PIRLS 2001 testinin ülkelerarası yapı geçerliliğinin incelenmesi
Construct validity of PIRLS 2001 test between countries
Yazar: MURAT AKYILDIZ
Danışman: PROF. DR. EZEL TAVŞANCIL
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Başarı testleri = Success tests ; Faktör analizi = Factor analysis ; Testler = Tests ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bu çalısmada, PIRLS 2001 basarı testinin, 35 ülkede yapılmıs olanuygulamasından elde edilen faktör yapılarının birbirine denkliği çok grupludoğrulayıcı faktör analizi ile incelenmistir. Öncelikle PIRLS 2001 basarıtestinin faktör yapısının 35 ülkede değismezliği tüm ülkelerde uygulanmıs olandört ayrı alt ölçek bağlamında ayrı ayrı test edilmistir. Daha sonra çevirietkisinin ölçeğin faktör denkliği üzerinde etkisinin bulunup bulunmadığınıgörmek amacıyla bu uygulamanın yapıldığı ülkeler uygulamanın aynı dildeyapıldığı ve uygulamanın birbirinden farklı dillerde yapıldığı ülkeler olarakbölünmüs ve faktör değismezliği bu ülkeler için test edilmistir. Ülkeleringelismislik düzeylerinin testin faktör yapısının değismezliği üzerinde etkisininolup olmadığını görmek amacıyla ülkeler gelismis, gelismemis ve OECDülkeleri olmak üzere gruplanmıs ve bu ülkelerdeki faktör değismezlikleriincelenmistir. Daha sonra Türkiye uygulamasının PIRLS 2001 uygulamasınakatılan diğer ülkelerle faktör yapısı bakımından denk olup olmadığı incelenmisson olarak ise Türkiye uygulaması ile Avrupa birliği ülkelerindekiuygulamaların faktör yapılarının birbirine denk olup olmadığı yine çok grupludoğrulayıcı faktör analizi ile test edilmistir.Elde edilen bulgular PIRLS 2001 testinin faktör yapısının uygulamayakatılan tüm ülkelerde birbirine orta düzeyde denk sayılabileceğini, faktöryapılarının bazı alt testler haricinde çeviri ve sed'den etkilenmediğinigöstermistir. Ayrıca PIRLS 2001 uygulamasının faktör yapısının, Türkiye veAvrupa Birliği üyesi ülkelerinde birbirine denk sayılabileceği görülmüstür.

Abstract:
In this work, the equivalence of factor structures obtained from theapplication of PIRLS 2001 test in 35 countries is analyzed via multigroupconfirmatory factor analysis. First, the invariance of the factor structures ofPIRLS 2001 test in 35 countries is tested in the level of the four subscaleswhich are applied in all countries. Then, the countries subject to analyze aredivided into subgroups based on language, such as countries which the testsare applied in the same or different language, in order to see if translation ofthe tests effected the factor equivalence of scales and the invariance of factorstructure is tested for these countries. Other subgroups are formed based ofthe development level of the countries in order to see if this has effect on theinvariance of factor structure. The factor invariance is tested in thesesubgroups, developped, undevelopped and OECD countries. Then, theequivalence of factor structure of the PIRLS 2001 between Turkey and othercountries is tested. And finally, multigroup confirmatory factor analysis isused to test whether the factor structure of the applications in Turkey and EUcountries are equivalent.The findings have shown that, the factor structure of PIRLS 2001 test isequivalent in all participant countries and that the factor structures are notinfluenced by translation and socioeconomic level. Moreover, it is seen thatthe factor structure of PIRLS 2001 can be counted equivalent between Turkeyand the EU countries.