Muhammed el-Gazâlî (1917-1996): Hayatı, eserleri ve tefsir çalışmaları
Muhammed al-Gazâlî (1917-1996): Life, works and interpretation studies
Yazar: SÜLEYMAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ŞAHİN GÜVEN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Gazzali = Gazali ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmanın ana konusu, davetçi kimliğinin yanında aksiyoner ve ıslahatçı bir kişiliğe sahip olan ilim-fikir adamı Muhammed el-Gazâlî'nin (1917-1996) Kur'an'ı tefsir anlayışıdır. Onun Kur'an'ı tefsir anlayışını araştırmadaki amacımız, Kur'an'ı tefsir ederken takip ettiği bir prensip ve metot ortaya koyup koymadığını tespit etmektir. O, özelde Mısır genelde ise İslam dünyasında asırlardır yaşanan sıkıntıların nedenlerini araştırmış, bunlara Kur'an ve sünnet endeksli çözüm önerileri sunmuştur.
	Yaptığımız araştırma/inceleme neticesinde Gazâlî'nin Konulu Tefsir metodunu benimsediği ve her alanda ihtisaslaşmanın yaşandığı çağımızda Kur'ân ayetlerinden genel esaslar ortaya koyabilmek için bu tefsir metodunu önerdiği tespit edilmiştir. Zira o, konulu tefsir çalışmasını diğer tefsir çeşitlerinin bir ileri adımı olarak görmektedir. Onun ilmi müktesebatı, inceleme, tahlil, karşılaştırma ve tercihte aklı kullanması; konulu tefsir alanında verdiği eserlerinin seçkin bir yer teşkil etmesine hatta onu bu alanın öncülerinden kabul edilmesine neden olduğu ifade edilebilir. Onun konulu tefsir anlayışı metotsuz ve mesnetsiz değildir. O, Kur'an'ın konulu tefsirini ya olaylardan Kur'ân'a ya da Kur'ân'dan olaylara gitme metodu üzerine bina etmiştir. 
	Dört bölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümünde Gazâlî'nin hayatı anlatılmıştır. İkinci bülümde Gazâlî'nin Kur'ân ve ulûmu'l-Kur'ân'a bakışı konusu üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde Gazâlî'nin tefsir anlayışı, dördüncü bölümde ise konulu tefsir metodunu uygulaması bakımından Gazâlî'nin tefsir anlayışı  tahlil edilmiştir. Çalışmamız sonuç ve kaynakça ile tamamlanmaktadır. 
	Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Tefsir, Konulu tefsir, Muhammed el-Gazâlî, Metot.

Abstract:
The main subject of the dissertation is the Qur'an interpretation understanding of Muhammed al-Gazâlî (1917-1996), a man of wisdom and science, who had an activist and reformist character in addition to his inviting identity. Our aim in investigating his interpretation of the Qur'an is to determine whether he followed a principle and a method in interpreting the Qur'an. He investigated the reasons for the problems experienced for centuries, specifically in Egypt and in the Islamic world in a general sense, and  proposed recommendations for solutions based on the Qur'an and sunnah (tradition). 
	As a result of the study conducted and examinations made, it was determined that Gazâlî adopted Thematic Interpretation, and that he recommended this interpretation method in order to put forth general principles from the verses of the Qur'an in our age, when specialization is common in every field. In fact, he sees the thematic interpretation method as one-step advanced stage of other interpretation methods.   It can be stated that his accumulation of scientific knowledge and use of wisdom in examination, analysis, comparison, and preference caused his works in the field of thematic interpretation to have a significant place and even led him to be accepted as one of the pioneers in the field. His thematic interpretation understanding is not without method and foundation. He built his thematic interpretation of the Qur'an on the method of either leading from the events to the Qur'an or vice versa. 
	In the first part of the study, which is made up of four parts, information about Gazâlî's life has been presented. The second part of the study consists of Gazâlî's understanding of the Qur'an and the science of the Qur'an. In the third part, Gazâlî's understanding of interpretation has been analyzed, while in the fourth part of the study, Gazâlî has been examined in terms of his application of thematic interpretation. The study has been finalized with the conclusion part and the references. 
Keywords: the Qur'an, İnterpretation, Thematic interpretation, Muhammed al-Gazâlî, Method.