Yoğun bakım ünitesinde deliryum insidansı ve risk faktörleri
Incidence of delirium in the intensive care unit and risk factors
Yazar: İLKNUR ŞEKER
Danışman: PROF. DR. MURAT SUNGUR
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Geriatri = Geriatrics

Özet:
ÖZET Giriş: Deliryum, yoğun bakım ortamında yüksek insidansa sahip; bilişsel işlevlerde, dikkatte ve bilinçte değişiklik, artmış ya da azalmış psikomotor aktivite ve uyku-uyanıklık döngüsünde düzensizlik ile karakterize nörodavranışsal bir sendromdur. Yoğun bakım ünitelerinde deliryum taraması için ''Yoğun Bakım Ünitesinde Konfüzyon Değerlendirme Ölçeği (Confussion Assesment Method for the Intensive Care Unit, CAM-ICU) kullanılması önerilmektedir.
Amaç: Deliryumun yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda CAM-ICU ölçeği ile değerlendirilerek; insidansının ve risk faktörlerinin saptanması çalışmanın birincil amacıdır. Hastaların klinik ve epidemiyolojik özelliklerinin kayıt altına alınarak deliryumlu hastanın yoğun bakım ünitesinde sonlanımı ve deliryumun morbidite ve mortaliteye etkisinin ortaya konulması ikincil amacıdır.
Gereç ve Yöntem: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinde takip edilen, 18 yaşından büyük, RASS≥-3 ve GKS>7 olup sözlü uyarıya yanıt veren 128 hasta çalışmaya alındı. Hastalara CAM-ICU pozitif saptanana dek ölçek günlük olarak uygulandı. Hastalar yoğun bakımdan ayrılana kadar klinik takiplerine devam edildi. Hastaların demografik özellikleri, tıbbi öyküleri ve işlemleri, laboratuar değerleri, yatış süreleri, taburcu veya eksitus durumları kaydedilerek olası risk faktörlerinin deliryum üzerine etkisi araştırıldı.
Bulgular: Hastalara ortanca 3 kez (IQR 2-5) CAM-ICU yapılarak; 128 hastadan 27'sinde (%21,1) yatışının 2. gününde (IQR 1-4) deliryum tespit edildi. Hastaların ortanca yaşı 66 (IQR 53-75) olup %58,6'sını (n:75) erkekler oluşturdu. Deliryum gelişenlerin ortanca yaşı 70 (IQR 62-78) ve gelişmeyenlerin 65 (IQR 49-75) olarak kaydedildi (p=0,055). Cinsiyet, yoğun bakıma primer yatış nedeni, solunum destek ihtiyacı, komorbidite, operasyon durumu, izolasyon varlığı, işitme cihazı ve gözlük kullanımı, girişimsel işlem varlığı, entübasyon günü ve süresi, vazopressör ihtiyacı, yoğun bakım öncesi yatış öyküsü deliryumu olan ve olmayanlar arasında benzer izlendi. İleri yaş, kısıtlanma uygulanması, yatışında düşük GKS, yüksek APACHE II ve SOFA değerlerinin olması, ziyaret edilmeme, uykusuzluk, yatışında yüksek troponin ve pro-BNP değerleri, malignite veya
ix
akciğer hastalığına sahip olmak risk faktörü olarak gösterildi. Deliryum gelişen hastaların yoğun bakımda daha uzun süre kaldığı ve daha mortal seyrettiği görüldü.
Sonuç: Elde edilen bulgularla yoğun bakımda deliryum insidansı ve gelişiminde rol alan risk faktörleri tespit edildi. Deliryum yoğun bakımda kalış süresini uzatmakta ve mortaliteyi arttırmaktadır. Deliryum insidansını azaltmak için yoğun bakımlarda hastalar CAM-ICU ile rutin taranarak etkili olduğu gösterilen bu risk faktörleri tanınmalı ve önlemleri alınmalıdır.
Anahtar kelimeler: CAM-ICU, deliryum, yoğun bakım ünitesi

Abstract:
Introduction: Delirium is a neurobehavioral syndrome characterized by alterations in cognitive functions, attention and consciousness, along with increased or decreased psychomotor activity and irregularities in the sleep-wake cycle. It has a high incidence in the intensive care units. The use of the Confusion Assessment Method for the Intensive Care Unit (CAM-ICU) is recommended for delirium Screening in intensive care units.
Aim: The primary aim of this study is to determine the incidence and risk factors of delirium in patients admitted to the intensive care unit using CAM-ICU scale. The secondary aim is to record the clinical and epidemiological characteristics of patients, assess the outcome of delirious patients in the intensive care unit and establish the impact of delirium on morbidity and mortality
Materials and Methods: A total of 128 patients aged 18 and older, with a Richmond Agitation- Sedation Scale (RAAS) score ≥-3 and Glasgow Coma Scale (GCS) score >7 who responded to verbal stimuli, were included in the study. All patients were followed in the Internal Medicine İntensive Care Unit of Erciyes University Faculty of Medicine. The CAM-ICU scale was applied daily to patients until a positive result was obtained or until they were discharged from the intensive care unit. Clinical follow-up continued until the patients were discharged from the intensive care unit. Demographic characteristics, medical histories, procedures, laboratory values, length of stay, discharge or exitus status and potential risk factors affecting delirium were recorded.
Results: The study involved the application of the CAM-ICU scale to patients an average of 3 times (IQR 2-5) with delirium detected in 27 (%21,1) out of 128 patients on the 2nd day (IQR 1-4) of their hospitalization. The median age of the patients was 66 (IQR 53-75) with %58,6 (n=75) being male. The median age of those who developed delirium was 70 (IQR 62-78) while it was 65 (IQR 49-75) for those who dıd not develop delirium (p=0,055). There were similar findings between genders, reasons for admission to the intensive care unit, need for respiratory support, comorbidities, surgical status, isolation status, use of hearing aids and glasses, presence of interventional procedures, intubation
xi
day and duration, vasopressor requirement, and the pre-intensive care unit admission history of delirium. Advanced age, the implementation of restraints, low GCS at admission, high APACHE II and SOFA scores at admission, lack of visits, sleep deprivation, elevated levels of troponin and pro-BNP, and a history of malignancy or lung disease were identified as risk factors. Delirious patients were observed to have longer stays in the intensive care unit and a higher mortality rate.
Conclusion: The findings of this study identified risk factors involved in the incidence and development of delirium in the intensive care unit. Delirium prolongs the length of stay in the intensive care unit and increases mortality. In order to reduce the incidence of delirium, these identified risk factors, shown to be effective by routine screening with CAM-ICU, should be recognized and preventive measures should be taken in intensive care units.
Keywords: CAM-ICU, delirium, intensive care unit