Çizgili muhalefet: Homur Dergisi örneğinde işçi sınıfı mizahı ve siyasal muhalefet
Striped opposition: Working class humor and political opposition in the case of Homur Magazine
Yazar: HANDE MALGAÇ
Danışman: PROF. DR. ÖMER AYKUT ÇELEBİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Politik mizah = Political humor ; Siyasi karikatür = Political caricature ; Siyasi muhalefet = Political opposition ; Sınıf kültürü = Class culture

Özet:
Bu çalışmada 1999 yılından itibaren Homur Mizah Grubu tarafından çıkarılan Homur Mizah Dergisi ve 2012 yılından bu yana Birleşik Metal İş Sendikası için yine aynı grup tarafından hazırlanan Homurcuk mizah dergileri incelenmiştir. Mizah, sosyal hiyerarşilere, içerme ve dışlama mekanizmasına bağlı, iktidar ilişkilerine gömülü bu bağlamda da politik bir eylemdir. Bu çerçevede çalışma mizah ve siyaset arasındaki bağlantıyı bir muhalefet etme tarzı olarak kabul etmektedir. Bu çalışma, hazırlanma ve yayınlanma süreci, mizah anlayışı, karikatür tarzı ile popüler mizah dergilerinden ayrılan Homur ve Homurcuk mizah dergilerinin politik mizah geleneği içerisindeki yerini ve işlevini anlamaya çalışmaktadır. Bu amaçla çalışma şu sorulara yanıt aramaktadır: Homur ve Homurcuk dergileriyle popüler mizah dergileri arasındaki farklar nelerdir; Homur ve Homurcuk dergileri farklı politik mizah geleneklerinden hangisini sahiplenmiştir; Homur ve Homurcuk mizah dergilerinin özgünlüğünü oluşturan nitelikleri dergilerin mizahi karakterini nasıl şekillendirir ve Türkiye'deki politik mizah geleneğinde işçi sınıfı temsilleri nasıl tanımlanır ve bunlar arasında bir süreklilik tespit etmek mümkün müdür? Bu sorular çerçevesinde çalışma, mizah ve karikatürü siyaset bilim disiplini içerisinden sanat tarihi ve sanat sosyolojisi gibi alanların kavram ve kuramsal çerçevelerinden de yararlanarak değerlendirecektir. 
Çalışmada nitel veri toplama ve veri analiz yöntemleri kullanılmıştır. Betimsel analiz ve veri toplama tekniği olarak doküman incelemesi ve yarı yapılandırılmış görüşme kullanılmıştır. Dokümanların incelenmesinde söylem ve metin analizinden, karşılaştırmalı tarihsel analizden, çatışmacı ve işlevselci yaklaşımın araçlarından faydalanılmıştır. Çalışmanın örneklemi Homur Mizah Grubu'nun mizahi üretimleri arasından olasılıklı olmayan örneklem ve amaçlı örnekleme biçimleriyle belirlenmiştir.

Abstract:
This study examined Homur Humor Magazine, published by the Homur Humor Group since 1999, and Homurcuk humor magazines, prepared by the same group for the United Metal Workers Union since 2012. Humor is also a political action in this context, depending on social hierarchies, the mechanism of inclusion and exclusion, and embedded in power relations. In this context, the study accepts the connection between humor and politics as a style of opposition. This study tries to understand the place and function of Homur and Homurcuk humor magazines, which differ from popular humor magazines with their preparation and publication process, sense of humor, and cartoon style, within the political humor tradition. For this purpose, the study seeks answers to the following questions: What are the differences between "Homur and Homurcuk" magazines and other popular humor magazines? Which of the different political humor traditions have Homur and Homurcuk magazines embraced? How do the unique qualities of Homur and Homurcuk humor magazines shape the humorous character of the magazines, and how are working class representations defined in the political humor tradition in Turkey, and is it possible to detect continuity between them? Within the framework of these questions, the study will evaluate humor and caricature by making use of the concepts and theoretical frameworks of fields such as art history and art sociology within the discipline of political science.
This study employs rigorous qualitative data collection and analysis methods. It utilizes document review and semi-structured interviews as descriptive analysis and data collection techniques. To examine the documents, the study employs tools such as comparative historical analysis, discourse and text analysis, conflict, and functionalist approaches. The sample of the study was carefully selected through non-probability sampling and purposeful sampling from the humorous productions of the Homur Humor Group, ensuring the relevance and representativeness of the data