Çağatayca Taberî Tarihi (Tarih-nâme)(120a-181b) İnceleme-metin-sözlük
Chagatai Turkish Taberian History (History book)(120a-181b) Examination-text-glossary
Yazar: BAYRAM GÖBEKLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SADİ GEDİK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil özellikleri = Language features ; Söz varlığı = Vocabulary ; Taberi = Taberi ; Taberi Tarihi = Taberian History ; Çağatayca = Chagatay language

Özet:
Ebu Cafer Muhammed bin Cerirü't-Taberî  tarafından  Arapça telif olarak kaleme alınan Taberî Tarihi daha sonra Ebu Ali Bel'amî tarafından Farsçaya çevrilmiştir. Bel'amî'nin bu eseri  1521-1522 yılarında Şeybanî şehzâdelerinden Abdüllatif Han'ın emriyle  defterdâr Vâhid-i Belhî tarafından Çağatay Türkçesine tercüme edilmiştir. 
 	15. ve 20. yüzyıllar arasında Orta Asya'da yazı dili olarak kullanılan Çağatay Türkçesiyle verilen eserlerin çoğunluğu manzum eserlerdir. Oysa üzerinde çalışılan eser oldukça hacimli bir mensur eserdir. Ayrıca bu eserin İslam dünyası tarafından önemli bir kaynak olarak görülen Taberi Tarihi olması dikkat çekicidir. 
	Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışma Vahid-i Belhî tarafından Çağatay Türkçesine çevrilen Taberî Tarihi (Tarih-nâme)'nin 120a-181b varakları arasını kapsamaktadır. Çalışma, giriş, inceleme, metin (transkripsiyonlu) ve sözlükten oluşmaktadır. Giriş bölümünde eser ve dönem hakkında bilgiler verilmiştir. İnceleme bölümünde eserin yazım, ses ve biçim özellikleri incelenmiştir. Metin bölümünde eserin transkripsiyonu yapılmıştır. Son bölümde ise metinden hareketle sözlük, özel adlar sözlüğü ve ayetler dizini hazırlanmıştır. Bu çalışmayla Klasik Dönem Çağatay Türkçesinin söz varlığı ve dil özelliklerine katkı sağlamak amaçlanmıştır.



Anahtar Kelimeler: Çağatayca Taberî Tarihi, Vâhid-i Belhî, Çağatay Türkçesi, Tarihname, Taberî Tarihi, Çağatayca Tarihname

Abstract:
Taberian History, written in Arabic by Ebu Cafer Muhammed bin Cerirü't-Taberî, was later translated into Persian by Ebu Ali Bel'amî. This work of Belami was translated into Chagatai Turkish by Vahid-i Belhî, minister of finance, with the order of Abdullatif Khan who was one of the shahzadahs of Şeybanî.
	Most of the works written in Chagatai Turkish used as written language between 15th and 20th centuries in Middle Asia, were written in verse. Yet, the work we study on is a quite voluminous prose. In addition, it is remarkable that this work is Taberian History which is considered as a significant source by the Islamic world. 
	This study prepared as a post graduate thesis includes sheets between 120a and 181b of Taberian History translated by Vahid-i Belhî into Chagatai Turkish. This study consists of introduction, examination, transcribed text and glossary sections. Information on the work and its period was given in the introduction section. In the examination section, orthographical, phonological and morphological properties of the work were examined. In the text section, the transcription of the text was done. In the last section, a glossary, a glossary of proper names and an indice of verses of Koran were prepared considering the text. Via this study it was aimed to make a contribution to the vocabulary and language properties of Classical Period Chagatai Turkish. 



Key Words: Chagatai Turkish Taberian History, Vahid-i Belhî, Chagatai Turkish, Chronicles, Taberian History, Chronicles in Chagatai.