Epilepsili çocuklarda ebeveynlik stilinin ve ebeveyn yeme zamanı davranışının çocuğun yeme davranışına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of parenting style and parent mealtime behavior on child eating behaviour i̇n children with epilepsy
Yazar: TUTKU BALCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN ÇAKIR BİÇER
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Çocuklar birçok konuda ebeveynlerini örnek almaktadır. Ebeveynlerin çocuklarına yönelik geliştirdikleri ebeveynlik stilinin ve yemek zamanı davranışlarının, çocuğun yeme davranışı üzerindeki etkileri literatürde tartışılmaktadır. Kronik bir hastalığın bu etkileşim üzerindeki rolü hakkındaki çalışmalar ise oldukça sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı çocukluk çağının en sık görülen kronik hastalıklarından olan epilepsili çocuklarda ebeveynlik stili ve yemek zamanı davranışlarının çocuğun yeme davranışı üzerindeki etkisinin incelenmesidir. İzmir Bakırçay Üniversitesi Çiğli Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yürütülen bu çalışmaya 4-9 yaş arası epilepsi tanılı çocuklar ile ebeveynleri ve kontrol grubu için kronik bir hastalığı olmayan sağlıklı çocuklar ile ebeveynleri dahil edilmiştir. Çok Boyutlu Ebeveynlik Stili Değerlendirme Ölçeği (ÇBESDÖ), Ebeveyn Yemek Zamanı Davranışları Ölçeği (EYZDÖ), Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi (ÇYDA) ebeveynlere uygulanmış ve çocuğun 24 saatlik besin tüketim kaydı sonucunda Sağlıklı Yeme İndeksi (HEI)-2015 puanı hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda epilepsi ve sağlıklı grup arasında ebeveynlik stilleri arasında farka rastlanılmamıştır (p>0,05). Epilepsili çocukların ebeveynlerinin olumlu ebeveynlik stiline sahip olmaları, çocuklarının HEI-2015 puanlarında artışla ilişkilendirilmiş (r=0,45; p=0,011) kontrol grubunda ise fark görülmemiştir (r=-0,207; p>0,05). Hem epilepsi hem de kontrol grubunda olumsuz ebeveynlik stilinin duygusal olarak aşırı yeme isteğini tetiklediği saptanmıştır (sırasıyla, r=0.449 ve r=0.367; p<0,05). Ebeveynlik stillerinin sağlıklı çocukların beslenme davranışlarına etkisi olduğu kadar kronik bir rahatsızlığı olan çocukların hem hastalık semptomları üzerinde hem de yeme davranışları üzerinde etkileri olabilmektedir. Ebeveynlik stillerinin çocuk yeme davranışları ve farklı gruplardaki etkilerinin daha fazla çalışma ile desteklenmesi önerilmektedir.

Abstract:
Children take their parents as role models in many issues. The effects of parents' parenting style and mealtime behaviors on children's eating behaviors are discussed in the literature. Studies on the role of chronic disease on this interaction are very limited. The aim of this study was to examine the effect of parenting style and mealtime behaviors on children's eating behavior in children with epilepsy, one of the most common chronic diseases of childhood. In this study conducted at İzmir Bakırçay University Çiğli Training and Research Hospital, children diagnosed with epilepsy between the ages of 4-9 years and their parents and healthy children without chronic disease and their parents for the control group were included. The Multidimensional Assessment of Parenting Scale (MAPS), Parent Mealtime Action Scale (PMAS), Children's Eating Behavior Questionnaire (CEBQ) were applied, and Healthy Eating Index (HEI)-2015 score was calculated based on 24-hour food consumption records. As a result of the study, there was no difference in parenting styles between epilepsy and healthy groups (p>0,05). The positive parenting style of the parents of children with epilepsy was associated with an increase in the HEI-2015 scores of their children (r=0,45; p=0,011), whereas no difference was observed in the control group (r=-0,207; p>0,05). Negative parenting style was found to emotionally trigger overeating in both the epilepsy and control groups (r=0.449 and r=0.367, respectively; p<0,05). Parenting styles may influence the eating behaviors of healthy children as well as on the symptoms of illness and eating behaviors of children with a chronic illness. It is recommended that the effects of parenting styles on children's eating behaviors and different groups should be supported with more studies.