Çocukların kendilik değerini geliştirmede kendilik değerini geliştirme programı ve sosyal duygusal eğitim programının etkililiği
The effectiveness of self-esteem enhancement program and social emotional education program emotional education program in children's selg-esteem
Yazar: BAHTİYAR ERASLAN ÇAPAN
Danışman: DOÇ.DR. FİDAN KORKUT
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, ön ergenlik dönemindeki çocukların kendilik değerini geliştirmeye yönelik Kendilik Değerini Geliştirme Programı ve Sosyal ve Duygusal Eğitim Programının etkililiğini ortaya koymayı amaçlayan, 4x3 (4 grup; deneyi, deney 2, plasebo, kontrol grubu; 3 ölçüm; ön test, son test, izleme testi) modeline dayalı deneysel bir çalışmadır. Araştırmada "Kendilik Değerini Geliştirme Programı ve Sosyal Duygusal Eğitim Programı alan çocukların akademik yeterlik, sosyal onay, fiziksel görünüm, davranıştan hoşnut olma ve genel kendilik değeri boyutlarında kendilik değeri algıları, bu programları almayan plasebo ve kontrol grubundaki çocukların kendilik değeri algılarından yüksek olacaktır." şeklindeki denenceler sınanmıştır. Bağımlı değişken Harter'in Çocuklar için Kendilik Algısı Profili ile ölçülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu, Ankara Eryaman Hasan Ali Yücel İlköğretim okulunda eğitim gören beşinci sınıf öğrencilerinden seçilmiştir. Her grupta kendilik değeri düşük 8 kişi ve kendilik değeri yüksek 2 kişi olmak üzere toplam 40 öğrenciye, uygulamadan önce (ön test), uygulamadan sonra (son test) ve uygulama bittikten iki ay sonra (izleme testi) uygulanan Harter'in Çocuklar İçin Kendilik Algısı Profili'nden elde edilen veriler üzerinde istatistiksel analizler yapılmıştır. Gruplara öğrencilerin atanması, Harter'in Çocuklar için Kendilik Algısı Profili'nin genel kendilik değeri alt ölçeğinden elde edilen puanlara göre yapılmıştır. Uygulamalar başlanmadan önce dört grup arasında ön test puanları açısından anlamlı bir fark olup olmadığı, varyans analizi ile kontrol edilmiştir. Gruplardan elde edilen Harter'in Çocuklar İçin Kendilik Algısı Profili ön test, son test ve izleme testi puanları arasında anlamlı bir fark olup olmadığı Tekrarlı Ölçümler için Varyans Analizi ile sınanmıştır. Analiz sonrasında gruplar arası etkileşimin ve temel etkinin kaynağını bulmak amacıyla Bonferroni Testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, Kendilik Değerini Geliştirme Programı ve Sosyal Duygusal Eğitim Programı alan öğrencilerin genel kendilik değeri puanlarının kontrol grubuna göre manidar düzeyde yükseldiği ve bu etkinin uzun süreli olduğu bulgusu elde edilmiştir. Bununla birlikte kendilik değerinin alt boyutu olan akademik yeterlik puanlarıüzerinde Kendilik Değerini Geliştirme Programı'nın, plasebo grubuna göre manidar düzeyde farklı olduğu, sosyal onay algısı ve fiziksel görünüm algısını geliştirmede Kendilik Değerini Geliştirme Programı'nın kontrol grubuna göre etkili olduğu görülmüştür. Ancak Sosyal ve Duygusal Eğitim Programı'nın bu boyutları geliştirmede etkili olmadığı saptanmıştır. Ayrıca davranıştan hoşnut olma algısını geliştirmede programların etkili olmadığı görülmüştür. Serbest zaman etkinlikleri düzenlenen plasebo grubuyla deney grupları arasında manidar bir farka rastlanmamıştır. Araştırma bulguları, daha önceki benzer alanlarda yapılan araştırma bulgularıyla birlikte tartışılıp yorumlanmıştır. Bu bulgular doğrultusunda geleceğe yönelik olarak araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler Kendilik Değeri, Kendilik Değerini Geliştirme Programı, Sosyal ve Duygusal Eğitim Programı, Ön ergenlik

Abstract:
This research is an experimental study depending on 4 x 3 model (experiment 1, experiment 2, placebo, control grouped, pre-test, post test, following test) which aims to present the effectiveness of Social and Emotional Education Program and Self-Esteem Enhancement Program aimed at enhancing self esteem of children in pre-adolescence period. The research hypoteheses that "The Self-Esteem Perceptions of children, who received Self-Esteem Enhancement Program and Social and Emotional Education Program, and in terms of general self-esteem and behavioral conduct, physical appearance, athletic competence, social approval, academic competence higher than the self-esteem perceptions of children who are in the placebo and control group" have been tested. Dependent factor has been measured with the Harter's Self - Esteem Profile for Children. The study group of the research is selected from 5 th grade students of Ankara Eryaman Hasan Ali Yücel Primary School. Statistical analysis are made on data obtained from Harter's Self-Esteem Profile for Children which applied two months after the application (following test), just after the application (post test) before the application (pre-test) on totally 40 students on condition of each group containing 8 low self - esteem students and 2 high self-esteem students. Placing students into groups was made according to the points, which are obtained from inferior scale of general self-esteem value of Harter's Self-Esteem Profile for Children. Before the applications the possibility of a significant difference between three groups in terms of pre-test points are controlled with analysis of variance. The possibility of a significant difference between The Harter's Self-Esteem Profile for Children pre-test, post test, and following test, points obtained from groups are controlled with analysis of variance. For repeated measures. Bonferroni test is utilized for reaching the source of basic affect and interaction among groups. The findings of the research showed that there is a satisfying increase in self-esteem score of students received Social and Emotional Education Program and Self-Esteem Enhancement Program more than the control group. The results also showed that this effect is permanent. Beside this, it seems that The Self-Esteem Enhancement Program is significantly different than placebo group, on the academic competence points which are sub-dimension of self-esteem, and while The Self -Esteem Enhancement Program is more effective than the control group in enhancing physical appearance perception and social approval perception. Social Emotional Education Program is not effective in enhancing these dimensions. And also these programs are not effective in enhancing behavioral conduct. The fact that the programs are effective on some dimensions of children's self-esteem is depending on comparison with students in control group. A significant difference is not found between placebo group, in which free time activities are arranged, and experiment groups. Research findings are interpreted after discussing them with the research findings made in similar fields before. Some suggestions are proposed to the researchers for future. Key Words Self-esteem, Self-esteem Enhancement Program, Social and Emotional Education Program, Pre-adolescent.