0-6 aylık bebeği olan annelerin emzirmeye yönelik tutumları ve ilişkili faktörler
Attitudes of mothers with 0-6 months old babies towards breastfeeding and related factors
Yazar: SELİN NUR ALTUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK ÖCALAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Bu araştırmada 0-6 aylık bebeği olan annelerin emzirmeye yönelik tutumları ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı ve ilişkisel tipte yürütülen araştırma, Aralık 2022 - Mayıs 2023 tarihleri arasında iki kamu hastanesinin yenidoğan ve çocuk polikliniklerine başvuran, 0-6 aylık bebeği olan 455 anne ile yüz yüze yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak Tanımlayıcı Bilgiler Formu ve Emzirme Tutumunu Değerlendirme Ölçeği (ETDÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler kullanılmış olup, bağımsız iki gruplu değişkenlerin karşılaştırılmasında	bağımsız	gruplar	t		testi,	üç		ve	üzeri		bağımsız	grupların karşılaştırılmasında, tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. İki gruplu kategorik değişkenleri karşılaştırmak için ki-kare testi kullanılmıştır. Emzirme Tutumunu Değerlendirme Ölçeği (ETDÖ) toplam puan ortalaması ile bazı nicel değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson Korelasyon testi kullanılmıştır. Kadınların yaş ortalamasının 28.50±4.20 yıl olduğu, çoğunluğunun çalışmadığı (%70.1), üniversite mezunu olduğu (%72.1), primipar olduğu ve iyi obstetrik öyküye sahip olduğu, yarısının (%50.3) sezaryen yaptığı, %25.6'sının 0-1 ay, %34.4'ünün 2-3 ay, %14.6'sının 4-5 ay, %25.4'ünün 6 ay süreyle bebeğini emzirdiği, çoğunluğunun (%87.0) emzirme bilgisine sahip olduğu, emzirme konusunda olumlu etkilendiği (%90.3), olumlu etkileyen kaynağın ilk sırada ebe ve hemşire olduğu, olumsuz etkileyen kaynağın ilk sırada anne-kayınvalide olduğu belirlenmiştir. Emzirmede konusunda sırasıyla en çok eşlerinden (%78.9), ebe-hemşirelerden (%78.7) ve kendi annelerinden (%76) çevre desteği aldıkları, primiparların multiparlara göre emzirme konusunda daha fazla destek aldığı, en sık yaşanan meme problemlerinin sırasıyla meme başı ağrısı (%67.2), meme başı çatlağı (%62.7) ve meme dolgunluğu (%60.9) olduğu saptanmıştır. Kadınların ETDÖ puan ortalaması 110.20±14.20'dir. Annelerin yaşı, evlilik süresi, eş yaşı, ilk evlilik yaşı ve ilk gebelik yaşı ile ETDÖ puan ortalamaları arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Üniversite mezunu olan, vajinal doğum yapan, emzirme konusunda olumsuz etkilenmediğini, çevresinde olumsuz kaynak olmadığını belirten annelerin ETDÖ puanları daha yüksektir (p<0.05). Eşinin emzirmeyi desteklediğini ve bebek bakımına  katıldığını bildirenlerin ETDÖ puanlarının daha yüksek olduğu ancak eşinin bebek bakımında istekli olmadığını, sorumluluk almadığını, emzirmeyi desteklemediğini bildirenlerin emzirme tutumu puanlarının daha düşük olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, annelerin çoğunluğu olumlu emzirme tutumuna sahiptir. Ancak annelerin çoğunluğunun emzirme bilgisi olması ve olumlu tutuma sahip olmasına rağmen emzirme oranları düşüktür. Emzirme konusunda olumsuz etkilenmediğini, çevresinde olumsuz kaynak olmadığını ve eş desteği aldığını bildiren annelerin emzirme tutumları daha pozitiftir. Hastaneden emzirmeden ayrılan ve yenidoğanda sağlık problemi yaşayan anneler ise, daha fazla olumsuz emzirme tutumuna sahiptir. Yenidoğanın sağlıklı gelişimi ve anne bebek etkileşimi için postapartum ilk altı ayda emzirme oranlarının arttırılması gerekmektedir. Doğumun ilk saatlerinden itibaren başarılı emzirmenin sağlanması ve sürdürülmesi, lohusaların olumlu emzirme tutumu sergilemeleri ebe ve hemşirelerin sorumluluğundadır.

