Öğretmen adaylarının çevre bilinci düzeyinin belirlenmesi
Determination of teachers candidates'of the environmental consicious level
Yazar: FATIMA BÜŞRA CENGİZ
Danışman: PROF. DR. SİNAN ERTEN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Gittikçe artan dünya nüfusu karşısında savunmasız kalan çevremiz geçmişe nazaran daha fazla zarar görmektedir. Bu nedenle günümüzde çevre bilincinin topluma kazandırılmasının önemi artmıştır. Bireylerde çevre bilincinin oluşmasında aileden sonra en çok etki eden kişiler şüphesiz öğretmenlerdir. Bu araştırmanın amacı öğretmen adaylarının çevre bilinci düzeylerinin belirlenerek öğretmen adaylarının çevre bilinci konusundaki durumlarının sebeplerinin ortaya çıkarılmasıdır. Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden yakınsayan paralel deseni kullanılmıştır. Seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılarak Eskişehir Osmangazi Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi'nde fen bilgisi eğitimi, sınıf eğitimi ve matematik eğitimi (ilköğretim) anabilim dallarında öğrenim gören anket yöntemiyle toplamda 904 öğretmen adayı ile anket ve bunlar arasında gönüllü olan 50 öğretmen adayı ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ölçeklerin veri setiyle uyumluluğunu tespit etmek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri tespit etmek amacıyla ise bağımsız örneklem T- Testi, tek yönlü ANOVA,  korelasyon, basit doğrusal regresyon, çoklu doğrusal regresyon analizleri uygulanmıştır. Nitel yolla elde edilen veriler ise; içerik analizi ve betimsel analiz yöntemi kullanılarak nicel verilerle birlikte yorumlanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda öğretmen adaylarının yaşadıkları yerin, bitki ve hayvanlarla ilgilenmesinin, çevre sorunları hakkında haberleri takip etmeleri ve çevre sorunları hakkında konuşmalarının, öğrenim gördükleri sınıf düzeylerinin, öğrenim gördükleri üniversitenin sahip oldukları çevre bilincine yönelik tutum ve davranış boyutunda anlamlı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının çevreye dair bilgisinin, çevreye yönelik tutumlarının ve çevre dostu davranışlarının çevre bilincinin gelişinde etkisi olduğu belirlenmiştir. 
Anahtar sözcükler: çevre eğitimi, çevreye yönelik tutum, çevre dostu davranışlar, çevre bilgisi, çevre bilinci

Abstract:
Our environment, which is vulnerable to the ever-increasing world population, suffers more than before. At this point, the importance of bringing environmental awareness to society has increased. After the family, the most influential people in the formation of environmental awareness in individuals are undoubtedly teachers. The main purpose of this research is to determine the environmental awareness levels of prospective teachers and to reveal the main reasons for the prospective teachers' environmental awareness. Using the random sampling method, a questionnaire was conducted from 904 pre-service teachers in science education, classroom education and mathematics education (primary education) departments at Eskişehir Osmangazi University and Hacettepe University, and semi-structured interviews were conducted with 50 of these prospective teachers. In the research, factor analysis was performed to determine the compatibility of the scales with the data set. Independent sample T-Test, one-way ANOVA, correlation, simple linear regression and multiple linear regression analyzes were performed to determine the relationships between the variables. Qualitative data are; It was interpreted together with quantitative data using content analysis and descriptive analysis methods. As a result of the research, the place where prospective teachers live, being interested in plants and animals, following the news about environmental problems and talking about environmental problems, the level of their education, the attitude and behavior of the university they study have an effect on the environmental awareness. At the same time, prospective teachers' knowledge of the environment, their attitudes towards the environment and their environmentally friendly behaviors have an impact on environmental awareness. 
Keywords: environmental education, environmental awareness, environmentally friendly behaviors, environmental information, attitude towards the environment