Obez ve metabolik sendromlu çocuk olguların izlemsonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of follow-up results of pediatric cases with obesity and metabolic syndrome
Yazar: SONER ASAN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE AYÇA CİMBEK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş-Amaç: Obezite çeşitli sağlık sorunlarına neden olabilecek anormal yağ
dokusu birikimi ile birçok yönden yaşam kalitesini bozan kronik inflamatuar bir
durumdur. Metabolik sendrom (MS) obezitenin en önemli komplikasyonlarından
birisidir. Obezite ve/veya MS tanısı ile izlenen çocuk hastaların izlem sonuçlarını
inceleyerek MS ve komponentlerinin sıklığını, izlem sürecinde MS varlığındaki ve
komponentlerindeki değişkenlikleri değerlendirmeyi amaçladık.
Materyal-Metod: Çalışmaya hastanemiz Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalı
Polikliniği'nde Aralık 2012 – Aralık 2021 tarihleri arasında takip edilen, 10-18 yaş
arası obezite ve/veya MS tanılı hastalar ile fazla kilolu olup en az bir MS
komponentine sahip ve izlem sürecinde obezite ve/veya MS tanısı alan 207 hasta
dahil edildi. Hastaların dosyaları retrospektif olarak taranarak demografik, klinik ve
laboratuvar özellikleri kaydedildi. MS tanımı Uluslararası Diyabet Federasyonu
(IDF) kriterlerine göre yapıldı. Hastalar MS olmayan, değişken MS, insidental MS,
persistan MS olarak gruplandırıldı.
Bulgular: Çalışma grubunda izlem sürecinde obezite sıklığı %77.3'ten
%89.7' ye, MS sıklığı %9.2'den %17.4'e yükseldi (%72.4 MS olmayan, %12.5
değişken MS, %9.7 insidental MS, %5.4 persistan MS). Persistan MS grubunda
ortanca yaş diğer gruplardan daha yüksekti (p=0.002). Değişken MS grubunda izlem
süresi, diğer gruplardan daha uzundu (p=0.005). Üçüncü ve dördüncü izlemdeki VKİ
SDS persistan MS grubunda diğer gruplardan yüksek bulundu (p=0.019, p=0.01). İlk
izlemde persistan MS grubunda yüksek dansiteli lipoprotein (HDL) düzeyinin en
düşük olduğu ayrıca ikinci izlemde HDL düzeyinin MS olmayan grupta diğer
gruplardan daha yüksek olduğu saptandı (p=0.049, p<0.001). HT sıklığı persistan
MS grubunda, glukoz intoleransı sıklığı ise hem değişken hem de persistan MS
grubunda daha yüksek bulundu (sırasıyla, p<0.001 ve p<0.001). Dislipidemi,
persistan MS grubunda tüm hastalarda görüldü. İnsidental MS grubunda HT sıklığı
izlem süresince dramatik bir artış gösterdi.
Sonuç: Bilgilerimize göre, çalışmamızla ülkemizde ilk kez MS'li çocuklar
MS seyrine dair alt gruplar yönünden değerlendirilerek izlem sürecinde MS durumu
ve komponentlerindeki değişkenlik incelendi. Bulgularımız, çocukluk yaş grubunda
MS ve komponentlerinde önemli ölçüde istikrarsızlık izlenebileceğini
göstermektedir. İzlem süresi ile MS istikrarsızlığı arasında ilişki olsa da MS seyrini
değerlendirirken hipertansiyonun daha güvenilir bir parametre olduğu söylenebilir.

Abstract:
Aim: Obesity is a chronic inflammatory condition that impairs quality of life
in many ways with abnormal accumulation of adipose tissue that can cause various
health problems. Metabolic syndrome (MS) is one of the most important
complications of obesity. We aimed to evaluate the frequency of MS and its
components, and the variability in the presence and components of MS during the
follow-up period by examining the follow-up results of pediatric patients with
obesity and/or MS diagnosis.
Method: A total of 207 patients aged 10-18 years with obesity and/or MS,
followed up in the Pediatric Endocrinology Department of our hospital between
December 2012 and December 2021, along with patients who were overweight and
had at least one MS component and were diagnosed with obesity and/or MS during
the follow-up period were included. The files of the patients were scanned
retrospectively and their demographic, clinical and laboratory characteristics were
recorded. The definition of MS was made according to the International Diabetes
Federation (IDF) criteria. Patients were grouped as never MS, variable MS,
incidental MS and persistent MS.
Results: In the study group, the prevalence of obesity increased from 77.3%
to 89.7%, and the frequency of MS increased from 9.2% to 17.4% (72.4% non-MS,
12.5% variable MS, 9.7% incidental MS, 5.4% persistent MS) during the follow-up
period. The median age was higher in the persistent MS group than in the other
groups (p=0.005). The follow-up period was longer in the variable MS group than in
the other groups (p<0.001). BMI SDS at the third and fourth follow-up was found to
be higher in the persistent MS group than the other groups (p=0.019, p=0.01). At the
first follow up, high-density lipoprotein (HDL) level was the lowest in the persistent
MS group, and HDL level was found to be higher in the non-MS group than the other
groups in the second follow-up (p=0.049, p<0.001). The frequency of HT was found
to be higher in the persistent MS group, and the frequency of glucose intolerance was
higher in both variable and persistent MS groups (p<0.001, p<0.001). Dyslipidemia
was seen in all patients in the persistent MS group. The incidence of HT in the
incidental MS group increased dramatically during the follow-up period.
Conclusion: To our knowledge, in our country for the first time in our study,
children with MS were evaluated in terms of MS subgroups and the variability in MS
status and components during the follow-up period was examined. Our findings
show that significant instability can be observed in MS and its components in the
childhood age group. Although there is a relationship between follow-up time and
MS instability, it can be said that hypertension is a reliable parameter when
evaluating the course of MS.