Tekstil sektöründe inovasyon ve ihracat performansı: Güneydoğu Anadolu bölgesi örneği
Innovation and export performance in the textile industry: The case of Southeastern Anatolia
Yazar: İBRAHİM ÇÜTCÜ
Danışman: PROF. DR. ARİF ÖZSAĞIR
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Tekstil sektörü = Textile sector ; Yenilik = Innovation ; İhracat = Export

Özet:
21. yy da inovasyon, küresel rekabetin belirleyici unsurlarından biri olmuştur. Gerek üretimsel gerekse yönetimsel alanda gerçekleştirilen tüm yenilikçi faaliyetler literatürde inovasyon olarak tanımlanmaktadır. Yapılan çalışmalarda inovasyonun temel göstergesi olarak ise genellikle patent başvuruları ve ar-ge harcamaları gösterilmektedir. Ar-Ge harcamalarındaki artışlar ise ihracat ürünlerinin dış piyasalarda rakiplerinin önüne geçmesini sağlamaktadır.
Çalışmada, inovasyonun ihracat performansı üzerine etkisi analiz edilmektedir. Analiz edilen sektör tekstil olup çalışma Güneydoğu Anadolu Bölgesin'de ki tekstil ihracatı yapan firmalar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Tekstil sektörü emek-yoğun yapısı ve Türkiye'de taşıdığı yüksek ihracat potansiyeli nedeniyle piyasalarda lokomotif sektör olarak görülmektedir. Birçok makro ekonomik göstergelerde son sıralarda yer alan Güneydoğu Anadolu Bölgesi, tekstil ve alt sektörleri açısından, yatırım yapılabilir bölge olarak görülmektedir.
Bu çalışmada, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde tekstil ihracatı yapan 207 firma üzerinden anket yöntemi ile veriler elde edilmiştir. Analiz kısmında öncelikle inovasyon göstergeleri literatürle uyumlu şekilde tespit edilerek belirlenmiş ve anketlerden elde edilen veriler üzerinden istatistiki ve ekonometrik analizler ile hangi değişkenlerin ihracata ne kadar etkisi olduğu test edilmiştir. Bu kapsamda bağımlı değişken olarak firmaların ihracat miktarı alınırken, bağımsız değişken olarak ise inovasyonun belirleyicilerinden ar-ge, patent, çalışan sayısı, eğitim, faaliyet yılı, ünivesite mezunu çalışan sayısı, yatırım planı, fuar katılımı ve kalite belgesi alınmıştır. Anket uygulaması sonucu elde edilen veriler öncelikle frekans analizi, ki-kare bağımsızlık testi, korelasyon analizi, T-Testi ve Levene Testi ile varyans analizi gibi istatistiki uygulamalar ile yorumlanmıştır. Ekonometrik analiz kısmında ise firmaların 2013 yılına ait verileri ile yatay kesit analizi gerçekleştirilmiştir. Yatay kesit analizinde mevcut değişkenlerin katsayıları, kurulan 18 model üzerinden anlamlılıkları test edilmiş ve hangi inovatif değişkenin firmaların ihracatını ne kadar etkilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
Innovation has become one of the determinants of global competition in the 21st century. All the innovative activities carried out in both production and administrative fields are defined as the innovation in literature. In the studies, performed of innovation the patent applications and research and development are usually shown as the main indicator. Increases in research and development expenditures provide the export products to get ahead of its competitors in foreign markets.
In the study, the impact of innovation on export performance is analyzed. The analyzed sector is textile and the study was carried on the textile export companies in the South-eastern Anatolia Region. The textile sector, due to its labour intensive structure and the potentially high export in Turkey is seen as the locomotive sector in markets. Being one of the last rows in many macroeconomic indicators, the South-eastern Anatolia Region is seen as investment grade for textile and its sub-sectors. 
In this study, data were obtained through survey method from 207 companies engaged in textile export in the South-eastern Anatolia Region. In the analysis, primarily the innovation indicators were determined by determining in accordance with the literature and with the data obtained through survey by using statistical and econometric analysis it was tested that which variables how influenced the exports. In this context, while getting export amount of the companies as the dependent variable, the innovation determinants, research and development, patent, number of employees, training, year of activity, the number of university graduates workers, investment plan, fair participation and quality certification were taken as the independent variables.The data obtained through survey application were primarily interpreted by statistical applications such as frequency analysis, Chi-Square test of independent, correlation analysis, T-test, Levene test and analysis of variance. In the econometric analysis,  the Cross-Sectional Analysis of the companies was carried out through the data of companies for 2013. The significance of the variables available in the cross-sectional analysis were tested on 18 established models and was determined that which innovative variable how much effected the export of the companies.