Fasulyede kısıtlı sulama koşullarında absisik asit ve arbüsküler mikorizal fungus uygulamalarının, fasulye (Phaseolus vulgaris L.) kömür çürüklüğü hastalığı (Macrophomina phaseolina) (Tassi) goid. ve bazı verim unsurlarına etkisi
The effects of abscisic acid and arbuscular mycorrhizal fungus (AMF) applications on bean coal rot disease (Macrophomina phaseolina) (Tassi) goid. and some yield components in limited irrigation conditions in beans (Phaseolus vulgaris L.)
Yazar: ALİ VURAL
Danışman: PROF. DR. SEMRA DEMİR ; DOÇ. DR. ÇEKNAS ERDİNÇ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Fitopatoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Absisik asit = Abscisic acid ; Fasulye = Bean ; Macrophomina phaseolina = Macrophomina phaseolina ; Mantarlar = Fungi ; Sulama = Irrigation

Özet:
Bu çalışmada, kısıtlı sulama koşullarında Arbusküler Mikorizal Fungus (AMF) ve absisik asit (ABA) uygulamalarının fasulye bitkisinde, kömür çürüklüğü hastalığına (Macrophomina phaseolina) ve bazı verim unsurlarına etkisi araştırılmıştır. Çalışmada mikorhizal uyumu en iyi olan Gina taze fasulye çeşidi kullanılmıştır. 1, 5, 10 ve 20 µM ABA dozları arasında in vitro ve in vivo'da hastalık ve AMF gelişimine etkileri açısından en uygun dozun 5 µM olduğu belirlenmiştir. Çalışmada uygun kısıtlı sulama dozunu belirlemek için de AMF ve 5 µM ABA uygulanmış fasulye bitkilerine 4 farklı sulama uygulaması (% 25, % 50 ve % 75 kısıtlı su, % 100 (Normal Sulama) yapılmıştır. Deneme sonucunda, bitki gelişimi, hastalık şiddeti, kuraklık, toplam klorofil ve AMF gelişimi açısından  % 50 su kısıtının oluşturulacak olan su noksanlığı stresi için en uygun sulama seviyesi olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın son aşamasında, % 50 kısıtlı sulama, AMF ve 5 µM ABA'nın uygulandığı fasulye bitkileri örtü altında yetiştirilerek, bitki gelişimi, verim/ verim unsurları, kuraklık, toplam antioksidan, fenol ve klorofil içeriği, ABA içeriği, antioksidatif enzimler, besin elementi içeriği, hastalık şiddeti ve baskılanma oranı ve AMF gelişim parametreleri açısından değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, AMF'nin genel olarak tek veya stres faktörleri (kısıtlı su ve hastalık) ile beraber olduğu uygulamalarda bitki gelişimi, verim ve verim unsurları, besin elementlerinin alımı ve hastalığın baskılanmasında olumlu etki gösterdiği ve ABA içeriğini arttırdığı belirlenmiştir. Ayrıca, stres faktörlerinin uygulandığı uygulamalarda toplam fenol, antioksidan, lipit peroksidasyonu (MDA) ve antioksidatif enzim içeriklerinin de kontrol uygulamasına göre arttığı belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the effects of Arbuscular Mycorrhizal Fungus (AMF) and abscisic acid (ABA) applications on coal rot disease (Macrophomin phaseolina) and some yield factors in bean plants under limited irrigation conditions were investigated. Gina fresh bean variety with the best mycorrhizal compatibility was used. Among 1, 5, 10 and 20 µM ABA doses, the most appropriate dose was determined to be 5 µM in terms of its effects on disease and AMF development in vitro and in vivo. In order to determine the appropriate restricted irrigation dose in the study, 4 different irrigation applications (25%, 50% and 75% limited water, 100% ) were applied to bean plants treated with AMF and 5 µM ABA. Pant growth, disease severity, drought determined that the most appropriate dose in terms of total chlorophyll and AMF development was 50 % limited water application. For the water deficit stress to be subjected, 50 % limited water application was the most appropriate dose in terms of plant growth, disease severity, drought, total chlorophyll and AMF. 50 % limited irrigation, AMF and 5 µM ABA applied to bean plants were grown in greenhouse, plant growth, yield/yield factors, drought, total antioxidant, phenol and chlorophyll content, ABA content, antioxidative enzymes, nutrient elements, disease suppression and AMF were evaluated. AMF has a positive effect on plant growth, yield and yield elements, intake of nutrients and suppression of disease, and ABA content increases in applications where AMF is generally single or together with stress factors. In addition, it was determined that the total phenol, antioxidant, lipid peroxidation (MDA) and antioxidant enzyme contents increased in the applications where stress factors were applied compared to the control.

Keywords: Abscisic acid (ABA), Arbuscular mycorrhizal fungus (AMF), Bean, Limited water, Macrophomina phaseolina.