Katılım bankacılığı sistemi ve faizin yeri: Türkiye örneği
Impacts of interest rates on participation banking: The case of Turkey
Yazar: JALAL T. S. SELMI JALAL T. S. SELMI
Danışman: DOÇ. DR. FETULLAH AKIN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Faiz = Interest ; Faizsiz bankacılık = Interest-free banking ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; İslami bankacılık = Islamic banking ; İslami bankacılık sistemi = Islamic banking system

Özet:
Katılım bankacılığı İslam dini finans prensiplerine dayanan bir bankacılık sektörü olarak, İslam ülkelerinde ortaya çıkmıştır. Bu bankacılık türünün ortaya çıkış noktası faizsizlik prensibine dayanmaktadır. İslam dininin kutsal kitabı olan Kur'an-ı Kerim'de faiz haram olarak tanımlanan bir kavramdır. Batılı ekonomi akımlarında önemli ve esas rol oynayan faiz kavramı ekonominin işleyişini sağlayan bir faktördür, ancak İslam dinindeki faizsizlik prensibini kabul eden katılım bankacılığında sistemin işleyişi için faiz değil kâr payı kavramı kullanılmaktadır. Bu sayede dini endişelerinden dolayı tasarruflarını yatırım olarak kullanamayan kişilerin, tasarruflarının değerlendirilmesi ve yatırıma dönüştürülmesi amaçlanmaktadır. Dini endişelerin yanı sıra, politik ve ekonomik sebepler de katılım bankacılığının ortaya çıkış nedenlerindendir. Uluslararası düzeyde gelişme ve ilerleme gösteren katılım bankacılığı sektörü, Türkiye'de ortaya çıktığı tarihten itibaren popülerliği artan ve ilerleme gösteren bir bankacılık sektörü olmuştur. Finans sistemi bütün bankalar ve merkez bankaları dahil olmak üzere bir bütün halinde işleyen ve çeşitli kanallar ve işlemler ile bankaların birbirleriyle aktif olarak etkileşim içinde olduğu bir sistemdir. Bu etkileşim ile katılım bankalarının üzerinde faiz etkisi olup olmadığı bu çalışmada araştırılan bir konudur. Bunun yanı sıra katılım bankacılığında faiz yerine kullanılan kâr payı sisteminin kullanılmasının somut anlamda faiz kavramı ile benzer olması sebebiyle, katılım bankacılığında faiz etkisinin araştırılmasını gerektirmektedir. Bu çalışmada katılım bankacılığında faiz etkisinin araştırılmasının yanı sıra, katılım bankacılığının Türkiye'de neden kullanıldığı ve kişilerin katılım bankacılığının faiz etkisi hakkındaki davranışları Türkiye'de bankacılık sektörünü kullananlar arasından 127 kişinin dahil olduğu anket yöntemi ile araştırılmıştır. Geçmiş ve güncel verilerden yararlanılarak, katılım bankacılığının geleceği tartışılmıştır.

Abstract:
Participation banking has emerged in Islamic countries as a banking sector based on Islamic religious finance principles. The point of origin of this banking system is based on the principle of interest-free finance. Qur'an is the sacred book of Islamic Religion, interest is defined as a haram in Qur'an. The concept of interest, which has an important role in the Western economic trends, is a factor that provides the functioning of the economy, but in participation banking, which accepts the principle of interestlessness in Islamic religion, the concept of profit share is used. It is intended that people who cannot evaluate their savings as investment because of their religious believes will be evaluated and converted into investment. Besides religious believes, political and economic reasons are also the causes of emerging of participation banking. Participation banking sector is showing progress and development at the international level, and its popularity has been increasing and in Turkey since it emerged. The financial system operates including all banks and central banks, and it is a system in which various channels and transactions and banks are actively interacting with each other. In this research, it is investigated that whether there is non-negligible impact caused by this interaction on participation banking. Besides, because of the use of the profit sharing system instead of interest in participation banking, this is similar to the concept of interest in a concrete sense, it requires the investigation of interest effect in participation banking. In addition to the investigation of the impacts of interest rates on participation banking, it is also studied in this research that why participation banking is widely used among households and their reactions against the interest rate effect on it by a survey method which is applied to 127 people who all actively use participation banks in their financial transactions. Using the past and current data, the future of participation banking is interpreted.