Osmaniye ili ayçiçeği, buğday ve mısır üretim alanlarında yaygın bulunan bitki paraziti nematod türleri ve populasyon gelişmesinin araştırılması
Investigation of plant parasitic nematode species and population development in sunflower, wheat and corn production areas of Osmaniye province
Yazar: ERHAN GÜLLÜ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HALİL ELEKCİOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Osmaniye ili Toprakkale ilçesinde dört farklı arazide bulunan nematod faunasını belirlemek, biyoçeşitlik ve popülasyon yoğunluklarını araştırmak amacıyla 2021-2023 yılları arasında aylık toprak örnekleri alınmıştır. Mısır, buğday, ayçiçeği ve soya yetiştirilen arazilerde, saprofit, bitki paraziti ve avcı nematod gruplarının populasyon yoğunlukları tespit edilmiştir. Bitki paraziti nematod grupları arasında populasyonu en yoğun bulunan türlerin Rotylenchulus macrosomus ve R. parvus olduğu saptanmıştır. Bitki paraziti nematodların populasyon yoğunlukları, 2021-2022 yılları arasında %60 oranla en yüksek Kumluk arazisinde, %42 oranı ile en düşük Göçmenler arazisinde bulunmuştur. Saprofit oranı ise tam tersi oranlarda bulunmuştur. 2022-2023 yılları arasında benzer sonuçlar elde edilmiş olup tüm arazilerde bitki paraziti nematod oranında artış görülmüştür. Örnekleme yapılan dört arazi içerisinde en yüksek bitki paraziti nematod popülasyonu 2010 birey/100 g toprak ile Ağustos ayında Kumluk arazisinde mısır bitkisinde, en düşük ise 920 birey/100 g toprak ile Ocak ayında Göçmenler arazisinde bulunmuştur. Saprofit nematodlarda en yüksek popülasyon yoğunluğu 1110 birey/100 g toprak ile Ağustos ayında Göçmenler arazisinde, en düşük popülasyon ise 610 birey/100 g toprak ile Eylül ayında Kumluk arazisinde saptanmıştır. Bu çalışmadan elde edilen veriler sonucunda, Kumluk arazisinde Rotylenchulus macrosomus ve Rotylenchulus parvus'un popülasyon yoğunlukları iki üretim sezonu boyunca yüksek düzeyde seyretmiştir. Her iki zararlının popülasyon yoğunlukları ve popülasyon gelişmeleri dikkate alındığında bu türlerin potansiyel olarak mısır üretiminde zarar oluşturabilecekleri kanısına varılmıştır. Bu nedenle, bu bitki paraziti nematodların potansiyel zararlarının iklim odalarında ve arazi koşullarında araştırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Fauna, saprofit nematodlar, tahıllar, Rotylenchulus macrosomus, R. parvus

Abstract:
In order to ascertain the nematode fauna and population densities in four distinct fields within the Toprakkale district of the Osmaniye province, a comprehensive survey was conducted, accompanied by the collection of monthly soil samples between the years 2021 and 2023. -The fields were cultivated with corn, wheat, sunflower, and soybean. In this study, the identification of saprophytic, plant-parasitic, and predatory nematode groups were identified . Among the plant-parasitic nematode groups, Rotylenchulus macrosomus and R. parvus were identified as particularly significant and prevalent. In the 2021-2022 period, the plant-parasitic nematode fauna exhibited the highest prevalence (60%) in the Kumluk land area and the lowest prevalence (42%) in the Göçmenler land area. The saprophyte rate was found to be at odds with this trend. Similar results were obtained in both 2022 and 2023, with an increase in the prevalence of plant-parasitic nematodes observed across all plots. The highest plant-parasitic nematode population was observed in corn plant of the Kumluk field in August, with a total of 2,010 individuals per 100 g soil, while the lowest population was recorded in the Göçmenler field in January, with a total of 920 individuals per 100 g soil. The highest population of saprophytic nematodes was observed in the Göçmenler field in August, with a count of 1110 individuals per 100 g soil. In contrast, the lowest population was recorded in the Kumluk field in September, with a count of 610 individuals per 100 g soil. The data obtained from this study indicate that the population densities of Rotylenchulus macrosomus and Rotylenchulus parvus were high in Kumluk field during two production seasons. In light of the population densities and population growth of both pests, it can be concluded that these species may have a detrimental impact on maize production. Consequently, it is recommended that the potential damage of these plant-parasitic nematodes be investigated in climate chambers and field conditions.

Keywords: Fauna, saprophytic nematodes, cereals, Rotylenchulus macrosomus, R. parvus