Sosyal ve ekonomik destek hizmetinde çalışan meslek elemanlarının merhamet yorgunluğu düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Investigation of compassion fatigue levels of professional staffworking in social and economic support services according to various variables
Yazar: FERHAT AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT TÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, Türkiye çocuk koruma sisteminde yer alan Sosyal ve Ekonomik Destek
(SED) hizmetinde çalışan meslek elemanlarının merhamet yorgunluğu, ikincil travma ve
mesleki tükenmişlik düzeylerinin yaş, cinsiyet, kadro durumu, mesleği, vaka yükü, SED
hizmetinde çalışma süresi, SED haricinde başka bir görevi olup olmadığı değişkenlerine göre
farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya SED hizmetinde çalışan 449 meslek elemanı (317 kadın, 132
erkek) katılmıştır. Katılımcılara, demografik bilgileri içeren Kişisel Bilgi Formu ve Merhamet
Yorgunluğu Kısa Ölçeği uygulanmıştır. Araştırma verileri Nisan-Haziran 2023 tarihleri
arasında "Google forms" aracılığıyla elektronik ortamda toplanmıştır. Araştırmada nicel analiz
yöntemi kullanılmış, değişkenler arası farkları belirlemek için Bağımsız Örneklem T Testi ve
One Way Anova Testi yapılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 23,0 programı kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan meslek elemanlarının merhamet yorgunluğu ölçeği puanı
maksimum (130), minimum (13), ortalaması (67,44), standart sapmasının ise (25,194) olarak
hesaplanmıştır. Araştırmada meslek elemanlarının cinsiyet gruplarına göre merhamet
yorgunluğu ölçeği ve alt boyut ortalamaları arasındaki farkların istatistiksel olarak anlamlı
olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Kadın meslek elemanlarının merhamet yorgunluğu ve ikincil
travma puanlarının erkek meslek elemanlarına kıyasla daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır.
Ayrıca kadın meslek elemanlarının İkincil Travma alt boyut puanının erkek meslek
elemanlarına göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). SED hizmetinde çalışma
sürelerine göre Merhamet Yorgunluğu ölçeği ve alt boyut ortalamaları arasındaki farkın
istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Araştırmada 10 yıl ve üzeri süredir
çalışanların Merhamet Yorgunluğu düzeyi, 6-9 yıldır çalışanların merhamet yorgunluğu
düzeyine göre daha yüksek ve ortalamalar arasındaki farkların anlamlı olduğu tespit edilmiştir.
Araştırmada 10 yıl ve üzeri çalışanların ikincil travma düzeylerinin 0-1 yıl ve 6-9 yıl
çalışanların ikincil travma düzeylerinden yüksek ve ortalamalarının farklılaştığı ortaya çıkmıştır. Araştırmada SED vaka yüküne göre Merhamet Yorgunluğu ölçeği ve alt boyut
puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p<0,05).
Araştırmada 16 ve üzeri SED vaka yükü olan meslek elemanlarının Merhamet Yorgunluğu Kısa
Ölçek puanı, 0-5 SED vaka yükü olanlara göre daha yüksek ve ortalamaları arasındaki farkın
anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Araştırmada SED hizmetinde çalışan meslek
elemanlarının yaş, mezun oldukları bölüm, kadro durumları, SED haricinde başka bir
görevlerinin olup olmaması değişkenlerine göre Merhamet Yorgunluğu ölçeği ve alt boyut
puanları ortalamaları arasındaki farkların istatistiksel olarak anlamlı olmadığı ortaya çıkmıştır
(p>0,05).
Sonuç: SED hizmetinde çalışan kadın meslek elemanlarının merhamet yorgunluk düzeylerinin
ve ikincil travma alt boyut puanlarının erkeklere göre yüksek olduğu, vaka yükü ve çalışma
süresi arttıkça merhamet yorgunluğu düzeyinin de arttığı görülmüştür. Meslek elemanlarının,
moral yükselten motive edici etkinliklerle, eğitimlerle desteklenmesi ve güçlendirilmesi
Mesleki Tükenmişlik, İkincil Travma ve Merhamet Yorgunluğu düzeylerini düşüreceğinden
meslek elemanları için faydalı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Sosyal ve Ekonomik Destek, Meslek Elemanı, Merhamet Yorgunluğu, Mesleki Tükenmişlik, İkincil Travma

Abstract:
Aim: This research aims to examine the compassion fatigue levels of professionals working
in the Social and Economic Support (SED) service in the Turkish child protection system
according to various variables.
Materials and Methods: 449 professionals (317 women, 132 men) working in the HIA service
participated in the research. A Personal Information Form containing demographic information
and the Compassion Fatigue Brief Scale were administered to the participants. Research data
was collected between April and June 2023 via "Google forms". SPSS 23.0 program was used
to analyze the data. In addition, the quantitative analysis method was used to examine the
relationships between variables in the study.
Findings: The compassion fatigue scale score of the professionals participating in the research
was calculated as maximum (130), minimum (13), average (67.44) and standard deviation
(25.194). The investigation ascertained statistically significant disparities in the Compassion
Fatigue Scale and its constituent subscale averages contingent upon the gender categorization
of professionals (p<0.05). Evidently, female professionals exhibited elevated levels of
compassion fatigue and secondary trauma scores relative to their male counterparts. Moreover,
the Secondary Trauma subscale scores of female professionals were notably higherthan those
of their male counterparts (p<0.05). Statistically significant distinctions in Compassion Fatigue
Scale and subscale averages were discerned predicated on the tenure of service within the field
of Special Education (SED) (p<0.05). The study delineated that professionals with 10 or more
years of experience manifested heightened levels of Compassion Fatigue in comparison to their
counterparts with 6-9 years of service, with statistically significant disparities in averages.
Furthermore, professionals with a decade or more of experience exhibited increased levels of
secondary trauma relative to those with 0-1 year and 6-9 years of service, with statistically
significant variances in averages. Compassion Fatigue Scale and subscale score averages were also determined to be statistically significant
with respect to the caseload of Special Education Department (SED) cases (p<0.05).
Specifically, professionals contending with 16 or more SED cases demonstrated augmented
Compassion Fatigue Short Scale scores vis-a-vis their counterparts managing 0-5 SED cases,
with statistically significant disparities in averages (p<0.05). The investigation concluded that
variables including professionals' age, field of graduation, employment status, and the presence
of additional duties alongside SED did not yield statistically significant differencesin
Compassion Fatigue Scale and subscale score averages (p>0.05)
Result: It was observed that the compassion fatigue levels and secondary trauma subscale
scores of female professionals working in the HIA service were higher than men, and as the
caseload and working time increased, the compassion fatigue level also increased. It isthought
that supporting and strengthening professional staff with morale-boosting motivating activities
and training will be beneficial for professional staff as it will reduce the levels of Professional
Burnout, Secondary Trauma and Compassion Fatigue.

Keywords: Social and economic support, Professional Staff, Compassion Fatigue, Occupational Burnout, Secondary Trauma