Farklı bitki büyüme düzenleyicileri ve dozlarının ayçiçeğinde tane verimi ve kalitesi üzerine etkisi
The effect of different plant growth regulators and doses on seed yield and quality of sunflower
Yazar: EMEL KOÇ
Danışman: PROF. DR. MEHMET SİNCİK
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Askorbik asit = Ascorbic acid ; Ayçiçeği = Sunflower ; Prolin = Proline ; Salisilik asit = Salicylic acid ; Verim = Yield

Özet:
Farklı bitki büyüme düzenleyicileri (askorbik asit, prolin ve salisilik asit) ve dozlarının
(0, 50, 100, 150, 200, 250 mg/L) ayçiçeğinde tane verimi ve kalitesi üzerine etkisini
belirlemek amacıyla planlanan bu çalışma 2022 yılında Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat
Fakültesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi deneme alanlarında yürütülmüştür.
Denemeler iki faktörlü tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak
kurulmuştur. Araştırmada ele alınan bütün bitki büyüme düzenleyicileri, 0 (kontrol)
dozuna göre daha yüksek verim değerleri sağlamıştır. Salisilik asit ve prolin uygulanan
parsellerden, askorbik asit uygulananlara göre daha yüksek tane verimi elde edilmiştir.
Bütün bitki büyüme düzenleyicileri bakımından en yüksek tane verimleri 200 ve 250
mg/L uygulama dozlarında belirlenmiştir. Bitki büyüme düzenleyicileri x uygulama
dozları interaksiyonu bakımından en yüksek tane verimini sağlayan uygulamalar 200 ve
250 mg/L prolin uygulamaları ile 150, 200 ve 250 mg/L salisilik asit uygulamaları
olmuştur. 150 mg/L salisilik asit uygulaması 0 (kontrol) dozuna göre %35 ve 200 mg/L
prolin uygulaması ise %34 oranında daha yüksek tane verimi sağlamıştır. Bu sonuçlardan
hareketle kuru koşullarda yetiştirilen ayçiçeğinde kuraklık stresinin olumsuz etkilerini
azaltmak için 150 mg/l salisilik asit ile 200 mg/l prolin dozları önerilebilir.

Abstract:
This study, which was planned to determine the effects of different plant growth
regulators (salicylic acid, ascorbic acid and proline) and their doses (0, 50, 100, 150, 200,
250 mg/L) on seed yield and quality in sunflower, was conducted in 2022, Bursa Uludağ
University Faculty of Agriculture, Agricultural Application and Research Center trial
areas. Experiments were set up according to the two factors randomized blocks trial
design with three replications. All plant growth regulators considered in the study
provided higher yield values than the 0 (control) dose. Higher seed yield was obtained
from plots treated with salicylic acid and proline than from plots treated with ascorbic
acid. In terms of all plant growth regulators, the highest seed yields were determined at
200 and 250 mg/L application doses. In terms of plant growth regulators x application
doses interaction, the applications that provided the highest seed yield were 200 and 250
mg/L proline applications and 150, 200 and 250 mg/L salicylic acid applications.
Application of 150 mg/L salicylic acid provided 35% higher seed yield and 200 mg/L
proline application provided 34% higher seed yield compared to the 0 (control) dose.
Based on these results, doses of 150 mg/L salicylic acid and 200 mg/L proline can be
recommended to reduce the negative effects of drought stress in sunflower grown in dry
conditions.