Kayısı anaç üretiminde kullanılacak tohumların kükürtleme ve açıkta kurutma sonrası canlılık ve çimlenme durumlarının incelenmesi
Investigation of the viability and germination conditions of seeds to be used in apricot rootstock production after sulfurization and open drying
Yazar: YÜCEL ACAR
Danışman: DOÇ. DR. BURHANETTİN İMRAK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Sert çekirdekli meyvelerde susuzluğa dayanıklı, her türlü toprak koşullarına uyum sağlayabilen, hastalık ve zararlılara toleransı yüksek anaçlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu anaçların kaynağını doğadaki tohumlar oluşturmaktadır. Tohum, bitkinin gelişimini, verimini, hastalık ve zararlılara dayanıklılığını belirleyen temel materyal olmanın yanında ticari fidan üreticilerinin ve seleksiyon çalışması yapan araştırmacılarında kaynağını oluşturur. 
	Bu çalışmada Hacıhaliloğlu ve Kabaaşı çeşidinin gün kurusu ve islimli (kükürtlü) ve taze tüketilen meyvelerinden elde edilen tohumlar (islimsiz) kullanılmıştır. Canlılık tespiti için 2, 3, 5-Trifenil Tetrazolium Klorür (TTC), testi yapılmış, çimlendirme testi ile karşılaştırılmıştır. Çimlendirme testi, endokarplı, endokarpsız ve endokarpsız tohumlara giberellik asit uygulamasıyla yapılmıştır. Radisil uzunluğu 4-5 mm olan tohumlar çimlenmiş kabul edilmiş ve viyollere ekilerek büyüme analizi (boy, çap, Spad, PSII) için takibi yapılmıştır. Denemeler 3 yinelemeli ve her yinelemede 15 tohum olacak şeklinde planlanmıştır.
	Bu çalışmada tetrazolium testi sonucunda, kükürt uygulaması yapılan tohumların canlılık oranlarının (Kabaaşı'da boyanma yok, Hacıhaliloğlu'da %60 hiç boyanmamış) düşük olduğu, çimlendirme sonuçları ile de tutarlılık gösterdiği ve giberellik asit uygulamasının tohumlarda çimlenme süresini kısalttığı tespit edilmiştir. Büyüme analizinde, en iyi sonuç Kabaaşı çeşidinin, islimsiz tohumlarında elde edilmiştir. Çap, Spad ve PSII analizinde en iyi sonuç, Kabaaşı çeşidinin endokarplı ekilen islimsiz tohumlarından elde edilmiştir.

Abstract:
In stone fruits, there is a need for rootstocks that are drought-resistant, adaptable to all kinds of soil conditions, and have high tolerance to diseases and pests. The source of these rootstocks is the seeds in nature. Seed is a determinant of plant development, yield, resistance to diseases and pests, and is the main source of commercial seedling producers and selection researchers. 
	In this study, the seeds of Hacıhaliloğlu and Kabaaşı cultivars obtained from sun dried and sulphurous and freshly consumed fruits (sulphur-free) were used. For the determination of viability, 2, 3, 5-Triphenyl Tetrazolium Chloride (TTC) was tested and compared with germination test. The germination test was performed on seeds with endocarp, seeds without endocarp and seeds without endocarp by application of gibberellic acid. Seeds with a radicle length of 4-5 mm were considered germinated and planted in viols and followed for growth analysis (height, diameter, Spad, PSII). Experiments were planned with 3 replications and 15 seeds in each iteration.
	In this study, as a result of the tetrazolium test, it was determined that the viability rates of the seeds treated with sulfur (no staining in Kabaaşı, 60% unstained in Hacıhaliloğlu) were low, consistent with the germination results, and gibberellic acid application shortened the germination period in seeds. In the growth analysis, the best result was obtained in the sulphur-free seeds of the Kabaası variety. The best result in the analysis of diameter, Spad and PSII was obtained from sulphur-free seeds sown with endocarps of the Kabaası variety.