İlköğretim okullarında çalışan öğretmenler ve yöneticilerin bilişsel ahlaki yargı yeteneklerinin çok boyutlu olarak incelenmesi (İstanbul Anadolu Yakası örneği)
A multidimensional research about moral judgement competences of the teachers and the administrators working at primary education schools
Yazar: ZEKİ ŞAFAK
Danışman: DOÇ. DR. HALİL EKŞİ
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Ahlak gelişimi = Moral development ; Ahlak teorileri = Moral theories ; Ahlaki yargı = Moral judgment ; Etik = Ethics ; Kişilik gelişimi = Personality development ; Kohlberg, Lawrence = Kohlberg, Lawrence ; Yöneticiler = Managers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada ilköğretim okullarında çalışan yöneticiler ve öğretmenlerin bilişsel ahlaki yargı yetenekleri puanlarının demografik değişkenler ve mesleki özelliklerine göre nasıl farklılaştığını çok boyutlu olarak incelenmesi amaçlamıştır. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Giriş, İlgili Literatür, Yöntem, Bulgular, Sonuç, Tartışma ve Öneriler olmak üzere 5 ana bölümden oluşmaktadır.Araştırmanın örneklemi iki aşamalı basit tesadüfi örneklem metodu kullanılarak belirlenmiştir. 2006-2007 eğitim-öğretim yılı 2. döneminde İstanbul İli Anadolu Yakası'dan seçilen 5 ilçeden (Kadıköy, Kartal, Maltepe, Sultanbeyli, Ümraniye) 30 farklı ilköğretim okulunda görev yapmakta olan 78 yönetici ve 312 öğretmen katılmıştır. Veriler Georg Lind'in Ahlaki Yargı Testi (MUT, 1977)'nin Çiftçi (MUT-TR, 2001) tarafından geçerliliği sağlanmış Türkçe Versiyonu ve ayrıca demografik değişkenlerin toplanmasına yönelik yazar tarafından geliştirilen bir Kişisel Bilgi Formu toplanmıştır.Araştırmada; normal dağılım özelliği göstermeyen dağılımlar için non-parametrik teknikler, normal dağılım özelliği gösteren dağılımlar için ise parametrik analiz teknikleri; bağımsız grup t testi, non-parametrik Mann Whitney-U testi, tek boyutlu varyans analizi (ANOVA) ve non-parametrik Kruskal Wallis-H testi kullanılmış olup, manidarlık .05 düzeyinde sınanmıştır.Bu araştırmanın sonuçlarıyla yöneticiler ve öğretmenlerin, Kişisel Bilgi Formu ile Ahlaki Yargı Testi (MUT-TR) puanlarında farklılıkları incelenen değişkenler; cinsiyet, yaş, medeni durum, çocuk sahibi olup-olmama durumu, eş çalışma durumu ve şekli, eğitim düzeyi, mezun olunan okul türü, görev konumları, görevindeki çalışma şekli, görev alanı, öğretmenlik mesleği kıdemi, görev yaptığı okuldaki çalışma süresi, yöneticilik görev kıdemi, algılanan okul imkânları, mesleki yayın takibi, ev sahipliği, algılanan gelir düzeyleridir. Ahlaki Yargı Testi puanları farklılıklarında; çocuk sahibi olmayan yönetici ve öğretmenlerin puanlarının daha yüksek olduğu; öğretmenler için kadrolu olarak çalışanların sözleşmeli çalışan öğretmenlere göre puanlarının daha yüksek olduğu; yöneticiler ve öğretmenler için, öğretmenlik kıdemi arttıkça pualarının arttığı saptanmıştır.Anahtar Sözcükler: Ahlak, Etik, Kişilik Gelişimi, Ahlaki Yargı Yeteneği, Georg Lind'in Ahlaki Yargı Testi (MUT), Lawrence Kohlberg'in Bilişsel Ahlak Gelişimi Teorisi, yönetici, öğretmen.

Abstract:
This study intends to analyze multidimensionally how the moral judgement competence grades of the teachers and the administrators working at primary education schools differentiate relatively to their professional features and demographic characteristics. Scan Method is used in this research. It includes five main parts as; enterance, related literature, method, inventions, the results, finally argument and suggestions.The participants of the study comprise 78 administrators and 312 teachers working at 30 different schools selected from 5 districts of İstanbul in Anatolia side (Kadıköy, Kartal, Maltepe, Sultanbeyli, Ümraniye) during the 2nd Term of 2006-2007 academic year, who were selected through casual sampling method. The data were collected by applying the Moral Judgment Test by Georg Lind (MUT, 1977) and the validity of the Turkish Version of the Moral Judgment Test had been confirmed in previous research by Çiftçi (MUT-TR, 2001). Also another questionnaire on demographic characteristics designed by the author of the present study.In this research, for results in abnormal scattering format and results with normal distribution different techniques are used. For abnormal scatterings, non-parametrical techniques were more proper, whereas for normal scatterings, parametric analysis was more proper to use. Additionally, Unaffiliated Group t Test, Non-Parametrical Mann Whitney-U Test, One Dimensional Variance Analysis (ANOVA-stands for Analysis of Variance), Non-Parametrical Kruskal Wallis-H Test, Pearson Product Moment Correlation Analysis are also applied with .05 percent significance.As the results of this study, an analysis of the factors affecting diffrences of the grades of the ?Moral Judgment Competence Scores? and ?The Personal Information Form? of the administrators and the teachers? revealed that, among various factors: sexuality, age, marital status, having a child or not, husband?s/wife?s working circumstances, education level, the faculty which has been graduated, task position, manner of working, the seniority at teaching profession, the administration senority, the comprehended income level, working period where he/she is assigned, positions, comprehended shool resources, following professional publications, sphere of duties, being a houseowner.For the differences in The Moral Judgment Test grades; the administrators and the teachers? grades who doesn?t have a child are higher, for the teachers; the teachers who are on the permanent staff have got higher grades comparing the grades of the teachers who are bound by a contract, for the administrators and the teachers, as the teaching seniority increases the grades increase.Key Words: Morality, Ethic, Personal Development, Moral Judgement Competence, The Moralisches Urteil Tests/Moral Judgment Test (MUT) by Georg Lind, Cognitive Developmental Theory of Lawrence Kohlberg, the administrator, the teacher.