Geviş getirenlerin beslenmesinde kullanılan önemli bazı yemlerin NEL içeriklerinin in vivo ve in vitro yöntemleri ile saptanması /
Yazar: TÜLAY ÖĞRETMEN
Danışman: PROF. DR. ASIM KILIÇ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1991
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Hayvan yemleri = Animal feeds ; Hayvanlar = Animals ; Hohenheim yem testi = Hohenheim feed test ; Ruminantlar = Ruminants ; Yem enerji içeriği = Feed energy content

Özet:
Geviş getirenlerin beslenmesinde kullanılan yemlerin enerji içeriklerinin (e.) saptanmasında bugüne dek alışılagelen klasik sindirim denemeleri yerine; daha kısa sürede, güvenli sonuç verebilen, tekrarlanabilme özelliği olan in vitro bir yöntemin (HFT) kullanımı olasılığı bu çalışma ile ortaya konmaya çalışı İmiş tır. Bu amaçla, in vivo denemelerde hayvan materyali olarak 6-7 yaşlı kastre edilmiş koçlar kullanılmıştır. In vitro deneme için gereksinim duyulan rumen sıvısı, standart yemleme uygulanan fistüllü siyah alaca düveden temin edilmiştir. Yem değerinin saptanması amacıyla Ege yöresinde geviş getiren hayvanları n beslenmesinde sıkça kullanılan yemlerden buğday samanı, ÇKO, kapçık, YKO, arpa, buğday, yulaf, razmol, bira posası, pancar talaşı, ATK ve PTK öğeleri yem materyali olarak ele alınmıştır. Deneme yemlerinin HBM. leri Weender analiz yöntemi ile saptanmıştır. SHBM. leri ve buna dayalı olarak yem değerlerinin saptanmasında, klasik ' sindirim deneme bulgularından yararlanılmıştır. In vitro yöntem ile NEL in saptanmasında ise; yemlerin rumen sıvısı karışımında 24 saat süre ile inkubasyonu sonucu oluşan gaz miktarları dikkate alınmıştır. Elde edilen deneme bulguları aşağıda kısaca özetlenmiştir. Gerek laboratuvar bulgularına göre elde edilen HBM leri ve gerekse aynı yemlerin sindirim denemesi bulgularına göre hesaplanan yem SHBM. lerinin, kimi literatür bildirişlerine göre131 daha düşük düzeyde olduğu saptanmıştır. Elde edilen bulgulara dayalı olarak yemlerin farklı yem birimlerine göre e1 leri de hesaplanmıştır. Buna göre; BE bakımından pancar talaşının, deneme kaba yemlerinden daha düşük bir değer taşıdığı görülmüştür. Buna karşılık ÇE bakımından elde edilmiş olan bulgular incelendiğinde; kaba yemler, endüstri yan ürünleri ve dane yemler olmak üzere, en düşük değere sahip olandan itibaren yemleri bir sıralamaya tabi tutmanın olası olduğu dikkati çekmiştir. Bu sıralamanın; az çok farklılık göstermekle birlikte TSBM, NB, İYB ve NEL için de aynen geçerli olduğu saptanmıştır. In vitro yöntem olarak ele alınan HFT yöntemine göre elde edilen NEL. leri bakımından deneme yemleri literatür bildirişleri. ile karşılaştırıldığında, kaba yem NEL. lerinin bildirişlerden daha düşük değer taşıdığı, diğer yemler bakımından önemli bir farklılık olmamakla birlikte kimi yemlerin bildirişlerden daha düşük (buğday kepeği, pancar talaşı, PTK), kimilerinin ise daha yüksek (arpa, buğday, ATK) NEL. ne sahip olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgulara bakılarak, in vivo deneme bulgularında olduğu gibi en düşük e. ne sahip yemlerin kaba yemler olduğu, bunu endüstri yan ürünlerinin izlediği ve dane yemlerin ise e.ı yüksek yemler olduğu görülmüştür. Yemler in vivo ve in vitro NEL. leri bakımından ı karşılaştırıldığında ise, buğday hariç diğer yemlerin in vivo NEL. lerinin in vitro bulgulardan az da olsa yüksek olmasına karşılık, iki yöntem arası farkın istatistik açıdan yüksek bir uyum (r2= 0.912) gösterdiği, bir diğer tanım ile bulgular arası farkın önemli olmadığı saptanmıştır.132 Çalışmada, yemlerin 48 saatlik inkubasyonu sonucu elde edilen bulgulara da yer verilmiş ve bunlar 24 saatlik bulgular ile karşılaş tın İmiş tır. Buna göre, bazı yemler için 24 saatlik inkubasyon bulgularının yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır. Yapılan istatistik karşılaştırmada in vivo ve in vitro (48 saat) bulgular arası uyumun da oldukça yüksek bir düzeyde (r2 =0.899) gerçekleştiği görülmüştür. 24 ve 48 saatlik bulgulara dayanarak hesaplanan e. leri uyum düzeyleri dikkate alınacak olursa, 24 saatlik inkubasyon bulgularının yemlerin e. lerinin hesaplanmasında yeterli olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Yem değerinin bir diğer göstergesi olarak kabul edilen OMSD lerine ilişkin bulgularda incelenmiştir. İn vivo ile in vitro OMSD leri arasındaki uyumun da yüksek bir değer (r2=0.877)* gösterdiği, ancak inkubasyon süresindeki artışın bu değeri olumsuz yönde etkilediği saptanmıştır.

