Okulların TEOG sınavı başarı sıralamaları: TOPSİS çok kriterli karar verme yöntem uygulaması
Schools's success rati̇ng of TEOG exam: The application of TOPSİS multi-criteria decision making method
Yazar: ENGİN KARAMAN
Danışman: DOÇ. DR. HALİM KAZAN
Gebze Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Başarı = Success ; Karar verme yöntemleri = Decision making methods ; Okul başarısı = School achievement ; Ortaöğretim Kurumları Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı = Secondary Education Institutions Student Selection and Placement Tests ; Sınav = Examination ; TOPSIS = TOPSIS ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Türkiye son otuz yılda orta öğretime geçişte farklı adlarla çeşitli sınavlar
düzenlemiştir. Ne var ki hiçbir metot Türkiye'nin, OECD üyesi ülkelerin öğrenci
seviyelerinin değerlendirilmeye tabi tutulduğu PİSA sınavındaki arzulanan başarıya
ulaşmada yeterli bulunamamıştır. Bu nedenle yeni arayışlara girişilmiştir. Tek
öğretim yılı ve tek güne sığdırılan öncüllerinden farklı olarak TEOG sınavı her
dönemin müfredatına uygun olarak senede iki kere yapılmaktadır. Böylece
öğrencinin kaygı düzeyi faktörü azaltılarak öznel hatalar asgari düzeye indirilmiş ve
okul başarı puanlarının etkisi arttırılmıştır. Böylece sonuç odaklı değil süreç odaklı
eğitim modeli hedeflenmiştir.
Bu çalışmada önceki yıllarda ortaöğretime geçişte uygulanan LGS, OKS, SBS,
OGES sınavlarının tarihsel gelişimi ve farklılıkları araştırılmış ve TEOG sınavının
özellikleri incelenmiştir. Ardından PİSA uygulaması açıklanmıştır. Son bölümde ise
Karar verme ve Çok Kriterli Karar Verme Tekniklerinin özellikleri incelenmiştir.
Çalışmanın son aşamasında Şanlıurfa ilinin Ceylanpınar ilçesinde eğitim-
öğretim faaliyeti veren 23 ortaokulunun TEOG başarı ortalamaları 6 ders üzerinden
ağırlıklandırılarak Çok Kriterli Karar Verme Tekniklerinden (ÇKKV) biri olan
TOPSİS yöntemi aracılığı ile puanlandırılmış ve bu puanlar birbiriyle
karşılaştırılarak sıralama oluşturulmuştur.
Çalışma sonucunda elde edilen sıralamayla , MEB'in yayınladığı sıralama
arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Her iki sıralamada alt ve üst sıralarda
değişiklik görülmezken, orta sıralarda sıralama farklılıkları saptamıştır. Bunun
nedeni ağırlığı farklı derslerin aynı ortalamayı ağırlığı oranında etkilemesidir.



Anahtar kelimeler: Okul Başarıları, TOPSİS, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB).

Abstract:
Turkey held various examinations with different names under the name of
system of transition to secondary education in the last 30 years. However, each
examination method was found inadequate and Turkish education system could
not reach the desired success in PISA examination in which student levels of
countries that are members of OECD are assessed. For this reason, it was
embarked on new quests. TEOG examination was prepared according to semester
curriculum, unlike antecedents which are consisted of single day and sessions.
Thus, subjective error was minimized in the assessment by reducing the negative
effect of the anxiety level factor in assessment of the student. Also, influence
degree of school success points was increased. Hence, creation of a processoriented
education model was targeted not result-oriented.
In this study; it was started to be searched whether TEOG examination is
different from Institutions' Examination, LGS, OKS, SBS, OGES examinations
used in transition to the secondary education in the previous years or not. The
essential point in the research is to present success performances of schools after
it was explained the PISA examination. İn last section, it was examined feature of
Decision-Making and Multi-Criteria Decision-Making Technique. İn
implementation phase Successes of 23 secondary schools operating at educationtraining
in Ceylanpınar county which was selected as the pilot region in Şanlıurfa
were examined in order to show difference of TEOG examination from the other
examinations. 6 courses taught in pilot schools within the scope of TEOG central
examination were selected. Success averages of courses selected were weighted
and pointed with TOPSIS method which is Multi-Criteria Decision-Making
Technique (MCDM). Points were mixed and a ranking was formed.
Significant differences were found between the ranking obtained as a result of
the study and ranking published by Ministry of National Education. While there is
no change in lower and upper ranks in the both rankings, great ranking differences
were found in mid-ranks.



Keywords: School successes, TOPSİS, Ministry of National Education
(MEB).