Karabük ilinde deprem farkındalığı mevcut durumunun ve deprem eğitiminin öğrenciler üzerindeki etkisinin araştırılması
The research about the present condition of earthquake awareness in Karabük and the effect of earthquake education on students
Yazar: ÖMER KIVRAK
Danışman: PROF. DR. FİLİZ ERSÖZ ; DOÇ. DR. SEMRA BORAN
Karabük Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Deprem Mühendisliği = Earthquake Engineering ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İstatistik = Statistics

Özet:
Karabük il ve ilçeleri, içinde bulundukları deprem kuşakları, aktif fay hatları ve risk bölgelerinin olması nedeniyle önemli bir konuma sahiptir. Bu çalışma, ortaokul ve lise öğrencilerine verilen deprem eğitiminin, öğrenciler üzerindeki etkisi ve deprem farkındalığının araştırılmasına yöneliktir. Araştırma örneklemini Karabük merkezde ve ilçelerde rasgele seçilen ve Milli Eğitim Bakanlığına bağlı 14 ortaokul ve 11 lisede öğrenim gören 2 456 adet öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen ve uzman görüşleri alınarak hazırlanan ölçek 2018 yılında Şubat ile Nisan ayları arasında uygulanmıştır. Araştırma kapsamında öğrencilere 80 dakikalık deprem eğitimi ve tatbikat uygulamıştır. Verilen deprem eğitiminin öğrenciler üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla geliştirilen ölçeğin, güvenirlilik ve geçerliliği araştırılmıştır. Ölçek güvenirlilik ve ölçeğin iç tutarlılığına bakmak için Cronbach's Alpha değerleri ve geçerlilik için faktör analizi uygulanmıştır.
Uygulanan bağımlı iki örneklem t testi sonucunda öğrencilerin deprem farkındalığına ilişkin bilgi düzeyi eğitim öncesi ve eğitim sonrasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Eğitim materyalinde görsel resim, video ve uygulamalı gösterilen konular öğrencilere daha anlamlı farkındalık katmıştır.
Uygulanan iki aşamalı kümeleme analizi sonucunda; 1 165 kişinin katıldığı eğitim öncesi uygulanan anket iki kümeye ve 1 165 kişinin katıldığı eğitim sonrası uygulanan anket iki kümeye ayrılmıştır. Deprem hakkındaki genel bilgi birikimi seviyeleri, Küme-1'de beş ile altıncı sınıflarda okuyan kız öğrencilere anlamlı farklılık katmıştır ve Küme-2'de ise onuncu sınıfta okuyan, erkek ve velileri lise mezunu olan öğrencilerde anlamlı farklılık katmıştır. Deprem öncesi bilgi birikimi seviyeleri, Küme-1'de beş ile altıncı sınıflarda okuyan ve velileri lise mezunu olan öğrencilere anlamlı farklılık katmıştır ve Küme-2'de ise onuncu sınıfta okuyan, erkek ve velileri lise mezunu olan öğrencilere anlamlı farklılık katmıştır. Deprem anı bilgi birikimi seviyeleri, Küme-1'de beş ile onuncu sınıflarda okuyan ve kız öğrenciler öğrencilere anlamlı farklılık katmıştır ve Küme-2'de ise altı ile dokuzuncu sınıfta okuyan, kız öğrenciler ve velileri orta öğretim mezunu olan öğrencilere anlamlı farklılık katmıştır. Deprem sonrası bilgi birikimi seviyeleri, Küme-1'de beş ile dokuzuncu sınıflarda okuyan, erkek ve velileri lise ile dört yıllık fakülte muzunu olan öğrencilere anlamlı farklılık katmıştır ve Küme-2'de ise kız öğrenciler ve velileri orta öğretim mezunu olan öğrencilere anlamlı farklılık katmıştır.

Abstract:
Because of the seismic beits of the city, active fault lines and the presence of risk zones, the province of Karabük and its districts have an important position. This study aims at researching the effects of earthquake education on secundary and high school students and the earthquak eawareness. The research sample consists of ramdomly chosen 2 546 students studying in 14 secondary schools, 11 high schools of MEB in Karabük centrium and its towns. As a mean of data collection the scale, having been developped and prepared by the researcher with taking experts opihions, was carried out in months between February and April in 2018 with the research scope 80 minutes of earthquake education drill has been carried out. The reliability and validity of the scale whic has been developped in order to determine the effects of earthquake education on students have been researched, for reliability and internal consistency, Cronbach's Alpha Nominals; for validity, factor analysis has been carried out.
Before an after the education, as a result of two reliant sample T-Tests, a meaningful difference has been observed in the knowledge level about earthquake awareness. Visual pictures, videos and practically used meterials contributes a more mecningful awareness.
As a result of two phased clustering analysis, the questionnaire carried out to 1165 people befeore the education has been divided in two clusters; the questionnaire carried out to 1165 people after the education has also been divided in two cluster. The level of background information about earthquake contributes a meanninful difference to 5th and 6th grade female student in cluster one. And in cluster two, it contributes a meaningful difference to 10th grade male students with higt school graduate parents. The level of before earthquake background information contributes a meaningful difference to 5th and 6th grade students with higschool graduate parents in cluster one. In cluster two, it contributes a meaningful difference to 10th grade male students with high school graduate parents. The level of during earthquake background information contributes a meaningful difference to 5th and 10th grade female students in cluster one and to 6th and 9th grade famela students and to students with secondary school graduate parents in cluster two. The level of after earthquake background information contributes a meaningful difference to 5th and 9th grade male students and to students with high school or four year faculty graduate parents in cluster one and to female students and students with secondary school graduate parents.