Türkiye'deki diş hekimlerinin endodonti uzmanına hasta yönlendirme kriterlerinin değerlendirilmesi
Assessment of denti̇sts' referral pattern to endodonti̇st i̇n Turkey
Yazar: ÖZNUR ÖZCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ELİF KALYONCUOĞLU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Diş hekimleri = Dentists ; Diş hekimliği = Dentistry ; Endodonti = Endodontics ; Hastalar = Patients

Özet:
Amaç: Türkiye'deki diş hekimlerin endodonti uzmanına hasta yönlendirme ihtiyacının ve hasta yönlendirmede etkili olan faktörlerin belirlenmesidir. 
Materyal ve Metot: Çalışmamızda, 28 sorudan oluşan anket genel diş hekiminin hastasını endodonti uzmanına yönlendirme gereksiniminin değerlendirilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Anket, Türk Dişhekimleri Birliği (TDB) veritabanındaki kayıtlı hekimlere e-mail yoluyla ulaştırılmış ve sadece anlaşılır olan veriler ile değerlendirme yapılmıştır.
Bulgular: Hekimlerin anketi cevaplandırma oranı %5,5(655) olarak bulunmuştur, %96,3'ünün kök kanal tedavisi yaptığı, %92,3'ünün ise hastalarını gerekli gördükleri durumlarda endodonti uzmanına yönlendirdiği belirlenmiştir. Kadın hekimlerin erkeklere oranla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazla hasta yönlendirdiği tespit edilmiştir (p<0,05).  En fazla oranda hasta yönlendiren hekim grubu devlet hastanesi çalışanlarıdır. En az hasta yönlendiren hekim grubunun ise özel kurum çalışanları olduğu belirlenmiştir. Hasta ile ilişkili faktörlerden sedasyon gerekliliği (%78) ve ciddi sistemik hastalık varlığı (%73,7) en sık yönlendirilen durumlardandır. Tanı ve diş ile ilgili durumlardan en yüksek oranda yönlendirilenler ise; tanı güçlüğü olan hastalar (%60,6) ve kök kanalındaki kalsifikasyon (%55,4) durumlarıdır. Meslekteki çalışma yılı arttıkça hekimlerin hasta yönlendirme oranları istatistiksel olarak anlamlı oranda azalmaktadır (p<0,05).
Sonuç: Yönlendirme davranışında birçok faktörün etkili olduğu belirlenmiştir. Başarılı bir tedavi için hekimin doğru tanı koyması ve gerekli durumlarda uzman hekime yönlendirmesi önemlidir. 

Anahtar kelimeler: Endodonti uzmanı; Yönlendirme; Vaka zorluğu; Anket

Abstract:
Aim:To determine the factors of endodontic referral from general dental practitoners in Turkey. 
Materials and Methods: A questionnaire, containing 28 questions, was designed to determine the need for endodontic specialist referral and the factors that influenced the decision to refer a patient to the endodontists. Survey was sent by e-mail to the registered dentists in the database of Turkish Dental Association and only unequivocal responses were included in calculating percentages. 
Results: The response rate was 5,5%(655). Majority (96,3%) of the respondents performed root canal treatment by themselves and they prefer to refer patient to endodontist (92,3%) when they encounter a challenging case. Statically analyses revealed that female general dental practitioners were referred more patient to an endodontist than males (p<0,05). The highest proportion of patients referring physician group was state hospital employees and the least proportion of patients referring physician group was private enterprise employees. While sedation requirement (78%) was found to be  the most common factor for referral and severe systemic disease (73,7%) was found as the second preffered reason in the patient related factors. Difficult diagnosis (%60,6) and unvisible root canals (%55,4) were the most common referral reasons in the teeth and diagnosis related factors. A statistically negative correlation was found between the professional experience and  patient referral (p<0,05).
Conclusions: We concluded that, many patient and tooth related factors influence the endodontic referral of patients. For a successful treatment, general dentist should made a proper diagnose and refer to a specialist if necesarry. 

Keywords: Endodontics specialist; Referral; Case difficulty; Questionnaire