Döviz kuru riskinde hedging ve Türkiye uygulamaları /
Yazar: ÖZLEM YEŞİM MUTLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ABDURRAHMAN OKUR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe ve Finansman Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Döviz = Foreign exchange ; Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru riski = Exchange rate risk ; Forward = Forward ; Kur riski = Rate of exchange risk ; Opsiyon = Option ; Riskten korunma = Protection from risk ; Swap = Swap ; Vadeli işlem sözleşmeleri = Future contracts

Özet:
Döviz kurlarındaki dalgalanmalar sonucunda yabancı para cinsinden varlık ve yükümlülüğe sahip olan kişi ve kuruluşların nakit akımları olumsuz yönde etkilenmektedir. Döviz kuru riski olarak tanımlanan bu olgunun yönetilmesi amacıyla bazı korunma teknikleri geliştirilmiş olup, bunların başında dövize dayalı türev araçlar (forward, futures, opsiyon ve swap sözleşmeleri) gelmektedir. Bu çalışmanın amacı; firmaların nakit akımlarında döviz kurlarındaki dalgalanmalar nedeniyle oluşan olumsuzlukların en aza indirilmesinde, bir yöntem olarak dövize dayalı türev araçlarının önemi vurgulamak ve Türkiye'deki uygulamaları ortaya koymaktır. Bu amaç çerçevesinde, ilk olarak, döviz piyasaları ve günümüze kadar uluslararası para piyasaları hakkında bilgi verilmiştir, ikinci olarak, döviz kuru ve döviz kuru riski tanımlanmış ve döviz kurlarını etkileyen faktörler ile bu faktörlerin etkilerinden dolayı oluşan kurlardaki değişmelerin ortaya çıkardığı risk türleri ortaya konulduktan sonra, bu bahsedilen kur risklerinden korunma stratejileri açıklanmıştır. Üçüncü olarak da.bir risk yönetimi olan hedging, hedging tekniklerinin özellikleri anlatılmış ve ithalat, ihracatla uğraşan işletmelerin kullandıkları nin içsel ve dışsal hedging teknikleri ile uluslararası muhasebe standartları açısından hedging işlemleri incelenmiştir. Son olarak da, Türkiye'de dövize dayalı türev araçların işlem gördüğü tezgahüstü piyasalarda yapılan işlemler ile İMKB Vadeli İşlemler Piyasası'nın kuruluşu, bugüne kadar yapılan işlemler, piyasanın istemeyişinin126 nedenleri ve Hazine'nin karşı karşıya kaldığı kur riski ve kur riskinden korunmak için kullandığı türev araçları bahsedilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Döviz Piyasası, Döviz Kur Sistemleri, Kur Riski, Hedging, Swap, Forward, Futures, Opsiyon

Abstract:
127 ABSTRACT The fluctuations in the exchange rates induce negative impacts on the cash flows of individuals and institutions whose assets and liabilities are denominated in foreign currency terms. In order to manage the prevailing risk, defined as exchange rate risk, some specific hedging techniques have been developed among which the currency derivatives such as forwards, futures, option and swaps are of primary importance. The main target of this work is to emphasize importance of exchange based derivative tools which is widespread used in minimizing the negative effects of fluctuating foreign exchange rates on firm's cash flows and to reveal the implementations in Türkiye.. Within this framework, firstly, foreign exchange markets and international money markets until today have been discussed. Secondly, foreign exchange and foreign exchange risk have been described. Then, factors having influence on foreign exchange rates and kinds of foreign exchange risks that be constituted from the changes in the foreign exchange rates have been mentioned. In addition to this, the strategies be protected from foreign exchange risks have been explained. Thirdly, the study clarifies.definition of hedging, inherent hedging techniques and external techniques (futures, options, forwards, swaps). Furthermore, hedging transactions have been examined according to international accounting standarts.128 Finally, it gives information about exchange based derivative tools that are implemented in Turkey including the establishment of İMKB Futures Market and the reasons why not work properly. KEY WORDS: Foreign Exchange Market, Foreign Exchange Rate Systems, Exchange Rate Risk, Hedging, Forwards, Futures, Options, Swaps