Yılmazlık ile liderlik arasındaki ilişkinin öğretim üyelerinin görüşlerine göre incelenmesi
Investigation of the relationship between reciliency and leadership according to opinions of academics
Yazar: ZEHRA İLBARS
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ARASTAMAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik dirençlilik = Academic resilience ; Akademik liderlik = Academic leadership ; Akademik sağlamlık = Academic resilienc ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Yılmazlık = Resiliency ; Öğretim üyeleri = Instructors ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmada, devlet üniversitelerinde görev yapan öğretim üyelerinin yılmazlık algılarını belirlemek ve bunun liderlik davranışıyla ilişkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırma, Ankara ilinde bulunan Ankara Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, ODTÜ ve Gazi Üniversitesi'nde 2018-2019 akademik yılında görev yapan 390 öğretim üyesinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Yılmazlık Ölçeği" ve Bass ve Avolio (1995) tarafından geliştirilip, Türkçe'ye Mehmet Korkmaz (2005) tarafından uyarlanan "Çok Faktörlü Liderlik Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi için frekans ve yüzde dağılımları, t-testi, ANOVA, Pearson Korelasyon analizi, Çoklu Regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, Yılmazlık ölçeğinin en yüksek puan ortalaması "Proaktiflik" boyutunda olurken en düşük puan ortalamasının "İç Disiplin" boyutunda olduğu görülmüştür. Öğretim üyelerinin Yılmazlık algılarının İç Disipline ilişkin görüşleri akademik pozisyonlarına göre anlamlı bir fark göstermektedir. Özgüven-Kişisel Yeterlilik, Olumluluk-Empati, Proaktiflik, Kişilerarası Etkileşim, Kabullenme ve Gelişim alt ölçeklerine ilişkin görüşleri akademik pozisyona göre anlamlı bir fark göstermediği saptanmıştır.  Liderlik algısına ilişkin alt boyutlardan en yüksek puana sahip boyutun "Telkinle Güdüleme", en düşük puana sahip boyutun ise "Özgür Bırakan Liderlik" boyutu olduğu sonucuna varılmıştır. Öğretim üyelerinin Liderlik ölçeğine ilişkin görüşlerin akademik pozisyona göre fark göstermediği saptanmıştır. Çalışmada öğretim üyelerinin yılmazlık algılarının, liderlik anlayışlarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Standardize edilmiş regresyon katsayılarına (β) göre, yordayıcı değişkenlerin Liderlik anlayışını açıklamadaki önem sırası; Olumluluk-Empati, İç Disiplin, Proaktiflik, Kişiler Arası Etkileşim, Öz Güven-Kişisel Yeterlik, Gelişim ve Kabullenme şeklindedir. Çalışmada, araştırma sonuçlarına dayalı olarak öğretim üyelerinin yılmazlık algılarının güçlendirilmesine ve liderlik becerilerinin geliştirilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the resilience perceptions of academics and to investigate the relationship between resilience and leadership in the state universities. The research is conducted with the contribution of 390 faculty member during the 2018-2019 academic year from the Ankara University, Hacettepe University, METU and Gazi Universities of the Ankara province. In this research, as the data collection tools, "Resiliency Scale" which was developed by the researcher and "Multifactor Leadership Questionnaire" developed by Bass and Avolio (1995) and adapted to Turkish by Mehmet Korkmaz (2005) were used. Frequency, arithmetic mean, standard deviation, t test, ANOVA, Pearson Correlation and Multiple Regression analysis were used in the analysis of the data. According to the results of the research, "Proactivity" is the highest mean and "Inner discipline" is the lowest mean dimensions of resiliency scale. Faculty members' inner discipline dimension of resiliency perception has showed a meaningful difference according to their academic positions. It has been determined that self-confidence-personal competence, positivity-empathy, proactivity, interpersonal interaction, espousing and development subscales has no meaningful difference according to academic position. It has been concluded that, "Inspirational Motivation" dimension has the highest point and "Laissez Faire" dimension has the lowest point among the sub-dimensions of leadership perception. It has been determined that there weren't meaningful differences between the opinions of academicians on their academic position related to leadership scale. In the study, it was revealed that the resilience perceptions of the faculty members were a significant predictor of their sense of leadership. According to the standardized regression coefficients (β), the order of importance of predictor variables in explaining the understanding of leadership; Positivity-Empathy, Internal Discipline, Proactivity, Interpersonal Interaction, Self-Confidence-Personal Competence, Development and Acceptance. 
In this study, some suggestions were made to strengthen the faculty members' resiliency perception and to develop their leadership skills according to the results of the research.