Crush sendromuna bağlı akut böbrek yetersizliği nedeniyle intermittan hemodiyaliz tedavisi gören hastalarda diyaliz membranlarının rolü /
Yazar: RÜMEYZA KAZANCIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. S. TEVFİK ECDER
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2001
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Son 20 yılda hemodiyaliz ve diğer destek tedavilerinde gözlenen gelişmelere rağmen akut böbrek yetersizliğinin mortalitesi hala yüksektir. Bu çalışmada, "crush" sendromuna bağlı olarak akut böbrek yetersizliği gelişen hastalarda intermittan hemodiyaliz tedavisinin rolü ve bu tedavi sırasında kullanılan diyalizerlerin etkinliği araştırıldı. "Crush" sendromuna bağlı nefrolojik problem nedeniyle İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı ve T.C. Sağlık Bakanlığı Şişli Etfal Hastanesi Nefroloji Servisi'nde takip edilmekte olan toplam 74 hasta (35 erkek, 39 kadın; yaş ortalaması: 31.8+13.8) çalışma kapsamına alındı. Hastalara ait tüm veriler dosyaların retrospektif analizinden elde edildi ve intermittan hemodiyaliz tedavisi gören hastalar seçildi. Kullanılan diyalizer tiplerine göre bu hastalar semisentetik, polisulfon veya hem semisentetik hem de polisulfon membran kullanılanlar olmak üzere üç gruba ayrılarak demografik, klinik, laboratuar özellikleri ve hemodiyaliz tedavisi morbidite ve mortalitesi açısından karşılaştırıldı. İntermittan hemodiyaliz 45 (21 erkek, 24 kadın; yaş ortalaması: 33.6 ± 13.4) hastada uygulandı. Enkaz altında kalma süreleri ortalama 8.7 ± 3.9 saat idi. Fasyotomi 34 hastada 44 değişik ekstremitede uygulandı. Hemodiyaliz endikasyonu 14 hastada azotemi, hipervolemi ve hiperpotasemi, 13 hastada azotemi ve hipervolemi, 7 hastada azotemi ve hiperpotasemi nedeniyle kondu. On hasta sadece azotemi ve bir hasta ise hipervolemi nedeniyle hemodiyalize alındı. Toplam 396 seans hemodiyaliz, 34 hastada Baxter SPS550 ve 11 hastada Fresenius 4008/B makineleri kullanılarak yapıldı. Hasta başına 8.9 ± -52-5.9 seans gerçekleştirildi. Damar giriş yolu olarak V. subclavia (%59), V. jugularis (%23) ve V. femoralis (%18) kullanıldı. Hemodiyaliz sırasında 51 ünite kan, 24 ünite %20'lik 'human' albumin ve 16 ünite taze dondurulmuş plazma uygulandı. En sık karşılaşılan komplikasyonlar %38 oranında hipotansiyon ve %32 oranında setlerde pıhtılaşma idi. Hastalar diyalizer tiplere göre sınıflandırıldıklarında, hemofan grubunda 8 (3 erkek, 5 kadın; yaş ortalaması: 36.1 ± 12.6) hasta, polisulfon grubunda 18 (9 erkek, 9 kadın; yaş ortalaması: 29.9 ± 12.1) hasta ve kombine grupta 19 (8 erkek, 10 kadın; yaş ortalaması: 37.2 ± 13.4) hasta vardı. Hemofan grubunda toplam 30 hemodiyaliz seansı 2.7 ± 1.1 gün boyunca, polisulfon grubunda 149 hemodiyaliz seansı 10.4 ± 8.3 gün süresince uygulandı. Kombine grupta ise toplam 218 hemodiyaliz seansı 13.8 ± 8.7 gün devam etti. Hemofan grubunun seans sayısı ve süresi polisulfon ve kombine gruptan anlamlı olarak azdı (p<0.05 ve p<0.001). Polisulfon grubu ile kombine grup seans sayısı ve süresi açısından kıyaslandığında istatistik) bir farklılık saptanmadı (p=0.09, p=0.23). Hemofan grubunda hem polisulfon hem de kombine gruptan anlamlı olarak daha az miktarda kateterizasyon uygulanmıştı (p= 0.02, p= 0.007). Tüm gruplar arasında hemodiyaliz komplikasyonları açısından anlamlı bir fark yoktu (p<0.05). Polisulfon grubunda uygulanan kan miktarı kombine gruba göre anlamlı olarak fazla idi (p=0.03). Hemofan grubunda 2 (%25) hasta, polisulfon grubunda 1 (%6) hasta ve kombine grupta 2 (%10) hasta kaybedildi. 53Tüm hastalarımızın mortaiitesi %11 idi. Literatürde bildirilenlerden daha düşük saptanan bu mortalite oranı; erken dönemde bilinçli ve yoğun takip ile izlenerek intermittan HD tedavisine başlanan "crush" sendromuna bağlı akut böbrek yetersizliği vakalarında prognozun iyi olabileceği kanısını uyandırdı. Diyalizer etkinliği konusunda da hasta sayının artırılması ile daha anlamlı sonuçlar elde edilebileceği düşünüldü. -54

Abstract: