Öğretmenlerin örgütsel sinizm ile işe yabancılaşma düzeylerine ilişkin algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationship between the organisational exclusion of teachers and organisational cynicism behaviors
Yazar: ZEHRA YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATMA KESİK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma öğretmenlerin örgütsel sinizm ve işe yabancılaşma düzeylerine ilişkinin algıları arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.  Araştırmada genel tarama modellerinden ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini İzmir ili merkez ilçelerinde bulunan 1305 resmi ve özel okulda görev yapan 33701 öğretmen oluşturulmuştur. Araştırmanın örneklemini belirlemek amacıyla ‟oransız küme örnekleme" yöntemi kullanılacaktır. Bu kapsamda, evrende yer alan 1305 resmi ve özel okulda görev yapan 380 öğretmen yansızlık kuralına göre araştırmanın örneklemini oluşturmuştur.
Araştırmada veri toplama aracı olarak Brandes, Dharwadkar ve Dean (1999) tarafından geliştirilmiş Türkçe' ye Güzeller ve Kalagan (2008) tarafından uyarlanmış olan 13 maddelik  "Örgütsel Sinizm Ölçeği" ve Elma (2003) tarafından geliştirilen 38 maddelik "İşe Yabancılaşma Ölçeği" kullanılmıştır.
Araştırmada kullanılan veri toplama araçları il elde edilen veriler SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde T Testi, ANOVA ve Tukey HSD,  Pearson Korelasyon Analizi ve Basit Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır.
Araştırmanın sonucunda öğretmenlerin örgütsel sinizm ve işe yabancılaşma düzeylerine ilişkin algılarının demografik değişkenlerden cinsiyet, mesleki kıdem, eğitim kademesi ve kadro durumu değişkenleri açısından anlamlı fark göstermezken; öğrenim düzeyi ve kurumda çalışma süresi değişkenleri açısından anlamlı fark gösterdiği ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda, örgütsel sinizm ölçeği sonuçlarına göre 1-5 yıl arası kurumda görev yapanlar ile 6-10 yıl ve 11 yıl ve üzeri kurumda görev yapanlar arasında 1-5 yıl arası kurumda görev yapanlar aleyhine bulunmuştur. Ayrıca öğretmenlerin öğrenim düzeylerine göre örgütsel sinizm algıları incelendiğinde lisansüstü eğitim düzeyine sahip öğretmenler lehine anlamlı fark bulunmuştur. Benzer bir biçimde, işe yabancılaşma ölçeği sonuçlarına göre, 1-5 yıl arası kurumda çalışan öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeylerine ilişkin algılarıyla kıyaslandığında,  6-10 yıl arası kurumda çalışan öğretmenler lehine sonuç bulunmuştur. Öğretmenlerin örgütsel sinizm ve işe yabancılaşma düzeylerine ilişkin algıları arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Yapılan regresyon testi sonucuna göre de öğretmenlerin sinizm algılarının işe yabancılaşma algılarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu ifade edilebilir.
Anahtar kelimeler: Sinizm, Örgütsel Sinizm, İşe Yabancılaşma, Yabancılaşma, Öğretmen

Abstract:
This research aims to reveal the relationship between teachers' perceptions of organizational cynicism and their levels of job alienation. The study utilized a relational survey design, which is one of the general survey models. The population of the research consists of 33,701 teachers working in 1,305 public and private schools in the central districts of İzmir. The "disproportionate cluster sampling" method will be used to determine the sample of the research. In this context, 380 teachers working in the 1,305 public and private schools in the population were selected as the sample of the study according to the rule of impartiality.
As data collection tools, the "Organizational Cynicism Scale" developed by Brandes, Dharwadkar, and Dean (1999) and adapted into Turkish by Güzeller and Kalagan (2008), which consists of 13 items, and the "Job Alienation Scale" developed by Elma (2003), which consists of 38 items, were used.
The data collected in the research were analyzed using the SPSS software package. In the analysis of the data, T-Test, ANOVA, Tukey HSD, Pearson Correlation Analysis, and Simple Linear Regression Analysis were used.
As a result of the research, it was found that teachers' perceptions of organizational cynicism and job alienation did not show a significant difference in terms of demographic variables such as gender, professional seniority, educational level, and cadre status, whereas a significant difference was found in terms of variables such as educational attainment and duration of work at the institution. In this context, according to the results of the organizational cynicism scale, a significant difference was found against those who have worked at the institution for 1-5 years compared to those who have worked for 6-10 years and 11 years and above. Additionally, when the organizational cynicism perceptions of teachers were examined according to their educational levels, a significant difference was found in favor of those with postgraduate education. Similarly, according to the results of the job alienation scale, a significant difference was found in favor of teachers who have worked at the institution for 6-10 years compared to those who have worked for 1-5 years. A moderate positive correlation was found between teachers' perceptions of organizational cynicism and their levels of job alienation. According to the results of the regression test, it can also be stated that teachers' perceptions of cynicism are a significant predictor of their perceptions of job alienation.
Keywords:  Cynicism, Organizational Cynicism, Job Alienation, Alienation, Teacher