Buğday yetiştirilen tarım alanlarındaki toprakların bazı besin element içeriklerinin değerlendirilmesi: Ankara ili Pursaklar ilçesi örneği
Evaluation of some nutrient content of soils in wheat cultivated agricultural fields: A case of Pursaklar county of Ankara province
Yazar: EDA NUR AKSOY
Danışman: DOÇ. DR. KORKMAZ BELLİTÜRK
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ziraat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Bitki Besleme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Ankara ili Pursaklar ilçesindeki ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) yetiştirilen tarım arazilerinden, alınan 30 adet toprak örneğinin analizleri yapılarak, bitki beslemedeki verimliliğinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Toprak örneklerinin GPS yardımıyla alındığı noktalardan, koordinatları kaydedilmiştir. Her bir örnek 0-30 cm derinliğinden alınmıştır. Bitki besleme açısından değerlendirebilmesi için toprağın bazı özellikleri analizlerle ortaya konulmuştur. Toprak örneklerinin, araştırma sonucuna göre; pH değerlerinin ortalaması %6,93 nötr olduğu, %97'sinin nötr, %3'ünün hafif asit olduğu görülmüştür. Toprakların tuz değerlerinin ortalamasının %0,11 tuzsuz olduğu ve %93'ünün tuzsuz olduğu ortaya konulmuştur. Kireç kapsamının %47'sinin az kireçli, %33'ünün orta kireçli ve %20'sinin kireçli olduğu görülmüştür. Analizleri yapılan örneklerin 12 tanesinin C ''killi'', 7 tanesinin CL ''killi-tın'', 6 tanesinin SCL ''kumlu-killi-tın'', 5 tanesinin ise SC ''kumlu-kil'' sınıfında yer almaktadır. Organik madde kapsamının ortalaması %1,58 az olduğu belirlenmiş ve toprakların %75'nin orta düzeyde, %25'nin ise çok az organik madde barındırdığı tespit edilmiştir. Toprakların ortalama azot miktarı %0,08 çok az olduğu belirlenmiş ve %80'ininde azotun az görülmüştür. Ortalama fosfor miktarı 13,12 mg kg⁻¹ yeterli olduğu belirlenmiş %73'ünün ise yeterli fosfor bulundurduğu tespit edilmiştir. Ortalama potasyum miktarının 311,00 mg kg⁻¹ yeterli olduğu belirlenmiş ve %83'ünde yeterli miktarda potasyum bulunduğu tespit edilmiştir. Değişebilir kalsiyum ihtivalarının ortalaması 4585,56 mg kg⁻¹ ile fazla olduğu belirlenmiş, %70'inde fazla kalsiyum bulundurduğu, değişebilir magnezyum ihtivasının ise ortalaması ise 284,93 mg kg⁻¹ yeterli olduğu, %87'sinde yeterli magnezyum bulunduğu görülmüştür. Elverişli mikro elementler ihtivalarına göre; toprakların ortalama demir miktarı 18,23 mg kg⁻¹ fazla ve tümünde fazla miktarda demir bulundurduğu, ortalama bakır miktarının 2,26 mg kg⁻¹ yeterli ve hepsinde yeterli miktarda bakır bulunduğu ortaya konulmuştur. Çinko miktarının tamamının çok az çinko barındırdığı ve ortalama mangan miktarının 19,29 mg kg⁻¹ ile yeterli, örneklerin %40'ında az, %60'ında ise yeterli miktarda mangan bulundurduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the aim is to determine the productivity of agricultural lands in the Pursaklar district of Ankara province, where bread wheat (Triticum aestivum L.) is cultivated. This will be achieved through the analysis of 30 soil samples collected from the area. The coordinates of the points where the soil samples were collected using GPS were recorded. Each sample was taken from a depth of 0-30 cm. To evaluate the soil in terms of plant nutrition, various soil properties were analyzed. According to the results of the soil sample analysis, the average pH values were found to be 6.93, with 97% of them being neutral and 3% slightly acidic. The average salt content of the soils was determined to be 0.11%, with 93% of them being salt-free. Lime content analysis revealed that 47% of the samples had low calcareous content, 33% had moderate calcareous content, and 20% had high calcareous content. Of the analyzed samples, 12 were classified as "clay" (C), 7 as "clay-loam" (CL), 6 as "sandy-clay-loam" (SCL), and 5 as "sandy-clay" (SC). The average organic matter content was determined to be 1.58%, with 75% of the soils having medium organic matter content and 25% having very low organic matter content. The average nitrogen content was very low at 0.08%, with 80% of the samples having low nitrogen content. The average phosphorus content was 13.12 mg kg⁻¹, with 73% of the samples having sufficient phosphorus. The average potassium content was 311.00 mg kg⁻¹, and 83% of the samples had sufficient potassium content. Additionally, the average exchangeable calcium content was high at 4585.56 mg kg⁻¹, with more than 70% of the samples containing adequate calcium. The average exchangeable magnesium content was 284.93 mg kg⁻¹, and 87% of the samples had sufficient magnesium. In terms of microelements, the average iron content was 18.23 mg kg⁻¹, with all samples containing excessive iron. The average copper content was 2.26 mg kg⁻¹, and all samples had sufficient copper. Zinc content was found to be very low in all samples, while the average manganese content was 19.29 mg kg⁻¹, with 40% of the samples having sufficient manganese and 60% having inadequate manganese content.