İstanbul ilinde aşı sonrası istenmeyen etkilerin izlenmesi.
Surveillance of adverse effects in istanbul
Yazar: AYŞE KILIÇ
Danışman: PROF. DR. MÜJGAN SIDAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Pediatri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş: Aşı sonrası istenmeyen etki, aşı uygulanan bir kişide, aşı sonrası ortaya çıkan, bilinen aşı yan etkisi ya da aşıya bağlı olduğu düşünülen herhangi bir istenmeyen tıbbi olaydır. Aşı sonrası ortaya çıkan bu olayların belirlenmesi ve gerçek aşı yan etkilerin belirlenmesi halkın bağışıklama sistemine güveninin sağlaması açısından çok önemlidir.Amaç: İstanbul İli'nde Kızamık, Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak, DBT-OPV, Hepatit B, BCG, dT, aşılarının uygulanması sonrası görülen istenmeyen etkilerin belirlenmesidir.Yöntem: 2003 Eylül-2008 Ağustos tarihleri arasında İstanbul İli'nde yaşayan 0-14 yaş arası çocuklarda aktif ve pasif surveyans yöntemleri kullanılarak aşı sonrası istenmeyen etkiler belirlendi.Bulgular: Çalışma süresince 1 485 489 çocuğa toplam 9 575 936 doz aşı uygulandı. Çalışma süresince aşı uygulananların yüzbinde 1.5'unda toplam 151 (76 kız 75 erkek) olguda aşı sonrası istenmeyen etki (ASİE) belirlendi. Aşı uygulananların 49'unda (yüzbinde 0.5) nörolojik bulgular, 28'inde (yüzbinde 0.29) akut alerjik reaksiyon, 23'ünde (yüzbinde 0.24) senkop, 3'ünde (yüzbinde 0.03) anaflaksi, 21'inde (yüzbinde 0.21) makülopapüler döküntü, 14'ünde (yüzbinde 0.14) ciddi lokal reaksiyon, 6'sında (yüzbinde 0.12) ateş, 2'sinde (yüzbinde 0.04) piretik reaksiyon ve 5'inde (yüzbinde 0.05) lenfadenit gelişti . Olguların 55'i (yüzbinde 0.56) Kızamık, 44'ü (yüzbinde 0.45) DBT, 22'si (yüzbinde 0..22) KKK, 16'sı (yüzbinde 0.16) Hepatit B, 7'si (yüzbinde 0.073) dT, ve 5'i (yüzbinde 0.052) BCG ve 1'i (yüzbinde 0.6) DaBTIPVHİB diğer 1'i (yüzbinde 1.4) de DBTIPVHIB aşılarından sonra gelişti. 6 olgu da Rubella enfeksiyonu tanısı konuldu. Aktif surveyans yöntemi kullanılarak 20, pasif surveyans ile 131 olgu belirlenmiştir. Olguların 106'sı aşı yan etkisi (Üç olgu aşının içerisindeki koruyucu maddelere bağlı anaflaksi) 14'ü program (ciddi lokal reaksiyon) uygulama hatası, 8'i rastlantısal (1 serebellar astrositom, 1 üst solunum bir üriner sistem, bir fasial sinir paralizisi ve 6 rubella enfeksiyonu), bir bilinmeyen (0 olgu) ve 23 enjeksiyon reaksiyonu olarak sınıflandırıldı.Sonuç: Pasif surveyans yöntemi ile daha fazla ASİE saptanırken aktif surveyans yöntemi nadir görülen ensefalit, anaflaksi ve aşıya bağlı paralitik polio olgularının belirlenmesinde ve izlenmesinde etkili olmuştur(p<0.05). Gerçek aşı yan etkisi aktif ve pasif yöntemlerle belirlenenlerden daha az sayıda bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Aşı, Aşı Yan Etkisi, Surveyans, Bağışıklama, Halk Sağlığı

Abstract:
Introduction: An adverse effect following vaccination may be defined as any undesirable medical event which is known or suspected to be related to the administration of any type of vaccine. In order to boost confidence for vaccination practices among society, it is of up most importance to differentiate between vaccine side effects and other irrelevant events occurring incidentally following vaccination.Aim: Documenting adverse effects of measles, MMR, DPT-OPV, Hepatitis B, BCG, DT vaccines in Istanbul.Method: From September 2003 till August 2008, vaccine side effects were documented among children younger than 14 years living in Istanbul using active and passive surveillance methodsFindings: During the course of our study 1 485 489 children were vaccinated yielding a total dose of 9 575 936. 151 children (76 girls, 75 boys) accounting for per 100 000 doses of 1.5 of total, experienced one of the following side effects; 49 (per 100 000 doses of 0.5) neurologic side effects, 28 (per 100 000 doses of 0.29) acute allergic reactions, 23 (per 100 000 doses of 0.24) syncope, 3 (per 100 000 doses of 0.03) anaphylaxis, 21 (per 100 00 doses of 0.21) maculopapular rash, 14 (per 100 000 doses of 0.14) serious local reaction, 6 (per 100 000 doses of 0.12) fever, 2 (per 100 000 dose of 0.04% pyretic reaction and 5 (per 100 000 doses of 0.05) lypmhadenitis. Based on vaccine type, 55 (per 100 000 doses of 0.56) were due to measles vaccine, 44 (per 100 000 doses of 0.45) following DTP, 22 (per 100 000 doses of 0.22) due to MMR, 16 (per 100 000 doses of 0.16) due to Hepatitis B, 7 (per 100 000 doses of 0.073%) due to DT, 5 (per 100 000 doses of .052) due to BCG and 1 case was documented for each DTaPIPVHIB and DTPIPVHIB. Six cases had rubella infection. Active surveillance revealed 20 cases while passive surveillance revealed 131. 106 of cases were classified as vaccine side effect (three of them were anaphylaxis due to vaccine preservatives), 14 (serious local reaction) due to improper administration, 8 incidental (1 cerebellar astocytoma, 1 upper respiratory tract infection, 1 urinary tract infection, 1 facial nerve palsy, and 6 rubella infection) 1 unknown and 23 as being injection reaction.Conclusion: As we revealed much more vaccine side effects using passive surveillance method, active surveillance method was proven beneficial in documenting rare complications such as encephalitis, anaphylaxis, and paralytic polio(p<0.05). Actual vaccine side effects are less compared to those found by either active and passive methods.Key Words: Vaccine, Vaccine Adverse Effects, Surveillance, Immunizations Public health