Sigara kullanan ve kullanmayan yetişkin bireylerde stresle başa çıkma ve öz güven düzeylerinin incelenmesi
Examination of stress coating and self-confidence levels in smoking and non-smoking adult individuals
Yazar: CANSU EN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN SEZEROĞLU
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Sigara = Cigarette ; Sigara içme = Smoking ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Yetişkinler = Adults ; Zararlı alışkanlıklar = Harmful habits ; Öz güven = Self confidence ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmada; Sigara kullanan ve kullanmayan yetişkin bireylerin (İstanbul'da okuyan üniversite öğrencilerine yönelik) demografik özellikleri ile Stresle Başa Çıkma ve Öz güven düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Araştırma karşılaştırma türü ilişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışma olarak planlanmıştır. Araştırma 2019-2022 eğitim öğretim yılı içerisinde İstanbul'da eğitim gören üniversite öğrencileri ile yürütülmüştür. Çalışmaya katılmaya gönüllü olan 398 üniversite öğrencisi dahil edilmiştir. 
Araştırma da üniversite öğrencilerinin stresle başa çıkma ve öz güven düzeylerini belirleme adına iki farklı ölçek kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından online olarak toplanan veriler SPSS programına aktarılmış olup, çalışmanın veri analizinde SPSS 25.0 kullanılmıştır. Verilerin analizinde ikili grup analizlerinde bağımsız student t-testi, ikiden fazla grup analizlerinde Oneway ANOVA testleri kullanılmıştır. İkiden fazla grup analizlerinde gruplar arasındaki farklılığın kaynağını belirlemede Post Hoc testlerinden Tukey testine başvurulmuştur. Öğrencilerin sigara kullanımına etki eden faktörlerin belirlenmesinde çoklu lojistik regresyon modeli kullanılmıştır. 
Stresle Başa Çıkma Tarzları ölçeğinde erkek olanların kadın olanlara göre (p<0,001); Sigara kullananların kullanmayanlara göre (p<0,001); 2001-3000 TL geliri, 3001 TL ve üstü geliri olanların, 1000 TL ve altında gelire olanlara göre (p=0,001) daha stresle başa çıkma da daha üstün oldukları saptanmıştır. Özgüven ölçeğinde bekar olanların evli olanlara (p=0,003); Sigara kullananların kullanmayanlara göre (p<0,001); 22-25 yaş aralığında olanların 26-29 yaş aralığında olanlara göre (p=0,044) daha yüksek özgüvene sahip oldukları tespit edilmiştir (p<0,05). Üniversite öğrencilerinin stresle başa çıkma tarzları arttıkça özgüvenlerinde de artış olduğu saptanmıştır (p<0,001). Öğrencilerin sigara içmesine SBÇT ölçeği puanlarının yüksek olanların düşük olanlara 0,5 kat; Özgüvenin ölçeğinin yüksek olanların düşük olanlara göre 0,3 kat; Lisansüstü mezunu olanların 2,5 kat etkisi olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This study; It was conducted to examine the relationship between the demographic characteristics of smoking and non-smoking adult individuals (for university students studying in Istanbul), and their levels of Coping with Stress and Self-confidence.
The research was planned as a descriptive study in the comparison type relational survey model. The research was carried out with university students studying in Istanbul in the 2019-2022 academic year. 398 university students who volunteered to participate in the study were included.
In the research, two different scales were used in order to determine the levels of coping with stress and self-confidence of university students. The data collected online by the researcher were transferred to the SPSS program, and SPSS 25.0 was used in the data analysis of the study. In the analysis of the data, independent student t-test was used in the double-group analyzes and Oneway ANOVA tests were used in the analyzes of more than two groups. Tukey test, one of the Post Hoc tests, was used to determine the source of the difference between groups in more than two group analyses. Multiple logistic regression model was used to determine the factors affecting students' smoking.
In the Styles of Coping with Stress scale, males compared to females (p<0.001); Compared to non-smokers (p<0.001); It was determined that those with an income of 2001-3000 TL and 3001 TL and more were superior in coping with stress than those with an income of 1000 TL and below (p=0.001). In the self-confidence scale, the single ones compared to the married ones (p=0.003); Compared to non-smokers (p<0.001); It was determined that those aged 22-25 had higher self-confidence than those aged 26-29 (p=0.044) (p<0.05). It was determined that as university students' styles of coping with stress increased, their self-confidence also increased (p<0.001). The students who have high SBCT scale scores are 0.5 times more likely to smoke than those with low scores; Those with high self-confidence scale were 0.3 times higher than those with low self-esteem; It was determined that those with a graduate degree had a 2.5-fold effect.