Gelin-kayınvalide ilişkisinin anne-kız bağlanması ve demografik değişkenler bağlamında incelenmesi
The examination of the daughter-in-law/mother-in-law relationship in the context of mother-daughter attachment and demographic variables
Yazar: CEREN KARAKAŞ USLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE NEVZAT MUHTAR
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Annelik = Motherhood ; Annelik temsilleri = Maternal representations ; Demografik değişkenler = Demographic variables ; Gelin-kayınvalide ilişkisi = Daughter-in-law-mother-in-law relations ; Kız çocukları = Young girls ; Ölçekler = Scales

Özet:
Evlilik ve eşin ailesiyle ilişkiler kapsamında yapılan bilimsel çalışmalar giderek artmaktadır. Bunun en anlaşılır nedeni ailenin toplum içindeki yeri ve önemidir. Bu araştırmanın amacı, gelin-kayınvalide ilişkisinin anne-kız bağlanması ve demografik değişkenler kapsamında incelenmesi üzerinedir. Bu araştırma, temelde nicel desen ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiş bir araştırmadır. Bu amaçla, yaşları 22-74 arasında olan toplam 297 evli kadından veri toplanmıştır. Katılımcılar öncelikle araştırma konusunda bilgilendirilmiş ve onamları alınmıştır. Daha sonra sırasıyla; Kişisel Bilgi Formu (KBF), Ana Babaya Bağlanma Ölçeği (ABBÖ) ve Gelin Kayınvalide İlişkileri Ölçeği (GKİÖ) uygulanmıştır. Uygulama ve veri toplama aşamasından hemen sonra elde edilen veriler SPSS 20.0 aracılığı ile istatistiksel açıdan değerlendirilmiştir. Anne-kız bağlanmasının gelin-kayınvalide ilişkisini yordamadaki rolünü araştırmak amacıyla basit doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Demografik özelliklerden gelin ve kayınvalidenin yaş farkı, gelinin eğitim durumu, çalışma durumu, evlilik süresi, sahip olduğu çocuk sayısı, çocuğuna kimin bakım verdiği, evlenme şekli, kayınvalidesinin eğitim durumu, medeni hali, sahip olduğu çocuk sayısı, gelinin eşinin ailesiyle birlikte oturması, aynı apartmanda yaşaması ve gelinin eşinin ailesiyle görüşme sıklığı değişkenlerine göre gelin-kayınvalide ilişkisinin farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla Bağımsız Grup T-Testi, Tek Yönlü ANOVA, Mann Whithney-U Testi ve Kruskal Wallis-H Testi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, evli kadınların anneleriyle olan bağlanma düzeylerinden ilgili ve ihtiyaçlara duyarlı oluş alt boyutu gelin-kayınvalide ilişkisi toplam puanları ve tüm alt ölçeklerini yordarken; bağımsızlığa ve otonomiye izin verme alt boyutu ne gelin-kayınvalide ilişkisi toplam puanlarını ne de alt ölçek puanlarını yordamamaktadır. Bunlara ek olarak, gelin-kayınvalide ilişkileri gelinin sahip olduğu çocuk sayısına göre, kayınvalidenin medeni durumuna göre ve eşin ailesi ile görüşme sıklığına göre farklılık göstermektedir. Söz konusu farklılık sırasıyla, çocuğu olmayan ile 1 çocuklu olanlar arasında çocuğu olmayan grup lehine, kayınvalidesi evli olan ile olmayan arasında evli olan grup lehine ve eşin ailesi ile haftada bir görüşenler ile yılda bir veya birkaç kez görüşenler arasında haftada bir görüşen grup lehinedir. Tüm bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmış ve varılan nihai yargılar ışığında ileride yapılabilecek araştırmalara ve uygulamalara yönelik öneriler araştırmanın son bölümünde sunulmuştur.

Abstract:
The number of studies about the marriage and relationship with the spouse's family increase day by day. The most understandable reason of that is the importance and the position of the family in the society. The aim of the study is to investigate the relationship between daughter-in-law and mother-in-law within the context of mother-daughter attachment and demographic variables. This study was arranged by using relational scanning model which is a quantitative pattern. For this purpose, 297 married women who are 22-74 years old contributed to study data. First, participants were informed and consented about the study. Then, Personal Information Form, Parental Bonding Instrument and Daughter-in-law/Mother-in-law Relationship Scale were applied respectively. After the implementation and data collecting process, datas were analysed with SPSS 20.0 statistically. Simple linear regression method was used to predict the effect of mother-daughter attachment on the relationship between daughter-in-law and mother-in-law. Independent Group T-Test,  One Way ANOVA, Mann-Whitney U Test and Kruskal-Wallis H Test were used to explore the effects of the demographic variables which are the age gap between mother-in-law and daughter-in-law, the educational status of daughter-in-law, working condition of daughter-in-law, the lenght of marriage, the number of children couples have, the person who takes care of the children, the process of espousal, the educational status of mother-in-law, the marital status of mother-in-law, the number of children mother-in-law has, the status of living together with mother-in-law and or living in same apartment, and the frequency of visiting mother-in-law by daughter-in-law on the relationship between daughter-in-law and mother-in-law. According to research findings, being concerned and sensitive about the needs of others, which is a subdimension of the level of attachment of married women to her own mothers, predicts the relationship between daughter-in-law and mother-in-law's total points and all subscales' points, on the other hand, enabling independence and autonomy subdimension predicts neither the relationship of daughter-in-law and mother-in-law's total points nor any subscales' points. Additionally, the relationship between mother-in-law and daughter-in-law differs in terms of the quantity of children daughter-in-law, the marital status of mother-in-law, and the frequency of visits made by husband of daughter-in-law. This difference is in favor of daughter-in-laws who do not have a child, have a married mother-in-law and who visits her mother-in-laws once or a few times in a year. Research findings have been compared with those of similar researches in the discussion section and recommendations about prospective researches have been made in the last part.