Okul çağı çocuklarının beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi ve oyunla beslenme eğitiminin beslenme alışkanlıklarına etkisi
Determine eating habits of school age children and evaluate the effect of nutrition education with games on gaining healty eating habits
Yazar: HATİCE UZŞEN
Danışman: PROF. DR. DİDAR ZÜMRÜT BAŞBAKKAL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Oyunlar = Plays ; Çocuk beslenmesi = Child nutrition ; Çocuklar = Children ; Öğrenciler = Students ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmada amaç, okul çağı çocuklarının beslenme durumlarının değerlendirilmesi ve oyun ile verilen beslenme eğitiminin sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırmaya etkisinin incelenmesidir.
Yarı deneysel, kontrol grupsuz ön test-son test deneme modeli ile yapılan araştırma İzmir Murat Reis İlköğretim Okulu'nda yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Murat Reis İlköğretim Okulu'nda okuyan 8 yaşındaki 2. Sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise; eğitim öncesi, eğitim sonrası ve eğitimden 3 ay sonra her üç eğitime katılan 59 ilkokul öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplamada okul çağı çocuklarının tanıtıcı özelliklerini ve beslenme alışkanlıklarını içeren 'Okul Çağı Çocuğunun Beslenme Alışkanlıkları Anketi' ile öğrencilerin beslenme bilgisini ölçen 'Okul Çağı Çocuğunun Beslenme Bilgisi Anketi' kullanılmıştır. Öğrencilere beslenme alışkanlıkları anketi ve beslenme bilgisi anketi eğitim öncesi uygulanmıştır, daha sonra öğrencilere aktif öğrenme yöntemleri ve oyun ile beslenme eğitimi verilmiştir. Beslenme alışkanlıkları anketi ve beslenme bilgisi anketi eğitim sonrası ve eğitimden 3 ay sonra yeniden uygulanmıştır. Veriler SPSS 16.0 programında tanımlayıcı istatistik, Wilcoxon testi, McNemar testi, Shapiro-Wilk testi ile değerlendirilmiştir. 
Araştırmadan elde edilen verilere göre; öğrencilerin %59.3'ünün beslenme eğitimi almadığı, %84.7'sinin beslenme alışkanlıklarını 'iyi' olarak tanımladığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin, eğitimden önce %50.8'inin, eğitimden sonra %30.5'inin, eğitimden 3 ay sonra %40.7'sinin gün içinde herhangi bir öğünü atladığı, her üç testte de en sık atlanan öğünün öğle yemeği olduğu saptanmıştır. Taze meyve ve meyve suyu tüketiminde herhangi bir değişiklik olmamasına rağmen taze sebze ve sebze yemekleri tüketimi artmış ancak davranışa dönüşmemiştir. Süt ve süt ürünleri tüketimi artış göstermiş ve davranışa dönüşmüştür. Yumurta tüketimi eğitim sonrası artış göstermesine rağmen davranışa dönüşmemiştir. Et ve beyaz et tüketiminde anlamlı bir değişiklik yoktur ancak deniz ürünleri ile kuru baklagillerin tüketimi eğitim sonrası artmıştır. Öğrencilerin eğitim öncesi %83.1'i televizyon karşısında yiyecek tükettiği, eğitim sonrası bu oranın azaldığı ancak davranışa dönüşmediği saptanmıştır. Öğrencilerin %86.4'ünün gün içinde fiziksel aktivite yaptığı saptanmıştır. Öğrencilerin beslenme bilgisi ortalaması eğitim sonrası ve eğitimden üç ay sonra artış göstermiştir. Verilen oyun ile beslenme eğitiminin beslenme bilgi, tutum ve davranışlara olumlu etki ettiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to determine eating habits of school age children and to evaluate the effect of nutrition education with games on gaining healty eating habits.
The study, which is quasi-experimental with pre test-post test experimental model without a control group, was conducted at İzmir Murat Reis Primary School. The population of the study includes the 2nd grade students at the age of 8 at Murat Reis Primary School. The population consists of 59 primary school students who participated in all training and completed the pre test, the other two post tests. The data were collected via 'Scool Age Children's eatig Habits Questionnaire' determining school age children's features and eating habits and 'School Age Children's Knowledge of Eating Habits Questionnaire' which measures their knowledge of eating habits. These two questionnaires were applied to the students before the trainnings. Then, they were given a nutrition education with active learning methods and games. The two questionnaires were given to the groups right after the trainings and 3 months later. The data were analyzed via descriptive statistics, Wilcoxon, McNemar, Shapiro-Wilk tests.
 According to the findigs, 59.3% of the students didn't have any nutrition education and 84.7% of them considered their eating habits as good. It was also found that 50.8% of the students before the training, 30.5% of them right after the training and 40.7% of them 3 months after the training stated they skipped one of the meals and that it was lunch which was the most frequently skipped meal. Although there was no change in consumption of fresh fruit and fruit juice, there was an increase in the consumption of fresh vegetable and vegetable meals, but this wasn't transformed to behaviour. The consumption of diary products increased and transformed to behaviour. Although the consumption of eggs increased, it wasn't transformed to behaviour. There was no significant change in the consumption of meat products, however, the consumption of sea products and legumes increased after training. It was found that before the training 83.1% of the students consumed foods watching tv, after the training this rate decreased but it wasn't transformed to behaviour. It was revealed that 86.4% of the students did physical activities. The average nutrition knowledge of the students increased both right after the training and 3 months later. 
It was also suggested that the nutrition education given to the scool age children had a possitive effect on the nutrition knowledge, attitudes, behaviours.