Kuzey Akım 2 projesinin jeoekonomik önemi ve Avrupa Birliği üyelerinin bu projeye yönelik yaklaşımı
The geoeconomic importance of Nord Stream 2 and the approach of the European Union member states towards this project
Yazar: STOILKO BICHIKLISKI
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM NAS
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Likit doğal gaz =

Özet:
Bu çalışmada Kuzey Akım 2 projesinden en çok etkilenen on dört AB üyesinin (Almanya, Avusturya, Fransa, Hollanda, Romanya, Macaristan, Polonya, Slovakya, Estonya, Litvanya, Letonya, İsveç, Danimarka ve Finlandiya) projeye yönelik yaklaşımları incelenecektir. Üyelerin bu projeye karşı yaklaşımları 24.02.2022 tarihinde başlayan Ukrayna Savaşı'ndan sonra büyük ölçüde değişmiştir. Savaştan önce bazı üyeler bu projenin taraftarı iken diğer üyeler ya muhalif ya da tarafsız kalmayı tercih etmiştir. Savaştan önce üyeler arasında projeye yönelik mutabakatın niye sağlanamadığının anlaşılabilmesi için üyelerin Kuzey Akım 2 projesinde algıladıkları jeoekonomik ve jeopolitik nitelikler incelenecektir. AB üyelerinin bir kısmı Kuzey Akım 2 projesinin jeoekonomik özelliklerini dikkate alırken diğer bir kısmı daha çok projenin jeopolitik özelliklerine odaklanmaktadır; ancak Rusya'nın saldırgan davranışlarından dolayı üye ülkelerin projenin özelliklerine yönelik yaklaşımları değişmiştir. Bunun nedeninin daha iyi anlaşılabilmesi için 14 AB üyesi ülkenin her birinin tutumları Ukrayna işgalinden önce ve sonra olmak üzere karşılıklı bağımlılık teorisi içerisinde yorumlanmıştır. Üyelerin projenin belirli özelliklerine odaklanmasının nedeninin bazı üyelerin Rusya'yla arasında asimetrik ticari ilişkiler bulundurması, diğer üyelerin ise daha çok simetrik ilişki ağları sürdürmesi olduğu görülmüştür. Asimetrik ilişkilerin üyeler arasında bulunan ekonomik ve siyasi imkân eşitsizliği sonucunda ortaya çıktığı tespit edilmiş, sonuç bölümünde asimetrik ilişkiler yerine simetrik ilişkilerin kurulabilmesi için söz konusu eşitsizliklerin nasıl ortadan kaldırılabileceğine dair öneriler verilmiştir. AB üyelerinin Rusya ile ilişkilerini daha simetrik hale getirmesi, AB'nin gelecekte Kuzey Akım 2 gibi üçüncü taraflardan gelecek doğal gaz boru hattı hamlelerine karşı ortak bir tavır sergilemesine imkân sunacaktır. Ülkelerin yaklaşımları; projeyle ilgili açıklama yapan başbakanlar, enerji bakanları ve diğer önemli makamların tutumları, ülkelerin sahip oldukları enerji kaynakları ve bu üyelerin Rusya'yla arasındaki enerji ilişkileri üzerinden belirlenecektir. Bu tezde gazeteler, uluslararası istatistik siteler, jeopolitika ve jeoekonomi ile ilgili makaleler, kitaplar ve tezler kullanılmıştır.

Abstract:
In this research the approach of the fourteen EU members (Germany, Austria, France, Netherland, Romania, Hungary, Poland, Slovakia, Estonia, Lithuania, Latvia, Sweden, Denmark and Finland), that have been most affected by the Nord Stream 2 project, will be analyzed. After the occupation of Ukraine on 24 Şubat 2022 the approaches of these members had changed. Before the war, while some members were supporters of this project, others were either opponents or prefered to stay neutral. In order to understand why before the war there was no consensus among the members, the geoeconomic and geopolitic characteristics of the Nord Stream 2 project, that are perceived by the members, shall be analyzed. While some members stress the geoeconomic characteristics, other members focus more on the geopolitical characteristics. However, due to Russia's aggressive behavior, the approaches of its member states towards the characteristics of the project have also changed. In order to understand the reason for this, each member will be interpreted within the theory of interdependence before and after the invasion of Ukraine. As is to be seen, the reason why some members focus on specific characteristics of the project is based upon the fact that while some members have asymmetric commercial relations with Russia, others maintain more symmetrical relations. It will be determined that in the basis of these asymmetric relations lays the inequality of economic and political reasons. Thus, in the last part of this thesis, by giving suggestions on how to eliminate these inequalities, instead of asymmetric relations more symmetric relations shall come forth. By bringing the relations of all the members to a more symmetric form, the EU will have the opportunity to follow a common approach towards third party natural gas pipelines, such as the Nord Stream 2. The approaches of the members shall be determined by the statements made by Primeministers, Energy Ministeres, other important individuals as well as the energy resources these countries posses and the relations they have with Russia. In this thesis newspapers, international statistic sites, articles, books and theses related to geoeconomics and geopolitics are used.