Irak - Rusya ilişkilerinde içsel bölgesel ve küresel değişikliklerin etkisi (1990-2016)
The impact of the inner regional and international changes on  the Iraqi and Russia relations  (1990-2016)
Yazar: MUTTAH MOHAMMED ALI
Danışman: PROF. DR. DAVUT ATEŞ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Irak = Iraq ; Rusya = Russia ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Irak-Rusya ilişkilerini şöyle tanımlamak mümkündür: Uluslararası ya da bölgesel çevredeki farklı alanlarda iki ülke arasında meydana gelen etkileşimlerin tümüdür. 
Araştırmamızın birinci bölümü iki ülke arasındaki ilişkileri belirleyen etkenleri içermektedir. Bu bölümde coğrafi etken ve Irak'ın coğrafi konumunun Rusya stratejisindeki önemi üzerinde durduk. Bu bölümde siyasi açıdan iki ülke arasındaki ilişkilerin önemi ele alındı. Ayrıca iki ülkenin çıkarlarına göre Rusya'nın Irak'a karşı tutumundaki değişim aşamaları açıklandı. Zira Irak, Kuveyt savaşından sonra Irak'a karşı alınan kararların ağırlığını hafifletmek amacıyla BM Güvenlik Konseyi'nde Rusya'nın desteğini elde etmek için Rusya'yla ilişkileri güçlendirmeye çalışmaktaydı. Ayrıca bu bölümde askeri açıdan özellikle donatma, eğitme ve teknolojik yardımda bulunma olmak üzere farklı alanlarda iki ülke arasındaki askeri dayanışma incelendi. Ekonomik açıdan ise bu bölümde, özellikle doksanlı yıllarda Irak'a konulan ekonomik ambargo süresince Irak'a ekonomik destek vermeyi amaçlayan ticaret, tarım ve petrol sözleşmelerinin yapılmasına değinildi. Gıda karşılığında petrol verme konusuyla ilgili olarak Rusya şirketlerine verilen ticaret ve petrol ayrıcalıkları açıklandı.
İkinci bölüm Irak ve Rusya'da olan iç değişimlerin onlar arasında olan ilişki üzerindeki etkisini içermektedir. Bu bölümde Rusya'da meydana gelen iç değişimlerin etkisi açıklandı. O değişimlerden biri karar alıcı merkezin çöküşünden sonra siyasi liderliğin değişmesidir. Ayrıca Çeçenistan meselesinin iki ülke arasındaki ilişki üzerindeki etkisi açıklandı. Irak'la ilgili olaraksa bu bölümde 2003'ten sonra Irak'ta meydana gelen siyasi liderlik değişimi ve güvenlik değişiminin iki ülkenin ilişkileri üzerindeki etkisi üzerinde durduk.
Üçüncü bölümde dış değişimlerin iki ülke arasındaki ilişkiler üzerindeki etkisi incelendi. Ulusal ve bölgesel çevrenin, özellikle de Amerika işgalinden sonra Irak ve Rusya arasındaki uluslararası ilişkiler üzerinde apaçık etkisi oldu.

Abstract:
Russian- Iraqi relations may be defined as sum of interactions that occur between the two countries in different fields within the regional and international  environment, which have as obvious impact as the development of the relations between the two countries. 
First chapter included factors that limit these relations, and we emphasized on the geographical factor and the importance of Iraq location in the Russian strategy.  As for the political aspect, this study included the importance of the relationship of the two countries during this study span, and by highlighting changing stages in the Russian stands against Iraq according to the mutual interests. Iraq was always trying to reinforce the relationship with Russia, seeking for Russian support in the UN Security Council in order to reduce the intensity of the decisions that have been taken against of Iraq after the invasion of Kuwait. In the military field, this study contains the military cooperation in different fields, particularly in arming, training and technical support. The economic factor includes signing contracts in trade, agriculture and oil fields aiming to support the Iraqi economy, specially during the economic siege imposed on Iraq in the 1990s of the last century. Then we explained what privileges that Russia has gained, regarding oil- for- food program. In the second chapter the study included the effect of the internal variables in both countries on this relation. The effect of the alteration of the Russian political leadership and the decision making centers on the relation between the two countries, were also highlighted. The effect of the Chechnya case is also being emphasized. On the other hand, the alterations occurred after 2003 in Iraq and the role of the security variables is also studied. In chapter three, the influence of the external variables on the relationship between the two countries were also investigated. The regional and the international environment had an obvious impact on the relationship of Russia and Iraq, particularly after the American invasion of Iraq.