Aile hekimliğine başvuran 18 – 65 yaş arası bireylerde fiziksel aktivite düzeyi ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki
Relationship between physical activity level and quality of life in individuals between 18 and 65 years of age applying to family medicine
Yazar: KEVSER YILMAZ KÜLEKÇİ
Danışman: DOÇ. DR. HABİBE İNCİ
Karabük Üniversitesi / Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Fiziksel aktivite birey ve toplum sağlığının korunması için en önemli faktörlerdendir. Yaşam kalitesi bireylerin fiziksel, psikoljik, sosyal ve çevresel durumlarını etkiler. Çalışmamızın amacı Karabük ilinde aile hekimliğine başvuran 18-65 yaş aralığındaki bireylerin fiziksel aktivite düzeyi ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tipteki bu çalışmanın evrenini, 01.03.2024-01.06.2024 tarihleri arasında, Karabük ilinde aile hekimliğine başvuran 18-65 yaş arası hastalar oluşturmaktadır. Örneklemini ise gönüllülük esası ile çalışmaya dahil edilen 301 hasta oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri yüz yüze anket yöntemi ile elde edilmiştir. Anket formu 3 kısımdan ve 43 sorudan oluşmaktadır.
Anket formunun ilk bölümü yaş, cinsiyet, medeni durum gibi sosyo-demografik özellikleri sorgulayan 13 sorudan oluşturulmuştur. 
İkinci bölümünde ise katılımcıların fiziksel aktivite düzeylerini değerlendirmek için Birinci Basamak Fizisel Aktivite (BBFAA) ölçeği (General Practice Physical Activity Questionnare, GPPAQ) kullanılmıştır. Anket 3 ana başlık olmak üzere 7'şer madde içermektedir. Anket sonucuna göre fiziksel aktivite düzeyleri hareketsiz, az hareketli, orta düzeyde hareketli ve hareketli olmak üzere dört katagoride sınıflandırıldı. 
Üçüncü bölümde de Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Kısa Formu (WHOQOL-BREF) kullanılmıştır. Anket uzun formunun içerisinden seçilen 27 sorudan oluşmaktadır. 3,4,26 ve 27. sorular olumsuz/ters kodlu sorular olup puanlamada ters çevrilerek hesap edilmektedir. Anket içerisindeki 7 soru ile fiziksel yaşam kalitesini, 6 soru ile psikolojik yaşam kalitesini, 3 soru ile sosyal yaşam kalitesini ve 8 soru ile çevresel yaşam kalitesi ölçülmektedir. 
Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin %37,9'u hareketsiz, %21,3'ü az hareketli, %16,3'ü orta düzeyde hareketli ve %24,6'sı hareketli olarak gözlemlenmiştir. Katılımcıların %29,6'sının çalışmadığı, %34,2 gibi bir çoğunluğunun ise oturarak çalıştığı görüldü. Yine katılımcıların %58,8'i gibi bir çoğunluğunun hiç fiziksel egzersiz yapmadığı tespit edildi. Yürüyüş hızları bakıldığında %19,3'ünün yavaş, %55,1'inin sabit ortalama hızda yürüdüğü görüldü. Sosyodemografik veriler ile BBFAA sonuçları arasındaki ilişkiye bakıldığında ise yaş, cinsiyet, eğitim, meslek, sigara, alkol ve yaşam kalitesi algısı faktörleri ile BBFAA sonuçları arasında anlamlı bir ilgi olduğu görüldü (p<0,05). Katılımcıların yaşam kalitesi alt boyutları icelendiğinde fiziksel yaşam kalitelerinin %57,84, psikolojik yaşam kalitelerinin %65,09, sosyal yaşam kalitelerinin %64,78 ve çevresel yaşam kalitelerinin %67,60 ortalamaları olduğu görüldü. Yaşam kalitesinin tüm alt parametreleri ile fiziksel aktivite düzeyi arasındaki ilişkiye baktığımızda ise fiziksel aktivite düzeyinin bireylerin fiziksel, psikolojik ve sosyal yaşam kaliteleri ile doğrudan bağlantılı olduğu gözlemlendi(p<0,05).
Sonuç: Bu çalışmada katılımcıların fiziksel aktivite düzeylerinin düşük olduğu ve yaşam kalitesi düzeylerinin ise ortalama seviyede olduğu gözlemlendi. Ayrıca fiziksel aktivite düzeyinin yaşam kalitesi ile bağlantılı olduğu görüldü. İlerleyen süreçte Aile hekimliğine başvuran hastalara yönelik fiziksel aktivetenin önemine dair bilinçlendirme çalışmaları yapılarak bu yönde politikalar üretilmelidir. 
Anahtar Sözcükler: BBFAA, GPPAQ, WHOQOL-BREF, Fiziksel aktivite, Yaşam kalitesi

Abstract:
Objective: Physical activity is one of the most important factors for the protection of individual and community health. Quality of life affects the physical, psychological, social and environmental conditions of individuals. The aim of our study is to evaluate the relationship between the physical activity level and quality of life of individuals aged 18-65 who applied to family medicine in Karabük province.
Materials and Method: This cross-sectional and descriptive study was conducted between 01.03.2024 and 01.06.2024 with 301 individuals aged 18-65 who applied to family medicine in Karabük province. It was planned that no sample selection would be made in the study and that all individuals who volunteered to participate in the study would be included in the study. A questionnaire form consisting of 3 sections and 43 questions was prepared to be applied to the participants using a face-to-face interview technique. The first section of the questionnaire form consisted of 13 questions questioning sociodemographic characteristics such as age, gender, and marital status.
In the second part, the General Practice Physical Activity Questionnaire (GPPAQ) was used to assess the physical activity levels of the participants. The questionnaire contains 7 items under 3 main headings. According to the results of the questionnaire, physical activity levels were classified into four categories: sedentary, low activity, moderate activity and activity.
The World Health Organization Quality of Life Short Form (WHOQOL-BREF) was used in the third section. The survey consists of 27 questions selected from the long form. Questions 3, 4, 26 and 27 are negative questions and are calculated by reversing the scores. The survey questions physical quality of life with 7 questions, psychological quality of life with 6 questions, social quality of life with 3 questions and environmental quality of life with 8 questions. 
Findings: Of the individuals participating in the study, 37.9% were observed to be sedentary, 21.3% to be slightly active, 16.3% to be moderately active, and 24.6% to be active. It was observed that 66.2% of the participants did not work, and a majority of them, 55.3%, worked by sitting. It was also determined that a majority of the participants, 64.4%, did not do any physical exercise. When their walking speeds were examined, it was seen that 53.4% walked slowly, and 40.3% walked at a steady average speed. When the relationship between sociodemographic data and the BBFAA results was examined, it was seen that there was a significant relationship between the factors of age, gender, education, occupation, smoking, alcohol and quality of life perception and the BBFA results (p<0.05). When the participants' quality of life sub-dimensions were examined, it was seen that their physical quality of life was 57.84%, their psychological quality of life was 65.09%, their social quality of life was 64.78% and their environmental quality of life was 67.60%. When we looked at the relationship between all sub-parameters of quality of life and physical activity level, it was observed that the level of physical activity was directly related to the physical, psychological and social quality of life of individuals (p<0.05).
Conclusion: In this study, it was observed that the participants' physical activity levels were low and their quality of life levels were at an average level. It was seen that the level of physical activity was related to the quality of life. It was thought that the importance of physical activity should be increased for individuals applying to family medicine and various policies should be developed in this area and to increase the quality of life. 
Keywords: BBFAA, GPPAQ, WHOQOL-BREF, Physical activity, Quality of life
Science Code: 1004.