Gastronomi turizminin destinasyon markalaşmasına etkisi: Trabzon ilinde bir araştırma
The effect of gastronomy tourism on destination branding: A research in the province of Trabzon
Yazar: SERTAN ÇATAKLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RECEP YILDIRGAN
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Destinasyon = Destination ; Gastronomi = Gastronomy ; Markalaşma = Branding ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Trabzon = Trabzon ; Yöresel mutfak = Local cuisine

Özet:
Ülkelerin veya bölgelerin sahip oldukları doğal ve kültürel varlıklar, destinasyonların markalaşmasında oldukça etkilidir. Bu sebeple destinasyonlar, kendilerine özgü olan kültürel değerleri geliştirip tanıtarak insanların zihninde kalıcı ve olumlu bir algı yaratmak istemektedirler. Çünkü kültürel değerler, destinasyonların pazarlanmasında ve tanıtımında oldukça büyük bir etkiye sahiptir. Bu anlamda ise destinasyonların sahip oldukları mutfak kültürleri, tanıtım ve pazarlama faaliyetleri açısından önem kazanmış ve destinasyonların markalaşmasında etkin bir rol üstlenmiştir. Böylece gastronomi değer kazanarak destinasyonlar için önemli bir noktaya gelmiştir. Yani, son yıllarda değeri oldukça fazlalaşan ve insanların ilgi odağı haline gelen gastronominin, kültürel değerler arasında kendine yer bulduğunu ifade etmek mümkündür. Bu bağlamda, ülkelerin veya bölgelerin sahip oldukları gastronomi değerlerinin tanıtılıp pazarlanması, destinasyon markalaşması açısından oldukça önemlidir. Buradan hareketle bu araştırma, Trabzon'da gerçekleştirilen gastronomi turizminin şehir markalaşmasına yönelik etkilerini ortaya çıkarmak ve yörenin gastronomisine yönelik algı düzeylerini tespit etmek açısından önem arz etmektedir. Böylece araştırmanın amacı da gastronomi turizminin Trabzon destinasyonunun markalaşmasına yönelik etkisini belirleyebilmektir.
Yapılan bu çalışmada veri toplama yöntemi olarak nicel araştırmalardan anket tekniği kullanılmıştır. Örneklem yöntemi olarak ise kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Hazırlanan anket, araştırmanın amacı doğrultusunda Trabzon ilini ziyaret eden yerli turistlere (n=418) internet ortamı üzerinden uygulanmıştır. Toplanan veriler, SPSS istatistik programı kullanılarak analiz edilmiş ve analizlerde; güvenirlik testi, kaiser-mayer-olkin ve Bartlet's testi, faktör analizi, korelasyon analizi, t-testi ve one way ANOVA gibi açıklayıcı istatistiklerden yararlanılmıştır. 
Söz konusu analizler neticesinde, araştırma hipotezlerinin büyük bir bölümünü destekleyen anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Genel olarak araştırma bulguları, katılımcıların Trabzon ve gastronomisi hakkında olumlu bir algıya sahip oldukları yönündedir. Ayrıca araştırma bulguları doğrultusunda, Trabzon mutfağının bir marka değerine sahip olduğu ve yöre gastronomisinin şehrin markalaşmasına yönelik katkısının olduğu tespit edilmiştir. Diğer bir yandan araştırmada, Trabzon'un zengin ve çekici yöresel mutfağa sahip olduğu, yemeklerinin hijyenik ve lezzetli olduğu sonucuna da ulaşılmıştır. Bunlara karşın araştırmada, Trabzon'un gastronomisinden çok doğal güzellikleri ile ön planda olduğu ve Trabzon'a gastronomi amaçlı gerçekleştirilen ziyaretlerin oldukça düşük olduğu da gözlemlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Gastronomi, Gastronomi Turizmi, Destinasyon, Markalaşma, Trabzon Mutfağı

Abstract:
The naturel and cultural assets of countries or regions are very effective in bandingof destinations. For this reason, destinations want to create a permanent and positive perception in people's mind by developing and promoting these contents. Because cultural values have a great impact on the marketing and promotion of destinations. In this sense, the culinary cultures of the destinations have gained importance in terms of promotion and marketing activities and have taken an active role in the branding of the destinations. Thus, gastronomy gained value and reached an important point for destinations. Gastronomy, which has been increasing recently and has become the center of attention/focus of people, has also found a vital role among these cultural values. In relation to this, the promotion and marketing of regions or gastronomy values of those regions are significant for destination branding. From this point of view, this research is important in terms of revealing the effects of gastronomy tourism in Trabzon on city branding and determining the perception levels of the region's gastronomy. From this point of view, ıt can be said that the aim of the research is to demonstrate the gastronomy tourism fort the branding of Trabzon destination.
In this research, surveys were preferred and used as a data collection method. In additon, convenience sampling method during the research used. The questionnaires which were prepared before were applied over the internet to local tourists (n=418) who visited the city called as Trabzon fort he purpose of the research. Collected data were analyzed by SPSS statistical program. Explanatory statistics such as reliability test, kaiser-mayer-olkin and Bartlet's test, factor analysis, correlation analysis, t-test and one way ANOVA were used while doing the research.
As a result of these analyzes, results, which were supporting most part of the research hypotheses were obtained. In conclusion, research indicates that the participants have a positive perception about Trabzon and its gastronomy. On the other hand, in the research, it was concluded that Trabzon has a rich and attractive local cuisine, and its food is hygienic and delicious. On the other hand, research studies show that people prefer natural places in Trabzon instead of its cuisine. Lastly, it is also observed that the number of the visitors who visit Trabzon for its gastronomy is quite low.
Keywords: Gastronomy, Gastronomy Tourism, Destination, Branding, Trabzon Cuisine