Sadberk Hanım Müzesi'nde bulunan 18. ve 19. yüzyıla ait seçilmiş kadın kiyafetlerinde bulunan desenlerin incelenip tezhip sanatı ile yorumlanması
Due to the 18th and 19th centuries, located in Sadberk Hanim Museum patterns found on selected women's clothes examination and interpretation with the art of illumination
Yazar: AYLİN EDA DURAK
Danışman: PROF. ÖMER FARUK TAŞKALE
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı / Tezhip Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu araştırma, Sadberk Hanım Müzesi'nde sergilenen 18. ve 19. yüzyıla ait Osmanlı kadın
kıyafetlerinin, tezhip sanatının desen ve motifleri ile nasıl zenginleştirildiğini ve bu
motiflerin kıyafetler üzerindeki estetik ve kültürel etkilerini incelemektedir. Araştırmada,
Osmanlı tezhip sanatının temel prensiplerinin kıyafetlerde nasıl uygulandığı, kullanılan
çiçek ve geometrik desenlerin estetik ve sembolik anlamları analiz edilmiştir. Sadberk
Hanım Müzesi, Türk-İslam eserleri ve arkeolojik eserlerden oluşan zengin
koleksiyonuyla Türkiye'nin kültürel mirasının korunmasına önemli katkılarda
bulunmaktadır. Müze, Osmanlı kadın kıyafetlerinin zengin bezeme tekniklerini
sergileyerek, Osmanlı sanatının estetik değerlerini gözler önüne sermektedir.
Kıyafetlerde yer alan lale, gül ve karanfil gibi çiçek motifleri, doğanın güzelliğini ve
zarafetini simgelerken, altıgen ve sekizgen gibi geometrik desenler ise simetri ve dengeyi
temsil etmektedir. Modern yorumlar, Osmanlı kadın kıyafetlerinin analizinde, bu
kıyafetlerin geleneksel Osmanlı motifleri ile dönemin modern etkilerini bir araya
getirdiğini göstermektedir. Bu kıyafetler hem geçmişin estetik değerlerini hem de
dönemin yenilikçi anlayışını yansıtan bir sentez sunmaktadır. Araştırmada, bu motiflerin
sosyal ve kültürel bağlamda nasıl bir anlam taşıdığı ve dönemin moda anlayışı üzerindeki
etkileri de incelenmiştir. Bu çalışmada elde edilen bulgular, Osmanlı kadın kıyafetlerinin,
tezhip sanatı ile nasıl zenginleştirildiğini ve bu bezemelerin estetik ve kültürel değerini
ortaya koymaktadır. Sadberk Hanım Müzesi'nde sergilenen bu kıyafetler, Osmanlı
sanatının zarafetini ve estetik prensiplerini yansıtarak, kültürel mirasın korunması ve
gelecek nesillere aktarılmasında önemli bir rol oynamaktadır.

Abstract:
This research examines how the Ottoman women's clothes of the 18th and 19th centuries,
exhibited in the Sadberk Hanım Museum, were enriched with the patterns and motifs of
the illumination art and the aesthetic and cultural effects of these motifs on the clothes. In
the research, how the basic principles of Ottoman illumination art were applied to clothes
and the aesthetic and symbolic meanings of the floral and geometric patterns usedwere
analyzed. Sadberk Hanım Museum makes significant contributions to the preservation of
Turkey's cultural heritage with its rich collection of Turkish-Islamic artifacts and
archaeological artifacts. The museum reveals the aesthetic values of Ottoman art by
exhibiting the rich decoration techniques of Ottoman women's clothing. Floral motifs
such as tulips, roses and carnations on the clothes symbolize the beauty and elegance of
nature, while geometric patterns such as hexagons and octagons represent symmetry and
balance. Modern interpretations, in their analysis of Ottoman women's clothing,show that
these clothes combine traditional Ottoman motifs with modern influences of the period.
These clothes offer a synthesis that reflects both the aesthetic values of the past and the
innovative understanding of the period. In the research, the meaning of these motifs in the
social and cultural context and their effects on the fashionconcept of the period were also
examined. The findings obtained in this study reveal howOttoman women's clothing was
enriched with the art of illumination and the aesthetic and cultural value of these
ornaments. These clothes, exhibited in the Sadberk HanımMuseum, reflect the elegance
and aesthetic principles of Ottoman art and play animportant role in preserving the
cultural heritage and passing it on to future generations.