Hipertansiyon hastalarına verilen eğitimin ilaç tedavisi ve sağlıklı yaşam davranışları uyumuna etkisi
The effect of education given to hypertension patients on medication therapy and healthy lifestyle adaptation
Yazar: TARKAN ZORLU
Danışman: PROF. DR. ELANUR YILMAZ KARABULUTLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
ÖZET
Hipertansiyon Hastalarına Verilen Eğitimin İlaç Tedavisi 
ve Sağlıklı  Yaşam Davranışları Uyumuna Etkisi
Amaç: Bu çalışmanın amacı, hipertansiyon tanısı almış olan hastalara verilen eğitimin hastaların ilaç uyumuna ve sağlıklı yaşam biçimi davranışı geliştirmelerine etkisini incelemektir.  
Materyal ve Metot: Bu çalışma randomize, kontrollü araştırma olarak yapıldı. Araştırma evrenini Ocak-Mayıs 2022 tarihleri arasında Van il merkezinde bulunan bir Aile Sağlığı Merkezinde kayıtlı hipertansiyon tanılı hastalar oluşturdu. Örneklemi belirtilen tarihlerde merkeze başvuru yapan 96 hasta (kontrol grubu 48, eğitim grubu 48) oluşturdu. Tüm hastalara ön testler uygulandıktan sonra deney grubuna 7 hafta süreyle eğitim verildi, kontrol grubundaki hastalara herhangi bir girişim yapılmadan rutin uygulamalara devam edildi. Veriler Hasta Tanıtıcı Form, Antihipertansif İlaç Tedavisine Uyum Ölçeği (AİTUÖ) ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği (SYBDÖ) ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 22.0 paket programı kullanıldı. 
Bulgular: Deney grubu hastaların Antihipertansif Uyum Ölçeği (AİTUÖ) ön test (7,52±1,87) ve son test (4,65±1,45) puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu belirlendi (p<0,05). Kontrol grubunda ise ön test-son test puan ortalamaları arasındaki fark anlamsızdır (p>0.05). Deney (4,65±1,45) ve kontrol grubu (6,67±1,88) AİTUÖ son test puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0.01). Deney grubunda yer alan hastaların ön test SYBDÖ II puan ortalaması (126,88±18,93) ve son test puan ortalaması (143,48±14.08) arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu tespit edildi (p<0,05). Kontrol grubunda ise ön test- son test puan ortalamaları arasındaki fark anlamsızdır (p>0.05).  Deney (143,48±14.08) ve kontrol grubu (126,54±16.59) SYBDÖ II son test puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0.01). Deney ve kontrol grubu SYBDÖ II tüm alt boyutları son test puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05). 
Sonuç: Hipertansiyon hastalarında verilen eğitimin; antihipertansif ilaç tedavisine uyum düzeylerini ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını arttırdığı saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Antihipertansif ilaç, hasta eğitimi, hipertansiyon, sağlıklı yaşam biçimi, tedavi uyumu.

Abstract:
ABSTRACT
The Effect of Education Given To Hypertension Patients 
On Medication Therapy and Healthy Lifestyle Adaptation
Aim:  The aim of this study was to investigate the effect of education given to patients diagnosed with hypertension on their medication compliance and healthy lifestyle behaviour development.
Material and method: This study was conducted as a randomised, controlled trial. The study population consisted of patients diagnosed with hypertension registered in a Family Health Centre in the city centre of Van between January and May 2022. The sample consisted of 96 patients (control group 48, training group 48) who applied to the centre on the specified dates. After pre-tests were applied to all patients, the experimental group was trained for 7 weeks, and routine practices were continued without any intervention in the control group. Data were collected with Patient Identification Form, Antihypertensive Medication Adherence Scale (AITAS) and Healthy Lifestyle Behaviours Scale (HLBS). SPSS 22.0 package programme was used to evaluate the data.
Results: It was determined that the difference between AITAS pre-test (7.52±1.87) and post-test (4.65±1.45) mean scores of the experimental group patients was statistically significant (p<0.05). In the control group, the difference between pre-test and post-test mean scores was not significant (p>0.05). The difference between the post-test mean scores of the experimental (4.65±1.45) and control groups (6.67±1.88) was statistically significant (p<0.01). It was determined that the difference between the pre-test mean score (126.88±18.93) and post-test mean score (143.48±14.08) of the patients in the experimental group was statistically significant (p<0.05). In the control group, the difference between pre-test and post-test mean scores was not significant (p>0.05). It was determined that the difference between the experimental (143,48±14.08) and control group (126,54±16.59) HLBS posttest mean scores was statistically significant (p<0.01). The difference between the mean posttest scores of all sub-dimensions of the HLBS in the experimental and control groups was statistically significant (p<0.05).
Conclusion: It was found that the education given in hypertension patients increased their level of compliance with antihypertensive drug treatment and healthy lifestyle behaviours.
Key Words: Antihypertensive drug, patient education, hypertension, healthy lifestyle, treatment compliance