Kubaşık öğrenme yöntemi ile geleneksel yöntemin demokratik tutumlar ve erişiye etkisi /
Yazar: MÜFİT GÖMLEKSİZ
Danışman: PROF. DR. ADİL TÜRKOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Doktora, 1993
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarı = Success ; Demokratik tutum = Democratic attitude ; Geleneksel öğrenme yöntemi = Traditional learning method ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
ÖZET öğrencilerin, okul yapısı içinde, olumlu politik tutum geliştirmelerinde, sını-f ortamı, ders dışı etkinlikler ve okulun örgüt yapısı belirleyici öğeler olarak görülmektedir. Demokrasi eğitimi açısından ele alındığında, bu üç öge ne denli tutarlı olursa, okul ortamı içinde, istenilen tutum ve davranışların kazandırılmasında önemli katkılar sağlanabilir. Eğitim-öğretim etkinliklerinin büyük çoğunluğu, genelde sınıf ortamında oluşmaktadır. Sınıf ortamı içinde, öğrenci-öğrenci, öğretmen-öğrenci ilişkilerinin yapılandırılmasında ise, kullanılan öğretme yöntemlerinin önemli bir rol oynadığı söylenebilir. Bu açıdan, öğretme yöntemleriyle istendik tutum ve davranışlar arasında bağ kurmak mümkün olabilir. Bu bağlamda, bu deneysel araştırmayla, ülkemizde henüz yeni araştırılmaya başlanan kubaşık öğrenme yönteminin, öğrencilerin sınıf ortamına ilişkin demokratik tutumları ve erişileri üzerindeki etkileri sınanmaya çalışılmıştır. Geleneksel yönteme göre etkililiği sınanan kubaşık öğrenme yönteminin, yapılan birçok araştırmada, öğrencilerin başarıları ve duyuşsal çıktıları üzerinde olumlu etkileri gözlenmiştir. Araştırma, yeni yasal düzenlemelerle Ç.U. Eğitim Fakültesine bölüm olarak bağlanan, Ç.O.Adana Eğitim Yüksekokulunda gerçekleştirilmiştir. 1991-1992 Eğitim Yılı, 1. Yarıyılda "Eğitim Bilimine Giriş" dersini alan Yüksekokul birinci sınf öğrencilerinden, deney ve kontrol grupları seçilmiştir- Bir deney ve iki kontrol grubu oluşturulmuştur. -195-196 Deney grubunda "Yeniden Uyarlanmış Birleştirme" tekniği adı verilen kubaşık öğrenme tekniği kullanılmıştır» Bu teknik, kubaşık öğrenme tekniklerinden, "Birleştirme", "Birleştirme II" "öğrenci Takımları Başarı Bölümleri" ile "Takım- Oyun-Turnuva" tekniklerinin temel özelliklerinden yararlanılarak oluşturulmuştur. Birinci kontrol grubunda, geleneksel yöntemle ders işlenmiştir. Deney ve birinci kontrol gruplarındaki öğrenme- öğretme etkinlikleri, araştırmacı tarafından yürütülmüştür. îkinci kontrol grubuna, başka bir öğretim elemanı tarafından ders veri İmiştir. Deney ve kontrol gruplarına, "Sınıf Ortamına İlişkin Demokratik Tutum ölçeği" ön ve son uygulama olarak verilmiştir. "Eğitim Bilimine Giriş" dersi ile ilgili erişi testi, deney ve birinci kontrol gruplarına ön test ve son test olarak verilmiştir. îkinci kontrol grubu, araştırmacıdan kaynaklanabilecek tutum ve davranışları denetlemek, bir noktada "halo etkisi "ni engellemek amacıyla oluşturulmuştur. "Sınıf Ortamına İlişkin Demokratik Tutum ölçeği", araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Tutum ölçeğinin ve erişi teatinin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Dokuz hafta süren uygulama sonucunda, elde edilen veriler, bilgisayar istatistik paket programlarından yararlanılarak çözümlenmiştir. Araştırmada, istatistiksel teknikler olarak, faktör çözümlemesi, tek yönlü değişkenlik çözümlemesi, ortalamalar/korelasyon değerleri arasındaki farkın test edilmesinde kullanılan eşli ve bağımsız gruplar t-testleri Spearman-Brown korelasyon katsayısı, KR20 alfa değerlerinden yararlanılmıştır.197 Araştırma sonucunda elde edilen bulgular şunlardır 1. Kubaşık öğrenme yönteminin uygulandığa deney grubu ile, geleneksel yöntemin uygulandığı birinci kontrol grubunun, a) Erişi testi ön test ve son test puanları arasında anlamlı farklar bulunmuştur. b) Son test puanları arasında, deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır» c) Erişi puanları arasında, deney grubu lehine anlamlı bir fark gözlenmiştir. d) Erişi testi ön test ve son testten, bilişsel alanın bilgi ve kavrama düşeylerinde aldıkları puanlar arasında anlamlı fark bulunmuştur. e) Erişi testi son testten, bilgi ve kavrama düzeylerinde aldıkları puanlar arasında, deney grubu lehine anlamlı farklar bulunmuştur. 