Van yöresi koyunlarında bulunan kene türlerinin (Fam: Ioxididae) tespiti ve epidemiyolojisi üzerine araştırmalar
The identification of ticks found on sheep in Van region and investigation of their epidemiology
Yazar: CİHANGİR AKDEMİR
Danışman: DOÇ.DR. SERDAR DEĞER
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
ÖZET Akdemir C. Van Yöresi Koyunlarında Bulunan Kene Türlerinin Tespiti ve Epidemiyolojisi Üzerine Araştırmalar, Y.Y.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Parazitoloji Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Van, 2001. Bu araştırma, 1 Ocak 2000 - 31 Aralık 2000 tarihleri arasında Van yöresi koyunlarında bulunan kene türlerinin mevsimsel aktivitelerini ve yaygınlıklarını belirlemek amacıyla Van Merkez, Gevaş İlçesi Dokuzağaç Köyü, Muradiye İlçesi Babacan Köyü, Erciş İlçesi Altındere Tarım İşletmesi, Özalp İlçesi Emek Köyü ve Saray İlçe Merkezinde yürütülmüştür. Ünitelere her ay düzenli olarak gidilmiş ve 15 koyunun bütün vücut bölgeleri dikkatlice araştırılmıştır. Koyunların %43.51'i kenelerle enfeste bulunmuş ve 2383 adet kene toplanmıştır. Bu türlerden R.bursa 748 (%31.39), R.turanicus (% 11.24), R. sanguineus (%7.26), R.bursa nimfi 170 (%7.13), R.bursa larvası 204 (%8.26), H.a.excavatum 11 (%0.4), H.aegyptium 7 (%0.3), Kmarginatum 9 (%0.3), Rpunctata 22 (%0.9), Hsulcata 17 (%0.7), H.parva 552 (%23.16), D.marginatus 49 (%2) ve D.niveus 48 (%0.2) adet toplanmıştır. Enfestasyonlar Van Merkez'de %63.88, Gevaş'ta %65, Muradiye'de %57.22, Erciş'te %56.1 1, Özalp 'ta %1 1. 1 1, Saray'da %7.77 olarak tespit edildi. Rakımı 2000m olan Saray ilçesi ile 2200 m olan Özalp ilçesinde Rhipicephalus türlerine rastlanılmamıştır. Araştırmanın yapıldığı süre içerisinde yıllık ortalama sıcaklık 9.4°C, ortalama nispi nem %58.03 ve toplam yağış miktarının 300.4 mm3 olarak tespit edilmiş ve bu iklimsel şartlarda 1 1 kene türünün bulunduğunu saptanmıştır. Rhipicephalus ve Haemaphysalis türlerinin koyunları önemli ölçüde enfeste ettiği, bu türlerden Rhipicephalus spp. İlkbahar, yaz ve sonbaharda, Haemaphysalis spp. ise sonbahar, kış ve ilkbaharda tespit edilmiştir. D.niveus Van bölgesindeki koyunlarda ilk kez bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Kene, yayılış, Van. 107

Abstract:
SUMMARY Akdemir C. The identification of ticks found on sheep in Van region and Investigation of their epidemiology. Yuzuncu Yil University, Institue, Parasitology Department, Thesis of Doctorate, Van, 2001. This research was carried out in six localities of Van region (Van, Gevaş Province, Muradiye Province, Erciş Province, Saray Province, Özalp Province), from January 2000 to December 2000, to determine tick species found on sheep tick species, their activities and incidences. Each unit was visited montly during 12 months and 15 sheep were investigated by each animal's all body surface. During this period, 43.51% of sheep was found to be infested. 2283 ticks were obtained sheep. 11 ticks species were found. These are R.bursa 748 (31.39%), R.turanicus (1 1.24%), R.sanguineus (7.26%), R.bursa nymf 170 (7.13%), Rbursa larvae 204 (8.26%), H.a.excavatum 11 (0.4%), H.aegyptium 7 (0.3%), H.marginatum 9 (0.3%), H.punctata 22 (0.9%), H.sulcata 17 (0.7%), H.parva 552 (23.16%), D.marginatus 49 (2%) and 48 D.niveus (0.2%). Enfestation rates were found in Van, Gevaş, Muradiye, Erciş, Özalp, Saray, 63.88%, 65%, 57.22%, 56.11%, 11.11%, 7.77% respectively. Rhipicephalus spp. were not found in Özalp and Saray Provinces which their altitudes above 2000 m and 2100 m respectively. In this period, mean yearly warmth was 9.4 °C, humudity was 58.03% and total precipitation was 300.4 mm3. Eleven ticks species which are listed above were found on these climatic conditions. Rhipicephalus and Haemaphpsalis spp. are more important ticks species than other which found on sheep. Rhipicephalus spp. were found in spring, summer and autumn, Haemaphysalis spp. found in autumn, winter and spring. D.niveus was firstly found on sheep in Van region. Key Words: Tick, distribution, Van. 108