2017-2018 ve 2018-2019 öğrenim yıllarında yapılan sekizinci sınıf lise geçiş sistemindeki matematik soruları ile ders kitaplarındaki matematik sorularının MATH Taksonomisine göre karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of mathematics questions in the eighth grade high school transition system in 2017-2018 and 2018-2019 academic years and mathematics in textbooks according to MATH Taxonomy
Yazar: HALİME FARIMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAYFUN TUTAK
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Lise giriş sınavları = Highschools entrance exam ; MATH taksonomi = MATH taxonomy ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Sorular = Questions ; Taksonomi = Taxonomy

Özet:
Bu araştırma, 2018 yılında uygulanmaya başlayan ve 2019 yılında da uygulanan Liseye Geçiş Sistemi (LGS) matematik sorularının öğrenme alanları ve bilişsel süreçler bağlamında incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Ayrıca çalışmada 2017-2018 ve 2018-2019 eğitim-öğretim yıllarında ortaokullarda matematik ders kitabı olarak kullanılan kitaplarda yer alan ünite değerlendirme sorularının da öğrenme alanları ve bilişsel süreçleri belirlenmiş ve merkezi sınav sorularıyla ders kitaplarında yer alan sorular karşılaştırılmıştır. Bilişsel süreçlerin ortaya konulmasında MATH taksonomisinin grup ve kategorilerinden yararlanılmıştır. MATH taksonomisi öğrencilerin matematiksel bilgilerini geliştirme amacıyla hazırlanan soruların sınıflandırılmasında kullanılmaktadır. Taksonominin son grubu olan C-Doğrulama ve Yorumlama, Çıkarımlar, Tahminler ve Karşılaştırmalar ve Değerlendirme grubundan sorularla karşılaşan öğrencilerde derin ve stratejik düşünme becerileri gelişme göstermektedir.
Çalışmada nitel araştırma yaklaşımlarından doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırmada yer alan verilerin analizinde ise doküman analizi yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre,merkezi sınav ve ders kitaplarında yer alan matematik sorularının öğrenme alanları bakımından yüzdelik olarak benzer sonuca sahip oldukları söylenebilir. Hem merkezi sınavlarda hem de ders kitaplarında en çok soru "Geometri ve Ölçme" alanından, en az soru ise "Veri işleme" alanından sorulmuştur.
Bilişsel süreçler olarak MATH taksonomisinin grup ve kategorilerine göre karşılaştırıldıklarında ise 2018-LGS'nin en çok C2-Çıkarımlar, Tahminler ve Karşılaştırmalar, 2019-LGS'nin B2- Yeni Durumlara Uygulama; 2017-2018 matematik ders kitabının A1- Bilgi ve Bilgi Sistemi ve 2018-2019 matematik ders kitabının A3- Rutin İşlemlerin Kullanımı kategorilerinden sorular içerdikleri elde edilen bulgular arasındadır. Bu bağlamda, LGS matematik sorularının ders kitaplarında yer alan sorulara göre daha üst düzey düşünme becerilerini ölçmeye yönelik sorular olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Matematik ders kitabı, MATH taksonomi, Matematik soruları, LGS (Liseye Geçiş Sistemi), Sekizinci sınıf, Taksonomiler

Abstract:
This research was carried out to examine the High School Transition System (HGST) mathematics questions that started to be implemented in 2018 and 2019 in the context of learning areas and cognitive processes. In addition, the learning areas and cognitive processes of the unit evaluation questions in the books used in mathematics textbooks in secondary schools in 2017-2018 and 2018-2019 academic years were determined and the questions in the central exam questions and textbooks were compared. Groups and categories of MATH taxonomy were used to reveal cognitive processes. MATH taxonomy is used to classify questions prepared to improve students' mathematical knowledge.Students who encounter questions from the C-Verification and Interpretation, Inferences, Estimates and Comparisons and Evaluation group, the last group of taxonomy, develop deep and strategic thinking skills.
In the study, document review, one of the qualitative research approaches, was used. In the analysis of the data in the research, document analysis was made.According to the findings of the research,it can be said that the mathematics questions in the central exam and textbooks have a similar result in terms of learning areas. In both central exams and textbooks, the most questions were asked from the field of "Geometry and Measurement", and the least questions were asked from the field of "Data processing".
When compared to the groups and categories of MATH taxonomy as cognitive processes, 2018-LGS's C2-Inferences, Predictions and Comparisons, 2019-LGS's B2- Application to New Situations, A1- Information and Information System of 2017-2018 mathematics textbook and It is among the findings that the 2018-2019 mathematics textbook contains questions from the A3- Use of Routine Operations categories. In this context, it can be said that LGS math questions are questions to measure higher level thinking skills than the questions in textbooks.


Keywords: Eighth grade, HSTS (High School Transition System), Textbook, MATH taxonomy, Math questions.