Tokat ilinde yetiştirilen karadut (Morus nigra L.) genotiplerinin morfolojik, fenolojik ve pomolojik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of morphological, phenological and pomological characterization of black mulberry (Morus nigra L.) grown in Tokat
Yazar: EMİRCAN DİNÇER
Danışman: DOÇ. DR. ONUR SARAÇOĞLU
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Antosiyaninler = Anthocyanins

Özet:
Çalışma 2018-2019 yıllarında yürütülmüş olup 100'den fazla karadut genotipi; ağaç yapıları, hastalık ve zararlılardan ari, meyve ağırlığı, sapların kopma direnci gibi kriterlere göre taranarak bunlar arasından 23 adet üstün özellikli genotip belirlenmiştir. Daha sonra 23 genotip üzerinde yapılan morfolojik, fenolojik ve pomolojik çalışmalar sonucu tez verilerine ulaşılmıştır. İncelenen genotiplerde tomurcuk kabarma zamanı 12-19 Nisan, hasat başlangıcı 30 Haziran– 4 Temmuz, hasat sonu tarihi 25-30 Temmuz arasında olmuştur. Meyve eni 15.28-21.38 mm, meyve boyu 21.39-31.65 mm, meyve sap uzunluğu 0.43-4.13 mm, meyve ağırlığı 3.19-7.69 g olarak bulunmuştur. Genotiplerin %83'ünün SÇKM değerleri %15.00'in üzerinde, titrasyon asitliği değerleri ise %2.12-%3.72 arasında bulunmuştur. Fitokimyasal analizler sonucunda ise toplam fenolik madde miktarı 1496.49-3664.24 µg GAE/g ta, toplam antioksidan kapasitesi 5.83-11.52 µmol TE/g ta, toplam monomerik antosiyanin miktarı 18.73-49.88 µg cy-3-glu/g ta olarak tespit edilirken, genotiplerin C vitamini değerlerinin %70'i ise 70.00 mg /100 g üzerinde oldukları belirlenmiştir. Tartılı derecelendirme sonucu genotipler 120-380 puan almışlardır. Çalışma sonrası ümit-var genotipler genetik kaynaklarının korunması, seleksiyon ile çoğaltılıp üreticiye sunulması ve yapılacak çalışmalara ışık tutması açısından önemli bulunmuştur. Seleksiyon çalışmasında en yüksek değeri alan Mer6, Koc, Mer3 Mer7, Cam, Yel, Kem genotipleri üreticilere tavsiye edilmiştir.

Abstract:
In the study conducted in 2018-2019, more than 100 trees were screened and according to criteria such as tree structures, disease and pest-free, fruit weight, and fruit-removal-force, 23 genotypes with superior characteristics were selected among them. Then, the thesis data were obtained from the results of morphological, phenological and pomological measurement made in 23 genotypes. In the studied genotypes, the bud swelling date was between 12-19 April, the beginning of harvest between 30 June –4 July and the end of harvest date between 25-30 July. Fruit width ranged from 15.28 to 21.38 mm, fruit length from 21.39 to31.65 mm, fruit stem length from 0.43 to4.13 mm, and fruit weight from 3.19 to7.69 g. In 83% of the genotypes studied, the soluble solid content value was found to be above 15.00%. Titratable acidity values were found between 2.12-3.72%. Total amount of phenolic substance was between 1496.49-3664.24 µg gae / g ta, total antioxidant capacity between 5.83- 11.52 µmol te / g ta and total monomeric anthocyanin amount between 18.73-49.88 µg cy-3-glu / g ta. In 70% of the genotypes studied, the vitamin c value was found to be above 70.00 mg /100 g. As a result of weighted grading, genotypes scored between 120 and 380. As the result of the study, promising genotypes has been found important in terms of preserving genetic resources, propagation and presenting them to the producer and shedding light on future studies. Mer6, Koc, Mer3, Mer7, Cam, Yel and Kem genotypes that had the highest value in the selection study were recommended to the producers.