Romatoid artrit tanılı Türk hastalarda hastalık aktivitesi ve hasarını gösteren RAID indeksinin geçerliliği
Romatoid artrit tanılı türk hastalarda hastalık aktivitesi ve hasarını gösteren RAID indeksinin geçerliliği
Yazar: DİLEK ÖZDEN ÖZLÜK
Danışman: PROF. DR. RAFİ HANER DİRESKENELİ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Hastalık = Disease ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Türkler = Turks ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
GİRİŞ: Romatoid artrit (RA) toplumda % 0,5-1 oranında gözüken, immun disregulasyon ile
ilişkili inflamatuar değişiklikler ile karakterize, sistemik, progresif, otoimmun, kronik bir bağ doku
hastalığıdır. Hastaların izleminde kullanılan hasta kökenli sonuçlar, ilk değerlendirme ve uzun
dönemde hekimin fizik muayenesi, radyolojik değerlendirme ve laboratuvar verileri kadar önemli
ve predikte edici olarak düşünülmektedir. Son yıllarda otörler tarafında hastanın perspektifinin
hastayı değerlendirmede önem kazandığı, ancak şu 3 hasta bazlı sonucun: ağrı, fonksiyon ve genel
hasta değerlendirmesi, bunu yeterli ve uygun bir şekilde yansıtamadığı görüşü yaygınlaşmıştır.
Bunun üzerine EULAR'ın desteği altında yapılan çalışmada hem pratikte, hem klinik çalışmalarda
kullanabilmek üzere RA tanılı hastaların perspektifinden sağlık ve hastalık etkisinin beraber
değerlendirildiği bir RA Hastalık Hasarı Skoru- RA Impact of Disease Score (RAID)
oluşturulmuştur. Bu çalışmanın amacı toplumda görece sık görülen ve hayat kalitesini etkileyen
Romatoid Artrit hastalığına sahip Türk hasta populasyonunda RAID indeksinin geçerliliğini
değerlendirmektir.
GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışmaya Mayıs 2015 ve Ocak 2016 tarihleri arasında Marmara
Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Romatoloji Polikliniği'nde izlenen ve 2010
ACR/EULAR (Amerikan Romatoloji Derneği / Avrupa Romatoloji Derneği) Romatoid Artrit
sınıflandırma kriterlerine göre tanı almış 207 RA hastası dahil edildi. RA hastalarının hastalık
aktivite durumlari DAS-28 (Disease Activity Score- Hastalik Aktivite Skoru 28 eklem ile), VAS
(Visual Analogue Scale- Vizuel Analog Skala) degerleri (Hasta-Patient (Pt) VAS, DoktorPhysician
(Ph) VAS, Ağri-Pain VAS), HAQ (Health Assesment Questionnaire- Sağlık
Değerlendirme anketi), SF-36 (Short Form 36 -Kısa Form 36) ve RAID ( Rhematoid Arthritis
Impact of Disease - Romatoid Artrit Hastalik Hasari ) skorları bir sağlık personeli yardimi ile
kaydedildi, hasta değerlendirmeleri ışığında, doktor muayenesi ile birlikte, bir doktor tarafından
hesaplandı. Ayrıca hastaların sosyo-demografik özellikleri, tanı ve semptom süreleri, almış
oldukları tedaviler, RA eklem dışı tutulumları ve ek hastalık bilgileri ve laboratuar
incelemelerinden hemoglobin (Hgb) değeri, akut faz reaktanları (C-Reaktif Protein (CRP) ve
Eritrosit Sedimentasyon Hızı- Erythrocyte Sedimentation Rate (ESR)), RF, Anti-CCP değerleri de 
iii
birlikte kaydedildi. Hastalık aktivitesini gösteren skorlar, hastaların sosyo-demografik özellikleri,
eklem dışı tutulum, ek hastalık ve tedavi durumlarına göre ayrılmış gruplarda T-test ile
karşılaştırıldı. RAID'in hastalık aktivite ölçekleri ve yukarıda adı geçen diğer hasta kökenli
ölçütler ile ilişkisini değerlendirmek için Pearson korelasyonu yapıldı. Normal dağılımın olmadığı
grup analizlerinde non-parametrik Mann-Whitney U ve Spearman korelasyon testi kullanıldı.
