Bağımlılıkla mücadelede sivil toplum kuruluşlarının rolü: Türkiye Yeşilay Cemiyeti üzerine bir çalışma
The role of non-governmental organizations in the fight against addiction: A study on the Turkish Green Crescent Society
Yazar: İLYAS KILINÇ
Danışman: PROF. DR. SEFA USTA
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Kamu politikaları = Public policies ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Yeşilay = Yeşilay

Özet:
Bağımlılık yıllarca bütün toplumların en önemli sorunlarından birisi olmuştur. Değişen dünya ve şartlar doğrultusunda bağımlılık türleri artmaya devam etmektedir. En yaygın olan bağımlılık türleri arasında, uyuşturucu, tütün, alkol, kumar ve teknoloji bağımlılığı yer almaktadır. Bağımlık türlerinin ve bağımlı birey sayısının her geçen gün artması bağımlılıkla mücadelenin de geliştirilmesi ve genişletilmesini bir zorunluluk haline getirmiştir. Bu sebeple, bağımlıkla mücadeleye yönelik çalışmalar, kamu politikaları oluşturulurken önemli bir konu haline gelmiştir. Fakat belirlenen kamu politikalarının oluşturulması ve uygulanmasının sadece kamu kurumları tarafından gerçekleştirilmesi çok zordur. Bu sebeple, bağımlıkla mücadele politikalarının oluşturulmasında ve uygulanmasında, kamu kurumları ile birlikte sivil toplum kuruluşlarına da önemli rol ve görevler düşmektedir. Buradan hareketle hazırlanan çalışmanın temel sorunsalı, bağımlılıkla mücadelede sivil toplum kuruluşlarının nasıl ve ne şekilde bir rol oynayacağının tespitidir. 
Bununla birlikte çalışmanın temel amacı, Türkiye Yeşilay Cemiyeti özelinden hareketle, sivil toplum kuruluşlarının bağımlılıkla mücadele politikalarında oynadığı rollerin irdelenmesidir. Çalışma kapsamında, ilk olarak bağımlığa yönelik kavramsal çerçeve çizilerek, tarihsel süreç içerisinde değişen bağımlılık türlerine yer verilmiştir. Daha sonra, uluslararası alanda bağımlılık mücadele politikaları genel hatlarıyla ele alınarak, Türkiye'de bağımlıkla mücadele sürecinin tarihsel gelişimi ve yasal çerçevesi ele alınarak, süreçte rol oynayan aktörler irdelenmiştir. Bununla birlikte, kamu politikası kavramı ekseninden hareketle, Türkiye'de bağımlıkla mücadelede yürütülen politikalar incelenmiştir. Çalışmada son olarak, Türkiye de bağımlıkla mücadelede rol oynayan sivil topum kuruluşlarına yer verilerek, Türkiye Yeşilay Cemiyeti değerlendirmeye tabi tutulmuştur. 
Çalışmada literatür taramasında bulunularak, doküman incelemesi gerçekleştirilmiş ve betimsel analiz yönteminden yararlanılmıştır.  Bu yöntem çerçevesinde hazırlanan çalışmanın temel bulgulardan ilki bağımlılıkla mücadele politikalarında, uluslararası kuruluşlar önemli bir rol üstlendiğidir. Türkiye'de resmi ve sivil aktörler arasında iş birliği faaliyetleri yürütüldüğü hususu çalışmanın bir diğer sonucudur. Bağımlılıkla mücadele politikalarının oluşturulmasında ve uygulanmasında sivil toplum kuruluşlarının aktif rol aldığı çalışmanın bir diğer önemli bulgusudur. Türkiye Yeşilay Cemiyetinin, eğitim, proje ve diğer çalışmaları ile bağımlılıkla mücadelede etkin rol oynadığı çalışmada elde edilen bir diğer temel bulgudur.

Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, Kamu Politikası, Bağımlılıkla Mücadele Politikaları, Sivil Toplum Kuruluşları, Türkiye Yeşilay Cemiyeti

Abstract:
Addiction has been one of the most significant issues in all societies for years. With the changing world and conditions, the types of addiction continue to increase. Among the most common types of addiction are substance abuse, tobacco, alcohol, gambling, and technology addiction. The increasing number of addiction types and addicted individuals every day has made it a necessity to enhance and expand efforts to combat addiction. Therefore, efforts to combat addiction have become an important topic in the formulation of public policies. However, it is very challenging for public institutions alone to formulate and implement the identified public policies. Therefore, in the formulation and implementation of addiction prevention policies, civil society organizations also have important roles and responsibilities along with public institutions. From this perspective, the main problem addressed in the study is to determine how and in what ways civil society organizations will play a role in combating addiction.
Furthermore, the main objective of the study is to examine the roles of civil society organizations in addiction prevention policies, with a focus on the Turkish Green Crescent Society. Within the scope of the study, firstly, a conceptual framework for addiction is outlined, including the changing types of addiction throughout history. Subsequently, addiction prevention policies at the international level are discussed in general terms, followed by an examination of the historical development and legal framework of addiction prevention in Turkey, along with the actors involved in the process. Additionally, based on the concept of public policy, the addiction prevention policies implemented in Turkey are examined. Finally, the study evaluates civil society organizations playing a role in addiction prevention in Turkey, with a particular focus on the Turkish Green Crescent Society.
In the study, a literature review was conducted, and document analysis was performed using the descriptive analysis method. Based on this method, the main findings of the study include the significant role of international organizations in addiction prevention policies. Another result of the study is the collaboration activities carried out between official and civil actors in Turkey. It is also found that civil society organizations play an active role in the formulation and implementation of addiction prevention policies. Another important finding of the study is that the Turkish Green Crescent Society plays an effective role in combating addiction through its education, projects, and other activities.

Keywords: Addiction, Public Policy, Anti-Addiction Policies, Non-Governmental Organizations, Turkish Green Grescent Society