Şizofreni ve diğer psikotik bozukluklarda sosyal çevrenin relapslar üzerine etkisi
The effects of soci̇al envi̇ronment on relapses i̇n schi̇zophreni̇a and other psychoti̇c di̇sorders
Yazar: BURCU ÜNAL
Danışman: PROF. DR. BERNA BİNNUR AKDEDE
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Nüks = Recurrence ; Psikosomatik tıp = Psychosomatic medicine ; Sosyal sermaye = Social capital ; Sosyal çevre = Social environment ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Şizofreni ve diğer psikotik bozuklukların sıklık ve yaygınlığı ile sosyal çevre arasındaki ilişki uzun zamandır üzerinde çalışılan bir konudur. Ancak sosyal çevrenin hastalık prognozu ve relapslar üzerine etkisi ile ilişkili araştırmalar ise sınırlıdır. Ayrıca sosyal çevre ile ilişkili bir kavram olarak "sosyal sermaye" ile psikotik bozukluklar arasındaki ilişki son yıllarda üzerinde çalışılan bir alandır.  Şizofrenide relaps kavramı halen net tanımlanamamıştır.  Bu çalışmada şizofreni ve diğer psikotik bozukluklarda sosyal çevrenin relapslar üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu araştırma kayıtlara dayalı retrospektif bir izlem çalışmasıdır. Şizofreni  (112)  ve diğer psikotik bozukluk (35) tanılı 147 hasta çalışmaya dâhil edildi. Tıbbi kayıtlar geçmişten ileriye doğru taranarak ve hasta görüşmeleri ile 5 yıllık döneme ait (1 Ocak 2009–31 Aralık 2013);  yerleşim öyküsü (mahalle ve adres değişikliği), relaps öyküsü ve antipsikotik ilaç kullanımına ait veriler elde edildi.  Sosyal çevre bileşenleri olarak mahalle sosyoekonomik yoksunluk göstergeleri (işsizlik oranı/ düşük gelirli oranı), mahalle  sosyal sermaye düzeyi  (TurkSch: İzmir psikotik bozukluklarda gen-çevre etkileşimi için akıl sağlığı araştırması verileri)  ve mahallede seçimlere katılım oranı (kesiştiren sosyal sermaye) tanımlandı. Sosyal çevre özelliklerinin relapslar ile ilişkisi araştırıldı. 
Bulgular: Mahalle sosyal çevre özellikleri ile relapslar arasında ilişki saptanmadı. Adres değişikliği (residential mobility)  relaps olanlarda olmayanlara göre anlamlı olarak daha fazla saptandı (p<0,05). Relaps olanlarda izlem süresince relaps olmayanlara göre daha yüksek dozda antipsikotik ilaç kullanımı saptandı (p<0.05). Relaps olanlarda olmayanlara göre yaş ortalaması anlamlı olarak daha düşük saptandı. Karıştırıcı faktörlerin (yaş, cinsiyet, eğitim durumu) kontrol edilmesinden sonra yaş ile relapslar arasındaki ilişkinin anlamlı düzeyde devam ettiği saptandı (p<0,05).
Sonuç: Sosyal çevre özelliklerinin relapslar üzerine anlamlı bir etkisi saptanmamıştır. Adres değişikliği relaps olasılığını artırmaktadır. Ayrıca aynı adreste ikamet süresi kısaldıkça relaps olasılığı artmaktadır. Relaps öyküsü; daha yüksek dozda antipsikotik ilaç kullanımı ile ilişkilidir. Yaş arttıkça relaps olasılığı azalmaktadır. Tanımlanması ve ölçümü zor bir kavram olan sosyal çevrenin  etkilerini saptayabilmek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Sözcükler: Şizofreni, psikotik bozukluklar, sosyal çevre, sosyal sermaye, relaps

Abstract:
THE EFFECTS OF SOCİAL ENVİRONMENT ON RELAPSES İN SCHİZOPHRENİA AND OTHER PSYCHOTİC DİSORDERS  
Dr Burcu ÜNAL
Dokuz Eylul University Faculty of Medicine Department of Psychiatry
dr.burcu.unal@gmail.com
Supervisor: Prof. Dr. Berna Binnur AKDEDE

ABSTRACT
Objective: There is a large body of literature about the relationship between social environment and the prevalence and  incidence of schizophrenia and other psychotic disorders. But therese is limited data abaout the effects of social environment on the prognosis and relapses of these disorders. Moreover a related subject social capital is a new growing area. The criteria of relapses in schizophrenia is not well described. In this study we aimed to investigate the effects of the social environment on relapses of schizophrenia and other psychotic disorders.
Method: This is a retrospective prospektif  study. We included 147 patients with the diagnosis of schizophrenia (112) or other psychotic (35) disorders. We obtained the residential history (neighbourhood and residential mobility), the history of relapses and other prognostic features (such as hospitalization, antipsychotic drup doses) from January 2009 to December 2013 retrospectively, by surveying the hospital case registry data and with the interviews with patients.  We described  the social capital, voting partipication (linking social capital )and  socioeconomic deprivation, of  neihbourhoods, as social environment.  We investigate the relationship between  social environmet and prognosis and relapses.
Results: We couldn't find a relationship between  social environment and relapses. But there was a relationship between residential mobility and history of relapses. The group with the history of relaps had significantly more residental mobility according to the group with no relapse. The history of relapses were associated with higher doses of antipsychotics. The group with the history of relaps was younger than the group with no relapse. The association between age and relaps remained after adjustment for age, sex and level of education, as confounding factors. 
Conclusion: We couldn't find a relationship between neighbourhood social environment and relapses. Residential mobility was assiciated with relaps, and this relationship was stronger when the residing in the same addres was shorter. History of relapses is associated with and higher doses usage of antipsychotics. Younger age was associated with relapse. İt is difficult to term and estimate of social environment, as a new growing area in the literature and we need more researches to determine the effect of social environment on pshychosis..
Key words: schizophrenia, psychotic disorders, social environment , social capital, relapse