Orak hücreli anemide demir profili
Iron profile in sickle cell anemia
Yazar: SAID HUMBATOV
Danışman: PROF. DR. GÖKSEL LEBLEBİSATAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş: Orak hücre anemisi (OHA), genetik bir hemoglobinopati türüdür ve B globin zincirindeki bir mutasyon sonucu ortaya çıkar. Bu mutasyon, glutamik asidin yerine valin amino asidinin gelmesiyle karakterize edilen anormal bir hemoglobin olan HbS'in oluşmasına neden olur. OHA, otozomal resesif kalıtım gösterir, bu da hemoglobin geninin her iki kopyasının da mutasyonlu olması gerektiği anlamına gelir. Eğer bir kişide sadece bir kopyası mutasyonlu ise, bu kişi taşıyıcı (heterozigot) olarak kabul edilir ve semptomlar göstermez. Bu çalışmanın amacı, OHA hastalarında demir profilini değerlendirmek olarak belirtilmiş. Demir profilinin değerlendirilmesi, hastaların demir eksikliği veya aşırı demir birikimi gibi demir metabolizması ile ilgili sorunlarının saptanmasına yardımcı olabilir. Demir eksikliği, OHA hastalarında kanın taşıma kapasitesini daha da azaltabilir ve aneminin şiddetini artırabilir. Aynı zamanda, aşırı demir birikimi de diğer sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle demir profilinin izlenmesi ve uygun tedavi yaklaşımlarının belirlenmesi önemlidir.

	Gereç ve Yöntem: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Bilim Dalı Kliniğine başvuran OHA'lı hastalardan dahil etme kriterleri göz önüne alınarak seçildi. Yüzotuzbeş OHA tanılı hastayla araştırılma yürütülmesi planlandı. ÇÜTF Çocuk Hematoloji polikliniği ve servisinde orak hücreli anemi tanısıyla takip edilen hastaların klinik bulguları, kan sonuçları (demir, demir bağlama, ferritin, hemoglobin, hematokrit) ve şelasyon tedavisinin başlanma koşulları hakkında veriler dosyalardan toplandı. Veriler bilgisayardan elektronik dosyalardan taranarak yıllık transfüzyon ihtiyaçları kan bankası sorgulama sisteminden bakıldı, demir şelasyonu kullanımı medulla raporlardan bakıldı. Kan sonuçlarına elektronik dosya laboratuar bilgi sistemi kısmından ulaşıldı.  

	Bulgular: Çalışmaya OHA tanılı 135 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalamaları 17,9±5,5 yıl iken, 70 (% 51,9)'i kız, 65 (% 48,1)'i erkek idi. Şelasyon tedavisi hastalardan 20 (% 14,8)'ine verildiği gözlendi. Şelasyon tedavisi alan hastalarda, almayan hastalara göre transfüzyon sayısı ortalamasının daha yüksek olduğu saptandı (p<0,001) Şelasyon tedavisi alan hastalarda, şelasyon tedavisi almayan hastalara göre HCT, HB ve RBC değerlerinin daha düşük (sırasıyla p=0,015; p=0,012; p=0,015); RDW değerinin ortalaması ise daha yüksek olduğu saptandı (sırasıyla p=0,002).Şelasyon tedavisi alan hastalarda, şelasyon tedavisi almayan hastalara göre UIBC değerinin düşük (p<0,001); Ferritin değerinin ise daha yüksek olduğu saptandı (p=0,007). Şelasyon tedavisi alan hastaların HBS değerinin daha düşük olduğu gözlenmesine karşın, aradaki fark anlamlı bulunmadı (p=0,770). Diğer Hemoglobin elektrofarezi parametreleri ile gruplar arasında anlamlı bir farklılık gözlenmedi (p>0,05). Şelasyon tedavisi alan hastalarda, şelasyon tedavisi almayan hastalara göre T.BİL ve D.BİL ortalamalarının daha yüksek olduğu saptandı (sırasıyla p=0,019; p=0,008).  Hastaların Transfüzyon değerleri ile HCT, HB ve RBC değerleri arasında negatif (ters) yönlü orta düzey (sırasıyla r=-0,415; r=-0,452; r=-0,373); RDW değerleri ile pozitif (doğrusal) yönlü orta düzey bir ilişki olduğu saptandı (r=0,399). Hastaların Transfüzyon değerleri ile UIBC değerleri arasında negatif (ters) yönlü orta düzey (r=-0,531); Ferritin değerleri ile ise pozitif (doğrusal) yönlü orta düzey bir ilişki olduğu saptandı (r=0,460). Transfüzyon sayısı ile HBS değeri arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki saptandı (p=0,044). Transfüzyon sayısı ile diğer hemoglobin elektrofarezi parametreleri arasında anlamlı ilişkiye rastlanılmadı (p>0,05). Hastaların RDW değerindeki artışın 1,257 kat (OR: 1,257), UIBC değerindeki artışın ise 0,983 kat (OR: 0,983) şelasyon tedavisi almasına etki ettiği saptanmıştır (sırasıyla p=0,004; p=0,009). RDW değerindeki artışın 1,278 kat (OR: 1,278), UIBC değerinin ise 0,981 kat (OR: 0,981) şelasyon tedavisine etkisi olduğu saptandı (sırasıyla p=0,001; p=0,001). Hastaların NRBC sayıları ile Ferritin değerleri arasında pozitif (doğrusal) yönlü zayıf bir ilişki olduğu saptandı (r=0,297; p=0,002). NRBC sayısı ile FE değeri arasında ise anlamlı bir ilişkiye rastlanılmadı (p>0,05).

