Salih Zeki'nin Hisab Dersleri eserinde hesaplamaya yönelik kullanılan yöntem ve tekniklerin incelenerek günümüz matematik müfredatıyla karşılaştırılması
Comparing the methods and techniques used for calculation in the Salih Zeki's Hisab Dersleri work with the current mathemetics curriculum
Yazar: EYÜP ARABACI
Danışman: PROF. DR. AHMET ŞÜKRÜ ÖZDEMİR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Hesap yöntemleri = Calculation methods ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Salih Zeki = Salih Zeki

Özet:
Bu araştırmada, Osmanlı son döneminde matematik ders kitabı olarak okutulan Salih Zeki'nin Hisab Dersleri eserindeki anlatımların incelenmesi ve günümüz müfredatındaki kazanımlarla karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Osmanlı döneminde; bilime verilen önem, okuma yazma oranı, Avrupa ile yapılan teknolojik kıyaslamalar  günümüze kadar süregelmiş ve Osmanlıdaki eğitim sistemi eleştiri konusu olmuştur.  Ve maalesef üzerinden neredeyse 100 yıl geçmesine rağmen bu konuda bize ışık tutacak çalışmalar yok denecek kadar azdır. 
Buradaki çalışmada, Osmanlı'nın  son  döneminde  Rüştiye'lerde (ortaokul) matematik ders kitabı olarak okutulmuş,  Salih Zeki'ye ait "Hisab Dersleri" kitabı bağlamında Osmanlı rüştiyelerinde matematik öğretimini inceleyerek günümüz ortaokul  müfredatıyla karşılaştırması yapılmıştır. Bu karşılaştırmayı yapmak için araştırmacı tarafından geliştirilen kazanım karşılaştırma çizelgesi kullanılmıştır.
Bu bağlamda Osmanlı son dönemi matematik eğitimine bir nebze ışık tutulması ve yöntem ile teknik açısından değerlendirmesinin yapılması hedeflenmiştir. Bu amaçlar doğrultusunda eserin transkripsiyonu yapılarak günümüz Türkçesine çevirisi yapılmış olup yapılan çeviri sayesinde birçok kişinin okuyup anlaması ve fikir edinmesi hedeflenmiştir. 
Yapılan çalışma neticesinde kitapta anlatılan fakat günümüzde okullarda öğretilmeyen farklı tekniklerinde ele alınması ve kullanılabilir bir formata dönüştürülmesi amaçlanmış; bu sebeple geliştirilen teknik değerlendirme formu, 5 öğretmene uygulanarak gerekli veriler elde edilmiştir.  Ayrıca oluşturulacak Osmanlıca Matematik Terimleri Lügatı ile bu sahada yapılacak çalışmalara kolaylık sağlanması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Osmanlıda matematik eğitimi, Salih Zeki, Hisab Dersleri.

Abstract:
In this research, it was aimed to examine the explanations of Salih Zeki's Hisab Dersleri work which was taught as a mathematics course book in the last period of Ottoman Empire  and to compare with the achievements in today's curriculum.
During the Ottoman period; the importance given to science, the rate of literacy, the technological comparisons made with Europe have been ongoing  and the education system in the Ottoman Empire has been the subject of criticism. And unfortunately, although almost 100 years have passed since, there are few studies to shed light on this issue.
     In this study, mathematics teaching in ottoman secondary schools will be compared with today's middle school curriculum in the context of the book "hisab dersleri" which was taught as a mathematics course book in middle schools in the last period of ottoman empire.
In this context, it is aimed to keep a little light on the Ottoman mathematics education and to evaluate it in terms of content and method. In line with these aims, the work will be translated into contemporary Turkish by transcribe. 
it is aimed that many people read the work and get meaning and ideas thanks to the translation made. the aim of the work to be done is to evaluate different methods which are described in the book but are not used today and to convert them into a usable form. The technical evaluation form developed for this reason was applied to 5 teachers and the necessary data were obtained. The ottoman mathematical terms dictionary to be created are aimed at the convenience of working in this area.
Key Words: Mathematics education in Ottoman, Salih Zeki, Hisab Dersleri.