Özel yetenekli öğrencilerin matematiksel yetenek ve matematiksel yaratıcılık becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between gifted students' mathematical ability and mathematical creativity skills
Yazar: FATİH YÜZBAŞIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NAZMİYE NAZLI ATEŞGÖZ
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Yetenekliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada fen bilimleri ve matematik alanında özel yetenek tanısı almış olan ortaokul öğrencilerinin matematiksel yetenek ile matematiksel yaratıcılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi, bu ilişkide akıcılık ve esneklik becerilerinin düzenleyici bir değişken olarak etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırma kapsamında nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Anadolu Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Üstün Yetenekliler Eğitimi Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde (ÜYEP) 2008-2017 yılları arasında öğrenim gören 289 ortaokul öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada katılımcıların matematiksel yetenelerinin ölçülmesi için Matematiksel Yetenek Testi (MYT), matematiksel yaratıcılıklarının ölçülmesi için ise Matematiksel Üretkenlik Testi (MÜT) kullanılmıştır. 
Matematiksel yetenek ve matematiksel yaratıcılık arasındaki ilişkinin incelenmeside korelasyon analizi; matematiksel yeteneğin matematiksel yaratıcılık üzerindeki yordayıcılık etkisinin incelenmesinde basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Matematiksel yaratıcılığın cinsiyet ve sınıf düzeylerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi için bağımsız örneklemler t-testi gerçekleştirilmiştir. Akıcılık ve esneklik becerilerinin matematiksel yetenek ve matematiksel yaratıcılık arasındaki ilişkisi üzerinde düzenleyicilik etkisinin bulunup bulunmadığının incelenmesi için ise Hayes Proses Modellerinden Model 1 temel alınarak düzenleyici değişken analizi gerçekleştirilmiştir.
Gerçekleştirilen analizlerin sonucunda katılımcıların matematiksel yetenek ve matematiksel yaratıcılıları arasında zayıf düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu, matematiksel yeteneklerinin matematiksel yaratıcılıklarını %1,4 oranda yordadığı tespit edilmiştir. Katılımcıların matematiksel yaratıcılıklarının cinsiyetlerine göre anlamlı düzeyde bir farklılaşma göstermediği (p >.05), sınıf düzeyine göre ise 6. sınıf öğrencileri lehine istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklılaştığı (p<.05) bulunmuştur. Ayrıca akıcılık ve esneklik becerilerinin katılımcıların matematiksel yetenek ile matematiksel yaratıcılıkları arasındaki ilişki açısında düzenleyici değişken olarak değerlendirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır (p<0,05; R2 Akıcılık=0,659; R2 Esneklik=0,732).

Abstract:
This study aims to examine the relationship between mathematical ability and creativity in gifted middle school students, and the moderating effect of fluency and flexibility skills. The research utilized a relational survey model, which is one of the general survey models of quantitative research methods. Purposeful sampling, a non-random sampling method, was employed to form the study group. The research sample consists of 289 middle school students enrolled in the Gifted Education Programs (UYEP) at Anadolu University. Test of Mathematical Talent (TMT) was used to assess the mathematical ability levels of the participants, and Creative Mathematical Ability Test (C-MAT) was used to evaluate their mathematical creativity levels.
Correlation and Simple Linear Regression analyses were conducted to examine the relationship between between mathematical ability and creativity, as well as the predictive effect of ability on creativity. An independent samples t-test was conducted to determine differences in creativity levels by gender and grade. A moderating variable analysis was performed to explore moderating effect of fluency flexibility skills.
The analyses revealed a weak but significant positive relationship between participants' mathematical ability and mathematical creativity levels, with mathematical ability predicting 1.4% of the variance in mathematical creativity levels. Moreover, it was found that mathematical creativity levels did not differ significantly by gender but did differ significantly by grade level, favoring 6th-grade students. Additionally, the findings indicate that fluency and flexibility skills can be considered as moderating variables in the relationship between participants' mathematical ability levels and mathematical creativity levels.