Fen bilimleri öğretmen adaylarının karar verme beceri ve stillerinin belirlenmesi ve geliştirilmesi
Determination and development of pre-service science teachers' decision-making skills and styles
Yazar: İREM KARCI
Danışman: PROF. DR. ESRA KABATAŞ MEMİŞ
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı; fen bilimleri öğretmen adaylarının karar verme beceri yeterliliklerini geliştirmek ve süreç içerisinde karar verme stillerindeki değişimi araştırmaktır. Çalışmada karma metot kullanılmıştır. Çalışma 2022-2023 eğitim öğretim yılının güz yarıyılında, Kastamonu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği üçüncü sınıfta öğrenim gören ve Fen Öğretimi-1dersini alan öğretmen adayları ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma, 9 kadın ve 4 erkek olmak üzere toplamda 13 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Katılımcı öğretmen adaylarına 8 haftalık bir eğitim verilerek bu eğitimin öğretmen adaylarına yansıması değerlendirilmiştir. Araştırmacı tarafından öğretmen adaylarına; karar verme becerisi, süreçleri, basamakları, stilleri ve fen eğitiminde önemi üzerine eğitim verilmiştir. Eğitim sürecinde çeşitli senaryolar üzerinden öğretmen adalarının rasyonel karar verme sürecini deneyimlemesine olanak tanınmıştır. Çalışmada veri toplama araçları olarak; sürecin başlangıcında öğretmen adaylarının karar verme becerisine yönelik bilgilerini ve stillerini belirlemek için ve sonunda ise sürecin kendilerine yansımasını ve stillerinde gerçekleşen değişimi değerlendirmek için yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Bozkurt (2014) tarafından öğretmen adayları için uyarlanan Karar Verme Beceri Testi (KVBT) ve Taşdelen (2002) tarafından uyarlanan Karar Verme Stilleri Ölçeği (KVSÖ) süreç öncesi ön test ve süreç sonrası son test olmak üzere sürecin başında ve sonunda uygulanmıştır. Elde edilen nicel veriler SPSS programıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin KVBT için son test puanlarının ön test puanlarından yüksek ve bu farkın anlamlı olduğu görülmüştür. KVSÖ ön-son test puanları arasında ise anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Görüşmelerden elde edilen bulgular incelendiğinde araştırma sürecinin; öğretmen adaylarının karar verme becerisine katkı sağladığı, karar verme becerisine yönelik farkındalıklarının artmasını ve karar verme stillerinde rasyonel karar verme stiline yönelik bilinçli değişimler yaşadıkları belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the decision-making skill competencies and decision-making styles of pre-service science teachers. Mixed method was used in the study. The study was conducted in the fall semester of the 2022-2023 academic year with pre-service teachers studying in the third year of Kastamonu University Faculty of Education, Science Teaching Department and taking the Science Teaching-1 course from the same faculty member. The study was conducted with a total of 13 pre-service teachers, 9 female and 4 male. An 8-week training was given to the participant pre-service teachers and the reflection of this training on the pre-service teachers was evaluated. The pre-service teachers were trained by the researcher on decision-making skills, processes, steps, styles and their importance in science education in a plan. During the training process, pre-service teachers were allowed to experience the rational decision-making process through various scenarios. As data collection tools in the study, semi-structured interviews were conducted at the beginning of the process to determine the pre-service teachers' knowledge about decision-making skills and styles and at the end of the process to evaluate the reflection of the process on themselves and the change in their styles; Decision Making Skill Test (DBST) adapted by Bozkurt (2014) for pre-service teachers and Decision Making Styles Scale (DMSS) adapted by Taşdelen (2002) were applied at the beginning and end of the process as pre-test before the process and post-test after the process. The quantitative data obtained were analyzed with the SPSS program. As a result of the research, it was seen that the post-test scores of the students for the DBST were higher than the pre-test scores and this difference was significant. There was no significant difference between the pre-post test scores of the DMSS. When the findings obtained from the interviews were analyzed, it was determined that the research process contributed to the pre-service teachers' decision-making skills, increased their awareness of decision-making skills, and they experienced conscious changes in their decision-making styles towards the rational decision-making style.