Abstract:
In this trial, using possibilities of an in vitro method (HFT) which gives more precise result in a short time and which has repeatability was studied in evaluating the energy contents of feeds used in ruminant nutrition instead of commonly used digestive trials. For this purpose in in vivo trials 6-7 years old castrated rams were used. The rumen fluid requires for in vitro trial was collected from a fistulated Holstein heifer which was fed on a standart ration. In order to determine the feed values of feeds used in Aegean region in ruminant nutrition, wheat straw, meadow hay, cottonseed hulls, alfalfa hay, barley, wheat, oats', fine wheat bran, brewer's by product, dried beet pulp, sunflower oilmeal and cottonseed oilmeal components were taken into consideration. Crude nutrient contnets of feeds were determined by Weender analysis method. In evaluation of digestible crude nutrients and feed values, digestive trial results were used. In determining NEL by in vitro method, the amount of gas formation during incubation of feeds in rumen fluid mixture for 24 hours was considered. Obtained results of the trial were summarized shortly below. Both crude nutrient contents of feeds determined from laboratory results and digestible nutrient contents calculated from digestion trial results were lower than some literature. By means of obtained results, energy contents of feeds for different feed units were calculated. Gross energy content of dried sugar beet 134 pulp was lower than roughages of the trial. Besides this, according to metabolizable energy results, feeds can be arranged from the lowest value to the higher value as roughages, industrial by-products and grains. The same arrangement was valid for TDN, SE, SFU (Scandinavian feed unit) and NEL with small differences. When NEL contents of experimental feeds determined by HFT as an in vitro method were compared with literature, it was seen that NEL contents of roughages were lower than literature, but there were no significant differences between the other experimental feeds and literature. However, some of them (wheat bran, dried beet pulp, cottonseed oilmeal) have lower and some of them (barley, wheat sunflower oilmeal) have higher NEL. contents. Like in in vivo results, it was seen that roughages had the lowest energy contents and industrial by products followed these and grains had the highest energy contents. When feeds were compared according to their in vivo and in vitro NEL contents, although the in vivo NEL contents of feeds (except wheat)were higher than in vitro results, statistically the differences between two methods were not significant. Also in this study results for incubation of feeds for 48 hours were obtained and compared with results of 24 hours. It was concluded that 24 hours incubation results were not sufficient for some feeds. In statistical comparison it was seen that there was a high agreement (rz =0.899) between in vivo and in vitro results (48 hours). When the agreement level of feed energy contents calculated from 24 and 48 hours results were examined,135 it was concluded that 24 hours incubation results would be sufficient for estimation of feed energy contents. On the other hand as an indicator of feed value, organic matter digestibility results were examined. It was determined that the agreement between in vivo and in vitro organic matter digestibilities showed a high value (r2 =0.877) but the increase in incubation time effected this value negatively.