Hafif mental retarde çocuklara sahip ebeveynlerin yas tepkilerinin, evlilik uyumlarının ve algıladıkları sosyal desteğin incelenmesi
Reviewing the grief reaction, marital adjustment and perceived social support of the parents who have children with mild mental retardation
Yazar: CEREN ALTINTAŞ BIÇAKÇI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN EKER
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Ebeveynler = Parents ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Psikolojik tepkiler = Psychological responses ; Sosyal destek = Social support ; Yas = Mourning ; Yas tutma = Bereavement ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation

Özet:
Bu araştırma hafif mental retarde çocuklara sahip ebeveynlerin, bu durumdan dolayı yaşadıkları yas süreci, evlilik uyumları ve sosyal destek ilişkilerini belirleme, aralarındaki bağlantıyı, etkileyen faktörlerin incelenmesini kapsamaktadır. Araştırma; 2018-2019 Eğitim ve Öğretim yılının, İstanbul ili Sarıyer, Kağıthane, Eyüp ilçelerindeki 6-12 yaş aralığındaki 150 anne ve 150 baba olmak üzere 300 hafif mental retarde çocuğa sahip ebeveyni kapsamaktadır. Çalışmada gerekli verileri elde etmek için ebeveynlere "Yas ölçeği", "Evlilik Uyum Ölçeği", "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" uygulanmıştır. Analizlerde frekans dağılımı, t-testi, tek yönlü varyans, (One Way ANOVA), scheffe post-hoc, pearson korelasyon, spearman rho analiz teknikleri uygulanmıştır.
Araştırma sonucunda babaların toplam yas puanıyla evlilik uyum ölçeğinin ve çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeğinin her hangi bir alt boyutu arasında korelasyon tespit edilmemiştir. Annelerin yas ölçeği alt boyutlarıyla evlilikte uyum ölçeğinin ve çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeğinin alt boyutları aralarında anlamlı ilişkiler bulunmuştur.  Ebeveynlerin toplam yas puanı ile toplam evlilik uyumu puanları arasında herhangi bir anlamlı ilişki tespit edilememiştir. Ancak ölçeklerin alt boyutları arasında çeşitli ilişkiler bulunmuştur. Babaların toplam yas puanıyla evlilik uyum ölçeğinin ve çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeğinin her hangi bir alt boyutu arasında korelasyon tespit edilmemiştir. Annelerin yas ölçeği alt boyutlarıyla evlilikte uyum ölçeğinin ve çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeğinin alt boyutları aralarında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ebeveynlerin toplam yas puanları ile toplam sosyal destek puanları arasında herhangi bir anlamlı ilişki tespit edilmese de ölçeklerin alt boyutları arasında çeşitli ilişkiler bulunmuştur. Ebeveynlerin toplam evlilik uyumu puanları ile toplam ÇASDÖ puanları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ebeveynlerin yaşadıkları yas süreci, evlilik uyumları, algıladıkları sosyal destek bazı değişkenlere göre farklılaştığına yönelik olumlu ilişkiler bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Yas tepkileri, Evlilik Uyumu, Sosyal Destek

Abstract:
This research covers the grief process that the parents with children who have mild mental retardation are going through because of this condition, identification of their marital adjustments and social support relationship, examination of the influencing factors and the relations between them. The research covers 300 parents, 150 of whom are mothers and 150 of whom are fathers, who have children with mild mental retardation between the ages of 6-13 in the 2018-2019 academic year in Sarıyer, Kağıthane, Eyüp districts of the İstanbul province. In the research, "Grief Scale","Marital Adjustment Scale","Multidimensional Perceived Social Support Scale" and "Personal Information Form " were applied to the parents in order to obtain the necessary data. In the analyses, frequency distribution, t-test, one way analysis of variance (One Way ANOVA), scheffe post-hoc, pearson correlation, spearman rho analysis techniques were applied.
As a result of the research, correlation was not identified between the total grief score of the fathers and any sub-dimensions of the marital adjustment scale and multidimensional perceived social support scale. Significant relationships were found between the sub-dimensions of the mothers' grief scale and the sub-dimensions of the marital adjustment scale and multidimensional perceived social support scale. No significant relationship was found between the total grief scores of the parents and the total marital adjustment scores. However, various relationships were found between the sub-dimensions of the scales. A significant positive relationship was found between the total marital adjustment scores of the parents and the total Multidimensional Perceived Social Support Scale (ÇAŞDÖ) scores. Positive relations were found that the grief process, marital adjustment and perceived social support of the parents differed according to some variables.

Keywords: Grief Reactions, Marital Adjustment, Social Support