İmalat sanayi firmalarında inovasyon bariyerleri: Mersin ili imalat firmaları üzerine bir inceleme
Innovation barriers in manufacturing industry companies: A review on manufacturing companies in Mersin
Yazar: KÜBRA MAKCA
Danışman: PROF. DR. İSMAİL TUNCER
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Mersin = Mersin ; Üretim endüstrisi = Production industry ; Üretkenlik = Generativity ; İnovasyon = İnnovation ; İnovasyon engelleri = Innovation barriers

Özet:
Küreselleşme ve artan rekabet ortamı ile karşılaşan firmaların varlıklarını sürdürebilmesi sürekli yenilik yaratarak verimliliklerini artırmalarına bağlıdır. Benzer şekilde bölgelerin ve/veya ülkelerin rekabet üstünlüğü elde ederek refah seviyelerini yükseltmesi de verimliliklerini arttırmaları ile mümkün olabilir. Verimlilik artışlarının kaynağı ise üretken bilginin kullanılması, geliştirilmesi ve yeniden üretilmesidir. Başka bir ifade ile yenilikler refahın ana kaynağını oluşturmaktadır. Yeniliklerin yaratılması sürecinde ise imalat sanayinin rolü, sanayi devrimi sırasında ve hemen sonrasında gelişen ülkelerin yanında son yüzyılda gelişmiş ülkeleri yakalama başarısı elde edebilen ülkelerde de çok önemli paya sahiptir. Bu çalışmanın amacı Mersin ilinde faaliyet gösteren imalat sanayi firmalarının yenilik yaratmalarının önündeki engellerin tespit edilmesi, bu engellerin (inovasyon bariyerleri) doğası ve özelliklerinin ortaya konulması ile bu bariyerlerin önem derecesinin belirlenmesidir. Bu amaçla Mersin İlinde faaliyet gösteren Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Sanayi Veritabanına kayıtlı 20 ve daha fazla işçi çalıştıran ve kapasite raporu doldurmuş firmalardan seçilen 76 imalat sanayi firmasına yüz yüze ve online olarak iki anket yapılmış ve bulgular değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bulgular yenilik bariyerlerinin en önemli olandan başlayarak; ekonomik riskler, finansmana erişim, vergi idaresi, ulusal ve yerel piyasalarda daralma, enerji maliyetleri, vergi oranları ve nitelikli olmayan işgücü biçiminde sıralandığını göstermektedir. Ayrıca çapraz ilişkiler analiz (Ki-Kare Analizi) edildiğinde firmanın yenilik yaratması ile çalıştığı sektör, yasal statü, üst düzey yöneticilerin eğitim ve deneyim düzeyi ve Ar-Ge biriminde çalışan personel sayısı arasında önemli bağlantı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, Ar-Ge harcaması ve hibe kullanımı ile firmanın pazarda yeni ürün sayılmasa da yarattığı yenilik hareketi arasında bir ilişki saptanmıştır. Üst düzey yöneticilere uygulanan ikinci ankette ise üst düzey yöneticilerin yenilik engellerine ilişkin algıları belirlenmeye çalışılmıştır. Bu algıya göre maliyetlerin yüksekliği, bürokratik engeller, devlet politikalarının yetersizliği, mevcut yasa ve mevzuat yetersizlikleri ve Ar-Ge birimlerinin yetersizliği önemli engelleri oluşturmaktadır.

Abstract:
The survival of firms, in a globalized and extremely competitive environment, depend on productivity improvements stem from innovations. Similarly, regions could gain competitive advantages and prosperity by raising productivity. The source of productivity improvements originated from using, improving, and reproducing productive knowledge. In other words, innovations are the sole source of economic prosperity. The manufacturing industry had played a significant role in the development process of the early industrialized countries immediately after the industrial revolution as well as the newly industrialized countries of the last century. The aim of this study is to analyze innovation barriers that faced by the manufacturing firms operating in the Province of Mersin. Moreover, to reveal the nature, characteristics, and the significance of these barriers. In this respect, two surveys were conducted with 76 manufacturing firms, operates in Mersin that employed 20 or more workers and have filled the required capacity report. The sample of the firms is determined based on the "Industry Database" of the Union of Chambers and Commodity Exchanges of Turkey (TOBB). The findings based on these surveys have been evaluated. The results indicates that, economic risks, access to finance, tax administration, contraction in national and local markets, high energy costs, tax rates and lack of qualified personal are the main innovation barriers ranked from the most to the least significant, respectively. In addition, cross relations revealed statistically significant relationships between innovation and, firms'legal status, industry, senior managers' education and experience, and the number of R&D personal. Also, a significant relationship has been observed between firm's R&D expenditure, use of grant support and, innovation activities even in the case where the innovation is not new for the main market. The second survey was applied to the senior managers to assess the managers' perceptions regarding innovation barriers. According to these perceptions, high costs, bureaucratic obstacles, lack of appropriate goverment policies, inappropriate laws and regulations and inadequacy of R&D units are the crucial barriers to innovations.