslerinde kist ve/veya tümoral değişiklik olmayan, ortodontik tedavi görmemiş, tam dişli, 18-50 yaşları arasında 90 (47♀, 43♂) hastaya ait KIBT görüntülerinde (Planmeca Romexis®) sefalometrik analizle (NEMOCEPH Imaging 11.5) iskeletsel Angle Sınıf I, II, III ile normal, düşük ve yüksek dikey boyut grupları oluşturulmuştur. Maksiller sinüslerin hacimleri 3D Doctor (Able Software Corp, USA) yazılım programında ölçülmüş ve mevcut septumlar sagittal yönde ön, orta, arka olarak ve bukkopalatal, anteroposterior veya horizontal olarak ve ayrıca tam ve tam olmayan septumlar olarak sınıflandırılmış ve bulgular istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Maksiller sinüs hacmi erkeklerde (34.32±10.94 cm³) kadınlara göre (26.94±9.86 cm³) yüksek bulunmuştur (p< 0.001). Yaş grupları, Angle sınıflaması ve dikey boyuta göre değerlendirildiklerinde ise istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Sağ maksiller sinüste septum görülme sıklığı 18-30 yaş grubunda 31-50 yaş grubundan fazla (p<0.01) ve tam septum görülme oranı Angle Sınıf II' de Angle Sınıf III' e anlamlı şekilde yüksektir (p<0.05). Tüm bireylerde en sık orta bölgede (%41.8) ve bukkopalatal (%93.5) yönde septuma rastlanmıştır.                                                                                                                                                                  
Sonuç: Bu çalışmada üç farklı iskeletsel ilişkiye sahip bireylerin maksiller sinüs hacimleri arasında anlamlı farklılık görülmemekle birlikte tüm gruplarda erkeklerin maksiller sinüs hacimlari kadınlardan yüksek bulunmuştur. Sağ maksiller sinüste Angle Sınıf II'de daha sık görülen tam septum bu vakalardaki pre-operatif değerlendirmede önemli olabilir.
Anahtar kelimeler: KIBT, Maksiller sinüs, hacim, septum

Abstract:
Aim It was aimed to evaluate the volume and septum of maxillary sinuses of skletal Angle Class I, II, III individuals and to investigate the associations among these groups. 
Material and Method: CBCT images (Planmeca Romexis®) of 90 dentate patients (47 female, 43 male/18-50 year-old) were collected from the archive of Marmara University Faculty of Dentistry. These patients had not received any orthodontic treatment and no cyst or tumor was detected in their maxillary sinuses. After cephalometric analyses(NEMOCEPH 11.5), patients were grouped skletally(Angle Class I, II, III) and vertically (low, normal and high). Volumes of maxillary sinuses were analyzed by 3D Doctor programme (Able Software Corp, USA). When it was present, septum was classified according to location(anterior/middle/posterior), orientation (buccopalatal/anteroposterior/horizontal) and formation (complete/incomplete).   The data were evaluated statistically.
Results: Male had higher maxillary sinus volume (34.32±10.94 cm³) than female (26.94±9.86 cm³), (p<0.001). When the data were evaluated according to age groups, skletal classification and vertical angle, no statistically significant differences were found. Right septum was more frequent in 18-30 age group (p<0.01). Complete septum was frequently seen in Angle Class II than in Class III (p<0.05). The majority of septa were seen in middle (41.8 %) and buccopalatal (93.5 %) orientation. 
Conclusion: Difference of volumes of maxillary sinuses of three skletal groups were found to be insignificant. Males showed higher volumes in all groups. The right complete maxillary sinus septum in Angle Class II may show the importance of pre-operative evaluation in these cases. 
Key Words: CBCT, Maxillary sinus, Volumes, Septum