Meme kanserinde MİR-484'ün rolünün araştırılması
Investigation of the role of MİR-484 in breast cancer
Yazar: REYHAN TAHTASAKAL
Danışman: DOÇ. DR. ELİF FUNDA ŞENER
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Genler-Bcl-2 = Genes-Bcl-2 ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Mikro RNA = Micro RNA ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Kanser, küresel olarak yaygın görülen ve yüksek mortalite oranına sahip en önemli sağlık sorunlarından biridir. Meme kanseri ise kadınlar arasında en sık görülen kanser olup, her yıl yaklaşık olarak 2,1 milyon kadını etkilemektedir ve kadınlar arasındaki ölümlerin en sık nedenlerindendir.
Hücrelerin apoptoza girme kabiliyetini bozan genetik veya epigenetik değişiklikler kanserin gelişmesine yol açmaktadır. Apoptozun bastırılması, hem kanserin başlamasında hem de ilerlemesinde kritik bir olaydır. Kanser hücreleri normal hücrelerden farklı olarak apoptozdan kaçış özelliği göstermektedir. Apoptozda intrinsik ve ekstrinsik olmak üzere 2 yolak vardır. Bcl-2 intrinsik yolakta görevli bir proteindir. Kaspazlar ise her 2 yolakta da rol oynamaktadır. Bcl-2 proteinindeki dengesizlikler, kaspaz fonksiyonundaki azalmalar hücrelerin apoptozdan kaçarak kontrolsüz çoğalmasındaki etkenlerdendir.
miRNA'ların kanser hücrelerinde proliferasyon, invazyon, metastaz, apoptoz ve ilaç dirençliliği gibi birçok hücresel aktiviteleri düzenlediği bildirilmiştir. Kanser hücrelerinde bu yolakların düzenlenmesinde rol alan miRNA'lardan birisi de miR-484 olarak gösterilmiştir. Ancak meme kanseri ve miR-484'ün ilişkisi tam olarak bilinmemektedir. Sunulan tez çalışmasında meme kanserli hastaların dokularındamiR-484'ün olası rolü, miR-484'ün meme kanser hücrelerinde apoptoz yolağı ile ilişkisi ve miR-484'ün meme kanser hastalarında bir biyobelirteç olarak kullanılabilirliğinin araştırılması amaçlandı. Bunun için 42 hastadan tümörlü ve sağlıklı doku örnekleri toplandı. Örnekler, histolojik derecelerine ve moleküler alt tiplerine göre sınıflandırıldı. Moleküler alt tiplerde ve farklı histolojik derecelerde miR-484 ekspresyon seviyesi analiz edildi. Sağlıklı dokulara göre tümörlü dokularda miR-484 ekspresyon seviyesi yüksek bulundu. Ayrıca evre ve agresiflik düzeyi arttıkça da miR-484 ekspresyon seviyesinin arttığı bulundu. Bu farkların da istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü. Bu sonuçlar meme kanserinde miR-484'ün onkogen olarak davrandığını işaret etti. Ayrıca, anti-apoptotik olarak görev yapan Bcl-2 gen ve protein düzeyinde artış, apoptotik rol oynayan Casp3 ve Casp9'un gen ve protein düzeyinde azalma bulundu. miR-484 ekspresyon seviyesi ile anti-apoptotik Bcl-2 seviyesinin benzerlik göstermesi, miR-484'ün apoptotik yolakta görev alan genlerin ekspresyonunun düzenlenmesinde rolü olduğunu ve onkogen olarak rol oynayabileceğini gösterdi. Bu sonuçlar tümörlü doku örneklerinde miR-484'ün ifade düzeyinin yüksek olması ve agresiflikle birlikte ekspresyonunun artışı meme kanserinde miR-484'ün bir biyobelirteç olarak kullanılabileceğini gösterdi. 

Anahtar Kelimeler: Meme Kanseri; Apoptoz; Casp3; Casp9; Bcl-2; miR-484

Abstract:
Cancer is one of the most important health problems that is prevalent globally and has a high mortality rate. Breast cancer is the most common cancer among women and affects approximately 2,1 million women each year and is the most common cause of death among women.
Genetic or epigenetic changes that impair the cells' ability to undergo apoptosis lead to the development of cancer. Suppression of apoptosis is a critical event in both cancer initiation and progression. Cancer cells, unlike normal cells, show escape from apoptosis. There are two pathways in apoptosis, intrinsic and extrinsic. Bcl-2 is a protein involved in the intrinsic pathway. Caspases play a role in both pathways. Imbalances in Bcl-2 protein and decreases in caspase function are factors in the uncontrolled proliferation of cells by escaping apoptosis.
It has been reported that miRNAs regulate many cellular activities such as proliferation, invasion, metastasis, apoptosis and drug resistance in cancer cells. One of the miRNAs involved in the regulation of these pathways in cancer cells has been shown as miR-484. However, the relationship between breast cancer and miR-484 is not fully known. In the presented thesis, it was aimed to investigate the possible role of miR-484 in tumor and healthy tissues adjacent to tumor tissue from breast cancer patients, the relationship of miR-484 with apoptosis pathway in breast cancer cells, and the usability of miR-484 as a biomarker in breast cancer patients. For this, tumor and healthy tissue samples were collected from 42 patients. Samples were classified according to their histological grade and molecular subtypes.
miR-484 gene and protein expression level in molecular subtypes and different histological grades were analyzed. miR-484 expression level was found to be higher in tumor tissues compared to healthy tissues. It was also found that miR-484 expression level increased as the stage and aggressiveness level increased. These differences were also found to be statistically significant. These results indicated that miR-484 acts as an oncogene in breast cancer. In addition, an increase in anti-apoptotic Bcl-2 gene and protein levels, and a decrease in gene and protein levels of apoptotic Casp3 and Casp9 were found. The similarity between miR-484 expression level and anti-apoptotic Bcl-2 level showed that miR-484 has a role in regulating the expression of genes involved in the apoptotic pathway and may play a role as an oncogene. In addition, the high expression level of miR-484 in tumor tissue samples and the increased expression with aggressiveness showed that miR-484 can be used as a biomarker in breast cancer.


Keywords: Breast Cancer; Apoptosis; Casp3; Casp9; Bcl-2; miR-484.