Tuzla gemi inşa endüstrisinde ölümlü iş kazalarının analizi
Analysis of fatal accidents of the tuzla shipbuilding industry
Yazar: İSMAİL TOPRAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERCÜMENT NEŞET DİZDAR
Karabük Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Gemi Mühendisliği = Marine Engineering ; Kazalar = Accidents

Özet:
İş kazası; iş gören işe veya iş eğitimine giderken, işletme içinde çalışırken veya çalışma araçlarının bakımını ve muhafazasını yaparken aniden olan, iş görene bedensel zarar veren bir olaydır.Meydana gelen kazalar, hem çalışanların hayatını kaybetmesine veya fiziksel ve ruhsal olarak zarar görmesine, hem de işverenlerin maddi kayıp ve tazminatlarla karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır.Her ne kadar ülkemizde son yıllarda vuku bulan iş kazası sayısında nisbi bir azalma görülmekle beraber, bu kazaların ağırlığı ve özellikle iş kazaları sonucu ölümlerdeki artışı, yaklaşık iki katına çıkmıştır.Gemi inşa sanayinin temel öğesi olan tersanecilik, son yıllarda ülkemizde olağandışı bir büyüme göstererek adından sıkça söz ettirir bir hale gelmiş ve özellikle Tuzla Limanının ?Özel Sektör İçin Gemi İnşa Sanayi Bölgesi?ne dönüştürülmesinden bu yana ?Tuzla Tersaneler Bölgesi?ndeki işletmeler ülkemiz gemi inşa sanayinin merkezi ve en önemli lokomotifi halini almıştır.Tersane işletmeciliğinde % 50'lik istihdam dilimiyle Türkiye'de ?Tersaneciliğin Kalbi? olarak vasıflanan bu bölgedeki kazaların ve özellikle de ağır yaralanmalı ve ölümlü kazaların son yıllardaki artış eğilimi endişe verici boyutlara çıkmıştır.Bu çalışmada Tuzla Gemi İnşa Sanayi Bölgesinde meydana gelen ölümlü iş kazalarının kayıtları derlenerek, gemi inşa ve onarım faaliyetlerinde meydana gelen ölümlü kaza nedenlerinin tanımlayıcı istatistik analizi yapılmış ve bölgedeki olası kazaların önlenmesine yönelik çözüm önerileri geliştirilmiştir.Bu çalışmada yapılan analizlere göre, ölümlü iş kazalarının genelde birinci vardiyada (%59), bir yıl altı tecrübe seviyesinde (%39), 25 yaş ve altı yaş grubunda (%32), ilkokul mezunlarında (%70), kaynak ve montaj işçilerinde (%33) ve yüksekten düşme (%27) sonucu meydana geldiği görülmektedir. Ayrıca aynı firmada tekrar ederek meydana gelen kazaların % 80 oranında birbirleri ile örtüştüğü görülmüştür.

Abstract:
Work accident is a phenomenon that instantly occurs and gives harm to the worker when he/she was going to work, or training, working in the plant, or performing the maintenance task of the machinery.Accidents cause the workers to lose their lives or experience physical and psychological damage, as well as the capital loss and compensations which the employee may face.Although in recent years there is a relative decrease in the work accidents in our country the severity and especially the fatal rate of the accidents have almost doubled.Shipyard industry in our country have shown an extraordinary growth in recent years and especially the businesses in the ?Tuzla Shipbuilders Area? have become the center and locomotive of the shipbuilding industry in our country after the conversion of Tuzla Port to ?Shipbuilding Industry Area for Private Sector ?.This area, with its employment share of 50%, is seen as the heart of the Shipbuilding in Turkey, and has shown an increasing rate of heavy injuries and fatal accidents in recent years.In this study, the records of the fatal accidents occurred in Tuzla Shipbuilding Industry Area were gathered, definitive statistical analyze of the reasons of fatal accidents occurred in shipbuilding and repairing activities was conducted and some suggestions were made to prevent the possible accidents in the area.Analyses show that in this study most of the fatal accidents in shipyards occurs in the first shift (59%), experience under one year (39%), age under 25 (32%), primary school graduates (70%), welding and mounting workers (33%) and by falling from a high place (27%). It was also seen that in the shipyards that experienced more than one accident, the accidents had repeated in 80% of the firms.