Led teknolojisi ve müzelerde kullanılırlığı üzerine değerlendirme
Led technology and evaluation of its usability in museums
Yazar: NATALİ NIVART KOÇYAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA KILIÇ SİREL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı / Müzecilik Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Müzecilik = Museology
Dizin: Aydınlatma = Lighting ; Işık = Light ; Işık yayan diyot = Light emitting diode ; Müzecilik = Museology ; Müzeler = Museums ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization

Özet:
Aydınlatma alanında yeni teknolojiler geliştikçe, yenilikler müze yapılarında da yer

bulmaya başlamıştır. Bunlardan en önemlisi LED ışık kaynakları ile ilgili 

gelişmelerdir. Müzelerde de kullanılmaya başlanan bu ışık kaynağının getiri ve

götürülerinin (avantaj ve dezavantajlarının) ne olduğunun bilinmesi gereklidir. 

Piyasayı hızla kaplayan LED'li ışık kaynaklarının müzelere sokulması ne kadar 

doğrudur? Bu, araştırılması gereken bir konudur. Çünkü müzeler, herhangi bir 

konut, ofis ya da otel gibi yalnızca aydınlatma konuları ile ilgili değil, koruma konuları 

ile de önem kazanan farklı bir kategoridedir. 

Bu çalışmada, müze aydınlatmasında yaşanılan sorunlar, koruma için gereklilikler 

açıklanmış, bu doğrultuda müzelerde genellikle kullanılan ışık kaynakları 

incelenmiştir. LED'li ışık kaynakları açıklanarak, diğer ışık kaynakları ile 

karşılaştırma yapılmıştır. Böylelikle LED'lerin artı ve eksileri göz önüne serilmek 

istenmiştir. LED'li ışık kaynağı kullanan müzelerden örnekler verilmiş, araştırma 

verileri açıklanmıştır. Müzelerde LED'in kullanımı ile ilgili yaşanan tartışmalar ve 

yapılan çalışmalara değinilmiştir. Aydınlatma uzmanları ve müze yetkilileri ile 

görüşülmüş, görüşleri paylaşılmıştır. Aydınlatma ve müzecilik alanında olabildiğince

etkinlik, kongre ve fuarlar ziyaret edilmiş; uzman görüşleri alınmıştir. 

Birçok müzenin LED'li ışık kaynaklarına geçişindeki ana neden, enerji verimliliği ile 

ilgili görünmektedir. Avrupa Birliği, bunun yanında pek çok ülkede yasaklanan akkor 

lambalar yerine, önerilen kompakt flüorışıl lambalar, enerji tasarrufu sağlasa da, 

zararlı ışınım yayımladıkları için müzelerde tercih edilmemektedir; ya da filtre ile 

kullanılmaktadırlar. Filtre de ekstra harcama getirmektedir. Oysa LED lambalar 

böyle sorunlar çıkarmamakta, ek parça gerektirmemektedir. Ancak LED'li ışık 

kaynaklarının halen çözülmesi gereken sorunları bulunmaktadır. Tez kapsamı içinde 

buna değinilecektir.

Abstract:
As new technologies started to improve in lighting area, innovations started to take

place in museum buildings. The most important one among these improvements is 

LED light sources. The advantages and disadvantages of these light sources must 

be known. Is it correct to have LED light source in museums which started to take 

place in market so quickly? This is a subject must be researched. Because 

museums are not places like houses, hotels or offices which only concerned with 

lighting; they also have importance in preventive conservation. 

In this study, problems in museum lighting and needs in conservation are explained. 

According to this, light sources which are generally used in museums are examined. 

These light sources and LED light sources are compared. By this way, pros and 

cons of LED lighting wanted to be shown. Examples of museums that uses LED 

lighting are given. Discussions and researches about usage of LED lighting in 

museums are mentioned. Interviewed with lighting designers and museums 

specialists. As much as events of museum and lighting field were attended and 

expert opinions were taken. 

The main reason for museums starting to use LED light sources seems energy 

saving. Instead of encandescent lamp whict is forbidden in European Union and 

many other countries; compact flourescent lamps are suggested. However they 

save energy, they are not prefered for using in museums as they radiate harmful 

radiation. Or they are used with filters, which is extra expense. While LED lamps do 

not have these kind of problems, they do not need extra component. However LED's 

still have problems which must be solved. They will be mentioned in thesis content.