Gelişmekte olan ülkelerde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının çevre üzerinde etkisi: Kirlilik sığınağı hipotezi çerçevesinde analizi
The effect of foreign direct investment on environment in developing countries: Analysis within the framework of pollution haven hypothesis
Yazar: İSMAİL TAMBOĞA
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT DARICI
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Gelişmekte olan piyasalar = Emerging markets ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Kirlilik sığınakları hipotezi = Pollution haven hypothesis ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Yatırımlar = Investments ; Çevre = Environment ; Çevresel etki = Environmental impact ; Çevresel etki değerlendirme = Environmental impact assesment

Özet:
Doğrudan yabancı sermaye yatırımları, istihdam ve milli geliri arttırması, ödemeler dengesini iyileştirmesi, sermaye, teknoloji ve yönetim becerisi transferi sağlaması açısında ev sahibi ülke için avantaj olarak görülmekte ve başta gelişmekte olan ülkeler olmak üzere pek çok ülkenin ilgisini çekmektedir. Ancak DYSY'ler sağladığı avantajların yanında ev sahibi ülke için birtakım sorunlar barındırabilmektedir. Bu sorunların başında bazı doğrudan yabancı yatırımların çevre üzerinde oluşturabileceği olumsuz etki gelmektedir. Buna göre kirli endüstriler, yabancı yatırımlar kanalıyla çevresel değerleri göz ardı eden ülkelere yönlendirilmekte ve ev sahibi ülkenin çevresel kalitesini bozucu etki oluşturmaktadır. DYSY'lerin çevre üzerinde yarattığı bu etki iktisat literatüründe 'Kirlilik Sığınağı Hipotezi' olarak adlandırılmakta, geçerliliği güncel çalışmalar ile tartışılmaktadır.
    Bu çalışma, gelişmekte olan ülkelere gerçekleştirilen DYSY'lerin çevre üzerinde yarattığı etkiyi Kirlilik Sığınağı Hipotezi kapsamında araştırmayı amaçlamıştır. Bu doğrultuda çalışmada, en çok DYSY girişi sağlayan 20 ülke, 1990-2014 yıllarına ait veriler kullanılarak panel eşbütünleşme yöntemiyle analiz edilmiştir. Analizin sonucunda DYSY'lerin çevre kirliliği üzerinde anlamlı ve pozitif etkiye sahip olduğu tespit edilmiş ve KSH'yi destekleyici bulgulara ulaşılmıştır. Ayrıca imalat sanayinin GSYH içinde payının ve enerji tüketimin artmasının çevreyi tahrip edici etki oluşturduğu gözlenmiştir.
   Anahtar Kelimeler: Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Çevre Kirliliği, Kirlilik Sığınağı Hipotezi, Panel Veri Analizi

Abstract:
Foreign direct investment (FDI) is accepted as an advantage for the host country in terms of increasing employment and national income, improving the balance of payments, transfer of capital, technology and management skills, and attracting the attention of many countries, especially developing countries. However, the FDIs may have some disadvantages for the host country as well as the mentioned advantages. The paramount of these problems to host countries, some of the investments may have a negative impact on the environment. Accordingly, dirty industries are directed to countries that disregard environmental values through foreign investments and have a detrimental effect on the environmental quality of the host country. This effect created by FDIs on the environment is called as 'Pollution Haven Hypothesis' in the economic literature and its validity has been discussed with the current economic studies.
    The aim of this study is to investigate the impact of the FDIs in developing countries on the environment within the scope of Pollution Haven Hypothesis. In this direction, 20 countries that provide the most net inflow of FDI were analyzed by panel cointegration method using the data from 1990-2014 period. As a result of the analysis, it's found that FDIs had a significant and positive effect on environmental pollution and obtanined supportive evidence of PHH. In addition, it was observed that the increase in share of the manufacturing industry in GDP and energy consumption had a destructive effect on the environment.
    Keywords: Foreign Direct Investment, Environmental Pollution, Pollution Haven Hypothesis, Panel Data Analysis