Temiz aralıklı kataterizasyon uygulayan hastaların işlem sırasındakarşılaştıkları fiziksel komplikasyonlar ile tedaviye uyum düzeylerinin incelenmesi
The effect of complications experienced by patients performing clean intermittent catheterization on their compliance with the procedure
Yazar: DAMLA ERDOĞAN
Danışman: PROF. TÜLAY BAŞAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma da temiz aralıklı kateterizasyon (TAK) uygulayan hastaların yaşadıkları komplikasyonların işleme uyumlarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı tipte olan araştırma, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi'nde yatarak tedavi gören 74 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın yürütülebilmesi için etik kurul onayı ve kurum izni alınmıştır. Araştırma verileri, Hasta Tanıtıcı Özellikler Formu, Aralıklı Kateterizasyon Uyum Ölçeği (AKUÖ) ve Aralıklı Kateterizasyon Zorluk Anketi (AKZA) ile yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Veri analizi için Statistical Package for the Social Sciences Version 26 programı kullanılmıştır. Araştırmanın kategorik değişkenleri sayı ve yüzde olarak hesaplanmıştır. Sayısal değişkenlerde normal dağılım çarpıklık ve basıklık değerleri ile değerlendirilmiştir. Normal dağılım gösteren ikili grup değişkenlerinin karşılaştırılmasında; Independent Sample t testi, ikiden fazla grup değişkenlerinin karşılaştırılmasında One Way Anova Testi; korelasyon analizi için Pearson testi kullanılmıştır. İstatistiksel kararlarda p ˂0,05 anlamlılık düzeyi kabul edilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların AKUÖ puanı 2,71±1,50, AKZA-sıklık ortalama puanı 6,41±5,13 ve AKZA-yoğunluk puanı 5,66±4,97 olarak bulunmuştur. TAK işlemine uyum, hastaların %44,6'sında orta düzeyde ve %44,6'sında düşük düzeyde bulunmuştur Kanama, üretral darlık ve inkontinans yaşayan ve yaşamayan hastaların AKUÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır (p˃0.05). Enfeksiyon ve yalancı yol komplikasyonları yaşayan hastaların yaşamayan hastalara göre AKUÖ puanları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p˂0.05). AKUÖ ile AKZA-sıklık arasında istatistiksel olarak anlamlı düşük düzeyde negatif bir ilişki tespit edilmiştir (r<0,234, p<0,05). 
Sonuç: Bu çalışmada, hastaların yaklaşık yarısının TAK'a düşük düzeyde uyum sağladığı belirlenmiştir. Kanama, üreral darlık, inkontinans komplikasyonlarının hasta uyumunu etilemediği ancak, enfeksiyon ve yalancı yol komplikasyonlarında hastaların TAK işlemine uyumunun azaldığı bulunmuştur. Ayrıca hastaların komplikasyon yaşama durumu azaldıkça, TAK işlemine uyumu artmaktadır.

Abstract:
Objective: The purpose of this study was to evaluate the effect of complications experienced by patients undergoing clean intermittent catheterization (CIC) on compliance with the procedure.
Material and Methods: The descriptive study was conducted on 74 inpatients at Ankara Bilkent City Hospital, Physical Therapy and Rehabilitation Hospital. Ethical committee approval and institutional permission were obtained to conduct the study. Data were collected through face-to-face interviews using the Patient Descriptive Characteristics Form, Intermittent Catheterization Adherence Scale (ICAS), and Intermittent Catheterization Difficulty Questionnaire (ICDQ). SPSS Version 26 was used for data analysis. The categorical variables of the study were calculated as numbers and percentages. For numerical variables, the normal distribution was evaluated with skewness and kurtosis values. Independent samples t-test was used to compare binary group variables with normal distribution; one-way anova test was used to compare more than two group variables; Pearson test was used for correlation analysis. A significance level of p ˂0.05 was accepted in statistical decisions.
Results: Participants ICAS scores were 2.71±1.50, ICDQ-frequency mean scores were 6.41±5.13, ICDQ-intensity scores were 5.66±4.97. Compliance with the CIC procedure was moderate 44.6% of the patients and low 44.6%. There wasn't statistically significant difference between the ICAS scores of the patients with and without bleeding, urethral stricture and incontinence (p˃0.05). The difference between ICAS scores of patients who experienced infection and uretral false complications compared to patients who didn't was statistically significant (p˂0.05). Statistically significant low level negative correlation was found between ICAS and ICDQ-frequency (r<0.234, p<0.05).
Conclusion: In this study, approximately half of the patients had low compliance with CIC. It was found that bleeding, ureteral stricture, and incontinence complications did not affect patient compliance, but patient compliance with CIC decreased with infection and false tract complications. In addition, as patients' complication status decreased, their compliance with the CIC procedure increased.