Spinal anestezi altında gerçekleştirilen artroskopik cerrahide deksmedetomidin ve tramadolün titreme üzerine etkileri
The effects of intravenous tramadol and dexmedetomidine on shivering during arthroscopic surgery under spinal anesthesia
Yazar: ŞEMSETTİN BOZGEYİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE MIZRAK
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Analjezikler = Analgesics ; Anestezi-spinal = Anesthesia-spinal ; Artroskopi = Arthroscopy ; Cerrahi = Surgery ; Deksmedetomidin = Dexmedetomidin ; Titremeler = Tremor ; Vücut sıcaklık düzenlenmesi = Body temperature regulation

Özet:
Titreme postoperatif dönemde görülebilen bir komplikasyondur. Yapılan çalışmalarda Rejyonal anestezi (RA) altında titreme sıklığı %39 olarak bulunmuştur. Titremeyi kontrol etmek için birçok farmakolojik tedavi yöntemi bulunmaktadır. Bu yöntemlerin bazıları RA altındaki hastalarda sakıncalı olabilir. Çalışmamızda, spinal anestezi sırasında görülebilen titremenin önlenmesinde profilaktik verilen deksmedetomidin ve tramadolün etkinlikleri ile yan etkilerini karşılaştırmayı amaçladık. Spinal anestezi altında elektif artroskopi operasyonu planlanan; ASA I-II, 18-60 yaş arası 90 erişkin olgu rastgele üç gruba ayrıldı. Spinal blok uygulamasını takiben, Grup T'ye (n=30) 100 mg tramadol 100 ml salin içinde, Grup D'ye (n=30) 0.5 µg/kg deksmedetomidin 100 ml salin içinde ve Grup P'ye (n=30) 100 ml salin iv 10 dakikada gidecek şekilde verildi. Olguların operasyon süresince ve postoperatif 45 dakikalık dönemde non-invaziv arteriyel kan basıncı, kalp atım hızı, periferik oksijen saturasyonları, timpanik ısıları, titreme ve sedasyon skorları ayrıca bulantı-kusma, bradikardi, hipotansiyon gibi yan etkiler izlendi ve gerektiğinde tedavi edildi. Grup T ve Grup D'de 20. dakika titreme skorları Grup P'den istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde düşüktü (p<0.05). Sedasyon skorları 5. dakikadan itibaren Grup D'de diğer gruplardan istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yüksekti (p<0.05). Hipotansiyon, bradikardi, bulantı-kusma gibi yan etkilerin gelişme sıklığı açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu (p>0.05) ve her 3 grupta hiçbir hasta desatüre olmadı. Çalışmamızda spinal anestezi altında gelişebilecek titremenin önlenmesinde profilaktik olarak verilen tramadol ve deksmedetomidinin etkin olduğu sonucuna vardık. Ayrıca deksmedetomidinin önemli bir avantajının hastalarda yan etkilerde artışa yol açmadan anksiyeteyi giderecek şekilde düşük sedasyon düzeyi oluşturduğu sonucuna vardık.Anahtar kelimeler: Termoregülasyon, Titreme, Spinal anestezi, Deksmedetomidin, Tramadol.

Abstract:
Shivering is an undesired complication seen at postoperatively. Shivering under regional anesthesia (RA) was found 39% at previous studies. There are many pharmacological treatments to control the shivering. But some of these treatments can be inconvenient under regional anesthesia. In our study, we aimed to compare the adverse effects and the ability of preventing the shivering of prophylactic tramadol and dexmedetomine. 90 ASA physical status I-II, aged 18-60 years patients undergoing elective arthroscopic surgery with spinal anesthesia were divided into 3 groups randomly. After spinal blockade in group T (n=30) 100 mg tramadol in 100 ml saline and in group D (n=30) 0.5 µg/kg dexmedetomidine in 100 ml saline and in group P (n=30) 100 ml saline administered in 10 minutes. Intra operatively and 45 minutes after postoperative period, we measured the non-invasive arterial blood pressure, heart rate, oxygen saturation, tympanic temperature, shivering and sedation scores and observed for the adverse effects such as nause and vomitting, bradycardia, hypotension, and treated as needs. In group T and D at 20 th minute shivering score were significantly lower compared to group P (p<0.05). Sedation scores were significantly higher in group D after 5th minute (p<0.05). There was no significant difference between groups in terms of adverse effects such as hypotension, bradicardya, nause and vomitting (p<0.05) and no desaturation observed. We concluded that prophylactic tramadol and dexmedetomidine are effective to prevent the shivering under spinal anesthesia. In addition, dexmedetomidine was superior to make low level of sedation which is enough to prevent the anxiety without any adverse effects.Key words: Thermoregulation, Shivering, Spinal anesthesia, Dexmedetomidine, Tramadol.