Türk hukukunda gemi satış sözleşmesi
Ship sale contract in Turkish law
Yazar: MUSTAFA BAŞKARA
Danışman: PROF. DR. İSMAİL DEMİR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Deniz ticareti = Sea trade ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Gemi satış sözleşmesi deniz yoluyla ticaretin en önemli unsuru olan gemileri konu
almaktadır. Geminin taşıdığı bayrak ile satıcı ve alıcı tarafların tabii olduğu hukuk çoğu
sözleşmede farklıdır. Gemi satış sözleşmesine uygulanacak hukuk ile mülkiyetin devrine
uygulanacak hukuk da sıklıkla farklılık göstermektedir. Gemi satış sözleşmesinde alıcı ve
satıcı tarafın yanı sıra brokerler, kredi kuruluşları ve gemi sınıflama kuruluşları gibi diğer
ilgililer de sürece dâhil olmaktadır. Uygulamada gemi satış sözleşmesi genellikle tip
sözleşme formları esas alınarak hazırlanmaktadır. Çok taraflı menfaat dengesinin
kurulduğu gemi satış sözleşmesinin kendine özgü nitelikleri vardır.
Tarafları, konusu ve mülkiyetin devri bakımından özellik arz eden bir sözleşme
türü olmasına rağmen gemi satış sözleşmeleri Türk hukukunda özel olarak
düzenlenmemiştir. Bu sözleşmeler kural olarak Türk Borçlar Kanunu hükümlerine
tabidir. Türk Ticaret Kanunu'nda gemi mülkiyetinin devrine ilişkin bir hüküm
öngörülmüş olsa da ekonomik anlamda önemli bir değer olan gemiyi konu alan ve
tarafların yüksek ticari riskler üstlendiği gemi satış sözleşmesine yönelik Türk hukukunda
özel bir düzenleme yer almamaktadır.
Tez çalışması gemi satış sözleşmesinin temel özelliklerini, taraflarını,
uygulamada sıklıkla kullanılan tip sözleşme formlarını, yabancı ülke örneklerini ve
tarafların hak ve borçlarını incelemek suretiyle Türk hukukunda gemi satış
sözleşmelerinde karşılaşılan sorunları ortaya koymakta ve bu sorunlara çözüm önerileri
sunmaktadır.

Abstract:
The subject of ship sales contracts is ships, which are the most important element of
maritime trade. The flag of the ship and the law governs the seller and buyer are naturally
different in most contracts. The law to be applied to the ship sales contract and the law to
be applied to the transfer of ownership are often different. In a ship sales contract, in
addition to the buyer and seller, other interested parties such as the brokers, credit
institutions and classification societies are also involved. In practice, the ship sales
contracts are usually prepared based on standard contract forms. Ship sales contracts,
where a multi-party balance of interests is established, have their own unique
characteristics.
Although it is a type of contract that is special in terms of the parties, subject and
transfer of ownership, ship sales contracts are not specifically regulated in Turkish law.
These contracts are, as a rule, subject to the regulation of the Turkish Code of Obligations.
Although a provision is envisaged in the Turkish Commercial Code regarding the transfer
of ship ownership, there is no special regulation in Turkish law regarding the ship sales
contracts, which are economically significant value and in which the parties undertake
high commercial risks.
The thesis examines the basic characteristics of the ship sales contract, its parties,
frequently used standard contract forms, examples from foreign countries, and the rights
and obligations of the parties, and reveals the problems encountered in ship sales contracts
in Turkish law and presents solution proposals to these problems.