Eski yapı betonlarındaki deniz kabuklarının dayanıma etkilerinin deneysel araştırılması
Seashells in old building concretesexperimental investigation of its effects on strength
Yazar: HATİCE NUR ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. FERHAT AYDIN
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Ülkemizdeki yapı stoğunu büyük ölçüde betonarme yapıların oluşturduğu bilinmektedir. Betonarme yapıların depremlerde çökmesinin ya da hasar almasının temel nedenlerinden biri düşük beton kalitesidir. Özellikle kıyı bölgelerinde en sık rastlanılan beton dayanımını düşürücü etki elenmemiş-yıkanmamış deniz kabuklu deniz kumu  kullanımıdır. Deniz kumundaki tuz ve organik madde gibi zararlı ürünlere ilaveten, içerdikleri deniz kabuklarının da dayanımı düşük, kırılgan yapılı organik maddeler olmasından dolayı  deniz kumundan imal edilmiş betonların dayanımının daha az olduğu tahmin edilmektedir. Özellikle 1999 depremi öncesi yapılan binaların deniz kumundan yapıldığı bilinmektedir. İstanbul gibi yoğun nüfuslu, ekonomik, stratejik ve jeopolitik açıdan önemli bir şehirde, halen 1999 depremi öncesi yapılmış milyonlarca yapı bulunmakta ve çoğu riskli yapı sınıfındadır.
Bu yüksek lisans tezi kapsamında, eski yapı betonlarında kullanıldığı tahmin edilen deniz kumu ve deniz kabuğunun beton dayanımına etkilerinin deneysel olarak araştırılması amaçlanmıştır.
Öncelikle İstanbul'un Kartal ilçesine bağlı Atalar ve Cevizli mahallelerindeki kentsel dönüşüm amaçlı yıkılmış binalardan moloz numuneleri alınmış, basınç testleri ile dayanımları belirlenmiş ve betonlarda var olan deniz kabuğu oranı ve beton basınç dayanımları tespit edilmiştir. Böylece bölgedeki bina betonlarının durumları hakkında bilgi edinilmiştir. Marmara Denizinden alınan deniz kumu ve deniz kabuğu ile düşük, normal ve yüksek dayanımlı olmak üzere üç farklı dayanım sınıfında; referans, deniz kumlu, %3, %6, %9 oranlarında deniz kabuğu içeren betonlar üretilmiştir. Üretilen betonlar birim hacim ağırlık, ultrases, schmidt, basınç ve eğilme deneylerine tabi tutulmuş ve sonuçlar kırma kumlu-deniz kabuksuz referans betonlar ile karşılaştırılmıştır.
Deniz kumunun dayanımı ciddi oranda düşürdüğü elenmeden deniz kabukları ile kullanılması halinde dayanımlarda kayıpların arttığı tespit edilmiştir.
Anahtar kelimeler: Deniz Kabuğu, Deniz Kumu, Beton Dayanımı

Abstract:
It is known that the building stock in our country is largely composed of reinforced concrete structures. One of the main reasons for the collapse or damage of reinforced concrete structures in earthquakes is low concrete quality. Especially in coastal areas, the most common effect reducing the concrete strength is the use of unscreened-unwashed sea shell sea sand. In addition to harmful products such as salt and organic matter in sea sand, it is estimated that the durability of concrete made from sea sand is lower because the sea shells they contain are low-strength and brittle organic substances. It is known that the buildings built before the 1999 earthquake were made of sea sand. In a densely populated, economically, strategically and geopolitically important city like Istanbul, there are still millions of buildings built before the 1999 earthquake and most of them are in the risky building class.
Within the scope of this master's thesis, it is aimed to experimentally investigate the effects of sea sand and seashell, which are estimated to be used in existing building concrete, on concrete strength.
First of all, rubble samples were taken from the demolished buildings for urban transformation in Atalar and Cevizli neighborhoods of Kartal district of Istanbul, their strength was determined by pressure tests, and the sea shell ratio and concrete compressive strengths of concrete were determined. Thus, information was obtained about the conditions of the building concretes in the region. With sea sand and sea shell taken from the Marmara Sea, in three different strength classes as low, normal and high strength; Concretes containing reference, sea sand, 3%, 6%, and 9% sea shell were produced. The produced concretes were subjected to unit volume weight, ultrasound, schmidt, pressure and bending tests and the results were compared with the reference concretes with crushed sand and without sea shell.
It has been determined that sea sand significantly reduces the strength, and if it is used with seashells without being screened, the losses in strength increase.
Keywords: Sea Shell, Sea Sand, Concrete Strength