İhracata dayalı büyüme hipotezi: Zambiya üzerine bir ekonometrik analiz
Export-led growth hypothesis: An ampirical analysis on Zambia
Yazar: MARTHA CHILALA
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE ATİK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Nedensellik = Causality ; Zambiya = Zambia ; İhracat = Export

Özet:
Yüksek ekonomik büyüme hızını sürdürmek her gelişmiş ülkenin (GÜ) amacı olduğu gibi, ekonomik büyümeyi sağlamak da gelişmekte olan ülkelerin (GOÜ) amacıdır. Ekonomik büyümeyi yakalamak ya da sağlamak için, ülkeler birçok büyüme stratejileri benimsemişlerdir. Son 30 yılda İhracata Dayalı Büyüme Stratejisi (İDBS) engellenemez yaygınlaşması ve en Gelişmiş Ülkelerde uygulanması, ihracatın ekonomik büyüme sağladığını kanıtlamıştır. İDBS'si bu stratejilerden ünlü olanıdır ve yabancı pazarlara odaklanarak ihracat kapasitesinin arttırılmasını, böylece de ekonomik gelişme ve ekonomik büyüme sağlamayı amaçlar.
İDBS'ye Almanya ve Japonya 1950 ve 1960'lı yıllarda öncülük etmiştir. Ayrıca, 1970 ve 1980'lere gelindiğinde, Asya Kaplanları –Güney Kore, Tayvan, Hong Kong ve Singapur- tarafından uyarlamalarla uygulanmıştır. 2000'li yıllarda Çin İDBS'sini uygulayan başlıca ülke konumundaydı. Çin David Ricardo'nun karşılaştırmalı üstünlükler teorisi ve Adam Smith'in Mutlak Üstünlük teorisi gibi statik teorileri temel almaktaydı. Günümüzde, İDBS'leri Hecksher-Ohlin-Samuelson'un farklı emek-sermaye oranlarına sahip ekonomiler arasında yapılan ticaretten kazanç elde edilmesine ilişkin teorisini temel almaktadır. 
 Böylece, bu tez bir gelişmekte olan ülke  Zambiya için İDBS'sinin geçerliliğini test etmekte ve teori için tavsiyelerde bulunmaktadır. Araştırma iki ana ekonometrik prosedürden faydalanmaktadır; Eşbütünleşme ve Nedensellik testleri. Ek olarak, Zambiya'nın ihracat, ithalat ve Gayri Safi Yurt İçi Hasılasının (GSYİH) yıllık zaman serileri 1964-2012 arasındaki dönem için analizde kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, ihracat ile ekonomik büyüme arasında, uzun dönemde ihracatın Zambiya'da ekonomik büyümeyi sağladığı yönünde güçlü bir ilişki vardır. Ek olarak, Granger nedensellik analizi ilişkinin ihracatın ekonomik büyümeyi sağladığı yönünde olduğunu göstermiştir, Zambiya'da ekonomik büyüme ihracatı arttırmamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme, İhracat, Zambiya, Eşbütünleşme ve Nedensellik

Abstract:
As maintaining a high economic growth is the aim of every developed country, attaining a high economic growth is the aim of every developing country. In order to maintain or attain a high economic growth, countries employ various growth strategies. Export-Led Growth Strategy (ELGS) is one among other growth strategies. Exports have proven to stimulate economic growth in the developed countries thus the last thirty years have had tremendous spread of the ELGS. Export-led growth is a development and economic growth strategy aimed at growing exports capacities by focusing on foreign markets.
The ELGS was pioneered by Germany and Japan in the 1950s and 1960s. In the 1970 and 1980s it was furthermore, adopted and implemented after Asian Tigers – South Korea, Taiwan, H0ng Kong and Singapore. In the early 2000s China has been the leading example of ELGS. Underpinned by static theories such as David Ricardo's comparative advantage and Adam Smith's Absolute Advantage and today, ELGS is backed by new trade theories such as Hecksher-Ohlin-Samuelson comparative theory-gains from trade between economies with different capital-labour ratios. 
It is from this background, therefore, that this thesis aims at testing and providing recommendations for the export led growth hypothesis in a developing country like Zambia. The research utilizes two main econometric procedures: Cointegration and Granger Causality tests. Zambia's export, imports and Gross Domestic Product (GDP) annual time series for the period 1964-2012 are used in the analysis. The findings indicate that there is a strong relationship running from exports to economic growth proving that in the long run exports lead to economic growth in Zambia. In essence, Granger causality analysis vindicated the relationship running from exports to growth and not vice versa for the Zambian economy.
Keywords: Economic Growth, Exports, Zambia, Cointegration and Granger Causality