Anca-ilişkili vaskülit hastalarında tırnak dibi kapilleroskopi bulgularının hastalık aktivasyonu ile ilişkisi
The relationship between nailfold capillaroscopy findings in anca-associated vasculitis patients and course of the disease
Yazar: BÜŞRA ARSLAN KAYA
Danışman: PROF. DR. TAHSİN MURAT TURGAY
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kapilerler = Capillaries ; Tırnaklar = Nails ; Vaskülit = Vasculitis

Özet:
ANCA-ilişkili vaskülitler (AİV), dolaşımdaki anti-nötrofil sitoplazmik antikor (ANCA) varlığı ve küçük damarların inflamasyonu ile karakterize bir vaskülit grubudur. Klinik olarak granülomatöz polianjitis (GPA), mikroskobik polianjitis (MPA) ve eozinofilik granülomatöz polianjitis (EGPA) alt gruplarından oluşan AİV'lerde multisistemik tutulum görülür. İmmünsupresif tedavilerle prognozu önemli ölçüde iyileşmiştir, mortalite ise aktif hastalık veya tedavi komplikasyonlarından kaynaklanmaktadır. Tırnak yatağındaki kapiller yapının morfolojik değerlendirilmesinde ve mikrovasküler hasarlarını tespit etmede kullanılan, invaziv olmayan, ucuz ve kolay bir görüntüleme tekniği olan kapilleroskopi; Raynaud sendromu, sistemik skleroz, dermatomiyozit ve bazı bağ doku hastalıklarının tanı ve takibinde kullanılmaktadır. AİV'de kapilleroskopik bulgular ile ilgili oldukça sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. AİV hastalık seyrindeki organ/sistem disfonksiyonun küçük damar tutulumu ile ortaya çıkmasından yola çıkarak yaptığımız bu çalışmada; AİV hastalarındaki tırnak dibi kapilleroskopi bulgularının hastalık aktivasyonu ile ilişkisini inceledik.
Araştırmaya Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Romatoloji Bilim Dalı'nda takipli olan Ocak 2022- Nisan 2022 arasında polikliniğe başvuran 40 AİV tanılı hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmanın sonucunda hasta popülasyonunda, kapilleroskopik bulguların hastalık aktivitesi, organ/sistem tutulumu ve diğer özellikler ile ilişkisi belirlendi. AİV hastalarının verileri, benzer yaş ve cinsiyetteki 40 kişilik sağlıklı kontrol grubu ile kıyaslandı. Skleroderma, sistemik lupus eritematozus, diğer tip vaskülit, dermatomiyozit, Sjögren sendromu, mikst konnektif doku hastalığı, antifosfolipid sendromu, hipertiroidi, diyabetes mellitus, hipertansiyon, gebelik, malignite ve Raynaud fenomenine sahip olanlar dışlandı. Hastaların başvurusunda hastalığın klinik özellikleri ile sosyodemografik veriler, sigara, ilaç kullanımı, VKİ kayıt altına alındı. Birmingham Vaskülit Aktivite Skoru (BVAS) ile hastalığın aktif olup olmadığı belirlendi. Hastalardan rutin olarak gönderilen hemoglobin, trombosit, beyaz küre, crp, serum kreatinin, alt, ast, tam idrar tetkiki ve 24 saatlik idrar protein değerleri kayıt altına alındı. AİV hastalarının ve sağlıklı kontrol grubunun her iki elinin 2.-5. Parmaklarının kapilleroskopik görüntülemeleri yapıldı. Elde edilen kapilleroskopik bulguların, hastalık aktivitesini belirleyen BVAS skoru ile ilişkili olup olmadığı değerlendirildi.
Çalışmamıza 40 AİV hastası ve 40 sağlıklı birey dahil edildi. Hastaların %57,5'i (23 hasta), kontrol grubunun %70'i (28 hasta) kadındı. Yaş ortalaması AİV hasta grubunda 52,1±16,2, sağlıklı kontrol grubunda 50±6,5 yıl saptandı. Yaş ve cinsiyet açısından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (sırasıyla p=0.459, p=0,245). Hastaların 33'ü (%82,5) GPA, 3 hasta EGPA (%7,5) 3 hasta MPA (%7,5), 1 hasta (%2,5) renal sınırlı vaskülit tanılıydı. Kapiller dansite, dev kapiller ve mikrohemoraji varlığı açısından yapılan kalitatif değerlendirmede gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. AİV hastalarında çalı kapiller %32,5 (13 hasta), tortioze kapiller %60 (24 hasta), geniş kapiller %42,5 (17 hasta) oranında görüldü ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde (p <0,001) düzeyde yüksekti. Kantitatif değerlendirme ile hasta grubunda geniş kapiller, mikrohemoraji, kapiller düzensizlik, kapiller dallanma artışı, toplam kapilleroskopi skorları sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldı ve bulgular anlamlı olarak yüksek görüldü (p<0,001). AİV hastalarında saptanan toplam kapilleroskopi skoru ile klinik ve laboratuvar özellikler arasında korelasyon olup olmadığına bakıldı. Toplam kapilleroskopi skoru ile yaş, hastalık süresi, CRP ve BVAS skoru karşılaştırıldı, istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. BVAS skoru ile karşılaştırıldığında CRP arasında anlamlı korelasyon saptanmadı. AİV hastalarının organ ve sistem tutulumları ile toplam kapilleroskopi skorları arasında ilişkiye bakıldı. Artrit/artralji, deri, göz, KBB, pulmoner, renal, periferik sinir tutulumları, ANCA pozitifliği ile toplam kapilleroskopi skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki görülmedi.
