Geleneksel toplumda sağlık hizmetlerinden yararlanmanın etnosentrik eğilimin hekim seçimine etkisi
The effect of utilizing health services in traditional society on ethnocentric tendency physician selection
Yazar: RABİA ENGİNYURT SANCAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEL AYDINTUĞ MYRVANG
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Doktor-hasta ilişkileri = Physician patient relations ; Etnosentrizm = Ethnocentrism ; Hasta seçimi = Patient selection ; Hasta-hekim yönelimi = Patient-physician orientation ; Sağlık Dönüşüm Programı = Health Transformation Program ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Tüketici etnosentrizmi = Consumer ethnocentrism

Özet:
Bu çalışmanın amacı, etnosentrik duyguları yüksek kültüre sahip kişiliklerin, hekim-hasta yöneliminde nasıl bir davranış sergilediklerini, aralarında nasıl ve ne yönlü bir ilişki olduğunu ortaya koymak ve demografik bilgiler açısından etnosentrik eğilimin ve hasta-hekim yönelim algısının anlamlı farklılık gösterip göstermediği bulmaktır. Çalışmada kullanılan ölçekten elde edilen verilerin analizi IBM SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 25.0 sürümü kullanılmıştır. Birinci aşamada, demografik bilgilerin bulunmuş olduğu genel bilgilere ilişkin yüzde ve sıklık dağılımları sunulmaktadır. İkinci aşamada, çalışmada kullanılan ölçeklere yönelik yüzde dağılımları ve ortalama cevap ile standart sapma gibi tanımsal istatistik bilgilerine yer verilmiştir. Boyutlar için Kolmogorov-Simirnov ve Shapiro-Wilk normallik sınamaları yapılmıştır. Boyutların dağılımları normal dağılıma uymadığı için grup farklılıkları sınamasında her bir ikili grup için Mann-Whitney-U testi ve üçlü ve fazla grup için de Kruskal Wallis testleri yapılmıştır. Gruplar arasındaki farkların kaynağını tespit edebilmek için ortalama sıra değerleri incelenmiştir. Ölçeğin dağılımında normal dağılıma uygunluk sağlanamadığından ilişki analizlerinin sınanmasında Kendall's Tau_b korelasyon analizinden faydalanılmıştır. Diğer aşamada ilişkilerin model yardımıyla belirlenmesi amaçlı regresyon analizi uygulanmıştır. Regresyon modelinde en küçük kareler varsayımlarının sağlanması için Newey-West algoritması altında çözümler gerçekleştirilmiştir. Tüketici etnosentrizm skoru; hasta-hekim yönelim  genel skorunu %19,3 (r=0,193, p=0,000) oranında pozitif yönde (artırıcı) etkilemektedir. Hasta-Hekim Yönelimi üzerinde pozitif yönde (olumlu yönde) anlamlı ilişkili çıkmıştır (p<0.05). Tüketici Etnosentrizmi Hasta-Hekim Yönelimi davranışını R2 =%29,8 açıklama gücüne sahiptir. Tüketici Etnosentrizmi algısı 1 br. arttığında Hasta-Hekim Yönelimi davranışı algısı 0.275 br. artış gösterecektir. Böylece ana hipotez H01 kabul edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Etnosentrizm, Hasta-Hekim Yönelimi, Tüketici Etnosentrizmi, Sağlıkta Dönüşüm Programı.

Abstract:
The aim of this study is to reveal how people with high culture of ethnocentric feelings behave in physician-patient orientation, how and what kind of relationship there is between them and to find out whether ethnocentric tendency and patient-physician orientation perception differ significantly in terms of demographic information. IBM SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) version 25.0 was used to analyze the data obtained from the scale used in the study. In the first stage, the percentage and frequency distributions of general information with demographic information are presented. In the second stage, descriptive statistics such as percentage distributions and mean response and standard deviation for the scales used in the study were included. Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk normality tests were performed for the dimensions. Since the distributions of the dimensions did not fit the normal distribution, the Mann-Whitney-U test for each paired group and the Kruskal Wallis test for the three and more groups were used in the group differences test. In order to determine the source of the differences between the groups, the mean rank values were examined. Kendall's Tau_b correlation analysis was used to test the correlation analyses, since the distribution of the scale could not conform to the normal distribution. In the other stage, regression analysis was applied to determine the relations with the help of the model. In order to provide least squares assumptions in the regression model, solutions were carried out under the Newey-West algorithm. Consumer ethnocentrism score; it positively (increasing) the patient-physician orientation general score by 19.3% (r=0.193, p=0.000). There was a positive (positive) significant correlation on Patient-Physician Orientation (p<0.05). Consumer Ethnocentrism has the power to explain Patient-Physician Orientation behavior R2 = 29.8%. Consumer Ethnocentrism perception 1 br. increases, the perception of Patient-Physician Orientation behavior 0.275 br. will increase. Thus, the main hypothesis H01 was accepted.
Key Words: Ethnocentrism, Patient-Physician Orientation, Consumer Ethnocentrism, Health Transformation Program.