hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Etkinlik ölçümü ile mekânsal komşuluk ilişkileri analizi üzerine bir uygulama
An application on the analysis of spatial relationships with activity measurement
Yazar: BURCU TEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA ŞEN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı / Uygulamalı İstatistik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İstatistik = Statistics

Özet:
Bu doktora tez çalışmasında, bölgesel verilere dayalı olarak mekânsal etkileşim analizi yapılmıştır. Teze konu olan veriler, Tüik' ten alınan İBBS 3. Düzey (il bazında) verilerdir. Gayri Safi Katma Değer' in açıklanmasında payı olan bağımsız değişkenlerin yanısıra illerin mekânsal komşulukları araştırılmıştır. Bu doğrultuda Veri Zarflama Analizi(VZA) ile girdi yönelimli ve çıktı yönelimli olmak üzere CCR ve BCC modelleri kullanılarak 4 model elde edilmiştir. Bu modeller ile süper etkinlik skorları elde edilmiş ve mekân birimlerinin göreli etkinlikleri yorumlanmıştır. Elde edilen süper etkinlik skorları ikinci aşamada yapılan mekânsal ekonometrik analizin verilerini oluşturmuştur. Mekânsal komşuluk ilişkileri mekânsal otoregresif model (SAR) ve mekânsal hata modeli (SEM) oluşturularak incelenmiş ve toplamda 8 model ile komşuluklar incelenmiştir. Mekânsal komşuluklar aynı zamanda haritalama yapılarak görsel olarak da ifade edilmiştir. Sonuç olarak Girdi yönelimli BCC modeli en uygun model olarak tespit edilmiş ve izlenmesi gereken sosyal ve ekonomik politikalar belirtilmiştir. Veri zarflama analizi için EMS (Efficiency Measurement System), mekânsal ekonometrik analiz ve haritalama için R programlama kullanılmıştır.
Anahtar Kelimeler: VZA, Veri Zarflama Analizi, Mekansal Ekonometri, Mekansal Gecikme Modeli, SAR, Mekansal Hata Modeli, SEM

