Hz Peygamber dönemi Üç Kutsal Mescid
The Three Sacred Masjids in the Prophet's era
Yazar: ÖMER TAŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. HALİT ÇİL
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Camiler = Mosques ; Kabe = Kaaba ; Kutsal yerler = Sacred places ; Mescid-i Aksa = Masjid al-Aksa ; Mescid-i Haram = Masjid al-Haram ; Mescid-i Nebevi = Masjid al-Nabawi ; Mescitler = Masjids ; İslam tarihi = Islamic history ; İslamiyet = Islam

Özet:
Müslümanların en önemli kutsallarından olan mescitler tarihi süreç içerisinde birçok fonksiyonda kullanılmışlardır. Toplumsal düzeni ayakta tutabilmek amacıyla insanlar din ile bütünleşmiş ve dini ritüelleri uygulamak amacıyla da mescitleri hayatlarının temeline yerleştirmişlerdir. İslâm medeniyetinin gelişmesine katkıda bulunan mescitler tarih boyunca önemli roller üstlenmişlerdir. Mescitler Müslümanların alâmet-i fârikaları haline gelmiş, bu sayede İslâm medeniyeti, câmi medeniyeti hüviyetine bürünmüştür. Mescitler sadece dini ritüellerin uygulandığı mekânlar olmayıp bazen bir mahkeme, bazen bir meclis bazen de bir ordugâh olarak kullanılmıştır. Toplum içerisinde her müessesenin yüklendiği önemli sorumluluklar vardır. Mescitler gerek dini gerek siyasi gerek sosyolojik olarak hiçbir müessesenin yüklenemeyeceği sorumlulukları yüklenmişlerdir.  Böylece mescitler toplumun bazı yönlerini ele alarak insanlığın çoğu problemlerine çözüm olmuşlardır. Tez çalışmamızın konusu İslâm'ın kutsal saydığı üç en önemli mescit, Mescid-i Haram, Mescid'i Nebevi ve Mescid-i Aksâ'dır. Bu mescitleri incelerken de sadece Hz. Peygamber dönemine has kılarak ele aldık. Bu üç kutsal mescidin sadece bir mescit ve ibadethâne olmadığı, bunlarla birlikte çok daha farklı fonksiyonlara sahip olduğunu ortaya koymak, İslâm'ın cemaat ruhuna ne derece önem verdiğinin anlaşılmasına yardımcı olacaktır. Hz. Peygamber dönemindeki bu mescitlerin fonksiyonları, mimari özellikleri ve İslâm dini açısından önemlerinin belirtilmesi tez çalışmamızın amaçları arasında yer almaktadır.

Abstract:
Masjids, one of the most important holy places of Muslims, have been used in many functions in the historical process. In order to keep the social order alive, people integrated with religion and placed mosques at the base of their lives in order to practice religious rituals. Masjids, which contributed to the development of Islamic civilization, have played an important role throughout history. Masjids have become the hallmarks of Muslims, and in this way, Islamic civilization has taken on the identity of mosque civilization. Masjids are not only places where religious rituals are practiced, they are sometimes used as a court, sometimes as a parliament and sometimes as a military camp. Each institution in society has important responsibilities. Masjids have undertaken religious, political and sociological responsibilities that no other institution can undertake. Thus, masjids have been a solution to all the problems of humanity by addressing all aspects of society. The subject of our thesis is Masjid al-Harâm, Masjid al-Nabawi and Masjid al-Aqsa, which are the most important mosques that Islam considers sacred. While examining these masjids, we dealt with them only by making them specific to the period of the Prophet. Revealing that these three holy masjids are not only a masjid and a place of worship, but also have very different functions, will help to understand how much importance Islam attaches to the community spirit. In this context, our study, which consists of three parts, is about three holy mosques. The functions, architectural features and the importance of these mosques in the period of the Prophet (pbuh) in terms of Islam are among the aims of our thesis