Vergi hukukunda iştirak
Accomplicity in tax law
Yazar: ŞAFAK AKYÜZ
Danışman: PROF. DR. CENKER GÖKER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kamu davası = Public prosecution ; Mali ceza = Financial punishment ; Suça iştirak = Accomplicity ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law ; Türk vergi hukuku = Turkish tax law ; Vergi ceza hukuku = Tax penal law ; Vergi cezaları = Tax penalty ; Vergi hukuku = Tax law ; İdari davalar = Administrative cases ; İştirak = Participation

Özet:
Vergi hukukunda iştirak 1949 yılından bu yana VUK'da değişik biçimlerde tanımlanmıştır. Söz konusu tanımlar dikkate alındığında vergi kaçakçılığı suçlarına iştirak eden kişilerin hem vergisel hem de hürriyeti bağlayıcı açıdan cezalandırıldığı görülmektedir. TCK'nın genel hükümlerine uyum çerçevesinde VUK'da iştirakin tanımı kaldırılmış ise de, iştirak nedeni ile kesilen vergi ziyaı cezasının vergilerin kanuniliği ilkesine aykırı olmadığına Anayasa Mahkemesi'nce karar verilmiştir. Söz konusu kararda dikkat çeken husus iştirak kavramının yargı kararları ile somutlaştığının ve ayrıca kanuni tanım yapılmasının zorunlu olmadığının belirtilmesidir. İştirak sadece vergi hukuku kuralları çerçevesinde değerlendirilebilecek bir kurum değildir. Nitekim TCK'da yer alan iştirak biçimlerinden "faillik", "azmettirme" ve "yardım etme" vergi kaçakçılığı suçları bakımından da uygulama alanı bulacaktır. Ancak TCK'da yer alan iştirake ilişkin tanımların, iştirak nedeni ile kesilecek vergi ziyaı cezasına dayanak alınması mümkün değildir. İştirak kurumu vergi kaçakçılığını besleyen kanalların tıkanması adına önem arz etmektedir. Bu öneme binaen iştirak kurumunun işlevinin arttırılması gerekmektedir. Somut kriterler içeren kanuni tanımlara yeniden VUK'da yer verilerek iştirak kurumu yeniden ele alınmalıdır. Kanuni düzenlemelerin açıklığa kavuşturulabilmesi adına çıkarılacak düzenleyici işlemler ve eğitimler iştirakin tespitini daha kolay hale getirecektir. Özel eğitimli ihtisas mahkemeleri iştirak dahil olmak üzere bütün vergi kaçakçılığı suçlarının daha sağlıklı biçimde yargılama faaliyetine tabi tutulmasını sağlayacaktır.

Abstract:
Accomplicity in tax law has been defined in different ways in the Tax Procedure Law since 1949. Considering the aforementioned definitions, it is seen that people who act as an accomplice in the commission of tax evasion crimes are punished both in terms of tax and freedom binding. Although the definition of accomplicity was removed in the tax procedure law within the framework of compliance with the general provisions of the Turkish Penal Code, it was decided by the Constitutional Court that the tax loss penalty incurred due to participation is not against the principle of the legality of taxes. The striking point in the aforementioned decision is that it was stated that the concept of accomplicity became concrete with judicial decisions and that it is not necessary to make a legal definition. Affiliate is not an institution that can only be evaluated within the framework of tax law rules. As a matter of fact, "agency", "abertment" and "aiding", among the forms of accomplicity in the Turkish Penal Code, will also find an application area in terms of tax evasion crimes. However, the definitions of accomplicity in the Turkish Penal Code cannot be based on the tax loss penalty to be deducted due to participation. The subsidiary institution is important in terms of clogging the channels that feed tax evasion. To this importance, the function of the affiliate institution should be increased from the building. The subsidiary institution should be reconsidered by including the legal definitions containing concrete criteria in the Tax Procedure Law. Regulatory procedures and trainings to be issued in order to clarify the legal regulations will make it easier to identify the affiliate. Establishment of specialized courts will ensure that all tax evasion crimes, including participation, are subject to a succeeding trial.