1737-1739 Osmanlı-Avusturya Harbi ve Belgrad'ın geri alınması
The 1737-1739 Ottoman-Austrian War and the recapture of Belgrade
Yazar: HAKAN KARAGÖZ
Danışman: PROF. DR. BAYRAM KODAMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Tarih = History
Dizin: Avusturya = Austria ; Lojistik = Logistics ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Savaş = War

Özet:
1736-1739 Osmanlı-Rus Harbi, Lehistan Krallığı Meselesi, Kafkaslarda Ruslarla yaşanan ihtilâflar ve en önemlisi de 1726 yılında gerçekleşen Avusturya-Rus ittifakı sonucunda patlak vermiştir. Avusturyalılar harbe, bir yıl sonra Rusya'ya verdiği taahhüt sonucu girmek durumunda kalmıştır. 1737 seferinin başında Niş'i ele geçirerek Osmanlılara karşı üstünlük sağlayan Avusturyalılar, seferin sonlarına doğru bu üstünlüklerini sürdürememişlerdir. 1738 seferinde ise İrşova, Adakale gibi Belgrad'ın kilidi konumundaki müstahkem bölgeleri ele geçiren Osmanlılar, bir sonraki sefer yılında avantajlı bir konuma geçmiştir. Belgrad seferi hazırlıklarını tamamlayan Osmanlılar, Avusturya'nın mağlûp edilmesi halinde nihaî bir sonucun elde edileceği düşüncesiyle, birliklerinin askeri imkânlarının önemli bir bölümünü Avusturya cephesine sevk etmiştir. Zira harbin başlangıcından seferin sonuna kadar Osmanlıların asıl hedefi Belgrad'ı Avusturyalılardan geri almak olmuştur.Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'ya yapmış olduğu seferlerde ordugâh ve menzil noktası olarak Belgrad şehrinin önemi tartışılmazdır. Gerek XVII. yüzyılda gerekse XVIII. yüzyılın başlarında Osmanlı-Avusturya muharebelerinin sebeplerinden birisi de Belgrad üzerindeki hâkimiyet mücadelesidir. Söz konusu bölge, Avusturyalılar için Balkanlara; Osmanlılar için ise Orta Avrupa'ya açılan bir kapı konumundadır. Dolayısıyla her iki imparatorluğun Belgrad üzerinde hâkimiyet kurmasında, askeri gücü, teknolojisi ve lojistik faaliyetlerinin önemi tartışılmazdır.Çalışmamız, 1736-1739 Osmanlı-Avusturya-Rus Harbi'nde yer alan Belgrad kuşatmasındaki gelişmelerle sınırlandırılmış ve öncelikle her iki ordunun askerî teknolojileri, kullandıkları silahlar, iaşe orginazosyonu, ulaşım sistemleri karşılaştırılmaya çalışılmıştır. Çalışmamızın giriş bölümünde, Belgrad şehrinin coğrafi konumu, 1739 Belgrad seferine kadar çeşitli kavim ve devletlerin Belgrad şehri için verdikleri hakimiyet mücadelesi değerlendirilmiş; ilk bölümünde, 1737-1739 Osmanlı-Avusturya Harbi'nin çıkışına etki eden faktörler ve 1737-1738 sefer yıllarında cereyan eden gelişmeler ele alınmış; ikinci bölümde, Belgrad seferi öncesinde Osmanlı ve Avusturya ordularının askeri güçleri, hazırlıkları ve lojistik faaliyetleri üzerinde durulmuş; üçüncü bölümde, Osmanlı-Avusturya orduları arasında başlayan muharebeler, Osmanlıların Belgrad Kalesi'ni kuşatma girişimleri ve Avusturyalıların buna karşı almış olduğu çeşitli tedbirler ortaya konulmuş; dördüncü bölümünde ise, taraflar arasında cereyan eden barış görüşmeleri, Belgrad'ın Osmanlı idaresine girişi, imzalanan barış antlaşmaları ve hududun tayini konuları hakkında değerlendirmeler yapılmıştır.Anahtar KelimelerAvusturya, Osmanlı, Belgrad, Kuşatma, Lojistik, Sefer.

Abstract:
The Ottoman-Russian War of 1736-1739 breaks out as a result of the matter of the Lehistan Kingdom, the conflicts with the Russians in the Caucasus and -especially- the Austria-Russia alliance in 1726. Austrians have to be part of the war due to their promise to Russia. The Austrians, to capture Niş at the start of the 1737 expedition and be at an advantage over the Ottomans, are unable to sustain this until the end of the world. The Ottomans, to capture Orsova and Adakale (fortified places in Belgrade) at the 1738 expedition, are advantageous this time for the following year of expedition. The Ottomans, to complete the preparation for the Belgrade expedition, believe that they can get a final outcome by defeating Austria and send a big part of the army to the front of Austria. The basic aim of the Ottomans -from the beginning to the end of the war- is already the capture of Belgrade.Belgrade is, undoubtedly, very important as a camp place during the Ottoman expeditions to the Central Europe. Both in the 17th century and at the beginning of the 18th century, one of the reasons for the wars between the Ottomans and Austrians is the struggle for the control over Belgrade. The related region is a gateway to the Balkans for the Austrians and to the Central Europe for the Ottomans.The present study is restricted to the events during the siege of Belgrade in the Ottoman-Austrian-Russian War of 1736-1739 and tries -chiefly- to compare and contrast both armies? military facilities, food-supply organisations and transport systems. The part of introduction studies Belgrade?s geographical position and the struggles for the control over Belgrade between various nations and states until the Belgrade expedition of 1739. The first chapter is about the reasons for the Ottoman-Austrian War of 1737-1739 and the events in the years of expeditions of 1737-1738. The second chapter focuses on both parties? facilities and preparations before the Belgrade expedition. The third chapter considers the battles between the Ottomans and Austrians, the Ottoman attempts to lay a siege to the Belgrade Castle and Austrians? precautions against the attempts. The fourth chapter includes peace talks between the parties, Ottomans? taking the control over Belgrade, peace treaties signed and determination of the border.KeywordsAustria, Ottoman, Belgrade, Logistic, Campaign.