Non-hodgkin lenfomalı hastalarda soluble programlanmış ölüm ligandı (SPD-l1) ve sistatin C düzeylerinin tanı ve tedavideki önemi
The importance of soluble programmed death ligand (PSD-l1) and cystatin C levels in diagnosis and treatment in patients with non-hodgkin lymphoma
Yazar: AYŞE IŞIK
Danışman: PROF. DR. SABAHATTİN MUHTAROĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Laktat dehidrogenaz = Lactate dehydrogenase ; Lenfoma = Lymphoma ; Lenfoma-non Hodgkin = Lymphoma-non Hodgkin ; SPD-1 = SPD-1 ; SPD-L1 = SPD-L1 ; Sistatinler = Cystatins ; İnterferon-gamma = Interferon-gamma

Özet:
Non-Hodgkin lenfomalar (NHL) lenforetüküler sistem kaynaklı genellikle B lenfositlerin anormal klonal proliferasyonuyla karakterize olan bir neoplazmdır. NHL çoğrafi bölgeye, yaşa, ırka, infeksiyöz etkenlere maruziyete, sosyo-ekonomik duruma göre değişiklik göstermekle birlikte insidansı ülkemizde ve dünyada giderek artmaktadır. Bu sebeple tanı ve tedaviye yardımcı olacak biyobelirteçlere ihtiyaç duyulmaktadır.
Çalışmamızda yeni tanı almış NHL 30 hasta ve 30 sağlıklı kontrol grubunun serum numunelerinde tanıya yardımcı olabilecek sPD-L1, Sistatin C, IFN-γ ve LDHA düzeyleri karşılaştırıldı. Aynı zamanda tedavinin etkinliğini izlenebilmesi için bu parametrelere 3. kür kemoterapi sonrasında da değerlendirme yapıldı.
Kontrol grubuna göre yeni tanı NHL grubunda sPD-L1 daha düşük bulunurken Sistatin C düzeyleri daha yüksek bulundu (p<0,05). Tedavi öncesi ve sonrası grup değerlendirildiğinde sPDL-1 ve Sistatin C düzeyleri anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). Her iki değerlendirmede de LDHA ve IFN -γ düzeylerinde anlamlı bir fark bulunmadı. Total LDH miktarı rutinde sıklıkla kullanılan kanser tanı, tedavi ve nükste izlenen rutin bir parametredir. LDHA'nın ölçümü ELISA yöntemine dayalı, uzun ve emek gerektiren bir yöntemdir. Ayrıca elde etiğimiz veriler doğrultusunda total LDH ölçümü daha anlamlı fark oluşturduğu için LDHA ölçümüne kıyasla daha avantajlı görünmektedir. 
Kanserle ilişkisi olduğu bilinen sPD-L1'in Sistatin C ile arasında yeni tanı ve kontrol grubu arasında pozitif bir korelasyon bulunması Sistatin C'yi potansiyel bir belirteç unsuru yapabilir. Sistatin C'nin tanısal performansını sPD-L1'e göre daha güçlü bulduk. Bu iki parametrenin sensitivitesi ve spesitivitesine bakıldığında birlikte değerlendirilmesi daha faydalı olacaktır. Sistatin C ve sPD-L1 gibi parametrelerin çok merkezli ve büyük bir hasta grubunda çalışılması biyobelirteç olarak değerlendirmelerini anlamlı kılacaktır. LDHA ve sPD-L1 inhibitörlerinin araştırılması NHL için etkin ilaçların geliştirilmesini sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Non Hodgkin Lenfoma; sPD-L1; Sistatin C; IFN –γ; LDHA

Abstract:
Non Hodgkin lymphomas (NHL) is a neoplasm originating from the lymphoreticular system, usually characterized by abnormal clonal proliferation of B lymphocytes. Although NHL varies according to geographical region, age, race, exposure to infectious agents, and socio-economic status, its incidence is gradually increasing in our country and in the world. For this reason, there is a need for biomarkers to assist diagnosis and treatment.
In our study, sPD-L1, Cystatin C, IFN-γ and LDHA levels, which can help in the diagnosis, were compared in serum samples of 30 newly diagnosed NHL patients and 30 healthy controls. At the same time, these parameters were also evaluated after the third cycle of chemotherapy in order to monitor the effectiveness of the treatment.
While sPD-L1 was found to be lower in the newly diagnosed NHL group, Cystatin C levels were found to be higher (p<0.05). When the groups were evaluated before and after treatment, sPDL-1 and Cystatin C levels were found to be significantly higher (p<0.05). There was no significant difference in LDHA and IFN -γ levels in both assessments. Total LDH amount is a routine parameter that is frequently used in cancer diagnosis, treatment and recurrence. The measurement of LDHA is a long and laborious method based on the ELISA method. In addition, we obtained, total LDH measurement seems to be more advantageous compared to LDHA measurement as it creates a more significant difference.
 The positive correlation between sPD-L1, known to be associated with cancer, and Cystatin C, between the newly diagnosed and control group may make Cystatin C a potential marker. We found the diagnostic performance of cystatin C to be stronger than sPD-L1. It would be more beneficial to evaluate the sensitivity and specificity of these two parameters together. Studying parameters such as cystatin C and sPD-L1 in a multicenter and large patient group will make their evaluation as biomarkers meaningful. Research of LDHA and sPD-L1 inhibitors will lead to the development of effective drugs for NHL.
Key words: Non Hodgkin Lymphoma; sPD-L1; Cystatin C; IFN-γ; LDHA