Çocuklarda kronik akciğer hastalığı ve depresyon ilişkisi
Depression levels in children with chronic lung disease
Yazar: MAHMUT ALTUNTAŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET FUAT GÜRKAN
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı Bölümü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Astım = Asthma ; Depresyon = Depression ; Fibroz = Fibrosis ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Tüberküloz = Tuberculosis ; Tüberküloz-plevral = Tuberculosis-pleural ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç:Tıptaki önemli gelişmelerle birlikte çocukluk çağı kronik hastalıklarında yaşam kalitesi artmış ve yaşam süresi uzamıştır. Yaşam süresinin uzamasıyla birlikte hasta çocuk ve ailesi kronik hastalığın yarattığı psikososyal etkilere daha uzun süre maruz kalmaktadır.Kronik hastalığa verilen psikososyal tepkiler, hastanın psikolojik bütünlüğünü korumak için açığa çıkantüm bilişsel, duygusal ve davranışsal cevapları içerir. Kronik hastalığa sahip ergenler hastaneye yatırılma, aktivite kısıtlılığı, ağrı, okula gidememe ve sıkıntı verici tedavi girişimlerinin uygulanması gibi pek çok stres ile karşı karşıyadır.Bu çalışmada çocuk ve ergenlerde kronik akciğer hastalıklarına (Astım, Kistik fibrozis, Bronşektazi, Tüberküloz) eşlik eden depresif bulguların sıklığı incelenmiştir. Ayrıca psikiyatrik belirti şiddeti ile sosyal uyum, okul başarı oranları, tedaviye uyum arasındaki ilişki incelenmiştir
Gereç ve Yöntem:Araştırma; Haziran 2013 – Kasım2013 tarihleri arasında, Dicle üniversitesi çocuk göğüs hastalıkları ünitesinde takipli 25 astım, 25 bronşektazi, 25 tüberküloz, 8 kistik fibrozis'li, 9-19 yaş aralığındaki toplam 83 hasta üzerinde yapılmıştı. Depresyon durumu belirlemede Kovacs tarafından tanımlanan çocuklar için depresyon ölçeği (ÇDÖ) uygulandı.
Bulgular:Dicle Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi göğüs polikliniğine başvuran 113 olgu (83 hasta, 30 kontrol grubu) çalışmamıza dahil edilmiştir.Çalışma ve kontrol grubu arasında yaş ve cinsiyet yönünden fark yoktur.Hasta ve kontrol olgularının ÇDÖ puan ortalamaları karşılaştırıldığında, hastaların ÇDÖ puan ortalaması 6.72+5.638, kontrol grubunun ÇDÖ ortalaması 3.37+3.518 idi. Hasta ve kontrol gruplarının ÇDÖ puan ortalamaları karşılaştırıldığında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki görüldü (p<0.001).Hastalık alt gruplarının ÇDÖ puan ortalamalarına bakıldığında astım ile kontrol grubu arasında p<0.019, kistik fibrozis ile kontrol grubu arasında p<0.003, bronşektazi ile kontrol grubu arasında p<0.017 anlamlı fark görülürken, tüberküloz ile kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki görülmedi.Hasta gruplarının ÇDÖ puanları ile hastaların yaşı ve hastalık süresi açısından anlamlı ilişki saptanmadı (p>0.005). Hastaların ÇDÖ puan ortalamaları ile okul başarısı, sosyal uyum ve tedaviye uyum arasında anlamlı ilişki saptandı (p<0.001).
Sonuç:Çalışma grubumuzdaki astım, kistik fibrozis ve bronşektazili çocuklarda depresyon riskinde artış saptanırken, tüberkülozlu hastalarda saptanmadı.Depresyon riski yüksek kronik akciğer hastalıklı çocukların okul başarısı, sosyal uyum ve tedaviye uyumları etkilenmeden psikiyatrik değerlendirme ve takip altına alınmalıdırlar.
Anahtar Kelime: Kronik, akciğer, çocuk, depresyon, ölçeği, astım, kistik fibrozis, tüberküloz

Abstract:
Introduction and Objective: Along with the developments in medicine, life quality and lifelength of patients with childhood chronic diseases have increased. Patients and their family are exposed to psychosocial effects caused by disease much longer. Psychosocial reactions against chronic disease include all the cognitive, affective and behavioral responses that come out in order to protect the psychological integrity of patient. Adolescents with chronic disease have to face with a lot of stressful situations such as hospitalization, limitation of daily activities, unable to attend school, annoying treatment attempts and pain. In the present study, frequency of depressive findings accompanied by chronic lung disease of childhood and adolescence (asthma, cystic fibrosis, bronchiectasis, tuberculosis) is examined. Also, the relationship between psychiatric symptom severity with social adaptation, educational success rates and adherence to treatment is examined.
Material and Method: Study is carried out in Dicle University Pediatric Chest Diseases Unit, from June 2013 to November 2013 on 83 patients in total whose age ranges between 9-19 (25 patients with asthma, 25 patients with bronchiectasis, 25 patients with tuberculosis and 8 with cystic fibrosis). Children's Depression Scale (CDS) defined by Kovacs was performed to identify depression condition.
Findings: 113 cases (83 patients, 30 control group) applied to Dicle University Pediatric Chest Unit are included to our study. There is no difference between study and control group in terms of gender and age. When CDS point average of patient and control cases are compared, it is seen that CDS point average of patients is 6.72 +5.638, CDS point average of control group is 3.37+3.518. When CDS point average of patients and control groups are compared, it has been found out that there is a relationship statistically significant (p<0.001). If CDS point averages of disease subgroup are examined, it could be seen that significant difference between asthma and control group is p<0.019, cystic fibrosis and control group p<0.003, bronchiectasis and control group p<0.017 but there is no statistically significant relationship between tuberculosis and control group. It is seen that there is no significant relation between CDS point of patient groups in terms of patients' age and duration of disease (p>0.005). It is found out that there is a significant relation between CDS point average of patients and success in school, social adaptation and adherence to treatment (p<0.001).
Result: It is seen that in our study group, depression risk is higher in children with asthma, cystic fibrosis and bronchiectasis but this increase is not discovered in children with tuberculosis. Children with chronic lung disease whose depression risk is high should be asses and follow psychiatrically before their success in school, social adaptation and adherence to tratment have been effected.
Key Words: chronic, lung, child, depression, scale, asthma, cystic fibrosis, tuberculosis.