Ev işlerinin iş sağlığı ve güvenliği bakış açısıyla değerlendirilmesi ve rehber geliştirme çalışması
Assessment of houseworks with perspective of occupational health and safety and the study of guidebook development
Yazar: ŞEHBAL YEŞİLBAŞ ÜÇÜNCÜ
Danışman: PROF. DR. GAMZE ÇAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Ev işleri = Houseworks ; Rehber kitaplar = Guide book ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Ev ortamında yapılan işe göre farklılaşan birçok fiziksel, biyolojik, kimyasal, ergonomik ve psikososyal riskle karşı karşıya kalınmaktadır. Çalışmanın amacı ev işlerinde mevcut sağlık ve güvenlik risklerinin belirlenmesi, bu risklere karşı öneri geliştirilmesi ve alınabilecek önlemleri içeren rehber geliştirilerek rehberin etkinliğinin değerlendirilmesidir.
Çalışma Kasım 2016 - Şubat 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında ev işlerinde mevcut iş basamakları; mutfak işleri, genel temizlik işleri, çamaşır yıkama, ütü yapma, dağınıklık toplama, ısınma ve iklimlendirme işleri, evcil hayvan bakımı, bitki ve çiçek bakımı, diğer işler olarak tespit edilmiştir. Trabzon'da 3 ayrı evde yapılan saha değerlendirmeleri ile her iş basamağı için oluşturulan tehlike ve risk formları doldurularak ev işleri için mevcut tehlike ve riskler ortaya konulmaya çalışılmıştır. İkinci aşamasında tespit ve gözlemleri yapan iş güvenliği uzmanları ve iş yeri hekimleri, araştırma ekibi tarafından ulaşılan sonuçların yorumlanması ve çözüme yönelik önerileri içeren rehber geliştirilmesi için çalışılmıştır. Rehberde tüm iş basamaklarına yönelik dikkat edilmesi gereken bilgiler ve koruyucu uygulamalara yer verilmiştir. Üçüncü aşamasında oluşturulan rehberin etkinliğinin değerlendirilmesi için 120 kadına rehber dağıtılmadan önce ve dağıtıldıktan iki hafta sonra, evlerinde karşılaşabilecekleri tehlikeler ve alınabilecek önlemler konusundaki bilgilerini öğrenmek için anket uygulanmıştır. Çalışmanın son aşamasında oluşturulan rehber çoğaltılıp 250 ev hanımına dağıtılmıştır. Yapılan anket sonucunda kadınların rehber dağıtılmadan önce ve sonraki bilgi ve farkındalık düzeyleri arasında anlamlı fark tespit edilmiştir. 
Bütün bu bulgular ışığında ev işleriyle ilgili tespit edilen tehlike ve riskler için öneriler geliştirilmeye çalışılmış olup, bu önerilerin ev işlerini yapan kişilerce benimsenmesi ve uygulanması ile evlerde yapılan işe bağlı kazaların ve hastalıkların azaltılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Many household chores done everyday which causes to be encountered with many physical, biological, chemical, ergonomic and psycosocial risks depending on the chore done. Our study's aim is to determine health and security risks in household chores, to create a guideline about preventing these risks and taking precautions and evaluating the efficacy of this guideline. 
Our study has done between November 2016-February 2017.  In the first step of study, in the direction of information gathered from interviews with housewives current steps of chores identified as: kitchen work, general cleaning works, doing laundry, ironing, tidying up house, warming and conditioning works, household pet's care, gardening, and others. In Trabzon field assessment done in three different type of houses with hazard and risk forms filled out for each step of household chores to present existing risks and hazards. Occupational safety specialists and occupational physicians who conducted the second phase were engaged in the development of a guideline that included interpretation of results from the research team and recommendations for resolution. The guideline contains information and protective practices to be aware of for all household work steps. During the third phase, a questionnaire survey was conducted to find out about the risks housewives could face in their homes and the precautions that could be taken before and after the distribution of the guide to 120 women for the evaluation of the effectiveness of the guide formed. The guide created in the last phase of the work was duplicated and distributed to 250 housewives. Result of the questionnaire survey shows that, there was a significant difference between the levels of knowledge and awareness of women before and after guideline distribution. 
In all these findings, attempts have been made to develop proposals for hazards and risks related to housework, and it is thought that the adoption and implementation of these proposals by housekeepers can reduce occupational accidents and diseases in homes.