T.c. Sağlık Bakanlığı triyaj skorlama sistemi'nin uygulayıcılar arası tutarlılığının karşılaştırılması
Comparison of the inter-practitioner consistency of the Turkish ministry of health triage scoring system
Yazar: CANAN SERTÇELİK YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM DİKME
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Çalışmamızda acil tıp kliniğimizde rutin acil servis triyajında yaşanan dönemsel geçişler sonucu oluşan triyaj uygulayıcı değişiminin renk kodlaması üzerine oluşturduğu etkiyi ve saptanır ise birbirleri üzerine olan üstünlüğünü geçmiş dönem hastalarından oluşan bir hasta seti üzerinden ortaya koymak amaçlanmıştır.

Gereçler ve yöntem: Prospektif, kesitsel, tanımlayıcı bir çalışma niteliğindedir. Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) İstanbul SUAM Acil Tıp Kliniği'nde çalışmaya katılmayı kabul eden gönüllüler ile oluşturulan gerçek hasta senaryolarının değerlendirilmeleriyle gerçekleştirildi. 18 yaş üzerinde, İstanbul SUAM Acil Tıp Kliniği'nde çalışmakta olan, çalışmaya katılmayı kabul eden, triyaj uygulayıcı olarak herhangi bir zamanda görev yapmış olan uygulayıcılar gönüllü grubunu oluşturdu. Uygulama iki doktor ve bir hemşire tarafından SB Triyaj Sistemi'ne göre triyaj kodları onaylanan bir hasta seti üzerinden gerçekleştirildi. "Hasta Seti" %58,7 yeşil kod, %34,9 sarı kod ve %6,4 kırmızı kod olmak üzere toplam 63 hastadan oluştu. Hastanın yaşı, cinsiyeti, başvuru şikayeti, ortaya çıkan problemi ile ilişkili kısa anamnezi, yaşamsal bulguları, nörolojik durumu, ağrı durumu, tıbbi öyküsü ve var ise kullanmakta olduğu ilaçları uygulayıcıya sunuldu. Çalışmanın ilk aşamasında uygulayıcıların SB Triyaj Sistemine uygun triyaj kodunu halihazırda var olan bilgi düzeyleri ve uygulama tecrübeleri ile belirlemeleri istendi. Çalışmanın ikinci aşamasında ise hastanemizde triyaj alanında halihazırda kullanılan Triyaj KDS'yi kullanarak triyaj uygulaması yapmaları istendi. KDS sistemi elde edilen sonucun uygulayıcı tarafından değiştirilmesine yani triyaj personelinin inisiyatif kullanmasına da izin veren bir sistemdi. Çalışmada verilerin tanımlayıcı istatistiklerinde ortalama, standart sapma, medyan en düşük, en yüksek, frekans ve oran değerleri kullanılmıştır. Bağımlı nitel verilerin analizinde Mc Nemar testi kullanıldı. Nitel bağımsız verilerin analizinde ki-kare test test kullanıldı. Uyum analizinde Kappa uyum testi kullanıldı.. Uygulayıcıların birinci ve ikinci aşamada vermiş oldukları triyaj kategori sonuçları altın standart sonuçlar ile karşılaştırıldı ve hekim ve hemşire grupları arasındaki tutarlılık analizinde kappa analizi kullanıldı.  P değerinin 0,05'in altında olduğu durumlar istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar şeklinde değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya alınan triyaj uygulayıcıları mesleklerine göre ayrıldığında 27'si (%32.9) doktor, 55'i (%67,1) hemşire idi. Uygulayıcıların 57'si (%69,5) daha öncesinde triyaj eğitimi almıştı. Sağlık bakanlığı sistemine göre ilk aşamada bireysel verilen kod kararı arasında anlamlı (p < 0.05) (Kappa 0.322) uyum gözlendi. Uyum oranı %65.4 idi. Sağlık bakanlığı sistemine göre KDS Destekli verilen kod kararı arasında anlamlı (p < 0.05) (Kappa 0.3629) uyum gözlendi. Uyum oranı % 81.2 idi. KDS destekli karar bireysel karara göre anlamlı (p > 0.05) değişim göstermemiştir. Mesleğe göre triyaj kodları incelendiğinde; birinci aşamada verilen triyaj kodlamasında doktorlarda kırmızı kod oranı hemşirelerden daha yüksek, hemşirelerde ise yeşil kod oranı doktorlardan daha yüksek bulundu. İkinci aşamada ise istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. SB Triyaj sistemine göre birinci aşamada uyumsuzluk oranı doktorlarda %35,3 hemşirelerde %34,3 saptanırken; ikinci aşamada uyumsuzluk oranı doktorlarda %18,1 hemşirelerde ise %19,2 saptandı. Triyaj eğitimine göre triyaj kodları incelendiğinde; birinci aşamada verilen triyaj kodlamasında triyaj eğitimi olmayanlarda kırmızı kod oranı olanlardan daha yüksek, triyaj eğitimi olanlarda ise yeşil kod oranı olmayanlardan daha yüksek bulundu. İkinci aşamada ise istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Tüm hastalar bir arada incelendiğinde çalışmanın birinci aşamasında bireysel karar ile düşük triyaj oranı %20,8 yüksek triyaj oranı %13,8 iken ikinci aşamasında KDS destekli verilen triyaj kodu kararı ile düşük triyaj oranı %13,6 yüksek triyaj oranı %5,2 bulundu.
