Beyin ameliyatı geçiren hastaların cerrahi korku, korkuuykusuzluk ve iyileşme kalitesinin belirlenmesi
Surgical FEAR, sleepness and the postoperative healingquality of brain surgery patients
Yazar: ÖZGE ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YELİZ SÜRME
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beyin = Brain ; Beyin hastalıkları = Brain diseases ; Beyin neoplazmları = Brain neoplasms ; Cerrahi = Surgery ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Sinir cerrahisi = Neurosurgery ; Uyku = Sleep

Özet:
Beyin tümörü ameliyatı geçiren hastalarda cerrahi korku, uyku ve iyileĢme kalitesini
belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılan bu çalıĢma, Erciyes Üniversitesi Sağlık
Uygulama ve AraĢtırma Merkezinin beyin cerrahi kliniğinde beyin tümörü cerrahisi
geçiren, araĢtırmaya dahil edilme ölçütlerine uyan ve çalıĢmaya katılmaya gönüllü olan
101 hasta ile tamamlanmıĢtır. AraĢtırmanın verileri, Hasta Tanıtım Formu, Cerrahi
Korku ölçeği, Richard Champell Uyku Ölçeği, ĠyileĢme Kalitesi Anketi (Qor-40), Hasta
Ġzlem Formu kullanılarak toplanmıĢtır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde,
ortalama, standart sapma gibi tanımlayıcı istatistikler, student t testi, tek yönlü varyans
analizi, Mann–Whitney U testi, Kruskal Wallis analizi, Spearman korelasyon analizi,
basit doğrusal regresyon ve hiyerarĢik regresyon analizi kullanılmıĢtır.
AraĢtırmaya katılan bireylerin yaĢ ortalamasının 50.95 ± 14.21 olduğu, %54.5'inin
kadın, %81.2'sinin evli, %58.4'ünün Ģehirde yaĢamakta olduğu belirlenmiĢtir.
Kadınların ameliyat öncesi cerrahi korku puan ortalamasının, erkeklerden daha yüksek
olduğu, ameliyat öncesi uyku kalitesinin ve ameliyat sonrası iyileĢme kalitesinin
erkeklere oranla daha düĢük olduğu saptanmıĢtır (p<0.005). Ameliyat öncesi cerrahi
korku ve uyku kalitesi arasında orta düzeyde negatif yönlü iliĢki bulunmuĢtur (r=-0.377;
p<0.001). Ameliyat öncesi cerrahi korku ile ameliyat sonrası iyileĢme kalitesi arasında
negatif yönlü düĢük düzeyde (r=-0.252; p<0.05); ameliyat öncesi uyku düzeyi ile
ameliyat sonrası iyileĢme kalitesi arasında pozitif yönlü zayıf düzeyde iliĢki
saptanmıĢtır (r=0.297; p<0.01). Ameliyat sonrası iyileĢme kalitesinin istatistiksel olarak
en iyi belirleyicilerinin korku, uyku, hastanede kalıĢ süresi, ağrı ve yaĢ değiĢkenlerinin
olduğu belirlenmiĢtir (R2
= 0.295; p < 0.001).
AraĢtırma sonucunda, ameliyat sonrası derlenmenin ve iyileĢme kalitesinin
hızlandırılması için ameliyat öncesi dönemden baĢlatılarak psikolojik hazırlığın
yapılması, uyku ve dinlenmenin sağlanması, ameliyattan sonra ise ağrının
değerlendirilmesi ve yönetimi önerilmektedir.
Anahtar kelimeler: Beyin Tümörü; Cerrahi Korku; Uyku Kalitesi; ĠyileĢme Kalitesi

Abstract:
This descriptive study, which was conducted to determine surgical fear, sleep and
recovery in patients undergoing brain tumor surgery was completed with 101 patients
who met the inclusion criteria, volunteered to participate in the study, and underwent
brain tumor surgery in the neurosurgery clinic of the Erciyes University Health Practice
and Research Center. The data of the study were collected using the Patient Information
Form, the Surgical Fear Scale, the Richard Champell Sleep Scale, the Quality of
Recovery Questionnaire (Qor-40), and the Patient Follow-up Form. Descriptive
statistics such as number, percentage, mean, standard deviation and student t test, oneway analysis of variance, Mann–Whitney U test, Kruskal Wallis analysis, Spearman
correlation analysis, simple linear regression and hierarchical regression analysis were
used to evaluate the data.
The mean age of the individuals participating in the study was 50.95 ± 14.21, 54.5% of
them were women and 81.2% of them were married. It was determined that the mean
preoperative surgical fear score of women was higher than men, preoperative sleep
quality and postoperative quality of recovery were lower than men (p<0.005). A
moderate negative correlation between preoperative surgical fear and sleep quality was
found (r=-0.377; p<0.001). There was a weak negative correlation between preoperative
surgical fear and postoperative recovery quality (r=-0.252; p<0.05), and a weak positive
correlation between preoperative sleep quality and postoperative recovery quality
(r=0.297; p<0.01). The variables of fear, sleep, length of hospital stay, pain and age
were found to be statistically the best predictors of postoperative quality of recovery
(R2= 0.295; p < 0.001).
As a result of the study, it is recommended to make psychological preparation starting
from the preoperative period, to provide sleep and rest, and to evaluate and manage the
pain after the surgery in order to accelerate post-operative recovery and recovery
quality.
Key Words: Brain Tumor; Fear of Surgery; Sleep Quality; Quality of Recovery