Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara kişileri tarif etme becerisinin kazandırılmasında eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiğinin incelenmesi
The efficiency of simultaneous prompting teaching method in teaching the skill of describing persons to children with Autism Spectrum Disorder
Yazar: ASLI GÖZDE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNAN KALKAN
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etkililik = Effectiveness ; Eş zamanlı ipucuyla öğretim = Simultaneous prompting procedure ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Araştırmada eşzamanlı ipucuyla öğretim yönteminin, OSB olan çocukların kişileri tarif etme becerilerinin edinim düzeyleri, uygulama sona erdikten sonra katılımcıların kazandığı tarif etme becerilerini koruma düzeyleri ve katılımcıların kazanmış oldukları kişi tarif etme becerilerini farklı kişilere, ve farklı ortamlara genelleyebilme düzeyleri üzerindeki etkililiği incelenmiştir. Araştırmada kullanılan yöntem tek denekli araştırma yöntemlerinden katılımcılar arası yoklama evreli çoklu yoklama modelidir. Araştırma süreci, yaşları beş ve 10 arasında olan dört OSB olan katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bağımsız değişkeni eşzamanlı ipucuyla öğretim yöntemidir. Bağımlı değişkeni ise katılımcıların kişileri tarif etme beceri düzeyleridir. Araştırmanın her aşamasında gözlemciler arası güvenirlik ve uygulama güvenirliği verileri toplanmıştır. Araştırmaya katılan dört katılımcının ebeveynlerinden ve öğretmenlerinden araştırma hakkındaki görüşlerini belirlemek için sosyal geçerlik verisi toplanmıştır. Gözlemciler arası güvenirlik verilerinin katsayısı %97,75, uygulama güvenirlik verilerinin katsayısı ise %96,65 olarak elde edilmiştir. Araştırmanın etki büyüklüğünün hesaplaması için örtüşmeyen veriye dayalı yöntemlerden Tau-u kullanılmıştır. Hesaplama sonucunda bu araştırmanın etki büyüklüğü Tau-u değeri 0,8131 olarak hesaplanmış olup orta düzeyde etki büyüklüğü sonucu ortaya çıkmıştır.
Araştırma bulguları katılımcıların eşzamanlı ipucuyla gerçekleştirilen uygulamanın OSB olan çocukların kişileri tarif etme becerilerini geliştirmede etkili olduğunu ve bu becerilerini farklı ortama ve farklı kişiler genelleyebildikleri, uygulama sona erdikten 7, 14 ve 21 gün sonra da bu becerileri sürdürebildiklerini göstermektedir. Araştırmanın sonunda, elde edilen bulgular ve araştırmanın sınırlılıkları tartışılmış, ileriki araştırmalara ve uygulamalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar sözcükler: Eşzamanlı ipucuyla öğretim, güvenlik becerileri, kişileri tarif etme, otizm spektrum bozukluğu.

Abstract:
In the study, the effectiveness of the simultaneous prompting teaching
method on the level of acquisition the skills of describing persons by children
diagnosed with autism spectrum, the level of preserving describing the skills
after the completion of the teaching, and the level of generalization of the
describing skills to different people and different environments were
examined. In addition, opinions about the research were obtained from the
parents and teachers of the four participants in the research. The study was
conducted with four ASD-diagnosed participants aged between 5 and 10. The
independent variable of the research is the method of teaching with
simultaneous prompting. The dependent variable is the describe people's
physical appearance skills. In this research, the multiple probe design across
participants, one of the single subject design, was used. Also, the interobserver reliability and treatment integrity data were collected at each stage
of the research. The coefficient of inter-observer reliability data was 97.75%,
and the coefficient of treatment integrity data was 96.65%. Tau-u, one of the
non-overlapping data-based methods, was used to calculate the effect size of
the study. As a result of the calculation, the effect size Tau-u value of this
study was calculated as 0.8131, and the result was a medium level effect size.
The findings are revealed that the participants acquired describe people's
physical appearance skills. In addition, the participants generalized this skill
to different persons, and surroundings. Also, it was plant out that the
participants maintained this skill after 7, 14 and 21 days.

Key words: Autism spectrum disorder, describing people, security skills, simultaneous prompting instruction.