Zeytin karasuyunun pilot ölçekli tesisler fiziko-kimyasal ve ileri arıtma yöntemleriyle arıtılabilirliğinin araştırılması
Treatment of olive oil mill wastewater with investigation using physicochemical and advanced methods in pilot plant scale
Yazar: GONCA KAYA
Danışman: PROF. DR. KADİR KESTİOĞLU
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Bölümü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Dünya zeytin üretiminin %65'i, zeytinyağı üretiminin %76'sı AB ülkeleri tarafından gerçekleştirilmektedir. Zeytin ve zeytinyağı üreten Avrupa Birliği'nin önemli üretici ülkeleri, İspanya, İtalya, Yunanistan ve Portekiz'dir. Zeytinyağı üretimi sırasında yan ürün olarak pirina ve karasu oluşmaktadır. Çok yüksek organik kirliliğe sahip olan karasuyun, alıcı ortamlara ve araziye gelişigüzel bırakılması önemli çevre sorunlarına neden olmaktadır. SKKY'nde 2 saatlik/24 saatlik kompozit karasu numunesi için deşarj kriterleri, KOİ için 250/230 mg/L, yağ-gres için 60/40 mg/L ve pH için 6-9 olmalıdır. Ancak zeytin ağaçlarında görülen periyodisite (var-yok yılı), yağhanelerin küçük ve dağınık olması, sezonluk üretim ve çok yoğun organik kirlilik nedeniyle, yönetmelikte bu kriterlerin klasik arıtma yöntemleriyle sağlanması çok zordur.Bu çalışmada, Bursa ilinde faaliyet gösteren Marmarabirlik Zeytinyağı Fabrikası'na kurulan pilot tesisten alınan karasu örneklerine, asit kraking ve fizikokimyasal arıtma uygulanmıştır. Daha sonra ultrafiltrasyon prosesinden geçirilen atıksuda ters osmoz ve GAC kullanılarak adsorpsiyon proseslerinin uygulanabilirliği araştırılmıştır. Son olarak karasuyun akım şeması oluşturulmuş ve atıksu arıtma tesisi boyutlandırılmıştır.Ham atıksuyun karakterizasyonu, pH=4.91, KOİ=128 g/L, AKM=36.3 g/L, yağ-gres=8.92 g/L, fenol=3.44 g/L olarak bulunmuştur. Karakterizasyonu belirlenen karasuda arıtılabilirlik çalışmaları yapılmıştır. Adsorpsiyonla yapılan arıtılabilirlik çalışmaları sonucunda adsorplama kapasite değeri, Q0=434.28 mg KOİ/g GAC olarak bulunmuştur. Ters osmoz prosesleriyle karasuda %93 oranında giderme verimi sağlanmıştır.Sonuç olarak zeytinyağı endüstrisi atıksularının sırasıyla asit kraking, fizikokimyasal arıtma, ultrafiltrasyon proseslerinden geçirildikten sonra ters osmoz veya adsorpsiyon prosesleriyle arıtılabileceği tespit edilmiştir.

Abstract:
EU countries realize 65% percent of the world?s olive production, and 76% of olive oil production. The important producer countries of EU, which produce olives and olive oil, are Spain, Italy, Greece and Portugal. Olive oil cake and black water are produced as side products during olive oil production. Releasing black water, which has a very high organic contamination load, in aqueous environments haphazardly causes important environmental problems. According to regulation for 2 hour/24 hour composite black water must be reduced 250/230 mg/L COD, 60/40 mg/L oil-grease, 6-9 pH before discharging it to recipient environment. However, because of the periodicity (good and bad years), smallness and scarcity of factories, a short campaign period and a very intense organic contamination load, it is almost impossible to meet this condition with the classical methods of treatment.In this study, first of all it is carried out acid-cracking experiment on black water which is taken Marmarabirlik Olive Oil Factory in Bursa. Then it is made physicochemical treatment, ultrafiltration and reverse osmos or adsorption process, it is searched that the suitability, using activated carbon on wastewater. After that flow diagram of black water is prepared and treatment plant is designed.The characterization of raw wastewater, pH=4.91, COD=128 g/L, TSS=36.3 g/L, oil-grease=8.92 g/L, phenol=3.44 g/L is found. After the defination of characterization is made treatability studies. The adsorption capasity is found Q0=434.28 mg COD/g GAC by the result of adsorption process. The removal efficiency is obtained 93% in reverse osmos process.The result of this study, it is determined that wastewater of olive oil industry can be treated by reverse osmos or the adsorption process after acid-cracking, physicochemical treatment and ultrafiltration.