Afyonkarahisar ili Sandıklı ilçesi yâren geleneği
Province of Afyonkarahisar county of Sandıklı tradition of yâren
Yazar: BEDRETTİN AKAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. G. TARIMAN CENİKOĞLU
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Afyonkarahisar-Sandıklı = Afyonkarahisar-Sandıklı ; Gelenekler = Traditions ; Halk bilimi = Folklore ; Sıra yarenleri = Sıra yarenleri ; Yarenlik = Yarenlik

Özet:
Yâren kültürü, medeniyetimizin en önemli değerlerinden biridir.  Yârenlik geleneği, kadim Türk örfü ve âdetlerinin yanında İslâmî ve tasavvufî ahlak ile şekillenmiştir. Yârenliğin temelinde ahilik ve fütüvvet kültürü vardır. 
Sandıklı Yârenleri, bu değerler üzerine kurulmuş bir teşkilattır. Bu çalışma ise Sandıklı Yârenlerini ve geleneklerini tüm yönleriyle ele alan bir çalışmadır.
Birinci bölümde Türk dünyasının ortak değeri olan yâren geleneğini tümüyle ele aldık. Farklı veya benzer adlar altında yaşayan, aynı kültür ve geleneğin kolu olan dost meclislerini anlattık. Orta Asya?dan Balkanlar?a kadar tüm Türk dünyasındaki yâren geleneğine bir göz attık.
İkinci bölümde Sandıklı Yârenlerini, tüm yönleriyle özel olarak ele aldık. Sandıklı Yârenlerinin kültürel ve geleneksel açıdan beslendikleri kaynakları inceledik. Bu bölümde ayrıca yâren gecelerini ve eğlencelerini de aktardık.
Üçüncü bölümde, Sandıklı Yârenlerinin meclis dışındaki faaliyetlerinden bahsettik. Yârenlerin çeşitli hizmetlerini ve toplumsal faydalarını bu bölüm içerisinde değerlendirdik. 
Dördüncü bölümde, yârenlik geleneğinin sahip olduğu genel konumu değerlendirdik. 
Sonuç bölümünde ise yâren kültürünün öneminden ve bu kültürün yaşatılması için yapılması gerekenlerden bahsettik.

Anahtar Kelimeler: Yâran, Yârenlik, Sandıklı Yârenleri, Dost ve Muhabbet Meclisleri, Gezek Kültürü, Ahilik ve Fütüvvet Kültürü.

Abstract:
The culture of Yâren is one of the most important values of our civilization. Along with ancient Turkish customs; tradition of Yârenlik has been shaped by Islamic and sophistic morals. At the basis of Yârenlik, there are ahi community and Turkish-Islamic guild. 
Yârens of Sandıklı is one of the communities that have been founded on these values. This study handles Yârens of Sandıklı and their traditions in all their parts.
In the first part, we have handled the shared value of Turkish World, the Yâren tradition completely. We have discussed companion councils which live under different and same names and are the wings of same culture and custom.  We have discussed Yâren Culture being active in the whole Turk world, from Central Asia to the Balkans. 
In the second part, we have analyzed the sources that the Yârens of Sandıklı are fed culturally and traditionally. In that part we have also discussed Yaren nights and entertainments. 
 In the third part, we have told about the nigths and entertainments of yâren. We have explained the rules and practices in the Sandıklı yâren program divided in to two main sections.
In the fourth part, we have evaluated the positions of Yarenlik traditions. 
In conclusion part we have mentioned the importance of Yaren tradition and what should be done to keep the Yaren culture alive.   

Keywords: Yâran, Yârenlik; Yârens of Sandıklı,  Friend and Conversation Councils, Culture of Gezek, Ahi Community Turkish Islamic Guild.