Trend analizi yöntemlerinin karşılaştırılması: Gediz havzası uygulaması
Comparison of trend analysis methods: Gediz basin application
Yazar: MURAT TAŞTAN
Danışman: DOÇ. DR. CAHİT YERDELEN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Dalgacık dönüşüm tekniği = Wavelet transforms technique ; Gediz havzası = Gediz basin ; Trend analizi = Trend analysis

Özet:
Bu çalışmada Gediz Havzasına ait 9 istasyonda gözlenen akım verilerine klasik ve dalgacık teoremi esaslı trend analizi yöntemleri uygulanmıştır. Gediz Havzasındaki nehir kolları üzerinde yer alan dokuz farklı istasyondan alınan akım ölçümleri Devlet Su İşlerinden elde edilmiştir. Yıllık verilerin kullanıldığı analizler 1960-2012 yılları arasındaki ölçümleri kapsamaktadır. Çalışmanın temel amacı; geleneksel trend analizleri ile elde edilen trend varlığının ve değişim zamanının, dalgacık dönüşümü yardımıyla elde edilenlerle karşılaştırılmasıdır. Dalgacık analizi yöntemlerinden sürekli dalgacık dönüşümü kullanılmıştır.
Çalışmada geleneksel trend analiz yöntemlerinden homojenlik testleri (Standart Normal Homojenlik Testi, Buishand Testi, Pettitt Testi), Mann - Kendall, Sen'in eğim testi ve Mann - Kendall mertebe testi gerçekleştirilmiştir. Dalgacık analizi kapsamında ise; Gediz Havzasında yer alan dokuz adet istasyondan elde edilen veri setlerini analiz etmek için Morlet dalgacığı yardımıyla sürekli dalgacık dönüşümü yöntemi kullanılmıştır. Zaman serilerinden sürekli dalgacık dönüşümü yöntemi ile skalogramların elde edilmesinde MATLAB programından yararlanılmıştır.
Akım verilerine sürekli dalgacık dönüşümü uygulanması sonucunda; istasyonlarda bulunan trend başlangıç yıllarının dalgacık dönüşümü ile elde edilen sonuçlarla uyumlu olduğu gözlemlenmiştir. Bu sonuçlara göre trend analizi ile dalgacık dönüşümü sonucu elde edilen değişim yıllarının benzer olduğu, dolayısıyla dalgacık analizinin alternatif bir trend testi olarak kullanılabileceği görülmüştür.

Anahtar sözcükler: Trend analizi, Mann-Kendall, Dalgacık Dönüşümü, Homojenlik Testi, Gediz Havzası

Abstract:
In this study, trend analysis methods based on classical and wavelet theorem were applied to the current data observed in nine stations of Gediz Basin. The current measurements for nine different stations of Gediz Basin were obtained from State Hydraulic Works. The scope of the analysis were annual data between the range of years of 1960 and 2012. The main purpose of the study was the comparison of the trend presence and time of trend change by using traditional trend analysis with those obtained by using wavelet transform. Continuous wavelet transform is used for wavelet analysis.
In this study, homogeneity tests (SNHT, Buishand's test, Pettitt's test), Mann-Kendall, Sen's slope test and Mann-Kendall rank analysis were performed. In the scope of wavelet analysis, Morlet wavelet was used to analyze the data sets obtained from nine stations in Gediz Basin. MATLAB program was used to obtain the scales of time series.
The application of wavelet transform into hydrological streamflow data has shown that the observed initial trend years found in stations are consistent with the results obtained by wavelet transform. According to these results, it is suggested that the years of change obtained from trend analysis and wavelet transform are similar and therefore wavelet analysis can be used as an alternative trend test.

Keywords: Trend analysis, Mann-Kendall, Wavelet Transform, Homogeneity Tests, Gediz Basin