Hipobarik hipoksinin öğrenme ve bellek üzerine etkisi
The effect of hypobaric hypoxia on learning and memory
Yazar: FİLİZ TAŞPINAR
Danışman: DOÇ. DR. METEHAN ÇİÇEK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Bellek = Memory ; Hipoksi = Hypoxia ; Yüksek irtifa = High altitude ; Öğrenme = Learning

Özet:
Öğrenme yeni bilgi, davranış ve yeteneklerin kazanılmasıdır ve farklı tipte bilgilerin sentezini içerir. Bellek, organizmanın bilgiyi saklama, tutma ve geri hatırlama kabiliyetidir. Bellek olmadan sadece basit refleksleri ve stereotip hareketleri yapabiliriz. Hipoksi, tüm vücudun veya vücudun bir bölgesinin oksijen desteğinden yoksun olduğu patolojik bir durumdur. Sağlıklı bir insanda genel hipoksi yüksek irtifaya çıktığında meydana gelir. Yüksek irtifa ortalama deniz seviyesinin çok üstündeki yeryüzü bölgeleridir. Yüksek irtifada atmosfer basıncı ve sıcaklığı deniz seviyesinden büyük oranda farklıdır. Bu farklılıklar insan dahil yaşayan organizmaları etkiler.Bu çalışmada yüksek irtifanın öğrenme ve bellek üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçladık. Öğrenme ve bellek, iki yönlü aktif kaçınma görevi kullanarak değerlendirildi. Bu çalışmada kullanılan sıçanlar hipoksi grubu (n=10), taklit grubu (n=9) ve kontrol grubu (n=10) olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Çalışmada hipoksi grubu sıçanlar, 6000 metre irtifada 14 gün 24 saat hipobarik hipoksiye maruz kalması için kamarada tutuldu ve 15.gün öğrenme deneylerine başlanıp 19. gün bitirildi. Taklit grubundaki sıçanlar ise kamara içinde normoksik koşullarda 14 gün bekletildikten sonra öğrenme deneyine alındı. Taklit grubu kamarada normoksi koşullarında gürültünün ve stresin etkisini değerlendirmek için tutulmuştur. Hipoksi ve taklit grubu 10 gün yine aynı ortamlarda tutulduktan sonra 1 gün bellek deneyine alındı. Kontrol grubu doğrudan 5 günlük öğrenme deneyine alındı ve 10 gün aradan sonra bellek değerlendirmesine geçildi.Tez çalışmasının bulguları 6000 metre yükseklikte taklit edilen atmosfer koşullarındaki hipobarik hipoksi, sıçanlarda uzun süreli bellek işlevleri üzerinde bozucu etkiye sahipken öğrenme performansını etkilememiştir. Sonuçlar, yüksek irtifada gerçekleştirilecek keşif ve araştırmalar için süre kısıtlamasının gerekliliğini düşündürmektedir.Anahtar Sözcükler: Bellek, hipoksi, iki yönlü aktif kaçınma, öğrenme, yüksek irtifa

Abstract:
Learning is acquiring new knowledge, behaviors, and skills may involve synthesizing different types of information. Memory is an organism's ability to store, retain, and recall information. Without memory, we are capable of only simple reflexes and stereotyped behaviors. Hypoxia is a pathological condition in which the body as a whole (generalized hypoxia) or a region of the body (tissue hypoxia) is deprived of adequate oxygen supply. Generalized hypoxia occurs in healthy people when they ascend to high altitude. High altitude is regions on the Earth's surface high above mean sea level. The pressure and temperature of the atmosphere at high altitude is substantially different than at sea level. These differences can affect living organisms, including humans.In this study we aimed to evaluate the effects of high altitute on learning and memory. Learning and memory performances were evaluated by two way active avoidance task. There were three rat groups, hypoxia (n=10), sham (n=9) and control (n=10). Hypoxia group was kept in a hypobaric hypoxia chamber at hypobaric hypoxia conditions for 14 days/24 hours simulating 6000 m altitute circumstances. and On the 15th day learning experiment was started and finihed on 19th day. Sham group was kept in the chamber under normoxic conditions for 14 days and than they are administered to the learning experiment.. Sham group whom were kept in chamber under normoxic conditions supplied data for the effect of noise and stress factors on learning and memory performance. Hypoxic group and sham group were kept again under same conditions for 10 days and last day were they were evaluated for memory performance (one session). Control group was directly tested for learning performance for 5 days and than 10 days later they were tested for memory performance.Evidences obtained from this thesis study indicate that hipobaric hypoxia mimicking atmospheric conditions at 6000 m, does not effect learning performance while it has deleterious effects to memory performance. Results indicate that ascent to high altitute for investigation and research must be limited in terms of time.Key Words: Hypoxia, high altitute, learning, memory, two way active avoidance