İngiliz uluslaşma sürecinde erken Plantagenetler (1154-1216)
The early Plantagenets in the process of the British nationalization (1154-1216)
Yazar: GÖKMEN GÜNAY GÖKBAYIR
Danışman: DOÇ. DR. SAYİME DURMAZ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Haçlı Seferleri III = Crusades III ; Magna Carta = Magna Carta ; Millileşme = Nationalization ; Normanlar = Normans ; Plantagenet = Plantagenet ; Richard I = Richard I ; İngiltere = England

Özet:
Plantagenetler, 1154-1485 yılları arasında yaklaşık üç buçuk asır boyunca İngiltere'yi yönetmiş olan bir hanedandır. Kıyafetine taktığı Batı Avrupa'ya özgü bir tür süpürgeotu (plant-genista) ile hanedana ismini veren Anjou Kontu V. Geoffrey Plantagenet'ın, İngiltere Kralı I. Henry'nin kızı olan karısı Matilda'dan doğan ilk oğlu II. Henry, 1154 yılında İngiltere tahtına çıkarak Plantagenet Hanedanının kurucusu olmuştur. II. Henry 1154-1189 yılları arasında İngiltere ile birlikte, babasından miras aldığı Anjou ve Maine ve Norman atalarından miras kalan Normandiya'yı da içeren geniş bir coğrafyada hüküm sürmüştür. Henry'nin, Fransa Kralı VII. Louis'den boşanan Akitanya Düşesi Eleanor ile yaptığı evlilik yoluyla elde ettiği Akitanya Dukalığı da eklenince, bugün Angevin İmparatorluğu olarak anılan devletin haritası ortaya çıkmaktadır. Erken Plantagenetler olarak tanımlanan II. Henry ve oğulları I. Richard (Aslan Yürekli) ve John (Yurtsuz), 1154-1216 yılları arasında bu devleti yönetmişlerdir. II. Henry, miras, evlilik ve savaşlar yoluyla elde ettiği devleti bir imparatorluğa dönüştürürken, özellikle hukuki ve idari alanda yapmış olduğu reformlarla İngiltere'nin anayasal sisteminin ve Ortak Hukuk'un gelişmesine büyük katkılarda bulunmuştur. Henry'nin oğlu I. Richard katılmış olduğu III. Haçlı Seferi ile ön plana çıkarken, küçük oğlu John, hem İngiltere'nin kıtadaki topraklarını kaybetmesiyle hem de ilk anayasal metin olan Magna Carta'yı imzalamasıyla tanınmaktadır. Erken Plantagenetlerin, İngiltere'nin devlet ve yönetim sistemine yaptıkları katkıların yanı sıra İngiliz ulusunun ve modern İngilizcenin şekillenmesinde önemli etkileri olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Plantagenet Hanedanı, Angevin İmparatorluğu, II. Henry, I. Richard, Yurtsuz John.

Abstract:
The Plantagenets were a dynasty that ruled England for nearly three and a half centuries between 1154 and 1485. Henry II, the first son of Geoffrey Plantagenet V, Count of Anjou, who gave the dynasty its name with a type of broomwort (plant-genista) native to Western Europe that he wore on his clothes, by his wife Matilda, daughter of King Henry I of England, ascended the throne of England in 1154 and became the founder of the Plantagenet Dynasty. Between 1154 and 1189, Henry II ruled over England and a vast territory, including Anjou and Maine, which he inherited from his father, and Normandy, which he inherited from his Norman ancestors. Adding the Duchy of Aquitaine, which Henry acquired through his marriage to Eleanor, Duchess of Aquitaine, who had divorced King Louis VII of France, the map of what is now known as the Angevin Empire emerges. Henry II and his sons Richard I (the Lionhearted) and John (the Lackland), the early Plantagenets, ruled this state between 1154 and 11216. While Henry II transformed the state he acquired through inheritance, marriage and wars into an empire, he made great contributions to the development of England's constitutional system and the Common Law, especially with his legal and administrative reforms. While Henry's son Richard I stands out with his participation in the Third Crusade, his younger son John is known both for the loss of England's territories on the continent and for signing the Magna Carta, the first constitutional text. In addition to their contribution to England's system of government and administration, the early Plantagenets had a significant impact on the shaping of the English nation and modern English.

Keywords: House of Plantagenet, Angevin Empire, Henry II, Richard I, John the Lackland.