Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının istihdam üzerine etkisi: 1970-2005 Türkiye üzerine bir uygulama
Foreign direct investments effects on employment. 1970-2005 an application on the Turkey
Yazar: ÖMER GÖK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ TEKİNŞEN
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Uluslararası işletmeler = International enterprises ; Yabancı sermaye = Foreign capital ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; İstihdam = Employment ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Günümüzde gelişmekte olan ülkelerin temel hedefi; kendi ekonomik göstergeleri ile kalkınmayı sağlamak, böylece gelişmiş ülkeler seviyesine gelerek varlıklarını sürdürmeyi amaçlamaktır. Kalkınma; düzenli yatırım, istikrarlı enflasyon yapısı ve ülkedeki işsizlik problemlerinin çözülmesiyle, yani istihdam faktörüyle sağlanabilir. Gelişmekte olan ülkelerde yüksek enflasyon, yüksek faiz, mali kaynak sıkıntıları kişileri ve kurumları çözüm arayışlarına yönlendirmiş, dışa açılma ve pazar arayışları ile birlikte yeni ekonomik alanlar bulunmaya, yatırımlar ile birlikte küresel bazda yüksek kazançlar oluşturulmaya yönelmiştir. Küreselleşen dünya düzeninde yerel şirketlerin yerini dünya şirketleri almış, dünya ortak bir Pazar haline gelmiş, şirketlerde bu pazarda yerlerini alma gayretine girmişlerdir. Küreselleşme ile birlikte yabancı sermaye yatırımlarının önemi artmıştır; bununla beraber doğrudan yabancı yatırımlarının avantajları ve dezavantajları tartışılmaya başlanmıştır.Doğrudan yabancı yatırımlarının avantaj ve dezavantajları üzerine tartışmalar yaşansa da yabancı sermaye yatırımları sürekli olarak artmaktadır. Günümüzde, az gelişmiş ülkeler ve gelişmekte olan ülkelerde, doğrudan yabancı yatırımları finansal ve ekonomik hayatın önemli bir temel taşı olmuştur. Bu çalışmada doğrudan yabancı yatırımlarının çeşitleri, avantaj ve dezavantajları araştırılmaya çalışılmış, ülke ekonomileri üzerine etkileri özetlenmiştir.Araştırmamızın birinci bölümünde Doğrudan yabancı yatırımları'nın tanımı, kapsamı, teorileri, belirleyicileri ve etkilerinin incelemesi yapılmış, Türkiye'deki Doğrudan yatırımların tarihçesi üzerine kısa olarak değinilmiştir.İkinci bölümde İstihdam kavramı açıklanmaya çalışılmış, istihdam teorilerine ve türlerine değinilmiş, Türkiye'deki gelişimine ve genel görünümüne kısaca yer verilmiştir.Üçüncü bölüm ve son bölümde 1970-2005 yılları arasında Türkiye'deki doğrudan yabancı yatırımlarının istihdam üzerinde her hangi bir etki yaratıp yaratmadığı test edilmiştir. Çalışmada en küçük kareler yöntemi uygulanmıştır. İstihdam ve gayri safi milli hâsıladan, doğrudan yabancı yatırımlara doğru bir pozitif etkiye rastlanmıştır

Abstract:
In todays world, less developed and developing countries and trying to catch up the developed countries by mostly using their own resources. Economic growth and development are connected to continuous investment, stable low inflation and low unemployment. High inflation and unemployment rates, financial system instabilities have forced the goverments of less developed countries to find solutions inside and outside of their countries. Liberalization and opennes has accepted to reach outside sources. In the respect, globalization is pushing the companies to became multinational ones. Not only local sources for investment but also global sources became a must for investment. This development brings yhe importance of foreign direct investment to the economics literature.Recently when globalization process continues some financial and economical crises happened. These crises have affected the volume of foreign direct investments. However the long term trend of these investments is upward in the whole world. Nowadays , foreign direct investment becomes a major source for developing countries. In this study the main field is foreign direct investment and that?s why just basic definitions of investment are used here.In the part of this study, definitions, scope, theories, effects and results of foreign direct investment are given.A brief historical information is explained in the foreign direct investment in Turkey.In the second part, the term ?employment?is explained and then theories and types of employment are studied.In the third and last part of this study, the relationship between foreign direct investment and employment level is analyzed by using the Turkish data from 1970 to 2005. Simple regression technique is used for analyses. A positive relation s found from employment level and income to foreign direct investment.