Bituminaria bituminosa bitkisi çözücü özütlerinin fitokimyasal olarak değerlendirilmesi
Phytochemical evaluation of solvent extracts from Bituminaria bituminosa
Yazar: TUBA ÖRENÇ
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL ÖKSÜZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Bituminaria bituminosa bitkisi etil asetat, metil alkol ve su özütlerinin antioksidan ve enzim inhibitor aktivitelerini belirlemektir. Antioksidan aktivite, radikal süpürüm aktivite (DPPH ve ABTS), indirgeme gücü (CUPRAC ve FRAP), fosfomolibdenyum yöntemiyle toplam antioksidan aktivite ve metal şelatlama testleri gibi farklı yöntemler kullanılarak ddeğerlendirildi. Aynı zamanda, özütlerin tirozinaz, asetilkolin esteraz, bütirilkolin esteraz, -amilaz ve -glukozidaz enzimleri üzerine inhibisyon aktiviteleri de araştırıldı. Ayrıca, özütlerdeki antioksidan bileşikler (fenolikler ve flavonoitler) hem spektrofotometrik hem de ters fazlı yüksek performanslı sıvı kromatografi (RP-HPLC) kullanılarak belirlendi.
Fosfomolibdenyum testinde, metil alkol özütü en yüksek aktiviteyi sergiledi (166.78 µmol troloks eşdeğer (TEs)/g kuru bitki). Su özütü, 1,1-difenil-2-pikrilhidrazil (DPPH·) ve 2,2-azino-bis(3-etilbenzotiyaazoloyin-6-sülfonik asit) (ABTS·+) katyon radikal üzerine en yüksek süpürüm aktivite gösterdi. Yine su özütü, bakır (II) iyonu (CUPRAC) ve demir (III) iyonu (FRAP) indirgeme gücü testlerinde de en yüksek aktiviteyi gösterdi (sırasıyla; 41.26 ve 46.82 µmol TEs/g kuru bitki). Özütler, kolinesterazlar ve tirozinaz enzimleri üzerine hiçbir inhibisyon etkisi göstermedi. Buna karşın, su özütünün (1233.86 µmol akarboz eşdeğer (ACEs)/g kuru bitki) α-glukosidaz enzim inhibisyon testinde;  etil asetat özütünün (53.65 µmol ACEs/g kuru bitki) ise, α-amilaz enzimi üzerine daha güçlü bir inhibisyon etkisi sergilediği tespit edildi. Toplam fenolik bileşik miktarı bakımından en yüksek içeriğe su özütü sahipti (31.70 µmol gallik asit eşdeğer (GAEs)/g kuru bitki).  Ancak metil alkol özütünün (5.29 µmol rutin eşdeğer (REs)/g kuru bitki) toplam flavonoit bileşik bakımından daha zengin olduğu bulundu. Ayrıca, su özütünün önemli miktarda rosmarinik asit, luteolin, kuarsetin ve rutin içerdiği tespit edildi. Bu sebeple, Bituminaria bituminosa bitkisinin yeni ve alternatif antioksidan ve enzim inhibitör ajanların kaynağı olarak kullanılabileceği söylenebilir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the in vitro antioxidant and enzyme inhibitory activities of ethyl acetate, methanol and water extracts of Bituminaria bituminosa. The antioxidant activity were evaluated using different assays, speciﬁcally free radical scavenging (DPPH and ABTS), reducing power (FRAP and CUPRAC), total antioxidant capacity (by phosphomolybdenum method) and metal chelating activity. Inhibitory activities of the extracts on tyrosinase, acetylcholineserase, butrylcholinesterase,-amylase, and -glucosidase were also investigated. In addition, antioxidant compounds (phenolics and flavonoids) in the extracts were determined both spectrophotometrically and by using reverse phase high-performance liquid chromatography (RP-HPLC).
In phosphomolybdenum assay, the methanol extract showed the highest activity (166.78 µmol TEs/g dry plant). The water extract exhibited the highest scavenging activity on 1,1-diphenyl-2-picrylhydrazyl (DPPH·) and 2,2-azino-bis (3-ethylbenzothiazloine-6-sulphonic acid) (ABTS·+). Additionally, it also showed the highest activity in cupric ion reducing (CUPRAC) and ferric reducing antioxidant power (FRAP) assays (41.26 and 46.82 µmol TEs/g dry plant, respectively). The extracts did not show cholinesterase and tyrosinase inhibitory activity. However, α-glucosidase inhibitory assay was resulted in the superiority of water extract (1233.86 µmol ACEs/g dry plant). In the case of α-amylase inhibitory assay, the ethyl acetate extract showed the highest activity (53.65 µmol ACEs/g dry plant). The water extract had the highest phenolic content (31.70 µmol GAEs/g dry plant). On the other hand, the methanol extract was found rich in flavonoit compounds (5.29 µmol REs/g dry plant). The water extract contained considerable amounts of rosmarinic acid, luteolin, quercetin, and rutin. Therefore, Bituminaria bituminosa can be used as the source of new and alternative antioxidant and enzyme inhibitory agents.