Gebelik sürecinde dini manevi yaşam üzerine nitel bir araştırma
A qualitative research on religious/spiritual life during pregnancy
Yazar: DERYA KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÜŞAN GÖCEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Allah = God ; Annelik = Motherhood ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini hayat = Religious life ; Dua = Prayer ; Gebelik = Pregnancy ; Kadınlar = Women ; Manevi terapiler = Spiritual therapies ; Maneviyat = Spirituality

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, gebe olan kadının dini/manevi yaşamı bağlamında duygularını, deneyimlerini, arzularını anlamaya çalışmak ve etkinliklerini ortaya çıkarmaktır. Bu şekilde çalışmamızda gebe olan kadının dini/manevi eğilim ve yaşantıları ile gebeliğin, Allah tasavvurlarını etkileyip etkilemediği anlaşılmaya çalışılmıştır. Nitel bir araştırmayı içeren çalışmada durum çalışması deseni benimsenmiştir. Amaçlı örneklem çeşitlerinden kartopu örnekleme yöntemi uygulanmış buna göre çalışma grubunu gebeliğinin farklı trimesterlerinde olan İstanbul ve Kocaeli'de yaşayan yaşları 21- 42 arasında değişen (yaş ortalaması 29.8 olan) 20 kadın oluşturmuştur. Veriler, mülakat tekniği kullanılarak, yarı yapılandırılmış görüşme formuyla katılımcılarla yüz yüze görüşmeler yapılarak toplanmıştır. Elde edilen bulgular sunulmuş ve betimsel analiz yöntemi ile değerlendirmeler yapılmıştır. 
	Araştırmadan edinilen sonuçlara göre,  gebelere göre insanın çocuk sahibi olma sürecini etkileyen faktörler "neslin devamı için üreme arzusu, annelik duygusunu yaşama isteği, faydalı nesil yetiştirmek, üretici/verici bir insan olma gayesi, küçük ailelerini büyütme isteği, çevreden evli insanlara gelen çocuk sahibi olmaya yönelik baskı" olarak belirtilmiştir. Gebelikle beraber bir kadının yaşam tercihleri, beklentileri, deneyimleri, çevresiyle olan iletişimini etkilediği görülmüştür. Gebeliğin trimesterine göre anne bebek ilişkisinin de çeşitlendiği örneğin değişen beden görüntüsüyle kadının annelik duygularının daha belirginleştiği gözlemlenmiştir. Yine gebeliğin kadına sorumluluk, olgunluk kattığı ve manevi yönelimi artırdığı izlenmiştir. Gebelik ve sosyal çevre ilişkisinin doğru orantılı olup kadının eş, aile, arkadaş çevresinden gebelikleriyle aldıkları olumlu dönütlerin katılımcıların psikolojik ve manevi iyi oluşlarına da olumlu etki ettiği görülmüştür. Ayrıca bu dönemde katılımcıların bolca karşılaştıkları, çevrelerinden aldığı beslenme, sağlık ve dini/manevi içerikli uyarı ve tavsiyelerden rahatsız olmadıkları da gözlenmiştir.  Bir can içinde bir başka canın varlığını hissetmenin, kadının yaşamında tevekkül ve tefekkür gibi duyguların yoğunluğunu arttırdığı, bu tecrübenin gebelerin dini/manevi yaşamlarındaki etkinliklerinde de (Kur'an okuma, dua etme, namaz kılma gibi) artış oluşturduğu anlaşılmıştır. Ayrıca gebelerin Allah algılarına/tasavvurlarına bakıldığında da,  daha çok Allah'la olan ilişkilerini O'nun merhamet/şefkat yönü ile öne çıkardıkları Allah inancını, içinde taşıdığı canla ilişkilendirip görmediği ama hissettiği varlığın Allah'a bağlılıklarını ve yakınlıklarını daha çok arttırdığını ifade etmişlerdir. 
Anahtar Kelimeler: Gebelik, inanç, ibadet, dini/manevi yaşam ve değişimler, Allah tasavvurları, annelik duygusu, dua

Abstract:
The main purpose of this thesis is to investigate the feelings, experiences, and desires of the pregnant woman in the context of her religious/spiritual life and to reveal the activities related to her religious/spiritual life during the period of pregnancy. The study focused on whether religious-spiritual motivations, experiences and the description of Allah of the woman are influenced or not in the period of pregnancy. The case study design was adopted in the study which is a qualitative research. The snowball sampling method among the purposeful sampling methods was carried out and the study group consisted of twenty woman whose ages are between 21 and 42 (Mean=29,8) and are in different trimester of their pregnancy living in Kocaeli and İstanbul. The data were collected in a semi-structured interview form in accordance with the interview method and the interviews were conducted by face to face. The data were analyzed through descriptive analysis, the findings were interpreted, and the necessary evaluations were made.
	According to the results of the study, the factors affecting people's process to have a baby are indicated as reproduction desire for continuity of generation, desire to feel of motherhood, to grow helpful generation, to be producer/transmitter, to extend their small family, the pressure coming from society to have a child to married people. With the pregnancy it was seen that communication with her environment was affected with choice of life of a woman, her expectations, experiences. Based on the trimester, mother and baby relationship was directly proportional. For example; sense of motherhood of woman became clearer with change in body image. Moreover; it was seen that the pregnancy adds responsibility and maturity and increases spiritual tendency. The relationship between the pregnancy and social environment was directly proportional and the favorable effect to psychologic and spiritual situations of participant  woman was seen with positive feedback from partner, family, friend and environment. Besides, it was seen that woman are not disturbed by warnings and suggestions about nutritional, health and religious/spiritual content received from their environment. Feeling another life in a life increased density of emotions like resignation and contemplation  and this experience increased effects in religious or spiritual lives such as reading Qur'an, praying, and performing salaat of pregnant woman. In addition; when the sense of Allah of pregnant woman was observed, they put forward their relationship with Allah by compassion of Allah's and associated the belief in Allah with the baby they carry, the baby increased their loyalty and closeness to Allah more.
Key Words: Pregnancy, religious/spiritual life and changes, faith, worship, religiosity, descriptions of Allah, sense of motherhood, pray