Çocuk hematoloji polikliniğimizde takip edilen beta talasemi majör hastalarında renal fonksiyon bozukluğunun ve beta talasemi majörde idrar neutrofil-gelatinase associated lipocalin düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of renal function disorder and urinary neutrophyl-gelatinase associated lipocalin level in the beta thalassemia major disease followed in children's hematology policyline
Yazar: SERDAR ŞAHİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KAMURAN KARAMAN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi = Anemia

Özet:
Talasemi majör, tüm dünyada önemli bir sağlık sorunu olup, yüksek maliyetli tedavi gerektiren bir hastalıktır. Hastaların çoğu ikinci dekatta tedaviye bağlı komplikasyonlar nedeniyle kaybedilmektedir. Son yıllarda kullanıma giren yeni tedavi rejimleri ve tedaviye bağlı komplikasyonların dikkatli bir şekilde izlenmesiyle hastaların beklenen yaşam süreleri artmaktadır. Düzenli kan transfüzyonları nedeniyle kalp, karaciğer ve böbrek gibi hayati organlarda ilerleyici demir birikimi görülmektedir. Bu çalışmada hastanemizde izlenmekte olan beta talasemi majörlü hastalarda düzenli kan transfüzyonunun böbreklerde meydana getirdiği ve henüz böbrek yetmezliği bulguları oluşmadan erken böbrek hasarının saptanması için son zamanlarda çeşitli çalışmalarda bir belirteç olarak kullanılabileceği öne sürülen NGAL düzeyinin değerlendirilmesi ve erken böbrek hasarı belirteçlerinden kabul edilen β2M ile sistatin-c ile karşılaştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: 
Çalışmamızda Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakultesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Hematoloji ve Onkoloji bölümünde beta talasemi majör tanısı ile izlenmekte olup, kan transfüzyon programında yer alan 37 hasta çalışma grubunu ve Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakultesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Genel Çocuk Polikliniğine başvuran kronik herhangi bir hastalığı olmayan yaş ve cinsiyet bakımından çalışma grubu ile benzer özellikler gösteren 37 çocuk kontrol grubunu oluşturdu. Beta Talasemi majör hastası olup böbrek taşı, herediter renal familiyal hastalık öyküsü, aktif enfeksiyon, diabetes mellitus, sistemik hipertansiyon, hidronefroz, üriner reflü, tiroid veya paratiroid fonksiyon bozukluğu olan hastalar, çalışma dışı bırakıldı. Çalışma ve kontrol grupları prospektif olarak incelendi. Çalışma grubundan transfüzyon öncesi kan ve idrar örnekleri, kontrol grubundan ise başvuru anında kan ve idrar örnekleri alındı. Alınan kan ve idrar örnekleri 4000 devir/dk, 10 dakika santrifüj edildikten sonra -80 ° C'de saklandı.
Bulgular: 
Çalışmamıza 37 hasta (24 erkek,13 kız ) ve 37 çocuk (kronik hastalığı bulunmayan 14 erkek,23 kız) dahil edildi. Çalışma grubunda NGAL (680,034±29,501 ng/ml) ve sistatin-c (42,549±4,328 ng/ml) düzeyleri kontrol grubundan (NGAL; 579,322±29,985 ng/ml ve sistatin-c 27,498±3,323 ng/ml) anlamlı olarak (NGAL p:0,019 ve sistatin-c p: 0,008) yüksek bulunmuştur. Kontrol grubunda kreatinin(0,597±0,0155 mg/dl) düzeyi çalışma grubundan (0,471±0,0157 mg/dl) anlamlı olarak (p<0,001) yüksekti. β2M ve üre düzeyleri gruplar arasında anlamlı fark göstermemektedir (çalışma grubu; β2M: 0,269±0,012 mg/l, kontrol grubu β2M: 0,307±0,035 mg/l, p: 0,316 ve çalışma grubu üre: 26,84±1,677 mg/dl kontrol grubu üre: 26,54±0,962 mg/dl, p: 0,878). Gruplar arasında yaş ve cinsiyet bakımından anlamlı bir fark yoktu (Yaş: çalışma grubu; 8,47± 0,76 yıl ve kontrol grubu; 9,39 ±0,44 yıl, p: 0,282). Kontrol grubunda boy ve vücut ağırlığı çalışma grubuna göre daha yüksekti ve bu durum istatistiksel olarak anlamlıydı (kontrol grubu ortalama boy: 138,78 cm, çalışma grubu ortalama boy: 112,70 cm p<0,001 ve kontrol grubu ortalama VA: 36,06 kg, çalışma grubu ortalama VA: 21,06 kg p<0,001). Gruplar arasında kan basıncı değerleri arasında anlamlı fark yoktu (sistolik kan basıncı çalışma grubu/kontrol gubu 100/104 mmHG diastolik kan basıncı çalışma grubu/kontrol grubu 66/68 mmHG ve p: 0,112 ve p: 0,248). Hem çalışma hem de kontrol grubunda kreatinin; boy ve vücut ağırlığı ile pozitif koreleydi. Çalışma grubunda β2M ve NGAL arasında negatif korelasyon bulunmaktadır. Çalışma grubunda kreatinin ve yaş arasında pozitif korelasyon bulunmaktadır. Çalışma grubunda üre; β2M ve kreatinin ile pozitif koreledir. Çalışma grubunda NGAL, ferritin ile pozitif koreledir. Kontrol grubunda yaş, üre ile negatif korelasyon gösterirken, kreatinin ile pozitif korelasyon göstermektedir. 