	Sonuç: Çalışma sonucunda şelasyon tedavisi alan hastalarda, almayan hastalara göre transfüzyon sayısı ortalamasının daha yüksek olduğu saptandı. Şelasyon tedavisi alan hastalarda, şelasyon tedavisi almayan hastalara göre HCT, HB ve RBC değerlerinin daha düşük, RDW değerinin ortalaması ise daha yüksek olduğu saptandı. Şelasyon tedavisi alan hastalarda, şelasyon tedavisi almayan hastalara göre UIBC değerinin düşük, ferritin değerinin ise daha yüksek olduğu saptandı. Şelasyon tedavisi alan hastaların HBS değerinin daha düşük olduğu gözlenmesine karşın, aradaki fark istatiksel olarak anlamlı bulunmadı.

Anahtar Kelimeler: Orak hücreli anemi, Şelasyon tedavi, Transfüzyon

Abstract:
Introduction: Sickle cell anemia (SCD) is a genetic type of hemoglobinopathy and occurs as a result of a mutation in the B globin chain. This mutation causes the formation of HbS, an abnormal hemoglobin characterized by the replacement of glutamic acid with the amino acid valine. SCD is inherited in an autosomal recessive manner, meaning that both copies of the hemoglobin gene must be mutated. If a person has only one copy of the mutation, that person is considered a carrier (heterozygous) and does not show symptoms. The aim of this study was to evaluate the iron profile in SCD patients. Evaluation of the iron profile can help detect patients' problems with iron metabolism, such as iron deficiency or iron overload. Iron deficiency may further reduce the carrying capacity of the blood and increase the severity of anemia in SCD patients. At the same time, excess iron accumulation can also lead to other health problems. Therefore, it is important to monitor the iron profile and determine appropriate treatment approaches.

	Materials and Methods: Patients with SCD who applied to the Pediatric Hematology Department of Çukurova University Faculty of Medicine were selected considering the inclusion criteria. It was planned to conduct research with one hundred and thirty-five patients diagnosed with SCD. Data about the clinical findings, blood results (iron, iron binding, ferritin, hemoglobin, hematocrit) and conditions for starting chelation therapy of the patients who were followed up with the diagnosis of sickle cell anemia in ÇÜTF Pediatric Hematology outpatient clinic and service were collected from the files. Data were scanned from electronic files on the computer, annual transfusion needs were checked from the blood bank inquiry system, and iron chelation use was checked from medullary reports. Blood results were accessed from the electronic file laboratory information system section.

	Results: 135 patients diagnosed with SCD were included in the study. While the average age of the patients was 17.9±5.5 years, 70 (51.9%) were female and 65 (48.1%) were male. It was observed that chelation therapy was given to 20 (14.8%) of the patients. The average number of transfusions was found to be higher in patients receiving chelation therapy than in patients not receiving chelation therapy (p<0.001). HCT, HB and RBC values were lower in patients receiving chelation therapy than in patients not receiving chelation therapy (p=0.015; p=0.012; p=, respectively). 0.015); The average RDW value was found to be higher (p=0.002, respectively). UIBC value was lower in patients receiving chelation therapy than in patients not receiving chelation therapy (p<0.001); Ferritin value was found to be higher (p=0.007). Although it was observed that patients receiving chelation therapy had lower RLS values, the difference was not significant (p = 0.770). No significant difference was observed between the groups with other Hemoglobin electrophoresis parameters (p>0.05). It was determined that the mean T.BIL and D.BIL were higher in patients receiving chelation therapy than in patients not receiving chelation therapy (p=0.019; p=0.008, respectively). There was a negative (inverse) intermediate level between the patients' Transfusion values and HCT, HB and RBC values (r=-0.415; r=-0.452; r=-0.373, respectively); It was determined that there was a moderate positive (linear) relationship with RDW values (r = 0.399). There is a negative (inverse) intermediate level between the patients' Transfusion values and UIBC values (r=-0.531); A moderate positive (linear) relationship was found between ferritin values (r=0.460). A weak positive relationship was detected between the number of transfusions and the RLS value (p=0.044). No significant relationship was found between the number of transfusions and other hemoglobin electrophaesis parameters (p>0.05). It was determined that the increase in the RDW value of the patients affected the patients' receipt of chelation therapy by 1.257 times (OR: 1.257), and the increase in the UIBC value by 0.983 times (OR: 0.983) (p=0.004; p=0.009, respectively). It was determined that the increase in RDW value had a 1.278-fold (OR: 1.278) and UIBC value had a 0.981-fold (OR: 0.981) effect on chelation therapy (p=0.001; p=0.001, respectively). A weak positive (linear) relationship was found between the patients' NRBC counts and Ferritin values (r=0.297; p=0.002). No significant relationship was found between NRBC count and FE value (p>0.05).

	Result: As a result of the study, it was determined that the average number of transfusions was higher in patients who received chelation therapy than in patients who did not receive chelation therapy. It was determined that HCT, HB and RBC values were lower and the average RDW value was higher in patients receiving chelation therapy than in patients not receiving chelation therapy. It was determined that the UIBC value was lower and the ferritin value was higher in patients receiving chelation therapy than in patients not receiving chelation therapy. Although it was observed that patients receiving chelation therapy had lower RLS values, the difference was not statistically significant.

Keywords: Sickle cell anemia, Chelation therapy, Transfusion