COVİD-19 pandemisinde turist rehberlerinde algılanan stres ve kaygı düzeylerinin belirlenmesi
Determination of perceived stress and anxiety levels in tourist guides during the COVID-19 pandemic
Yazar: GÖKHAN DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. SEVDA BİRDİR
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Turizm, insan kazanma sanatı ile para kazanma sanatını birleştirmektir. Bacasız sanayi olarak görülen bu sektörün en önemli paydaşlarından bir kolu da turist rehberleridir. Turist rehberleri bir bölgenin, destinasyonun ya da kültürün en iyi aktarıcıları olarak kabul edilen, kültür elçileri olarak da anılan bireylerdir. Turist rehberliği sosyal bir meslektir bundan dolayı da bu mesleği icra ederken rehberlerin gezdirdiği kişi ya da kişiler ile birebir diyalog ve temas halinde olması gerekmektedir. Çin'in Wuhan kentinde 2019 yılının aralık ayında ortaya çıkan Koronavirüs hastalığı nedeniyle turizm sektörü tamamıyla durma noktasına gelmiştir. Turizm sektörü içerisinde yer alan turist rehberleri de bu olumsuz durumdan etkilenmişlerdir. Turizm rehberleri, bu dönemde evde kalmak zorunda olmaları, işlerinden uzak kalmaları, ikinci bir mesleğe yönelmek zorunda kalmaları, meslek değiştirmek gereğinde bulunmak gibi ekonomik, psikolojik ve sosyo-kültürel sorunlar ile yüzleşmeleri ve bu sorunları çözmek zorunda kalmışlardır. Bu bağlamda, bu çalışma, Türkiye genelinde turist rehberliği mesleğini icra edenlerin COVID-19 Pandemisi süresinde yaşamış oldukları stres ve kaygı düzeylerini belirlemeye yöneliktir. Araştırma, nicel araştırma yönteminde tasarlanmıştır. Araştırmanın evreni, 2022 Ekim ayı içerisinde Türkiye Turist Rehberleri Odaları Birliğine (TUREB) bağlı çalışma kartına sahip 12.101 turist rehberi olarak belirlenmiştir. Araştırmanın örneklem seçiminde ise, evreni temsil edebilmesi açısından kolayda örneklem yöntemi seçilmiştir. Çevrimiçi veri toplama yöntemi ile 377 anket verisi toplanmıştır. Veriler, istatistik paket programına (SPSS) aktarılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde, ortalama, standart sapma, çapraz tablolama, t-testi, ANOVA ve faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Bulgulara göre, katılımcıların çoğunun erkeklerden, "31-40" yaş arası ve bekar bireylerden oluştuğu bulgulanmıştır. Katılımcıların algılanan stres düzeyi orta düzeyde tespit edilmiş olup, algılanan stres ve demografik veriler arasında anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Katılımcıların kaygı düzeyinin orta seviyede olduğu saptanırken, kaygı düzeyleri ve demografik verileri arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Tourism is combining the art of making money with the art of making money. One of the most important stakeholders of this sector, which is seen as a chimneyless factory, is tourist guides. Tourist guides are individuals who are considered to be the best transmitters of a region, destination or culture and are also referred to as cultural ambassadors. Tourist guiding is a social profession, therefore, while performing this profession, the guides must be in one-on-one dialogue and contact with the person or people they are visiting. The tourism industry has come to a standstill due to the coronavirus disease, which emerged in Wuhan, China in December 2019. Tourist guides in the tourism sector were also affected by this negative situation. Therefore, with this thesis, it is aimed to fill this gap in the literature. In this context, this study aims to determine the stress and anxiety levels experienced by those who perform the tourist guide profession throughout Turkey during the COVID-19 Pandemic.The research was designed in the quantitative research method. The universe of the research was determined as 12,101 tourist guides with working cards affiliated to the Union of Turkish Tourist Guides Chambers (TUREB) in October 2022. In the sample selection of the research, the convenience sampling method was chosen in order to represent the universe. With the online data collection method, 377 survey data were collected. The data were analyzed by transferring them to the statistical package program (SPSS). In the analysis of the data, mean, standard deviation, cross tabulation, t-test, ANOVA and factor analysis techniques were used. According to the findings, it was found that most of the participants consisted of men, 31-40 years old and single individuals. The perceived stress level of the participants was determined at a moderate level, and it was determined that there was a significant relationship between the perceived stress and demographic data. While it was determined that the anxiety level of the participants was moderate, it was determined that there was a significant relationship between their anxiety levels and demographic data.