Develerin üç boyutlu modelleme yöntemiyle bazı vücut ölçülerinin belirlenmesi
Determination of some body measurements of camels with three dimensional modeling method
Yazar: ALKAN ÇAĞLI
Danışman: PROF. DR. MURAT YILMAZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Büyükbaş hayvanlar = Livestocks ; Görüntüleme-üç boyutlu = Imaging-three-dimensional ; Sayısal fotoğraf = Digital photography ; Vücut ölçüleri = Body measurements

Özet:
Bu çalışmada, şerit metre kullanarak elle, fotoğraf makinesi kullanarak fotoğraflama yöntemiyle ve üç boyutlu kamera kullanarak üç farklı yöntemle develerde bazı vücut ölçülerini belirlemek ve üç farklı ölçüm yöntemini karşılaştırmak amaçlanmıştır. Çalışmanın hayvan materyali olarak, Aydın ili İncirliova ilçesinde deve yetiştiriciliği yapan üç işletmede 12 tek hörgüçlü (Dromedar deve) dişi deve, 14 çift hörgüçlü (Bactrian) erkek deve olmak üzere, toplam 26 deve kullanılmıştır. Dişi develerde elle ölçüm (EÖ) yöntemi ile elde edilen bazı vücut ölçüm değerleri ortalamaları, cidago yüksekliği(CY), sırt yüksekliği(SRY), sağrı yüksekliği(SAY), vücut uzunluğu(VU), döş yüksekliği(DÖY), sağrı genişliği(SAG) sırasıyla; 171.42 cm, 190.42 cm, 164.21 cm, 148.75 cm, 91.17 cm, 32.33 cm olarak belirlenmiştir. Fotoğraflama yöntemi(FY) ile belirlenen FY-CY, FY-SRY, FY-SAY, FY-VU, FY-DÖY, FY-SAG ölçüm değerleri sırasıyla; 165.54 cm, 183.17 cm, 156.75 cm, 137.92 cm, 87.27 cm, 31.71 cm olarak belirlenmiştir. Üç boyutlu kamera(3B) ile belirlenen 3B-CY, 3B-SRY, 3B-SAY, 3B-VU, 3B-DÖY, 3B-SAG ölçüm değerleri sırasıyla; 170.46 cm, 187.17 cm, 163.75 cm, 148.96 cm, 88.13 cm, 33.00 cm olarak belirlenmiştir. Erkek develerde bazı vücut ölçüm değerleri ortalamaları, EÖ-CY, EÖ-SRY, EÖ-SAY, EÖ-VU, EÖ-DÖY, EÖ-SAG sırasıyla; 182.21 cm, 205.39 cm, 165.36 cm, 168.39 cm, 92.46 cm, 39.10 cm olarak belirlenmiştir. FY-CY, FY-SRY, FY-SAY, FY-VU, FY-DÖY, FY-SAG ölçüm değerleri sırasıyla; 168.43 cm , 191.93 cm, 152.36 cm, 148.46 cm, 86.51 cm, 36.50 cm  olarak belirlenmiştir. 3B-CY, 3B-SRY, 3B-SAY, 3B-VU, 3B-DÖY, 3B-SAG ölçüm değerleri sırasıyla; 183.68 cm, 205.64 cm, 164.36 cm, 168.43 cm, 92.57 cm, 39.71 cm olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak EÖ ile 3B ölçüm değerleri ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak P<0.05 önemsiz bulunmuştur. EÖ ile FY ölçüm değerleri ortalamaları arasındaki fark P<0.05 önemli bulunmuştur. Belirlenen regresyon grafiğinde EÖ ve 3B ölçüm değerleri arasında doğrusal bulunmuştur. Develerin morfolojik ölçümleri ve tanımlanması yönünde gerek dünyada gerekse ülkemizde bugüne kadar yeterli çalışmalar yapılmamıştır. Bunun en önemli nedenlerden biri, deve gibi büyük cüsseli hayvanlarda bu ölçümlerin alınmasının çok zor, zaman alıcı ve riskli olmasıdır. Bu çalışmanın sonucu olarak, deve gibi büyük cüsseli hayvanların uzaktan kolay ve pratik olarak 3B modellenme yöntemiyle morfolojik özelliklerinin belirlenmesinin dah güvenilir, daha kolay ve daha pratik bir yöntem olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to determine some body measurements of camels, which are large size animals, by hand using a tape measure, by photographing using a camera and by a three dimentional camera and was to compare the three different measurement methods. In this study, 26 camels (12 single humpback (Dromedar) female camels and 14 double humpback (Bactrian) male camels) were used as animal material from three farms engaged in camel breeding in Incirliova district of Aydın province. The average of some body measurements obtained by hand measurement (HM) method in female camels, the cidago height (CH), the back height (BH), the rump height (RH), the body length (BL), the brisket height (BRH) and the rump width ( RW) were found as 171. 42 cm, 190. 42 cm, 164. 21 cm, 148.75 cm, 91.17 cm, 32.33 cm respectively. The PM-CH, PM-RH, PM-BH, PM-BL, PM-BRH, PM-RW measurement values determined by the photographing method (PM) were 165. 54 cm, 183. 17 cm, 156. 75 cm, 137. 92 cm, 87.27 cm, 31.71 cm respectively. The measurement values determined by three dimentional camera (3D), the3D-CH, the 3D-RH, the 3D-BH, the 3D-BL, the 3D-BRH and the 3D-RW were 170. 46 cm, 187. 17 cm, 163. 75 cm, 148. 96 cm, 88.13 cm, 33.00 cm respectively. For male camels, the same mean body measurements were determined as HM-CH, HM-BH, HM-RH, HM-BL, HM-BRH, HM-RW as182.21 cm, 205. 39 cm, 165. 36 cm, 168. 39 cm, 92.46 cm, 39.10 cm respectively,   PM-CH, PM-RH, PM-BH, PM-BL, FY-BRH, FY-RW measurement values as 168. 43 cm, 191. 93 cm, 152. 36 cm, 148. 46 cm, 86.51 cm, 36.50 cm respectively and 3D-CH, 3D-RH, 3D-BH, 3D-BL, 3D-BRH, 3D-RW measurement values as 183. 68 cm, 205. 64 cm, 164. 36 cm, 168.43 cm, 92.57 cm and 39.71 cm respectively. As a result, the difference between the mean values of HM and 3D measurement values was found not significant (P <0,05). The difference between HM and PM mean values was found significant (P<0,05). The determined regression graph was found to be linear between the HM and 3D measurement values. As a result of this study, it was determined that the 3D modeling is a reliable, easy and practical method in determination of morphological characteristics of large animals such as camels remotely and practically.