Kritik hastalarda serum çinko ve bakır düzeyleri ile mortalitenin ilişkisinin belirlenmesi
Determination of serum zinc and copper levels and their relation with mortality in critically ill patients
Yazar: MERVE YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. NERİMAN DEFNE ALTINTAŞ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Gıda Metabolizma ve Klinik Beslenme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Bakır = Copper ; Bakır = Copper ; Kritik hastalık = Critical illness ; Mortalite = Mortality ; Mortalite = Mortality ; Serum = Serum ; Yoğun bakım = Intensive care ; Çinko = Zinc

Özet:
Yoğun bakım ünitesinde yatan kritik hastaların tedavilerinde beslenme önemli bir yere sahip olup eser elementler de beslenme tedavisinin önemli bir parçasıdır. Çinko ve bakır antioksidan savunma sistemlerinde yer alan superoksit dismutaz enziminin yapısında yer aldığından dolayı yoğun bakımda serum çinko ve bakır düzeylerinin tedavi süresince göz önünde bulundurulmasının faydalı olacağı düşünülebilir. Çalışmamızda amacımız kritik hastalarda serum çinko ve bakır düzeyleri ile inflamasyon biyobelirteçlerinin ve mortalitenin ilişkisisini belirlemektir. Bu amaçla çalışmamıza yoğun bakımda yatan ve kriterleri karşılayan 55 hasta ve iç hastalıkları polikinliğine başvurup kriterleri sağlayan 20 kontrol hastası dahil edildi. Yoğun bakım hastalarından 1., 3. ve 7. günlerde kan örnekleri toplandı. Serum bakır, çinko, IL-6, IL-10, akut faz reaktanlarının düzeylerine bakıldı. Yoğun bakım hasta grubunda kabul günü serum bakır ve seruloplazmin seviyelerinin sağ kalan hastalarda vefat edenlere kıyasla anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır (bakır: sağ kalan:128,8 ug/dl, vefat eden: 102,52 ug/dl,   p=0,004; seruloplazmin: sağ kalan=0,41 g/l, vefat eden=0,32 g/l, p=0,005). Yoğun bakım kabul sırasında saptanan düşük serum çinko seviyesinin değişimi pozitif akut faz reaktanlarının değişimi ile ters korele olduğu görülmüştür (CRP: R=-0,353 p=0,017, prokalsitonin: R=-0,547 p≤0,000).  Çalışmamızda yoğun bakıma kabulde hastaların bakır düzeyleri kontrol grubuna kıyasla daha yüksek, çinko düzeylerinin ise daha düşük olduğu saptanmıştır. Ayrıca serum bakır ve seruloplazmin düzeylerinin sağ kalan hastalarda anlamlı olarak yüksek olduğu gösterilmiştir. Kritik hastalık sürecinde seviyelerinde değişkenlik izlenen serum bakır ve çinko düzeyleri değerlendirilirken akut inflamatuar yanıtın etkisi de dikkate alınmalıdır.

Abstract:
Nutrition therapy has an important role in the treatment of critical patients in the intensive care unit, and trace elements are also an important part of nutrition therapy. Since zinc and copper are included in the structure of superoxide dismutase enzyme, which is involved in antioxidant defense systems, it may be beneficial to consider serum zinc and copper levels during treatment in intensive care. In our study, the relationship of serum zinc and copper levels with inflammation biomarkers and mortality was examined in critically ill patients. For this purpose, 55 critically ill patients in the intensive care unit  and 20 control patients in internal diseases outpatient clinic who met criteria were included in our study. Blood samples were collected from intensive care patients on the 1st, 3rd and 7th days and serum levels of copper, zinc, IL-6, IL-10, acute phase reactants were measured. The intensive care patient group's serum copper and ceruloplasmin levels  were significantly higher in survivors than non-survivors on the admission day (Cu: survivors:128,8 ug/dl, non-survivors: 102,52 ug/dl,   p=0,004; ceruloplasmin: survivors: 0,41 g/l, non-survivors: 0,32 g/l, p=0,005). It was observed that the change in low serum zinc level during ICU admission was inversely correlated with the change of positive acute phase reactants (CRP: R=-0,353 p=0,017, PCT: R=-0,547 p≤0,000). In our study, we also found that study group's copper levels were higher than control group and zinc levels were lower than control group on admission to intensive care unit. In addition, admission serum copper and ceruloplasmin levels have been shown to be significantly higher in survivors. While evaluating serum copper and zinc levels, which may vary during the course of critical illness, the effect of acute inflammatory response should also be taken into account.