Sürgün edilmiş Ahıska Türkleri üzerine kültürel kimlik incelemesi: Bozüyük örneği
Cultural identity analysis on exiled Meskhetian Turks: Bozüyük case
Yazar: NEJLA ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. ÇAĞATAY SARP
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ahıska Türkleri = Ahıska Turks ; Bilecik-Bozüyük = Bilecik-Bozüyük ; Göçler = Migrations ; Kimlik = Identity ; Kültür = Culture ; Kültürel kimlik = Cultural identity ; Sürgün = Exile

Özet:
Köklü bir tarihe sahip olan Ahıska Türklerinin evveliyatı milattan önceki senelere dayanmaktadır. Ahıska Türkleri, yaşadıkları coğrafya gereği birçok kavim ve devletin geçiş güzergâhı olmuştur. Ahıska Türkleri, uzun seneler Osmanlı himayesinde yaşadığından dolayı toplumla dil, din ve kültür birlikteliği sağlamıştır. Diğer yandan Ahıska bölgesi, Rusya için stratejik bir öneme sahiptir. Bu nedenle Rusya, birçok kez Ahıska bölgesini işgal girişimde bulunmuş ve son yaptığı saldırıyla bölgeyi himayesi altına almıştır. Bu durum ise Ahıska Türklerinin acılı günlerinin başlangıcı olmuştur. Rusya'nın menfaatlerine aykırı düşen Ahıska Türkleri 14 Kasım 1944 senesi insani olmayan şartlarda yurtlarından sürgün edilmiştir. 1989 senesine gelindiğinde ise Özbekistan'da çıkan Fergana olayları sonucunda tekrardan zoraki göçe tabi tutulmuştur. Onca yaşanılan elim hadiselere rağmen toplum, vatanlarına dönme konusunda ümitlerini hiçbir zaman kaybetmemiştir. 1992 senesine gelindiğinde ise Türkiye'nin kapıları Ahıska Türkleri için açılmasıyla yeni bir devir başlamıştır. 
Ahıska Türkleri, onca sene Rus yönetiminin baskısı ve gözetimi altında yaşamıştır. Bu süreçte yönetim, toplumun kimliklerini unutturmak için türlü asimilasyon politikaları uygulamıştır. Ancak toplumda oluşan kolektif bilinç sayesinde insanlar, kültür ve kimliklerine sımsıkı bağlanarak ödün vermemişlerdir. Yapılan literatür taramalarında ortaya çıkan bu bilgi, tezin ana noktasını oluşturmuştur. Bunun üzerine Bilecik Bözüyük ilçesinde başlatılan araştırmada, Ahıska Türklerinin yaşadığı 1944 sürgünü, 1989 Fergana olayı, Türkiye'ye dönüş ve sonrasında yaşamış oldukları olaylar araştırılmıştır. Lakin araştırmanın ana konusu Ahıska Türklerinin bunca hadise içerisinde kültürel kimliklerinden ödün vermeyişleri olmuştur. Bu çerçeveden yola çıkarak Ahıska Türklerinin değişikliğe uğramamış olan kültürel kimliklerini incelemek adına sahaya çıkılmıştır.

Abstract:
The history of the Meskhetian Turks, who have a deeprooted history, to the years before Christ. Meskhetian Turks have been the transit route of many tribes and states due to the geography they live in. Since Meskhetian Turks lived under the patronage of the Ottoman for many years, they ensured a union of language, religion and culture with the society. On the other hand, the Meskhetian region has a strategic importance for Russia. For this reason, Russia has attempted to invade the Meskhetian region many times and has taken the region under its protection with its latest attack. This situation was the beginning of the painful days of the Meskhetian Turks. The Meskhetian Turks, contrary to the interests of Russia, were exiled from their homeland under inhumane conditions on 14 November 1944. In 1989, he was subjected to forced migration again as a result of the Fergana incidents in Uzbekistan. Despite all the painful events that have been experienced, the society has never lost hope of returning to their homeland. When it came to 1992, a new era started with the opening of the doors of Turkey for Meskhetian Turks.
The Meskhetian Turks have lived under the pressure and surveillance of the Russian administration for many years. In this process, the administration implemented various assimilation policies to make people forget their identities. However, people with collective consciousness in society have not compromised by being firmly attached to their culture and identity. This information, which emerged in the literature reviews, constituted the main point of the thesis. Upon this, in the research we started in Bilecik Bözüyük district, the 1944 exile in which the Meskhetian Turks lived, the 1989 Fergana incident, the return to Turkey and the events that have lived have been investigated. However, the main subject of the research has been that the Meskhetian Turks did not compromise their advertising cultural identities. Based on this framework, he took the field in order to examine the cultural identities of Meskhetian Turks, which have not changed.