Osmanlı hanedanına mensup bir kadın olmak: Cemile Sultan örneği (1843-1915)
Being a woman of the Ottoman dynasty: The case of Cemile Sultan (1843-1915)
Yazar: GAMZE ÇOBAN
Danışman: PROF. DR. CEMAL ÇETİN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Osmanlı Hanedanı = Ottoman Dynasty

Özet:
Osmanlı Devleti'nde öne çıkmayı en çok başarabilen kadınlar, padişaha bir erkek çocuk doğurup bu şehzadenin tahta geçmesiyle beraber "Valide Sultan" unvanını alan ve oğlunu yönlendirip devlet üzerinde hâkimiyet kurmayı başarabilen padişah anneleriydi. Nasıl padişah devletin hâkimi ise Valide Sultan da haremin hâkimi konumundaydı. Hanedan kadınları arasında en şanssız statüde olanlar ise padişahın kızı ve kız kardeşi olan sultanlardı. Bu sultanlar devletin bekası için zamanı geldiğinde evlendirilmek üzere yetiştirilen kızlardı. Cemile Sultan da babası Sultan Abdülmecid tarafından 1858 yılında ihtişamlı bir düğünle Mahmud Celaleddin Paşa ile evlendirilmişti. Eşini çok seven Sultan'ın bu evlilikten altı çocuğu dünyaya geldi.  Saadetli günleri Sultan Abdülaziz'in katlinden sorumlu tutulan eşi Mahmud Celaleddin Paşa'nın, 1880 yılında yargılanarak Taif'e sürülmesiyle son buldu. Cemile Sultan her ne kadar kardeşi II. Abdülhamid'e eşinin suçsuzluğunu anlatarak eve dönmesi için yalvarsa da tüm yakarışları sonuçsuz kaldı. 1884'te sürgündeki eşinin ölüm haberini alan Cemile Sultan çok üzülmüştü. Eşinin ardından çocuklarının peşi sıra ölümleri Cemile Sultan'ı sonu olmayan bir yas sürecinin içine hapsetti. Sultan kahverengi ve siyah kıyafetler giyip sarayından çıkmayarak adeta kendisini hayır işlerine adamıştı. 
Kadın olmanın zorluğu her dönemde farklı boyutlarda karşımıza çıksa da hanedana mensup bir kadın olmak işleri daha da karmaşık hale getiriyordu. Bu tezde modernleşme sürecindeki bir Osmanlı sultanı olan Cemile Sultan hem kadın hem de saray mensubu olarak ele alınmıştır.  Cemile Sultan da diğer sultanlar gibi maddi açıdan bir sorun yaşamamıştır. Ancak yaşadığı acıların sebep olduğu buhranlar kendisini psikolojik açıdan daha çok etkilemiştir.

Abstract:
In the Ottoman Empire, the women who were able to come to the fore the most were the mothers of the sultan, who gave birth to a son to the sultan and became the "Valide sultan" when this prince ascended the throne, and who were able to direct their son and establish dominance over the state. Just as the sultan was the ruler of the state, the Valide Sultan was the ruler of the harem. The most unlucky among the women of the dynasty were the sultans who were the daughters and sisters of the sultan. These sultans were girls who were raised to be married off when the time came for the survival of the state. Cemile Sultan was married off to Mahmud Celaleddin Pasha by her father Sultan Abdülmecid in a magnificent wedding in 1858. The sultan, who loved her husband very much, had six children from this marriage.  Her blissful days came to an end when her husband Mahmud Celaleddin Pasha, who was held responsible for the assassination of Sultan Abdülaziz, was tried and exiled to Taif in 1880. Although Cemile Sultan told her brother Abdülhamid II about her husband's innocence and begged him to return home, all her pleas were in vain. Cemile Sultan was very saddened when she received the news of the death of her husband in exile in 1884. The successive deaths of her husband and her children trapped Cemile Sultan in an endless period of mourning. Sultan wore brown and black clothes and did not leave her palace and devoted herself to charity work. 
Although the difficulty of being a woman appeared in different dimensions in every period, being a woman belonging to a dynasty made things even more complicated. In this thesis, Cemile Sultan, an Ottoman Sultan in the process of modernisation, is discussed both as a woman and as a member of the palace.  Cemile Sultan, like other sultans, did not have any financial problems. However, the depressions caused by her sufferings affected her psychologically more.