Ziziphora Clinopodioides Lam. bitkisinin farklı ekstrelerde fenolik içeriği ve antioksidan aktivite özelliklerinin incelenmesi ve esansiyel yağ bileşenlerinin belirlenmesi
Investigation of phenolic content, essential oil components and antioxidant activity of di̇fferent extracts of Ziziphora Clinopodioides Lam.
Yazar: ERTUĞRUL CEYRAN
Danışman: DOÇ. DR. EKREM KÖKSAL
Erzincan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada, Ziziphora Clinopodioides Lam. bitkisinin antioksidan aktivitesi, fenolik içeriği ve esansiyal yağ profil değerlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ziziphora Clinopodioides Lam. bitkisi Erzincan ili, Ergan Dağının 1740 m yüksekliğindeki eteklerinden toplandı ve güneşsiz bir ortamda kurutuldu. Ekstrelerin antioksidan aktiviteleri, sırasıyla DPPH. serbest radikalini giderme, ABTS.+ radikalini giderme ve metal iyonlarını şelatlama kapasitelerine göre değerlendirildi. Ekstrelerin toplam fenolik ve flavonoid madde miktarları sırasıyla folin ciocalteu ve alüminyum klorür kolorimetri metodlarıyla belirlendi. Ekstrelerin fenolik içerikleri ise ters faz HPLC sistemi ile 19 adet standart kullanılarak oluşturulan standart kromotogram ile belirlendi. Ayrıca, hekzan ekstresi ile bitkinin esansiyel yağ profili belirlendi. 

Ziziphora Clinopodioides Lam. bitkisinden elde edilen farklı ekstrelerle yapılan antioksidan aktivite testlerinde yüksek antioksidan aktiviteye sahip olduğu görüldü. DPPH. ve ABTS.+ radikallerini giderme ve metal şelatlama kapasite testlerinde en yüksek aktivite metanol ekstresinde gözlemlendi. Antioksidan sonuçlara paralel olarak en yüksek fenolik ve flavonoid içerik yine metanol ekstresinde gözlemlendi. Yapılan HPLC analizi sonucunda Ziziphora Clinopodioides Lam. bitkisinin yapısında bol miktarda Rosmarinik asit, t-Ferulik asit, Pirogallol, Vanilin tespit edilmiştir. Bunun yanısıra eser miktarlarda 6 ayrı yapı miktarlarıyla birlikte tespit edilmiştir. Ayrıca Ziziphora Clinopodioides Lam. bitkisinin hekzan ekstresinde yapılan GC-MS analizi ile en bol yapıların linolenik asit (%30,44), ökaliptol (%17,73), lineloik asit (%9,96) ve isopulegon (%8,99) olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the antioxidant activity, phenolic content and essential oil profile values of the plant 'Ziziphora clinopodioides Lam'.  For his purpose, the plant material was collected from the foothills of Ergan Mountain, Erzincan province at 1740 m height and dried in a dark room. After dry plants were ground to fine powder, their extractions were performed by hexane, ethylacetate, methanol and water solvents, respectively. The antioxidant capacities of the extracts were evaluated by DPPH. free radical scavenging activity, ABTS.+ radical scavenging activity and metal chelating activity tests, respectively. Total phenolic and flavonoid amounts of the extracts were determined by Folin-Ciocalteu and Aluminium Chloride colorimetric methods, respectively. Phenolic contents of the extracts were identified and quantified by Reversed Phase-High Performance Chromatography (RP-HPLC). In addition, the essential oil profile of the plant was determined with hexane extract. 

In the antioxidant activity assays performed with different extracts from Ziziphora clinopodioides Lam, it was observed that the plant have a noteworthy antioxidant activity. In DPPH. and ABTS.+ radical scavenging and metal chelating activity tests, methanol extract showed the highest activity in all extracts. In parallel with antioxidant results, the highest phenolic and flavonoid content was observed in methanol extract. As a result of the HPLC analysis, rosmarinic acid, t-ferulic acid, pyrogallol, vaniline were found in abundance in the structure of the plant. Moreover, trace amounts of 6 different phenolic compounds were identified and quantified. As a result of GC-MS analysis, it was determined that the most abundant oils in the plant were linolenic acid (30.44%), eucaliptol (17.73%), lineloic acid (9.96%) and isopulegon (8.99%), respectively.