Borsa İstanbul XKMYA Endeksi'nde işlem gören seçili işletmelerin electre çok kriterli karar verme tekniği ile 2017-2021 yıl aralığında finansal performans ölçümü ve hisse senedi getiri karşılaştırması
Financial performance measurement and stock return comparison of selected businesses traded on the Borsa Istanbul XKMYA Index with the electre multi criteria decision making technique in the year range 2017-2021
Yazar: EFECAN BAKAN
Danışman: PROF. DR. FERİŞTAH SÖNMEZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance ; İstatistik = Statistics
Dizin: ELECTRE yöntemi = ELECTRE method ; Finansal performans = Financial performance ; Fiyat-kazanç oranı = Price-earning ratio ; Hisse senedi getirileri = Stock returns ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Bu çalışmada, Borsa İstanbul XKMYA(Kimya, Petrol, Plastik) Endeksi'nde işlem gören sermaye büyüklüğüne göre ilk 10 işletmenin 2017-2021 dönemine ait finansal performansının ölçülmesi amaçlanmıştır. Bunun için ÇKKV yöntemlerinden ELECTRE tekniği kullanılmıştır. Alternatif olarak seçilen 10 işletme; kriter olarak belirlenmiş 5 oran ile değerlendirmeye alınmıştır. Değerlendirmenin dengeli olması açısından, kriterlerler eşit olarak ağırlıklandırılmış ve her bir oran '0,20' ağırlık değerini almıştır. Electre tekniğine göre finansal performans ölçümü tamamlandıktan sonra, elde edilen sonuçları karşılaştırmak ve doğruluğunu teyit etmek amacıyla, ÇKKV yöntemlerinden bir başka teknik olan TOPSIS ile uygulama tekrarlanmıştır. Daha sonra; finansal performans sonuçları ve hisse senedi getirileri arasındaki ilişkiyi incelemek için, işletmelerin finansal tablolardan yararlanılarak F/K(Fiyat/Kazanç) oranları hesaplanmış ve ardından 'Korelasyon Analizi' uygulanmıştır. Bu çalışma neticesinde, işletmelerin finansal performansı ile hisse senedi getirileri arasında anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçların daha anlaşılır bir şekilde incelenebilmesi için grafikler oluşturularak bu konuda çalışma yapanların, karar vericilerin ve yatırımcıların bilgisine sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it is aimed to measure the financial performance for the past five years(2017-2021) of the top 10 enterprises according to the capital size traded in the Borsa Istanbul XKMYA(Chemical, Petroleum, Plastic) Index. For this, ELECTRE(Elemination and Choice Translating Reality English) technique was used from Multi-Criteria Decision Making Methods. As an alternative selected 10 businesses were evaluated with 5 ratios determined as criterion. In order for the evaluation to be balanced, the criteria were equally weighted and each ratio was given a weight value of 0.20. After completing the financial performance measurement according to the Electre technique, In order to compare the results obtained and confirm their accuracy, The application was repeated with the TOPSIS(Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solutions) technique, which is another of the Multi-Criteria Decision Making Methods. Then, to examine the relationship between financial performance and stock returns, P/E ratios were calculated using financial statements and correlation analysis was performed. With this application, it was concluded that there is no significant relationship between financial performance and stock return. In order to be understood more easily of the obtained results, graphs were created and presented to the decision makers and investors.