Şile Akçakese köyünün kırsal mimari bağlamında analizi ve koruma önerileri
Analysis of Şile Akçakese village in rural architectural context and protection recommendations
Yazar: DERYA ARKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EDA SELÇUK
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Geleneksel Türk evi = Traditional Turkish house ; Geleneksel konut = Traditional dwelling ; Geleneksel yapı = Traditional structure ; Köyler = Villages ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Kırsal mimari = Rural architecture ; Mimari = Architectural ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; İstanbul-Şile-Akçakese = İstanbul-Şile-Akçakese

Özet:
Geleneksel yapılar yalnızca yapıyı inşa edenler veya sahipleri için değil, bu topraklarda yaşayan tüm insanlar için kültürel bir mirastır. 600 yıldır bu topraklarda yaşayan ve son örnekleri kalan Türk evlerinin ve tarihi çevrenin korunması, yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması bu açıdan önem taşımaktadır. 
Geleneksel Türk evlerinin en güzel örneklerinden olan kırsal mimarinin korunması günümüzde dünyanın önemli sorunlarından biridir. Bu sebeple Şile'nin en eski kırsal yerleşim yerlerinden biri olan, içinde çok sayıda geleneksel yapının bulunduğu Akçakese köyünde tez çalışması yapma ihtiyacı duyulmuştur.
Çalışma kapsamında Şile ve Akçakese'nin coğrafi konumu, ulaşım ve nüfus özellikleri, sosyal, kültürel, tarihi özellikleri ve konut yapıları araştırılmıştır. Daha sonra Akçakese'de tarihi yapıların ağırlıkta olduğu bölge, çalışma alanı olarak belirlenmiş ve 113 adet yapı üzerinde detaylı incelemeler yapılmıştır. Çalışma alanında yerleşim doku analizi başlığı altında; sokak analizi, tescil durum analizi, sağlamlık durumu analizi, işlev analizi ve kat sayısı analizi çalışmaları yapılmıştır.
Elde edilen verilerle her bir yapı için detaylı çalışma başlatılmış, tarihi yapıların parsel kullanımları, plan özellikleri, cephe özellikleri, yapım teknikleri ve kullanılan malzemeler irdelenmiştir. Özellikle son yıllarda meydana gelen bozulmaların nedenleri incelenmiş ve koruma önerileri geliştirilmiştir. Son olarak da sonuç bölümünde değerlendirmelerde bulunulmuştur. Ayrıca tescil durumu analizleri sırasında tescilli ve tescile önerilebilecek toplam 78 yapı için envanter fişleri hazırlanıp ekler bölümüne eklenmiştir. 
Söz konusu çalışmasının kırsal alanların belgelenmesi ve korunması konusunda envantere önemli bir katkı sağlayacağı, gelecek yıllarda yapılacak çalışmalara da kaynak oluşturacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Geleneksel Türk Evi, Kırsal Mimari, Kültürel Miras, Akçakese Köyü

Abstract:
Traditional buildings are a cultural heritage not only for the builders or owners, but also for all humankind living in this land. It is important to preserve the historical environment of Turkish houses, which have existed in this land for 600 years and whose last examples remain, to keep them alive and to pass them on to future generations.
Preservation of rural architecture, which is one of the most beautiful examples of traditional Turkish houses, is one of the important problems for many countries of the world today. For this reason, I felt that a thesis study should be done in Akçakese village, which is one of the oldest rural settlements in Şile and has many traditional buildings.
In this thesis study, the geographical location, transportation and population characteristics, social, cultural, historical features and residential structures of Şile and Akçakese are researched. And then, the area where historical buildings are predominant in Akçakese was determined as the study area and detailed examinations were made on 113 buildings. Under the title of settlement texture analysis in the study area; Street analysis, registration status analysis, robustness analysis, function analysis and floor number analysis studies were conducted.
Detailed study was started for each building with the data obtained, the parcel usage of historical buildings, plan features, facade features, construction techniques and materials used were examined. Especially the causes of the deterioration in recent years have been examined and protection recommendations have been presented. Finally, evaluations were made in the results section. In addition, inventory slips were prepared and added to the appendices section for a total of 78 registered buildings that could be proposed for registration during the registration status analysis.
I think that this study will make an important contribution to the inventory on the documentation and protection of rural areas, and will be resources for future studies.

Keywords: Traditional Turkish House, rural architecture, cultural heritage, Akçakese village