Doğru hemşirelik tanılamasında eğitimin etkinliği
Effectiveness of education in formulation of the correct nursing diagnosis
Yazar: İNSAF ALTUN
Danışman: PROF. DR. KAMERYA BABADAĞ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing

Özet:
Bu araştırma, hemşirelerin doğru hemşirelik tanısı belirlemelerinde eğitimin etkinliğini saptamak amaca ile ön test- son test karşılaştırmalı deneysel bir araştırma olarak planlanmıştır. Bu amaç ile hemşirelik surecinin tanım ve gerekliliğini vurgulayan girişten sonra tanılama, tam, planlama, uygulama ve değerlendirme aşamalarım sırası ile izleyen ve tam aşaması diğerlerinden daha geniş tutularak hazırlanan bir içerikte, literatür bilgileri ile uzman görüşü alınarak bir eğitim programı hazırlanmıştır. Hazırlanan eğitim programı Î.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama hastanesinde çalışan ve hizmet içi eğitim hemşireleri olarak görevlendirilen 34 kişilik bir gruba, Kurumun Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğünden yazdı izin alınarak, 27-30 Mayıs 1996 tarihleri arasında toplam 8 saatlik bir planlama ile sunuş ve vaka uygulamalı öğretme yönteminden yararlanılarak uygulanmıştır. Araştırma sonucu elde edilen veriler yüzdelik (%), McNemar's testi (Paired Chi-square), Paired t testi ve X2 (Chi-square) testleri ile değerlendirilmiştir.. yaş ortalamasının 29.44 + 5.53,. deneyim yılı ortalaması 8.2 + 5.03 olduğu,. %88.2' inin lisans mezunu oldukları,. %55.9' unun servis hemşiresi olarak görev yaptıkları,. %58.9* ünün cerrahi birimlerde çalıştıkları saptanmıştır. Hemşirelerin %51.9* insanları sevme ve yardım, gibi insancıl neden ile hemşirelik yaptıkları, bir çalışma gününde yapakları işlerin sıralamasında; en çok %2 1 oranı ile telefonları yanıtlama ve genel bir hizmet organizasyonu sağlama, %16.2 oram ile tedavileri uygulamalarının öncelikle yer aldıkları, %50' isinin yaptıkları bu işlerden doyum sağladıkları, doyum bildirici ifadeleri arasında %44.5' ünün hastalara yardım etmekten dolayı kendilerini doyumlu73 hissettikleri, %50'isinin ise doyum duyumsamadıkları, doyumsuzluğu bildiren nedenler arasında % 1 9 oranı ile ekonomik yetersizliğin öncelikli yer aldığı belirlenmiştir. Hemşirelerin %44' üne göre Sağlık Bakımı Sistemi içinde hemşirelik hizmetlerinde belirsizlik olduğu, %38.5' oranında hizmet içi eğitim programlarında hastalıklarda hemşirelik bakımı konularına, oysa %13' oranında hemşirelik sürecine yer verdikleri belirlenmiştir. Hemşirelerin %61.8' i hasta bakımda hemşirelik surecini kullandıklarını, kullanmayanların %42.9 oranı ile hemşire sayındaki yetersizlik ile hemşirelik hizmetlerinden destek bulamama nedenlerini ileri sürdükleri, surecin %75 oram ile cerrahi ve dahiliye birimlerinde çalışan hemşireler tarafından kullanıldığı, süreci kullanmanın hemşirenin doyum düzeyleri üzerine bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Hemşirelerin eğitim öncesi ve sonrası sureci kullanırken zorlandıkları aşamalar hakkında çelişkili ifadeler kullandıkları, %67.7'isinin eğitim öncesi özellikle hemşirelik tanışım doğru olarak tanımım yapamadıkları belirlenmiştir. Hemşirelerin, hemşirelik tanısı koymaları için örnek vaka olarak verilen "Vücut sistemleri kullanım güçlüğü sendromu yüksek riski" hemşirelik tanısının tanımı ve risk faktörleri durumunda eğitim öncesi dokuz(9) ve eğitim sonrası ise ondört(14) hemşirelik tanısı belirledikleri, ayrıca eğitim öncesi toplam 111, eğitim sonrası 280 doğru yanıt belirledikleri ve aradaki farkın istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı olduğu saptanmıştır(t=10.32, P«0.001). Eğitim öncesi ve sonrası doğru tam koyma ile eğitim düzeyleri, deneyim yılı, bulundukları pozisyon, görev birimleri ve süreci kullanma durumları arasında istatisitksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Sadece yapılan hemşirelik süreci eğitiminin tam koymada etkili olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bu sonuçlar, bize hemşirelik tanılarının ve doğru tam belirleme terminolojisinin öğretilip - öğrenilebileceğini göstermektedir, öncelikli olarak hemşirelik tamlarına müfredat ders programları ve hizmetiçi eğitim programlarında geniş yer verilmesini böylece hem öğrencilerin hem de hemşirelerin bu konuda bilgi, tutum ve beceriye sahip olmaları ile hemşirelik eğitimi yolu ile uygulamaya yansıtılacağı kanısındayız.

