Çene kistlerinin enükleasyon sonrası kemik iyileşmesinin ortopantomografi ve volumetrik bilgisayarlı tomografi ile karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comparison of orthopantomography and volumetric computerized tomography in the evaluation of bone healing after the enucleation of jaw cysts
Yazar: YASİN ÇAĞLAR KOŞAR
Danışman: DOÇ. DR. ÖMÜR DERECİ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Kistler = Cysts ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Odontojenik kistler = Odontogenic cysts ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Radyografi-panoramik = Radiography-panoramic ; Yara iyileşmesi = Wound healing ; Çene = Jaw

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı odontojenik kaynaklı kistlerin enükleasyonu sonrası kemik iyileşmesinin değerlendirilmesinde panoramik radyografi ve konik ışınlı bilgisayarlı tomografileri karşılaştırmalı olarak değerlendirip post-operatif iyileşmenin izlenmesinde en doğru yöntemi saptamaktır.
Materyal ve Metot: Çalışmamızda 01/01/2013-01/03/2017 tarihleri arasında  cerrahi olarak başarılı bir şekilde enükle edilmiş ve histopatolojik olarak kist tanısı konmuş hastalara ait pre-operatif ve post-operatif 1. sene konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ve panoramik radyografi verileri arşivlerden çıkarılıp retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Radyografiler bilgisayar programına aktarılarak pre-operatif ve postoperatif volumetrik hacim ve alan ölçümleri bilgisayar programı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Hacim ölçümünde manuel segmentasyon yöntemi kullanılarak mililitre cinsinden, alan ölçümünde ise defektin en geniş horizontal ve en geniş vertikal mesafeleri ölçülerek birbirleriyle çarpılmasıyla elde dilen alan indeksi milimetrekare cinsinden hesaplanarak veri elde edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 12 hastanın 8'i erkek 4'ü kadındır. Ortalama yaş 45'dir. Hacim ölçümünde post-operatif 1. sene takipte defekt hacmi ortalama %83,05 azalma göstermiştir. Alan ölçümünde ise defekt alanında %38,79 'lik bir azalma görülmüştür. Tomografik görüntülerdeki hacim ve panoramik radyografilerdeki alan değişiminin bir yıllık takip sonunda istatistiksel olarak anlamlı olduğu gözlenmiştir. (p<0.05)
Sonuç: Panoramik radyografi ve konik ışınlı bilgisayarlı tomografi yöntemlerinde odontojenik kist enükleasyonundan 1 sene sonra anlamlı olarak kemik rejenerasyonu gözlenmektedir. Panoramik radyografi tekniği rejenerasyonu göstermede konik ışınlı bilgisayarlı tomografi kadar etkindir.

Anahtar Kelime: Konik Işınlı Dental Tomografi, Odontojenik Kist, Panoramik radyografi.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to compare the panoramic radiograpy and cone-beam computed tomography in the evaluation of bone healing after enucleation of odontogenic cysts and determining the most accurate method for monitoring post-operative recovery.
Material and method: In our study, pre-operative and post-operative 1st year cone beam computed tomography and panoramic radiographic data of patients who were successfully treated with enucleation between 01/01/2013 - 01/03/2017 were retrieved from the archieves and retrospectively evaluated. The radiographs were transferred to a computer program and pre-operative and postoperative volumetric volume and area measurements were performed on the computer program. The manual segmentation method was used in the volume measurement. An area index was calculated by multiplying the most vertical and horizontal dimension of the lesion on the panoramic radiogram .
Results: Twelve patients included in the study. 8 patients male and 4 of them were female. The mean age was 45 years. The volume of the defect at postoperative 1 year control decreased by 83.05% on average. The area measurement showed a decrease of 38.79% at postoperative 1 year control. Volume changes on tomographic images and panoramic radiographs were statistically significant at the end of 1 year follow-up. (p<0.05)
Conclusion: Bone regeneration is observed in the cystic cavitt at the end of 1 year follow-up in panoramic radiography and cone beam computed tomography. Panoramic radiographic technique is as effective as cone-beam computed tomography to monitor bone regeneration.
Key Words: Come Beam Computed Tomography, Odontogenic Cyst, Panoramic Radiography.