Sağlık çalışanlarının COVID-19 aşısı yaptırmama nedenlerinin değerlendirilmesi: Nitel bir çalışma
Evaluation of reasons of healthcare professionals for not being vaccinated against COVID-19: A qualitative study
Yazar: ELİF NUR KOÇAK
Danışman: PROF. DR. SEVGİ CANBAZ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aşı tereddüdü = Vaccine hesitation ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Halk sağlığı müdahalelerinden biri olan bağışıklamanın önemi, pandemi döneminde daha da artmıştır. Bu çalışmanın amacı, pandemi ile mücadelede önemli bir yere sahip olan COVID-19 aşısını yaptırmayan sağlık çalışanlarının, aşı yaptırmama nedenlerini değerlendirmek ve tespit edilen nedenlere yönelik çözüm önerileri geliştirmektir. 
Bu tez çalışması niteliksel araştırma teknikleri kullanılarak yapılan, tanımlayıcı bir çalışmadır. Temmuz 2021 ile Ekim 2021 tarihleri arasında, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi'nde çalışan sağlık personelleri ile gerçekleştirilmiştir. Maksimum çeşitlilik yöntemi ile seçilen 32 katılımcı ve 5 anahtar kişi ile derinlemesine görüşme yapılmıştır. 
Çalışmamızda, sağlık çalışanlarının birçok farklı nedenle COVID-19 aşısı yaptırmamayı tercih ettiği belirlenmiştir. Aşılamaya karşı bu tereddütlerin ve aşılamadaki gecikmelerin nedenlerine yönelik 4 ana temaya ulaşılmıştır: COVID-19 aşısı ve aşılamasına bağlı sebepler, bireysel sebepler, bağlamsal sebepler ve aşı/aşılamayla ilgili genel konular. "COVID-19 aşısı ve aşılamasına bağlı sebepler" temasının altında aşı üretimi ile alakalı konular ve güvensizlik alt temaları ön plana çıkmaktadır. Aşı üretiminin hızlı olması, güvensizlik alt temasında da yan etkiler, etkili olmayacağını düşünme, yetersiz veri varlığına inanç en çok üzerinde durulan nedenler olmuştur. "Bireysel sebepler-Grup etkisi" temasının altında, risk algısı alt teması ön plandadır. COVID-19 geçirmek, sağlıklı olduğunu düşünmek en çok bildirilen nedenler olmuştur. "Bağlamsal sebepler" ana teması altında politikalar ve infodemi alt temaları ön plana çıkmaktadır. Sağlık sistemine olan güvensizlik ve komplo teorileri en çok üzerinde durulan nedenlerdir. "Aşı/aşılamayla ilgili genel konular" ana teması altında ise, genel olarak ilaç kullanma çekincesi ve doğal bağışıklık olması gerektiğine inanç en çok üzerinde durulan nedenler olmuştur. 
Özellikle pandemi döneminde ortaya çıkan belirsizliğin, infodemi ve güvensizliğin birbiri ile ilişkili olduğu görülmüştür. Belirsizliğin yanlış bilgilerin yayılmasını kolaylaştırdığı, bunun da güvensizliği tetiklediği görülmüştür. Aynı şekilde bilgi/farkındalığın risk algısı ile ilişkili olduğu görülmüştür. Hastalığa karşı bilgi ve farkındalık arttıkça risk algısında artış olmaktadır. Bu sebeple toplumsal bilgilendirme çalışmaları arttırılmalı ve hekimlerin medya araçlarını daha etkin kullanmaları sağlanmalıdır.

Abstract:
The importance of immunization, which is one of the public health interventions, has increased even more during the pandemic. The aim of this study was to evaluate the reasons of healthcare professional for not being vaccinated against COVID-19, and to develop solutions for the identified causes. 
This thesis study is a descriptive study using qualitative research techniques. It was carried out between July 2021 and October 2021 with the health professional working in Istanbul Faculty of Medicine, Istanbul University. In-depth interviews were conducted with 32 participants and 5 key people selected by the maximum diversity method.  
We determined that healthcare professionals prefer not to have the COVID-19 vaccine for many different reasons. In this study, 4 main themes have been reached regarding the reasons for these hesitations and delays in vaccination: COVID-19 vaccine and vaccination-related reasons, individual reasons, contextual reasons, and general issues related to vaccine/vaccination. Under the theme of "COVID-19 vaccine and reasons related to vaccination", issues related to vaccine production and insecurity subthemes come to the fore. The rapidity of vaccine production, side effects in the sub-theme of insecurity, thinking that it would not be effective, and belief in insufficient data were the most emphasized reasons. Under the theme of "Individual reasons-Group effect", the sub-theme of risk perception is at the forefront. Having COVID-19, thinking that he/she is healthy have been the most reported reasons. Under the main theme of "Contextual reasons", sub-themes of policies and infodemic come to the fore. Distrust in the health system and conspiracy theories were the most emphasized reasons. Under the main theme of "vaccination/vaccination-related general issues", the most emphasized reasons were the general reluctance to use drugs and the belief that there should be natural immunity. 
It has been seen that the uncertainty, infodemi and insecurity that emerged especially during the pandemic period are related to each other. It has been seen that uncertainty facilitates the spread of false information, which in turn triggers distrust. Likewise, it has been observed that knowledge/awareness is associated with risk perception. As knowledge and awareness about the disease increase, there is an increase in risk perception. For this reason, social information studies should be increased and physicians should be enabled to use media tools more effectively.