Tarihi çevre korumada rekonstrüksiyon uygulamaları: trabzon örneği
Reconstruction applications in historical environmental protection: Trabzon example
Yazar: İBRAHİM AKTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN ÖZGEN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kültürel miraslar geçmişin izlerini geleceğe taşıyan en önemli araçlardır. Tarihi çevre içinde bütünlük oluşturan miraslar bazı nedenlerden dolayı hasar görebilir hatta yıkıma uğrayabilir. Yıkılan ya da hasar gören yapılar içinde koruma müdahalesi gerekmektedir. Koruma müdahale yöntemlerinden olan rekonstrüksiyon ile yok olan eserleri yeniden canlandırılması sonucu tarihi çevreler eski kimliklerini yeniden kazanabilmektedir.
Çalışma kapsamında tarihi çevre içinde yok olmuş ve kültürel değerlere sahip mimari yapılara yapılan rekonstrüksiyon uygulamaları incelenmiştir. Birinci kısımda literatür taraması yapılarak rekonstrüksiyonun korumadaki yeri, tanımı, gerekli şartları, yasalardaki yeri ve sorunları örneklerle incelenmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında Trabzon tarihinden başlanarak Trabzon' da yapılan on tane önemli rekonstrüksiyon uygulamaları oluşturulan tabloya göre değerlendirilmiştir. Tabloda yedi adet ölçüt olup yapıların başarısı ölçütlere göre açıklanmıştır. Ayrıca Trabzon' da yok olan literatürde yer alan yapılar içinde rekonstrüksiyon değerlendirme tablosu uygulanmıştır. 
Çalışmanın üçüncü bölümde değerlendirme tablosunda incelenen yapılar hakkında tespitler yapılmıştır. Aynı zamanda tabloda yer alan ölçütler içinde birtakım verilere ulaşılmıştır. Çalışmanın son bölümü olan sonuç kısmında ise rekonstrüksiyon uygulamaları için öneriler verilmektedir. Bunun yanında Trabzon' da yapılan ve yapılabilecek yeniden yapımlar hakkında sonuçlara ulaşılmıştır.

Abstract:
Cultural heritages are the most important tools that carry the traces of the past to the future. Inheritances that form integrity within the historical environment may be damaged or even destroyed for some reason. Protection intervention is required within collapsed or damaged structures. As a result of the revival of the works that have been destroyed with reconstruction, which is one of the methods of conservation intervention, historical circles can regain their old identities.
Within the scope of the study, the historical reconstruction applications to architectural structures with cultural values have been examined. In the first part, the literature review was done and the place of reconstruction in protection, its definition, necessary conditions, its place in laws and problems were examined with examples. In the second part of the study, ten important reconstruction applications made in Trabzon starting from the date of Trabzon were evaluated according to the table created. There are seven criteria in the table and the success of the structures is explained according to the criteria. In addition, a reconstruction evaluation table was applied among the structures in the literature that disappeared in Trabzon. 
In the third part of the study, determinations were made about the structures examined in the evaluation table. At the same time, some data were reached within the criteria in the table. In the final part of the study, suggestions are given for reconstruction applications. In addition to this, conclusions were reached about the reconstructions that could be done in Trabzon.