Fiziksel aktivite düzeylerine göre egzersiz yapan bireylerin bedeni beğenme ve egzersiz bağımlılığının değerlendirilmesi
Evaluation of body appreciation and exercise dependance of individuals doing exercise according to their physical activity levels
Yazar: NECDET KUTAY GÜVEN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLBİN RUDARLI NALÇAKAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Bağımlılık analizi = Dependence analysis ; Beden imajı = Body image ; Egzersiz = Exercise ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Spor = Sports

Özet:
Fiziksel aktivite, egzersiz, bedeni beğenme, egzersiz bağımlılığı gibi kavramların anlamları bilinmesine ve üzerlerinde ayrı ayrı sıkça araştırmalar yapılmasına rağmen, bireylerin bedeni beğenme durumlarını ve egzersiz bağımlılığı riskini fiziksel aktivite düzeylerine göre değerlendiren çalışma sayısı yetersizdir. Bu çalışmanın amacı düzenli egzersiz yapan spor salonu kullanıcılarının, fiziksel aktivite düzeylerine göre bedeni beğenme durumları ve egzersiz bağımlılığı düzeylerini incelemektir. 
Çalışmanın örneklemi İzmir ili Bornova ilçesindeki aktif spor salonu kullanıcısı 352 gönüllü katılımcıdan oluşmaktadır. Veriler anket yöntemiyle toplanmıştır:  demografik bilgiler için kişisel bilgi formu, Craig C. L., ve diğerleri, 2003 tarafından geliştirilen ve Türkçe geçerlik güvenirliği Öztürk M., 2005 tarafından yapılan Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Form (IPAQ-Short), Türkçe geçerlik güvenirliği Anlı ve Akın, 2015 tarafından yapılan ve Tylka ve Wood-Barcalow, 2015 tarafından geliştirilen "Bedeni Beğenme Ölçeği" (BBÖ) ve Hausenblas ve Downs, 2002 tarafından geliştirilen ve Türkçe geçerlik güvenirliği Gürbüz ve Aşçı, 2006 tarafından yapılan "Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği-21" (EB-21) kullanılmıştır. Katılımcıların BBÖ ve EB-21 puanlarının fiziksel aktivite (FA) düzeyine (1-3) göre karşılaştırılmasında Kruskal Wallis Testi, farkın oluşmasına sebep olan gurubun tespiti Mann Whitney U Testi ile; cinsiyetlere göre farkın saptanmasında Bağımsız gruplarda t-testi; parametreler arasındaki anlamlı ilişki Pearson korelasyon testi ile değerlendirilmiştir.
Katılımcıların BBÖ puanı 4,24 ± 0,65 iken,  zaman ve egzersiz puanı 2,55 ± 0,95, kontrol eksikliği puanı 2,74  ± 1,11, geri çekilme puanı 3,00 ± 1,25, tolerans puanı 2,95 ± 1,17 ve devamlılık puanı 2,55 ± 1,06 olarak tespit edilmiştir. Sadece EB-21 alt boyutlarının tamamında cinsiyetler arasında ve FA seviyesine göre belirlenen gruplar arasında fark olduğu saptanmıştır. Bu anlamlı farklılık, düşük ve yüksek FA düzeyi ile orta ve yüksek FA düzeyi grupları arasında gerçekleşmiştir. EB alt boyutlarının tamamı ile FA için harcanan MET-dk değerleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p< 0,05).
Sonuçlar, EB ile FA seviyesi arasında pozitif bir ilişki bulunduğunu fakat BB durumunun FA düzeylerinden bağımsız olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Although the meaning of concepts such as physical activity, exercise, body appreciation, and exercise dependence are known and investigations have been conducted on them separately, the number of studies evaluating the body appreciation and exercise dependence levels according to individual's physical activity levels is insufficient. The aim of this study is to examine body appreciation, and exercise dependence levels of participants according to their physical fitness levels.
The sample of the study consists of 352 volunteers who are active sports hall users in Bornova district of İzmir. Data were collected by questionnaire method: personal information form for demographic information; "International Physical Activity Questionnaire-Short Form (IPAQ-Short)" developed by Craig C. L., et al., 2003 and its validity and reliability of Turkish version evaluated by Öztürk M., 2005; "Body Appreciation Scale" developed by Tylka ve Wood-Barcalow, 2015 and its Turkish validity and reliability evaluated by Anlı ve Akın, 2015;  "Exercise Addiction Scale-21" developed by Hausenblas ve Downs, 2002 and its validity and reliability of Turkish version evaluated by Gürbüz ve Aşçı, 2006 were applied. It was used Kruskal Wallis Test and Mann Whitney U Test for body appreciation and exercise dependence levels of participants according to their physical fitness levels; Independent Samples t-test to determine the difference according to gender; Pearson correlation test to evaluate the significant relationship between the parameters.
The participants' BBÖ score was 4.24 ± 0.65, while time and exercise score was 2.55 ± 0.95, lack of control score was 2.74 ± 1.11, withdrawal score was 3.00 ± 1.25, tolerance score was 2, 95 ± 1.17 and continuity score was 2.55 ± 1.06. There was a difference between the genders and the groups determined according to FA level only in all EB-21 sub-dimensions. The significant difference was found between low and high FA levels and moderate and high FA levels. There was a significant relationship between all EB sub-dimensions and MET-min values spent for FA (p <0.05).
The results show that there is a positive relationship between EB and FA level, but BB status is independent of FA levels.