Türkiye'de yatırım yoluyla vatandaşlık edinimine ulusaşırı bir bakış
A transnational perspective on acquisition of citizenship by investment in Turkey
Yazar: SİBEL CAN ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL MURAT ÖZGÜR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Dünyada pek çok devlet, yabancı yatırımcılardan yararlanmak amacıyla
üyeliklerini tahsis etmektedir. Yakın zamanda bu pratik, Türkiye'de başlamıştır ve kısa
sürede Türkiye, en popüler vatandaşlık programlarından birine sahip olmuştur. Ancak,
kimlerin neden vatandaşlık edindiği ve yatırım yoluyla vatandaşlık piyasasında hizmet
sağlayan aracıların, nasıl bir sistem oluşturduğu ve yatırım yoluyla vatandaşlık programı
üzerine etkileri bilinmemektedir. Bu çalışmada, mevcut soruların yanıtlanması
amaçlanmıştır. Bu kapsamda, Türkiye'nin 6 şehrinde yatırım yoluyla vatandaşlık edinen
ve vatandaşlık satışına hizmet sağlayanlardan oluşan 46 kişi ile görüşme yapılmıştır.
Bunun yanı sıra gözlem ve doküman analizi yapılmıştır. Mevcut veriler, ilgili
kurumlardan alınan istatistiki veriler ile desteklenmiştir. Araştırma kapsamında,
Türkiye'nin yatırım yoluyla vatandaşlık piyasasının bölgesel ve küresel bir görünüme
sahip olduğu, yatırımcıların farklı motivasyonlara sahip olduğu anlaşılmıştır. Türkiye'nin
vatandaşlık piyasasında çok sayıda kişinin faaliyet gösterdiği; aracıların sistemi mobilize
etmek için organizasyonel ve kurumsal yapılarını güçlendirdikleri; görünür ve
görünmeyen ağlara sahip olduğu ve bu ağlarla ilişkilendikleri anlaşılmıştır. Aracıların,
çoklu ilişki ağları içerisinde konumlandığı belirlenmiştir. Aracılar, bu ilişkilerinde
etkisiyle yatırım yoluyla vatandaşlık programını, farklı aşamalarda şekillendirmiş ve
yatırımcıların sosyo-mekansal mobilizasyonunu etkilemiştir. Türkiye'nin yeni
vatandaşlık pratiğinin çoklu sonuçlarının olduğu ve bu alanda daha fazla araştırma
yapılmasına ihtiyaç olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
Many countries in the world allocate their memberships in order to benefit foreign
investors. Recently, this practice has started in Turkey, and in a short time Turkey has one
of the most popular citizenship by investment programs. However, it is not known who
acquires citizenship and why, and how the intermediaries providing services in the
citizenship-by-investment market create a system and their impact on the citizenship-by-
investment program. This study aims to answer these questions. In this context, we
interviewed 46 individuals who acquired citizenship by investment and provided services
for the sale of citizenship in 6 cities in Turkey. In addition, observation and document
analysis were conducted. The existing data was supported by statistical data from relevant
institutions. The study revealed that Turkey's citizenship-by-investment market has a
regional and global dimension and that investors have different motivations. Turkey's
citizenship market is characterized by a plurality of actors; intermediaries have
strengthened their organizational and institutional structures to mobilize the system; and
they have and are associated with visible and invisible networks. It has been determined
that intermediaries are positioned within multiple relationship networks. With the
influence of these relationships, intermediaries shaped the citizenship by investment
program at different stages and influenced the socio-spatial mobilization of investors.
With the influence of these relationships, intermediaries shaped the citizenship by
investment program at different stages and influenced the socio-spatial mobilization of
investors. It is understood that Turkey's new citizenship practice has multiple 
consequences and there is a need for further research in this field.