Türkiye'de hanehalkının yaptığı cepten sağlık harcamaları ve bu harcamaları belirleyen faktörler: 2000-2010 dönemi
Household out-of-pocket health expenditures in Turkey and the determinants of these expenditures: 2000-2010 period
Yazar: YAĞMUR KAYA
Danışman: DOÇ. DR. A. HAKAN ÇERMİKLİ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Lojistik regresyon analizi = Logistic regression analysis ; Sağlık ekonomisi = Health economics ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; Sağlık hizmetleri = Health services

Özet:
Cepten yapılan sağlık harcaması, hanelerin veya bireylerin sağlık hizmetine ulaşabilmek için direkt olarak hizmet sunucusuna yaptıkları ve kendilerine geri ödenmeyecek olan harcamalardır. Sağlık hizmetleri finansman yöntemlerinden biri olan cepten yapılan sağlık harcamaları, hem bireyleri hem de sağlık sektörü finansmanını etkilediği için bu harcamaların boyutu tespit edilmelidir.Bu çalışmada sağlık, sağlık hizmetleri, sağlık ekonomisi, Türkiye'de sağlık sistemi ve finansmanı üzerinde durulmuştur. Türkiye'de hanelerin yaptığı sağlık harcamalarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla TÜİK tarafından yayınlanan 2010 yılı Hanehalkı Bütçe Anketi mikro veri seti kullanılarak, lojistik regresyon ile model tahmin edilmeye çalışılmıştır.Yapılan çalışmalar sonucunda; Türkiye'de hane reisinin isteğe bağlı sigorta kapsamında olduğu, kadın olduğu ve evli olduğu haneler ile hanede 5 yaş ve altı, 65 yaş ve üstü birey bulunan ve hanede günlük faaliyete engel fiziksel ya da zihinsel problemi olan bireyin olduğu hanelerin, diğer hanelere göre cepten sağlık harcaması yapma olasılıklarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca gelir düzeyi arttıkça hanelerin cepten sağlık harcaması yapma olasılığının arttığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Out-of-pocket health expenditure refers to non-refundable direct payments to health-care service providers, paid by households or individuals to access to health-care services. Because out-of-pocket health expenditures, one of the methods of financing health-care services, affect both individuals and health-care financing, the size of out-of-pocket health expenditures must be determined.In this study, health, health-care services, health economics, Turkey?s health system and its financing is focused on. In order to determine the factors that affect health expenditures of households in Turkey, a logistic regression model is estimated by using micro data set of 2010 Household Budget Survey, published by TurkStat.The results indicate that, compared to other households, households whose head has optional insurance, households whose head is female or married, households that have family members 5 years old and under or 65 years old and over and households that have family members having physical or mental problem that prevents daily activity are more likely to come across with out-of-pocket health expenditure. In addition, it is concluded that as the level of income of households increases, the probability of those households to disburse out-of-pocket health expenditure also rises.