Ebeveynlerin çocuklarda gümüş diamin florür tedavisine yönelik algilarinin belirlenmesi
Determination of parental perceptions towards silver diamine fluoride treatment in children
Yazar: YASEMİN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. BURAK BULDUR
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-baba algısı = Parents perception ; Ağız sağlığı = Oral health ; Diaminler = Diamines ; Florürler = Fluorides ; Gümüş = Silver ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy

Özet:
Bu çalışmanın amacı; okul öncesi çocukların ebeveynlerinin gümüş diamin florür (GDF) tedavisine bağlı dişsel renk değişikliğine yönelik algı ve kabul edebilirliklerinin incelenmesidir. Çalışma grubu Nisan 2022-Temmuz 2022 tarihleri arasında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Çocuk Diş Hekimliği Anabilim Dalı kliniğine başvuran okul öncesi dönemindeki çocuk hastalar ve ebeveynlerinden oluştu. Veri toplama araçları olarak; sosyodemografik veri ve ağız sağlığı davranışları formu, Gümüş Diamin Florür Dişsel Renk Değişikliği Ebeveyn Algısı Anketi (Parental Perceptions of Silver Diamine Fluoride Dental Color Changes Questionnaire), Diş Hekimliğinde Yetişkin Okuryazarlığının Hızlı Tahmini (REALD-30), Erken Çocukluk Çağı Ağız Sağlığı Etki Ölçeği (ECOHIS), Dental Estetiğin Psikososyal Etkisi Anketi (PIDAQ) kullanıldı. Ebeveynlerin gümüş diamin florür tedavisine bağlı dişsel renk değişikliğine yönelik algılarına ve kabul edebilirliklerine etki eden faktörleri inceleyen bir yol model oluşturuldu. Yol model, beş içsel (ebeveyn ağız sağlığı okuryazarlığı, ebeveyn ağız sağlığı davranışları, çocuk ağız sağlığı davranışları, ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi ve GDF kabul edilebilirliği) ve iki dışsal (ebeveyn sosyoekonomik seviye ve dental estetiğin psikososyal etkisi) değişkenlerinden oluştu. Kavramsal modelin uyumluğunu test etmek için yapısal eşitlik modellemesi ve yol analizi kullanıldı. Yol analizine göre değişkenlerin birbiri üzerine doğrudan, dolaylı ve toplam etkileri bulundu. Gruplar arası karşılaştırmada Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U testleri kullanıldı (p<0,05). Yol analizi ebeveyn sosyoekonomik seviyesi, ağız sağlığı okuryazarlığı, ağız sağlığı davranışları ve dental estetiğin psikososyal etkisi gibi ebeveyne ait değişkenlerle birlikte çocuk ağız sağlığı davranışları, ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi gibi çocuğa ait değişkenler ile ebeveyn GDF kabul edilebilirliği arasında anlamlı ilişkileri gösterdi. Ebeveynlerin gümüş diamin florür tedavisine bağlı dişsel renk değişikliğine yönelik kabul edebilirliklerini doğrudan ve dolaylı yönden en çok etkileyen faktör dental estetiğin psikososyal etkisi olarak bulundu. Ebeveyn eğitim seviyesi ile sosyoekonomik seviyesi, ebeveyn sosyoekonomik seviyesi ile ebeveyn ağız sağlığı okuryazarlığı, ebeveyn ağız sağlığı davranışları ile çocuk ağız sağlığı davranışları, çocukların ağız sağlığı davranışları ve dental estetiğin psikososyal etkisi ile ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görüldü (p<0,001).

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the perception and acceptability of parents of preschool children for dental discoloration due to silver diamine fluoride treatment. The study group consisted of pre-school children and parents dyads who applied to Department of Pediatric Dentistry, Faculty of Dentistry, Sivas Cumhuriyet University between April 2022 and July 2022. Data collection tools were as follows; sociodemographic data and oral health behaviors form, Parental Perceptions of Silver Diamine Fluoride Dental Color Changes Questionnaire, Rapid Estimation of Adult Literacy in Dentistry 30 (REALD-30), Early Childhood Oral Health Impact Scale (ECOHIS), Psychosocial Impact of Dental Aesthetics Questionnaire (PIDAQ. A conceptual path model was developed to evaluate the effects of parents' perceptions and acceptability of dental discoloration due to silver diamine fluoride treatment. The model consisted of five endogenous (parental oral health literacy, parental oral health behaviors, children's oral health behaviors, oral health-related quality of life and acceptability of silver diamine fluoride) and two exogenous (parental socioeconomic level and psychosocial impact of dental aesthetics) variables. Structural equation modelling and path analysis were used to test the compatibility of the path model. According to the path analysis, direct, indirect and total effects of the variables on each other were also revealed. Kruskal-Wallis and Mann-Whitney U tests were used for comparison between groups (p<0.05). Path analysis revealed significant assocations between parental variables such as parental socioeconomic level, oral health literacy, oral health behaviors and the psychosocial impact of dental aesthetics, as well as child-related variables such as child oral health behaviors, oral health-related quality of life, and parental acceptability of silver diamine fluoride. While psychosocial impact of dental aesthetics and oral health-related quality of life had the most effect on parental perceptions of silver diamine fluoride dental color changes questionnaire, parental oral health behaviors, children's oral health behaviors and psychosocial impact of dental aesthetics had the most indirect effect.There was a statistically significant association between parental education level and socioeconomic level, parental socioeconomic level and parental oral health literacy, parental oral health behaviors and child oral health behaviors, children's oral health behaviors and psychosocial effects of dental aesthetics and oral health-related quality of life (p<0.001).