Yeni nesil hava araçları için iniş kalkış alanı tasarım kriterleri
Take-off and landing area design criteria for new generation aircraft
Yazar: KÜRŞAT ALP YİĞİT
Danışman: PROF. DR. TAHİR HİKMET KARAKOÇ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER DALKIRAN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sivil Havacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Havacılık Mühendisliği = Aeronautical Engineering
Dizin: İnsansız hava aracı = Unmanned aerial vehicle

Özet:
İnsansız hava aracı (İHA) pilotsuz ve havada yolcu taşıyabilecek uçaklar olarak tanımlanmaktadır. İHA teknolojisinin iletişim ve ağ teknolojilerindeki ilerlemesi ticari ve askeri uygulamalarda kullanımını arttırmıştır. 1950'li yıllardan itibaren üzerinde çalışmalar yapılan kentsel hava hareketliliği (KHH-UAM-Urban Air Mobility) kavramı batarya teknolojisi, sensör teknolojisi, mikro işlemciler, elektrik tahrik sistemindeki gelişmeler ve otomasyon alanındaki yeni teknolojilerin hayata geçmesi ile tekrar canlanmaya başlamıştır. KHH'nin tanıtılması ve toplum tarafından kabul görmesi şehir içi tıkanıklığın aşılmasına, seyahat süresinin azaltılmasına ve uzak bölgelere ulaşmayı kolaylaştıracaktır. Elektrikli dikey kalkış ve iniş (eVTOL) yapan hava araçların sera gazı emisyonlarını azaltacak ve şehir içi tıkanıklığı sorununu ortadan kaldıracak olması bu araçların gelecek için umut verici olduğu düşüncesini ortaya çıkarmaktadır. eVTOL hava araçların kalkış ve varış operasyonlarını destekleyen şehir içi ve şehirler arası hava hareketliliğini sağlayan yeni havaalanı vertiport olarak tanımlanmaktadır. Vertiport tasarım kriterleri bu yeni çağda eVTOL'lerin kullanacağı altyapıyı güvenli bir şekilde inşa etmeye başlamak için gereken temeli sağlayacaktır. Bu kapsamda eVTOL hava araçlarının iniş ve kalkış yapacağı havaalanı yapısı olan vertiport tasarım kriterleri detaylı şekilde araştırılmış ve incelenmiştir.

Abstract:
Unmanned aerial vehicle (UAV) is defined as an aircraft without a pilot and capable of carrying passengers in the air. The advancement of UAV technology in communication and network technologies has increased its use in commercial and military applications. The concept of urban air mobility (KHH-UAM-Urban Air Mobility), which has been studied since the 1950s, has begun to revive with the implementation of new technologies in the field of battery technology, sensor technology, microprocessors, electrical propulsion system and automation. The introduction of KHH and its acceptance by the society will help overcome urban congestion, reduce travel time and facilitate access to remote areas. The fact that electric vertical take-off and landing (eVTOL) aircraft will reduce greenhouse gas emissions and eliminate the problem of urban congestion reveals the idea that these vehicles are promising for the future. This new airport, which supports the departure and arrival operations of eVTOL vehicles and provides urban and intercity air mobility, is defined as a vertiport. The Vertiport design criteria will provide the foundation to begin safely building the infrastructure that eVTOLs will use in this new era. In this context, the vertiport design criteria, which is the airport structure where eVTOL aircraft will land and take off, have been researched and examined in detail.