Liberal ve neoliberal yönetimsellik kavramları çerçevesinde Beyoğlu kentsel sit alanı koruma amaçlı imar plan sürecinin analizi
The analysis of Beyoğlu urban protected area conservation plan process within liberal and neoliberal governmentality notions
Yazar: BENGİ ÇAKMAK
Danışman: DOÇ. DR. BEGÜM ÖZDEN FIRAT
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kent planlama = Urban planning ; Kentsel koruma alanları = Urban conservation areas ; Liberalizm = Liberalism ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Yönetimsellik = Governmentality ; İmar planları = Zoning plans ; İstanbul-Beyoğlu = İstanbul-Beyoğlu

Özet:
Bengi Çakmak tarafından hazırlanmış olan "Liberal ve Neoliberal Yönetimsellik Kavramları Çerçevesinde Beyoğlu Kentsel Sit Alanı Koruma Amaçlı İmar Plan Sürecinin Analizi" adlı bu çalışmada, planlama sürecinde liberal ve neoliberal yönetim biçimlerinin varlığını inceleyerek aralarındaki ilişkiselliği ortaya koymak amaçlanmaktadır. Bu kapsamda yöntemsel olarak öncelikle kavramsal çerçeve için literatür araştırmaları yapılmış, daha sonra planlar irdelenmiş ve kullanılacak kavramların plana ilişkin mekansal, ekonomik, yasal ve sosyal  süreçlerle bağlantıları kurulmuştur. 
Bu bağlamda, öncelikle kavramsal arka plan ele alınarak iktidar kavramından ve iktidar tekniklerinden bahsedilmiştir. Akabinde, iktidarın merkezileşmiş bir türü olan yönetimsellik kavramı üzerinden bir inceleme yapılmış, yönetimselliğin tarihsel süreci ve biçimleri aktarılmıştır. Ardından, liberal ve neoliberal yönetim biçimlerinin şehir planlamayla ilişkisi araştırılmıştır. Bu bağlamda, liberal ve neoliberal yönetim biçimlerinin, Beyoğlu Kentsel Sit Alanı için hazırlanmış olan koruma amaçlı imar planları sürecindeki varlıkları ve aralarındaki ilişkilenme irdelenmiştir.  
Çalışmanın sonucunda, kavramsal çerçevenin planlamayla ilişkilendirildiği bir altyapı üzerinden Beyoğlu Kentsel Sit Alanı Koruma Amaçlı İmar Planları ve sürecinde, kamu yararı temelli liberal ve neoliberal yönetimsellik anlayışlarının varlığı ve ilişkiselliğinin okunabildiği görülmüştür. Yapılan okumada, planlar etraflıca değerlendirilerek kentsel süreçlerle birlikte incelenmesinin yönetimsellik biçimlerinin etkilerini anlayabilmek açısından elzem olduğu kanaatine varılmıştır. Böylelikle, liberal ve neoliberal yönetim akılsallıkları arasındaki gerilim, bütünsel olarak planların şekli ve içeriği bağlamında gözlemlenmiştir.

Abstract:
In this study titled as "The Analysis of Beyoğlu Urban Protected Area Conservation Plan Process Within Liberal and Neoliberal Governmentality Notions" prepared by Bengi Çakmak, aimed to reveal the correlation between them by examining existence of liberal and neoliberal management styles in planning process. In this context firstly, literature was researched for conceptual framework, then plans were examined and concepts to be used were linked with spatial, economic, legal and social processes related to the plan. 
In this context, firstly, conceptual background is discussed and concept of power, its techniques are mentioned. Subsequently, analysis was made on the concept of governmentality, which is centralized type of power, historical process and forms of governance were conveyed. Then, entities and relation of liberal and neoliberal forms of governance in the process of conservation plans prepared for the Beyoğlu Urban Protected Area were examined. 
As a result of study, it was seen that existence and relationality of liberal and neoliberal governmental approaches based on public benefit could be read in  Beyoğlu Urban Protected Area Conservation Plans and process through the basis where conceptual framework is associated with planning. In the research, it has been concluded that is essential to examine plans together with urban processes by evaluating them in detail for understanding effects of governance styles. Thus, tension between liberal and neoliberal governmental rationality has been observed in the context of  the form and content of plans as a whole.