Farklı ticari yemlerle beslemenin gökkuşağı alabalıklarının (Oncorhynchus mykiss) büyüme performansına, balık eti bileşimine ve yağ asitleri profiline etkisi
Effects of different commercial feeds on the rainbow trout?s (Oncorhynchus mykiss) growth, meat composition and fatty acids profile
Yazar: NURTEN BEYTER
Danışman: PROF. DR. NURAY KOLSARICI
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Bu araştırmada 88.15±2.38 g ağırlığa ulaşmış gökkuşağı alabalıkları materyal olarak kullanılmıştır. On haftalık besleme döneminde üretim teknolojileri ve içerikleri farklı olan üç tip ticari yem ile [pelet (C), ekstrude (B), ekspanded (A)] beslenmiştir. Alabalıklar temizlenip gerekli ölçümleri yapılarak büyüme performansı, kondüsyon faktörü (KF), viscerosomatik indeks (VSI), hepatosomatik indeks (HSI) ve fileto verimi (FV) hesaplanmış, kimyasal analizleri; pH, nem, yağ, kolesterol, toplam uçucu bazik-azot (TVB-N), tiyobarbutirik asit (TBA), serbest yağ asitliği (SYA) ve yağ asitleri dağılımı yapılmıştır. Bu işlemlerden sonra filetolar bireysel hızlı dondurucuda (IQF) -40oC'de tutularak dondurulmuş ve daha sonra -18 oC'lik derin dondurucuda depolanmıştır. Örneklerin 6 aylık donmuş depolama sürecinde 1'er aylık periyotlarda kimyasal (pH, TVB-N, TBA, serbest yağ asitliği ve yağ asitleri dağılımı) değişimleri incelenmiştir. Ayrıca örnekler 7 kişiden oluşan panelist grubu tarafından donmuş depolama döneminde birer aylık periyotlarda duyusal açıdan incelenmiştir.Çalışmada, farklı yemlerle beslenen gruplarda %FV değerleri arasındaki farkın önemli olmadığı (p>0.05), VSI,HSI ve KF değerleri arasındaki farkın önemli olduğu (p<0.05), C grubunda VSI ve KF değerinin, B grubunda ise HSI değerinin düşük olduğu görülmüştür. Ham yağ ve metabolik enerji içeriği düşük olan yemle beslenen C grubunda canlı ağırlık artışının az olduğu görülmüştür. A, B ve C yemleri ile beslenen grupların yağ asitleri dağılımları donmuş depolama sonunda doymuş yağ asitlerinde sırası ile %23.88, %24.49, %26.71, tekli doymamış yağ asitlerinde %38.89, %41.10, %35.80, çoklu doymamış yağ asitleri değerleri ise %37.20, %34.44, %37.52 olarak tespit edilmiştir. Sağlık açısından büyük önem taşıyan eikosapentanoik asit (EPA) ve dokosaheksanoik asit (DHA) yağ asitleri, B yemi ile beslenen grupta (EPA %2.40 ve DHA %10.27) diğer deneme gruplarına göre daha yüksek oranda tespit edilmiştir. Yağ asitleri profilleri incelendiğinde, balık filetolarının yağ asidi profillerine beslemede kullanılan yemlerin yağ asiti içeriklerinin yansımadığı, ancak içerdiği antioksidantların etkisi olduğu görülmüştür. 6 aylık donmuş depolama dönemi süresince yapılan duyusal analizler sonucunda periyot ve grupların etkisinin önemli olduğu görülmüştür (p<0.05). Besleme sonucunda ağırlık artışı, et verimi ve besin kalitesi açısından ekstrude yemin diğer yemlere göre daha iyi olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss), pelet yem, ekstrude yem, ekspanded yem, büyüme, yağ asiti.

Abstract:
In this study, rainbow trout attained the weight of 88.15±2.38 g were used as material. The rainbow trout were fed with three different types of commercial feeds [pelet (C), extrude (B), expanded (A)] which has different production technology and composition for a feeding period of ten weeks. At the end of the feeding period trout were de-boned and the growth performance, condition factor (CF), viscerosomatic index (VSI), hepatosomatic index (HSI) and fillet yield (FY) were measured and chemical analyses; pH, humidity, dry substances, fat, cholesterol, total volatile basic nitrogen (TVB-N), thiobarbyturic acid (TBA), free fat acidity and distribution of fatty acids were conducted. The trout fillets were frozen in an individual quick freezer (IQF) at -40oC and stored at -18oC in a deep-freezer. Chemical (pH, TVB-N, TBA, free fat acidity and distribution of fatty acids) changes in the samples were examined in every one-month during a 6-month frozen storage period. Furthermore, the samples were exposed to sensory analyses by a 7 member panel in each month of the storage.Results from the study indicated that the differences among the groups fed with different commercial feeds were insignificant (p>0.05) in term of FY %, and significant in terms of CF values that were observed to be lower in the group fed on C, VSI % and HSI % values. Additionally, the group fed on C, having relatively lower crude fat and metabolic energy, when compared to other groups. The distribution of fatty acids in the groups fed on A, B and C were respectively as follows: 23.78 %, 24.49 % and 26.71 % for saturated; 33.89 %, 41.10 %, and 38.80 % for monounsaturated; and 37.20 %, 34.44 % and 37.52 % for polyunsaturated fatty acids. The levels of eicosapentanoic acid (EPA) and docosahexanoik acid (DHA), which are very beneficial for health, were found to be higher (EPA 2.40 % and DHA 10.27 %) in the group fed on B in comparison to other experimental groups. The fatty acid profile of the rainbow trout fillets did not reflect the fatty acid profile of the diets. Antioxidants had a significant effect on the stability of fatty acids. Significant differences were detected among the groups in terms of sensory analyses carried out during the 6-month storage period (p<0.05). At the end of the feeding period it was seen that the extrude (B) feed was the better one as compared to others, considering the weight gain, fillet yield and quality.Key Words: Rainbow Trout (Oncorhynchus mykiss), pelet feed, extrude feed, expanded feed, growth, fatty acid.