Çocukluk çağı anksiyete bozukluklarında bilişsel davranışçı terapi: Korku Avcısı programının etkililiği
Cognitive behavioral therapy for childhood anxiety disorders: Effectiveness of "Fear Hunter program"
Yazar: EMİNE SEVİNÇ TOK
Danışman: PROF. DR. HALUK ARKAR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Tedavi = Treatment ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmanın amacı, çocukluk çağı anksiyete bozukluklarının tedavisinde kullanılmak üzere geliştirilen Korku Avcısı bilişsel davranışçı terapi programının etkililiğinin test edilmesi ve standart ilaç tedavisi ile karşılaştırılmasıdır. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvuran ve DSM-IV-TR'ye göre yaygın anksiyete bozukluğu, özgül fobi, ayrılma anksiyetesi bozukluğu ya da sosyal fobi tanısı almış, çalışmanın dışlama kriterlerini karşılamayan 8-12 yaş arası toplam 46 katılımcı çalışmaya alınmıştır. Katılımcılar, Bilişsel davranışçı terapi (BDT), standart ilaç tedavisi (ST) ya da kombine tedavi (BDT+ST) koşullarına rastgele biçimde atanmışlardır. Katılımcılar, müdahale öncesi, müdahale sonrası (16. hafta) ve 3 aylık izlemde değerlendirilmiştir. Çalışmanın veri toplama araçları olarak, Çocuklarda Anksiyete Bozukluklarını Tarama Ölçeği (ÇABTÖ), Çocuklar İçin Olumsuz Bilişsel Hatalar Ölçeği (ÇOBHÖ), Çocuklar İçin Genel Amaçlı Sağlıkla İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği (SİYKÖ), Okul Çağı Mizaç Envanteri (OÇME) ve Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği (ÇDÖ) seçilmiştir. Yapılan tekrarlayıcı ölçümler için varyans analizi sonuçlarına göre, her tedavi koşulundaki katılımcıların son test ve izlemdeki genel kaygı düzeyleri anlamlı seviyede azalmakla birlikte, BDT+ST kombine tedavi koşulu diğer iki tedavi koşuluna göre istatistiksel olarak anlamlı bir üstünlük sağlamıştır. Ayrıca, olumsuz otomatik düşünceler, depresyon düzeyi, yaşam kalitesi ve negatif tepkisellik mizaç özelliği açısından, BDT içeren tüm koşullar (BDT ve BDT+ST), ST koşuluna anlamlı üstünlük sağlamıştır. Sonuçlar konuyla ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the effectiveness of Fear Hunter cognitive behavioral therapy program which was developed for treatment of childhood anxiety disorder and to compare with standart medication treatment. 46 participants (aged 8 to 12) who apply to Ege University Faculty of Medicine Child and Adolescent Psychiatry polyclinic and take a diagnosis of generalized anxiety disorder, spesific phobia, seperation anxiety disorder or social phobia according to DSM-IV-TR were recruited into the study. The participants were randomly assigned to cognitive behavioral therapy (CBT), standart drug treatment (ST) or combine treatment (CBT+ ST). Subjects were evaluated by pretest, posttest (after 16 week) and 3 months followup. The  participants were assessed by researcher using The Screen for Child Anxiety Related Emotional Disorders (SCARED), The Children's Negative Cognitive Errors Questionnaire (CNCEQ), Health Related Quality of Life in Children (Kid-KINDL), School-Age Temperament Inventory (SATI) and Children's Depression Inventory (CDI). The results of repeated measures ANOVA were showed that, although, general anxiety level scores of all treatment conditions were decreased significantly in post test and follow up, a combination of two therapy (BDT+ST) was a significant superior response rate. Moreover, from the point of negatif cognitive error, quality of life, depression level and temperament of negative reactivity, all treatment conditions include CBT (CBDT+ST and CBT) were superior to ST. Results were discussed in the light of the related literature.