Sosyal bilgiler öğretiminde kanıt temelli öğretim uygulamasının bilimsel düşünme ve karar verme becerilerine etkisi
The effect of evidence-based education on scientific thinking and decision making skills in social sciences education
Yazar: AYŞE ÜNALMIŞ
Danışman: PROF. DR. ALİ MEYDAN
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel düşünce = Scientific thought ; Kanıt temelli öğrenme = Evidence based learning ; Karar verme = Decision making ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching

Özet:
Araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretiminde kanıt temelli öğretim uygulamaları ile bilimsel düşünme ve karar verme becerileri arasındaki ilişkileri ortaya çıkarmaktır. Bu amacın gerçekleştirilmesi için aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır. 
1. Ortaokul 7. sınıf Sosyal Bilgiler dersi "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanında kanıt temelli öğretim etkinliklerinin uygulandığı deney grubunun ön test ve son test uygulamasından aldıkları bilimsel düşünme becerileri puanları arasında anlamlı bir fark var mıdır? 
2. Ortaokul 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanında beceri temelli olmayan geleneksel  öğretimin uygulandığı kontrol grubunun ön test ve son test  uygulamasından aldıkları bilimsel düşünme becerisi puanları arasında anlamlı bir fark var mıdır? 
3. Ortaokul 7. sınıf Sosyal Bilgiler dersi "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanında kanıt temelli öğretim etkinliklerinin uygulandığı deney grubunun ön test uygulamasından  aldıkları bilimsel düşünme becerisi puanları ile beceri temelli olmayan öğretimin uygulandığı kontrol grubunun ön test uygulamasından aldıkları bilimsel düşünme becerisi puanları arasında anlamlı farklılık var mıdır?
4. Ortaokul 7. sınıf Sosyal Bilgiler dersi "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanında kanıt temelli öğretim etkinliklerinin uygulandığı deney grubunun ön test ve son test uygulamasından aldıkları karar verme becerileri puanları arasında anlamlı bir fark var mıdır? 
5. Ortaokul 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanında beceri temelli olmayan  öğretimin uygulandığı kontrol grubunun ön test  ve son test uygulamasından aldıkları karar verme becerisi puanları arasında anlamlı bir fark var mıdır? 
6. Ortaokul 7. sınıf Sosyal Bilgiler dersi "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanında kanıt temelli öğretim etkinliklerinin uygulandığı deney grubunun ön test  uygulamasından aldıkları karar verme becerileri puanları ile beceri temelli olmayan öğretimin uygulandığı kontrol grubunun ön test  uygulamasından aldıkları karar verme becerisi puanları arasında anlamlı bir fark var mıdır?
7. Öğrencilerin kanıt temelli "Birleşmiş Milletler" etkinliğinin rubrik ile değerlendirilmesine göre bakış açısı ve anlam oluşturmalarının sonucu nedir?
8. Öğrencilerin kanıt temelli "Toplumsal Cinsiyet Rollerine Bakmak" etkinliğinin rubrik ile değerlendirilmesine göre bakış açısı ve anlam oluşturmalarının sonucu nedir?
9. Öğrencilerin kanıt temelli "Suriyeli Göçmenler" etkinliğinin rubrik ile değerlendirilmesine göre bakış açısı ve anlam oluşturmalarının sonucu nedir?
10. Öğrencilerin kanıt temelli "Küresel Isınma" etkinliğinin rubrik ile değerlendirilmesine göre bakış açısı ve anlam oluşturmalarının sonucu nedir? 
11. Öğrencilerin kanıt temelli "Erozyon" etkinliğinin rubrik ile değerlendirilmesine göre bakış açısı ve anlam oluşturmalarının sonucu nedir?
Bu araştırma, karma araştırma deseninlerinden yakınsayan paralel desen esas alınarak yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutu için ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen (ÖSKD) modeli tasarlanmıştır.  Araştırmanın çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Tokat merkezde yer alan bir devlet okulunun 7. sınıfında öğrenim gören 26'sı erkek 25'i kız olmak üzere 51 öğrenci oluşturmuştur. Bu öğrenciler amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ile belirlenmiştir. Deney ve kontrol grubu öğrencilerini belirlemek için araştırmacı tarafından geliştirilen akademik başarı testi kullanılmıştır. Araştırmadaki deneysel desenle ilgili gerekli olan nicel verileri toplamak için; Göktürker (2005) tarafından geliştirilen "Bilimsel Düşünme Becerileri Ölçeği" ve Sever (2019) tarafından geliştirilen "Karar Verme Becerisi Ölçeği" kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarına "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanındaki konulara uygun ders işlenmeden  önce ve ders yapıldıktan sonra bilimsel düşünme ve karar verme becerileri ölçeği uygulanmıştır. Nitel veri toplama aracı olarak "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanına yönelik kanıt temelli öğrenme etkinliklerine ait çalışma yaprakları kullanılmıştır. Gerçekleştirilen deneysel işlemde çalışma gruplarından elde edilen verilerin normallik testlerinde Shapiro-Wilk, Skewness (Çarpıklık) ve Kurtosis (Basıklık) kullanılmıştır. Deneysel işlem süreçlerinde çalışma gruplarından elde edilen verilerin normallik analizleri için Shapiro-Wilk, Skewness (Çarpıklık) ve Kurtosis (Basıklık) testleri yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Kanıt temelli etkinlikler süreç sonunda araştırmacı tarafından hazırlanan dereceli puanlama anahtarına göre puanlanarak öğrencilerin etkinlikleri gerçekleştirme düzeyleri belirlenmiştir. 
