Kastamonu tabiat parklarının görsel kalite analizi
Visual quality analysis of Kastamonu natural parks
Yazar: FİLİZ ÇAĞLA UZUN
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİ ÖZTÜRK
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
İnsanların ekonomik, psikolojik, sosyal ve kültürel gelişmişlik seviyelerine göre ilgi alanları ve dolayısıyla rekreasyon talepleri de değişmektedir. Rekreasyonel alanların, kullanıcıların istek ve ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilerek şekillendirilmesi, bireylerin bu alanlardan daha etkin şekilde yararlanmaları ve rekreasyonel alanlarda geçirecekleri zamanın kalitesinin artması açısından büyük önem taşımaktadır.
Çalışmanın amacı; potansiyel kullanıcıların Kastamonu ilinde bulunan, farklı karakterdeki rekreasyon alanların; görsel kalite analizini yaparak, kullanıcı karakterleri ile görsel peyzaj kalitesi arasındaki ilişkiyi belirlemek ve araştırma alanlarının görsel peyzaj kalitesi yönünden değerlendirmelerini yapmaktır. Bu amaç doğrultusunda Kastamonu'da bulunan Dipsizgöl Tabiat Parkı (Tosya), Şehit Şerife Bacı Tabiat Parkı (Kastamonu) ve Yeşil Yuva Tabiat Parkı (Abana)'nda Manzara Güzelliği Değerlendirme Yöntemi (Scenic Beauty Estimation Method) kullanılarak görsel kalite analizi yapılmıştır. Çalışma kapsamında her bir alandan 10 adet olmak üzere toplam 30 adet fotoğraf kullanılarak 120 kişiye anket uygulanmıştır. Anketlerde toplam 11 adet kriter sorulmuş ve beş seçenek sunulmuştur. Elde edilen veriler 'SPSS 22.0' istatistik paket programı yardımıyla değerlendirilmiş, analizlerde ortalama değer alınmış ve Spersman's korelasyon testi kullanılarak karşılaştırmalar yapılmış ayrıca, verilere ki-kare testi uygulanarak elde edilen sonuçlar yorumlanmıştır.
Çalışma sonucunda yapılan değerlendirmelerde yalnızca Dipsiz Göl Tabiat Parkı'nın katılımcılardan manzara güzelliği parametresinden ortalama 4.28 puan aldığı, diğer parametrelerden tüm örnek alanların aldıkları puanların 4'ün altında kaldığı belirlenmiştir. Örnek alanlar kendi aralarında kıyaslandığında, Yeşil Yuva Tabiat Parkı'nın hareketlilik parametresi hariç diğer tüm parametrelerden Dipsiz Göl Tabiat Parkı ve Şehit Şerife Bacı Tabiat Parkı'na kıyasla daha düşük puanlarla değerlendirildiği belirlenmiştir.

Abstract:
People's interests and therefore recreational demands vary in terms of their economic, psychological, social and cultural development levels. Forming of the recreational areas by developing them according to the needs and desires of the users is of great importance in terms of increasing the quality of the time users spend there and to enable users to benefit from these areas more efficiently. 
The purpose of the study is to determine the relationship between the user profile and visual landscape quality by analyzing the visual quality of recreational areas with different characteristics in Kastamonu and to evaluate the areas that were chosen as the cases of this study in terms of visual landscape quality.
For this aim, visual quality analysis was carried out in Dipsizgöl Natural Park (Tosya), Şehit Şerife Bacı Tabiat Park (Kastamonu) and Yeşil Yuva Nature Park (Abana) in Kastamonu using Scenic Beauty Estimation Method. Within the scope of the study, a questionnaire was applied to 120 people using 30 photographs, 10 from each area. A total of 11 criteria were asked in the questionnaires and five options were presented. The obtained data were evaluated with the help of the 'SPSS 22.0' statistical package program, mean values were taken in the analyzes and compared using Spersman's correlation test and the results obtained by applying the chi-square test were interpreted.
As a result of the study, it was determined that only Dipsiz Göl Nature Park got 4.28 points from the participants' scenery beauty parameters and all other sample areas were below 4 points from all other parameters. When the sample areas are compared with each other, it is determined that all parameters except the mobility parameter of Yeşil Yuva Nature Park are evaluated with lower scores compared to Dipsiz Göl Nature Park and Şehit Şerife Bacı Nature Park.