Avrupa Birliği bütçesi ve Türkiye`nin üyeliğinin birlik bütçesine olası etkileri
European Union budget and Turkey`s potantial effects union budget
Yazar: AYÇA GÜMÜŞAY
Danışman: Y.DOÇ.DR. HASAN ISLATİNCE
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜAVRUPA BİRLİĞİ BÜTÇESİ VE TÜRKİYE'NİN ÜYELİĞİNİN BİRLİKBÜTÇESİNE OLASI ETKİLERİAyça Gümüşayİktisat Anabilim DalıAnadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ağustos 2005Danışman: Yrd. Doç. Dr. Hasan İSLATİNCEBu çalışmada Avrupa Birliği bütçesinin tarihsel gelişimi ile Türkiye'nin olası ABüyeliği öncesi ve sonrası süreçte söz konusu bütçeye yaptığı ve yapacağı etkiler ele alınmıştır.Birliğin sürekli büyüme gösteren bütçesi, içindeki bileşenler bakımından da zaman içindekayda değer değişime uğramış, bu durum Birliğin ekonomik gelişiminden, genişlemestratejilerinden ve küresel koşullardan kaynaklanmıştır. Türkiye AB bütçesini en fazla,ekonomik-özellikle tarımsal - gerikalmışlığına karşın, bünyesindeki AB ortalamalarının çoküzerindeki kırsal kökenli, geçimi tarıma bağlı nüfusu ve bu nüfusun ülke ekonomisine yaptığıdüşük katkı ile etkilemektedir ve etkileyecektir. Ayrıca ülkenin Birlik ile ekonomik, sosyal vekültürel bütünleşme süreci, Birlik ve ülke yurttaşlarının tarihsel geçmişlerindeki büyükfarklılıklardan ötürü, gerek ekonomik, gerekse sosyal bakımlardan sorunlara yol açmaktadır.Sonuçta Türkiye'nin AB üyeliği süreci ve ilintili olasılıkla hem Türkiye hem de AB içindenbirçok olumsuz popüler ya da akademik veya ekonomik kaygı taşıyan eleştiriye maruzkalmaktadır. Bu bağlamlar göz önüne alınarak, Türkiye'nin AB bütçesine yapması olasıetkiler, olumsuz ve olumlu yönleri ile 2004'e kadarki gerçekleşmelerle irdelenmiş, bugerçekleşmeler ve ilintili sosyal ve politik-ekonomik gelişmeler ışığında gelecekte Türkiye-AB ilişkilerinin mâlû boyutunun alacağı biçim ve konumlanacağı düzlem üzerine bir durumbelirleme denemesi 2004-2014 sürecini kapsayacak tahminler eşliğinde, gerçekleştirilmiştir.Söz konusu tahmin denemesinde geleceğe ilişkin ekonomik varsayımlar, geçmişteki verilereşliğinde, iyimser ve kötümser iki senaryo üzerine inşa edilmiş, sonuçta Türkiye'nin Birlikbütçesine yapacağı olası katkılar ile getireceği yükler bir arada değerlendirilerek söz konusuüyelik sürecinin benzer ender çalışmalarda belirtildiği gibi, iyimser senaryoya koşut birbiçimde, Birliğe aşırı yük olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
ABSTRACTThis thesis is focused on the historical development process of European Union budget,as well as Turkey?s potential effects on it through its membership accession covering bothpre- and post-membership scenarios. EU?s budgetary dynamics have continuously followedan expansionary path since the very days that the Union was founded, while weights ofdifferent articles making up the budget were also changed in time thanks to economicdevelopment of the Union, as well as its expansion strategies and global conditions that led toeconomic changes. Turkey has affected and will probably affect EU?s budget parameters dueto its agricultural and economic structure, as well as being economically backward relativelyin addition to the large proportion of rural population getting on by agricultural activities.Different historical perspectives embedded within the minds of Turks and EU countries?citizens, also lead to difficulties in Turkey?s supposedly economic, social and culturalunification process with the EU. These parameters in turn cause a variety of concerns andcriticisms pertaining to Turkey?s EU membership accession process, both from popular andacademic or economic points of views. In this respect, positive and negative potential effectsof Turkey?s EU membership process have in this dissertation been overviewed with data athand by end-2004, while possible scenarios that might be realized along 2004 - 2014 werehandled based on the same data. In the mentioned forecast attempt, two different scenarios,one from negative and the other from positive expectations? side were applied on past andexpected future data. The results were in line with yet rare similar studies, and optimistscenario based on positive economic expectations led to more significant and probableoutcomes, signaling Turkey?s EU membership would probably not add so much weight on thebudgetary dynamics of the Union.