Sıfır atık yönetim sistemi ve adana büyükşehir belediyesi sıfır atık uygulamasının değerlendirilmesi
Evaluation of zero waste management system and adana metropolitan municipality zero waste implementation
Yazar: HATİCE ŞEBNEM KÜPELİ
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT SARI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada atık yönetim sistemi olarak Sıfır Atık Yönetim Sistemine geçilmesinin gerekliliği ile ilgili Dünyada ve Türkiye'de sistemin işleyici hakkında politikalar, mevzuatlar değerlendirilerek bu konuda yapılan çalışmalar ile ilgili literatür taraması yapılmış olup Adana Büyükşehir Belediyesine ait idari hizmet binalarında sistemin uygulanmasıyla birlikte geri dönüşümü mümkün olmayan atıklar ve geri kazanılabilir nitelikteki atıkların kaynağında ayrı toplanması gerektiği değerlendirilmiştir. Bu amaçla 12 aylık dönem dikkat alınarak toplam geri dönüştürülebilen atıklar ile geri dönüşümü mümkün olmayan atıkların ayrı ayrı toplanma miktarları tespit edilmiştir. 137.992 kg atık toplanıp, bu atıkların 119.009 kg'ı kentsel atık toplama sistemine dahil edilip entegre katı atık bertaraf tesisine gönderilirken, 21.983 kg'ı geri dönüşebilir nitelikte atık olup lisanslı firmalara teslim edilerek geri dönüşüm sürecine girmiştir. Böylece entegre katı atık bertaraf sahasına giden atık miktarı azaltılmış olup toplam geri kazanılabilir nitelikteki atık miktarlarında da %16 oranında artış olduğu belirlenmiştir. Ayrıca %95 güven aralığında geri dönüşebilir nitelikteki atıkların ve geri dönüşümü mümkün olmayan atıkların hizmet birimlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (p<0.05). 
	Belediye personellerinin çalışma ortamlarında olduğu gibi evlerinde de bu yaklaşımı uygulamaya başladığı gözlemlenmiştir. Sıfır Atık Yönetim Sistemi uygulamaları sonucunda Adana Büyükşehir Belediyesi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı onayıyla verilen "Sıfır Atık Belgesi" almaya hak kazanmıştır. Ülkemizde kamu/özel kurum ve kuruluşların Sıfır Atık Yönetmeliğine uygun olarak sorumluluklarını yerine getirmesi, kentsel atık yönetim sistemini yürüten belediyelerin Sıfır Atık Yönetim Sistemine uygun teknolojileri benimsemesi, bireylerin de bu anlayışı yaşam biçimi haline getirmesiyle ekonomik, çevresel ve sosyal etkilerinin kısa vadede görüleceği düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, a literature review has been made regarding the necessity of transitioning to the Zero Waste Management System as a waste management system in the world and in Turkey, regarding the system's processor, and the studies on this subject. It was evaluated that wastes should be collected separately at the source. 
	For this purpose, separate collection amounts of total recyclable wastes and non-recyclable wastes were determined, taking into account the 12-month period. While 137.992 kg of waste was collected, 119.009 kg of these wastes were included in the urban waste collection system and sent to the integrated solid waste disposal facility, 21.983 kg of waste was delivered to licensed companies and entered the recycling process. Thus, the amount of waste going to the integrated solid waste disposal site has been reduced, and it has been determined that the total amount of recyclable waste has increased by %16. In addition, it was determined that the recyclable wastes and non-recyclable wastes in the 95% confidence interval showed a statistically significant difference according to the service units (p<0.05).
	It has been observed that the municipal staff started to apply this approach in their homes as well as in their working environments. As a result of the Zero Waste Management System applications, Adana Metropolitan Municipality has been awarded the "Zero Waste Certificate" given with the approval of the Ministry of Environment and Urbanization. It is thought that the economic, environmental and social impacts of the public / private institutions and organizations in our country will be seen in the short term by fulfilling their responsibilities in accordance with the Zero Waste Regulation, adopting technologies in accordance with the Zero Waste Management System by the municipalities that carry out the urban waste management system, and making this understanding a way of life.