Samed Behrengi'nin eserlerinin değerler eğitimi ve dil zenginliği açısından incelenmesi
Examination of Samed Behrengi's works in terms of values education and the quality of language
Yazar: ELİF KAYRETLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN KURNAZ
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Behrengi, Samed = Behrengi, Samed ; Değerler eğitimi = Values education ; Dil bilgisi = Grammar ; Edebi eserler = Literary works ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
Bu çalışmanın amacı, çocuk edebiyatı yazarlarından biri olan Samed Behrengi'nin eserlerini değerler eğitimi ve dil zenginliği açısından incelemektir. Bu çalışmayla hedeflenen çocukların eğitim ve öğretiminde bir araç olarak kullanılan eserlerden ne ölçüde faydalanılabileceğini ortaya koymaktır. Araştırmanın çalışma materyallerini yazara ait olan 9 adet çocuk kitabı oluşturmaktadır. Araştırma betimsel nitelikte olup eser içerikleri doküman incelemesi yöntemiyle çözümlenmiştir. Çalışmada elde edilen veriler Schwartz tarafından geliştirilen Değer Ölçeği ve Türk Dil Kurumu'nun sözlükleri esas alınarak toplanmıştır. Bu çalışmanın sonucunda eserlerde en çok kullanılan değer alanlarının sırasıyla öz yönelim, iyilikseverlik ve başarı olduğu; alt değerlerin ise merak duyabilmek, zeki olmak, kendi amaçlarını seçebilmek, gerçek dostluk ve cesur olmak olduğu tespit edilmiştir. En az kullanılan değer alanlarının ise hazcılık, evrenselcilik ve uyum olduğu; alt değerlerin ise bağımsız olmak, mahremiyete-özel hayata saygı, açık fikirli olmak ve çevreyi korumak olduğu tespit edilmiştir. Eserlerde ulusal güvenlik, dünyada barışı istemek ve iç huzur alt değerlerine ise hiç rastlanmamıştır. Eserlerde en çok kullanılan söz varlığı unsurlarının ise sırasıyla deyimler, ikilemeler, kalıp sözler ve atasözleri olduğu bulunmuştur. Araştırmanın sonuçlarından hareketle araştırmacı ve eğitimcilere yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the works of Samed Behrengi, who gave writings on children's literature, in terms of values education and language richness. Its goal reveals the extent to which the works used can be benefited while contributing to their education & training. The study materials of this research consisting 9 books of children's literature are written by Samed Behrengi. Contents of works for this descriptive research were analyzed by document analysis method. The data obtained from this study based on "Değer Ölçeği" invented by Schwartz and dictionaries of the "Türk Dil Kurumu (Turkish Language Association)". As a result of this study, it was determined that the most used value areas in his works were self-direction, benevolence and success. Sub-values were determined as respectively; being curious, smart, able to choose their own goals, true brotherhood and being brave. It has been determined the most unused value areas are hedonism, universalism and harmony; on the otherhand their sub-values are independence, respect for privacy, open-mindedness and protecting the environment. In his works, the sub-values called national security, wanting global and inner peace never been observed. It has been established that, the most frequently used vocabulary elements in his literature are respectively; idioms, reduplications, formulaic words and proverbs. Based on the results of the research, recomendations were given to researchers and instructors.