2008-2022 dönemi toplu iş sözleşmesi süreçleri üzerinden Türkiye metal sektöründeki sınıf mücadelelerine ilişkin bir inceleme
A review on class struggles in Turkish metal sector through collective bargaining processes between 2008-2022
Yazar: AKIN CİHAN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. TANER AKPINAR
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Kapitalizm = Capitalism ; Metal sektörü = Metal sector ; Sendikalar = Unions ; Sözleşmeler = Contracts ; Sınıf mücadelesi = Class struggle ; Toplu iş sözleşmeleri = Collective labor agreements ; İşçiler = Workers

Özet:
Türkiye işçi sınıfı tarihinde metal işçilerinin mücadelesi özgün bir noktada durmaktadır. 1963'te Kavel Kablo'daki fiili grevle kazanılan grev hakkı bunun en somut örneğidir. Türkiye ekonomisi için kilit rol oynayan bu sektörde yaşanan sınıf mücadeleleri yalnızca metal sektörüyle sınırlı kalmamakta, işçi sınıfının diğer bölüklerini, ekonominin genelini ve politikayı da etkilemektedir.  Elbette bu mücadeleler kapitalist üretim ilişkilerinin bir sonucudur. 2008'de kapitalizmin içine girdiği depresyonun ise bu anlamda yeni bir dönem başlattığını söylemek mümkündür. Depresyonun dünya pazarı üzerinde yarattığı etki tekil ülkelerin ekonomilerini de etkilemektedir. İşte bu çalışma, metal sektöründeki sınıf mücadelelerini depresyonun başladığı 2008 yılından itibaren ele almaktadır. 
Çalışmanın ilk bölümünde bir kuramsal tartışma yürütülecektir. Bölümün birinci ve ikinci alt başlıklarında yürütülecek tartışma sonucunda emperyalizm ve eşitsiz ve bileşik gelişme perspektifleri ile bir çerçeve çizilecektir. Bununla birlikte üçüncü alt başlıkta sınıf mücadelelerinin ardında yatan kapitalizmin çelişkileri açıklanmaya çalışılacak, bu temel Türkiye metal sektöründeki sınıf mücadelelerini kavramak için bir dayanak oluşturacaktır. Emperyalizm ve eşitsiz ve bileşik gelişme teorileri ile çizilen çerçeveyle birlikte ikinci bölümde Türkiye'nin sanayileşme süreci üzerinden ekonomik gelişimine ve sınıf mücadelelerine değinilecektir. Metal sektörünün içinde yer aldığı sanayinin, emperyalizme bağımlılık etrafında şekillendiği ortaya konulmaya çalışılacaktır. Ayrıca ikinci bölüm, üçüncü bölümde ele alınacak sınıf mücadelelerinde rol oynayan Türkiye'nin yapısal sorunlarını da görmeye olanak tanıyacak, sınıf mücadelelerinin ekonomik gelişmelerden ayrı gelişmediği vurgulanacaktır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise 2008-2022 yılları arasında metal sektöründeki sınıf mücadeleleri ele alınacaktır. Sendikaların basın metinleri ve çeşitli haber siteleri üzerinden yapılacak doküman analizi ile ilerleyecek olan bu bölümle birlikte çalışma sonlandırılacaktır.
Çalışmanın ulaştığı temel sonuç, 2008'de başlayan depresyonun tüm ülke ekonomileri gibi Türkiye ekonomisini de etkilediği, metal sektöründeki sınıf mücadelelerinin temelinde bu dinamiğin yattığıdır. Elbette depresyonun yanında Türkiye ekonomisinin geçmişten gelen yapısal sorunları da rol oynamaktadır. Bununla birlikte çalışmanın ele aldığı süreç içerisinde sendikal anlamda da değişim görülmektedir. Son olarak Türkiye işçi sınıfının en mücadeleci bölüğü olarak kabul edilebilecek metal işçilerinin mücadelesi, küreselleşme teorilerinde gündeme gelen ve işçi sınıfının yerine prekarya vb. kavramları ikame eden görüşlerin aksine işçi sınıfının kapitalist üretim sistemi içinde toplumsal bir güç olduğunu ortaya koymaktadır.

Abstract:
The struggle of metal workers stands at a unique point in the history of labour movement in Turkey. The right to strike gained with the actual strike at Kavel Kablo in 1963 is the most concrete example of this. Class struggles in metal sector, which plays a key role in the Turkish economy, are not only limited to this sector, but also affect other parts of the working class, the economy in general, and politics. It is possible to say that as a result of the depression that capitalism went into in 2008, a new era has started in this sense. The effect of the depression on the world market also affects the economies of individual countries. This study deals with the class struggles in the metal sector since 2008, when the depression began.
	In the first part of the study, a theoretical discussion will be carried out. As a result of the discussion in the first and second sub-headings of the chapter, a framework will be drawn with the perspectives of imperialism and unequal and combined development. However, in the third sub-title, the contradictions of capitalism behind the class struggles will be tried to be explained, and this will form a basis for understanding the class struggles in the metal industry in Turkey. Along with the framework drawn by imperialism and unequal and combined development theories, in the second part, Turkey's economic development and class struggles will be discussed through the industrialization process. It will be tried to reveal that the industry, in which the metal sector is included, is shaped around dependence on imperialism. In addition, the second part will allow to see the structural problems of Turkey, which plays a role in the class struggles that will be discussed in the third part, and it will be emphasized that class struggles do not develop separately from economic developments. In the third part of the study, class struggles in the metal sector between the years 2008-2022 will be discussed. The work will be concluded with this section, which will proceed with the document analysis to be made through the press texts of the unions and various news sites.
The main conclusion reached by the study is that the depression that started in 2008 has affected the Turkish economy as well as the economies of all countries, and that these dynamics underlie the class struggles in the metal industry. In addition to the depression, the structural problems of the Turkish economy from the past also play a role. However, in the process which the study focuses, there is a change in terms trade unions. Finally, contrary to the views that the concept like precariat replaced the proletariat, the struggle of the metal workers, which can be considered as the most combative section of the working class in Turkey, shows that the working class is the only power that will change the capitalist mode of production.