Metoxychlor'un sıçan ovaryumunda IGF-I sinyal yolağı üzerine etkisi
The effect of methoxychlor on IGF-I signaling pathway in rat ovary
Yazar: ÖZLEM ÖZDEN AKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. KORHAN ALTUNBAŞ ; DOÇ. DR. Artay YAĞCI
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Endokrin sistem = Endocrine system ; Over = Ovary ; Pestisitler = Pesticides ; Sıçanlar = Rats ; İnsülin benzeri büyüme faktörü I = Insulin like growth factor I ; İnsülin benzeri büyüme faktörü II = Insulin like growth factor II

Özet:
Folikül gelişimi ve fonksiyonları, IGF'lerinde içinde bulunduğu pek çok büyüme faktörü tarafından düzenlenir. Bununla birlikte bazı gıdalar ve ekzojen ajanlar da foliküllerin gelişimini ve ovaryum fonksiyonunu etkileyebilir. Endokrin bozucular olarak bilinen bu ekzojen ajanlardan bir tanesi de MXC'dir. Östrojenik, antiöstrojenik ve antiandrojenik etkilere sahip organik klorlu bir pestisit olan MXC, folikülogenezis ve steroidogenezis gibi ovaryum fonksiyonlarını ve pek çok reprodüktif parametreyi değiştirerek dişilerde infertiliteye sebep olur. 
Amacımız embriyonal (E18) ile postanatal (PN7) günler arası 100 mg/kg/gün MXC uygulamasını takiben erişkin dönemde MXC'nin folikül aşamalarının oransal dağılımını nasıl etkilediğini ortaya çıkarmaktır. Ayrıca ovaryumda folikül safhalarına spesifik IGF-I ve IGF-IR ekspresyonlarını belirlemek ve folikül gelişimi ile IGF-I ve IGF-IR ekspresyon düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak; MXC'nin folikül IGF-I ve IGF-IR protein seviyelerini değiştirip değiştirmediğini araştırmaktır. Foliküler kompozisyon yüzdesinde sekonder ve preantral foliküllerde (p<0,01) bir artış; primordial ve antral foliküllerde (p<0,05) ise azalma saptandı. İmmunohistokimyasal boyama ile foliküllerin ovosit ve granuloza hücrelerinde; luteal ve interstisyel hücrelerde, teka interna ve eksternada ve damar düz kas hücrelerinde IGF-I ekspresyonu belirlendi. IGF-IR ekspresyonu teka eksterna haricinde IGF-I ile aynı lokalizasyonu gösterdi. MXC uygulamasının IGF- I'nin ekspresyonunu preantral ve antral folikülde azalttığı (p<0,05), IGF-IR'in ekspresyonunu ise sekonder foliküllerin ovositleri (p<0,05) ile sekonder ve preantral foliküllerin granuloza hücrelerinde arttırdığı gözlendi.  
Sonuçta, MXC'ye fötal ve neonatal ratların maruz kalması, erişkin ovaryumunda morfolojik ve moleküler düzeyde değişikliklere neden olur. MXC, ovaryumda folikül safhasına spesifik olarak IGF-I ve IGF-IR ekpresyonlarını değiştirir. IGF-I ve IGF-IR ekspresyonlarındaki değişikliklere bağlı olarak ovaryumunda foliküler kompozisyon değişir. MXC'nin indüklediği ovaryum fonksiyon bozukluklarında ve dişi infertilitesinde IGF sinyal yolağı önemli rol oynuyor olabilir.

Anahtar Kelimeler: Endokrin Bozucular, IGF-I, IGF-IR, Metoksiklor, Sıçan

Abstract:
Follicular development and ovarian functions are regulated by growth factors incluiding in IGF's. In addition, some foods and exogenic agents can also affect follicular development and ovarian function. One of the exogenic agents is MXC which is known endocrine disruptor. MXC which has estrogenic, antiestrogenic and antiandrogenic effects is a organochloride pesticid and it causes infertility in female by changing many reproductive parameters and ovarian functions.
 In this study, our aim is to detect how MXC effects proportional distribution of the follicle stages in adult rats after MXC treatment (100 mg/kg/day) between embryonal (E)18- postanatal day (PND) 7, and also determine stage specific IGF-I and IGF-IR expressions in ovarian follicles and relationship between follicular development and the levels of IGF-I and IGF-IR expression, and investigate if MXC changes levels of IGF-I and IGF-IR protein in ovary. An increase in secondary, preantral follicles (p<0,01) and a decrease in primordial and antral follicles  (p<0,05 )  were detected in follicular composition.  IGF-I expression in oocyte and granlosa cells of follicles, and the luteal and interstitial cells,  theca externa and interna and also smooth muscle of ovary vessels were showed by using immunohistochemical staining. IGF-IR was expressed in same localizations with IGF-I in ovary except for theca externa. An increase in both IGF-I and IGF-IR expressions were indicated during follicular development. It was observed that MXC treatment decreased IGF-I expression in preantral and antral follicles (p<0,05) and increased IGF-IR expression in oocytes of secondary follicles and granulosa cells of secondary and preantral follicles (p<0,05).
In conclusion, MXC exposure to fetal and neonatal rats causes morphological and molecular alterations in adult ovary. MXC changes stage specific IGF-I and IGF-IR expressions in ovarian follicles, accordingly some differences can be seen in follicular composition of MXC treatment group when compared to that of control group. IGF signal pathway may be a significant role in MXC induced ovary disfunction and female infertility.

Key Words: Endocrine Disruptors, IGF-I, IGF-IR, Methoxychlor, Ra