Beyin ameliyatı geçiren hastaların hastanedeki bakımına destek veren aile üyelerinin bakım yükünün değerlendirilmesi
Evaluation of care burden of family members who support caring of patients undergoing brain surgery in hospital
Yazar: YASEMİN GÜNER
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK ÇİLİNGİR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, beyin ameliyatı geçiren hastaların hastanedeki bakımına destek veren aile üyelerinin bakım yükünü belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak gerçekleştirildi. Araştırma, Trabzon İl merkezinde bulunan Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi beyin ve sinir cerrahisi kliniğinde ameliyat olan 102 hastanın aile üyesi ile yapıldı. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen "Hastalar İçin Tanıtıcı Özellikler Formu", "Bakım Veren Aile Üyeleri İçin Tanıtıcı Özellikler Formu", "Kliniğe Uyarlanmış Zarit Bakım Yükü Ölçeği (KUZBYÖ)" ve "Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi (BGYAİ)" kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde, yüzdelik, ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerler, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis Varyans Analizi ve ki kare testi kullanıldı. Beyin ameliyatı geçiren hastaların ileri düzeyde bağımlı, bakım veren aile üyelerinin ise hafif ve orta düzeye yakın bakım yükü olduğu saptandı. Aile üyelerinin KUZBYÖ ortalamaları ile yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, aylık gelir düzeyi ve çalışma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0.05). Bakım veren aile üyelerinin KUZBYÖ puan ortalamaları ile hasta bakımı ile ilgilenme ve hastaya bakım verme süresi, aile üyelerinin fiziksel desteği, aile üyesinin hastanede yaşadığı ibadet, ulaşım ve yemek sorunu arasında istatistiksel olarak anlamlı sonuç saptandı (p<0.05). Beyin ameliyatı geçiren hastaların bağımlılık düzeyi arttıkça bakım veren aile üyelerinin yükününde arttığı saptandı (p<0.05). Bakım veren aile üyelerinin hastanın bakımında sahip oldukları destek kaynakların değerlendirilmesi ve yardım alabilecekleri kişi ve kurumlara yönlendirilmesi yararlı olabilir.

Abstract:
The study was made descriptively to determine the care burden of family members supporting the hospital care of patients' having brain operations. The study was made with family members of 102 patients having operations in the neurosurgery clinics of Black Sea Technical University Farabi Hospital in the centre of Trabzon. The data was collected by using "Descriptive Qualities Form for Patients" developed by the researcher, "Descriptive Qualities Form for Caregiver Family Members", "Zarit Caregiver Burden Scale adapted to the Clinic" (ZCBSAC) and "Barthel Index of Activities of Daily Living (BIADL). In the assessment of the data, percentage, average, standart deviation, minimum and maximum values, Mann-Whitney U Test, Kruskal-Wallis Analysis of Variance and Chi-Square Test were used. It was determined that patients having brain surgery were highly dependent on care and caregiver family members had low and near average care burden. A statictically meaningful difference was found between the family members' ZCBSAC average and age, sex, marital status, educational background, monthly income level and employment status (p<0.05). A statistically meaningful result was found between ZCBSAC point averages of caregiver family members and taking care of patient, time for patient care, family members' physical support, family member's problems in the hospital like food, prayer and transport (p<0.05). It was determined that when the dependency level of patients who had brain surgery increased, the burden of caregiver family members also increased (p<0.05). In this context, assessing the support resources of caregiver family members in patient care and guiding them to people or institutions to asssist them can be useful.