Otizmli çocukların beslenme durumlarının ve yeme davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional situations and eating behaviors of autistic children
Yazar: SEDA ÖNAL
Danışman: DOÇ. DR. ASLI UÇAR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Yemek yemek = Eating ; Çocuk beslenme bozuklukları = Child nutrition disorders ; Çocuk beslenmesi = Child nutrition ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Otizmli Çocukların Beslenme Durumlarının ve Yeme Davranışlarının Değerlendirilmesi
Bu araştırma otizm tanısı almış çocukların beslenme durumlarını ve yeme davranışlarını saptamak amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Ankara'da T.C. Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı dört özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde yapılmıştır. Araştırma örneklemini 6-15 yaş aralığında olan 70 çocuk oluşturmuştur. Ebeveynlere sosyo-demografik bilgileri, çocuğun demografik özellikleri ve beslenmesine yönelik anket formu uygulanmıştır. Daha sonra çocukların yeme davranışlarını belirlemek için Davranışsal Pediatrik Besleme Değerlendirmesi Ölçeği (DPBDÖ) uygulanmış, çocukların besin tüketim sıklıkları ve 3 günlük besin tüketim kaydı alınmıştır. Çalışmaya katılan annelerin, anne olma yaşı ortalama 28,2±4,8 yıl, babalarının ise baba olma yaşı ortalama 32,2±4,5 yıldır. Ebeveynlerin %31,4'ü çocuklarının hastalığına yönelik beslenme bilgilerinin olduğunu düşünmektedir. Çocukların %70,0'i erkek, %30,0'u kızdır. Çocukların ortalama yaşları 11,4±3,0 yıl ve tanı alma yaşları ortalama 2,8±0,8 yıldır. Çocukların %55,7'si hafif şişman ve şişmandır. Çocukların %44,8'inin yağ yüzdesi normal aralıktan yüksektir. Çocukların %95,7'si hastalıklarına dair herhangi bir diyet yapmamaktadır. Çocukların %65,7'si bir yiyeceği sürekli tüketme eğilimdedir. Çocukların %28,3'ü sürekli abur cubur, %34,8'i de patates kızartması, makarna, kısır, pizza, sucuk tüketme eğilimindedir. Çocukların %62,9'u bazı yiyecekleri hiç tüketmemektedir. Tüketilmeyen yiyecekler sebze (%38,6), kurubaklagil, yumurta, süt ve balık (%38,6)'dır. Çocuklar aldıkları enerjinin ortalama %45,7'sini karbonhidratlardan, %14,0'ünü proteinden, %38,3'ünü yağdan karşılamaktadır. DPBDÖ'ye göre kızların %23,8'inin, erkeklerin %6,1'inin yeme problemi vardır. DPBDÖ puanları, yaş arttıkça anlamlı olarak düşüş göstermiştir (p<0.05). Çok zayıf ve zayıf çocukların, hafif şişman ve şişman çocuklara göre daha fazla yeme problemi vardır (p<0.05). Bu çalışma ile otizmli çocukların yanlış beslenme alışkanlıklarının olduğu, olumsuz yeme davranışları sergiledikleri, ebeveynlerin bu konu ile ilgili yetersiz bilgi sahibi olduğu görülmüştür. Bu konuda, ebeveynler ve çocukların eğitim aldığı özel eğitim merkezlerinde çalışanlar bilgilendirilmeli, doğru beslenme alışkanlıkların kazandırılması için uzmanlar tarafından eğitimler verilmelidir.
Anahtar Sözcükler: Beslenme, Çocuk, DPBDÖ, Otizm, Yeme davranışı.

Abstract:
Evaluation of Nutritional Situations and Eating Behaviors of Autistic Children
This study was conducted to determine the nutritional status and eating behaviors of children with autism between the ages of 6-15. The study was carried out in four special education and rehabilitation centers affiliated to the T.C. Directorate of National Education. The study sample consisted of 70 children aged 6-15 years. Socio-demographic information, the demographic characteristics of the child and the questionnaire about feeding were applied to the parents. Then Behavioral Pediatric Feeding Assessment Scale (BPFAS) was administered to determine the eating behaviors of the children, and the frequency of food consumption and 3-day food consumption were recorded. The average age of mothers who participated in the study was 28.2 ± 4.8 years and the average age of their fathers was 32.2 ± 4.5 years. 31.4% of the families think that they have nutrition information for their children's illness. 70.0% of the children are boys and 30.0% are girls. The mean age of the children is 11.4 ± 3.0 years and the
104
mean age of diagnosis is 2.8 ± 0.8 years. 55.7% of the children are overweight and obese. The percentage of fat in 44.8% of children is higher than the normal range. 95.7% of children do not have any diet for their diseases. 65.7% of children are inclined to consume a food continuously. 28,3% of the children tend to consume abacky junk, 34,8% to eat fried potatoes, pasta, kısır, pizza, sucuk. 62.9% of children do not consume some foods at all. The foods that are not consumed are vegetables (38,6%), legumes, eggs, milk and fish (38,6%). Children receive an average of 45.7% of the energy they receive from carbohydrates, 14.0% from the protein and 38.3% from the oil. According to the BPFAS, 23.8% of the girls and 6.1% of the boys have eating problems. BPFAS scores decreased significantly with increasing age (p <0.05). Very weak and weak children have more eating problems than overweight and obese children (p <0.05). This study has shown that children with autism have the wrong eating habits, exhibit negative eating behaviors, and parents have insufficient knowledge about this subject. In this regard, employees in the special education centers where parents and children are educated should be informed and trained by specialists in order to gain proper nutrition habits.
Keywords: Autism, BPFAS, Child, Eating behaviors, Nutrition.