Temel psikolojik ihtiyaçların çalışanın görev performansı ve örgütsel vatandaşlık davranışı ile ilişkisi
The relationship of basic psychological needs with worker's task performance and organizational citizenship behaviors
Yazar: DİLEK ALTINIŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE TÜRKER
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Endüstri ve Örgüt Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Temel ihtiyaçlar = Basic needs ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior

Özet:
Bu araştırma temel psikolojik ihtiyaçların çalışan performansı olan görev ve
bağlamsal performansına etkisinin olup olmadığını ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Bu araştırmanın evrenini Otomotiv Yan Sanayi İmalat Şirketi'nde yapılan
araştırma kapsamında seçilen işletme çalışanları kapsamaktadır. Bu çalışma Kocaeli
ilinde faaliyet gösteren bir üretim işletmesi ile sınırlandırılmıştır. Örneklemini ise bu
işletmede çalışan ve tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilmiş olan 216 otomotiv sektörü
beyaz yaka çalışanı oluşturmaktadır.
Yapılan araştırmada "Temel Psikolojik İhtiyaçlar" ve "Örgütsel Vatandaşlık
Davranışı" ölçekleri kullanılmıştır. Veriler istatistik programı kullanılarak Pearson
Korelasyon Testi, Regresyon Analizi, Tek Yönlü Varyans Analizi Testi (ANOVA) ve T
Testi yöntemleri ile analiz edilmiştir.
Yapılan analiz sonrasında çalışanların temel psikolojik ihtiyaçları doyumunun
hem görev performansı hem de örgütsel vatandaşlık davranışlarındaki değişimleri anlamlı
açıkladığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Temel Psikolojik İhtiyaçlar, Öz-Belirleme, Çalışan Performansı,
Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, Görev Performansı, Bağlamsal Performans, Otomotiv
Sektörü.

Abstract:
The aim of this research is to put forth whether there is an existance of an effect
on the task and contextual performance which are the employee performances of the
essential psychological needs or not.
The surroundings of this research comprises the firm employees who are chosen
within the scope of the research that is done in the automotive supply industry. This
research is restrained with a production company that is active in Kocaeli. The sampling
includes the employees in this companyand the 216 automotive sector whitecollar
employees who are chosen via fortuituous sampling procudure.
In this research Basic Psychological Needs and Organizational Citizenship
Behaviour scales are used. The data was analyzed via Pearson Correlation Test ,
Regression Analysis, One Way Analysis of Variance Test (ANOVA) and T-Test using
statistic software.
After the analysis, it was seen that the satisfaction of the basic psychological needs
of the employees significantly explained the changes in both task performance and
organizational citizenship behaviors.
Keywords: Basic Psychological Needs, Self-Determination, Employee Performance,
Organizational Citizenship Behavior, Task Performance, Contextual Performance,
Automotive Industry