Atatürk Dönemi`nde İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi: (1924-1938) /
Yazar: SELÇUK SÜZMETAŞ
Danışman: PROF. DR. MERAL ALPAY
İstanbul Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Atatürk Dönemi = Atatürk Period ; Kütüphaneler = Libraries ; Üniversite kütüphaneleri = University libraries ; İstanbul Üniversitesi = Istanbul University

Özet:
ÖZET Türkiye' de 1923-1938 yılları arasında gerçekleştirilen toplumsal dönüşümün amacı çağdaşlaşmaktır. Bu doğrultuda başta Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere siyasi, ekonomik, eğitim ve kültürel alanlarda bir takım devrimler yapılmıştır. Bu devrimlerin (Atatürk Devrimleri), Osmanlı Dönemi' nde ve özellikle 1839 Tanzimat Fermam ile başlayan hareketlerden ayrılan en önemli yanı Batılı Devletlerin zorlaması ile değil Türkiye Cumhuriyeti' nin koşulları göz önünde bulundurularak yapılmış olmasıdır. Kuşkusuz bu devrimler yapılırken, geçmişin tecrübeleri de göz önünde bulundurulmuştur. Ancak, ne geçmişteki tecrübelerden ne de 1923-1938 arasında Dünya' daki oluşumlardan etkilenerek yapılmıştır. Atatürk Devrimleri Türkiye' nin mevcut şartları göz önünde bulundurularak gerçekleştirilmiştir. Atatürk Devrimleri'ne bakıldığına özellikle Eğitim Alanı' na büyük önem verildiği dikkati çekmektedir. Daha da önemlisi, özel olarak, Mustafa Kemal Atatürk'ün Üniversite Sorunu ile ilgilenmiş olmasıdır. İstanbul Üniversitesi' nde yapılan reform bunun en önemli göstergesidir. Gerek reform öncesi ve gerekse reform sonrası yapılan çalışmaları Mustafa Kemal Atatürk direkt olarak ilgilenmiştir. Bu noktada 1924 yılında dönemin Darülfünun Emini (Rektör) İsmail Hakkı Baltacıoğlu' nun Mustafa Kemal Atatürk' ün büyük destekleri ve görüşleri doğrultusunda İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi' ni kurmuştur. 1924'de İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi' nin kurulmasından sonra özellikle eğitim ve kütüphaneler alanında büyük gelişmeler yaşanmış ve bu alanlarda yurt dışından getirilen konu ile ilgili hocaların görüşleri ve raporları alınmıştır. Yine Hasan Fehmi Ethem Karatay' m yurt dışına Kütüphanecilik Eğitimi için gönderilmesi ve İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi' nin Basma Yazı ve Resimleri Derleme Kanunu (Derleme Kanunu) kapsamı içine alınması,Mııstafa Kemal Atatürk' ün İstanbul Üniversitesi ve Merkez Kütüphanesi' ne, ne kadar önem verdiğinin en önemli göstergesidir. Bunun içindir ki, 1933 Reformu sonrasında İstanbul Üniversitesi ve Merkez Kütüphanesi'nin çehresi değişmiş büyük gelişmeler yaşanmıştır. Mustafa Kemal Atatürk, ülke kalkınmasında üniversitelerin önemli işlevleri olduğunu bildiği için Üniversite Reformu' nu gerçekleştirmiştir. Bu nedenle gerek bu reform ve gerekse reform sonrasında yaşanan gelişme ve ilerlemeler bir rastlantı değildir. Çünkü, Atatürk Devrimleri' nde rastlantıya yer yoktur. Akla ve bilime dayanır.

Abstract:
SUMMARY In 1923-1938 in Turkey, the aim of social formed transformation is contemporary. As a leader Mustafa Kemal Atatürk and his friends of war, several reforms done on policy, economics, education and social fields. The main difference of these reforms from which done in Ottoman age, especially which begin with the politreal reforms (we say "Tanzimat") is that was not done by the force of westion countries, that was done according to Turkish Republic's station. Actually formed experience kept on eyes forming these revolutions. But there weren't formed neither past experience nor formation in the world in 1923-1938. When fake a look at we revolutions of Mustafa Kemal Atatürk especially given to education paid ettention on education system. More important thing is Mustafa Kemal Atatürk was so interested in university problem. The reform done at is ? University is one of it's proff Mustafa Kemal Atatürk was interested in this reform before and after. Here in 1924 that times rector founded Istanbul University with the great support and thoughs of Mustafa Kemal Atatürk in 1924 at The Central Library of Istanbul University after founded there had been many science improvement on education and library and the teacher brought from abroad getten idea and thoughs of and it proves that Hasan Fehmi Ethem Karatay was sent to abraod to get education of libraries and putting Istanbul University Central Libraries in fo printed writing we drawing educating. Shows that "How much" Mustafa Kemal Atatürk interested» Istanbul University Central Libraries as for this after 1933 revolution İstanbul University Central Libraries position and improvement Mustafa Kemal Atatürk formed the university reform because they were needed funcibnal for developmented of country so, either this reform or the statements appeared improvement and progressing are not, coincidence because there is no coincidence on Mustafa Kemal Atatürk reforms it supported by logic and science.