Türkiye ve Filistin'de sağlık belirleyicileri konusunda inanç ve tutumlar: Ankara ve Nablus örneği
Beliefs and attitudes regarding determinants of health in Turkey and palestine: The case of Ankara and Nablus
Yazar: WAFAA  A. T. MENAWİ
Danışman: PROF. DR. DİLAVER TENGİLİMOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sağlık Kurumları İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ankara = Ankara ; Filistin = Palestine ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Hastalar = Patients ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık politikası = Health policy ; Sağlık sektörü = Health sector ; Sosyoekonomik faktörler = Socio-economic factors ; Türkiye = Turkey ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu araştırma, Türkiye ve Filistin'de araştırmaya katılan bireylerin sağlığını etkileyen inanç ve tutum faktörlerini, sağlığı geliştirmeye yönelik önlemlerini ve vatandaşların sağlık hizmeti alımını etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma kapsamında Ankara ve Nablus'ta toplam 4100 adet anket dağıtılmıştır. Her iki şehir popülâsyonunun cinsiyet, yaş, eğitim, sağlık durumu, gelir ve son olarak ikamet yeri açısından oranları tespit edilmiş ve örneklem bu oranlar doğrultusunda tabakalandırılmıştır. Anketler Temmuz 2013 ile Mart 2014 tarihleri arasında dağıtılmıştır. Elde edilen veriler SPSS.18 programına girilerek kaydedilmiştir. Verilerin analizinde frekans dağılımı ve betimleme analizi uygulanmıştır. Gösterilen t-test sonuçlarında, sağlığı etkileyen faktörlere, sağlığı geliştirmeye yönelik önlemlere ve vatandaşların sağlık hizmeti alımını etkileyen faktörlere yönelik inanç ve tutumlar ile katılımcıların Türkiye ya da Filistin'de yaşama durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılığın bulunduğu tespit edilmiştir. (p<0,05). Çalışma sonuçlarına göre, Türk vatandaşların, sigara içmek, stres, sağlık kurumlarına ulaşabilmek sağlığı en çok etkileyen faktörler olduğunu düşünmektedirler. Filistin'de ise gelir, eğitim, sigara içmenin sağlığı en çok etkileyen faktörler olduğu düşünülmektedir. Türk vatandaşlarına göre sigara, hava kirliliği, fakirlik ve işsizlik oranının azaltılması; Filistinlilere göre ise fakirlik, işsizlik, hava kirliliği, sigara tüketimi ve şiddetin azaltılması sağlığın geliştirilmesinde öncelikli rol oynamaktadır. Türkiye'den katılan bireylerin temiz ve pis malzemelerin ayrı yerlerde depolanması, personel tutum ve davranışının iyi olması; Filistin'den katılan bireyler ise ilaç bulunması, teşhis ve tedavi ile ilgili hasta / aile eğitimi konularının vatandaşların sağlık hizmeti alımını çok yüksek derecede etkileyen faktörlerden olduklarını belirtmişlerdir. Çalışmaya katılanların, sağlığı etkileme, sağlığı geliştirme ve sağlık kurumları ile sağlık hizmeti alımını etkileyen faktörlere yönelik verdikleri cevaplar, açık bir şekilde yaşadıkları sosyal ve siyasi gerçeği yansıtmaktadır.

Abstract:
A comparative study about beliefs and attitudes of the citizens have been surveyed in both Palestine and Turkey regarding determinants of health, to examine what are the factors that affect; health, health promotion and positive continuity between health institutions and citizens. To obtain a representative sample a large community survey was conducted to (4100) citizens as a total in Palestine (Nablus) and Turkey (Ankara). The obtained data was entered into SPSS18,0 program, and then frequency distributions and descriptive analysis were performed. In our research the attitudes and beliefs of citizens, indicate that the factors which affect health, health promotion and positive continuity between health care institutions and Citizens, showing statistically significant differences (p <0.05) between Palestinian and Turkish Citizens. İn this study, according to the beliefs and attitudes of Turkish citizens, smoking, stress, health care services, nutrition and exercise constitute the most influential factors on their health. While in the other side, income, education and smoking are believed to be the most influential factors on Palestinian health. According to Turkish citizens, by reducing the rate of; poverty, unemployment, cigarette consumption, air pollution and improving the sheltering quality, in the same veins the Palestinian's reducing of the rate of poverty, unemployment, pollution, cigarette consumption, and violence plays a role in the development of the health of the public. According to Turkish citizen's beliefs and attitudes, handeling and storing of the clean and dirty materials in the appropriate manners, medical staff's attitude and behaviors while according to palestinian citizen's; presence of drugs and Patient / family education about the diagnosis and treatment of the disease was determined to be the most influencing factors that affect citizen's health service uptake. In the conclusion, according to the respondent's answers the factors that affect; health, health promotion and positive continuity between health institutions and citizens reflect the social and political circumstances they live in.