Sonuç:
Beta talasemi majör hastalarında düzenli kan transfüzyonuna bağlı olarak böbrek hasarı oluşabilmektedir. Bu hastalarda idrar NGAL düzeyi erken böbrek hasarı açısından bir belirteç olarak düşünülebilir. Bulgularımız bu konuda yapılacak geniş ölçekli çalışmalar için yol gösterici olabilir.

Abstract:
Aim: Thalassemia major is a worldwide healthcare problem requiring high cost medical treatment. Patients usually die of treatment associated complications in the second decade. However, improvements in treatment and meticulous follow-up strategies for treatment associated complications have led to an increase in expected life span of the patients. Regular transfusions cause progressive iron deposition in critical organs such as heart, liver and kidneys. In this study, we aimed to investigate the effects of regular blood transfusion on the kidneys in patients with beta thalassemia major, and assessment of the NGAL level suggested to be used as a marker in recent studies for the detection of early renal damage before the onset of renal insufficiency and was aimed to compare with β2M and cystatin-c which are accepted by early renal damage markers.
Patients and Methods: In our study, we were followed up with beta thalassemia major in Department of Pediatrics, Department of Pediatric Hematology and Oncology at Yüzüncü Yıl University Medical Faculty, the study group consisted of 37 patients included in the blood transfusion program and the control group consisted of 37 children with similar characteristics to the study group in terms of age and sex without any chronic illnesses admitted to the Department of Child Health and Diseases of the Yüzüncü Yil University Medical Faculty, General Child Policlinic. Patients with Beta Thalassemia major disease who had; kidney stones, hereditary renal familial disease, active infection, diabetes mellitus, systemic hypertension, hydronephrosis, urinary reflux, thyroid or parathyroid function were excluded. The study and control groups were examined prospectively. Blood and urine specimens were taken from the study group before transfusion and blood and urine specimens were taken from the control group at the time of application. Blood and urine specimens were stored at -80 ° C after centrifugation for 10 minutes at 4000 rpm.
Results: The study included 37 patients (24 male, 13 female) and 37 children (14 male, 23 female without chronic disease). NGAL (680,034 ± 29,501 ng/ml) and cystatin-c (42,549 ± 4,328 ng/ml) levels were significantly higher in the study group than in the control group (NGAL, 579,322 ± 29,985 ng/ml and cystatin-c 27,498 ± 3,323 ng/ml NGAL p:0,019 and Cystatin-C p: 0,008). In the control group, creatinine (0,597 ± 0,0155 mg/dl) level was significantly higher than the study group (0,471 ± 0,0157 mg/dl) (p <0,001). β2M and urea levels did not differ significantly between groups (study group: β2M: 0,269 ± 0,012 mg/l control group β2M: 0,307 ± 0,035 mg/l, p: 0,316 and study group urea: 26,84 ± 1,677 mg/dl control group urea: 26,54 ± 0,962 mg/dl, p: 0,878). There was no significant difference in age and sex between the groups (Age: study group, 8,47 ± 0,76 years, control group: 9,39 ± 0,44 years, p: 0,282). Body height and body weight were higher in the control group than in the study group, and this was statistically significant (mean control group height: 138,78 cm, mean height of the study group: 112,70 cm p <0,001 and control group mean body weight: 36,06 kg, study group mean body weight: 21,06 kg p <0,001). There was no significant difference between the blood pressure values of the groups (systolic blood pressure study group / control group 100/104 mmHG diastolic blood pressure study group / control group 66/68 mmHG and p: 0,112 and p: 0,248). Creatinine was positively correlated with height and body weight in both study and control groups. There is a negative correlation between β2M and NGAL in the study group. There is a positive correlation between NGAL and ferritin in study group. There is a positive correlation between creatinine and age in the study group. Urea in the study group; correlates positively with β2M and creatinine. In the control group, age showed a negative correlation with urea and positive correlation with creatinine.
Conclusion: In Beta Thalassemia major patients renal damage can occur due to regular blood transfusion. Urinary NGAL levels in these patients may be considered as a marker for early renal injury. Our findings may provide guidance for large-scale studies in this area.