Epilepsi hastalarında yürütücü işlevlerin ve dikkatin multimetot ölçüm teknikleriyle değerlendirilmesi
Evaluation of executive functions and attention in epilepsy patients with multimethod measurement techniques
Yazar: RIFAT ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. EBRU APAYDIN DOĞAN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Antikonvülsanlar = Anticonvulsants ; Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Dikkat = Attention ; Epilepsi = Epilepsy ; Nöbetler = Seizures ; Nöropsikolojik testler = Neuropsychological tests ; Yönetici işlevler = Executive functions

Özet:
Toplumda sık görülen ve her yaş grubunda karşımıza çıkabilen bir nörolojik
hastalık olan epilepsi; bilişsel bozukluklar, davranış problemleri, duygudurum
değişiklikleri ve psikososyal sorunlar gibi birçok olumsuzluğu da beraberinde
getirir. Hastaların günlük yaşamdaki işlevselliğinin bu faktörlerden etkilenmesinin
önüne geçebilmek adına bu olumsuzlukların farkında olunması ve yakın takip
edilmesi; ayrıca bunlarla başa çıkmak için hastaların doğru yönlendirilmesi ve
akılcı tedavi seçimleri gereklidir.
Literatürdeki birçok çalışmada epilepsi hastalarının bilişsel fonksiyonları
farklı nöropsikolojik testler ile değerlendirilmiş ve kognitif kaybı arttırabilecek
faktörler üzerinde durulmuştur. Biz de bu tez çalışmamızda epilepsi hastalarının
yürütücü fonksiyonlarını ve dikkatini çeşitli nöropsikolojik testlerle
değerlendirmeyi amaçladık. Toplam 10 ay süren bu tez çalışmasında 30 epilepsi
hastası ile benzer yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyinde olan 15 sağlıklı kontrolü
çalışmaya dahil ettik.
Katılımcıların yürütücü işlevler ve dikkat fonksiyonlarını değerlendirmek
için İkili Benzerlik Testi, Sayı Menzili Testi, Sözel Akıcılık Testi, Stroop Testi
Çapa Formu, Wisconsin Kart Eşleme Testi ve İstanbul 5 Küp Planlama Kulesi Testi
uygulandı.
Hasta ve kontrol gruplarına uygulanan test sonuçları ile değişkenler göz
önüne alındığında, yapılan tüm testler epilepsi hastalığının yürütücü işlevlerde ve
dikkat üzerinde olumsuz bir etkilenmeye neden olduğunu destekledi. Epilepsi tipi,
hastalık süresi, nöbet sıklığı ve antiepileptik tedavinin bilişsel fonksiyonlar üzerine
etkisi değerlendirildiğinde anlamlı bir bulguya rastlanmadı. Hastaları eğitim
düzeyine göre değerlendirdiğimizde ise nöropsikolojik testlerden sadece Fonemik
Akıcılık Testi ile anlamlı bir ilişki saptadık.
Tez çalışmamızın sonuçları literatüre benzer şekilde epilepsi hastalığının
yürütücü işlev ve dikkat bozukluğuna yol açtığını desteklerken; önceki birçok
çalışmadan farklı olarak nöbet sıklığı, hastalık süresi ve kullanılan antiepileptik
tedavinin kognitif fonksiyonlar üzerine anlamlı bir etkisi görülmemiştir.

Abstract:
Epilepsy, a neurological disease that is common in the community and can be encountered in all age groups; It also brings many negativities such as cognitive disorders, behavioral problems, mood changes and psychosocial problems. To be aware of these negativities and to follow them closely in order to prevent the functionality of patients in daily life from being affected by these factors; In addition, in order to cope with them, correct orientation of patients and rational treatment choices are required.
In many studies in the literature, cognitive functions of epilepsy patients were evaluated with different neuropsychological tests and factors that could increase cognitive loss were emphasized. In this thesis, we aimed to evaluate the executive functions and attention of epilepsy patients with various neuropsychological tests. In this thesis study, which lasted for a total of 10 months, we included 30 epilepsy patients and 15 healthy controls of similar age, gender and education level.
Similarities Test, Digit Span Test, Verbal Fluency Test, Stroop Test Çapa Version, Wisconsin Card Sorting Test and Istanbul 5 Cube Planning Tower Test were applied to evaluate the executive and attention functions of the participants.
Considering the test results applied to the patient and control groups and the variables, all tests supported that epilepsy had a negative effect on executive functions and attention. When the epilepsy type, disease duration, frequency of seizures and the effect of antiepileptic treatment on cognitive functions were evaluated, no significant finding was found. When we evaluated the patients according to their educational status, we found a significant relationship only with the Phonemic Fluency Test, which is one of the neuropsychological tests.
While the results of our thesis study support that epilepsy disease causes executive function and attention disorders, similar to the literature; Unlike many previous studies, no significant effect of seizure frequency, disease duration, and antiepileptic treatment on cognitive functions was observed.