İkili ticaret anlaşmaları ve küresel kapitalizm
Bilateral trade agreements and global capitalism
Yazar: TUĞBA ÇAĞ
Danışman: PROF. DR. SERAP DURUSOY
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Yirmibirinci yüzyıla kadar sürekli krizlerle karşı karşıya kalan küresel  kapitalist sistem, görülen her bir kriz sonrası yeni bir modele ihtiyaç duyulması gerektiğini gözler önüne sermiştir. Özellikle Petrol krizinin ardından 1980'li yıllarda uygulamaya konulan neoliberal politikalar ve uluslararası kuruluşların da etkisiyle sistem yirminci yüzyılda hızlı bir gelişme göstermeye başlamıştır. Böylelikle ülkeler ekonomik, siyasal ve sosyo-kültürel açıdan oldukça yakın hale gelmiş ve neoliberal politikalar ile DTÖ'nün hedefleri arasında yer alan uluslararası ticaretin serbestleştirilme amacını gerçekleştirerek küresel ticareti artırmıştır. Küresel ekonomide uluslararası ticaretin serbestleştirilmesini amaçlayan neoliberal politikalar ve DTÖ belli bir süre bu amacını uygulamayı başarsa da yirmibirinci yüzyıla gelindiğinde 2008 Küresel Krizi, 2019 Küresel 
Salgın Krizi, Rusya-Ukrayna Savaşı ve ABD-Çin ticaret savaşının görülmesi ile küresel serbest ticaret aşınmaya başlamıştır. Yirmibirinci yüzyılda yaşanılan gelişmeler ve son dönemlerde DTÖ'nün çok taraflı ticaret düzenlemelerinde bekleneni verememesi karşısında ülkeler ekonomilerini koruma altına almak istediği için korumacı politikalara yönelmeye başlamıştır. Korumacı politikaların
yanında ülkeler son dönemlerde dış ticarette ikili ticaret anlaşmalarını tercih etmeye başlamıştır. Ülkeler bu dönemde çoklu ticaret yerine, kendi kurallarının geçerli olacağı ikili ticaret anlaşmalarını imzalayarak ticari ilişkilerini ilerletmeyi amaçlamıştır. Ancak ülkelerin son dönemde yönelmeye başladığı ikili ticaret anlaşmalarının küresel kapitalist sisteme farklı bir boyut kazandıracağı beklentisi ortaya çıkmıştır.
Bu doğrultuda tez çalışmasının amacı; yirmibirinci yüzyılda yaşanan olaylar karşısında gerilemeye başlayan küresel ticaret sisteminin ardından, ülkelerin ikili ticaret anlaşmalarına yönelmesi ve bu anlaşmaların küresel kapitalizm üzerinde nasıl bir etkide bulunacağı yönünde olmuştur.

Abstract:
The global capitalist system, which faced constant crises until the twentyfirst century, revealed the need for a new model after each crisis. The system started to show rapid development in the twentieth century especially with the influence of neoliberal policies and international organizations implemented in the 1980s after the oil crisis. Thus, the countries have become very close economically, politically, and socio-culturally and they have increased global trade by achieving the liberalization of international trade, which is among the goals of neoliberal policies and the WTO. Although neoliberal policies and the World Trade Organization (WTO) successfully implemented their goal of liberalizing international trade in the global economies for a certain period, by the advent of the twenty-first century, the erosion of global free trade began to manifest with the occurrences of the 2008 Global Financial Crisis, the 2019 Global Pandemic Crisis, the Russia-Ukraine War, and the U.S.-China trade war. In the face of developments in the twenty-first century and the recent failure of the WTO to deliver what was expected in multilateral trade regulations, countries have begun to turn to protectionist policies because they want to protect their economies. In addition to protectionist policies, countries have recently begun to prefer bilateral trade agreements in international trade. During this period, countries aimed to advance their commercial relationships by signing bilateral trade agreements where their own rules would prevail, rather than engaging in multilateral trade. However, an expectation has arisen that the bilateral trade agreements pursued by countries in recent times will impart a different dimension 
to the global capitalist system.
In this regard, the aim of the thesis is that after the global trade system began to erode in the face of the events of the twenty-first century, countries' turning to bilateral trade agreements and what impact these agreements will have on global capitalism.