Basının uluslararası olaylara yaklaşımı: Dayton Anlaşması örneği üzerinde bir inceleme (1995)
The press' approach to international events: A review on the case of the Dayton Agreement (1995)
Yazar: AİDA ÇAROVAC ÖZBAY
Danışman: PROF. DR. NURETTİN GÜZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Bosna-Hersek'te üç buçuk yıl süren savaşta, insanlığa karşı işlenen sayısız vahşet, etnik temizlik, soykırım ve kitlesel sürgünler de dahil olmak üzere bir dizi trajik olaylar yaşanmıştır. 1 Kasım 1995 yılında müzakerelerle başlayan bu süreç, 21 Kasım 1995 yılında Ohio eyaletinin Dayton şehrinde ön anlaşmayla paraflanmış ve 14 Aralık 1995 yılında Paris'te resmi imzayla nihayete erdirilmiştir. Savaşın derin yaralarını taşıyan ve uzun süren çatışmalarla tükenmiş olan Bosna-Hersek, her türlü barışın savaşın devam etmesinden daha iyi olduğu şartlar altında önerilen anlaşmayı kabul etme pozisyonuna getirilmiştir. Bosna-Hersek ile Türkiye arasındaki tarihi bağ, ortak miras, kültür, inançlar ve yaşam tarzında kendini göstermektedir. Bu bağlar Osmanlı İmparatorluğu'nun geri çekilmesinin ardından da devam etmiş olup, Türkiye tarafından hiçbir zaman ihmal edilmemiş ve unutulmamıştır. "Evlad-ı Fatihan" olarak tarihi bir referans ve sevgiyle adlandırılan bu bölge, bugün Türkiye ile daha da güçlü bir bağ içindedir. Bu çalışmanın amacı ve odağı, bahsedilen anlaşmanın müzakere süreci ve sonrasında, dört ülkenin her birinden ikişer olmak üzere, toplam sekiz günlük gazetenin raporlama biçimini analiz etmektir. Böylece, bu gazetelerin anlaşmayla ilgili haberlerde kullandıkları anlatımın pozitif, negatif veya nötr bir bakış açılarından hangisiyle sunulduğu değerlendirilmiştir. İçerik analizi yöntemiyle, haber tonuna göre, toplam 1459 haber incelenmiştir. Anlaşmanın üç imzacısı olan Bosna-Hersek, Sırbistan ve Hırvatistan gazetelerine özel bir önem verilirken, Bosna-Hersek ile olan bağları münasebetiyle, dördüncü ülke olarak Türkiye de analize dahil edilmiştir.

Abstract:
The three-and-a-half-year war in Bosnia and Herzegovina was marked by a series of tragic events including countless war crimes, ethnic cleansing, genocide, and mass exiles. The process of peace which began with negotiations on November 1st, 1995, was initialed with a preliminary agreement on November 21, 1995, in Dayton, Ohio, and finally concluded with an official signature in Paris on December 14. Bearing the deep scars of war and being exhausted from the long conflict, Bosnia and Herzegovina was placed in a position to accept the proposed agreement under the conditions that any peace was better than the continuation of war. The historical bond between Bosnia and Herzegovina and Turkiye is manifested in their common heritage, culture, beliefs, and way of life, and these ties have continued even after the dissolution of the Ottoman Empire, never being neglected or forgotten by Turkiye. This region, affectionately referred to as "Evlad-ı Fatihan," (Descendants of the Ottomans) is today more tightly bound to Turkiye than ever. This study aims to analyze the reporting style of four daily newspapers during the negotiation process and subsequent signing of the Dayton Agreement. The specific goal of this research is to critically evaluate the narrative used by these newspapers in their news about the agreement, examining whether they presented a positive, negative, or neutral perspective. Special attention is given to newspapers from the three signatory states of Bosnia and Herzegovina, Serbia, and Croatia, while the fourth country, Turkiye, is used as a comparative analytical reference due to its emotional ties with Bosnia and Herzegovina. Through content analysis, we examined 1459 news items based on the tone of the news. This study focuses on how total of eight daily newspapers, two from each of four countries, Bosnia and Herzegovina, Croatia, Serbia, and Turkiye, reported on the Dayton Agreement's negotiation and signing processes.