Yaşlı bireylerin yerel yönetim sağlık hizmetlerini değerlendirmeleri ve beklentileri: Kadıköy örneği
Evaluation and expectations of local government health sevices of elderly individuals: The case of Kadiköy
Yazar: ZEYNEP ÖZEN ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. ERDİNÇ ÜNAL
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Tüm dünyada ortalama yaşam süresi uzamaktadır. Nüfusun yaşlanması yirmi birinci yüzyılın en önemli olgularından biridir. Bu çalışmada yaşlı nüfus oranı yüksek olan İstanbul Kadıköy ilçesinde yaşayan 65 ve üzeri yaş grubundaki kişilerin, yerel yönetimin sunmuş olduğu sağlık hizmetlerini ve sağlıkla ilişkili hizmetleri nasıl değerlendirdikleri, aynı zamanda yerel yönetimden beklentilerinin neler olduğu ve ne ölçüde karşılandığı ortaya konulmuştur.
Karma yöntemdeki bu araştırmanın nicel bölümü için örneklem Salant ve Dillman'nın (1994) belirlediği formülle hesaplanmış ve 400 kişiye anket uygulanmıştır. Nitel kısımda ise 15 katılımcı ile derinlemesine görüşme yapılmıştır. Anket verilerinin sonuçlarının değerlendirilmesi için SPSS 26.0 programı kullanılmış olup, nicel bulgular betimleyici istatistiksel analizle (ortalama, standart sapma) ve non parametrik testlerle (Ki-kare) değerlendirilmiştr. Nitel kısımda ise tümevarımsal nitel analiz yapılmıştır.
Çalışmada hasta transfer hizmetlerinin, diş sağlığı, sağlık taramaları, laboratuvar ve poliklinik hizmetlerinin kullanım oranlarının düşük olduğu görülmüştür. Bunun yanında; eşlerini kaybeden kadınların sosyallikten uzak birhayat sürdükleri, sağlık hizmetlerinini yoğun kullandıkları ve romatizma/depresyona daha yüksek oranda sahip oldukları belirtilmiştir. Erkeklerin daha fazla konut mülkiyetine sahip oldukları, istihdam ve eğitim durumlarının kadınlara oranla yüksek olduğu belirlenmiştir. Yol, kaldırım, aydınlatma ve spor ortamları oluşturma gibi sağlıkla ilişkili belediye hizmetlerini kadınların erkeklere oranla daha fazla yeterli bulduğu görülmüştür. Yaşlıların talepleri arasında sağlık danışmanlığı, evde sağlık ve bakım, temizlik ve alışveriş desteği, sağlık kuruluşuna giderken refaketçi, kültürel faaliyetlere katılımda öncelik ile gelişim kurslarının yaygınlaştırılması öne çıkmaktadır. Yalnız yaşayan yaşlılar, acil durumda acil çağrı sistemi bulunmasının öneminibelirtmişlerdir. Belediyelerden iyi bir organizasyon yapısı oluşturarak yaşlıların isteklerini karşılama çabası içinde olmaları beklenmektedir. Yaşlı sağlığı hizmetleri halk sağlığının geliştirilmesi açısından daha da önemsenmeli ve bu doğrultuda yerelde yapılan hizmetler dünya örnekleri de incelenerek geliştirilmelidir.
Anahtar kelimeler: Yaşlı sağlığı, yerel yönetim, aktif yaşlanma, demografik değişim.

Abstract:
The average life expectancy is increasing all over the world. The aging of the population is one of the most important phenomena of the twenty-first century. In this study, it has been revealed how people aged 65 and over, living in Istanbul Kadıkoy district, which has a high rate of elderly population, evaluate the health services and health-related services offered by the local government, as well as what their expectations are from the local government and to what extent these expectations are met.
For the quantitative part of this mixed method research, the sample was calculated with the formula determined by Salant and Dillman (1994) and a questionnaire was applied to 400 people. In the qualitative part, in-depth interviews were conducted with 15 participants. SPSS 26.0 program was used to evaluate the results of the survey data, and the quantitative findings were evaluated with descriptive statistical analysis (mean, standard deviation,) and non-parametric tests (Chi-square). In the qualitative part, inductive qualitative analysis was performed.
In the study, it was observed that the usage rates of patient transfer services, dental health, healthscreenings, laboratory and polyclinic services were low. Besides; It was stated that women who lost their spouses lead a socially distant life, use health services intensively, and have a higher rate of rheumatism/depression. It has been determined that men have more housing property, and their employment and education levels are higher than women. It has been observed that women find health-related municipal services such as roads, pavements, lighting and creating sports environments more adequate than men. Among the demands of the elderly, health counseling, home health and care, cleaning and shopping support, a companion when going to a health institution, and priority in participation in cultural activities and the dissemination of development courses come to the fore. Elderly people living alone stated the importance of having an emergency call 
 
system in case of an emergency. It is expected from municipalities that they will try to meet the demands of the elderly by creating a good organizational structure. Elderly health services should be given more importance in terms of improving public health, and in this direction, local services should be developed by examining world examples.