Hz. Musa örnekliğinde yüce Allah'ın peygamberleri eğitmesi
Education of the prophets of almighty god in the example of Moses
Yazar: HAMDULLAH DEMİR
Danışman: PROF. DR. SAMİ KILINÇLI
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: Hz. Musa = Hz. Musa

Özet:
Bu çalışmada Hz. Musa'nın bebekliğinden ömrünün son dönemlerine kadar sözlü ve fiili; dolaylı veya direkt olarak Yüce Allah tarafından nasıl eğitildiğinin tespiti ve diğer peygamberlerin de nasıl eğitildiklerini anlamaya yardımcı olacak konular ele alınmıştır.
Araştırmamız esnasında Hz. Musa'nın, dolayısıyla peygamberlerin Cenâb-ı Hak'tan doğrudan ve dolaylı yollardan aldıkları teorik ve pratik eğitimle Allah, insan, insanın kemale ermesi, bilgi yolları, davet, tebliğ, toplumu ıslah, hikmet, marifetullah, hayatın zâhiri ve bâtını gibi konularda bütüncül bir eğitimden geçtiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu bağlamda peygamberlerin hangi süreçlerden geçirilerek nasıl olgunlaştırıldığı, peygamberlik öncesi ve sonrasında eğitim konusunda kendilerine kolaylaştırıcı herhangi bir ayrıcalık tanınmadığı, bilakis uzun ve ağır eğitimden geçirildikten sonra ihsan-ı ilahî ile peygamberlik makamına getirildikleri ve bu makamda kemalin üst basamaklarına doğru yolculuk yaptıkları tespit edilmiştir. Ayrıca Hz. Musa örnekliğinde ortaya konan bilgi ve sonuçların bütün peygamberler ve kemâle ermeye çalışan insanların eğitimi açısından model oluşturduğu anlaşılmaktadır.
Bu çalışmanın Kur'an'da anlatılan peygamber tasavvurunu, peygamberleri, geçtikleri eğitimi, ismet ve insanın kemâle erme süreci gibi konuların anlaşılmasına katkı sunacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Tefsir, Kur'an, Resul, Hz. Musa, İlahi Eğitim-Öğretim, İnsan-ı Kâmil.

Abstract:
In this study, topics such as how Prophet Moses (Hz. Musa) was trained, both verbally and practically, directly or indirectly by Almighty God from his infancy to the last periods of his life, and how other prophets were also educated are addressed. During our research, it was concluded that Prophet Moses, and by extension all prophets, received a comprehensive education from God, both theoretically and practically, covering topics such as God, human beings, human perfection, paths to knowledge, preaching, conveying messages, societal reform, wisdom, knowledge of God, and the outer and inner aspects of life.
In this context, it has been determined that the prophets were matured through various processes, were not granted any special privileges in terms of education before or after their prophethood, but rather were brought to the position of prophethood through divine grace after undergoing long and arduous training, and continued their journey towards the highest stages of perfection in this position. Additionally, it is understood that the knowledge and results presented through the example of Prophet Moses serve as a model for the education of all prophets and those striving for perfection.
It is thought that this study will contribute to the understanding of the concept of prophethood described in the Qur'an, the prophets themselves, the education they underwent, the concept of infallibility, and the process of human perfection.
Keywords: Tafsir (Exegesis), Qur'an, Prophet, Hz. Musa, Divine Education, Perfect Human.