Tip 2 diyabetes mellıtus hastalarında kullanılan oral antidiyabetiklerin kontrast ilişkili nefropati gelişimi üzerine etkileri
Effects of oral antidiabetics used in patients with Type 2 diabetes mellitus on development of contrast related nephropathy
Yazar: MACİDE DENİZ SARIGÖZ
Danışman: PROF. DR. ALİ İHSAN GÜNAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Kontrast madde ile yapılan görüntüleme teknikleri ve girişimsel
işlemlerin artmasıyla kontrast ilişkili akut böbrek hasarı da klinikte sık karşılaşılan ve
önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Tip 2 diyabetes mellitus (T2DM) kontrast
ilişkili akut böbrek hasarı (Kİ-ABH) için en önemli risk faktörlerinden biri olup
tedavide kullanılan sodyum glikoz ko-transporter-2 inhibitörlerinin (SGLT-2i)
kardiyovasküler ve renal protektif etkileriyle ilgili yapılan çalışmalar literatüde
mevcuttur. Bu çalışmada SGLT-2 inhibitörlerinin koroner anjiyografi (KAG) yapılan
T2DM hastalarında gelişebilecek kontrast ilişkili akut böbrek hasarı üzerindeki etkisi
araştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya, Kayseri Şehir Hastanesi'nde
herhangi bir sebeple daha önce koroner anjiyografi yapılan ve tip 2 diyabetes mellitus
tanılı 462 hasta dahil edilmiştir. Hastaların koroner anjiografi öncesi bazal kreatinin
değerleri kaydedildikten sonra, koroner anjiografiden 72 saat sonra bakılan serum
bazal kreatinin seviyesinde %25 veya 0.5 mg/dl'lik artış olması kontrast ilişkili akut
böbrek hasarı olarak değerlendirilmiştir. Hastalar kullandıkları antidiyabetik ajanlara
göre 2 alt gruba ayrıldı. SGLT-2 inhibitörü alanlar Grup 1, SGLT-2 inhibitörü
almayanlar grup 2 olarak isimlendirildi. Hastaların yaş, cinsiyet, ek hastalıkları,
laboratuvar verileri, kullandıkları oral antidiyabetiklerin türü ve dozu, varsa insulin
tipi ve dozları hastane bilgi yönetim sisteminden kontrol edilerek kayıt altına alındı ve
gruplar arasında karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalşımaya dahil edilen 462 hastanın yaş ortalaması 64.3 ±9.4 olup,
hastalara koroner anjiyografi en sık (%54.6) non-ST MI ön tanısıyla gerçekleştirildi.
Toplam 93 (%22.6) hastada Kİ-ABH gelişmiştir. Kİ-ABH gelişen hastaların 33
(%35.4)'ü SGLT-2i kullanmaktadır. Yapılan istatistiksel analizde Kİ-ABH gelişmesi
ile SGLT-2 inhibitörü kullanılması arasında anlamlı ilişki görülmedi (p=0.518). Ancak
SGLT-2i kullananlarda beklenenden daha az hastada kontrast nefropati gelişti.
iii
Tartışma ve Sonuç: T2DM ve kalp yetmezliği tedavisinde kullanımı gitgide
artan SGLT-2i'lerin hem klinik hem in-vivo çalışmalarla gösterilmiş, DM'li veya
DM'siz hastalarda kordiyoprotektif ve renoprotektif etkileri vardır. Ancak, SGLT-2i
ve Kİ-ABH arasındaki ilişkiyi ortaya koyan çalışma sayısı yeterli değildir.
Çalışmamızda SGLT-2 inhibitörlerinin Kİ-ABH açısından koruyucu etkisi tespit
edilmedi ancak SGLT-2i kullanan hastaların 72. Saatte bakılan kreatinin ve GFR
değerleri SGLT-2i kullanmayanlara göre başlangıç değerleri ile karşılaştırıldığında
istatiksel olarak anlamlı derecede daha az düşüş gösterdi. Sonuç olarak, yapılacak daha
büyük kohortlar ve çok merkezli çalışmalar ile SGLT-2 inhibitörünün KAG planlanan
T2DM'li hastalarda Kİ-ABH gelişimi üzerine protektif etkisinin daha fazla
değerlendirilmesi gereklidir. Yapılacak bu çalışmaların ışığında, KAG öncesi
hastalara Kİ-ABH riskini düşürmek için SGLT-2i başlanması gündeme gelebilir.

Abstract:
Objective: With the increase in imaging techniques and interventional
procedures using contrast material, contrast-related acute kidney injury continues to
be a frequently encountered and important problem. While, type 2 diabetes mellitus
(T2DM) is one of the most important risk factors for contrast-induced acute kidney
injury (CI-AKI), there are studies on sodium glucose co-transporter-2 inhibitors
(SGLT-2i) which have been reported to have cardiovascular and renal protective
effects. In this study, the effect of SGLT-2 inhibitors on contrast-related acute kidney
injury that may develop in T2DM patients undergoing coronary angiography (CAG)
was investigated.
Materials and Methods: In this retrospective study, a total of 462 patients
with T2DM who underwent coronary angiography for any reason at Kayseri City
Hospital were enrolled. Contrast-related acute kidney injury was considered if there
was 25% or 0.5 mg/dl increase in the serum basal creatinine level measured 72 hours
after coronary angiography compared to the basal creatinine values. The patients were
divided into 2 subgroups according to the antidiabetic agents they used. Those who
took SGLT-2 inhibitors were named Group 1, and those who did not take SGLT-2
inhibitors were named Group 2. The patients' age, gender, comorbidities, laboratory
data, the type and dose of oral antidiabetics they used, and the type and dose of insulin,
if any, were recorded by checking the hospital information management system and
compared between groups.
Results: While the mean age of the 462 patients was 64.3 ± 9.4 years, the most
common indication for coronary angiography was preliminary diagnosis of non-ST MI
(54.6%). CI-AKI was developed in a total of 93 (22.6%) patients. 33 (35.4%) of the
patients who developed CI-AKI were taking SGLT-2 inhibitors. In the statistical
analysis, no significant relationship was observed between the development of CI-AKI
and the use of SGLT-2 inhibitors (p = 0.518). However, patients who were using
SGLT-2i developed contrast nephropathy fewer than expected.
v
Discussion and Conclusion: SGLT-2 inhibitors, which have been used
increasingly in the treatment of T2DM and heart failure, has been shown in both
clinical and in-vivo studies to have cordioprotective and renoprotective effects in
patients with or without DM. However, the number of studies revealing the
relationship between SGLT-2i and CI-AKI are not sufficient. In this study, the
protective effect of SGLT-2 inhibitors in terms of CI-AKI was not detected, but the
creatinine and GFR values measured at the 72nd hour in patients using SGLT-2i
showed a statistically significant less decrease than the baseline values compared to
those who did not use SGLT-2 inhibitors. As a conclusion, it is necessary to further
evaluate the protective effect of SGLT-2 inhibitors on the development of CI-AKI in
patients with T2DM who are planned for CAG, with larger cohorts and multicenter
studies. In the light of these studies, starting SGLT-2i in patients before CAG may be
considered to reduce the risk of CI-AKI.