İlişkide doyum ve bağlılık: İlişkiye yapılan yatırım, algılanan ödül ve tehdidin aracı rolü
Satisfaction and commitment in relationship: Role of investment, perceived reward and perceived threat
Yazar: ZEYNEP ÖZGE ÖNAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLARAM BİLLUR ÖRNEK
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yetişkin bireylerin romantik ilişkilerindeki ilişki doyumları ve ilişki bağlılıkları
arasındaki ilişkileri ve ilişkiye yapılan yatırım, algılanan ödül ve algılanan tehdidin aracı rolünü
incelemektir. Araştırmanın örneklemini romantik ilişkisi olan veya 6 aydan uzun süre ilişki deneyimi
olan 315 yetişkin oluşturmaktadır. Araştırmada Demografik Bilgi Formu, İlişki İstikrarı Ölçeği ve
Algılanan Sosyal Tehdit/Ödül Ölçeği kullanılmıştır. Betimsel ve ilişkisel analizlerde (İlişkisiz Grup T
Testti, ANOVA, Pearson Korelasyon Analizi) SPSS 25.0 programı, ölçek uyarlama kapsamında
gerçekleştirilen doğrulayıcı faktör analizinde AMOS 22.0 ve model testlerinde Hayes Process Macro
3.5 kullanılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda ilişki doyumu ile ilişki yatırımı, ilişki bağlılığı ve ödül arasında pozitif bir
ilişki bulunmuştur. İlişki doyumu ile tehdit arasında ise negatif bir ilişki bulunmuştur.İlişki doyumu ile
demografik değişkenler arasındaki ilişki incelendiğinde; ilişki doyumu puanları cinsiyet ve yaşa göre
anlamlı düzeyde farklılık göstermemiştir. İlişki yatırımı ile ilişki doyumu, ilişki bağlılığı, ödül ve
tehdit arasında pozitif bir ilişki vardır. Demografik değişkenler ile ilişkiye bakıldığında; kadınların
erkek katılımcılardan yatırım puan ortalamalarının daha yüksek olduğu, yaşça küçük kişilerin
büyüklere kıyasla ilişkilerine daha az yatırım yaptıkları söylenebilir. İlişki bağlılığı ile ilişki doyumu,
ilişki yatırımı, ödül arasında pozitif bir ilişki vardır. İlişki bağlılığı puanları ile tehdit puanları arasında
ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Bağlılık puanlarının cinsiyete göre anlamlı
düzeyde farklılaşmadığı görülmektedir. 18-25 yaş grubunun bağlılık puanları tüm yaş gruplarından
düşük bulunmuştur. Çalışmanın bulguları, ilişki doyumu ile ilişki bağlılığı arasındaki ilişkide ödülün
aracılık rolünün kısmi olduğunu, tehdidin ise aracılık rolünün bulunmadığını göstermektedir. İlişki
doyumunun ilişki bağlılığı ile hem doğrudan hem de yatırım üzerinden dolaylı olarak ilişkili olduğu
gözlenmiştir. Araştırma bulguları kapsamında ulaşılan sonuçlar ilgili literatür bağlamında ele alınarak
tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: İlişki İstikrarı, Algılanan Tehdit, Algılanan Ödül

Abstract:
The purpose of this research is to examine the relationship between relationship satisfaction and
relationship commitment in adult individuals' romantic relationships, and the mediating role of
investment in the relationship, perceived reward, and perceived threat. The sample of the study
consists of 315 adults who have a romantic relationship or have a relationship experience for
more than 6 months. Demographic Information Form, Relationship Stability Scale and
Perceived Social Threat/Reward Scale were used in the study. SPSS 25.0 program was used in
descriptive and relational analyzes, AMOS 22.0 in confirmatory factor analysis performed
within the scope of scale adaptation, and Hayes Process Macro 3.5 in model tests.As a result of
the analysis, a positive relationship was found between relationship satisfaction and relationship
investment, relationship commitment and reward. A negative relationship was found between
relationship satisfaction and threat. When the relationship between relationship satisfaction and
demographic variables is examined; relationship satisfaction scores did not differ significantly
according to gender and age. There is a positive relationship between relationship investment
and relationship satisfaction, relationship commitment, reward and threat. Considering the
relationship with demographic variables; It can be said that women have higher average
investment points than men, and younger people invest less in their relationships compared to
older people. There is a positive relationship between relationship commitment and relationship
satisfaction, relationship investment, and reward. No statistically significant relationship was
found between relationship commitment scores and threat scores. It is seen that commitment
scores do not differ significantly according to gender. The commitment scores of the 18-25 age
group were lower than all age groups. The findings of the study show that reward has a partial
mediating role in the relationship between relationship satisfaction and relationship
commitment, while threat has no mediating role. It has been observed that relationship
satisfaction is related to relationship commitment both directly and indirectly through
investment. The results reached within the scope of the research findings were discussed in the
context of the relevant literature.
Keywords: Relationship Stability, Social Threat, Social Reward