Çalışanlarda alkol ve madde kullanım bozukluğu takibinde IoT tabanlı dijital uygulama sistemi geliştirilmesi
Development of IoT-based digital application system for monitoring alcohol and substance use disorders among employees
Yazar: TUĞÇE ORAL
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE ENSARİ ÖZAY
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism

Özet:
Bağımlılık, yalnızca bağımlı kişinin sosyal çevresi ile sınırlı kalmamakta, genellikle kelebek etkisi ile toplum içerisinde ve ülke ekonomisi üzerinde olumsuz sonuçlar yaratmaktadır. Bu araştırmada çalışanlar arasında alkol veya madde kullanım bozukluğu tanısı konulmuş ve bununla mücadele eden kişilerin, tedavi süreci içerisinde bağımlılıktan kurtulma çabasını destekleyen ve sürdürmesine katkı sağlayacak mobil uygulama modellenmiştir. Modellenen mobil uygulama her platformda kullanıma uygun şekilde konfigüre edilmiş olup, kullanıcı ara yüzleri, veri akışı için gerekli veritabanı klasörleri ve dizaynları yapılmıştır. Böylece, bağımlılıkla mücadele eden bireylerin sosyal ve psikolojik motivasyonlarını destekleyecek, işvereni, ailesi veya arkadaş çevresi tarafından tedavi sürecinin takip edilebileceği 'Bağımlılıkta İzlem' isimli mobil uygulama araştırmanın birinci çıktısını oluşturmuştur. İkinci araştırma çıktısı ise bağımlılıkla mücadele eden 389 kişiye WHOQOL-Bref ölçeği uygulanmıştır. Genel sağlık, fiziksel sağlık, psikolojik, sosyal ilişkiler ve çevre olmak üzere 5 faktöre ayrılan yaşam memnuniyet ölçeğinde değişkenler arasında bağımlılık olup olmadığını saptayabilmek için Ki-Kare testinden faydalanılmıştır. Sosyo-demografik özelliklere göre geliştirilen 35 istatistiksel test hipotezi arasında çalışma durumu ile sosyal ilişkilerinden memnun olma arasında anlamlı bir ilişki olduğu ve yasa dışı madde bağımlılığı bulunan kişilerin memnuniyet düzeyinin alkol bağımlılarına göre daha iyi olduğu saptanmıştır. Kısaca, tedavi süreci devam eden kişilerin yaşamdan keyif almalarını etkileyen faktörler belirlenerek, mobil uygulama ile sosyal yaşam ve motivasyon desteği sağlanması hedeflenmiştir.

Abstract:
Addiction is not limited to the social environment of the addicted person, but generally creates negative results in society and the country's economy with the butterfly effect. In this study, a mobile application that supports and contributes to the efforts of those who are diagnosed with alcohol or substance use disorder among employees and who are struggling with it, to get rid of addiction during the treatment process was modeled. The modeled mobile application was configured to be suitable for use on every platform, and the user interfaces, database folders and designs necessary for data flow were made. Thus, the mobile application named 'Follow-up in Addiction', which will support the social and psychological motivations of individuals struggling with addiction and where the treatment process can be followed by their employers, family or friends, constituted the first output of the research. The second research output was the WHOQOL-Bref scale applied to 389 people struggling with addiction. The Chi-Square test was used to determine whether there was addiction among the variables in the life satisfaction scale, which is divided into 5 factors: general health, physical health, psychological, social relations and environment. Among the 35 statistical test hypotheses developed according to socio-demographic characteristics, it was determined that there was a significant relationship between employment status and satisfaction with social relations, and that the satisfaction level of people with illegal substance addiction was better than alcohol addicts. In short, the factors affecting the enjoyment of life of people who are continuing their treatment process were determined and it was aimed to provide social life and motivation support with the mobile application.