Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi'nebaşvuran 18-49 yaş kadınlar ile kadın sağlık çalışanlarının prekonsepsiyonel dönemde folik asit kullanımı konusunda bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
The evaluation of knowledge levels of folic acid use in the preconceptional period 18-49 years old women and female health professionals WHO applying to van yüzüncü Y. Y. I. Dursun Odabaş Medical Center family  medicine polyclinics
Yazar: HÜLYA ALTINDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMİN LAYIK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Folik asit = Folic acid ; Gebelik = Pregnancy ; Kadınlar = Women ; Nöral tüp defektleri = Neural tube defects ; Van = Van

Özet:
Folit asit, DNA ve RNA yapımı, timidilat ve pürinlerin sentezi, 
karbon transferleri ve metilasyon reaksiyonları gibi birçok biyokimyasal olayda görev
alan, suda eriyen B grubu bir vitamindir. Hücrelerin sentezi, büyümesi ve onarımı için
büyük bir önem arz etmektedir. Gebelikte fetüs ve plasentadaki büyüme ve kan 
hacmindeki artıştan dolayı fizyolojik olarak folik asit düşüşü görülmektedir. Bu durum 
nöral tüp defekti, spina bifida ve çeşitli plasental komplikasyonlara zemin 
hazırlamaktadır. Bu çalışmamızın amacı, üreme çağındaki kadınların ve kadın sağlık 
çalışanlarının prekonsepsiyonel dönemde folik asit kullanımı konusundaki farkındalık 
ve bilgi düzeylerinin ölçülmesi, folik asitin nöral tüp defektini engelleyebilmesi için 
doğru zamanda ve doğru dozda alımına dikkat çekilmesi, özellikle doktorların ve diğer 
sağlık çalışanların hastaları bilgilendirmedeki önemine vurgu yapılarak nöral tüp defekti 
insidansının azaltılması ve bu konu ile ilgili sorunların belirlenip çözüm önerilerinin 
geliştirilerek daha sağlıklı nesillerin oluşmasına katkı sağlamaktır. 
 Gereç ve Yöntem: Bu çalışmamızda, Van YYÜ Tıp Fakültesi Dursun Odabaş 
Tıp Merkezi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 18-49 yaş kadınlar ile kadın sağlık 
alışanlarının demografik olarak yaş, meslek, eğitim durumu, medeni durum ve aylık gelir 
durumunu sorgulayan 5 soru ile bu hastaların folik asit kullanımı konusundaki bilgi 
düzeylerini sorgulayan literatürden yararlanılarak oluşturulmuş 11 soruluk anket 
çalışması yapılmıştır. Veriler toplandıktan sonra istatistiksel analizler SPSS (ver. 20) 
paket programında değerlendirilmiştir. Ankette uygulanan demografik sorulara ait 
verilerden kategorik değişkenler için tanımlayıcı istatistikler sayı ve yüzde; sürekli 
değişkenler için tanımlayıcı istatistikler ise minimum ve maksimum, medyan, ortalama
standart sapma olarak hesaplanmıştır. Gruplar ve kategorik değişkenler arasındaki 
ilişkiyi belirlemek için ise Ki-kare Testi yapılmıştır. Hesaplamalarda istatistiksel olarak
anlamlılık düzeyi %5 olarak alınmış ve hesaplamalar için SPSS istatistik paket programı 
kullanılmıştır.
iv
 Bulgular: Çalışma, 18-49 yaş arası 400 kadın ile yapılmıştır. 
Katılımcıların %47 (n=188)'si sağlık çalışanı iken, %53 (n=212)'ü hasta grubundandır. 
Çalışmaya katılanların %78.3 (n=313)'ü "Daha önce folik asiti duydunuz mu?" sorusuna
"Evet", %21.9 (n=87)'u "Hayır" cevabını vermiştir. Daha önce folik asiti duydunuz mu?" 
sorusunu "Evet" diye yanıtlayan 313 kişiden %79.6 (n=249)'sı "Yeni doğan bebeklerde 
görülen nöral tüp defektleri (anensefali, spina bifida vb.) gebelik öncesi kullanılan folik 
asit vitamini ile engellenebilir mi?" sorusuna "Evet", %3.5 (n=11)'i "Hayır", % 16.9
(n=53)'u "Bilmiyorum" cevabını vermiştir. Daha önceden gebe kalma öyküsü bulunan 
206 kişiden %51.9 (n=107)'u "Daha önceki/şu anki gebeliğinizde folik asit vitamini 
içeren bir preparat kullandınız mı" sorusuna "Evet", %48.1 (n=99)'i "Hayır" cevabını 
vermiştir. Daha önceki/şu anki gebeliğinde folik asit kullanan 107 kişiye "Gebeliğinizde
folik asiti ne zaman kullanmaya başladınız?" diye sorulduğunda, katılımcıların %60.7
(n=65)'si sorusuna "Gebe kaldığımı öğrendikten sonra başladım", %39.3 (n=42)'ü "Gebe 
kalmayı planladığımda başladım" cevabını vermiştir. Çalışmamıza katılan kadınların 
anket sorularına verdikleri cevaplar analiz edildiğinde; 18-25 yaş grubunda olanlarda, 
sağlık çalışanlarında, bekar olanlarda, üniversite mezunu olanlarda, aylık gelir düzeyi
yüksek olanlarda ve canlı doğum sayısı az olanlarda folik asit hakkındaki bilgi düzeyinin 
ve folik asit kullanımının daha yüksek oranda olduğu görülmüştür. 
