Özel gereksinimli çocuğu olan ebeveynlerin yetişkin eğitimi gereksinimlerinin incelenmesi
Examination of adult education needs of parents with special needs children
Yazar: YONCA ÇEVEN
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA KONAKLI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hayat Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba eğitimi = Parents education ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ebeveynler = Parents ; Eğitim ihtiyaçları = Training needs ; Yetişkin eğitimi = Adult education ; Özel gereksinimli bireyler = Special needs individuals ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Bu araştırmanın amacı, özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin yetişkin eğitimi tercih nedenleri, yetişkin eğitimi gereksinimleri ve katıldıkları yetişkin eğitimi faaliyetlerinin etkilerinin incelenmesidir. Araştırmada çalışma grubunu belirlemek amacıyla amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tercih edilmiştir. Ebeveynlerin en az bir özel gereksinim tanısı almış ve özel eğitim merkezinde eğitim almakta olan bir çocuğa sahip olmaları temel ölçüt olarak belirlenmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseninde yapılmıştır. Araştırmanın verileri görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Katılımcılara iletilen sorular yarı yapılandırılmış görüşme yoluyla sunulmuştur. Araştırma sürecinde katılımcılarla yapılan görüşmelerde ses kayıt cihazıyla elde edilen veriler öncelikle detaylı bir şekilde yazıya geçirilmiş ardından içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Ham veriler incelenerek kodlar oluşturulmuştur. Elde edilen kodlar kategorilere ayrıştırılıp tema ve alt temalar içinde gruplandırılmıştır. Araştırmanın bulguları incelendiğinde ailelerin yetişkin eğitimini çocuklarının sağlıklı sosyal ve psikolojik gereksinimlerini desteklemek açısından gerekli gördüklerini bununla beraber kendi sosyal faaliyetlerini desteklemek için tercih ettikleri görülmüştür. Araştırmanın dikkat çeken bulgularından birisi ebeveynlerin en çok gereksinim duydukları alanın çocuklarının özel gereksinimlerine ve yaş dönemlerine ilişkin bilgi gereksinimini vurgulamalarıdır. Bir diğer bulgu ise ev içi sorumluluklar, çocukların sorumlulukları, özel gereksinime yönelik aldıkları eğitimlerdeki bilgilerin işlevsiz veya teorik kalması ebeveynlerin yetişkin eğitimi faaliyetlerine katılımlarını olumsuz etkilemektedir. Bu bakımdan ailelerin eğitim faaliyetlerine katılabilmeleri için uygulamaya dönük işlevsel bilgiler verilebilir, çocuklarını bırakabilecekleri alanlar oluşturulabilir.
Anahtar Kelimeler: Özel Gereksinimli Birey, Yetişkin Eğitimi, Anne Baba Eğitimi

Abstract:
The aim of this research is to study the reason for parents who have a children with special needs to choose adult education, their adult education needs and the effects of adult education activities they participate in. In order to determine the study group in the research, criterion sampling, one of the purposeful sampling methods, was preferred. It was determined as the basic criterion for parents to have at least one child diagnosed with special needs and receiving education at a special education center. The research was carried out in the phenomenology pattern, which is one of the qualitative research methods. The data of the research were collected by interview method. The questions conveyed to the participants were presented through a semi-structured interview. During the research process, the data obtained with the voice recorder during the interviews with the participants were first written down in detail and then analyzed with the content analysis method. Codes were created by examining the raw data. The codes obtained were divided into categories and grouped into themes and sub-themes. When the findings of the study were examined, it was seen that the families preferred adult education to support their children's healthy social and psychological needs, however, they preferred it to support their own social activities. One of the striking findings of the research is that parents emphasize the need for information about their children's special needs and age periods in the area they need the most. Another finding is that the ineffectiveness or theoretical knowledge of domestic responsibilities, the responsibilities of their children, and the special needs of their children affect the participation of parents in adult education activities negatively. In order for families to participate in educational activities, areas that their children can leave can be created and practical functional information can be given.
Keywords: Individuals with Special Needs, Adult Education, Parent Education