Öngörücü hızlı-bozuk konuşma envanteri-R ve akıcılık değerlendirme bataryasının Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of predictive cluttering inventory-R and fluency assessment battery
Yazar: ASLI ALTINSOY
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ TORUN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN SERTAN ÖZDEMİR
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapistliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Konuşma = Speech ; Konuşma akıcılığı = Speech fluency ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı Öngörücü Hızlı-Bozuk Konuşma Envanteri-R (PCI-r) ve Akıcılık Değerlendirme Bataryası'nın (ADB) Türkçe geçerlik ve güvenirliğini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda 6-55 yaş arası akıcılık bozukluğu olan gruba (n=60) ve akıcı kontrol grubuna (n=60) ulaşılmıştır. Akıcılık bozukluğu olan grup iki DKT tarafından algısal olarak değerlendirilip sadece hızlı-bozuk konuşanlar (sHBK), hem hızlı-bozuk konuşan hem kekemelik gösterenler (HBK+KKM) ve sadece kekemelik gösterenler (sKKM) olmak üzere üç gruba ayrılmıştır.
Çalışmadan elde edilen bulgulara göre iki DKT arasındaki uyum kabul edilebilir seviyededir. Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi sonuçları PCI-r'nin ilk 10 maddesiyle birlikte tek bir faktörü desteklediğini göstermektedir. PCI-r, sHBK ve HBK+KKM gruplarını sKKM ve kontrol gruplarından ayırabilirken sHBK ile HBK+KKM'yi birbirinden ayırt edememektedir. ADB sonuçları ise sHBK'nin yüksek oranlarda normal akıcısızlık, ortalama artikülatör hız ve hız değişkenliğine sahip olduğunu göstermektedir. sHBK'de oral-motor koordinasyon problemi gözlenmemiştir. HBK+KKM grubu ise düşük oranda normal akıcısızlıklar göstermelerine rağmen, oral-motor problemleri yüksek orandadır ve konuşma hızları yüksektir. Hem PCI-r hem de ADB'nin iç tutarlılık, test-tekrar test ve değerlendiriciler arası güvenirliğine ait sonuçları her iki değerlendirme aracının kişideki HBK semptomlarına ilişkin bilgi toplayan, yordayan ve rehberlik sunan klinik araçlar olarak kullanılabilecek geçerli ve güvenilir testler olduğunu desteklemektedir. 
Anahtar Sözcükler: Hızlı-bozuk konuşma, Değerlendirme, PCI-r, Akıcılık değerlendirme bataryası, Geçerlik ve güvenirlik.

Abstract:
The aim of this study is to examine the validity and reliability of the Predictive Cluttering Inventory-R (PCI-r) and Fluency Assessment Battery (FAB) in Turkish. For this purpose, the non-fluent group (n=60) and fluent controls (n=60) between 6-55 age were reached. The non-fluent group was perceptually evaluated by the two SLPs and divided into three groups as people with cluttering (PWC), people with cluttering and stuttering (PWCS) and people with stuttering (PWS). 
According to the findings obtained from the study, the agreement between the two SLPs is at an acceptable level. The exploratory and confirmatory factor analysis results showed that the PCI-r supports a single factor with the first 10 items. PCI-r can differentiate PWC and PWCS groups from PWS and controls, however, it cannot distinguish between PWC and PWCS. The results of FAB demonstrated that PWC had a high percentages of normal disfluencies, mean articulatory rate and rate varibility. There is not oral-motor coordination problems in PWC. PWCS group, on the other hand, displayed normal disfluencies at low ratios but had a high ratio of oral-motor problems and had a high speaking rate. The results of internal consistency, test-retest and inter-rater reliability of both PCI-r and FAB support that both assessment tools are valid and reliable tests that can be used as clinical tools which gather information, predict and provide guidance about cluttering symptoms in the individual.
Keywords: Cluttering, Assessment, PCI-r, Fluency assessment battery, Validity and reliability.