Ratlarda siyatik sinirde meydana getirilen ezilme yaralanması sonrası karabaş otu (Lavandula stoechas, stachys lavandulifolia) yağının rejenerasyona etkisi
The effect of lavandula stoechas essential oil on nerve regeneration in rats with sciatic nerve injury
Yazar: ZEYNEP SARIMERMER YÜCEL
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN UNUR
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Karabaş otu = Lavandula stoechas L. ; Lavandula stoechas = Lavandula stoechas ; Periferik sinir hasarları = Peripheral nerve injuries ; Sinir ezilmesi = Nerve crush ; Siyatik sinir = Sciatic nerve ; Stachys lavandulifolia = Stachys lavandulifolia ; Sıçanlar = Rats ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Amaç: Periferik sinir hasarı travmatik ve metabolik birçok sebeple sık karşılaşılan bir problemdir. Mevcut cerrahi ve medikal tedavilerle tam bir rejenerasyon sağlanamamaktadır. Bu çalışmada siyatik sinirde 'crush yaralanma' modelinde iki farklı dozda karabaş otu yağı tedavisinin rejenerasyona katkısını araştırmak amaçlandı. Ağırlıkları 250-270 g arasında olan 44 adet Wistar Albino erkek rat (4 tanesi ön çalışmada olmak üzere) kullanıldı. Ratlar rastgele dört gruba ayrıldı. Tüm deneklerin sağ siyatik sinirlerinde crush hasar oluşturuldu. Gruplar; siyatik sinir hasarı sonrası günlük içme suyu gavajı yapılan grup, hasar sonrası zeytinyağı verilen grup, hasar sonrası 100 mg/kg karabaş otu yağının zeytinyağında seyreltilerek verildiği grup ve 250 mg/kg karabaş otu yağının zeytinyağında seyreltilerek verildiği grup şeklinde belirlendi. Kontrol grubu olarak sistemik tedavi verilmeyen hasar grubunun sağlam olan sol siyatik sinirleri kullanıldı. 0, 7, 14, 21 ve 30. günlerde tüm gruplara Siyatik Fonksiyonel Indeks testi yapıldı. 30. Gün sonunda tüm deneklere Elektromyografi analizi yapıldı ve deney sonlandırıldı. Alınan siyatik sinir dokularında oil red o boyası ile genel histopatolojik görünüm, akson sayısı, akson çapı değerlendirildi. İmmünofloresan olarak da dokudaki Nerve Growth Factor immunreaktiviteleri belirlendi. Tüm siyatik sinir dokularında elektron mikroskobik incelemeler yapıldı. Bu çalışmada ratlarda siyatik sinirde meydana getirilen crush yaralanma sonrasında 30 günlük zeytinyağında seyreltilmiş 250 mg/kg karabaş otu yağı tedavisinin sinir rejenerasyonuna katkı sağladığı gösterilmiştir. Zeytinyağında seyreltilmiş 100 mg/kg karabaş otu yağı tedavisinin ve pozitif kontrol oluşturmak adına verilen zeytinyağı tedavisinin de çok düşük miktarda rejenerasyona katkı sağladığı görülmüştür. Bu çalışmada Siyatik Fonksiyonel Indeks, Elektromyografi, histolopatolojik, immunohistokimyasal ve elektron mikroskobik olarak birçok analiz yapılmıştır. Bu analizler sonucunda 250 mg/kg karabaş otu yağı tedavisinin sinir rejenerasyonunu desteklemek için tedavide kullanılmasının anlamlı olduğu görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Crush Yaralanma; Karabaş Otu Yağı; Siyatik Sinir

Abstract:
Peripheral nerve damage is a common problem for many traumatic and metabolic reasons. Complete regeneration cannot be achieved with current surgical and medical treatments. In this study, it was aimed to investigate the contribution of two different doses of Lavandula Stoechas essential oil to regeneration in the 'crush injury' model of the sciatic nerve. Forty-four Wistar Albino male rats weighing between 250-270 g (4 of them in the preliminary study) were used. Rats were randomly divided into four groups. Crush damage was created on the right sciatic nerves of all subjects. Groups; The group in which daily drinking water gavage was performed after sciatic nerve injury, the group in which olive oil was given after the damage, the group in which 100 mg/kg Lavandula Stoechas essential oil was diluted in olive oil after the damage, and the group where 250 mg/kg Lavandula Stoechas essential oil was diluted in olive oil were determined as the group. As the control group, the intact left sciatic nerves of the injury group that did not receive systemic treatment were used. SFI test was performed on all groups on days 0, 7, 14, 21 and 30. At the end of the 30th day, Electromyography analysis was performed on all subjects and the experiment was terminated. General histopathological appearance, axon number and axon diameter were evaluated with oil red o staining in the sciatic nerve tissues taken. Nerve Growth Factor immunoreactivities in the tissue were determined by immunofluorescence. Electron microscopic examinations were performed on all sciatic nerve tissues. In this study, it was shown that treatment of 250 mg/kg Lavandula Stoechas essential oil diluted in olive oil for 30 days after crush injury to the sciatic nerve in rats contributed to nerve regeneration. It was observed that 100 mg/kg Lavandula Stoechas essential oil treatment diluted in olive oil and olive oil treatment given to create a positive control contributed to regeneration in very low amounts. In this study, many analyzes such as Sciatic Functional Index, Electromyography, histopathological, immunohistochemical and electron microscopic analysis were performed. As a result of these analyses, it was seen that the use of 250 mg/kg Lavandula Stoechas essential oil treatment to support nerve regeneration was significant.
Keywords: Crush injury; Lavandula Stoechas essential oil; Sciatic nerve