Çekirdek veya geniş ailede yetişen bireylerde sosyal onay ihtiyacı ile benliğin ayrımlaşması arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination on the relationship between social approval need and self differentiation among indi̇vi̇duals grew up in nuclear family or extended fami̇ly
Yazar: ESRA DEĞİRMENCİ
Danışman: DOÇ. DR. CİHAD DEMİRLİ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile = Family ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Benlik = Ego ; Benlik algısı = Self perception ; Benlik farklılıkları = Self-discrepancy ; Benlik imajı = Self image ; Sosyal onay ihtiyacı = Need for social approval ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Doğup büyüdüğümüz aile insanı pek çok yönden etkileyen bir yapıdır. İnsanın kendi benliği ve diğerlerine yönelik oluşturduğu ilk tasarımlar aile içinde oluşmaya başlamaktadır. Bu araştırmada çekirdek ve geniş ailede yetişen bireylerde sosyal onay ihtiyacı ile benliğin farklılaşması arasındaki ilişki incelenmiştir. Buna yönelik olarak seçilen örneklemi, 2017-2018 yılları arasında Çanakkale İl Merkezi'nde ve Çan İlçesinde yaşayan, yaşları 18 ile 50 ve üzeri arasında değişen, çekirdek veya geniş ailelerde yetişmiş 449 kişi oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan örneklem grubunun demografik bilgilerini almak üzere araştırmacının geliştirdiği Kişisel Bilgi Formu, sosyal onay ihtiyacı düzeylerini ölçmek için Sosyal Onay İhtiyacı Ölçeği (SOİÖ), benliğin farklılaşması düzeylerini ölçmek için Benliğin Ayrımlaşması Ölçeği (BAÖ) kullanılmıştır. Toplanan verilerin çözümlenmesinde SPSS 25 paket programı kullanılmış ve çeşitli betimsel analizlere başvurulmuştur. Araştırmaya göre benliğin farklılaşma düzeyi ile sosyal onay ihtiyacı arasında ters yönlü anlamlı bir ilişki mevcuttur. Cinsiyet değişkenine göre benliğin ayrımlaşması farklılaşırken, sosyal onay ihtiyacına göre farklılaşmamaktadır. Katılımcıların yetiştiği aile tipine göre ve ailedeki baskın bireye göre benliğin ayrımlaşması ve sosyal onay ihtiyacı düzeyleri anlamlı derecede farklılaşmamıştır. Yaş değişkeninde ise 18-24 yaş grubu katılımcılar 50 ve üzeri yaş grubundaki katılımcılara göre daha düşük düzeyde sosyal onay ihtiyacı hissetmektedir. Eğitim düzeyi arttıkça katılımcıların sosyal onay gereksinimleri düşmektedir. Meslek gruplarına göre katılımcıların hem benliğin farklılaşma düzeylerinin hem de sosyal onay gereksinimlerinin mesleklerine göre alt boyutlarda anlamlı düzeylerde farklılaştığı gözlenmiştir.

Abstract:
Family within which we are born is a social structure which effects human being in various aspects. First schemes that we constitute about own self and others come into existence within family structure. For this reason, as a matter of course, it is a natural result that individuals member of different family types have different point of view about events, their own selves and society. In this research, the relationship between social approval need and self differentiation among individuals grew up in nuclear family or extended family is examined. Within this scope, the sample consists of 449 individuals who live in nuclear and extended family, reside in Çanakkale and its towns, between the ages of 18 and 50 and above, in 2017-2018. For the purpose of gathering demographic informations of sample, Individual Information Form, the Need For Social Approval Scale to evaluate degrees of social approval need, Differentiation of Self Inventory-Turkish to evaluate degrees of differentiation of self are used. To analyse data, SPSS 25 package software and various descriptive analysis are used. According to the research, there is a meaningful negative correlation between self differentiation and social approval need. In terms of gender variable, while self differentiation becomes dissimilar, it becomes dissimilar according to the social approval need. The degree of self differentiation and the degree of social approval need according to family types and dominant member of the family become dissimilar in a meaningful degree. The attendants between 18-24 ages feel lower degree of social approval need in comparison with the attendants who is at the age of 50 and above. When the level of education increases, the social approval need decreases. It is observed that both the degree of self differentiation and of social approval need of attendats in terms of occupation groups, become dissimilar in meaningful lower dimensions degree according to their occupations.