İslam Hukukunda cenine müdahale
Fetal intervention according to İslamic jurisprudence
Yazar: TUĞBA DURU
Danışman: PROF. DR. VECDİ AKYÜZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Din = Religion
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Fetal gelişim = Fetal development ; Gebelik = Pregnancy ; Gebeliğin sonlandırılması = Termination of pregnancy ; Kök hücreler = Stem cells ; Müdahale = Intervention ; Tedavi = Treatment ; Tıbbi müdahale = Medical treatment ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Ceninin hukukî, ahlakî statüsü ve buna bağlı olarak hayatının sonlandırılması, uzun zamandır tartışılan bir mesele olarak karşımızda durmaktadır. Tıbbî bilgi ve teknolojinin ilerlemesiyle birlikte, meselenin boyutları değişmiş, yeni tartışma alanları ortaya çıkmıştır. Ceninin araştırma amacıyla kullanılması, cinsiyetine ve genetik özelliklerine müdahale ile cenindeki bazı hastalıkların anne karnında tedavi edilmesi mümkün hale gelmiştir. Böylece cenine yapılabilecek müdahalelerin sayısı artmış ve çözümlenmesi gereken yeni problemler ortaya çıkmıştır. Tez çalışmamızı, aynı zamanda Müslümanları da ilgilendiren bu sorunların İslâm hukuku açısından çözümüne katkı sunmak amacıyla hazırladık. 
Çalışmamızın ilk bölümünde, ceninin gelişim aşamasındaki bir insan varlığı olmasından dolayı, Kur'an ve Sünnet metinlerinde insanın yaratılışı ve tıp biliminde ceninin oluşum aşamaları ile İslâm düşüncesinde insanın mahiyeti sorusuna verilen cevaplara yer verdik. İkinci bölümde, ceninin İslâm hukukundaki konumunu tespit etmek amacıyla klâsik İslâm hukuku kaynaklarına müracaat ettik. Üçüncü bölümde ise, cenine müdahaleyi, gebeliğin sonlandırılması, ceninin araştırma ve tedavi amacıyla kullanılması, ceninin genetik özelliklerine ve cinsiyetine müdahale, cenine tedavi amaçlı müdahaleler olmak üzere beş gruba ayırarak, İslâm hukuku açısından, ceninin dokunulmazlığının hamilelik aşamaları ilerledikçe arttığı yaklaşımını benimseyerek değerlendirdik.


Anahtar Kelimeler : Cenin, hayat, ruh, ıskât-ı cenin, kök hücre,genetik, cinsiyet, tedavi, müdahale

Abstract:
Legal, moral status of fetus and consequently the termination of fetal life is confronts us as a matter of discussion a long time. The dimensions of the issue has changed and it has revealed new areas of discussion with advances in technology and medical knowledge. Using the fetus for research and treatment, choosing the sex of the fetus, changing genetic characteristics of the fetus, treatment of some fetal diseases in the womb has become possible. Thus, number of interventions that can be made to the fetus has increased and new problems have emerged. The aim of this thesis is to contribute to the solution of these problems that also concern Muslims with respect to Islamic jurisprudence.
In the first part of our study, - because fetus is a human being at the stage of fetal development- we have included the creation of human in the texts of Qur'an and Sunnah, stages of formation of the fetus according to medicine and answers to the question of the nature of human in Islamic thought. In the second part, we referred to the classical Islamic legal sources in order to determine the position of the fetus according to Islamic jurisprudence. Ultimately, in the third part, we have been classified fetal interventions into five groups; termination of pregnancy, use of fetus for the purpose of research and treatment, selection of sex of the fetus and modification of genetic characteristics of fetus and therapeutic interventions in fetus. Then, we evaluated each of them according to Islamic jurisprudence adopting the approach that the immunity of fetus gets stronger as long as stages of pregnancy gets on.


Keywords : Fetus, life, soul, abortion, stem cell,genetic, gender, treatment, intervention