Öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının örgütsel vatandaşlık davranışlarına olan etkisinde iş yaşam kalitesinin aracı rolü
The mediatory role of work-life quality in the effect of teachers' organizational commitment on their organizational citizenship behavior
Yazar: BÜLENT KARA
Danışman: DOÇ. DR. GÜLŞAH TAŞÇI
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZET
ÖĞRETMENLERİN ÖRGÜTSEL BAĞLILIKLARININ ÖRGÜTSEL VATANDAŞLIK DAVRANIŞLARINA OLAN ETKİSİNDE İŞ YAŞAM KALİTESİNİN ARACI ROLÜ
Bülent KARA
Yüksek Lisans, Eğitim Yönetimi ve Denetimi
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Gülşah TAŞÇI
Mayıs, 2024 -92 Sayfa
Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının örgütsel vatandaşlık davranışlarına olan etkisinde iş yaşam kalitesinin aracı rolünün incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemi olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni 2023/2024 eğitim ve öğretim döneminde İstanbul ili Tuzla ilçesinde devlet okullarında görev yapan 3200 öğretmenden oluşmaktadır. 3200 öğretmene ulaşmanın zor olduğu düşünülerek bu araştırmanın gurubu kolayda örneklem yöntemi kullanılarak 443 öğretmen ile sınırlandırılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu, Üstüner (2009) tarafından geliştirilen örgütsel bağlılık ölçeği, Polat (2009) tarafından Türkçe'ye uyarlanan örgütsel vatandaşlık davranışı ölçeği ve Akar ve Üstüner (2017) tarafından geçerlilik ve güvenirlilik çalışması yapılarak Türkçe'ye uyarlanan iş yaşam kalitesi ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklerden elden edilen verilerin analizleri SPSS programı aracılığıyla yapılarak frekans ve yüzde dağılımları alınarak normallik testleri yapılmış ve ardından t-testleri, tek yönlü varyans analizleri (Anova), korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Bu çalışmada örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve iş yaşam kalitesi düzeyleri arasında güçlü ve orta düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür. Araştırmadaki analiz sonucuna göre öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının örgütsel vatandaşlık davranışlarına olan etkisinde iş yaşam kalitesinin tam aracılık rolü üstlendiği sonucuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Örgütsel Bağlılık, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, İş Yaşam Kalitesi, Eğitim, Okul, Öğretmen.

Abstract:
ABSTRACT 
THE MEDIATORY ROLE OF WORK-LIFE QUALITY IN THE EFFECT OF TEACHERS' ORGANIZATIONAL COMMITMENT ON THEIR ORGANIZATIONAL CITIZENSHIP BEHAVIOR
Bülent KARA
Master's, Educational Administration and Supervision
Thesis Advisor: Assoc. Prof. Dr. Gülşah TAŞÇI
May, 2024 - 92 Pages	
This study aims to examine the mediating role of work-life quality in the effect of teachers' organizational commitment on their organizational citizenship behavior. The relational survey model, which is a quantitative research method, was used in the research. The population of the research consists of 3200 teachers working in public schools in Tuzla district of Istanbul province in the 2023/2024 academic year. Considering that it was difficult to reach 3200 teachers, the group of this research was limited to 443 teachers by using the convenience sampling method. While collecting the data, the personal information form created by the researcher, the organizational commitment scale developed by Üstüner (2009), the organizational citizenship behavior scale adapted to Turkish by Polat (2009), and the work-life quality scale adapted to Turkish after a validity and reliability study was conducted by Akar and Üstüner (2017) were used. After the data obtained from the scales were analyzed through the SPSS program, normality tests were performed by taking frequency and percentage distributions, and then t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), correlation and regression analyses were performed. In this study, it was observed that there was a strong and moderate relationship between organizational commitment, organizational citizenship behavior and quality of work-life levels. According to the analysis results in the research, it was concluded that the quality of work life played a full mediating role in the effect of teachers' organizational commitment on their organizational citizenship behaviors.	
Keywords: Organizational Commitment, Organizational Citizenship Behavior, Quality of Work Life, Education, School, Teacher.