Eğitim yönetimi uzaktan tezsiz yüksek lisans programlarının kalitesinin öğrenci ve öğretim üyeleri açısından değerlendirilmesi
An assessment of the quality of distance non-thesis master programs in educational administration from the perspectives of students and instructors
Yazar: YILMAZ YILDIZHAN
Danışman: PROF. DR. NEZAHAT GÜÇLÜ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Denetimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim kalitesi = Education quality ; Eğitim programları = Education programs ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kalite = Quality ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Yüksek lisans = Graduate ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğretim üyeleri = Instructors

Özet:
Bu araştırmanın amacı, eğitim yönetimi uzaktan tezsiz yüksek lisans programlarının kalitesinin öğrenci ve öğretim üyelerinin görüşlerine dayalı olarak değerlendirilmesidir. Bu amaçla araştırmanın nicel kısmı için öncelikle "eğitim yönetimi" ve "uzaktan eğitime" dair yerli ve yabancı literatür incelenerek ve uzman görüşleri alınarak "Uzaktan Tezsiz Yüksek Lisans Kalite Ölçeği (UTYLKÖ)" geliştirilmiştir. UTYLKÖ'ği 332 öğrenciye ait veriler kullanılarak geliştirilmiş olup 7 boyuttan (ders tasarımı ve içerik, amaç ve hedefler, öğrenci desteği, teknik destek, erişilebilirlik, öğretim yönetim sistemi, ölçme ve değerlendirme) ve toplam 44 maddeden oluşmaktadır. Geliştirilen ölçek ile araştırmaya katılan öğrencilerin eğitim yönetimi uzaktan tezsiz yüksek lisans programlarının kalitesine yönelik görüşlerinin cinsiyet, yaş, daha önce bir çevrim içi kurs programı alıp almadıkları, bilgisayar kullanma süreleri, internet kullanma süreleri, mesleki durum ve üniversite değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı ortaya konmuştur. Yapılan analizler sonucunda, öğrencilerin programa yönelik görüşlerinin cinsiyet, yaş, daha önce bir çevrim içi kurs programı almaları, bilgisayar kullanma süreleri ve internet kullanma süreleri değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermedikleri, üniversite ve mesleki durum değişkenlerine göre ise anlamlı farklılık gösterdikleri bulunmuştur. Üniversite değişkenine göre yapılan analizler sonucunda uzaktan eğitime daha önce başlayan üniversitelerin öğrencilerinin ölçekteki maddelere katılım düzeyleri diğer üniversitelerdeki öğrencilere göre daha yüksek bulunmuştur. Mesleki duruma göre yapılan analizler sonucunda erişilebilirlik ve teknik destek boyutları dışında diğer boyutlarda programın kalitesine yönelik öğrenci görüşleri arasında anlamlı farklılık görülmüştür. Ölçekteki maddelerin standart sapması ve ortalamaları incelendiğinde ise öğrencilerin eğitim yönetimi alanındaki uzaktan tezsiz yüksek lisans programlarını kaliteli buldukları görülmektedir. Araştırmanın nitel kısmında ise öğrencilere yönelik olarak beş maddeden oluşan yarı yapılandırılmış "Öğrenci Görüşme Formu" ve öğretim üyeleri için ise dört madden oluşan yarı yapılandırılmış "Öğretim Üyesi Görüşme Formu" hazırlanarak bu formlar ile öğrenci ve öğretim üyelerinin eğitim yönetimi uzaktan tezsiz yüksek lisans programlarının kalitesine yönelik görüşleri değerlendirilmiştir. Araştırmanın nitel kısmına 5 okul müdürü, 7 müdür yardımcısı ve 9 öğretmen olmak üzere toplam 21 öğrenci ile 9 profesör, 4 doçent ve 3 yardımcı doçent olmak üzere toplam 16 öğretim üyesi katılmıştır. Veriler içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda öğrencilerin eğitim yönetimi alanındaki uzaktan tezsiz yüksek lisans programlarını kaliteli buldukları buna karşın öğretim üyelerinin büyük bir kısmının programları kalitesiz buldukları ve eğitim yönetimi alanının geleceğine ilişkin karamsar bir tablo çizdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan öğretim üyelerinin büyük çoğunluğu var olan programların ticari bir kaygı ile açıldıkları ve eğitim yönetimi alanına hiçbir katkı sağlamadığı yönünde görüş bildirmişlerdir. Bu tür programlarda kalitenin sağlanması için kalite standartları getirilmesini ve mutlaka bağımsız akreditasyon kurumları tarafından akredite edilmeleri gerektiğini belirten katılımcılar, gerekli teknik alt yapısı ve yetişmiş öğretim üyesi olmayan kurumlara program açma izni verilmemesi gerektiğini vurgulamışlardır. MEB-YÖK işbirliğinin sağlanmasının önemine değinen katılımcılar, öğrencilerin büyük çoğunluğunun MEB personeli olduğunu ve bu nedenle eğitim yönetimi alanında kaliteli uzaktan tezsiz yüksek lisans programlarına yönelik MEB personelini teşvik edecek uygulamalar hazırlanması gerektiğini belirtmişlerdir.

Abstract:
The purpose of this study is to assess the quality of the distance non-thesis master programs in educational administration based on the opinions of students and instructors. For the qualitative part of this study, we first reviewed the local and international literature concerning "educational administration" and "distance education", and then obtained the opinions of experts, in order to develop a "Distance Non-Thesis Master Scale (RNTMLS)/ RNTMLS was developed based on data from 332 students, and consists of 44 items and 7 dimensions (course design and content, goals and objectives, student support, technical support, accessibility, teaching management system). The scale indicates whether the opinions about the quality of distance non-thesis master's license programs of the students who participated in the study varies according to gender, age, whether they previously attended another online course program, their internet usage levels, their professional status, and their universities. According to te results of the analyses, the students' opinion about the program did not significantly differ based on gender, age, whether they previously attended another online course program, their computer and internet usage levels. As a result of the analysis made according to the university variable, distance education participation levels of the students of the universities that started the distance education were higher than the students in the other universities. As a result of the analysis made according to the occupational situation, there was a significant difference between the students' opinions on the quality of the program in other dimensions besides the dimensions of accessibility and technical support. The standard deviation and averages of items on the scale indicate that students are content with the distance non-thesis master's license programs on educational administration. The qualitative part of the study consisted of the preparation of the semi-structured "Student Interview Form" consisting of four items for students, and the semi-structured "Instructor Interview Form," consisting of five items for instructors; and the evaluation of the opinions of students and instructors concerning the quality of the educational administration distance non-thesis master's license programs based on these forms. 5 school principals, 7 vice-principals, and 9 teachers, 21 students and 16 academics (9 professors, 4 associate professors and 3 assistant professors) participated in the quantitative part of the study. The collected data was analyzed through content analysis. The results of the analyses indicate that while students find the quality of distance non-thesis master's license programs adequate, most of the instructors find it inadequate, and have a pessimistic opinion about the future of educational administration as a field. Most of the instructors who participated in the study stated the opinion that the programs are initiated with commercial agendas, and have no contribution to the educational administration field. The participants indicated that quality standards that are accredited by independent accreditation organizations have to be established in order to ensure quality in these programs, and emphasized that permission has to be denied to institutions that lack the required technical infrastructure and competent instructors. Observing the importance of the collaboration of MEB and YÖK (Council of Higher Education), the participants noted that most of the students were MEB personnel, and that applications that will encourage the MEB personnel have to be prepared for high-quality distance non-thesis master's license programs in educational administration