Rubus ve Vaccinium türlerinde yeni giriş yapan virüslerin moleküler yöntemlerle tanılanması ve karakterizasyonu
Identification and characterization of new emerging viruses in Rubus and Vaccinium spp. by molecular methods
Yazar: MEHTAP ACIOĞLU
Danışman: PROF. DR. KADRİYE ÇAĞLAYAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Türkiye'de Rubus ve mavi yemiş virüsleri ile ilgili çalışmalar çok sınırlı sayıda olup son yıllarda başlamıştır. Bu çalışmada, Hatay, Adana, Mersin, Kahramanmaraş, Bursa, Trabzon, Rize,  Artvin ve Giresun illerindeki böğürtlen, ahududu ve mavi yemiş plantasyonlarında bu bitki türlerinde son yıllarda saptanan bazı yeni virüslerin RT-PCR analizleriyle saptanması amaçlanmıştır. Bu amaçla Hatay ilinden 38, Bursa'dan 95, Mersin'den 40, Kahramanmaraş' tan 20 Rubus spp. örneği ile Karadeniz bölgesinden 102, Bursa ilinden 20 mavi yemiş (Vaccinium spp.) örneği toplanmış ve strawberry necrotic shock virus (SNSV), raspberry leaf mottle virus (RLMV), blackberry yellow vein-associated virus (BYVaV), blackberry chlorotic ringspot virus (BCRV), blackraspberry necrosis virüs ( BRNV),  blueberry shoestring virüs ( BSSV), blueberry fruit drop associated virus (BFDaV) ve blueberry latent virüs (BBLV)'lerin ülkemizdeki durumunu tespit etmek için RT-PCR analizleri ile testlenmiştir. Ayrıca ülkemiz rubus plantasyonlarında varlığı doğrulanmamış olan tomato ringspot virus (ToRSV) de testleme programına alınmıştır. Testlenen örneklerin hiçbirisinde yeni giriş yapan virüsler saptanmazken SNSV, ToRSV ve BYVaV ile ilgili çelişkili bazı sonuçlar elde edilmiştir. Bu virüslerden özellikle BYVaV rubuslarda çok önemli bir hastalık kompleksine neden olduğu için bu virüsün varlığı ve yaygınlığı ile  ilgili gelecekte daha detaylı çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
There are very limited studies on rubus and blueberry viruses in Turkey and some studies were very recently started.  The aim of  this study is testing blackberries, raspberries and blueberries growing in Hatay, Adana, Mersin, Kahramanmaraş, Bursa, Trabzon, Rize,  Artvin and Giresun provinces by RT-PCR analysis for new emerging viruses. For this purpose, 38 Rubus samples from Hatay, 95 from Bursa, 40 from  Mersin and 20 from Kahramanmaraş; 102 blueberry samples from Blacksea Region and  20 samples from Bursa were collected and tested for some new emerging viruses. Rubus samples were tested for strawberry necrotic shock virus (SNSV), raspberry leaf mottle virus (RLMV), blackberry yellow vein-associated virus (BYVaV), blackberry chlorotic ringspot virus ( BCRV) , blackraspberry necrosis virüs ( BRNV) whereas  blueberry samples were tested for blueberry shoestring virüs ( BSSV), blueberry fruit drop associated virus ( BFDaV) and blueberry latent virüs (BBLV).  Beside this, in order to confirm the presence of tomato ringspot virus (ToRSV) in rubus plantation in Turkey , this virus was also involved in this study. Not any new emerging viruses were detected in any samples except there was some suspicious results for SNSV, ToRSV and BYVaV which is one of the virus, causing very important disease complex in Rubus spp. Therefore detailed studies regarding presence and distrubition of these viruses  was recommended.