2= Kubaşık öğrenme yönteminin uygulandığı deney grubu ile, geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol gruplarının, "Sınıf Ortamına İlişkin Demokratik Tutum ölçeğimden aldıkları tutum puanları açısından a) Deney grubunun ön ve son uygulama tutum puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Kontrol gruplarında, ön ve son uygulama tutum puanları arasında anlamlı farklar gözlenmemiştir. b) Deney grubunun, ön ve son uygulamada, "bilimsellik", "açıklık", "katılım81, "sınıf oyuna başvurma", "azınlık hakları" alt bölümlerinden aldıkları tutum puanları arasında anlamlı farklar bulunmuştur. Diğer alt bölümlerde, anlamlı farklar görülmemiştir. c) Birinci kontrol grubunda, "sınıf oyuna başvurma", ikinci kontrol grubunda ise, "eşitlik" ve "sınıf19S oyuna başvurma" alt bölümlerinde,, ön ve son uygulama tutum puanları arasında anlamlı -farklar gözlenmiştir» Diğer alt bölümlerde farklılaşma görülmemiştir. d) Deney grubuyla birinci kontrol grubunun son uygulama tutum puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuş; deney grubuyla ikinci kontrol grubu arasında anlamlı bir fark gözlenmemiştir. e) Deney grubu ile kontrol gruplarının, "Sınıf Ortamına îlişkin Demokratik Tutum ölçeği"nin "birlikte çalışma" ve "bilimsellik" alt bölümlerinden, son uygulamadan aldıkları tutum puanları arasında, deney grubu lehine anlamlı farklar bulunmuştur. Diğer alt bölümlerde, anlamlı farklar gözlenmemiştir. 3. Deney grubunun erişi testi son test ile tutum ölçeği son uygulama puanları arasındaki ilişki, erişi testi ön test ile tutum ölçeği son uygulama puanları arasındaki ilişkiden daha yüksek bulunmuş; bu iki ilişki arasında anlamlı fark gözlenmemiştir. Birinci kontrol grubunun erişi testi son test ile tutum ölçeği son uygulama puanları arasındaki ilişki, erişi testi Ön test ile tutum ölçeği son uygulama puanları arasındaki ilişkiden daha düşük bulunmuş; bu iki ilişki arasında da anlamlı fark gözlenmemiştir Araştırma bulguları, kubaşık öğrenme yönteminin, gerek öğrenci başarısında, gerekse demokratik tutumlar açısından, geleneksel yönteme göre daha etkili olduğunu göstermektedir.

Abstract:
SUMMARY This experimental study is aimed at finding if there is a significant difference between cooperative learning method and traditional method in relation to the students* democratic attitude and achievement related to classroom climate. The study has been carried out at Cukurovd university Adana Teacher's Training College, which has become a department of the Faculty of Education after the new regulation. Experimental and control groups have been chosen among the students who take the "Introduction to Education" course at the Fall semester in the academic year 199İ- 1992. There has been one experimental and two control groups. The cooperative learning tecnique, "Modified Jigsaw" has been used in the experimental group. This technique consist of main characteristics of "Jigsaw" * "Jigsaw II", "Student Teams-Achievement Divisions" B and "Team- Game- Tournuva" techniques. The first control group has been instructed using the traditional method. Teaching- learning activities in the experimental and the first control group have been practiced by the researcher. The second control group has been instructed by a different teacher. "Democratic Attitude Scale Related to Classroom Climate" has been given as pretest and posttest (to the experimental and control groups) | achievement test for "Introduction to Education" course has been given as pretest and posttest to the experimental group and the first control group. The second control group has been designed in order to prevent the "Halo effect", in other -İ99-200 words, to control the attitude which might be caused by the researcher. "Democratic Attitude Scale Related to Classroom Climate", which is made up o-F 8 sub- divisions has been developed by the researcher. Reliability and validity o-f attitude scale and achievement test have been tested. At the end of the nine week application, the data obtained have been analysed using computer statistical package programs. The statistical tecniques which have been used in this study are factor analysis, one-way analysis of variance, t- tests of dependent and independent groups which are used to test the difference between means and corelation values, Spearman-Brown Correlation Coefficient and KR20 Alpha Value. The results indicate that there is a significant difference between the achievement of the students in the experimental group, in which cooperative learning method has been used, and the achievement of the students in the first control group who have received instruction in traditional method on the behalf of the experimental group. There i* also a significant difference between the experimental and the first control group. The relation between the posttest attitude and achievement scores of the students in the experimental group is higher than the relation between their pretest attitude and achievement scores. în this respect, it has been observed that the relation correlation between the pretest and postest attitude and achievement of the first control group is almost at the same level. There is no significant difference between the pretest and posttest relation corelation of the two groups.20İ In general, the findings of the study show that cooperative learning method is more effective compared with traditional method in relation to both democratic attitudes and student success»