Abstract:
In this doctoral thesis, spatial analysis was conducted based on regional data. The data used in the thesis are the NUTS 3rd Level (provincial) data obtained from Tuik. In addition to the independent variables that have a share in explaining the Gross Value Added, the spatial neighborhoods of the provinces have been investigated. In this direction, 4 models were obtained by using CCR and BCC models, which are input-oriented and output-oriented with Data Envelopment Analysis (DEA). Super efficiency scores were obtained with these models and the relative effectiveness of spatial units was interpreted. Super efficiency scores obtained data from the spatial econometric analysis in the second stage. Spatial neighborhood relations were examined by creating spatial autoregressive model (SAR) and spatial error model (SEM) and the neighborhoods were examined with a total of 8 models. Spatial neighborhoods are also expressed visually by mapping. As a result, Input-oriented BCC model has been identified as the most suitable model and the socio-economic policies that need to be followed are indicated. EMS (Efficiency Measurement System) is used for data envelopment analysis and R programming is used for spatial econometric analysis and mapping.
Keywords: DEA, Data Envelopment Analysis, Spatial Econometrics, Spatial Autoregressive Model, SAR, Spatial Error Model, SEM
Dünya da ve Türkiye 'de yenilikçi tarım yöntemi olan akuaponik uygulamasında alternatif bir balık türü clarias gariepinus (Burchell,1822) (Kara Yayın) denenmesi
World and Turkey in innovative farming methods with applications in aquaponics an alternative to the fish species Clarias gariepinus (Burchell,1822)
Yazar: OĞUZCAN MOL
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR EMİROĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada topraksız tarım teknikleri arasında yer alan akuaponik tarımın, akua kültür kısmında yetiştirilen balıklara alternatif bir balık türü olarak, Sakarya Nehrin de istilacı olarak bulunan Clarias gariepinus 'un Akuaponik sistemdeki uygulanabilirliği araştırılmıştır.
	Çalışma da kullanılan balık türü Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu'ndaki''Çifteler Sakarbaşı Bölgesindeki İstilaci Tatlısu Balığı Türlerinin Baskı Altına Alınması Yoluyla Doğal Balık Popülasyonlarının Desteklenmesi'' projesinden temin edilmiştir. Bitki besleme yataklarına, yarı yarıya olacak şekilde marul ve roka ekilmiştir. Yapılan deneme biyolojik dengeleme tankında ki nitrifikasyonun sağlandığı görülmüştür. Tohum ekiminden itibaren 30 gün içerisinde hasata ulaşıldığı görülmüştür. Ülkemiz de Akuaponik sistemde kullanılabilecek bu balık türünün, bitki üretimi üzerinde etkisi kesirli faktöriyel deney tasarımı kullanılarak hazırlanmıştır. 
	Çalışmada inceleme parametreleri olarak, nitrit, nitrat, amonyak, ph ve sıcaklık değerleri incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonucusistemde marul üretimi (Lactuca sativa) gerçekleşmiş ve Clarias gariepinus' un bu sistem için oldukça elverişli olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, as an alternative fish species for aquaculture in aquaculture, the applicability of Clarias gariepinus found as an invader in the aquaculture system was investigated.
The type of fish used in the study was obtained from the Scientific Supporting Natural Fish Populations Through the Pressure of Invasive Freshwater Fish Species in Sakarbaşı Region ası project at the Scientific Research Projects Commission of Eskişehir Osmangazi University. Lettuce and arugula were planted in half to the plant feed beds. It has been observed that the nitrification was achieved in the experimental biological equilibration tank. It has been observed that the harvest has been reached within 30 days after seeding. The effect of this fish species, which can be used in the aquaconic system in our country, on plant production is prepared by using fractional factorial experiment design.
In the study, nitrite, nitrate, ammonia, pH and temperature values were examined. As a result of investigations, lettuce production (Lactuca sativa) was realized and Clarias gariepinus was found to be very suitable for this system.
Yüksek entropili CrMoTiVW refrakter alaşımının PTA yöntemi ile kaplanması ve aşınma özelliklerinin incelenmesi
Investigation on wear properties of CrMoTiVW  refractory high entropy alloy coating deposited by PTA process
Yazar: EFE TAŞCI
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN GAŞAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Bu çalışmada alaşım dünyasına yeni bir bakış açısı kazandıran yüksek entropili alaşım (YEA) tasarımı anlayışı ile yüksek sıcaklık uygulamalarında kullanılabilecek refrakter kaplama malzemelerinin tasarımı ve üretilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda eşmolar CrMoTiVW yüksek entropili refrakter alaşımı seçilmiştir. Bu alaşımın altlık malzeme üzerine kaplanmasıyla sergileyeceği davranışın incelenmesi çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Vakum ark ergitme yöntemiyle üretilen numuneler öğütülerek toz haline getirilmiş ve plazma transfer ark (PTA) yöntemiyle AISI 4140 çeliğine kaplanmıştır. PTA işlemi sırasında 120, 130 ve 140 amper değerleri ile çalışılmıştır. Döküm halinin ve farklı amper değerlerinde gerçekleştirilen PTA işleminin sonrasında elde edilen numunelerin yapısal ve mekanik karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir. Yapısal karakterizasyon aşamasında taramalı elektron mikroskopu (SEM), X ışını kırınımı (XRD) ve Optik mikroskop (OM) ile elde edilen görüntüler incelenmiştir. Mekanik karakterizasyon aşamasında ise sertlik ve aşınma testlerinin sonuçları incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar PTA yöntemiyle kaplanan numunelerin döküm haline kıyasla daha yüksek bir aşınma direncine sahip olduğunu göstermiştir. En yüksek aşınma direnci 120 Amper ile PTA işlemi uygulanan numuneden elde edilmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to design and produce refractory coating materials which can be used in high temperature applications with the concept of high entropy alloy (YEA) which gives a new perspective to the alloy world. In this scope, the equimolar CrMoTiVW refractory high entropy alloy was chosen. The focus of this study is to examine the behavior of the alloy by coating it on substrate material. Samples produced by vacuum arc melting were powderized and then deposited on the AISI 4140 steel by PTA process. 120, 130 and 140 ampere values were studied during PTA process. Samples obtained with different ampere values in pta process and as-cast condition were studied by mechanical and structural characterization. In the structural characterization stage, images obtained by SEM, XRD and Optical microscope were examined. In the mechanical characterization stage, the results of hardness and abrasion tests were examined. The results showed that the samples obtained with PTA process had a higher wear resistance than as-cast state. The highest wear resistance was obtained from the 120 Ampere PTA process sample.
Kırımlı yazar Cengiz Dağcı'nın hayatı ve eserlerindeki İslami motifler
Crimean writer Cengiz Dağci's life and Islamic motifs in his works
Yazar: BURCU DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERŞAHİN AHMET AYHÜN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biyografi = Biography ; Dağcı, Cengiz = Dağcı, Cengiz ; Kırım = Crimean ; Kırım Tatarları = Crimean Tatars ; Kırım edebiyatı = Crimean literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; İslami söylem = Islamic discourse ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmanın konusu 20. yüzyılda yaşamış Kırımlı bir yazar olan Cengiz Dağcı'nın hayatı ve eserlerinde geçen İslamî motiflerdir. Cengiz Dağcı II. Dünya Savaşı'nda Rus ordusunda Almanlara karşı savaşmış, bu sırada Alman ordusuna esir düşmüştür. Savaştan sonra Londra'ya yerleşen Dağcı kendi başından geçenleri ve Kırım halkının yaşadıklarını konu alan eserler yazmıştır. 
Bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Cengiz Dağcı'nın hayatı incelenmiştir. İkinci bölümde ise Cengiz Dağcı'nın eserlerinde geçen İslamî motifler kategorize edilerek değerlendirilmiştir. 
Anahtar kelimeler: Cengiz Dağcı, Kırım Tatarları, Rus Müslümanları, İslamî Motifler

