Milli Mücadele Döneminde Tekirdağ (1919-1922)
Teki̇rdağ in the Period of National Struggle (1919-1922)
Yazar: BURÇİN IŞIM
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BUDAK
İstanbul Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti I.Dünya Savaşı'nda yenilmiş, 30 Ekim 1918'de Mondros Mütarekesi'ni imzalamıştı. Kısa bir süre sonra Fransızlar 4 Kasım 1918'de Doğu Trakya demir yollarını zaptetmişti. Daha sonra bu demir yoluna 14 Ocak 1919'da bir Yunan taburu yerleşmişti. Tekirdağ'da mülki ve askeri hakimiyet her ne kadar Osmanlı Devleti'nde olsa da bundan böyle Rum nüfusun koruyucusu da olacak başka bir askeri birlik ortaya çıkmıştı. Bu iki hakimiyet arasında müttefiklerin Yunan taburuna karşı kayıtsız davranışları Doğu Trakya ve Tekirdağ Müslümanları için oldukça zor bir dönemi başlatmıştı. Yunanistan, senelerdir hayalini süslediği Doğu Trakya topraklarına ilk adımını atmıştı. Çok geçmeden de 22-26 Nisan 1920 tarihleri arasından yapılan San-Remo Konferansı ile Doğu Trakya Yunanistan'a verilmiş ve 20 Temmuz'da Yunan askeri harekâtı başlamıştı. Aynı gün Tekirdağ Yunanistan tarafından işgal edilmişti. Ancak, iki seneden fazla sürecek olan Yunan hakimiyeti, Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin kazanılmasından sonra  imzalanan Mudanya Mütarekesi ile son bulmuş ve Tekirdağ, Türk yönetimine  geçmişti. 
Bu araştırma her şeyden önce şehir merkezli bir yakın tarih incelemesidir. Tezimizin amacı Türk Milli Mücadelesinde Tekirdağ'ın siyasi ve askerî durumunu tetkik etmektir. Bu çerçevede Mondros Mütarekesi'nden sonra Tekirdağ ve civarındaki milli direniş faaliyetleri, Tekirdağ'ın Yunanistan tarafından işgali ve kurtuluşu ile bu dönemde bölgedeki kültürel, idari ve ekonomik durum incelendi. Araştırmamızın ana kaynakları Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Osmanlı Arşivi, Milli Savunma Bakanlığı Arşiv ve Askeri Tarih Daire Başkanlığı Arşivi ile Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Arşivi'dir. Ayrıca, TBMM gizli ve açık zabıt cerideleri  ile  Türk, Amerikan ve Kanada basınından da istifade edilmiştir.

Abstract:
The Ottoman State was defeated in World War I and signed the Armistice of Mudros on October 30, 1918. Shortly after, the French captured the Eastern Thrace railways on November 4, 1918. Later, a Greek battalion settled on this railway on January 14, 1919. Although the civil and military dominance in Tekirdağ was in the Ottoman State, another military unit emerged that would also be the protector of the Greek population from now on. Between these two dominations, the indifferent behavior of the allies towards the Greek battalion started a very difficult period for the Muslims of Eastern Thrace and Tekirdağ. Greece had taken its first step into the Eastern Thrace lands, which it had been dreaming of for years. Soon after, Eastern Thrace was given to Greece with the San-Remo Conference held between 22-26 April 1920, and the Greek military operation began on 20 July. On the same day, Tekirdağ was occupied by Greece. However, the Greek domination, which would last for more than two years, ended with the Mudanya Armistice signed after the victory of the Commander-in-Chief Square Battle, and Tekirdağ came under Turkish rule.
This research is, first and foremost, a city-centered recent history review. The aim of our thesis is to examine the political, military, socio-economic situation of Tekirdağ in the Turkish War of Independence. In this context, the national resistance activities in Tekirdağ and its surroundings after the Armistice of Mudros, the occupation and liberation of Tekirdağ by Greece, and the cultural, administrative and economic situation in the region during this period were examined. The main sources of our research are the Presidential State Archives Ottoman Archive, Ministry of National Defense Archives and Military History Department Archive and the Ankara University Turkish Revolution History Institute Archive. In addition, secret and open minutes of the Grand National Assembly of Turkey and the Turkish, American and Canadian press were also used.