PQ4R stratejisi öğretim paketinin hafif düzey zihin yetersizliği olan öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerine etkisi
The effect of PQ4R strategy teaching package on reading comprehension skills of students with mild intellectual disabilities
Yazar: ÖZGE ÇULHAOĞLU
Danışman: PROF. DR. NEVİN GÜNER YILDIZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, PQ4R stratejisi öğretim paketinin hafif düzey zihin yetersizliği olan öğrencilerin stratejiyi kullanma becerisini kazanmaları, öyküleyici metinleri anlama becerilerinin geliştirilmesi, kazandıkları becerileri sürdürmeleri ve aynı türde farklı yazarların oluşturduğu metinlere genellemeleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır.
Yöntem: Bu araştırmada tek denekli araştırma modellerinden çoklu yoklama modelinin bir türü olan katılımcılar arası yoklama denemeli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırma ortaokul düzeyinde öğrenim gören üç hafif düzey zihin yetersizliği olan öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Araştırmanın bulguları, katılımcıların PQ4R stratejisini kullanma becerilerini edindiklerini ve strateji öğretiminin katılımcıların öyküleyici metinleri anlamalarında etkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca katılımcıların kazandıkları becerileri izleme oturumlarında sürdürdükleri ve bu becerileri farklı yazarlar tarafından geliştirilmiş öyküleyici metinlere genelleyebildikleri de ortaya çıkarılmıştır. Sosyal geçerlik verileri çerçevesinde öğretmenler, veliler ve katılımcılar stratejiyi kullanma becerilerinin kazandırılmasında ve okuduğunu anlama becerilerinin geliştirilmesinde PQ4R stratejisi öğretiminin olumlu etkileri olduğunu belirtmişlerdir.
Sonuç ve Öneriler: Araştırma sonucunda, PQ4R stratejisi öğretim paketinin öğrencilerin stratejiyi kullanma düzeylerinde ve öyküleyici metinleri anlamalarında etkili olduğu, kazandıkları bu becerileri iki katılımcının izleme oturumlarında sürdürdükleri belirlenmiştir. Ayrıca tüm katılımcıların okuduğunu anlama becerilerini farklı yazarlar tarafından geliştirilmiş öyküleyici metinlere genelleyebildikleri görülmektedir. Araştırmadan elde edilen bulguların genişletilmesi amacıyla PQ4R stratejisinin öğretiminin bilgilendirici metinler üzerindeki etkililiği ve diğer yetersizlik türü olan öğrencilere uygulanmasının sonuçlarının bundan sonraki araştırmalarda incelenmesi önerilmektedir.

Abstract:
Purpose: In this study, the effects of the PQ4R strategy on the acquisition and maintenance of the ability of students with mild intellectual disabilities to use the strategy and the development and maintenance of their ability to understand narrative texts, and their generalization to texts created by different authors of the same type were investigated.
Method: In this study, one of the single-subject research models, multiple probe design with inter-participant probe trial, which is a type of multiple probe design, was used. The research was carried out with the participation of three students with mild intellectual disabilities studying at the secondary school.
Results: The findings of the study showed that the participants acquired the skills to use the PQ4R strategy and strategy teaching was effective in the participants' understanding of narrative texts. In addition, it has been revealed that PQ4R strategy teaching is effective in these students' understanding of narrative texts, they maintain the skills they have acquired in monitoring sessions, and they can generalize these skills to narrative texts developed by different authors. Within the framework of social validity data, teachers, parents and participants stated that teaching the PQ4R strategy had positive effects on gaining the skills of using the strategy and improving the reading comprehension skills.
Conclusion and Suggestions: As a result of the research, it was determined that PQ4R strategy teaching was effective in students' level of strategy use and understanding of narrative texts, and that two participants maintained these skills in monitoring sessions. In addition, it is seen that all participants can generalize their reading comprehension skills to narrative texts developed by different authors. In order to expand the findings obtained from the research, it is recommended to examine the effectiveness of the PQ4R strategy on informative texts and the results of its application to students with other types of disabilities in future studies.