COVID-19'dan dolayı yakın kaybı yaşayan bireylerde yas ve dini başa çıkma arasındaki ilişkinin incelenme
Examination of the relationship between mourning and religious coping in individuals who experienced a close loss due to COVID-19
Yazar: TEVFİK AYBERK KEÇECİ
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM KARAAZİZ
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Çin'in Wuhan şehrinde ortaya çıkan Covid-19 korona virüsünün ortaya çıkması, beklenmedik
ve ani bir süreç etkisi yaratmıştır. Korona virüs hastalığı 2019 (COVID-19), 17 Mayıs 2021
itibariyle Dünya çapında 3.472.068 ölüme neden olmuştur; Türkiye'de ise yaklaşık 46.446
ölüm gerçekleşmiştir. Covid-19 pandemi sürecinde, çok sayıda insan yakın kaybı yaşamıştır.
Bu araştırma pandemi sürecinde yakın kaybı yaşayan bireylerin yas süreçleri, yas sürecinde
ortaya çıkan dini başa çıkma düzeyinin etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Yapılan çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi
Formu, İki Boyutlu Yas Ölçeği ve Dini Başa Çıkma Tarzları Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya
18 yaş üstü 45 Kadın ve 59 Erkek olmak üzere toplam 104 kişi katılmıştır. Araştırma
bulgularına göre cinsiyet değişkeninin bireyin yas faaliyetleri ve dini başa çıkma konularında
bir farklılık oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sosyal destek alma, psikolojik destek alma ve
ölene yakınlık derecesi değişkenleri incelendiğinde ise iki boyutlu yas ölçeğinin farklı alt
boyutlarında istatiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Yakın kaybı yaşandığı sürede
sosyal destek almayan katılımcıların daha fazla Aktif Yas Sürecinin İlişkisel Yönü puanına
sahip olduğu görülmüştür. Elde edilen tüm bulgular incelendiğinde yakınlarını kaybeden
bireylerin yas süreçlerini etkileyen birçok faktör olduğu görülmüştür. Bireyin kaybettiği yakını
ile arasında olan ilişkinin çatışmalı veya duygusal olması, yaşanılan sürecin travmatik etkiler
barındırması gibi etkenler bunlardan bazılarıdır. Vefat edilen kişi ile olumlu bir ilişki bağı
kurulduysa yas süreci içerisinde verdiği patolojik tepkiler artmakta birey, hayatın rutin akışına
ayak uydurmakta zorlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Yas, Dini başa çıkma, Pandemi, Covid-19

Abstract:
Losing one of its relatives is an inevitable experience for human beings. People
who face the death of their relatives differ in the nature and intensity of their reactions.
In order to help these people, it is important to have information about the factors and
mechanisms that facilitate or prevent the mourning process. In this context, the aim of
the study is to examine the levels of mourning and religious coping in individuals who
experience close loss due to the corona virus. The universe of the study includes 104
individuals over the age of 18 years of age in 2019-2022, who suffered from close loss
during the period of 2019-2022. For the research conducted, a total of three sections
were used as socio-demographic form as data collection tools, a two-dimensional
mourning scale and religious coping styles. In the finding of the research, a statistically
significant negative relationship was found between the total score of the two
dimensional mourning scale and the total score of the lower dimension and the total
religious coping scale of the religious coping scale. A statistically significant positive
relationship was found between the total religious coping sub -dimension scores of the
Religious Coping Scale and the total score of the negative religious coping scale of the
religious coping scale. There are some limitations in this study, which we have put
forward in order to determine the relationship between mourning and religious coping
in individuals who experience close loss due to COVID-19. For this reason, new
researchers who will work on the subject; In new studies, it is recommended that they
are included in different countries and individuals who are trained with different
cultures in their research.