Akut iskemik strokta serum antikardiyolipin antikorları (aCL) , malondialdehit(MDA), glutatyon peroksidaz (GSH-Px) düzeyleri ve prognozla ilişkisi
Levels of serum anticardiolipin antibodies (aCL), malondialdehyde (MDA), glutathione peroxidase (GSH-Px) and their relation with prognosis in acute ischemic stroke
Yazar: AYLA ÇEVİK KÜÇÜKOSMANOĞLU
Danışman: PROF. DR. YALÇIN YILIKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Serbest oksijen radikalleri beyin iskemisi ve reperfüzyon hasarında önemli rol oynayabilirler. Lipid peroksidasyonu insanda hücre hasarı ve oksidatif stresin bir indikatörü olarak kullanılmaktadır. Akut iskemik strok patofizyolojisinde serbest radikaller ve lipid peroksidasyonunun rolünü destekleyici güçlü deliller vardır. İnsanlarda beyinde serbest radikallerin ve okside moleküllerin direkt ölçümü zor olduğundan, strokta potansiyel periferal marker olabilecek bazı biyolojik maddeler araştırılmaktadır. Lipid peroksidasyon ürünlerinin anlamlı artışı ya da plazmadaki bazı antioksidanların anlamlı azalışı strok hastalarında rapor edilmiştir ve strokda oksidatif stresin varlığı bu bulgularla değerlendirilmiştir. Antifosfolipid antikorlar, özellikle sistemik lupus eritamatosuz' da (SLE) ve diğer otoimmun hastalıklarda görülen antikorlardır. Bunlar arasında antikardiyolipin antikorlar SLE hastalarındaki strok da dahil olmak üzere tekrarlayan trombotik komplikasyonlarla sıkı şekilde ilişkilidir. Aterotromboz ve antikardiyolipin antikorlar arasındaki ilişki son yıllarda gösterilmiştir. Literatür taramalarına göre; antikardiyolipin antikorları (aCL) ve serebral iskemi arasındaki ilişkiyi inceleyen kontrollü araştırmalar henüz azdır ve sonuçlar çelişkilidir.Bu çalışmada akut serebral iskemili hastalarda serum aCLIgG, aCLIgM, MDA ve GSH-Px düzeyleri ölçüldü. Serum aCLIgG, aCLIgM, MDA ve GSH-Px düzeylerinin; NIHSS skoru ve prognozla ilişkisi araştırıldı, aynı çalışmada hastaların tümünde hipertansiyon, kalp hastalığı, diabetes mellitus, sigara kullanımı ve hiperlipidemi ile serum aCLIgG, aCLIgM, MDA ve GSH-Px düzeyleri arasındaki ilişki araştırıldı. Çalışmamıza yaş ortalaması 64.57±10.47 olan; 19 'u kadın (%43.1 ), 25 'i erkek (%56.9) olmak üzere akut iskemik inme geçiren toplam 44 hasta alındı. Kontrol grubu olarak ise yaş ortalaması 62.00±2,85 olan 10 'u kadın (%50), 10 'u erkek (%50 ) olmak üzere toplam 20 olgu alındı. Hasta grubunda ortalama serum MDA düzeyi 27.25±21,72 µmol/L, kontrol grubunda 17.32±10.98 µmol/L olarak bulundu ve aradaki fark istatiksel olarak anlamlı idi (p<0.05). Hastalarda serum aCLIgG düzeyi 17.81±4.51 U/mL, kontrollerde 16.22±1.76 U/mL olarak bulundu ve aradaki fark istatiksel olarak anlamlı idi (p<0.05). Serum GSH-Px ve aCLIgM düzeyleri ise kontrol grubuna göre anlamlı fark göstermedi (p>0.05).Hasta grubunda serum aCLIgG, aCLIgM, GSH-Px ve MDA düzeyleri ile NIHSS skorları arasında anlamlı bir korelasyon bulunamadı (p>0.05). Serum aCLIgG, aCLIgM, GSH-Px ve MDA düzeyleri ile prognoz arasında bir ilişki bulunamadı (p>0.05). aCLIgG, aCLIgM, GSH-Px ve MDA düzeyleri risk faktörlerine göre karşılaştırıldı. Serum MDA düzeyleri kalp hastalığı olan stroklu hastalarda artmıştı (p<0.05). Serum MDA düzeyleri diabetes mellitusu olan stroklu hastalarda azalmıştı (p<0.05). Serum GSH-Px düzeyleri sigara içen stroklu hastalarda azalmıştı ve istatiksel olarak anlamlıydı (p<0.05). Serum aCLIgG ve aCLIgM düzeyleri ile risk faktörleri arasında bir ilişki bulunamadı (p>0.05). Serum aCLIgG, aCLIgM, GSH-Px ve MDA düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki yoktu (p>0.05).Sonuç olarak, çalışmamızda akut iskemik stroklu hastalarda serum aCLIgG ve MDA düzeyinin arttığı, serum aCLIgM ve GSH-Px düzeyinin ise değişmediği tespit edildi. Çalışılan parametrelerin hiçbiri prognozla ilişkili bulunamadı. Lipid peroksidasyonu ürünü olan MDA seviyesinin artışı oksidatif strese bağlı beyin hasarının bir göstergesi olabilir. Yine aCLIgG'nin ateroskleroza katkısı sebebiyle iskemik strokta dikkate alınması gerekir.

