Kronik böbrek yetmezliğinde serum vaspin düzeyleri ve insülin direnci ile ilişkisinin araştırılması
Investigation the relation between insulin resistance and serum vaspin levels in chronic renal failure
Yazar: CAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÇELİKER
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nefroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Adipokinler = Adipokines ; Adipokinler = Adipokines ; Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Üremik hastalarda insülin sekresyon bozuklukları yanında insülin etkisine karşı doku düzeyinde direnç bulunmaktadır ve bu hastalarda gelişen insülin direnci kardiyovasküler olayların gelişiminden sorumlu tutulmaktadır. Kronik böbrek yetmezliği (KBY) olan hastalarda en sık mortalite nedeni kardiyovaskuler nedenlerdir. Vaspin yeni tanımlanmış bir adipositokin ailesi üyesidir Bu çalışmada, evre 3-5 KBY'si olan hastalarda serum vaspin düzeylerinin belirlenmesi ve serum vaspin düzeyi ile insülin direnciyle ilişkisinin araştırılması amaçlandı.Çalışmaya evre 3-5 kronik böbrek yetmezliği olan 33 hasta ve 22 sağlıklı gönüllüden oluşan kontrol grubu alındı. Çalışma gruplarında rutin kan tetkiklerine ek olarak serum vaspin düzeyleri, bel çevresi, vücut kitle indeksi ölçüldü. Kanın santrifüj edilmesi ile elde edilen ve -20 derecede saklanan serumdan vaspin seviyeleri ELIZA yöntemi ile çalışıldı. İnsülin direnci HOMA-IR formülü ile belirlendi.Gruplar arasında yaş ortalaması, VKİ, bel çevresi ve serum glukoz düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı. KBY grubunda kontrol grubuna göre HOMA-IR indeksinde p<0.001 ve insülin düzeylerinde p<0.05 düzeyinde istatiksel olarak anlamlı artışlar saptandı. Lipit parametreleri açısından yapılan karşılaştırmada trigliserid düzeyinde KBY grubunda kontrol grubuna göre artış saptandı fakat bu artış istatiksel olarak anlamlı değildi. Total kolesterol, LDL, HDL düzeyleri kontrol grubuna göre daha düşük saptandı. Sadece HDL düzeyindeki azalma istatiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05). KBY'de gelişen insülin direncine bağlı olarak serum vaspin düzeylerinde ise gruplar arasında istatiksel olarak p<0.001 oranında anlamlı fark saptandı. Serum vaspin düzeyi ile antropometrik ve metabolik değerlerle ilişki bulunamadı. Serum vaspin düzeyi açlık kan şekeri ve yaş ile pozitif korele olup istatiksel olarak anlamlı ilişki yoktu. Çalışmamızda serum vaspin düzeyleri ile HOMA-IR indeksi arasında korelasyon saptanmadı.Sonuç olarak, insülin direnci ve hiperinsülineminin KBY hastaların kardiyovasküler komplikasyonların gelişiminde katkısı vardır. Visseral adipoz dokudan salınan bir adipositokin olan serum vaspin seviyelerinin KBY'de oluşan renal ekskresyonun azalmasının sonucu ve insülin direncine yanıt olarak arttığını düşünmekteyiz.Anahtar kelimeler: Kronik böbrek yetmezliği, vaspin, insülin direnci

Abstract:
Insulin resistance and insulin secretion abnormalities in uremic patients are thought to be responsible for atherosclerotic complications and cardiovascular events. In patients with chronic renal failure(CRF) cardiovascular events are the major causes of the deaths. Vaspin is a new member of adipocytokines family. In this study we aimed to determine the vaspin levels and the relationship between vaspine and insulin resistance in stage 3-5 CRF patients.This study includes 33 stage 3-5 CRF patients and 22 healty control subjects. In these study groups in addition to routine blood parameters vaspine levels and waist circumference and body mass index(BMI) parameters were evaluated. After the centrifugation of the blood specimens, serums were stored at -20 celcius degree and afterwards vaspin levels were evaluated by ELIZA method. Insulin resistance was determined by Homeostasis model assesment insulin resistance (HOMA-IR) method.There were no statistically significant difference between groups in terms of average age, body mass index (BMI) ,waist circumference and serum glucose level. Insulin levels (p<0.05) and HOMA-IR indexes (P<0.001) were significantly higher in CRF patients in comparison with control group. Comparison in terms of lipid parameters; trigliserid levels were higher in CRF group than control group; but this increase was statistically unsignificant. Total cholesterol, LDL and HDL levels were all lower in CRF group than control group but only decrease of HDL levels was statistically significant (p<0.05). In CRF group vaspin levels due to insulin resistance was statistically significantly different than control group (p<0.001). No relationship was determined between vaspin levels and anthropometric and metabolic values. Serum vaspin levels were positively but statistically un significantly correlated with fasting plasma glucose levels and age. There was no correlation between serum vaspin levels and HOMA-IR index.In conclusion, insulin resistance and insulin secretion abnormalities in CRF patients are thought to be responsible cardiovascular complications. According to this study levels of vaspin that is an adipocytokine released by visceral adipose tissue increases as a response to insuline resistance and due to the decreased renal excretion. In order to support our findings studies with more patient quantity are necessary.Keywords: Chronic renal failure, vaspin, insulin resistance.