Noninvaziv mekanik ventilasyondan ayırma sonrası çocuğa verilen pozisyonun fizyolojik belirtilere etkisi
The effect of position given to the child after weaning from noninvasive mechanical ventilation on physiological symptoms
Yazar: İSMAİL TURAN
Danışman: PROF. DR. DUYGU GÖZEN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş: Solunum yolu hastalıkları, çocuk acil servislerine yapılan başvuruların yaygın 
nedenlerinden biridir ve bu durum, bazı çocukların pediatrik yoğun bakım ünitelerine yatışını 
gerektirmektedir. Noninvaziv mekanik ventilasyon, invaziv yöntemler kullanılmadan solunum 
eforunu azaltmak ve oksijenizasyonu iyileştirmek için etkili bir tedavi yöntemidir. Noninvaziv 
mekanik ventilasyon sırasında ve sonrasında hastaya verilen pozisyon, doku oksijenizasyonunu 
olumlu etkilemek, bası yaralarını önlemek ve atelektaziye bağlı enfeksiyonları önlemek 
amacıyla uygulanır. Literatürde, prone ve supine pozisyonların doku oksijenizasyonu ve yaşam 
bulguları üzerine etkilerini inceleyen sınırlı çalışmalar bulunmaktadır. Solunum sıkıntısı ile 
noninvaziv mekanik ventilasyon tedavisi ve takibi yapılan çocuklarda ayırma sonrasında 
standart bir pozisyon verme uygulaması yapılmamaktadır.
Amaç: Noninvaziv mekanik ventilasyondan ayırma sonrası çocuklara verilecek pozisyonunun 
çocukların fizyolojik belirtilerine etkisini incelemek amacıyla planlanmıştır.
Yöntem: Randomize kontrollü karşılaştırmalı olarak gerçekleştirilen çalışmanın örneklemini 6 
ay-6 yaş arası 40 çocuk oluşturmuştur. Çocuklar bir grup prone (n=20) bir grup supine 
xiii
pozisyonda (n=20) olacak şekilde noninvaziv mekanik ventilasyondan ayrıldıktan sonra 120 
dakika süre ile izlenerek fizyolojik belirtileri değerlendirildi.
Bulgular: Prone ve supine pozisyon grupları arasında ayırmadan önce ve sonrasında kalp tepe 
atımı hızları arasında fark bulunmamıştır. Gruplar arasında oksijen saturasyonu incelendiğinde 
supine pozisyon grubunun 20. ve 40. dk'larda anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür 
(p<0,05). Prone pozisyon grubu çocuklarının 80. dk'da yapılan değerlendirmede solunum 
sayılarının supine pozisyon grubu çocuklarına göre daha fazla olduğu görülmüştür (p<0,05). 
Noninvaziv mekanik entilasyondan ayırma sonrasında sistolik kan basıncı değerlerinde 0-40.dk 
arasındaki fark incelendiğinde prone pozisyon grubunun supine pozisyon grubuna göre daha 
fazla arttığı görülmüştür (p<0,05). Ayrılma öncesi supine pozisyon grubu çocuklarının diastolik 
kan basıncı değerinin prone pozisyon grubu çocuklarınınkine göre anlamlı olarak arttığı 
görülmüştür. Fakat ayrıldıktan sonra 120.dk ile ayrılmadan önceki diastolik kan basıncı 
değerleri incelendiğinde prone pozisyon grubu çocuklarının supine pozisyon grubu çocuklarına 
göre daha fazla bulundu (p<0,05).
Sonuç: Araştırma sonucunda noninvaziv mekanik ventilasyondan ayırma sonrası prone 
pozisyonda izlenen çocukların 20 ve 40. Dakikalarda oksijen saturasyonunun daha düşük, 
sistolik basıncının 40. Dakikaya kadar yükselişinin daha fazla ve solunum sayısının 80. 
dakikada daha fazla olduğu sistolik basıncının supine pozisyonda izlenen çocuklardan daha 
düşük olduğu belirlendi. Pozisyonlara göre fizyolojik belirtilerdeki değişimin klinik açıdan 
önemli olmadığı görüldü. 
Ağustos 2024 , 83 sayfa.
Anahtar kelimeler: Noninvaziv Mekanik Ventilasyon, Çocuk, Prone Pozisyon, Supine 
Pozisyon, Fizyolojik Belirtiler

Abstract:
Introduction: Respiratory diseases are a common cause of admission to pediatric emergency 
departments, necessitating admission of some children to pediatric intensive care units. 
Noninvasive mechanical ventilation is an effective treatment to reduce respiratory effort and 
improve oxygenation without the use of invasive methods. The position given to the patient 
during and after noninvasive mechanical ventilation is applied to positively affect tissue 
oxygenation, prevent pressure sores and prevent infections due to atelectasis. In the literature, 
there are limited studies examining the effects of prone and supine positions on tissue 
oxygenation and vital signs. In children with respiratory distress and noninvasive mechanical 
ventilation treatment and follow-up, there is no standard positioning practice after weaning.
Objective: It was planned to examine the effect of the position to be given to children after 
weaning from noninvasive mechanical ventilation on the physiological symptoms of children.
Method: The sample of the randomized controlled comparative study consisted of 40 children 
aged 6 months-6 years. The children were monitored for 120 minutes after being weaned from 
xv
noninvasive mechanical ventilation with one group prone (n=20) and one group supine (n=20) 
and their physiologic symptoms were evaluated.
Results: No difference was found between the prone and supine position groups in terms of 
peak heart rate before and after separation. When oxygen saturation was analyzed between the 
groups, it was observed that the supine position group was significantly higher at 20 and 40 
minutes (p<0.05). The respiratory rate of the prone position group children was significantly 
higher than the supine position group children at 80 minutes (p<0.05). When the difference 
between 0-40 minutes in systolic blood pressure values after weaning from noninvasive 
mechanical intubation was examined, it was seen that the prone position group increased more 
than the supine position group (p<0.05). It was observed that the diastolic blood pressure value 
of the supine position group children before weaning increased significantly compared to the 
prone position group children. However, when the diastolic blood pressure values at 120 
minutes after separation and before separation were analyzed, it was found that the prone 
position group children had higher diastolic blood pressure values than the supine position 
group children (p<0.05).
Conclusion: As a result of the study, it was determined that the oxygen saturation was lower at 
20 and 40 minutes, the systolic pressure increased more until 40 minutes, the respiratory rate 
was higher at 80 minutes and the systolic pressure was lower in children who were monitored 
in the prone position after weaning from noninvasive mechanical ventilation than in children 
who were monitored in the supine position. The changes in physiologic symptoms according 
to the positions were not clinically significant.
August 2024, 83 pages.
Keywords: Noninvasive Mechanical Ventilation, Child, Prone Position, Supine Position,
Physiological Symptoms