Ev esaslı tele çalışanların iş-yaşam dengesine ilişkin nitel bir araştırma
A qualitative research on work-life balance of home-based teleworkers
Yazar: BELMA AL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK ESER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Algı fenomenolojisi = Phenomenology of perception ; Husserl fenomenolojisi = Husserl phenomenology ; Tele çalışma = Telework ; Çalışma psikolojisi = Psychology of work ; İş-yaşam dengesi = Work-life balance

Özet:
Ev esaslı tele çalışma bilgi ve iletişim teknolojileri kapsamında yeni şekillenen bir çalışma modeli olmakla birlikte COVID-19 salgını sonrasında doğan zorunluluktan dolayı oldukça yaygın bir çalışma modeli haline gelmiştir. Dolayısıyla ev esaslı tele çalışma biçiminin geliştirilmesi ve iyileştirilmesinin gerekliliği açığa çıkmıştır. Bu kapsamda ev esaslı tele çalışanların iş-yaşam dengesini nasıl sağlayacağı önemli bir konu haline gelmiştir.
Bu çalışma geleneksel çalışma biçimlerinden ev esaslı tele çalışmaya geçiş yapmış bireylerin deneyimlerinden yola çıkarak iş-yaşam dengesine ilişkin algılarını ortaya çıkarmak amacıyla tasarlanmıştır. Bu kapsamda çalışmamız ev esaslı tele çalışanların iş-yaşam dengesinin anlaşılması ve iyileştirilmesine yönelik öneriler geliştirilmesi temelinde yükselmektedir. Bu doğrultuda ev esaslı tele çalışanlar üzerinde fenomenolojik bir çalışma yürütülmüştür. Türkiye'de ev esaslı tele çalışan 9 katılımcıyla görüşülmüştür. Bu görüşmeler sonucunda cinsiyet, yaş, medeni durum, çocuk sahibi olma ve hane içi kişi sayısı gibi demografik unsurların iş-yaşam dengesini etkilediği tespit edilmiştir. Evdeki çalışma ortamının ve organizasyon tarafında belirlenen çalışma saatlerinin de iş-yaşam dengesini etkilediği görülmüştür.  Bununla birlikte iş-yaşam dengesine ilişkin bireysel, çevresel ve organizasyonel tutum ve algıların iş-yaşam dengesi üzerinde belirleyici olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla iş-yaşam dengesi kavramının çok çeşitli unsurlardan etkilendiği görülmüştür. Bu doğrultuda herkes için ideal olabilecek standart bir iş-yaşam dengesi kalıbının mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda çalışanın işi üzerindeki hâkimiyetini arttıran esneklik, özerklik gibi uygulamaların iş-yaşam dengesinin sağlanmasında önemli bir adım olabileceği öngörülmüştür. Bununla birlikte organizasyonları tarafından maddi ve manevi olarak destek gören çalışanların iş-yaşam dengesini daha kolay kurduğu ve ev esaslı tele çalışmaya devam etmek istedikleri sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ev Esaslı Tele Çalışma, İş-Yaşam Dengesi

Abstract:
Although home-based teleworking is a newly shaped working model with information and communication technologies, it has become a very common working model due to the necessity arising after the COVID-19 pandemic. Therefore, the necessity of developing and improving the home-based telework has become clear. In this context, it has become an important issue how home-based teleworkers will provide work-life balance.
This study was designed to reveal the perceptions of work-life balance based on the experiences of individuals who have transitioned from traditional working styles to home-based teleworking. In this context, our study is based on developing suggestions for understanding and improving the work-life balance of home-based teleworkers. In this direction, a phenomenological study was conducted on home-based teleworkers. In Turkey 9 home-based teleworkers were interviewed. As a result of these interviews, it was determined that demographic factors such as gender, age, marital status, having children and the number of people in the household affected the work-life balance. It has been observed that the working environment at home and the working hours determined by the organization affect the work-life balance. At time same time it has been concluded that individual, environmental and organizational attitudes and perceptions regarding work-life balance are determinative on work-life balance. Therefore, it has been seen that the concept of work-life balance is affected by a wide variety of factors. In this direction, it has been understood that there is no standard work-life balance that is ideal for everyone. In this context, it is foreseen that practices such as flexibility and autonomy that increase the dominance of the employees in their work can be an important step in ensuring the work-life balance. At the same time, it has been concluded that employees who are supported financially and morally by their organizations achieve work-life balance more easily and they want to continue home-based telework.

Keywords: Home-Based Telework, Work-Life Balance