Ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin örgütsel adanmışlıkları ile öğretmenlere yönelik yıldırma davranışları arasındaki ilişki
The relationship between the organizational dedication of high school teachers and mobbing behavior (towards teachers)
Yazar: SONGÜL ÇELİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVİNÇ PEKER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Mobbing = Mobbing ; Ortaöğretim kurumları = Secondary education institutions ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Psikolojik istismar = Psychological maltreatment ; Örgütsel adanma = Organizational commitment ; Öğretmenler = Teachers ; İstanbul-Bayrampaşa = İstanbul-Bayrampaşa

Özet:
Bu araştırma, resmi orta öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin maruz kaldıkları yıldırma davranışları ile öğretmenlerin örgütsel adanmışlıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesi, resmi ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel adanmışlık düzeylerine ve yıldırma algılarına; öğretmenlere ait cinsiyet, yaş, akademik kariyer, okuldaki statü, mesleki kıdem ve eğitim durumu değişkenlerinin etki edip etmediğinin belirlenmesini amaçlamaktadır.İlişkisel tarama modeline göre yapılan araştırmanın çalışma evrenini İstanbul ili Bayrampaşa, Beşiktaş, Sarıyer ve Şişli ilçelerinde görev yapan 2620 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklemini ise 400 öğretmen oluşturmuştur.Araştırmanın verilerini elde etmek için örneklemi oluşturan gruplara Yıldırım (2008) tarafından geliştirilen ?Öğretmen Yönetici İlişkilerinde Yıldırma ve Etkileri? ölçeği ile Celep (2000) tarafından geliştirilen ?Eğitim Örgütlerinde Öğretmenlerin Örgütsel Adanmışlığı? ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler, aritmetik ortalama, t-testi, ANOVA gibi istatistiksel teknikler ile SPSS 18.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir.Sonuç olarak, araştırmada elde edilen bulgulara göre İstanbul ilindeki araştırma yapılan resmi ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmen algılarına göre en fazla maruz kalınan yıldırma davranışları yaptığı işlerin takdir edilmemesi, yaptığı işlerin eleştirilmesi, hakkında dedikodu yapılması iken, en az maruz kalınan yıldırma davranışları cinsel taciz (sözlü, görsel fiziki vs), fiziksel şiddet, fiziksel durumla dalga geçilmesi ve etnik kökenle dalga geçilmesi olarak söylenebilir. Öğretmenlerin örgütsel adanmışlıkları ile maruz kaldıkları yıldırma davranışları arasında ters yönde ve orta düzeyde bir ilişki çıkmıştır. Yıldırma davranışları ile cinsiyet ve eğitim durumu değişkenleri arasında istatistiki açıdan anlamlı bir fark görülmemiştir. Yaş, kariyer, statü ve kıdem değişkenleri ile yıldırma davranışları arasında istatistiki açıdan anlamlı fark görülmüştür. Cinsiyet ve eğitim durumu değişkenlerine göre öğretmenlerin örgütsel adanmışlığı arasında istatistiki açıdan anlamlı bir fark görülmemiştir. Yaş, kariyer, statü ve kıdem değişkenleri ile öğretmenlerin örgütsel adanmışlığı arasında istatistiki açıdan anlamlı fark görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Yıldırma, Örgütsel Adanmışlık, Ortaöğretim

Abstract:
This research aims at establishing the relation between the organizational dedication of the teachers employed in public high schools and the mobbing behaviors suffered towards these teachers as well as whether teacher?s variables such as sex, age, academic career, status in school, professional seniority, educational status and syndicate have an impact on the organizational dedication levels of public high school teachers and their sense of mobbing.The population of this research, which was conducted according to the associational screening model, consists of 2620 teachers employed in the provinces of Bayrampaşa, Beşiktaş, Sarıyer and Şişli of the Istanbul City. On the other hand, its sample is comprised of 400 teachers.In order to obtain the research data, the inquiry titled: ?Mobbing and its Impacts in Teacher ?Manager Relations? developed by Yıldırım (2008) and the inquiry titled: ?The Organizational Dedication of Teachers in Educational Bodies? developed by Celep (2000) have been applied to the groups comprising the sample. Data was analyzed by using the SPSS 18.0 package software and with the methods of arithmetic average, t-test, ANOVA.Relying on the data obtained from the research, it can consequentially be said that whereas non-appreciation & the criticism of the works they perform and rumoring about them are the most frequently suffered mobbing behaviors according to the teachers? perceptions employed in the high schools of the City of Istanbul where research was conducted; sexual harassment (oral, visual, physical, etc..), physical coercion, teasing about their physical condition and ethnic origin represent the most rarely suffered ones. Between the organizational dedication and mobbing however, the research found moderate relationship that is negative in statistical terms. In statistical terms however, no significant difference was seen between the mobbing behaviors and the variables of sex and educational status. On the contrary, a statistically significant difference was seen between the mobbing behaviors and the variables of age, career, status and seniority. No statistically significant difference was seen between the teachers? organizational dedication vis-à-vis the variables of sex and educational status. A statistically significant difference was seen between the teachers? organizational dedication between the variables of age, career, status and seniority.Keywords: Mobbing, Organizational Dedication, High School Education