Kavram haritası tekniği ile yürütülen derslerin yabancı öğrencilerin Türkçe dil bilgisi öğrenimlerine etkisi
The effect of courses carried out through concept mapping technique on the ability of foreign students to learn Turkish grammar
Yazar: MELİKE ERDİL
Danışman: PROF. DR. FATMA AÇIK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Dil eğitimi = Language education ; Kavram haritaları = Concept maps ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education

Özet:
Bu araştırmada, kavram haritası tekniği ile C1 düzeyinde Türkçe dil bilgisi öğretiminin etki düzeyini tespit etmek amaçlanmaktadır. Araştırmanın yönetimi, 'karma yöntem araştırması'; araştırma deseni ise 'gömülü (içeyerleşik)' desendir. Araştırmanın nicel boyutunu 'deneysel araştırma' oluşturmaktadır. Araştırmada, 'amaçlı örneklem yöntemlerinden' biri olan 'maksimum çeşitlilik örneklemesi' tercih edilmiştir. Araştırmanın nicel çalışma grubunu, 2020-2021 Akademik Yılı'nda İstanbul Üniversitesi DİLMER ile Gebze Teknik Üniversitesi SEM'de C1 düzeyinde Türkçe öğrenen 18 deney ve 18 kontrol grubu olmak üzere toplam 36 öğrenci oluşturmaktadır. C1 düzeyinde Türkçe dil bilgisi öğretiminde kavram haritası tekniğinin etki düzeyini belirleyebilmek amacıyla araştırmacı tarafından 29 maddeden oluşan "Türkçe Dil Bilgisi Testi" geliştirilmiştir. Test, 10 üniversitede C1 düzeyinde Türkçe öğrenen 292 öğrenci üzerinde uygulanmıştır. Nicel verilerin analizi, SPSS 23.0 paket programıyla yapılmıştır. Geliştirilen testin madde ayırt ediciliği 'iyi düzeyde' bulunmuştur. Araştırmanın nitel boyutunu 'görüşme' ve 'odak grup görüşmesi' oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel çalışma grubunda, araştırmacı tarafından geliştirilen ve 5 maddeden oluşan "Standartlaştırılmış Açık Uçlu Görüşme Formu" 17 deney grubu öğrencisi üzerinde uygulanmıştır. Yine araştırmacı tarafından geliştirilen ve 5 maddeden oluşan " Odak Grup Görüşmesi Formu"  ise 10 deney grubu öğrencisi üzerinde uygulanmıştır.  Araştırmanın sonucunda, deney ve kontrol grubunun ön test puanları arasındaki farkın istatistiksel olarak 'anlamlı olmadığı' ve dil bilgisi yeterliliklerinin 'benzer' düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Deney grubundaki öğrenciler kavram haritası tekniğinin dil bilgisi konularının öğretiminde 'etkili' olduğunu düşünmektedir. Deney ve kontrol gruplarının son test puanları ile kalıcılık testi puanları arasındaki farkların istatistiksel olarak 'deney grubu lehine anlamlı' olduğu belirlenmiştir. Deney grubundaki öğrenciler, kavram haritası tekniğinin dil bilgisi konularının öğretimini 'kolaylaştırdığını' belirtmişlerdir. Deney grubunun ön test ve son test puanları arasındaki farkın istatistiksel olarak 'son test lehine anlamlı' olduğu saptanmıştır. Deney grubundaki öğrenciler diğer seviyelere göre C1 Türkçe dil bilgisi konularının öğretiminde kullanılan kavram haritası tekniğini daha 'öğretici' bulduklarını ifade etmişlerdir. Deney grubunun son test ve kalıcılık testi arasındaki farkın istatistiksel olarak 'anlamlı olmadığı' tespit edilmiştir. Bu sonuca göre kavram haritası tekniği ile C1 düzeyinde Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin 'kalıcı öğrenme' sağladığını söylememiz mümkündür. Deney grubundaki öğrenciler kavram haritası tekniğinin dil bilgisi öğretimi dışında dört temel dil becerisi için de 'kullanılabileceğini' belirtmişlerdir. Ayrıca kavram haritalarını çizerken 'öğretici' bulduklarını ifade etmişlerdir.

Abstract:
The aim of this study is to identify the level of effect of teaching Turkish grammar at level C1 using concept mapping technique. The study is a 'mixed method study,' and has an 'embedded pattern'. The quantitative dimension of the study consists of 'experimental study.' The preferred sample method used in this study is 'maximum variation sampling' which is one of the 'purposive sampling methods'. The quantitative sample of the study consists of a total of 36 foreign students, 18 in the experimental group and 18 in the control group, who learned Turkish at level C1 at Istanbul University DILMER and Gebze Technical University SEM in the 2020-2021 Academic Year. The investigator has developed 'Turkish Grammar Test' consisting of 29 items in order to identify the level of effect of the concept mapping technique in teaching Turkish grammar at level C1. This test has been applied on 292 students who learn Turkish at level C1 in 10 universities. The analysis of quantitative data was carried out using SPSS 23.0 package program. The item discrimination of this test was found to be 'good'. The qualitative dimension of the study consists of 'interview' and 'focus group interview'. In the qualitative group of the study, 'Standardized Open-Ended Interview Form' consisting of 5 items and developed by the investigator has been applied on 17 students in the experimental group. Likewise, 'Focus Group Interview Form' consisting of 5 items and developed by the investigator has been applied on 10 students in the experimental group.  It is identified as a result of the study that the difference between the pretest scores of the experimental and control groups were 'not statistically significant' and the capability level of their grammar was 'similar'. The students in the experimental group argued that concept mapping technique was 'effective' in learning grammar subjects. It is identified that the differences between the post-test scores and the retention test scores of the experimental and control groups were statistically 'significant in favor of the experimental group'. Students in the experimental group stated that the concept mapping technique 'facilitated' learning the grammar subjects. It is determined that the difference between the post-test scores and the retention test scores of the experimental group was statistically 'significant in favor of the post-test'. The students in the experimental group stated that they found the concept mapping technique used in the teaching of C1 Turkish grammar subjects more 'instructional' compared to the other levels. It is identified that the difference between the post-test and the retention test was 'not statistically significant'. According to this result, one may argue that the foreign students that learn Turkish at level C1 with concept mapping technique achieved 'permanent learning'. The students in the experimental group stated that the concept mapping technique 'can be utilized' for four basic language skills in addition to teaching grammar. Moreover, they argued that they found the technique 'instructional' when drawing concept maps as well.