Çam kese böceğinin (Thaumetopoea wilkinsoni) duyarlılık haritalarının coğrafi bilgi sistemleri tabanlı çok kriterli karar verme teknikleri ile hazırlanması
Preparing thaumetopoea wilkinsoni susseptibility map using gis-based multi criteria decision analysis
Yazar: ALİ BERAT BULUT
Danışman: PROF. DR. FATİH SİVRİKAYA
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışma, Kahramanmaraş Bölge Müdürlüğü, Gaziantep Orman İşletme Müdürlüğü, Nurdağı Orman İşletme Şefliği'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışma alanının çok kriterli karar verme teknikleri yardımıyla Çam Kese Böceği (ÇKB) duyarlılık haritalarının hazırlanması amaçlanmıştır. Arazi çalışması ve Orman Zararlıları ile Mücadele Projeleri yardımıyla çalışma alanındaki ÇKB zararı gören meşcereler tespit edilmiştir. ÇKB duyarlılık haritalarının oluşturulmasında ağaç türü karışımı, kapalılık, gelişim çağı, yükselti, eğim, bakı, yıllık ortalama sıcaklık, yıllık ortalama solar radyasyon ve yıllık ortalama yağış parametreleri kullanılmıştır. ÇKB duyarlılık haritaları Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve Frekans Oranı Yöntemi (FRM)'ne göre düzenlenmiştir. AHP ve FRM modellerine göre hazırlanan ÇKB duyarlılık haritaların doğruluğu Göreceli Çalışma Karakteristiği (ROC) analizi ile test edilmiştir. Her iki modele göre ÇKB duyarlılık haritalarının oluşturulmasında en etkili parametre yıllık ortalama yağış olarak tespit edilmiştir. AHP modeline göre ÇKB zararı olan meşcerelerin %73'ü, FRM modeline göre ÇKB zararı olan meşcerelerin %68'i yüksek ve çok yüksek duyarlılık kategorilerinde tespit edilmiştir. AHP ve FRM modelleri için Eğrinin Altındaki Alan (AUC) değerleri sırasıyla 0,835 ve 0,830 olarak hesaplanmıştır. Modeller arasında ise AHP'nin FRM'ye göre daha doğru sonuçlar verdiği belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre AHP ve FRM modelleri ile oluşturulan ÇKB duyarlılık haritalarının güvenilir sonuçlar ürettiği ortaya konulmuştur.

Abstract:
This study was carried out in Kahramanmaraş Regional Directorate of Forestry, Gaziantep Forest Enterprise, Nurdağı Forest Planning Unit. It is aimed to prepare pine processionary moth (PPM) susceptibility maps of the study area with the help of multi-criteria decision-making techniques. With the help of fieldwork and Forest Pest Control Projects, stands damaged by PPM in the study area were identified. Tree species, crown closure, development stage, elevation, slope, aspect, annual average temperature, annual average solar radiation, and annual average precipitation parameters were used to create the PPM susceptibility maps. PPM susceptibility maps were arranged according to the Analytical Hierarchy Process (AHP) and Frequency Ratio Method (FRM). The accuracy of PPM susceptibility maps prepared according to AHP and FRM models was tested with Relative Operating Characteristic (ROC) analysis. According to both models, the most effective parameter in creating PPM susceptibility maps was determined as annual average precipitation. According to the AHP model, 73% of the stands had PPM damage, and according to the FRM model, 68% of the stands with PPM damage were detected in the high and very high sensitivity categories. AUC values for AHP and FRM models were calculated as 0.835 and 0.830, respectively. Among the models, it was determined that AHP gave more accurate results than FRM. According to these results, the PPM susceptibility maps created with AHP and FRM models produce reliable results.