Karaciğer nakilli çocukların ve ailelerinin yaşam kalitesi/yaşam kalitesini etkileyen değişkenlerinin belirlenmesi
Determination of the quality of life and factors that affect the quality of life of liver transplant recipient children and their families
Yazar: NURŞEN ALTUĞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAHİRE BOLIŞIK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik = Nursing ; Karaciğer nakli = Liver transplantation ; Organ nakli = Organ transplantation ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children

Özet:
Karaciğer nakli olan çocuk ve organ veren donörün, annenin, yaşam kalitelerini değerlendirmek ve yaşam kalitelerini, aile süreçlerini etkileyen etmenleri belirlemek amacıyla planlanan çalışmaya; 50 nakilli, 50 sağlıklı çocuk ve aileleri dahil edilmiştir. Poliklinik ziyaretleri sonrasında, herhangi bir soruna rastlanmayan çocuk annesiyle birlikte araştırmacıya yönlendirilmiştir.Verilerin toplanmasında, Demografik Veri Toplama Formu, Çocuklar İçin Genel Yaşam Kalitesi Ölçeği, SF 36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Genel Sağlık Anketi ve Aile Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır.Nakilli ve sağlıklı çocukların bildirdiği bedensel, duygusal, özsaygı, aile, arkadaş ve okulla ilgili alt boyutlarda yaşam kaliteleri, ailelerin de rapor ettikleri yaşam kalitesi skorları ile birlikte değerlendirildiğinde; nakilli çocukların, yaşam kalitelerini bir çok alt boyutta daha yüksek algıladıkları ve benzer şekilde nakil grubundaki ebeveynlerin çocuklarının yaşam kalitelerini, kontrol grubundaki ebeveynlere göre daha yüksek rapor ettikleri görülmüştürÇocuklarına organ veren annelerin algıladıkları yaşam kaliteleri, diğerlerine göre istatistiki açıdan anlamlı yüksek bulunurken, genel sağlık anketi sonuçlarına göre de en sağlıklı sonuçları organ veren annelerin olduğu donör grubu almıştır. Her iki grupta, aile işlevleri değerlendirildiğinde; sağlıklı kabul edilebilecek sonuçlar almışlardır.Sonuç olarak; son dönem karaciğer yetmezlikli çocuklara uygulanabilecek tek tedavi seçeneği olan karaciğer nakli, çocuğun hayatını kurtarmakla kalmamakta çocuğun ve ailenin yaşam kalitelerine olumlu yönde etki etmektedir.

Abstract:
This clinical study examined the quality of life and the variables influencing the quality of life of children receiving liver transplants, their donors, and their mothers. 50 liver transplaned children and their mothers that made up the experimental group, along with 50 regular children and their mothers who made up the control group, participated in the study after the children were found to be in good health during their routine visit to the clinic.A demographic data form, the Turkish Revised Children's Quality of Life Questionnaire, the SF 36 Quality of Life Questionnaire, the General Health Questionnaire, and the Family Assessment Questionnaires were used in data collection.When comparing the physical, emotional, self-esteem, family, friends and school aspects of their lives, the children in the experimental group reported a higher quality of life than those in the control group. Similarly, the parents in the experimental group reported a higher quality of life for their children than those in the control group.The perceived quality of life among mothers in the experimental group who also happened to be the donors for the transplants, were statistically significant, and higher than the rest. According to the results of the General Health Questionnaire, the donor mothers also had the highest health assessment score. Evaluating the family function in both groups revealed results that can be considered healthy.In conclusion, liver transplants, which are the only viable treatment option for children with late stage liver failure, not only save their lives, but also has a positive effect on the quality of life for both the children and their families.