Kupes (Boops boops Linnaeus, 1758) balığının besinsel özellikleri
The nutritional characteristics of bogue (Boops boops Linnaeus, 1758)
Yazar: HASAN CEVHER
Danışman: PROF. DR. ŞENGÜL BİLGİN
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Amino asitler = Amino acids ; Besin ögeleri = Nutritional components ; Boops boops = Boops boops ; Mevsimsellik = Seasonality ; Yağ asitleri = Fatty acids

Özet:
Bu çalışmada ülkemize kıyısı olan tüm denizlerde avcılığı yapılan ve ekonomik bir tür olan kupes (Boops boops)'in besin bileşenleri ile ilgili yeterli sayıda çalışmanın yapılmadığı düşünülerek kupes balığı materyal olarak seçilmiştir. Kupes balığının nem, ham kül, ham yağ, ham protein, yağ asitleri ve amino asit içeriğinin av döneminde (Eylül-Nisan) aylara göre değişimleri belirlenmiştir.
Kupes balığının yağ asidi analizlerine göre; en yüksek oranlarda bulunan doymuş yağ asitleri (SFA) C16:0 (palmitik asit) en yüksek Eylül ayında (%19.96) ve C18:0 (stearik asit) Eylül ayında (%7.86), tekli doymamış yağ asitleri (MUFA) C16:1 (palmitoleik asit) Eylül ayında (%5.63) ve C18:1 n-6c (oleik asit) Nisan ayında (%31.40) ve çoklu doymamış yağ asitleri (PUFA) ise C20:4 n-6 (araşidonik asit) Aralık ayında (%6.50), C20:5 n-3 (eikosapentaenoik asit) Eylül ayında (%5.45) ve C22:6 n-3 (dokosahekzaenoik asit) Mart ayında (%16.36) olduğu tespit edilmiştir. 
ΣMUFA Nisan ayında (%36.57), ΣPUFA Kasım ayında (%31.81), EPA+DHA Mart ayında (%19.61) en yüksek oranda tespit edilmiştir.
Amino asit değerleri aylık olarak genellikle önemli değişim göstermiştir (P<0.05). Esansiyel amino asitlerden lizin Şubat ayında (4038.5 mg/100g), valin Şubat ayında (1126.5 mg/100g) ve lösin Şubat ayında (1737.5 mg/100g), esansiyel olmayan amino asitlerden ise aspartik asit Nisan ayında (2004.0 mg/100g), glutamik asit Nisan ayında (3705.0 mg/100g), alanin Ocak ayında (1332.5 mg/100g) ve glisinin Ocak ayında (1297.5 mg/100g) baskın  amino asitler olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, kupes fish was chosen as the material, considering that there is limited information on the nutritional components of kupes (Boops boops), which is an economical species that is fished in all seas that have a coast to our country. The changes in moisture, crude ash, crude oil, crude protein, fatty acids and amino acid content of the coupes fish during the hunting period (September-April) according to months were determined.
According to the fatty acid analysis of kupes fish; among saturated fatty acids (SFA) C16:0 (palmitic acid) and C18:0 (stearic acid) were the highest (19.96% and 7.86%, respectively) in September whereas among monounsaturated fatty acids (MUFA) C16:1 (palmitoleic acid) was the highest in September (5.63%) and C18:1 n-6c (oleic acid) in April (31.40%). As for polyunsaturated fatty acids (PUFA) C20:4 n-6 (arachidonic acid) in December (6.50%), C20:5 n-3 (eicosapentaenoic acid) in September (5.45%) and C22:6 n-3 (docosahexaenoic acid) in March (16.36%) were the highest levels.
ΣMUFA was the highest in April (36.57%), ΣPUFA in November (31.81%), and EPA+DHA in March (19.61%).
Amino acid values generally showed significant monthly variation (P<0.05). Among essential amino acids, lysine (4038.5 mg/100g) valine (1126.5 mg/100g), leucine (1737.5 mg/100g) were the highest in February, while among non-essential amino acids, aspartic acid (2004.0 mg/100g) in April, glutamic acid in April (3705.0 mg/100g), alanine (1332.5 mg/100g) in January and glycine (1297.5 mg/100g) in January were the dominant amino acids.