Sodyum nitrit ile oksidatif stres oluşturulan ratlarda hesperidinin etkisinin belirlenmesi
Determination of the effects of hesperidin against sodium nitrite-induced oxidative stress in rats
Yazar: BARIŞ KAÇMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ULAŞ ACARÖZ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Hesperidin = Hesperidin ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Sodyum nitrit = Sodium nitrite ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Sodyum nitrit genellikle et ve et ürünlerinde kullanılmaktadır. Nitrite maruziyet toksisitenin yanı sıra oksidatif stres ve reaktif oksijen türlerinin oluşumuna de sebep olabilmektedir. Bu nedenle istenmeyen etkilerin önüne geçilmesinde, antioksidan özellik gösteren farklı maddeler tercih edilmektedir. Hesperidin serbest radikalleri temizleme yeteneğine katkıda bulunan yapıya sahiptir. Bu çalışmada, sodyum nitrit ile oksidatif stres oluşturulan ratlarda hesperidinin etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, toplam 35 Wistar albino rat 5 gruba ayrıldı. I. Grup negatif kontrol olarak belirlendi. II. Grup 15 günün sonunda tek doz 60 mg/kg sodyum nitrit subkutan olarak verildi. III., IV. ve V. gruplara sırasıyla hesperidin 50, 100 ve 200 mg/kg dozlarda 15 gün gastrik gavaj yoluyla verildi ve 15 günün sonunda tek doz 60 mg/kg sodyum nitrit subkutan olarak verildi. Çalışma sonunda da hayvanlardan alınan kan ve doku örneklerinden süperoksitdismutaz (SOD), redükte glutatyon (GSH), malondialdehit (MDA) ve katalaz (CAT) değerleri incelendi ve histopatolojik incelemeler gerçekleştirildi. Karaciğer ve böbrek doku örneklerinde IFN- γ, TNF-α ve NFkB ekspresyon düzeyleri belirlendi.  Sodyum nitrit uygulaması antikosidan enzim aktivitelerinde (SOD ve CAT) ve GSH düzeylerinde azalmaya neden oldu. Bununla birlikte lipid peroksidasyonu arttırdı. Dokularda histopatolojik değişiklere neden oldu ve yangısal genlerin ekspresyon düzeylerinde artışa neden oldu. Bununla birlikte artan dozlarda hesperidin uygulaması sodyum nitrit tarafıdan indüklenen hasarı azalttı ve dokularda rejeneratif etki gösterdi. Sonuç olarak, sodyum nitritin neden olduğu oksidatif strese bağlı doku ve organ hasarlarının önlenmesinde doğal antioksidan olan hesperidinin koruyucu etki gösterdiği ve olumsuz etkileri düzelttiği belirlendi.

Abstract:
Sodium nitrite is generally used in meat and meat products. Exposure to nitrite can cause oxidative stress and formation of reactive oxygen species as well as toxicity. For this reason, different substances with antioxidant properties are preferred to prevent undesirable effects. Hesperidin has a structure that contributes to its ability to scavenge free radicals. In this study, it was aimed to determine the effect of hesperidin in rats under oxidative stress induced by sodium nitrite. In the study, a total of 35 Wistar albino rats were divided into 5 groups. Group I was determined as the negative control. II. Group received a single dose of 60 mg/kg sodium nitrite subcutaneously at the end of 15 days. Hesperidin was given to the III, IV and V groups at doses of 50, 100 and 200 mg/kg, respectively, for 15 days by gastric gavage, and at the end of 15 days, a single dose of 60 mg/kg sodium nitrite was given subcutaneously. At the end of the study, superoxide dismutase (SOD), reduced glutathione (GSH), malondialdehyde (MDA) and catalase (CAT) values in blood and tissue samples taken from animals were examined and histopathological examinations were performed. IFN-γ, TNF-α and NFkB expression levels were determined in liver and kidney tissue samples. Sodium nitrite administration caused a decrease in antioxidant enzyme activities (SOD and CAT) and GSH levels. Also, it increased lipid peroxidation. It caused histopathological changes in tissues and increased expression levels of inflammatory genes. However, increasing doses of hesperidin reduced the damage induced by sodium nitrite and showed a regenerative effect in tissues. As a result, it was determined that hesperidin, a natural antioxidant, has a protective effect and reversed the negative effects in the prevention of tissue and organ damage due to oxidative stress caused by sodium nitrite.