Moleküler yöntemlerin kullanımı ile Türkiye morchella (kuzugöbeği) cinsi genetik çeşitliliğine katkılar
Contribution to genetic diversity of Morchella (morel) genus in Turkey using molecular methods
Yazar: İSMAİL KESKİNKILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. HATIRA TAŞKIN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Sunulan bu çalışmada, Türkiye Morchella (kuzugöbeği) cinsi çeşitliliğine DNA dizi analizlerine dayalı moleküler tekniklerin kullanımı ile katkılar sunulması hedeflenmiştir. Daha önce Türkiye'de yapılan çalışmalarda Morchella cinsinde önemli bir çeşitlilik yakalanmıştır. Bu araştırma ile bu çeşitliliğin artırılmasına çalışılmıştır. Türkiye'nin farklı bölge ve illerinden toplanan kuzugöbeği mantarı örnekleri ile yeni bir koleksiyon oluşturulmuştur. Bu koleksiyon, farklı gen bölgelerinin (ITS rDNA, 28S rDNA, EF-1α, RPB1 ve RPB2) DNA dizi analizlerine dayalı yöntemle analizlenmiştir. Filogenetik ağaçlar, MEGA programında Maximum Likelihood (ML) analizi ile oluşturulmuştur. Çalışma sonucunda, koleksiyon içerisinde; Morchella steppicola, M. dunensis, M. tridentina, M. importuna, M. eximia, M. dunalii, M. mediterraneensis, M. deliciosa, M. pulchella ve Mel-13 türleri tespit edilmiştir. Koleksiyonda yer alan bazı örneklerin tür adları, analizlenen tüm gen bölgelerinde tüm örnekler için kaliteli DNA dizileri elde edilemediği için sonraya bırakılmıştır. Bu örnekler; M. laurentiana, M. eohespera veya M. purpurascens türleri ile yüksek benzerlik göstermişlerdir. Filogenetik olarak bu kardeş türlerin ayırımı zor olmaktadır. Ayrıca koleksiyonda yer alan M. steppicola'nın Türkiye'de moleküler olarak doğrulanması ilk defa bu ararştırma ile yapılmıştır. Çalışma halen devam etmekte olup, eksik gen bölgelerinin tamamlanması sağlanarak, tam olarak tür adı tespit edilemeyen türlerin tespiti yapılmaya çalışılacaktır. Ayrıca kısa süre içerisinde, tespit edilen türlerin mikroskobik analizleri de çalışma sonuçlarına eklenecektir.

Abstract:
In this present study, increasing of Morchella (Morel) diversity of Turkey by using of molecular techniques based on DNA sequence analysis was aimed. A significant variety was reached in the genus Morchella with previous studies carried out in Turkey. In this research, it has been tried to increase this diversity. A new collection was created by collecting of Morel mushroom from different regions of Turkey. This collection was analysed by DNA sequence analysis of different gene regions (ITS rDNA, 28S rDNA, EF-1α, RPB1 and RPB2). Phylogenetic trees were drawn using Maximum Likelihood (ML) analysis in MEGA program. At the end of the study, within the collection; Morchella steppicola, M. dunensis, M. tridentina, M. importuna, M. eximia, M. dunalii, M. mediterraneensis, M. deliciosa, M. pulchella and Mel-13 were determined. The species names of some samples in the collection were left later because of the lack of quality DNA sequences for all samples in all gene regions analysed. These collections showed a high similarity with M. laurentiana, M. eohespera or M. purpurascens. Phylogenetically, these sister species are difficult to distinguish. Also, molecular confirmation of M. steppicola was carried out first time with this research in Turkey. The study has been still continued and the missing gene regions will be completed and the un identified species will be tried to describe. In addition, microscopic analysis of the species will be added to the study results in a short time.