Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde Türkçe Öğretimi
Teaching Turkish in the Turkish Republic of Northern Cyprus
Yazar: ASLI UYSAL
Danışman: PROF. DR. NECATİ DEMİR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde Türkçe öğretiminin durum tespitini yapmaktır. Bu amaç doğrultusunda ortaokullarda eğitimlerine devam eden yedinci sınıf öğrencilerinin Türkçe derslerindeki başarılarını belirlemek için çeşitli uygulamalar ve testler yapılmış, KKTC Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Türkçe ders kitapları incelenmiş, Türkçe dersleri öğretmen ve öğrenci görüşleri doğrultusunda değerlendirilmiştir. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Nicel verilerin toplanmasında tarama yönteminden yararlanılmış öğrencilere okuduğunu anlama, dinlediğini anlama ve dil bilgisi başarı testi uygulanmıştır. Konuşma ve yazma becerilerinin değerlendirilmesi için ayrı uygulamalar yapılmıştır. Öğrencilerin başarılarını ölçmek için uygulanan testlerdeki değişkenler: cinsiyet, okul öncesi eğitim alma, ana dili dışında başka bir dil bilme ve anne-baba eğitim durumudur. Araştırmanın nitel verilerinin toplanabilmesi için olgubilim deseninden ve doküman incelemesi yönteminden yararlanılmış, bu çerçevede öğretmenlerle görüşmeler yapılmış, öğretim programı ve ders kitapları incelenmiştir. Ayrıca araştırmaya katılan Türkçe öğretmenlerinin ve yedinci sınıf öğrencilerinin demografik özelliklerini belirleyebilmek için kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunu 137 yedinci sınıf öğrencisi, nitel boyutunu ise 12 Türkçe öğretmeni ve 29 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma 2022-2023 bahar döneminde KKTC'de yapılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizi kapsamında güvenirlik analizi, frekans tabloları, betimleyici istatistikler, Mann-Whitney U testi ve Kruskall-Wallis H testleri kullanılmıştır. Araştırmanın nicel sonuçlarına göre yedinci sınıf öğrencilerinin Türkçe dersi başarılarında cinsiyetin bir etkisi olmadığı ancak öğrencilerin başarılarının okul öncesi eğitim alma, ana dili dışında başka bir dil bilme ve anne-baba eğitim durumlarına göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Okul öncesi eğitim alan, ana dili dışında başka bir dil bilen, anne-baba eğitim düzeyi yüksek olan öğrencilerin başarılarının da olumlu yönde değiştiği görülmüştür. Öğrencilerin okuduğunu anlama, dinlediğini anlama, konuşma, yazma ve dil bilgisi başarıları arasında pozitif yönlü, anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Araştırmada öğretmen ve öğrenci görüşlerinden elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde öğretmen görüşleri ve öğrenci görüşleri doğrultusunda kategoriler ve kodlar oluşturulmuştur. Görüşmelerden Türkçe öğretiminin; materyal kullanımına, ilkokulda verilen temel eğitime, öğretim programına, eğitim sistemine, sınıflarda Türkçeyi bilmeyen yabancı öğrencilerin bulunmasına, temel dil becerilerine, dil bilgisine, sınıfların, öğretmenlerin ve öğrencilerin durumlarına yönelik sorunları olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenler ve öğrenciler görüşmeler sırasında Türkçe öğretimi ve karşılaşılan sorunlara yönelik önerilerde bulunmuşlardır. Araştırmanın sonunda ise elde edilen tüm veriler ışığında bir değerlendirme yapılarak öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This research aims to determine the situation of Turkish language teaching in the Turkish Republic of Northern Cyprus. For this purpose, various applications and tests were carried out to determine the success of seventh-grade students who continue their education in secondary schools in Turkish lessons. The TRNC Turkish Lesson Curriculum and Turkish textbooks were examined, and Turkish lessons were evaluated in line with the opinions of teachers and students. A mixed method was used in the research, where quantitative and qualitative research methods were used together. The scanning method was used to collect quantitative data, and reading comprehension, listening comprehension, and grammar achievement tests were applied to the students. Separate applications were made to evaluate speaking and writing skills. Gender, pre-school education, knowing another language other than the native language, and parents' education level are the variables in the tests applied to measure the success of the students. To collect the qualitative data of the research, the phenomenological pattern and document analysis method were used, interviews were held with the teachers, and the curriculum and textbooks were examined. In addition, a personal information form was used to determine the demographic characteristics of the Turkish teachers and seventh-grade students participating in the research. The study group of the quantitative dimension of the research consists of 137 seventh-grade students, and the qualitative dimension consists of 12 Turkish teachers and 29 seventh-grade students. The research was conducted in TRNC in the spring semester of 2022-2023. Within the scope of the analysis of the quantitative data of the study, reliability analysis, frequency tables, descriptive statistics, Mann-Whitney U test, and Kruskall-Wallis H tests were used. According to the quantitative results of the research, it was determined that gender status did not affect the success of seventh-grade students in Turkish lessons, but the success of the students differed according to receiving pre-school education, knowing a language other than their native language, and the educational status of their parents. It has been observed that the success of students who receive preschool education, speak a language other than their native language, and whose parents have a high level of education also changes positively. A positive and significant relationship exists between students' reading comprehension, listening comprehension, speaking, writing, and grammar achievements. In the research, the data obtained from teacher and student opinions were analyzed by content analysis. In analyzing the qualitative data of the research, categories, and codes were created in line with teacher and student opinions. From the interviews, it has been determined that Turkish teaching has problems regarding the use of materials, the basic education given in primary school, the curriculum, the education system, the presence of foreign students who do not know Turkish in the classrooms, basic language skills, grammar, the conditions of the classes, teachers and students. During the interviews, teachers and students made suggestions regarding teaching Turkish and the problems encountered. At the end of the research, an evaluation was made in light of all the data obtained and suggestions were presented.