Yaşlı bireylerin sağlık algısı ile yaşlılık algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the health perception and the perception of agency of elderly individuals
Yazar: HÜSEYİN EMRE SARIKAYNAK
Danışman: PROF. DR. FATMA ARPACİ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Bu çalışmanın amacı, yaşlı bireylerin sağlık algısı ile yaşlılık algısı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma verilerinin elde edilmesinde amaçsal örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmaya 65 yaş ve üzeri 310 yaşlı birey katılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında, Sağlık Algısı Ölçeği ve Yaşlılığı Algılama Anketi Kısa Formu kullanılmıştır. Sağlık Algısı Ölçeği ve Yaşlılığı Algılama Ölçeği ile alt boyutlarının yaşlı bireyleri tanıtıcı bilgilere göre karşılaştırılmasında bağımsız gruplar T-testi, çoklu gruplar için tek yönlü varyans analizi, ölçek puanları arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson Korelasyon testi kullanılmıştır. Sağlık Algısı Ölçeği ve alt boyutları ile yaşlı bireyleri tanıtıcı bilgiler arasında anlamlı farklılar olduğu, ortaokul mezunu yaşlı bireylerin merkezi kontrol, kesinlik ve sağlık algısının okuryazar/ilkokul ve yüksekokul mezunu yaşlı bireylere göre; 3-4 çocuk sahibi yaşlı bireylerin kesinlik ve sağlık algısının diğer gruptaki yaşlı bireylere göre; 18.000-30.000 TL geliri olan yaşlı bireylerin diğer gelir grubundaki yaşlı bireylere göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yaşlılığı Algılama Ölçeği ve alt boyutları ile yaşlı bireyleri tanıtıcı arasında anlamlı farklılıklar olduğu, 76 yaş ve üzeri yaşlı bireylerin sürekli farkındalıkları diğer yaş grubundaki yaşlı bireylere göre; okuryazar /ilkokul mezunu yaşlı bireylerin sürekli farkındalık ve emosyonel ifadelerinin ortaokul ve yüksekokul mezunu yaşlı bireylere göre; çocukları ile yaşayan yaşlı bireylerin sürekli farkındalık ve pozitif sonuçları diğer eşi ve eşi ve çocukları ile yaşayan yaşlı bireylere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular ışığında yaşlı bireylerin aileleri ile birlikte yaşamalarını teşvik edecek destek programları ve teşvikler oluşturulmalıdır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between the health perception of elderly individuals and the perception of old age. Purposive sampling method was used to obtain the research data. 310 elderly individuals aged 65 years and over participated in the study. Health Perception Scale and Perception of Aging Questionnaire Short Form were used to collect the research data. Independent groups T-test, one-way analysis of variance for multiple groups, Pearson Correlation test was used to determine the relationship between the scale scores. It was concluded that there were significant differences between the Health Perception Scale and its sub-dimensions and the descriptive information of the elderly individuals; central control, certainty and health perception of the elderly individuals with secondary school graduates were higher than the elderly individuals with literate/primary school and high school graduates; certainty and health perception of the elderly individuals with 3-4 children were higher than the elderly individuals in the other group; elderly individuals with an income of 18.000-30.000 TL were higher than the elderly individuals in the other income group. It was determined that there were significant differences between the Scale of Perception of Old Age and its sub-dimensions and the descriptor of the elderly individuals, the continuous awareness of the elderly individuals aged 76 years and over was higher than the elderly individuals in the other age group; the continuous awareness and emotional expressions of the elderly individuals with literate / primary school graduates were higher than the elderly individuals with secondary school and higher education graduates; the continuous awareness and positive results of the elderly individuals living with their children were higher than the elderly individuals living with their spouses and spouses and children. In the light of these findings, support programmes and incentives should be created to encourage elderly individuals to live with their families.