Borsa İstanbul'da ilk halka arz edilen şirketlerde düşük fiyatlama anomalisi üzerine bir inceleme
An application on the underpricing anomalies of initial public offerings at Borsa İstanbul
Yazar: AYŞEGÜL ÇİMEN
Danışman: PROF. DR. GÖKTUĞ CENK AKKAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Anomaliler = Anomalies ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Düşük fiyat garantisi = Low price guarantee ; Finansal kriz = Financial crisis ; Fiyat düzeyi = Price level ; Fiyat hareketi = Price movement ; Fiyatlandırma = Pricing ; Halka açılma = Public offering

Özet:
Şirketlere finansman sağlamaya ilaveten şirketlerin kredibilitesini ve likiditesini artırarak kurumsal yönetim ilkelerinden yararlanmaya olanak veren ilk halka arzlar, günümüzde pek çok şirket tarafından tercih edilmektedir. Bu çalışmanın amacı gelişmekte olan ülkelerden biri olan Türkiye'de halka ilk arzlarda düşük fiyatlamanın olup olmadığının tespit edilmesi ve düşük fiyatlamaya etki eden faktörlerin analiz edilmesidir. 
Ülkemizde 2000- 2015 yılları arasında ilk halkı arzı gerçekleşen 175 pay senedinin analiz edildiği bu çalışmada, düşük fiyatlamanın mevcudiyeti test edilmiştir. Düşük fiyatlama hem ilk gün düzeltilmiş getiri üzerinden hem de ilk işlem ayı sonundaki düzeltilmiş getiri üzerinden hesaplanmıştır. Borsa İstanbul'da halk ilk arzlarda hem ilk gün düzeltilmiş getirilerinde hem de ilk ay düzeltilmiş getirilerinde düşük fiyatlama saptanmıştır. Bulgular ilk işlem günü anormal getirisi % 5,70 iken ilk ay sonundaki anormal getiri % 8 olarak göstermektedir. 
Düşük fiyatlamanın varlığı tespit edildikten sonra da, düşük fiyatlamaya etki eden faktörler analiz edilmiştir. Anormal getirilerin bağımlı değişken olduğu analizde, halka arz fiyatı, halka arz oranı, toplam hasılat, finansal kriz etkisi ve halka arz sayısı bağımsız değişkendir. Finansal kriz etkisi ve halka arzın yoğun olduğu dönemlerde kullanılan kukla değişkenler, bu çalışmayı yazından ayırmakta ve özgün kılmaktadır. Finansal krizin olduğu dönemlerde düşük fiyatlamanın daha fazla olduğu, halka arzın yoğun olduğu dönemlerde ise düşük fiyatlamanın daha az olduğu bulunmuştur. Uygulama kısmında ise değişkenlere birim kök testleri, Granger nedensellik tesi, VAR Granger nedensellik testi ve varyans ayrıştırma yöntemleri uygulanmıştır.

Abstract:
Initial public offerings, that give chance to benefit from corporate governance principles by increasing credibility and liquidity of firms in addition to financing, are preferred by many companies nowadays. The aim of this paper is to analyse whether underpricing exists and finding the factors that affect underpricing at Turkish stock market, which is one of the developing countries.
The presence of underpricing is tested in this paper which analyses 175 common stock that went public between 2000- 2015. Underpricing is calculated by using first day adjusted return and first month adjusted return. It is found that there is underpricing at Borsa İstanbul for both first day adjusted returns and first month adjusted returns. Findings indicate that first trade day abnormal return is 5,70 % while first month abnormal return is 8 %.  After confirmation of the presence of underpricing, factors that affect underpricing are analysed. In the analysis abnormal returns are dependent variables whereas issue price, issue rate, total revenue, the impact of financial crisis and number of public offerings are dependent variables.  Dummy variables that are used for the impact of financial crisis and hot issue period differentiates this paper and makes it unique. It is found that underpricing is higher in the financial crisis period and it is lower at hot issue period. For the empirical analysis, unit root tests, Granger causality test, VAR Granger causality test and variance decomposition is applied.


Keywords: Initial Pubic Offerings, Underpricing, Impact of Financial Crisis,Hot Issue Period