Otizm tanılı 2-5 yaş arası çocuklarda dır/floortime ve oyunla tedavi eğitim programlarının etkililiğinin incelenmesi
Investigation of the effectiveness of dir/floortime and play therapy training programs in children 2-5 years with autism
Yazar: FATİH ÇELİKBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. EMEL SARI GÖKTEN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Oyun terapisi = Game therapy ; Oyunla öğretim = Teaching with game ; Oyunlar = Plays ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, otizm tanısı almış çocuklara uygulanan DIR/Floortime ve Oyunla Tedavi eğitim programlarının etkililiğini incelemektir. Araştırmanın örneklemini 2-5 yaş aralığındaki 10 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan çocuklar, uzman çocuk ve ergen psikiyatristleri tarafından tanılanmıştır. 
Yapılan çalışma, İstanbul Anadolu Yakasında bulunan özel bir rehabilitasyon merkezinde 24 hafta ve toplam 120 saat sürecek şekilde uygulanmıştır. Hazırlanan eğitim programları uygulanmaya başlanmadan önce ve uygulanan eğitim programları sonucunda otistik belirtiler gösteren çocukların genel gelişimlerini değerlendirmek amacıyla Değiştirilmiş Erken Çocukluk Dönemi Otizm Tarama Ölçeği (M-CHAT), Psiko Eğitimsel Profil (PEP-R) ve Ankara Gelişim Testi Envanteri (AGTE) uygulanmıştır. Örneklemin kısıtlılığı nedeniyle analizlerde non-parametrik yöntemler kullanılmıştır. PEP-R ve AGTE'nin sonucunda elde edilen verilerin test ve son test puanları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlılığını saptamak için Wilcoxon Eşleştirilmiş Çiftler İşaretli Sıralar Testi uygulanmıştır.
 Analizler sonucunda puanlar arasındaki anlamlılık (p=.005<0.05) düzeyinde anlamlı bulunmuştur. Ayrıca klinik olarak anlamlı farkı ortaya koymak için yapılan diğer bir analizde etki büyüklüğü hesaplanmış ve hem alt alanlarda hem de genel puanlarda yüksek düzeyde etkili olduğu görülmüştür (r>.80). M-CHAT envanteri için yapılan analiz sonucunda, toplam altı kritik madde için ön test ve son test verileri incelendiğinde genel toplamda "Hayır" olarak verilen cevapların "Evet" olacak şekilde değiştiği görülmüştür. Analizlere ilişkin istatistiksel hesaplamalar SPSS 22.0 (IBM Inc., Armonk, NY) paket programı aracılığı ile hazırlanmıştır.
Yapılan çalışmada, otistik belirtiler gösteren çocukların eğitim programlarına başladığı zamana kıyasla genel gelişim puanlarını artırmayı hedefleyen ve bu doğrultuda hazırlanarak uygulanan eğitim programları sonucunda çocukların genel gelişim puanlarında artış izlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effectiveness of DIR / Floortime and Play Therapy education programs applied to children who are diagnosed with autism. The sample of the study consists of 10 children between the ages of 2-5. The specialist child and adolescent psychiatrists diagnosed the children participating in this study.
The study was implemented in a private rehabilitation center located at the Anatolian Side of Istanbul for 24 weeks and 120 hours. To the evaluation of the general development of children with the autistic symptom, before the application of the training programs and in the aftermath of the program's application, The Modified Early Childhood Autism Screening Scale (M-CHAT), Psycho Educational Profile (PEP-R), and Ankara Development Test Inventory (AGTE) were applied. Due to the limitation of the sample, non-parametric methods were used in the analysis.
 According to the Wilcoxon Paired Pairs Signed Ranks Test results, which was applied to determine the difference between test and post-test scores of the PEP-R and AGTE, a statistically significant difference is obtained (p=.005<0.05). Another analysis was performed to determine a clinically significant difference; the calculated effect size was highly influential in both sub-domains and overall scores (r>.80). The M-CHAT inventory analysis, which the pre-test and post-test data for six critical items were examined, showed that the answers given as "No" in the overall total changed to "Yes." Statistical calculations for the analysis were prepared using the SPSS 22.0 (IBM Inc., Armonk, NY) package program.
In this study, it was observed that the general development scores of children with autistic symptoms increased as a result of the training programs that aimed to improve their general development scores compared to the time that they started their education programs and were prepared and implemented accordingly.