Sigara içen ve içmeyen erkeklerde vitamin e, vitamin c ve total antioksidan status (tas), total oksidan status (TOS)  düzeylerinin değerlendirilmesi
The relationship between vitamin E, vitamin C and total antioxidant status, total oxidant status levels in smoker and nonsmoker MEN
Yazar: MEDİNE MERVE KARADEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. RUHUŞEN KUTLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Askorbik asit = Ascorbic acid ; Erkekler = Men ; Oksidasyon = Oxidation ; Oksidatif hasar = Oxidative damage ; Oksidatif stabilite = Oxidative stability ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Sigara içme = Smoking ; Vitamin E = Vitamin E ; Vitaminler = Vitamins

Özet:
Amaç: Sigara başta akciğer ve kalp hastalıkları olmak üzere birçok hastalığın etiyolojisinde rol alması nedeniyle tüm dünyada ve özellikle gelişmekte olan ülkelerde önemli halk sağlığı sorunlarından birisidir. Sigaranın bu olumsuz etkilerinin içerdiği serbest radikallere bağlı olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada sigara içen ve sigara içmeyen erkeklerde vitamin E, vitamin C ve total antioksidan status (TAS), total oksidan status (TOS) düzeylerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Vaka kontrol tipindeki bu analitik araştırma Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Polikliniğinde yapıldı. Çalışmaya vaka grubu olarak sigara bırakmak için başvuran erkek hastalar, kontrol grubu olarak periyodik sağlık muayenesi polikliniğine herhangi bir sebeple başvuran ve hiç sigara içmemiş bireyler alındı. Çalışmaya alınan sigara içen 78 kişi ve sigara içmeyen 82 kişi cinsiyet ve yaş yönünden birbirine benzer özellikteydi. Hipertansiyon,  diyabet,  kronik obstruktif akciğer hastalığı, koroner arter hastalığı gibi bilinen sistemik bir hastalık öyküsü olanlar ile son 2 ay içerisinde antioksidan özellikli ilaç kullanım öyküsü olanlar çalışmaya alınmadı.
Katılımcılara sosyodemografik özelliklerini ve sigara kullanım durumlarını içeren bir anket formu uygulandı. Katılımcıların bağımlılık durumunu değerlendirmek için Fagerström nikotin bağımlılık testi kullanıldı. Ayrıca katılımcıların kilo, boy, bel, kalça çevreleri ve kan basınçları ölçüldü. Katılımcıların 10–12 saat açlık sonrası alınan kanlarında HDL-c, LDL-c, trigliserit, total kolesterol, açlık kan şekeri, TAS, TOS, vitamin E, vitamin C düzeyleri tayin edildi. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 20.00 programı kullanıldı, p değerinin <0.05 olması anlamlı olarak kabul edildi.
Bulgular:  Çalışmamıza katılan 160 kişinin yaş ortalaması 33,00±10,61 (min=20, max=68) yıl olup, tamamı erkeklerden oluşmakta idi. Sigara içen ve içmeyen gruplar AKŞ (p<0,001), Hb (p<0,001), Hct (p=0,032), RBC (p=0,023) değerleri açısından karşılaştırıldığında sigara içen grupta bu değerler istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti. Sigara içen grup ile içmeyen grup TAS, TOS, OSI, Vitamin C, Vitamin E parametreleri karşılaştırıldığında sigara içmeyen grupta TAS (p=0,003), vitamin C (p<0,001), vitamin E (p<0,001) değerleri anlamlı derecede yüksekti. TOS (p<0,001) ve OSİ (p<0,001) düzeyleri ise sigara içen grupta daha yüksek idi ve bu yükseklik istatistiksel olarak önemli idi. WBC (p=0,065), MCV (p=0,527), Trombosit (p=0,656), MPV (p=0,357), Trigliserit (p=0,445), T.kolesterol (p=0,676), LDL (p=0,819), HDL (p=0,528), VKİ (p=0.307), ABİ (p=0,938) açısından karşılaştırıldığında ise iki grup arasında istatistiksel fark saptanmadı. Sigaraya başlama yaşı ile TAS, Vitamin E ve Vitamin C değeri arasında negatif (p<0,001) yönde, TOS, OSİ değeri (p<0,001) arasında pozitif yönde anlamlı bir korelasyon bulundu. Sigara içme süresi ile TAS (p=0,001), Vitamin E (p<0,001) ve Vitamin C değeri (p=0,019) arasında negatif yönde, TOS (p=0,006) ve OSİ değeri (p<0,001) arasında pozitif yönde bir korelasyon mevcuttu. Fagerstörm puanı ile TAS (p=0,002) ve Vitamin E (p<0,001) değeri arasında negatif yönde, TOS (p=0,005) ve OSİ değeri (p<0,001) pozitif yönde korelasyon vardı.
