Merkez bankası para politikası araçlarının İslam iktisadı açısından incelenmesi ve çözüm teklifleri
Central bank monetary policyanalysis of instruments from an Islamic economic perspectiveand proposals for solutions
Yazar: ÖMER MAHMUT KUZANLI
Danışman: PROF. DR. SERVET BAYINDIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu tezde, merkez bankası para politikası araçları İslam iktisadı açısından 
incelenmiş ve çözüm teklifleri ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Çalışma, İslam 
iktisadı sisteminin temel ilkelerini, özelliklerini vurgulamakta ve genel bir bakış açısı 
sunarak başlamaktadır. Daha sonra konvansiyonel sistemin egemen olduğu 
ekonomilerde kullanılan para politikası araçları incelenmiştir. Bu bağlamda çalışma,
konvansiyonel para politikası araçlarının İslam iktisadı ile uyumlu olup olmadığını 
incelemekte ve para politikasının İslam iktisadına uygun bir çerçevede ekonomik 
büyüme ve istikrarı teşvik etmedeki rolünü tartışmaktadır. Ayrıca, İslam iktisadına 
uygun bir para politikasının uygulanmasındaki zorluklar belirlenmeye çalışılmıştır. 
Tez bu amaçlara ulaşmak için, nitel bir araştırma yaklaşımı kullanarak İslam iktisadı 
ve para politikasına ilişkin literatürün kapsamlı bir incelemesini içermektedir.
Bu çalışmanın bulguları, İslam iktisadına uygun para politikasının temel 
ilkelerinin adâlet, eşitlik ve refah olduğunu ve sürdürülebilir ekonomik büyüme ile 
toplumsal refahı teşvik etmeyi amaçladığını ortaya koymaktadır. Araştırma, İslam
iktisadına uygun para politikasının uygulanması için uygun kurumsal ve yasal 
çerçevenin geliştirilmesinin yanı sıra İslâmî finansın karşı karşıya olduğu zorlukları 
ele alarak yenilikçi araç ve tekniklerin benimsenmesinin gerekliliğine vurgu 
yapmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Adâlet, Ekonomik büyüme, Hakkâniyet, İslam iktisadı, 
Kurumsal çerçeve, Para politikası, Sosyal refah

Abstract:
In this thesis, central bank monetary policy tools have been examined from 
the perspective of Islamic economics, and proposals for solutions have been 
attempted to be put forward. The study emphasizes the basic principles and 
characteristics of the Islamic economic system and starts with a general overview. 
Later, the monetary policy tools used in economies where the conventional system 
dominates have been examined. In this context, the study examines whether 
conventional monetary policy tools are compatible with Islamic law and discusses 
the role of monetary policy in promoting economic growth and stability within a 
framework that is compatible with Islamic law. In addition, the thesis attempts to 
identify some of the challenges in implementing a monetary policy that is compatible 
with Islamic law. To achieve these goals, this study includes a comprehensive review 
of the literature on Islamic economics and monetary policy, using a qualitative 
research approach.
The findings of this study reveal that the fundamental principles of a 
monetary policy that is compatible with Islamic finance are justice, equality, and 
welfare, which aim to promote sustainable economic growth and social welfare. The 
research emphasizes the need to develop an appropriate institutional and legal 
framework for the implementation of a monetary policy that is compatible with 
Islamic finance, as well as the adoption of innovative tools and techniques to address 
the challenges faced by Islamic finance.
Keywords: Justice, Economic growth, Fairness, Islamic economics, 
Institutional framework, Monetary policy, Social welfare