Okul kültürünü kuran pratiklerle öğrencilerin sosyokültürel arka planlarının etkileşimi
The interaction of the students' socio-cultural backgrounds with the practices of the school culture
Yazar: AHMET KAYSILI
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA SEVER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı / Eğitimin Sosyal ve Tarihi Temelleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Etkileşim = Interaction ; Eğitim sosyolojisi = Education sociology ; Okul kültürü = School culture ; Sosyal davranış = Social behavior ; Sosyal inşaa = Social construction ; Sosyokültür = Socio-culture ; Sosyokültürel bütünleşme = Socio-cultural integration ; Sosyokültürel etki = Socio-cultural impact

Özet:
Bu araştırma, öğrencilerin sosyokültürel arka planlarının tespit edilmesi ve buna bağlı olarak öğrencilerin okula taşıdıkları sosyokültürel pratiklerin mevcut okul kültürünün kurulumundaki yerinin ve bu iki olgu arasındaki etkileşim süreçlerinin belirlenmesi amaçlamaktadır. Dolayısıyla araştırmanın odak noktasını okul kültürünün kurulum sürecinde öğrencilerin okula taşıdıkları sosyal davranış pratikleri ve kültürel kodlar oluşturmaktadır. Okul toplumunun önemli bir üyesi olarak öğrencilerin okulun günlük yaşamında ortaya koydukları etkileşimler ise bu odağın merkezinde yer almaktadır.
İnsanların bir arada etkileşim içinde yaşamlarını sürdürdükleri sosyal bir birim olan okullar, okul toplumunun üyelerinin okula taşıdıkları sosyokültürel örüntülerin etkileşim süreçlerinin özgünlüğü açısından önemli bir araştırma alanı niteliği taşımaktadır. Bu nedenle araştırma bir okul etnografisi olarak tasarlanmıştır. Araştırma Ankara'da iki farklı sosyoekonomik düzeyi temsil eden Mamak ve Çankaya ilçelerindeki iki Anadolu Lisesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu iki okuldan toplam 40 öğrenci ve 12 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri katılımcı öğrencilerle yapılan görüşmeler, öğretmenlerle yapılan odak grup görüşmeleri ve katılımcı gözlemler yoluyla elde edilmiştir. 
Araştırmanın sonucunda okul kültürünün, okul toplumunun üyelerinin birbirleriyle olan etkileşimleriyle sosyal biçimde inşa ettikleri bir olgu olduğu anlaşılmıştır. Bu doğrultuda öğrencilerin okul dışı sosyalleşme süreçlerinde edindikleri, habitus ve kültürel sermayeleri yoluyla okula taşıdıkları ve okul yaşamında sosyal davranış pratiklerine yansıyan sosyokültürel arka planlarının okul kültürünün kurulumunda belirleyici bir faktör olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin okula taşıdıkları farklı kültür kodları her iki okulda farklı kurulum süreçlerinde gerçekleşmektedir. Ancak okulların formel normları öğrencilerin okula taşıdıkları kültür kodları ile kimi zaman uzlaşmamaktadır. Bu uzlaşmazlıkların bir sonucu olarak okul kültürünün kurulum süreçleri, okulların kültürel yeniden üretim mekanizmalarının bir parçasına dönüşebilmektedir.

Abstract:
This study aims to determine the sociocultural backgrounds of the students and accordingly to state the place of the sociocultural practices that students bring into the school in the establishment of the existing school culture and the interaction processes between these two phenomena. Therefore, the main focus of the research is on the social behavior practices and cultural codes that students take to the school in the process of setting up the school culture. So, as important members of the school community, the interactions of students with each other and with the other members of the school community in the daily life of the school are at the center of this focus.
Schools, which are social units where people live together within interactions, are important research areas in terms of the authenticity of the interaction processes of sociocultural patterns of the members of the school community. Therefore, this study is designed as a school ethnography. The study was carried out in two Anatolian High Schools in Mamak and Çankaya, which represent two different socioeconomic levels in Ankara. The study group of the research consisted of 40 students and 12 teachers from both schools. The data of the study were gathered through interviews with participant students, focus group discussions with teachers and participant observations. 
As a result of the study, it was understood that school culture was a socially constructed phenomenon by the interaction of members of the school community. In this respect, it has been determined that the sociocultural backgrounds that students acquired in the socialization processes outside the school, that they bring into the school through their habitus and cultural capitals, and that are reflected in the social behavior practices in school life are strong determinants in the establishment of school culture. Because of different cultural codes that the students bring into school, the school culture is accordingly created within different establishment processes in both schools. However, the formal norms of the schools sometimes do not compromise with the cultural codes that the students bring into the school. As a result of these incongruities, the establishment processes of school culture can become a part of the schools' cultural reproduction mechanisms.