Renal transplantasyonda canlı donörlerin postoperatif renal değerlendirilmesi
Postoperative renal function evaluation of living donors in renal transplantation
Yazar: FADİME SEVİMLİ ÖKSÜZ
Danışman: PROF. DR. NEDİM YILMAZ SELÇUK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Doku donörleri = Tissue donors ; Doku ve organ tedariği = Tissue and organ procurement ; Postoperatif dönem = Postoperative period

Özet:
Amaç: Böbrek transplantasyonu, son evre böbrek hastalıklarında tercih edilen tedavidir. Kadavra temininin yetersizliği, bekleme listesindeki hasta sayısının artması ve canlı donör transplantasyonu ile daha iyi sonuçların alınmasından dolayı son yıllarda canlı donör transplantasyonu sayısında artış olmuştur. Canlı donör transplantasyonunda uzun vadede önemli olan, tek böbrekle kalan canlı donörde böbrek hastalığı gelişme riski, donör nefrektominin yaşam süresine ve kalitesine etkisidir. Bu çalışmada hastanemizde takipli canlı böbrek donörlerinin transplantasyon sonrası renal değerlendirmesini yapmayı amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Retrospektif tipteki bu araştırma 01.01.2014 - 31.12.2015 tarihleri arasında yapıldı. Çalışmamızın örneklemini Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Böbrek Transplantasyon ve Nefroloji Poliklinikleri'ne takip amacı ile başvuran renal transplasntasyon vericisi, 18 yaş ve üstü 39 birey oluşturdu. Çalışmaya alınan kişilerde kan basınçları, 24 saatlik idrarda protein, 24 saatlik idrarda kreatin klirensi, üre, kreatinin ve diğer parametreler retrospektif olarak incelenerek değerlendirildi. İstatistiksel analizlerde ki-kare testi, paired-samples t testi ve wilcoxon testi SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 20.0 programı kullanılarak yapıldı. p değerinin <0.05 olması anlamlı olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmamıza yaş ortalaması 53.87±12.58 yıl olan %69.2'si (n=27) kadın, %30.8'i (n=12) erkek olmak üzere toplam 39 kişi alındı. Çalışmaya alınanların nefrektomi sonrası takip süresi 5.71±4.23 yıl idi. Donörlerin %5.2'sinde (n=2) HT varken nakil sonrası dönemde bu oran %18.0'a (n=7) yükselmiştir fakat bu yükseklik istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0.331). Çalışmaya alınan donörlerin sonuçları değerlendirildiğinde nakil öncesi döneme göre nakil sonrası dönemde 24 saatlik idrarda protein'de istatistiksel olarak anlamlı bir yükselme (ortalama %114.32 artış) (p<0.001), 24 saatlik idrarda kreatin klirensi'nde istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş (ortalama %14.98 düşüş) (p=0.003), üre (ortalama %20.10 artış) ve serum kreatinin'de (ortalama %23.52 artış) istatistiksel olarak anlamlı bir yükselme (p=0.012, <0.001) tespit edildi. 
Sonuç: Çalışmamızda; canlı donörlerin nefrektomi sonrası döneminde GFR'de azalma, proteinüri'de artma, üre ve kreatinin değerlerinde artma olduğu tespit edilmiştir. HT ve DM görülme sıklığı artmıştır. Donörlerin ileriye yönelik korunmaları amacı ile belirli aralıklarla izlenmeleri gerekmektedir.

Anahtar kelimeler: Böbrek transplantasyonu, canlı vericiler, uzun dönem etkiler.

Abstract:
Aim: Renal transplantation is a treatment preferred in end stage renal diseases. The number of living donor transplantations has increased in recent years because of the shortage of cadaver, the increase in the number of patients in the waiting list and getting better results from living donor transplantation. What's important in living donor transplantation in the long run is the risk factors on the pathogenesis of nephropathy for the donor with single kidney and  the effects of donor nephrectomy on the life quality and on the length of life. In this study,  we aim to make renal evaluations of follow-up living donors at our hospital after transplantation.  
Material and Method: This retrospective study was performed between the dates of 01.01.2014 and 31.12.2015. The samples of our study consisted of 39 renal transplantation donors over 18 years of age who applied to Nephrology Polyclinics at Necmettin Erbakan University, Meram Medical Faculty for follow up. Blood pressure rate, protein in 24 hour urine, creatinine clearance, urea, creatinine and other parameters were analysed and evaluated retrospectively in people included in the study. Chi-square test, paired-samples t test and wilcoxon test were performed in statistical analyses by using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 20.0 program. P value was <0.05 and it was significant at the accepted level. 
Results: 39 individuals in total who consisted of 69.2% (n=27) women and 30.8% (n=12) men with 53.87±12.58 average of age were included in our study.  The average length of follow-up after nephrectomy for those included in the study was 5.71±4.23 years. 5.2 % of the donors had (n=2) HT and this ratio reached (n=7) to 18.0% after transplantation but this increase was not statistically significant (p=0.331). When the results of the donors in our study were evaluated, after transplant –in comparison with pretransplantation period- a statistically significant increase in protein in 24-hour urine (114.32 % increase in average) (p<0.001), a statistically significant decrease in creatinine clearance in 24-hour urine (14.98% decrease in average) (p=0.003), a statistically significant increase in urea (20.10% increase in average) and serum creatinine (23.52% increase in average) (p=0.012, <0.001) were found out. 
Conclusion: In our study, a decrease in GFR , an increase in proteinuira and an increase in urea and creatinine values were determined after nephrectomy period of living donors. The frequency of HT and  DM increased. It is essential to watch donors periodically to protect them rewardingly.

Keywords:  Kidney transplantation, living donors, long-term effects.