Lise öğrencilerinin öznel akademik iyi oluşlarının akademik erteleme ve akademik beklentilere ilişkin stres bağlamında incelenmesi
Examining of high school students' subjective academic well being in the context of academic procrastination and academic expectations related-stress
Yazar: BAHADIR ŞAHİN KAMAS
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA PAMUK
Selçuk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinin öznel akademik iyi oluşlarını, akademik erteleme ve akademik beklentilere ilişkin stres bağlamında incelemektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Belirtilen amaç doğrultusunda, 2023-2024 eğitim-öğretim döneminde Konya ilinde farklı lise türlerine devam etmekte olan 666 öğrenciye kişisel bilgi formu, öznel akademik iyi oluş ölçeği, akademik erteleme ölçeği ve akademik beklentilere ilişkin stres envanteri uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; lise öğrencilerinin akademik beklentilere ilişkin stres ve alt boyutları olan aile/öğretmen beklentileri ile kendine ilişkin beklentilere ilişkin stres puan ortalamalarının cinsiyet ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaşmasının yanı sıra lise öğrencilerinin kendine ilişkin beklentiler alt boyutunun puan ortalamaları anne ve baba eğitim düzeylerine göre de anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Diğer yandan lise öğrencilerinin akademik erteleme puan ortalamalarının sınıf düzeyine ve okul türüne göre de anlamlı düzeyde farklılaştığı bulunmuştur. Öznel akademik iyi oluş akademik ertelemeyle orta düzeyde ve negatif yönde anlamlı bir ilişkiye sahipken aile/öğretmen beklentilerine ilişkin stres alt boyutu ve akademik beklentilere ilişkin stresle düşük düzeyde ve pozitif yönde anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu bulunmuştur.  Ayrıca akademik erteleme ile aile/öğretmen beklentilerine ilişkin stres alt boyutu arasında düşük düzeyde ve negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu da bulunmuştur. Son olarak çoklu regresyon analizi sonucuna göre ise, öznel akademik iyi oluşu, akademik erteleme anlamlı düzeyde yordarken; aile/öğretmen beklentileri ile kendine ilişkin beklentilere ilişkin stresin anlamlı düzeyde yordamadığı bulunmuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda tartışma yapılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to examine high school students' subjective academic well-being in the context of academic procrastination and stress related to academic expectations. The study was conducted using a relational screening model. To achieve this goal, during the 2023-2024 academic year, a personal information form, a subjective academic well-being scale, an academic procrastination scale, and a stress inventory related to academic expectations were administered to 666 students attending various high school types in Konya province. According to the results, there are significant differences in high school students' stress scores related to academic expectations and its sub-dimensions, such as family/teacher expectations and self-expectations, based on gender and school type. Additionally, students' self-expectations scores differ significantly based on their parents' educational levels. Moreover, significant differences in academic procrastination scores were found according to grade level and school type. Subjective academic well-being was found to have a moderate, negative significant relationship with academic procrastination, and a low, positive significant relationship with stress related to family/teacher expectations and academic expectations. There was also a low, negative significant relationship between academic procrastination and stress related to family/teacher expectations. Finally, the multiple regression analysis indicated that subjective academic well-being significantly predicts academic procrastination, while stress related to family/teacher expectations and self-expectations does not significantly predict it. The findings are discussed, and recommendations are provided.