Abstract:
This study was planned as a Quasi-experimental research based on pretest and posttest with the purpose of determining the effectiveness of education in formulation the correct nursing diagnosis by the nurses. For this purpose, following an introduction giving the definition and emphasizing the necessity of nursing process, a training program was prepared with context of the nursing process chapters of diagnosing, assesment, diagnosis, planning, implementation and evaluation and in which the stage of diagnosis is emphasized largely, in the light of the literature review and experts' opinions. The education program prepared, was practised on a group of 34 nurses who work in the Î.Ü. Istanbul Medical Faculty, Research and Application Hospital as in-service training nurses, the program was on a period of 8 hours between 27 and 30 May 1996 for which training method by presentation and practice was utilized. The data obtained upon research, were evaluated with persentage (%), McNemar Test (Paired Chi-square), Paired t test and X2 (Chi-square test). It was determined that of the nurses in sample group, * the age average is 29.44 + 5.53, * average year of experience is 8.2 + 5.03 * 88.2 % has a licensed registered nurses, * 55.9% works as service nurse and * 58.8% works with the sergical units. It was determined that 51.9% of the nurses perform their duties due to humanity reasons such as humanism, help to people, they spend their working hours for answering phones and general organization with the largest rate of 21%, for carrying out the treatments with the of 16.2 %; 50% is satisfied with their jobs, among the expressions indicating satisfaction, 44.5% is satisfaction due to the fact that they are helping the patients; 50% is not satisfied with their jobs and among the expression indication dissatisfaction, 19% is not satisfied due to economical deficiency.75 It was established that accoding to 44% of the nurses, there is a domain uncertainity in the service provided by nurses within the Health Care System, 38.5% gives priority to issues of care for diseases and 13% to nursing process, for the in service training programs. It was determined that 61.8% of the nurses utilizes nursing process in patient care; out of the non-utilizers 42.9% claimed the insufficiency of the number of nurses and lack of support; the nursing process was used by nurses working in the surgical and medical diseases units with the rate of 75% and use of process has no effect on the satisfaction levels of the nurses. It was also found that the nurses discloses controversial expressions concerning the stage of the process in which they have difficulty in using process before and after training and 67.7% could not define the nursing diagnosis in terms before training. It was further determined that the nurses gave 9 nursing diagnosis before and 14 diagnosis after education for definition of nursing diagnosis and risk factors of " High Risk for Disuse Syndrome,, that was given a case study to make nursing diagnosis, and futher more they determined 1 1 1 correct answers before and 280 correct answers after education and difference in between, is statistically significant (t= 10.32, PO.001) A statistically meaningful relation was not determined between correct diagnosis before and after the education and level of education year of experience, the position the occupation, unit of tasks and use of process. Only it was determined that the education on nursing process given, has an important effect on diagnosing. The outcome obtained thereby, showed that the nursing diagnosis and terminology on making correct diagnosis can be taught and learn. It is possible to achieve the point desired in nursing education and practices by giving the nursing diagnosis an extensive place in the course programmes and in-service educating programmes and thus providing that the both the student and the nurses have information, attitude and skills on this matter.