Üst ekstremite operasyonu geçiren bireylerin fonksiyonellik düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the functionality levels of individuals who underwent upper extremity surgery
Yazar: BEREN SENA ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM AKKOYUN SERT
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Günümüzde, çevresel etkiler veya nörolojik ve ortopedik hastalıklar sebebiyle üst ekstremitede patolojik durumlar çok sık karşımıza çıkmaktadır. Patolojik durumlar üst ekstremitede disfonksiyonu ve yaşam kalitesinde azalmayı da beraberinde getirir. Üst ekstremite patolojisi bulunan ya da bu patolojiler nedeniyle cerrahi operasyon geçiren bireylere etkili bir rehabilitasyon programı uygulamak için bu kişilerin detaylı bir şekilde değerlendirilmesi gerekir. Sadece klinik sonuçlar değil, bireylerin kendilerinin uygulayacağı anketlerle prognozun nasıl olduğunu anlamak önemlidir. 
      Hand20 Anketi üst ekstremitede oluşan özür düzeyini ve fonksiyonelliği değerlendirmek için 20 sorudan oluşan bir ankettir. Bu çalışmanın amacı üst ekstremite cerrahisi geçiren bireylerde Hand20 Anketi kullanılarak hastaların fonksiyonellik düzeylerini araştırmaktı. Hand20 Anket soruları Google anket bölümünde online olarak oluşturuldu ve hastaların demografik bilgileri de online ankete eklenip veriler alındı. Üst ekstremite cerrahisi geçiren ve en az 4 haftalık cerrahi operasyon geçmişi olan 100 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan kişilerin yaş ortalaması 40,02±14,98 çıkmıştır. Çalışmaya katılan kişilerden anket sorularını yanıtlayıp göndermeleri istendi. Elde edilen bulgular ve sonuçlar ışığında Hand20 Anketi'nde kadınların ortalama anket puanı erkeklerden daha yüksek bulundu (p=0,035). Omuz bölgesinden cerrahi operasyon geçiren hastaların ortalama anket puanı diğer bölgelere göre yüksek oran gösterdi fakat istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemekteydi. (p=0,329). Cerrahi operasyon süresi 1 yıldan az hastaların ortalama anket puanı diğer operasyon sürelerine göre daha yüksek bulundu (p=0,011). Kadınların Hand20 anket puan ortalaması omuzdan operasyon geçirenlerde istatistiksel olarak düşük bulundu (p=0,047). Hand20 Anketi ortalama puanı ile operasyon süresi, boy ve kilo arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu (p=0,002; p=0,020; p=0,027). Yaş ile Hand20 Anketi ortalama puanı arasında ise istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadı (p=0,665). Sonuç olarak Triangular Fibrokartilaj Kompleksi (TFCC) artroplastisi, total dirsek artroplastisi, romatoid artrit cerrahisi, el bilek ganglionu artroplastisi, başparmak karpometakarpal osteoartrit için artroplasti ile trapeziektomi cerrahisi, distal radius kırığı cerrahisi ve ulnar kısaltma osteotomisi operasyonu geçiren hastalarda fonksiyonlarında artış olduğu görülmüştür ve Hand20 Anket ortalama puanlarında ise düşük değer ortaya çıkmıştır. Üst ekstremite iyi huylu kemik ve yumuşak doku tümörü cerrahi operasyon sonrası hastalarda üst ekstremite fonksiyonunda iyileşme önemli ölçüde çıkmamıştır. Bu konuyu araştıracak ve iyi huylu üst ekstremite tümörlerinde, üst ekstremite fonksiyonundaki iyileşmenin önemli ölçüde olduğunu gösterecek çalışmalar yapılmalıdır.
     Bu sonuçlara göre genel olarak üst ekstremite cerrahi sonrası hastalarda üst ekstremite fonksiyonlarında, eklem hareketlerinde ve hareket açıklıklarında iyileşme görüldü. Bu duruma paralel olarak Hand20 Anket ortalama puanında düşük değer bulundu.

Anahtar Kelimeler: Üst Ekstremite, Hand20 Anketi, Operasyon

Abstract:
Nowadays, pathological conditions of the upper extremities are very common, often due to environmental influences, neurological disorders, or orthopedic diseases. Such pathological conditions can lead to dysfunction in the upper extremities and a decrease in activities of daily living. Therefore, to implement an effective rehabilitation program for individuals with upper extremity pathologies or have undergone surgical operations, it is crucial to evaluate in detail. It is important to understand what the prognosis is, not only through clinical results, but also through self-administered questionnaires. One such questionnaire is the Hand20 Questionnaire, comprising 20 questions designed to evaluate disability levels in the upper extremities and the ability to perform activities of daily living. The aim of this study was to investigate the functionality levels of patients who underwent upper extremity surgery using the Hand20 Questionnaire. The questions of Hand20 survey were created online in the Google survey section, and data were collected by adding the demographic information of the patients to the online survey. 
       A hundred people who had undergone upper extremity surgery and had an at least 4 weeks of surgical operation history participated in the study. The average age of the participants was found to be 40,02±14,98 years. Individuals who participated in the study were asked to answer the survey questions. In the light of the findings and results obtained, the average survey point of women in the Hand20 Questionnaire was found to be higher than the average point of men (p=0.035). The average survey point of the patients who underwent surgery in the shoulder region showed a higher rate, compared to others, whereas it did not show a statistically significant difference (p=0.329). The average survey point of patients whose surgical operation time was less than 1 year, was found to be higher than other operation times (p=0.011). The average Hand20 survey point of women who underwent surgical operation in the shoulder region was found to be statistically lower (p=0.047).  A statistically significant negative correlation was found between Hand20 questionnaire average point and operation tima, height and weight (p=0,002; p=0,020; p=0,027). No statistically significant correlation was found between age and Hand20 questionnaire average point (p=0,665). As a result, patients who underwent TFCC arthroplasty, total elbow arthroplasy, rheumatoid arthritis surgery, wrist ganglion arthroplasty, trapeziectomy surgery with arthroplasty for thumb carpometacarpal osteoarthritis, distal radius fracture surgery and ulnar shortening osteoarthritis, distal radius fracture surgery and ulnar shortening osteotomy surgery showed an increase in function and a low value in Hand20 Questionnaire average points. After surgical operation for benign bone and soft tissue tumors of the upper extremity, the improvement in the upper extremity function of patients was not significant. Studies should be conducted to investigate this issue and show that in benign upper limb tumors, the improvement in upper limb function is significant. 
       According to these results, there was generally an improvement in upper extremity functions, joint movements and range of motion in patients after upper extremity surgery. In parallel with this situation, a low value was found in the average score of the Hand20 Questionnaire.

Keywords: Upper Extremity, Hand20 Questionnaire, Hand20, Operation.