Gastronomik deneyimin yiyecek tüketim duygularına ve deneyimsel değere etkisi: Kültürün (belirsizlikten kaçınma) düzenleyici rolü
Effect of gastronomic experience on food consumption emotions and experiential value: The moderating role of culture (uncertainty avoidance)
Yazar: AYŞE ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ARZU KILIÇLAR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism
Dizin: Belirsizlikten kaçınma = Avoiding uncertainty ; Deneyimsel değer = Experiential value ; Deneyimsel turizm = Experiential tourism ; Deneyimsel tüketim = Experiential consumption ; Gastronomi = Gastronomy ; Kültür = Culture ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Turistler = Tourists ; Tüketim duyguları = Consumption emotions ; Yemek kültürü = Food culture

Özet:
Bu çalışmanın amacı turistlerin gastronomik deneyimlerinin yiyecek tüketim duyguları ve deneyimsel değer üzerindeki etkisini belirlemek ve duyguların ve değer algılamalarının davranışsal niyeti nasıl yönlendirdiğini tespit etmektir. Bu araştırma, aynı zamanda, kültürün gastronomik deneyim ile yiyecek tüketim duyguları ve deneyimsel değer arasındaki ilişkide düzenleyici rolünü de incelemektedir. Araştırma 2020 yılının Eylül-Aralık ayları arasında İstanbul'u ziyaret eden 18 yaş ve üzeri yabancı turistler ile çevrimiçi anket yoluyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, 491 turistten alınan yanıtlar ile öngörülen ilişkileri test etmek için yapısal eşitlik modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Sonuçlar, turistlerin gastronomik deneyimlerinin deneyimsel değer algısını ve yiyecek tüketim duygularını anlamlı olarak etkilediğini göstermiştir. Ek olarak, yiyecek tüketim duyguları davranışsal niyeti etkilememiş olsa da deneyimsel değerin davranışsal niyetler üzerinde olumlu yönde bir etkisi olduğu saptanmıştır. Kültürün düzenleyici rolünün ise istatistiki olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Araştırma aynı zamanda turistlerin gastronomik deneyimlerini ve onun duygusal (yiyecek tüketim duyguları), bilişsel (deneyimsel değer), davranışsal (davranışsal niyet) ve kültürel (belirsizlikten kaçınma) yönlerini S-O-R teorisi aracılığıyla görgül olarak inceleyen ilk çalışmalardan biridir. Bu bağlamda çalışma, gastronomik deneyimi ölçen ilk girişimlerden biri olmasının yanı sıra gastronomik deneyimleri S-O-R teorisi ile destekleyerek ilgili alanda yer alan teorik boşluğu doldurmaktadır.

Abstract:
This study aims to identify the relationships among gastronomic experience, food consumption emotions, experiential value, and behavioral intentions of tourists. This research also examines the moderating role of culture on the relationship between gastronomic experience, food consumption emotions and experiential value. A questionnaire survey was distributed to foreign tourists visiting Istanbul, Turkey in September 2020 who were aged 18 and above. Using survey responses from 491 tourists, structural equation modelling (SEM) was used to test the hypothesized relationships. In the current study, the results showed that tourists' gastronomic experiences positively and significantly influenced their experiential value and food consumption emotions. Although food consumption emotions did not influence behavioral intentions, experiential value significantly influenced behavioral intentions. Moreover, the moderating role of culture was not significant.  The research on tourists' gastronomic experience and food consumption emotions is limited although numerous studies on tourists' emotions have been conducted. This study is also one of the first attempts which empirically evaluate the tourists' gastronomic experience with the emotional (food consumption emotions), cognitive (experiential value), behavioral (behavioral intention), and cultural (uncertainty avoidance) dimensions via S-O-R theory.