Artvin ormanlarında yangınların dağılımı ve büyük yangınların değerlendirilmesi
Distribution of fires and evaluation of large fires in Artvin forests
Yazar: KÜBRA SAVAŞ
Danışman: PROF. DR. ACLAN ÖZDER
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Yönetimi = Healtcare Management

Özet:
Bu çalışmada, 01.01.2015-31.12.2021 tarihleri arasında Artvin Orman Bölge Müdürlüğü'nde meydana gelen orman yangınlarının genel durumu, sayı ve alan bakımından Orman İşletme Şefliklerine ve yerleşim yerlerine göre gösterdikleri dağılımı, iklim verilerinin yangın sayı ve alanına yaptığı etkiyi, yangınlara karşı alınan tedbirler ve müdahale usullerinin nasıl yapıldığını ve bunların etkinlikleri incelenmiştir. 
Araştırmanın evrenini, Artvin ilinde 01.01.2015-31.12.2021 tarihleri arasında meydana gelen orman yangınlarına ait tüm raporlar oluşturmaktadır. Veri girişi ve analizinde "Statiscial Package for Social Sciences (SPSS)  25" programı kullanılmıştır. Analizlerde kayıt altına alınan değişkenlere ait sayı ve yüzde dağılımları yapılmış ve veriler arasındaki anlamlı ilişki düzeyine bakmak için Pearson Corelasyon değerlerine bakılmıştır. Araştırmada 84 adet orman yangını detaylı incelenmiştir. Borçka en fazla orman yangınının görüldüğü (n=29 , %35) ilçe olarak tespit edilmiştir. 7 Yıl boyunca meydana gelen orman yangınları en fazla ilkbahar mevsiminde (n=28, %33,33), Mart ayında (n=12, %14, 29), Çarşamba günleri (n=16, %19,05) ve 12:00-17:59 saatleri (n=54, %64,29) arasında meydana geldiği saptanmıştır. 00:00-05:59 Saatleri arasında hiç yangın olmamıştır. Orman yangınları sonucu toplam 70,22ha ormanlık alan yanarak yok olmuştur. Borçka en çok alanın yandığı (n=18,237, %26) ilçe olmuştur. Orman yangınlarının çıkış sebeplerinin sırası ile (n=40, %47,62) en fazla ihmal ve dikkatsizlik, (n=18, %21,43) faili meçhul, (n=17, %20,24) doğal olaylar (yıldırım), (n=5, %5,95) kaza (elektrik hattı), (n=4, %4,76) bilinmeyen sebeplerden meydana geldiği tespit edilmiş ve nedeni bilinmeyen sebepler ile beraber (n=62, %73,81) yangının en çok çıkış sebebi olarak insan faktörü tespit edilmiştir. Araştırmada yanma türü en fazla örtü yangını (n=81, %96,43), tepe ve örtü yangını karışık olarak (n=3, %3,57) gerçekleşmiştir. Orman yangınlarında meydana gelen yangınlar ağaç türü bakımından değerlendirildiğinde en çok yanan ağaç türü (n=17, 20,24) sarıçam, en az yanan ağaç türleri (n=1, %1,19) karaçam, (n=1, %1,19) gürgen, (n=1, %1,19) ardıç olarak belirlenmiştir.
Artvin Orman Bölge Müdürlüğü'nde meydana gelen yangınlarındaki aylık toplam yağışın yanan alan ve söndürme sürelerine olan etkisi incelenmiş ve aynı yönde ilişki olduğu görülmüş, toplam yağış toplam yanan alan ve söndürme süresine aynı yönde etki ettiği tespit edilmiştir. Ayrıca aylık toplam yağışın söndürme süresi üzerine etkisi bakılmış ve söndürme süresine aynı yönde etki ettiği belirlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Müdahale, Orman yangını, yangınların dağılımı, İklim Faktörü, Artvin

Abstract:
In this study, the general situation of forest fires that occurred in Artvin Regional Directorate of Forestry between 01.01.2015 and 31.12.2021, their distribution in terms of number and area according to Forestry Operation Chiefs and settlements, the effect of climate data on the number and area of fires, the effects of fires against fires. The measures taken and how the intervention procedures were carried out and their effectiveness were examined.
The universe of the research consists of all reports of forest fires that occurred between 01.01.2015 and 31.12.2021 in Artvin. The "Statiscial Package for Social Sciences (SPSS) 25" program was used for data entry and analysis. The number and percentage distributions of the variables recorded in the analyzes were made and Pearson Correlation values were examined to see the level of significant relationship between the data. In the study, 84 forest fires were examined in detail. Borcka was determined as the district with the highest number of forest fires (n=29, 35%). 7 Year-round forest fires are most common in spring (n=28, 33.33%), March (n=12, 14.29%), Wednesdays (n=16, 19.05%) and 12: It occurred between 00-17:59 hours (n=54, 64.29%). There was no fire between 00:00-05:59 hours. As a result of forest fires, a total of 70.22ha of forest area was destroyed by burning. Borcka was the district where the most areas were burned (n=18,237, 26%). The most common causes of forest fires (n=40, 47.62%) were negligence and carelessness, (n=18, 21.43%) unsolved, (n=17, 20.24%) natural events (lightning). , (n=5, 5.95%) accident (power line), (n=4, 4.76%) it was determined to occur due to unknown reasons, and together with unknown reasons (n=62, 73.81%) the fire The human factor was identified as the most common cause of exit. In the study, the type of burning was the most cover fire (n=81, 96.43%), and the top and cover fire were mixed (n=3, 3.57%). When the fires in forest fires are evaluated in terms of tree species, the most burned tree species (n=17, 20.24) is yellow pine, the least burned tree species (n=1, 1.19%) larch (n=1, 1%, 19) hornbeam, (n=1, 1.19%) juniper.
The effect of the monthly total rainfall in the fires in the Artvin Regional Directorate of Forestry on the burned area and extinguishing times was examined and it was seen that there was a relationship in the same direction, and it was determined that the total rainfall affected the total burned area and extinguishing time in the same direction. In addition, the effect of the monthly total precipitation on the extinguishing time was examined and it was determined that it had the same effect on the extinguishing time.
Keywords: Intervention, forest fire, distribution of fires, climate factor, Artvin