İnme sonrası hemipleji hastalarında alt ekstremite kas kuvveti ve dengenin fonksiyonel yürüme kapasitesi ile ilişkisi
The relationship between lower limb muscle strength and balance with functional walking capacity in post-stroke hemiplegic patients
Yazar: SELEN ÖZGÖZEN
Danışman: PROF. DR. RENGİN GÜZEL
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Bacak = Leg ; Denge = Equilibrium ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Hemipleji = Hemiplegia ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Kaslar = Muscles ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Serebrovasküler dolaşım = Cerebrovascular circulation ; Yürüme = Walking

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı inme sonrası hemipleji hastalarında alt ekstremitenin etkilenen kaslarındaki rezidüel defisitlerinin denge, fonksiyonel yürüme kapasitesi ve normalize yürüme değeri ile ilişkisini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: İnme sonrası 3 ila 60 ay arası süre geçmiş, Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflamasına göre en az evre 3 ve üzeri, tek taraflı hemiplejik hastalar çalışmaya dahil edildi. Fugl-Meyer Alt Ekstremite Motor Subskalası, Brunnstrom evresi ve alt ekstremite manuel kas güçleri kaydedildi. Fonksiyonel Yürüme Kapasitesini belirlemek üzere 6 dakika yürüme testi, denge ve yürüme hızının belirlenmesi içinse 10 metre yürüme testi ve Berg Denge Ölçeği uygulandı. Her iki alt ekstremitede sekiz kas grubunun maksimum izometrik kuvvetleri el dinamometresi kullanılarak ölçüldü ve etkilenen taraftaki her bir kasın rezidüel defisiti hesaplandı. 6 dakika yürüme test sonuçları aynı yaş, cinsiyet, boy ve kilodaki sağlıklı kişilerden beklenen mesafeye göre karşılanan yürüme yüzdesi (normalize 6 dakika yürüme değeri) olarak sunuldu. 
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 61 hastanın yaş ortalaması 54,64±11,67 ve hastalık sonrası geçen süre ortalama 23,4±18,1 ay idi.  Hastaların 36'ı (%59) erkekti. Berg Denge skorları ortalama 42 (20-56), 6 dakika yürüme mesafeleri ortalama 253,43 (40,50-435,00) metre, normalize yürüme değeri ortalama 44,4±23,4 metre ve yürüme hızları ortalama 0,91 m/sn (0,15-1,67) idi. Etkilenen alt ekstremite kaslarının rezidüel defisitlerinin tamamı normalize yürüme değeri ile negatif koreleydi: kalça fleksör (r=-,651), kalça ekstansör (r=-,621), kalça abduktör (r=-,657), kalça adduktör (r=-,630); diz fleksör (r=-,738), diz ekstansör (r=-,659), ayak bilek dorsi fleksör (r=-,776), ayak bilek plantar fleksör (r=-,773). Normalize yürüme değeri ile Berg Denge Skorları, 6 dakika yürüme mesafeleri ve yürüme hızları orta-güçlü derecede korele bulundu (sırasıyla r=,688; r=,950; r=,924). Çoklu lineer regresyon analizleri sonucunda normalize 6 dakika yürüme değerini belirleyen temel bağımsız değişkenler ayak bilek plantar fleksör ve diz fleksör kasların rezidüel defisitleri olmuştur (R:,791 R2: 625).
Sonuç: İnme sonrası hemiplejik hastalarda alt ekstremite kas kuvveti ve denge, yürüme performansı ile ilişkilidir. İnmeli hastalarda yürüme performansının iyileştirilmesi amacıyla alt ekstremitedeki kaslara, özellikle ayak bilek plantar fleksörler ve diz fleksörlere güçlendirme egzersizleri önerilebilir.

Anahtar Sözcükler: Rehabilitasyon, İnme, Kuvvet, Yürüme, Denge.

Abstract:
Aims: The aim of the study was to investigate whether the residual deficits of the effected lower limb muscles are related with balance, functional walking capacity and normalized walking value in post-stroke hemiplegic patients.
Methods:  Functional ambulatory unilateral hemiplegic patients (3-60 months post stroke) were included into the study. Fugl-Meyer lower extremity motor subscale score, Brunnstrom's recovery stage and lower extremity manual muscle test scores were noted. 6 minute walk test was performed to determine functional walking capacity, 10 meter walk test and Berg Balance Scale were performed in order to determine gait speed and balance status of the patient. Maximum isometric strengths of eight muscle groups of both limbs were measured using a handheld dynamometry and residual deficits of the affected side muscles were calculated. 6 minute walk test results were expressed as percentages of expected normal values using reference equations of height, weight, age and sex matched healthy population (normalized 6 minute walking value).
Results: The study population was comprised of 61 hemiplegic patients with mean age 54,64±11,67 years and mean time after stroke 23,4±18,1 months. 59 percent (nmale: 36) of the study group were male. Berg Balance scores were 42 (20-56), 6 minute walking distance was 253,43 (40,50-435,00) m, normalized walking values had a mean value of 44,4±23,4 and gait speeds were 0,91 m/sn (0,15-1,67). The residual deficits of the affected lower extremity muscle strengths were all negatively correlated with normalized walking value: hip flexors (r=-,651), hip extansors (r=-,621), hip abductors (r=-,657), hip adductors (r=-,630), knee flexors (r=-,738), knee extansors (r=-,659), ankle dorsiflexors (r=-,776) and ankle plantarflexors (r=-,773). Moderate to strong positive correlations between normalized walking value and Berg Balance Scores, 6 minute walk distance and gait speed were found in this study (r=,688; r=,950; r=,924; respectively). Multiple lineer regression analyses showed that the residual deficits of the ankle plantar flexors and knee flexors are the major independent determinants of normalized 6 minute walking value (R:,791 R2: 625).
Conclusions: Lower extremity muscle strength and balance are related to walking performance. Resistance training of the lower limb muscles should be targeted in order to improve walking performance, particularly to ankle plantar flexors and knee flexors in patients with stroke.

Key Words: Rehabilitation; Stroke, Strength, Walking, Balance.