David Lyon'un gözetim kavramı çerçevesinde yeni medya
New media within the framework of David Lyon's concept of surveillance
Yazar: BURAK SELVİ
Danışman: PROF. DR. HİMMET HÜLÜR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Yeni Medya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Gözetim = Surveillance ; Gözetim toplumu = Surveillance society ; Kişisel veri = Personal data ; Mahremiyet = Privacy ; Sosyal medya = Social media ; Yeni medya = New media

Özet:
Günümüzde hızla büyüyen dijitalleşme ile iletişim ve bilgi akışı dünya çapında kökten değişikliklere uğramaktadır. Bu dönüşümde yeni medya teknolojileri, bilgiye erişimdeki devrim niteliğindeki gelişmelerle birlikte bireylerin, toplumların ve kurumların birbirleriyle etkileşim biçimlerini derinden etkilemektedir. Bu bağlamda David Lyon'un gözetim kavramı, geleneksel gözetim modelinin ötesinde, bu dijital değişimin ve yeni medyanın toplumsal dinamiklere olan etkilerini anlamak için kritik bir çerçeve sunmaktadır. Gözetim, başlangıçta bireylerin davranışlarını izleme ve denetleme eylemi olarak tanımlanmış olsa da Lyon'un çalışmalarıyla bu kavram dijital çağın karmaşık yapılarına daha iyi uyum sağlamıştır. Yeni medya sosyal medya platformları, çevrimiçi alışveriş ve dijital iletişim araçları gibi alanlarda, bireylerin bilgi paylaşımı, etkileşim ve gözetim altında olma deneyimleri farklı boyutlar kazanmıştır. Bu çalışma David Lyon'un gözetim kavramını temel alarak, yeni medyanın toplumsal ve bireysel yaşama etkilerini daha derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, geleneksel gözetimin dışında, dijital dünyada bireylerin mahremiyet hakları, bilgi kontrolü ve sosyal ilişkileri nasıl şekillendiğini anlamaya çalışmaktır. Yeni medyanın kullanımı, bireylerin gözetilmesini kaçınılmaz kılar. Bu varsayım, teknolojik ilerlemelerin doğrudan gözetim pratiğini etkilediğini öne sürer. Lyon'un gözetim teorisi ile yeni medyayı birleştiren bu çerçeve yeni medya kullanımını ve gözetim dinamiklerini derinlemesine incelediğimizde, bu iki faktörün nasıl bir araya geldiğini daha iyi anlamamıza yardımcı olacaktır. Lyon'un gözetim kavramının bu bağlamdaki analizi, yeni iletişim ve enformasyon teknolojilerinin gelecekteki gelişimini şekillendirmek, daha adil ve etik bir dijital dünya oluşturmak için önemli bir rehber olacaktır. Bu çalışma, yeni medyanın gözetim ve mahremiyet dinamiklerini anlamak, geleceğe dönük öngörülerde bulunmak ve bu alandaki toplumsal ve bireysel farkındalığı artırmayı hedeflemektedir.

Abstract:
The rapidly growing digitization in today's world is bringing about fundamental changes in global communication and information flow. In this transformation, new media technologies, along with revolutionary developments in accessing information, deeply influence the interaction patterns of individuals, societies, and institutions. In this context, David Lyon's concept of surveillance offers a critical framework for understanding the societal impacts of this digital transformation and new media beyond the traditional surveillance model. While surveillance was initially defined as the act of monitoring and controlling individuals' behaviors, Lyon's studies have better adapted this concept to the complex structures of the digital age. In areas such as new media, social media platforms, online shopping, and digital communication tools, individuals' experiences of information sharing, interaction, and being under surveillance have gained different dimensions. This study aims to delve deeper into the societal and individual impacts of new media by building on David Lyon's concept of surveillance. In this regard, it seeks to understand how individuals' rights to privacy, control over information, and social relationships have been shaped in the digital world, beyond traditional surveillance. The use of new media makes it inevitable for individuals to be under surveillance. This assumption posits that technological advancements directly affect surveillance practices. This framework, which combines Lyon's surveillance theory with new media, will help us better understand how these two factors come together when we thoroughly examine the use of new media and surveillance dynamics. The analysis of Lyon's surveillance concept in this context will serve as an important guide for shaping the future development of new communication and information technologies and creating a more just and ethical digital world. This study aims to understand the dynamics of surveillance and privacy in new media, make future-oriented predictions, and increase societal and individual awareness in this field.