Kistik endometriyal hiperplazi-pyometra kompleks olan kedilerde ovariyohisterektomi anında ve sonrasında bazı hematolojik ve biyokimyasal parametrelerinin incelenmesi
Evaluation of some hemotological and biochemical parameters during and after ovariohysterectomy in queens suffered from cystic endometrial hyperplasia-pyometra complex
Yazar: ANIL TOPCU
Danışman: PROF. DR. MEHMET UÇAR
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Endometrial hiperplazi = Endometrial hyperplasia ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Hematoloji = Hematology ; Histerektomi = Hysterectomy ; Kediler = Cats ; Piyometra = Pyometra ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Piyometra kedilerde daha az sıklıkta gözlenir ve hastalığın şekillenmesinde hormonal veya bakteriyel faktörler rol oynarlar. Oluşan enfeksiyon potansiyel olarak endotoksemi, sepsis ve septik şok meydana getirerek hayvanın hayatını tehlikeye sokar. Sunulan bu çalışmada kapalı ve açık kistik endometriyal hiperplazi-piyometra kompleks (KPK) bulunan ve sağlıklı kedilerde ovariyohisterektomi (OH) öncesi ve sonrası alınan kan örneklerinde (1) hematolojik olarak alyuvarlar, lenfosit/monosit (L/M), granülosit, alyuvar, hemoglobin (HGB), hematokrit (HKT), ortalama alyuvar hemoglobin konsantrasyonu (OAHK) ve trombosit değerlerinin, (2) biyokimyasal olarak albumin, aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT), kan üre nitrojen (KÜN), kreatinin ve total protein parametrelerinin incelenmesi amaçlanmıştır.  
Şikayet ile gelen hasta sahiplerinden anamnez alındı. Kedilerde klinik muayene, ultrasonografi ve/veya radyografi gerçekleştirildi. Toplam olarak 18 dişi kedi kapalı KPK (n:6), açık KPK (n:6) ve sağlıklı olmak üzere (n:6, kontrol) 3 gruba ayrıldı. Kan örnekleri OH öncesi (0.gün) ve OH sonrası 7.gün) alınarak analizler gerçekleştirildi. İstatistiksel analizler yapıldı. 
Hasta hayvanlarda abdominal genişleme, iştah azalması ve ilgisizlik bulunuyordu. Ultrasonografide uterusta hipoekojenik alanlar tespit edildi. Hayvanlarda biri hariç poliüri ve polidipsi gözlenmedi. Açık KPK olan hayvanlarda vajinal akıntı belirlendi. Vücut ısılarında bir değişiklik tespit edilmedi. 
Kapalı KPK grubunda operasyon öncesi akyuvar ve granülosit değerlerinin yüksek ve istatistik olarak diğer gruplardan farklı olduğu gözlendi. Kapalı ve açık KPK'lı gruplarda L/M oranının operasyon öncesi dönemde normal seviyeleri aştığı tespit edilirken, akyuvar, granülosit ve L/M değerlerinin kapalı KPK'da normal sınırlar içerisine gerilediği belirlendi. Kapalı ve açık KPK gruplarında alyuvarlar, HKT ve HBG değerleri normal sınırlar içerisindeyken, sağlıklı hayvanlardan bir miktar düşük değerlerde tespit edildiler. Operasyon sonrasında tüm değerlerin normal hale döndükleri belirlendi. Trombosit ve OAHK değerlerinde gruplar arasında ve grupların kendi içlerinde fark gözlenmedi. 
Kan biyokimyasal analizlerinde albumin seviyeleri her üç grupta referans sınırlar içerisinde bulunsa da, kapalı ve açık KPK gruplarındaki değerlerin kontrol grubuna göre istatistiksel olarak farklı olduğu belirlendi. Ancak postoperatif analizlerde albumin değerlerinin her üç grupta birbirinden istatistiki olarak farklı oldukları gözlendi. 
