Türk Halk Müziği korolarında nota disiplini çerçevesinde kabak kemane icrası üzerine bir inceleme
A review on the performance of rebab in Turkish Folk Choirs within the framework of note discipline
Yazar: MERİH KAYA
Danışman: PROF. DR. SAİM AKÇIL
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Müziği Ana Bilim Dalı / Türk Müziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Müzik = Music
Dizin: Halk müziği = Folk music ; Koro = Choir ; Rebab = Rebab ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; İcra = Performing

Özet:
Bu çalışmada, Geleneksel Türk Halk Müziği icrasında kullanılan kabak kemanenin, günümüz THM korolarındaki yeri ve icrası incelenmiştir. Kabak kemanenin kökenin Orta Asya'ya dayandığı, Türklerin ilk çalgısı olarak düşünülen kopuzun, yay ile çalınması düşüncesiyle oklu kopuz (ıklığ) dan esinlenilerek yapılıp icra edildiği düşünülmektedir. Anadolu coğrafyasında özellikle Güneybatı Anadolu'da konar göçerlerin müzik geleneklerinde icra etmiş oldukları kabak kemanenin tarihsel gelişim süreci, kelime anlamı, yapısı, yapımı, ülkemizdeki alan araştırmalarındaki yerine değinilmiş, kabak kemane hakkında genel bilgiler verilmiştir. Günümüz THM koro icraları, tarihsel olarak incelendiğinde Cumhuriyet Dönemi sonrası yayınlanmaya başlanan, özellikle 1946 yılında kurulmuş olan Yurttan Sesler  topluluğunun kuruluşuna dayanmaktadır. Yurttan Sesler Topluluğu oluşumu, içerisinde yöre türkülerinin icra edildiği, solist ve enstrümanların bir arada bulunduğu koral yapılanmanın ilk örneği olarak düşünülebilir. Günümüz amatör, profesyonel Türk Halk Müziği koroları, Yurttan Sesler'in oluşumuyla başlanan çalışma sistemi çerçevesinde icra edilmektedir. Korolarda icrasal bütünlüğün sağlanabilmesi için gerekli olan çalgısal oturtum, nota disiplini, akord vb. özellikler günümüz koro icralarında uyulması gereken kurallar olarak düşünülmektedir. 1950'li yıllar itibariyle topluluk içerisinde yer almaya başlayan kabak kemane bu unsurlar çerçevesinde icra edilmeye başlanmıştır. Çalışmada günümüz Türk Halk Müziği Koro icralarında kabak kemanenin icrasal özelliklerine değinilmiş, özellikle nota disiplini çerçevesinde icrası açıklanmaya çalışılmıştır. İzmir Büyükşehir Belediyesi Türk Halk Müziği Korosu konserinde icra edilmiş olan türküler notaya alınarak, orkestrasyon, kabak kemanenin ne şekilde icra edilmesi gerektiği yazılan notalar üzerinde belirtilmiştir. Yapılmış olan çalışma günümüz Türk Halk Müziği Koroları' ndaki kabak kemane icralarına örnek teşkil etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kabak Kemane, Koro, İcra, THM, Yöre

Abstract:
In this study, The place and performance of the rebab which used in the traditional Turkish Folk Music are studied in today's THM choirs. Originated from Central Asia, Rebab is believed to be the first instrument of the Turks, and it is thought  to be inspired by arrow gopuz (ıklıg) with the idea of to be played with a bow. The historical development process, word meaning, structure and making of the rebab which is used in the musical tradition of the nomads, wholive in Anatolia, especially in the Southwest area, have been mentioned and general information about rebab has been give. Today's TFM choral performances are based on the foundation of Yurttan Sesler group which began to be broadcasted from 1946 on after Republican Era. Yurttan Sesler group can be considered as the first example of a choral structure in which local folk songs are performed by soloist and instrumentalists together. Today's amateur and professional TFM choirs are performing within the framework of working method that started with the formation of Yurttan Sesler Choir. The features required for ensuring the integrity of the choirs (instrumental session, note discipline, accord etc.) are considered as the rules to be followed in today's choral performances. Rebab, which start to take placed in the group as of the 1950's begun to be performed within these elements too. In this study, the characteristics of Rebab have been mentioned and its performance within TFM Choirs has been tried to be explained through music scores. The music scores of the Izmir Metropolitan Municipality Turkish Folk Music Choir on December 2019 with orchestration and performance directions for rebab are included. The work that has been done is an example of Rebab performances in Turkish Folk Music Choirs today.

Keywords: Rebab, Choir, Performance, TFM, Region