Bor katkılı perlit karışımlardan hafif tuğla üretimi ve teknolojik özelliklerinin belirlenmesi
Production of boron addet perlite mixtures and lightweight building material (brick) from determination of their technical properties
Yazar: ATİLLA GÜRHAN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. AHMET MAHMUT KILIÇ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Ülkemiz perlit ve bor madenleri üretiminde dünya lideridir. Bu yatakların ekonomik olarak işletilmesi ve katma değeri yüksek ürün haline dönüştürülmesi önem kazanmıştır. Son yıllarda perlit ve bor, yapı malzemesi üretiminde geniş bir kullanım alanı bulmuştur. Genleştirilmiş perlit düşük birim hacim ağırlığı, yüksek ısı ve ses tutma kabiliyeti, işlenebilirliği, ekonomik oluşu, bor mineralleri ise bağlayıcılık ve yangın geciktirici gibi özelliklerinden dolayı tercih edilmiştir. Çalışmaların ilk aşamasında, hammadde yataklarının jeolojisi ve petrografisi incelenmiş, deneylerde kullanılmak üzere numuneler alınmıştır. Doktora tezinin ikinci aşamasında hammadde karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir. Karakterizasyon deneylerinden sonra hammaddelerin yapı malzemesi üretiminde kullanılabilir olduğu belirlenerek, laboratuar çalışmalarına başlanmış ve tuğla üretimi dört ayrı reçetede gerçekleştirilmiştir. Çalışmalar sonucunda, üretilen numunelerin içinden en iyi karışım oranı belirlenerek nihai ürün oluşturulmuştur. Dört farklı boyutta üretilen ürünlerin kimyasal, fiziksel ve mekanik özellikleri ile pişme sıcaklığı, pres basıncı gibi parametreler belirlenerek optimize edilmiştir. Son aşamada ise laboratuarda üretilen ürünler üzerinde TS' ye uygun deneyler yapılarak kalite parametreleri belirlenmiş ve yapı sektöründe kullanılan eş değer ürünlerle karşılaştırılmıştır. Yapılan çalışmaların sonucunda, Menderes perlitlerinden bor ve kil katkılı olarak üretilen tuğlaların, teknolojik özellikleri bakımından yapı sektöründe kullanılabilir olduğu belirlenmiştirAnahtar Kelimeler: Perlit; Bor; Kil; Tuğla; Isı tutma; Nötron tutma

Abstract:
Our country is the world leader in the production of perlite and boron ores. To operate these resources economically and transfer the products into high value added ones has gained importance. In recent years, perlite and boron has found widespread usage in the production of building materials. Expanded perlite is preferred due to its low unit weight, high heat and sound retention capability, workability and being economical. Besides, the boron minerals are preferred due to their binding and fire retardant properties. During the first stage of the studies, the geology and petrography of the raw materials were analyzed and samples to be used in the experiments were taken. The raw material characterization was carried out in the second stage of the PhD thesis. With the use of the characterization experiments, the use of the raw materials in the production of building materials was determined to be appropriate. After then, the laboratory studies started and brick production was carried out in four different prescriptions. At the end of the studies the final product was set by deciding the best mixture ratio the samples. The chemical, physical and mechanical properties of four different sizes of products together with the determined parameters such as process temperature and press and press pressure were optimized. At the final stage, experiments were performed according to TS and quality parameters were determined. As a result, the boron and clay added bricks produced from the Menderes perlite were approved to be used in the construction sector in terms of their technological properties.Key words: Perlite; Boron; Clay; Brick; Heat Conductivity; Neutron Capture