GETAT (geleneksel ve alternatif tedavi)uygulamalarını tercih eden hastalarındeneyimleri üzerine nitel bir çalışma
A qualitative study on the experiences of patients choosing traditional and complementary medicine (TCM) practices
Yazar: KEVSER SEZER KORUCU
Danışman: PROF. DR. AYGEN OKSAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) 2014-2023 planından ilham alınarak yapılan
değerlendirmede, modern tıp ile Geleneksel ve Alternatif Tıp (GETAT) uygulamaları
arasında önemli benzerlikler tespit edilmiştir. GETAT uygulamalarının hızla artan
talep ile büyüyen bir pazar haline geldiği vurgulanmıştır. Bu durum, sağlık alanında
farklı yaklaşımların birbirini tamamlayarak güçlenmesi gerektiğini göstermektedir.
Yeni tıp yaklaşımları 'bütünsel sağlık' ve 'şifa' gibi kavramlarla sunulmakta ve
modern tıbbın sınırlamalarını genişletmektedir. Modern tıp ile GETAT
uygulamalarının iş birliği yapmalarının gerekliliği uluslararası ve ulusal düzeyde
vurgulanmaktadır. Türkiye'de, 2014 yılında yayımlanan GETAT Yönetmeliği ile bu
adımın temelleri atılmaya çalışılmıştır. GETAT uygulamalarının neden tercih
edildiğinin tıbbi ve sosyolojik açıdan incelenmesi önemlidir. Bu çalışma, Türkiye'de
öne çıkan GETAT politikaları ve modern tıp arasındaki ilişkiyi, hastaların
deneyimlerine dayanarak değerlendirmeyi amaçlamıştır. Yönetmelikte belirtilen
uygulamalara odaklanarak, bu uygulamaları deneyimleyen bireylerin tecrübelerini
incelemiştir. Yönetmelik dışındaki geleneksel yöntemler değerlendirmeye dâhil
edilmemiştir.
Husserl'in tanımlayıcı fenomenoloji deseni ile dizayn edilen bu çalışma amaçlı
örneklem yöntemleri çeşitlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi, ölçüt örnekleme
ve kartopu örnekleme yöntemleri kullanılarak tasarlanmıştır. GETAT
uygulamalarından herhangi ikisini en az 5 kez deneyimlemiş 17 katılımcıya
ulaşılmıştır. Katılımcılarla yapılan görüşmeler, yarı yapılandırılmış görüşme formu
kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler, Giorgi (2005)
tanımlayıcı fenomenolojik yöntem analizi ile değerlendirilmiştir. Açık kod sistemi ile
elde edilen veriler Maxqda 2020 programı aracılığı ile çözümlenmiştir. Araştırma,
katılımcıların GETAT uygulamalarını doğal ve faydalı tedaviler olarak gördüğünü,
modern tıbbın yetersizliğini ve kişisel ihtiyaçları tercih sebepleri olarak belirlediğini
ortaya koymuştur. GETAT'ın daha yaygın hale gelmesi için toplum merkezli
programlar, entegratif sağlık politikaları, genişletilmiş sigorta kapsamı, sağlık turizmi
teşviki ve artırılmış araştırma desteği önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları, Tamamlayıcı
Tıp Uygulamaları, Fenomenolojik Analiz.

Abstract:
Based on the World Health Organization's (WHO) 2014-2023 plan, the evaluation
identified significant similarities between modern medicine and Traditional and
Complementary Medicine (TCM) practices. The growing demand for TCM has been
highlighted as an expanding market. This situation underscores the need for different
approaches in healthcare to complement and enhance each other. Emerging medical
approaches, framed with concepts such as 'holistic health' and 'healing,' are
expanding the boundaries of modern medicine's limitations. The necessity for
collaboration between modern medicine and Traditional and Complementary
Medicine is emphasized at both international and national levels. In Turkey, the
foundations for this collaboration were established with the publication of the TCM
Regulation in 2014. It is important to examine why TCM practices are preferred
from both medical and sociological perspectives. This study aims to assess the
relationship between prominent TCM policies and modern medicine in Turkey based
on patients' experiences. It focuses on the practices outlined in the regulation and
investigates the experiences of individuals who have undergone these practices,
excluding traditional methods not covered by the regulation.
This study, structured according to Husserl's framework of descriptive
phenomenology, utilized a combination of maximum variation sampling, criterion
sampling, and snowball sampling techniques for its design. The research involved 17
participants who had engaged with at least two Traditional and Complementary
Medicine practices a minimum of five times each. Semi-structured interviews were
conducted with these participants to collect qualitative data. The data were analyzed
employing Giorgi's (2005) descriptive phenomenological approach. The open coding
system applied to the data was processed using the Maxqda 2020 software for
detailed analysis. The study reveals that participants view Traditional and
Complementary Medicine practices as natural and beneficial treatments, with
dissatisfaction with modern medicine and personal needs being key reasons for their
preference. To enhance the widespread adoption of TCM, it is recommended to
increase community-centered programs, integrative health policies, expand insurance
coverage, promote health tourism, and boost research support.

Keywords: Traditional and Complementary Medicine Methods, Complementary
Medicine Practices, Phenomenological Analysis.