Dismenoreyi etkileyen sosyodemografik faktörler
Soci̇ademographic factors affecting dysmenorrhea
Yazar: AYŞE ÇETİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MANSUR KÜRŞAD ERKURAN ; DOÇ. DR. ARİF DURAN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Analjezi = Analgesia ; Dismenore = Dysmenorrhea ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Amaç ve Giriş: Dismenore prevalansına etki edebileceği düşünülen değişkenler arasında çeşitli etkileşimler bulunmaktadır. Bu çalışmada amaç dismenore şikâyetiyle acil servise başvuran hastalarda çeşitli biyolojik, sosyodemografik faktörlerin, dismenore görülme sıklığına etkisini incelemektir.
Materyal Metod: Bu çalışma Ocak 2012-Ocak 2014 tarihleri arasında Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi (AİBÜ) Acil Servisi'ne dismenore şikâyetiyle başvuran kadın hastalara, önceden hazırlanmış dismenore veri formunun uygulanması ile yapılmıştır. Hasta verileri kaydedilerek istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dismenore ile başvuran 215 vaka dâhil edilmiş, hastaların yaş ortalaması 21.80±3.75 saptanmıştır. Vakaların ortalama menarş yaşı 13,37±1,38 ve dismenore başlangıç yaşı 14,68±3,47 olarak tespit edilmiştir. Hastaların menarş yaşı ile dismenore başlama yaşı arasında anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<0,0001). Ağrı şiddetinin değerlendirilmesinde ağrı şiddeti büyük çoğunlukta orta (%51,6) ve ağır (%45,6) olarak saptanmıştır. Dismenore başlangıcı 12 yaşın altında olan primer dismenore vakalarında ise ağrı şiddetinin daha çok "ağır şiddette" olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Ağrının hafif-orta ve ağır olarak şiddeti ile sistemik hastalık (p=0,037) ve seksüel aktivite (p=0,001) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir.
Sonuç: Acil servisine başvuran dismenore şikayeti olan hastalarda, hastaların menarş yaşı ile dismenore başlama yaşı arasında anlamlı ilişki tespit edildi. Dismenore başlangıcı 12 yaşın altında olan primer dismenore vakalarında ise ağrı şiddetinin daha çok "ağır şiddette" olduğu ve ağrının hafif-orta ve ağır olarak şiddeti ile sistemik hastalık ve seksüel aktivite ile arasında anlamlılık bulundu.

Abstract:
SUMMARY
Purpose and introduction: It is thought that there are various interactions between variables which have an effect on prevalence of dysmenorrhea. In this study, it has been aimed to investigate the effects of miscellaneous biological, sociodemographic factors on prevalence for dysmenorrhea among patients who applied to emergency service by complaining of menstrual cramp.
Material and method: This study has been performed by fulfilling the pre-prepared dysmenorrhea data form to the female patients who applied to Emergency Department of Abant Izzet Baysal University Medicine Faculty between January 2012 and January 2014. Patient data was recorded and then assessed statistically.
Findings: 215 cases who applied due to menstrual cramp were included to the study and mean age of patients was determined as 21.80±3.75. Mean age of menarch for these cases was 13,37±1,38 whereas mean age for the first dysmenorrhea attack was 14,68±3,47. There was a statistically significant relation between menarch age and first dysmenorrhea age (p<0,0001). While severity of pain was assessed, it was detected that pain was frequently severe (%45, 6) or moderate (%51,6). It was also determined that patients who had experienced the first dysmenorrhea attack under 12 years old, had mostly severe pain during their menstrual cycles (p<0,05). There was a statistically significant relation between severity of pain (mild-moderate-severe) and systemic disease (p=0,037). Besides, it was detected that there was a significant relation between severity of pain and sexual activity (p=0,001).
Conclusion: It was determined there was a significant relation between menarch age and first dysmenorrhea age while patients who applied to emergency service by complaining of menstrual pain were assessed. It was also seen that patients who had experienced the first dysmenorrhea attack under 12 years old, had mostly severe pain during their menstrual cycles. Significant relation was also detected between severity of pain and existence of systemic disease and sexual activity