Kütahya ve çevresinin neotektonik incelemesi
Neotectonic investigation of Kütahya and its surrounding
Yazar: MUZAFFER ÖZBURAN
Danışman: DOÇ. DR. Ö. FEYZİ GÜRER
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Kütahya = Kütahya ; Neotektonik = Neotectonic

Özet:
Kütahya ve çevresi paleotektonik ve neotektonik olayların iyi gözlendiği bir yerdir. İzmir-Ankara Okyanusu'nun kapanmasını izleyen yaklaşık K-G yönlü sıkışmalı-transpresif tektonik rejim, paleotektonik dönemi kontrol eder. Bölgede, paleotektonik dönemde, Permiyen-Üst Kretase yaşlı bir temel üzerinde, doğrultuları yaklaşık K-G olan oblik fay kontrollü havzalar gelişmiştir. Bunlar, KD-GB doğrultulu Seyitömer ve Sabuncupınar Grabenleri'dir. Bu grabenler Alt Miyosen-Pliyosen yaşlı fluviyal/gölsel çökel ve volkanitlerle doldurulmuştur. Sıkışmalı-transpresif rejim aralıklarla Kuvaterner'e kadar devam etmiştir. Geç (?) Pliyosen'de gelişen son sıkışma fazı ile temel kayaları, Neojen yaşlı birimler üzerine itilmiştir. Bu sıkışmanın yansımaları Neojen yaşlı istiflerde gözlenen ters faylar, kapalı kıvrımlar ve bindirmelerdir.Sıkışmalı yapılarla temsil edilen paleotektonik rejimden, gerilmeli yapıların geliştiği neotektonik döneme geçiş Geç Pliyosen-Kuvaterner'dir (?). K-G gerilmenin egemen olduğu bu dönemde bölgede yaklaşık D-B doğrultulu Kütahya Grabeni oluşmuştur. Asimetrik bir yapısı olan Kütahya Grabeni özellikle güney kenarındaki Kütahya Fay Zonu ile denetlenmiştir. Grabenin dolgusu, akarsu ve alüviyal yelpaze çökelleridir. Fay zonu boyunca gözlenen, sıcak-soğuk su kaynaklarının varlığı, üçgen yüzeyler, asılı vadiler, fay önü tortullarından ve yelpazelerden oluşan genç çökeller bu fay zonunun çok genç ve aktif olduğunu belgelemektedir. Aletsel dönemde yıkıcı bir depremin meydana gelmemiş olması Türkiye Diri Fay Haritası'nda gösterilmiş bu tektonik hattın bir sismik boşluk olabileceğini önermektedir.

Abstract:
The paleotectonic and neotectonic events of Kütahya and its surrounding have been well observed. During the paleotectonic period, following the closed of the Izmir-Ankara Ocean, a contractional-transpressive tectonic regime, approximately N-S trending, was predominant. In this region, during the paleotectonic period, basins developed over a base of Permian- Late Cretaceous origin, under the control of an approximately N-S trending oblique fault. These basins are the NE?SW trending Seyitömer and Sabuncupınar grabens. These grabens were filled with Late Miocene-Pliocene fluvial and lacustrine deposits and volcanites. The contractional-transpressive regime continued intermittently until the Quaternary. With the last contractional phase, during the Late (?) Pliocene period, basement rocks were pushed on top of Neogene formations. The effects of this contraction are seen in reverse faults observed in Neogene deposits, closed folds and thrust faults.The change from the paleotectonic regime, characterized by contractional structures, to the neotectonic period, during which extensional structures developed, occurred during the Late Pliocene-Quaternary (?) period. During this period of extensional regime in this region, the approximately E-W trending Kütahya graben developed. The asymmetric Kütahya graben was controlled particularly by the Kütahya Fault Zone along its southern edge. The graben?s infill consists of fluvial and alluvial fan deposits. The existence of hot and cold water springs, triangular-shaped facets and hanging valleys along the length of the fault zone and the presence in front of the fault of young deposits composed of sediments and fan deposits demonstrate this fault to be very young and active. The fact that no destructive earthquake occurred from 1900 to the present day suggests that this tectonic line, shown on the Active Fault Map of Turkey, might be a seismic gap.