Türkiye'de bir şehrin büyükşehir olabilme kriterlerinin ikili lojistik regresyon ile analizi
Analysis of the criteria of becoming a metropolis for a city in Turkey with binary regression
Yazar: GÖNÜL BAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NOYAN AYDIN
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Büyükşehir belediyeleri = Metropolitan municipality ; Büyükşehirler = Metropolitan ; Kentler = Cities ; Lojistik = Logistics ; Lojistik regresyon analizi = Logistic regression analysis ; Metropoliten kent = Metropolitan city ; Sosyodemografik değişkenler = Sociodemographic variables ; Sosyoekonomik faktörler = Socio-economic factors ; İkili regresyon = Binary regression ; Şehircilik = Urbanization

Özet:
İnsan zekâsının en üstün ürünlerinden biri olan büyükşehirler, sosyal, ekonomik, kültürel ve politik gelişimlerin doğal fiziki yansımaları olmuştur. Bu olgular, aydın planlamacılar, uzmanlar ve akademisyenlerin gözlem, araştırma, değerlendirme ve önerileri içeriğindedir. Metropoliten kent olarak da tanımlanan büyükşehirler, ülkelerin gelişimi için son zamanlarda araştırmaların odak noktası haline gelmiştir.
Bu çalışmada Türkiye'de bulunan seksenbir ilin nitelikleri incelenmiş,  büyükşehirlerin lojistik regresyon tekniğiyle analizi yapılarak şehirlerin hangi kriteler altında büyükşehir olma özelliği gösterdiği saptanmıştır. Araştırma, illerin 2014 yılına ait demografik, sosyal ve ekonomik içerikli değişkenlere ait verileri ile çalışılmıştır. İstatistiksel olarak anlamlı modeller, binary lojistik regresyon analizi ile tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre Kişibaşı Gayrisafi Yurtiçi Hasıla, İthalat ve İhracat, tahmin edilen logit model için anlamlı bağımsız değişkenlerdir. Böylelikle büyükşehir olma kriterlerinde iktisadi kaynaklı değişkenlerin etkili olduğuna karar verilmiştir. 

Anahtar Kelimeler:  Metropoliten kent, Büyükşehir, Lojistik Regresyon.

Abstract:
As one of the supreme products of human intelligence, metropolises have been the natural physical reflections of social, economic, cultural and political developments. This fact has been revealed in the observations, researches, evaluations and suggestions of intellectual planners, experts and academicians. Metropolises, also defined as metropolitan cities, have recently become the focus of researches for development of countries.
In this study, qualities of eighty one cities in Turkey were analysed, metropolises were analysed with logistic regression technique and under which criteria the cities show the characteristics of being a metropolis was determined. In the research, the data of demographical, social and economic-themed variables were used. Statistically significant models were determined using binary logistic regression analysis. According to the research results, gdp per capita and import and export were regarded as significant dependent variables according to the predicted logic model. What stands out is that, at this point, economic variables are effective in explaining the criteria of becoming a metropolis. 

Key Words:  Metropolitan city, Metropolis, Logistic Regression.