Abstract:
The subjects of this study are the life of Cengiz Dağcı, a Crimean writer who lived in the 20th century and Islamic motifs in his works. Cengiz Dagci fought against the Germans in the Russian army in World War II, during this time he was captured by the German army. After the war, he settled in London and wrote works on what happened to his life and the lives of the people of Crimea.
This study consists of two parts. In the first chapter, Cengiz Dağcı's life is examined. In the second chapter, Islamic motifs in Cengiz Dağcı's works were categorized and commented.
Keywords: Cengiz Dagci, Crimean Tatars, Russian Muslims, Islamic Motifs
Zeydî Muhaddis Ahmed B. İsâ'nın Emâlî adlı eserinin kaynakları ve tasnîf metodu
The resources and classification method of Ahmad B. Isā's work called Amālī
Yazar: MUSTAFA TANRIVERDİ
Danışman: DOÇ. DR. KADİR DEMİRCİ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahmed bin İsa bin Zeyd = Ahmed bin İsa bin Zeyd ; Ehl-i beyt = Ahl al-Bayt ; Emali = Emali ; Emali = Emali ; Hadis = Hadith ; Muhaddis = Muhaddthoon ; Zeydiyye = Zaydiyya ; İslamiyet = Islam ; Şia = Şia

Özet:
Bu tez, III/IX. asrın Zeydî muhaddislerinden Ahmed b. İsâ b. Zeyd (ö. 247/861) ve onun Emâlî adlı eserinin kaynakları ve tasnîf metodu hakkındadır. Çalışma, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır.
Giriş kısmında tezin konusu, amacı ve önemi ile çalışmada takip edilen metodoloji ve kaynaklar hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde siyasî, ictimaî, ilmî ve kültürel yönlerden Ahmed b. İsâ'nın (ö. 247/861) yaşadığı dönem incelenmiştir. Ayrıca onun hayatı, ilmî ve politik yönü ile Abbasî yönetimiyle olan ilişkisi ve eserleri ele alınmıştır. İkinci bölümde eserin mahiyeti, kaynakları ve nüshaları gibi teknik özellikler incelenmiştir. Bununla birlikte Zeydî hadis literatüründe seçkin bir konuma sahip olan Emâlî'de yer alan önemli şahsiyetler tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde Emâlî'nin tasnîf metodu, iç tutarlılığı, tertip ve düzeni ele alınmıştır. Ayrıca eser, rivâyet metinleri ve sahabî râvîleri yönünden tahâret bölümü özelinde Sünnî hadis literatürünün önde gelen örnekleri ile mukayese edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hadis, Zeydiyye, Ehl-i Beyt, Emâlî, Muhaddis

