Otistik çocukların anne-babalarında geniş otizm fenotipinin nörobilişsel görünümünün araştırılması
Investigation of the neurocognitive profile of broad autism phenotype in parents of autistics
Yazar: BURAK BAYKARA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM GENCER BOZABALI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
ÖZET Amaç: Bu çalışmada otistik bozukluğu (OB) olan çocukların anne ve babalarında geniş otizm fenotipinin bilişsel görünümünün belirleyebilmek ve bu bilişsel görünümün zeka puanlarına olan etkilerini incelemek amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya DEÜTF çocuk ve ergen ruh sağlığı AD polikliniğinde izlenmekte olan, 4-18 yaş aralığında, DSM-IV tanı ölçütlerine göre OB tanısı almış 32 çocuğun anne ve babası (11=64) katılmıştır. Down Sendromlu (DS) 30 çocuğun anne ve babası (n=60) kontrol grubu olarak seçilmiştir. Her iki gruba yürütücü işlevler, dikkat, inhibisyon, sözel bellek, sözel öğrenme ve zeka işlevlerini değerlendiren Wisconsin Kart Eşleme Testi (Card Sorting Test) (WCST), Stroop Testi, Rey İşitsel Sözel Öğrenme Testi (Rey Auditory Verbal Learning Test) RAVLT ve Wechsler Erişkin Zeka Testi (Wechsler Adult Intelligent Test) WAIS uygulanmıştır. Bulgular ve sonuç: Yürütücü işlevleri değerlendiren WCST'de olgu grubu anneleri kontrol grubu annelerinden anlamlı derecede üstün beceri göstermişlerdir. Dikkat ve inhibisyon becerisini ölçen Stroop testinde gruplar arasında farklılık gözlenmemiştir. Sözel bellek ve sözel öğrenme yetilerini değerlendiren RAVLT'de olgu ve kontrol grubu annelerinde farklılık bulunmazken, babalar arasında, düşük işlevli otistiklerin babaları anımsama becerisinde üstün performans göstermiştir. WAIS testinde, olgu ve kontrol grubu anne-babalan arasında sözel ve performans zeka bölümleri (ZB) açısından arasında farklılık bulunmamıştır. Düşük işlevli otistiklerin anne-babalan alt testlerde bazı üstün beceriler gösterseler de bunlar ZB puanlarına yansımamıştır. Tartışma: Bulgular OB'li çocukların anne-babalarında farklı bilişsel özelliklerin olduğunu düşündürmektedir. Yüksek ve düşük işlevli otistik bireylerin anne ve babalarında da farklı bilişsel işlevler bulunabilir. Fakat test sonuçları OB'li bireylerin anne ve babalarında prototip bir bilişsel profilin varlığını kanıtlayamamıştır. Geniş otizm fenotipine özgü bilişsel yetersizlik gösterilememekle birlikte anne ve babalarda bazı bilişsel avantajlar gösterilmiştir. Anne ve babalarda görülen bazı bilişsel avantajlar ve farklı bilişsel profil, geniş otizm fenotipinin bilişsel görünümünün ipuçları olabilir. Bu bilişsel özellikler, geniş otizm fenotipindeki sosyal ve iletişim alanlarındaki yetersizliklerle baş etmeyi kolaylaştırabilir.

Abstract:
SUMMARY Objective: In this study we aimed to determine the cognitive aspects of broad autism phenotype in parents of autistic children, we also aimed to examine the effect of these cognitive aspects over intelligence. Method: Parents of autistic probands (n=64) are included in our study. Autistic probands are treated in DEÜTF child and adolescent psychiatry outpatient clinic and diagnosed according to DSM-IV criteria. Parents of Down's syndrome probands (n^öO) are selected as control group. Wisconsin Card Sorting Test (WCST), Stroop Test, Rey Auditory- Verbal Learning Test (RAVLT) and Wechsler Adult Intelligence Test (WAIS) were administered to both groups for evaluating executive functions, attention, inhibition, verbal memory, verbal learning and intelligence. Results: Mothers of autistic probands have superior performance than mothers of control group on WCST, which indicates executive functions. No group differences was determined in Stroop test which shows attention and inhibition ability. No group differences are found among mothers of autistic probands and control group in RAVLT that evaluate verbal learning and memory skills, however fathers of low-functioning autistic probands have showed superior performance in post-distraction recall ability in RAVLT. Although some advantages were found in parents of low- functioning autistic group in WAIS subtests, no significant Intelligent Quotient (IQ) differences have found among parents in both groups. Conclusion: Results suggest that parents of autistic proband could display discrepant cognitive style, moreover cognitive style of parents of high and low-functioning autistic children could differantiate within two groups, nevertheless results are failed to detect a cognitive deficit and a prototype cognitive profile of broad autism phenotype in parents of autistic children. We assume that some cognitive advantages that are seen in parents of autistic probands could help/for extra-cognitive deficiencies of broad autism phenotype.