Acil serviste gastrointestinal sistem kanaması tanısı konulan hastalarda baz defisiti, laktat ve kan üre azotu/albümin değerinin kan transfüzyonu gerekliliğini ve mortaliteyi öngörmedeki rolü retrospektif çalışma
The role of base deficit, lactate and blood urea nitrogen (BUN)/albumin values in predicting blood transfusion requirement and mortality in patients diagnosed with gastrointestinal bleeding in the emergency department.
Yazar: METİN ÖNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU GENÇ YAVUZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Albüminler = Albumins ; Azot = Nitrogen ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Kan transfüzyonu = Blood transfusion ; Laktatlar = Lactates ; Mortalite = Mortality ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Acil serviste gastrointestinal sistem kanaması tanısı konulan hastalarda baz defisiti, laktat ve kan üre azotu(BUN)/Albumin değerinin  kan transfüzyon gerekliliğini ve mortaliteyi öngörmedeki rolü
GİRİŞ: Tanı ve tedavideki gelişmelere rağmen gastrointestinal sistem (GİS) kanamaları, mortalitesi yüksek ve sağlık sistemleri için ciddi bir yüktür. Bu yüzden risk sınıflandırmalarının yapılması ve prognozun öngörülmesi esastır. Çalışmamızın primer amacı; GİS kanama semptomlarıyla acil servise başvuran hastaların baz defisiti (BE), laktat ve kan üre azotu (BUN)/Albumin değerlerinin GİS kanama prognozundaki olası rolü, GİS kanamalarına bağlı hastane içi mortalite ile bu parametreler arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını araştırmaktır.  Sekonder amacımız ise; BE, BUN/Alb ve Laktat değerlerinin üst GİS kanama hastalarında mortaliteyi ön görmedeki rolünü ve Glasgow Bladchfort skorlama sistemi  ile bu parametrelerin etkinliğinin karşılaştırılmasıdır. 
GEREÇ VE YÖNTEM:Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğine 1.Ocak 2016-1.Ocak 2021 tarihleri arasında GİS kanamaları semptomlarıyla başvurup GİS  kanama tanısı ile Dahiliye, Gastroenteroloji ve Genel Cerrahi kliniklerinden bir tanesine internasyonu yapılan  hastalar retrospektif olarak incelendi. Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik özellikleri (cinsiyet, yaş ), acil servise başvuru şikayeti, acil servis başvuru anında ölçülen vital bulguları (sistolik, diyastolik kan basıncı, nabız),  acil servis başvuru anından yapılan laboratuvar incelemeleri ( hemoglobin (Hgb), hematokrit (Htc), albümin, kreatinin, kan üre azotu (BUN), BUN/Albumin, International normalized ratio (INR), C-reaktif protein (CRP), kalsiyum, alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), pH, HCO3, laktat, base excess (BE) ,kan grubu),acil endoskopi yapılıp yapılmadığı, kan transfüzyonu, yatış süresi, hangi servise yatışının yapıldığı, Glasgow Blatchford Skoru (GBS), ek hastalıkları (neoplastik hastalık, kronik karaciğer hastalığı, konjestif kalp yetmezliği (KKY), kronik renal yetmezlik (KRY), serebrovasküler hastalık (SVO), hipertansiyon (HT), kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), Astım, koroner arter hastalığı (KAH), hastane içi mortalite bilgileri taranarak kayıt altına alındı. Çalışmaya dahil edilen hastalar hastane içi mortalite olan ve olmayan olarak iki gruba ayrıldı ve yukarıda sayılan parametrelerin mortaliteyi öngörmedeki etkinliği karşılaştırıldı.
BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen 350 hastanın 308'i üst GİS, 42 si alt GİS kanama tanısı alan hastalardan oluşmakta olup hastaların yaş ortalaması 65,79±17,58 yıl ve %61,4'ü erkekti. Çalışmamızda hastaların mortalite oranı ise %12 olarak hesaplandı.Mortalite görülen  hasta grubunun medyan BE değeri -3,63 (IQR: -10,66-1,89) ve mortalite görülmeyenlerde 0,4 (IQR: -2,38-2,37) olup, mortalite görülen  hastalarda BE değerleri anlamlı daha düşük bulundu (p=0,001). BUN/Albumin değeri mortalite ile sonlanan hasta grubunda 18,99(10-27,73) ve mortalite görülmeyen hasta grubunda 7,83(4,76-13,17) hesaplanmış olup,mortalite ile sonlanan hasta grubunda BUN/Albumin değeri anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,001). Laktat değeri mortalite görülen hastalarda 2,95 (1,5-6,9), mortalite görülmeyen hastalarda 1,6(1,2-2,4) olarak bulunmuş olup mortalite görülen hasta grubunda laktat değeri anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,01). Üst GİS kanama tanılı hastalarda mortalite görülen hastaların medyan BE değeri (-5,61 [IQR: -11,19-2]) olmayanlara göre (0,36 [IQR: -2,38-2,12]) anlamlı düzeyde daha düşüktü (p=0,002). Mortalite görülen  üst GIS kanama tanılı hastaların medyan GBS ve modifiye GBS skorları sırasıyla; 14 (IQR: 9-15) ve 14 (IQR: 11-18), mortalite görülmeyen hastaların medyan GBS ve modifiye GBS skorları sırasıyla; 9 (IQR: 6-11) ve 9 (IQR: 6-12) hesaplandı. GBS ve modifiye GBS skorları mortalite görülen  hastalarda istatistiksel olarak daha yüksekti (p<0,001). Üst GİS kanama tanısı olan hastalarda mortaliteyi öngörmek için; GBS >12 eşik değerinde duyarlılık %61,29 ve seçicilik %81 ve modifiye GBS >13 eşik değerinde duyarlılık %58,06 ve seçicilik %84,62 olarak hesaplandı. Ancak tek başına BE ≤-3,294 kesim noktası için mortaliteyi ön görmede duyarlılık %61,29 ve seçicilik %80,09, BUN/Alb >16,765 kesim noktası için mortaliteyi ön görmede duyarlılık %67,74 ve seçicilik %82,81 ve Laktat >2.8 kesim noktası için mortaliteyi ön görmede duyarlılık %58,06 ve seçicilik %84,62 bulunmuştur. Çalışmamızın sonuçlarına göre; acil serviste GIS kanama tanısı alan tüm hastalar değerlendirilirken; BE %92.2 NTD, laktat  %93.1 NTD ve BUN/Alb ise %97.2 NTD ile mortaliteyi öngörmek için kullanılabilir. 
SONUÇ: Çalışmamızda, GIS kanama nedeniyle acile başvuran tüm olguların yönetiminde; BE ve BUN/Albumin oranının hastaların prognozunu ve kan transfüzyon ihtiyacını öngörmede kullanılabileceğini gösterdik. Sadece üst GIS kanama nedeniyle takip edilen hastalar incelendiğinde ise BE, BUN/Alb ve laktat değerleri, GBS ile benzer doğrulukta mortaliteyi ön görmede kullanılabilir.

Abstract:
The role of base deficit, lactate and blood urea nitrogen (BUN)/Albumin values in predicting blood transfusion requirement and mortality in patients diagnosed with gastrointestinal bleeding in the emergency department.
INTRODUCTION: Despite advances in diagnosis and treatment, gastrointestinal system (GIS) bleeding has a high mortality and is a serious burden for health systems. Therefore, it is essential to make risk classifications and predict the prognosis. The primary aim of our study is to investigate the possible role of baseline deficit (BE), lactate and blood urea nitrogen (BUN)/Albumin values in the prognosis of patients who applied to the emergency department with GI bleeding symptoms. Our secondary aim is to compare the role of BE, BUN/Alb and Lactate values in predicting mortality in patients with upper GI bleeding and the comparison effectiveness of these parameters with the Glasgow Bladchfort scoring system.

