Ofis çalışanlarında egzersiz hatırlatıcı bilgisayar programının ağrı, iş performansı ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effects of exercise reminder software program on office workers? pain level, work performance and quality of life
Yazar: AHSEN IRMAK
Danışman: PROF. DR. GONCA BUMİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş ve Uğraşı Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Bilgisayar yazılımları = Computer softwares ; Bilgisayarlar = Computers ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Ergonomi = Ergonomics ; Performans = Performance ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Günümüzde iş yerlerinde bilgisayarların kullanımı artarken ofis çalışanları gittikçe masalarına daha çok bağımlı hale gelmişlerdir. Bilgisayar başında çalışanlar için uzun süreli sabit pozisyon ve tekrarlı hareketler, işlerinin bir parçası olmakla birlikte aslında kas iskelet sistemi rahatsızlıklarına temel hazırlayan en önemli risk faktörlerindendir. Son yıllarda bilgisayar başında çalışanlarda oluşan kas iskelet sistemi problemlerini azaltmak için bazı bilgisayar programları geliştirilmiştir. Çalışmamızın amacı, ofis çalışanları için egzersiz hatırlatıcı bir bilgisayar programı geliştirerek bu programın ağrı, iş performansı ve yaşam kalitesine etkisini araştırmaktır. Çalışmamıza 39 sağlıklı ofis çalışanı dahil edilmiştir. Olgular basit rastgele yöntemle müdahale grubunda 20, kontrol grubunda 19 kişi olacak şekilde iki gruba ayrılmıştır. Müdahale grubu 10 hafta süreyle egzersiz hatırlatıcı bilgisayar programını kullanırken, kontrol grubuna herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Çalışmadaki tüm olgular tedavi öncesinde ve sonrasında ağrı için Görsel Analog Skala (VAS); çalışma performansı için Çalışma Rolü İşlevselliği Anketi ve Kanada Aktivite Performans Ölçümü (COPM); yaşam kalitesi için Kısa Form-36 (SF-36) ve postüral risk değerlendirmesi için Hızlı Tüm Vücut Değerlendirmesi (REBA) ile değerlendirilmiştir. Müdahale sonrasında gruplar karşılaştırıldığında müdahale grubunda istirahat ve aktivitedeki VAS puanlarının, REBA'ya göre ise postüral riskin istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde azaldığı görülmüştür (p<0,05). Ayrıca müdahale grubu tedavi sonrasında COPM'in hem performans hem de memnuniyet değerlendirmesinden istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksek puanlar almıştır (p<0,05). Egzersiz hatırlatıcı bilgisayar programının ofis çalışanlarında ağrı ve postüral riskleri azalttığı ve performansı da artırabileceği belirlenmiştir. Ülkemizde ofis çalışanları için egzersiz hatırlatıcı programların daha derinlemesine araştırılması, geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
The increase in computer use rate has made office workers more dependent on their desks and work stations for the last decade. Long-term fixed positions and repetitive movements are part of computer work; however these are the most important risk factors for musculoskeletal disorders. In recent years, several computer programs have been developed in order to decrease the incidence of musculoskeletal disorders among office workers. The purpose of this study was to develop exercise reminder software for office workers and evaluate the effectiveness of exercise reminder software program on office workers? pain level, work performance and quality of life. 39 healthy office workers attended to the study. Participants were randomly split into two groups, intervention group (n=20) and control group (n=19). The intervention group used the program for 10 weeks, and the control group received no intervention. Visual Analogue Scale (VAS) to evaluate the perceived pain, Work Role Functioning Questionnaire (WRFQ) and Canadian Occupational Performance Measure (COPM) to evaluate the perceived work performance, Short Form-36 (SF-36) to evaluate the quality of life and Rapid Entire Body Assessment (REBA) to evaluate the risk of working posture were administered all of the participants in the beginning and at the end of the study. When the two groups were compared, rest and activity VAS scores of intervention group were lower than the control group in a statistically significant way (p<0,05). According to REBA scores the postural risk is lower in the intervention group (p<0,05). In addition, when comparing the pre and post intervention COPM scores the intervention group had higher scores after the intervention in both performance and satisfaction (p<0,05). It is determined that the exercise reminder software can decrease pain and postural risks and may increase performance in office workers. Further studies are needed about exercise reminder software to develop and generalize this intervention in our country.