Aile tutumlarının Z kuşağının değer yönelimleri üzerine etkisi
The effect of family attitudes on value orientations of generation Z
Yazar: SEMA GÖKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GAMZE AKSAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Z kuşağı = Generation Z

Özet:
Aile, bireylerin ahlaki ve moral değerleri kazandığı, davranış kalıplarını edindiği, temel kişilik özelliklerinin biçimlendiği ve kişilik gelişiminin çok önemli bir kısmının tamamlandığı kurum olması dolayısıyla çok önemli bir etkiye sahiptir. Günümüzde ebeveynlerin iş yaşam döngüleri nedeniyle çocukları ile geçirdikleri zaman kısıtlı hale gelmiş durumdadır. Ailelerin boşalttığı bu alanı önceki kuşaklara göre önemli bir yenilik olan internet teknolojileri doldurmaktadır. Dolayısıyla ebeveynlerin çocukları ile ilişkilerindeki tutumların genel etkisi ve bu tutumların değer gelişimi sürecine etkisi yeni şartlar altında incelenmeyi gerektirmektedir. Önceki kuşaklardan farklı olarak doğrudan internet dünyasının içine doğan Z Kuşağı, değer edinim sürecinde yeni koşulların etkenleri ile karşı karşıyadır. 
Bu araştırmada modern ekonomik ilişkilerin etkisiyle ailelerin çocukları ile geçirdikleri zamanın azaldığı, çocukların doğrudan dijital teknolojilerin yarattığı bir sosyalleşmenin içine doğduğu koşullarda, Z Kuşağı'nın değer yönelimlerine ebeveyn tutumlarının etkisi incelenmiştir. Araştırma Ankara İli'ndeki ortaöğretim kurumlarında eğitim öğretimine devam eden 528 kişilik örneklemden toplanan verilerin SPSS Programı'nda analiz edilmesiyle hazırlanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre hem ebeveyn tutumları hem değer yönelimleri demografik değişkenlere göre farklılık göstermektedir. Ebeveyn tutumlarının değer yönelimleri ile ilişkisi korelasyon analizi ile incelenmiş ve iki değişken arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Buna göre ebeveyn tutumları gelişim süreci devam etmekte olan ergenlerin değer yönelimlerini anlamlı düzeyde etkilemektedir. Ailenin demokratik yaklaşımı değer yönelimlerini pozitif yönde etkileyip desteklerken koruyucu istekçi ve otoriter tutumlar gençlerin değer yönelimlerini olumsuz yönde etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler: Z Kuşağı, Toplumsal Değerler, Aile Tutumları

Abstract:
The family has a very important effect as it is an institution where individuals gain moral and moral values, acquire behavioral patterns, form basic personality traits and complete a very important part of personality development. Today, due to the work life cycle of parents, the time they spend with their children has become limited. Internet technologies, which are an important innovation compared to previous generations, fill this space emptied by families. Therefore, the general effect of the attitudes of the parents in their relations with their children and the effect of these attitudes on the value development process need to be examined under new conditions. Unlike previous generations, Generation Z, born directly into the internet world, is faced with the factors of new conditions in the value acquisition process.
In this research, the effect of parental attitudes on the value orientations of Generation Z was examined in conditions where the time spent by families with their children decreased due to the effect of modern economic relations and children were born into a socialization created directly by digital technologies. The research was prepared by analyzing the data collected from a sample of 528 students who continue their education in secondary education institutions in Ankara, in the SPSS Program. According to the findings obtained in the study, both parental attitudes and value orientations differ according to demographic variables. The relationship between parental attitudes and value orientations was examined by correlation analysis and it was seen that there was a statistically significant relationship between the two variables. Accordingly, parental attitudes significantly affect the value orientations of adolescents whose development process continues. While the democratic approach of the family positively affects and supports the value orientations, protective, demanding and authoritarian attitudes negatively affect the value orientation of young people.

Keywords: Generation Z, Social Values, Family Attitudes