Diyabetik ayak ülserli bireylerde yara bakım uygulamalarının yara iyileşme süreçlerine etkisinin değerlendirilmesi (2 yıllık retrospektif analizi)
Evaluation of the effect of wound care practices on wound healing processes in individuals with diabetic foot ulcers (2-year retrospective analysis)
Yazar: YUNUS GÜRBÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERYEM KILIÇ
Sanko Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Diyabetik ayak ülserleri (DAÜ) tedavisi karmaşık ve ekstremiteleri tehdit eden oldukça sık
görülen diyabetin önemli bir komplikasyonudur. Erken dönemde yaraya erken müdahale
edilmesi hastane yatışlarının kısalmasına, tedavi maliyetlerinin düşmesine ve yaranın hızlı
iyileşmesini sağlayacaktır. Bu çalışmada, DAÜ olan hastalarda yara bakım uygulamalarının
yara iyileşme süreçlerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Restrospektif olarak
yürütülen çalışma, tanımlayıcı ve kesitsel türdedir. Araştırmanın evrenine, Kahramanmaraş
Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Plastik Rekonstrüktif ve
Estetik Cerrahi Kliniği'nde Ocak 2020 – Ocak 2022 tarihlerinde DAÜ olan 120 sayıda hasta
oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemine, belirtilen tarihler arasında araştırma kriterlerini
karşılayan 100 hasta dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu
anketi kullanıldı. Formda hastaların demografik ve hastalığına ait bilgiler, yara
değerlendirme ve yara bakım uygulamalarına ilişkin bilgiler yer almaktadır. Verilerin
analizinde tanımlayıcı istatistikler ile Mann-Whitney U, Kruskal Wallis, Ki-kare ve
Spearman korelasyon analizi testi kullanıldı. Hastaların %71'i (n=71) erkek, %29'u (n=29)
kadın, yaş ortalaması 56,10 (SS=13,02), %65'inin yarası Wagner 2 düzeyinde ve yara
iyileşme süresi 24,17 (SS=12,49) gündü. Hastaların %26'sının hastaneye tekrar yatışının
yapıldığı, %84'ünde diyabetik ayak enfeksiyonu geliştiği, cerrrahi müdahaleler arasında
hastaların %10,64'ünde ampütasyon, %47'sinde süturasyon işlemi yapılmıştır. Nefropatisi,
ayak deformitesi ve yara yeri kültüründe üremesi olan, DAÜ enfeksiyonu gelişen, cerrahi
debridman, negatif basınçlı yara kapama (NBYT), gümüş aljinat uygulanan hastaların yara
iyileşme sürelerinin daha uzun ve platelet rich fibrin (PRF), büyüme faktörü uygulanan, yara
yüzeyi 1 cm2
den ve yara derinliği 0,5 cm'den küçük olan hastaların yara iyileşme şeklinde
yara bakım ve tedavisi +Pansuman+(KH/KH+BF/BF)" (iyileşme oranı=%91,4) ve
"Debridman+NBYT +(KH+BF/BF)" (iyileşme oranı=%100) şeklinde yara bakım ve
tedavisi uygulanan hastaların; "Debridman+Pansuman+NBYT" (iyileşme oranı=%63,9)
şeklinde yara bakım ve tedavisi uygulanan hastalara göre iyileşme oranı istatistiksel olarak
daha yüksekti (p<0,05). Sonuç olarak yara tedavisinde NBYT, kök hücre ve büyüme faktörü
uygulamalarının yara iyileşmesini olumlu etkilediği söylenebilir. Yeni nesil yara tedavi
uygulamalarının kullanıldığı, kalite düzeyi yüksek çalışmaların yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Diyabetik ayak; diyabetik ayak ülseri; yara bakımı; hemşire; hasta
sonuçları; yara iyileşme süresi.

Abstract:
Diabetic foot ulcers (DFU) are a very common complication of diabetes that are extremity
threatening challenging wounds. Treatment is difficult and complex. Early intervention
prevents prolonged hospital stays and wound dressings. The prevention of ulcer formation
is the key. In this study, we aimed to evaluate the effect of wound care practices on the
wound healing process in patients with (DFU). Our study was carried out retrospectively
and is both descriptive and cross-sectional. The population of the study consisted of 120
patients diagnosed with (DFU) between January 2020 and January 2022 at the Plastic,
Reconstructive and Aesthetic Surgery Department of Kahramanmaraş Sütçü İmam
University Health Practice and Research Hospital. The sample of the study included 100
patients who met the research criteria between the specified dates. Questionnaires were used
to collect patients' data. The form includes information about the demographic and medical;
history of the patients, wound evaluation and wound care practices. Descriptive statistics
and Mann-Whitney U, Kruskal Wallis, Chi-square and Spearman correlation analysis tests
were used in the analysis of the data. Of the patients, 71% (n=71) were male, 29% (n=29)
were female, the mean age was 56.10 (SD=13.02), 65% had Wagner 2 wounds and wound
healing time was 24.17 (SD=12.49) days. 26% of the patients were re-admitted to the
hospital, 84% developed diabetic foot infection, and 10.64% of the patients were amputated
and 47% of the patients were sutured. wound care in patients with nephropathy, foot
deformity and with positive culture , developing (DFUs) infection, surgical debridement,
negative pressure wound closure (NPWT), silver alginate dressing, wound healing times are
longer and platelet rich fibrin (PRF), Growth Factor , wound surface is less than 1 cm2 and
wound depth is less than 0.5 cm" wound care +Dressing+(SC/SC+GF/GF)" (healing
rate=91.4% ) and of patients who underwent wound care and treatment in the form of
"Debridement+NPWT +(SC+GF/GF)" (healing rate=100%); The recovery rate was
statistically higher compared to patients who underwent wound care and treatment in the
form of "Debridement+Dressing+NPWT" (healing rate=63.9%) (p<0.05). As a result, it can
be said that NPWT, stem cell and growth factor applications in wound treatment have a
positive effect on wound healing. It is recommended to conduct further studies in which new
generation wound treatment applications are used.
Key Words: Diabetic foot; diabetic foot ulcer; wound care; nurse; patient outcomes;
wound healing time.