Milli Eğitim Bakanlığı taşra örgütü yöneticilerinin yerelleşme konusundaki görüşleri
Ideas of the provincial managers of the ministry of national education about localization
Yazar: HASAN HÜSEYİN ATASAYAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET METİN ARSLAN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Milli Eğitim Bakanlığı taşra örgütü yöneticilerive denetçilerinin iş gören hizmetleri, bütçe hizmetleri, genel hizmetler, eğitimprogramları ve öğretim ile ilgili hizmetler alanında yerelleşme konusundakigörüşlerini saptamak, eğitim hizmetlerinin yerelleştirilmesi çalışmalarına ışıktutmaktır.Bu araştırma, Türk eğitim sisteminde yaşanan sorunların, Milli EğitimBakanlığının merkeziyetçi yapısı ve yetkilerin Milli Eğitim Bakanlığının üstyönetim birimlerinde toplanmasından kaynaklandığı denencesinedayanmaktadır. Bu araştırmada taşra örgütünde görevli eğitim yöneticileri vedenetçilerinin yerelleşme konusundaki görüşlerinde görev unvanı, eğitimdurumu ve yöneticilik kıdemlerine göre farklılık olup olmadığı test edilmiştir.Araştırmada; kuramsal çerçeve içerisinde, yerelleşme ve yetkikavramları, Türk eğitim sisteminde idari örgütlemenin tarihsel süreci, eğitimyönetimi ile ilgili bazı hukuki metinler tartışılmıştır.Araştırmada aşağıdaki soruların cevabı aranmıştır:1. Milli Eğitim Bakanlığı taşra örgütünde görev yapan eğitim yöneticilerive denetçilerinin Milli Eğitim Bakanlığının merkeziyetçi yapısı ve merkezörgütünün taşra örgütüne yetki devretmesi konusundaki görüşleri nedir?2. Milli Eğitim Bakanlığı taşra örgütünde görev yapan eğitim yöneticilerive denetçilerinin taşra örgütüne yetki devredilmesinin yararları ve sakıncalarıkonusundaki görüşleri nedir?3. Milli Eğitim Bakanlığı taşra örgütünde görev yapan eğitim yöneticilerive denetçilerinin; iş gören, eğitim programları ve öğretim, bütçe, genelhizmetler konularında yerel örgütlerin yetkili olması konusundaki görüşlerinedir?III4. Milli Eğitim Bakanlığı taşra örgütünde görev yapan eğitim yöneticilerive denetçilerinin görüşleri arasında görev unvanları, eğitim durumları veyöneticilik kıdemlerine göre anlamlı bir farklılık var mıdır?Araştırma betimsel modele göre geliştirilmiştir. Veri toplamak amacıylaörneklem grubuna 20 önermeden oluşan bir anket uygulanmıştır.Araştırmanın evrenini, Milli Eğitim Bakanlığı taşra örgütünde görevyapan 81 il milli eğitim müdürü, 243 milli eğitim müdür yardımcısı, 1709 şubemüdürü, 2676 şef, 2221 ilköğretim müfettişi oluşturmaktadır.Milli Eğitim Bakanlığı il milli eğitim müdürlüklerinde görev yapan 334ilköğretim müfettişi, 22 il milli eğitim müdür yardımcısı, 24 şube müdürü, 56şef olmak üzere 436 eğitim yöneticisi ve denetçisi örnekleme alınmıştır.Eğitim yöneticileri ve denetçilerinden anket yoluyla toplanan verilerinanalizinde Sosyal Bilimler için İstatistik Programı (SPSS) kullanılmıştır.Araştırmada elde edilen verilerin istatistik analizinde ilişkisiz gruplar için tekyönlü varyans analizi (F), Scheffe testi, frekans (f), yüzde (%), aritmetikortalama ( X ), standart sapma (SS) yöntemlerinden yararlanılmıştır. Eldeedilen bulgular, tablolar ve grafikler ile yorumlanmıştır.Araştırmada ulaşılan bulgular şunlardır:1. Eğitim yöneticileri ve denetçilerinin çoğunluğu (% 64), ( X =2.58) MilliEğitim Bakanlığının karar verme yetkisinin üst yönetim birimlerinde toplandığımerkeziyetçi yapısıyla işlevlerini etkili bir şekilde yerine getiremediğigörüşündedirler.2. Eğitim yöneticileri ve denetçilerinin çoğunluğu (% 70), ( X =3.73) MilliEğitim Bakanlığı merkez örgütünün yetkilerinin bir kısmını yerel örgütleredevretmesi ve eğitim sisteminin yeniden yapılanması görüşündedirler.3. Eğitim yöneticileri ve denetçileri, Milli Eğitim Bakanlığı merkezörgütünün yerel örgütlere yetki devretmesi durumunda en fazla (%74),IV( X =3.82) bakanlık merkez örgütünün yerel örgütlerden gelen bilgilerikullanarak daha gerçekçi eğitim politikaları oluşturması ve yerel düzeydebulunan eğitim araç-gereçleri, personel, bina ve diğer kaynakların dahaverimli kullanılması konularında yararlı olacağı görüşündedirler.4. Eğitim yöneticileri ve denetçileri, Milli Eğitim Bakanlığı merkezörgütünün yerel örgütlere yetki devretmesi durumunda en fazla (% 60),( X =3.56) halk arasındaki nüfuzlu kişilerin kendi çıkarları yönünde eğitimyönetimini etkilemesi, böylece eğitimde tarafsızlığı sağlanmanın güçleşmesive yerel örgütlerde görevli eğitim yöneticilerinin halk tarafından daha çok ilgigören hizmetlere yönelmesiyle eğitimin genel amaç ve ilkelerindenuzaklaşılması konularında sakıncalı olacağı görüşündedirler.5. Eğitim yöneticileri ve denetçilerinin çoğunluğu (% 73), ( X =3.78) enfazla okul yapımı için arsa, bina yapımı, binaların onarım işleri, eğitim araç-gereçlerinin temin edilmesi, bakım ve onarımı, kurumların elektrik, su,haberleşme, ısınma vb. giderlerinin karşılanması konularında yerel örgütlereyetki devredilmesinin uygun olacağı görüşündedirler.6. Eğitim yöneticileri ve denetçilerinin görev unvanı, eğitim durumu,yöneticilik kıdemi değişkelerine göre yerelleşme konusuna ilişkin görüşlerindegruplar arasında anlamlı farklılıklar bulunmaktadır.7. Eğitim yöneticileri ve denetçileri en fazla, eğitimin milli birliği sağlamaişlevinin azalacağı ve yerelleşme ile ekonomik ve sosyal kalkınmanın dahahızlı gerçekleşeceği konularında görüş ayrılığına düşmektedirler.V

Abstract:
The aim of this research is to identify the points of view of the directorsand inspectors of the provincial organization of the Ministry of NationalEducation on staff, budget, site construction and restoration of building andlocalization in educational programs and to enlighten the studies onlocalization of the educational services.This research relies on the experimentation which suggests that theproblems of the Turkish Education System are caused by the centralizingstructure of the Ministry of National Education and the authorities which aregathered in the upper management units. In the research, the thoughts of theeducation directors and inspectors who work in the provincial organizationabout the localization have been tested to find out whether there is adifference among them according to their titles, educational status andseniority of directorship.In the research concepts of localization and authority, historicalprocess of the administrative organization in Turkish Educational System andsome lawful texts about the management of education has been discussed.The answers to the following questions have been looked for;1. What are the opinions of the education directors and inspectors whowork in the provincial organization of Ministry of National Education on thecentralizing structure of the Ministry and that central organization to transferauthority to provincial organization?2. What are opinions of the education directors and inspectors who workin the provincial organization of the Ministry of the National Education onadvantages and disadvantages of the authority transfer to the provincialorganization?3. What are opinions of the education directors and inspectors who workin the provincial organization of the Ministry of the National Education onVIperforming the operations in the area of staff, budget, working, common andeducational programs and tuition ministration at the local level?4. Is there a meaningful difference between the opinions of the educationdirectors and inspectors who work in the provincial organization of theMinistry of the National Education in terms of titles, educational status andseniority of directorship?The research has been developed according to the descriptive model.In order to collect data, a means of data collection which consists of 20proposals have been applied to the sample group. The research environmentis constituted by county director of national education 81 directors of countynational education, 243 assistant-directors of county national education,1709 section directors, 2676 chiefs and primary school inspector 2221.A total of 436 education directors and inspectors have been taken asthe sample group 334 of whom are primary school inspectors, 22 assistant-directors of county national education, 24 section directors and 56 chiefs.In the analysis of the data collected with the data collecting meansStatistic Program for Social Sciences (SPSS) have been used. In thestatistical analysis of the collected data unidirectional analysis-of-variant (F)for unrelated groups and Scheffe test, frequency (f) percentage (%)arithmetical average (X), standard deviation (SD) techniques have beenbenefited. The gained findings have been interpreted with tables andgraphics.The findings reached in the research are as the following:1. The majority of the education directors and inspectors (64 %),( X =2.58) think they cannot perform their functions effectively with thecentralizing structure of the Ministry of National Education where authority toadjudicate is gathered in the upper management units.VII2. The majority of education directors and inspectors (70 %), ( X =3.73)think that the central organization of the Ministry of National Education shouldtransfer a part of its authorities to local organizations and that educationsystem should be reconstructed.3. Education directors and inspectors think that in case the centralorganization of the Ministry of National Education transfer authority to localorganizations, it would be beneficial that more (%74), ( X =3.82) ministrycentral organization constitute more realistic education programs using theinformation which comes from the local organizations and the educationfacilities, personnel, building and other sources which are at the local levelwill be used more productively.4. Education directors and inspectors think that it would bedisadvantageous in case central organization of the Ministry of NationalEducation transfer authority to local organizations, because more (% 60),( X =3.56) influential individuals among the people may affect educationmanagement for their own advantage, thus it would get harder to ensureequality in education and education may stray from its general goals andprinciples if education directors who work in local organizations takeadvantage of it.5. The majority of education directors and inspectors (% 73), ( X =3.78)think that it would be appropriate to transfer authority to local organizationson the subjects like building schools, site, building construction, maintainingthe educational facilities, maintenance and restoration and meeting theelectricity, water, communication, heating expenses of the facilities.6. There are meaningful differences between the opinions of theeducation directors and inspectors about the localization subject in terms oftheir titles, educational status and seniority of directorship.VIII7. Education directors and inspectors mostly fall into disagreement onthe subjects that education?s function to ensure national unity will decreaseand economic and social development will be faster with the localization.IX