Yaşlı erkeklerde progresif kas gevşeme egzersizlerinin ağrı, yaşam doyumu, depresyon, anksiyete ve stres üzerine etkisi: yarı deneysel çalışma
Effect of progressive muscle relaxation exercises on pain, life satisfaction, depression, anxiety and stress in older men: quasi-experimental study
Yazar: PINAR DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. TUBA ÖZAYDIN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Hemşirelik = Nursing ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Yaşlılar = Elderly

Özet:
Progresif kas gevşeme egzersizi fiziksel ve zihinsel gevşemeyi sağlayan kolay uygulanan bir egzersiz türüdür. Progresif kas gevşeme egzersizi yaşlılarda görülen semptomlarda yararlı etkiye sahiptir. Erkekler yaşlandıkça kendilerini ifade etmekte zorlanırlar. Yaşlı erkekler sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazanmada daha isteksizdir, fiziksel ve sosyal aktivitelere katılımları oldukça azdır. Bu çalışma yaşlı erkeklerde Progresif Kas Gevşeme Egzersizi (PGE)'nin ağrı, yaşam doyumu, depresyon, anksiyete ve stres üzerine etkisini incelenmek amacıyla yapılmıştır.

Çalışma tek gruplu ön test-son test yarı deneysel tasarıma sahiptir. Konya ilinde belediyeye bağlı bir emekliler lokalinde 51 yaşlı erkekle Nisan-Haziran 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmacı hemşire tarafından çalışma grubuna 6 hafta boyunca haftada 2 seans olmak üzere progresif gevşeme egzersizleri uygulatılmıştır. Araştırma verileri, Tanımlayıcı Özellikler Formu Geriatrik Ağrı Ölçeği Depresyon Anksiyete Stres-21 Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği ile yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ve bağımlı örneklem t testi kullanılmıştır.

Progresif kas gevşeme egzersizi girişimi sonrasında yaşlı erkeklerin Depresyon Anksiyete Stres-21 Ölçeği; depresyon alt boyutu puan ortalaması 5,12 ± 3,88 puan, anksiyete alt boyutu puan ortalaması 4,39 ± 3,52 puan, ve stres alt boyutu puan ortalaması 5,69 ± 3,56 puan azalmıştır. Girişim sonrasında Geriatrik Ağrı Ölçeği puan ortalaması 22,35 ± 14,61 puan azalmıştır ve Yaşam Doyumu Ölçeği puan ortalaması 2,06 ± 4,46 puan yükselmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda bağımlı değişkenlerin öncesi ölçümlere göre puan ortalamaları arasındaki fark anlamlı olarak saptanmıştır (p<0,05).  

Sonuç olarak; hemşireler tarafından uygulanan Progresif Kas Gevşeme Egzersiz girişiminin yaşlı erkeklerde; ağrı, depresyon, anksiyete, stres düzeyini azalttığı ve yaşam doyumunu artırdığı belirlenmiştir. Progresif kas gevşeme egzersizinin aktivitelere katılımı oldukça az yaşlı erkeklerin günlük yaşam alışkanlıklarına eklenmesi önerilir.

Abstract:
Progressive muscle relaxation exercise is an easily applied exercise type that provides physical and mental relaxation. Progressive muscle relaxation exercise has a beneficial effect on symptoms seen in the elderly. Men have difficulty expressing themselves as they age. Elderly men are more reluctant to acquire healthy living habits, and their participation in physical and social activities is quite low. This study was conducted to examine the effects of Progressive Muscle Relaxation Exercise (PGE) on pain, life satisfaction, depression, anxiety and stress in elderly men.

The study has a single-group pretest-posttest quasi-experimental design. It was conducted between April and June 2024 with 51 elderly men in a retirement community affiliated with the municipality in Konya province. Progressive relaxation exercises were applied to the study group by the researcher nurse for 2 sessions per week for 6 weeks. The research data were collected with the Descriptive Characteristics Form, Geriatric Pain Scale, Depression Anxiety Stress-21 Scale and Life Satisfaction Scale by face-to-face interview method. Descriptive statistics and dependent sample t-test were used in the analysis of the data.

After the progressive muscle relaxation exercise intervention, the mean depression sub-dimension score of the elderly men in the Depression Anxiety Stress-21 Scale decreased by 5.12 ± 3.88 points, the mean anxiety sub-dimension score by 4.39 ± 3.52 points, and the mean stress sub-dimension score by 5.69 ± 3.56 points. After the intervention, the mean Geriatric Pain Scale score decreased by 22.35 ± 14.61 points and the mean Life Satisfaction Scale score increased by 2.06 ± 4.46 points. According to the findings, the difference between the mean scores of the dependent variables compared to the previous measurements was found to be significant (p<0.05).

As a result; It was determined that the Progressive Muscle Relaxation Exercise intervention applied by nurses reduced pain, depression, anxiety, stress levels and increased life satisfaction in elderly men. It is recommended to add it to the daily life habits of elderly men whose participation in activities is very low.