Aşikar hipertiroidinin oksidatif stres parametreleri üzerine etkisi
Effect of overt hyperthyroidism on oxidative stress parameters
Yazar: SEVAL YILDIZ ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜRKAN PAŞALI KİLİT
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Hipertiroidizm = Hyperthyroidism ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones ; Tirotoksikoz = Thyrotoxicosis ; Ötiroid hasta sendromları = Euthyroid sick syndromes

Özet:
Tiroid hormonlarının kandaki yüksekliği ile seyreden hipertiroidi vücutta birçok sistemi etkileyen metabolik bir durumdur. Hipertiroidide tiroid hormon düzeylerindeki artışla beraber bazal metabolizma hızında da artış görülür. Beraberinde oksijen tüketiminde, oksidatif fosforilasyon kapasitesinde, mitokondriyal solunum zinciri komponentlerinin miktarında ve işlevinde artış olur. Hipertiroidinin bu etkileri ile reaktif oksijen radikalleri oluşumuna yol açtığı, sağlıklı bir bireyde dengede olan oksidan ve antioksidan sistemi oksidatif sistem lehine bozduğu literatürde çalışmalar ile gösterilmiştir. Oksidatif stresin birçok hastalığın patogenezinde yer aldığı bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, hipertiroidi ile ortaya çıkan oksidatif stresin tanısını serumda TAS, TOS düzeyleri kontrolünü yaparak göstermek ve tedavi ile oksidatif stresin etkilenip etkilenmediğini araştırmaktır.
Çalışmamıza Kasım 2017-Temmuz 2018 yılları arasında Dumlupınar Üniversitesi Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi iç hastalıkları polikliniklerine başvuran yeni tanı 30 aşikar hipertiroidili hasta alındı. Hastalara tanı sonrası endikasyon dahilinde metimazol başlandı. Tanı anında ve aynı hastalardan ötiroidik dönemde serum TAS, TOS, OSI düzeylerinin ölçüldü. İstatistiksel analizler GraphPad versiyon 6.05 kullanılarak yapıldı. P < 0.05 değerleri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Hipertiroidik dönemde ölçülen serum TAS düzeyi ortalaması ötiroidik döneme göre anlamlı olarak düşük serum TOS düzeyi ortalaması ise anlamlı olarak yüksekti. Hipertiroidik dönemde OSI indeksi ötiroidik dönemdekine göre anlamlı olarak yüksek bulundu. TSH ve TOS düzeyleri arasında negatif korelasyon mevcuttu. Hesaplanan OSI değerleri ile sT4 arasında pozitif korelasyon ve anlamlı ilişki vardı. OSI değerleri ile TSH arasındaki negatif korelasyon mevcuttu ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu. sT4 ve TOS düzeyleri arasında pozitif korelasyon bulundu. TSH ve TAS düzeyleri arasında pozitif korelasyon mevcuttu . sT4 ve TAS düzeyleri arasında negatif korelasyon vardı.
Hipertiroidi vücutta oksidatif stres parametrelerinde artışa yol açmaktadır. Bunun ölçüm ve takibi serumda bakılan TAS ve TOS düzeyleri ve hesaplanan OSI değerleri ile mümkündür. Antitiroid tedavi ile ötiroidik durum oluşmasıyla organizmadaki oksidatif stres durumu ortadan kalkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Oksidatif stres, Tirotoksikoz, Ötiroid

Abstract:
Hyperthyroidism is associated with elevated thyroid hormone levels and is a metabolic state, which affects several systems in the body. Elevated thyroid hormon levels leads to an increase of basal metabolic rate. In addition oxygen consumption, oxidative phosphorylation capacity and amount and function of mitochondrial respiratory chain components are increased in hyperthroidism. It has been shown in the literature that hyperthyroidism causes formation of reactive oxygen radicals and it disrupts oxidative and antioxidant system, which is in balance in a healthy individual in favor of oxidative system. It is known that oxidative stress takes part in the pathogenesis of many diseases. In our study we aimed to diagnose of oxidative stress caused by hyperthyroidism by controlling the TAS, TOS levels in serum and we aimed to investigate whether oxidative stress is eliminated after the treatment of hyperthyroidism.
30 patients with hyperthyroidism who applied to internal medicine polyclinics of Evliya Çelebi Training and Research Hospital, Dumlupınar University between November 2017 and July 2018 were included the study. The patients were prescribed methimazole after the diagnosis. Patients' serum TAS, TOS and OSI levels were measured at the time of diagnosis and at the euthyroid phase. Statistical analysis was performed using GraphPad version 6.05. p < 0.05 was considered statistically significant. Mean serum TAS levels in the hyperthyroidic phase were significantly lower than mean serum TAS levels in the euthyroid phase. Mean serum TOS levels in the hyperthyroidic phase were significantly higher than the mean serum TOS levels in the euthyroid phase. OSI index in the hyperthyroidic phase was found significantly higher than OSI index in the euthyroid phase. There was a negative correlation between TSH and TOS levels. A positive correlation was found between fT4 and OSI levels. There was a positive correlation between OSI values and fT4 levels and it was statistically significant. There was a negative correlation between OSI values and TSH levels and it was statistically significant. There was a positive correlation between fT4 and TOS levels. fT4 and TAS levels were negatively correlated. Hyperthyroidism causes an increase of oxidative stress parameters in the body. Measurement and follow-up of this situation is possible by determining TAS and TOS levels in serum and calculated OSI values. The oxidative stress in the organism was eliminated with only antithyroid therapy and no additional antioxidant treatment was required.


Keywords: Oxidative stress, Thyrotoxicosis, Euthyroid