Türkiye'de 1990'lı yıllarda İslamcı dergilerde anayasa tartışmaları
Constitutional debates in Islamist magazines in Turkey in the 1990s
Yazar: İSMAİL BÜYÜKKARADOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYLEM ÖZDEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Anayasa 1982 = Constitution 1982 ; Anayasa = Constitution ; Dergiler = Magazines ; Temel haklar = Fundamental rights ; Temel özgürlükler = Fundamental freedoms ; Toplumsal uzlaşma = Social reconciliation ; Türk Anayasa hukuku = Turkish Constitutional law ; İslam dergisi = Journal Islam ; İslamcılık = Islamism ; İslami ideoloji = Islamic ideology

Özet:
Bu çalışma 1990'lı yıllarda yayınlanan, Altınoluk, Panel, Yeni Zemin ve Yörünge dergilerindeki 1982 Anayasası'na dair tartışmaları ele almaktadır. İslamcılığın Türkiye'deki tarihsel seyri incelendiğinde İslamcı düşüncenin çeşitli evrelere ayrıldığı görülmektedir. 1990'lardan önceki döneme bakıldığında İslamcılığın söylemlerinin devleti aşmak ve/veya devleti dönüştürmek şeklinde ortaya çıktığı görülmektedir. Fakat bir uyum dönemi olarak da nitelendirilen 1990'larla birlikte İslamcılığın söylemi hak, özgürlük, demokrasi ve insan hakları gibi revizyonist temalara dönüşmüştür. Böylelikle İslamcılık bu yeni kavram setleri ile birlikte kendine kamusal alanda yeni görünüm imkânları sağlamıştır. İslamcılığın söylemindeki bu dönüşüm, İslamcıların anayasaya dair tartışmalarında da kendini göstermektedir. İslamcı dergilerde gözlemlenen anayasa tartışmaları, daha çok, "toplumsal mutabakat", "temel hak ve hürriyetler" ve "laiklik ilkesi ve devletin dini denetimi" etrafında şekillenmektedir. Buna göre incelenen dergilerdeki temel tartışmanın devleti aşmak ve/veya dönüştürmek değil, temel hak ve özgürlükleri geliştirmek üzerine olduğu görülmektedir. Dolayısıyla İslamcı dergilerdeki 1982 Anayasası'na dair tartışma konuları aynı zamanda İslamcılığın 1990'lı yıllarda geçirdiği dönüşümü de ortaya koymaktadır.

Abstract:
This study analyzes the debates about the 1982 Constitution in Altınoluk, Panel, Yeni Zemin and Yörünge magazines in the 1990s. Considering the historical course of Islamism in Turkey, it has been seen that Islamist thought is divided into various phases. Prior to the 1990s, Islamism emerged in the form of discourses such as overcoming the state or/and transforming the state. However, the period's discourses, which started in the 1990s and are characterized as the period of adaptation, turned into revisionist themes such as rights, freedom, democracy, and human rights. Islamist thought tries to create an opportunity for appearance in the public sphere with these new sets of concepts instead of the radical attitudes in its discourses. This transformation in the discourse of Islamism is also reflected in the discussions of Islamists about the constitution. The constitutional debates observed in Islamist magazines are primarily based on "social consensus", "fundamental rights and freedoms", and "the principle of secularism and religious control of the state", which signifies adaptation instead of the being rivalry against the secular state foundations. The main discussion in the magazines examined is not about overcoming and/or transforming the state but about developing fundamental rights and freedoms. Therefore, the discussion topics about the 1982 Constitution in Islamist magazines also reveal Islamism's transformation in the 1990s.