Sonuç: Sigara dumanı, içerdiği serbest radikallerin etkisiyle oksidatif dengenin bozulmasında ve hücre hasarında önemli bir faktördür. Bu durum sigaranın neden olduğu kanser, kalp ve akciğer hastalıkları gibi birçok sağlık probleminin temelini oluşturmaktadır. Toplumun sigaranın zararları ile ilgili bilinçlendirilmesi ve sigara kullanmakta olanların sigarayı bırakma konusunda teşvik edilmesi birçok hastalığın önlenmesinde etkili olacaktır.
 Sigara içenlerde askorbik asit, α tokoferol gibi plazma antioksidan düzeylerinin düşmesi bu vitaminlerin tüketimindeki ve absorbsiyonundaki azalmaya bağlı olabilir. Bu da sigaranın patojenitesini daha da arttırmaktadır. Bu nedenle sigara kullananların diyetleri antioksidan vitaminler yönünden zengin hale getirilmelidir.
Anahtar kelimeler: Total antioksidan status, total oksidan status, vitamin E, vitamin C, sigara.

Abstract:
Background and Aim: Smoking is one of the most important public health concerns in the world especially in developing countries due to the fact it causes many diseases including lung and heart diseases. It is believed that these unfavorable effects of smoking result from free radicals. In this study, we aimed to assess the vitamin E, vitamin C and total antioxidant status (TAS), total oxidant status (TOS) in smoking and non-smoking men.
Material and Method: This case control analytical study was conducted on 78 smokers who applied to the Family Medicine policlinic at Meram Medical Faculty and 82 people who had never smoked or had not smoked during the past 6 months. Those who had systemic medical history such as hypertension, diabetes, chronic obstructive lung disease and coronary heart disease and those who had been on an antioxidant therapy during the past 2 months were not included in the study.
A survey form was administered to the participants to learn about their socio-demographic features and smoking status. Fagerström nicotine dependence test was used in order to assess the participants' addiction status. Moreover, the participants' weight, height, waist and hip circumferences and blood pressures were measured. LDL, HDL, total cholesterol, triglyceride, fasting blood glucose,Vitamin E, Vitamin C and  TAS, TOS levels of the participants were determined in the blood samples that had been taken after 10-12 hours of fasting.
The SPSS 20.0 statistical software package was used in data entry and analysis. The level of significance in statistical tests was considered as p>0.05
Results: The mean age of 160 men who participated in our study was 33.00±10.61 years. There were statistically significant difference between the smokers and non-smokers in terms of mean fasting blood glucose (p<0,001), Hb (p<0,001), Hct (p=0,032), RBC (p=0,023), TAS (p=0,003), TOS (p<0,001), OSI (p<0,001), Vitamin C (p<0,001), Vitamin E (p<0,001). There was no statistically significant difference between the smokers and non-smokers in terms of mean WBC, MCV, thrombocyte, MPV, Trigliseride, T.cholesterol, LDL, HDL, BMI and ABI (p>0,05). There were significant negative correlations between mean TAS, Vitamine E and Vitamine C and first smoking age (p<0.001) besides positive correlations between TOS, OSI level (p<0,001). There were statistically significant positive correlations between duration of smoking and TOS (p=0,006), OSI (p=0,001), besides negative correlations between TAS (p=0,001), Vitamine E (p<0,001), Vitamine C (p=0,019) levels.  There were statistically significant positive correlations between Fagerström dependence score and TOS (p=0,005), OSI (p<0,001); and negative correlations with TAS (p=0,002), Vitamine E (p<0,001) levels. 
Conclusion: It is known that cigarette smoking leads to various diseases due to the free radicals it contains. This condition is the basis of many health problems such as cancer, heart and lung diseases that is caused by smoking. Raising the awareness about the dangers of smoking in the society and encouraging of the smokers to quit smoking will be effective in the prevention of many diseases.
The decreased plasma antioxidant levels of smokers like ascorbic acid, α-tocopherol may be due to reduction in the consumption or the absorption of these vitamins. In this situation, smoking damage is more likely to occur cause of this the diet of smokers should include more antioxidant vitamins. 
Keywords: Total antioxidant status, Total oxidant status, vitamine E, vitamine C, smoking