Odun külünün 1+0 ve 2+0 yaşındaki sarıçam (Pinus sylvestris L.) fidanlarının morfolojik özellikleri üzerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of wood ash on the morphological properties of 1+0 and 2+0 years old scots pine (Pinus sylvestris L.) seedlings
Yazar: MEHMET KOŞAR
Danışman: DOÇ. DR. AŞKIN GÖKTÜRK
Artvin Çoruh Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Silvikültür Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada kül yoğunluğuna göre 1+0 ve 2+0 yaşında sarıçam fidanlarının gelişimlerinde nasıl bir değişim olacağının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, odun külü (OK) uygulamasında 3/1, 5/1 ve 7/1 oranlarında, kömür külü uygulamasında ise 5/1 oranında karışım hazırlanmıştır. Külün etkisini ortaya koyabilmek için kontrol amacıyla kül karıştırılmamış fidanlık toprağı da kullanılmıştır. Polietilen tüplere alınan fidanlar 3 tekrarlı rastlantı blokları deneme desenine göre fidanlık koşullarında ekim yastıklarına yerleştirilmiştir. Odun külünün fidanların kalitesi üzerine etkisinin belirlenmesinde fidan boyu, kök boğaz çapı, gövde kuru ağırlığı ve gövde taze ağırlığı, kök taze ve kuru ağırlığı değerleri ve bu değerler yardımı ile hesaplanan katlılık, kuru gürbüzlük indisi, kök yüzdesi ve Dickson kalite indeksi ölçütleri kullanılmıştır. 
Çalışma sonucunda odun külü yoğunluğunun sarıçam fidanlarının morfolojik özellikleri ve kalite ölçütleri üzerine etkisinin bulunduğu belirlenmiştir. Fidanların gelişimi üzerine genel olarak 1+0 yaşında 7/1 OK uygulamasının, 2+0 yaşındaki fidanlara 5/1 OK uygulamasının etkinin olduğu (p<0.05) belirlenmiştir. Morfolojik özellikleri ve kalite ölçütlerini etkileyen odun külü oranları farklılık gösterse de istatistiksel olarak benzerlikler dikkate alındığında 5/1 OK uygulamasının bu çalışmanın sonucunda belirlenen en etkili uygulama olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine how there will be a change in the development of 1+0 and 2+0 years old scotch pine seedlings according to the ash density. For this purpose, a mixture of 3/1, 5/1 and 7/1 ratios in wood ash (WA) application and 5/1 ratio in coal ash application was prepared. In order to demonstrate the effect of ash, nursery soil that was not mixed with ash was also used for control. The seedlings taken into polyethylene tubes were placed on planting pads in nursery conditions according to a randomized block design with 3 replicates. In order to determine the effect of wood ash on the quality of seedlings, the measured values of seedling height, root neck diameter, stem dry weight and stem fresh weight, root fresh and dry weight values and the hardiness, dry strength index, root percentage and Dickson quality index measures calculated with the help of these values were used.
As a result of the study, it was determined that the wood ash density had an effect on the morphological characteristics and quality criteria of Scotch pine seedlings. It was determined that 7/1 WA application on 1+0 years old seedlings and 5/1 WA application on 2+0 years old seedlings had an effect on the development of seedlings (p<0.05). Although the wood ash ratios affecting the morphological characteristics and quality criteria may differ, considering the statistical similarities, it can be said that the 5/1 WA application is the most effective application determined as a result of this study.