Gestasyonel hipertansiyonlu kadınların prenatal distres düzeylerinin belirlenmesi
Determination of prenatal distress levels of women with gestational hypertension
Yazar: HATİCE NUR ÖZGEN
Danışman: DOÇ. DR. BAŞAK DEMİRTAŞ HİÇYILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Gebelik = Pregnancy ; Gebelik komplikasyonları = Pregnancy complications ; Hemşirelik = Nursing ; Hipertansiyon = Hypertension ; Hipertansiyon-gebeliğe bağlı = Hypertension-pregnancy-induced ; Kadınlar = Women ; Prenatal distres = Prenatal distress

Özet:
Gestasyonel Hipertansiyonlu Kadınların Prenatal Distres Düzeylerinin Belirlenmesi 

       Bu araştırma gestasyonel hipertansiyonlu kadınların prenatal distres düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma 15/04/2019-24/05/2019 tarihleri arasında Ankara ilinde bulunan bir üniversite hastanesinin kadın hastalıkları ve doğum anabilim dalı gebe polikliniğinde yürütülmüştür. Araştırma gestasyonel hipertansiyon tanısı olan 70 gebe ile yürütülmüştür.
       Verilerin toplanmasında Kişisel Veri Toplama Formu ve Prenatal Distres Ölçeği (PDÖ)-Revize versiyonu kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde ve ölçek puanı kullanılmıştır. Bağımlı değişken (ölçek) ortalama ve standart sapma kullanılarak, bağımsız değişkenler ise frekans ve yüzde değerleri kullanılarak sunulmuştur. Normal dağılıma sahip olan verilerde iki grubun ölçüm değerlerinin karşılaştırılmasında "Independent Sample-t test" ; üç veya üzeri grubun ölçüm değerlerinin karşılaştırılmasında "ANOVA test" kullanılmıştır. Normal dağılımayan verilerde iki grubun ölçüm değerlerinin karşılaştırılmasında "Mann-Whitney U test" ; üç veya üzeri grubun ölçüm değerlerinin karşılaştırılmasında "Kruskal-Wallis H test"  kullanılmıştır. İstatistiksel analizde "p<0.05" değeri önemlilik düzeyi olarak kabul edilmiştir. Çalışmaya katılan kadınların prenatal distres ölçeği puan ortalaması 13,80±4,74'tür. Gebelerin distres puanlarının orta düzeyde olduğu söylenebilir. 
       Kadınların %47,1'i 35 yaş ve üzeri, eşlerinin %50'si lise mezunu, %90'ı çekirdek aile tipinde ve %14,3'ü sigara kullanmaktadır. Kadınlarının %44,2'sinin yaşayan 1 çocuğu vardır. Kadınların %17,3'ünün önceki gebeliklerinde gestasyonel hipertansiyon öyküsü vardır. Kadınların yaşı arttıkça prenatal distres puanlarının arttığı, eşin eğitim düzeyi artıkça PDÖ puanlarının azaldığı bulunmuştur (p>0,05). Yaşayan çocuk sayısı artıkça distres puanlarının arttığı bulunmuştur (p>0,05). Kadınların %74,3'ü multigravida, %51,4'ünün gebeliği plansız gebeliktir. Primigravidaların distres puanlarının multigravidalardan, plansız gebeliklerin stres puanının planlı gebeliklerden daha yüksek olduğu bulunmuştur (p>0,05). Kadınların %74,3'ü gestasyonel hipertansiyon ile ilgili tehlike belirtilerini bilmektedir. En çok bilinen ilk üç belirti sırasıyla tansiyonun yükselmesi, görme bozuklukları ve baş ağrısıdır. Kadınların %84,3'ü gestasyonel hakkında hemşireden bilgi almamıştır. Hemşireden bilgi alınması istenen konular sırasıyla bebek sağlığı (%45,7), tedavi süreci (%30,7), anne sağlığı (%12,6) ve gestasyonel hipertansiyon gelişme nedenleridir. Fetüste sağlık sorunu olanların prenatal distres ölçeği puanları, sağlık sorunu olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksektir (t=3,492; p=0,001). Bu sonuçlar doğrultusunda, hemşirelerin gebeleri yaş, beden kitle indeksi ve geçmiş obstetrik öyküleri yönünden dikkatle değerlendirmeleri, gestasyonel hipertansiyon tanısı alanlara yönelik eğitim programları geliştirmeleri, bu eğitimlerde stresle etkili başetme yöntemlerini ele almaları ve bu eğitimlere eş katılımını teşvik etmeleri önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler : Gebelik, gestasyonel hipertansiyon, hemşirelik, prenatal distres

Abstract:
Determination Of Prenatal Distress Levels Of Women With Gestational Hypertension 
        This study was conducted with the aim of determining the prenatal distress level of women with gestational hypertension. The research was carried out in the pregnant outpatient clinic of gynecology and obstetrics department of a university hospital in Ankara between the dates of 15/04/2019 - 24/05/2019.  Data were collected from 70 women with gestational hypertension.
        Socio-demographic Data Collection Form and Prenatal Distress Questionnaire-Revized Version for data collection was used. It was used number, percentage and scale score to complete the data. Dependent variables (scale) were presented using mean and standard deviation, while independent variables were presented using frequency and percentage values. In the data with normal distribution, "Sample Independent Sample-t test ";  "ANOVA test "was used to compare the measured values of three or more groups. In the non-normally distributed data, "Mann-Whitney U test";  "Kruskal-Wallis H test "was used to compare the measured values of three or more groups. In the statistical analysis, "p < 0,05" was accepted as the significance level. The mean score of prenatal distress scale was 13,80 ± 4,74.  It can be said that distress level of pregnant women are moderate.
       The 47,1% of women are aged 35 and older , 50% of their husbands are high school graduates, 90% of them are from elemantary family type and 14,3% are smokers. The 44,2% of women have one child.  The 17,3% of woman have gestational hypertension stories. It was found that as the women get older the prenatal distress score increases and as the educational level of their husbands increases, the prenatal distress scores decreases (p> 0,05).  In addition, it was found that the number of children living now increased distress (p>0,05). The 74,3% of the women are multigravida and 51.4% of them have unplanned pregnancies. It was also found that distress score of unplanned pregnancy is more than higher planned pregnancy (p>0,05). The 74,3% of women know the signs of danger related to gestational hypertension. The top three signs are blood pressure increas, headaches and visual disturbances respectivly. The 84.3% of the women did not receive information about gestational hypertension from the nurse. The topics learned from nurses are respectively infant health (45,7%), treatment process (30,7%), maternal health (12,6%) and gestational hypertension. The scoress of prenatal distress scale of the women who have fetus with health problems is significantly more than the ones who do not have fetus with health problems (t = 3,492; p = 0,001). In line with these results, it was suggested that nurses should carefully evaluate pregnant women in terms of age, body mass index and past obstetric histories, develop training programs for those diagnosed with gestational hypertension, address effective methods of coping with stress in these trainings and encourage husband participation in these trainings.

Keywords: Gestational hypertension, nursing, pregnancy, prenatal distress