Farklı kafes yoğunluklarında barındırılan yumurtacı tavukların rasyonlarına bazı bitkisel ekstraktlar ve vitamin ilavesinin verim, yumurta kalitesi ve bazı kan parametrelerine etkileri
Effects of some plant extracts and vitamin supplementation on performance, egg quality and some blood parameters in laying hens at different cage density
Yazar: ÖZLEM EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. NURİNİSA ESENBUĞA
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Farklı kafes yoğunluklarında barındırılan yumurtacı tavukların rasyonlarına bazı bitkisel ekstraktların ve vitamin ilavesinin verim, yumurta kalitesi ve bazı kan parametrelerine etkilerini tespit etmek amacıyla yürütülen bu çalışmada, 36 haftalık 432 adet Lohman beyaz yumurtacı ticari hibrit 12 hafta boyunca 250 mg/kg seviyelerinde kekik ekstraktı, anason ekstraktı, çörek otu ekstraktı, vitamin C ve vitamin E içeren beş farklı rasyonla yemlenmişlerdir. Toplam 432 adet beyaz yumurtacı tavuk altı tekerrürlü olacak şekilde üç katlı batarya tipi (50x46x46cm) kafeslere şansa bağlı olarak dağıtılmış ve kafes gözüne 3, 4 ve 5 (sırasıyla 766, 575 ve 460 cm2/tavuk) tavuk olacak şekilde farklı kafes yoğunluğunda yerleştirilmiştir. Araştırma boyunca 16 saat aydınlatma programı uygulanmış, yem ve su ad-libitum olarak verilmiştir. 
Rasyona bitkisel ekstrakt ve vitamin ilavesi kontrol grubu ile karşılaştırıldığında yem tüketimini azalttımış, yumurta ağırlığı ve anormal yumurta oranı üzerine ise etkisi olmamıştır. Deneme sonunda en düşük yem tüketimi ve en iyi yemden yararlanma oranı rasyona kekik ekstraktı ilave edilen grupta meydana gelmiştir (P<0.01). Bitki ekstraktları ilavesi yapılan gruplarda yumurta verimi diğer gruplara göre önemli derecede düşmüştür. Yumurta kalite özelliklerine ait bulgulardan yumurta ağırlığı, kırılma mukavemeti (kg/cm2) ve kabuk ağırlığı değerleri (g) önemsiz olurken, şekil indeksi (%), kabuk kalınlığı (mm), sarı rengi, ak indeksi (%), sarı indeksi ve Haugh Birimi değerleri önemli (P<0.01) bulunmuştur. Kan glikoz ve kortikosteron seviyeleri bakımından muamele grupları arasındaki fark önemli olmuştur (P<0.01). Vitamin C ilavesi glikoz ve kortikosteron seviyelerini önemli derecede azaltmıştır.
Kafes yoğunluğu yem tüketimi, yemden yararlanma oranı ve anormal yumurta oranını etkilemiş ancak diğer performans parametrelerini değiştirmemiştir. Kafes yoğunluğunun artırılması ile yem tüketimi ve anormal yumurta oranı azalmıştır. En düşük yemden yararlanma oranı değeri yoğunluk gruplarından beş tavuk/kafes grubunda elde edilmiştir. Kırılma mukavemeti hariç diğer kalite özellikleri kafes yoğunluğundan etkilenmemiştir. Kafes yoğunluğunun artırılması ile serum glikoz konsantrasyonu artmış (P<0.01), kortikosteron konsantrasyonunda önemli bir fark saptanmamıştır. Yüksek yoğunluklu kafeslerde yetiştirilen tavukların glikoz konsantrasyon değerleri, düşük yoğunluklu kafeslerde yetiştirilenlere göre daha fazla bulunmuştur.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of some plant extracts and vitamin supplementation on performance, egg quality and some blood parameters in laying hens at different cage density. Four hundred thirty two Lohman White commercial laying hens which are 36 weeks old, were fed with rations including 250 mg/kg of thyme extract, anise extract, black cumin seed extract, vitamin C and vitamin E for 12 weeks. A total of 432 Lohmann white layers were randomly allocated three tier battery (50x46x46 cm) cages, each having 6 replicate cages as subgroups, were housed at a different density of 3, 4 and 5 hens/cage (respectly 766, 575 and 460 cm2/hen). During the research, 16-hour lighting was applied. Feed and water were given ad-libitum.
According to control group, suplemental plant extracts and vitamin decreased feed consumption (P<0.01), but not effected egg weight and abnormal egg rate. The lowest feed intake and the best feed efficiency were obtained from fed thyme extracts at the end of the experiment (P<0.01). Additional plant extracts had negative effects on egg production comparing with the control. Dietary treatment had no effect on egg quality parameters such as egg weight (g), shell strength (kg/cm2), shell weight and albumen index (%). But shape index (%), shell thickness (mm), yolk color, albumen index (%), yolk index (%) and Haugh Unit were affected by diets (P<0.01). The levels of blood glucose and corticosterone among the treatment groups were found statistically significant (P<0.01). It was showed that the glucose and corticosterone levels were significantly decreased by supplemental vitamin C.
The cage density affected feed consumption, feed efficiency and abnormal egg rate, but did not alter other laying performance parameters. Increasing the cage density in layers decreased feed consumption and abnormal egg rate. The lowest feed convertion ratio value in the cage density groups was obtained in the five hen/cage density group. Except for shell strength, other quality characteristics were not affected by cage density. As cage density increased, serum glucose concentration increased (P<0.01). It was observed that corticosterone concentration was not affected by cage density. Hens placed in high-density cages had higher serum glucose concentration than hens placed in low-density cages.