Öznel iyi olma hali üzerine kent parklarının etkilerinin irdelenmesi: Ankara kenti örneği
Examining the effects of urban parks on subjective well-being: Sample of Ankara city
Yazar: BURCU AYAN
Danışman: PROF. DR. HATİCE İLKDEN TAZEBAY ; DOÇ. DR. MİTHAT DURAK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, kent parkları, kent parklarının mekânsal özellikleri ve parklarda gerçekleştirilen etkinlikler ile öznel iyi olma hali arasındaki ilişki test edilmiştir. 
Bu kapsamda; öznel iyi olma hali ve alt bileşenleri olan; fiziksel, zihinsel ve sosyal iyi olma hali ilişkileri üzerine kurgulanan iki araştırma modeli oluşturulmuştur.  Çalışma alanı olarak Ankara kentinde bulunan Altınpark, Botanik Park ve Gençlik Parkı seçilmiştir. Kentte yaşayan 417 katılımcıya (207 kent parkı kullanıcısı ve 210 kent parkı kullanıcısı olmayan) gönüllülük ve gizlilik bağlamında, park kullanıcısı anketi (A1) ve park kullanıcısı olmayanlar anketi (A2) olmak üzere iki farklı anket uygulanmıştır. Anketlerin yanı sıra, parkların mekânsal özelliklerinin değerlendirilmesi ve anket sonuçları ile ilişkilendirilmesinde park değerlendirme formları kullanılmıştır.
Çalışma sonucunda; a) 2 grup (park kullanıcı olan ve park kullanıcısı olmayan) , öznel iyi olma hali düzeyleri ve parklara ilişkin değerlendirmeleri kapsamında karşılaştırılmış b) parkın mekânsal özelliklerinin öznel iyi olma haline katkısı çözümlenmiş c) öznel iyi olma haline katkıda bulunabilecek, kent parklarının tasarım özelliklerine yönelik öneriler irdelenmiştir. Bu bağlamda; parkların kullanımı ve öznel iyi olma hali arasında olumlu bir ilişki belirlenmiştir. Yanı sıra, parkların mekânsal özelliklerinin kullanımının da park kullanıcılarının fiziksel, sosyal ve zihinsel iyi olma hali üzerinde olumlu etkileri olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlara bağlı olarak, parkların öznel iyi olma hali üzerindeki katkısının arttırılması için parkların planlamasında ve tasarımında dikkate alınması gereken konulara ilişkin bazı öneriler getirilmiştir.

Abstract:
In this study; the relationship between urban parks and subjective wellbeing, spatial characteristics of urban parks and the relationship between the park activities and subjective wellbeing were tested. 
In this context; two research models were formed on subjective wellbeing and its sub-components namely; physical, mental and social wellbeing relationships. Altınpark, Botanik Park and Gençlik Parkı which are located in Ankara city were selected as sample study areas. Two different questionnaires were applied to 417 participants living in the city (207 urban park users and 210 non-park user); "park user questionnaire" (A1) and "non-park user questionnaire" (A2), based on voluntariness and confidentiality. Besides these two sets of questionnaires park evaluation forms were used to evaluate the spatial characteristics of the parks and to correlate them with survey findings. 
As the result of the study; a) 2 groups (park users and non-park user) were compared within scope of their subjective wellbeing levels and evaluations on parks b) contribution of spatial characteristics of parks and the activities performed to subjective wellbeing were analyzed c) suggestions were made to design urban parks which may contribute to subjective wellbeing. In this context; a positive correlation between the usage of parks and subjective wellbeing has determined. Besides the usage spatial characteristics of arks also have positive effects on physical, social and mental wellbeing of users. Based on these results some recommendations were developed on the issues that should be taken into consideration in designing and planning of parks to increase the contribution of parks to wellbeing.