Okul yöneticilerinin kullandıkları motivasyonel dil ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between motivational language used by school administrators and teachers' levels of organizational commitment
Yazar: HİLAL BIÇAK
Danışman: DOÇ. DR. YÜKSEL GÜNDÜZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Motivasyon = Motivation ; Motivasyon dili = Language of motivation ; Okul bağlılığı = School attachment ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmen bağlılığı = Teacher loyalty ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada, öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin kullandıkları motivasyonel dilin, öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri ile ilişkisini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma, nicel bir çalışmadır ve ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini 2019-2020 eğitim öğretim yılında Ordu ili Fatsa ve Korgan ilçelerinde bulunan resmi anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 1457 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, evrenden tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen 546 öğretmen oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında "Motivasyonel Dil Ölçeği" (Özen, 2013) ve "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" (Dağlı, Elçiçek, Han, 2017) kullanılmıştır. Veriler analiz edilirken, frekans, ilişkisiz grup "t" testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Scheffe testi, korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar: Okul yöneticilerinin motivasyonel dil kullanımına ilişkin öğretmen görüşleri "katılıyorum" derecesinde yüksek düzeydedir. Motivasyonel dilin alt boyut ortalamaları birbirine yakın çıkmakla beraber, en yüksek ortalama "cesaret verici dil", ikinci olarak "yönlendirici dil", son olarak da "aitlik oluşturucu dil"e aittir. Öğretmenlerin algılarına göre, okul yöneticilerinin motivasyonel dil kullanımı, cinsiyet değişkenine göre farklılaşmamaktadır. Kadın ve erkek öğretmenlerin motivasyonel dil kullanım algıları aynı düzeydedir. Öğretmenlerin algılarına göre, okul yöneticilerinin motivasyonel dil kullanımında, medeni durum değişkenine göre motivasyonel dilin genelinde, "cesaret verici dil" ve "aitlik oluşturucu dil"de anlamlı farklılaşmalar meydana gelmiştir. Evli öğretmenlerin bekar öğretmenlere göre daha yüksek düzeyde motivasyonel dil algısına sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin algılarına göre, okul yöneticilerinin motivasyonel dil kullanımı, öğrenim durumu değişkenine göre farklılaşmamaktadır. Farklı öğrenim durumuna sahip öğretmenler, eşit düzeyde motivasyonel dil algısına sahiptir. Öğretmenlerin algılarına göre, okul yöneticilerinin motivasyonel dil kullanımında, yaş değişkeni açısından motivasyonel dilin toplamında ve alt boyutlarında anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Yaşça büyük öğretmenlerin genç öğretmenlere göre motivasyonel dil algıları daha yüksektir. Öğretmenlerin algılarına göre, okul yöneticilerinin motivasyonel dil kullanımı ile ilgili, kıdem değişkeninde motivasyonel dilin toplamında ve alt boyutlarında anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır. Kıdemi fazla olan öğretmenler, kıdemi az olan öğretmenlere göre motivasyonel dili daha yüksek algılamaktadırlar. Öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları, örgütsel bağlılığın genelinde, "duygusal bağlılık"ta ve "devam bağlılığı"nda "katılıyorum" düzeyindedir. "Normatif bağlılık" alt boyutunda ise "kısmen katılıyorum" düzeyindedir. Öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarınnda, cinsiyet değişkenine göre sadece "duygusal bağlılık" alt boyutunda anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır. Kadın öğretmenlerin okullarına olan duygusal bağlılıklarının, erkek öğretmenlere göre daha yüksek olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları, medeni durum değişkenine göre "duygusal bağlılık" dışında toplam örgütsel bağlılık, devam bağlılığı ve normatif bağlılık alt boyutlarında anlamlı farklılıklar meydana gelmiştir. Evli öğretmenlerin, toplam örgütsel bağlılığı, devam bağlılığı ve normatif bağlılığı bekar öğretmenlere göre anlamlı oranda yüksektir. Öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları, eğitim durumu değişkenine göre, toplam örgütsel bağlılıkta ve alt boyutlarında anlamlı sonuçlara ulaşılamamıştır. Öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarında, yaş değişkenine göre toplam örgütsel bağlılık ve duygusal, devam ve normatif bağlılık alt boyutlarında anlamlı sonuçlar meydana gelmiştir. Yaşları, 36-45 ve 46-55 yaş aralığında bulunan öğretmenlerin, 25-35 yaş aralığında bulunan öğretmenlere göre toplam "örgütsel bağlılıkları", "devam bağlılıkları" ve "normatif bağlılıkları" daha yüksek çıkmıştır. 36-45 yaş aralığındaki öğretmenlerin "duygusal bağlılık" düzeyleri de 25-35 yaş aralığındaki öğretmenlere göre yüksek çıkmıştır. Orta yaş civarı öğretmenlerin, genç öğretmenlere göre örgüte karşı daha bağlı olduğunu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları, kıdem değişkenine göre, toplam örgütsel bağlılık ve duygusal, devam ve normatif bağlılık alt boyutlarında tümüyle istatistiksel açıdan anlamlı sonuçlar meydana gelmiştir. Öğretmenlerin kıdemi arttıkça örgütsel bağlılığın genelinde ve duygusal, devam, normatif bağlılık boyutlarında anlamlı bir artış görülmektedir. 