Malpraktisten kaynaklanan zararlarda idarenin hukuki sorumluluğu
Administrative legal liability in damages arising from malpractice
Yazar: GİZEM BÜŞRA BİLGİÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN EMRE ZORLU
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Malpraktisten kaynaklanan hukuki uyuşmazlıklar, insanın yaşam ve vücut dokunulmazlığı hakkını yakından ilgilendirmesi sebebiyle çok çeşitli hukuk dallarının çalışma konusu olmaktadır. Türk Hukuku'nda gerek doktrinde gerekse mahkeme kararlarında malpraktis kavramına ilişkin farklı görüşler bulunmakta ve tartışmalar süregelmektedir. Hasta ile hastane açısından hastanenin özel hastane mi yoksa kamu hastanesi mi olduğu, hastaneye kabul sözleşmesinin niteliğinin nasıl olduğu gibi hususlar, ilgili olayın hangi usul ve esaslara tabi olacağını doğrudan etkilemektedir. Taraflar arasındaki ilişkinin hukuki niteliği, varılacak sonuçtaki hukuki neticeyi belirlemektedir. Bir başka ifadeyle hekim devlet hastanesinde çalışıyor veya kamu hizmeti sebebiyle tedavi yapıyor ise idare hukuku hükümleri, özel bir hukuki ilişki sebebiyle örneğin özel hastanede çalışıyor veya polikilinikte tedaviyi yapıyor ise özel hukuk hükümleri uygulanacaktır. Hukuk devleti ilkesinin gereği olarak idare, kusurlu eylem ve işlemleri nedeniyle meydana gelen zararları telafi etmekle yükümlüdür. Bu yükümlülük kusur sorumluluğuna özellikle hizmet kusuruna, zaman zaman ise ağır hizmet kusuruna dayanmaktadır. Danıştay, kamu hizmetinin eksik işlemesi, kötü işlemesi ya da hiç işlememesi hallerinde idarenin hizmetinin kusurlu olduğunu kabul etmektedir. Danıştay, malpraktisten kaynaklanan zarar sebebiyle açılan tazminat davalarında tazminat sorumluluğunun oluşması için mutlak olarak ağır hizmet kusurunu aramamaktadır, hizmet kusurunun varlığını da yeterli görmektedir. Asıl olan idarenin kusur sorumluluğu iken kusursuz sorumluluğu ise istisnadır. İdarenin tek sorumluluğu kusur sorumluluğundan ibaret değildir. İdarenin faaliyet alanının artması ve sosyal devlet ilkesinin kabul görmesiyle kusur şartı aranmaksızın idarenin kusursuz sorumluluğu da oluşmuştur. Bu sebeple öncelikle idarenin kusur sorumluluğunun olup olmadığı değerlendirilir. İdarenin kusur sorumluluğu yok ise kusursuz sorumluluğunun koşullarının oluşup oluşmadığı değerlendirilmelidir. İdarenin kusursuz sorumluluğu oluşmuş ise, idare bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu bilgiler çerçevesinde, malpraktisten kaynaklanan zararlarda idarenin kusur sorumluluğu ve kusursuz sorumluluğu detaylı olarak incelenecektir.

Abstract:
Legal disputes arising from malpractice become the focus of various branches of law due to their close relevance to the individual's right to life and bodily integrity. In Turkish Law, differing opinions on the concept of malpractice exist in both legal doctrine and court decisions, leading to ongoing debates. Factors such as whether the hospital is private or public, the nature of the admission contract to the hospital, and others directly impact the procedural and substantive rules applicable to the relevant case. The legal nature of the relationship between the parties determines the legal outcome. In other words, if a physician works in a state hospital or provides treatment for public service reasons, administrative law provisions apply; whereas, if the physician works in a private hospital or performs treatments in a clinic, private law provisions apply. In accordance with the principle of the rule of law, the administration is obliged to compensate for damages caused by its faulty actions and transactions. This obligation is based particularly on service fault and occasionally on gross service fault. The Council of State acknowledges that if public service is deficient, poorly performed, or not performed at all, the administration's service is considered faulty. The Council of State, in malpractice-related compensation lawsuits, does not strictly require gross service fault to establish liability; it deems the presence of service fault sufficient. While the main liability of the administration is fault liability, faultless liability is an exception. The administration's sole liability is not limited to fault liability. With the expansion of the administration's scope of activities and the acceptance of the principle of the welfare state, faultless liability of the administration has also emerged without the requirement of fault. Therefore, firstly, the presence of fault liability of the administration is assessed. If there is no fault liability, the conditions for faultless liability are then evaluated. If faultless liability of the administration exists, the administration is obligated to remedy the damage. In light of this information, the fault liability and faultless liability of the administration in damages arising from malpractice will be examined in detail.