Tek parti döneminde ülkemizdeki çocuk dergilerinde yurttaşlık bilincinin geliştirilmesi
The creating citizenship conscious in child magazines of one party period in our country
Yazar: MUSTAFA DOĞDU
Danışman: Y.DOÇ.DR. DOĞAN DUMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
Günümüzün siyasal ve ekonomik kosulları, bireyleri ulus ?devleti sorgulamayaitmektedir. Söz konusu kosullarda yükselen günlük kültür, küresel yurttaslıgıöngörmektedir. Ekonomik anlamda egemenligin olmadıgı bir ag sistemi içindeyurttaslık olanaksızdır. Yurttaslık kavramı, çagdas anlamını ulus devletlesme sürecindekazanmıstır. Osmanlı Devleti'nde yurttaslık anlayısı gelismemistir. Ülkemizdecumhuriyetin ilanı ile ivme kazanan çagdaslasma sürecinde, tebaanın yerini, hak veödevleri tanımlanan yurttaslar almıstır. Bu çalısmada, genç Türkiye Cumhuriyeti'ndebireylerin topluma yurttas olarak katılımı sürecinde çocuk dergilerinin katkısıarastırılmıstır. Ulus, devlet, cumhuriyet, yurttaslık bilincinin olusturulmasında temelkavramlardır. Bu kavramların esliginde çagdas uygarlık düzeyine erismede kültürünulusal niteligi büyük önem tasır. Ülkemizde Harf Devrimi genis yıgınların hızla okumayazma ögrenmesini olanaklı kılmanın yanı sıra, Türk dili ve kültürünün Arapkültürünün etkisinden kurtarılmasını amaçlamıstır. Bu kapsamda, Osmanlı dönemindebatılılasma zorunlulugunun uzantılarından olan ve on dokuzuncu yüzyılın ikinciyarısında baslayan gazete ve dergi yayıncılıgından da yararlanılmıstır. Zamanla, bilimve kültürdeki olusum ve birikimde daha etkin ve belirleyici nitelige bürünen dergiler,cumhuriyetin ilk yıllarında, ilkögretim çagındaki çocuklar için çesitlilik göstermistir.Arastırmada yeni Türk Alfabesi ile yayınlanmıs çocuk dergileri incelenmistir.Kurumsallıga yönelimin bilinçli arttıgı tek parti döneminde yurttaslarınpaylasabildikleri de çesitlenmistir. Dönemin çocuk dergileri bilgi paylasımınınsaglandıgı egitsel medya niteligindedir. Çocuk dergileri, toplumsal kazanımlargözeterek, gelistirilme sürecindeki kültürün belleticisi ve koruyucusu islevinikazanmıslardır.

Abstract:
Nowadays, the economic and political conditions exert the individual to crossexaminationof nation-state. The popular culture rising in these conditions anticipatesglobal citizenship. A kind of citizenship in the system includes impossible economicalsovereignty is impossible. The concept of citizenship comes to modern mean during theevolution of nation ?state. Citizenship concept has not developed in Ottoman Empire.The subject of Ottoman?s land has transformed into the citizens have rights andresponsibilities in the becoming contemporary progression accelerated by hedeclaration of republic in Turkey. In this study the child magazines additions inprocess for individuals as citizenships in early republican era have searched. Nation,state, republic are the basic concepts for building citizenship cosciousness. Thecharacteristic of national culture have an importance for the becoming contemporaryprogression. The Letter Revolution has provided for literacy of public and aimed savingTurkish culture and Turkish language from the negative effects of Arab culture. For thisaim, magazines publishing that a kind of prolongation to modernizing process in 19 thcentury at Ottoman period was utilized. There were different child magazines in theearly republican era. The child magazines published with new Turkish alphabet havesearched in this study. During the one party rule period in Turkey when turned towardsinstutional stucture was expanded by public, information retrieval was increased bycitizens and the child magazines were educational medias during this period. The childmagazines consider the social benefits had tutor and protector functions to developingnational culture.