Proprioseptif nöromusküler fasilitasyon temelli üst ekstremite egzersizlerinin okçularda üst ekstremite fiziksel uygunluk parametreleri ve atış performansına etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of upper extremity exercises based on proprioseptive neuromuscular fasilitation on upper limb physical fitness parameters and shooting performance in archers
Yazar: ESRA BEREKET
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLAY ARAS BAYRAM
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fiziksel uygunluk = Physical fitness ; Okçuluk = Archery ; Propriyosepsiyon = Proprioception ; Spor performansı = Athletic performance ; Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
Çalışmada skapular stabilizasyon egzersizlerine ek olarak uygulanan Proprioseptif Nöromusküler Fasilitasyon (PNF) egzersizlerinin okçularda atış perfomansı, propriosepsiyon, reaksiyon hızı, üst ekstremite patlayıcı gücü ve enduransı, skapular kas kuvveti, kavrama kuvveti üzerindeki etkilerini araştırmak hedeflenmiştir. Çalışmaya 9-14 yaş aralığında 32 okçu birey randomize olarak iki gruba ayrılarak dahil edildi. Kontrol grubuna (n=16) skapular stabilizasyon egzersizleri, Çalışma grubuna (n=16) skapular stabilizasyon egzersizlerine ek PNF egzersizleri verildi. Egzersiz protokolü, 6 hafta süresince haftada 3 kez uygulandı. Bireylerin egzersiz öncesi ve sonrasında kavrama kuvveti (El Dinamometresi), reaksiyon zamanı (Nelson Reaksiyon Zaman Ölçeği), skapular kas kuvveti (Hand-Held Dinamometre), propriosepsiyon (Clinometer), üst ekstremite patlayıcı gücü (Sağlık Topu Fırlatma Testi), üst ekstremite enduransı (Şınav Testi) ve atış performansı değerlendirildi. Kontrol grubunda egzersiz sonrası skapular kas kuvveti, üst ekstremite patlayıcı gücü ve enduransı ile atış performansı değerlerinde anlamlı düzeyde artış sağlandı (p<0.05). Reaksiyon zamanı ve propriosepsiyon ölçümlerinde anlamlı fark gözlenmedi (p>0.05). Çalışma grubunda skapular kas kuvveti, üst ekstremite patlayıcı gücü ve enduransı, reaksiyon zamanı, atış performansı değerlerinde anlamlı farklılık kaydedildi (p<0.05). Propriosepsiyon ölçümünde anlamlı bir değişim gözlenmedi (p>0.05). Gruplar arası karşılaştırma yapıldığında atış performansındaki artış çalışma grubu lehine bulundu (p<0.05). Bu çalışma, okçuların üst ekstremite fonksiyonelliği ve performansının artırılmasında skapular stabilizasyon egzersiz eğitiminin etkin olarak kullanılabileceğini gösterdi.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the effect of proprioceptive neuromuscular facilitation (PNF) in addition to scapular stabilization exercises on shooting perfomance, proprioception, reaction time, upper extremity explosive power and endurance, scapular muscle strength, grip strength in archers. Thirty two archers aged between 9-14 were included in this study. Participants were randomly allocated to control or study group. Scapular stabilization exercises were given to the control group (n=16) and PNF exercises added to the study group (n=16). Participants completed a 6 weeks exercise protocols, three times per week. Hand grip strenght (dynamometer), reaction time (Nelson Reaction Scale), proprioception (Clinometer), upper extremity explosive power and endurance (medicine ball throw, push up test) and shooting performance were evaluated before and after exercises. Scapular muscle strength, upper extremity explosive power and endurance and shooting performance values were significantly increased in the control group (p <0.05). There was no significant difference was observed in reaction time and proprioception measurements (p> 0.05). Scapular muscle strength, upper extremity explosive power and endurance, reaction time, and shooting performance values were significantly increased in the study group (p <0.05). There was no significant difference in proprioception measurement (p> 0.05). When the control group and study group are compared, the increase of shooting performance are found in study group favour. In conclusion, it has been showed that scapular stabilization exercise program can be effectively used in archers for improvement of upper extremity function and performance.