AFAD gönüllülük sisteminin etkin müdahale açısından analizi
Analysis of the AFAD voluntary system for effective intervention
Yazar: SALİH DOĞRU
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM GÜRAY YONTAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: AFAD = Disaster and Emergency Management Directorate ; Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Doğal afetler = Natural disasters ; Gönüllü çalışanlar = Voluntary workers ; Gönüllülük = Volunteering

Özet:
Gönüllülük kavramı en temel tanımı ile kişilerin maddi çıkar ve menfaat beklemeden kendi iradeleri ile toplumsal faydaya hizmet edecek faaliyetlere destek vermesidir. Gönüllülerin muhtemel afet durumlarında afetzedelere ve mağdurlara eşgüdüm halinde etkin bir şekilde hizmet verebilmesi planlı bir gönüllülük sistemi ile mümkündür. Bu çalışmada, Türkiye'de afet yönetimi konusunda merkezi otorite adına yetkili kurum olan İçişleri Bakanlığı'na bağlı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD)'ın Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı (UDSEP) çerçevesinde hazırladığı ve geliştirilmesine devam edilen AFAD Gönüllülük Sistemi ele alınmıştır. Sistemin gerekliliği ve ülkemizdeki gönüllü faaliyetlerin sisteme entegrasyonuna da değinilen bu çalışmada gönüllü motivasyonlarını yükseltmenin önemine dikkat çekilerek yerelde ve ulusal düzeyde etkin müdahale ve sistemin sürdürülebilirliği için önerilerde bulunulmuştur.
Çalışmamızın ikinci bölümünde, uluslararası boyutta afetlerde gönüllülük uygulamaları, ilgili sözleşmeler, afet yönetimi ve gönüllülük konularında örnek gösterilebilecek ülkeler ve uygulamaları ele alınmış olup bahsi geçen ülkelerle ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Üçüncü bölümde, Türkiye'de afet yönetimi konusunda öne çıkmış olan STK'ların faaliyetleri belirtilmiş olup afetlerde gönüllülük noktasındaki katkıları ve merkezi otorite ile entegrasyon süreçlerine değinilmiştir.
Son olarak AFAD Gönüllülük Sistemi detaylı olarak ele alınmış olup sistemin işlerliği, sürdürülebilirliği, uzman personeller ile gönüllülerin entegrasyonu, gönüllülerin hangi alanlarda aktif olacağı, mevzuattaki güncel durum ve sistemin bir bütün olarak GZFT analizi doğrultusunda detaylı değerlendirmesi yapılmıştır. Sistemde etkin müdahale açısından tespit edilen eksikler ve öneriler sonuç kısmında ifade edilmiştir. Türkiye adına çok gerekli ve önemli olarak gördüğümüz bu gönüllülük sistemi etkin ve etkili bir şekilde amacına hizmet ettiğinde kriz yönetiminden risk yönetimine geçiş daha da hızlanacaktır. Vatandaşların bu şekilde afet yönetimi sürecine dahil edilmesi ve farkındalığın artırılmasıyla beraber muhtemel afetler en az zararla atlatılacaktır öngörüsünde bulunmak mümkündür.
Anahtar Kelimeler: Gönüllülük, AFAD Gönüllüsü, AFAD Gönüllülük Sistemi, Afet Gönüllüsü.

Abstract:
The concept of volunteering, with its general definition, is that people stand by activities that will serve the social improve at their own will, without waiting for material interest and benefit. It is possible together a planned volunteering system that volunteers can serve effectively survivors and sufferers in case of potential disasters. In this study, AFAD Volunteering System which is prepared and continues to be developed within the framework of the National Earthquake Strategy and Action Plan (UDSEP) by under the Interior Ministry Disaster and Emergency Management Presidency (AFAD) is discussed. In this study, which also touches on the necessity of the system and the integration of volunteer activities in our country, suggestions are made for effective response and sustainability of the system at local and national level, drawing attention the importance of increasing the motivation of volunteers.
In the second part of study, the countries that are exemplified in voluntary practices, disaster management and volunteering issues, related contracts and their practices are discussed and a general evaluation was made.
In the third section, mentioning the activities of NGOs which came to the fore on disaster management in Turkey; it is referred to the integration process with the central authorities and to contribute on volunteer system in disasters.
Finally, the AFAD Volunteering System has been discussed in detail, and the system's functionality, sustainability, integration of expert staff and volunteers, in which areas volunteers will be active, current situation in the legislation, and the system as a whole have been evaluated in line with SWOT
vii
analysis. Deficiencies and suggestions identified in terms of effective response in the system are expressed in the result section. The transition from crisis management to risk management will be accelerated when the voluntary system, which is seen as very necessary and important for Turkey, is implemented efficiently and effectively. It is possible to foresee that potential disasters will be overcome with minimal damage, with citizens being included in the disaster management process and awareness raising in this way.
Keywords: Volunteering, AFAD Volunteer, AFAD Volunteer System, Disaster Volunteer.