Ultrason eşliğinde yapılan ve yapılmayan endometriyal biyopsilerin sonuçlarının karşılaştırılması
Comparison of the results of endometrialbiopsies takenwith and without ultrasound guidance
Yazar: ELİS AKIN ÖZARSLAN
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR TURGUT ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ERGÜL DEMİRÇİVİ
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Endometriyal örnekleme, kadınların rahim iç yüzeyindeki (endometrium)
hücrelerinden doku parçası alınması işlemidir. Bu işlem, birçok kadın sağlık sorunlarının
teşhis ve tedavisinde önemli bir rol oynar. Endometriyal karsinom, endometriyal hiperplazi,
polipler, enfeksiyonlar ve infertilite bu durumlardan bazılarıdır.
İşlem sırasında numune alınırken yaşanan zorluklar kaynaklı endometriyal
örneklemenin patoloji sonucu bazen yetersiz doku materyali olarak sonuçlanabilir. Bu doku
yetersizliği, işlem sırasında elde edilen numunede yeterli miktarda dokunun bulunmaması
anlamına gelir. Yeterli doku alınamaması halinde numunenin analiz edilememesi, doğru
teşhisin gecikmesi hatta konulamaması gibi problemler oluşmaktadır.
Endometriyal örnekleme sırasında karşılaşılan sık problemler hasta kaynaklı,
ekipman kaynaklı ve bazende jinekolog kaynaklı olabilmektedir. Bu problemler
endometriyal örneklemede yetersiz doku örneği alınmasına neden olmaktadır. Bu da çoğu
zaman işlem tekrarına, maliyet artışına ve en önemlisi de hızlı tanı konması gereken
durumlarda zaman kaybı yaşanmasına neden olmaktadır. Bu olumsuzlukların yaşanmaması
için, endometriyal örnekleme yaparken miktarın yeterliliği açısından yardımcı olabilecek,
işlem sırasında her jinekoloğun elinin altında olan ultrasondan yardım alınarak, işlemle
eşzamanlı endometriyal kaviteden görüntü alınarak endometriyal örnekleme yapılmasının
yararlılığının karşılaştırılması amaçlanmaktadır.
Bu çalışmada, endometriyal örnekleme yapılması sırasında karından abdominal
ultrason eşliğinde uterus ve endometriyal alandan görüntü alınarak endometriyuma girilmesi
ve endometriyal kaviteden örnekleme yapılması ile, körlemesine yapılan endometriyal
örneklemelerde, alınan materyallerin yeterliliği açısından anlamlı fark oluşup oluşmadığını
inceledik.
xiii
Çalışmamız üçüncü basamak bir merkez olan İstanbul Medeniyet Üniversitesi Prof.
Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Acil
bölümünde 13 Nisan 2022 – 13 Temmuz 2022 arasında, anormal uterin kanama,
endomertiyel kalınlık artışı ve postmenopozal kanama şikayeti ile başvuran ve endometriyal
örnekleme yapılması kararı alınmış, dahil edilme kriterlerine uygun 302 hastaya, prosedür
detaylıca anlatılarak ve gerekli onam formu alınarak, kliniğimizde bulunan Esaote
MyLabSeven marka ultrason cihazı yardımı ile endometriyal örnekleme yapıldı. Sonuçları
ve hasta verileri çalışma grubu olarak alındı. Kontrol grubu olarak da 13 Ocak – 12 Nisan
arası aynı şikayetlerle körlemesine endometriyal örnekleme yapılmış kriterlere uygun 302
hastanın tıbbi kayıtları dahil edildi. Sonuçlar ve veriler dijital ortamda retrospektif olarak
incelendi.
Araştırmaya ultrason eşliğinde endometriyal örnekleme yapılan 302 hasta çalışma
grubu olmak üzere ve körlemesine endometriyal örnekleme yapılan 302 hasta kontrol grubu
olmak üzere toplam 604 hasta dahil edilmiştir. Çalışma grubunda yaş ortalaması 48 iken
kontrol grubundaki yaş ortalaması 51'dir. Çalışma grubunda olan 302 kadından 211 kişi
(%69) menopoz sürecinde değilken 91 kişi (%31)menopoz sürecindeydi, Kontrol grubu olan
körlemesine yapılan grupta yer alan kadınlardan 160 kişi (%53) menopoz sürecinde
değilken, 142 kişi (%47) menopoz döneminde idi. Çalışma grubunda 254(%84) hastada
yeterli sonuç elde edilirken kontrol grubunda 198(%65) hastada sonuç elde edilebilmiştir.
Çalışma grubunda yetersiz materyal olarak sonuçlanan hasta sayısı 48(%15) iken, kontrol
grubunda bu sayı 104(%34) olduğu görüldü. Çıkan sonuca göre ultrason eşliğinde
endometriyal örnekleme yapılması körlemesine yapılan endometriyal örneklemelere göre
doku yeterliliği açısından istatiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p <0.001).
