KOAH'lı hastalarda eritropoez ve kronik inflamasyon ilişkisi, kırıkkale üniversitesi
The relationship between erythropoiesis and chronic inflammation in patients with copd
Yazar: ELİF KALELİ ERCAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE FÜSUN KALPAKLIOĞLU
Kırıkkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç: Kronik obstruktif akciğer hastalığı (KOAH); hava yolu obstrüksiyonu ile giden hiperinflasyonun eşlik ettiği, kronik solunum sistemi semptomları ile karakterize, ilerleyici, geri dönüşümsüz ve önlenebilir bir akciğer hastalığıdır. KOAH çeşitli komorbiditelere neden olabilmektedir. Hastalarda daha önceki dönemlerde oksijen tedavisi kullanımı yaygın olmadığı için hipoksemiye sekonder olarak polisitemi sık karşılaşılan bir komorbidite olarak bilinmekteydi. Ancak evde oksijen tedavisinin yaygınlaşması nedeniyle polisitemi sıklığının azalması ve anemi sıklığının artması dikkati çekmiştir. Kronik inflamasyonun, salınan sitokinlerle eritropoezi engellediği bilinmektedir. Bizim çalışmamızın amacı; KOAH'lılarda anemi etyolojisini incelemek ve kronik inflamatuar süreçle olan ilişkisi değerlendirmektir. Bu nedenle önemli ve yaygın olarak kullanılan anemi parametrelerinden demir, ferritin düzeylerinin incelenmesinin yanı sıra eritropoezin düzenleyicisi böbrek korteksinden sentezlenen bir hormon olan eritropoetin (EPO) düzeyinin, inflamatuar belirteçler ve solunum fonksiyon testleri ile ilişkisi incelenmiştir.   
Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya; 18 yaş üstü ve kronik hastalık anemisine neden olacak hastalıkları olmayan hastalar alındı. Hastaların KOAH alevlenme ve taburculuk sonrası kontrole geldiklerinde görülen, kan parametreleri (hemoglobin, hematokrit, lökosit, nötrofil, lenfosit, CRP, demir, ferritin, EPO, nötrofil lenfosit oranı (NLO) ve solunum fonksiyon testinde (SFT) kullanılan 1. saniyedeki ekspiratuar hacim (FEV1) değerleriyle beraber hastaların demografik özellikleri (yaş ve cinsiyet) ve uzun süreli oksijen tedavisi (USOT) kullanım bilgisi veri haline getirilip incelendi.
Bulgular: Çalışma protokolüne uygun 44 hastanın verileri incelendi. Hastaların atak ve stabil dönemlerinde kan değerleri değerlendirildi. Hastalar atak ve stabil dönemlerinde alınan hemoglobin değerlerine göre anemi ve polisitemi olarak iki gruba ayrıldı. Hem atak ve stabil dönemde hem de polisitemi ve anemisi olanların inflamatuar parametreleri, FEV1 ve EPO düzeyleri arasındaki ilişkisi değerlendirildi. Bu durumda hastaların stabil ve atak dönemlerinde sırasıyla EPO (14,55 mlu/ml ve 12,55 mlu/ml (p=0,048)), eritrosit dağılım genişliği (RDW) (%15 ve %14,7 (p=0,004)) ve NLO (3,51 ve 3,91 (p=0,043)) yüksek bulunmuştur. CRP (6,6 ve 24,35 U/L (p<0,001)) atak döneminde yüksek bulunmuştur. FEV1 (1140,3 ml ve 996,3 ml (p=0,001)) atak döneminde düşük bulunmuştur. Polisitemi hastalarının stabil ve atak dönemlerindeki parametreleri incelenmiştir. Buna göre HGB (16,38 g/dL, 17.1 g/dL (p=0,019)), HCT (%48,77 ve %51,61 (p=0,019)) atakta döneminde yüksek bulunmuştur. FEV1(1244 ml, 640 ml (p=0,001)) düşük bulunmuştur.  Polisitemi hastalarında EPO açısından anlamlı farklılık bulunamamıştır. Anemi hastalarının hastaların stabil ve atak dönemlerindeki parametreleri incelenmiştir. Buna göre stabil döneminde; RDW (%16,88 ve %15,6 (p=0,044)), NLO (5,78 ve 3.94 (p=0,025)) yüksek bulunmuştur. Atak döneminde CRP (76.21 U/L ve 22,76 U/L (p=0,031)) ve EPO (45,75 mlu/ml, 19,63 mlu/ml (p=0,007)) yüksek bulunmuştur.  Anemi ve polisitemi hasta gruplarının stabil dönemdeki uzun süreli oksijen tedavi alımları incelenmiştir. Buna göre polisitemi hastalarının %55,6'sı tedavi alırken anemi hastalarının %72,7'si uzun süreli oksijen tedavisi görmüştür. 