Abstract:
This thesis is about Ahmad b. ʿIsā b. Zayd (d. 247/861) who is one of the Zaydī muhaddiths in the III/IX. century and his Amālī resources and method of classification of his work. This work consists introduction and three parts. In the introduction part, the subject, purpose and the significance of the thesis is studied, moreover, the information is given about the methodology and followed resources . In the first chapter, the political, religious, scientific and cultural aspects of Ahmad b. ʿIsā's (d. 247/861) period was examined. Moreover, his life, his scientific and political viewpoint, his relationship with the Abbasid administration and his works was studied.
In the second part, technical features such as quality, resources and copies of the work are examined. In addition, important persons in the Amālī, which has an outstanding position in the Zaydi hadith literature, are introduced. In the third chapter, the classification method, internal consistency, arrangement and organization of Amālī are examined. Moreover, the book was compared with the prominent examples of Sunnī Hadith literature in terms of narrative texts and companions' narrators specific to Tahāra section. Key Words: Hadith, Zaydiyya, Ahl al-Bayt, Amālī, Muhaddith
Vak'anüvis Râşid Mehmed Efendi'nin Târîh-i Râşid'iyle İsâ-Zâde târîhi ve Nusretnâme'yle karşılaştırılması
The comparision of vakanuvis Râşid Mehmed Efen-di's târihi Râşid with İsa-Zâde târihi and Nusratnâme
Yazar: MÜNEVVER EJDAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERŞAHİN AHMET AYHÜN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Biyografi = Biography ; Nusretname = Nusretname ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Raşid Mehmed Efendi = Raşid Mehmed Efendi ; Tarihçilik = Historiography ; Vakay-ı nüvis = Official historian

Özet:
Bu çalışmanın konusu Osmanlı Devleti'ndeki vak'anüvislik müessesesi ve bu alanda eser vermiş olan Râşid Mehmed Efendi‟nin hayatı, ilmî kişiliği ve telif ettiği eserlerdir. Çalışmada özellikle Râşid Mehmed Efendi‟nin Târîh-i Râşid adlı eseri üzerine yoğunlaşılmış ancak bu eserin dil, üslup ve metot yönünden aynı dönemi kapsayan Îsâ-zâde Târîhi ve Nusretnâme adlı iki eserle karşılaştırılması yapılmaya çalışılmıştır. Diğer taraftan tarih yazımında resmî ve gayrı resmî tarihçiliğin etkileri üzerinde durulmuş, resmî tarihçilerin rahatlıkla dile getiremedikleri konuları gayri resmî tarihçilerin daha kolaylıkla ifade edebildikleri gözlemlenmiştir.

Abstract:
This study‟s subject is the Institution of Chronicles in the Osmanlı Devlet and the life of RâĢid Mehmed Efendi who was one of the chroniclers in 18th century, his personality as a scholar and his works. Study particularly focuses on one of his work named "Târîh-i Râşid" and in terms of metholodology and style this book was com-pared with "Îsâ-zâde Târîhi" and "Nusretnâme" which covered same period. On the other hand study emphasized the impact of official and unofficial historiography on historical writing, so it is concluded that the unofficial historians expressed the histo-rical subjects more easily than the official historians.
Bireysel emeklilik sistemine katılımın finansal okuryazarlık üzerindeki etkisi: Kamu bankası çalışanları ve müşterileri üzerine bir uygulama
The effect of participation in the individual pension system on financial literacy: Empirical evidence from public bank employees and customers
Yazar: SERPİL DEMİR
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH YALAMAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Banka çalışanları = Bank employees ; Bireysel emeklilik = Individual retirement ; Cinsiyet = Gender ; Emeklilik = Pension ; Emeklilik sistemi = Pension system ; Finansal okuryazarlık = Financial literacy ; Müşteriler = Customers ; Çalışanlar = Workers ; Özel emeklilik = Private pension

