Endüstriyel tasarım eğitiminde elektronik bilgisinin yeri ve öğrenilmesine ilişkin bir yöntem
Electronics knowledge in industrial design education and a method for learning
Yazar: BARIŞ GÜR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN GÜÇLÜ YAVUZCAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design

Özet:
Elektronik, günümüzün ekonomik trendidir. Geçmişte hiçbir şekilde elektronik bileşenler içermeyen birçok nesne artık dijital hale gelmiş, elektronik bilgisinin endüstriyel tasarım içerisindeki önemi de artmıştır. Bu araştırmanın elektroniğe yaklaşımına göre, elektronik bileşenlerin gündelik estetik üzerindeki etkisi öyle fazladır ki, elektronik bilgisi, günümüz endüstriyel tasarım müfredatlarında yer verilene oranla daha öncelikli bir endüstriyel tasarımcı yetkinliği haline gelmiştir. Elektronik bileşenleri olan bir nesnenin üretilişini ve çalışmasını anlamayan, bu bileşenlerin türlerine göre değişen bazı özelliklerinin kullanıcı deneyiminin kalitesini nasıl etkilediğini bilmeyen bir endüstriyel tasarımcı, elektronik nesnenin insana yabancılaşmasına sebep olabilir ve sessiz tasarıma yol açabilir. Sessiz tasarım, bir endüstriyel tasarımcı tarafından tasarlanması beklenen unsurların bir başkası tarafından tasarlanmasıdır. Yabancılaşma ise, deneyimlerin ve gündelik estetiğin kalitesini azaltmaktadır. Bu araştırmanın birinci amacı, estetik ile elektronik arasındaki artan ilişkiyi sergilemektir. İkincisi ise, endüstriyel tasarımcıya gerekli olabilecek elektronik bilgisinin kapsamını tanımlayıp, sınıflandırmaktır. Söz konusu iki amaç doğrultusunda, endüstriyel tasarımcı ve elektronik mühendislerinden oluşan 10 katılımcılı bir örneklem ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler yürütülmüş, bulgular tematik analiz ile incelenmiştir. Üçüncü amaç, sınıflandırılan konuların son sınıf öğrencileri ve yeni mezunlar tarafından ne kadar bilindiğinin ölçülmesi aracılığıyla güncel eğitim yaklaşımlarının elektronik bilgisi öğretme yeterliliğinin değerlendirilmesidir. 11'i Türkiye'de bulunan 16 üniversiteden katılan 74 kişilik örnekleme 13 sorulu bir muhakeme testi uygulanmış ve bazı en temel elektronik konularına ilişkin yetersiz bilgiye sahip oldukları tespit edilmiştir. Araştırmanın dördüncü amacı, endüstriyel tasarım öğrencilerinin stüdyo dersleri içerisinde elektronik bilgisinin öğrenimini destekleyen bir araç geliştirmek ve bu aracın yaratıcılık ölçütleri bakımından öğrencilere ve öğrencilerin tasarımlarına yönelik fayda ve zararlarını incelemektir. Araç, Gazi Üniversitesi'nde elektrikli su ısıtıcısı tasarlama ödevi verilen 40 ikinci sınıf, Atılım Üniversitesi'nde diyafon tasarlama ödevi verilen 14 üçüncü sınıf, Atılım Üniversitesi'nde bitirme projesinde aracı kullanan 6 son sınıf endüstriyel tasarım öğrencisi ile denenmiştir. Aracın, öğrencilerin tasarladıkları formların birbirilerine benzeşmesine ve basitleşmesine yol açabileceği ancak diğer ölçütler bakımından fayda sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Electronics is the economics trend of today. Many objects that did not contain electronics previously have today become digitalized, and the importance of electronics knowledge in industrial design has increased. According to the approach of this research to electronics, the impact of electronic components on everyday aesthetics is so great that electronics knowledge may have become a priority industrial designer competency compared to the current industrial design curriculum. An industrial designer who does not understand how the electronic components of objects work and are produced, and does not know how some of the properties of these components affect the quality of the user experience, may cause alienation of the object from humans and lead to silent design. Silent design is when aesthetic experiences of an object are designed by someone who is not an industrial designer. Alienation reduces the quality of experiences and everyday aesthetics. First purpose of this research is to describe the increasing relationship of aesthetics with electronics. The second are to define and classify the scope of electronics knowledge that may be required for an industrial designer. Based on these two purposes, semi-structured interviews are conducted with a sample size of 10, consisting of industrial designers and electronics engineers and the findings are examined through thematic analysis. The third purpose of this research is to evaluate the efficiency of current educational approaches to teach electronics knowledge through measuring how well the classified topics are known by senior students and fresh graduates. Total of 74 participants from 16 universities, 11 of which are located in Turkey attended a test consisting of 13 reasoning questions and it is determined that they have insufficient knowledge based on some of the essential topics of electronics. The fourth purpose of the research is to develop a tool for industrial design students to support the learning of electronics knowledge during the studio courses and to examine the benefits and harms of the tool for students and their designs in terms of creativity criteria. The tool is tested with 40 industrial design sophomores at Gazi University assigned to design electric water heaters, 14 juniors at Atılım University  assigned to design doorphones, and 6 seniors at Atılım University who used the tool during the graduation project. It is concluded that the tool may lead the forms of the designed objects to oversimplify and become similar, yet it is beneficial in terms of other criteria.