İlkokullarda çalışan öğretmenlerin özerklik davranışları ile iş doyumları arasındaki ilişki
The relationship between the autonomous behaviors and the job satisfied of teachers working in primary schools
Yazar: ZEYNEP KARATAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET ZAFER GÜNEŞ
İstanbul Kültür Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin özerklik davranışları ile iş doyumları
arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde 
desenlenmiştir. Araştırmanın örneklemi İstanbul ilinin Bağcılar ilçesindeki kamu 
ilkokullarında çalışan 234 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı 
olarak kişisel bilgi formu, öğretmen özerkliği ölçeği ve iş doyumu ölçeği 
kullanılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin özerklik davranışlarını ve iş doyumlarını 
belirlemek için betimsel istatistikler, karşılaştırmalar için t testi, ANOVA tek yönlü 
varyans analizi, bağımsız gruplar t testi, pearson korelasyon analizi, öğretmenlerin 
özerklik davranışlarının iş doyumlarını anlamlı şekilde yordayıp yordamadığını 
belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmada elde 
edilen bulgulara göre öğretmenlerin iş doyumları orta düzeyde çıkmıştır. 
Öğretmenlerin iş doyumları demografik açıdan incelendiğinde ise kadın ve erkek 
öğretmenlerin iş doyumlarının orta düzeyde çıktığı, arada anlamlı bir fark olmadığı, 
mesleki kıdemin iş doyumuna etkisine bakıldığında ise en anlamlı fark 20 yıl ve 
üzeri çalışan öğretmenlerde görülmüştür. Okuldaki çalışma süresine değişkenine 
göre öğretmenlerin görüşleri arasında anlamlı bir fark yoktur. İlkokullarda çalışan 
öğretmenlerin özerklik davranışlarına bakıldığında öğretmenlerin genel özerklik 
davranışları orta düzeydedir. Öğretmen özerklik davranışları demografik 
değişkenlere göre incelendiğinde ise cinsiyete göre öğretmenlerin mesleki gelişim 
özerklik alt boyutuna ilişkin puanlar arasında anlamlı fark elde edilmiştir.
İlkokullarda çalışan öğretmenlerin özerklik davranışları ile iş doyumları arasındaki 
ilişkiye bakıldığında iş doyum puanları ile genel özerklik ölçeği puanları arasında 
düşük düzeyde ve pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki vardır. Öğretmenlerin genel özerklik puanları iş doyumlarını anlamlı düzeyde 
yordamaktadır.
Anahtar Kelimeler: İş doyumu, öğretmen özerkliği, ilkokul öğretmeni.

Abstract:
The aim of this study is to determine the relationship between teachers' autonomy 
behaviors and job satisfaction. The research is designed in a relational screening 
model. The sample of the study consists of 234 teachers working in public primary 
schools in the Bağcılar district of Istanbul. In the research, a personal information 
form, teacher autonomy scale, and job satisfaction scale were used as data collection 
tools. In the study, descriptive statistics were used to determine teachers' autonomy 
behaviors and job satisfaction, t-tests for comparisons, one-way ANOVA for 
variance analysis, independent groups t-tests, Pearson correlation analysis, and 
multiple linear regression analysis were performed to determine whether teachers' 
autonomy behaviors significantly predicted their job satisfaction. According to the 
findings obtained in the research, teachers' job satisfaction emerged at a medium 
level. When teachers' job satisfaction is examined demographically, it was found that 
there is no significant difference between male and female teachers' job satisfaction, 
which came out at a moderate level. The most significant difference in the effect of 
professional seniority on job satisfaction was seen in teachers who have worked for 
20 years or more. There is no significant difference between teachers' opinions 
according to the variable of working time in school. Looking at the autonomy 
behaviors of teachers working in primary schools, teachers' general autonomy 
behaviors are at a moderate level. When teacher autonomy behaviors are examined
according to demographic variables, a significant difference was found between teachers' scores related to the sub-dimension of professional development autonomy 
according to gender. Looking at the relationship between the autonomy behaviors of 
teachers working in primary schools and job satisfaction, there is a low-level and 
statistically significant positive relationship between job satisfaction scores and 
general autonomy scale scores. Teachers' general autonomy scores significantly 
predict their job satisfaction.
Keywords: Job satisfaction, teacher autonomy, primary school teacher.