Türkiye'de sağlıkta kamu özel iş birliği uygulaması: Şehir hastaneleri örneğinde paranın değer karşılığı analizi
Public private partnership application in Turkey: Value for money analysis in the case of city hospitals
Yazar: RAMAZAN ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEM KORKUT
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Politika Ana Bilim Dalı / Sosyal Politika Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Kamu-özel sektör ortaklığı = Public-private partnership ; Kamusal finansman = Public finance ; Paranın değer analizi = Value for money analysis ; Paranın değer analizi = Value for money analysis ; Sağlık = Health ; Sağlık sektörü = Health sector ; Sosyal sağlık = Social health ; Şehir hastaneleri = City hospital

Özet:
Kamu Özel İş Birliği – KÖİ kavramı geçtiğimiz son otuz yılın popüler fenomenlerinden biri olmuştur. Ulaştırma, enerji, telekomünikasyon ve son olarak sağlık sektörlerinde devletler bu yöntemi kendi finansal ve siyasal yapılarına göre çeşitli biçimlere büründürerek vatandaşlarının hizmetine sunmuştur.

Ömrü 25 yıldan 49 yıla varan ülke vatandaşlarını hatta onların doğmamış çocuklarını bile borç ve yükümlülük altına alacak bu projelerin sözleşmeleri ticari sır kapsamında olduğundan Sayıştay ve kamuoyu denetimine kapalıdır. Bu durum, bu çalışmanın önemini artırmaktadır.

Türkiye, 2002 yılından sonra Dünya Bankası desteği ile Sağlıkta Dönüşüm Programına başlamıştır. Bu programın ikinci fazı olarak da yorumlanacak Şehir Hastanesi Kampüsleri yoluyla kurulu sağlık hizmet altyapısını devrimsel sayılabilecek bir tarzda dönüştürmeyi hedeflemiştir.

Enerji ve ulaştırma sektörlerinde daha önceden yapılmış ve artık sözleşmesel olarak tüm hakları kamu otoritesine geçmiş proje deneyimleri varken sağlık sektörü gibi lojistik açıdan muazzam bir karmaşaya sahip bir alanda KÖİ projesi gerçekleştirmenin başarılı sonuçlar verip vermeyeceğini gelecek yıllarda oluşacak anlamlı istatistikler yoluyla daha rahat analiz etme şansı yakalanacaktır.

Paranın Değer Karşılığı – PDK (Value for Money – VfM) analizi KÖİ projelerinin Net Bugünkü Değer – NBD hesabı üzerinden finansal olarak analiz edilmesine yarayan sanal bir ölçüm yöntemidir. Ticari sır kapsamındaki sözleşme hükümlerine tam hakim olan otoritelerin daha tutarlı bir PDK analizi ortaya koyması beklenmektir. Bu çalışmanın bu tür analizler için öncü olması beklenmektedir.

Dünyada negatif faizlerin konuşulduğu ve TR 10 yıllık faizlerin ise %10-15 bandında olduğu günümüzde yabancı para ile borçlanıp TL gelir elde ederek tekrar yabancı paraya endeksli ödeme yapmanın sorumluluğunu almak siyasi otorite için zor karardır. Bu çalışmada, resmi tahminlere yakın tahminlerde bulunarak yapılan PDK analizi neticesinde pozitif PDK elde edilerek sağlık sektöründe KÖİ yöntemi ile günümüz koşullarında bile yatırım yapılabileceği fikrine ulaşılmıştır.

Abstract:
The concept of Public Private Partnership – PPP has been one of the popular phenomena of the last three decades. The states have put this method into service for their citizens by taking various forms according to their financial and political structures in the transport, energy, telecommunications and finally health sectors.

It is evident that the supporters of the ruling political party or president will be happy to make an investment that will be carried out in a few years with the PPP method but which will last for years with traditional public procurement means. The contracts of these projects, from 25 to 49 years life span, which will lend the citizens of the country, even their unborn children, is closed to audit of Court of Auditors and public scrutiny as the contracts are covered by trade secrets. This situation increases the importance of this study.

Turkey began Health Transformation Program with the support of the World Bank after 2002. The aim of this program is to transform the healthcare infrastructure established through the City Hospital Campuses, which will be interpreted as the second phase, in a revolutionary manner.

It will be easier to analyze the implementation of PPP in a logistically complex area such as the health sector will yield successful results through meaningful statistics in the coming years while there are project experiences previously made in the energy and transport sectors whose all contractual rights have passed to the public authority.

Value for Money – VfM analysis is a virtual measurement method for analyzing PPP projects financially on a Net Present Value – NPV account. Authorities fully familiar with contractual terms covered by trade secrets are expected to provide a more consistent VfM analysis. This study is expected to be a pioneer for such kind of analysis.

It is a hard decision for public authority to take the responsibility of borrowing with foreign currency and gaining TL income and making indexed payments again in foreign currency in the current world where negative interest rates are discussed and TR 10-year interests are 10-15 percent. In this study, as a result of the VfM analysis made by estimating close to the official estimates, positive VfM has been obtained and the idea that the health sector could be invested with PPP method even in today's conditions is reached.