Ordu kent merkezi kamusal açık-yeşil alanlarındaki odunsu bitki türleri üzerine bir araştırma
Research on woody plant species in public open-green areas of Ordu city center
Yazar: MESUT GÜZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSEL ULUS
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Doğal bitki örtüsü = Natural vegetation ; Kentsel yeşil alanlar = Urban green areas ; Odunsu taksonlar = Wood taxons

Özet:
Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada; Ordu kent merkezi kamusal açık-yeşil alanlarında bulunan odunsu bitki taksonlarının tespit edilmesi, bunların dağılımlarının belirlenmesi, kamusal açık-yeşil alanlardaki odunsu bitki çeşitliliğinin ortaya konulması, bitki taksonlarının su tüketim ve ekolojik faktörlere toleranslarının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Bu amaçlar doğrultusunda; Ordu kent merkezinde yer alan kamusal açık-yeşil alanlar; bulvar, cadde, refüj ve kavşak düzenlemeleri, sahil parkları, mahalle parkları, mezarlıklar ile koruluk ve mesire alanları olmak üzere 5 alt başlığa ayrılmış ve bu alan kategorilerinden seçilen 32 farklı örnek alanda arazi çalışmaları gerçekleştirilmiştir.
Arazi çalışması sonucunda örnek alanlarda tespit edilen odunsu bitki taksonları ait oldukları familya, yapraklanma durumu, boylanma durumu, doğallık durumu ve farklı açık-yeşil alanlara dağılımları yönünden değerlendirilmiştir. Sonrasında örnek alanlardaki odunsu bitki çeşitliliği bazı indeksler kullanılarak hesaplanmış, örnek alanlar arasındaki tür kompozisyonu yönünden benzerlik oranları ortaya konmuştur. Ayrıca taksonların su tüketimleri ve bazı ekolojik faktörlere tolerans düzeyleri değerlendirilmiştir.
Örnek alanlarda; 44 familya ve 91 cinsten 150 farklı odunsu bitki taksonu tespit edilmiştir. Bunların 96'sı egzotik, 54'ü doğaldır. Bulvar ve cadde düzenlemelerinde 94 adet, sahil parklarında 104 adet, mahalle parklarında 81 adet, mezarlıklarda 45 adet ve koruluk-mesire alanlarında 20 adet odunsu bitki taksonu kaydedilmiştir. Odunsu bitki zenginliğinin en fazla olduğu alanlar sahil parkları, en az olduğu alanlar ise koruluk-mesire alanlarıdır. Tüm örnek alanlarda su tüketim düzeyi orta derecede olan taksonların oranı %46 ile en yüksektir. Ayrıca bitkilerin %68.6'sı dona ve %67.9'u rüzgâra karşı yüksek toleranslıdır. Bununla birlikte bitkilerin %45'i tuzluluğa ve %45.3'ü ısıya karşı düşük toleranslı bulunmuştur. Bitkilerin %85.2'lik büyük bir kısmı hava kirliliğine karşı yüksek toleranslı, yaklaşık %78'i kuraklığa orta ve yüksek derecede toleranslıdır.
Kamusal açık-yeşil alanlardaki odunsu bitki varlığının ortaya konulması ve yapılan değerlendirmeler ile gelecekte diğer açık-yeşil alanlarda yapılacak çalışmalara yön gösterileceği, geliştirilen önerilerin yerel yönetimlere bilimsel bir tavsiye niteliğinde olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this study, which was prepared as a master's thesis; is identification the woody plant taxa located in public open-green spaces of Ordu city center, determination of their distribution, determination of plant diversity in public open-green areas, determination of water needs and presenting tolerance to ecological factors of plants.
For these purposes, the public open-green spaces in Ordu city center are divided into 5 classes: Boulevards and streets, coastal parks, neighborhood parks, cemeteries and woodland-promenade areas. Field works were carried out on 32 different sample areas selected from these areas.
The plants identified in the sample areas during the field work were evaluated in terms of their families, leaves, size, natural-exotic status and their distribution to different open-green spaces. Then, the diversity in the sample areas was calculated using some indices, and similarities were revealed in terms of species composition between the sample areas. In addition, water consumption of taxa and tolerance levels according to some ecological factors were evaluated.
In the sample areas; 150 different woody plant taxa from 44 families and 91 genera were identified. 96 of them are exotic and 54 of them are indigenous. 94 woody plant taxa have been recorded in boulevards and streets, 104 in coastal parks, 81 in neighborhood parks, 45 in cemeteries and 20 in grove areas. The richness of plants is highest in the coastal parks and the least in the groves. The proportion of plants with moderate water needs is highest with 46%. In addition, 68.6% of plants are highly tolerant to extreme cold conditions and 67.9% to wind. However, 45% of plants have low tolerance to salinity and 45.3% to extreme heat conditions. Most of the plants, 85.2%, are highly tolerant to air pollution, about 78% are moderate and highly tolerant to drought.
It is inferred that the determination of woody plants in public open-green spaces and the evaluations made will guide future studies in other open-green spaces, and the suggestions will be a scientific recommendation to local administrations.