Umumi ıslak hacimlerin mimari tasarım yoluyla yeniden üretimi: "The Tokyo Toilet" örneği
Reproduction of public wet areas through architectural design: the example of "The Tokyo Toilet"
Yazar: ADİL ÖMER ÇAMAŞ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL KURUÇ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Sorunları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İnsan; vücudunun ürettiği bedensel atıkların bulunduğu ortamdan uzaklaştırılması, beden ve giysi temizliği gibi ihtiyaçlarından dolayı bu ihtiyaçlarını sağlıklı bir şekilde giderebileceği mekanlara ihtiyaç duyar. Bedensel atıkların uzaklaştırılabileceği bir atık su tesisatına, temizlenebilmek için temiz su tesisatına sahip bu mekanları "ıslak hacim" olarak adlandırırız.
Bireylerin fiziksel olarak var olduğu ve birlikte zaman geçirdikleri ortamlara "kamusal mekan" denir. En temel temizlik ihtiyaçlarımızı giderdiğimiz ıslak hacimlerin kamusal mekandaki varlığı önemli bir konudur ve kamusal mekanı paylaşan herkes için bir haktır.
Bir kamusal mekanda ıslak hacmin varlığı ve kapasitesi kadar mekansal nitelikleri de önem arz eder. Titiz bir tasarım sürecinden geçen bir ıslak hacim, kamusal mekanda, sadece işlevini yerine getiren bir tesis olmanın ötesine geçip erişilebilir ve sürdürülebilir gibi niteliklere sahip olabilir; bir sanat eseri, ek işlevlerle donatılmış bir kent objesi, bir işaret ögesi olmak gibi başka karakterlere de bürünebilir.
Bu çalışma, kamusal mekanlarda ıslak hacimlerin varlıkları, işlevlerini en etkin şekilde yerine getirebilmesi ve kentsel bir değer edinmesi konularında mimari tasarımın rolünü araştırmayı ve mimari tasarım kriterlerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Japonya'nın Tokyo kentinde bulunan Shibuya bölgesinin farklı kamusal mekanlarındaki ıslak hacimlerin yenilenmesi için kurumsal olarak organize edilmiş "The Tokyo Toilet" projesi çalışmanın kapsamını oluşturmuştur. Tasarımcıların anlatımları ve kullanıcı yorumlarından faydalanılarak elde edilen kriterler derlenmiş, yazar tarafından yapılan ek değerlendirmelerle tartışmaya açılmıştır.

Anahtar kelimeler: mimari tasarım, ıslak hacim, kamusal mekan, umumi tuvalet, hijyen, çağdaş mimarlık

Abstract:
People need spaces where they can meet their needs in a healthy way, such as removing the bodily waste produced by their bodies from the environment they are in, and cleaning their bodies and clothes. We call these spaces that have a wastewater system where bodily waste can be removed and a clean water system for cleaning as "wet spaces".
The environments where individuals are physically present and spend time together are called "public spaces". The existence of wet spaces where we meet our most basic cleaning needs in public spaces is an important issue and is a right for everyone who shares the public space.
In a public space, the spatial qualities of the wet space are as important as the existence and capacity of the wet space. A wet space that goes through a meticulous design process can go beyond being a facility that only fulfills its function in a public space and have qualities such as being accessible and sustainable; it can also take on other characters such as being a work of art, an urban object equipped with additional functions, or a landmark.
This study aims to investigate the role of architectural design in the existence of wet spaces in public spaces, their ability to fulfill their functions in the most effective way and to gain urban value, and to determine architectural design criteria. The scope of the study was formed by the institutionally organized "Tho Tokyo Toilet" project for the renovation of wet spaces in different public spaces in the Shibuya district in Tokyo, Japan. The criteria obtained by using the designers' explanations and user comments were compiled and opened to discussion with additional evaluations made by the author.

Keywords: architectural design, wet space, public space, public toilet, hygiene, contemporary architecture