Vardiyalı çalışan hemşirelerde yorgunluk ve iş stresi düzeylerinin iş doyumu ile ilişkisi
The relationship of fatigue and work stress levels on work satisfaction among nurses working in shifts
Yazar: BESTE DEMİRCAN VURAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE AKTAŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Vardiyalı çalışan hemşirelerin yorgunluk ve iş stresi düzeylerinin iş doyumu ile ilişkisinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilen bu çalışma, tanımlayıcı-ilişki arayıcı araştırma tasarımında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini olasılıksız örnekleme yöntemlerinden gelişigüzel örnekleme ile gönüllülük esasına dayalı özellikle pandemi döneminde İstanbul-Anadolu yakasında sirkülasyonu fazla ve yoğun iş yükü olan iki hastanede vardiyalı çalışmakta olan hemşireler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem sayısı Power analizi kullanılarak 327 hemşire olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın verileri; Mesleki ve Kişisel Özellikler Soru Formu, YDÖ, İSÖ, MİDÖ-Kısa Formu ölçeklerinin oluşturduğu anket formu ile toplanmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS Statistics 22 (SPSS Inc., Chicago, IL) programı kullanılarak yapılmıştır. 
Araştırmaya katılan 327 hemşirenin %83,8'inin kadın olduğu, %39,4'ünün 26-30 yaş aralığında, %60,2'sinin bekar olduğu, %65,7'sinin COVID-19 hastalığı geçirdikleri bulunmuştur. Hemşirelerin %40,3'ünün 1 ve ≤5 yıldır hemşire olarak çalışmakta olduğu, %64,5'inin 5 yıldan az süredir vardiyalı çalışmakta olduğu ve %61,7'sinin haftada 40-60 saat çalışmakta olduğu bulunmuştur. Araştırmaya katılan hemşirelerin, çalışılan kurumdan %46,2'si ne memnun ne değil, %36,4'ünün memnun olduğu bulunmuştur. Araştırmada, YDÖ ve MİDÖ arasında; İSÖ ve MİDÖ arasında; MİDÖ ve MİDÖ alt boyutları arasında anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç olarak, vardiyalı çalışan hemşirelerin %67'sinin yorgun, %17,4'ünün şiddetli yorgun oldukları bulunmuştur. Hemşirelerin %37,9'u stresli, %62,1'i yüksek stresli olarak bulunmuştur. Vardiyalı çalışan hemşirelerin iş doyumları düşük düzeyde, İD düzeyleri DD düzeylerine göre daha yüksek bulunmuştur. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizine göre, vardiyalı çalışan hemşirelerden çalışılan kurumdan memnun olan hemşirelerin, iş doyumu madde puan ortalamaları, çalışılan kurumdan memnun olmayan hemşirelere göre, çalışılan kurumdan ne memnun ne değil olan hemşirelerin iş doyumu madde puan ortalamaları, çalışılan kurumdan memnun olmayan hemşirelere göre daha fazla; evli olanların iş doyumu madde puan ortalamaları, bekar olan hemşirelere göre daha az olduğu bulunmuştur. Hemşirelerin yorgunluk düzeyi arttıkça iş doyumu düzeyinin ve iş stresi düzeyi arttıkça iş doyumu düzeyinin azaldığı bulunmuştur.

Abstract:
This study, which was carried out to determine the relationship between fatigue and work stress levels of nurses working in shifts and job satisfaction, was carried out in a descriptive-relational research design. The population of the study consisted of nurses working in shifts in two hospitals with high circulation and heavy workload on the Istanbul-Anadolu side, especially during the pandemic period, based on volunteerism with random sampling from non-probability sampling methods. The sample size of the study was calculated as 327 nurses using Power analysis. The data of the study were collected with a questionnaire form consisting of Occupational and Personal Characteristics Questionnaire, FAS, WSS, MSQ-Short Form. Data were analyzed using IBM SPSS Statistics 22 (SPSS Inc., Chicago, IL) program. 
It was found that 83.8% of the 327 nurses who participated in the study were female, 39.4% were in the 26-30 age range, 60.2% were single, and 65.7% had COVID-19 disease. It was found that 40.3% of the nurses had been working as a nurse for 1 ve ≤5 years, 64.5% had been working in shifts for less than 5 years, and 61.7% worked 40-60 hours a week. It was found that 46.2% of the nurses participating in the study were neither satisfied nor dissatisfied with the institution where they worked, while 36.4% were satisfied. In the study, it was found that there was a significant relationship between the FAS and the MSQ; between the WSS and the MSQ; and between the MSQ and the MSQ sub-dimensions (p<0.05).
As a result, it was found that 67% of the nurses working in shifts were tired and 17.4% were severely tired. 37.9% of the nurses were found to be stressed and 62.1% were found to be highly stressed. Job satisfaction of nurses working in shifts was found to be low level, and intrinsic satisfaction levels were found to be higher than extrinsic satisfaction levels. According to the multiple linear regression analysis, it was found that the mean scores of job satisfaction items of nurses who were satisfied with the institution where they worked were higher than those of nurses who were not satisfied with the institution where they worked, the mean scores of job satisfaction items of nurses who were neither satisfied nor dissatisfied with the institution where they worked were higher than those of nurses who were not satisfied with the institution where they worked, and the mean scores of job satisfaction items of married nurses were lower than those of single nurses. It was found that as the fatigue level of nurses increased, the level of job satisfaction decreased and as the level of job stress increased, the level of job satisfaction decreased.