Cryphonectria parasitica' nın farklı vejetatif uyum grupları arasında Cryphonectria hypovirus 1'in yatay taşınımı
Horizontal tranmission of Cryphonectria hypovirus 1 among different vegetative compatibility groups of Cryphonectria parasitica
Yazar: GÜL KÖMÜR
Danışman: PROF. DR. ÖMER ERİNCİK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Cryphonectria parasitica = Cryphonectria parasitica ; Vejetatif uyum = Vegetative compatibility ; dsRNA = dsRNA

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; Türkiye'nin Doğu Karadeniz Bölgesinde son yıllarda varlığı saptanan Cryphonectria parasitica'nın 25 farklı vejetatif uyum (vc) grubu arasında kestane kanserinin biyolojik mücadele ajanı olan Cryphonectria parasitica hypovirus 1 (CHV1)'in yatay taşınım durumunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Yöntem: Çalışmada spesifik primerler ile moleküler olarak vic genotip (vc grup) tanısı halihazırda yapılmış 25 farklı vc gruptan 48 C. parasitica izolatı CHV-1'in yatay taşınım testlerinde kullanılmıştır. Bu izolatlardan 5'i CHV-1 donörü olarak seçilmiş olup farklı vc gruplarını (EU-1, EU-3, EU-12, EU-45 ve EU-51) temsil eden ve moleküler olarak CHV-1 varlığı saptanmış hipovirülent izolatlardır. Geri kalan 43'ü alıcı olarak seçilmiş turuncu renkli, virülent özellikte CHV-1 içermeyen izolatlardır. CHV-1'in yatay taşınım testinde, donör izolat ve alıcı izolatlar PDA besi ortamında aralarında 3-4 mm boşluk olacak şekilde yan yana geliştirilerek hif temasında bulunmaları sağlanmıştır.  Miselyal koloni gelişimi sırasında alıcı konumdaki izolatın turuncu kolonisinin beyaza dönmesi durumu, donör izolattan alıcıya CHV-1'in yatay taşınımın gerçekleştiği pozitif reaksiyon olarak değerlendirilmiştir.  Turuncu gelişmeye devam eden alıcı kolonilerde ise CHV-1'in taşınımının olmadığı negatif reaksiyonlar olarak kabul edilmiştir Şüpheli durumlarda ise alıcı izolatın ilgili kısmından alınan miselyal diskten elde edilen izolatta dsRNA analizi yapılmıştır. Bulgular: Farklı vc gruplardan C. parasitica izolatları ile yapılan CHV-1 yatay taşınım testlerinde 203 eşleştirme kombinasyonundan sadece 20 eşleştirmede CHV-1'in taşınımı pozitif bulunmuştur. Hipovirülent donörlerden, EU-1 vc grup izolatı sadece EU-21 ve EU-60 izolatlarına; EU-3 izolatı sadece EU-1, EU-10, EU-21 ve EU-29 izolatlarına; EU-12 izolatı sadece EU-21, EU-29, EU-33 ve EU-51 izolatlarına; EU-45 izolatı ise EU-1, EU-51, EU-21 ve EU-60 izolatlarına; EU-51 izolatı ise sadece EU-1 izolatına CHV-1 başarılı bir şekilde aktarılmıştır. CHV-1'in taşınımı yapılan dsRNA analizi ile teyit edilmiştir. Sonuç: Çalışmadan elde edilen veriler göstermiştir ki, CHV-1 'in farklı vc gruplar arasında taşınımı önemli ölçüde engellenmektedir. Bazı vc gruplar arasında CHV-1' in değişen oranlarda yatay taşındığı görülse de %90,2 gibi büyük bir oranda taşınım gerçekleşmemiştir. Sonuç olarak; ülkemizde son yıllarda C. parasitica popülasyonları içerisinde artış gösteren vc grup çeşitliliğinin, hipovirülent ırkların doğada yayılmasını olumsuz etkileyebileceği ve bunun da kestane kanserinin biyolojik mücadelesinde başarıyı düşürebilecek bir faktör olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. 

Anahtar Kelimeler: Cryphonectria hypovirus 1 (CHV-1), Cryphonectria parasitica, dsRNA, Yatay taşınım

Abstract:
Objective: In this study; It is aimed to determine the horizontal transmission capacity of Cryphonectria parasitica hypovirus 1 (CHV-1), which is the biological control agent of chestnut blight, among 25 different vegetative compatibility (vc) groups of Cryphonectria parasitica, which has been recently detected in the Eastern Black Sea Region of Turkey. Materials and Methods: In the study, 48 C. parasitica isolates from 25 different vc groups, whose molecular diagnosis of vic genotype (vc group) have been previously determined with specific primers, were used in horizontal transmission assays of CHV-1. Five of these isolates, whose CHV-1 contents have been previously detected molecularly, were selected as hypovirulent CHV-1 donors to represent different vc groups (EU-1, EU-3, EU-12, EU-45 and EU-51). The remaining 43 isolates having orange colored mycelia without CHV-1 content were selected as recipients. In the horizontal transmission test of CHV-1, the donor isolate and the recipient isolate were grown side by side in PDA medium with 3-4 mm apart each other for hyphal contact. When the colony of the recipient isolate turns into white during mycelial development the horizontal transmisson of CHV-1 from the donor isolate to recipient was defined as a positive. If the recipient colonies continued to develop orange, negative transmision occurs. In doubtful cases, dsRNA analysis was performed on the isolate obtained from the mycelial disc taken from the relevant part of the recipient isolate. Findings: In the CHV-1 horizontal transmission assays performed with C. parasitica isolates from different vc groups, the transmission of CHV-1 was positive in only 20 pairing out of 203 pairing combinations. Poistive transmission of CHV-1 has only occurred in the following pairs: EU-1/EU-21 and EU-60; EU-3/EU-1, EU-10, EU-21 and EU-29; EU-12/EU-21, EU-29, EU-33 and EU-51; EU-45/EU-1, EU-51, EU-21 and EU-60; EU-51/EU-1. Transmission of CHV-1 was confirmed by dsRNA analysis. Conclusion: Results of this study indicated that the transmission of CHV-1 between different vc groups of C. parasitica is significantly inhibited. Although it was observed that CHV-1 was transmissed horizontally at varying rates among certain vc groups, negative transmission has occurred with a high rate of 90.2%. The significant increase in vc group diversity in C. parasitica populations in Türkiye, which has been recently occurring, may adversely affect the spread of hypovirulence in nature, and this may be a factor that may reduce the success of the biological control of chestnut blight. 

Keywords:  Cryphonectria hypovirus 1 (CHV-1), Cryphonectria parasitica, dsRNA, Horizontal transmission.