Kur'an-ı Kerim'de tevriye sanatı
The art of tevriye in the Holy Quran
Yazar: TAHSİN ÜSTÜN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE NUREFŞAN DİNÇ
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Kur'ân-ı Kerîm indirildiği zaman ve mekânda fesahat ve belâgat açısından eşi benzeri olmayan muciz bir eser olduğunu ortaya koymuştur. Kur'ân-ı Kerîm'in âyetlerindeki incelikleri anlamanın en güzel yolu Arap belâgatına hâkim olmak ve inceliklerini bilmektir. Meânî, beyân ve bedî 'konularından oluşan Arap belâgatının bedî 'bölümü muhassinât-ı lafziyye ve muhassinât-ı ma'neviyye şeklinde iki kısma ayrılır. İki manalı bir lafzın yakın manasını vehmettirip uzak olanı kastetmek demek olan tevriye sanatı bedî' kısmının muhassinât-ı ma'neviyye bölümünde yer alan bir sanattır. Arap belâgatında var olan edebi sanatların birçoğu Kur'ân-ı Kerîm'de uygulanmıştır. Tevriye sanatı da bunlardan biridir. Kur'ân-ı Kerîm'de tevriye sanatının uygulandığı âyet-i kerîmelerdeki tevriyeli lafzın uzak manası yerine yakın manasının dikkate alınması itikadî açıdan aykırı hükümlerin çıkarılmasına sebebiyet verebileceği gibi âyetlerden kastedilen mananın anlaşılması hususunda maksadın hâsıl olmasına da engel teşkil edebilmektedir. Bu ise tevriye sanatının uygulandığı bazı âyetlerde sanki hakikate aykırı bir mana olduğu vehmi uyandırabilmekte, Kur'an âyetlerinin edebi inceliklerini bilmeyenlerin zihinlerinde bazı karışıklıklara neden olabilmekte ve art niyetli kişilerin Kur'ân-ı Kerîm'de hakikatle uyuşmayan ifadelerin var olduğunu iddia etmelerine sebebiyet verebilmektedir. Bedî' ilmiyle ilgili yapılan araştırmalarda tevriye sanatına bölüm ayrılmış olsa da Kur'ân-ı Kerîm'de tevriye sanatıyla ilgili çalışmaların az olduğu ve bu sahada müstakil bir çalışma yapılmadığı görülmüştür. Bu bakımdan bu çalışmada tevriye sanatının gelişim sürecinin, unsurlarının kısımlarının ve Kur'ân-ı Kerîm'de uygulandığı âyetlerin tanıtılması amaçlanmıştır.

Abstract:
Considering the time and place where the Holy Quran was sent down, it has been revealed that it is a miraculous work that is unique in terms of eloquence and eloquence. The best way to understand the subtleties in the verses of the Holy Quran is to master Arabic rhetoric and know its subtleties. The bedî' section of Arabic rhetoric, which consists of the subjects meânî, beyân and bedî', is divided into two parts: Muhassinât-ı lafziyye and Muhassinât-ı ma'neviyye. The art of tawriyah, which means imagining the close meaning of a two-meaning word and meaning the distant one, is an art in the Muhassinât-ı ma'neviyye section of the bedî' section. Many of the literary arts existing in Arabic rhetoric have been applied in the verses of the Holy Quran. The art of tawriyah is one of them. In the Holy Quran, if the verses in which the art of interpretation is applied are interpreted by taking into account the close meaning of the interpreted wording instead of its distant meaning, it may cause some confusion in terms of faith, and it also prevents the purpose from being achieved in terms of understanding the meaning of the verse. This issue creates the illusion that there is a situation contrary to the truth in some verses of the Qur'an where the art of interpretation is applied. This may cause some confusion in the minds of believers who do not know the literary subtleties of the verses of the Quran, and may cause malicious people to claim that there are expressions in the verses of the Quran that are not compatible with the truth. As a result of the research, it has been seen that although there is a section devoted to the art of tawriyah in the studies on the science of bedî', this art is handled separately, studies on the art of tawriyah in the Holy Quran are few and no separate study has been carried out in this field. In our study, it is aimed to better introduce the development process of the art of tawriyah, its elements, parts and the verses to which it is applied in the Holy Quran.
In the first part of our research, after examining the art of interpretation and its development process in detail, in the second part, the parts of this art are explained with examples obtained from ignorance poems, Hadiths and modern sources. In the third part of our research, examples of the verses in which the art of tawriyah is applied in the Quran are given and explanations of the tawriyah words in accordance with this art are made.