Çağdaş Rus dilinde parçacıklar ve M.A. Bulgakov'un "Usta ile Margarita" adlı eserinde parçacıkların Rusçadan Türkçeye çeviri analizleri
Particles in contemporary Russian language and analysis of translations of particles from Russian into Turkish in the work of M.A. Bulgakov "The Master and Margarita"
Yazar: İBRAHİM HAKKI SOLMAZ
Danışman: PROF. DR. BAHAR GÜNEŞ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Dilbilim = Linguistics ; Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Bulgakov, Mihail Afanasyeviç = Bulgakov, Mihail Afanasyeviç ; Dil bilgisi-sözcük türleri = Grammar-word types ; Dil bilgisi-yardımcı sözcükler = Grammar-auxiliary verbs ; Dilsel eşdeğerlilik = Linguistic equivalence ; Eşdeğerlik = Equivalency ; Rus edebiyatı = Russian literature ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Çeviri bilim = Science of translation

Özet:
Bu çalışma Rus dilinde edebi ve günlük dilde sıkça kullanılan parçacıkların Rus dilbilgisi sistemi içerisindeki gelişim evreleri, statü sorunları, tanım ve sınıflandırmaları, işlevsel kullanım özellikleri, kurgu metinler üzerinde Rusçadan Türkçeye çeviri analizleri ve Türkçe anlamsal karşılıkları ile ilgili konuları kapsamaktadır. Çalışmamız Rusça öğrenen Türk öğrencilerin ve Rusçadan Türkçeye çeviri yapan çevirmenlerin karşılaştıkları sorunları gidermek amacıyla hazırlanmıştır. 
Çalışmamızda, bağlamsal analiz, inceleme-değerlendirme, karşılaştırma, kontrollü seçim, sınıflandırma, tarihsel, tipolojik ve tümevarım yöntemleri kullanılarak konuyla ilgili bulgular elde edilmiştir.
Çalışmamız giriş, iki bölüm, sonuç ve kaynakçadan oluşmaktadır.
Birinci bölümde, dilbilimcilerin Rus dilinde sözcük türlerine bakış açıları genel olarak analiz edilmiş ve parçacıkların sözcük türleri içerisindeki gelişim evreleri ve statü sorunları incelenmiştir. Çağdaş Rus dilinde parçacıkların tanımları, yapısal ve anlamsal-işlevsel açıdan sınıflandırmaları incelemeye tabi tutulmuştur.
İkinci bölümde parçacıkların Rusçadan Türkçeye çevirilerinde karşılaşılan sorunlar belirlenmiş, M.A. Bulgakov'un "Usta ile Margarita" adlı eserinde kullanılan parçacıklar tespit edilerek sözlüksel analizleri yapılmış ve Rusçadan Türkçeye çevirileri, çeviride yeterlilik bağlamında incelenmiştir.
Araştırmamızda kullanılan bilimsel yöntemler sayesinde elde edilen bulgular, çalışmamızın sonuç bölümünde detaylı bir şekilde açıklanmıştır.

Abstract:
This study covers the developmental stages, status problems, definition and classification of particles in Russian grammar system, frequently used in literary and daily language, functional usage features, translation analyses from Russian to Turkish on fictional texts and Turkish semantic equivalents. Our study was prepared to solve the problems encountered by Turkish students learning Russian and translators translating from Russian to Turkish.
In our study, findings related to the subject were obtained by using contextual analysis, examination-evaluation, comparison, controlled selection, classification, historical, typological and inductive methods.
Our study consists of introduction, two chapters, conclusion and bibliography.
In the first chapter, the perspectives of linguists on part of speeches in Russian language were analyzed in general and the developmental stages and status problems of particles within part of speeches were examined. The definitions of particles in contemporary Russian language, their classifications in terms of structural and semantic-functional aspects were examined.
In the second chapter, the problems encountered in the translation of particles from Russian to Turkish were identified, the particles used in M.A. Bulgakov's work "The Master and Margarita" were determined their lexical analyses were made and their translations from Russian to Turkish were examined in the context of translation competence.
The findings obtained through the scientific methods used in our research are explained in detail in the conclusion chapter of our study.