Bir birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran ve antidepresan kullanmakta olan olguların klinik özelliklerinin incelenmesi
Investigation of clinical management of the patients underwent antidepressant treatment followed up in a primary health care unit
Yazar: MÜNEVVER CEBECİ
Danışman: UZMAN AHMET TÜRKCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Antidepresif ajanlar = Antidepressive agents ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers

Özet:
Amaç: Ruhsal hastalıklar toplumda sık karşılaşılan sağlık problemlerinden biri olması nedeniyle aile hekimliği açısından ele alınması gereken önemli bir sorundur. Ruhsal bozuklukların tedavisinde kullanılan ilaçlar arasında özellikle antidepresanların kullanımı toplumda giderek artış göstermekte; bu ilaçları kullanmakta olan hastaların bir bölümü aynı zamanda birinci basamak sağlık hizmetlerine çeşitli nedenlerle başvurmaktadır. Bu çalışmada bir birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran ve antidepresan kullanımına devam edilen olguların sosyodemografik değişkenler açısından değerlendirilmesi, klinik tanı ve tedavilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Şubat 2016-Nisan 2016 İstanbul İli Bağcılar İlçesi 6 Nolu Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran, 18-65 yaş arası, halen antidepresan kullanmakta olan 100 kadın ve 60 erkek hastayla çalışma yürütülmüştür. Olguların sosyodemografik ve klinik özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan veri formu kullanılmıştır. Hastaların tanılarını kesinleştirmek için DSM-IV Eksen I Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-I) uygulanmıştır. Depresyonun düzeyini ölçmek için Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), anksiyete düzeyini ölçmek için Hamilton Anksiyete Derecelendirme Ölçeği (HAM-A), ilaç yan etkilerinin belirlenmesi için Udvalget for Kliniske Undersegelser Yan Etki Değerlendirme Ölçeği (UKU) uygulanmıştır. 
Bulgular: Birinci basamak tedavi hizmetlerine başvuran ve antidepresan kullanan olguların sosyodemografik özellikleri incelendiğinde çalışma durumu, gelir düzeyi, sigara-alkol kullanımı, ailede intihar girişimi varlığı, ek tıbbi hastalık varlığı, psikiyatrik tedavi öyküsü açısından cinsiyetler arasında farklılık saptandı. Branşlar arasında antidepresan tedavi uygulama stratejileri incelendiğinde tedaviyi daha çok psikiyatri hekimlerinin başlattığı, tedaviye başlarken olguların yarıdan fazlasına tanıya ilişkin bilgi verilmediği, tedavide seçici serotonin geri alım inhibitörleri ve özellikle essitalopram tercih edildiği, psikiyatristlerin ilaç kombinasyonlarını daha çok kullandığı, psikiyatristlerin hastalarını aile hekimleri ve diğer hekimlere göre daha sık kontrole çağırdığı ve daha uzun süre antidepresan kullandığı saptandı.
Sonuç: Birinci basamak sağlık hizmetlerinde görev alan hekimlere koruyucu ruh sağlığı hizmetlerinin özendirilmesinin, ruhsal bozukluklar açısından riskli grupları saptayıp tedavi ve izleme yönelik uygun yaklaşımı sergileyebilmesi açısından gerekli donanımın kazandırılmasının önemi ortaya konulmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Birinci Basamak Sağlık Kuruluşu, Ruhsal Bozukluklar, Antidepresanlar 
İletişim Adresi: drmunevvercebeci@hotmail.com

Abstract:
Aim: The goal; this an important question that needs to be addressed in terms of family medicine because mental illnesses are one of the common health problems in society. Among the drugs used in the treatment of mental disorders, especially the use of antidepressant drug is increasing in the society. Some of the patients using these drugs have applied to the primary health care services for a variety of reasons. Evaluation of sociodemographic variables related to antidepressant use, it is aimed to examine the treatments.
Methods: We enrolled 100 female and 60 male patients (18-65 years) who used antidepressant in İstanbul İli Bağcılar İlçesi 6 Nolu Family Medicine between February 2016- April 2016. Sociodemographic variables and clinical history were documented using a form prepared for the study. We used Structured Clinical Interview for the DSM-IV Axis I Disorders (SCID-I) to establish the diagnoses, Hamilton Depression Scale (HAM-D) to measure the severity of depression, Hamilton Anxiety Scale (HAM-A) to measure the severity of anxiety, The Udvalg for Kliniske Undersøgelser (UKU) Side Effect Rating Scale to assess the side effects.
Results:  When the sociodemographic characteristics of the cases using antidepressant and treated with primary care services were examine, the study status, income level, smoking and alcohol use, family suicide attempt, additional medical illness status and psychiatric treatment differed. Antidepressant using strategies between the branches were examined, it was found out that more psychiatrists initiated the treatment, more of the patients were not informed about their diagnosis than the patients who started treatment, more selective serotonin reuptake inhibitors and especially escitalopram, the psychiatrists benefited more from the drug combination, more often checked in their patients, according to primary care physicians and other physicians and used antidepressants for a longer period.
Conclusion: The importance of encouraging preventive mental health services to the physicians who are in charge of diagnosis in the second level health services, in order to identify high risky groups in terms of mental disorders and to show the appropriate approach for monitoring the treatment.
Key words: Primary Health Care Unit, Mental Disorders, Antidepressants
Contact Information: drmunevvercebeci@hotmail.com