Üniversite mezunu ve işitme engelli olan ve olmayan bireylerin yükseköğretim eğitim programlarındaki Türk İşaret Dili eğitimine ilişkin görüşlerin değerlendirilmesi
Evaluation of the opinions of university graduates with and without hearing impairment on Turkish Sign Language education in higher education programmes
Yazar: EDA CEYLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM ÇİLEK
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil eğitimi = Language education ; Eğitici eğitimi = Trainer training

Özet:
İletişim, insan yaşamının kilit bir unsuru olarak kabul edilmektedir.  İşitme engeli, genellikle sözlü iletişimde zorluklara yol açtığı için bu açıdan büyük bir zorluk oluşturmaktadır. Engelin ve engelliliğin sebep olabileceği durumların belirlenmesi ve çözüm önerileri üretilmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın esas amacı ana dilde eğitimin önemi, Türk İşaret Dili'nin toplumda ve eğitimdeki sarsılmaz yeri ve yükseköğretim programlarındaki derslerin yeterlilik düzeyinin belirlenmesi ve varsa eksikliklerin tamamlanmasıdır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu işitme engeli olan(n=28) ve olmayan(n=30) bireyler oluşturmuştur. Veriler her grup için ayrı hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırma soruları demografik bilgiler (yaş, cinsiyet, eğitim alanı vb.) ve Türk İşaret Dili'nin önemi, niteliği, gerekliliği, mesleki yeterliliğe katkısı, varsa engelin sebep olduğu zorluklar ve bu zorluklara yönelik çözüm önerileri vb. sorulardan oluşmuştur. Verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları iki grup için ayrı ayrı değerlendirilmiştir. İşitme engelli bireyler iletişim açısından oldukça zorlandıklarını ve özellikle eğitim süreçlerinde anlamada sorun yaşadıklarını belirtmişlerdir. Ayrıca diğer bireylerin işaret dili bilmemesi nedeniyle yaşamın her alanında güçlük yaşadıkları da ifade edilmiştir. İşiten bireylerde ise işaret dilinin önemine çokça vurgu yapılmıştır. Bu dersin üniversitede seçmeli ders yerine zorunlu olması gerektiği sıkça tekrarlanmıştır

Abstract:
Communication is recognised as a key element of human life.  Hearing impairment poses a great challenge in this respect as it generally causes difficulties in verbal communication. It is necessary to determine the situations that may be caused by disability and disability and to produce solutions. The main purpose of this study is to determine the importance of mother tongue education, the unshakable place of Turkish Sign Language in society and education, and the adequacy level of the courses in higher education programmes and to complete the deficiencies, if any. Qualitative research method was used in the study. The study group of the research consisted of individuals with (n=28) and without (n=30) hearing impairment. Data were obtained through semi-structured interview forms prepared separately for each group. The research questions consisted of demographic information (age, gender, field of education, etc.) and questions such as the importance, quality, necessity, contribution to professional competence, difficulties caused by disability, if any, and solution suggestions for these difficulties. Content analysis was used to analyse the data. The findings of the study were evaluated separately for two groups. Hearing impaired individuals stated that they had great difficulty in terms of communication and that they had problems in understanding, especially in educational processes. It was also stated that they had difficulties in all areas of life because other individuals did not know sign language. In hearing individuals, the importance of sign language was emphasised a lot. It was frequently repeated that this course should be compulsory instead of an elective course at the university