Yaratıcı endüstrilerde freelance olarak çalışan kişilerin iş yapma taktikleri: Türkiye örneği
Tactics of doing business as a freelance workers in creative industries: The case of Turkey
Yazar: AYKUT YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. AYKAN CANDEMİR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dış kaynaklardan yararlanma = Outsourcing ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Netnografi = Netnography ; Serbest çalışma = Work freelance ; Yaratıcı ekonomi = Creative economy

Özet:
Yaratıcı Kültür Endüstrileri; her ülkenin sahip olduğu endüstriler üzerinden yeni
bir ekonomik değer yaratma çabası içine girdiği bir kavram olarak tanımlanmaktadır. Bu
anlamda yaratıcılığın yeniden tanımı yapılmaya çalışırken, yaratıcı kültür endüstrilerinin
hangileri olduğu tartışması sürmektedir. Öte yandan sınırları çizilmeye çalışılan bu
endüstrilerde çalışma şeklinin değiştiği görülmektedir. Çalışmanın kitle üretiminden
bireysel yaratıcılığa geçtiği, soyut bilginin teknoloji ile değere dönüştürüldüğü bu
dönemde freelance çalışma da yaratıcı kültür endüstrileri içinde yer alan bir çalışma
biçimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bireysel çalışmaya ve yaratıcılığa dayanan freelance
çalışma; işletmelere, başa çıkamadıkları noktada çözüm olanağı sunma ve hızlı değişen
piyasa koşullarına anında yanıt verebilme gibi konularda dış kaynak olarak destek
vermektedir. Rekabetin yoğun olduğu endüstrilerde kaynakları verimli kullanmak
oldukça önemlidir. Bu anlamda freelancerlar ile çalışmak, işletmelerin kendi uzmanlıkları
dışında kalan alanlarda nokta atışı çözümlere giderek sorunlarının üstesinden gelinmesi
ve ana işletme faaliyetine odaklanılması anlamına gelmektedir. Bu nedenle işletmelerin
istihdam politikalarında ve işi yapma biçimlerinde de değişikliklere neden olmaktadır.
İşletmeler; yaptıkları işi parçalara bölmekte ve ana uzmanlıkları dışında kalan bölümleri
bu alanda uzmanlaşmış freelancerlar ile çalışarak onlara yaptırmaktadır. Bunun
sonucunda da yaratıcı kültür endüstrilerindeki iş yapma biçimlerinden bir tanesi olan
freelance çalışmanın işletme disiplini için önemi gün geçtikçe artmaktadır.
Bu doğrultuda şekillendirilen tez çalışmasında, Türkiye'de freelancer olarak
çalışan kişiler üzerinde bir araştırma gerçekleştirilmiş, freelance çalışma düzeninde
yaşadıkları problemler ve bu problemlere yönelik iş yapma taktikleri araştırılmıştır.
Freelancerların dağınık yapısı ve bireysel çalışma doğası gereği onları istenilen her yerde
ve birlikte bulmak mümkün olmamaktadır. Bu sebeple onları bulabilmek ve
araştırabilmek için bu çalışma, nitel analiz yöntemlerinden netnografi ile yürütülmüştür.
Gerçekleştirilen netnografik araştırmayla, internetin, insanları bir araya getirmesi,
hareketlerini kaydetmesi ve bu hareketlerin arşivini tutması gibi özelliklerinden
yararlanılmıştır. Bu sayede gerçek adlarını birer marka kimliği olarak gören
freelancerların dijital ortamda bıraktıkları izler ile gerçek doğasına girilme şansı elde
edilmiş olup, çalışma hayatlarında karşılaştıkları problemler ve bunlara karşı oluşturdukları çözüm yolları araştırmada sunulmuştur. Ayrıca freelancerların internetteki
bireysel varlıklarının yanında katıldıkları grupların içinde yürütülen netnografik araştırma
ile ortak problemleri ve yarattıkları kolektif çözümler açığa çıkartılmıştır. Freelance
çalışma düzeninde tespit edilen iş yapma taktikleri ile ortaya çıkartılan kavramlar, işletme
disiplininin içinde olan freelancerları anlamayı sağlayarak literatüre katkı yapmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Freelance, Freelancer, Network, Yaratıcı Kültür Endüstrileri, Netnografi, Girişimcilik, Platform Ekonomisi.

Abstract:
Creative Culture Industries is defined as a concept in which every country strives
to create a new economic value through its industries. In this sense, while trying to
redefine creativity, the debates on which Industries are regarded as a creative culture
industry continue. On the other hand, it is seen that the way of working in these industries,
whose boundaries are being tried to be drawn, has changed. In this period, when work is
transformed from mass production to individual creativity, and creative ideas are
transformed into values with technology, freelance work also emerges as a form of work
within the creative culture industries. Freelance work based on individual work and
creativity provides outsourcing support to businesses on issues such as providing
solutions at the point where they cannot cope with and responding instantly to rapidly
changing market conditions. It is very important to use resources efficiently in industries
where competition is intense. In this sense, working with freelancers means that
businesses overcome their problems and focus on the main business activity by going for
pinpoint solutions in areas outside of their expertise. For this reason, it also causes
changes in the employment policies of enterprises and the way they do business.
Businesses divide their work into parts and work with freelancers specialized in the fields
to have them do the divided parts of the work; thus businesses can focus on their main
expertise. As a result, the importance of freelance work, which is one of the ways of doing
business in the creative culture industries, is increasing day by day for the business
administration discipline.
In the thesis study, which was shaped in this direction, research was carried out
on people working as freelancers in Turkey. Through the research, the problems they
experienced due to being freelance and the tactics of doing business they developed for
these problems were investigated. Due to the scattered nature and individual working
order of freelancers, it is not possible to find them in any specific place, and not easy to
observe them together. Therefore, in order to find and investigate them, this thesis study
was carried out with netnography, one of the qualitative analysis methods. With the
netnographic research carried out, features of the internet such as bringing people
together, recording their movements, and keeping an archive of these movements were
utilized. In this way, the study had a chance to investigate the true nature of freelancers with the traces they leave in the digital environment, who see their real names as a brand
identity. The problems they encounter in their working life and the solutions they create
against them are presented in the research. In addition to the individual existence of
freelancers on the Internet, the netnographic research conducted within the groups they
joined, revealed their common problems and the collective solutions they created. The
thesis study reveals the tactics of freelancers doing their work. As a result, concepts based
on business tactics contribute to the literature by providing an understanding of
freelancers from the business administration discipline.

Keywords: Freelance, Freelancer, Network, Creative Culture Industries, Netnography, Entrepreneurship, Platform Economy.