Abstract:
Free radical mechanisms may play an important role in brain ischemia / reperfusion injury. The generation of reactive oxygen species by xanthine oxidase (XO) or nitric oxide (NO) metabolism might be involved in the induction of lipid peroxidation, as indicated by malondialdehyde (MDA) formation. Lipid peroxidation is a well-established mechanism of cellular injury in human, and is used as an indicator of oxidative stress in cells and tissues. Lipid peroxides, derived from polyunsaturated fatty acids, are unstable and decompose to form a complex series of compounds. There is strong evidence for involvement of free radicals and lipid peroxidation in the pathophysiology of acute ischemic stroke.Antiphospholipid antibodies are seen especially in systemic lupus erythematosus (SLE), other autoimmune diseases and various diseases that are not considered to be related. Among these antibodies, anticardiolipin antibodies are closely related with recurrent complications of thrombosis including stroke, in patients with SLE. The close relationship between atherothrombosis and anticardiolipin was found during last decade. In literature there are a few controlled studies that determine the relationship between anticardiolipin antibodies (aCL) and cerebral ischemia and their results are contradictory.In this study, serum aCLIgG, aCLIgM, MDA and GSH-Px levels of patients with acute cerebral ischemia were evaluated. The relationship of serum aCLIgG, aCLIgM, MDA and GSH-Px levels with NIHSS score and prognosis was evaluated. In the same study the relationship of serum aCLIgG, aCLIgM, MDA and GSH-Px levels with hypertension, heart disease, diabetes mellitus, hyperlipidemia and smoking was also evaluated in all patients.A total of 44 patients [19 females (43.1%), 25 males (56.9%)] with acute ischemic stroke with a mean age of 64.57±10.47 were included in our study. As a control group, a total of 20 cases [10 females (50%), 10 males (50%)] with a mean age of 62.00±2.85 were included. The mean average serum MDA level was found as 27.25±21.72 µmol/L in patient group and 17.32±10.98 µmol/L in the control group, and the difference was statistically significant (p<0.05). The mean average serum aCLIgG level was found as 17.81±4.51 U/mL in patient group, and 16.22±1.76 U/mL in the control group and the difference was found to be statistically significant (p<0.05). The difference between the patient and control group was insignificant with respect to the levels of serum GSH-Px and aCLIgM (p>0.05).There was no correlation between the levels of serum aCLIgG, aCLIgM, GSH-Px and MDA with NIHSS scores in the patient group (p>0.05). No relationship was found between the levels of serum aCLIgG, aCLIgM, GSH-Px and MDA and prognosis in the patient group (p>0.05). Serum aCLIgG, aCLIgM, GSH-Px and MDA levels were compared with respect to the risk factors. Serum MDA levels were found to be increased in stroke patients with heart disease (p<0.05). Serum MDA levels were found to be decreased in stroke patients with diabetes mellitus (p<0.05). The serum GSH-Px levels were also found to be decreased in stroke patients who were smokers and it was statistically significant (p<0.05). There was no relationship between the levels of serum aCLIgG, aCLIgM and risk factors (p>0.05). No significant relationship between serum aCLIgG, aCLIgM, GSH-Px and MDA levels was found (p>0.05).In conclusion, we found that increased MDA levels were present in plasma of patients with acute ischemic stroke, which can be related to an alteration in oxidant?antioxidant status. It seems possible that oxygen radicals generated by the XO system are involved in the genesis of cerebral injury. It is possible that the lower activities of antioxidant enzymes in the acute phase of stroke are a consequence of a higher oxidative damage. Larger clinical studies in this area are needed to clarify oxidative damage following acute ischemic stroke. These findings suggest that oxidative stress in patients with acute ischemic stroke may be the result of an imbalance in the oxidant/antioxidant homeostasis.