Konuşma sesi bozukluğu olan çocukların dil ve erken okuryazarlık becerilerinin incelenmesi
An investigation of early literacy and language skills of children with speech sound disorder
Yazar: AYLİN BAŞARAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAZİYE SEÇKİN YILMAZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Dil gelişimi = Language development ; Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Konuşma = Speech ; Ses = Voice ; Ses bozuklukları = Voice disorders ; Çocuklar = Children

Özet:
Konuşma sesi bozukluğu (KSB) sosyal katılımı, akademik başarıyı, mesleki performansı ve konuşma anlaşılırlığını etkileyen, konuşma sesi üretimi ile ilgili zorluk ile karakterize bir bozukluktur. KSB'ye gelişimsel dil bozukluğu da eşlik edebilmektedir. KSB olan çocukların okuryazarlık becerilerini edinme ve geliştirme konusunda risk grubunda oldukları bilinmektedir. Bununla birlikte KSB olan çocuklar okuma ve yazma becerilerinin gelişimsel öncüleri olan erken okuryazarlık becerilerinde de eksiklik yaşayabilmektedirler. Dolayısıyla okul öncesi dönemde KSB olan çocukların dil ve erken okuryazarlık becerilerinin değerlendirilmesi ileride karşılaşabilecekleri olası okuma ve yazma sorunlarına yönelik hazırlanacak önleyici müdahale programların planlanması açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada KSB olan çocukların dil ve erken okuryazarlık becerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya KSB olan 30 çocuk katılmıştır (Ortalama Yaş=65.4 ay, Standart Sapma=3.65). Katılımcıların KSB tanılarını doğrulamak amacıyla Türkçe Sesletim-Sesbilgisi Testi kullanılmıştır. Katılımcıların dil ve erken okuryazarlık performansları Türkçe Okul Çağı Dil Gelişimi Testi ve Erken Okuryazarlık Testi normlarına göre incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda KSB olan okul öncesi dönemdeki çocukların dil ve erken okuryazarlık becerilerinde düşük performans gösterdikleri görülmüştür. Ayrıca KSB olan çocukların dil ve erken okuryazarlık becerileri arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bu çalışmanın sonuçlarından yola çıkarak KSB olan çocukların değerlendirmelerinde sesletim becerileri ile birlikte dil ve erken okuryazarlık becerilerinin de değerlendirilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Dil becerileri, erken okuryazarlık becerileri, konuşma sesi bozukluğu

Abstract:
Speech sound disorders (SSD) characterized by difficulty with speech sound production that affects social participation, academic achievement, academic performance and speech intelligibility. Developmental language disorders can also be seen in SSD. It is also known that children with SSD are in the risk group for acquiring and developing literacy skills. However, children with SSD may also experience deficiencies in early literacy skills, which are the developmental precursors of literacy skills. Therefore, the evaluation of language and early literacy skills of children with SSD in the preschool period is very important in terms of planning preventive intervention programs to be prepared for possible literacy problems that they may encounter in the future. This study, it was aimed to examine the language and early literacy skills of children with SSD. 30 children with SSD participated in the study (Mean Age=65.4 months, Standard Deviation=3.65). The Turkish Articulation and Phonology Test was used to confirm the participant's SSD diagnoses. The language and early literacy performances of the participants were examined according to the Turkish School-Age Language Development Test and Early Literacy Test norms. As a result of the study, it was seen that preschool children with SSD performed poorly in language and early literacy skills. In addition, significant relationships were found between language and early literacy skills of children with SSD. Based on the results of this study, it is recommended to evaluate language and early literacy skills along with articulation skills in the evaluation of children with SSD.
Keywords: Early literacy, language disorder, speech sound disorder