Sinema ve eğitim: Örgün eğitimin Türk sinemasında temsili
Cinema and education: Representation of formal education in Turkish cinema
Yazar: RECEP ÇÖKERDENOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜ YOLCU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Eğitim = Education ; Sinema = Cinema ; Söylem analizi = Discourse analysis ; Temsil = Representation ; Türk sineması = Turkish cinema ; Örgün eğitim = Formal education

Özet:
Sinema, sanatları kendi bünyesinde toplayarak yeni bir sanat alanı açmıştır. İcat edildiği günden bugüne kadar sinema, imkânlarını genişletmiş, izleyenlerini büyüleyerek onlara yeni bakış açıları kazandırmıştır. Sinema, başlı başına bir okul olarak insan eğitimi için okullarda ya da her bir kişinin kendi bireysel örgün ve örgün olmayan eğitim serüvenine eşlik etmiştir. Sinemanın potansiyeli keşfedildikçe eğitimcilerin dikkatini daha çok çekmiş, onu okullarda derslerinin bir parçası haline getirerek derslerini zenginleştirmişlerdir. Eğitim tüm zamanların tartışılan konularından birisidir. Bu tartışmalar dinamik ve değişime açık olan eğitimin hem kendi dışındaki etkenlere bağlı olarak gelişmesine hem de eğitimin kendi dışındakileri etkilemesinden kaynaklanmaktadır. Bu çalışmanın amacı örgün eğitimin Türk sinemasında nasıl temsil edildiğini incelemektir. Eğitim unsurları olarak bilinen eğitim yöneticisi, öğretmen, öğrenci ve veliler Hababam Sınıfı(1975), Öğretmen(1988), Sınav(2006), İki Dil Bir Bavul(2008) ve İmkânsız Olasılık(2016) film örnekleri üzerinden örgün eğitimin Türk sinemasında nasıl temsil edildiği söylem analizi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde eğitim kavramının çerçevesi çizilmiş, ikinci bölümünde sinema ve eğitim ilişkisi ele alınmış, üçüncü bölümde ise Türk sinemasının eğitimi nasıl temsil edildiğine odaklanılmıştır. Filmlerin eğitimi nasıl ele aldığı eğitim bilimleri çerçevesinde araştırılarak, Teun Van Dijk'in metinleri incelediği eleştirel söylem analizi için belirlemiş olduğu başlıklardan çalışmaya uygun olanlar seçilip eğitimin Türk sinemasında temsili ortaya çıkarılmıştır. Türk sinemasının eğitimde eksik görülen noktalara daha çok eleştirel bir yaklaşımla baktığı tespit edilmiştir. Filmler olumsuz sahnelenen eğitimin bileşenleri bağlamında ne tür tedbirler alınacağına dair bir rehber görevi üstlenmiştir.

Abstract:
Cinema has opened a new field of art by gathering the arts in its own body. It has expanded its possibilities since the day it came out and has fascinated its viewers and brought them new perspectives. Cinema as a school in itself has accompanied the individual formal and informal educational adventure in schools or for each person's own education. As the potential of cinema was discovered, they attracted the attention of educators and enriched their lessons by making it a part of their lessons in schools. Education is one of the most discussed topics of all time. These discussions arise from the fact that education that is dynamic and open to change depends on the development of factors other than itself and that education affects others outside of it. The aim of this study is to examine how formal education is represented in Turkish cinema. Based on the five sample films selected, films such as Hababam Class (1975), Teacher (1988), Exam (2006), Two Languages One Suitcase (2008) and Impossible Probability(2016)were analyzed using discourse method. In the study, the philosophical framework of the concept of education was drawn in the first section, the relationship between cinema and education was discussed in the second section, and in the third section, how Turkish cinema handles education. By examining how films deal with education within the framework of educational sciences, those suitable for the study were selected from the titles determined by Teun Van Dijk for the critical discourse analysis in which he examined the texts, and the representation of education in Turkish cinema was revealed. It has been determined that Turkish cinema looks more critically at educational points with a critical approach. The films served as a guide for what measures to take in the context of the components of the education that was staged negatively.