Organ nakli şansına göre diyaliz hasta yakınlarının okb, depresyon, anksiyete ve yaşam doyum düzeylerinin karşılaştırılması
Comporison of OCD, anxiety, depression, and life satisfaction levels among relatives of dialiysis patients based on the possibility of organ transplantation
Yazar: ZEYNEP MEHAN
Danışman: DR. EMEL ANER AKTAN
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Nefroloji = Nephrology ; Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışmada, son dönem böbrek yetmezliği tanısı almış hastaların organ nakli şansına göre, bakım veren yakınlarının kişilik örgütlenmelerine göre OKB, anksiyete, depresyon ve yaşam düzeylerinin karşılaştırılarak aralarında farklılık olup olmadığı incelenmiştir. 
Nicel araştırma yöntemiyle çalışılan bu araştırmanın verileri, İstanbul, Ankara, Kocaeli ve Rize illerinde bulunan özel ve kamuya ait diyaliz merkezlerinde tedavi gören hasta yakınlarıyla gerçekleştirilmiştir. 
Yüzyüze anket yoluyla 800 kişiyle görüşülmüştür. Organ nakli şansı olan hasta yakınların sayısı nakil şansı olmayan hasta yakınlarının sayısından oldukça düşük olması nedeniyle araştırmanın sağlıklı yürütülebilmesi için anketler formları elenerek 385 form değerlendirmeye alınmıştır. 
Verilerin toplanması sırasında, sosyodemografik form, Yetişkin Yaşam Doyum Ölçeği, Vancouver Obsesif Kompülsif Envanteri, SCID-V, Beck Anksiyete ve Beck Depresyon Ölçekleri kullanılmıştır. 
Organ nakli şansı değişkeni ile kişilik örgütlenmeleri arasındaki etkileşimler, OKB belirtileri üzerinde farklı düzeylerde etki göstermektedir. Anova sonuçlarına göre anlamlı olup olmadığını gösteren p değerleri incelendiğinde Paranoid kişilik ve Borderline kişilik organ nakli şansı etkileşiminde anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. 
Organ nakli şansı değişkeni ile kişilik özellikleri arasındaki etkileşimler yaşam doyumu üzerinde farklı düzeylerde etki göstermektedir. Anova sonuçlarına göre anlamlı olup olmadığını gösteren p değerleri incelendiğinde narsisistik kişilik ve antisosyal kişilik ile organ nakli şansı etkileşimi de anlamlı bulunmuştur. 
Organ nakli şansı değişkeni ile kişilik özellikleri arasındaki etkileşimler depresyon düzeylerine anlamlı düzeyde etki etmediği görülmüştür. 
Son olarak organ nakli şansı değişkeni ile kişilik özellikleri arasındaki etkileşimler incelendiğinde paranoid kişilik özelliği taşıyan bireylerin anksiyete düzeylerinin p değerlerinin anlamlı olduğu görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler
Depresyon, anksiyete, yaşam doyumu, organ nakli, OKB, diyaliz

Abstract:
This study examines whether there are differences in the levels of OCD, anxiety, depression, and life satisfaction among caregivers of end-stage renal disease (ESRD) patients, based on the possibility of an organ transplant. It focuses on how personality traits of these caregivers influence the outcomes.
The research uses a quantitative method, with data collected from caregivers of dialysis patients receiving treatment at public and private dialysis centers in Istanbul, Ankara, Kocaeli, and Rize. A total of 800 individuals were interviewed through face-to-face surveys. Due to the relatively low number of caregivers with transplant prospects compared to those without, the survey data were refined, and 385 forms were analyzed.
Data Collection Tools, Sociodemographic Form, Adult Life Satisfaction Scale, Vancouver Obsessive-Compulsive Inventory, SCID-V, Beck Anxiety Inventory, Beck Depression Inventory
Findings: OCD Symptoms: The interaction between the possibility of transplantation and personality traits had varying impacts on OCD symptoms. Notably, paranoid and borderline personality traits showed significant results in the interaction with transplant prospects, as indicated by the p-values in the ANOVA analysis.
Life Satisfaction: Different levels of interaction between personality traits and transplant prospects were observed. Significant interactions were found between transplant prospects and narcissistic and antisocial personality traits.
Depression: The interaction between transplant prospects and personality traits did not show a significant effect on depression levels.
Anxiety Levels: Significant p-values were found in the interaction between transplant prospects and paranoid personality traits, indicating that these individuals experience elevated anxiety levels.

Keywords
Depression, anxiety, life satisfaction, organ transplantation, OCD, dialiysis