Renal transplantasyon ve kronik hemodiyaliz hastalarında dolaşımda thrombomodulin, endotelyal protein c reseptör ve tümör nekrozis faktör düzeyleri.
Plasma levels of soluble endothelial cell protein c receptor, solublethrombomodulin and tumor necrosis factor in renal transplantrecipients and hemodialysis patients
Yazar: SEMİHA URVAY
Danışman: PROF. DR. KENAN KEVEN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nefroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Son dönem böbrek yetmezliği hastalarında en sık mortalite nedeni kardiovasküler hastalıklardır. Bu hasta grubunda sağ kalımı uzatan ve yaşam kalitesini artıran en etkili tedavi seçeneği renal transplantasyondur. Ancak başarılı bir nakil sonrası dahi yüksek kardiyovasküler mortalite oranları devam etmektedir. Endotel hasarının kardiyovasküler komplikasyonları tetiklemede önemli rolü olduğu ve endotel fonksiyonundaki değişikliklerin aterosklerotik lezyon gelişmesindeki en erken olay olduğu bilinmektedir. Soluble endotelyal protein C reseptör (sEPRC) ile soluble Thrombomodulin (sTM) endotel hasar belirleyicileri olarak gösterilen ve endotelin antikoagülasyon aktivitesini yansıtan
iki yeni belirteçtir.
Bu çalışmanın amacı sEPRC, sTM ve TNF-alfa düzeylerinin RTx alıcılarında ve kronik hemodiyaliz hastalarında değerlendirilmesidir. 27 RTx alıcısı ve 15 HD hastası çalışmaya dahil edilmiştir. Renal transplant alıcıları nakil öncesi ve 3 ay sonra, HD hastaları bazal ve 3 ay sonra değerlendirmeye alındı. HD hastaları, RTx bekleme listesinde bulunan hastalardı. Demografik özelliklere ek olarak sEPCR, sTM, TNF-alfa ve CRP düzeyleri bazal ve 3.ayda analiz edildi. Ayrıca ortalama yaşı 35±7 olan 27 sağlıklı kontrol (16 kadın /11erkek) grubunda sEPCR düzeyleri ölçüldü ve iki grupla karşılaştırıldı. Ortalama yaşlar RTx kolunda 34±8 ve HD kolunda 38±6 idi, cinsiyet dağılımı RTx ve HD grubunda sırası ile 18 erkek/9 kadın ve 8 erkek/7 kadın olarak benzerdi. RTx hastalarının
17 tanesi canlı donör ve 10 tanesi kadavradan nakil yapılmış hastalardı ve konvansiyonel üçlü immunsüpresif tedavi almakta idiler (siklosporin A ya da tacrolimus, azatiopirin veya mikofenolat mofetil ve steroid içeren klasik üçlü protokol). Bazalde HD ve RTx grubunda sEPRC, sTM ve TNF-alfa düzeyleri arasında anlamlı farklılık yoktu. Ancak 3. ayda RTx hastalarında, sEPCR ((266±132 -
117±72 ng/ml), sTM (635±165 -100±41 ng/ml), TNF-alfa (11.2±4.3 - 6.0±3.5pg/ml) ve kreatinin seviyeleri (9.7±3.6 - 1.2±0.2 mg/dl) belirgin gerilemişken (p<0.0001) HD grubunda değişiklik gözlenmedi. Yirmiyedi sağlıklı kişide sEPCR seviyeleri 79±26 ng/ml olarak bulundu ve her iki gruptanda düşüktü. 3. ayda sEPCR seviyeleri HD hastalarından düşük saptanmaya devam ederken, RTx
grubu ile karşılaştırıldığında anlamlı farklılık saptanmadı.
Sonuçta bu çalışma ile endotel hasar belirleyicileri olan ve endotelyal antikoagülasyon savunma mekanizması ile ilişkili olan sEPCR ve sTM düzeylerinin hemodiyaliz hastalarında yüksek olduğu ve renal transplantasyon sonrası belirgin biçimde düştükleri gösterilmiştir.

Abstract:
Cardiovascular disease is a major cause of death in end stage renal disease. Renal transplantation is the best treatment modality for improving patient survival and quality of life. Both thrombomodulin (TM) and endothelial protein C receptor (EPCR) are candidate biomarkers of endothelial damage and have a role of anti-thrombotic defense mechanism in vascular structure. In this study, we aimed to investigate soluble EPCR (sEPCR), soluble TM (sTM) and tumor necrosis factor-alpha (TNF-alpha) levels in hemodialysis (HD) and renal transplant (RTx) recipients.
27 RTx recipients and 15 HD patients were recruited to the study. RTx recipients were evaluated before and 3 months after Tx. HD patients were also followed up at the same time interval (3 months). In addition to evaluation of demographic features, plasma sEPCR, sTM and TNF-alpha levels were measured and analyzed at baseline and 3 months later. Moreover, 27 healthy subjects (16 female/11 male), with a mean age of 35±7, were evaluated regarding sEPCR, and the results were compared with those of the two groups. The mean age was 34±8 and 38±6, and sex distribution was 18 male/9 female and 8 male/7 female in the RTx and HD groups, respectively. In RTx recipients, 17 had living-related and 10 had deceased-donor transplantation using conventional triple (steroid + azatioprin/mycofenalate mofetil + tacrolimus/cyclosporin-A) immunosuppression. At baseline, there was no difference in sTM, sEPCR, TNF-alpha and C-reactive protein (CRP) between the groups. In paired analysis, sEPCR (266±132 to 117±72 ng/ml), sTM (635±165 to 100±41 ng/ml), TNF-alpha (11.2±4.3 to 6.0±3.5 pg/ml) and creatinine levels (9.7±3.6 to 1.2±0.2 mg/dl) were significantly decreased in RTx patients (p<0.0001) at 3 months, while there was no change in the HD group. In  the 27 healthy subjects, sEPCR was found to be 79±26 ng/ml at baseline, which was lower than in both groups. At 3 months, sEPCR in healthy subjects was lower than in the HD group; however, there was no significant difference compared with the RTx group. We showed that the recently proposed endothelial damage biomarkers, sTM and sEPCR, are elevated in HD patients and significantly decrease after kidney transplantation.