Araştırma sonucunda deney grubunda yer alan öğrencilerin bilimsel düşünme becerileri ölçeğinin geneli ile ölçeğin alt boyutlarında ön test ve son test puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılığın, deney grubunda yer alan öğrencilerin karar verme becerileri ön test ve son test puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılığın deney grubu lehine olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırma bulgularına göre, kanıt temelli öğrenme yöntemiyle "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanında uygulanan etkinliklere öğrencilerin çoğu katılmış, etkinliklerde yer alan sorulara cevap vermişler ve bir ürün ortaya koyabilmişlerdir. Kanıt temelli "Birleşmiş Milletler", "Suriyeli Göçmenler", "Erozyon" etkinliği öğrencilerin bakış açısı ve anlam oluşturmalarına göre değerlendirildiğinde öğrencilerin çoğunun ortalama kategorisinde cevaplar vererek kanıttan anlam çıkarabildikleri fakat kanıtlardan yeterince yararlanamadıkları; "Toplumsal Cinsiyet Rollerine Bakmak" ve "Küresel Isınma" etkinlikleri öğrencilerin bakış açısı ve anlam oluşturmalarına göre öğrencilerin çoğunun nitelikli kategorisinde cevaplar vererek kanıtlardan yeterince yararlandıkları tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler öğretimi, kanıt temelli öğretim, bilimsel düşünme becerisi, karar verme becerisi

Abstract:
The aim of the research is to reveal the relationships between evidence-based teaching practices and scientific thinking and decision-making skills in social studies teaching. In order to achieve this aim, answers to the following questions were sought.
1. Is there a significant difference between the scientific thinking skills scores of the experimental group, in which evidence-based teaching activities were applied, in the "Global Connections" learning field of the 7th grade Social Studies lesson in secondary school?
2. Is there a significant difference between the scientific thinking skill scores of the control group, in which non-skill-based traditional teaching was applied, in the "Global Connections" learning field of the Secondary School 7th Grade Social Studies course?
There is a significant difference between the scientific thinking skill scores of the experimental group, in which evidence-based teaching activities were applied in the "Global Connections" learning area of the 3rd secondary school 7th grade Social Studies course, from the pre-test application and the scientific thinking skills scores of the control group, which were applied non-skill-based teaching, from the pre-test application. is it?
4. Is there a significant difference between the decision-making skills scores of the experimental group, in which evidence-based teaching activities were applied, in the "Global Connections" learning area of the 7th grade Social Studies course in secondary school?
5. Is there a significant difference between the decision-making skills scores of the control group, in which non-skill-based teaching was applied, in the "Global Connections" learning area of the 7th grade Social Studies course, in the pre-test and post-test application?
6. Is there a significant difference between the decision-making skills scores of the experimental group, in which evidence-based teaching activities were applied, from the pre-application, and the decision-making skills scores of the control group, in which non-skill-based teaching was applied, from the pre-application, in the "Global Connections" learning area of the 6th secondary school 7th grade Social Studies lesson?
7. What is the result of students' constructing perspective and meaning according to the rubric evaluation of the evidence-based "United Nations" activity?
8. What is the result of students' constructing perspective and meaning according to the rubric evaluation of the evidence-based activity "Looking at Gender Roles"?
9. What is the result of students' constructing perspective and meaning according to the rubric evaluation of the evidence-based "Syrian Immigrants" activity?
10. What is the result of students' constructing perspective and meaning according to the rubric evaluation of the evidence-based "Global Warming" activity?
11. What is the result of students' constructing perspective and meaning according to the rubric evaluation of the evidence-based "Erosion" activity?
This research was carried out on the basis of convergent parallel design from mixed research designs. For the quantitative dimension of the study, a pretest-posttest control group experimental design (OSKD) model was designed. The study group of the research consisted of 51 students, 26 boys and 25 girls, who were studying in the 7th grade of a public school located in the center of Tokat in the 2021-2022 academic year. These students were determined by criterion sampling, one of the purposive sampling methods. An academic achievement test developed by the researcher was used to determine the students in the experimental and control groups. In order to collect the necessary quantitative data about the experimental design in the research; The "Scientific Thinking Skills Scale" developed by Göktürker (2005) and the "Decision-Making Skills Scale" developed by Sever (2019) were used. The scientific thinking and decision-making skills scale was applied to the experimental and control groups before and after the lesson in accordance with the topics in the "Global Connections" learning area. As a qualitative data collection tool, worksheets of evidence-based learning activities for the "Global Connections" learning field were used. In the experimental process, Shapiro-Wilk, Skewness and Kurtosis (Kurtosis) were used in the normality tests of the data obtained from the study groups. Shapiro-Wilk, Skewness and Kurtosis tests were performed for the normality analysis of the data obtained from the study groups during the experimental processing processes. Descriptive analysis method was used in the analysis of qualitative data. Evidence-based activities were scored according to the rubric prepared by the researcher at the end of the process, and the level of students' realization of the activities was determined.
As a result of the research, there was a statistically significant difference between the general scientific thinking skills scale of the students in the experimental group and the pre-test and post-test scores in the sub-dimensions of the scale. turned out to be. According to the research findings, most of the students participated in the activities applied in the "Global Connections" learning area with the evidence-based learning method, answered the questions in the activities and produced a product. When the evidence-based "United Nations", "Syrian Immigrants", "Erosion" activities were evaluated according to the students' perspective and meaning-making, most of the students were able to make sense of the evidence by giving answers in the average category; It has been determined that most of the students benefited from the evidence sufficiently by giving answers in the qualified category according to the students' perspective and meaning creation in the "Looking at Gender Roles" and "Global Warming" activities.
Keywords: Social studies teaching, evidence-based teaching, scientific thinking skills, decision making skills