Emevî Halifesi II. Velîd ve dönemi
Umayyad Caliph Walid II and his period
Yazar: SAMİ OKAN KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. MURAT SERDAR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
II. Velîd (h. 125-126/m. 743-744) veya diğer ismiyle Velîd b. Yezîd Emevî Devleti'nin on birinci halifesidir. Kaynakların büyük çoğunluğu, onun hakkında günahkâr, ahlaksız, eğlence ve içki aşığı bir şahsiyet olduğu yönünde sayısız rivayet aktarmaktadır.  Veliaht iken bu karakteri ve yaşantısı nedeniyle amcası Hişâm b. Abdülmelik (h. 105-125/m. 724-743)   tarafından veliahtlıktan azledilmeye çalışılan II. Velîd, halife olduktan sonra da veliahtlığı dönemindekine benzer bir yaşam tarzı benimsemiştir. Bu durum zamanla halktan büyük tepki toplamaya başlamıştır. Halkın tepkisine, yanlış politik kararları ve ailesinin bazı mensuplarına yönelik sert tutumu da eklenince, kendisine karşı başını amcasının oğlu Yezîd b. Velîd'in (III. Yezîd, h. 126/m. Nisan 744- Ekim 744) çektiği bir isyan hareketi başlatılmış ve bu hareket sonucunda da öldürülmüştür. 
	Bu çalışma ile II. Velîd'in hayli hovarda, lakayt, uçarı, eğlence düşünü, devlet işlerine karşı çoğu zaman ilgisiz bir kişi olduğu ve bu doğrultuda sefih bir yaşam sürdüğü sonucuna varılmıştır. Bunun yanında II. Velîd'in yaptıklarının doğru şeyler olmadığının farkında olduğu ancak buna rağmen öz kontrol eksikliğinden dolayı çoğu zaman kendisini dizginleyemediği çıkarımına ulaşılmıştır. II. Velîd'in öldürülmesi hususunda ise tek bir neden veya etmenden ziyade birçok neden ve etmenin etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca II. Velîd'in öldürülmesinin Emevî Devleti'nin yıkılışını hazırlayan veya hızlandıran en önemli hadiselerden birisi olduğu fikri elde edilmiştir. 
	Bu çalışma; gerek II. Velîd'i spesifik olarak konu edinen doktora veya yüksek lisans tezi düzeyinde herhangi bir çalışma olmaması gerekse de II. Velîd'in karakteri ile öldürülme nedenlerine ilişkin özgün ve derin analizler sunması açısından ehemmiyet arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı; literatürde tez düzeyinde mevcut olan boşluğu doldurmaktır.

Abstract:
"Al-Walid II" (h. 125-126/g. 743-744 ), or al-Walid b. Yazid, was the eleventh caliph of the Umayyad state. The vast majority of sources narrate numerous stories about him as a sinful, immoral person, a lover of entertainment and liquor. Al-Walid II, who was tried to be deposed from the crown prince by his uncle Hishām b. Abd al-Malik (Ḥishām b. Abd al-Malik (h. 105-125/g. 724-743)) due to this character and lifestyle, adopted a lifestyle similar to that of  during his heirship after he became caliph This situation started to draw a great reaction from the people in time. When his wrong political decisions and his harsh attitude towards some members of his family were added to the public reaction, a rebellion movement led by his uncle's son Yazid b. al-Walid (Yazid III, h. 126 / April 744 - October 744) was launched against him and he was killed as a result of this movement. 
	This study concludes that al-Walid II was an hovar, nonchalant, flighty, fun-loving person who was often not interested to the affairs of state and lived a life of debauchery.
	It is also concluded that al-Walid II was aware that what he was doing was not the right thing to do, but despite this, he was often unable to restrain himself due to his lack of self-control. In the case of al-Walid II's assassination, it was seen that many reasons and factors were effective rather than a single reason or factor. In addition, the idea that the assassination of al-Walid II was one of the most important events that prepared or accelerated the collapse of the Umayyad state has been obtained.  
	This study is important both because there is no doctoral or master's thesis that deals specifically with al-Walid II, and because it offers original and profound analyses of al-Walid II's character and the reasons for his assassination. The aim of this study is to fill thesis level gap in the literature at the.