Siirt ve Batman illeri üzüm çeşitlerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the yield and quality characteristics of grape varieties Siirt and Batman provinces
Yazar: AYHAN ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN KARATAŞ
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, 2016-2017 yıllarında Siirt iline bağlı Tillo, Pervari, Eruh, Baykan, Şirvan, Kurtalan, merkez ilçe ve köylerinde ve Batman iline bağlı Gercüş, Sason, Kozluk, Hasankeyf, Beşiri, merkez ilçe ve köylerinde yaygın olarak yetiştirilen 28 yerel üzüm çeşidinin verim ve kalite özellikleri incelenmiştir. Bu çalışmada denemeye alınan üzüm çeşitlerinin verim ve kaliteye ilişkin özellikleri incelenmiş ve fenolojik evreleri gözlenmiştir. Deneme materyalleri kuru şartlarda yetişen yöre bağlardaki sağlıklı omcalar üzerinde yetişen üzüm örnekleridir. Çalışma 3 tekerrürlü olacak şekilde planlanmış olup yerel üzüm çeşitlerinin verim ve kalite özelliklerini belirlemek amacıyla omca verimi (kg/omca), dekara verim (kg/da), salkım ağırlıkları (g), tane eni (mm), tane boyu (mm), tane ağırlığı (g), % (SÇKM) kuru madde, pH ve titre edilebilir asit miktarları (g/l) incelenmiştir.  İncelenen üzüm çeşitlerinde en düşük salkım ağırlığına sahip çeşit Drejik (118.57 g), Guşto (121.02 g), en fazla ise Tayfi (475.51 g) ve Tılımitir (528.58 g) üzüm çeşidi olmuştur. En düşük verimli çeşit Guşto (1.70 kg/omca-250 kg/da) olurken verim değeri bakımından yüksek olan çeşitler ise Tayfi (7.00 kg/omca-840 kg/da) ve Mazrumi (6.40 kg/omca-750 kg/da) üzüm çeşidi olmuştur. Suda çözünebilir kuru madde miktarı bakımından çok düşük, düşük, orta ve yüksek çeşitler tespit edilmiştir. İncelenen çeşitlerin pH'ı 2.60-5.50 arasında tespit edilmiş olup en düşük pH değeri Karo (2.66), Veledezine (2.95) en yüksek pH değeri ise Drejik (5.03) ve Zerrık (4.72) üzüm çeşidi olmuştur.

Abstract:
In this study, the province of Siirt in the years 2016-2017 Tillo, Pervari, Eruh, Baykan, Şirvan, Kurtalan, in the central districts and villages and the province of Batman Gercüş, Sason, Kozluk, Hasankeyf, Beşiri, yield and quality characteristics of about 28 local grape varieties grown in central districts and villages were investigated. In this study, yield and quality characteristics of grape varieties were investigated and phenological stages were observed. The research materials are samples of grapes grown on the healthy grapevines in the local ties grown in dry conditions. The study is planned to have 3 replications and the yield of the local grape varieties to determine the yield and quality characteristics (kg/grapevine), decare yield (kg/da), cluster weights (g), berry width (mm), berry size (mm), berry weight (g), % (TCC) dry matter, pH, acidity and titratable acid amounts (g/l) were examined. The lowest cluster weight were determined in Drejik (118.57 g) Guşto (121.02 g), the highest cluster weight determined in Tayfi (475.51 g) and Tılımıtır (528.58 g) grape varieties. The lowest fertile variety is Guşto (1.70 kg/grapevine-250 kg/da) while the varieties with high yield values are Tayfi (7.00 kg/grapevine-840 kg/da) and Mazrumi (6.40 kg/grapevine-750 kg/da) varieties. Very low water content, low, medium and high varieties were determined. The pH of the examined species was determined between 2.60-5.50 and the lowest pH value was Karo (2.66), the highest pH value of  Veledezine (2.95) was Drejik (5.03) and Zerrık (4.72).