Araban-Yavuzeli Bölgesi diyatome kompozisyonu ve ekoloji özellikleri
Diatom composition and ecological properties of Araban-Yavuzeli Region
Yazar: FATMA SÜRAL
Danışman: PROF. DR. ABUZER ÇELEKLİ
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Akarsular = Streams

Özet:
Gaziantep ilindeki farklı sucul ekosistemlerde Kasım 2012 – Ocak 2015 tarihleri arasında alg türleri ile çevresel değişkenlere arasındaki ilişkiler, alg türlerin ekolojik istekleri ve filamentli alglerin biyomarkır potansiyeleri çok yönlü istatistiksel teknikler kullanılarak araştırılmıştır. Fiziko-kimyasal değişkenler farklı sucul ekosistemlerde değişim göstermiştir. 
İslahiye-Nurdağı bölgesinden 294, Karkamış-Nizip bölgesinden 240, Yavuzeli-Araban bölgesinden 252 ve Merkez bölgesinden 222 alg taksonu tanımlanmıştır. Bütün bölgelerde Bacillariophyceae baskın grubu olup, Chlorophyceae sınıfı takip etmiştir. Amphora ovalis, Cocconeis placentula, Cymbella affinis, Cymbella excisa, Fragilaria ulna ve Gomphonema parvulum gibi alg türleri en yaygın bulunmuştur. Çevresel faktörler alg türlerinin dağılışında önemli rol oynamıştır. Alg tür kompozisyonu üzerinde etkin açıklayıcı rol oynayan fiziko-kimyasal değişkenler bölgeler arasında farlılık göstermiştir. Kanonik Uyum Analizi (CCA) çevresel faktörler ile türler arasındaki ilişkinin yüksek göstermiştir. Her bölgede, yaygın görülen alg türleri CCA ordinasyonunun merkezine yakın bulunmuştur ki bu türlerin bölgedeki ekolojik koşullardaki değişimlere geniş tolerans seviyelerini göstermiştir. Ağırlıklı ortalama regresyonuna göre çoğu alg tür farklı çevresel koşullar için özgün ekolojik tercihler göstermiştir. Fakat özellikle yaygın olarak kayıt edilen kozmopolit karakterli alg taksonlar göreceli olarak yüksek tolerans ve geniş optimum aralığa sahip olmuştur. 
Cladophora, Spirogyra, Mougeotia, Zygnema, Ulothrix ve Oedogonium cinslerine ait filamentli alg türleri kaydedilmiştir. Filamentli alg türleri arasında, Cladophora glomerata türü en fazla görülmüştür. FTIR sonuçları her türün kendine özgü yüzey yapısı olduğu göstermiştir. Farklı çevresel koşullar altında türün FTIR bantlarında değişimler olmuş ve değişimler ortamdaki çevresel değişimler hakkında önemli bilgiler vermektedir. Bu durum sucul ekosistemlerdeki değişim hakkında sinyal vermesi nedeniyle sucul kaynakların yönetiminde önem arz edebilir. Filamentli alg türlerinin biyokimyasal içerikleri türler arasında farklılık göstermiştir. Her alg türünün kendine özgü bir biyokimyasal içeriği olup değişen çevre koşullarına farklı biyokimyasal cevap verdiği görülmüştür. Dolayısıyla, türün biyokimyasal içeriğinin biyomarkır potansiyelinin olabileceği hakkında ışık tutmuştur.

Abstract:
The relationships between algae species and environmental variables the ecological preferences of species and biomarker potential of filaqmentpous algae in different aquatic ecosystems of Gaziantep city was investigated from November 2012 to January 2015 using multivariate statistical techniques. Physico-chemical variables showed seasonal variation. Physico-chemical variables showed changes in diffferent aquatic ecosystems. 
 A total of 223 algal taxa were identified, most of them belong to Bacillariophyceae (107 taxa), followed by Chlorophyceae (44 taxa). Bacillariophyceae (57.0 %) was the most dominant group in terms of biovolume, followed by Dinophyceae (18.54 %) and Chlorophyceae (12.99 %) in the reservoir. Biovolume peaks in Alleben Reservoir were mainly caused by the most dominant species such as Cyclotella planctonica, Peridinium cinctum, Fragilaria biceps, Tetraedron sp. and Dinobryon divergens. Changes in environmental gradients significantly influenced the ecological preferences of species and phytoplankton abundance in the reservoir. Most effective explanatory factors (in descending order, salinity, TDS, kalinity, Na, pH, SO4, conductivity, PO4, temperature, and Ca) played significant (p=0.002) role on the seasonality of species. The first two axes of Canonical Correspondence Analyses (CCA) indicated 95.1 % of the correlation between species and environmental variables and explained 21.3 % of cumulative variance of species data. Frequently counted taxa such as Cyclotella planctonica, C. iris, Fragilaria biceps, and Tetraedron sp. were found closer to center of CCA ordination seemed a wide range of tolerance levels of these species to the changes in ecological conditions in the lake. According to the weighted average regression, most phytoplankton species showed unique ecological preferences for different environmental conditions, but especially commonly recorded phytoplankton taxa with cosmopolitan characteristics had relatively high tolerance and broad optimum ranges.