Geleneksellik ve modernlik bağlamında Şanlıurfa kadın dernekleri
Şanliurfa women's associations in the context of traditionalism and modernity
Yazar: EBRU HİLAL ORHAN DEMİRAĞ
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT KAYA
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dernekler = Associations ; Geleneksel toplum = Traditional society ; Geleneksel yapı = Traditional structure ; Kadın dernekleri = Women's associations ; Kadınlar = Women ; Modernleşme = Modernization ; Modernlik = Modernity ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Tarihsel süreç boyunca toplumların yapısında değişikliklere neden olan önemli kırılma noktaları olmuştur. Bu kırılma noktalarından biri de 18. yüzyıldan itibaren Avrupa'da meydana gelen bilimsel, ekonomik ve siyasi gelişmelerdir. Bu gelişmeler toplumu inceleyen düşünürler tarafından modernlik/modernite olarak adlandırılmıştır. Bu gelişmeler sadece Avrupa'daki toplumların yapısını etkilemekle kalmamış,  Avrupa dışındaki toplumlara model olarak sunulan bir sürece dönüşmüştür. Bu süreç birçok toplumsal değişim kuramcıları tarafından modernleşme olarak nitelendirilmektedir. Bu süreç Osmanlı Devletinin son dönemlerinden başlayarak günümüz Türkiye'sine kadar toplumsal yapının değişik yönlerinde kendini göstermiştir. Türkiye'de bu süreçten önemli ölçüde etkilenen kesimlerden biri de kadınlar olmuştur. Bu çalışmamızda da özellikle geleneksel bir toplum yapısına sahip olan Şanlıurfa'da modernleşme olgusunun kadın dernekleri üzerindeki etkisi geleneksellik ve modernlik bağlamında ele alınıp incelenmiştir. Bunun için çalışmamızın birinci bölümünde, araştırmanın konusu, amacı ve önemi açıklandıktan sonra izlenecek araştırma yöntem ve teknikleri belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde kuramsal çerçeve oluşturularak modernlik, modernleşme, geleneksellik, sivil toplum, feminizm gibi kavramlar ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise önceden tasarlanan araştırma yöntem ve teknikleri çerçevesinde elde edilen bulgular analiz edilip değerlendirilmiştir.
"Geleneksellik ve Modernlik Bağlamında Şanlıurfa Kadın Dernekleri" adlı çalışmamızın sonucunda modernleşme sürecinin Şanlıurfa'daki kadınlar üzerinde kendine has özellikler taşıdığı görülmüştür. Özellikle farklı toplumlarda söz konu olan ve gelenek olarak adlandırabileceğimiz geçmişten gelen birikimler, modernleşme sürecinde gerek Şanlıurfa'da ve gerekse kadınlar üzerinde farklı bir şekilde tezahür etmiştir. Kadınların günlük hayattaki yaşam ve düşünce tarzı,  dini, siyasi, ekonomik alanlardaki davranış biçimi ve düşünce tarzı kendine özgü nitelikler taşıdığı görülmüştür. Kadınlar modern değerleri benimserken gelenekten gelen birçok alışkanlığı, değeri de benimseme ve sürdürme eğilimi göstermiştir. Söz konusu geleneksel değerler, modern dediğimiz yeni değerlerle karşılaştığında kendine has özellikler taşıyan bir yapıya bürünmüştür. Bu durumun modernleşmenin evrensel ve tek tip özellikler taşıdığını iddia eden klasik modernleşme kuramcılarının aksine, modernleşme sürecinin farklı toplumlarda kendine has bir şekilde tezahür ettiğini belirten çoklu modernlikler kuramına daha çok uyduğu anlaşılmaktadır.
	
Anahtar Kelimeler: Gelenek, Geleneksel, Geleneksellik, Modern, Modernlik, Modernleşme, Sivil Toplum, Sivil Toplum Kuruluşları, Kadın Dernekleri.

Abstract:
Throughout the historical process, there have been important breaking points that have led to changes in the structure of societies. One of these breakpoints is the scientific, economic and political developments in Europe since the 18th century. These developments have been called modernity by thinkers who examine society. These developments not only influenced the structure of the societies in Europe, but also turned into a model for societies outside Europe. This process is characterized by many social change theorists as modernization. This process has manifested itself in various aspects of contemporary social structures to Turkey from the late period of the Ottoman Empire. Women have been one of the social classes affected significantly by this process in Turkey.And also,in this our study,the effect of the modernization phenomenon on women's associationsin Şanlıurfa, which has a traditional social structure, has been studied and observed in the context of traditionalism and modernity. For this purpose, research methods and techniques are determined in the first part of our study, after explaining the subject, purpose and importance of the research, In the second part of the study, concepts such as modernity, modernization, traditionalism, civil society and feminism are discussed, creating a theoretical framework. In the third part of the study, the findings were analyzed and evaluated, within the framework of previously designed research methods and techniques.
 As a result in our work called "Şanlıurfa Women's Associations in the Context of Traditionalism and Modernity", it has been observed that modernization process had unique features on women in Şanlıurfa. Especially in different societies existing and the accumulations of the past, which we can name as a tradition, have been effective in a different way both in Şanlıurfa and women in the process of modernization. It has been shown to have unique characteristics that women's way of life and thinking in daily life, behavior in the religious, political and economic fields and the way of thinking. While women adopted modern values, they also tended to adopt and maintain many habits and values from tradition. These traditional values, when faced with the new values, that we call modern, have a structure that has its own characteristics. Contrary to the classical modernization theorists claiming that modernization has universal and uniform characteristics, it is understood that the modernization process is more suited to the theory of multiple modernities, which indicates that it manifests itself in a unique way in different societies.

Keywords: Tradition, Traditional, Traditionalism, Modern, Modernity, Modernization, Civil Society, Non-Governmental Organizations, Women's Associations.