İrreversible pulpitisli daimi dişlerde  pulpal kanama rengi ile klinik, histolojik ve immünolojik veriler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of relationship between pulp bleeding color and clinical, histological and immunological parameters in permanent teeth with irreversible pulpitis
Yazar: ZEYNEL EMRE NAGAŞ
Danışman: PROF. DR. DENİZ NAZİRE ÇAĞDAŞ AYVAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pediatrik Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / İmmünoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Diş Hekimliği = Dentistry ; Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Dental pulpa = Dental pulp ; Diş renk değişikliği = Tooth discoloration ; Dişler = Teeth ; Kanama zamanı = Bleeding time ; Pulpit = Pulpitis ; Sitokinler = Cytokines ; İmmünositokinler = Immunocytokines

Özet:
Bu çalışma, daimi dişlerde pulpa kanamasının rengindeki değişikliklerin pulpanın klinik, histolojik ve immünolojik durumu ile ilişkili olup olmadığını araştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmaya, 18-60 yaş arası 32 geri dönüşümlü pulpitis, 28 geri dönüşümsüz pulpitis toplam 60 hasta dahil edildi. Pulpanın açılmasından sonra, kan renginin değerlendirilmesi için pulpal kan toplandı. Kan örnekleri spektrofotometre ile değerlendirildi. Daha sonra koronal pulpa dokusu, histolojik değerlendirme için ampute edildi ve hemostaz açısından gözlendi. Geri dönüşümlü ve geri dönüşümsüz pulpitis tanılı dişlerden kan örnekleri alındıktan sonra; IL-1, IL-2, IL-6, IL-8, IL-10, IL-12, IL-17, TNF-α seviyeleri Luminex 200TM testi ile ölçüldü. İstatistiksel analiz SPSS V23 kullanılarak yapıldı. Nicel verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro Wilk testi ile incelendi. Normal dağılıma uymayan verilerin sağlıklı ve sağlıksız gruplara göre karşılaştırılmasında, parametrik olmayan yöntemlerden Mann Whitney U testi kullanıldı. Gruplara göre inflamasyon dağılımlarını ve kanama sürelerini karşılaştırmak için Pearson kare testi kullanıldı (p < 0.05). Renk analizi sonuçlarına göre; şiddetli inflamasyonu olan geri dönüşümsüz pulpitis olgularında kan rengi belirgin olarak daha koyuydu. Ek olarak, geri dönüşümsüz pulpitis grubunda şiddetli inflamasyon, geri dönüşümlü pulpitis grubuna göre daha yüksekti (p < 0.001). Bu çalışma, pulpitis gruplarında pulpa kanama zamanının anlamlı olarak farklı olduğunu göstermiştir (p=0,002). Sitokin düzeylerinin istatistiksel analizine göre; IL-1, IL-6, IL-8, IL-17'nin geri dönüşümsüz pulpitis vakalarındaki seviyeleri ,geri dönüşümlü pulpitis vakalarına göre anlamlı derecede yüksekti (p < 0.001). Sonuç olarak kan renginin belirlenmesi, pulpal durum için geçerli bir klinik tanı kriteri olabilir ve uygun pulpa tedavi stratejisinin seçiminde kullanılabilir.

Abstract:
This study was carried out to investigate whether the changes in color of pulpal bleeding is associated with clinical, histologic and immunological status of the pulp in permanent teeth. Bu çalışma, daimi dişlerde A total of 60 patients, 18–60 years old, consisting of; 32 reversible pulpitis, 28 irreversible pulpitis  were included in this study. After pulpal exposure, pulpal blood was collected for blood color assessment. Blood samples were evaluated by spectrophotometer. Then, coronal pulp tissue was amputated for histologic assessment, and checked for hemostasis. IL-1, IL-2, IL-6, IL-8, IL-10, IL-12, IL-17, TNF-α levels were measured by Luminex 200TM test after blood samples were obtained from reversible and irreversible pulpitis-diagnosed teeth. Statistical analysis was performed using SPSS V23. The suitability of quantitative data to the normal distribution was examined by the Shapiro Wilk test. Mann Whitney U test from non-parametric methods in comparing data that does not meet normal distribution according to healthy and unhealthy groups. Pearson square test was used to compare inflammation distributions and bleeding times by groups (p < 0.05). According to the results of color analysis, blood color was significantly darker in irreversible pulpitis cases with severe inflammation. In addition, severe inflammation was higher in irreversible pulpitis group than reversible pulpitis group (p < 0.001). This study showed that pulp bleeding time was significantly different in pulpitis groups (p=0,002). According to statistical analysis of cytokine levels; IL-1, IL-6, IL-8, IL-17 levels of irreversible pulpitis cases were significantly higher than that of reversible pulpitis cases (p < 0.001). In conclusion, determination of blood color can be a valid clinical diagnostic criterion of pulpal status and can be used for the selection of appropriate pulp treatment strategy.