Türkiye mimarlığının sınırları 1990-2000
Limits of Turkish architecture
Yazar: HASAN TAHSİN SELÇUK
Danışman: PROF. DR. BÜLENT TANJU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Tarihi Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi ve Kuramı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Türkiye, küreselleşmeyi, kentsel mekânı ve gündelik yaşantıyı biçimlendiren bir etkenolarak 1990'lı yıllarda deneyimlemeye başladı. Çalışmada, bu olguya ilişkin temelyapılar, yayınlanan üç mimarlık dergisinin on yıllık süreçteki yayınları içerisindebelirlenmiştir. Bu yapıların içerik incelemesi yapılmış ve dönemi karakterize ettiğidüşünülen nitelikler belirlenerek irdelenmiştir.Bunun için benimsenen bilgikuramsal yaklaşım, bilginin ve onun kurulmasının dilsel biredim olarak betimlemelerle gerçekleştiği kabulüdür. Her türde bilimsel çalışmanın pekçok gerçeklik kurgusundan biri olarak esasında bir anlatı olduğu gözlemlendi. Bubağlamda incelenen malzemeyi akıcı bir dil ve anlamlı bir anlatı olarak ortaya koymak,amaçlanan gerçeklik algısı için temel şart olarak kabul edilmiştir.Çalışmada, dilbilim ve anlambilim çalışmalarında öne çıkan, yapısalcıların anlatıkurgusuna ilişkin yaklaşımları kılavuz edinildi ve metin yapısal bir yazım kurgusu olarakplanlandı. Yapısalcı dilbilimin önde gelen kuramcılarından olan A.J.Greimas'ın,incelenen malzemenin kavramsal nitelikte anlatı olarak biçimlendirilmesine ilişkinönerdiği `betimleme, kesitleme, kavramsallaştırma' aşamalarından oluşan yazımkurgusu bu metnin oluşturulmasında belirleyici olmuştur.Bu üç aşamalı kurguda tüm aşamaların esası, incelenen malzemeyi farklı betimlemekatmanları için anlamlandırmaktır. Yani bu tez çalışmasında betimleme merkezealınarak, öncelikle incelenen dergilerde yayınlanan metinlerin birbirleriyle anlamlıilişkiler oluşturacak şekilde gruplaması yapılıp, sorunsalları belirlendi. Ardından busorunsallar nitelik olarak gruplanarak dönemi karakterize ettiği düşünülen kavramsalyapılar içerisinde nasıl konumlandığı anlatıldı.Bu anlatı kurgusu, dergilerde yeralan metinlerin kavramsal göndermesinin belirlendiğiüç anlatı aşamasında işlenmiştir. Bu aşamalardan ilki olan `yaklaşımlar' (incelemeixalanı), dergileri ayrı birer kendilikler olarak içerik yapılarının anlatıldığı bölümdür.Dergiler içerikleri ve yayın düzenleri bağlamında tanıtılmıştır.İkinci aşama olan `kesitlemeler' bölümünde, dergilerde yeralan metinlerin ortaksorunsal/konu başlıkları belirlenerek bu konularda ortaya konulan yaklaşımlaranlatılmıştır. Bu anlatılar oluşturulurken konuların hangi kavramsal çerçevede birsorunsalla ilişkili olduğu belirlenmiştir.Son bölüm olan `kuramsallaştırma' aşamasında, dergilerde yayınlanan metiniçeriklerinin karakteristik yapısını ortaya koyduğu düşünülen kavramlar belirlenerekbetimleme ve kesitleme bölümlerinde belirlenen yaklaşımların bu kavramlarla ilişkisiortaya konulmuştur.

Abstract:
Turkey has started to experience the globalization as a factor which forms the daily lifeand the urban environment in 1990?s. In this study, basic structures concerning thisevent have been identified in the publication of the three architectural magazines inthis decade, the research of the content of these structures have been done and thequalities which are thought to characterize the period have been examined byidentifying them.The epistemological approach adopted is the acceptance of the knowledge and itsestablishment realized with descriptions as linguistic acquisition.It is observed thatbeing one of the realistic fictions, scientific studies in every type is in fact a narration.The approaches of the structuralists have been, prominent in linguistics and semantics,guided and the text is planned as a fictious insructural writing. Narrative fiction whichconsists of definition, section and conceptualizing as proposed by one of theprominent structural linguistics A.J Greimas related to forming the examined materialas a narration in conceptional quality has been the identifying point in the creation ofthis text.In this three step fiction, the main of all these steps, is meaning the identified materialin different defining layers. In other words, in this thesis, the problematicals have beenidentified by firstly grouping the texts published in the examined magazines in a waywhich will form meaningful relations with eachother and by putting definition in thecentre topic. After these problematicals have been grouped as qualifications and howthey are situated in the conceptional structures which are thought to characterize thatperiod have been narrated.xiThis narrative fiction is processed in three narration steps in which conceptionalreferences are identified in the texts which take place in the magazines. The first ofthese steps ?approaches? (the searching area), is the part in which the introduction ofthe structures are told as different selves. The magazines are narrated concerning theircontent and their publication order.In the second section which is called ?section? the common problematicals andheadings are identified and the approaches which have been revealed in these topicsare narrated.In the last step ?conceptualization?, by identifying the concepts which are thought toreveal the characteristic structures of the content of the texts which have beenpublished in the magazines, the relations of the concepts of the approaches