Türkiye ve Kazakistan'da eğitim bilimleri ve alan eğitimi konusunda lisansüstü eğitimi yapan öğrencilerin bilimsel araştırma yeterliklerinin incelenmesi
Examining scientific research competencies of graduate students studying in the field of education and education sciences in Kazakhstan and Turkey
Yazar: LYAZZAT BEİSENBAYEVA
Danışman: PROF. DR. YÜCEL GELİŞLİ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Araştırmacı eğitimi = Researcher training ; Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Eğitim bilimleri = Educational science ; Kazakistan = Kazakhstan ; Lisansüstü öğrenciler = Postgraduation students ; Lisansüstü öğretim = Postgraduation study ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Türkiye = Turkey ; Yeterlilik = Sufficiency

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, Kazakistan ve Türkiye'deki eğitim bilimleri ve alan eğitimi konusunda lisansüstü eğitimi yapan öğrencilerin bilimsel araştırma yeterliklerini incelemek ve karşılaştırmaktır. Ayrıca ölçekten ve görüşme formundan elde edilen verilere dayalı olarak Kazakistan'da eğitim bilimleri ve öğretmenlik eğitimi alanında lisansüstü eğitimi için Bilimsel Araştırma Teknikleri dersi program modeli geliştirmektir. Araştırma modeli iki temel yapıya göre oluşturulmuştur. Bunlar, yapısal olarak araştırma modeli ve veri toplama biçimi olarak araştırma modeli şeklinde açıklanmıştır. Araştırmanın yapısal modeli: Bu araştırma, Eğitim Bilimleri alanında lisansüstü eğitim gören Türkiye ve Kazakistan'daki doktora öğrencilerinin var olan araştırma yeterliklerini belirlemeyi ve karşılaştırmayı amaçlayan tarama modelinde ve betimseldir. Veri cinsi açısından araştırma modeli: Araştırma verilerinin elde edilmesinde ise karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın verilerinin elde edilmesi açısından, nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte uygulandığı karma yöntem (Mixed Method) kullanılarak modellenmiştir. Araştırmanın evrenini, Türkiye ve Kazakistan'da eğitim bilimleri ve alan eğitimi konusunda devlet üniversitelerinde, lisansüstü eğitimi gören dört üniversitenin öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmada; Kazakistan'daki eğitim bilimleri ve alan eğitimi konusunda lisansüstü eğitim yapan öğrencilerin, bilimsel araştırma yeterliklerini kazanacakları bilimsel araştırma teknikleri dersi dışında bilimsel araştırma becerilerini yeterince geliştirecek ders almadıkları; araştırmanın problem durumu boyutuyla ile ilgili yeterliklerinin oldukça yeterliyim düzeyinde olduğu; ölçme aracı hazırlama boyutunda, maddeler incelendiğinde aritmetik ortalamaların oldukça yeterliyim düzeyinin alt sınırlarında olduğu öğrencilerin ölçme aracı geliştirebilme yeterliklerinin geliştirilmesi gerektiği; öğrencilerin veri analiz edebilme yeterlikleri konusunda güçlükleri olduğu; bilimsel çalışmaların yazımında dil konusunda güçlükleri olduğu sonuçları elde edilmiştir.  
Türkiye'de eğitim bilimleri ve alan eğitimi konusunda lisansüstü eğitim yapan öğrencilerin, bilimsel araştırma yeterliklerini kazanacakları bilimsel araştırma teknikleri dersi dışında bilimsel araştırma becerilerini yeterince geliştirecek ders aldıkları; öğrencilerin araştırmanın problemini oluşturma konusunda yeterli oldukları; veri toplama aracı geliştirme konusunda yeterlik algılarının düşük olduğu; bir bilimsel araştırmanın bulgu ve sonuçlarını yazabilecekleri; bir bilimsel araştırmanın araştırma raporunu tasarlayabildikleri sonucu elde edilmiştir. Ölçeğin genel toplamın da ise BAYAÖ ilgili yeterlik algılarının aritmetik ortalama ve medyan değerleri incelendiğinde her iki ülkenin lisansüstü öğrencilerin yeterlik algılarının oldukça yeterliyim düzeyinde olduğu sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to examine and compare scientific research competencies of graduate students studying in the field of education and educational sciences in Kazakhstan and Turkey. The program model used ın the Scientific Research Techniques course has been developed from data obtained from a scale and interview form developed by this researcher.
The research model is based on two basic structures: a research model, and a data collection form. Structural Model of the Research: This research adopts a descriptive survey model as the aim of the study is to examine and compare scientific research competencies of graduate students in the field of education and educational sciences in Kazakhstan and Turkey. In terms of obtaining data, a mixed method has been used, in which qualitative and quantitative research methods are applied together. The universe of the research determines the study group, which is composed of graduate students studying in relevant fields at four state universities in Kazakhstan and Turkey. As a result of the research, the following conclusions were made.  Graduate students studying in the field of Education and educational sciences in Kazakhstan have not taken courses to develop their scientific research skills, outside of the required Scientific Research Techniques course. Furthermore, student competency is quite satisfactory regarding an ability to identify research problems. According to the findings of measuring tools, a general arithmetic mean has shown that student capacity to develop individualized research scales is quite low in Kazakhstan; finally, students have difficulties analyzing data and using research-specific language in the writing of scientific studies. In Turkey, the students who graduated in the field of Education and educational sciences in Kazakhstan have taken sufficient courses to develop their scientific research skills. Students are highly competent in terms of writing research problems, but the perception of competence in data collection tools ıs quıte low, and according to fındıngs the students who graduated in Turkey can correctly write the findings and conclusions of their research and design research reports. In closing, the overall sum of general arithmetic mean and median values according to the Scientific Inquiry Competency Perception Scale (SICPS) revealed that the perception of graduate students in both countrıes is sufficient for independent research design and report writing.