Yozgat yöresi kilim,cicim, zili örneklerinin renk,motif ve kompozisyon özellikleri
Yozgat region of rug,cicim and zili color, design and composition properties
Yazar: BURÇİN ERGEN
Danışman: YRD. DOÇ. HÜYA KÖKLÜ KASAPLI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Dekoratif Ürünler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Cicim = Jijims ; Dokuma teknikleri = Weaving techniques ; Dokumalar = Weavings ; El dokumacılığı = Hand weaving ; El sanatları = Handicrafts ; Kilimler = Rugs ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts ; Yozgat = Yozgat ; Zili = Zili

Özet:
El sanatları alanlarından, kilim, cicim ve zili örnekleri geçmişten günümüze kültür hazinesi olarak bizlere bırakılan somut kültürel değerlerdir. Bu nedenle araştırmacıların konuyu incelemesi büyük önem taşımaktadır.Bu gereklilik ile Yozgat ili ve Sorgun ilçesinde yapılan araştırma sonucu ele alınan 40 adet kilim, cicim, zili örnekleri, renk, motif ve kompozisyon özellikleri bakımından incelenmiştir. Çalışma tarama modeline dayalı betimsel bir araştırmadır.Yozgat kilim, cicim ve zili örnekleri incelendiğinde araştırılan kilimlerin çoğunluğunu Sorgun dokumaları oluşturmaktadır. Genellikle kilimlerin 20. yüzyılın ortasında dokunduğu tespit edilmiştir. Dokumaların neredeyse hepsinde atkı ipliği olarak yün malzeme kullanıldığı tespit edilmiştir. Dokumaların çoğunluğunda çözgü ipliği olarak yün malzeme kullanılmıştır.Yozgat dokumalarının renk özellikleri incelendiğinde araştırılan dokumalarda en çok beyaz renk ipliklerin kullanıldığı tespit edilmiştir. Kırmızı, siyah, sarı, mavi, turuncu renkleri sıkça kullanılmış, açık mavi, koyu mavi, haki yeşil, açık yeşil, koyu yeşil, bej, gri, eflatun, bordo, krem, hardal, yağ yeşili, nefti yeşil, saman sarısı renklerine de rastlanmıştır.Yozgat dokumalarının çeşitleri incelendiğinde büyük çoğunluğunun yastık olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca araştırılan dokumların diğer kısmını duvar örtüleri, seccadeler, farda kilimler, makat örtüsü, bulgur seklemi, heybe, döşeme kilim ve yolluk oluşturmaktadır.Yozgat dokumalarının kompozisyon özellikleri incelendiğinde araştırılan kilimlerin çoğunun yatay kompozisyon kullanılarak dokunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca araştırılan dokumaların kompozisyonunda madalyonların kullanıldığı, aralıklı tekrarların olduğu, simetrik kompozisyonların kullanıldığı, aralıksız tekrarların, mihrapların olduğu ve verev kompozisyonların kullanıldığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Of handicrafts and rugs, from the past today as cultural treasures left to us are the important material. Therefore, we need to examine the subject matter of researchers.With this requirement and the district of Yozgat and Sorgun province on the research results cover 40 rug,kilim,zili and cicim color, motif and composition were examined in terms of features.Review the general features of yozgat kilim rugs investigated the majority of the Yozgat (center) are rugs. Usually the 20th of rugs in the middle of the century has been found to touch. As almost all of the weft yarn rug wool material used has been determined. As part of the warp yarn rug wool material, cotton material makes the other half is used equipment.Review of the color characteristics of the investigated Yozgat rugs are used in most of the white color yarn was determined.Red,black,yellow,blue,orange were mostly and light blue,dark blue,dark gren,light gren,bej,grey,purple,oil gren were rarely determined.Review of the properties investigated motive Yozgat rugs half of the type of rug that has been determined. The other half of rugs wall also investigated the rug and rug far in the anus cover, upholstery, rugs and allowances forms. Half of the medullary rugs, the rugs of the other half, play rugs, far in the rug and Kulkuluk touch with technical bezayağı were determined.Review the composition of the investigated properties Yozgat rug most of the horizontal composition was determined by using the touch. The composition of the rug also investigated the use of the coin, that of re-spaced, chorea, and the use of symmetrical composition, incessantly repeated the altar of the use of the composition and bias has been determined.