İbn Cüzey'in nesh anlayışı (et-Teshîl li 'Ulûmit't-Tenzîl bağlamında)
Ibn Juzayy's understanding of abrogation (In the context of al-Tashīl li 'Ulūm al-Tanzīl)
Yazar: FAZLUDDİN KHADEM
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KARAGÖZ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Kur'an-ı Kerim nüzulünden itibaren anlaşılmaya ve uygulanmaya çalışılmış, bu amaçla birçok alt disiplin ortaya çıkmıştır. Kur'an'ın doğru anlaşılmasında ve uygulanmasında önemli yere sahip olan konulardan biri de nesihtir. Âlimlerin ilgilendiği nesih meselesi ve etrafındaki tartışmalar, hemen her dönemde ilim camiasının gündemini meşgul etmiştir. Konu müstakil eserlerin yanı sıra Kur'an ilimleri, tefsir, hadis ve fıkıh usulü gibi kitaplarda da ele alınmıştır. Bir taraftan mensûh âyetlerin sayısıyla ilgili değişik rakamların verilmesi diğer taraftan da bazı fırka ya da kişilerin neshe karşı çıkması, konunun önemli olduğunu göstermektedir. Bahsettiğimiz önemden hareketle hazırladığımız bu çalışmada sekizinci asır Endülüs müfessirlerinden İbn Cüzey'in et-Teshîl li 'Ulûmi't-Tenzîl adlı tefsiri özelinde neshe yaklaşımını incelemeyi amaçladık.
Çalışmamız giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte çalışma hakkında genel bilgi verilmiştir. Birinci bölümde İbn Cüzey'in hayatı ve tefsiri üzerinde kısaca durulmuş ve nesih teorisi tanıtılmıştır. İkinci bölümde et-Teshîl li 'Ulûmi't-Tenzîl adlı tefsirinde ibadet, muamelât ve ukûbâtla ilgili âyetlerde İbn Cüzey'in neshe yaklaşımı ele alınmıştır. İbn Cüzey tefsirinin mukaddimesinde yüz on dört âyetin seyf ve kıtal âyetleriyle mensûh olduğunu dile getirmiştir. Buradan hareketle oluşturulan üçüncü bölümde seyf ve kıtal âyetleriyle neshedildiği öne sürülen âyetlere ilişkin İbn Cüzey'in yaklaşımı tahlil edilmiştir.
Anahtar Kelimeler:	Tefsir, İbn Cüzey, Nesh, et-Teshîl li 'Ulûmi't-Tenzîl.

Abstract:
The Holy Qur'an has been tried to be understood and implemented since its revelation, and many sub-disciplines have emerged for this purpose. One of the issues that has an important place in the correct understanding and application of the Qur'an is abrogation. The issue of abrogation and the discussions around it, which scholars have been interested in since the early periods, have occupied the agenda of the scientific community in almost every period. The subject of abrogation is discussed in books such as Qur'an sciences, tafsīr, hadith and fiqh method, as well as private books. The fact that on one hand different figures are given regarding the number of abrogated verses, and on the other hand that some sects or individuals oppose abrogation shows how important the issue is. In this study, which we have prepared based on the importance we have mentioned, we aimed to examine the approach of abrogation by Ibn Juzayy, one of the eighth century Andalusian commentators, in the context of his work titled al-Tashīl li 'Ulūm al-Tanzīl.
Our study consists of an introduction and three parts. General information about the study is given in the introduction. In the first chapter, Ibn Juzayy's life and his Work are briefly discussed and the theory of naskh is introduced. In the second part, Ibn Juzayy's approach to abrogation is discussed in the verses related to ibâdât, muâmalāt and ukūbāt in his Work titled al-Tashīl li 'Ulūm al-Tanzīl. In the introduction of his commentary, Ibn Juzayy stated that one hundred and fourteen verses are abrogated with sayf and qital verses. Based on this, in the third chapter, Ibn Juzayy's approach to the verses that were claimed to be abrogated with the sayf and qital verses was analyzed.
Keywords: Tafsīr, Ibn Juzayy, Abrogation (Naskh), al-Tashīl li 'Ulūm al-Tanzīl.