Ar-Ge projelerinde bulanık mantık ile risk analizi
Risk analysis with fuzzy logic in R&D projects
Yazar: OĞUZHAN SARIYURT
Danışman: DOÇ. DR. ALİ KILIÇ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ALİ SARIKAYA
Konya Gıda ve Tarım Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Risk = Risk ; Risk analizi = Risk analysis ; Sınıflandırma = Classification

Özet:
1950'li yılların başlangıcından itibaren, Ar-Ge'nin ve Ar-Ge projelerinin hayatın neredeyse her noktasında iyi ya da kötü şekilde dokunduğunu ve yaşantıyı değiştirdiği görülmektedir. Özellikle teknoloji çağında, bu çalışmaların her geçen gün daha çok görünür hale geldiği ve büyük bir ivme kazandığı aşikardır. Bu projeler her türlü çalışma alanında insanlığın gelişimine ve değişimine büyük katkı sağlamaktadır. Bu gelişimin ve değişimin sağlanması içerisinde pek çok zorluğu barındırır. Birçok bilinmeyenin keşfedildiği ya da bilinenlerin geliştirildiği bu projelerde çok fazla gri alanlar bulunur. Bu gri alanlar da bilinmezliğin doğası gereği içerisinde riskler barındırmaktadır. Bu nedenle bu risklerin proje başarısına olan etkisinin ölçülmesi de ciddi önem taşımaktadır. Birden fazla risk analiz yönteminin uygulandığı bu alanda daha önce pek çok farklı çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmada bulanık mantık yöntemi kullanılarak Türkiye'de gıda sektöründe yer alan bir Ar-Ge laboratuvarı için, yapacakları Ar-Ge projelerinde risk analizinin MATLAB üzerinde bu yöntem ile hesaplanması amaçlanmıştır. Ar-Ge merkezinde bulunan uzmanlar ile beraber literatürde bulunan risk sınıflarının hangilerinin bu merkez için uygun olduğu belirlenmiş, çıktı değeri olarak ise proje riski seçilmiştir. Sonrasında kurulan bulanık sistem ile risk çıktısı hesaplanmış, örnek senaryolar üzerinde sonuçlar değerlendirilmiştir. Bu sayede Ar-Ge projelerinin içerdiği ve aslında hep bilinen riskler ve belirsizlikler somut bir hale getirilip, görünürlüğü kolaylaştırılmıştır.

Abstract:
Since the beginning of the 1950s, it has been seen that R&D and R&D projects have touched almost every aspect of life, for good or bad, and have changed life. These projects make a great contribution to the development and change of humanity in all fields of work. This developments and changes includes many difficulties inside. There are many gray areas in these projects where many unknowns are discovered or known ones are developed. These gray areas also contain risks due to the nature of obscurity. Therefore, measuring the impact of these risks on the success of the project is very important. Many different studies have been carried out before in this area where more than one risk analysis method is applied. In this study, it is aimed to calculate the risk analysis on MATLAB using the fuzzy logic method for an R&D laboratory in the food sector in Turkey, in the R&D projects. by Together with the experts in the R&D center, it was determined which of the risk classes in the literature were suitable for this center, and the project risk was chosen as the output value. Afterwards, the risk output was calculated with the established fuzzy system, and the results were evaluated on the sample scenarios. In this way, the risks and uncertainties included in R&D projects, which are always known, have been made concrete and their visibility has been facilitated.