Yerli ve yabani karpuz genotiplerinde kuraklığa toleransın belirlenmesi
Drought tolerance on wild and domestic watermelon genotypes
Yazar: MUHEMET ZEKİ KARİPÇİN
Danışman: PROF. DR. NEBAHAT SARI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ziraat Bölümü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZDOKTORA TEZİYERLİ VE YABANİ KARPUZ GENOTİPLERİNDE KURAKLIĞA TOLERANSIN BELİRLENMESİM. Zeki KARİPÇİNÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALIDanışman : Prof. Dr. Nebahat SARIYıl : 2009, Sayfa: 259Jüri : Prof. Dr. Nebahat SARIProf. Dr. Halil KIRNAKDoç. Dr. H. Yıldız DAŞGANDoç. Dr. Yeşim YALÇIN MENDİDoç. Dr. Halit YETİŞİRBu proje, yüksek sıcaklık ve yüksek buharlaşma oranına sahip bölgeler için, karpuz genotiplerinde kuraklığa toleransın belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Deneme, Şanlıurfa GAP Toprak-Su Kaynakları ve Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'nde yürütülmüştür. Proje yeri, yarı kurak iklim koşullarına sahiptir. Bitkisel materyal olarak, ikisi Mısır'dan olmak üzere, Türkiye'nin farklı bölgelerinde (çoğu Güneydoğu Anadolu Bölgesinden) toplanan 32 genotip kullanılmıştır.Karpuz genotipleri, kuraklık toleransının belirlenmesi amacıyla farklı su düzeylerinde yetiştirilmiştir. Üç farklı su düzeyi (S1= % 100-eksik nemin tarla kapasitesine getirilmesi-tam sulama, S2= % 50-S1 konusuna verilen suyun yarısının uygulanması-kısıntılı sulama, S0= % 0-tamamen kurak) uygulanmıştır. Deneme, bölünmüş deneme deseninde ve üç tekrarlamalı olarak kurulmuştur.Genotiplerde; yaprak oransal su kapsamı, yaprak sıcaklığı, klorofil içerikleri, yaprak su potansiyeli, yaprak rengi, yaprak alanı, stoma sayısı, stoma eni, stoma boyu, bitki kuru madde oranı, bitki boyu, boğum sayısı, ana gövde çapı, verim, ortalama meyve ağırlığı, ortalama meyve yüksekliği, ortalama meyve çapı, meyve kabuk kalınlığı, SÇKM, meyve başına tohum sayısı, solgunluk durumu ve son dayanım testi incelenmiştir.Araştırma sonunda; 24, 25, 86-A, 197, 27, 143, 218, 224, 203, 185, 147, 215, 163, 114 ve 59-A no'lu genotiplerin kurağa tolerant oldukları; 35 ve 39 no'lu genotiplerin kurağa az tolerant oldukları saptanmıştır. Crimson Tide ve 37 no'lu genotiplerin tolerant-intolerant çizgisinde yer aldıkları; 234, 325, 332, 330, 154, 243, 149, 98, 177, 212, 184, 117 ve 26 no'lu genotiplerin ise kuraklığa hassas oldukları tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Kuraklık, Genetik kaynaklar, Citrullus, Su düzeyi, Karpuz.

Abstract:
ABSTRACTPhD THESISDETERMINATION OF DROUGHT TOLERANCE ON WILD AND DOMESTIC WATERMELON GENOTYPESM. Zeki KARİPÇİNDEPARTMENT OF HORTICULTUREINSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCESUNIVERSITY OF ÇUKUROVASupervisor : Prof. Dr. Nebahat SARIYear : 2009, Pages: 259Jury : Prof. Dr. Nebahat SARIProf. Dr. Halil KIRNAKAssoc. Prof. Dr. H. Yıldız DAŞGANAssoc. Prof. Dr. Yeşim YALÇIN MENDİAssoc. Prof. Dr. Halit YETİŞİRThis project was performed to determine drought tolerant watermelon genotypes for regions which have high evaporation rate and temperature degree. The experiment was conducted at GAP Soil-Water Searches and Agricultural Research Institute, in Şanlıurfa in Turkey. The project?s place has semi-arid climatic conditions. Thirty-two watermelon accessions from different region of Turkey especially from South East Anatolia and two watermelon genotypes from Egypt have been used as plant materials.The watermelon genotypes were grown by different irrigation levels in order to determine their drought tolerance level. Three water regimes were applied at the experiment (S1; 100 %-full irrigation, S2; 50 %- S1/2 and S0; 0 %-full drought). The experimental design was split plot with three replications.The following plant and fruit properties were investigated in the watermelon genotypes; leaf relative water content, leaf temperature, chlorophyll contents, leaf water potential, leaf color, leaf area, number of stomata, width of stomata, length of stomata, plant height, number of nods on plant, plant dry matter ratio, main stem diameter, fruit yield, mean fruit weight, mean fruit diameter, mean fruit height, thickness of fruit rind, number of seeds per fruit, fruit juice total soluble solids (TSS), turgorite and final drought resistance test.At the end of the experiment; 24, 25, 86-A, 197, 27, 143, 218, 224, 203, 185, 147, 215, 163, 114 and 59-A genotypes were determined as tolerant, 35 and 39 genotypes were poor tolerant, Crimson Tide and 37 were between tolerant and intolerant line and 234, 325, 332, 330, 154, 243, 149, 98, 177, 212, 184, 117 and 26 were determined as intolerant genotypes.Key Words; Drought, Genetic resources, Citrullus, Irrigation level, Watermelon