Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen bireylerin konuşma kaygısının konuşma öz yeterliliklerine etkisinin incelenmesi
An examination of the effects of speech anxiety on speaking self efficacy of inviduals learning Turkish as a second language
Yazar: OKAN GÖKHAN
Danışman: PROF. DR. ESİM GÜRSOY
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Konuşma = Speech ; Konuşma kaygısı = Speech anxiety ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İkinci dil öğrenimi = Second language learning

Özet:
Yabancı bir dil öğrenmenin artık olmazsa olmaz olduğu günümüzde gerek Türkiye'nin sunduğu eğitim imkânları gerekse son yıllarda yaşanan demografik hareketliliklerin etkisiyle Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminin önem kazandığı söylenebilir. Bu sebeple Türkçenin yabancı/ikinci dil olarak öğretimi ile ilgili akademik çalışmalarda da bir artış görülmektedir. Bu araştırma da bu alandaki çalışmalardan biri olup Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen bireylerin konuşma kaygısının, konuşma öz yeterliliklerine etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Bununla birlikte cinsiyet, yaş, hedef dile maruz kalma süresi, önceki dil öğrenme tecrübeleri gibi farklı değişkenlerle, kaygı ve öz yeterlilik arasındaki ilişkiyi incelemek; konuşma kaygısını azaltmanın ve konuşma öz yeterlilik düzeyini artırmanın yollarına dikkat çekmek yine araştırmanın alt amaçlarını oluşturmaktadır. Araştırma evrenini, 2018-2019 eğitim öğretim yılında Bursa Uludağ Üniversitesi Türkçe Öğretim ve Uygulama Merkezinde Türkçe öğrenen Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi'nde (AOÖÇ) belirtilen B ve C seviyesindeki 170 yabancı uyruklu öğrenci oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında uygulanacak anketin Türkçe olmasından dolayı öğrencilerin dil bariyeriyle karşılaşmaması ve üzerinde araştırma yapılacak becerinin konuşma becerisi olması sebebiyle A (Başlangıç) düzeyindeki öğrenciler araştırmanın evrenine alınmamıştır. Veri toplama sürecinde ölçme aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Konuşma Öz Yeterlilik Ölçeği" ve "Konuşma Kaygısı Ölçeği" olmak üzere üç bölümden oluşan bir anket kullanılmıştır. Araştırma sonunda elde edilen veriler SPSS .25 programında analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgular Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen bireylerin konuşma kaygılarının, konuşma öz yeterlilik düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığını göstermektedir. Bununla birlikte cinsiyet, yaş, Türkçe dil düzeyi,ve eğitim düzeyi değişkenleri ile öz yeterlilik ve kaygı düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu görülmektedir.

Abstract:
The importance of teaching Turkish as a foreign language can be said increasing nowadays that learning a foreign language is no longer indespensable with the impact of training opportunities offered by Turkey and demographic mobility in recent years. Therefore, there is an increase in academic studies related to teaching Turkish as a foreign language. This research is one of the studies in this field and aims to examine the effects of speech anxiety on speech self-efficacy of individuals who learn Turkish as a second language. In addition, to examine the relation between different variables such as gender, age, exposure time to target language, previous language learning experiences and anxiety and self-efficacy; drawing attention to the ways of reducing speech anxiety and increasing speech self-efficacy level also create the sub-objectives of the research. The research population is composed of 170 foreign students at B and C levels specified in the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR) learning Turkish in Bursa Uludag University Turkish Teaching and Practice Center in 2018-2019 academic year. In order not to encounter a language barrier the A (Beginner) level are not included in the population of the study since the questionnaire to be used in data collection is in Turkish and the skill to be researched is the speaking skill. In the data collection process, a questionnaire consisting of three parts, namely "Personal Information Form", "Speech Self-Efficacy Scale" and "Speech Anxiety Scale", was used as a measurement tool. The data obtained at the end of the research were analyzed in SPSS .25 (statistical software).
The data/findings obtained from the research show that the individuals' speech anxiety levels who learn Turkish as a second language have no significant effect on their self-efficacy.However, it is observed that there is a significant relationship between gender, age, Turkish language level and education level variables and self-efficacy and anxiety levels.