Gümüş nanopartikülünün boyut ve doz bağımlı olarak karaciğere etkisinin araştırılması
Investigation of the size and dose dependent effect of silver nanoparticle on liver
Yazar: MEHMET ENES SÖZEN
Danışman: PROF. DR. SABİHA SERPİL KALKAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Nanopartiküllerin benzersiz fizikokimyasal ve biyolojik özelliklerine bağlı
olarak kullanımları giderek artmaktadır. GümüĢ nanopartikülü en geniĢ kullanım
alanına sahip olan nanopartiküldür. NanogümüĢün antimikrobiyal özellikleri tüketici
ürünlerinde ve sağlık ürünlerinde yoğun kullanım alanı bulmasıyla sonuçlanmıĢtır.
Bu yoğun kullanıma bağlı olarak çevreye ve insan sağlığına olası etkileri ile ilgili
Ģüpheler ortaya çıkarmıĢtır; bu yüzden nanogümüĢün biyolojik etkileĢimi ve
potansiyel toksisitesinin mekanizmasının daha iyi anlaĢılması ihtiyacı oluşmuştur.
35 Wistar Albino sıçan her grupta 5 sıçan olacak Ģekilde 7 gruba ayrılmıĢtır.
Kontrol Grubu (Grup 1) çeĢme suyu, Grup 2 20 nm 50 mg/kg, Grup 3 20 nm 300
mg/kg, Grup 4 80-100 nm 50 mg/kg, Grup 5 80-100 nm 300 mg/kg nanogümüĢ 10
gün boyunca 24 saat aralıklarla oral olarak uygulanmıĢtır.
Vücut ağırlıkları çalıĢmanın baĢlangıcında ve sonunda kaydedilmiĢtir. TAS,
TOS, ALT, AST, ALP, GGT seviyeleri ölçülmüĢ ve OSI değeri hesaplanmıĢtır.
Parafin kesitler hematoksilen&eozin ile boyanmıĢ ve alınmıĢ olan diğer kesitler
polylisin kaplı lamlara yerleĢtirilmiĢtir. CD68 ve TUNEL boyama gerçekleĢtirilip
değerlendirilmiĢtir. Apoptotik indeks TUNEL boyama ile belirlenmiĢtir.
Grupların vucüt ağırlığında istatistik olarak anlamlı fark gözlenmemiĢtir. Her
ne kadar bazıları istatistiki olarak anlamlı fark göstermese de TAS, TOS, OSI
değerleri düĢen boyut ve artan doz ile artıĢ göstermiĢlerdir. Serum ALT seviyeleri
farklılık göstermemiĢtir. Serum ALP ve AST seviyeleri azalan boyut ve artan doz ile
artıĢ göstermiĢtir. Sıçanların karaciğerinin H&E boyanması ile yapılan histopatolojik
değerlendirmede konjesyon, lenfosit infiltrasyonu, nekroz, pleomorfik nükleus ve
sinüzoidlerde dilatasyon gözlenmiĢtir. TUNEL boyama apoptozisin azalan boyut ve
artan doz ile arttığını göstermiştir.
Bu çalışmanın sonuçları gümüş nanopartikülünün vücutta oksidatif stresi ve
karaciğerde toksisiteyi yüksek dozlarda ve küçük boyutlarda oluşturduğunu
şgöstermiĢtir. Farklı boyutlarda ve yüksek dozlarda nanogümüş kullanırken dikkatli
olunmalıdır.

Abstract:
Nanoparticles are increasingly used because of their unique physicochemical
and biological properties. Silver nanoparticle is one of the most commonly used
nanoparticle. The antimicrobial properties of silver nanoparticles have resulted in
their extensive application in consumer and health care products. This extensive
application is leading to concerns about the potential environmental and human
health impacts, so it is becoming necessary for a better understanding of the
mechanisms of silver nanoparticles‟ biological interactions and their potential
toxicity.
35 Wistar Albino rats were randomly divided into five groups of 7 rats each.
In this experiment Control Group (Group 1) tap water; Group 2 20 nm 50 mg/kg;
Group 3 20 nm 300 mg/kg; Group 4 80-100 nm 50 mg/kg; Group 5 80-100 nm 300
mg/kg anosilver received via gavage for 10 days at 24 hour interval.
The body weights recorded in the beginning and at the end of the experiment.
Blood serum TAS, TOS, ALT, AST, ALP, GGT levels were determined and OSI
parameters were calculated. Paraffin blocks were stained with hematoxylin&eosin.
Staining with CD 68 and TUNEL was performed and evaluation was done.
Apoptotic index was evaluated with TUNEL.
There were no statistically significant differences in the body weight of the
groups. Even some of them did not show statistically significant difference, serum
TAS, TOS and OSI values showed increase with the decreased size and increased
dose. Serum ALT levels were not showed differences. Serum ALP and AST levels
were increased with the decreased size and increased dose. Congestion, lymphocyte
infiltration, necrosis, pleomorphic nucleus, dilation in sinusoids were visualized by
histopathologic examination of rats‟ liver by H&E staining. TUNEL staining showed
that apoptosis increased with the decreased size and increased dose.
These results of present study showed silver nanoparticle may have oxidative
stress in the body and toxicity in the liver at high doses and small sizes. Attention
must be paid when using different sizes and high doses of nanosilver.