Türk süsleme sanatlarında kuş figürü ve Büyük Selçuklu Dönemi seramik yorumları
Bird figure in Turkish decorative arts and ceramic Seljuk Periods
Yazar: MURAT KOYUNCU
Danışman: PROF. DR. EMİNE NAS
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tasarım Ana Bilim Dalı / Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Büyük Selçuklular = Great Seljuks ; El sanatları = Handicrafts ; Hayvan figürleri = Animal figures ; Kuş figürü = Bird figure ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics ; Süsleme sanatı = Decorative art ; Süslemeler = Ornamentations ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts

Özet:
İnanç ve sosyal yaşantılarının etsisiyle şekillenen hayvan üslubu Türk toplumlarının kültür yapısını oluşturmuştur. Hayvan üslubunun en önemli öğelerinden olan kuşlar, uçabildikleri için, tanrı ile ilişkilendirilmiş buna bağlı olarak sembolik olarak bağımsızlık, güç, kudret, yeniden doğum ve ölen kişilerin ruhlarının simgesi, koruyucu ruh olarak görülmüşlerdir. İçerdikleri anlamlardan dolayı tarih boyunca kuş figürleri, süsleme sanatlarının vazgeçilmez unsurlarından biri olmuştur. 
Araştırma konusu olarak "süsleme sanatlarındaki kuş figürlerinin tasarım özellikleri ve seramik yorumlamaları" seçilmiştir. Süsleme sanatlarında en fazla kullanılan kuş figürleri belirlenerek incelenmiş, sembolik anlamları ve tasarım özelliklerinden bahsedilmiştir. Geçmişten günümüze zenginleşerek gelişen Türk kültüründe önemli bir yer tutan kuş figürleri süsleme sanatlarının her dalında kullanılmıştır. 
Kuş figürlerinin süsleme sanatlarındaki sembolik etkisi ve varlığını gelecek nesillere aktarmak için geçmişte değişik madenler ve stuko malzeme ile üretilen 12.-13.yy. Büyük Selçuklu eserlerinden seçilen bazı eserlerin seramik yorumlamaları yeniden yapılmıştır. Günümüzde seramik malzeme ile yeniden yorumlanan kuş figürlerinden meydana getirilen ürünlerde nasıl bir yol izlendiği açıklanmıştır. Kuş figürlerinin sanat dalları içindeki sembolik, kültürel önemi ve estetik yönü ortaya koyulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Animal style, shaped by the influence of belief and social life, has formed the cultural structure of Turkish societies. Birds, which are one of the most important elements of animal style, have been associated with god because they can fly, symbolically symbolizing independence, power, force, rebirth and the souls of the deceased, have been seen as protective souls. Bird figures have been one of the indispensable elements of decorative arts throughout history due to their meanings.
"Design features of bird figures and ceramic interpretation in decorative arts" interpretations were chosen as a research topic. The most used bird figures in decorative arts were identified and examined and their symbolic meanings and design features were mentioned. Bird figures, which have an important place in Turkish culture and which has been enriched from past to present, have been used in all branches of decorative arts. 
Certain interpretations of the selected works from the 12th-13th century Great Seljuks, which were produced with different mines and stucco materials in the past, were re-made in order to transfer the symbolic effect and existence of bird figures to the next generations. The way in which products made of bird figures reinterpreted with ceramic material is explained how it's been on nowadays. The symbolic, cultural and aesthetic aspects of bird figures in art branches were tried to be revealed.