Özet:
Bu çalışmanın amacı, bireysel emeklilik sistemine katılımın finansal okuryazarlık üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışmanın örneklemi kolayda örnekleme yöntemine göre oluşturulmuştur. Bu kapsamda örneklem 580 kişiden oluşan kamu bankası çalışanları ve müşterilerdir. Çalışmanın sonucunda bireysel emeklilik sistemine katılımın finansal okuryazarlığı istatiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde etkilediği ortaya konmuştur. Ayrıca kontrol değişkenleri açısından durum değerlendirildiğinde yaşın, cinsiyetin ve çalışma süresinin finansal okuryazarlık üzerinde istatiksel olarak anlamlı etkilerinin olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effect of participation in private pension system on financial literacy. The sample of the study was designed according to the sampling method. In this context, the sample consists of 580 public bank employees and customers. As a result of the study, it has been shown that participation in the private pension system has a statistically significant and positive effect on financial literacy. In terms of control variables, age, gender and working time had statistically significant effects on financial literacy.
Bursa-Güdecek kromit atıklarının değerlendirebilirliğinin araştırılması
Investigetion of assessment possibility of  Bursa-Gudecek chromite wastes
Yazar: TATTYENBYEK ULDRIK
Danışman: PROF. DR. ENDER SÖNMEZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Bu çаlışmаdа Bursa-Güdecek krоmit zеnginlеştirmе tеsisi аtıklаrının dеğеrlеndirilеrеk еkоnоmiyе kаzаndırılmаsı аmаçlаnmıştır. 

	Аtıklаrın stоklаndığı sаhаlаrdаn tеmsili numunеlеr аlınаrаk öncе tаnе bоyut vе Cr2О3 dаğılımlаrı bеlirlеnmiş, dаhа sоnrа  zеnginlеştirmе dеnеylеrinе gеçilmiştir. 

	Zеnginlеştirmе yöntеmi оlаrаk, krоmit zеnginlеştirmеdе yаygın оlаrаk kullаnılаn sаllаntılı mаsаlаr tеrcih еdilmiştir. Lаbоrаtuvаr ölçеkli, Wilflеy mаrkа sаllаntılı mаsа kullаnılmış, bеslеmе suyu miktаrı, pulp yоğunluğu, gеnlik vе frеkаns sаbit tutulаrаk,  аltı fаrklı frаksiyоndа ( +0,600, -0,600+0,425, -0,425+0,300, -0,300+0,212, -0,212+0,106, -0,106 mm), üç fаrklı еğimdе (10, 20, 30) dеnеylеr yаpılmıştır. 

Zеnginlеştirmе çаlışmаlаrı sоnucundа, оrtаlаmа % 5,8 Cr2О3 içеrikli аtıklаrdаn, -0,212+0,106 mm tаnе iriliğindе yаpılаn dеnеylеrdе % 48,24 Cr2О3 tеnörlü kоnsаntrе % 38,29 kаzаnmа vеrimi ilе, -0,106 mm tаnе iriliğindе yаpılаn dеnеylеrdе isе  % 52,99 Cr2О3 tеnörlü kоnsаntrе % 19,62 kаzаnmа vеrimi ilе еldе еdilmiştir. Kаzаnılаn kоnsаntrеlеr sаtılаbilir nitеliktеdir.	


Аnаhtаr Kеlimеlеr: Krоmit аtıklаrı, cеvhеr zеnginlеştirmе, grаvimеtrik аyırmа, аtık dеğеrlеndirmе

Abstract:
Thе аim оf this study is tо invеstigаtе pоssiblе аssеssmеnt оf Bursa-Gudecek Chrоmitе еnrichmеnt plаnt wаstеs.

Rеprеsеntаtivе sаmplеs wеrе cоllеctеd frоm wаstе stоckyаrd аnd thеir pаrticlе sizе distributiоns аnd rеlаtеd Cr2О3 cоntеnts wеrе dеtеrminеd bеfоrе initiаting еnrichmеnt tеsts.

