Hedonik faydanın kuşakların satın alma davranışına etkisi
The effect of hedonic benefit on the purchasing behaviour of generations
Yazar: BURCU ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET MURAT KÖSEOĞLU
Doğuş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Fayda = Utility ; Hedonik model = Hedonic model ; Hedonizm = Hedonism ; Kuşaklar = Generations ; Satın alma = Purchasing ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Tüketim = Consumption

Özet:
Bu çalışmanın amacı, hedonik faydanın kuşakların satın alma davranışına yani tüketime olan etkisini değerlendirmektir. Bunun yanı sıra, faydacı tüketimin de kuşakların üzerindeki tüketime olan etkisi ve faydacı tüketim ile hedonik tüketim davranışı arasındaki korelasyon da değerlendirilmek istenmiştir. Bu kapsamda, araştırmada literatürde de daha önce kullanılıp geçerlilik testleri yapılmış olan "Hedonik ve Faydacı Tüketim Davranışları Ölçeği" (HETD/FATD) kullanılmıştır. Hedonik tüketim davranışlarının etmenleri olarak hedonik etki, hedonik adaptasyon, edilgenlik durumu, dürtüsel eğilim ve kimlik yansıtma; faydacı tüketim davranışının etmenleri olarak da kontrol odaklılık ve hedef odaklılık baz alınmıştır.
Araştırmanın ideal örneklem boyutları ve kullanılması gereken optimal örneklem genişliğini X, Y ve Z kuşakları için ayrı ayrı tespit edebilmek için güç analizi uygulanmıştır. Toplamda 533 örneklem ile çalışılmış olup çalışmada kullanılan anketler online ve yüz yüze olarak iki farklı yöntemle uygulanmıştır. Örnekleme yöntemi olarak basit rastgele örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Anketlere ilişkin elde edilen veriler SPSS 20.0 (Statistics Programme for Social Sciences) programında, çalışma yapılan grupların kendi içindeki farkları belirlemek için Tek Faktör Varyans Analizi (ANOVA), iki grup arasındaki farkın belirlenmesi için "Bağımsız İki Grup Arası Farkların Testi'', değişkenler arasındaki ilişkinin gösterilmesi için Pearson Korelasyon analizi ve Frekans analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, hedonik tüketim davranışı ile faydacı tüketim davranışı arasında %99 güven seviyesinde negatif yönlü düşük dereceli anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bunun yanı sıra, Z kuşağının hedonik tüketim davranışı en fazla olan kuşak olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the effect of hedonic utility on the purchasing behavior of generations, namely consumption. In addition, the effect of utilitarian consumption on consumption over generations and the correlation between utilitarian consumption and hedonic consumption behavior were also evaluated. In this context, the "Hedonic and Utilitarian Consumption Behaviors Scale" (HETD/FATD), which has been used in the literature and has been validated before, was used in the study. Hedonic effect, hedonic adaptation, passivity status, impulsive tendency and identity projection as factors of hedonic consumption behaviors; Control-oriented and target-oriented are taken as basis as the factors of utilitarian consumption behavior.
Power analysis was applied to determine the ideal sample sizes of the research and the optimal sample size to be used for the X, Y and Z generations separately. A total of 533 samples were studied, and the questionnaires used in the study were applied in two different ways, online and face-to-face. Simple random sampling method was used as the sampling method. The data obtained from the questionnaires were used in SPSS 20.0 (Statistics Program for Social Sciences) program, Single Factor Analysis of Variance (ANOVA) to determine the differences within the study groups, "Test for Differences Between Two Independent Groups" to determine the difference between the two groups, Pearson Correlation analysis and Frequency analysis were used to show the relationship between the variables. According to the results of the research, a negative low-grade significant relationship was found between hedonic consumption behavior and utilitarian consumption behavior at the 99% confidence level. In addition, it has been determined that the Z generation is the generation with the highest hedonic consumption behavior.