Çocukluk çağında rolandik epilepsi tanısı alan hastalarda karbamazepin ve levetirasetam monoterapilerinin karşılaştırılması
Comparison of carbamazepine and levetiracetam monotherapies in patients diagnosed with rolandic epilepsy in childhood
Yazar: FATMA HAZAL TOPÇUOĞLU
Danışman: PROF. DR. CENGİZ DİLBER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Elektroensefalografide (EEG) sentrotemporal dikenlerin görüldüğü, çocukluk çağının iyi huylu epilepsileri grubunda sınıflandırılan rolandik epilepsi (RE), çocukluk çağında en sık görülen fokal epilepsi sendromudur; tüm çocukluk çağı epilepsilerinin yaklaşık %8-25'ini oluşturur. Nöbetlerin başlangıç yaşı 3 ile 15 yaşları arasında değişmekle birlikte,  ilk nöbet görülme yaşının 7 ile 8 yaşları arasında pik yaptığı bilinmektedir. Erkek çocuklarda görülme sıklığı kız çocuklarına oranla 1,5 kat fazladır.
     	RE adölesan çağ ile gerileme eğiliminde olduğundan selim seyirli bir hastalık olarak kabul görmüştür. RE'de iyi prognoz nedeni ile antiepileptik tedavi başlanmadan hastalar takip edilebilir. Klinik gereklilik durumunda tedavi başlanması düşünülür. RE'de karbamazepin (KBZ) sıklıkla ilk basamak antiepileptik tedavi olarak kullanılmaktadır. Son zamanlarda levetirasetam (LEV) 'da RE'de nöbetlerin kontrol altına alınması, tolere edilebilirliği ve farmakokinetik açıdan olumlu özellikleri sebebi ile ilk tercih edilebilecek AEİ'lerden biri olarak öne çıkmaktadır. 
   	Bu çalışmada tek merkezde son üç yılda RE tanısı ile takipli olup KBZ ve LEV monoterapisi alan hastalar retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Çalışmamızın amacı RE tedavisinde KBZ ve LEV tedavilerinin etkinliğinin karşılaştırılmasıdır.
Materyal ve Metod: Çalışmamızda Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Nöroloji bölümünde, Mart 2020 - Mart 2023 tarihleri arasında RE tanısı ile takip edilen, 15 hasta KBZ, 15 hasta LEV tedavisi alan 30 olgu değerlendirilmiştir. Hastaların demografik (cinsiyet, yaş, nöbetlerin başlangıç yaşı) ve klinik özellikleri (nöbetlerin tipi, süresi, nöbet sıklığı) retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların tedavi başlanması sonrası görülen nöbetleri, nöbetlerin süre ve sıklıklarındaki değişim, görülen yan etkiler ve tedaviye EEG cevabı incelenerek ilaçların tolere edilebilirliği ve etkinliği karşılaştırılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya 20 erkek (%66,7) ve 10 kız (%33,3) olmak üzere toplam 30 hasta dahil edildi. Hastalardan 15'i KBZ, 15'i LEV alıyordu.  KBZ alan grubun 12'si (%80) erkek iken LEV alan grubun 8'i (%53,3) erkekti. Grubun tanı yaşı 8,1 (6,8-8,9) yıl [median (%25-75)], ilk nöbet yaşı 7,0 (5,2-8,3) yıl ve tedavi başlama yaşı 8,1 (7,0-8,8) yıldı. On dört hastanın EEG lateralizasyonu unilateral, 16 hastanın EEG lateralizasyonu bilateraldi. Tedavi grupları arasında EEG lateralizasyon özellikleri açısından fark yoktu. Hastaların 21'inde (%70) EEG odağı sentrotemporaldi. Tedavi gruplarına göre bakıldığında LEV grubunda hastaların %60'ının tedavi sonrası nöbet geçirdiği, buna karşın KBZ grubunda ise hastaların tedavi sonrası %40'ının nöbet geçirdiği görüldü. Grubun tamamına bakıldığında nöbet sayısı tedavi öncesi 2 (2-3) ve tedavi sonrası 2 (1-2) olarak bulundu.
Tüm hastaların 9'unda (%31) tedavi süresi içinde EEG'de normale dönme olduğu görüldü. EEG'nin normale dönme süresi tüm grupta 17 (11-34) aydı.
Grubun tamamına bakıldığında 10 hastada (%33,3) tedaviye bağlı yan etki geliştiği görüldü. Yan etki görülme sıklığı KBZ grubunda 3 (%20) ve LEV grubunda 7 (%46,7) idi. 
Hastaların 28'i (%93,3) tedavi başlanması sonrası ilk altı ayda nöbet geçirmedi ve kalan 2'sinde de (%6,7) nöbet sıklığında tedavi öncesine göre %50 ve daha fazla azalma olduğu görüldü. 
