Allojenik kök hücre nakli yapılan malign ve nonmalign hastalığa sahip çocuklarda transplant ilişkili trombotik mikroanjiopati
Transplant-associated thrombotic microangiopathy in children with malign and non-malign diseases after allogeneic stem cell transplantation
Yazar: FATİH ERBEY
Danışman: PROF. DR. ATİLA TANYELİ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Onkolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2008
Konu: Onkoloji = Oncology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Transplant ilişkili trombotik mikroanjiopati, hematopoetik kök hücre nakli sonrası morbidite ve mortalite açısından oldukça can sıkıcı bir komplikasyon olarak karşımıza çıkmaktadır. Olayı endotel hasarının başlattığına inanılmakla birlikte patogenez tam olarak bilinmemektedir. 2007 yılında tanı kriterleri açısından fikir birliği sağlanmasına rağmen, özellikle tedavi konusunda henüz bir fikir birliği bulunmamaktadır. Son yıllarda transplant hekimleri tarafından bu klinik komplikasyon daha fazla akıllara gelmekle birlikte, henüz yeterli prospektif, çok merkezli ve geniş olgu serilerinin yer aldığı çalışmalar bulunmamaktadır. Bu amaçla bizde öncelikle geriye dönük olarak, Ocak 2006 ? Haziran 2008 yılları arasında, Çukurova Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi Çocuk Kök Hücre Nakil Ünitelerindeki, transplant ilişkili trombotik mikroanjiopati sıklığını, mortalite oranlarını ve risk faktörlerini saptamayı amaçladık.Gereç ve Yöntem: Çalışmaya toplam 50 transplantasyon olgusu alındı. Olguların dosyaları geriye dönük olarak incelendi. Kök hücre kaynağı olarak periferik kan ve kemik iliği kullanıldı. Transplant ilişkili trombotik mikroanjiopati tanısı 2007 yılında, Uluslar arası Çalışma Grubu'nun belirlediği tanı kriterlerine göre konuldu.Bulgular: Olguların 27 (% 54)'si erkek, 23 (% 46)'ü kız idi. Hastaların yaşı 3 ay?18 yaş arasında değişmekte olup, ortalama 8.54 ± 5.06 yaş idi. Hastaların 13 (% 26)'ü malign, 37 (% 74)'si non-malign hastalığa sahipti. Hazırlık rejimi olarak; 29 (% 58) vakada miyeloablatif, 21 (% 42) vakada non-miyeloablatif rejim kullanıldı. Kök hücre kaynağı olarak; 32 (% 64) hastada kemik iliği, 18 (% 36) hastada ise periferik kan kullanıldı. 46 (% 92) hasta da HLA doku uyumu tam iken, 4 (% 8) hastada HLA doku grubu açısından bir antijen uyumsuzluğu mevcuttu. Donörlerin 35 (% 70)'i kardeş, 15 (% 30)'i ise anne-baba ya da birinci derece akraba idi. Akraba dışı verici yoktu. Transplant ilişkili trombotik mikroanjiopati, 50 vakanın 3 (% 6)'ünde görüldü. Trombotik mikroanjiopati ortalama başlangıç zamanı +43 gün idi. Trombotik mikroanjiopati gelişen hastalardaki mortalite oranı ise % 33,3 olarak saptandı. Kök hücre kaynağı olarak periferik kan kullanılan 18 olgunun 3'ünde trombotik mikroanjiopati saptanırken, kemik iliği kullanılan 32 olgunun hiçbirinde trombotik mikroanjiopati görülmedi (p<0,05).Sonuç: Çalışmamızda, kök hücre kaynağı olarak periferik kan kullanımının trombotik mikroanjiopati için bir risk faktörü olduğu saptanırken (p<0,05), malign hastalığa sahip olma, kız cinsiyet, nonmiyeloablatif hazırlama rejimi, yüksek doz busulfan, HLA doku grubunun tam uyumlu olmaması, siklosporin kullanımı, akut GVHH varlığı ve herhangi bir enfeksiyon varlığı gibi risk faktörleri ile trombotik mikroanjiopati arasında bir ilişki saptanamadı (p>0,05).

Abstract:
Purpose: Transplant-associated thrombotic microangiopathy is a bothersome complication in terms of morbidity and mortality after allogeneic stem cell transplantation. It is believed that the endothelial injury causes to thrombotic microangiopathy, but the pathogenesis is not known completely. In 2007, Although diagnostic criteria can be obtained, there is no concurrence for the treatment particularly. Even though thrombotic microangiopathy is considered by transplantation physician recently, adequate prospective multi-center studies and broad serial cases are not presented yet. We aimed to report transplant-associated thrombotic microangiopathy insidence, mortality rates and risk factors prospectively between January 2006 and June 2008 in Çukurova and Hacettepe University pediatric stem cell transplantation units.Material and Methods: Fifty transplantation cases were included in our study. Patients? data were analysed retrospectively. Peripheral blood and bone marrow were used as a source of stem cell. The Diagnosis of transplant-associated thrombotic microangiopathy was done according to the reports of International Working Group in 2007.Results: Of these patients were 27 (54%) male and 23 (46%) female. Patients were aged between 3 months and 18 years (mean 8.54 ± 5.06). The patients with malign and non-malign disaeses were 13 (26%) and 37 (74%), respectively. Myeloablative and non-myeloablative conditioning regimens were used in 29 (58%) and 21 (%42 ) patients, respectively. Bone marrow in 32 (64%) and peripheral blood in 18 (36%) were applied as the stem cell sources. While 46 (92%) of patients were HLA full-matched, 4 (8%) were HLA mis-matched. 35 (70%) of donors were sibling and 15 (30%) of whom were parents and first degree relatives. There is not any unrelated donors. Transplant-associated thrombotic microangiopathy was seen in 3 of 50 cases (6%). The mean beginning time and mortality rate of thrombotic microangiopathy was on day 43 and 33,3 %, respectively. While thrombotic microangiopathy was recorded in 3 of 18 patients given peripheral blood, non of 32 patients given bone marrow thrombotic microangiopathy was seen. (p<0,05).Coclusion: In our study, peripheral blood is a risk factor for thrombotic microangiopathy as the source of stem cell (p<0.05). There was no relationship between thrombotic microangiopathy and risk factors such as gender of girl, non-myeloablative conditioning regimen, high dose busulphan, mis-matched HLA type, cyclosporin using, the presence of malign disease, infection and acute GVHD (p>0,05).