Tokat ili koyunculuk işletmeleri kuzu büyütme uygulamaları
Lamb breeding applications in sheep farms in the Tokat province
Yazar: YÜCEL ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA OLFAZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma; Tokat ilinde koyun yetiştiricilerinin uygulamış oldukları kuzu büyütme yöntemleri irdelemek amacı ile Tokat il merkezi ve 4 ilçesinden (Turhal, Niksar, Erbaa ve Başçiftlik) 2018 yılında 94 koyunculuk işletmesinden anket yoluyla toplanan bilgilerin değerlendirilmesiyle yapılmıştır. Bu bilgiler kapsamında; işletme sahiplerine ait genel bilgiler, yaylacılık, koç katımı, doğum dönemindeki kuzu ölümleri ve sebepleri, sakat doğum durumu, kuzuların meraya çıkma zamanı, kuzuların sütten kesilmesi, kuzu beslenmesi, damızlıkta kullanma yaşı, sağım, sağlık koruma yöntemleri, hayvanların pazarlanması, işletmeyi zarara uğratan nedenler ve karşılaşılan sorunlar ile ilgili sorular sorulmuştur. Araştırma sonunda, koyun yetiştiren işletme sahiplerinin eğitim durumları incelendiğinde %44.8'inin ilkokul mezunu olduğu, koyunculuk yapma tecrübelerinin ortalama 18.6 yıl olduğu, çoban ihtiyaçları için sürülerini %40.0'ı komşu sürülerine kattığı, koyun ırkı olarak işletmelerin %88.3'ünün Karayaka, %6.4'ünün Bafra koyunu, %5.3'ünün Karayaka x Bafra koyunu melezinin yetiştiriciliğini yaptığı işletme başına ortalama koyun sayısının 111 baş olduğu, işletme sahiplerinin %44.6'sının aile içi ihtiyaçlarından dolayı koyunculuk yaptığı belirlenmiştir. Yetiştiricilerin %74.5'inin yaylaya çıktığı ve yayla da ortalama 170-180 gün kaldığı gözlenmiştir. İldeki koyunculuk işletmelerinde bir doğum döneminde en fazla kuzu ölümü %14.1 olarak ikiz doğumlarda meydana geldiği, sürüdeki sakat doğumların %42.8'inin akrabalı yetiştiricilikten kaynaklandığı, kuzuların %52.0'inin meraya doğumla beraber çıktığı, anne sütüne ilave olarak %60.6'sının kuzu yemi kullandığı, kuzuların %89.4'ünün sütten hiç kesilmediği belirlenmiştir. Yetiştiriciler öncelikli sorun olarak, çoban bulma, kuzu ölümleri, hastalıklar, hayvanların pazarlanması, yem fiyatlarındaki pahalılık ile meraların yetersiz ve kalitesiz olmasını bildirirken, koyunculuğun kârlı olabilmesi için pazar fiyatlarının artması, hibe desteklerinin artırılması, gençlerin hayvancılığa özendirilmesi, mera ıslahı ve sürünün genetik ıslahının yapılması gerektiğini talep etmişlerdir.

Haziran 2019, 52 sayfa

Anahtar Kelimeler: Karayaka, Tokat, Kuzu Büyütme, Yayla

Abstract:
This study has been carried out through the evaluation of the information gathered by the survey method from 94 sheep farms in 2018 located in the provincial center of Tokat and in 4 sub provinces (Turhal, Niksar, Erbaa and Başçiftlik) for the purpose of examining lamb breeding methods that the owners of the sheep farms had been carrying out in the Tokat province. Within the scope of these information, questions were asked regarding general identifying information about the owners of the farms, nomadic pastoralism, mating of sheep, lamb deaths during births and their reasons, malformed births, time of entering of the lambs into the pastures, weaning of the lambs, feeding of the lambs, age of using for breeding, milking, methods for protecting the health of lambs, marketing of the animals, reasons that cause material losses at the farm and other encountered problems. In the consequence of the study, when the educational level of the owners of the sheep farms is asked, it was determined that 44.8% of them were elementary school graduates; and it was also determined that their average years of experience of lamb raising was 18.6 years; they were mixing 40% of their sheep with neighboring flocks for their needs of shepherds; and as for the races of sheep, 88.3% of them were breeding Karayaka sheep, 6.4% of them were breeding Bafra sheep, and 5.3% of them were breeding Karayaka and Bafra hybrids; the average number of sheep per farm was 111, and 44.6% of the owners of farms were raising sheep due to the economic needs of the families. It was observed that 74.5% of the breeders were going to the highlands and staying there for about 170 or 180 days on average.  It was determined that the highest percentage of lamb deaths in the sheep farms in one delivery was taking place as 14.1% in the twin deliveries; 42.8% of malformed births in the flock originated from breeding animals that were relatives; 52.0% of the lambs were going out to the pastures by birth; 60.6% of the breeders were using lamb feed in addition to the mature sheep feed; and 89.4% of the lambs never weaned. The breeders reported finding shepherds, lamb deaths, sicknesses, marketing of animals, expensive feed prices, insufficient and substandard meadows as their primary problems; and to make sheep breeding profitable, it is necessary to increase market prices and grants given to farmers, to encourage young persons to get engaged in animal breeding, to perform improvement of the meadows and genetic improvement of flocks.

June 2019, 52 pages

Keywords: Karakaya, Tokat, Lamb Breeding, Highlands