Bahriye zâbiti Mehmed Said Bey'in yazdığı "Fedâkârân-ı Millet ve Şühedâ-yı Bahriye İʻânesine Mahsus İstatistik" adlı esere dair inceleme
An analysis on naval officer Mehmed Said's "Fedâkârân-ı Millet ve Şühedâ-yi Bahriye İʻânesine Mahsus İstatistik
Yazar: İBRAHİM TUNALI
Danışman: DOÇ. DR. ERCAN KARAKOÇ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı / Harp Tarihi ve Strateji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Balkan savaşları = Balkans wars ; Deniz kuvvetleri = Naval forces ; Denizcilik = Maritime ; Donanma = Navy ; Mehmed Said Paşa = Mehmed Said Pasha ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Trablusgarp Savaşı = Tripoli War ; Türk donanması = Turkish navy

Özet:
Osmanlı Devleti'nin cihan hâkimi olma yolunda denizcilikteki başarısının rolü büyüktür. Erken dönemlerde Gelibolu'da egemenlik elde eden Osmanlı Devleti Balkan fetihleriyle birlikte dış dünyaya hâkimiyet adına ilk adımını atmıştır. II. Mehmed Dönemi'ne gelindiğinde ise denizcilik tarihinde gerek idari gerekse teknolojik ve askerî yönden birçok gelişmeyle birlikte donanmasını güçlendirmiş ve seferlere çıkmaya başlamıştır. Tersanei Âmirenin kuruluşuyla birlikte ise gerçek Osmanlı Donanmasının varlığından söz edilebilir hâle gelmiştir. XX. yüzyılda Osmanlı Devleti'ni yıkılışa götüren süreçte kara kuvvetleri kadar deniz kuvvetlerinin de yetersiz kalması etkili olmuştur. Dolayısıyla Osmanlı Devleti'nin gelişmesine yardımcı olan deniz gücü varlığının zayıflamasıyla İmparatorluğun yıkılışının da hızlandığı düşünülebilir. Bu tez çalışmasında XX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin genel durumu ve bilhassa denizlerdeki mücadeleleri ön plana çıkarılmaya çalışılmıştır. Tezin temelinde ise Bahriye Zâbiti ve Şühedâ-yı Bahriye İâne Komisyonu Reisi Mehmed Said Bey'in yazmış olduğu "Fedâkârân-ı Millet ve Şühedâ-yı Bahriye İʻânesine Mahsus İstatistik" adlı eserin içerik ve söylem analizi bulunmaktadır. Eser hem askerî tarih hakkında aydınlatıcı bir kılavuz hem de dönemi yansıtan önemli bir tarihî-sosyolojik belge olması nedeniyle incelenmiştir. Komisyon Reisi Mehmed Said Bey'in bu eseri yazma amacı, askerî tarih çerçevesinde donanma gücünün ne denli önemli olduğunu göstermektir. Bununla birlikte bu tez çalışmasında söz konusu dönemde sivil topum örgütlenmesinin mevcut olduğu, hayatını kaybedenlerin ailelerine sahip çıkıldığı ve Müslüman- gayrimüslim ayrımı yapılmadığı, Osmanlı Donanmasında mesleki dayanışmanın olduğu, ayrıca yapılan yardımların kayıt altına alınmasıyla şeffaflığa ve hesap verebilirliğe önem verildiği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
With the establishment of the Ottoman Empire, its success in navy played an important role on the road to become a powerful state. The Ottoman State, ensuring sovereignty in Gallipoli in the early periods, took the first step with the Balkan conquests in order to rule near abroad. During the reign of Mehmed II., The fleet started to go on expeditions through a series of developments both in administrative, technological and military aspects. With the establishment of Tersanei Âmire, it became possible to talk about the existence of the real Ottoman Navy. In the process leading to the collapse of the Ottoman Empire in the 20th century, the inadequacy of the naval forces was effective as well as the weakness of the army forces. Consequently, it can be thought that the weakening of the of the naval power accelerated the disintegration of the empire. In this thesis, the general condition of the Ottoman Empire in the 20th century and especially its struggles in the seas are highlighted. Besides, the core of thes tudy is grounded on the content and discourse analysis of the book "Fedâkârân-ı Millet ve Şühedâ-yı Bahriye İʻânesi", which was written by Naval Officer Mehmed Said Bey.  The work is examined since it is both an enlightening guide about military history and an important historical-sociological document that reflects the period. The motive for Mehmed Said Bey as chief of Şühedâ-yı Bahriye İâne Commission to write this work is to portray the importance of naval power within the framework of military history. In addition, it was concluded that regarding the period, there was a sense of civil society, the families of the casualties were protected and there was no discrimination between Muslim and non-Muslims, there was professional solidarity in the Ottoman Navy an that transparency and accountability were emphasized through recording the donations.