Spinal enstrümantasyon uygulanan hastalarda kinezyofobi ve hareketlilik düzeyleri arasındaki ilişki ve etkileyen etmenlerin incelenmesi
Investigation of the relationship between kinesiophobia and mobility levels and influencing factors in patients undergoing spinal instrumentation
Yazar: BÜŞRA CEYLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ÇATAL ; PROF. DR. MEHMET SEÇER
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Hareket korkusu = Kinesiophobia ; Hareketlilik = Mobility ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Omurga = Spine

Özet:
Amaç: Bu araştırma spinal enstrümantasyon uygulanan hastalarda kinezyofobi ve hareketlilik 
düzeylerinin belirlenmesi, kinezyofobi ve hareketlilik düzeyleri arasındaki ilişkinin ortaya 
konması ve etkileyen etmenlerin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür.

Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türdedir. Araştırmada etik kurul izni, kurum 
izni ve katılımcılardan gerekli onamlar alınmıştır. Araştırma, spinal enstrümantasyon 
uygulanan ve örnekleme dahil edilme kriterlerini taşıyan 72 hasta ile yürütülmüştür. Veriler, 
Hasta Tanıtıcı Formu, Gözlemci Tanıtıcı Formu, Tampa Kinezyofobi Ölçeği, Hasta 
Hareketlilik Ölçeği ve Gözlemci Hareketlilik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır.

Bulgular: Araştırmada spinal enstrümantasyon uygulanan hastaların ameliyat öncesi dönem1, 
ameliyat sonrası birinci gün2, taburculuk günü3 ve poliklinik ilk kontrolde4 kinezyofobi 
düzeyleri ile hareket halindeki ağrı ve zorlanma düzeylerinin yüksek olduğu ve aralarında 
pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (r1:0.583, r2:0.551, r3:0.391, r4:0.604; p≤0.001). Ameliyat öncesi dönem için vertebra kırığına bağlı aktivite kısıtlılığının olması, vertebra fraktürü tanısına sahip olma; ameliyat sonrası birinci gün için drenden gelen miktarın 201-300 ml aralığında olması, ameliyat sonrası sorun varlığı kinezyofobi düzeyi ile hareket halindeki ağrı ve zorlanma düzeylerini etkileyen faktörler olarak belirlenmiştir. Ameliyat sonrası birinci günde skolyoz cerrahisinin uygulanmış olması kinezyofobi düzeylerini; uygulanan vidalama sayısının beş adet ve üzeri olması ise hasta hareketliliğindeki ağrı ve zorlanma düzeylerini etkileyen faktörler olarak belirlenmiştir (p<0.05).

Sonuç: Spinal enstrümantasyon uygulanan hastaların yüksek kinezyofobi düzeyine sahip 
oldukları, hareketlilik halinde ağrı ve zorlanma düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. 
Ayrıca bu hastalarda kinezyofobi ile hareketlilik düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki ortaya konmuştur. Spinal enstrümantasyon uygulanan hastalarda tanı türü (vertebra fraktürü), drenden gelen miktar (201-300 ml), cerrahi türü (skolyoz cerrahisi) ve vidalama sayısının (beş ve üzeri olması), kinezyofobi ile hareketlilik düzeyleri için anlamlı faktörler olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Spinal enstrümantasyon, kinezyofobi, hareketlilik düzeyi, cerrahi hemşireliği

Abstract:
Objective: This study was conducted to determine the levels of kinesiophobia and mobility in 
patients undergoing spinal instrumentation, to reveal the relationship between kinesiophobia 
and mobility levels and to determine the influencing factors.

Method: The research is a descriptive and relationship-seeking study. In the study, necessary 
permissions were obtained from the ethics committee, relevant institutions and participants. 
The study was conducted with 72 patients who underwent spinal instrumentation. Data were 
collected using Patient Identifier Form, Observer Identifier Form, Tampa Kinesiophobia Scale, 
Patient Mobility Scale and Observer Mobility Scale.

Results: In the study, it was determined that the kinesiophobia levels and the levels of pain and strain in movement were high in the preoperative period1, the first postoperative day2, the discharge day3 and the first follow-up of the outpatient clinic4, and there was a moderate positive relationship between them (r1:0.583, r2:0.551, r3:0.391, r4:0.604, p≤0.001). The presence of activity limitation due to vertebral fracture for the preoperative period, having a diagnosis of vertebral fracture, the amount of drain in the range of 201-300 ml for the first postoperative day, the presence of postoperative problems were determined as the factors affecting the level of kinesiophobia and pain and strain during movement. Performing scoliosis surgery on the first postoperative day increased kinesiophobia levels; the number of screws applied was five or more as factors affecting the pain and strain levels in patient mobility (p<0.05).

Conclusion: It was found that patients who underwent spinal instrumentation had a high level 
of kinesiophobia, high levels of pain and strain during mobility, and a statistically significant relationship between them. It was observed that the type of diagnosis, the amount of drain, the type of surgery and the number of screws were significant factors for kinesiophobia and mobility levels in patients who underwent spinal instrumentation.

Key words: Spinal instrumentation, kinesiophobia, mobility level, surgical nursing.