Sonuç: KOAH hastalarının değerlendirilmesinde birçok durumu gözden geçirmek gerekmektedir. Hastalarda "Kronik hipoksemi nedenli polisitemi yaygındır." yaklaşımının yanında kronik inflamasyonun oluşturabileceği anemiyi göz ardı etmemek gerekir. Her hasta için EPO bakılması günümüz koşullarında uygun olmayabilir. Ancak KOAH tedavisinde aneminin semptomları şiddetlendireceği unutulmamalıdır.

Abstract:
Purpose: Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is a progressive, irreversible, and preventable lung disease characterized by chronic respiratory symptoms accompanied by airflow obstruction and hyperinflation. COPD can lead to various comorbidities. In the past, polycythemia was known as a common comorbidity secondary to hypoxemia since oxygen therapy was not widely used in patients. However, with the widespread use of home oxygen therapy, the frequency of polycythemia has decreased, and the frequency of anemia has increased. It is known that chronic inflammation inhibits erythropoiesis through released cytokines. The aim of our study is to investigate the etiology of anemia in COPD patients and evaluate its relationship with the chronic inflammatory process. Therefore, in addition to examining iron and ferritin levels, which are important and widely used parameters of anemia, the relationship between erythropoietin (EPO), a hormone synthesized from the renal cortex that regulates erythropoiesis, inflammatory markers, and respiratory function tests was evaluated.
Materials and Methods: Patients over 18 years old without chronic diseases causing anemia were included in the study. Demographic characteristics (age and gender) and data on long-term oxygen therapy (LTOT) use were collected and examined along with blood parameters (hemoglobin, hematocrit, leukocytes, neutrophils, lymphocytes, CRP, iron, ferritin, EPO, neutrophil lymphocyte ratio (NLR)), and values of forced expiratory volume in 1 second (FEV1) used in spirometry.
Results: Data from 44 patients who complied with the study protocol were analyzed. The blood values of patients were evaluated during exacerbation and stable periods. Patients were divided into two groups based on hemoglobin values during exacerbation and stable periods: anemia and polycythemia. The relationship between inflammatory parameters, FEV1, and EPO levels of patients with both exacerbation and stable periods and polycythemia and anemia was evaluated. In this regard, during stable and exacerbation periods, EPO (14.55 mIU/mL and 12.55 mIU/mL (p=0.048)), red cell distribution width (RDW) (15% and 14.7% (p=0.004)), and NLR (3.51 and 3.91 (p=0.043)) were found to be high. CRP (6.6 and 24.35 U/L (p<0.001)) was found to be high during exacerbation. FEV1 (1140.3 mL and 996.3 mL (p=0.001)) was found to be low during exacerbation. Parameters of patients with polycythemia during stable and exacerbation periods were examined. Accordingly, HGB (16.38 g/dL, 17.1 g/dL (p=0.019)) and HCT (48.77% and 51.61% (p=0.019)) were found to be high during exacerbation. FEV1 (1244 mL, 640 mL (p=0.001)) was found to be low. No significant difference was found in terms of EPO in patients with polycythemia. Parameters of patients with anemia during stable and exacerbation periods were examined. Accordingly, during the stable period; RDW (16.88% and 15.6% (p=0.044)), NLR (5.78 and 3.94 (p=0.025)) were found to be high. During exacerbation, CRP (76.21 U/L and 22.76 U/L (p=0.031)) and EPO (45.75 mIU/mL, 19.63 mIU/mL (p=0.007)) were found to be high. Long-term oxygen therapy use of anemia and polycythemia patient groups during the stable period was examined. Accordingly, 55.6% of polycythemia patients and 72.7% of anemia patients received long-term oxygen therapy.
Conclusion: Many aspects need to be considered in the evaluation of COPD patients. Besides the approach "Chronic polycythemia due to chronic hypoxemia is common", the anemia that chronic inflammation can cause should not be ignored. Checking EPO for every patient may not be appropriate under current conditions. However, it should not be forgotten that anemia exacerbates symptoms in COPD treatment for every patient