Silüet-insan kavramı üzerine görsel ve yazınsal araştırmalar
Visual and literary studies on silhouette-human notion
Yazar: GAMZE EMİRDAĞI
Danışman: DOÇ. OZAN BİLGİNER
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Gölge = Shadow ; Kimlik = Identity ; Resim sanatı = Painting art ; Siluet = Silhouette ; Yönlendirme = Routing ; İnsan = Human

Özet:
Bu tez, silüet, silüet-insan kavramı üzerinden sanatçının çevreyi ve çevreyle olan
ilişkisini tanımlaması sürecini incelemeyi amaçlamaktadır. Tezde bireysel bakış
açısına göre kültürel ve çevresel faktörlerin etkisiyle olgunlaşan insandan yola
çıkarak "silüet" oluşumunun nasıl gerçekleştiği üzerinde durulmuştur. Silüete
dönüşüm olarak nitelendirilen bu durumda insan, siyasal, sosyal ve çevresel
etkileri içeren olumsuz yönlendirmelere maruz kalmaktadır. Bu yönlendirmeler tez
içerisinde, iktidar, mekân, kitle kültürü, popüler kültür ve göç başlıkları altında
açıklanmış ve sanatçının silüet-insan kavramıyla kurduğu dolayım üzerinden
tanımlanmıştır. Tez içerisinde, bireysel sanat anlayışı üzerinden edinilen bilgiler
doğrultusunda sosyal, politik aktörlerin birey üzerinde uyguladığı yönlendirmeler
konusu ile baş başa kalındığında silüet ve silüet-insan kavramı ile yüz yüze
kalındığı ileri sürülmektedir. Silüetler; sanatçıya göre yok olma ve yeniden doğma
arasında yer alan bir biçimin ifade edilme şeklidir. İnsan ile bağını kopardığı
düşünülen silüetin insandan ayrı bir otorite kurduğu ve kendi otonom kurgusunu
sağladığı düşünülmektedir. Nesnel dünyayla bağını koparan silüet, kendi gibi
olmaktan yoksun, duygusuz, uykulu bir tembellikle kendini boşluğa teslim etmiş
insandan oluşmuş ve sanatçı tarafından tanımlanması sırasında bir dizi
değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Değerlendirme sırasında, silüetlerin
yaratılmasında ve devamlılığında önem arz eden etken maddelerin diğer
sanatçıların bakış açıları üzerinden değerlendirmelerine de yer verilerek farklı
dolayımlar üzerinden silüet, silüet- insan kavramı incelenmiştir. Bireyin içine
çekildiği olumsuz bir durum olarak nitelendirilen silüet-insan kavramından
kurtulmanın yolunun mevcut durumun olumsuzluğunun kavranması gerektiği
bilgisine değerlendirmeler sonucunda ulaşılmıştır. Olumsuzluğu kavramanın
ardından ilk eylem iradi olarak gerçekleşeceği ve irade beraberinde kaygı ve
cesareti de getirerek silüet halinden kurtulmayı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Silüet, silüet-insan, yönlendirmeler, kimlik, gölge

Abstract:
The aim of the thesis is to investigate the process of the artist's defining the
environment and his/her relationship with the environment through the concept of
silhouette, silhouette-human. How a "silhouette" is formed based on the human
being matured with the effect of cultural and environmental factors from an
individual perspective was addressed in the study. A human being is exposed to
negative guidance including political, social and environmental impacts in the
situation defined as a transformation into a silhouette. These guidance were
explained under the titles of power, place, mass culture, popular culture and
migration and defined through the mediation built between the artist and
silhouette-human. It has been noted in the study that the notion of silhouette and
silhouette-human were encountered when the subject of social and political actors
was addressed individually in line with the information acquired through the
understanding of an individual art. Silhouettes are a way to express a form
between disappearance and rebirth according to the artist. The silhouette believed
to lose its connection with human is considered to build an authority apart from
human and to provide its own autonomic fiction. The silhouette losing its
connection with the objective world is formed of individuals having no emotions,
being sleepy, lazy and deprived of being as himself/herself. It was subjected to a
series of assessment while defined by the artist. During the evaluation, notions of
silhouette, silhouette-human was examined through different meditation including
evaluations regarding the point of views of other artists on the active substances
which were significant for the creation and the continuity of a silhouette. It was
concluded that the way of getting rid of silhouette-human notion defined as a
negative condition was to understand the existing current negativity of the
individual himself/herself. It is believed that the first action will be realized
voluntary upon the comprehension of negativity and this will support getting rid of
silhouette bringing the concern and courage. 

Keywords: Silhouette, silhouette-human, guidance, identity, shadow.