Ankara'daki Sağlık Bakanlığı hastaneleri yöneticilerinin yıldırmaya maruz kalmalarıyla tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between level of burnout and being exposed to mobbing of the managers at the Ministry of Health hospitals in Ankara
Yazar: SEDA KARSAVURAN
Danışman: PROF. DR. SIDIKA KAYA
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Ankara = Ankara ; Hastane müdürleri = Hospital administrators ; Hastane yönetimi = Hospital administration ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-devlet = Hospitals-public ; Mobbing = Mobbing ; Sağlık Bakanlığı = Ministry of Health ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome

Özet:
Yıldırma ve tükenmişliğin; ciddi sonuçlara neden olabilmesi konuyla ilgili çalışmalar yapılmasını gerektirmektedir. Bu araştırmayla, Sağlık Bakanlığı hastaneleri yöneticilerinin (başhekim, başhekim yardımcısı, hastane müdürü, hastane müdür yardımcısı, başhemşire, başhemşire yardımcısı) yıldırmaya maruz kalma düzeyleriyle tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini Ankara il merkezindeki tüm Sağlık Bakanlığı hastaneleri yöneticileri oluşturmaktadır (454 kişi). Araştırmada örneklem çekilmemiş ve yöneticilerin % 54'ü ankete cevap vermiştir (244 kişi).Hastane yöneticilerinin yıldırmaya maruz kalma düzeyini ölçmek için ?LIPT (Leymann Inventory of Psychological Terrorization) Ölçeği? tükenmişlik düzeyini ölçmek için ise ?Maslach Tükenmişlik Ölçeği? kullanılmıştır. Verilerin analizinde; yıldırma ve tükenmişlik düzeyinin iki bağımsız ortalamaya sahip değişkenlere göre fark gösterip göstermediğinin incelenmesinde iki örnek için t testi, ikiden fazla ortalamaya sahip değişkenler için Tek Yönlü Varyans Analizi (One Way ANOVA), yıldırma ile tükenmişlik arasında ilişkiyi belirlemek için ise Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Hastane yöneticilerinin yıldırmaya maruz kalma düzeyi oldukça düşük (4,9±0,2), duygusal tükenmişlik düzeyleri düşük (2,1±0,6), duyarsızlaşma düzeyleri oldukça düşük (1,2±0,4), kişisel başarı düzeyleri ise yüksek çıkmıştır (4,4±0,5). Başhemşire ve yardımcıları en fazla yıldırma davranışlarına maruz kalan ve tükenmiş olan grupken, 29-39 yaş grubundaki, bayan, sağlık meslek lisesi ve önlisans mezunu ve evli olmayan hastane yöneticilerinin yıldırma davranışlarına daha fazla maruz kaldıkları ve tükenmişlik düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmektedir. Yıldırmanın tüm boyutlarıyla duygusal tükenmişlik ve duyarsızlaşma arasında pozitif ilişki, kişisel başarı ile arasında ise negatif bir ilişki bulunmuştur. Hastanelerde yıldırma eylemlerinin fark edilerek bu eylemlere göz yumulmaması tükenmişliği önleyici bir etki yaratabilir.Anahtar Kelimeler: yıldırma, tükenmişlik, hastane yöneticileri

Abstract:
Because mobbing and burnout could cause to serious results there is need to make more studies about the topic. With this study it is purposed that the relationship between level of burnout and being exposed to mobbing of the managers (head physician, assistant head physician, head nurse, assistant head nurse, administrator, assistant administrator) at the Ministry of Health Hospitals. The population of this study is all managers (454 managers) at the ministry of health hospitals in metropolitan area of Ankara. It wasn?t sampled and 54 % of managers replied to the questionnaire (244 managers).?LIPT(Leymann Inventory of Psychological Terrorization) Scale? was used to measure the level of being exposed to mobbing and ?Maslach Burnout Scale? was used to measure the level of burnout of hospital managers. Independent samples t test was used to analyze the differences of the level of mobbing and the level of burnout according to characteristics with two independent average scores, One Way ANOVA was used for characteristics with more than two independent average scores. Pearson Correlation Analysis was used to define the relationship between level of burnout and being exposed to mobbing. It was found that the level of being exposed to mobbing of hospital managers is quite low (4,9±0,2), emotional exhaustion is low (2,1±0,6), depersonalization is quite low (1,2±0,4) and personel accomplishment is high (4,4±0,5). Head nurses and head nurses assistants are the most being exposed to mobbing and exhausted group. Age group of 29-39, females, gratuated from medical career college and two-year degree and single health managers are more being exposed to mobbing and have higher level of burnout. Positive relationship was found between each subdimensions of the mobbing and emotional exhaustion and depersonalization. Negative relationship was found between each subdimensions of the mobbing and personel accomplishment. In hospitals, through detecting the mobbing actions and not passing over them burnout can be prevented.Key Words: mobbing, burnout, hospital managers