Kişilik özelliklerinin ihbarcılık davranışı üzerindeki etkisinde örgütsel vatandaşlığın rolü
The role of organizational citizenship in the effect of personality characteristics on whislering behavior
Yazar: EMİNE ÖNCEL DURMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÜLKÜHAN BİKE ESEN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Örgütlerde çalışan bireylerin yaşadıkları olaylara karşı verdikleri tepkiler kişilik özellikleri hakkında önemli derecede bilgi sahibi olunmasını sağlamaktadır. Bireylerin olumsuz durum ve olaylar karşısında takındıkları tutumlar ihbarcılık davranışının temelini oluşturmaktadır. Bu anlamda kişiler çalışma hayatlarında ve bulundukları ortamlarda şahit oldukları olumsuz davranışları ve olayları bir üst yöneticiye bildirerek çözüm aramaktadırlar. Kurum kültürü açısından örgüt çalışanlarının bu tarz bir davranış göstermeleri kişilik özelliklerine bağlı olmakta ve kurum açısından olumlu etkiler göstermektedir. Aynı zamanda ihbarcılık davranışını gösteren bireylerde örgütsel vatandaşlık davranışı gösterme eğilimi oldukça fazladır. Örgütsel vatandaşlık davranışı gösterenler kurum içinde istenen birey olarak kendilerini açığa çıkarmaktadır. Bu çalışmanın amacı da örgüt içerisinde yer alan çalışanların kişilik özellikleri sonucunda ihbarcılık davranışının sergilenmesine yönelik eğilimlerinin örgütsel vatandaşlık davranışı ile ilişkisini oluşturmaktadır. Bu amaçla 311 kadar kişiden anket aracılığıyla veri toplanmış ve toplanan veri Yapısal Analiz Modellemesi ile analiz edilmiştir. Analizin sonucunda kişilik özelliklerinin ihbarcılık davranışı üzerinde etkili olduğu ancak örgütsel vatandaşlık davranışının bu ilişki üzerinde yönetici bir etkisi olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The reactions of individuals working in organizations to the events they experience provide significant information about their personality traits. The attitudes of individuals towards negative situations and events form the basis of whistleblowing behavior. In this sense, people seek solutions by reporting the negative behaviors and events they witness in their work lives and environments to their superior managers. In terms of corporate culture, such behavior by organizational employees depends on their personality characteristics and has positive effects on the organization. At the same time, individuals who show whistleblowing behavior have a high tendency to show organizational citizenship behavior. Those who show organizational citizenship behavior reveal themselves as desired individuals within the organization. The aim of this study is to establish the relationship between the tendency of employees in the organization to exhibit whistleblowing behavior as a result of their personality characteristics and organizational citizenship behavior. For this purpose, data was collected from approximately 311 people through a survey and the collected data was analyzed with Structural Analysis Modeling. As a result of the analysis, it was determined that personality traits were effective on whistleblowing behavior, but organizational citizenship behavior did not have a moderating effect on this relationship.