Huzurevine alternatif olarak tasarlanan bakım ve barınma merkezlerinde mekânsal yaşam kalitesinin incelenmesi; Darüşşafaka Urla rezidans örneği
Investigation of spatial quality of life in care and accommodation centers designed as an alternative to nursing homes; Darüşşafaka Urla residence example
Yazar: GÜLNİHAL UĞUR
Danışman: PROF. DR. KERİM ÇINAR
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Bakım hizmetleri = Maintenance services ; Bakım ve barınma merkezleri = Care and shelter centers ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age

Özet:
21. yüzyılda en çok tartışılan konu başlıklarından birisi dünya nüfusunun yaşlanmasıdır. Türkiye'de de dünyadaki gibi doğuşta beklenen yaşam süreleri artmaya devam etmekte ve nüfus her geçen gün yaşlanmaktadır.
Yaşlı nüfusun artmasıyla birlikte yaşlı sorunlarında da artış meydana gelmektedir. Yaşlılar; sosyal, psikolojik, biyolojik, ekonomik ve barınma gibi temel sorunlar yaşamaktadırlar. Barınma sorunun oluşumunda endüstrileşme ve sanayileşme süreciyle birlikte; geniş aile yapısının çekirdek aile yapısına dönüşmesi, aile değerlerinin azalması, bireyselliğin ön plana çıkması gibi birçok neden yer almakta ve yaşlılar kurumsal bakıma ihtiyaç duymaktadır.
Yaşadığımız toplum içinde bazı kesimlerde, yaşlı bireyler için tasarlanan bakım ve barınma merkezlerinin genel olarak; düşkün, muhtaç ve ihtiyaç sahibi yaşlılar için oluşturulmuş zorunluluk halinde gidilen mekânlar olduğuna dair yaygın bir inanış vardır. Ancak, artık bağımsız ve aktif olan yaşlı bireyler kendi hayat doyumlarını ve yaşam kalitelerini arttırmak adına kendi istekleriyle huzurevlerine veya buna alternatif olarak tasarlanan bakım ve barınma merkezlerine gitmeyi tercih eder konuma gelmektedirler. Yaşlı bireyler için tasarlanan bakım ve barınma merkezlerinin mekânsal oluşumu ve ihtiyaçları da değişen toplumsal algısıyla birlikte değişmeli ve revize olmalı, alışılagelmiş huzurevi algısı yıkılmalıdır.
Bu araştırmada da Türkiye'de aktif olarak hizmet vermekte olan Darüşşafaka Urla Rezidans; huzurevlerine alternatif bir sistem olarak varlığını sürdürmekte olduğu için konu alınmıştır. Yaşam kalitesi kavramı üzerinden belirlenmiş beş boyut üzerinden değerlendirmesi yapılmış olan devlet huzurevlerinde gerçekleştirilen anket çalışması verileri ile yine aynı boyutlar üzerinden değerlendirilen Darüşşafaka Urla Rezidans'ta gerçekleştirilen anket çalışmasından elde edilen veriler karşılaştırılarak Türkiye'deki mevcut olan bakım ve barınma merkezleri durumu ile buna alternatif olarak tasarlanabilecek, geliştirilebilecek profesyonel sistemler üzerinden bir okuma yapılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
One of the most discussed topics in the 21st century is the aging of the world population. Life expectancy at birth continues to increase in Turkey, as in the rest of the world, and the population is getting older day by day. 
With the increase in the elderly population, there is an increase in elderly problems. The elderly people experience basic problems such as social, psychological, biological, economic and housing. Along with the industrialization and industrialization process in the formation of the housing problem; there are many reasons such as the transformation of the extended family structure into a nuclear family structure, the decrease in family values, the emphasis on individuality, and the elderly need institutional care. 
In some parts of the society we live in, in general, the care and accommodation centers designed for elderly individuals; There is a common belief that these are places that are created for the poor, needy and old people. However, elderly individuals, who are now independent and active, prefer to go to nursing homes or care and accommodation centers designed as an alternative to them voluntarily in order to increase their life satisfaction and quality of life. The spatial formation and needs of care and accommodation centers designed for elderly individuals should also change and be revised with the changing social perception, and the traditional nursing home perception should be demolished. 
In this research, Darüşşafaka Urla Residence, which is actively serving in Turkey; The subject has been taken up because it continues to exist as an alternative system to nursing homes. By comparing the data obtained from the survey study conducted in the state nursing homes, which were evaluated on five dimensions determined on the concept of quality of life, and the data obtained from the survey study carried out in Darüşşafaka Urla Residence, which was evaluated on the same dimensions, with the situation of the existing care and shelter centers in Turkey, it could be designed as an alternative. It has been tried to make a reading on the professional systems that can be developed.