Rhizophagus grandis (Coleoptera, Rhizophagidae)'ten bir entomopatojenik microsporidium'un ilk kaydı ve tanımlanması
First report and description of an entompathogenic microsporidium from rhizophagus grandis (Coleoptera, Rhizophagidae)
Yazar: ÇİÇEK AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA YAMAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Biyoloji = Biology ; Parazitoloji = Parasitology ; Zooloji = Zoology

Özet:
Rhizophagus grandis Gyll. (Coleoptera: Rhizophagidae), Türkiye'de ve Avrupa'da biyolojik mücadele amacıyla kitle üretimi yapılan ve Dendroctonus micans Kug. (Coleoptera: Curculionidae: Scolytinae) salgınlarına karşı kullanılan bir predatördür. Üretim laboratuarlarında başarıyı düşürebilecek enfeksiyonların araştırılarak tür seviyesinde tespiti olası hastalıklara karşı önlem almak adına çok önemlidir. Bu amaçla laboratuarlardan ve araziden alınan toplam 2963 adet R. grandis ergini ve larvası ışık mikroskobu ile detaylı olarak incelendi. Çalışmalar sırasında Artvin ve Trabzon illerindeki laboratuarlardan alınan predatör böceklerde enfeksiyona yol açan bir microsporidium türüne rastlandı. Patojene ait sporların oval şekilli ve 4.25 ± 0.23 (3.53 ? 4.77) µm (n = 165) x 2.40 ± 0.17 (1.98 ? 2.9) µm (n = 183) ebatlarında olduğu tespit edildi. Bulunan patojenin elektron mikroskobu ile detaylı yapısı çalışıldı. Tür teşhisinde kullanılan kriterler göz önünde bulundurularak elde edilen veriler ışığında microsporidium türünün karakterizasyonu yapıldı. Bu çalışmada bulunan patojen diğer kabuk böceklerinde bu güne kadar bulunan microsporidium türleri ile karşılaştırıldı. R. grandis'te enfeksiyona neden olan microsporidian patojeninin yeni bir tür olduğu sonucuna varıldı. Sonuçta literatüre göre taksonomisi yapılan yeni microsporidian patojeni için Canningia rhizophagi sp. n. binomeni önerilmektedir.Anahtar Kelimeler:microsporidia, Rhizophagus grandis, Canningia, kabuk böcekleri, Dendroctonus micans.

Abstract:
Rhizophagus grandis Gyll. (Coleoptera: Rhizophagidae) is a predator beetle mass-reared for biological control and used against Dendroctonus micans Kug. (Coleoptera: Curculionidae: Scolytinae) outbreaks in Turkey and Europe. It is very important to study possible infections, which could decrease success in the mass-rearing laboratories, at species level in order to take precautions against diseases. To reach this goal, a total of 2963 R. grandis adults and larvae were examined thoroughly using a light microscope. During light microscopical studies a microsporidian pathogen infecting the predator beetles from two of the laboratories in Trabzon and Artvin provinces was discovered. The spores of the pathogen are oval and measured as 4.25 ± 0.23 (3.53 ? 4.77) µm (n = 165) in length and 2.40 ± 0.17 (1.98 ? 2.9) µm (n = 183) in width. The detailed morphology of the pathogen was studied under the electron microscope. Taking into consideration the characteristics used in species description, the microsporidian pathogen was characterized using the data obtained from light and electron microscopical examinations. The pathogen found in this study was compared to other microsporidian species isolated from different bark beetles. We concluded that the microsporidian pathogen infecting R. grandis is a new species. Finally, the taxonomy of the new microsporidian species is studied according to the literature and the name Canningia rhizophagi n. sp. is proposed for the new microsporidian infecting R. grandis in Turkey.Key Words:microsporidia, Rhizophagus grandis, Canningia, bark beetles, Dendroctonus micans.