Centella aseatica, dekspantenol ve fenoksietanol i̇çeren preparatlarin HPLC ile analizi
Analysis of preparations containing centella aseatica, dexpanthenol and phenoxyethanol by HPLC
Yazar: BÜŞRA UYAR
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM AKSU DÖNMEZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada; cildin koruyucu bariyerini canlandırmaya yardımcı, nemlendirici ve çeşitli cilt problemlerinin tedavisinde kullanılan krem preparatlarında, Centella asiatica, dekspantenol ve katkı maddesi olarak fenoksietanolün bir arada tayini için ters faz yüksek basınçlı sıvı kromatografi (HPLC) yöntemi geliştirildi. 
Centella asiatica, dekspantenol ve fenoksietanol karışımının analizinde optimum koşullar, USP yöntemi referans alınarak belirlendi.  Yapılan çalışmalar sonunda, C-18 kolonda 1.0 mL/dk akış hızında, gradient elüsyon tekniği kullanılarak 200 nm dalga boyunda kromatografik ayırma sağlandı. Hareketli faz olarak 0,044 M fosforik asit / asetonitril kullanıldığı sistemde toplam analiz süresi 50 dak. olarak belirlendi. 
Geliştirilen yöntemin validasyonu spesifiklik, doğrusallık, doğruluk, kesinlik, sağlamlık, çözelti stabilitesi, sistem uygunluğu, tayin sınırı (LOQ) gibi parametrelerin incelenmesi ve uygunluklarının kontrolü ile yapıldı. 

Doğrusallık çalışmalarına ait sonuçlarda regresyon katsayıları (R2), asiatikosit dekspantenol ve fenoksietanol için sırasıyla, 0,9990, 0,9994 ve 0,9996 olarak bulundu. Doğruluk için yapılan testlerde  %geri kazanım değerleri ΣCentella asiatica için %98,48-%100,77, dekspantenol için %100,22-%101,00 ve fenoksietanol için %99,11-%100,81 aralığında bulundu. Tüm miktar tayini ve validasyon çalışmalarında toplam Centella asiatica'yı oluşturan  triterpen türevleri, standart asiatikosit pik alanları ve asiatikosit ölçü eğrileri kullanılarak hesaplandı. 
Sistem kesinliği testlerinde % RSD değerleri asiatikosit için 0,07; dekspantenol için 0,07; ve fenoksietanol için 0,08 hesaplandı. Tekrarlanabilirlik testlerinde ise % RSD değerleri kabul kriterleri dahilinde bulundu. Sağlamlık çalışmalarında;  farklı lot numaralı kolon kullanımının ve dalga boyu ile kolon sıcaklığında yapılan küçük değişikliklerin geliştirilen yönteme etkisi incelendi.  Elde edilen sonuçların sistem uygunluk parametreleriyle uyumlu olduğu ve yöntemin sağlam olduğu bulundu. Çözelti stabilitesi çalışmasından elde edilen sonuçlara göre; oda sıcaklığında standart çözeltinin ve numune çözeltisinin en az 50 saat stabil olduğu görüldü. Sistem uygunluk testinden elde edilen sonuçlar kabul kriterleri dâhilinde bulundu. 
Centella asiatica, dekspantenol ve fenoksietanolün birlikte analizi için önerilen HPLC yöntemi; hem test ürününe hem de piyasada bulunan 3 ürüne uygulandı.

Abstract:
In this study, reverse-phase high-pressure liquid chromatographic (HPLC) method was developed for the simultaneous determination of Centella asiatica, dexpanthenol and phenoxyethanol as an additive in cream preparations used to help revitalize the protective barrier of the skin, moisturize and treat various skin problems.
Optimum conditions in the analysis of mixture of Centella asiatica, dexpanthenol and phenoxyethanol were determined with reference to the USP method. At the end of the studies, chromatographic separation was achieved at a wavelength of 200 nm using gradient elution technique in a C-18 column at a flow rate of 1.0 mL/min. In the system where 0.044 M phosphoric acid / acetonitrile is used as the mobile phase, the total analysis time was determined as 50 min.
The validation of the developed method was performed by examining parameters such as specificity, linearity, accuracy, precision, robustness, solution stability, system suitability, limit of determination (LOQ) and checking their suitability.


In the results of linearity studies, the regression coefficients (R2) were found for asiaticoside, dexpanthenol and phenoxyethanol as 0,9990, 0,9994 and 0,9996, respectively. In the accuracy tests, the recovery values were found in the range of %98,48-%100,77for Σ Centella asiatica, %100,22-%101,00 for dexpanthenol and %99,11-%100,81 for phenoxyethanol. In all quantification and validation studies, triterpene derivatives constituting the total Centella asiatica were calculated using standard asiaticoside peak areas and asiaticoside measurement curves. In system precision tests, % RSD values were calculated as 0.07 for asiaticoside, 0.07 for dexpanthenol and 0.08 for phenoxyethanol. In the repeatability tests, the % RSD values were found within the acceptance criteria. In the robustness studies, the effect of using different lot numbers of columns and small changes in wavelength and column temperature on the developed method was investigated. It was found that the obtained results were compatible with the system suitability parameters and the method was robust. According to the results obtained from the solution stability study, it was observed that the standard solution and the sample solution was stable for least 50 hours at room temperature. The results obtained from the system suitability test were found within the acceptance criteria.
The HPLC method proposed for the simultaneous analysis of Centella asiatica, dexpanthenol and phenoxyethanol was applied to both the test product and three commercially available products.