Havayolu iş modelleri gelir yönetimi stratejilerinin yan gelirler bağlamında analizi
Analysis of airline business models revenue management strategies in the context of anci̇llary revenues
Yazar: DOĞAN KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN RODOPLU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Havacılık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Gelir yönetimi = Income management ; Hava yolları = Airlines ; Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Sivil havacılık = Civil aviation ; Sivil havacılık işletmeleri = Civil aviation companies ; Ticari havacılık = Commercial aviation ; Yan gelir = Ancillary revenues ; İş modelleri = Business models

Özet:
Havayolu endüstrisinde, maliyetlerin yüksek olması, rekabet koşullarının zorlaşması, ulusal ve uluslararası olaylardan kolaylıkla etkilenilmesinden dolayı karlılık oranları düşük düzeylerde kalmaktadır. Havayolu şirketleri, gelirlerini ve buna bağlı olarak karlılık oranlarını artırmak amacıyla gelir yönetimi sistemini kullanmaya başlamışlardır. Gelir yönetimi sistemi; doğru ürünü, doğru fiyattan, doğru zamanda, doğru müşteriye satmak olarak tanımlanmaktadır. Havayolu şirketleri, bu sistem ile oluşan talepleri ve kapasitelerini daha doğru yönetmeyi amaçlamaktadırlar. 
Düşük maliyetli havayolu şirketlerinin havayolu taşımacılığı pazarına girmesiyle birlikte rekabet koşulları değişmeye başlamıştır. Düşük maliyetli havayolu şirketlerinin, maliyetleri azaltmanın yanı sıra yeni gelir kaynakları kullanmaları havayolu taşımacılığında yan gelirlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Havayolu şirketlerinin gelirlerinin bir türü olan yan gelirler karı artırmak için gelir yönetimi sistemleri tarafından yönetilmektedir. Gelir yönetimi sistemleri, yan gelirleri daha doğru kullanarak gelirleri ve karlılığı daha yüksek düzeylere çıkartarak, havayolu şirketlerinin rekabet gücünü artırmayı amaçlamaktadır.
Bu çalışmada, dünyanın farklı bölgelerinde uçuş faaliyetlerini gerçekleştiren ve 2010-2018 yılları arasında yan gelirleri ile toplam gelirlerini açıklayan 25 havayolu şirketinin verileri trend analizi/eğilim yüzdeleri analizi yöntemi ile analiz edilerek değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, farklı iş modeli uygulamaları ile faaliyet gösteren 25 havayolu şirketinden 23'ünün yan gelirlerini artırdıklarını göstermektedir. Farklı iş modellerini uygulayan şirketlerin yan gelirlerini artırmaları, iş modeli ayırt etmeksizin yan gelirlerin havayolu şirketlerinin tamamı için önemli bir gelir kalemi olduğunun göstergesidir.

Abstract:
In the airline industry, profitability rates remain low due to high costs, difficult competition conditions and easily affected by national and international events. Airline companies have started to use revenue management system in order to increase their revenues and consequently their profitability rates. Revenue management system is defined as selling the right product to the right customer at the right price at the right time. Airline companies aim to manage their demands and capacities more accurately with this system.
With the entry of low-cost airlines into the air transport market, competitive conditions have started to change. In addition to reducing costs, low-cost airlines use new revenue sources, resulting in ancillary revenues in airline transportation. Ancillary revenue, a type of revenue of airline companies, are managed by revenue management systems to increase profits. Revenue management systems aim to increase the competitiveness of airline companies by increasing the revenues and profitability by using ancillary revenues more accurately.
In this study, the data of 25 airline companies operating in different regions of the world and explaining their ancillary revenues and total revenues between 2010 and 2018 were analyzed by using trend analysis / trend percentage analysis method. The findings show that 23 of the 25 airlines operating with different business model applications increased their ancillary revenues. The fact that companies applying different business models increase their ancillary revenues indicates that ancillary revenue is an important revenue item for all airline companies, regardless of the business model.