Okul yöneticilerinin yeterlikleri ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik
School principals' qualification scale: Validity and reliability
Yazar: ŞİRİN BOYRAZ
Danışman: DOÇ. DR. SOMAYYEH SOYSAL
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yeterlilik = Sufficiency ; Yöneticiler = Managers ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışma okul yöneticilerinin yeterlik ölçeğinin geliştirilmesi ve psikometrik özelliklerinin belirlenmesini, alan yazın taramasıyla elde edinilen bulgular doğrultusunda bir yeterlik ölçeği geliştirilmesi ve bu konudaki eksikliklerin giderilmesini amaçlamaktadır. Araştırma, mevcut durumu anlamaya yönelik olan tarama modelinde betimsel bir çalışma olarak tasarlanmış, bu amaçla "Okul Yöneticilerinin Yeterlikleri Ölçeği" adı verilen 5'li likert tipinde bir ölçme aracı geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Araştırmanın katılımcı grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapmakta olan 439 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma sürecinde, ölçekte yer alması gereken teorik çerçevenin alan yazın sentezi aracılığıyla belirlenmesi, madde havuzunun oluşturulması, ölçme tarzının belirlenmesi, uzman görüşüne başvurulması, kontrol maddesinin eklenmesi, ölçeğin katılımcılara yöneltilmesi aşamalarından geçilerek, geçerlik ve güvenirlikle ilgili istatistiksel analizler yapılmıştır. Ölçek maddeleri hipotetik olarak yedi boyuttan oluşacak şekilde planlanmıştır. Bunlar liderlik, eğitim öğretim programları ve ortamının yönetimi, etkili iletişim ve çalışma ortamı oluşturma, okul içi ve dışı çevrenin ve iş birliklerinin yönetimi, öğrenci odaklılık, teknolojik yeterlikler ile kurumsal iletişimdir. Ancak AFA metodu ile ulaşılan alt ölçek sayısı dört olarak sınırlandırılmıştır. AFA metodu ile çıkarılan dört alt ölçeğin ya da yapının model-kuram-içerik uyumu DFA metodu ile gerçekleştirilmiştir. Psikometrik özellikleri kurulan ölçeğin ki-kare değerinin (χ2 = 5609,00; n = 394; SD (df: serbestlik derecesi) = 1589; p ≤ 0.00; p = 0.00000; RMSEA=0.083) istatistiki anlamlılığını göstermektedir. Ölçeğin iç tutarlılığı, hem her bir alt ölçek için hem de tüm ölçek maddeleri için iç tutarlık katsayısı olan Cronbach Alpha değerleri hesaplanarak, 0,80 üzerinde bulunmuştur. Tespit edilen bulgular, geliştirilen ölçeğin okul yöneticilerinin yeterlik düzeylerini dört alt boyutta ölçebilecek bir araç olduğunu ortaya koymaktadır. Okul yöneticilerinin yeterlikleri ölçeğinin bu alanda çalışma yapacak araştırmacılara önemli katkılar sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Okul Yöneticileri, Okul Yönetici Yeterlikleri, Teknik Yeterlik, İnsancıl Yeterlik, Kavramsal Yeterlik.

Abstract:
This study aims to develop the competence scale of school principals, to determine their psychometric properties, and to develop the "School Principals' Competence Scale" in accordance with the findings obtained from the literature review and to eliminate the deficiencies in this subject. The research was designed as a descriptive study to comprehend the current situation, and for this purpose, a 5-point likert type measurement tool called "School Principals' Competence Scale" was developed and applied. The participant group of the research consists of 439 teachers working in schools affiliated to the Ministry of National Education in the 2021-2022 academic year. During the research process, statistical analyses related to validity and reliability were conducted going through stages of determining the theoretical framework that should be included in the scale through literature synthesis, creating an item pool, determining the measurement style, seeking expert opinion, adding the control item, and directing the scale to the participants. The scale items were hypothetically planned to consist of seven dimensions. These are leadership, management of educational programs and environment, effective communication and creating a working environment, management of the environment and collaborations inside and outside the school, student orientation, technological competencies and corporate communication. However, the number of subscales reached by the EFA method was limited to four. The model-theory-content compatibility of the four subscales or structures extracted by the EFA method was carried out with the CFA method. The chi-square value of the scale whose psychometric properties were established (χ2 = 5609.00; n = 394; SD (df: degrees of freedom) = 1589; p ≤ 0.00; p = 0.00000; RMSEA=0.083) shows the statistical significance. The internal consistency of the scale was found to be above 0.80 by calculating the Cronbach Alpha values, which are the internal consistency coefficients for both each subscale and all scale items. The findings reveal that the developed scale is a tool that can measure the efficacy levels of school principals in four sub-dimensions. The scale of school principals' competencies will make important contributions to researchers who will work in this field.
Keywords: School Principals, School Principal Competencies, Technical Competence, Humanistic Competence, Conceptual Competence.