Engelli çocuğa sahip ailelerde kadınlara yüklenilen sorumlulukların tükenmişlik üzerine etkisi
Effects of responsibilities imposed on women in families with disabled children on burnout
Yazar: AYŞEGÜL KAYALAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVREN BAYRAMLI
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Anneler = Mothers ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Engellilik = Disability ; Kadınlar = Women ; Sorumluluk = Responsibility ; Sosyal destek = Social support ; Tükenmişlik = Burnout ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma engelli çocuğa sahip olan annelerin tükenmişlik düzeyleri ile sosyal destek algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında engelli çocuğa sahip olan annelerin tükenmişlik düzeylerinin yaş, gelir düzeyi, eğitim düzeyi, evlilik süresi, çocuk sayısı ve engelli çocuk sayısı değişkenleri açısından anlamlı derecede farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Araştırmanın katılımcı grubu, okuma yazma bilen ve en az bir tane engelli çocuğa sahip olan kadınlardan oluşmaktadır. Araştırmaya 349 anne katılmıştır. Araştırma genel tarama modellerinden, ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak engelli çocuğa sahip olan annelerin demografik bilgilerine ulaşmak amacıyla "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Ayrıca "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" ve "Aile Destek Ölçeği" kullanılmıştır. Tükenmişlik ile sosyal destek arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla Pearson momentler çarpımı korelasyon analizi; tükenmişlik ile demografik değişkenler arasındaki farklılığın incelenmesi için ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve bağımsız gruplar t-testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda duygusal tükenmişlik ile yakın ilişki desteği, bakım desteği, bilgi desteği ve duygusal destek arasında; kişisel başarıda azalma ile bilgi desteği ve duygusal destek arasında; duyarsızlaşma ile yakın ilişki desteği ve duygusal destek arasında negatif yönde anlamlı bir ilişkinin bulunduğu görülmüştür. Aynı zamanda yaş ve gelir düzeyi ile duygusal tükenmişlik arasında; evlilik süresi ile duygusal tükenmişlik, kişisel başarıda azalma ve duyarsızlaşma düzeyleri arasında; çocuk sayısı ile duyarsızlaşma arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülürken; eğitim düzeyi ve engelli çocuk sayısı ile tükenmişlik arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı görülmüştür.

Abstract:
This study was carried out to examine the relationship between burnout levels and social support perceptions of mothers who have a disabled child. Within the scope of the study, it was also examined whether the burnout levels of mothers who have disabled children differ significantly in terms of age, income level, education level, duration of marriage, number of children and number of disabled children. The participant group of the study consists of women who are literate and have at least one disabled child. 349 mothers participated in the study. The research was carried out with relational scanning model, one of the general scanning models. As a data collection tool, "Personal Information Form" was used to reach the demographic information of mothers who have a disabled child. In addition, "Maslach Burnout Scale" and "Family Support Scale" were used. Pearson product-moment correlation analysis to examine the relationship between burnout and social support; One-way analysis of variance (ANOVA) and independent groups t-test were used to examine the difference between burnout and demographic variables. As a result of the research, between emotional burnout and close relationship support, care support, information support and emotional support; Between reduced personal achievement and information support and emotional support; It was observed that there was a significant negative relationship between depersonalization and close relationship support and emotional support. At the same time, between age and income level and emotional exhaustion; between the duration of marriage and emotional burnout, decrease in personal accomplishment and depersonalization levels; While there is a significant difference between the number of children and depersonalization; It has been observed that there is no significant relationship between education level and the number of children with disabilities and burnout.