Semiz-z?de Süleyman Rüşdî Efendi ve div?nı
Semiz-z?de Süleyman Rüşdî Efendi and his diwan
Yazar: KENAN SEMİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUVAFFAK EFLATUN
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Klasik Türk edebiyatı = Classical Turkish literature ; Semiz-zade Süleyman Rüşdi = Semiz-zade Süleyman Rüşdi ; Şiir = Poem

Özet:
Genel hatlarıyla XIX. yy divan şairlerinden olan Semiz-z?de Süleyman Rüşdî, Uşş?kî tarikatına mensuptur. İlk eğitimini mahalle mektebinde almıştır. Ardından Muhammed Zühdî adında bir uşş?kî şeyhinden dersler almış, olgunluk dönemine bu hocasının yanında erişmiştir. Hayatı hakkında oldukça derin bir çalışma yürüttüğümüz Rüşdî, tahminlerimize göre M. 1768 (H. 1181)'de doğmuş, M. 1855 (H. 1272) yılında da vefat etmiştir. Eğitim hayatına başladığı yıllardan itibaren sanata alaka duyan Rüşdî'nin bir divan eseri mevcuttur. Yaklaşık 4000 beyitten oluşan divanda 506 şiir bulunmaktadır. Uşş?kî Tarîkatının pîrlerini baştan sona sırasıyla sunan ?Silsile-i Tarîk-i Uşş?kî?, tıp ilmiyle alakalı ?Menafi'ün-n?s? isimli Nidaî Ankaravî tarafından istinsah edilen bir eseri vardır. Çalışmamızın muhteviyatını Rüşdî'nin divanı oluşturmaktadır.Çalışmamızın ilk bölümünde Semiz-z?de Süleyman Rüşdî'nin hayatı, edebi şahsiyeti ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise divanın şekil özelliklerine yer verilmiştir. Bu bölümde şairin 506 manzumesinin şekil, tür, vezin ve kafiye özellikleri belirlenmiş, bu bilgiler tablolarla daha somut hale getirilmiştir. Bununla şairin Klasik Türk Edebiyatı'ndaki yerinin tespitine çalışılmıştır. Üçüncü bölümde de divan, Osmanlı Türkçesi'nden günümüz Türkiye Türkçesine transkripsiyon harfleriyle aktarılmış, böylece okurun orijinal metine daha kolay vakıf olması amaçlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, Rüşdî Divanı, Semiz-z?de Süleyman Rüşdî, XIX. yüzyıl.

Abstract:
In general terms, Semiz-z?de Rüşdî Süleyman is one of the 19th century diwan poets. Rüşdî, who is the member of the Uşş?kî sect, got his first education in a local primary school. After that, he started to get his education from Muhammed Zühdî ,an Uşş?kî sheikh ,and reached his maturity near his teacher. According to our guesses ,Rüşdî ,that we have serious academic researches ,born in M. 1768 (H. 1181) and passed away in M. 1855 (H. 1272) . There is a diwan work of Rüşdî ,who had a deep interest in art since he had started his education life. There are 506 poets in his diwan which contains 4000 couplets. The ?Silsile-i Tarîk-i Uşş?kî?, that presents all the patriarches of the Uşş?kî Sect , contains this diwan work named ?Menafi?ün-n?s? that is about medicine and is written by Nidaî Ankaravî. Therefore, in this study we will try to work on the Diwan of Rüşdî.In the first section of our study, it is given general information about Semiz-z?de Süleyman Rüşdî `s life, his literary identity, and about his works. In the second section of the study ,however, it is examined the feature of the structure of his diwan. In this section, his 506 poetries are identified with respect to their shapes, structures, type, prosodies , and rhymes. And these data are made much more tangible with the help of our graphs. By this way, it is tried to find out about the place of the poet ,in Turkish Classic Literature. In the third section ,the Diwan is transformed from Ottoman Turkish to today`s Turkish language by using transcription letters ,so that it is aimed a better understanding of the readers about the original text.Key Words: Turkish Classic Literature, the Diwan of Rüşdî, Semiz-z?de Süleyman Rüşdî ,19th century