Sosyolojik açıdan Mevlâna'nın ölüm olgusuna yaklaşımı
Sociological perspective Mevlâna's death phenomenon approach
Yazar: PELİN BUDAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DİLEK ER
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Mevlana Celaleddin-i Rumi = Mevlana Celaleddin-i Rumi ; Modernite = Modernity ; Postmodernite = Postmodernity ; Ölüm = Death

Özet:
Ölüm, birçok düşünür ve çeşitli disiplinler tarafından ele alınan bir olgudur. Ölüm olgusu, toplumsal ve kültürel yapı ve/veya yapılara göre farklı anlamlar içerir. Sözgelimi, geleneksel toplumlar 'ölüm' ile içli dışlı iken; modern toplumlarda ölüm, en önemli korku unsurlarından birisi olarak değerlendirilmiş ve ötelenmiştir. Postmodern dönemdeki toplumsal yapı içerisinde ise ölüm, üstesinden gelinmeye çalışılan bir husus gibi değerlendirilmiştir. Bu amaçla bu dönemde 'ölüm', tüketici bedenin oluşumunda önemli bir faktör olmuştur. Bu dönemde ölümsüzlüğe ulaşmak ve yaşlanmayı geciktirmek için sağlık, beslenme ve estetik gibi alanlar önem kazanmıştır. Toplumların tarihsel süreç içerisindeki değişimine göre farklı anlamlar kazanan ölüm olgusu, bu olgu üzerindeki değerlendirmelerde bulunan düşünürlere göre de farklı anlamlar içermektedir.Ölüm olgusu üzerinde değerlendirmelerde bulunan ve yaşadığı topluma bu değerlendirmeleriyle yön veren düşünürlerden birisi Mevlâna'dır. Mevlâna'nın ölüm olgusuna ilişkin yaklaşımı, aynı zamanda bu çalışmanın temasını oluşturmaktadır. Mevlâna'ya göre ölüm, özlemin bittiği kavuşmanın başladığı 'an'dır. Modern zamanın içini boşalttığı kavramlardan biri olan ölüm olgusuna Mevlâna pozitif bir anlam yüküyle yaklaşır. Mevlâna için 'ölüm' yokluk, tükeniş ve bitiş değil, aksine bu dünya da ruhun bedene mahkum hapis hayatının sona ermesi ve hürriyetine kavuşmasıdır. Bu açıdan Mevlâna çağlar ötesinden günümüzü aydınlatacak bir bakış açısı sunar. 



Anahtar kavramlar: Ölüm, modernite ve ölüm, postmodernite ve ölüm, Mevlâna'ya göre ölüm, varlık-yokluk, ölüm korkusu

Abstract:
Death is a phenomenon that has been studied by many thinkers and various disciplines. The phenomenon of death involves different meanings according to the social and cultural structure and / or structures. For instance, while traditional societies are intimate with 'death'; in modern society the death has been evaluated one of the most important factors of fear and it has been postponed. In the postmodern era, the death within the social structure has been evaluated as a matter to overcome. For this purpose, in this era the 'death' in the formation of consumer body has been an important factor. In this period, to reach immortality and to delay aging the fields as health, nutrition and aesthetics come into prominence. The phenomenon of death which gains different meanings according to the historical process of change within society, also have different meanings according to the thinkers that make evaluations about this phenomenon.
Mevlana is one of the tinkers that make assessments about death and give directions to the society about those assessments. At the same time, Mevlana's approach about the phenomenon of death constitutes the theme of this study. The death according to Mevlana is the end of missing and the moment of beginning to coming together. The phenomenon of death is the notion that modern times empty but Mevalana approached with a sense of positive charge. For Mevlana, "death" is not non-existence, exhaustion and ending; conversely in this world it is the end of imprisonment of soul to the body and attains freedom. From this point Mevlana's viewpoint ages beyond to illuminate today's.




Key words: Death, modernity and death, postmodernity and death, According to the death of Mevlana, existence/non-exisyence, fear of death