Ahmet Cevat Emre'nin Türk dili ve Türk dili eğitimi ile ilgili görüşleri
Ahmet Cevat Emre's views on Turkish language and Turkish language education
Yazar: ALEV ŞEYDA UZUN
Danışman: PROF. DR. LEYLA KARAHAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Emre, Ahmet Cevat = Emre, Ahmet Cevat ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Öğretim görüşleri = Instruction opinions

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Ahmet Cevat Emre'nin Türk dili ve Türk dili eğitimi ile ilgili görüşlerini tespit etmektir. Araştırmada birebir etkileşim gerektirmeyen, daha çok dokümanlara dayalı veri toplama ve analiz esası üzerine inşa edilen etkileşimsiz nitel araştırma deseni uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini Ahmet Cevat Emre'nin 1908 yılından 1960 yılında kadar yazdığı Türk dili ve Türk dili eğitimi ile ilgili eserleri oluşturmuştur. Doküman incelemesi yoluyla elde edilen veriler, içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışmanın kavramsal çerçeve bölümünde Ahmet Cevat Emre'nin hayatı ve bütün eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Bulgular ve yorumlar bölümünde Ahmet Cevat Emre'nin Türk dili ve Türk dili eğitimi ile ilgili görüşleri iki ana başlık altında incelenmiştir. Buna göre Ahmet Cevat Emre'nin XIX. ve XX. yüzyıl dil bilimi araştırmalarıyla yakından ilgilenen bir Türkolog olduğu ve Türk dili, Türk dili grameri, alfabe, dil inkılâbı ile ilgili görüş, tespit ve eleştirilerini eserlerinde dile getirdiği tespit edilmiştir. Araştırmada aynı zamanda bir eğitimci olan Ahmet Cevat Emre'nin dil bilgisi öğretimi ve dil bilgisi kitaplarına yönelik görüş, eleştiri ve önerileri tespit edilmiş, hazırladığı dil bilgisi ders kitapları incelenmiş, okuma, yazma ve yazım becerilerini geliştirmeye yönelik görüş ve uygulamaları da belirlenmiştir. Araştırma sonucu elde edilen bulgu ve yorumlardan hareketle sonuçlar ifade edilmiştir. Buna göre XX. yüzyılın ilk yarısında eser vermeye başlayan Ahmet Cevat Emre'nin Türk dili ve dil eğitimi ile ilgili yaptığı çalışmalarla Türk diline büyük katkı sağlayan önemli Türkolog, eğitimci ve ders kitabı yazarlarından biri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine Ahmet Cevat Emre's views on Turkish language and Turkish language education. In the study, non-interactive qualitative research design which is based on data collection and analysis based on document-free interaction is applied. The sample of the study consisted of Ahmet Cevat Emre's works about Turkish language and Turkish language education written from 1908 to 1960. The data obtained through document review were analyzed by content analysis method. In the conceptual framework section of the study, information about the life and all works of Ahmet Cevat Emre is given. In the findings and interpretations section, Ahmet Cevat Emre's views on Turkish language and Turkish language education are examined under two main topics. Accordingly, it is determined that Ahmet Cevat Emre is a Turkologist who is very interested in XIXth and XXth century linguistics researches and expressed his opinions, determinations and criticisms about Turkish language, Turkish language grammar, alphabet, language revolution in his works. The study also determined Ahmet Cevat Emre's opinions, criticisms and suggestions about grammar teaching and grammar books, grammar textbooks as an educator, the grammer books he prepared have been examined and his views and practices for improving his reading, writing and writing skills have been determined. Based on the findings and interpretations of the research, the results are expressed. Accordingly, it is concluded that Ahmet Cevat Emre, who started to work in the first half of the XXth century, is one of the important Turkologists, educators and textbook writers who contributed greatly to the Turkish language with his studies on Turkish language and language education.