Van gölü havzası yumuşak çekirdekli meyve türlerinin ateş yanıklığı (Erwinia amylovora (Burr.) Winslow et al.) hastalığına dayanklılığında anaçların etkisinin belirlenmesi
Levels of fire blight (Erwinia amylovora   (Burr.) Winslow et al. ) susceptibility on different rootstocks of apple and pear genotypes from lake van basin
Yazar: ARİF SEMİH TAŞDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. KORAY ÖZRENK
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Van ili; Gevaş, Edremit, Erciş ilçeleri ve Bitlis Adilcevaz ve Tatvan İlçeleri olmak üzere 5 farklı bölgeden alınan bazı elma ve armutların farklı anaçlar üzerinde ataş yanıklığı hastalığına karşı töleranslarının incelenmesi amaçlanmıştır. Elma çeşitlerinde hastalığa dayanıklılık sonuçları; Golden elma çeşitinde MM106 ve M26 anaçlarında hastalık etmeni 10-20cm aralıklarında olduğundan dolayı az duyarlı; M9 anacında ise hastalık etmeni 40-60cm aralığında olduğundan dolayı M9 anacına aşılı golden elma çeşidinin hastalığa duyarlı, çöğür anaçlarda ise 20-40cm aralığında olduğundan dolayı hastalığa orta dercede duyarlı olduğu tespit edilmiştir. Dağ elmasında M9 ve çöğür anaç kullanıldı M9 anacında hastalık etmeni 40-60 cm aralığında yayılım gösterdiğinden dolayı hastalığa duyarlı, çöğür anaç ise 20-40 cm aralığında yayılım gösterdiğinden dolayı hastalığa orta derece duyarlı olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada kullanılan armut çeşitlerinde hastalığa duyarlılık sonuçları; Edremit lokasyonundan alınan melaki armut çeşitinde anaç olarak F-40, BA-29 ve çöğür anaçları kullanılmıştır. F-40 anacında hastalık etmeni 0-10cm arasında yani hastalığa çok az duyarlı, BA-29 anacında 40-60cm aralığında olduğundan hastalığa duyarlı, çöğür anaçta ise hastalık etmeni 60-100cm arasında olduğunda dolayı hastalığa çok duyarlı olduğu tespit edilmiştir. Deveci armudunda OHF333, F-40 ve çöğür anaçlar kullanılmıştır. OHF33 ancına aşılı deveci armudunda hastalık etmeni 0-10cm aralığında olduğundan hastalığa çok az duyarlı, F-40 ve çöğür anacında 10-20cm aralığında olduğundan dolayı hastalığa az duyarlı olduğu tespit edilmiştir. 
Yapılan çalışma sonucu farklı bölgelerden alınan bazı elma ve armutların farklı anaçlar üzerinde hastalığa duyarlılıkları anaç ve bölgesel olarak önemli derecede farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
İn this study, investigation of fire blightsensitivityof some apples and pears that grown on different matures which are from 5 different regions where are Van province (Gevaş and Edremitdistricts) and Bitlis province (Adilcevaz and Tatvan districts) was aimed.Results of sensitivity of apple species to the blight show that; in Golden apple cultivars that grown on M106 and M26 matures, because of disease agent is between 10-20 cm, shows low sensitivity; the same cultivar in M9 mature was sensitive because of disease agent in this mature is between 40-60 cm and in wild matures because of disease agent is between 20-40 cm middle level sensitivity was determined.In Mountain apples M9 and Wild matures was used. Those grow on M9 mature showed middle level sensitivity because of the disease agent is between 40-60 cm where those grown on Wild mature showed sensitivity because of disease agent is between 20-40 cm. F-40, BA-29 and Wild matures was used for Melaki pear cultivars from Edremit region.In F-40 mature low sensitivity determined because of disease agent  is between 0-10 cm; In BA-29 mature sensitivity determined because of disease agent  is between 40-60cm; In Wild mature high sensitivity determined because of disease agent  is between 60-100 cm. OHF33, F-40 and Wild matures was used for Deveci pear cultivars from Edremit region. In OHF33 mature extra low sensitivity determined because of disease agent is between 0-10 cm; In F-40and Wild matures low sensitivity determined because of disease agent is between 10-20cm; in Wild mature high sensitivity determined because of disease agent  is between 60-100 cm.
	Fire blight sensitivity results from some apples and pears from different regions and different matures was showing significant diversity depending on region and mature.