Maliyet hesaplama teknikleri ve faaliyet tabanlı maliyetleme: Sigara üretim tesisi uygulaması
Cost calculation techniques and activity-based costing: Application in a cigarette manufacturing factory
Yazar: İREM PAMUKSUZ
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZHAN BAHADIR
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe ve Finansman Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aktiviteye dayalı muhasebe = Activity based costing ; Maliyet = Cost ; Maliyet hesabı = Cost account ; Sigara fabrikaları = Cigarette factories ; Sigara sektörü = Tobacco sector ; Üretim işletmeleri = Production companies

Özet:
Doğru maliyet bilgisi işletmelerin hem operasyonel hem de fnansal riskinin belirlenmesi, karlılık, planlama, kontrol, strateji belirleme ve karar verme gibi bir işletme için hayati önem taşıyan konularda yöneticilere yol göstermesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda bir işletme için en uygun maliyetleme yöntemini seçmek geçmişten günümüze muhasebeciler, yöneticiler ve akademisyenler tarafından birçok kez ele alınan ve sıkça tartışılan bir konu haline gelmiştir. 

Günümüzün üretim organizasyonları, önceki yıllara göre çok daha karmaşık bir hale gelmiştir. Her ne kadar üretim sistemleri pazarın değişen ihtiyaçlarını karşılamak için değişmiş olsa da, birçok organizasyonda iç yönetim muhasebe sistemleri ve bilgi sistemleri değişmeden, olduğu haliyle kalmıştır. Bunun bir sonucu olarak da yöneticiler ve muhasebeciler, geleneksel maliyet sistemlerinden memnuniyetsizliklerini ve modern üretim ortamındaki uygunluklarına ilişkin endişelerini dile getirmişlerdir. Faaliyet tabanlı maliyetleme, geleneksel maliyetleme sistemlerine bir alternatif olarak ortaya çıkmıştır.

Bu çalışmada bir sigara üretim işletmesindeki maliyetler, hacim tabanlı maliyetleme ve faaliyet tabanlı maliyetleme yöntemleri uygulanarak ayrı ayrı analiz edilmiş ve  şirketin pazarlama ve satış politikaları ile ürünlerinin müşteri grubu özellikleri dikkate alınarak karlılık analizi yapılmıştır. Sonuçlar faaliyet tabanlı maliyetleme ve hacim tabanlı maliyetleme yöntemlerinin farklı maliyet ve dolayısıyla karlılık bilgileri ortaya koyduğunu göstermiştir. Farklı maliyetleme yöntemlerinin ulaştırdığı farklı sonuçlardan yola çıkılarak, maliyet analizi yöntemi tercihinin karlılık, fiyatlandırma, hedef kitle, pazarlama politikalarının belirlenmesi gibi işletmeye ait verilmesi gereken her tür stratejik kararda anahtar bir rol oynadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Abstract:
Accurate cost information has great importance in terms of guiding managers for the vital subjects for an enterprise such as determination of both operational and financial risks of enterprises together with profitability, planning, control, strategy determination and decision-making. In this context, choosing the most appropriate costing method for a business has been an important subject which has been discussed many times by accountants, managers and academicians from past to present.

Today's manufacturing organizations have become much more complex than in previous years. Although production systems have changed to meet the changing needs of the market, many organizations have remained unchanged in terms of their internal systems, accounting systems and information systems. As a result, managers and accountants have expressed their concerns about their dissatisfaction with traditional cost systems and their suitability in the modern production environment. Activity-based costing has emerged as an alternative to traditional costing systems.

In this study, costs in a cigarette manufacturing facility, have been analyzed seperately, applying volume based costing and activity based costing methods and profitibality analysis has been performed, taking into consideration of companies sales and marketing policies along with intended audience for each brand group. Outcomes showed differences in terms of cost, hence profitibality information between volume based costing and activity based costing. Based upon different outcomes for different costing methods, it is being presented that preference of costing method plays a key role on each strategic decision for the business such as profitibality, pricing, target audience, defining marketing policies.