Tedavi öncesi üç ay, tedavi sonrası ilk üç ay ve tedavi sonrası ilk altı ay içindeki nöbet sıklıklarına bakıldığında, hem tüm grupta hem de tedavi gruplarının önceki ve sonraki nöbet sıklıkları arasında fark olduğu görüldü. LEV ve KBZ arasında bu bakımdan anlamlı fark bulunmadı.
Sonuç: RE'de iyi seyirli olması sebebiyle antiepileptik tedavi başlanmadan hastalar takip edilebilir. Klinik gereklilik durumunda sıklıkla ilk basamak antiepileptik tedavi olarak KBZ kullanılmaktadır.  LEV de RE'de nöbetlerin kontrol altına alınması, tolere edilebilirliği ve farmakokinetik açıdan olumlu özellikleri sebebi ile ilk tercih edilebilecek AEİ'lerden biri olarak göze çarpmaktadır. Çalışmamızda RE monoterapisinde KBZ ve LEV karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
Aim: Rolandic epilepsy (RE), which is classified in the group of benign epilepsies of childhood, with centrotemporal spikes on electroencephalography (EEG), is the most common focal epilepsy syndrome in childhood; it constitutes approximately 8-25% of all childhood epilepsies. Although the age of onset of seizures varies between the ages of 3 and 15, it is known that the age of first seizure peaks between the ages of 7 and 8. Its incidence in boys is 1.5 times higher than in girls.
    	Since RE tends to regress with adolescence, it has been accepted as a disease with a benign course. Because of the good prognosis in RE, patients can be followed up before antiepileptic therapy is started. In case of clinical necessity, initiation of treatment is considered. carbamazepine (CBZ) is often used as first-line antiepileptic therapy in RE. Recently, levetiracetam (LEV) has come to the fore as one of the first-choice AEDs due to its tolerability and pharmacokinetic positive properties in controlling seizures in RE.
   	In this study, patients who were followed up with the diagnosis of RE in the last three years in a single center and received CBZ and LEV monotherapy were evaluated retrospectively. The aim of our study is to compare the effectiveness of CBZ and LEV treatments in the treatment of RE.
Material and method: In our study, 30 patients who were followed up with the diagnosis of RE in the Pediatric Neurology Department of Kahramanmaraş Sütçü İmam University Medical Faculty Hospital between March 2020 and March 2023, 15 patients with CBZ and 15 patients with LEV were evaluated. Demographic (gender, age, age of onset of seizures) and clinical characteristics (type of seizures, duration, frequency of seizures) of the patients were retrospectively analyzed. The tolerability and effectiveness of the drugs were compared by examining the seizures observed after the treatment, the change in the duration and frequency of the seizures, the side effects and the EEG response to the treatment.
Results: A total of 30 patients, 20 male (66. 7%) and 10 female (33. 3%), were included in the study. Fifteen of the patients were receiving CBZ and 15 were receiving LEV. While 12 (80%) of the group receiving CBZ were male, 8 (53. 3%) of the group receiving LEV were male. The age at diagnosis of the group was 8.1 (6.8-8.9) years [median (25-75%)], the age at first seizure was 7.0 (5.2-8.3) years, and the age at onset of treatment was 8.1 ( 7.0-8.8) years. EEG lateralization of 14 patients was unilateral, and EEG lateralization of 16 patients was bilateral. There was no difference between the treatment groups in terms of EEG lateralization characteristics. EEG focus was centrotemporal in 21 (70%) of the patients. Considering the treatment groups, it was seen that 60% of the patients in the LEV group had seizures after the start of treatment, whereas 40% of the patients in the CBZ group had seizures after the treatment was started. When the whole group was examined, the number of seizures was 2 (2-3) before the treatment and  2 (1-2) after the treatment.
EEG returned to normal within the treatment period in 9 (31%) of all patients. EEG recovery time to normal was 17(11-34) months in the whole group.
    	Considering the whole group, it was observed that treatment-related side effects developed in 10 patients (33.3%). The incidence of side effects was 3 (20%) in the CBZ group and 7 (46.7%) in the LEV group.
   	Twenty-eight (93.3%) of the patients did not have seizures in the first six months after treatment, and the remaining 2 (6.7%) patients had a 50% or more reduction in seizure frequency compared to pre-treatment.
   	When the frequency of seizures in the three months before the treatment, the first three months after the treatment and the first six months after the treatment was examined, it was observed that there was a difference between the frequency of seizures before and after the treatment, both in the whole group and in the treatment groups. There was no significant difference between LEV and KBZ in this regard.
Conclusion: Due to the good prognosis in RE, patients can be followed up before antiepileptic therapy is started. CBZ is often used as the first-line antiepileptic therapy in case of clinical necessity. It stands out as one of the first choice AEDs in LEV because of its ability to control seizures, tolerability and pharmacokinetic positive properties in RE. In our study, KBZ and LEV were evaluated comparatively in RE monotherapy.