Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde elektronik dinletilerin dinlediğini anlama başarısı ve dinleme kaygısına etkisi
The effect of podcasts on listening comprehension and listening anxiety in teaching Turkish as a foreign language
Yazar: RİFAT RAMAZAN BERK
Danışman: PROF. DR. FATMA AÇIK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğretimi = Language teaching ; Dinleme becerisi = Listening skill ; Dinleme kaygısı = Listening anxiety ; Dinleme stratejileri = Listening strategies ; Podcast = Podcast ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Elektronik dinletiler (e-dinleti/podcast) dil öğretiminde/öğreniminde taşınabilir ve esnek dil öğretim materyalleri sunması açısından yenilikçi bir teknoloji olarak kabul edilmektedir. Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin dil becerilerinde özellikle dinleme becerisinde zorluklarla karşılaştığı bilinen bir gerçektir. Bu yüzden e-dinleti gibi yenilikçi teknolojik araçların dil eğitimi/öğretimi ortamlarına taşınması gerekmektedir. Bu çalışmada e-dinletilerin yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin dinlediğini anlama başarısı ve dinleme kaygısına etkisi incelenmekte ayrıca öğrencilerin e-dinletilere/e-dinletilerle desteklenen dil öğretimine yönelik görüşleri ele alınmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu Afganistan'da yabancı dil olarak Türkçe öğrenen B2 düzeyindeki 61 öğrenciden oluşmaktadır.  Çalışmada karma araştırma yöntemlerinden açıklayıcı ardışık desen kullanılmıştır. Deney grubundaki öğrencilere altı hafta süreyle haftada bir kez e-dinleti gönderilmiştir. Kontrol grubundaki öğrenciler ise geleneksel yöntemlerle derslerine devam etmiştir. Veri toplama aracı olarak Yunus Emre Enstitüsü tarafından hazırlanan "Türkçe Yeterlik Sınavı Dinleme Bölümü", "Yabancı Dilde Dinleme Kaygısı Ölçeği", "Katılımcı Tanıma Formu", "Görüş Formu" ve "Podcast Değerlendirme Formu" kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde bağımlı gruplar t-Testi ve MANOVA kullanılarak betimsel ve kestirimsel istatistikler yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular neticesinde dinlediğini anlama başarısı açısından deney grubundaki öğrencilerin kontrol grubundaki öğrencilerden daha başarılı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Deney grubundaki öğrencilerin kaygı puanlarının kontrol grubundaki öğrencilerin kaygı puanlarından daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Ancak deney grubu lehine gözlenen bu sonucun istatistiki açıdan anlamlı sayılabilecek düzeyde olmadığı görülmüştür. Çalışma sonucunda öğrenciler e-dinletilerle ilgili genel olarak olumlu görüş bildirmişlerdir. Öğrenciler e-dinletilerin konularını, tasarım özelliklerini ve uygulama sürecini genel anlamda olumlu değerlendirmişlerdir. Bu çalışmanın sonuçları, e-dinletilerin yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde öğrencilerin dinlediğini anlama becerilerinin geliştirilmesinde kullanılabilecek etkili mobil destekli teknolojik bir araç olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
Podcasting has ben considered as an innovative technology in language learning which offers more flexibility and portability of language materials. It is obvious that students who learn Turkish as a foreign language face difficulties in their language skills especially in listening. Therefore, innovative technical tools such as podcasts need to be moved into language teaching/learning enviroments. In this study, the effect of podcasts on listening comprehension and listening anxiety of students who learn Turkish as a foreign language are examined, students' opinions about podcasting technology are also discussed. The study group of the study consists of 61 students at the B2 level who learn Turkish as a foreign language in Afghanistan/Kabul, which was determined using criterion sampling technique which is one of the purposive sampling methods. In this study, mixed methods (explanatory sequential design) were used. Supplementary podcasts were sent to the experimental group once a week for six weeks. The students in the control group continiued their lessons with traditional methods. "Turkish Proficiency Test" (part of listening) prepared by Yunus Emre Institute", "Foreign Language Listening Anxiety Scale", "Participant Identification Form", "Interview Form" and "Podcast Evaluation Form" were used as data collection tools. In the analysis of quantitative data descriptive and predictive statistics were performed using dependents groups t-Test and MANOVA. In the analysis of qualitative data, content analysis was performed. Findings revealed that there is a significant difference of listening comprehension post-test score between two groups, favoring experimental group. The results of data analysis showed that listening anxiety of the experimental group reduced more than control group. However, this result, which was observed in favor of the experimental group was not statistically significant. As a result of the content analysis, students reported positive opinions toward the use of podcast for listening comprehension. At the end of the implemention process most of students evaluated podcast topics as interesting, well customized and informative. Design of podcasts and implementation process were also positively evaluated by students. This study recommended that language teachers may utilize podcasts in teaching listening considering its effectiveness as a mobile assisted language learning tool.