MATERİAL AND METHODS:Patients who applied to the Health Sciences University Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital Emergency Medicine Clinic with the symptoms of GIS bleeding between January 1, 2016 and January 1, 2021 and were interned to one of the Internal Medicine, Gastroenterology and General Surgery clinics with the diagnosis of GIS bleeding were retrospectively analyzed. Demographic characteristics of the patients included in the study (gender, age), complaint of admission to the emergency department, vital signs (systolic, diastolic blood pressure, pulse) measured at the time of admission to the emergency service, laboratory examinations (hemoglobin, hematocrit, albumin, creatinine, blood urea nitrogen (BUN), BUN/Albumin, INR, C-reactive protein (CRP), calcium, alanine aminotransferase (ALT), aspartate aminotransferase (AST), pH, HCO3, lactate, base deficit, blood group), emergency endoscopy whether it was done, blood transfusion, length of stay, hospitalization, Glasgow Blatchford score, additional diseases (neoplastic disease, chronic liver disease, congestive heart failure (CHF), chronic kidney disease (CKD), cerebrovascular disease (CVO), hypertension ( HT), chronic obstructive pulmonary disease (COPD), asthma, coronary artery disease (CAD), in-hospital mortality information were scanned and recorded. They were divided into two groups as and without, and the effectiveness of the above-mentioned parameters in predicting mortality was compared.
RESULTS:Of the 350 patients included in the study, 308 consisted of patients with upper GIS and 42 patients with lower GIS bleeding. The mean age of the patients was 65.79±17.58 years and 61.4% were male. The mortality rate of the patients in our study was calculated as 12%. The median BE value of the patient group with mortality was -3.63 (IQR: -10.66-1.89) and 0.4 (IQR: -2.38-2.37) without mortality. BE values were significant in patients with mortality. It was found lower (p=0.001). BUN/Albumin value was calculated as 18.99(10-27.73) in the patient group that ended in mortality and 7.83 (4.76-13.17) in the patient group without mortality. BUN/Albumin value was found to be significantly higher in the patient group who terminated (p<0.001). The lactate value was 2.95 (1.5-6.9) in patients with mortality and 1.6 (1.2-2.4) in patients without mortality. were found and the lactate value was significantly higher in the patient group with mortality (p<0.01). The median BE value of patients with mortality in patients with a diagnosis of upper GI bleeding (-5.61 [IQR: -11.19] -2]) were significantly lower than those without (0.36 [IQR: -2.38-2.12]) (p=0.002). The median GBS and modified GBS scores of those patients with mortality were respectively; The median GBS and modified GBS scores of 14 (IQR: 9-15) and 14 (IQR: 11-18) patients without mortality were, respectively; 9 (IQR: 6-11) and 9 (IQR: 6-12) were calculated. GBS and modified GBS scores were statistically higher in patients with mortality (p<0.001). Sensitivity was 61.29% and specificity 81% for GBS >12, sensitivity 58.06% and selectivity 84.62% for modified GBS >13. However, for BE ≤-3,294 cut-off point alone, the sensitivity was 61.29% and the selectivity 80.09%, the sensitivity 67.74% and the selectivity 82.81% to predict mortality for the BUN/Alb >16,765 cut-off point, and for Lactate > 2.8 cutoff point, the sensitivity was 58.06% and the selectivity was 84.62% in predicting mortality. According to the results of our study; While evaluating all patients diagnosed with GIS bleeding in the emergency department; BE 92.2% NTD, lactate 93.1% NTD, and BUN/Alb with 97.2% NTD can be used to predict mortality.
CONCLUSION: In our study, in the management of cases admitted to the emergency department due to GIS bleeding; we showed that BE and BUN/Albumin ratio can be used to predict the prognosis of patients and the need for blood transfusion. When only the patients followed up for upper GI bleeding are examined; BE, BUN/Alb and lactate values can be used to predict mortality with similar accuracy to GBS.