SONUÇ VE TARTIŞMA: Hastaların sosyo-demografik özelliklerine, eklem dışı tutulum ve ek
hastalık durumlarına göre ayrılan gruplarda bakılan ve ayrıca diğer hastalık aktivite skorları ile
yapılan korelasyon analizine göre, istatistiksel anlamda diğer hastalık aktivasyon skorları ile korele
gözüken RAID skoru, yalnızca SF-36 MCS (SF-36 Mental Komponent Skoru) ile korele olarak
bulunmamıştır. Onun dışındaki DAS-28, VAS, Pt-VAS, Ph-VAS, HAQ, SF-36 PSC (SF-36
Fiziksel komponent) ile koreledir (p<0.0001). Diğer ölçeklerde yer alan ağrı, işlevsel özürlülük,
fiziksel ve duygusal iyilik kavramlarını kapsayan ve diğer ölçeklerde yer almayan, hastaların uyku,
yorgunluk ve başa çıkabilme durumlarını da değerlendiren RAID indeksinin, hem kapsamlı, hem
pratik olması ve günümüze kadar yaygın olarak kullanılmış diğer aktivasyon ölçekleri ile uyumu,
RAID'in güvenli ve geçerli bir yeni indeks olduğunu göstermektedir.

Abstract:
INTRODUCTION: Rheumatoid arthritis (RA) is a chronic systemic, progressive, autoimmune
connective tissue disease which appears in 0.5 to 1% of population , that associated with immune
dysregulation and characterized by inflammatory changes. Patient reported outcomes which used
in patient follow-up is considered to be as so important and predictive in the initial assessment and
long term, as the physician's physical examination, radiological and laboratory data. In recent
years, the experts considered that the side of the patient's perspective is important in the evaluation
of patients, but widespread opinion is that these 3 patient reported outcomes: pain, function and
patient overall assessment; is not sufficient and properly reflects the situation. Because of that, RA
impact of Disease Score(RAID) score, which shows us the perspective of health and disease impact
has been established under the roof of EULAR to use in practice and in clinical trials and studies
in patients with RA. The aim of this study is to assess the validity of the RAID index in Turkish
population with rheumatoid arthritis, the disease relatively common in society, and that affects the
quality of life of patient.
MATERIALS AND METHODS: A total of 207 patients who has full filled the 2010
ACR/EULAR (American Association of Rheumatology/European Association for Rheumatology)
classification criteria for rheumatoid arthritis and followed outpatient in the Rheumatology Clinic
of Marmara University Pendik Training and Research Hospital between May 2015 and June
2016. States of RA patients disease activity DAS28 (Disease Activity Score – 28 joints ) , VAS
(Visual Analog scale), Pt-VAS (Patient-VAS), Ph-VAS (Physician-VAS), VAS (Pain-VAS) ,
HAQ (Health assessment questionnaire) , SF-36 (Short Form 36) and the RAID ( Rheumatoid
Arthritis Impact of Disease ) scores recorded with the help of a healthcare staff, in the light of the
evaluations by a patient, calculated along a doctor with physical examination. Furthermore, the
patients ' socio-demographic characteristics , disease and symptom durations, treatments, nonjoint
RA involvements, additional diseases and laboratory investigations hemoglobin (Hgb), acute
phase reactants (C-reactive protein (CRP) and erythrocyte sedimentation rate-rate( ESR)), RF and
anti-CCP values were recorded along with. Disease activity scores of the patients compared with 
v
t-test according to groups defined by socio-demographic characteristics, non-joint involvement,
additional disorder and treatment status. Pearson's correlation was performed to assess RAID's
relationship with other disease activity indexes and other patient reported outcomes mentioned
above. In not normally distributed groups we used Mann Whitney-U test and Spearman correlation
test.
RESULTS AND CONCLUSION: According to the analyses of disease activity scores between
the groups based on patients socio-demographic characteristics, non-joint involvement, additional
disease status , the RAID score seems to be in statistical sensible correlation with other disease
activity scores. Only the SF-36 mental component has not been found to be correlated with. Except
that, the DAS-28, VAS, Pt-VAS, Ph-VAS, HAQ, SF-36 physical component were found to be
correlated with RAID. (p<0.0001) The topics that situated on the other scales like pain, functional
disability, and physical and emotional wellbeing of patients and also topics that are not included
in the other scales like situations of sleep, fatigue, and coping are all evaluating in the RAID score.
Because it is an extensive and feasible scale and also compatible with other commonly used disease
activation scales, suggest that RAID is a new, safe and valid index.