21 yıl üstünde çalışan öğretmenlerin, duygusal, devam, normatif ve genel örgütsel bağlılıkları, 1-10 yıl aralığında çalışan öğretmenlere göre anlamlı oranda yüksek çıkmıştır. Kıdemi yüksek olan öğretmenler, kıdemi az olan öğretmenlere göre örgüte daha çok bağlılık sergilerler. Motivasyonel dil ve yönlendirici, cesaret verici, aitlik oluşturucu dil alt boyutları ile örgütsel bağlılığın geneli ve duygusal, devam ve normatif bağlılık alt boyutları arasında istatistiksel açıdan pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Yöneticilerin motivasyonel dil kullanımları arttıkça, öğretmenlerin okul örgütüne olan bağlılıkları da artacaktır. Motivasyonel dil ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki mevcuttur. Motivasyonel dilin toplam ve alt boyutlarının örgütsel bağlılık geneli ve alt boyutları üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the relationship between the motivational language used by school administrators based on teacher perceptions and teachers ' organizational commitment levels. The research is a quantitative study and is patterned in the relational screening model. The target population of the study consists of 1457 teachers working in official kindergartens, primary schools, secondary schools and high schools in Fatsa and Korgan districts of Ordu province in the academic year of 2019-2020. The sample of the study consists of 546 teachers selected from the target population by random sampling method. "Motivational Language Scale" (Özen, 2013) and "Organizational Commitment Scale" (Dağlı, Elçiçek, Han, 2017) were used to collect the data. While analyzing the data, values such as frequency, percentage, standard deviation and arithmetic mean were found; the unbound Group "t" test and one way analysis of variance (Anova), Scheffe test, correlation analysis and regression analysis were used. The results obtained in the study are as follows: Teachers' opinions about the motivational language use of school administrators are at a high level at the level of "I agree". Although the lower dimensional averages of the motivational language are close together, the highest average belongs to the "encouraging language", the second to the "guiding language", and the last to the "language forming a sense of belonging". According to teachers 'perceptions, school administrators' use of motivational language does not differ according to the gender variable. Female and male teachers ' perceptions of motivational language use are at the same level. According to teachers ' perceptions, the use of motivational language by school administrators has resulted in significant differences in the "encouraging language" and "language forming a sense of belonging "across the motivational language according to the marital status variable. It was concluded that married teachers had a higher level of motivational language perception than single teachers. According to teachers 'perceptions, school administrators' use of motivational language does not differ according to the state of learning variable. Teachers with different learning conditions have an equal level of motivational language perception. According to teachers 'perceptions, school administrators' use of motivational language according to the age variable has significant results in the sum and sub-dimensions of motivational language. Older teachers have higher perceptions of motivational language than younger teachers. According to teachers 'perceptions, school administrators' use of motivational language according to seniority variable, significant results were obtained in the sum and sub-dimensions of motivational language. Teachers with more seniority perceive motivational language higher than teachers with less seniority. Teachers' organizational commitment is at the level of "I agree" in the overall organizational commitment, "emotional commitment" and "continuance commitment". Teachers' organizational commitment is at the level of "I partially agree" in the "Normative commitment" sub-dimension. There were statistically significant differences in teachers' organizational commitment, total organizational commitment by gender variable, and emotional, attendance and normative commitment sub-dimensions only for the "emotional commitment" sub-dimension. It was found that female teachers 'emotional commitment to their schools was higher than male teachers'. Apart from "emotional commitment" according to the marital status variable, statistically significant differences arose in the sub-dimensions of total organizational commitment, continuity commitment, and normative commitment. According to the research results, total organizational commitment, continuity commitment and normative commitment of married teachers are significantly higher than single teachers. No significant differences were found in the sub-dimensions of teachers' organizational commitment, total organizational commitment, emotional, attendance and normative commitment according to the educational status variable. Entirely statistically significant results were obtained according to the age variable in terms of teachers' organizational commitment, total organizational commitment and emotional, continuity and normative commitment sub-dimensions. When comparisons were made between ages, the total "organizational commitment", "continuity commitment" and "normative commitment" of teachers between the ages of 36-45 and 46-55 were found to be higher than those between the ages of 25-35.  The "emotional commitment" levels of teachers between the ages of 36-45 were also higher than those of the 25-35 age groups. It was concluded that teachers around middle age were more committed to the organization than younger teachers. Entirely statistically significant results occurred in the lower dimensions of teachers ' organizational commitment, total organizational commitment according to seniority variable, and emotional, continuity, and normative commitment. As the seniority of teachers increases, a significant increase is observed in the overall organizational commitment and emotional, continuity, and normative commitment dimensions. The emotional, continuity, normative and general organizational commitment of the teachers who worked over 21 years was significantly higher than the teachers who worked over 1-10 years. Teachers with high seniority exhibit more loyalty to the organization than teachers with low seniority. A statistically significant positive relationship was found between the motivational language and the directing, encouraging, belonging language sub-dimensions, and the overall organizational commitment and emotional, continuity, and normative commitment sub-dimensions. As administrators 'use of motivational language increases, so will teachers' commitment to school organization. There is a positively significant relationship between motivational language and teachers ' levels of organizational commitment. It was concluded that the sum and sub-dimensions of motivational language are a meaningful predictor of the overall and sub-dimensions of organizational commitment.