Sonuç: Literatür eşliğinde hazırladığımız anket soruları ile üreme çağındaki kadın 
ve kadın sağlık çalışanlarının folik asit bilgi düzeyi ve sosyodemografik özellikler 
arasındaki ilişki incelenmiştir. Folik asit bilgi düzeyi ve farkındalığın yeterli düzeyde 
olmadığı ve üreme çağındaki kadınların folik asit farkındalığının arttırılması gerektiği
sonucuna varılmıştır. Toplumsal düzeyde bu farkındalığı arttırmak için, halkın ilk etapta 
ulaşacağı sağlık personelleri olan aile hekimleri, ebe veya hemşirelerin hastaları 
bilgilendirmeleri gerekir. Basın yayın kuruluşları ve sosyal medya üzerinden kampanya 
ve tanıtımlar düzenlenerek prekonsepsiyonel dönemde uygun periyotlarda ve yeterli 
dozda folik asit kullanımının nöral tüp defekti, spina bifida gibi doğumsal anomalileri 
önleyebileceği anlatılmalıdır. Böylece toplumun bilinçlendirilmesi sağlanarak daha 
sağlıklı nesillerin oluşumuna katkı sağlanmalıdır.

Abstract:
Introduction and Aim: Folic acid is a water-soluble B group vitamin that takes 
part in many biochemical events such as DNA and RNA production, synthesis of 
thymidylates and purines, carbon transfers and methylation reactions. It is of great 
importance for the synthesis, growth and repair of cells. Physiologically, folic acid 
decrease is observed during pregnancy due to the growth of fetus and placenta and 
increase in blood volume. This situation paves the way for neural tube defects, spina 
bifida and various placental complications. The aim of this study is to measure the 
awareness and knowledge level of women of reproductive age and female health workers 
about the use of folic acid in the preconceptional period, to draw attention to the intake 
of folic acid at the right time and in the right dose to prevent neural tube defects, to 
determine the incidence of neural tube defects, especially by emphasizing the importance 
of doctors in informing patients. It is to contribute to the formation of healthier 
generations by identifying the problems related to the reduction and developing solution 
proposals. 
Materials and Methods: In this study, 18-49 years old women and female health 
professionals who applied to Van YYU Faculty of Medicine Dursun Odabaş Medical 
Center Family Medicine outpatient clinics were asked to examine demographically age, 
occupation, education level, marital status and monthly income, together with 5 questions 
about folic acid use of these patients 11-question survey was conducted using the 
literature questioning the level of knowledge. After the data were collected, statistical 
analyzes were evaluated in the SPSS (ver. 20) package program. The descriptive statistics 
for the categorical variables of the demographic questions applied in the survey are 
numbers and percentages; Descriptive statistics for continuous variables were calculated 
as minimum and maximum, median, mean standard deviation. Chi-square test was used 
to determine the relationship between groups and categorical variables. The statistical 
vi
significance level was taken as 5% in the calculations and the SPSS statistical package 
program was used for the calculations. 
Results: The study was conducted with 400 women aged 18-49 years. While 47% 
(n=188) of the participants were healthcare workers, 53% (n=212) were from the patient 
group. 78.3% (n=313) of the participants in the study said,"Have you heard of folic acid 
before?" to the question yes, 21.9% (n=87) answered no. Have you heard of folic acid 
before?" 79.6% (n=249) of the 313 people who answered the question"yes" 
answered"yes" to the question"Can neural tube defects (anencephaly, spina bifida, etc.) 
in newborn babies be prevented with folic acid vitamin used before pregnancy?", 3.5% 
(n=11) answered"no", 16.9% (n=53) answered"I don't know". 51.9% (n=107) of 206 
people with a previous pregnancy history were answered"yes" to the question"Have you 
used a preparation containing folic acid vitamin in your previous/current pregnancy?", 
48.1% (n=99)'ı answered"no"."When did you start using folic acid during your 
pregnancy?" When asked, 60.7% (n=65) of the participants answered"I started after I 
learned that I was pregnant" and 39.3% (n=42) answered"I started when I planned to 
become pregnant". When the answers of the women participating in our study to the 
survey questions were analyzed; It has been observed that the level of knowledge about 
folic acid and the use of folic acid are higher in those in the 18-25 age group, healthcare 
workers, singles, university graduates, those with a high monthly income and those with 
a low number of live births. 
Conclusion: The relationship between the knowledge level of folic acid and 
sociodemographic characteristics of women and female health workers in reproductive 
age were examined with the questionnaire we prepared in the light of the literature. It has 
been concluded that the level of knowledge and awareness of folic acid is not sufficient 
and the awareness of women in reproductive age should be increased. In order to increase 
this awareness at the social level, first of all, family physicians, midwives and nurses 
should inform the patients of the health personnel that the public will reach in the first 
place. By organizing campaigns and promotions through media and social media, it 
should be explained that the use of folic acid at appropriate periods and at sufficient doses 
in the preconceptional period can prevent congenital anomalies such as neural tube 
vii
defects and spina bifida, and the society should be made aware of and contribute to the 
formation of healthier generations.