Çalışmamızda ultrason eşliğinde yapılan biyopsilerde materyal yeterliliği
körlemesine yapılan örneklemeye göre anlamlı oranda daha fazla sağlanmıştır. Ultrason
kullanılarak endometriyumdan yapılan örneklemelerde alınan materyalin hacminde artış
nedenli sonuca ulaşılmasında anlamlı bir fark oluşması, ofis ortamında dahi her jinekoloğun
elinin altında olan ultrason cihazından yararlanılarak endometriyal örnekleme yapmanın
avantaj sağlayabileceği düşünülmüştür. Ayrıca endikasyonlar açısından incelendiğinde
ultrasonun materyal yeterliliği konusundaki etkinliği menopozal hastalarda (postmenopozal
kanama) belirgin olarak görülse de reprodüktüf çağdaki hastalarda (anormal uterin kanama)
da etkinliği ortaya konmuştur. Bu nedenle tüm endikasyon ve yaş aralıklarında endometriyal
örnekleme işleminin ultrasonografi eşliğinde yapılmasını önerebiliriz.
Anahtar Kelimeler: Endometriyal örnekleme, ultrason, yetersiz materyal

Abstract:
Endometrial sampling defines the process of taking a tissue sample from the inner layer of
the uterus, the cell layer covering the uterine cavity. This procedure plays a significant role
in the diagnosis and treatment of many uterine pathologies including endometrial
carcinoma, endometrial hyperplasia, endometrial polyps, infections, and infertility.
Sometimes endometrial sampling may be challenging and therefore results in insufficient
tissue material which means that the sample obtained is inadequate or not enough for
pathologists to do an analysis. Therefore, if sufficient tissue cannot be obtained, delays in
accurate diagnosis or even the inability to make a definitive diagnosis may occur.
Common problems encountered during endometrial sampling can be patient-related,
equipment-related, or sometimes due to the lacking experience of the gynaecologist. These
issues can lead to insufficient tissue samples being obtained during endometrial sampling.
This often results in the need for repetitive procedures which therefore results in increased
costs, and most importantly, results in delay in situations where a quick diagnosis is
necessary.
To avoid these drawbacks, we aimed to perform endometrial sampling with the aid of an
ultrasound, which is a device readily available to every gynecologist, to obtain images of the
endometrial cavity simultaneously during the procedure to ensure sufficient
tissue specimens.
In this study, we examined whether there is a significant difference in the adequacy of the
samples obtained during endometrial sampling performed with abdominal ultrasound
guidance to visualise the uterus and endometrial area, compared to blind endometrial
sampling. By using ultrasound to guide the entry into the endometrium and sampling from
xv
the endometrial cavity, we aimed to determine if this method improves the adequacy of the
obtained materials.
Our study was conducted in the emergency department of the Department of Obstetrics
and Gynaecology at the Istanbul Medeniyet University Prof. Dr. Süleyman Yalçın City
Hospital, a tertiary care center, between the dates of April 13, 2022, and July 13, 2022. A
total of 302 patients who presented with complaints of abnormal uterine bleeding or
postmenopausal bleeding or those who had increased endometrial line thickness during their
gynaecology controls. The procedure was thoroughly explained to the patients, and informed
consent was obtained. Endometrial sampling was performed using an Esaote MyLabSeven
Ultrasound device available in our clinic. The results and patient data were taken as the study
group. for the control group, medical records of 302 patients who underwent blind
endometrial sampling for the same complaints between January 13 and April 12, and who
met the criteria, were included. The results and data were retrospectively analysed in a
digital environment.
The study included a total of 604 patients, with 302 patients in the study group who
underwent endometrial sampling with ultrasound guidance and 302 patients in the control
group who underwent blind endometrial sampling. The average age in the study group was
48, while the average age in the control group was 51. In the study group, 211 out of 302
women (69%) were in premenopausal period, while 91 women (31%) were
in menopause. In the control group, 160 women (53%) were not in pre- menopause, while
142 women (47%) were in menopause.
Sufficient sampling and therefore adequate results was obtained in 254 (84%) patients in the
study group, compared to 198 (65%) patients in the control group. The number of patients
with insufficient material in the study group was 48 (15%), while this number was 104 (34%)
in the control group. According to the results, performing endometrial sampling with
ultrasound guidance showed a statistically significant difference in tissue adequacy
compared to blind endometrial sampling (p < 0.001).
In our study, we found that biopsy material sufficiency was significantly higher in
ultrasonography assisted group than non-assisted group. Also result of material volume
increase at ultrasonography assisted group could provide us advantage for even office
administration of this procedure in outpatient gynecology clinics. On the other hand, when
we considered the sufficiency of results according to their indications, we found out that
material sufficiency is higher in ultrasonography assisted group in both postmenopausal
bleeding (menopausal patients) and abnormal uterine bleeding (reproductive patients)
indications. Because of all this reasons we can conclude that endometrial sampling with
ultrasonography can be applied to all indications and age groups regularly.
Keywords: Endometrial sampling, ultrasound, insufficient material.