Akreditifte bankaların hukuki bakımdan sorumlulukları
Banks liabilities under letters of credit
Yazar: FATMA CEYDA CİRAY
Danışman: DOÇ. DR. EROL ULUSOY
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics
Dizin: Akreditif = Letter of credit ; Bankacılık = Banking ; Bankalar = Banks ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility

Özet:
Uluslararası ticaret alıcı ve satıcı açısından çeşitli riskler içermektedir. Satıcının en büyük endişesi, satmış olduğu malın bedelini tahsil edememesidir. Alıcı ise, bedelini ödemesine rağmen istediği kalitede ve nitelikteki mallara, satıcının kusuruyla ya da kusuru olmaksızın, beklediği süre içerisinde elde edememe riskini taşımaktadır. Alıcının ve satıcının farklı ülkelerde bulunması dolayısıyla birbirlerini tanımamalarından, güven duymamalarından, farklı ülkelerdeki kambiyo rejimleri ile ekonomik ve siyasi farklılıklardan doğacak riskler akreditif ile ortadan kaldırılmaya çalışılmaktadır. Bu aşamada, bir güven kurumu olan bankalar önemli bir fonksiyon üstlenmektedirler. Böyle bir güveni sağladığı için akreditif uluslararası ticarette en yaygın ödeme şeklidir.Akreditif, ülkemiz de dahil olmak üzere pek çok ülke yasalarında düzenlenmemiştir. Akreditifle ilgili olarak Milletlerarası Ticaret Odası tarafından yayımlanan Akreditiflere İlişkin Birörnek Usuller ve Uygulama Kuralları akreditifin işleyişini düzenlemektedir. Bu kurallar dünyada nerdeyse tüm ülkeler tarafından benimsenmiş olup, milletlerarası ticarette önemli bir güvence oluşturmaktadır.Tezimizin birinci bölümünde akreditif kavramı ve akreditif yöntemine alternatif diğer ödeme yöntemleri hakkında bilgi verilmiş, akreditifin hukuki kaynakları, işlevleri, türleri, akreditif işleminde kullanılan belgeler, akreditif işlemine katılanlar ve aralarındaki ilişkiler, akreditifin hukuki niteliği ve ihtilaf halinde yetkili devlet mahkemeleri ile yetkili ülke hukukunun tespiti hususları incelenmiştir.İkinci bölümde ise bankaların sorumlulukları incelenmiştir. Burada öncelikle hukukumuzun bankalara yüklediği ağırlaştırılmış sorumluluk halleri açıklanmış ve devamında akreditifin işleyişi aşamasında bankaların hem alıcı ve satıcıya ve hem de bankaların birbirlerine karşı sorumlu oldukları durumlar incelenmiştir.

Abstract:
International trade involves certain risks for both buyers and sellers. The biggest concern of the seller is his/her failure to collect the price of goods he/she sells. And the buyer faces the risk of being unable to receive goods in ordered quality and quantity within expected deadlines although he/she paid for the goods, with or without the default of the seller. Efforts are made to eliminate, through letters of credit, the risks caused by seller and buyer not knowing and not trusting one another because they are situated in different countries and have differing exchange rate regimes and economic and political differences. At this stage, banks assume an important function as organizations of trust. As they represent such a trust, letters of credit are the most common method of payment in international trade.Letters of credit are regulated in the legislation of many countries, including Turkey. Regarding letters of credit, the Uniform Customs and Practices for Letters of Credit published by the International Chamber of Commerce regulate the letters of credit. These practices are adopted by almost all countries worldwide, representing an important means of security in international trade.The first part of our thesis describes the concept of letter of credit and other methods of payment alternative to letters of credit, probing into the legal sources of letters of credit, its functions, types, documents used in letter of credit transactions, parties to a letter of credit transaction and their interrelations, legal aspects of letters of credit and the determination of competent courts and governing law in case of dispute.The second part explores the liabilities of banks. Here, we first explain the cases of liability where our legal system puts aggravated liabilities on banks, continued with a study of the cases where the banks are liable towards both the buyer and the seller and one another during the letter of credit routine.