Hastanede göz polikliniği iç mekanında kullanılan renk faktörünün hasta/hasta yakını ve çalışanlar üzerindeki etkisininin değerlendirilmesi: Okan Üniversitesi Göz Polikliniği örneği
Evaluation of the effect of color factor used in the interior of the eye polyclinic in the hospital on the patient/relatives and employees: The case of Okan University Eye Polyclinic
Yazar: BERRA SEDA SARIHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAHİT ARSAL ARISAL
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Sağlık hizmetleri = Health services ; İç mekan tasarımı = Interior design

Özet:
Bu tez çalışmasında İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi göz polikliniğinde iç
mekânda kullanılan renklerin çalışanlar, hasta/hasta yakınları üzerindeki etkisinin
değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel ve nicel araştırma yönteminin bir
arada kullanıldığı eş zamanlı karma model kullanılmıştır. Nicel çalışmada göz
kliniğinde renk faktörünün etkileri ile ilgili anket çalışması hasta/hasta yakınlarına
uygulanmıştır. Araştırmanın nitel kısmında ise yarı yapılandırılmış açık uçlu sorular
hazırlanmış ve yüz yüze derinlemesine görüşme tekniği uygulanmıştır. Araştırma
sonuçları incelendiğinde, katılımcıların erkek veya kadın olmasına göre renk
tutumlarının değişmediği ortaya çıkmıştır. Ancak katılımcılardan hasta yakınlarının
tutumları hastalara göre daha yüksek çıkmıştır. Diğer yandan yaşlarına ve eğitim
durumlarına göre farklılıklar çıkmıştır. Buna göre 27-35 yaş arası ile 36 yaş ve üstü
katılımcıların, 19-26 yaş arasındaki katılımcılara göre renk tutumları daha yüksek
çıkmıştır. Diğer bir ifade ile genç yaştaki kişilerin renk algıları daha düşük
olmaktadır. Ayrıca doktora mezunu olanların yüksek lisans, lisans, lise ve diğer
gruplara göre renk algıları daha yüksek çıkarken lisans mezunu olanların da lise ve
diğer dengi okul mezunlarına göre daha yüksek çıkmıştır. Nitel çalışmada ise
katılımcılar, bekleme salonundaki yer döşemesi renkleri ile koltuklarda kullanılan
kumaşın renkleri konusundaki görüşlerinde renklerin uyumlu olduğunu ifade
etmişlerdir. Yeşili sağlık rengi olarak vurgulamışlar, dinlendirici ve sakinleştirici
olduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca zemin rengi ile koltuk renklerinin uyumu
dikkatlerini çekmiş ve hoşlarına gittiğini ifade etmişlerdir. Polikliniğin dış
kısmındaki koridorun zemin renkleri ve granit döşemesi hakkındaki görüşlerinde ise
granitin canlılığı, kahve tonlarının çok iyi kullanıldığı ve granitlerdeki damarlı
görüntülerin çekiciliği arttırdığını belirtmişlerdir. Gri renkli ana zeminin üzerindeki
yeşil halkaların canlılık kattığı aynı zamanda yönlendirme etkisinin olduğunu ifade
etmişlerdir. Bekleme salonundan iç koridora girerken renk uyumu ve renk
geçişlerinin dikkat çektiğini ve bu durumun ortama hareketlilik getirdiğini
belirtmişlerdir. Çalışanlara muayene odalarındaki renklerin nasıl (gergin, sakin,
yorucu, mutlu) hissettirdiği sorulduğunda ise görme sorunu yaşayan hastalar için özel
renk tasarımı olduğunu, sade renklerin kullanıldığını ve bu renklerin huzur verici
olduğunu belirtmişlerdir. Son olarak karşılama bankosu ve arka planda kullanılan
renkler hakkındaki görüşlerinde koyu renkler yerine canlı renk ve ışık olması
gerektiğini ifade etmişlerdir ancak genel olarak iç mekânda kullanılan renkleri ve
tasarımını beğendiklerini belirtmişlerdir. Araştırma ana hipotezi kabul edilmiştir.

Abstract:
In this thesis study, it is aimed to evaluate the effect of the colors used in the interior
of the eye polyclinic of Istanbul Okan University Hospital on the employees,
patients/patient relatives. The simultaneous mixed model, in which qualitative and
quantitative research methods are used together, was used in the research. In the
quantitative study, a questionnaire was conducted with the patient/patient relatives
about the effects of the color factor in the eye clinic. In the qualitative part of the

research, semi-structured open-ended questions were prepared and face-to-face in-
depth interview technique was applied. When the results of the research were

examined, it was revealed that the color attitudes of the participants did not change
according to whether they were male or female. However, the attitudes of the
relatives of the patients were higher than the patients. On the other hand, there were
differences according to age and educational status. Accordingly, the color attitudes
of the participants aged 27-35 and those aged 36 and over are higher than those of
the 19-26 age group. In other words, the color perception of young people is lower.
In addition, while the color perceptions of those with a doctorate degree were higher
than those of graduate, undergraduate, high school and other groups, those with a
bachelor's degree were higher than those who graduated from high school or
equivalent schools. In the qualitative research, the participants stated that the
upholstery colors in the waiting room were compatible with the fabric and colors
used in the seats, they emphasized green as the color of health, and stated that it was
calming and relaxing. In addition, the harmony of floor color and seat colors
attracted their attention and they stated that they liked it. In the opinions about the
floor colors and granite flooring of the outer corridor of the polyclinic, it was stated
that the vitality of the granite and its veined color tones are attractive. They stated
that the green rings on the gray color in the inner corridor increase the vitality and
have a directive task. It has been reported that the color transition is harmonious
when entering the interior corridor from the waiting room. When asked how the
colors in the examination rooms make them feel (tense, calm, tiring, happy), they
stated that there is a special color design for those with vision problems, plain colors
are used and it gives peace of mind. Finally, in their opinions about the welcome
counter and the colors used in the background, they stated that they liked the design
in general, but instead of dark colors, it should be vibrant colors and light colors. The
main hypothesis of the research was accepted.