Çocuk yoğun bakım ünitesinde mortalite skorlarının değerlendirilmesi /
Yazar: BÜŞRA GÜNDOĞAN UZUNAY
Danışman: PROF. DR. OĞUZ DURSUN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anyonlar = Anions ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Laktatlar = Lactates ; Mortalite = Mortality ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri-neonatal = Intensive care units-neonatal ; Çocuklar = Children ; Çoklu organ yetmezliği = Multiple organ failure ; Ölçekler = Scales

Özet:
Çalışmada; Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde yatan hastaların sık kullanılan mortalite skorlarının mortalite ve sağkalım sonuçlarını gösterme başarısının değerlendirilmesi amaçlandı. Bu skorların, mortalite oranı yüksek olan onkolojik hastalığı olan grupta da öngörülerinin değerlendirilmesi hedeflendi. Organ yetmezliği kriterleri, düzeltilmiş anyon açığı ve laktat klirensi değerlerinin mortalite üzerine etkisinin gösterilmesi de çalışmanın amaçlarındandı. Bu amaç ile 2015 Aralık – 2018 Ocak tarihleri arasında Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde yatmış olan hastaların verileri hastane kayıt sistemi üzerinden retrospektif olarak değerlendirildi. Değerlendirmeye alınan 825 hastanın PRISM III skorları, PIM2 skorları, düzeltilmiş anyon açığı ve laktat klirensi değerleri, onkoloji hastalarında ek olarak organ yetmezliği kriterleri ve anemi, nötropeni, trombositopeni varlığı incelendi.
	PRISM III skorunun diskriminasyonu hem onkoloji hastalarında hem de genel yoğun bakım popülasyonunda başarılı bulundu ve AUC değerleri sırası ile 0.906 ve 0.908 şeklindeydi. Benzer şekilde PIM2 skorunun da diskriminasyonu hem onkoloji hastalarının hem de tüm hastaların dahil edildiği incelemede başarılı olarak bulundu ve p değerleri sırası ile 0.870 ve 0.855 idi. 
	PRISM III ve PIM2 skorları; Hosmer ve Lemeshow testi ile sınıflandırıldı. Aynı dilimdeki olgular için beklenen ve gerçekleşen mortaliteye bakıldığında anlamlı fark saptanmadı (p değerleri 0.753 ve 0.251). Sonuç olarak skorların  kalibrasyonlarının iyi olduğu gözlendi. 
	Onkoloji hastalarının mortalite oranı, genel yoğun bakım popülasyonuna göre daha yüksek saptandı ve p<0.001 bulundu. Onkoloji hastalarının kümülatif sağkalım analizine göre sağkalımı, genel yoğun bakım popülasyonuna göre daha kötüydü ve p<0.001 saptandı. Ancak PRISM III skorları eşleştirilip Cox regresyon analizi ile değerlendirildiğinde onkoloji hastalarının kümülatif sağkalımı ile diğer hastalar arasında anlamlı fark saptanmadı ve p: 0.079 bulundu.
	Skorların PDR değerleri ile mekanik ventilasyon, yoğun bakım yatış süreleri ve düzeltilmiş anyon açığı değerleri arasında anlamlı ilişki saptandı. 
	Metabolik hastalıklar ve doğumsal kalp hastalıkları inceleme dışı bırakılarak laktat klirensleri ile mortalite arasındaki ilişki incelendi. Laktat klirensinin artması ile mortalitenin azaldığı gözlendi ve p değeri 0.013 saptandı.
	Doğumsal kalp hastalıkları inceleme dışı bırakılarak düzeltilmiş anyon açığı değerleri ile mortalite arasındaki ilişki incelendiğinde ise düzeltilmiş anyon açığı değerinin artması ile mortalitenin arttığı gözlendi ve p<0.001 bulundu.
	Onkoloji hastalarındaki nötropeni ve trombositopeni varlığının mortalite belirleyicisi olabileceği saptandı. Ayrıca onkoloji hastalarında var olan organ yetmezliği sayısının 2 ve daha fazla olmasının mortaliteyi arttırdığı gözlendi. Kardiyovasküler sistem yetmezliği, böbrek yetmezliği ve hematolojik yetmezlik mortalite ile ilişkili saptandı. 
	Sonuç olarak; PRISM III ve PIM2 skorlarının mortaliteyi öngörmek açısından diskriminasyon ve kalibrasyonları, onkoloji grubu hastalar da dahil olmak üzere, çocuk yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda başarılı bulundu. Düzeltilmiş anyon açığı, laktat klirensi ve organ yetmezliklerinin de mortalite skorlarının güncellemeleri sırasında birer parametre olarak değerlendirilmesinin yararlı olacağı gösterilmiştir. 
	Anahtar Sözcükler: anyon açığı, laktat klirensi, mortalite skorları, onkoloji hastaları, organ yetmezliği kriterleri

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the success of frequently used mortality scores in showing mortality and survival outcomes of pediatric intensive care unit patients. Evaluation of the predictions of these scores in the oncologic disease group with high mortality was also targeted. In addition, aims included to show the effects of organ failure criteria, corrected anion gap and lactate clearance values on mortality. For this purpose, the data of patients hospitalized in the Pediatric Intensive Care Unit between December 2015 and January 2018 were evaluated retrospectively through the hospital registry system. PRISM III scores, PIM2 scores, corrected anion gap and lactate clearance values, additional organ failure criteria and presence of anemia, neutropenia, thrombocytopenia were evaluated in 825 patients.
Discrimination of the PRISM III score was found to be successful in both oncology patients and the general intensive care population, and the AUC values were 0.906 and 0.908, respectively. Similarly, discrimination of PIM2 score was found to be successful in the evaluations of both oncology patients and all patients, and the p values were 0.870 and 0.855, respectively.
PRISM III and PIM2 scores were classified by Hosmer and Lemeshow test. There was no significant difference between the expected and actual mortality rates when analyzed for the cases in the same percentiles (p values 0.753 and 0.251, respectively). As a result, the calibrations of the scores were observed to be appropriate.
Mortality rate of oncology patients was higher than general intensive care population and p was <0.001. According to the cumulative survival analysis, the survival of oncology patients was worse than the general intensive care population with p <0.001. However, when the PRISM III scores were matched and evaluated by Cox regression analysis, there was no significant difference between the cumulative survival of oncology patients and other patients with p: 0.079.
PDR values of the scores were significantly correlated with mechanical ventilation duration, ICU length of stay, and corrected anion gap values.
Metabolic diseases and congenital heart diseases were excluded, and the relationship between lactate clearance and mortality was investigated. Mortality decreased with increasing lactate clearance and relevant p value was 0.013.
When the relationship between corrected anion gap values and mortality was examined by excluding congenital heart diseases, mortality was increased with increased anion gap value, p value was <0.001.
The presence of neutropenia and thrombocytopenia in oncology patients may be predictors of mortality. In addition, number of organ failure in patients with oncology being 2 or more was observed to increase mortality. Cardiovascular failure, renal failure and hematologic failure were associated with mortality.
In conclusion, discriminations and calibrations of PRISM III and PIM2 scores were found to be successful in pediatric intensive care unit patients, including oncology patients.  Additionally, considering corrected anion gap, lactate clearance and organ failure each as a parameter during the update of mortality scores has been shown to provide benefit. .
Keywords: anion deficit, lactate clearance, mortality scores, oncology patients, organ failure criteria