Anahtar Kelimeler: Anne, Anne sütü, Emzirme, Emzirme Tutumu, Emzirme Desteği

Abstract:
In this study, it was aimed to evaluate the attitudes of mothers with 0-6 months old babies towards breastfeeding and related factors. The study, which was planned as a descriptive and relational type, was conducted face-to-face with 455 mothers with 0-6 month old babies who applied to the neonatal and pediatric outpatient clinics of two public hospitals between December 2022 and May 2023. Descriptive Information Form and             Breastfeeding Attitudes of the Evaluation Scale (Emzirme Tutumunu Değerlendirme Ölçeği, ETDÖ) were used as data collection tools in the study. The data obtained in the research were analyzed with the statistical package program (IMB SPSS 22.0). Descriptive statistics were used in the analysis of the data, independent groups t-test was used to compare independent two-group variables, and one- way analysis of variance (ANOVA) was used to compare three or more independent groups. The chi-square test was used to compare two-group categorical variables. Pearson Correlation test was used to determine the relationship between the total mean score of ETDÖ and some quantitative variables. In the study, p <0.05 was accepted as the significance limit. The mean age of the women was 28.50±4.20 years, the majority of them were unemployed (70.1%), they were university graduates (72.1%), they were primiparous and had a good obstetric history, half (50.3%) had a cesarean section, 25.6% of them were 0-1 month old. , 34.4% breastfed their baby for 2-3 months, 14.6% for 4-5 months, 25.4% for 6 months, the majority (87%) had knowledge of breastfeeding, had a positive effect on breastfeeding (90.3%), had a positive effect on it was determined that the source of the problem was the midwife and nurse in the first place, and the source that had a negative effect was the mother-mother-in-law in the first place. In terms of breastfeeding, they mostly received environmental support from their spouses (78.9%), midwives-nurses (78.7%) and their own mothers (76%), primiparous people received more support for breastfeeding compared to multiparas, and the most common breast problems were nipple pain (%) respectively. 67.2), nipple crack (62.7%) and breast fullness (60.9%). The mean ETDÖ of women was 110.20±14.20. No significant correlation was found between the age of the mothers, the duration of marriage, the age of the spouse, the age at the first marriage and the first gestational age, and the mean ETDÖ scores (p>0.05). Mothers who were university graduates, had normal vaginal delivery, stated that they were not adversely affected by breastfeeding, and that there was no negative source around them had higher ETDÖ scores. Those who report that their spouses support breastfeeding and participate in baby care have higher ETDÖ scores, but those who state that their spouses are not willing, do not take responsibility for baby care, and do not support breastfeeding have lower breastfeeding attitude scores. Breastfeeding attitude scores of mothers who left the hospital after delivery from breastfeeding and had health problems in newborns were lower. As a result, the majority of mothers have positive breastfeeding attitudes. However, although the majority of mothers have knowledge of breastfeeding and have a positive attitude, breastfeeding rates are low. Breastfeeding attitudes of mothers who report that they are not adversely affected by
 
breastfeeding, that there are no negative sources around them and that they receive spousal support are more positive. Mothers who leave the hospital from breastfeeding and have health problems in the newborn have more negative breastfeeding attitudes. For the healthy development of the newborn and mother-infant interaction, breastfeeding rates should be increased in the first six months of the postpartum period. It is the responsibility of midwives and nurses to ensure and maintain successful breastfeeding from the first hours of birth and to ensure that the puerperal women exhibit a positive breastfeeding attitude.