Cumhuriyet Dönemi teknoloji tarihi: Tarım alet ve makineleri teknolojileri, demir çelik üretim teknolojileri ve demiryolu teknolojileri
History of technology of Republican Period: Agricultural equipments and machineries, iron-steel production and railway technologies
Yazar: METE CANKAYA
Danışman: PROF. DR. REMZİ DEMİR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Bilim Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Felsefe = Philosophy ; Tarih = History
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Demir yolları = Railways ; Demir çelik endüstrisi = Iron steel industry ; Demir çelik sektörü = Iron steel sector ; Endüstri = Industry ; Tarım aletleri = Agricultural equipments ; Tarım makineleri = Agricultural machinery ; Teknoloji = Technology ; Teknolojik gelişmeler = Technological developments ; Üretim teknolojisi = Production technology

Özet:
Türkiye'de bilim tarihi çalışmaları XIX. yüzyılın sonunda başlamış ve 1950'lerde akademik düzeye kavuşmuştur. Bilim tarihimizdeki bu gelişmelere karşın teknoloji tarihimizde benzer bir gelişme yaşanmamıştır. Buna ilaveten teknoloji tarihimize ilişkin yapılmış olan az sayıdaki çalışmanın çok az bir bölümü Cumhuriyet Dönemini kapsamaktadır. Bu doğrultuda, tez de Cumhuriyet'in kuruluş dönemlerinde üzerinde en fazla durulan tarım, demir sanayi ve demiryolu alanlarına ilişkin teknolojiler çalışma konusu yapılmıştır.  Üç ana bölümden oluşan tezin birinci bölümünde Türkiye Tarım Alet ve Makineleri Teknoloji Tarihi, ikinci bölümünde Türkiye Demir Çelik Üretim Teknolojileri Tarihi ve üçüncü ve son bölümünde ise Türkiye Demiryolu Teknolojileri Tarihi çalışılmıştır.
Tez çalışması, her üç alandaki ilk çabaların görüldüğü Osmanlı son döneminden başlamakta ve Cumhuriyet'in kuruluşundan sonra Dünya'da ve Türkiye'de iktisadi ve siyasi büyük değişimlerin yaşandığı II. Dünya Savaşı sonrası döneme kadar geçen yaklaşık bir asırlık zaman dilimini kapsamaktadır.
Tez konusu üç alanın teknoloji tarihleri çıkarılmaya çalışıldığı gibi aynı zamanda teknolojik alanlarla bağlantılı olan bilimlerin ülkemizdeki geçmişine ilişkin verilere de ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede, bilim-teknoloji ilişkisi tarihimizin aydınlatılmasına yardımcı olacak verilere ulaşma çabasına girilmiştir.

Abstract:
Studies for history of science in Turkey began in the end of 19th century and resumed academic level in 1950s. Despite these developments in our history of science there have been no similar developments in our history of technology. In addition, a small amount of a few number of studies conducted for our technology history covers Republic Period. In this direction, we have chosen most important technologies in foundation period of Republic, respectively; Agricultural Equipments and Machineries Technologies History of Turkey, Iron-Steel Production Technologies History of Turkey and Railway Technologies History of Turkey.
Thesis study begins by the late Ottoman period where first efforts observed in both three fields and covers approximately one century time period until the period after Second World War when great economic and political changes observed in World and in Turkey following the foundation of republic.
Additionally, it is tried to discover history of technology of three fields as the subject matter of thesis in the meanwhile it is tried to find out data for the history of sciences in line with the technological fields. In this framework, it was focused on finding data to assist illuminating our history of science-technology relations.