Rasyonalizm'den Fideizm'e: Kant ve Kierkegaard
From rationalism to Fideism: Kant and Kierkegaard
Yazar: OSMAN NURİ SAĞLAM
Danışman: DOÇ. DR. TUNCAY SAYGIN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Akıl = Reason ; Fideizm = Fideism ; Kant, Immanuel = Kant, Immanuel ; Kierkegaard, Soren = Kierkegaard, Soren ; Rasyonalizm = Rationalism ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Günümüzde "inanç" ve "inanılan şey" hakkındaki tartışmalar hem bireysel hem de bilimsel anlamda varlığını sürdürmektedir. Kişi inançları (varoluş bakımından) söz konusu olduğunda inancın öznel olduğu, "inanma"nın altında yatan akli nedenler söz konusu olduğunda ise nesnel olduğu yönünde gerekçelendirmeler yapılmaktadır. Bu çalışma; inanç mefhumuna, akıl eleştirisi neticesinde nesnellik atfeden Kant ve "inancın" öznenin varoluşunun dinamizmi olduğunu belirten Kierkegaard felsefelerindeki karşıtlığı takip ederek inancın evrensel mi yoksa bireysel mi olduğunu araştırmaktadır.
Çalışmanın birinci bölümünde, Kant'a değin süregelen geleneksel metafiziğin öğretileri, bu metafiziğin Tanrı kanıtlamaları ile kıyas içinde araştırılmıştır. Aydınlanma'nın geleneksel metafiziğe eleştirisi ve Kant'ın yeni bir metafizik öğretisi kurma girişimi çerçevesinde akıl eleştirisi incelenerek, Kant'ın, hem bilginin, hem metafiziğin, hem de bir "akıl inancının evrensel olabileceği" düşüncesi tartışılmıştır.
Çalışmanın ikinci bölümünde, Kant sonrası idealist felsefenin, öznelliği ve bireyi nesnellik çatısı altında erittiği iddiası üzerinden teoloji eleştirisini geliştiren Kierkegaard felsefesinde "inanç" kavramının yeri araştırılmıştır. Hakikati öznellik olarak ele alan Kierkegaard felsefesinde "inanç" kavramının akıl ve nesnellik ile olan bağının neden reddedildiği ve inanmanın neden bireyin varoluşuna indirgendiği tartışılmıştır. Böylelikle; sonuçta, inanma edimine getirilen karşıt iki düşünce yaklaşımı karşılaştırılarak bu edimin hangi koşullarda ve ne tür gerekçelerle ortaya çıktığını, ahlak ile bilim ile ve en nihayetinde tek tek insanların varoluşları ile nasıl ilişkide olduğunu gösterilmeye çalışılmıştır.

ANAHTAR KELİMELER: Akıl, İnanç, Kant, Kierkegaard

Abstract:
There are foregoing debates about "faith" and "what is believed" both individually and scientifically. For the individual beliefs (in terms of existence), justifications are made in this way: belief is subjective; and when it comes to the discussion on reasons of "believing" justifications are coming in an objective manner. This study investigates whether belief is universal or individual, following the opposition in the philosophies of Kant attributing objectivity to the concept of belief as a result of her critique of reason and Kierkegaard stating that "belief" is the dynamism of the subject's existence.
In the first part of the thesis we investigate traditional metaphysics' doctrines till to Kant with a comparison with proofs on God. The Enlightenment's critique of traditional metaphysics and the critique of reason within the framework of Kant's attempt to establish a new metaphysical doctrine were examined, and Kant's idea that both knowledge, metaphysics and a "belief in reason could be universal" was discussed.
In the second part of the study we investigate the place of the concept of "faith" in Kierkegaard's philosophy. Kierkegaard criticizes theology based on the claim that the post-Kant idealist philosophy melts subjectivity and the individuality under the label of objectivity. I described that Kierkegaard believe that truth is subjective and, it has been discussed why the connection of the concept of "faith" with reason and objectivity is rejected and why belief is reduced to the existence of the individual. Thus; As a result, by comparing two opposing thought approaches to the act of believing, it has been tried to show under what conditions and for what reasons this act occurred, how it relates to morality and science and ultimately to the existence of individual people.

KEY WORDS: Reason, Faith, Kant, Kierkegaard