Özel eğitime ihtiyacı olan çocuğa sahip anne babaların psikolojik dayanıklılıklarının yordayıcısı olarak sosyal destek algısı ve benlik saygısının incelenmesi
Evaluation of the resilience of the parents who have children with special needs from the perpective of percei̇ved social support and self esteem
Yazar: ERKAN KARAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAN EFİLTİ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Baba-çocuk etkileşimi = Father-child interaction ; Benlik saygısı = Self esteem ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Sosyal destek = Social support ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu araştırma özel eğitime ihtiyacı olan çocuğa sahip anne babaların psikolojik
dayanıklılıklarının yordayıcısı olarak algılanan sosyal destek ve benlik saygısının
incelenmesi için yapılmıştır. Bu araştırma, özel eğitime ihtiyacı olan çocuğa sahip anne
babaların psikolojik dayanıklılıkları ile algıladıkları sosyal destek düzeyi ve benlik saygısı
düzeylerinin arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu araştırma, ilişkisel
tarama modelinde korelasyon türü bir araştırmadır.
235 ebeveyn(205 kadın,30 erkek) bu çalışmaya katılmıştır. Araştırma, Osmaniye
İlinde hizmet vermekte olan özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden 2016-2017
Eğitim ve Öğretim Yılı'nda hizmet alan bu 235 ebeveynin çocukları ile
gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada veri toplama araçları olarak, Kişisel Bilgi Formu, Yetişkinler için
Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Arıcak Benlik Saygısı Ölçeği ve Yenilenmiş Anne Baba
Sosyal Destek Ölçeği kullanılmıştır.
Araştırmada elde edilen veriler SPSS 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemleri olarak sayı, yüzde,
ortalama, standart sapma kullanılmıştır. İki bağımsız grup arasında niceliksel sürekli
verilerin karşılaştırılmasında t-testi, ikiden fazla bağımsız grup arasında niceliksel sürekli
verilerin karşılaştırılmasında Tek yönlü (One way) Anova testi kullanılmıştır. Anova testi
sonrasında farklılıkları belirlemek üzere tamamlayıcı post-hoc analizi olarak Scheffe testi
kullanılmıştır. Araştırmanın sürekli değişkenleri arasında pearson korelasyon ve regresyon
analizi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular %95 güven aralığında, %5 anlamlılık
düzeyinde değerlendirilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre psikolojik dayanıklılık, algılan sosyal destek ve benlik
saygısı arasında anlamlı ilişki vardır. Psikolojik dayanıklılığı, algılanan sosyal destek ve
benlik saygısı değişkenleri yordamaktadır. Araştırma sonuçları ilgili literatür ışığında
tartışılmış. Öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler : Psikolojik Dayanıklılık, Algılanan Sosyal Destek, Benlik
Saygısı, Özel Eğitim

Abstract:
This study has been done in order to evaluate the resilience of parents who have
children with special needs from the perspective of perceived social support and self-esteem.
This study, aims to reveal the correlation between the resilience of parents who have children
with special need kids and the state of perceived social support and the state of self
esteem.This study is a correlation type of study in relational screening model.
235 parents(205 famales,30 males) participated in the study.The children of these
parents had services from private special education and rehabilitation centers governed by
Ministry of Education in Osmaniye during 2016-2017 education year.
As data collection tools in the study , Personal Information Form, Resilience Scale
for Adults, Aricak Self-esteem Scale and Revised Parental Socail Support Scale were used.
The data gathered in the study was analyzed by using SPSS 22.0. In the evaluation
of the data, numbers, percentage distributions, mean and standart deviation as descriptive
statistical methods were used. T-test was used to compare the quantitative continuous data
between two independent groups.On the other hand, (One Way) Anova was used to compare
the quantitative continuous among more than two independent groups.Following the Anova
test, Scheffe Test as a complement post-hoc analysis was used to define the differences.
Pearson correlation and regression analysis were used between the continuous variables of the
study.The findings reached were evaluated at 95% interval and 5% significance level.
According to the results of the study, there is a positively meaningful relation
among the resilience, perceived social support and self-esteem. Perceived social support and
self esteem variables predict the resilience. The results of the study has been discussed in the
light of the literature and suggestions have been made.
Key words : Resilience, Percevied Social Support, Self-esteem, Special
Education