Sunulan araştırmada AST ve ALT değerleri tüm gruplarda OH öncesi ve sonrası normal değerler arasında belirlendi. Kan üre nitrojen ve total protein değerleri gruplar arasında ve içerisinde değişmezken, kreatinin kapalı ve açık KPK'larda OH öncesi kontrole göre yüksek ve istatistiki anlamda farklı tespit edildi. 
Sonuç olarak akyuvar, granülosit ve L/M değerlerinin açık KPK'lı, sağlıklı ve OH sonrası hayvanlarda normal seyirlerde olmasının yanı sıra kapalı KPK'lı kedilerde irinli içeriğin uterusdan direne olamamasından dolayı yüksek değerlerde seyir göstermesinin iyi bir enfeksiyon göstergesi olduğu gözlendi. Aynı zamanda OH'nin açık ve kapalı KPK'lı hayvanların gerek sağlığının geri kazanılmasında, gerekse kan değerlerinin normalleşmesinde en etkili tedavi seçeneği olduğu birkez daha belirlendi.  
Anahtar Kelimeler: kedi, piyometra, kistik endometriyel hiperplazi, hematolojik ve  biyokimyasal parametreler

Abstract:
Pyometra is diagnosed less frequently in cats and the disease is believed to be initiated by the combination of hormonal or bacterial factors. The disease is a potentially life threatening uterine inﬂammation that can induce endotoxemia, sepsis, and septic shock. The objectives of this study were to investigate (1) haematological parameters (white blood cells (WBC), lymphocytes/monocytes (L/M), granulocytes, red blood cells (RBC), haemoglobin (HGB), haematocrit (HCT), mean corpuscular hemoglobin concentration (MCHC), platelets and (2) biochemical parameters (albumin, aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT), blood urea nitrogen (BUN), creatinine and total protein parameters obtained before and after ovariohysterectomy (OH) in closed cystic endometrial hyperplasia pyometra complex (CPC), open CPC and healthy control cats. 
The anamnesis of CPC cats was based on the complaints of the animals' owner. Clinical examination, ultrasonography and/or radiography were performed. A total of 18 queens was divided into 3 groups as closed CPC (n:6), open CPC (n:6) and healthy cats (n:6, control). Blood samples were collected on day 0 (pre OH) and day 7 (post OH) and analysed for the related parameters. Statistical analyse was performed.
It was determined that the abdominal region was dilated, to the loss of appetite was evident, reluctance and the ultrasonography revealed that the uterus showed hypoechogenic fluid filled structure. No history of polyuria and polydipsia was obtained except in one cat. The vaginal discharge of animals with open CPC was detected. No change in body temperature was evident in all groups.
In preoperation period, WBC and granulocytes were observed to be higher and statistically different in closed CPC group than those detected in open CPC and control groups. L/M values were found to exceed normal limits in preoperative blood analysis in closed and open CPC cats, whereas WBC, granulocyte, and L/M values decreased to normal limits in closed CPC after OH.  In closed and open CPC groups, RBC, HCT and HBG values were found to be in normal ranges but those were slightly lower than healthy cats. After operation, they were observed to be in normal levels. No differences were found in MCHC and platelets levels between and within groups. 
In the biochemical analyses, albumin values were found to be within the reference limits in all three groups, while the values obtained in the open and closed CPC groups were significantly lower than those detected in the control group. In the postoperative analysis, it was determined that the values obtained in all three groups were statistically different. AST and ALT values were found to be within normal limits pre and post OH in all groups. However, there were no differences in BUN and total protein values between and within groups, creatinine was found to be higher in the preoperative period in the open and closed groups compared to the control group, the difference was found to be statistically significant. 
In conclusion, WBC, L/M and granulocyte are good indicators because of retained purulent content in uterus in closed CPC cats, since those parameters have been monitored normal either in open CPC and control cats orin all animals after ovariohysterectomy. It seems that ovariohysterectomy is the best option for the recovery of the health of the animals and normalization of blood values. 
Key Words: cat, pyometra, cystic endometrial hiperplasi, haematological and biochemical parameters