Vücut geliştirmeciler ve egzersiz programına katılanların egzersiz bağımlılığı ve sağlıklı beslenmeye yönelik tutumlarının karşılaştırması
Comparison of bodybuilders' and exercise program participants' attitudes towards exercise addiction and healthy nutrition
Yazar: NERİMAN KUZUCU
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF ZİYAGİL
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenman = Training ; Bağımlılık = Dependency ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz bağımlılığı = Exercise addiction ; Vücut geliştirme = Body building

Özet:
Bu araştırmada vücut geliştirme sporcuları (VGS) ile egzersiz programına katılan (EPK) bireylerin egzersiz bağımlılığı ve sağlıklı beslenmeye yönelik tutumları karşılaştırılmıştır. Ayrıca egzersiz bağımlılığı ile sağlıklı beslenmeye yönelik tutumlar arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini seçkisiz olmayan uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen 102 kadın, 142 erkek toplam 244 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada veriler, egzersiz bağımlılığı ölçeği, sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum ölçeği ve demografik bilgilerden oluşan anket formu ile elde edilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermemesi sebebiyle iki grupbun karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi ve sürekli değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde Spearman Kolerasyon analizi kullanılmıştır. 
Bu araştırmanın sonuçları, VGS ve EPK'nin egzersiz bağımlılığı ve sağlıklı beslenmeye yönelik tutumlarında farklılıklar anlamlı düzeyde olduğunu göstermektedir. Müsabakaya katılım dikkate alınmadan erkek ve kadın katılımcıların egzersiz bağımlılığı ve sağlıklı beslenmeye yönelik tutum ölçek alt boyutlarının tümünde anlamlı düzeyde fark vardır. Cinsiyet gözetmeksizin VGS ile EPK'nın egzersiz bağımlılığı açısından bireysel-sosyal ihtiyaçların ertelenmesi ve çatışma hariç diğer alt boyutlarda anlamlı düzeyde fark tespit edilmiştir. Sağlıklı beslenmeye yönelik tutum açısında ise tüm alt boyutlarda anlamlı düzeyde farklılık bulunmaktadır. Kadın VGS ve EPK'nın egzersiz bağımlılığı ve sağlıklı beslenmeye yönelik tutum açısından fark anlamlı düzeydedir. Erkek VGS ve EPK'nın egzersiz bağımlılığı açısından sadece bireysel-sosyal ihtiyaçların ertelenmesi ve çatışma alt boyutunda fark bulunmuştur. Sağlıklı beslenmeye yönelik tutum açısından beslenmeye yönelik duygu ve kötü beslenme alt boyutlarında farkı olduğu tespit edilmiştir. Kadın katılımcılar dikkate alındığında, aşırı odaklanma ve duygu durum değişimi ile olumlu beslenme arasında pozitif yönlü çok yüksek düzeyli ilişki olduğu tespit edilmiştir. Tesis kullanım sıklığı ile egzersiz bağımlılığından aşırı odaklanma ve duygu durum değişimi arasında pozitif yönlü yüksek ilişki olduğu tespit edilmiştir. Erkek katılımcılar dikkate alındığında aşırı odaklanma ve duygu durum değişimi ile beslenme hakkında bilgi arasında pozitif yönlü düşük ilişki olduğu tespit edilmiştir.   
Sonuç olarak, profesyonel VGS'na küçük yaşlardan itibaren egzersiz bağımlılığı ve beslenme hakkında gerekli imkan ve bilgi alabileceği uygun ortamlar sunulmalıdır.

Abstract:
This study compares to the attitudes of bodybuilders (BB) and participants in the exercise program (PiEP) towards exercise addiction (EA) and healthy eating (HE) and also examines the relationship between EA and attitudes towards HE. Data were collected from 244 participants by scales of EA and HE with demographic information. Due to the lack of a normal distribution Mann-Whitney U for comparison of two groups and Spearman correlation for examining relationship among variables were used.
This study showed that there are significant differences in the attitudes of BB and PiEP towards EA and HE. Regardless of type of participants there is a significant difference in all sub-dimensions of EA and attitude towards HE in male and female participants. Regardless of gender, a significant difference was found in the sub-dimensions of BB and PiEP in EA, excluding the delay of individual / social needs and conflict. In HE, there were a significant difference in all sub-dimensions. There is a significant difference between female BB and female PiEP in EA and HE. A difference was found only in the sub-dimension of postponing individual / social needs and conflict in EA of male BB and male PiEP. Also there is a difference in the sub-dimensions of feeling towards nutrition and malnutrition in attitude towards HE. Considering the female participants, there was a positive strong correlation among hyper focus and mood change and positive nutrition. Morover, there is a high positive correlation between the frequency of use of the facility and EA, excessive focus and mood changes. Considering the male participants, there was a low positive correlation between hyper focus and mood change and knowledge about nutrition.
As a result, suitable environments should be created to the professional BB from a young age by provading necessary opportunity and information about EA and HE.