AC motorlarda gözlemleyici ile vektör kontrolü
Vector control of induction motors with observers
Yazar: ABDURRAHMAN SAİD OKTA
Danışman: PROF. DR. CAN ÖZSOY
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Sistem Dinamiği ve Kontrol Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Gözlemleyici = Observer ; Vektör denetimi = Vector control

Özet:
Asenkron motorlar dayanıklı, uzun ömürlü, ucuz ve her ortamda çalışabilme gibi özelliklerinden dolayı endüstride çok fazla kullanılırlar. Bu tezdede en yaygın asenkron motor çeşitlerinden olan sincap kafesli asenkron motorlar ele alınmıştır. Fakat alternatif akım ile çalıştıklarından dolayı doğru akım motorlarına göre kontrollerinde zorluklar yaşanmaktadır. Akım ve momentin ayrı ayrı ifade edilemeyişi özellikle kontrolü güçleştirmektedir. Bu sorunu aşmak için çok fazla yöntem geliştirilmiştir. Özellikle mikroçip teknolojisinin gelişmesiyle bu yöntemlerin etkinliği artmış ve çok hassas asenkron motor kontrol teknikleri kullanılır olmuştur.Bu tezde en yaygın asenkron motor kontrolü olan vektör kontrol teknikleri ve vektör kontrolün bir çeşidi sayılabilecek doğrudan vektör kontrol yöntemi incelenmiştir. Vektör kontrol kendi içerisinde doğrudan ve dolaylı vektör kontrol olarak ikiye ayrılmıştır. Bu yöntemler hassas kontrol yapmasına rağmen sensör ve kontrolcü gereksinimleri maliyeti artıran faktör olarak göze çarpmaktadır. Özellikle sensörlerin dış etkenlerden çok fazla etkilenir olmaları, uzun ömürlü olmamaları,maliyetleri ,hacim ve konumlandırılma problemlerinden dolayı pek tercih edilmemektedir. Bu durumda sensörlerin yaptıkları işi matematiksel algoritmalarla yapan gözlemleyiciler öne çıkmaktadır. Özellikle hız adaptif akı gözlemleyicileri ve kalman gözlemleyicilesi gerek hassas kontrolü destekleyici yapıları olmaları gerek dış bozuculara karşı daha gürbüz bir yapılarının olması gerekse ucuz olmalarından dolayı çok fazla tercih edilmektedirler. Bu tezdede asenkron motorların kontrolünde vektör kontrol çeşitlerinin uygulanışı ve bu kontrollerde gözlemleyicilerin kullanılışı ele alınmıştır.

Abstract:
Induction motors are used at industrial applications because of their developed properties like robustness,low costs,long life,and durability. At this thesis, we were investigated the one of the most widespread induction motor as squirral cage induction motors. This motor have control problems because of working with alternative current. The main problem is not able to state the moment and current as independent equations. Many control method was developed for compansating this problems. Especially with the help of new impression microchip technology,this methods increased their efficiency. Moreover, very sensitive and successful control methods are used at industry now.At this thesis, the most widespread induction motor control technic as vector control and its one of type as direct moment control methods investigated. Vector control method are 2 types as direct and indirect vector control. These methods can include sensitive control. On the other hand sensor and controller requirements bring high costs. Particularly due to sensors features as low durability ,packaging problems ,volumes and high cost they are not prefered to use at motor control applications. Instead of sensors ,the observers, implement sensors duty with the help of mathematical algorithms , including more advantages. Especially, the Speed adaptive flux observer and Kalman observer prefered due to their features as able to supporting high sensitive control,low costs and high robustness. At this thesis the applications and usage of vector controls and usage of observers in it are showed