Türkiye'de organize sanayi bölgeleri ve Kayseri uygulaması
Organized industrial districts in Turkey and the case of Kayseri
Yazar: MUHAMMED EMİN KARAKÖSE
Danışman: PROF. DR. HALİL ALTINTAŞ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Endüstri = Industry ; Kayseri = Kayseri ; Organize endüstri bölgesi = Organized industrial area

Özet:
Sanayileşme olgusunda sanayi işletmelerinin ülkenin her bölgesinde dengeli bir şekilde
dağıtılması önem arz etmektedir. Bu doğrultudaki politikaların bir aracı olarak organize
sanayi bölgeleri dünyada ve ülkemizde kullanılagelmektedir.
Çalışmamız, Organize Sanayi Bölgelerinin (OSB) gelişimini ve ekonomiye katkılarını
tartışmayı, Türkiye'de OSB'lerin Kalkınma Planlarındaki yerini incelemeyi ve Kayseri
OSB'deki işletmeler üzerinde uygulanan anket yoluyla elde edilen veriler üzerinden,
OSB'de bulunmanın işletmelere etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır.
Bu çalışmamızda, OSB'lerin tanımı, gelişimi, önemi ve katkıları incelendikten sonra
Türkiye'deki gelişimine, kalkınma planları ile yıllık programlardaki yerine
değinilmiştir. OSB'lerin kuruluş ve işleyişinin yanı sıra organize sanayi bölgelerine ve
bu bölgelerde faaliyette bulunan işletmelere tanınan teşvikler ile OSB'lerin sorunları
irdelendikten sonra Kayseri Organize Sanayi Bölgesinin (KOSB) kurulu bulunduğu
Kayseri ili hakkında sosyo-ekonomik veriler çerçevesinde değerlendirmelere ve KOSB
hakkındaki bilgilere yer verilmiştir. Son olarak da OSB'de bulunmanın işletmelere
etkilerini araştırmak için KOSB'daki sanayi işletmeleri ile yapılan anket çalışmasının
değerlendirilmesi ile çalışmamız sonlandırılmıştır.
Yapılan anketten elde edilen veriler değerlendirildiğinde; (1) KOSB'da faaliyette
bulunan işletmelerin çok büyük bir bölümünün 1 ile 250 arasında iş gücü istihdam eden
Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler (KOBİ) olduğu, (2) İşletmeleri OSB'ye çeken
faktörlerden enerji kaynaklarının varlığı, hazır altyapı ile ucuz ve geniş üretim alanının
başta geldiği ve (3) OSB'de faaliyette bulunmanın işletmelerin pazar payları,
istihdamları, üretim kapasiteleri ve dış ticaretlerine katkı sağladığı hatta KOSB'un dış
ticaret fazlası bulunduğu görülmüştür.
vi
Sonuç olarak, KOSB'un, bölgesine ve ülkemize ekonomik katkılarda bulunduğu
belirlenmiştir. Dolayısıyla, bu tür sanayi bölgeleri iyi planlanarak, doğru yerlerde
kurulurlarsa ülkemizin sanayileşmesinde ve ekonomik kalkınmasında önemli bir araç
olmaya devam edeceklerdir.
ARŞİV Kayıt Bilgileri:
Tezin Adı: Türkiye'de Organize Sanayi Bölgeleri ve Kayseri Uygulaması
Tezin Yazarı: M. Emin KARAKÖSE
Tezin Danışmanı: Prof. Dr. Halil ALTINTAŞ
Tezin Program Türü: Yüksek Lisans
Tezin Tarihi: 31 Ağustos 2018
Tezin Alanı: İktisat Politikası
Tezin Yeri: Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü- KAYSERİ
Anahtar Sözcükler: Sanayi, Kayseri, Organize Sanayi, Kayseri Organize Sanayi
Bölgesi

Abstract:
The even distribution of industrial businesses in each region of the country plays an
important role in the phenomenon of industrialization. As a means of policies towards
this aim, Organized Industrial Districts (OIDs) have been established both in our
country and in the world.
Our study aims to discuss the development of OIDs and their contributions to economy,
to explore the references to OIDs in Turkey in the Development Plans, and to
investigate the effects of being in the OID to the businesses and the problems which
arise in the OIDs through the data obtained by the survey conducted in the businesses in
the OID.
In our study, following an analysis of the definitions, development, significance, and
contributions of OIDs, their development in Turkey and their place in the development
plans and annual programs are discussed. After analyzing the necessary steps and
procedures required to establish OIDs, the subsidies granted to OIDs and to businesses
working in these zones, and the problems of OIDs, general information on the city of
Kayseri, where Kayseri Organized Industrial District is founded, and on Kayseri OID is
provided. Finally, our study ends with the evaluation of the survey which is conducted
among the businesses in Kayseri OID in order to investigate the effects of being in the
OID to the businesses and the problems which arise in OID.
Based on the evaluation of the data obtained in the survey; it has become clear that (1) a
significant majority of the businesses in Kayseri OID are Small and Medium Sized
Enterprises (SMSE) which employ from 1 to 250 workers, (2) the availability of energy
sources, completed infrastructure and a cheap and large production area are the most
common factors that attract businesses to the OID and (3) doing business in the OID
viii
contributes to the market share, employment, production capacity and foreign trade of
the businesses and Kayseri OIZ even has a foreign trade surplus.
In conclusion, it has been determined that Kayseri OID generates economic benefits to
its region and to our country. Therefore, this kind of industrial districts will continue to
be considerable means to the industrialization and economic development of our
country if they are well planned and established in appropriate districts.
ARCHIVE INFORMATION:
Title of Thesis: Organized Industrial Districts in Turkey and the Case of Kayseri
Author: M. Emin KARAKÖSE
Advisor: Professor Halil ALTINTAŞ
Level of Thesis: Master of Science
Date Submitted: August 31, 2018
Major: Economic Policy
Location: Erciyes University Institute For Social Science- KAYSERI
Key Words: Industry, Kayseri, Organized Industry, Kayseri Organized Industrial
District