2013 yılı okul öncesi eğitim programının Türkçe eğitimi açısından incelenmesi
An analysis of the 2013 pre-school education program in terms of Turkish education
Yazar: SULTAN ŞÜKRAN TALANCI
Danışman: PROF. DR. NECATİ DEMİR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil eğitimi = Language education ; Dil gelişimi = Language development ; Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Eğitim programları = Education programs ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, 2013 yılı Okul Öncesi Eğitim Programı bağlamında okul öncesi dönem çocuklarının Türkçe eğitimlerinin nasıl desteklendiğinin incelenmesidir. Bu kapsamda nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analizle incelenmiştir. Araştırmanın nesnesi olan 2013 yılı Okul Öncesi Eğitim Programı, "amaçlar, içerik, öğrenme-öğretme süreci, değerlendirme, aile katılımı, özel gereksinimli çocuklara uyarlamalar" kategorileri altında dil gelişiminin desteklenmesine yönelik unsurlara yer verme durumu açısından ele alınmıştır. Araştırma sonucunda, 2013 yılı Okul Öncesi Eğitim Programının temel amaç ve ilkeleri arasında çocukların dil gelişimlerine yönelik maddelere yer verildiği görülmüştür. Dil gelişimine dair 12 kazanım belirlenmiştir. Bu kazanımlara ait 73 gösterge mevcuttur. Programın içeriği incelendiğinde, belirlenen hedefleri ve kazanımları kapsayacak biçimde tema/konu dağılımının düzenlenmediği saptanmıştır. Öğrenme-öğretme sürecine dair planlamalara bakıldığında ise on etkinlik çeşidine yer verildiği tespit edilmiştir. Bu etkinlik çeşitlerinden Türkçe etkinliği, okuma yazmaya hazırlık etkinliği, drama etkinliği, müzik etkinliği ve oyun etkinliğinin dil gelişiminin desteklenmesinde kullanılabilecek etkinlik çeşitleri olduğu görülmüştür. Okul öncesi eğitim sınıflarının mevcut fiziki şartlar göz önünde bulundurularak "öğrenme merkezi" adı altında çeşitli merkezlere ayrılmasının planlandığı belirlenmiştir. Bunlardan kitap merkezi, dramatik oyun merkezi ve müzik merkezine dair açıklamalarda bu merkezlerin dil gelişimini destekleyecek biçimde planlandığına dair ifadelere yer verildiği görülmüştür. Değerlendirme süreci bakımından programın çok yönlü olduğu tespit edilmiştir. Değerlendirme sürecinde kullanılan araçların, gelişim gözlem formları, gelişim gözlem formlarından hareketle yılda iki kez hazırlanan gelişim raporu ve gelişim dosyası (portfolyo) olduğu saptanmıştır. Çocukların dil gelişimlerinin ölçme ve değerlendirmesine özgü araçlara yer verilmediği tespit edilmiştir. Aile katılımının programın temel ilkeleri arasında kendine yer bulduğu görülmüştür. Bu doğrultuda, aile katılımını desteklemek için etkinlik planı formatında "aile katılımı" bölümüne yer verildiği belirlenmiştir. Benzer şekilde, programda özel gereksinimli çocukların dil gelişimlerinin desteklenmesi için öğrenme-öğretme sürecinde dikkat edilmesi gerekenlere yönelik bilgiler paylaşıldığı ve etkinlik planı formatına özel gereksinimli çocuklar için "uyarlama" bölümü eklendiği tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde, elde edilen bulgulardan hareketle, araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik öneriler getirilmiştir.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine how the Turkish education of preschool children is supported in the context of the 2013 Preschool Education Program. In this context, document analysis method, one of the qualitative research methods, was used. The obtained data were examined by descriptive analysis. The 2013 Pre-School Education Program, which is the focus of the research, has been discussed in terms of including elements to support language development under the categories of "purposes, content, learning-teaching process, evaluation, family participation, adaptations to children with special needs". As a result of the research, it was found that among the main aims and principles of the 2013 Pre-School Education Program, statements about the language development of children were included. Twelve learning outcomes related to language development were determined. There are 73 indicators of these outcomes.  When the content of the program was examined, the findings indicated that the theme/topic distribution was not arranged to cover the specified objectives and achievements. When the planning of the learning process was examined, the results showed that ten types of activities were included. It has been observed that Turkish language activity, literacy preparation activity, drama activity, music activity and game activity can be used to support language development. It has been established that the learning environment is planned to be divided into various centers under the name of "learning center" taking into account the existing physical conditions. The explanations about the book center, the dramatic game center and the music center were found to include statements that these centers are planned to support language development. In terms of the evaluation process, it was determined that the program was multifaceted.  It was concluded that the tools used in the evaluation process consist of the development observation forms, the development report and the development file (portfolio), which are prepared twice a year based on the development observation forms. It was deduced that there are no tools specifically used for the measurement and evaluation of children's language development. It was observed that family participation has found a place among the basic principles of the program. Accordingly, it was determined that the "family participation" section was included in the activity plan format to support family participation. In the same way, in order to support the language development of students with special needs, information about what needs to be paid attention to in the learning process was shared in the program and the "adaptation" section for students with special needs was added to the activity plan format. In the conclusion part, based on the findings, suggestions for researchers and practitioners were proposed.