Spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarındaki akademisyenlerin izlenim yönetimleri, izlenim oluşturmaya güdüleme ve kendine saygı arasındaki ilişki
The relationship between impression management, motivation to create an impression, and self-esteem of academics in higher education institutions providing sports education
Yazar: TUNCAY SARIİPEK
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM BÜLENT FİŞEKÇİOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırma, spor eğitimi veren yükseköğretim kurumları örnekleminde görev yapan akademisyenlerin; izlenim yönetimleri, izlenim oluşturmaya güdüleme ve kendine saygı düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını belirlemek, demografik değişkenlere göre akademisyenlerin izlenim yönetimi taktiklerinin, izlenim oluşturmaya güdüleyen etkenlerin ve kendine saygı düzeylerinin farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek amacıyla yapılmıştır.   
Mevcut durumu ortaya çıkartmayı amaçlayan betimsel taramaya (survey) ve ilişkisel taramaya yönelik yöntemin kullanıldığı araştırma; veri toplama sürecine katılan 51 Spor Bilimleri Fakültesi[n=426], 13 Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu[n=72] ve 2 Eğitim Fakültelerine Bağlı Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bölümü'nde[n=5] görev yapan toplam 503[erkek=404, kadın=99; profesör=44, doçent=99, dr.öğr.üyesi=122, öğr.gör=133, arş.gör=105] akademisyen örnekleminde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Bolino ve Turnley (1999) tarafından geliştirilen ve Türkçe'ye uyarlanması/geçerlik çalışması Basım ve ark (2006) tarafından yapılan "İzlenim Yönetimi Ölçeği"; Demir (2002) tarafından geliştirilen "İzlenim Oluşturmaya Güdüleyen Etkenler Ölçeği", Bogenç (1998) tarafından geliştirilen, Demir (2002) tarafından yeniden geçerlilik ve güvenirlik çalışması yapılan "Kendine Saygı Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. 
Araştırmada elde edilen verilerin normallik sınaması, Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testi ile test edilmiş; test sonucunda veriler normal dağılım göstermediğinden dolayı ikili karşılaştırmalar için Mann-Whitney U Testi ve çoklu karşılaştırmalar için Kruskal-Wallis Varyans Analizi kullanılmıştır. Çoklu karşılaştırmalarda Kruskal Wallis Varyans Analizi sonucu anlamlı farkın çıktığı durumlarda bu farkın hangi gruplar arasından kaynaklandığını belirlemek için Mann Whitney U Testi uygulanmıştır. İlişki analizinde, Spearman Brown Sıra Farkları Korelasyon (r) katsayısı tekniğinden yararlanılmıştır. Yapılan tüm istatistiksel hesaplamalarda temel anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edilmiştir.
Araştırma sonucunda; Spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarındaki akademisyenlerin, kendini acındırmaya çalışma, kendini örnek bir personel olarak göstermeye çalışma, kendi önemini zorla fark ettirmeye çalışma izlenim yönetimi taktikleri boyutlarını ve genel izlenim yönetimi taktiklerini hiçbir zaman kullanmadıkları, niteliklerini tanıtarak kendini sevdirmeye çalışma izlenim yönetimi taktikleri boyutunu nadiren kullandıkları, işine sahip çıkmaya çalışma izlenim yönetimi taktikleri boyutunu ise ara sıra kullandıkları belirlenmiştir.
Akademisyenlerin, genel izlenim yönetimi taktiklerinin ve izlenim yönetimi taktikleri boyutlarının (kendini acındırmaya çalışma, niteliklerini tanıtarak kendini sevdirmeye çalışma, kendini örnek bir personel gibi göstermeye çalışma, kendi önemini zorla fark ettirmeye çalışma, işine sahip çıkmaya çalışma) cinsiyet, medeni durum ve idari görevi olup/olmama değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı tespit edilirken;  kendini örnek bir personel gibi göstermeye çalışma izlenim yönetimi taktikleri boyutunun görev yaptıkları bölüm değişkenine, kendi önemini zorla fark ettirmeye çalışma ve işine sahip çıkmaya çalışma izlenim yönetimi taktikleri boyutlarının yaş ve mesleki kıdem değişkenine, niteliklerini tanıtarak kendini sevdirmeye çalışma, işine sahip çıkmaya çalışma izlenim yönetimi taktikleri boyutlarının ve genel izlenim yönetimi taktiklerinin unvan değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı tespit edilmiştir.
