Nikotin bağımlılığında aleksitimi ve sıkıntıya dayanmanın rolü
The examination of the role of alexithymia and disstress tolerance in nicotine dependence
Yazar: ELİF EYLEM VARSAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAŞAK BAHTİYAR
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Bağımlılık = Dependency ; Hoşgörü = Tolerance ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Nikotin = Nicotine ; Sigara = Cigarette ; Sigara içme = Smoking ; Sorun giderme = Troubleshooting ; Tolerans analizi = Tolerance analysis ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin sigara kullanımında aleksitimik kişilik özelliklerinin, sıkıntıya dayanma kapasitesinin ve olumlu olumsuz duygulanımın nasıl bir rol oynadığını belirlemektir. Ayrıca, sigara kullanım özelliklerinin nikotin bağımlılığı ile ilişkisi de bu çalışma kapsamında incelenmiştir. Bu amaçlarla, çalışma halen aktif olarak sigara kullanan 251 ve hayatında hiç sigara kullanmamış 201 gönüllü üniversite öğrencisi ile yürütülmüştür. Katılımcılardan Demografik Bilgi Formu, Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20), Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT), Sıkıntıya Dayanma Ölçeği (SDÖ) ve Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği (PANAS) kullanılarak veri toplanmıştır. Regresyon analizi sonucunda, sigara kullanıcılarının sigara kullanım süresinin artmasının, bağımlılık nedeniyle ve ders aralarında daha fazla sigara tüketmesinin nikotin bağımlılığı şiddetini yordadığı bulunmuştur. Genel olarak, üniversite öğrencilerinin çoğunun lise döneminde ve arkadaş nedeniyle sigaraya başladıkları; en fazla zevk alma, daha sonra sırasıyla öfke, bağımlılık gibi nedenlerle sigara kullanmaya devam ettikleri; can sıkıntısı yaşarken ve ders aralarında daha fazla sigara tükettiği görülmüştür. Buna ek olarak, sigara kullanan katılımcıların kullanmayanlara göre daha fazla duygularını tanımlamakta zorlandığı ve olumsuz duygulanıma sahip olduğu görülmüştür. Araştırmanın bulguları literatür doğrultusunda yorumlanmış; araştırmanın güçlü yönlerine ve ileride yapılabilecek çalışmalar için önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The aim of the current study was to examine associations among alexithymic personality traits, capacity to withstand distress, affectivity and nicotine dependence among university students. In addition, the relationship between smoking features and nicotine addiction was investigated in this study. For these purposes, the study was conducted with 251 volunteer college students who currently smoke actively and 201 volunteer college students who had never smoked in their life. In data collection, Demographic Information Form, Toronto Alexithymia Scale (TAS-20), Fagerstrom Test For Nicotine Dependence (FTND), Distress Tolerance Scale (DTS) and Positive Affect and Negative Affect Scale (PANAS) were used. Results revealed that majority of these university students started to smoke cigarette during high school and because of a friend. The most rated reasons for continue to smoke is to get pleasure, to dealt with anger and addiction. In addition, smokers tended to consume more cigarettes when there were bored and during course break. Finally, the findinds also revealed that smokers reported higher difficulty in identifying their feelings and experienced more negative feelings compared to nonsmokers. The findings of the research were interpreted according to the literature, and also the strengths, limitations of the study with suggestions were also provided.