Genetik risk faktörlerinin koroner arter hastalığı şiddeti üzerine olan etkisi
The effect of genetic risk factors on the coronary artery disease severity
Yazar: FATMA DEMET İNCE
Danışman: PROF. DR. MEHMET HİCRİ KÖSEOĞLU
Sağlık Bakanlığı / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Biyokimya ve Klinik Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Genetik = Genetics ; Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Koroner Arter Hastalığı (KAH), Türk halkında tüm nedenli ölümler arasında %42 oranında birinci sırada yer almaktadır. Ateroskleroza genetik yatkınlığı olan özellikle genç yaştaki kişiler koroner arter hastalığı gelişimi için önemli riske sahiptir. Koroner arter hastalığı ile ilişkili biyokimyasal süreçlerin her biri genler tarafından kodlanan enzimleri, reseptörleri ve ligandları kapsar. Bu genlerdeki mutasyonlar veya polimorfik yapılar metabolik yoldaki elemanların fonksiyonunu değiştirebilir. 
Çalışmamızda koroner arter hastalığı ile ilişkili olduğu düşünülen Faktör V Leiden ve A4070G, Protrombin G20210A, β-Fibrinojen G455A, Metilentetrahidrofolat redüktaz (MTHFR) C677T ve A1298C, Apolipoprotein B100 (Apo B100) Arg3500Gln gen mutasyonlarının ve Apolipoprotein E (Apo E) gen polimorfizminin hastalığın yaygınlığı ve şiddeti üzerine olan etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca bu gen ürünlerinin etkilediği biyokimyasal parametreler çalışılmıştır. 
Çalışmamıza İzmir Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Servisine   myokard enfarktüs tanısı nedeniyle yatırılmış anjiografik değerlendirilmesi yapılmış 53 hasta alınmıştır. Çalışmaya alınan hastalara  koroner anjiografi sonuçlarına göre  aterosklerozun yaygınlığı ve şiddetini değerlendirmek amacıyla Reardon koroner arter skorlaması yapıldı. Hastaların kan örnekleri kesin tanıdan sonra 24 saat içinde alınmıştır. Moleküler testler reverse hibridizasyon yöntemi, serum lipidleri ve lipoproteinleri enzimatik kolorimetrik yöntem, apolipoproteinleri nefelometrik yöntem ve serum homosistein, folat ve vitamin B12 düzeyleri kemilüminesan yöntem kullanılarak çalışılmıştır.
Çalışma sonunda hastaların hiçbirinde Apo B100 3500. aminoasidinde mutasyon saptanmamıştır. Apo E2, E3 ve E4 allel sıklığı sırasıyla  %6, %82 ve %12 olarak bulunmuştur. Heterozigot Faktör V Leiden mutasyon sıklığına %5.7; heterozigot Faktör V 4070AG mutasyon sıklığına %13.2 ; heterozigot Protrombin 20210GA mutasyon sıklığına %7.5; heterozigot β-Fibrinojen 455GA  mutasyon sıklığına %34; heterozigot MTHFR 677CT mutasyon sıklığına %47.2; heterozigot MTHFR 1298AC mutasyon sıklığına %45.2 ve  homozigot MTHFR 1298CC mutasyon sıklığına %17 oranında rastlanmıştır.
Elde ettiğimiz sonuçlara göre Faktör V, Protrombin, β-Fibrinojen, MTHFR, Apo B100 ve Apo E' nin farklı genotipleri arasında koroner arter hastalığı yaygınlığı ve şiddeti açısından fark olmadığı saptanmıştır. Ayrıca diğer parametreler ile koroner arter hastalığı yaygınlığı ve şiddeti arasında ilişki olmadığı gösterilmiştir. Bu  parametreler için çalışma sırasında hiperlipidemik, antikoagülan ve trombolitik tedavi veya beslenme standardizasyonunun güç olması nedeniyle çalışmanın bu faktörlerden etkilenebileceği düşünülmektedir.
Daha geniş populasyonlarda çalışma yapılması ve Faktör V, Protrombin, β-Fibrinojen, MTHFR, Apo B100 ve Apo E için diğer farklı gen mutasyonlarının incelenmesi bu konuya daha iyi ışık tutacaktır.

Abstract:
Coronary heart disease(CHD), is the leading cause of death in the Turkish population with the ratio of 42%. Especially, the young people who have tendency to be atherosclerotic are under serious risk of CHD. All the biochemical processes associated with CHD consist of enzymes, receptors and ligands which are encoded  by the genes. The mutations or plymorphic structures in these genes can alter the functions of the elements in these metabolic pathways.
	In our study, the effect of gene mutations and plymorphic structures (Factor V Leiden and AG070G, Prothrombine G20210A, β-Fibrinogen G455A, Methylentetrahydrofolate reductase C677T and A1298C, Apoprotein B100 Arg3500Gln and Apolipoprotein E) on the severity and prevelance of the CHD were studied. Besides, the biochemical parameters that are affected by these gene products have been evaluated.
	In our study, 53 patients with the diagnosis of myocardial infarct who were admitted to İzmir Atatürk Education and Research Hospital Department of Cardiology were included and angiographic assessment was applied to these patients. According to the results of coronary angiographies, Reardon coronary artery scoring was applied to the patients to assess the severity and prevelance of atherosclerosis. The blood samples were obtained in 24 hours after the absolute diagnosis was established. Molecular tests were studied by using reverse hybridization method, serum lipids and lipoproteins by enzymatic colorimetric method,apolipoproteins by nefelometric method, and serum homosystein, folate and vitamine B12 levels by chemiluminesance method.
	As a result of our study, ApoB100 mutation was not found in any of the samples. The incidences of Apo E2, E3 and E4 allels were found to be 6%, 82% and 12% respectively. The incidence of mutations and polymorphisms were 5.7% for factor V Leiden mutation, 13.2% for heterozygote factor V 4070AG mutation, 7.5% for heterozygote prothrombine 20210GA  mutation, 34% for heterozygote B-fibrinogen 455GA mutation, 47.2% for heterozygote MTHFR 677CT mutation, 45.2% for heterozygote MTHFR 1298AC  mutation and 17% for heterozygote MTHFR 1298CC mutation 
	According to our results, difference between factor V, prothrombine, β-Fibrinogen,MTHFR ApoB100 and Apo E with respect to the severity and level of CHD, was not statistically significant. Besides, other parameters were not seem to be associated with CHD. It is possible that these parameters were affected by antihyperlipidemic, anticoagulant and thrombolytic therapies or difficulties in standardization of the nutritional properties.
	Studying with high number of population and seeking for different mutations would help to understand the genetic background of CHD.