Duyusal işlemleme hassasiyeti ile kaygı arasındaki ilişkide kaygı duyarlılığı ve duygu düzenleme güçlüğünün rolü
The role of anxiety sensitivity and emotion regulation difficulties in the relationship between sensory processing sensitivity and anxiety
Yazar: PELİN SEÇGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN KOÇ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada duyusal işlemleme hassasiyeti ile kaygı ilişkisinde kaygı duyarlılığı ve duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolleri araştırılmıştır. Çalışmanın örneklemi yaşları 18-61 arasında değişen 254 (%60,5) kadın ve 166 (%39,5) erkek olmak üzere 420 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırma amacına uygun olarak katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Yüksek Duyarlı Kişi Ölçeği, Sürekli Kaygı Envanteri, Anksiyete Duyarlılığı İndeksi-3 ve Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği uygulanmıştır. Karşılaştırma analizleri sonuçlarına göre duyusal işlemleme hassasiyeti ve sürekli kaygının kadınlarda erkeklerden daha yüksek olduğu, ancak kaygı duyarlılığı ve duygu düzenleme güçlüğü bakımından kadınlarla erkekler arası istatistiksel açıdan anlamlı bir farkın olmadığı görülmüştür. Sürekli kaygı ve duygu düzenleme güçlüğü açısından eğitim düzeyine göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılaşmalar görülürken, duyusal işlemleme hassasiyeti ile kaygı duyarlılığı açısından herhangi bir farklılaşma tespit edilememiştir. Pearson korelasyon analizi sonucu tüm ana değişkenler arası istatistiksel açıdan anlamlı pozitif yönlü ilişkiler bulunmuştur. Regresyon analizi sonuçlarına göre, duyusal işlemleme hassasiyeti, kaygı duyarlılığı ve duygu düzenleme güçlüğünün birlikte sürekli kaygının %53'ünü açıklamakta olduğu görülmüştür. Son olarak kaygı duyarlılığı ve duygu düzenleme güçlüğünün duyusal işlemleme hassasiyeti ile sürekli kaygı arasındaki ilişkide seri aracılık gösterdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen tüm bulgular ilgili literatür ışığında tartışılarak çalışmanın sınırlılıkları ve gelecek araştırmalar için öneriler sıralanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Duyusal İşlemleme Hassasiyeti, Sürekli Kaygı, Kaygı Duyarlılığı, Duygu Düzenleme Güçlüğü

Abstract:
In this study, the mediating roles of anxiety sensitivity and emotion regulation difficulties in the relationship between sensory processing sensitivity and anxiety were investigated. The sample of the study consisted of 420 participants, 254 (60.5%) women and 166 (39.5%) men, aged between 18-61. In accordance with the purpose of the research, Demographic Information Form, Highly Sensitive Person Scale, Trait Anxiety Inventory, Anxiety Sensitivity Index-3 and Emotion Regulation Difficulties Scale were applied to the participants. According to the results of the comparative analysis, it was observed that sensory processing sensitivity and trait anxiety were higher in women than men, but there was no statistically significant difference between women and men in terms of anxiety sensitivity and emotion regulation difficulties. On the other hand, while there were some statistically significant differences between different levels of education in terms of trait anxiety and difficulties in emotion regulation, no significant difference was found in terms of sensory processing sensitivity and anxiety sensitivity. As a result of the Pearson's Correlation Analysis, statistically significant positive correlations were found between all main variables. According to the results of the regression analysis, it was seen that sensory processing sensitivity, anxiety sensitivity and difficulties in emotion regulation together explained 53% of variance of trait anxiety. Finally, it was found that anxiety sensitivity and emotion regulation difficulties have a statistically significant serial mediator effect in the relationship between sensory processing sensitivity and trait anxiety, All the findings obtained were discussed in the light of the literature, and the limitations of the study and suggestions for future research were given.
Keywords: Sensory Processing Sensitivity, Trait Anxiety, Anxiety Sensitivity, Emotion Regulation Difficulties.