3-6 yaş grubu çocuk kitaplarındaki içeriklerin ve illüstrasyonların çocuk hakları açısından incelenmesi
Examination of the content and the illustrations in the books for children aged 3-6 in terms of children's rights
Yazar: İREM YÜKSEL CANDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ELİF MAMUR YILMAZ
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Hakları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Erken çocukluk dönemi, kişilik gelişimindeki temellerin atıldığı dönemdir ve bu yaşlarda çocuk haklarının öğrenilmesi gelecekte kendi haklarını ve başkalarının haklarını savunan bireyler yetişmesini sağlar. Çocuk haklarını içeren nitelikli çocuk kitapları, çocuğun haklarını öğrenmesinde en önemli araçlardandır. Bu araştırmanın amacı, 3-6 yaş grubu için yayınlanan çocuk kitaplarındaki içeriklerin ve illüstrasyonların çocuk hakları açısından incelenmesidir. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılında yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımlarından doküman incelemesi deseni kullanılmıştır. Araştırma verilerinin çözümünde nitel araştırma yaklaşımlarından içerik analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırmada Artvin Hopa ilçe halk kütüphanesinde yer alan 3-6 yaş çocuklarına yönelik yayımlanmış resimli çocuk kitapları çalışmanın dokümanlarını oluşturmuştur. Amaçsal örnekleme (ölçüt örneklem) yöntemi ile seçilen 50 kitap veri kaynağı alınarak çocuk haklarının yansıtıldığı illüstrasyonlar ve metinler çözümlenmiştir. Araştırma sonunda incelenen resimli çocuk kitaplarında çocuk haklarıyla ilgili olarak metin içeriklerinde en çok katılım hakkına, daha sonra sırasıyla yaşama, gelişme ve korunma hakkına yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Kitapların illüstrasyonlarında ise en çok yaşama hakkına, daha sonra sırasıyla katılım, gelişme ve korunma hakkına yer verildiği sonucuna ulaşılmış olup bu sonuçlara bağlı olarak birtakım öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Early childhood is a period when the foundations of personal development are laid and learning about child rights at this age will enable them to raise individuals who defend their own rights and the rights of others in the future. Quality children's books containing child rights are one of the most important tools for children to learn about their rights. The purpose of this research is to examine the contents and illustrations in children's books published for the 3-6 age groups in terms of child rights. The research was carried out in the 2022-2023 academic year. In the research, document analysis design, one of the qualitative research approaches, was used. Content analysis techniques, one of the qualitative research approaches, were used in the solution of the research data. In the research, illustrated children's books published for children aged 3-6 in the Artvin Hopa district public library formed the documents of the study. The illustrations and texts reflecting children's rights were analyzed by taking the data source of 50 books selected by the purposive sampling (criterion sampling) method. At the end of the research, it was concluded that in the illustrated children's books that were examined, the right to participate most in the text content related to child rights, followed by right to life, development and protection, respectively. In the illustrations of the books, it was concluded that the right to life was mostly included, followed by the right to participation, development and protection, and some suggestions were presented depending on these results.