Çocukların ailelerinin gıda ürünleri satın alma kararları üzerine etkileri
The effect of children`on the decisions of their families for buying food products
Yazar: FATMA DENİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEHER ERSOY-QUADIR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Beslenme Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics
Dizin: Gıda tüketimi = Food consumption ; Gıda ürünleri = Food products ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Yiyecek satın alma = Food purchasing

Özet:
Bu araştırma, çocukların ailelerindeki gıda ürünlerini satın alma kararları üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmanın örneklem grubunu, Konya ilinin Akşehir ilçe merkezinde yer alan beş ilköğretim okulunun 3.4.5.6.7. ve 8. sınıflarına devam eden, `Tesadüfi eleman örnekleme yöntemi' ile seçilen 258 öğrencinin ebeveynleri oluşturmuştur. Araştırmada yer alan annelerin alışverişe çocukları ile birlikte çıkma oranı (% 86,8), babalarınkinden (% 13,2) daha fazla bulunmuştur (p<0,01). Ailenin gıda alışverişlerinde satın alma kararlarına çocuklarının katılma düzeyleri ?alışverişin planlanması?, ?alışveriş eylemi? ve ?satın alma eylemi? olmak üzere üç evrede incelenmiştir. Örneklemi oluşturan ebeveynlerin çocuklarının yarısının ?satın alma eylemi?ne (% 50,39), yarıdan fazlasının da ?alışveriş eylemi?ne (% 56,59) çoğu zaman katıldığı; ?alışverişin planlanması? aşamasına ise sadece % 33,33'lük bölümünün çoğu zaman katıldığı saptanmıştır. Özellikle ?satın alma eylemi? aşamasında anneler, babalara göre çocuklarının kararlara daha fazla katıldığını bildirmişlerdir (p<0,05). Annelerin eğitim düzeyleri yükseldikçe gıda alışverişinde ?alışverişin planlanması? (p<0,001) ve ?alışveriş eylemi?ne (p<0,001) çocuklarının katılımı daha fazla olmuştur. Ayrıca ailenin aylık gelir miktarı yükseldikçe, çocuklarının ?alışveriş eylemi? evresine daha fazla katıldıkları bulunmuştur (p<0,01).Çocukların, ailelerindeki gıda satın alma kararlarına etki dereceleri 51 tür yiyecek ürünü için incelenmiş ve sadece ?dondurma?nın satın alınmasında 7-11 yaş grubundaki kız çocuklarının ve ?diğer meyveler ( çilek, erik, muz, elma vb.)?in satın alınmasında 7-11 yaş grubundaki kız ve erkek çocukları ile 12-15 yaş grubundaki kız çocuklarının etkili olduğu; diğer yiyecek gruplarında etkilerinin beklenenden az olduğu saptanmıştır. Ayrıca çocukların, ailelerinin satın alma kararlarına etkileri, bazı yiyecek grupları ile bağımsız değişkenler arasında genellikle pozitif korelasyon göstermiştir.Anahtar Kelimeler: gıda alışverişi, alışveriş evreleri, çocuğun satın alma kararlarına etkisi, ebeveyn görüşleri

Abstract:
This research has been carried out to determine the effect of children on the decisions of their families for buying food products. The exemplary group of this research has been constituted by 258 students? parents who are chosen by the method of coincidental member sampling, among 3.4.5.6.7 and 8 grades from five different schools in Akşehir district of Konya. It has been stated in the research that the rate of the mothers, who are going shopping with their children, are determined (86,8 %), as (13,2 %) more than the rate of fathers (p<0,01). In family?s food shopping, the level of children?s participation in `?planning of shopping??, `?action of shopping?? and `?action of buying??, is observed in three stages. Half of the children in the exemplary participate in `?buying action?? (50,39 %), more than half of them mostly participate in `?shopping action??(56,59 %); whilst 33,33 % of them are mostly seen in `?planning of shopping??. Especially in `?buying action?? mothers agree on children being seen in decisions more than fathers do (p<0,05). As long as the education levels of mothers are rising up, in food shopping, the participation of children in `?planning of shopping?? (p<0,001) and `?action of shopping?? (p<0,001) are rising up, too. Also, it is known that as long as the monthly earnings of families increase, the participation of the children in `?shopping action?? increased, too (p<0,01).The effect rate of children`s decisions on buying food are researched for 51 kinds of food products and it is stated that only 7-11 years girls in buying of `?ice cream??, and the boys and the girls in 7-11 age groups and girls in 12-15 age groups in buying of `?other fruits such as strawberry, plum, banana, apple etc.? have been effective. İt is also stated that their effects on other food groups are less than expected. Also effect of children on their family?s buying decision has usually been given positive correlation among some food groups and free changeables.Key words: food shopping, stage of shopping, child?s effect on decision of buying, parents opinions.