Karbon emisyon sertifikalarının muhasebeleştirilmesi
Accounting for carbon emission certificates
Yazar: DÖNDÜ KARA
Danışman: PROF. DR. AHMET VECDİ CAN
Sakarya Üniversitesi / İşletme Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Karbon emisyon sertifikaları = Carbon emission certificates ; Karbondioksit salınımı = Carbondioxide emission ; Küresel ısınma = Global warming ; Muhasebe = Accounting ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Küresel ısınma ve küresel iklim değişikliğinin beraberinde getirdiği karbondioksit gazlarının neden olduğu negatif dışsallıkların önlenmesi gerekliliği, yeni bir ekonomik model anlayışı olan düşük karbon ekonomisini  ortaya çıkarmıştır. Karbon piyasalarında ticaret edilebilir varlık olarak hızla gelişen karbon emisyon sertifikalarının alım-satımı ise, yeni bir muhasebe anlayışı olan karbon muhasebesini gündeme getirmiştir. Bu çalışma, ticarete konu olan bu karbon emisyon sertifikalarının muhasebeleştirilmesini esas almaktadır. Çalışmanın amacı ise,  karbondioksit gazı salımlarının ticari yapısını, uluslararası muhasebe standartları kapsamında muhasebeleştirilmesi ve raporlanmasını ortaya koyarak literatüre katkı sağlamak ve genel kabul görmüş bir rehberin oluşturulmasına katkı sağlamaktır.
Bu bağlamda çalışmada alanyazın modeli kullanılarak, karbon emisyon sertifikalarının muhasebeleştirilmesi ile ilgili ulaşılabilen yerli ve yabancı kaynakların analizi yapılmıştır. Analiz sonuçlarında, karbon emisyon sertifikalarının muhasebeleştirilmesi ile ilgili olarak genel kabul görmüş bir kılavuzun olmaması ve bugüne değin herhangi bir muhasebe standardının olmayışı yapılan çalışmaların kısıtlayıcı bilgiler doğrultusunda yaklaşımlardan ibaret olduğunu göstermektedir.
Bu tez çalışmasında, karbon emisyon sertifikalarının uluslararası muhasebe standartları çerçevesinde nasıl muhasebeleştirilmesi ve raporlanması gerektiği örnek bir monografi ile açıklanmıştır. Hem maliyet yöntemi hem de yeniden değerleme yöntemine göre muhasebeleştirme ve raporlama yapılmıştır. Tek bir değerleme yönteminin takip edilmesiyle, finansal tablolarda gerçek dışı kar ya da zararın ortaya çıkmasının önüne geçilmiştir.

Abstract:
The necessity of preventing negative externalities caused by carbon dioxide gases that existed by means of global warming and global climate change formed "low carbon economy", which is a new perception of economic sample.The purchasing and selling of the certificates of carbon emissions, however, which has been rapidly developing as a tradable substance, brought forward the account of carbon that is a new perception of account.This study is based upon accounting the certifications of carbon emission that is a subject to trade. The aim of this study is to reveal how the certifications of carbon emissions, transformed into a tradable substance in the carbon market where the aim is to decrease the emissions of greenhouse gasses must be accounted within the context of international accounting, and accordingly to contribute to the literature of carbon accounting.
In this context, by the means of the literary model of branch, internal and external sources related to accounting the certifications of carbon emission are analyzed. In the result of analysis, with respect to accounting of certifications of carbon emission, the fact that there is no prevalent and recognized guide and there has been no standard of accounting so far, reveals that the conducted studies consist of limited information.
This study of thesis, by the means of a sample monography, explains how the certificates of carbon emission must be registered, accounted and reported within the terms of the standards of international accounting. In this research, ıt is stated with a monograph samples that How the certificates of carbon emission should be accounted and reported in accordance with international standarts of accounting. It is accounted and reported in respect of both its cost method and revaluation method. By following unique evaluation, unreal profits or loss in the financial table are prevented.