Ekspresyonizm akımı bağlamında James Ensor'un portre resimlerinin incelenmesi
James Ensor in the context of expressionism current investigation of portrait images
Yazar: CANAN EFE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR YAZKAÇ
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ekspresyonizm = Expressionism ; Ensor, James = Ensor, James ; Grotesk = Grotesque ; Portre = Portrait ; Resim sanatı = Painting art ; Ressamlar = Painters ; Sanat akımları = Art trends

Özet:
Almanya'daki Sanayi Devrimi, köyden kente göç ve Birinci Dünya Savaşı gibi etmenler nedeniyle toplumsal dalgalanmalar birey üzerinde olumsuz etkiler bırakmıştır. Bu etmenler Ekspresyonizm akımının oluşumunda etkili olmuştur. Ekspresyonizm, bireyin duygularını, düşüncelerini ve içsel durumunu özgürce ifade edebilmesini sağlamıştır. Gerçekçi bir resimsel tutumun, nesnenin ruhunu yeterince yakalayamadığını düşünen bu dönemin sanatçıları, nesnenin ruhuna inip, şekil bozarak renkçi bir tutumla resimler ortaya çıkarmışlardır. Bu resimler zengin bir içerik ve ürkütücü görüntüler içermektedir. Ekspresyonist sanatçıların üzerinde önemli etkiye sahip olan James Ensor, belirli bir akım ya da üslup içinde değerlendirilemeyecek eserler yapmıştır. Mantığın, sanatın düşmanı olduğunu düşünen Ensor, grotesk figürler, iskeletler, cadılar, maskeler ve soytarılarla kapalı bir hayal dünyası yaratarak hayatı korkunç bir karnaval olarak betimlediği tablolarıyla tanınmıştır (Tanyeli, 2006: 15). Tablolarını, Kuzey Avrupa'nın ikiyüzlülüğü ve melankolisi ile beslemiş bir Ekspresyonizmle ortaya çıkarmıştır. Resimleri, içinde bulunduğu toplumun hayat şeklini yansıtırken maskeleri kullanarak, hem plastik açıdan yenilik yaratmış hem de toplumsal ikiyüzlülüğe karşı bir alay ve eleştiri niteliği taşımıştır. Düş ürünü olan sembol öğeler ve maskelenmiş figürler, çağdaş insanın içine düştüğü bunalımı ifade etmiştir (Nezir, 2010: 62). Bu araştırmada, Ekspresyonizm akımının ilk ortaya çıkışı, oluşmasına neden olan unsurlar, üslup özellikleri, öncü sanatçıları, James Ensor'un hayatı, sanat anlayışı ve eserleriyle sınırlandırılmıştır. Bu konu başlıkları ile ilgili yazılmış olan kitaplar, makaleler, dergiler ve tezler literatür tarama yöntemi ile incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Ekspresyonizm, James Ensor, Grotesk Figür

Abstract:
Social fluctuations have had negative effects on the individual due to factors such as the Industrial Revolution in Germany, village-to-city migration and the First World War. These factors were effective in the formation of expressionism. Expressionism has enabled the individual to express his / her feelings, thoughts and inner state freely. The artists of this period who thought that a realistic pictorial attitude could not capture the spirit of the object enough, descended into the spirit of the object and deformed and created pictures with a colorist attitude. These pictures contain rich content and spooky images. James Ensor, who had an important influence on expressionist artists, produced works that cannot be evaluated in a certain trend or style. Ensor, who thinks that logic is the enemy of art, is known for his paintings that describe life as a terrible carnival by creating a closed dream world with grotesque figures, skeletons, witches, masks and clowns (Tanyeli, 2006: 15). He created his paintings with Expressionism nurtured by the hypocrisy and melancholy of Northern Europe. His paintings, using masks while reflecting the life style of the society in which he lives, both created a novelty from the plastic point of view and acted as a mockery and criticism against social hypocrisy. Symbolic items and masked figures, which are the products of dream, have expressed the crisis that modern man has fallen into (Nezir, 2010: 62). In this study, the first emergence of the expressionism movement, the factors that caused it to be formed, stylistic features, leading artists, James Ensor's life, is limited to the understanding of art and works. The books, articles, journals and theses written about these topics were examined with literature search method.

Keywords: Expressionism, James Ensor, Grotesque