Gypsophila nodiflora'da kültür tiplerinin in vitro kök oluşumları üzerine etkisi
Effect of culture types on in vitro root formation of Gypsophila nodiflora
Yazar: MELİKE DİNÇER ÖZULUS
Danışman: PROF. DR. AYNUR GÜREL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik Ana Bilim Dalı / Biyomühendislik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering

Özet:
Bu çalışma kapsamında, Gypsophila nodiflora türünün in vitro koşullarda çeşitli bitki büyüme düzenleyicileri içeren farklı besin ortamlarında düşük köklenme frekansının iyileştirilmesi ve kök eksplantları kullanılarak in vitro'da farklı tipte yarı katı besin ortamlarında, erlenlerde ve RITA® biyoreaktörlerinde kurulan sıvı kültürlerde biyokütle oranının arttırılması amaçlanmıştır.
Gypsophila nodiflora türünün in vitro koşullarda muhafaza edilen sürgün eksplantlarının köklenme durumları altı temel besin ortamı (MS, WPM, MH3, ZMH3, Gamborg B5 ve 1/2 Gamborg B5) arasında test edilmiş, %42,22 köklenme yüzdesi ve düşük hiperhidrisiti yüzdesiyle (%2.42), ZMH3 besin ortamının en uygun ortam olduğu belirlenmiştir. Faklı konsantrasyonlarda (0, 0.25, 0.5 ve 1 mg/L) çeşitli oksin tipleri olarak Indol 3-Asetik Asit (IAA), 1-Naftalenasetik Asit (NAA), Indol 3-Bütirik Asit (IBA) ve 2,4-Diklorofenoksiasetik Asit (2,4-D)'in ele alındığı ZMH3 besin ortamında, 0.25 mg/L IAA içeren besin ortamında en yüksek taze kök biyokütlesi (2293.3 mg) elde edilmiştir. Yarı katı ve sıvı besin ortamlarında başlangıç kök miktarının (500, 1000, 1500 ve 2000 mg) kök ağırlığının artışına etkisine incelendiğinde, 8 hafta sonunda yarı katı besin ortamında en yüksek taze kök biyokütlesi (6070.0 mg) 2000 mg başlangıç kök miktarı içeren besin ortamında, erlenlerde sıvı besin ortamında ise en yüksek taze kök biyokütlesi (5300.0 mg) 500 mg başlangıç kök miktarı içeren ortamdan elde edilmiştir. Sıvı besin ortamında kuru ağırlığa göre en yüksek büyüme oranı 5.94 mgdw/mgdw ile 500 mg kök içeren besin ortamında gerçeklemiştir.
Gypsophila nodiflora türünde kök eksplantları ile oluşturulan kök kültüründe, geçici daldırma sistemine dayalı RITA® biyoreaktörleri ilk kez kullanılmıştır. İçeriğinde 0.25 mg IAA ve 20 g/L sükroz bulunan ZMH3 sıvı besin ortamında farklı daldırma süreleri uygulanmış ancak kök büyümesinde herhangi bir artış gerçekleşmemiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to improve the low rooting frequency in different nutrient media containing various plant growth regulators in vitro conditions of Gypsophila nodiflora and to increase the biomass rate by establishing in different types of semi-solid media, liquid cultures as used erlenmayer flask and RITA® bioreactors, using in vitro root explants. 
The rooting status of the Gypsophila nodiflora shoot explants in the in vitro conditions was tested between six basic nutrient media (MS, WPM, MH3, ZMH3, Gamborg B5 and 1/2 Gamborg B5) and ZMH3 nutrient medium was determined to be the most suitable medium, 42.22 % with rooting percentage and low percentage of hyperhydricity (2,42 %). Different concentrations (0, 0.25, 0.5 and 1 mg/L) as auxin types Indol 3-Acetic Acid (IAA), 1-Naphthalenoic Acid (NAA), Indole 3-Butyric Acid (IBA) and 2,4-Dichlorophenoxyacetic Acid (2.4-D) was used in the ZMH3 nutrient medium, and the highest fresh root biomass (2293.3 mg) was obtained in ZMH3 nutrient semisolid medium containing 0.25 mg/L IAA. When the effect of initial root amount (500, 1000, 1500 and 2000 mg) on the increase of root weight in semi-solid and liquid nutrient media were examined, the highest fresh root biomass (6070.0 mg) in the semisolid nutrient medium at the end of 8 weeks, the nutrient medium containing the initial root amount of 2000 mg the highest fresh root biomass in the liquid nutrient medium (5300, 0 mg) in the erlenmayer flasks was obtained from the medium containing 500 mg starting root amount. According to dry weight, the highest growth ratio with 5.94, in liquid nutrient medium was realized in nutrient medium containing 500 mg adventitious root.
RITA® bioreactors based on temporary immersion system were used for the first time in the root culture of the root explants of Gypsophila nodiflora. ZMH3 contained 0.25 mg/L of IAA and 20 g/L sucrose with different immersion times were applied in the liquid nutrient medium, but any increase was not occured in the root growth.