Kullanıcılarının gözünden esrar kullanıcısına dönüşme süreci: Suç araştırmaları perspektifinden nitel bir çalışma
The process of becoming a cannabis user from the eyes of users: A qualitative study from the perspective of criminal investigation
Yazar: BATUHAN ÇAĞRI ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. COŞKUN TAŞTAN
Polis Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Suç Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism

Özet:
Dünyada ve Türkiye'de uyuşturucu kullanımı bir problem alanı olarak varlığını sürdürmeye devam etmekte, uyuşturucu kullanımını önlemeye yönelik çalışmalara önemli miktarda kaynak ayrılmaktadır. Uyuşturucu madde kullanımını önlemeye yönelik çalışmalarda önemli olan konulardan biri bireylerin uyuşturucu kullanımına başlamasında ve devam etmesi sürecinde etkili olan unsurların neler olduğudur. Çalışmada daha ağır ve çeşitli kimyasal uyuşturucuların kullanılmasında geçiş maddesi olarak görülen esrar maddesini kullanan kişiler ele alınmıştır. Bu çalışmada esrar kullanımının başlamasında ve düzenli hale gelmesinde etkili olan faktörler, esrara erişim yöntemleri, suç davranışına ilişkin tekniklerin öğrenilme süreci, kolluk kuvvetleri ve sosyal çevreye karşı geliştirilen gizlenme stratejileri ve suç davranışına karşı geliştirilen meşrulaştırma gerekçelerini incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda nitel araştırma yöntemi kullanılmış, dokuzu erkek ve sekizi kadın olmak üzere toplamda on yedi esrar kullanıcısı ile yarı yapılandırılmış soru formu kullanılarak derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları sosyal yaşantıda esrarla ilk teması, kullanımın başlaması, düzenli hale gelmesi ve suç tekniklerinin öğrenilmesinde sosyalleşilen çevre ve arkadaş gruplarının en önemli faktör olduğunu göstermektedir. Fakat bu süreçte etkileşimde bulunulan kişilerin sıradan arkadaşlar değil, katılımcıların samimi ve güvenilir bulduğu, kendisiyle özdeşleştirdiği özelliklere sahip oldukları görülmüştür. Bu kişilerin söylem ve davranışlarının esrara karşı olumsuz olan bakış açısının kırılmasında ve esrar kullanımının normal ya da meşru görülmesinde etkin bir rol oynadığı gözlenmiştir.

Abstract:
Drug use continues to exist as a problem area in the world and in Türkiye, and a significant amount of resources are allocated to prevent drug use. One of the important issues in efforts to prevent drug use is the factors that influence individuals to start and continue drug use. In this study, individuals who use cannabis, which is seen as a transitional substance for the use of heavier and various chemical drugs, were examined. In this study, it is aimed to examine the factors that are effective in the initiation and regularization of cannabis use, the methods of accessing cannabis, the process of learning techniques related to criminal behavior, the concealment strategies developed against law enforcement and the social environment, and the means of justifications developed against criminal behavior. In line with the aim of the study, qualitative research method was used and in-depth interviews were conducted with a total of seventeen cannabis users, nine male and eight female, using a semi-structured questionnaire. The findings of the research show that the social environment and friend groups are the most important factors in the first contact with cannabis, the initiation of use, making it a regular action and learning criminal techniques. However, it was observed that the people who take part in this process were not ordinary friends, but had characteristics that the participants found sincere and reliable and identified with themselves. The discourses and behaviors of these people played an active role in breaking the negative perspective against cannabis and in seeing cannabis use as normal or legitimate action.