İlkokul öğrencilerinin okuma stillerinin okumaya yönelik tutumlarını yordama gücü
The predictive power of primary school students' reading styles on their attitudes towards reading
Yazar: ÖZGE ÇİLESİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OLCAY ÖZDEMİR
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okuma = Reading ; Okuma stilleri = Reading styles ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğrenme stilleri = Learning styles ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilkokul 2., 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin okuma stillerinin belirlenmesi ve okuma stillerinin okumaya yönelik tutumlarını yordama gücünün incelenmesidir.
Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Zonguldak ili İlkokul 2., 3. ve 4.sınıf öğrencileri, örneklemini ise merkez ilçe ve Kilimli ilçesindeki ilkokul 2., 3. ve 4.sınıfta öğrenim gören, ölçek geliştirme basamağı için 255 ve uygulama için de 255 olmak üzere toplam 510 öğrenci oluşturmaktadır.
Verileri toplama sürecinde, kişisel bilgiler formu ve okuma stilleri ölçeği kullanılarak ilkokul 2., 3. ve 4.sınıf öğrencilerinin okuma stilleri ile çeşitli değişkenler açısından ilişkisi ve okumaya yönelik tutum ölçeği ile ilkokul öğrencilerinin okuma stillerinin okumaya yönelik tutumlarını yordama gücü belirlenmiştir.
Araştırmanın ölçek geliştirme basamağı için 255 öğrenciden elde edilen verilerle Factor programı aracılığıyla tetrakorik korealasyon analizi yapılarak okuma stilleri ölçeğinin faktör yapısı ortaya konmuştur. İlkokul öğrencilerinin okuma stilleri ile çeşitli değişkenler arasındaki ilişki 255 öğrenciden elde edilen verilerle SPSS programı aracılığıyla bağımsız gruplar için t-testi analizi yapılarak, okuma stilleri ile okumaya yönelik tutum arasındaki ilişki ise SPSS programı aracılığıyla regresyon analizi yapılarak belirlenmiştir.
Araştırma sonucunda 18 maddeden ve 4 faktör yapısından oluşan Okuma Stilleri Ölçeği geliştirilmiş ve ilkokul öğrencilerinin okuma stilleri tercihleri incelenmiştir. İlkokul öğrencilerinin okuma stilleri cinsiyete göre incelendiğinde kinestetik okuma stili ortalama puanlarına göre (erkek öğrencilerin ortalamaları 6.81, kız öğrencilerin ortalamaları 6.51) anlamlı farklılık olduğu (p<0.05) ve erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre daha çok kinestetik okuma stilini tercih ettiği; öğrenim görülen sınıf düzeyine göre incelendiğinde bağımsız gruplar için varyans analizi sonuçlarına göre dokunsal, işitsel ve kinestetik okuma stillerinde 0.05 anlamlılık düzeyinde anlamlı bir farklılık olduğu ve Tukey testinden elde edilen bulgulara göre; ilkokul 2. sınıf öğrencilerinin 3. ve 4. sınıf öğrencilerine göre dokunsal okuma stilini daha fazla tercih ettikleri, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin 2. sınıf öğrencilerine göre işitsel okuma stilini daha fazla tercih ettikleri ve ilkokul 2. sınıf öğrencilerinin 3. ve 4. sınıf öğrencilerine göre kinestetik okuma stilini daha fazla tercih ettikleri sonuçlarına ulaşılmıştır.  Okuma stillerinin çeşitli değişkenlere (anne-baba eğitim durumu, aile gelir düzeyi, çalışma oasına sahip olma durumu) göre incelendiğinde bağımsız gruplar için yapılan t-testi sonuçlarına göre anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Yapılan regresyon analizinden elde edilen bulgulara göre ise okumaya yönelik tutumla görsel, dokunsal, işitsel ve kinestetik okuma stilleri arasında anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to determine reading styles of second, third and fourth grade elementary school students and to analyze predictive power of reading styles on their attitudes towards reading.
The correlational survey model, one of the quantitative research models, was used in the research. The population of this study consisted of second, third, fourth grade elementary school students in Zonguldak and the research sample consists of totally 510 students which was taught as second, third, fourth grade elementary school students in Zonguldak central district and in Kilimli, 255 students for scale development level and 255 for applying.
In data collection process, by using reading styles scale and personal information form, reading styles of second, third, fourth grade elementary school students and its relationship between the various variables and by using attitude towards reading scale and reading styles scale, predictive power on elementary school students' attitudes towards reading were determined.
In the research reading styles inventorty's factor structure was presented with data obtained from 255 students by analyzing tetrachoric correlation through factor programme at the scale development phase. The relationship between reading styles of elementary school students and various variables was determined with data obtained from 255 students by analyzing t-test for independent samples through SPSS programme and the relatioship between reading styles and reading attitude was determined by analyzing regression through SPSS programme.
In the research result, Reading Styles Scale, composed of 18 items and 4 factor structures, was developed and reading styles of elementary school students were examined. When analyzed reading styles of elementary school students according to gender, it was realized that boys preferred kinesthetic reading style more than girls as to the average score (male students' score is 6.81 and female students' score is 6.51); when analyzed according to class level, it was realized that there was a difference at 0.05 significance level at kinesthetic, auditory and tactual reading styles and according to the results of Tukey test, second grade students preferred tactual reading style more than third and fourth grade students; fourth grade studets preferred auditory reading style more than second grade students and second grade students prefer kinesthetic reading style more than third and fourth grade students.  When the raeding styles were examined according to the various variables (parents educational bacground, family's income state, having workroom), it was found that therev was no significant difference according to the t-test results for independt groups. As to results from regression analysis, it was realized that there was no significant relation between visual, auditory, tactual and kinesthetic reading styles and attitudes towards reading of second, third, fourth grade elementary school students.