Ortaöğretim öğrencilerinin akran zorbalığı ilişkisinde zorba ve kurban olma durumlarını etkileyen faktörler ve okul sosyal hizmeti
Factors affecting the situation of bullies and victims of secondary school students in peer bullying relationship and school social work
Yazar: HATİCE ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. NURDAN DUMAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Politikaları ve Uygulamaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Mağdur = Wronged ; Okullar = Schools ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal hizmetler = Social services ; Zorbalık = Bullying

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinin akran zorbalığı ilişkisinde zorba veya kurban olma durumlarına etki eden okul ve aileden kaynaklanan faktörlerinin neler olduğunu ortaya koymak ve bu kapsamda okul sosyal hizmetine olan gereksinimi belirlemektir. 
 Araştırmanın örneklemini Aksaray İli Merkezine bağlı 2 ortaokulun 6. ve 7. Sınıfa devam eden 186'sı kız, 174'ü erkek olmak üzere toplam 360 çocuk oluşturmaktadır. Araştırma yöntemi nicel olarak belirlenmiş olup; Araştırmaya katılan öğrencilere sosyo-demografik özelliklerini öğrenmek için ''Kişisel Bilgi Formu'', akran zorbalığı zorba ve kurban olma durumunu belirlemek için ''Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu'' uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizlerinde SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde t testi ve pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. 
 Elde edilen nicel bulgular doğrultusunda Akran Zorbalığını Belirleme Ölçeği alt boyutları ile çocukların cinsiyet, sınıf düzeyi, ailelerinin gelir düzeyi gibi sosyo- demografik özellikleri ile anne çalışma durumu, akranları ve öğretmenleri ile ilişkileri, okul ortalamaları, okulu sevme durumları gibi okuldan ve aileden kaynaklanan faktörler arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. 
 Araştırmada akran zorbalığı olgusunun mikro, mezzo ve makro boyutta; okul, aile ve öğrenci odaklı bütüncül yaklaşımla ele alınması gerektiği ve akran zorbalığına müdahale etmeye yönelik okul sosyal hizmeti uygulamalarına duyulan gereksinim ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Akran zorbalığı, kurban, okul sosyal hizmeti, zorba

Abstract:
The aim of this research is to determine what factors based on the school and family which affect the conditions of being bullied or victimized in the peer bullying relationship of secondary school students and the need for school social works in this context. 
 The sample of this research consisted of 360 children (186 girls, 174 boys) attending 6th and 7th grades of 2 secondary schools of Aksaray Province Center. The research method was determined quantitatively and the students were given ''The Personal Information Form'' and ''Peer Bullying Scale Form'' to determine the state of being bully and victim of bullying and to learn the socio-demographic characteristics of the students who participated in the research. SPSS 22 package program was used to analyze the data obtained from the study. In the analysis of quantitative data, t test and pearson correlation analysis were used. 
 According to the quantitative findings, significant differences were found among the factors based on sub-dimensions of the Peer Bullying Determination Scale and the socio-demographic characteristics of the children such as gender, grade level, income level of their families, and the relationships with parents, peers and teachers, average points of school, how much they like it. 
 In the research, there came to a conclusion that the phenomenon of peer bullying need to be dealt with the holistic approaches of school, family and is micro, mezzo and macro size; the need to address school, family and student-oriented, and demand the need for school social work practices to interfere with peer bullying in the extent of micro, mezzo and macro.


Keywords: Bully, peer bullying, school social work, victim