Yersel fotogrametrik yöntem ile tarihi eserlerin 3 boyutlu modellenmesi: Roma Dönemi lahit ve mezar Steli örneği
3d modeling of historical artifacts with terrestrial photogrammetric method: Roman sarcophagus and tomb Stele example
Yazar: GİZEM BAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYDAN YAMAN
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Konumu itibariyle oldukça önemli bir coğrafyada bulunan Anadolu'da birçok medeniyet ve devlet yaşamıştır. Yaşayan bu medeniyet ve devletlerden her biri gelecek nesillere birçok eser bırakmıştır. Bizlere bırakılan tarihi eserleri korumak ve gelecek nesillere aktarmak çok önemlidir. Tüm dünyada ve Türkiye'de bununla alakalı birçok kurum kurulmuş ve bu kurumlar birçok çalışma yapmıştır.
 
Tarihi eserlerle ilgili yapılan her dokümantasyon işlemine belgeleme denir. Belgeleme çalışmaları için birçok yöntem vardır. Hızlı, doğru ve dijital ortamda görüntülenebildiği için en çok modern yöntemler tercih edilmektedir. Modern yöntemlerden yersel fotogrametri, fotogrametrinin temelini oluşturur. Söz konusu yöntem birçok alanda tercih edilen bir yöntem olmakla birlikte 3 boyutlu (3B) modelleme çalışmalarında sık sık kullanılmaktadır. 

Çalışma Aksaray ilinde yapılmıştır. Aksaray ili tarih açısından oldukça önemli yerdedir. İlk yerleşmeler bu kent etrafında başlamış, önemli göç yolları yine bu kent üzerinden geçmiştir. Bu yüzden bu topraklarda birçok tarihi eser bulunmuştur.
 
Bu çalışmada Aksaray ilinde tespit edilen ve yine Aksaray müzesinde sergilenen roma döneminden kalma lahit ve mezar stelinin 3B modellemesi yapılmıştır. Mezar steli ve lahitten elde edilen veriler Agisoft ve Pix4d yazılımlarında değerlendirilmiştir. Bu yazılımlardan elde edilen sonuçlar ile; nokta bulutu sayısı, kullanılan fotoğraf sayısı ve konum doğruluğu açısından karşılaştırma yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
Many civilizations and states lived in Anatolia, which is located in a very important geography due to its location. Each of these living civilizations and states has left many traces to future generations. It is very important to protect the historical artifacts left to us and transfer them to future generations. All over the world and in Turkey, many institutions related to this have been established and many studies have been carried out on these institutions.

Every documenting process related to historical artifacts is called documentation. There are many methods for documentation work. Most modern methods are preferred because they are fast, accurate and can be viewed digitally. Terrestrial photogrammetry, one of the modern methods, forms the basis of photogrammetry. Although this method is a preferred method in many areas, it is frequently used in 3D modeling studies.

The study was conducted in Aksaray province. Aksaray province is in a very important place in terms of history. The first settlements started around this city and important migration routes passed through this city. For this reason, many historical artifacts have been found in these lands.

In this study, 3-dimensional modeling of the Roman sarcophagus and tomb stele in Aksaray and exhibited in the Aksaray museum was made. The data obtained from the tomb stele and sarcophagus were evaluated in Agisoft and Pix4d software. With the results obtained from this software; A comparison was made in terms of the number of point clouds, the number of photographs used and location accuracy. Obtained results were evaluated and compared.