Malatya-Yeşilyurt altınlı fluorit cevherleşmesinin oluşumu ve kökeni
The formation and origin of the Malatya-Yeşilyurt gold-bearing fluorite mineralization
Yazar: MUSTAFA KEMAL REVAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YURDAL GENÇ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Fluorit = Fluorite ; Karst = Karst ; Malatya-Yeşilyurt = Malatya-Yeşilyurt ; Silis = Silica

Özet:
MALATYA-YEŞİLYURT ALTINLI FLUORIT CEVHERLEŞMESİNİN OLUŞUMU VE KÖKENİ Mustafa Kemal Revan Hacettepe Üniversitesi, Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı ÖZ Çalışma alanı, Yeşilyurt (Malatya) ilçesinin yaklaşık 25 km güneyinde, L40c1 - L40c4 paftaları içerisinde yer alır. Doğu Toros Orojenik Kuşağı içerisinde bulunan çalışma alanında Paleozoyik-Mesozoyik yaşlı Malatya Metamorfitleri ile Orta Eosen yaşlı Maden Karmaşığına ait birimler yer alır. Altınlı-fluorit cevherleşmesi Malatya Metamorfitlerine ait Devoniyen-Karbonifer (?) yaşlı mermerler ile bunların üzerinde diskordans olarak bulunan Permiyen yaşlı şistlerin dokanakları boyunca gözlenmektedir. Diskordans düzlemi boyunca yaklaşık 12 km uzunluğunda bir zon doğrultusunda kesikli olarak izlenen cevherli zonun kalınlığı 1 ile 30 m arasında değişir. Cevherli zonun litolojik bileşimi konglomeratik breştir. Breş parçaları şist ve kristalize kireçtaşı bileşimindedir. Matriks ise başlıca kuvars, fluorit ve limonitten oluşur. Cevherli zon, kuvars, fluorit ve limonit'ten oluşan fakir bir parajeneze sahiptir. Yüksek silis içeriği (> 50%) nedeniyle silisli bir kabuk görünümündeki cevherli zon, çevre kayaçlara göre farklı bir morfoloji sunar. İki farklı morfolojik şekil gösterirler (1) uyumsuzluk düzlemine yaklaşık paralel yatay konumlu kütleler (2) kırık ve boşluk dolgular şeklinde uyumsuz kütleler. Cevherli zonun altın (Au) içeriği değişkendir. Fluorit içerikli breşik yapının gözlendiği kesimlerde (Dalavihami Tepe güneyi, Kuz Tepe batısı ve Değirmenbaşı çevresinde), altın (Au) içeriği maksimum değerlere (12,5 g/t) ulaşır. Fluorit içermeyen breşik yapının az olduğu kesimlerde ise altın (Au) içeriği minumum değerlere (100 ppb) düşer. Jeolojik konumu, yapı-doku özellikleri ve mineralojik bileşimi açısından Malatya- Yeşilyurt altınlı-fluorit cevherleşmesi diskordans düzlemlerine bağlı paleo-karstikbir yataktır. Bölgede, Üst Kretaseden itibaren devam eden karstlaşma süreçleri aynı zamanda altınlı-fluorit cevherleşmesinin oluşum süreçlerini de kapsamaktadır. Cevherli zonun üst kesimlerinde yer alan birimler, altınlı-fluorit cevherleşmesi için en olası kaynak olarak gözükmektedir. Cevheri oluşturan bileşenlerin (fluor, altın, silis vd.) ise gravite kontrollü olarak derinlere doğru hareket eden çözeltiler tarafından zenginleşme ortamına taşındığı düşünülmektedir. Malatya-Yeşilyurt altınlı-fluorit cevherleşmesi, Doğu Toroslarda oluşumu karstlaşma süreçlerine bağlı olan ve yayılımı diskordans düzlemleri tarafından kontrol edilen bilinen ilk cevherleşmedir. Konumu ve yayılımı dikkate alındığında, bu tür bir cevherleşme açısından Doğu Toros Kuşağının önemli potansiyel sahalar olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler : Fluorit, Karst, Diskordans/Uyumsuzluk, Silis, Doğu Toroslar Danışman : Yrd. Doç. Dr. Yurdal GENÇ, Hacettepe Üniversitesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü mmm fs.^s\*«2o®Ji°^

Abstract:
Ill THE FORMATION AND ORIGIN OF THE MALATYA-YEŞILYURT GOLD- BEARING FLUORITE MINERALIZATION Mustafa Kemal Revan Hacettepe University, Department of Geological Engineering ABSTRACT The study area is located about 25 km to the south of Yeşilyurt (Malatya). The units of Malatya Metamorphics and Maden Complex take place in the investigated area, which is geologically situated in the central part of the Eastern Taurus Orogenic Belt. It is possible to observe the gold-bearing fluorite mineralizations along the contacts between crystallized limestone of Devonian-Carboniferous aged Malatya Metamorphics and schists of Permian aged, which unconformably overlie the former. The zone of mineralization varies from 1 m to 30 m and the ore bearing zone may attain lengths of up to 10 km along the unconformity surfaces. The lithological composition of the ore bearing zone is represented by conglomerate/breccia. The matriks of breccia is mainly composed of quartz, fluorite and limonite and fragments within the breccia can be defined as crystallized limestone and schist in composition. Ore-bearing zone has a poor paragenesis which is consisting of quartz, fluorite and limonite. Due to its high silica content, the ore-bearing zone that looks like a siliceous crust, present a different kind of morphology compared to surrounding rocks. Two different morphological shapes are present (1) unconformity-concordant, flat-lying and more or less tabular bodies (2) in the form of karstic cavity-fillings. The gold content of ore-bearing zone is highly variable. As for the gold contents of the breccia ore zones ( to the south of Dalavihami Tepe, to the west of Kuz Tepe and around the Değirmenbaşı), they reach up to 12,5 ppm. However, when there is no breccia texture observed at certain horizons, the gold contend gets much lower and decreases up to 100 ppb.IV In terms of geologic position, structural-textural features, and mineral content, the Malatya-Yeşilyurt gold-bearing paleo-karst mineralization is a distinct one formed by the uncorformity surfaces. The karstification process that has continued in the region since the Upper Cretaceous, also involves the formation process of gold- bearing fluorite mineralization. The units overlying ore-bearing zone are favored as the most likely source of the fluorine, gold, silica and other metals. It is assumed that the components that form the mineralization have been carried to the enriching environment by the help of solutions that move deep down under gravity control. Meanwhile, gold-bearing fluorite mineralization is the first ever known mineralization whose formation is based on karstification process at the Eastern Taurus Mountains and whose diffusion is controlled by uncorformity surfaces. Hence when its geologic position and extension are concerned, this type of mineralization seems to be extremely important to form a basis for further exploration studies in the Eastern Taurus Orojenic Belt. Keywords : Eastern Taurus, Fluorite, Karst, Discordance/Unconformity, Silica. Advisor : Assistant Prof. Dr. Yurdal GENÇ, Hacettepe University, ANKARA.