Sonuç: Uygulayıcıların bireysel triyaj uygulamalarının KDS destekli triyaj uygulaması kullanılarak iyileştirilebileceği ve SB triyaj kodları ile daha uyumlu sonuçların elde edilebileceği sonucuna varıldı. Uygulayıcıların bireysel triyaj kararları üzerinde meslek grupları ve triyaj eğitimi açısından ilişki olduğu; doktorların kırmızı alan ve hemşirelerin ise yeşil alan hastalarını bireysel kararda daha iyi saptadığı sonucuna varıldı.
Anahtar kelimeler: Acil servis, triyaj, karar destek sistemi.

Abstract:
Objective: In this thesis, it was aimed to reveal the effect of triage practitioner change on color coding in routine emergency department triage in our emergency medicine clinic and, if detected, their superiority over each other, on a patient set consisting of past patients.
Materials and methods: It was designed prospective, cross-sectional, descriptive study. It was carried out by evaluating real patient scenarios created with volunteers who agreed to participate in the study at the University of Health Sciences  Istanbul SUAM Emergency Medicine Clinic. Practitioners who were working at Istanbul SUAM Emergency Medicine Clinic, agreed to participate in the study, and had ever worked as a triage practitioner constituted the volunteer group. The design was carried out by two doctors and a nurse on a patient set whose triage codes were approved according to the SB Triage System. "Patient Set" consisted of a total of 63 patients, with 58.7% code green, 34.9% code yellow and 6.4% code red. The patient's age, gender, presenting complaint, brief anamnesis related to the emerging problem, vital signs, neurological status, pain status, medical history, and medications used were presented to the practitioner. In the first stage of the study, practitioners were asked to determine the appropriate triage code using the SB Triage System, based on their current knowledge and practice experience. In the second stage of the study, they were asked to perform triage using the Triage Decision Support System(DSS). The DSS system was a system that allowed the result obtained to be changed by the practitioner. In the study, mean, standard deviation, median, lowest, highest, frequency and ratio values were used in the descriptive statistics of the data. Mc Nemar test was used to analyze dependent qualitative data. Chi-square test was used in the analysis of qualitative independent data. Kappa fit test was used in the consistency analysis. The triage category results given by the practitioners in the first and second stages were compared with the gold standard results, and kappa analysis was used in the consistency analysis between the physician and nurse groups. Cases where the P value was below 0.05 were considered statistically significant results.
Results: When the triage practitioners included in the study were divided according to their professions, 27 (32.9%) were doctors and 55 (67.1%) were nurses. 57 of the practitioners (69.5%) had previously received triage training. A significant (p < 0.05) (Kappa 0.322) agreement was observed between the individual code decisions made at the first stage according to the SB Triage System. The compliance rate was 65.4%. A significant (p < 0.05) (Kappa 0.3629) agreement was observed between the code decision made with DSS Support according to the SB Triage System. The compliance rate was 81.2%. The DSS-supported decision did not show a significant (p > 0.05) change compared to the individual decision. When triage codes are examined by profession; In the triage coding given in the first stage, the red code rate was found to be higher in doctors than in nurses, and the green code rate in nurses was higher than in doctors. In the second stage, no statistically significant difference was detected. According to the SB Triage system, the non-compliance rate in the first stage was 35.3% for doctors and 34.3% for nurses; In the second stage was 18.1% among doctors and 19.2% among nurses. When triage codes are examined according to triage training; In the triage coding given in the first stage, the red code rate was found to be higher in those without triage training than those with triage training, and the green code rate in those with triage training was higher than those without. In the second stage, no statistically significant difference was detected. When all practitioners were examined together, in the first stage of the study, the low triage rate was found to be 20.8% and the high triage rate was 13.8%, while in the second stage, the low triage rate was found to be 13.6% and the high triage rate was 5.2%.
Conclusion: It was concluded that practitioners individual triage practices can be improved by using DSS-supported triage application and more compatible results can be obtained with SB triage codes. There is a relationship between practitioners individual triage decisions in terms of professional groups and triage training; It was concluded that doctors were better able to identify patients in the red zone and nurses in the green zone in individual decisions.
Key words: Emergency department, triage, decision support system