Аs аn еnrichmеnt mеthоd, industriаlly widеly usеd shаking tаblеs wеrе prеfеrrеd. Tеsts wеrе pеrfоrmеd using Wilflеy shаking tаblе. Tеsts wеrе cаrriеd оut with six diffеrеnt frаctiоns (+0.600, -0.600+0.425, -0.425+0.300, -0.300+0.212, -0.212+0.106, -0.106 mm) оf wаstе sаmplеs аt thrее diffеrеnt slоpеs (1°, 2°, 3°) whilе kееping thе fееd wаtеr аmоunt, pulp dеnsity, аmplitudе аnd frеquеncy cоnstаnt.

Аs а rеsult оf еnrichmеnt tеsts, а cоncеntrаtе cоntаining 48.24 % Cr2О3 wаs оbtаinеd with 38.29 % rеcоvеry аt -0.212+0.106 mm sizе frаctiоn whilе оbtаining а cоncеntrаtе cоntаining 52.99 % Cr2О3 with 19.62% rеcоvеry аt -0.106 mm sizе frаctiоn frоm thе fееd cоntаining аvеrаgе оf 5.8 % Cr2О3. Thе оbtаinеd cоncеntrаtеs wеrе аt sаlаblе quаlity.


Kеywоrds: Chrоmitе wаstеs, minеrаl prоcеssing
Konaklama işletmelerinde zaman esaslı faaliyete dayalı maliyet yönteminin analizi ve bir uygulama
The analysis of the time-driven activity-based costing method in the accommadation establishments and a case study
Yazar: MUSLU CAN SÖZEN
Danışman: PROF. DR. TUNÇ KÖSE
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Muhasebe = Accounting ; Zaman = Time ; Zaman sürücülü faaliyet tabanlı maliyetleme = Time driven activity based costing

Özet:
Teknolojinin son derece hızlı gelişmesi ile işletmelerin maliyet yapısı değişmiştir. Bundan dolayı geleneksel maliyet yöntemleri, ürün veya hizmet maliyetlerinin hesaplanmasında yetersiz kalmıştır. Bu yetersizliği gidermek için, kaynakların faaliyetler, faaliyetlerin de ürün, hizmet veya müşteriler tarafından tüketildiğini varsayan faaliyete dayalı maliyet (FDM) yöntemi geliştirilmiştir. Geliştirilen bu yöntem, geleneksel maliyet yönteminin eksikliklerini giderse de uygulamasının zor olması gibi nedenlerden dolayı çok fazla kullanılmamıştır. En sonunda, dağıtım anahtarı olarak sadece zamanı esas alan zaman esaslı FDM yöntemi ile karşılaşılan sorunlar giderilmiştir.
Bu çalışmanın amacı, Antalya'da faaliyet gösteren bir konaklama işletmesinin 2017 maliyet bilgilerine göre, geleneksel maliyet yöntemi ile zaman esaslı FDM yöntemini karşılaştırmak ve zaman esaslı FDM yönteminin uygulanabilirliğini test etmektir. Yapılan uygulama sonucunda; misafir başına birim maliyet, geleneksel maliyet yöntemine göre 60,44 TL, zaman esaslı FDM yöntemine göre 67,96 TL bulunmuştur. Örnek olay çalışma yöntemi ile bulunan sonucun, konaklama işletmesi yöneticilerinin alacakları kararlarda yardımcı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The cost structure of the firm has changed with the rapid development of technology. Therefore, the traditional cost methods were insufficient for the calculation of productor service cost. To address this shortage, an activity-based costing method was developed, which assumes that resources are consumed by activities and the activities are consumed by product, services or customers. In the end, the problems were fixed thanks to time-based ABC, which only based on time as a distribution key.
The aim of this study is to compare the traditional cost method and time-based ABC method and to test the applicability of time-based ABC method according to 2017 cost information of an accommodation establishment operating in Antalya. As a result of the application, the unit cost per guest was 60,44 TL according to traditional cost method and, 67,96 TL according to time-based ABC method. The result of the case study is thought to be helpful for the decisions of the accommodation establishment managers.