Saf sarıçam meşcerelerinde ölü odun miktarının bazı parametrelere göre belirlenmesi: Kelkit Orman İşletme Şefliği örneği
Investigating the amount of dead wood for pure scots pine stands in relation to selected parameters: A case study in Kelkit Planning Unit
Yazar: MUHAMMET PALA
Danışman: DOÇ. DR. UZAY KARAHALİL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Üretime dayalı ormanlarda yakın zamana kadar hasta veya ölmeye yüz tutmuş ağaçların tümüyle sahadan çıkarılması en doğru yaklaşım olarak benimsenmekteydi. Ancak günümüzde orman ekosisteminin canlığı ve bütünlüğü, biyolojik çeşitliliğin bir göstergesi olarak görülmektedirler. Ölü odun miktarı ve çeşidi, besin piramidinin oluşması ve dolayısıyla biyolojik çeşitliliğin sağlanması noktasında önemli işlevler yerine getirmektedir. Ülkemizde, ölü ağaç konusunda gerçekleştirilen çalışma sayısı sınırlıdır. Gerçekleştirilen çalışmaların ise daha çok ölü odun miktarı üzerine yoğunlaştığı, farklı parametrelere göre değişimin irdelenmediği ve ölü odun sınıfları üzerinde yeterince durulmadığı görülmektedir. Gerçekleştirilen çalışmada, Kelkit Orman İşletme Şefliği sınırları içindeki saf Sarıçam (Pinus Sylvestris (L) Link) meşcerelerindeki ölü miktarı ve çeşidi belirlenmiştir. Çalışma kapsamında, ölü ağaç miktarını ve çeşidini etkileyen farklı parametreler dikkate alınarak toplamda 100 adet örnek alan alınmıştır. Örnek alanlar içerisinde kalan tüm ölü ağaçlar sınıflandırılarak ölçülmüş, çürüklük dereceleri belirlenmiş ve seçilen bazı meşcere ve konumsal parametrelere göre değişimi araştırılmıştır. Sonuçta dikili kuru ağaçların 1,3 m3/ha (%54), yüksek dip kütüklerinin 0,2 m3/ha (%8) ve devrik/yatık ölü ağaçların ise 0,9 m3/ha (%38) olduğu ortaya konmuştur. Gerçekleştirilen çalışmada, ölü odun miktarı ile ölçülen parametreler arasında anlamlı bir istatistiksel ilişki olup olmadığı incelenmiş, Pearson korelasyon testi uygulanmıştır. Sonuçta, ölü odun hacmi ile kapalılık, eğim ve yükseklik arasında bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Until recently, removing all sick or dying trees from the field seemed to be the best approach in production-based forests. However, today the vitality and integrity of the forest ecosystem are seen as an indicator of biological diversity. The amount and type of dead wood fulfill important functions in the formation of a food pyramid and thus ensuring biological diversity. The number of studies on dead wood is limited in our country. It is seen that the studies conducted mostly focus on the amount of dead wood, the change according to different parameters is not examined and the dead wood classes are not sufficiently emphasized. In thi thesis, the amount and type of dead in pure Scotch Pine (Pinus sylvestris Link) stands within the boundaries of Kelkit Forest Planning Unit have been determined. Within the scope of this study, a total of 100 sample plots were taken, considering different parameters affecting the amount and variety of dead wood. All dead trees in the sample plots were classified and measured, their decay classes were determined and their variation according to some stand and spatial parameters was investigated. As a result, the average volume of standing dead is 1,3 m3/ha (%54), stumps is 0,2 m3/ha (%8), and the lying dead trees is 0,9 m3/ha (%38). In the conducted study, it was examined whether there was a significant statistical relationship between the amount of dead wood and the measured parameters. For this purpose, Pearson correlation test was performed. As a result of the test, it was understood that there was a relationship between the dead wood volume and canopy, slope and height.