Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların duyu profilini etkileyen faktörler
Children with autism spectrum disorder factors affecting the sensor profile
Yazar: HASAN ÇÖMEZ
Danışman: DOÇ. DR. CUMHUR TAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı / Nörobilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy ; Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Duyular = Sensation ; Duyusal özellikler = Sensorial properties ; Modülasyon = Modulation ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı almış 3-12 yaş aralığında 40 çocuğun, duyu profilini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaç için çocukların ebeveynleri yardımıyla Dunn Duyu Profili testi yapılmıştır. Ardından gelişimsel olarak hangi faktörlerin ilişkili olduğunun araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada anket formları ile yapılan alan niceliksel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, İstanbul ilinde Güngören ilçesinde OSB tanısı almış 3-12 yaş çocuklar ve anne babalarından oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise İstanbul'un Güngören ilçesinde bulunan özel bir rehabilitasyon merkezinden oluşmaktadır. Verilerin toplanması amacıyla "Dunn Duyu Profili, Sosyo Demografik Veri Formu, Ankara Gelişim Tarama Envanteri, Kaba Motor Fonksiyon Ölçeği ve Pediatrik Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (WeeFIM) kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarında çalışma literatürü desteklediği gibi bazı katkılarlada sunmaktadır. Çalışmada kullanılan anketlerden elde edilen verilere göre birçok parametrenin duyu profili ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Örneğin, ebeveynlerinin eğitim düzeyleri, evlilik süreleri ve doğumda anne yaşının OSB'li çocuklarda duyu profili ile ilişkili olduğu (p<0.05) görüldü. OSB'li çocukların duyu profili prenatal ve postnatal dönemlerden, çocuğun geliştiği aile ve çevresi ile ilişkili bulunmuşutur. Araştırmaya katılan OSB tanılı çocukların duyusal işlem ve davranışsal duygusal cevaplar parametreleri ile KMFÖ ayakta durma ve yürüme koşma parametrelerinin ilişkili olduğu (p<0.01 - p<0,05) görüldü. Araştırmaya katılan çocukların modülasyon parametreleri ile PFBÖ motor sonuç ve kognitif sonuç parametrelerinin, duyusal işlem parametreleri ilede kognitif sonuç parametresinin ilişkili olduğu (p<0.05) görüldü. Bunların yanısıra duyu profilinin AGTE parametreleri ile ilişkili olduğu (p<0.01)-(p<0,05) görüldü.

Abstract:
This study was conducted to determine the factors affecting the sensory profile of 40 children aged 3-12 years who were diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD). For this purpose, Dunn Sensory Profile test was conducted with the help of parents of children. Then, it was aimed to investigate which factors are related developmentally. In the research, the quantitative research model made with questionnaire forms was used. The population of the study consists of 3-12 years old children diagnosed with ASD in Güngören district of Istanbul and their parents. The sample of the study consists of a private rehabilitation center located in Güngören district of Istanbul. "Dunn Sensory Profile, Socio-Demographic Data Form, Ankara Development Screening Inventory, Gross Motor Function Scale and Pediatric Functional Independence Scale (WeeFIM) were used to collect the data. The study supports the literature as well as presents it with some contributions in the research results. According to the data obtained from the questionnaires used in the study, it was determined that many parameters are related to the sensory profile. For example, it was observed that parents' education levels, duration of marriage and maternal age at birth were associated with the sensory profile of children with ASD (p <0.05). The sensory profile of children with ASD has been found to be related to the family and environment in which the child develops, from prenatal and postnatal periods. It was observed that the sensory processing and behavioral emotional responses parameters of the children with ASD who participated in the study were correlated with the GMFM standing and walking parameters (p <0.01 - p <0.05). It was observed that the modulation parameters of the children participating in the study and the PFCS motor outcome and cognitive outcome parameters, sensory processing parameters and the cognitive outcome parameter were found to be correlated (p <0.05). In addition, the sensory profile was found to be associated with AGTE parameters (p <0.01) - (p <0.05).