Sepsis ve septik şok hastalarında kan ve kan ürünleri transfüzyonunun prospektif olarak incelenmesi
Prospective evaluation of blood and blood products transfusion in patients with sepsis and septic shock
Yazar: ŞEYMA YILDIZ
Danışman: PROF. DR. MURAT SUNGUR
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Eritrositler = Erythrocytes ; Kan = Blood ; Kan transfüzyonu = Blood transfusion ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Mortalite = Mortality ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Sepsis = Sepsis ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Şok-septik = Shock-septic

Özet:
Amaç: Sepsis ve septik şoklu hastalarda kan hücre serilerinde, pıhtılaşma faktörlerinde ve antitrombotik proteinlerde anormallikler sıklıkla görülür. Anemi, trombositopeni, lökopeni, DIC, koagulasyon faktörlerinin fonksiyonel eksiklikleri septik şok ve ciddi sepsisde sıklıkla görülmektedir. Bu hastalara kan ve kan ürünü verilmesi ile ilgili standart bir protokol bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı sepsis ve septik şok tanıları ile takip edilen hastalara verilen kan ve kan ürünlerinin prospektif olarak değerlendirilmesidir.
Materyal ve metod; Bu prospektif tanımlayıcı çalışma Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesi' nde, 18 yaş ve üzeri, YBÜ' nde 48 saat ve daha fazla yatan, sepsis/septik şoktaki hastalar üzerinde yapılmıştır. 
Bulgular: Bu çalışmaya 103 hasta alındı. Hastaların %56' sı erkek, %44' ü kadındı. Hastaların yaş ortalamaları 60.9 ± 17.2 yıl olarak hesaplandı. Hastaların APACHE II skoru 23.2 ± 4.1 olarak hesaplandı. Hastaların YBÜ' nde bakılan 1. gün Glaskow Koma Skalası 10.2 ± 5.0 olup, 1. gün SOFA değeri 9.0 ± 3.4 olarak hesaplandı. Hastalar, YBÜ' nde yatıp sepsis veya septik şok tanısı aldıktan 6 (1-22) saat içinde çalışmaya alındı. Hastalar 6 (3-26) gün boyunca sepsis veya septik şok olarak takip edildi. Hastalar değerlendirildiğinde % 63' ünde başlangıçta sepsis tanısı, % 37' sinde ise septik şok tanısı mevcuttu. Hastaların en sık sepsis odağı % 63 oranla akciğer enfeksiyonu olarak bulundu. Çalışmaya alınan hastaların % 65' ine kan ve kan ürünü transfüzyonu yapıldı. En sık verilen kan ürünü eritrosit süspansiyonu, ikinci sık verilen kan ürünü ise trombosit süspansiyonu idi. Hastaların % 56' sına eritrosit süspansiyonu verildi. Eritrosit transfüzyonu yapılan hastaların transfüzyon öncesi bakılan Hb değerleri 8.6 ± 1.5 g/dl bulundu. Toplam 167 ünite eritrosit transfüzyonu yapıldı. Hastalara en sık hemoglobin düşüklüğü(165 kez) nedeni ile eritrosit transfüzyonu yapıldı. Eritrosit transfüzyonu alan hastaların % 94.8' i kaybedildi. Eritrosit transfüzyonu yapılan grupta transfüzyon yapılmayan gruba göre mortalite istatistiki olarak yüksek bulundu (p 0.005). Hastaların %30' una trombosit transfüzyonu yapıldı. Trombosit transfüzyonu yapılan hastaların transfüzyon öncesi bakılan trombosit değerleri 23000 (6000- 191000) 10^3/µL bulundu. Toplam 163 ünite trombosit süspansiyonu verildi. Hastalara en sık trombositopeni (163 kez ) nedeni ile trombosit transfüzyonu yapıldı. Trombosit transfüzyonu yapılan hastaların % 100 ' ü kaybedildi. Hastaların yoğun bakım kalış gün sayısı 6 (3-39) gün, hastanede kalış gün sayısı 15 (3-98) gün idi. Tüm hastaların yoğun bakım mortalitesi %86 idi. 
Sonuç: Yoğun bakım Ünitesinde takip edilen sepsis ve septik şok hastalarına yüksek oranda kan ve kan ürünü verilmektedir. Bu ürünlerden en sık verilen eritrosit ve trombosit süspansiyonları olarak bulundu. Kan ve kan ürünü verilen hastalarda mortalite daha yüksek olarak tespit edildi.
Anahtar Kelimeler:	Eritrosit, kan transfüzyonu, mortalite, sepsis, septik şok, trombosit, yoğun bakım.

Abstract:
Aim: Abnormalities in blood cell lines, clotting factors and antithrombotic proteins are common in sepsis and septic shock patients. Anaemia, thrombocytopenia, leucopoenia, disseminated intravascular coagulation and functional deficiencies of coagulation factors are all common in people with severe sepsis or septic shock. There is no standard protocol for blood and blood product transfusion for this disease. The aim of this study is to evaluate prospectively the blood and blood products transfusion in patients who are diagnosed with sepsis and septic shock.
Materials and Methods: This prospective descriptive study was performed on patients who are 18 years of age and over, with septic / septic shock who stay for 48 hours or more in the Intensive Care Unit of the Erciyes University, Faculty of Medicine.
Results: One hundred three patients were enrolled in this study. Fifty six percent of the patients were male and fourty four percent were female. The mean age of was 60.9 ± 17.2 years. APACHE II score of the patients was 23.2 ± 4.1. The first day Glaskow Coma Scale of the patients was 10.2 ± 5.0, and the first day Sequential (Sepsis-related) Organ Failure Assessment Score (SOFA) value was calculated as 9.0 ± 3.4. Patients were received to study in 6 (1-22) hours after being diagnosed with sepsis or septic shock in the Intensive Care Unit. Patients were monitored for 6 (3-26) days as sepsis or septic shock. When the patients were evaluated, 63% had sepsis at baseline and 37% had septic shock. The most common cause of sepsis was found as lung infection in 63% of the patients. Blood and blood products was transfused to 65% of the patients. The most frequent transfused blood product was red blood cell suspension and the second most frequent transfused blood product was platelet suspension. Red blood cell suspension was transfused to 56% of the patients. The pre-transfusion Hb values of patients transfused erythrocyte suspension was 8.6 ± 1.5 g/dL. A total of 167 units of red blood cell suspension were transfused. Hemoglobin decrease was the most common cause of red blood cell transfusion. A part of 94.8% patients who received red blood cell transfusion died. The mortality rate was statistically higher in the group of red blood cell transfusion compared to the group without transfusion (p 0.005). Platelet suspension was transfused to 30 % of the patients. The pre-transfusion platelet values of patients transfused platelet suspension was 23000 (6000-191000) 10^3/µL. A total of 163 units of platelet suspension were transfused. Thrombocytopenia was the most common cause of platelet transfusion. All of patients who received platelet transfusion died. Length of Intensive Care Unit stay was 6 (3-39) days and length of hospital stay was 15( 3-98) days. Patients mortality rate was 86 % in Intensive Care Unit.
Result: Patients with sepsis and septic shock who are followed up in Intensive Care Unit are transfused high percent blood and blood products. The most transfused blood products were red blood cell and platelet suspensions. The mortality was higher in patients transfused blood and blood products.
Key Words: 	Blood transfusion, intensive care, mortality, platelet, red blood cell, sepsis, septic shock.