Ulusal ve ulusalüstü yargı kararları doğrultusunda tutuklama
Arrest in line with national and supranational judicial decisions
Yazar: ABDULKADİR AKBAYRAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN CANPOLAT
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Kişi özgürlüğü = Person freedom ; Tutuklama = Arrest ; Türk hukuku = Turkish law ; Uluslararası hukuk = International law ; Yakalama = Capture ; Yargı = Judgment ; Yargı kararları = Judicial decisions

Özet:
Ülkemizde, kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkına yönelik ağır sonuçlar taşıması nedeniyle, hukuk kavramları içerisinde en fazla tartışılanı tutuklama kurumudur. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nezdinde de, Türkiye aleyhine en fazla ihlal e tazminat kararı verilen konulardan birisi de özgürlük ve güvenlik hakkı kapsamında tutuklama kurumudur. 
1982 Anayasa'nın 90. maddesi gereğince kanunlarda belirtilen usullere göre yürürlüğe konulan Milletlerarası Antlaşmaların kanun hükmünde kabul edileceği, bu sebeple de iç hukukumuzda da uygulanacağı anayasal güvence altına alınmıştır. Bunun sonucu olarak iç hukukumuzda milletlerarası antlaşmalara uygun düzenlemeler yapılarak mevzuatımız milletlerarası hukuk düzenine uygun hale getirilmeye çalışılmıştır.
Şüphesiz milletlerarası antlaşmalar içerisinde konumuz bakımından bizi en fazla alakadar edeni, hem getirdiği düzenlemeler hem de denetleyici bir mekanizması olması (AİHM) nedeniyle, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'dir.
Her ne kadar iç hukukumuzda AİHS'ne uygun düzenlemeler yapılmış ise de; uygulamada sıklıkla tutuklama tedbirinin hukuka uygun bir şekilde uygulanması konusunda sorunlar yaşanmaktadır. Nitekim tutuklama tedbiri, Türkiye'de uzun yıllar boyunca ön gelen bir ceza olarak algılanılmış ve bu algı birçok mağduriyetlere sebep olmuştur. 
Çalışmamızın amacını, tutuklama tedbirinin uygulamasına ilişkin sorunlar nedeniyle; kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı kapsamında tutuklama tedbirinin, ulusalüstü düzeyde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları doğrultusunda; ulusal düzeyde Anayasa ve Ceza Muhakemesi Kanunu ile Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda incelenmek ve karşılaştırmasını yapmak olarak belirledik. 
Çalışmamızın amacı kapsamında öncelikle, tutuklamanın müdahale ettiği hukuki değer olan "kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı", ardından "koruma tedbirlerinin genel özellikleri nazarında tutuklama" konusu ve devamında "tutuklama" tedbiri Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin ve Anayasa Mahkemesi'nin konuyla ilgili vermiş olduğu kararlar çerçevesinde detaylı bir şekilde incelenmiştir. Yanı Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin konuyla ilgili vermiş olduğu kararlar ile bazı içtihatları ışığında AİHM ve Anayasa Mahkemesi'nin konuya yaklaşımı irdelenilmiş ve tutuklama ile ilgili olarak uygulamaya yöneltilen eleştirilerden bahsedilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kişi Özgürlüğü, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Tutuklama, Yakalama ve Gözaltı, Özgürlük ve Güvenlik hakkı.

Abstract:
In our country, because it has heavy consequences for freedom and security of person, the most controversial one among the concepts of law is the arrest institution. In the European Court of Human Rights, one of the most common issues about that violation and compensation decisions are given against Turkey is the arrest institution under the right of freedom and security.
In accordance with Article 90 of the 1982 Constitution, it has been guaranteed that the International Treaties put into force according to the procedures specified in the law will be accepted as law and therefore will be applied in our domestic law. As a result of this, our legislation has been tried to make compatible with the international legal order by making arrangements in accordance with international treaties in our domestic law.
Undoubtedly, the thing that interests us most among the international treaties from the point of our position is European Convention on Human Rights (ECHR) because of both the regulations it introduces and its supervisory mechanism.
Although the regulations in accordance with the ECHR have been made in our domestic law, there are often problems with the lawful implementation of the arrest measure in practice. Indeed, arrest measure has been perceived as a punishment for many years in Turkey and this perception has caused many grievances.
Because of the problems about the implementation of the arrest measure, the purpose of our study is to examine the arrest measure within the right of freedom and security and to make comparisons in line with the decisions European Convention on Human Rights and the European Court of Human Rights at the supranational level; in line with the decisions of the Constitutional and Criminal Procedure Law and the decisions of the Constitutional Court at national level.
Within the scope of the aim of our study, first of all "the right of freedom and security of person" which is the lawful value that arrestment intervenes and then "arrestment in the sight of general characteristics of protection measures" have been examined in detail within the framework of the decisions of the European Court of Human Rights and the Constitutional Court on this issue. In other words, the decisions of the Constitutional Court and the European Court of Human Rights on this issue and the approach of the ECHR and the Constitutional Court in the light of some case-law and have been studied and the criticisms directed against the practice bout arrestment has been mentioned.
Key Words: Freedom of Person, European Court of Human Rights, Arrestment, Capture and Detention, the Right of Freedom and Security.