Toplumsal cinsiyet bağlamında kentsel açık yeşil alan kullanım talebini etkileyen etmenler
Factors affecting the demand for use of urban open space in terms of gender
Yazar: ZEYNEP YILMAZ BAYRAM
Danışman: PROF. DR. AYŞE SAĞSÖZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Kentsel tasarım = Urban design ; Kentsel yeşil alanlar = Urban green areas ; Parklar = Parks

Özet:
Toplumsal cinsiyetin kadınlara yüklediği görev ve sorumluluklar, onların hayattan beklentilerini, önceliklerini, sorunlarını, boş zaman niteliklerini, birlikte hareket ettikleri bireyleri, vb. erkeklerinkinden farklılaştırmaktadır. Aynı mekanları kullanmalarına rağmen, kadınlar ve erkekler farklı deneyimler yaşamaktadır. Ayrıca, belli standartlar ve genellemeler dikkate alınarak oluşturulan kentsel açık yeşil alanlar, kadınların bu mekanları kullanmalarını olumsuz yönde etkilemektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, kadınların ve erkeklerin kentsel açık yeşil alan kullanım talebini etkileyen etmenlerin belirlenmesidir. Çalışma kuramsal ve uygulama bölümlerinden oluşmaktadır.Kuramsal bölümde, toplumsal cinsiyet bağlamında kentsel açık yeşil alan kullanım talebini etkileyen etmenlere ilişkin bir model oluşturulmuştur. Bu model, bireysel ve toplumsal etmenler, rekreasyon alanı kalitelerine bağlı etmenler ve bireysel ve toplumsal ile rekreasyon alanı kalitelerinin ilişkilerine bağlı etmenlerden oluşmaktadır. Uygulama bölümünde ise, rekreasyonel talebi etkileyen etmenlerin belirlenmesine yönelik anket çalışması yapılmıştır. Ayrıca çalışma alanındaki kentsel açık yeşil alanların kalitelerine ilişkin analizler yapılarak, kullanım talebi üzerindeki etkileri sorgulanmıştır. Sonuç olarak toplumsal cinsiyet bağlamında kentsel açık yeşil alan kullanım talebi üzerinde etkili olan etmenler tespit edilmiştir. Toplumsal cinsiyet bağlamında kentsel açık yeşil alan kullanım düzeyinin artırılmasına ilişkin önerileri sunulmuştur.

Abstract:
Duties and responsibilities of women arising from their gender differentiate their expectations from their own life, priorities, problems, leisure time qualities, people who act with themselves from men?s. Women and men experience the environment differently, despite using the same spaces. Also urban open spaces which are created taking into account the specific standards and generalizations effect negatively the use of the spaces by women. In this context, the aim of the study can be summarized as determination of the factors influencing demand for use of urban open space of men and women. The study consists of theoretical and practical parts.In theoretical part, a model is set in relation to the factors that affect the demand of using urban open spaces as part of gender. The model consists of individual and social factors, depending on the quality of recreational area and the relationship between individual and social factors and recreational space qualities. In practical part, survey study is conducted for defining the factors influencing recreational demand. Also, qualities of urban open spaces within the context of study area were analyzed, and their effects on the demand of use were questioned. As a result, factors that are effective over the usage demand of urban open space were determined in the context of gender. Suggestions about increasing the usage level of urban open space as part of gender were made.