Histokimyasal boyamalar için bal, etil alkol ve sitrik asitten oluşan solüsyonun fiksatif etkisinin araştırılması
Investigation of the fixative effect of a solution consisting of honey, ethyl alcohol and citric acid for histochemical staining
Yazar: YASİN DEMİRASLAN
Danışman: PROF. DR. HAKAN ÖNER
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Çevre, insan ve hayvan sağlığı için zararlı etkileri tespit edilen formaldehite alternatif bir kimyasalın keşfedilmesi için birçok bilimsel araştırma yürütülmüştür. Bu çalışmanın amacı değişen oranlarda bal, etil alkol ve sitrik asitten oluşan solüsyonların histolojik araştırmalarda sıklıkla kullanılan histokimyasal boyamalar için etkili bir alternatif fiksatif olup olamayacağını araştırmaktır. Çalışmada farklı oranlarda bal, etil alkol ve sitrik asitten oluşan solüsyonlar deneme grubu, formol ve Bouin solüsyonları ise kontrol grubu olarak kullanıldı. Dokular cinsiyet farkı gözetmeden 10 adet Wistar Albino sıçanın beyin, dil, parotis bezi, karaciğer, pankreas ve böbreklerinden alındı. Örnekler deneme ve formol gruplarında 24, 48 ve 72 saat tespit edildi. Bouin solüsyonunda ise tespit süresi 24 saat olarak belirlendi. Histolojik kalitenin değerlendirilmesi için dokulardan alınan kesitlere hematoksilen-eozin, PAS (Periodic Acid Schiff) ve Masson'un Trichrome boyaması yapıldı. Hazırlanan kesitler ışık mikroskobu altında değerlendirildi ve mikroskoba entegre digital kamerayla fotoğraflar çekildi. Çalışmada elde edilen skorlar istatistiksel olarak analiz edildi. Sonuç olarak çalışmamızda bal, etanol ve sitrik asitten oluşan solüsyonun yaygın kullanılan fiksatiflere alternatif olabileceği ile ilgili bulgular elde edildi. Özellikle %40 bal içeren solüsyonun standardize edildiği takdirde bu yönde bir adım önde olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Many scientific researches have been carried out to discover an alternative chemical to formaldehyde, which has been found to have harmful effects on the environment, human and animal health. The aim of this study was to investigate whether solutions of varying ratios of honey, ethyl alcohol and citric acid can be an effective alternative fixative for histochemical staining, which is frequently used in histological research. In the study, solutions of honey, ethyl alcohol and citric acid in different ratios were used as experimental groups and formol and Bouin solutions were used as control groups. Tissues were obtained from the brain, tongue, parotid gland, liver, pancreas and kidneys of 10 Wistar Albino rats regardless of sex. The samples were fixed in the test and formol groups for 24, 48 and 72 hours. In Bouin solution, the fixation time was determined as 24 hours. For the evaluation of histological quality, hematoxylin-eosin, PAS (Periodic Acid Schiff) and Masson's Trichrome staining were performed on the sections taken from the tissues. The sections were evaluated under a light microscope and photographs were taken with a digital camera integrated into the microscope. The scores obtained in the study were statistically analyzed. In conclusion, our study showed that a solution consisting of honey, ethanol and citric acid can be an alternative to commonly used fixatives. Especially if the solution containing 40% honey is standardized, it is thought to be one step ahead in this direction.