Özel eğitim sınıflarına ve kaynaştırma eğitimine devam eden eğitilebilir zihinsel engellilerin uyumsal davranışlarının karşılaştırılması /
Yazar: ABDULLAH KAVANOZ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ÖZÇELİK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Uyumsal davranış = Adaptive behavior ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Bu araştırma özel eğitim sınıfina ve kaynaştırma eğitimine alman zihinsel engelli öğrencilerin uyumsal davranışlarının karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Bu nedenle her iki grubun karşılaştırılabilmesi için betimsel yöntem kullanılmıştır. Trabzon ilindeki özel eğitim sınıfina ve kaynaştırmaya devam eden öğrenciler belirlendi. Araştırma grupları Rehberlik ve Araştırma Merkezi Müdürlüğünün daha önce çeşitli zeka testleri ile gruplandırmak suretiyle okullara yerleştirdiği zihinsel engelli öğrencilerdir. Trabzon ilinde özel eğitim ve kaynaştırma sınıflarında okuyan 110 eğitilebilir zihinsel engelli öğrencinin tamamına, EPİR (1974) tarafından geliştirilen "AAMD Uyumsal Davranış Skalası" uygulanmıştır. Skala puanlan çeşitli değişkenlerle karşılaştırılarak iki grubun ortalamaları arasındaki farklar t testi ile analiz edilmiş ve bu istatistikler sonucunda aşağıdaki bulgular elde edilmiştir. 1- Bağımsız faaliyet gösterebilme, 2- Ekonomik faaliyet gösterebilme, 3- Ev işleri alanında, 4- Kendi kendim yönetme alanında, 5- Sayı ve zaman alanında, 6- Sorumluluk gösterebilme alanında, 7- Toplumsallaşma alanlarında, gibi etkinlik alanlarında kaynaştırma eğitimi alan öğrenciler uyumsal davranışları açısından daha etkili olduğu, 8- Dil gelişimi alanında, özel eğitim sınırlarındaki öğrencilerin etkin oldukları, 9- Fiziksel gelişim alam ile, 10- Mesleki faaliyet gösterebilme alanlarında her iki grup arasında anlamlı fark olmadığı bulunmuştur. Araştırma sonuçlarından elde edilen bulgulara göre, şu sonuca varılmıştır: Bağımsız faaliyet gösterebilme, ekonomik faaliyet alanları, sayı ve zaman alandan, ev faaliyetleri alanı, kendi kendim yönetme alam ve sorumluluk ile toplumsallaşma alanlarında kaynaştırma eğitimindeki öğrencilerin uyumsal davranış açısından daha etkin olduğu, dil gelişimi alanlan açısından özel eğitim sınıflarında okuyanların daha etkili olduğu, fiziksel vngelişim alanları ile mesleki faaliyet alanlarında her iki grubun uyumsal davranış açısından anlamlı fark olmadığı görülmüştür. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara dayanılarak çeşitli öneriler getirilmiştir.

Abstract:
This study is particularly aimed to investigate the relationship between adaptive behaviors and educational type of mentally deficient students. The type of education was taken were main streaming and special education for mentally handicapped. The study consists of strdent placed in schools in accordance whit IQ testing by Trabzon Quidance and Research Center. 110 students in main streaming and special education were participated in the study selection criteria set for trainable meantally handicapped were EPIR's (1974) AAMD. Mainly two grups were campared on the measures of adaptive behaviors of: 1. Authonomy 2. Economic activeness 3. Hause affairs 4. Self-govermence 5. Counting and time 6. Responsibility 7. Socialization 8. Language develepment level 9. Physical (motor) development 10. Vocational abilities The research findings revealed that main streaming Strdents had better scores on adaptive behaviers of authonomic activities, economic activeness, counting and time, hause affairs, self-govermence, responsibility and socialization. Students in special education classes had better scores on language development The other areas of physical development and recational abilities did not differenciate two groups, namely main streaming and special education. Some prospective recommendations were implimented in accordance whim the findings of the study.