Acil servise karbonmonoksit zehirlenmesi ile başvuran hastaların optik sinir kılıf çapının ultrasonografik olarak değerlendirilmesi
Ultrasonographic evaluation of the optic nerve sheath diameter of patients admitted to emergency room with carbon monoxide poisoning
Yazar: AHMET AKLAR
Danışman: DOÇ. DR. MURAT YÜCEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Samsun Eğt. ve Arş. Hast. / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Karbonmonoksit = Carbon monoxide ; Optik sinir = Optic nerve ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Zehirlenmeler = Poisonings

Özet:
Amaç: Acil servise karbonmonoksit (CO) zehirlenmesi ile başvuran hastaların ultrasonografik optik sinir kılıf çapı (OSKÇ) ölçümleri ile kafa içi basınç (KİB) artışı olup olmadığını saptamak ve tedavi ile değişimini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Temmuz 2018 ile Aralık 2020 tarihleri arasında, Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisine CO zehirlenmesi ile başvuran 66 hasta ve 40 sağlıklı gönüllü ile gerçekleştirildi. Hastaların tedavi öncesi ve tedavi sonrası ultrasonografik OSKÇ ölçümleri yapıldı. Hastaların demografik verileri, hastaneye geliş vasıtası, başvuru öncesi tedavi alıp almadığı, başvuru anına kadar geçen süre, zehirlenme kaynağı, maruziyet süresi, klinik semptomları, Glasgow Koma Skoru (GKS), vital bulguları, kan tetkikleri, takip süresi, tedavi yöntemleri gibi çoklu değişkenler ile ultasonografik OSKÇ ilişkisi değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların 33 (%50)'ü erkek, 33 (%50)'ü kadındı. Yaş ortalamaları 46,6 ± 21,1 yıl idi. Zehirlenme kaynaklarından en sık görülen %80,3 (n=53) oranıyla sobaydı. Klinik semptomlardan en sık görülen %48 (n=32) oranıyla baş ağrısıydı. Hastaların tedavi öncesi ve sonrası sağ OSKÇ değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptandı (p=0,001). Hastaların tedavi öncesi ve sonrası ortalama OSKÇ değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptandı (p=0,010). Hiperbarik oksijen tedavisi (HBOT) grubunda tedavi öncesi ve sonrası sağ OSKÇ değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptandı(p=0,033). Normobarik oksijen tedavisi (NBOT) grubunda tedavi öncesi ve sonrası sağ OSKÇ değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptandı (p=0,007). NBOT grubunda tedavi öncesi ve sonrası ortalama OSKÇ değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptandı (p=0,021). HBOT ile NBOT karşılaştırıldığında tedavi öncesi ve sonrası sağ OSKÇ fark değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptandı (p=0,003). COHb düzeyi, CO maruziyet süresi, nabız sayısı, solunum sayısı ve hematokrit yüzdesi ile OSKÇ arasında istatistiksel olarak anlamlı zayıf bir ilişki tespit edildi.
Sonuç: Ultrasonografik OSKÇ ölçümünün, CO zehirlenmelerinde hem tanı ve hem hastalığın ciddiyetini belirleme hem de tedavi sonrası takip amacıyla kullanılabileceğini düşünmekteyiz. Ancak bu konuda daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Karbonmonoksit, Optik Sinir Kılıf Çapı, Ultrasonografi

Abstract:
Aim: To determine whether there is an increase in ICP by ultrasonographic optic nerve sheth diamater (ONSD) measurements in patients who are admitted to the emergency department with CO poisoning and to evaluate the change with treatment.
Materials and Methods: This study was carried out with 66 patients and 40 healthy volunteers who admitted to Samsun Training and Research Hospital Emergency Room with CO poisoning between July 2018 and December 2020. Ultrasonographic ONSD measurements were performed before and after treatment. The relationship between multiple variables such as demographic data of patients, mode of arrival to the hospital, whether he received oxygen therapy before application, time until application, source of poisoning, duration of exposure, clinical symptom, Glasgow Coma Score, vital signs, blood tests, follow-up time, treatment methods and ultrasonographic ONSD relationship was evaluated.
Results: 33 (50%) of the patients were male and 33 (50%) were female. Their average age was 46.6 ± 21.1 years (min = 18, max = 86). The most common source of poisoning was stove with a rate of 80.3% (n = 53). The most common clinical symptom was headache with a rate of 48% (n = 32). A statistically significant difference was found between the right ONSD measurements of patients before and after treatment (p=0.001). A statistically significant difference was found between the binoculer ONSD measurements of patients before and after treatment (p=0.010). A statistically significant difference was found between the right ONSD measurements before and after the treatment in the HBOT group (p=0,033). A statistically significant difference was found between the right ONSD measurements before and after the treatment in the NBOT group (p=0,007). A statistically significant difference was found between binoculer ONSD measurements before and after the treatment in the NBOT group (p=0,021). A statistically significant difference was found the right ONSD difference measurements before and after treatment between HBOT and NBOT (p = 0.003). A weak statistically significant correlation was found between ONSD and COHb level, duration of CO exposure, pulse rate, respiratory rate, and percentage of hematocrit.
Conclusion We think that ultrasonographic ONSD measurement can be used for both diagnostic and post-treatment follow-up in CO poisoning. However, more studies are needed on this subject.
Keywords: Carbon monoxide, ONSD, Ultrasonography