Acil serviste pulmoner emboli tanısı için çekilen bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiografi bulguları ile klinik ve laboratuvar parametrelerinin ilişkisi
The relationship of clinical and laboratory parameters with computerized tomography findings of pulmonary angiography for diagnosis of pulmonary emboly in emergency department
Yazar: ÖZGÜR EMRE KISA
Danışman: PROF. DR. SEÇGİN SÖYÜNCÜ
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Anjiyografi = Angiography ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Bu çalışmamızın amacı, acil serviste pulmoner emboli tanısı için çekilen bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiografi görüntüleri ile klinik bulguları inceleyerek pulmoner emboli tanısı ve mortalitesini belirlemede 'kliniko-radyolojik belirteçleri' saptamaktır. 
Bu amaçla pulmoner emboli vakaları retrospektif kohort çalışması olarak dizayn edilerek incelenmiştir. Hasta popülasyonu Ocak 2019 – Temmuz 2021 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisine başvuran 18 yaşından büyük, bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiografi çekilip pulmoner emboli tanısı konulan hastalardır. Çalışmaya 268 hasta dahil edilmiş olup kontrast uyumsuzluğu sebebiyle bilgisayarlı tomografi parametreleri ölçülemeyen hastalar, tedavi veya sonlanım kriteri belirlenemeyen 41 hasta dışlandı. 227 hasta yapılan analizlere dahil edilmiştir.
Acil Servise başvuran pulmoner emboli hastalarının ortalama yaşı 59.73 olarak bulunmuştur. Çalışmaya alınan hastaların 16'sında (%7) pulmoner emboli öyküsü bulunmaktadır. 16'sında (%7) yakın zamanda cerrahi girişim öyküsü, 5'inde (%2,2) kalp yetmezliği öyküsü, 36'sında (%15,9) kronik akciğer hastalığı öyküsü, 83'ünde (%36,6) aktif malignite öyküsü bulunmaktadır. 70'i (%30,8) 70 yaş üstü hastalardan oluşmaktadır. 87'sinde (%38,3) göğüs ağrısı, 155'inde (%68,3) nefes darlığı, 17'sinde (%7,5) çarpıntı şikâyeti bulunmaktadır. Çalışmaya alınan hastaların 24'ü (%10,6) primer takip sırasında exitus olmuştur.
Sonuç olarak, pulmoner emboli saptanan hastalarda mortaliteyi belirleyen kliniko-radyolojik faktörler; pulmoner emboli öyküsü olması, göğüs ağrısı olması ve solunum sayısının 30/dak üzerinde olması, aort çapının ve pulmoner arter çapının normalden fazla olması, pulmoner enfarkt varlığı ve Qanadli skorunun normalden yüksek olması olarak bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Pulmoner Emboli, Bilgisayarlı Tomografi Pulmoner Anjiografi, Acil Servis, Kliniko-radyolojik belirteç.

Abstract:
The aim of this study is to determine the 'clinico-radiological markers' in determining the diagnosis and mortality of PE by examining the clinical findings with CTPA images taken for the diagnosis of PE in the emergency department. 
For this purpose, PE cases were analyzed by designing as a retrospective cohort study. The patient population is patients over the age of 18, who applied to the Emergency Department of Akdeniz University Medical Faculty Hospital between January 2019 and July 2021, and were diagnosed with pulmonary embolism by computed tomography pulmonary angiography. 268 patients were included in the study, but patients whose CT parameters could not be measured due to contrast mismatch, and 41 patients whose treatment or outcome criteria could not be determined were excluded. 227 patients were included in the analysis.
The mean age of PE patients admitted to the emergency department was 59.73 years. Sixteen (7%) of the patients included in the study had a history of pulmonary embolism. 16 (7%) had a history of recent surgery, 5 (2.2%) had a history of heart failure, 36 (15.9%) had a history of chronic lung disease, 83 (36.6%) had a history of active has a history of malignancy. 70 of them (30.8%) consist of patients over 70 years of age. 87 (38.3%) had chest pain, 155 (68.3%) had shortness of breath, 17 (7.5%) had palpitations. Twenty-four (10.6%) of the patients included in the study died during primary follow-up.
In conclusion, clinico-radiological factors determining mortality in patients with PE; History of PE, chest pain and respiratory rate above 30/min, aortic diameter and pulmonary artery diameter greater than normal, presence of pulmonary infarction and higher than normal Qanadli score were found.

Key Words: Pulmonary Embolism, Computed Tomography Pulmonary Angiography, Emergency Service, Clinico-radiological marker.