Akademisyenlerin, izlenimlerini yönetmede, izlenim oluşturmaya güdüleyen bireysel faktörlerin etkisinin yüksek (çok); çevresel faktörlerin etkisinin ise düşük (az) olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Akademisyenlerin, izlenim oluşturmaya güdüleyen bireysel ve çevresel etkenlerin cinsiyet, görev yaptıkları bölüm, yaş, unvan, mesleki kıdem, medeni durum değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı; izlenim oluşturmaya güdüleyen bireysel etkenlerin idari görevi olup/olmama değişkenine göre, idari görevi olanlar lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı tespit edilmiştir.
Akademisyenlerin yüksek kendine saygıya sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Akademisyenlerin kendine saygı düzeylerinin, görev yaptıkları bölüm ve medeni durum değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı; cinsiyet, yaş, unvan, mesleki kıdem, idari görevi olup/olmama değişkenine göre ise anlamlı düzeyde farklılaştığı tespit edilmiştir.
Spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarındaki akademisyenlerin izlenim yönetimi taktikleri, izlenim oluşturmaya güdüleyen etkenler ve kendine saygı düzeyleri arasında pozitif ve negatif yönlü düşük/orta düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This research aims to determine whether there is a significant relationship between impression management, motivation to create an impression and self-esteem levels of academicians working in the sample of higher education institutions providing sports education, and to examine whether the impression management tactics of academicians, the factors that motivate impression formation and their self-esteem levels differ according to demographic variables.
The research using the method for descriptive survey and relational survey aiming to reveal the current situation with the participation academicians from 51 Faculty of Sciences Sciences[n=426], 13 Academy of Physical Education and Sports[n=72] and 2 Department of Physical Education and Sports Teaching affiliated to Education Faculties[n=5]. In total this research was carried out in the sample of 404 male, 99 female; 44 Professor, 99 Associate Professor, 122 Assistant Professor, 133 Academic Lecturer and 105 Research Assistants. As a data collection tool in the research, "Impression Management Scale - IMS" developed by Bolino and Turnley (1999) and adapted into Turkish/validity study by Basım et al. (2006); "Scala of Factors That Motivate to Form Impression" developed by Demir (2002), the "Self-Esteem Scale" developed by Bogenç (1998) and the validity and reliability study of which was re-studied by Demir (2002), and the "Personal Information Form" developed by the researcher were used.
The normality test of the data obtained in the study was tested with the Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk test; Since the data did not show normal distribution as a result of the test, Mann-Whitney U Test was used for pairwise comparisons and Kruskal-Wallis Analysis of Variance was used for multiple comparisons. In cases where a significant difference was found as a result of Kruskal Wallis Analysis of Variance in multiple comparisons, the Mann Whitney U Test was applied to determine which groups caused this difference. In the correlation analysis, Spearman Brown Rank Difference Correlation (r) coefficient technique was used. The basic significance level was accepted as 0.05 in all statistical calculations.
As a result of the research; academicians in higher education institutions that provide sports education never use the dimensions of supplication, exemplification, intimidation management tactics and general impression management tactics, and they rarely use the dimension of impression management tactics of self-promotion and ingratiation, and it has been determined that they use the impression management tactics dimension of job chauvinism occasionally.
The impression management and impression management tactics dimensions of the academicians (supplication, self-promotion and ingratiation, exemplification, intimidation, job chauvinism) no significant difference was found between according to gender, marital status and whether or not they had administrative duties variables. The impression management tactics dimensions of exemplification according to the their department they work; the impression management tactics dimensions of intimidation and job chauvinism according to the age and professional seniority; the impression management tactics dimensions of self-promotion and ingratiation and job chauvinism and general impression management tactics to the their titles variables a significant difference was found between. 
The influence of individual factors that motivate academicians to create an impression in managing their impressions is high (very); It has been concluded that the effect of environmental factors is low (less). It was found that the individual and environmental factors that motivate academicians to create an impression do not differ significantly according to gender, their department they work, age, title, professional seniority, and marital status; It has been determined individual factors that motivate impression to form impression differ significantly in favor of those with administrative duties, according to the variable of having or not having an administrative duty.
It was concluded that academicians have high self-esteem. Academicians' self-esteem levels did not differ significantly according to their department they work and marital status; It has been determined that there is a significant difference according to gender, age, title, professional seniority, and whether or not to have an administrative position.
It has been determined that there are positive and negative low/medium level significant relationships between the impression management tactics of academicians in higher education institutions providing sports education, the factors that motivate them to create an impression, and their self-esteem.