Düzenli ve dengesiz bir diyalektik içinde optik sanat
Optical art in a balanced and unbalanced dialectic
Yazar: ELİFNUR OKTA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN ESEN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Doğada yer alan her şey insan zihninde imgeler yoluyla belirirler, söz konusu bu imgeler dış dünyadaki görünümlerin öznel soyutlamalarıdır. Doğada yer alan nesneler sistematik bir biçimde belirli bir düzen içinde kuruluyor olsa dahi akıldaki imgeler ve fiziksel imgeler bu bağlamda örtüşmeyebilirler. Yaşam dinamizm üzerine kuruludur ve imgeler gündelik algıda dinamiktirler. Bu imgeleri sanat ile kurma meselesi sanatın başlıca uğraşlarından birisi olmuştur. Sanat tarihine bakılacak olursa Op art da bu kurulumda yüksek kontrastlara dayanan bir kompozisyon dili geliştirmiştir.
Op art ortaya çıktığı tarihte döneminde üretilen diğer sanat yapma yöntemlerine kıyasla ve farklı bir söylemle dikkatleri üzerine çekmiştir. Op art gözün algılama ilkelerinden yola çıkarak izleyicinin doğrudan yapıta katılmasını hedefleyen bir üretim biçimidir. Görsel yanılsamalar yaratan op art gözün algılama ilkeleri üzerinde durmuş, buradan yola çıkarak izleyicinin doğrudan yapıtın içine katıldığı, görsel yanılsamalar yaratan, dinamik ve hareketi kullanarak gözün ve aklın sınırlarını zorlayan, illüzyon etkisi güçlü eserler ortaya koymuştur. Sanatçı gördüğü dünyayı değil de algıladığı dünyayı görselleştirme eğilimindedir. Bu arzunun, nesnenin arkasındaki gerçekliği ortaya çıkarma ihtiyacından kaynaklandığı fikri ileri sürülebilir. Düzenli ve Düzensiz Bir Diyalektik İçinde Optik Sanat adlı tez Optik Sanat konusunu ele almaktadır. Görüntü Enflasyonuna Karşı Alternatif Arayışlar başlığı altında üretilen sanat eserleriyle ilişkileri açıklanmaya çalışılmıştır. Bu tez kapsamında normal şartlarda gerçekleşen görme eyleminde dinamik bir şekilde yan yana bulunan imgeler düzenli ve düzensiz olarak dağıldıkça optik manipülasyon yöntemleriyle dengesiz bir alana çekilmeye çalışılarak eserler arasında bir diyalektik kurulacaktır. Bu tezde Sanat tarihi ve farklı sanat disiplinlerinin buradaki kavramlarla kurduğu ilişkiler açıklanmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Everything in nature appears in the human mind through images; these images are subjective abstractions of the appearances in the outside world. Even if objects in nature are systematically established in a certain order, mental images and physical images may not coincide in this context. Life is based on dynamism and images are dynamic in daily perception. The issue of establishing these images through art has been one of the main pursuits of art. If we look at the history of art, Op art has also developed a composition language based on high contrasts in this installation.
At the time of its emergence, op art attracted attention with a different discourse compared to other art-making method in its period. Op art is a form of production that aims to directly involve the audience, based on the perception principles of the eye. Op art, which creates visual illusions, focused on the perception principles of the eye, created works with a strong illusionary effect, creating visual illusions in which the audience directly participates in the work, pushing the limits of the eye and mind by using dynamics and movement. The artist tends to visualize the world he/she perceives rather than the world he/she sees. It can be argued that this desire arises from the need to reveal the reality behind the object. The thesis titled Optical Art in a Regular and Irregular Dialectic deals with in the context of Optical Art. Relationships of art has been tried to be explained with works produced under the title of Alternative Searches Against Image Inflation. Within the scope of this thesis, a dialectic will be established between the works by trying to pull them into an unstable area with optical manipulation methods, as the images that are dynamically side by side in the act of seeing under normal conditions are dispersed regularly and irregularly. In this thesis, the relations between art history and different art disciplines with the concepts here have been tried to be explained.