Öğretmenlerin kültürel okuryazarlılık beceri düzeyleri ile hayat bilgisi programının bu beceriyi kazandırma düzeyinin incelenmesi
An investigation of teachers' cultural literacy skill levels and life science program's level of providing this skill
Yazar: HİLAL ŞÜKRAN BEHLÜL ERKAN
Danışman: PROF. DR. CİHAT YAŞAROĞLU
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Eğitimin genel amaçlarından biri, çocuğa gerekli temel bilgi, beceri, davranış ve alışkanlıkları kazandırmak; çevresine başarılı ve etkin bir biçimde uyum sağlamasına katkı sağlamaktır. Sözü edilen bu amacın gerçekleştirilmesi eğitim sürecinin ögelerinden biri olan okul aracılığıyla mümkündür. İlköğretim düzeyinde ise hayat bilgisi dersi bu amaca hizmet eden derslerin başında gelmektedir. Bireyin içinde yaşadığı toplumsal ortam ve kültürel değerler eğitim sürecine dahil edilmelidir. Kültürel okuryazarlık, bireylerin kendi kültürlerini ve diğer kültürleri anlama, bu kültürel bilgileri günlük yaşamda etkili bir şekilde kullanma becerilerini ifade eder. Eğitmenler öğrencilerde var olan kültürel özellikleri bilmeli ve eğitim sürecine dahil etmelidirler.
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin kültürel okuryazarlık beceri düzeylerinin ve hayat bilgisi programının bu beceriyi kazandırma düzeyine ilişkin görüşlerinin tespit edilmesidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın modeli ise tarama araştırması modelinden ilişkisel tarama modelidir. Araştırmanın örneklem seçiminde kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 223 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler online yöntemle toplanmıştır. Ölçeklerin uygulanması sonucunda elde edilen verilerin analizinde "betimsel istatistik" teknikleri (frekans, yüzde, aritmetik ortalama), normal dağılım gösteren veriler için "paremetrik istatistik" teknikleri (Anova, t testi) normal dağılım göstermeyen veriler için "nonparametrik istatistik" teknikleri (Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis) kullanılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin kültürel okuryazarlık beceri düzeyleri ile hayat bilgisi programına ait görüşleri arasındaki ilişkiyi ölçmek için ise Sperman sıra farkları korelasyon analizi yapılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin hayat bilgisi programının kültürel okuryazarlık düzeylerini "çoğu zaman" kazandırdığı yönünde görüş belirttiği sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen görüşlerinin cinsiyet, mesleki kıdem ve öğrenim düzeyi açısından benzer olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan sınıf öğretmenlerinin kendilerini "kültürel okuryazar bir birey" olarak gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Fakat öğretmenlerin kültürel okuryazarlık beceri düzeylerinin cinsiyet, mesleki kıdem ve öğrenim düzeyi açısından benzer olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada katılımcıların kültürel okuryazarlık beceri düzeyleri yüksek olan öğretmenlerin, hayat bilgisi programının kültürel okuryazarlık becerilerini kazandırma konusunda daha olumlu bakış açısına sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Hayat bilgisi, 21. yüzyıl becerileri, sınıf öğretmeni, kültürel okuryazarlık

Abstract:
One of the general aims of education is to provide children with the necessary basic knowledge, skills, behaviors and habits and to contribute to their successful and effective adaptation to their environment. The realization of this aim is possible through the school, which is one of the elements of the educational process. At the primary school level, the life science course is one of the courses that serve this purpose. The social environment in which the individual lives and cultural values should be included in the education process. Cultural literacy refers to the ability of individuals to understand their own and other cultures and to use this cultural knowledge effectively in daily life. Educators should know the cultural characteristics of students and include them in the educational process.
The aim of this study is to determine the opinions of classroom teachers on the level of cultural literacy skills and the level of the life science program to provide this skill. Descriptive method from quantitative research methods was used in the study. The research model is the relational survey model from the survey research model. The convenience sampling method was used in the sample selection of the study. The sample of the research consists of 223 classroom teachers. Data were collected by online method. In the analysis of the data obtained as a result of the application of the scales, "descriptive statistics" techniques (frequency, percentage, arithmetic mean), "parametric statistics" techniques (Anova, t test) for normally distributed data, and "nonparametric statistics" techniques (Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis) for non-normally distributed data were used. In addition, Sperman rank difference correlation analysis was used to measure the relationship between teachers' cultural literacy skill levels and their views on the life science program.
According to the results of the research, it was concluded that teachers stated that the life studies program improved their cultural literacy levels "most of the time". It was concluded that teachers' opinions were similar in terms of gender, professional seniority and education level. It was concluded that the classroom teachers who participated in the study saw themselves as a "culturally literate individual". However, it was concluded that the cultural literacy skill levels of teachers were similar in terms of gender, professional seniority and education level. It was concluded that teachers with high cultural literacy skill levels of the participants in the study had a more positive perspective on the cultural literacy skills of the life science program.
Key Words: Life science, 21st century skills, classroom teacher, cultural literacy