Türkiye'nin modernleşme sürecinde değişen kadın rollerinin basın aracılığıyla sunuluşu (1930-1938)
Presentation of the changing roles of women during Turkey's modernization period via the press (1930-1938)
Yazar: FİLİZ YILDIZ
Danışman: PROF. DR. CANER ARABACI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Basın = Press ; Batılılaşma = Westernization ; Kadınlar = Women ; Modernleşme = Modernization ; Türkiye = Turkey

Özet:
"Türkiye'nin Modernleşme Sürecinde Değişen Kadın Rollerinin Basın Aracılığıyla Sunuluşu (1930-1938)" başlıklı bu tez çalışmasında Cumhuriyet kadınlarının modernleşme deneyimi aktarılmaktadır. Cumhuriyet'in ilanının ardından hız kazanan modernleştirici uygulamaların merkezinde kadınlar yer almakla birlikte, bu merkezde yer alma durumu kadınların sürecin öznesi olduğu anlamına gelmez. Kurucu erkeklerin sınırlarını çizdiği değişimi, kadınların benimsemeleri ve yaşamlarını bu sınırlar çerçevesinde düzenlemeleri istenmiştir. 
Medeni toplum yaratma hedefini Batıyı referans alarak uygulamaya koyan modernleşme projesi, kadınların özel ve kamusal alandaki sınırlarını belirlerken ikircikli bir tavra sahiptir. Bir yandan modern olma koşulları Batılı değerlerle tanımlanırken, bir yandan da namus, iffet, vatanseverlik gibi geleneksel değerlerle kadınların donatılmak istendiği anlaşılmaktadır. Bu durumun en somut göstergesi egemen erkeklerin söylemlerinde belirginleşen kadınların ev içi rollerine ve annelik görevine yapılan vurgudur. Kamusal alana katılımı arzulanan, eğitim olanakları arttırılan, çalışma hayatında ve bazı mesleklerde yükselmesi sağlanan kadınlardan öncelikli olarak ev içi sorumluluklarını layıkıyla yerine getirmeleri beklenmiştir. Nitel bir araştırma yöntemi olan tarihsel tasarım şeklinde hazırlanan bu çalışmada Akşam, Cumhuriyet, Hâkimiyet-i Milliye/Ulus ve Vakit/Kurun gazetelerinin 01 Ocak 1930- 31 Aralık 1938 tarihli sayıları doküman analizi yapılarak incelenmiştir. İncelenen gazeteler, Cumhuriyet rejiminin kadına yönelik tavrına ışık tutmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Modernleşme, Batılılaşma, kadın modernleşmesi, Cumhuriyet kadınları, asri kadınlar.

Abstract:
Republic women's modernization experience is demonstrated in this thesis titled "Presentation of the Changing Roles of Women During Turkey's Modernization Period via the Press (1930-1938)". Although women took part in the center of accelerated modernizing implementations after the proclamation of the republic, this did not mean that they were the leads of this process.  They were expected to adopt and construct their lives according to the boundaries of changes constituent men had established.
The modernization project, which implemented the goal of creating a civilized society by referencing the west, had a hypocritical demeanor when setting the boundaries of women's private and public spheres. It can be understood that while the terms of being modern were defined by western values, women were still wished to be equipped with the traditional ideas such as honor, chastity, and patriotism. The most concrete indicator of this situation was the emphasis put on women's domestic roles and motherhood responsibilities becoming evident in dominant men's speeches. Women's participation in society was desired, their educational opportunities were enhanced, and their promotion in work life and various professions were ensured; and yet they were primarily expected to adequately take on their domestic responsibilities. The issues dated January 1st 1930 through December 31st 1938 of Akşam, Cumhuriyet, Hâkimiyet-i Milliye/Ulus and Vakit/Kurun newspapers were analyzed in this study, which was prepared with the descriptive historical research method. The newspapers analyzed have shed light on the Republican regime's attitude towards women. 

Keywords: Modernization, Westernization, modernization of women, women of the Republic, modern women.