Makroekonomik ve bankaya özgü faktörlerin ticari bankalarda kredi riski üzerindeki etkisi - Türkiye örneği
Macroeconomic and bank specific factors' impact on credit risk in commercial banks – The case of Turkey
Yazar: NİGAR HACIYEVA
Danışman: PROF. DR. SEMRA KARACAER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bankacılık = Banking ; Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sistemi = Banking system ; Bankalar = Banks ; Kredi riski = Credit risk ; Krediler = Credits ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik etki = Macroeconomic effects ; Makroekonomik faktörler = Macroeconomic factors ; Ticari bankalar = Commercial banks ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bankacılık sistemi, bir ülkenin finansal sisteminde çok önemli görevler üstlenmekle birlikte finansal istikrarı da etkileyebilmektedir. Sektördeki bankaların birbirine ve büyük bankaların da tüm ekonomiye bağlı olduğu küreselleşmiş bir dünyada, riskler bireysel bankaları, ulusal ve uluslararası finansal sistemleri tehdit etmektedir. Değişen ekonomik ortamın ve bankaların kendilerine has özelliklerinin, bankaların risklerini ve faaliyet sonuçlarını etkilediği düşünülmektedir. Kredi riski veya kredi temerrüt riski bankaların en çok maruz kaldığı risklerden biri olmakla beraber birçok araştırmacı kredi riskinin banka krizlerini tetiklediğini savunmaktadır. Kredi riskinin belirleyicilerini tespit etmek, risk yönetimi üzerinde daha iyi sonuçlar elde etmeye ve riskleri en aza indirgemeye yardımcı olmaktadır. Kredi riskini etkileyebilecek faktörler makroekonomik ve bankaya özgü faktörler olarak sınıflandırılmaktadır.
Çalışmanın amacı, makroekonomik ve mikroekonomik faktörler (bankaya özgü faktörler) ile Türkiye'deki ticari bankaların kredi riski arasındaki istatistiksel ilişkiyi tespit etmektir. Çalışmada, 2007-2018 yılları arasındaki aylık veriler kullanılarak 6 makroekonomik ve 5 bankaya özgü faktör olmak üzere, toplam 11 bağımsız değişkenin kredi riski üzerindeki etkileri araştırılmıştır.
Bu çalışmada sunulan ampirik sonuçlar, Türkiye'deki ticari bankalarda kredi riskini etkileyen faktörleri ve bu faktörlerin kredi riskini nasıl etkilediğini açıklamaktadır. Ekonomik büyüme göstergesi olarak kullanılan Sanayi Üretim Endeksi dışında diğer faktörlerin takipteki alacak oranı üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Reel faiz oranı, işsizlik oranı, banka kârlılığı, verimsizlik ve kaldıraç oranı değişkenlerinin kredi riski üzerinde pozitif etkiye sahip olduğu tespit edilmişken, döviz kuru, enflasyon oranı, M2 para arzı, banka büyüklüğü ve sermaye yeterlilik oranının da kredi riski üzerinde negatif etkiye sahip olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Sözcükler: Kredi riski, Bankacılık sektörü, Makroekonomik faktörler, Bankaya özgü faktörler, Zaman serisi analizi

Abstract:
Banking system plays a very important role in the financial system of a country and also can have impact on financial stability. In a globalized world where the banks in the banking sector are interdependent and large banks are linked to the entire economy, risks threaten individual banks, national and international financial systems. The changing economic environment and the specific characteristics of the banks are thought to affect the risks and performance of the banks. Credit risk or credit default risk is one of the risks mostly exposed by banks, and many researchers argue that credit risk triggers bank crises. Identifying the determinants of credit risk can help to better manage and minimize risks. Factors that may affect credit risk are classified as macroeconomic and bank specific factors.
The aim of this study is to estimate the statistical relationship between macroeconomic and microeconomic factors (bank-specific factors) and credit risk in commercial banks of Turkey. The study investigates the relationship between credit risk and 6 macroeconomic, as well as 5 bank-specific factors, in total 11 independent variables during 2007-2018 on a monthly based data.
The empirical results presented in this study, reveal the factors affecting the credit risk in commercial banks in Turkey and explain how these factors affect credit risk. Except for the Industrial Production Index, which is used as an indicator of economic growth, all other factors have an impact on the NPL ratio. This effect is positive for real interest rate, unemployment rate, bank profitability, inefficiency and leverage ratio, while there is negative impact of exchange rate, inflation rate, M2 money supply, bank size and capital adequacy ratio on credit risk.
Keywords
Credit risk, Banking sector, Macroeconomic factors, Bank-specific factors, Time series analysis