Konstipasyon baskın irritabl bağırsak sendromu (İBS) olan bireylerde farklı diyet tedavilerinin yaşam kalitesi ve bazı biyogöstergeler üzerine etkisi
The effects of different diet treatments on the quality of life and some biomarkers in individuals with constipation predominant irritable bowel syndrome (İBS)
Yazar: EMİNE NÜKET ÜNSAL
Danışman: PROF. DR. GAMZE AKBULUT
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme tedavisi = Nutrition therapy ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Diyet = Diet ; Kabızlık = Constipation ; Posa = Pomace ; Probiyotikler = Probiotics ; Tedavi = Treatment ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İrritabl bağırsak sendromu = Irritable bowel syndrome

Özet:
Bu çalışma, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinde konstipasyon baskın irritabl bağırsak sendromu (İBS) tanısı almış, 19-50 yaş aralığındaki kadın bireylerde farklı özellikteki konstipasyon diyetlerinin, hastaların yaşam kalitesi, konstipasyon durumu, bağırsak bariyer bütünlüğü ve bağırsak mikrobiyotasına etkisini değerlendirmek amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Araştırmada dahil edilme kriterlerine uygun olan İBS'li 60 gönüllü kadın birey, çalışma ile ilgili bilgi verildikten sonra tam randomizasyon yöntemi ile üç farklı gruba ayrılarak; birinci gruba (n:21) konstipasyon diyeti, ikinci gruba (n:17) çözünür posadan zengin konstipasyon diyeti ve üçüncü gruba (n:22) probiyotik yoğurt eklenmiş konstipasyon diyeti verilmiş ve 8 hafta boyunca izlenmiştir. Bireylerin beslenme alışkanlıkları sorgulanarak çalışma başlangıç ve sonunda antropometrik ölçümleri (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel-kalça oranı, bel-boy oranı, boyun çevresi), besin tüketim kayıtları, biyokimyasal bulguları (açlık kan şekeri, kolesterol, trigliserit, LDL kolesterol, CRP, zonulin), konstipasyon yaşam kalitesi ölçeği (KYKÖ), konstipasyon ciddiyet ölçeği (KCÖ) ve Bristol dışkı skalası uygulanmıştır. Ayrıca çalışma başlangıç ve sonunda mikrobiyota analizi için her gruptan 5'er kişiden gaita örnekleri alınmıştır. Çalışma sonunda her üç gruptaki bireylerin posa alım miktarlarında anlamlı olmasa da artış görülmüştür (p>0,05). Bireylerin çalışma başlangıç ve sonundaki Bristol dışkı formu değerlendirildiğinde 2. ve 3. gruptaki bireylerin dışkı formunda düzelmenin 1. gruba göre daha etkili olduğu saptanmıştır (p<0,05).  Her üç gruptaki bireylerin çalışma sonundaki KYKÖ ve KCÖ puanlarında istatistiksel olarak anlamlı azalma gözlenmiş, dolayısıyla yaşam kalitelerinde artış olduğu saptanmıştır (p<0,05). Yapılan ağırlıksız beta çeşitlilik analizi sonucuna göre; diyet tedavisi sonrası bağırsak mikrobiyotasında kümelenen bakteri çeşitliliği açısından 1. ve 2. gruptaki bireylerde istatistiksel olarak anlamlı artış gözlenirken (p<0,05), 3. gruptaki bireylerde herhangi bir değişiklik saptanmamıştır (p>0,05). Porphyromonadaceae cinsinin çözünür posadan zengin diyet tedavisi için negatif biyobelirteç, Subdoligranulum cinsinin de probiyotik yoğurt eklenmiş diyet tedavisi için pozitif biyobelirteç olabileceği bulunmuştur. Her üç tıbbi beslenme tedavi şeklinin de bireylerin yaşam kalitelerini artırdığı ve dışkı formunun düzelmesine olumlu etki ettiği görülmüştür. Sonuç olarak, bu çalışmada çözünür posadan zengin konstipasyon diyeti veya probiyotik yoğurt eklenmiş konstipasyon diyeti tedavilerinin birbirine karşı üstünlüğü gözlenmese de İBS semptomları üzerine olumlu etkiler sağladığı saptanmıştır. Her üç diyet tedavisinin de bireylerin mikrobiyotaları üzerine kısa ve uzun vadeli etkilerinin saptanması için daha geniş örneklemli randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
This study was planned and conducted in order to evaluate the effects of different constipation diets on the quality of life, constipation status, intestinal barrier integrity and microbiota in female individuals between the ages of 19-50 who were diagnosed with constipation-dominant irritabl bowel syndrome (IBS). 60 female volunteers with IBS, who met the inclusion criteria in the study, were divided into three different groups with the completed randomization method after giving information about the study; constipation diet was given to the first group (n: 21), the constipation diet rich in soluble fiber was given to the second group (n: 17) and the constipation diet with probiotic yogurt was given to the third group (n: 22) and they were followed for 8 weeks. With questioning the nutritional habits of the individuals, anthropometric measurements (body weight, height, waist-hip ratio, waist-height ratio, neck circumference), food consumption records, biochemical findings (fasting blood sugar, cholesterol, triglyceride, LDL cholesterol, CRP, zonulin) Constipation Quality of Life Scale (CQLS), Constipation Severity Scale (CSS) and Bristol stool scale were used at the beginning and at the end of the study. Additionally, at the beginning and end of the study, stool samples were taken from 5 individuals from each group for microbiota analysis. At the end of the study, it was observed an increase in the amount of fiber intake in the subjects in 3 groups (p>0,05) even though it was not significant. When the Bristol stool forms of the individuals were evaluated at the beginning and at the end of the study, the improvement in the stool form of the individuals in the 2nd and 3rd groups were more effective than the 1st group (p <0.05). At the end of the study, a statistically significant decrease was observed in the CQLS and CSS scores of the subjects in all 3 groups (p <0.05), therefore an increase on the quality of life was detected. According to the results of the unweighted beta diversity analysis; while a statistically significant increase was observed in individuals in the 1st and 2nd groups in terms of the bacterial diversity accumulated in their microbiota after diet therapy (p <0.05), no change was detected in the individuals in the 3rd group (p> 0.05). It was found that the Porphyromonadaceae genus can be a negative biomarker for dietary treatment rich in soluble fiber, and the Subdoligranulum genus can be a positive biomarker for the diet containing probiotic yogurt. It was found that all three types of medical nutrition therapy increase the quality of life of individuals and have a positive effect on the improvement of stool form. In conclusion, in this study, it was determined that constipation diet rich in soluble fiber or constipation diet with probiotic yogurt had positive effects on IBS symptoms, although no superiority was observed over each other. Randomized controlled studies with larger samples are needed in order to determine the short and long-term effects of all 3 dietary treatments on the microbiota of individuals.