Dünden bugüne Türkiye'de İslam bankacılığı
İslamic banking in Turkey from past to present
Yazar: SEYYİT ALİ ALBAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. HACI MURAT KUMBASAR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Faizsiz bankacılık = Interest-free banking ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; İslami bankacılık = Islamic banking

Özet:
Ekonomik faaliyetlerin gelişmesiyle birlikte finans piyasasına yeni finans yöntemleri girmektedir. Finansal piyasalara yeni giren ürünlerden biri ise faizsizlik iddiasında bulunan Katılım Bankaları tarafından sunulmaktadır. Hayatımıza 1980'li yıllarda Özel Finans Kurumu adıyla giren ve daha sonra Katılım Bankaları adıyla faaliyetlerine devam eden kurumların bu faaliyetlerinin İslami ilkelere göre yapılıp yapılmadığının araştırılması oldukça önemlidir.
Faiz konusunda dini hassasiyetleri sebebiyle duyarlılık gösteren insanların ekonomik sistemde başvuracağı ilk kurumlar şüphesiz Katılım Bankaları olacaktır. Bunun sebebi, Katılım Bankaları'nın faizden kaçınan insanlara faizsiz ekonomik faaliyet vaad ediyor olmalarıdır. Katılım Bankaları faiz konusunda çekimser durumda olan kişileri, dolayısıyla ekonomik sistem dışında kalan birikimlerini bankacılık sistemlerine dahil edebilmek için, İslami kavram ve söylemleri kullanmaktan da geri durmazlar. Katılım Bankaları'nın faizsizlik iddialarının doğru olması için icra ettikleri ekonomik faaliyetlerin İslami kurallara uygun olması gerekir. Çalışmamızda Katılım Bankaları'nın bankacılık faaliyetleri arasında en fazla kullandığı araçları incelenerek, Katılım Bankacılığına ışık tutmak amaçlanmıştır.
Çalışmamızda yöntem olarak; Kur'an-ı Kerim ve Hz. Muhammed'in, İslam'ın ruhunu inşa eden ilkeleri esas alınarak, Katılım Bankaları faaliyetleri bu ilkelere uygun olup olmama esasına göre değerlendirilmiştir. Ayrıca Katılım Bankacılığının daha iyi anlaşılması için mevcut bankacılık sistemi ve Katılım Bankalarıyla olan ilişkileri ele alınarak, ekonomik sistem de irdelenmiştir.
Anahtar Kavramlar: Katılım Bankaları, Faizsiz Bankacılık, İslami Bankacılık.

Abstract:
New financial methods get into the finance market along with the development of the economic activities. One of the new products got into financial markets is provided by the Participation Banks arguing to be interest-free. It is highly important to investigate whether these activities of the institutions, which got into our lives for the first time in 1980s under the name of Private Finance Institution and then continued their activities by the name of Participation Banks, are carried out according to Islamic rules.
There is no doubt that the Participation Banks are the first institutions, within the economic system, to which people who show delicacy on the issue of interest, because of their religious sensitivity, would apply. It is because the Participation Banks pledge interest-free economic activities to the people who refrain from interest. Participation Banks do not stay back of using Islamic concepts and discourses in order to include those abstainers on the issue of interest and, consequently, their savings staying out of the economic system, into the banking system. The truth of the argument of being interest-free, by the Participation Banks, depends on the suitability of their economic activities to Islamic rules. In our study, we wanted to shed light on the Participation Banking, which is contentious since the day of its establishment, by investigating the instruments used most by the Participation Banks among their banking activities.
The principles of Qur'an and Prophet Mohammad, which construct the spirit of Islam, are taken as a method in our study and the activities of the Participation Banks are assessed according to their suitability to these principles. Moreover, to make the Participation Banking understood better, the current banking system and its relation with the Participation Banks is handled and, thus, the economic system is examined.
Keywords: Participation Banks, Interest-Free Banking, Islamic Banking.