Liberalizmin ahlaki temelleri
The moral foundations of liberalism
Yazar: HASAN YÜCEL BAŞDEMİR
Danışman: PROF. MURTAZA KORLAELÇİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu çalısma, liberalizm ve ahlâk tartısmalarına kavramsal bir zemin olusturmayıamaçlamaktadır. Bu çalısmada liberal ilkelerin gerisinde yatan zihin durumları ve bilissüreçleri ahlâkî açıdan tasvir ve analiz edilmektedir. Bu nedenle bu çalısma, problematikdegildir; tasvirî ve analitiktir.Liberalizm, genellikle siyasî ve ekonomik bir düsünce sistemi olarak bilinir. Birçokkisi, liberalizmin ahlâk düsüncesinden yoksun oldugunu iddia eder. Bu çalısma, bu iddianıngeçerliligini tartısır ve liberalizmle ahlâk arasındaki iliskinin mahiyetini inceler.Liberal düsünürler, liberal ilkelerin ahlâkî temele sahip oldugunu veya en azındanonlar arasında bir çeliskinin olmadıgını savunurlar. Onlar, aynı siyasî ve ekonomik ilkelerisavunmalarına ragmen liberalizme farklı ahlâk düsüncelerini temel alırlar. Liberalizm, ikifarklı ahlâk düsüncesi ile karsımıza çıkar. Yatkınlık olarak ahlâk veya inanç temelli ahlâkdiyebilecegimiz tür, liberalizme önermesel bir ahlâkî temel kurar. Bu deontolojik liberalizmdir.Egilim olarak ahlâk veya deger temelli ahlâk ise liberalizme duygusal bir temel kurar. Bu isesonuççu liberalizmdir.Deontoloji, ahlâkî bazı inançlara dayanır. Bu açıdan epistemolojik gerekçelendirmeile ahlâki gerekçelendirme arasında bir paralellik vardır. Sonuççuluk ise ahlâkı duygularadayandırır ve deger temelli bir gerekçelendirmeye basvurur. nanç, bir zihin durumudur veinsanları kendi basına bir davranısa sevk etmez. Deger ise bazı olay ve olguların bizimüzerimizde bıraktıgı olumlu veya olumsuz etkileri ifade eder. nanç, zihnin bir durumu tasdiketmesiyle ortaya çıkarken deger, duyguların bir olgu üzerindeki tasvibi ile ortaya çıkar. nançve deger arasındaki fark, deontoloji ve sonuççulugun nihaî ayrım noktalarını ortaya koymayısaglar.Bu çalısma ahlâkî temeller açısından inanç, deger, olgu, duygu, tasvip, tasdik,yatkınlık, egilim, tavır, tutum gibi terimlerle davranıs kuralları arasındaki iliskileri irdeler.Bunu ?Davranıs kurallarını belirleyen zihin süreçleri nelerdir?? sorusundan hareketleyapmaya çalısır. Bu soruya iki bölümde cevap aranır. Birinci bölüm, ahlâkın ilk nedenlerinitasvir ve analiz ederken ikinci bölüm, ahlâkî gerekçelendirme ile ilgilenir. Nihaî olarakliberalizmin iki ayrı ahlâk düsüncesine dayandıgı sonucuna varılır.

Abstract:
This study aims to provide a conceptual framework to liberalism and morality debate. Inour study, we try to describe and analyze cognitive processes and intellectual dispositions ofliberal principles from ethical point of view. Therefore, the main aspect of this study is descriptiveand analytical rather than problematical.Liberalism is generally known as a political and economical system. Many people claimthat there is no place for ethics in liberalism. One of the main aims of this study is to question thevalidity of this claim and discover the true nature of the relationship between liberalism andethics.In contrast to this claim, major liberal thinkers argue that liberalism has ethicalfoundations or at least there is no conflict between morality and liberalism. Although they defendthe same political and economical principles, they have different ideas about morality. Basically,there are two theories of ethics in liberal tradition. The first one can be named as the theory ofethics as belief, which provides doctrinal base for liberalism. This theory is regarded asdeontological liberalism. The second theory can be named as value-based ethics, which providesan emotional ground for liberalism. This type of liberalism is known as consequentialistliberalism.Deontology based on the existence of certain ethical beliefs. For this reason, we couldsay that epistemological justification and moral justification are parallel to each other.Consequentialism based on moral emotions and uses value-based justification. Belief as a state ofmind is not enough to lead men and women to ethical behavior. Value contains various states ofaffairs, which influence us positively or negatively. While the belief is the production of themind?s assent of a state of affair, the value is the end of emotional approval of a situation. Whilethe belief comprises by means of being assented a state of affair by reason, the value comprises bymeans of being approbated or disapprobated the states of affairs by emotions. Difference betweenbelief and value is equal to the ultimate difference between deontological and consequentialistpoint of views.The main intention of this study is to examine the relationship between somefundamental terms such as belief and value, fact and value, emotion and belief, approbation andassent, disposition and tendency, attitude and manner so on. The following question is thestarting point of our study: `What are the mental processes, which determine our behavioralnorms?? Two chapters of our study dedicated to answer of this question. While the first part ofour study deals with ultimate ethical reasons, the second part deals with the problem of ethicaljustification. This study concludes that liberalism has two different understanding of ethics:deontological ethics and consequentialist ethics.