Prematüre retinopatisinde tarama ve tedavi: beş yıllık sonuçlarımız
Screening and treatment in retinopathy of prematurity: our 5-year results
Yazar: MERVE SULTAN ÇELEBİOĞLU DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE ALYAMAÇ SUKGEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Doğum = Delivery ; Doğum ağırlığı = Birth weight ; Göz = Eye ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Prematüre retinopatisi = Retinopathy of prematurity ; Retina hastalıkları = Retinal diseases

Özet:
Amaç: Nisan 2015-Nisan 2020 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göz Hastalıkları Kliniği Prematüre Retinopatisi Tanı ve Tedavi Merkezi'ne prematüre retinopatisi (PR) tarama ve takibi yapılan yenidoğanlarda tarama-tedavi sonuçlarını değerlendirmek amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Prematüre retinopatisi taraması kapsamında muayenesi yapılan doğum haftası ≤34 hafta ve doğum haftası >34 hafta olup yenidoğan yoğun bakım ünitesinde kalma öyküsü olan bebekler çalışmaya dahil edildi. Ağustos 2019 öncesine ait veriler retrospektif, bu tarih sonrası veriler prospektif olarak incelendi. 
Bulgular: Bu çalışmaya PR taraması yapılan 3762 bebeğin 7524 gözü dahil edildi. 3762 bebeğin 850'sinde (%22,6) PR saptandı. PR saptanan 850 bebeğin 404'ünde (%47,5) tedavi gerektiren PR tespit edildi. Tedavi gerektiren PR tespit edilen bebeklerin ortalama doğum ağırlığı 1232,9±424,0 (aralık 510-3130g), ortalama doğum haftası 28,8±2,6 hafta (aralık 21-35), tam retinal matürasyonun görülerek takipten çıkma zamanı ortalama 83,8±27,8 hafta (aralık 40-180). Tedavi gerektiren PR tespit edilen bebeklerin %16,7'si zon 1, %77,1'i zon 2, %5,7'si zon 3 yerleşimli PR; hastaların %0,2'sinde evre 1, %2,7'sinde evre 2, %73,6'sınde evre 3, %4,7'sinde evre 4A, %0,2'sinde evre 4B, %0,7'sinde evre 5, %17,8'inde AP-ROP  tespit edildi. Tedavi alan hastaların %46,8'ine tek doz İV anti-VEGF enjeksiyonu, %40,6'sına tek seans lazerfotokoagülasyon uygulandı; %10,4'ünde ise nüks görülmesi veya tedavinin yetersiz kalmasıyla çoklu tedavi uygulandı; %1,7'sine tüm tedavilere rağmen progresyon görülmesiyle cerrahi yapıldı.
Sonuç: Ülkemizde daha matür preterm bebekler bile PR'nin neden olduğu körlük riski ile karşı karşıyadır. Tedavi gerektiren PR gelişmiş tek bir bebeği bile gözden kaçırmayacak nitelikte kapsamlı bir tarama protokolünün oluşturulması, PR kaynaklı körlüğü önlemede en önemli basamaktır. Ülkemizde PR taraması için genel görüş, Türkiye Prematüre Retinopatisi Rehberi'nde önerildiği şekildedir. Ancak çalışmamızda Türkiye Prematüre Retinopatisi Rehberi'nde önerilen kriterlerin dışında kalan doğum haftası >32 hafta ve doğum ağırlığı>1500 gram olan 2470 bebekten 27'sine (%1,1) tedavi gerektiren PR tanısı konarak tedavi uygulanmıştır. Çalışmamızda bölgemiz için tarama kriterlerinin daha geniş tutulması daha uygun olur.

Anahtar Sözcükler: Prematüre retinopatisi, tarama kriterleri, doğum ağırlığı, doğum haftası.

Abstract:
Purpose: It was aimed to evaluate the results of screening-treatment in newborns who received PR screening and follow-up at Adana City Training and Research Hospital Ophthalmology Clinic, Retinopathy of Premature Clinic between April 2015 and April 2020, and to investigate the ideal PR screening program for our region.
Materials and Methods: The study included infants who were examined within the scope of retinopathy of prematurity screening and a history of staying in the neonatal intensive care unit with a gestational age ≤ 34 weeks and gestational age > 34 weeks. Data before August 2019 were retrospectively analyzed, and post-date data were prospectively analyzed.
Results: In this study, 7524 eyes of 3762 babies who underwent a PR scan were included. PR was found in 850 (22.6%) of the 3762 babies. PR requiring treatment was detected in 404 (47.5%) of 850 babies with PR. The average birth weight of babies with PR requiring treatment is 1232.9±424.0 (range 510-3130grams), the average week of birth is 28.8±2.6 weeks (range 21-35), and the average time to follow up with complete retinal maturation is 83.8±27.8 weeks (range 40-180). In infants with PR who needed treatment, 16.7% had PR located in zone 1, 77.1% in zone 2, 5.7% in zone 3; stage 1 in 0.2%, stage 2 in 2.7%, stage 3 in 73.6%, stage 4A in 4.7%, stage 4B in 0.2%, all of whom had pre plus/plus disease, and stage 5 PR was detected in 0.7%, and AP-ROP was detected in 17.8% of them. A single dose of IV anti-VEGF injection was given to 46.8% of the treated patients, and a single session of laser photocoagulation to 40.6%; Multiple treatments were applied in 10.4% with recurrence; Surgery was performed in 1.7% of them due to progression despite all treatments.
Conclusion: Even mature preterm babies in our country at risk of blindness due to PR. The most critical step in avoiding PR-induced blindness is to develop a comprehensive screening protocol that would not miss a single baby with PR who needs care. In our country, the general view for PR screening is as recommended in the Turkish Retinopathy of Prematurity Guideline. However, in our study 27 (1.1%) of 2470 babies with a gestational age of >32 weeks and a birth weight of >1500 grams who did not meet the Turkish Retinopathy of Prematurity Guidelines were diagnosed with ROP and required treatment. In our study, we propose that the screening criteria should be kept as broad as possible for our region.
Keywords: Retinopathy of prematurity, screening criteria, birth weight, gestational week.