Konut kariyerini etkileyen faktörler ve konut talebini açıklamaya yönelik kavramsal bir model
Factors affecting housing career and a conceptual model aiming at explaining housing demand
Yazar: EBRU KARAHAN
Danışman: PROF. DR. A. ŞULE ÖZÜEKREN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Konut çalışmaları, sosyal, ekonomik, politik, demografik bağlamda birbirleri ile etkileşim içinde olan farklı konu alanlarını içermektedir. Konut talebinin açıklanmaya çalışılmasında konut kariyeri kavramını kullanarak konuya yaklaşılması, kavramın çok boyutluluğu açısından tercih edilmiştir. Hane halkı kaynakları, kaynaklara ulaşım, organizasyon ve kurumlar, konut mülkiyeti, konutların fiziksel durumu gibi konuları içinde barındıran kavram, hane halkı hareketliliği ve hane halkı yaşam döngüsü arasında bir ilişki kurmaya yardımcıdır. Farklı hane halklarının yaşamlarının farklı dönemlerindeki konut taleplerini incelemede ve anlamada yol göstericidir. Bu çalışmada hanehalkı ve konut pazarı dinamiklerinin bütünleşik modelini geliştirerek, konut talebinin nasıl yönlendiği ve değiştiğinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Model, kentsel alan içinde hanehalkı ve nüfus dinamikleri, ekonomik ve politik gelişmeler, konut talebi davranışı, konut hareketliliği ve hane halklarının konut kariyerleri değişimini bir bütün olarak ele almayı amaçlamaktadır. Bu amaçla kapsamlı bir literatür araştırması ve İstanbul ili çerçevesinde bir alan çalışması yapılmıştır. Alan araştırmasında, nitel araştırma yöntemlerinden derinlemesine görüşme tekniği ve görüşme formu yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırma sonucu oluşturulan genel temalar ve önermeler yardımı ile model geliştirilmiştir. Analiz sonucunda ortaya konan bulgular, hane halklarını etkileyen faktörler göz önüne alındığında, çevre, toplumsal, mekânsal bağlamlarla birlikte aileye ve kişiye özgü özelliklerin ve yaşam biçiminin iç içe geçtiğini göstermektedir. Bulguların bir kısmı literatür ile uyum içindeyken bir kısmı literatürde yer alan bulguları desteklememektedir. Bunun yanında alan çalışmasından çıkan ve literatürde yer almayan bulgulara da ulaşılmıştır.

Abstract:
Housing studies include different areas which are integrated each other in social, politic, economic and demographic contexts. In explaining housing demand `housing career? term was chosen as it is a multidimensional concept. The concept which enables to connect mobility and life-cycle of households also includes topics such as resources, access to resources, organizations, housing tenure, physical situation of the dwellings, and location. It helps to understand and analyse housing demand of different households at different life-cycle stages. In this study, the objective is to find how housing demand is changed and directed by developing an integrated and interdisciplinary model of households and housing market dynamics. The model aims to deal with household dynamics in an urban area by taking into consideration economic, political and social developments, housing demand behaviours simultaneously. To this end, a comprehensive literature review was carried out, and a field study was performed within Istanbul. The field study was built on qualitative research approach. The model was developed with the help of the general themes and hypothesises which were formed according to research. The findings of the research show that the characteristic of the person, family life-cycle and social, spatial contexts are integrated with each other. While some of the findings of the research are in accordance with the findings of housing literature some are not. Further more it was found that some findings do not exist in the existing literature.