Bariatrik cerrahi uygulanacak hastalarda cerrahi korku düzeyinin ameliyat sonrası ağrı, bulantı-kusma ve uyku kalitesi ile ilişkisi
The relation between surgical fear levels of patients scheduled for bariatric surgery and postoperative pain, nausea-vomiting and sleep quality
Yazar: GAMZE ODABAŞI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLDEN KÜÇÜKAKÇA ÇELİK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜYESİ ÖZLEM AŞCI
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Bulantı = Nausea ; Korku = Fear ; Kusma = Vomiting ; Obezite = Obesity ; Obezite cerrahisi = Bariatric surgery ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Bu araştırma, bariatrik cerrahi uygulanan hastalarda, ameliyat öncesi cerrahi korkunun
ameliyat sonrası ağrı, bulantı-kusma ve uyku kalitesi ile ilişkisini belirlemek amacıyla
yapıldı. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikte olan araştırmanın evrenini; Ekim 2019 ve
Haziran 2021 tarihleri arasında, bir eğitim ve araştırma hastanesinin genel cerrahi
kliniğine başvuran 109 bariatrik cerrahi hastası oluşturdu. Araştırma laporoskopik sleeve
gastrektomi uygulanan 105 hasta ile tamamlandı. Verilerin toplanmasında; "Hasta
Tanıtıcı Özellikler Formu", "Cerrahi Korku Ölçeği", "Vizuel Analog Skala", "Rhodes
Bulantı-Kusma ve Öğürme İndeksi" ve "Richard-Campbell Uyku Ölçeği" kullanıldı.
Veriler, araştırmacı tarafından hasta dosyaları incelenerek ve yüz yüze görüşme yöntemi
kullanılarak toplandı. Araştırma verileri; tanımlayıcı istatistiksel metotlar ve Shapiro –
Wilk testi, Mann Whitney –U testi, Spearman korelasyon analizi, Pearson korelasyon
analizi ve adımsal çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılarak değerlendirildi.
Araştırmada hastaların preoperatif uzun dönem cerrahi korku düzeyleri ile 4. saat ağrı
puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü bir ilişki saptandı
(r=.192, p=.049). Ayrıca; kısa ve uzun dönem cerrahi korku ile birlikte hastaların cinsiyet
ve medeni durumları, 4. saat ağrı şiddeti üzerinde etkili faktörlerdi. Ameliyat sonrası 12.
saat ağrı şiddeti ile beden kitle indeksi, 24. saat ağrı şiddeti ile eşlik eden komorbiteler
arasında anlamlı ilişki olduğu belirlendi. Hastaların cerrahi korku düzeyleri ile bulantı
kusma ve öğüreme deneyimleri arasında ise anlamlı bir ilişki yoktu. Kronik hastalığı
bulunan hastaların ameliyat sonrası bulantı-kusma ve öğürme semptom deneyimi daha
fazlaydı. Ayrıca semptom sıkıntısı ve semptom oluşumu ile yaş faktörü arasında anlamlı
v
bir ilişki olduğu saptandı. Ameliyat öncesi kısa dönem cerrahi korku ile hastalarda eşlik
eden komorbiteler, ameliyat sonrası uyku kalitesinin yordayıcıları arasındaydı. Bununla
birlikte; hastaların ameliyat öncesi uyku kalitesinin iyi olması, ameliyat sonrası uyku
kalitesinde artış ile ilişkiliydi (p<0.05). Çalışma sonuçları doğrultusunda; bariatrik cerrahi
uygulanan hastaların ameliyat öncesi dönem psikolojik hazırlığında, cerrahi korkuları ile
birlikte hasta tanımlayıcı özelliklerinin de dikkate alınması ve ameliyat sonrasında ağrı,
bulantı-kusma-öğürme semptomu ve uyku kalitesini değerlendirerek, gereksinime uygun
hemşirelik bakımının sağlanması önerilir.
Anahtar kelimeler : Bariatrik cerrahi, cerrahi korku, ağrı, bulantı, kusma, uyku kalitesi
Tez Danışmanı : Dr. Öğr. Üyesi Gülden KÜÇÜKAKÇA ÇELİK
Sayfa Adeti : 77

Abstract:
The present study was conducted to determine the relations between preoperative fear of
surgery and postoperative pain, nausea-vomiting, and sleep quality in patients who
undergo bariatric surgery. The population of the study, which had a descriptivecorrelational
design, comprised 109 bariatric surgery patients admitted to the general
surgery clinic of a training and research hospital between October 2019 and June 2021.
The study was completed with 105 patients who underwent laparoscopic sleeve
gastrectomy. The "Patient Descriptive Characteristics Form", "Surgical Fear Scale",
"Visual Analog Scale", "Rhodes Nausea-Vomiting and Retching Index", and "Richard-
Campbell Sleep Scale" were used in the collection of the data. The study data were
collected by the researcher by examining the patient files and using the face-to-face
interview method and were evaluated using descriptive statistical methods and Shapiro-
Wilk test, Mann Whitney-U test, Spearman Correlation Analysis, Pearson Correlation
Analysis, and Stepwise Multiple Linear Regression Analysis. A statistically significant
and positive correlation was detected between the patients' preoperative long-term fear
of surgery and mean 4th- hour pain score (r=.192, p=.049). Also, gender and marital
status of the patients were effective factors on the 4th-hour pain intensity along with shortand
long-term fear of surgery. It was found that there were significant relations between
postoperative pain intensity at the 12th hour and Body Mass Index, and between the pain
intensity at the 24th hour and comorbidities. No significant relations were detected
between the patients' fear of surgery and nausea-vomiting and retching experiences.
Patients with chronic diseases had more post-operative nausea-vomiting and retching
symptoms. It was also determined that there were significant relations between symptom
distress, symptom formation, and the age factor. Preoperative short-term surgical fear and
vii
comorbidities were among the predictors of postoperative sleep quality. However, the
good preoperative sleep quality of patients was associated with increased postoperative
sleep quality (p<0.05). In line with the results of the study, it is recommended to take
into account the descriptive characteristics of patients along with fear of surgery, and to
provide nursing care appropriate to their needs by evaluating postoperative pain, nauseavomiting-
retching symptoms, and sleep quality in the preoperative psychological
preparation of patients who are scheduled to undergo bariatric surgery.
Keywords : Bariatric surgery, fear of surgery, pain, nausea, vomiting, sleep
quality
Thesis Advisor : Assistant Professor Gülden KÜÇÜKAKÇA ÇELİK
Number of Page : 77