Eril bakış açısından sinemada kadın ve şiddet olgusu
Masculine perspective of women in cinema and violence cases
Yazar: HARİKA SAKALLI TURAN
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN YILDIZ
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Kadınlar = Women ; Sinema = Cinema ; Şiddet = Violence

Özet:
Tez kapsamında sinemada kadın ve kadına yönelik şiddet konusunun ne şekilde yansıtıldığı ele alınmaktadır. İncelemede eril yaklaşım ele alınmış, ataerkil toplumun bakış açısından kadın ve şiddet konusunun konumu belirlenmiştir. Erkek egemen toplumlarda kadına yönelik şiddetin kimi zaman haklı çıkarılması veya kadın bir şiddet kurbanı olarak kabul gördüğünde bile hukuk sisteminin veya toplumsal yapının buna rağmen erkeği koruması ataerkil toplumlarda ciddi bir sorundur (karısını döven erkeğin kadının bu muameleyi "hak ettiğini" düşünmesi, taciz veya tecavüze uğrayan kadının giyiminin suçlu bulunması gibi). Sinemaya baktığımızda bu bakış açısının izleyicilere de yansıtıldığını görürüz.

Bu görüşü savunmak ve kanıtlamak açısından çalışmada pek çok film incelemesi yapılarak tartışılan konu örneklendirilmiştir. Eril yaklaşım ve erkek egemen sinemada kadın incelenmiş, daha sonra feminist görüş ele alınarak ataerkil yaklaşım ile karşılaştırılmıştır. Bu başlıklar altında yapılan araştırmaların büyük bir kısmı kadına yönelik şiddetin yansıtılmasının taraflı olduğunu göstermiştir. Sinema gerçekçi bir sanattır, çünkü gösterilen hikaye tamamen hayal ürünü dahi olsa onu beyazperdeye yansıtabilmek için onu gerçek kılmak gerekir. Ancak bu gerçekçiliğe rağmen çoğu zaman gerçeği eksik bir şekilde gösterir. Kadına yönelik şiddet toplumun bir gerçeğidir ve hikaye için gerekli olduğu düşünülüyorsa sinemanın bunu göz ardı etmemesi gerekir. Ancak şiddetin ne şekilde çekildiği ve yansıtıldığı önemlidir. Çoğu zaman kadına yönelik uygulanan şiddet erkeğe haz verecek şekilde çekilir. Bazı filmlerde şiddet eylemini uygulayan kişinin bakış açısından olaylar izlenir ve böylece izleyici kendini katil ile özdeşleştirir. 

Tezin hazırlanmasında amaçlanan Türkiye'nin yıllardır büyük sorunu olan kadına yönelik şiddete dikkat çekmek, sinemada da bu konuyu inceleyerek akademik olarak desteklemektir. Kadın ve şiddet konusunda yapılan çalışmalar azdır. Bu çalışmanın ayrıca kadın ve şiddet konusunu inceleyen az sayıdaki kapsamlı çalışmadan biri olması hedeflenmiştir. Ümidim bu çalışma ile kadın ve şiddet konusuna bir kez daha dikkat çekerek, basit görünen filmlerde dahi kadının konumunun yanlış yansıtılmasının toplum üzerinde bir etkisi olduğunu ve her alanın kadına uygulanan şiddet konusunda bilinçlenmesini sağlamaktır.

Üzerimde emeği ve bilgisi olan tüm hocalarıma, proje konumun seçimi sırasında bana yol gösteren ve hazırladığım bu çalışma süresince bilgi ve deneyimi ile çalışmama destek veren proje danışmanım, değerli hocam Sn. Prof. Dr. Selahattin Yıldız'a tüm kalbimle teşekkür ederim.


Harika Sakallı Turan

Abstract:
Violence against women is a social problem that has existed in human societies for centuries and is sadly still a valid problem today. Cinema which is a medium that can reach people from all around the world and all sorts of social classes has irreversably an affect on how society views violance against women. This study analyzez the place of women in society, violance against women and the social and psychological reasons behind it, an how this is reflected upon cinema films. For this purpose a literature review on violence against women has been conducted and numerous movies have been analyzed on how they present women and the violence againt them.