1960 ? 70 yılları arasında Türkiye'de kültür ve sanat ortamı
Cultural and artistic milieu in Turkey between the years 1960 and 1970
Yazar: BORA GÜRDAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP YASA YAMAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History

Özet:
?1960 ? 1970 Yılları Arasında Türkiye'de Kültür ve Sanat Ortamı? konulu tezde, 27Mayıs 1960 ve 12 Mart 1971 askeri müdahaleleri arasındaki süreçte sanat ortamı, siyasi, ekonomik ve kültürel gelişmeler ekseninde incelenmiş ve değerlendirilmiştir.1960 ? 1970 yılları arasındaki dönemde, 27 Mayıs askeri müdahalesi ve 1961 Anayasası'nın tanıdığı hak ve özgürlükler ile yeni bir siyasi sürece girilmiş, sürdürülen sanayileşme çabaları, özel girişimcilik ve tüccarların işlerini büyütmesi ile yerli bir ticaret ve sanayi burjuvazisi oluşmuş, iç göç ve gecekondulaşma ivme kazanmıştır.Söz konusu siyasal, ekonomik ve toplumsal dinamiklerdeki değişim/ dönüşümler kültür ? sanat ortamını da etkilemiştir. 1961 anayasası sanat sorunlarının kamuoyu önünde tartışılmasına ve sanatçı hak ve güvenliklerinin gündeme gelmesine zemin hazırlamış, sanatın toplumsal yaşam içindeki yeri, kitleleri eğitme aracı olarak anlamı, sanatçıların topluma karşı sorumluluğu gibi konular `ulusal sanat' kavramıyla ilişkilendirilmiş ve tartışılmıştır. Öte yandan toplumsal olayların etkisiyle göç ve gecekondulaşma gibi konular sanatçıların sıklıkla işlediği temalar olmuştur. Bu süreçte ülke sanatını yurt dışında tanıtmak için gezici sergiler düzenlenmiş, heykel ve anıt uygulamalarında yoğun bir artış gözlenmiştir. Yeni açılan özel/ yerel yönetim galerileri sanat ortamını hareketlendirmiş, sanat eğitimi veren kurumlarda yeni teknik ve konulara yönelen genç kuşak sanatçılar ortaya çıkmaya başlamıştır.Anahtar Sözcükler : Çağdaş Türk Sanatı, 27 Mayıs askeri müdahalesi, göç ? gecekondulaşma, ulusal ? evrensel kültür, soyut ? figüratif sanat, sanat etkinlikleri, galeriler, sanat ve eleştiri.

Abstract:
In the thesis on ?Cultural and Artistic Milieu in Turkey between the years 1960 and 1970?, the artistic milieu in the period between the military interventions on 27th May 1960 and 12nd March 1971 was closely examined and evaluated in terms of political economic and cultural developments.In the decade between 1960-1970, a new political period was initiated with the rights and freedoms which the 27 May military intervention brought about; a native trade and industry bourgeoisie was created as a result of the attempts of industrialisation, private entrepreneurial activity, and the tradesmen?s expanding their businesses; internal migration and squatting accelerated.All these changes and transformations in the political, economic and cultural dynamics naturally had an impact on the cultural-artistic milieu. 1961 Constitution gave way to the discussions of problems of art in front of public, and took the artists? rights and security into the agenda; such topics as the place of art in society, its meaning as an instrument of public education, the responsibility of the artist towards the public were related to the concept of ?national art? and discussed. On the other hand, such subjects as internal migration and squatting as a result of social events became the themes frequently studied by the artists. During this period, touring exhibitions were organised to promote Turkish art abroad, an intense increase in the sculpture and monument practices was observed. Newly established private/local administration galleries gave impetus to artistic atmosphere, and in the institutions giving art education, a new generation of artists, moving towards new techniques and subjects, came on the scene.Key Words: Modern Turkish Art, 27 May military intervention, migration-squatting, national-universal culture, abstract-figurative art, activities of art, galleries, art and criticism.