Bir kamu politikası olarak Türkiye'nin iklim değişikliği politikası
Türkiye's climate change policy as a public policy
Yazar: MİTHAT EKİCİ
Danışman: PROF. DR. KEMAL GÖRMEZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Amme İdaresi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Sanayi Devrimi ve nüfus artışına bağlı olarak hızla büyüyen kentleşme insan hayatını geleneksel yaşamdan koparmış ve yeni bir yaşama yönlendirmiştir. Bu yeni yaşam şartları doğayı dönüştürmüş ve sürekli büyüme olgusunu kutsallaştırmıştır. Bu şartların ortaya çıkardığı çevre sorunlarının ve iklim değişikliğinin önemi özellikle sanayi devriminin merkezinde bulunan ülkelerin bu sorunlarla yüz yüze gelmesiyle fark edilmiştir. Özellikle son otuz yıl boyunca uluslararası düzeyde konferans ve müzakerelerle iklim değişikliği sorununun çözümüne yönelik küresel ortak politikaların oluşturulması çalışmaları devam etmektedir. Bu çalışmada Türkiye'nin çevre ve iklim değişikliği politikaları süreci, kurumsal oluşumu ve kamu politikası oluşturma çabaları değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında yaklaşık yirmi yıllık bir süreyi alan iklim değişikliği ile ilgili ulusal kurumsal yapılanma ve gelişmeler kronolojik bir şekilde anlatılmaya çalışılmıştır. Ayrıca kamu politikası yöntemi, aktörler, aktörler arası ilişkiler, kurumsal yapılanma süreci ve Türkiye'nin kamu politikası yapım sürecine halkın katılımı ve iklim değişikliği kurumsal belgeleri incelenmiştir. Dünya ve Türkiye'nin iklim değişikliği ile ilgili çalışmalarının birbiri ile karşılaştırılabilmesi için dört kıtada küresel ısınma konusunda tarihsel sorumluluğu olan ve gelişmiş dört ülkede beş önemli sektörün sera gazı emisyonları ve küresel ısınmaya katkıları analiz edilmiştir. Bu bağlamda Türkiye'de de dört önemli sektör özelinde 1990'dan günümüze emisyon miktar ve oranları incelenmiştir. Ayrıca sektörel iklim değişikliği azaltım ve uyum çalışmalarına altlık teşkil edebilmesi için sektör spesifik iklim indislerinin geçmişten günümüze mevcut durumu ve yüzyıl sonuna kadarki dönemi kapsayan projeksiyonları oluşturulmuştur. Çalışma kapsamında elde edilen sonuçlar doğrultusunda Türkiye'nin iklim değişikliğinin bilimsel gerçekliği konusunda dünya ile paralel göstergelere sahip olduğu görülmüştür. Türkiye'nin iklim değişikliği konusunda politika geliştirme çabalarının ortak fakat farklılaştırılmış konumu öne çıkartılarak uluslararası süreçlere uyum sağladığı belirlenmiştir. Türkiye'de iklim değişikliği konusunda politika oluşturma sürecinin artan bir ivme kazandığı görülmüştür. Yapılan bu çalışma, Türkiye'nin küresel iklim değişikliği politikalarının oluşturulması ekseninde geçmişten günümüze gelişim sürecini ve kurumsal yapılanmasını ele alan geniş çaplı bir kaynak niteliği taşımaktadır.
 Anahtar Kelimeler; Küresel Isınma, İklim Değişikliği, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Kyoto Protokolü, Paris İklim Anlaşması, Türkiye İklim Değişikliği Politikası

Abstract:
Rapidly growing urbanization due to the Industrial Revolution and population growth has separated human life from traditional life and directed it to a different life. These different living conditions have consecrated the phenomenon of transforming nature and continuous growth. The importance of environmental problems and climate change has been realized, especially with the countries at the center of the industrial revolution facing these problems. Especially during the last thirty years, efforts have been continuing to establish common global policies for combatting the climate change problem through conferences and negotiations at the international level. In this study, environmental and climate change policies process, institutional formation and public policy making efforts of Türkiye were evaluated. Within the scope of the study, the national institutional structuring and developments related to climate change, which takes about the last twenty years, were tried to be explained in a chronological manner. In addition, the public policy method, actors, relations between actors, Türkiye's institutional structuring process, and the participation of the public in the process of public policy making process and climate change institutional documents were examined. In order to compare the studies of the world and Türkiye on climate change with each other, the greenhouse gas emissions and contributions of five important sectors in four developed countries, which have historical responsibility for global warming in four continents, and their contributions to global warming have been analyzed. In this context, it has been examined that the amount and rates of emissions from 1990 to the present in four important sectors in Türkiye. In addition, projections of sector-specific climate indices covering the current situation from the past to the present and the period until the end of the century have been produced in order to form a basis for sectoral climate change mitigation and adaptation studies. According to the obtained results within the scope of the study, it has been observed that Türkiye has parallel indicators with the world regarding the scientific reality of climate change. It has been determined that Türkiye's policy development efforts on climate change have been adapted to international processes by highlighting the common but differentiated position. In addition, it has been observed that the policy-making process on climate change in Türkiye has gained an increasing momentum. This study is a large-scale resource that deals with the development process and Türkiye's institutional structuring from past to present in the axis of global climate change policies.
Keywords; Global Warming, Climate Change, United Nations Framework Convention On Climate Change, Kyoto Protocol, Paris Climate Agreement, Türkiye Climate Change Policy