5-18 yaş arası tip 1 diyabetli çocuk ve ergenlerin besin ögesi alımlarının ve beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional intake and nutritional habits ofTYPE1 diabetic children and adolescents between 5-18 years
Yazar: HATİCE EZGİ ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA ÜNÜVAR
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besinler = Foods ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme değerlendirmesi = Nutrition assessment ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Ergenler = Adolescents ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Çocuklar = Children

Özet:
Diyabetli çocuklarda yeterli ve dengeli beslenme sayesinde metabolik kontrolün iyileştiği,
büyüme gelişmede optimal hedeflere ulaşıldığı ve komplikasyon gelişiminin engellendiği
bildirilmektedir. Bu sebeple çalışmamızda tip 1 diyabetli çocuk ve ergenlere ait demografik,
bebeklik dönemine ilişkin ve beslenmeye dair bilgiler araştırılarak metabolik kontrol ve
beslenme durumuyla bağlantılı çıkarımlar yapılması hedeflendi. Çalışmaya en az altı ay önce
tip 1 diyabet tanısı almış 5-9,9 yaş arası çocuk, 10-18 yaş arası ergen olmak üzere 127 çocuk
dahil edildi. Diyabetlilere ait bilgiler, anket formu ve dosya incelenmesi ile elde edildi. Vücut
ağırlığı ve boy ölçümü poliklinikte çalışan oksolog tarafından alınmış olup VKİ ve SDS
değerleri Neyzi ve arkadaşlarının Türk çocukları için geliştirdikleri standartlara göre
değerlendirildi. Bireylerin günlük enerji ve besin ögesi alımları 3 günlük besin tüketim kaydı
formlarıyla elde edildi. Besin tüketim kayıtlarının değerlendirilmesi hususunda Bebis
programı 8.1 versiyonundan yardım alındı. Elde edilen sonuçlar Türkiye Beslenme Rehberi
(2015) ve ISPAD (2018) önerileri doğrultusunda değerlendirildi. Enerji ve besin ögelerinin
%66-%100 arasında karşılanması önerilen düzeyde alım olarak kabul edildi. Çalışmanın
istatistiksel analizi SPSS 22.0 paket programı kullanılarak yapıldı. Çalışmamız sonucunda tip
1 diyabetli çocuk ve ergenlerin günlük diyetinde karbonhidrat, protein ve sodyum mineralini
önerilerin üzerinde tükettiği; lif ve demir minerali tüketimlerinin ise yetersiz olduğu görüldü.
Bu durum tip 1 diyabetli bireylerin sağlıklı şekilde büyüme gelişmelerini tehlikeye
sokmaktadır. Gıda tüketim kayıtları her üç ayda bir düzenli olarak kontrol edilerek önerilerle
karşılaştırılmalı ve gerektiğinde deneyimli bir diyetisyen tarafından beslenme eğitimi
verilmelidir. Bu sayede glisemik kontrol ve kan parametrelerinin iyileşmesiyle gelecekte
oluşabilecek komplikasyonların önüne geçilmesi de hedeflenmelidir.

Abstract:
It has been reported that metabolic control improves, optimal goals in growth and
development are achieved and the development of complications in children with diabetes is
prevented by adequate and balanced nutrition. For this reason, in our study, it was aimed to
make inferences related to metabolic control and nutritional status by investigating
demographic, infancy and nutrition information of children and adolescents with type 1
diabetes. Children aged 5-9.9 and adolescents aged 10-18 (total 127 participants) were
included in the study who were diagnosed with type 1 diabetes at least six months ago.
Information on diabetics was obtained by examining a questionnaire and file. Body weight
and height measurements were taken by an oxologist, and BMI and SDS values were
evaluated according to the standards developed by Neyzi et al for Turkish children. Daily
energy and nutrient intakes of individuals were obtained with 3-day food consumption record
forms. Assistance was received from Bebis program 8.1 version for evaluating food
consumption records. The obtained results were evaluated in accordance with Turkey
Nutrition Guide and ISPAD proposal. Consuming energy and nutrients between 66% and
100% was accepted as intake at the recommended level. Statistical analysis of the study was
performed using the SPSS 22.0 package program. As a result of our study, it was found that
children and adolescents with type 1 diabetes consume carbohydrate, protein and sodium
mineral above the recommendations in their daily diet; it was observed that the consumption
of fiber and iron mineral was insufficient. This situation endangers the healthy growth and
development of children with type 1 diabetes. Food consumption records should be checked
regularly every three months, compared with recommendations, and nutrition training should
be given by an experienced dietician when necessary. In this way, it should be aimed to
prevent future complications by improving glycemic control and blood parameters.