Kütahya Ulu Cami ve yakın çevresi kentsel sit alanının korunmasına yönelik tespit ve öneriler
Findings and recommendations for the protection of Kütahya Ulu Cami and its close surrounding urban conservation area
Yazar: HANDE GÜRÜ
Danışman: PROF. DR. NURAY ÖZASLAN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kent imar planı = Urban reconstruct plan ; Kentsel koruma = Urban conservation ; Konut mimarisi = Housing architecture ; Koruma alanları = Conservation areas ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Kütahya = Kütahya ; Mimari miras = Architectural heritage ; Sivil mimari = Civilian architecture

Özet:
Korunması gerekli kültürel miras envanterinin yoğun olarak bulunduğu Kütahya
kentinde, 1979 yıllarında koruma çalışmalarına başlanmış ve bu koruma çalışmaları
sonucunda 1987 yılında alan için koruma amaçlı imar planı onaylanmıştır. Bu plan;
uygulamaya yönelik araçların yetersizliği ve alana yönelik müdahale kararlarının
uygulanamaması nedeniyle koruma açısından başarılı olamamış ve planın yenilenmesi
gerekmiştir. Bu kapsamda 2019 yılında onaylanan Revizyon Koruma Amaçlı İmar Planı
incelendiğinde sadece sit sınırlarında genişleme, daralma bölgeleri olduğu ve yeni
tescillenen yapılar bulunduğu görülmektedir. Revizyon planında uygulamaya yönelik
müdahale kararlarının yer almaması, alan içerisindeki dokuda yapılacak koruma
çalışmalarında belirsizlikler oluşturmaktadır. Bu bağlamda Kütahya tarihi kent
merkezinin çağdaş koruma yaklaşımları ile ele alınması gerekliliği ortaya çıkmıştır.
Revizyon planda; sit alanı genişletilen bölgelerden yüzölçümü bakımından en
büyük alana sahip olan Ulu Cami ve yakın çevresini kapsayan bölgede bulunan 368 adet
yapı incelenerek, analiz çalışmaları yapılmış ve alandaki günümüz koruma anlayışının
durumu irdelenmiştir. Alan içerisindeki koruma sorunları tespit edilerek çağdaş koruma
anlayışına göre öneriler sunulmuştur. Çalışma kapsamında yapılan analiz, tespit ve
önerilerin koruma sınırları içinde bulunan tüm alanlarda yapılacak yeni koruma
çalışmalarına katkı sağlaması hedeflenmiştir.

Abstract:
In the city of Kütahya, where the inventory of cultural heritage to be protected is
concentrated, conservation studies were started in 1979 and as a result of these
conservation efforts, a conservation development plan was approved for the area in 1987.
This plan; Due to the inadequacy of the tools for implementation and the inability to
implement the intervention decisions for the area, it was not successful in terms of
protection and the plan had to be renewed. In this context, when the Revision
Conservation Development Plan approved in 2019 is examined, it is seen that there are
areas of expansion and contraction only in the site boundaries and there are newly
registered structures. The fact that the intervention decisions for implementation are not
included in the revision plan creates uncertainties in the conservation studies to be carried
out in the tissue within the area. In this context, the necessity of handling the historical
city center of Kütahya with contemporary conservation approaches has emerged.
In the revision plan; The Ulu Mosque, which has the largest area in terms of surface
area among the areas where the protected area has been expanded, and 368 buildings in
the region covering its immediate surroundings were examined, analysis studies were
carried out and the current state of the conservation approach in the area was examined.
Conservation problems in the area were determined and suggestions were presented
according to the contemporary conservation approach. It is aimed that the analyzes,
determinations and suggestions made within the scope of the study will contribute to the
new conservation studies to be carried out in all areas within the protection boundaries.