Çevre ve görsel etkileşim
Umwelt und visuelle beeinflussung
Yazar: AYŞE SAĞLAM
Danışman: PROF. ZAHİT BÜYÜKİŞLEYEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 1995
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Görsel çevre = Visual environment ; Kentsel çevre = Urban environment ; Metropoliten kent = Metropolitan city ; Resimler = Pictures ; Çevresel etkileşim = Environmental interaction ; Çevresel sanat = Environmental art

Özet:
ÖZET "Çevre ve Görsel Etkileşim" adı altında ele alınan sanatta yeterlik raporu "Kent ve Trafik" adlı yüksek lisans çalışmasının bir uzantısı şeklinde düşünülmelidir. Taşıtların cadde ve kavşaklarda değişik pozisyonlarıyla yarattıkları kaos'un temel alındığı yüksek lisans çalışmasında, özgün biçimler ve renklerle, özgün kompozisyon kurgulan oluşturulmaya, sonuçta ise bir resimsel anlatım dili bütünlüğüne ulaşılmaya çalışılmıştır. "Sanatta Yeterlik" çalışmasında ise yine metropolitan yerleşim birimlerindeki çevrelerden resimler yapılmaya devam edilmiştir. Çünkü bu yerlerdeki binbir karmaşa içinde akıp giden nesnelerin gerek kendi içlerinde ve gerekse birbirleriyle olan ilişkilerinde özde çok zengin oldukları gözlemlenmiştir. Bunların araştırılması, incelenmesi ve irdelenmesi sonunda elde edilecek yeni bulgularla "Yüksek Lisans" kapsamındaki çalışmaların daha ileriye götürülmesi hedeflenmiştir. Raporda "Kentsel Çevre ve Sanat" bağlamında 19. yüzyıl başlarından itibaren kenti, dolayısıyla yaşamı model alan sanat akımları, dönemin sosyo-psikolojik, ekonomik ve toplumsal sorunlarıyla birlikte ele alınmıştır. Kentsel çevreyi çalışmalarına konu edinen yabancı ve Türk sanatçıların eserleri incelenmiştir. Yağlıboyanın ağırlıkta olduğu "Sanatta Yeterlik" çalışmasında, dışardaki kentsel çevrelerdeki üç boyutlu doğal nesnelerden yola çıkılmış, istenilen anlatımı vermediği düşüncesiyle, daha sonraki resimlerin soyut biçimlerle çözümlenmesi yoluna gidilmiştir. Lekesel ağırlıklı olan bu çalışmalarda renkler, kontrast ilişkiler içerisinde ele alınmışlardır. Biçimler için de aynı durum söz konusudur. Farklı yapıdaki biçimlerinbirlikteliğiyle karşıtlıklar yaratılmıştır. Renk ve biçimlerdeki bu karşıtlıklarla, resimler, kararlı ve dinamik kılınmaya çalışılmıştır.

Abstract:
ZUSAMMENFASSUNG Die Promotionsarbeit "Umwelt und visuelle Beeinflussung" ist als die Weiterentwickiung der Magisterarbeit "Stadt und Verkehr" aufzufassen. Man versuchte in der Magisterarbeit das Chaos zu behandeln, das die Verkehrsmittel auf den Strassen und Kreuzungen verursachen. Man bemühte sich, durch authentische Formen und Farben originale Auf satzstrukturen zu entwickeln und schlieBlich zu einem malerischen Ausdruck zu gelangen. In den weiteren Phasen wurden Szenen aus GroBstâdten weitergemalt. Es lieB sich durch Beobachtungen feststellen, daB die Objekte im Durcheinander der GroBstadt sowohl selbst als auch ihre Beziehungen untereinander sehr reichhaltig sind. Anhand der Forschung, Untersuchung und Erörterung dieser Objekte wurde gezielt, das in der Magisterarbeit behandelte Thema weiterzuentwickeln. In der Promotionsarbeit wurden im Rahmen "stadtische Umwelt und Kunst" die Kunstepochen ab dem Anfang des 19. Jahrhunderts, die sich mit der Stadt, bzw. dem Stadtleben befassen, zusammen mit den damaligen soziopsychologischen, wirtschaftlichen und gesellschaftlichen Problemen behandelt Die Werke von türkischen und auslândischen Künstlern, die sich die stadtische Umwelt zum Thema nahmen, wurden behandelt. Bei der Vorbereitung der Promotionsarbeit handelt es sich zum groBen Teil um Ölgemâlde. Man ging zuerst von dreidimensionalen natiirlichen Objekten in der stâdtischen Umwelt aus. Spâter jedoch, als man feststellte, daB man damit nicht zum gewiinschten malerischen Ausdruck gelang, gab man diese Arbeitsweise auf und versuchte, die Objekte abstrakt zu widerspiegeln. mBei der Arbeit wurde fleckenartig gearbeitet und man bemühte sich, die Farben in einem kontrasten Zusammenhang zu gebrauchen. Dasselbe gilt auch fur die Figuren. Man versuchte, durch gemeinsames Auftreten von Figuren mit unterschiedlicher Struktur Kontraste zu bilden. Durch die Kontraste von Farben und Figuren versuchte man, den Gemâlden einen festen und dynamischen Ausdruck zu verleihen. IV