Van-Başkale kırsal yerleşimlerinde konutların ve tandır evlerinin iklimsel tasarım yaklaşımlarının değerlendirilmesi
An evaluation of the climatic design approaches of houses and tandoori houses in van-baskale rural settlements
Yazar: HACER ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEFİKA ERGİN
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışmada, soğuk iklim özelliğine sahip olan Van-Başkale kırsal mimarisinin ve tandır evlerinin iklimsel tasarım yaklaşımlarının değerlendirmesinin yapılması amaçlanmıştır. 
Bu amaç doğrultusunda birinci bölüm olan giriş bölümünde genel olarak mimaride enerji etkinliği, iklimsel konfor ve kırsal mimari anlatılmıştır. Bu bölümde sorun, amaç ve kapsam hakkında bilgi verilmektedir.
İkinci bölümde, tüketilen enerji kaynaklarının yarattığı çevre problemlerinin azaltılması ve enerji verimliliğine yönelik çalışmalar incelenmiştir. Yapılarda iklimsel konfor, enerji etkinliği kavramları ve yerel mimarideki yeri üzerine açıklamalar yapılmıştır. Enerji etkinliği ve iklimsel konforun kullanıcı, çevre ve enerji açısından önemi açıklanmıştır. İklimsel konfora ilişkin parametreler ele alınmıştır. İklimsel konfor parametreleri kullanıcı, iklim ve binaya ilişkin parametreler başlıkları altında ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Bu şekilde enerji etkin yapı tasarımında dikkat edilmesi gereken tasarım kararları incelenmekte ve bu tasarım kararlarının iç çevre iklimsel konforunun oluşmasındaki önemi anlatılmaktadır. Çalışma alanı olarak belirlenen Van ili ile ilgili iklimsel ve coğrafik özellikler anlatılmaktadır. Van kırsal yerleşimleri hakkında bilgi verilmektedir. Genel bir yaklaşımla yerel mimarinin özellikleri ve enerji etkin tasarım açısından etkileri değerlendirilmektedir. Tandır evinin oluşumu ve tarihçesi ile ilgili literatür bilgilerine kaynak özetleri başlığı altında yer verilmiştir.
 Üçüncü bölümde, çalışma yapılan Başkale kırsal yerleşimleri tanıtılmıştır. Bölgenin özellikleri ve çalışma yapılan konutların özellikleri anlatılmıştır. Çalışmanın yöntemi hakkında bilgi verilmiştir.
Dördüncü bölümde, çalışma bölgesi olarak belirlenen Başkale ilçesinin kırsal mimari yapıları, enerji etkin tasarım yaklaşımlarının değerlendirilmesi açısından ayrıntılı olarak irdelenmiştir. Uzun yıllar içerisinde evrilerek günümüze gelen Başkale kırsal mimarisi ve tandır evleri, iklim özelliğine göre konut tasarımları, binaya ilişkin parametrelere göre ele alınarak incelenmiştir.
Beşinci bölümde, sonuç ve önerilerde kırsal mimari örneklerin iklimsel konfor parametrelerine göre genel bir değerlendirmesi yapılmıştır.
Anahtar kelimeler: kırsal mimari, iklimsel konfor, enerji etkin tasarım, tandır evi

Abstract:
In this study, it is aimed to evaluate the climatic design approaches of the rural architecture and tandoori houses in Van-Baskale which has cold climate characteristics. 
For this purpose, energy efficiency in architecture, climatic comfort and rural architecture are explained in general in the introduction section. This section provides information about the problem, purpose and scope.
In the second section, studies on reducing energy problems caused by the consumed energy resources and energy efficiency are examined. The concepts of climatic comfort and energy efficiency as well as their place in the local architecture are explained. The importance of energy efficiency and climatic comfort in terms of user, environment and energy is explained. The parameters related to climatic comfort are also discussed. The climatic comfort parameters are explained in detail under the titles of the parameters of user, climate and building. In this way, design decisions that should be considered in the design of energy efficient buildings are examined and the importance of these design decisions in the formation of climatic comfort of the interior environment is explained. Climatic and geographical characteristics of Van province, which was determined as the study area, are explained. Information is given about rural settlements in Van. In a general approach, the characteristics of the local architecture and their impacts in terms of energy efficient design are evaluated. The literature on the formation and history of tandoori house is given under the title of resource summaries. 
In the third section, Baskale rural settlements, where the study has been conducted, are introduced. The characteristics of the region and the properties of the houses studied are elaborated on. Information is given about the method of the study.
In the fourth section, the rural architectural structures of the Baskale district, which is determined as the study area, are examined in detail in terms of an assessment of energy efficient design approaches. Baskale rural architecture and tandoori houses, which have evolved over many years and reached the present day, and the building designs in accordance with climate characteristics are analyzed and addressed based on the parameters with respect to structure.
In the fifth section, which involve the conclusions and recommendations, a general evaluation of the rural architectural examples according to climatic comfort parameters is made.
Keywords: Rural Architecture, Climatic Comfort, Energy Efficient Design, Tandoori House.