Sonuç olarak, AİV hastalarında çalı kapiller, tortioze kapiller, geniş kapiller, mikrohemoraji, kapiller düzensizlik, dallanma artışı ve toplam kapilleroskopi skorları sağlıklı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı. Klinik bulgular ve organ tutulumları ile kapilleroskopi skorları arasında anlamlı ilişki görülmedi. Bu veriler sonucunda, AİV hastalarında kapilleroskopik bulguların spesifik olmadığını ancak tanıda destekleyici olabileceğini düşünmekteyiz. AİV'de kapilleroskopi bulguları ve tanısal değerini daha fazla aydınlatmak için iyi planlanmış, daha geniş serilerde çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
ANCA-associated vasculitides (AAV) are a group of vasculitides characterized by the presence of circulating Anti-neutrophil cytoplasmic antibodies (ANCA) and inflammation of small vessels. Multisystemic involvement is seen in AAVs clinically consisting of granulomatous polyangiitis (GPA), microscopic polyangiitis (MPA) and eosinophilic polyangiitis (EGPA) subgroups. Its prognosis has improved significantly with immunosuppressive treatments, with mortality from active disease or treatment complications. Nailfold capillaroscopy, which is a non-invasive, inexpensive and easy imaging technique used in the morphological evaluation of the capillary structure in the nailfold and in detecting microvascular damage; It is used in the diagnosis and follow-up of Raynaud's syndrome, systemic sclerosis, dermatomyositis and some connective tissue diseases. There are very limited studies on capillaroscopic findings in AAV. In this study, which we conducted based on the fact that organ/system dysfunction in the course of AAV disease occurs with small vessel involvement; We examined the association of nailfold capillaroscopy findings with disease activity of AAV patients.
This study included 40 volunteer patients with a diagnosis of AAV who visited the Department of Rheumatology Polyclinic at the Faculty of Medicine at Ankara University between January 2022 and April 2022. The relationship of nailfold capillaroscopic findings with disease activity, organ/system involvement and other characteristics was determined in the patient population. Data of AAV patients were compared with 40 healthy controls of similar age and gender. Our study is important because it examines the relationship between capillaroscopic findings and disease activity in AAV patients, and the sample size is much larger than previous studies. Those with scleroderma, systemic lupus erythematosus, other types of vasculitis, dermatomyositis, Sjögren's syndrome, mixed connective tissue disease, antiphospholipid syndrome, hyperthyroidism, diabetes mellitus, hypertension, pregnancy, malignancy, and Raynaud's phenomenon were excluded. Clinical features of the disease, sociodemographic data, smoking, medication and BMI were recorded at the admission of the patients. Disease activity was assesed by the Birmingham Vasculitis Activity Score (BVAS). Hemoglobin, thrombocyte, white blood cell, CRP, serum creatinine, ALT, AST, urinalysis and 24-hour urine protein values were recorded. The capillaroscopic findings of the AAV patients and healthy control group were included in the analysis. It was evaluated whether the capillaroscopic findings obtained were related to the BVAS score.
40 AAV patients and 40 healthy individuals were included in our study. 57.5% of the patients (23 patients) and 70% of the control group (28 patients) were female. The mean age of the AAV patient's was 52.1±16.2 years and 50±6.5 years in the healthy group. There was no statistically significant difference between the two groups in terms of age and gender (p=0.459, p=0.245, respectively). 33 patients (82.5%) were diagnosed with GPA, 3 patients with EGPA (7.5%), 3 patients with MPA (7.5%), 1 patient (2.5%) with renal limited vasculitis. There was no difference between the groups in the qualitative analysis on capillary density, giant capillaries and microhemorrhage. In AAV patients, bushy capillaries 32.5% (13 patients), tortuous capillaries in 60% (24 patients) and dilated capillaries in 42.5% (17 patients) rates were significantly higher than those in the healthy control group (p <0.001). In the quantitative analysis, dilated capillaries, microhemorrhage, increased capillary branching, capillary irregularity and total capillaroscopy scores in AAV patients were significantly higher in the AAV patients than those in the healthy control group (p<0.001). The correlation between the total capillaroscopy score and clinical and laboratory features was investigated. Total capillaroscopy score was compared with age, duration of disease, CRP and BVAS score, but it was not found statistically significant. There was no significant correlation between CRP and BVAS score. The relationship between organ and system involvement of AIV patients and total capillaroscopy scores was examined. No statistically significant correlation was found between arthritis/arthralgia, cutaneous, eyes, ear, nose and throat, pulmonary, renal, peripheral nervous system, ANCA positivity and total capillaroscopy scores.
In conclusion, bushy capillaries, tortuous capillaries, dilated capillaries, microhemorrhage, capillary irregularity, increased branching and total capillaroscopy scores were found to be significantly higher in AAV patients compared to the healthy control group. There was no statistically significant correlation between the presence of other clinical findings and organ involvement and capillaroscopy scores. As a result of these data, we believe that the capillaroscopic findings in AAV patients are not specific, but may support clinical diagnosis when AAV disease is considered as a probability. There is a need for well-planned, larger series studies to determine the findings and diagnostic value of capillaroscopy in AAV.