20. yüzyıldan günümüze müzik ve mekan: Tokyo ve İstanbul'da performans sanatları yapıları
Music and space from  20th century to the present time: The performing arts buildings at Tokyo and Istanbul
Yazar: ÖZGE GÜNDEM
Danışman: PROF. DR. AYLA FATMA ANTEL
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Bölümü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Mimarlık = Architecture ; Müzik = Music ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Gösteri sanatları = Performance arts ; Modern mimari = Modern architecture

Özet:
Avrupa ülkelerinde doğan Batı sanatlarının sergilendiği gösteri mekânları; bugün Amerika ve Asya dâhil olmak üzere dünyanın hemen her yerinde tasarım kriterleri açısından model alınmaktadır. Yakın geçmişte yüzünü Batıya çeviren İstanbul ve Tokyo şehirleri; sanatsal bağlamdaki gelenekselci tutumları ve birbirine yakın nüfusları ile ortak paydalarda buluşmaktadır. Kavramsal açıdan benzer özellikler taşıyan Türk ve Japon sanatları; bu iki şehirdeki teknolojik ve kentsel gelişmelerle birlikte aynı yıllarda modern mimarinin etkisi altına girerek değişmeye başlamışlardır. Buna rağmen İstanbul'daki müzik mekânları; 21. Yüzyıl'da bir metropolde olması gereken; toplumun kültür sanat ihtiyaçlarını karşılayabilecek niteliklerde ve fonksiyonel hacimler olmaktan giderek uzaklaşmaktadırlar. Tokyo'daki binalarda sanatçıların ve seyircilerin konforunu sağlayacak mimari çözümlemeler, yapıların inşa amacına uygun özelliklerde bağlantı noktaları ile birleştirilerek tasarlanmaktayken, İstanbul'da bulunan performans sanatları yapıları, başlangıçta planlanan amaçlar dışında farklı işlevler için kullanılmaktadır. Opera, bale, tiyatro ve senfonik konserler gibi sanatsal faaliyetlerin doğru mekânlarda daha başarılı performe edilmeleri ve mimari yetersizliklerin çözümlenmesi için müzik mekânlarının tarihsel gelişimi, ilişkisi ve bu yapıların modern mimari sonrasında gelinen noktada dönüştüğü simgesel kimlik irdelenmeli; nüfusun taleplerine göre oluşturulacak olan sınıflandırılmış mekânlar, dünyada standart sayılan veriler göz önünde bulundurularak tasarlanmalıdır. Bu doğrultuda tez kapsamında İstanbul'da bulunan sekiz farklı performans sanatı binası; müzik ve mekân kavramlarının ayrı ve aynı zamanda paralel şekilde ilerleyen gelişim süreci de göz önünde bulundurularak,  Tokyo şehrindeki benzer binalarla karşılaştırılarak değerlendirilmiş olup mevcut sorunlara çözüm önerileri getirilmiştir.

Abstract:
The performing arts buildings that have born in Europe set an example for the design criterias of musical architecture all around the world including  Asian and American countries. Tokyo and Istanbul share common similarities by being more traditional in the context of art and having a close history of modern architecture along with the population of two cities. The approximation of the conceptual art of Japan and Turkey had started to get influenced by Western modernisation at the same years with the development of technological and urban movements. However; the musical spaces in Istanbul are edging away from being more qualified spaces which can measure up the social needs of the society at the 21th century. It is observed that the equal buildings in Tokyo are designed by the objective of functional solutions for amenity of the visitors and artists by creating the right connections between interior spaces, unfortunately; the stages in Istanbul are being used by different purposes rather than the planned function at the beginning. It is necessary to observe the relationship, the historical development of music&space and the identity of the buildings that are constructed after modernism in order to solve the technical inability of the perfoming arts architecture by considering the standart values around the world. The aim of this work is to bring solutions to the existing problems of the musical spaces in Istanbul by analysing and comparing the technical facilities of the performing arts buildings which are constructed in Istanbul and Tokyo after 1950's.