Bazı hıyar (Cucumis sativus L.) genotiplerinin morfolojik ve moleküler karakterizasyonu
Morphological and molecular characterization of some cucumber (Cucumis sativus L.) genotypes
Yazar: ALAA SAYED IBRAHIM
Danışman: PROF. DR. YAŞAR KARAKURT
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Hıyar = Cucumber ; Moleküler karakterizasyon = Molecular Characterisation

Özet:
Bu çalışmada Mısır orjinli 11 adet hıyar genotipinin morfolojik, pomolojik ve biyokimyasal içeriklerinin belirlenmesi ve moleküler karakterizasyonunun ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda genotiplere ait tohumlar, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Ziraat Fakültesi'ne ait uygulama çiftliğindeki seralarda yetiştirilmiş ve genotiplere ait 23 farklı özellik analiz edilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda en yüksek meyve ağırlığının Rahaf genotipinde (337.39 g) olduğu, en yüksek meyve boyu Rahaf genotipinde (23.257cm), ve en yüksek meyve eni Rahaf genotipinde (53.97 mm) olduğu belirlenmiştir. Ayrıca genotiplerde yapılan biyokimyasal analizler sonucunda en yüksek toplam fenolik madde miktarının Madayın (1938 mg gallik asit eşdeğerliği/100g) genotipinde, en yüksek toplam antioksidan madde miktarının C.5 genotipinde (59.253), en yüksek toplam flavonoid miktarının Gazir genotipinde (752.78 mg kateşin eşdeğerliği (CE)/100g) olduğu tespit edilmiştir. En yükse klorofil (a) madde miktarının Madayın genotipinde (4.33728 mg g-1), en yükse klorofil (b) madde miktarının Iskay (6.59514 mg g-1) genotipinde, ve en yükse klorofil (a+b) madde miktarının Madayın genotipinde ( 20.9215 mg g-1) olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca en yüksek suda çözünebilir kuru madde miktarı (SÇKM) Hayıl genotipinde (2.700), en yüksek pH tayini AB.47 genotipinde (7.5933), ve en yüksek titreedilebilir asit miktarı (TEA) Iskay genotipinde (0.1929 ) olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca genotiplerde yapılan morfolojik analizler sonucunda en yükse bitki boyunun Iskay genotipinde olduğu (136.11 cm), en yüksek bitki eni Ofister genotipinde (3.857mm), en yüksek bitki yaprağı sayısı Iskay genotipinde (44.33), ve en yüksek bitki dallar sayısı Sakır genotipinde (21.557 ) olduğu belirlenmiştir.
Sonuç olarak, farklı genotipler arasındaki genetik farklılıklar, ıslah programlarında genetik çeşitliliğin korunması ve artırılması için çok önemlidir. Bu genetik çeşitlilik, hastalıklara, zararlılara ve çevresel streslere karşı dayanıklı, verimli ve yüksek kaliteli salatalık çeşitlerinin geliştirilmesini sağlar. Ayrıca, genotipler arasındaki önemli farklılıklar, ıslah programları için istenen özelliklere sahip bitkilerin seçilmesini mümkün kılar. Dolayısıyla, bu çalışmada incelenen genotipler üzerine şimdiye kadar herhangi bir bilimsel araştırma yapılmamıştır. Bu nedenle elde edilen veriler, bu genotipleri içeren gelecekteki ıslah programları için değerli bir kaynak olacaktır.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the morphological, pomological, and biochemical contents of 11 cucumber genotypes of Egyptian origin and to reveal their molecular characterization. Accordingly, seeds of the genotypes were cultivated in the greenhouses of the Applied Sciences University of Isparta, Faculty of Agriculture, and 23 different characteristics of the genotypes were analyzed. As a result of the studies, it was determined that the highest fruit weight was in the Rahaf genotype (337.39 g), the highest fruit length was in the Rahaf genotype (23.257 cm), and the highest fruit width was in the Rahaf genotype (53.97 mm). Additionally, the biochemical analyses of the genotypes revealed that the highest total phenolic content was in the Madayin genotype (1938 mg gallic acid equivalent/100g), the highest total antioxidant content was in the C.5 genotype (59.253), and the highest total flavonoid content was in the Gazir genotype (752.78 m catechin equivalent (CE)/100g ). The highest Chlorophyll (a) content was in the Madayin genotype (4.33728 mg g-1), the highest Chlorophyll (b) content was in the Iskay genotype (6.59514 mg g-1), and the highest Chlorophyll (a+b) content was in the Madayin genotype (20.9215 mg g-1). Furthermore, the highest soluble solids content (SSC) was in the Hayil genotype (2.700), the highest pH determination was in the AB.47 genotype (7.5933), and the highest titratable acidity (TA) was in the Iskay genotype (0.1929). Additionally, morphological analyses of the genotypes revealed that the highest plant height was in the Iskay genotype (136.11 cm), the highest plant width was in the Ofister genotype (3.857 mm), the highest leaf number was in the Iskay genotype (44.33), and the highest number of branches was in the Sakir genotype (21.557).
In conclusion, the genetic differences among different genotypes are crucial for the preservation and enhancement of genetic diversity in breeding programs. This genetic diversity allows for the development of cucumber varieties that are resilient, productive, and of high quality against diseases, pests, and environmental stresses. Furthermore, the significant differences among genotypes enable the selection of plants with desired traits for breeding programs. Therefore, there has been no scientific research conducted on the genotypes examined in the study until now. Hence, the data obtained will serve as a valuable resource for future breeding programs involving these genotypes.