Orhun Abidelerinin sosyal bilgiler dersi öğretim programında yer alan değerler bakımından incelenmesi
Analysis of Orkhon Inscriptions in terms of values in the social studies curriculum
Yazar: MUSTAFA ŞANLI
Danışman: PROF. DR. AHMET KÖÇ
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Orhun Yazıtları = Orhun Inseriptions ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching

Özet:
Türk kültür ve medeniyetinin yaşatılması, gelecek nesillere aktarılması için Türk kültürüne ait şaheserlerin değer aktarımında kullanılması önem arz etmektedir. Bu bağlamda Türk kültür ve medeniyetinin ilk yazılı kaynağı olarak kabul edilen, Türk tarihi ve kültürüne ait birçok değeri temsil edebilme gücüne sahip olan Orhun Abideleri, araştırmanın konusunu oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Orhun Abidelerinde Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında (2018) yer alan değerlerin tespit edilmesi ve bu değerlerin Sosyal Bilgiler eğitimindeki önemi açısından değerlendirilmesidir. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesine uygun olarak yapılmış, veriler içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. Çalışmada, Muharrem Ergin'in Orhun Abideleri (2019) isimli eseri esas alınmıştır. Eserde Orhun Abideleri'nin (Kül Tigin, Bilge Kağan, Tonyukuk) asıl metninin geçtiği 212 bölüm taranmış ve yer alan değerler tespit edilmiştir. Bulunan değerler incelenmiş ve Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında yer alan 18 değerle doğrudan veya örtük olarak ilişkili bulunan ifadeler belirlenmiştir. Bu ifadelerin eserde hangi sıklıkla geçtiği de tespit edilerek yorumlanmış ve ilgili değer başlığı altında verilmiştir. Araştırma neticesinde Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında (MEB, 2018) adalet, aile birliğine önem verme, bağımsızlık, barış, bilimsellik, çalışkanlık, dayanışma, duyarlılık, dürüstlük, estetik, eşitlik, özgürlük, saygı, sevgi, sorumluluk, tasarruf, vatanseverlik, yardımseverlik olarak yer alan 18 değerin, Orhun Abidelerinde bulunduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak Sosyal Bilgiler öğretiminde, Orhun Abidelerinin zengin bir kaynak olarak değer aktarımı etkinliklerinde kullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
It is important to use the masterpieces of Turkish culture in value transfer in order to keep Turkish culture and civilization alive and to pass it on to future generations. In this context, Orkhon Inscriptions, which are accepted as the first written source of Turkish culture and civilization and have the power to represent many values belonging to Turkish history and culture, constitute the subject of this research. The purpose of this study is to determine the values in the Social Studies Course Curriculum in Orkhon Inscriptions and to evaluate these values in terms of their importance in Social Studies education. This study was made in accordance with the document review, which is one of the qualitative research methods, and the Inscriptions were resolved through content analysis. In this study, Muharrem Ergin's work named Orhun Abideleri (2019) was taken as basis. 212 sections in which the original text of Orkhon Inscriptions (Kül Tigin, Bilge Kağan, Tonyukuk) are mentioned in the work are scanned and the values in it are determined. The values found were examined and expressions that were directly or implicitly related to the 18 values in the Social Studies Curriculum were determined. The frequency of these expressions in the work is determined and interpreted and given under the related value title. As a result of the research, in the Social Studies Curriculum (MEB, 2018), justice, giving importance to family unity, independence, peace, scientificity, diligence, solidarity, sensitivity, honesty, aesthetics, equality, freedom, respect, love, responsibility, saving, patriotism, benevolence. It has been determined that the 18 values in the Orkhon Inscriptions are located. As a result, it is thought that Orkhon Inscriptions can be used in value transfer activities as a rich resource in Social Studies education.