Sıçan aortunda kasılma – gevşeme mekanizması üzerine klopidogrelin etkileri
The effect on contraction-relaxation mechanism ofclopidogrel in rat aorta
Yazar: ORHAN TARHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM MURAT ÖZGÜLER
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Antitrombinler = Antithrombins ; Aort = Aorta ; Gevşeme = Relaxation ; Kas kontraksiyonu = Muscle contraction ; Sıçanlar = Rats ; Tromboz = Thrombosis

Özet:
Bir tienopiridin türevi olan klopidogrel, adenozin difosfat ile indüklenmiş trombosit agregasyonunu inhibe eden inaktif bir ön ilaçtır. Klopidogrelin aterotrombotik olayları azalttığı, inme, miyokard enfarktüsü ve kardiyovasküler hastalıkların tedavisinde kullanıldığı, ayrıca perkutan koroner müdahale sonrası stent trombozu oluşma sıklığını da azalttığı görülmüştür. 
Bu çalışmada 12-14 haftalık 300-350 gr ağırlığındaki erkek winstar cinsi sıçanlarda klopidogrelin sıçan aort kontraksiyonları üzerindeki olası etkisi araştırılmıştır.
Çalışmada 10 nM ve 100 nM kümülatif olmayan dozlarda klopidogrel uygulamasının sıçan aort kasılma-gevşeme mekanizması üzerindeki olası etkisi izole organ banyosu kullanılarak test edildi. Çalışmanın sonucunda klopidogrelin sıçan aortunda fenilefrin ile indüklenen kontraksiyonları 10 nM'de daha anlamlı olmak üzere 10 nM ve 100 nM dozda doz bağımsız istatistiki olarak anlamlı şekilde inhibe ettiği gözlenirken (p<0.05) ; endotel bağımsız sıçan aortunda gevşeme yapan sodyum nitroprusid uygulamasında ise klopidogrelin doz bağımlı olarak 10 nM'de etki göstermediği, 100 nM dozda istatistiki olarak anlamlı şekilde gevşemeyi kolaylaştırdığı gözlenmiştir (p<0.05). Sıçan aortunda endotel bağımlı gevşeme yapan asetilkolin uygulandığında ise klopidogrelin doz bağımsız olarak 10 nM de istatistiki olarak anlamlı bir şekilde gevşemeyi kolaylaştırdığı (p<0.05) ; 100 nM dozda ise herhangi bir etkisinin olmadığı gözlenmiştir. 
Çalışma sonucunda elde edilen bulgular klopidogrelin doz bağımlı olarak sıçan aort kontraksiyonlarını inhibe ettiğini, gevşeme protokolü incelendiğinde de gevşemeyi hem endotel bağımlı hem de endotel bağımsız olarak kolaylaştırdığı yönündedir. Klopidogrelin sıçan aortu üzerindeki bu etkileri nedeniyle klinik tedavide bir antiagregan olarak kullanım dışında daha ileri çalışmalar yapılarak antihipertansif etkisinin olabileceğini düşündürmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Klopidogrel, aort, kasılma, gevşeme, sıçan

Abstract:
As a thienopridine derivation clopidogrel is an inactive prodrug which inhibate adenosine diphosphate induced trombosite aggregation. Clopidogrel used in reduction of atherotrombotic events, in stroke, myocardial infarction and in treatment of cardiovasculer diseases. Furthermore it is observed that it reduces stent retrombosis after percutaneous coronary intervention. In this study potential effects of clopidogrel on aort contractions of 12-14 week 300-350 gr weight male winstar rats was researched.
In the study by using isolated organ bath, potential effects of non cumulative 10 nM and 100 nM doses of clopidogrel on conraction-relaxation mechanism of rat aorta was tested. As a result of study we observed that while clopidogrel dose independently statisticaly significantly inhibite fenilefrin induced contraction of rat aorta with 10 nM and 100 nM doses (more significantly with 10 nM dose). With application of sodium nitroprusside which cause endothel independent relaxation on rat aorta, clopidogrel dose-dependently had no effect at 10 nM dose while it facilitated relaxation statistically significantly at 100 nM dose (p<0.05). When we applied acetylcholine which cause endothel dependent relaxation on rat aorta clopidogrel dose indepently facilitated relaxation statisticaly significantly at 10 nM dose (p<0.05) while it had no effect at 100 nM dose.
With findings obtained as a result of study we observed that clopidogrel dose-independently inhibite contractions of rat aorta and when relaxation protochol was examined it was observed that clopidogrel facilitate relaxation both endothel dependently and independently. Due to these effects of clopidogrel on rat aorta it gives rise to the thought that with further studies except its usage in clinical treatment as an anti-aggregan it may have antihipertansive effects.

,Key words:  Clopidogrel, aorta, contraction, relaxation, rat.