Özel yetenekli çocuğu olan ebeveynlerin psikolojik sağlamlıklarının bazı değişkenler açısından incelenmesi
Examination of factors which are effecting resiliency of parents who have gifted children
Yazar: KÜBRA KAHVECİOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN EBADİ
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik kavramı = Self concept ; Benlik saygısı = Self esteem ; Ebeveynler = Parents ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Araştırmanın amacı, özel yetenekli çocuğu olan ebeveynlerin psikolojik sağlamlıklarının öz-yeterlik inancı, benlik saygısı ve sosyo-demografik değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırma ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı betimsel bir çalışmadır. Örneklem grubu, basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilerek İstanbul'da yaşayan, 2015 yılında Başakşehir Rehberlik ve Araştırma Merkezi ile Bahçelievler Bilim ve Sanat Merkezi tarafından incelenerek "Özel Yetenekli Birey" tanısı almış çocukların (5-13 yaş) anne-babalarından oluşturulmuştur. Kişilerin psikolojik sağlamlık düzeyleri Gürgan (2006) tarafından geliştirilen "Yılmazlık Ölçeği"; benlik saygısı düzeyleri Rosenberg (1965) tarafından geliştirilen "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği"; öz-yeterlik inancı düzeyleri Cavkaytar, Aksoy ve Ardıç (2014)  tarafından geliştirilen "Ebeveyn Öz-Yeterlik Ölçeği" kullanılarak ölçülmüştür. Verilerin analizinde SPSS 20.00 programı kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi için Pearson Korelasyon Katsayısı; değişkenlerin psikolojik sağlamlık üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturup oluşturmadığını incelemek amacıyla Bağımsız Gruplar T-Testi, Mann-Whitney U Testi ve ANOVA Analizi; değişkenlerin psikolojik sağlamlık üzerinde etkisini incelemek amacıyla Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır.
   Araştırma sonucunda benlik saygısı ve öz-yeterlik inancının psikolojik sağlamlık ile anlamlı bir nedensellik ilişkisi içinde olduğu bulunmuştur. Psikolojik sağlamlık ile benlik saygısı ve öz-yeterlik inancı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki söz konusudur. Psikolojik sağlamlık puanları yaş, medeni durum, çalışma durumu ve özel yetenekli çocuğun okula gitme durumu açısından farklılık göstermezken; cinsiyet durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermiştir.



Anahtar Kelimeler : Psikolojik Sağlamlık, Benlik Saygısı, Öz-Yeterlik Ġnancı, Cinsiyet, YaĢ, Medeni Durum, Özel Yetenekli Birey, Ebeveynler, Anne-Baba, ÇalıĢma Durumu,Aylık Gelir.

Abstract:
The main purpose of this study is to see the effect of self esteem and self efficacy on resiliency of parents who have gifted children. This is one examination of descriptive relation style was used. The participants were selected by simple random sampling methods. The participants consisted of a total of 200 parents whose children diagnosed "gifted children" by Başakşehir Rehberlik ve Araştırma Merkezi and Bahçelievler ITO Bilim ve Sanat Merkezi in 2015. The analyse data collected via three scales entitled "Yılmazlık Ölçeği" invented by Gürgan (2006); "Rosenberg Self-Esteem Scale" invented by Rosenberg (1965) and "Ebeveyn Öz-Yeterlik Ölçeği" invented by Cavkaytar, Aksoy ve Ardıç (2014). SPSS 20.00 program used to analyse. Regression Analyse, Pearson Correlation Analyse,  ANOVA analyse, Mann-Whitney U Test and Independent Samples T-Test performed to analzye the data.
   The results shows significant effects of self-esteem and self-efficacy on participants resiliency. A significantly possitive relationship seen on participants resiliency, self-esteem and self-efficacy. Results from this study revealed that, participants resiliency level did not vary according to age,  marital status, working condition, income status and attending to school. Finally, resiliency levels of participants did vary according to gender groups.



Key Words : Resiliency, Self-Esteem, Self-Efficacy,Gender, Age, Marital Status, Gifted Children,Parents, Working Condition, Monthly Income.