Kosova'da Türk azınlık medyası ve Türk izleyicilerin medya içeriklerini alımlaması
Turkish minority media in Kosovo and the reception of media content by Turkish audience
Yazar: CEYDA SAFÇI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YENAL GÖKSUN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Alımlama = Reception ; Azınlıklar = Minorities ; Kimlik = Identity ; Kitle iletişim araçları = Mass media ; Kosova = Kosovo ; Medya = Media ; Temsil = Representation ; Türk azınlığı = Turkish minority ; Türk kimliği = Turkish identity

Özet:
Balkanlarda yaşayan farklı etnik ve dini topluluklar, yaşadıkları ülkelerdeki sosyal, kültürel ve siyasi alanlarda varlıklarını sürdürebilmek ve seslerini duyurabilmek için çeşitli örgütlenme ve hak taleplerinde bulunma yöntemlerine başvurmuşlardır. Bunların başında da kendi anadillerinde kitle iletişim araçlarına sahip olma talebi gelmiştir. Bu bağlamda, Balkanlardaki birkaç farklı etnik kökeni barındıran (multi-ethnic) tek ülke olarak kurulan Kosova Cumhuriyeti, bu azınlık grupların medya araçlarını kullanarak kendi kimliklerini nasıl inşa ettiklerini incelemek için ideal bir örnek olarak seçilmiştir. Bu araştırmada, birkaç farklı etnik kökeni barındıran bir ülke yapısına sahip olan Kosova Cumhuriyeti'nin altı (6) etnik grubundan biri olan Türk topluluğunun medya yapısı incelendikten sonra, bu medyanın takipçisi olan Kosova'daki Türk izleyicilerin, üretilen içerikleri sosyolojik ve psikolojik açıdan nasıl alımladıklarına dair görüşleri ortaya koymuştur. Bu bağlamda da habercilik, kamuoyu oluşturma, siyasal sürece, ulusal bütünlüğün sağlanması gibi birtakım başlıklara hizmet eden azınlık gruplarının kendilerini toplum içinde varlık göstermelerinde önemli bir yere sahip olan medyanın, Kosova'daki Türk topluluğu için de nasıl bir yere sahip olduğu ve kendi toplumlarıyla bütünleşmeleri olgusunun etkisi araştırılmıştır. Tezin ortaya attığı başlıca hipotezler, Kosova'da yaşayan Türk azınlığının Türk medyasında yeterince temsil edildikleri ve bu temsilde medyanın ciddi bir rolü olduğu yönünde belirlenmiştir. Kosova'daki Türk azınlık medyası çalışanları ve radyo ve televizyon takipçisi bir grup Türk ile gerçekleştirilen kapsamlı mülakatlar sonucunda ise tezin hipotezleri kısmen doğrulanmış, tezin araştırma sorusuna da kapsamlı bir cevap verilmiştir. Veri analizi sonucunda Kosova'daki Türklerin, Türk azınlık medyasında bulunan şartlar bağlamında yeteri kadar temsil edildikleri fakat bu temsilin, onların Türk kimliklerinin oluşumuna yeterince katkıda bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Araştırma sonucunda bu ülkede yaşayan Türklerin, Türk medyasının devamı için önemli bir rol oynadığı ve Türk kimliğinin ise daha çok manevi değerlere bağlı olarak oluştuğu sonucuna varılmıştır. 


Anahtar Kelimeler: Medya, azınlık, Kosova, temsil, kitle iletişim, alımlamak.

Abstract:
Different ethnic and religious communities living in the Balkans have seek many different methods of organization and claiming their rights in order to sustain their social, cultural and political existence in the countries they live in. Most important of this has come as the demand to have mass media tools in their mother tongues. In this regard, the Republic of Kosovo, as the only 'multi-ethnic' country in the region has appeared to be the best example to research the reception of minority groups of their own existences. This research will take Republic of Kosovo as a 'multi-ethnic' country including six (6) different ethnic groups, and Turkish minority group will be taken as the example. This research analyzed the media structure of Turkish community there, and afterwards looked at the sociological and socio-psychological viewpoints of Turkish audience in Kosovo. In this respect, media, which serves number of topics such as journalism and reporting, creation of public opinion, taking part in political processes, preservation of national unity, and which has an important place in identity formation of minority groups in society, has been analyzed on its affect to the Turkish minority groups in Kosovo who try to preserve their existence and make their voices heard. Main hypothesis of this research argue that the Turkish community living in Kosovo view their representation in local Turkish media as sufficient and that their representation in those media channels have a direct effect on the Turkish identity creation. After interviewing representatives of Turkish media such as journalists at radio and TV channels and several audience members, the hypothesis of this research are partially approved while the research question is thoroughly answered. As a conclusion, interviews show that the Turkish community in Kosovo view their representation in Turkish media in Kosovo as sufficient based on current conditions however, this representation does not have a direct effect on the creation of Turkish identity. Existence of Turkish minority media in Kosovo was seen as an important factor for the preservation of Turkish identity in Kosovo however it was concluded as to have only a spiritual effect on the creation of Turkish identity.   



Key words: Media, minority, Kosovo, mass communication, reception, audience.