Geç Ortaçağlarda Batı Avrupa'da hastaneler ve tıp eğitimi
The medicine education and hospitals in the West Europe in the Late Middle Ages
Yazar: MURAT SERDAR
Danışman: PROF. DR. M. MÜNİR ATALAR ; DOÇ. DR. PINAR ÜLGEN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Batı Avrupa = Western European ; Bilim tarihi = History of science ; Eğitim = Education ; Eğitim tarihi = Educational history ; Geç Ortaçağ = Late Medieval ; Hastaneler = Hospitals ; Orta Çağ = Middle Ages ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Tıp eğitimi = Education-medical

Özet:
Bu tez çalışmasında, XII. yüzyıldan XV. yüzyılın sonuna kadar Batı Avrupa'daki hastanelerin ve tıp eğitimi merkezlerinin kuruluş amaçları, nasıl kuruldukları, kimler tarafından kuruldukları, bu kurumlarda ne tür hizmetlerin verildiği ve bu yüzyıllarda Batı Avrupa'da tıp eğitiminin gelişim aşamaları ortaya konmuştur. Bu çalışmanın amacı Geç Ortaçağlarda Batı Avrupa'daki hastaneler ve tıp eğitimini ele alıp daha önceden gerçekleştirilen Ortaçağ Avrupa'sı çalışmalarına bu hususta katkıda bulunmaktır. 
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ilk olarak konunun seçimi, konu ve kaynakları tanıtılmıştır. Daha sonra tıp ilminin ve hastanelerin etimolojik kökenleri ve bunların ilkçağ medeniyetlerinde ortaya çıkışları hakkında bilgi verilmiştir. Erken Ortaçağ'ın sonuna kadar ki evrede dünya mirasına yaptıkları katkılar kısaca aktarılmıştır. Ayrıca bu bahsi geçen dönemde eldeki kaynakların ışığında hastaneler ve tıp eğitimi arasındaki ilişkilerin seyri de aydınlatılmaya çalışılmıştır.
İkinci bölümde, Erken Ortaçağ'da Batı Avrupa'da kurulmuş ve daha sonra kurulacak olan hastaneler hakkında bilgi verilmiş ve onların özellikleri vurgulanmıştır. Ayrıca bu hastanelerin kuruluş amaçları, yönetimleri ve yönetimleri bahsedilmiştir. Bu bölümde son olarak, en çok görülen iki hastalık olan cüzzam ve veba (kara ölüm) hakkında bilgi verilmiştir.  
Üçüncü bölüm, ikinci bölümü tamamlar niteliktedir. Hastanelerde görev yapan doktorların yetiştiği kurum olan tıp eğitim okulları, döneme damga vurmuş ekoller ve diğer unsurlardan bahsedilmiştir. Eğitim merkezlerinin ortaya çıkışları, diğer kültürlerin biliminden etkilenişleri ve tıp bilimine yaptıkları katkılar vurgulanmaya çalışılmıştır. Ayrıca tıp eğitim merkezlerinin kurulan üniversiteler içerisindeki yerleri, sistemlerinin yerleşmesi, dinî ve siyasî otoritelere karşı özgürleşme adına verilen mücadele, tıp eğitimi müfredatları, sınavlar ve unvan alma şartları vurgulanmıştır. Bu bölümde son olarak döneminde yapmış oldukları çalışmalarla ve getirmiş oldukları yeni uygulamalarla kendilerinden sonrakilere ışık tutmuş bilim adamları hakkında bilgi verilmiştir.

Abstract:
In this thesis study, from 12th century to te end of the 15th century, aims of the hospitals that were established in the west europe and centers that gave te medicine education, how they were established, people who establised them, services and development levels of the medicine educatine were told. The aim of this study is examine te medicine education and hospitals in the West Europe in the late middle ages and contribute in this point to the studies that were done before. The aim of this study is examine te medicine education and hospitals in the West Europe in the late middle ages and contribute in this point to the studies that were done before. 
This study occurs three parts. In the first part, firstly, choosing of the subject, subject and sources have been recognized. Then the data has been given about etymologic origins of the medicine science and hospitals and their apperances in the old ages. In the period that is to the end of the early middle ages their contributions on the world has been transfered shortly. And also ın te same period in the light of the sources the relation between hospitals and medicine education have been tried to tell. 
In the second part, the data has been given about the hospitals that were established in the West europe in the early middle ages and then hospitals that were establised in the late middle ages and their features have been emphasized. And also the aims and managements of those hospitals have been told. Finally in this part, the data has been given about leprosy and plague that were seen two sicks frequently.
The third part complated the second part. In this part the medicine education foundations that the doctors who were worked in the hospitals were educated, echoes and other subjects were told. The apperances of the education centers, influenced from the scıence of other cultures and conributions that were done to the medicine science have been tried to emphasized. And also the importance of the medicine education centers in the universities, their systems, struggle that was given about freedom against religous and politic autorities, medicine education programs, exams and conditions of the title have been emphisized. In this part, finally the data has been given about scientists that contibuted to people after themselves with new applications and studies.