Türkiye'de suçluluk ve utanç üzerine yapılan araştırmaların sistematik değerlendirilmesi
Systematic evaluation of studies over guilt and shame in Turkey
Yazar: ARZU DAĞKURS
Danışman: DOÇ. DR. EMİN ORYAL TAŞKIN
Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, ülkemizde Suçluluk ve Utanç Ölçeği'nin kullanıldığı araştırmalardan elde edilen verilerin sistematik olarak incelemesi amaçlanmıştır.   
Gereç ve Yöntem: Konuyla ilgili ulusal ve uluslararası veritabanları yıl sınırı gözetmeksizin taranmış, ölçütlere uygun toplam 18 çalışma değerlendirmeye alınmıştır. Tüm yayınlar bulguları açısından sistematize edilerek incelenmiştir.
Bulgular: Bu sistematik inceleme sonunda, suçluluk ve utanç duygularının genellikle kadınlarda daha yüksek olduğu, disiplin cezası alan öğrencilerin daha fazla suçluluk ve utanç duyguları yaşadıkları, çocukluk çağı travma yaşantılarının suçluluk duygusunu azalttığı görülmüştür.  Anksiyete ile utanç arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki görülmüştür. Psikolojik belirtileri yüksek olan grubun düşük olanlardan daha fazla utanç yaşadıkları, öfke ile suçluluk arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu, intihar olasılığı ile suçluluk arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Ailesinde bağımlılık yapıcı madde kullananların daha fazla suçluluk, erkek homoseksüellerin erkek heteroseksüellerden daha fazla utanç yaşadıkları görülmüştür. Alkol bağımlılarının daha fazla suçluluk ve utanç yaşadıkları görülmüştür. Zihinsel engelli çocuk annelerinin sağlıklı çocuk annelerinden daha fazla suçluluk ve utanç yaşadıkları görülmüştür. Suçluluk ve utanç duyguları arasındaki ilişkinin aynı yönde ve yüksek olduğu görülmüştür. 
Sonuçlar: Çalışmalar suçluluk ve utanç duygularının sıklıkla eşzamanlı olarak yaşandığını göstermektedir. Bu çalışmanın, gelecekte yapılacak yeni çalışmalara ışık tutacağı ve Türk örnekleminde suçluluk ve utanç yaşantılarının daha iyi anlaşılmasını sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Objective: The objective in this study is where the criteria for guilt and shame are used in our country has been systematically analysed and evaluated. 
Material and Method: The national and international database concerning the purpose has been scanned without year limits, 18 studies related to the scale have been received for consideration. 
Results: At the end of this systematic analysis, it has been seen that women have guilt and shame feelings in a higher rate compared to men, that students receiving disciplinary punishment feel more guilt and shame, and that trauma experiences in childhood decrease guilt feelings. A positive relation between anxiety and shame has been detected. It has been seen that a group with higher psychological symptoms feel more ashamed than the one with lower symptoms, that there is a meaningful relationship in a positive way between rage and guilt, and there is a positive feeling between suicide possibility and guilt. Drug users in a family feel more guilt, and male homosexuals feel more shame than male heterosexuals. Alcohol addicts feel more guilt and shame. Mothers of children with mental diseases feel more guilt and shame than mothers of healthy ones. The relationship between guilt and shame feelings seems to be high and in the same way.
Conclusion: Studies show that people often feel guilt and shame simultaneously. It is considered that this study will illuminate next studies and provide better understanding for guilt and shame experiences in Turkish paradigm.