Rock kültürünün İstanbul'daki yansımaları üzerinden küreselleşmenin kültürel boyutunun incelenmesi: Kemancı Rock Bar örneği
Examination of the cultural dimension of globalization through the reflections of rock culture in Istanbul: The case of Kemancı Rock Bar
Yazar: CAN BULUBAY
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR CAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yerel Yönetimler Ana Bilim Dalı / Küresel Şehirler ve İstanbul Araştırmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Müzik = Music ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kentsel mekan = Urban space ; Küreselleşme = Globalization ; Müzik kültürü = Music culture ; Rock müzik = Rock music ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Küreselleşme bütün ülkeleri etkisi altına alan, çok boyutlu yapısı nedeniyle varlığı kolaylıkla gözlemlenebilen bir olgudur. Küreselleşmenin kültürel boyutu ise küreselleşmenin, toplumlar üzerindeki belirgin etkilerini ortaya çıkaran tarafıdır. Geçmişten beri ülkeleri ve toplumları birbirlerine yaklaştıran kültür akışları küreselleşme ile birlikte hızlanmış, yoğunlaşmıştır. Bu akışlar ile birlikte ülkelere birçok yabancı kültür unsuru giriş yapmış ve toplum yaşamına sirayet etmiştir. Rock müzik ve onun oluşturduğu rock kültürü de bunlardan biridir.

Rock müzik gibi, Batılı ülkelerin ihracı olan unsurlar dışa daha kapalı olan çevre ülkelerde yayılmaya başladıklarında toplum ile aralarında doku uyuşmazlıkları başta olmak üzere birtakım sorunlar meydana gelebilmektedir. Rock'ın Türkiye'deki yaşamı da bu eksende gelişmiştir. Rock müzik ülkemizde birçok formda icra edilmiş, kültürel homojenleşme ve küyerelleşme bağlamında okunabilecek, rock müziğin esas ögeleri ile yerel motiflerin birleştirilmesi suretiyle oluşturulmuş başarılı müzikal üretimlerin yapılmasını sağlamıştır. Bunun yanı sıra rock kültürü de durmaksızın ilerleyen küreselleşmenin etkisiyle dönüşümler geçirmiştir. Bu bağlamda rock'ın bir kültür endüstrisi hâline geldiği, altkültür ve karşı kültür kimliklerinde bozulmalar görüldüğü, protest tavrında yozlaşmalar görüldüğü gibi konular tartışılagelmiştir. 

Bütün bu gelişmelere mekân ölçeğinde ışık tutan ve bu dönüşümleri kendisi de yaşayan Kemancı Rock Bar, kıraathaneden rock bara evrilen yapısı ile küreselleşmenin yarattığı dönüşüm sürecini özetleyebilecek verimli bir örnek olarak görülmüştür. Bu sebeple Kemancı, rock kültürünün küreselleşme ile ilişkisinin analiz edilebilmesi açısından uygun bir saha işlevi görmüştür.

Küresel şehirlerin, küreselleşmenin kültürel boyutunun net biçimde gözlemlendiği alanlar olmasından hareketle İstanbul ve Kemancı tezin odak noktası olarak belirlenmiş, rock kültürünün küreselleşme ile bağlantısının bu pencereden bakılarak incelenmesi amaçlanmıştır. Tezin özgün bir yapı arz etmesi gerektiği düşünüldüğünden bir saha araştırması kurgulanmış, rock kültürüne hâkim ve Kemancı'nın iki dönemine de tanıklık etmiş kişilerle yarı yapılandırılmış mülakat tekniğine dayalı derinlemesine bireysel niteliksel görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen bulgular vasıtası ile tezin sorduğu sorular cevaplanmış ve açtığı tartışma başlıklarının altı doldurulmuş, devamında rock kültürünün küreselleşme ve şehirle olan ilişkilerinin nasıl ele alınması gerektiğine dair tartışmacı bir bakış açısıyla yorumlar yapılmış, öneriler getirilmiştir.

Abstract:
Having all the countries in the world under its effect, globalization is a phenomenon that can be easily observed owing to its multidimensional nature. The cultural dimension of globalization, on the other hand, is the aspect of it that reveals its distinct effects on societies. Cultural flows, which have brought countries and societies closer since very old times, have accelerated and intensified with globalization. Along with these flows, many foreign cultural elements have entered the country and spread to society life. Rock music and the rock culture around it are among these.

When elements such as rock music are exported by Western countries and begin to spread in the more closed neighbor countries, some problems may arise between society and these elements, especially with regards to cultural conflicts. Rock's life in Turkey has also developed on this axis. The rock music has been performed in many forms in our country, and the rock music that can be read in the context of cultural heterogenization and "glocalization" has made successful musical productions created by the combination of the main elements and the local motifs. The rock culture has also undergone transformations with the ever-increasing globalization. In this context, issues such as rock becoming a cultural industry, degeneration in subculture and counter-cultural identities, degeneration in protest attitude have been discussed.

Kemancı Rock Bar, which sheds light on the dimensions of all these developments and also experiences all these transformations itself, can be seen as a productive example to summarize the transformation process created by globalization with its structure evolved from a coffee house to a rock bar. Therefore, Kemancı has functioned as a suitable field for analyzing the relationship between the rock culture and globalization.

With the global cities being the areas where the cultural dimension of globalization is clearly observed, Istanbul and Kemancı have been determined as the focal point of the thesis and it is aimed to examine the connection with the globalization of rock culture from this point of view. RA field survey was devised because it was thought that the thesis should have a unique structure and an interview was conducted based on the semi-structured interview technique with the people who has a good knowledge of rock culture and witnessed both periods of Kemancı. Through the findings obtained, the questions raised by the thesis were answered and the discussion titles opened were substantiated by the arguments and comments and suggestions were made from an argumentative point of view on how the relationship between the rock culture and globalization and the city should be discussed.