Geriatrik hastalarda kronik ağrıda kullanılan analjeziklerin etkinlik ve güvenlilik açısından değerlendirilmesi
Evaluation of analgesics used in chronic pain in geriatric patients in terms of efficacy and safety
Yazar: AYŞENUR YAMAN BUCAK
Danışman: PROF. DR. AYŞE PINAR YAMANTÜRK ÇELİK
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Geriatri = Geriatrics

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile kronik ağrılı geriatrik hastalarda kullanılan analjeziklerin etkinlik ve güvenliliğinin incelenmesini amaçlanmıştır.

Hastalar ve Yöntemler: İTF İç Hastalıkları AD Geriatri BD Polikliniğine 2 yılda kronik ağrı ile başvuran ≥65 yaş 273 hastanın dosyası geriye-dönük olarak incelendi. Hasta yaşı, cinsiyeti, vücut kitle indeksi (VKİ), ağrının kaynağı, ağrı düzeyleri (VAS), kullandığı analjezik ilaçlar, tedaviye yanıtı, böbrek ve karaciğer fonksiyon test sonuçları, serum CRP düzeyleri, eşlik eden hastalıkları, advers ilaç etkileri kaydedildi.

Bulgular: Ortalama yaşın 73,19±0,34 olduğu; kadın hastaların çoğunluğu oluşturduğu; VKİ'nin kadınlarda daha yüksek olduğu; ağrının başlıca osteoartrit, lomber/servikal disk hernisinden kaynaklandığı; başlangıç VAS ortalaması 6,25±1,14 iken tedavi sonrası 3,70 ±1,11 olduğu; analjezik olarak sırası ile parasetamol, parasetamol+kodein, antidepresan, antiepileptik, NSAİİ, opioid kullanıldığı; yanıtın % 90,5 olduğu, sıklıkla tek ağrılı bölge bildirildiği (%65,6), ağrılı bölge sayısı >1 olanların VAS düşüşünün daha fazla olduğu;  ≥5 ilaç kullanımının %60,1 olduğu; 3 aylık tedavi sürecinde böbrek ve karaciğer fonksiyon testlerinin genelde normal aralıklar içinde kalarak arttığı; serum üre düzeyini pregabalin ve gabapentinin ve serum AST, ALT değerlerini NSAİİ'ın daha çok yükselttiği;  ≥5 ilaç kullanımının serum AST ve albümin düzeyini artırdığı, CRP düzeyini düşürdüğü; hipertansiyon ve diabetin sık bulunduğu; diabetik hastalarda analjezik olarak psikoaktif ilaçların daha çok kullanıldığı ve bu ilaçlarla GİS ve uyuşukluk yakınmasının fazla olduğu; tramadol ile ciltte döküntü-kaşıntının daha sık geliştiği saptandı.

Sonuç: Kronik ağrılı geriatrik hastalarda analjeziklere olumlu yanıt alınmakla birlikte ağrılı durumun sürdüğü; bazı analjeziklerle advers etkilerin daha sık görüldüğü; çoklu ilaç kullanımının yaygın olduğu; analjeziklerle karaciğer/böbrek fonksiyonlarının etkilendiği; kronik ağrıya eğilimde diabet, obezite ve kadın cinsiyetin öne çıktığı görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Geriatri, Kronik Ağrı, Analjezik İlaç, Etkinlik, Güvenlilik

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the efficacy and safety of analgesics used in geriatric patients with chronic pain.

Patients and Methods: The files of 273 patients aged ≥65 years who presented with chronic pain to the İstanbul Medicine Faculty (IMF) Department of Internal Medicine Geriatrics Outpatient Clinic within a 2-year period were retrospectively analysed. Patient age, sex, body mass index (BMI), source of pain, pain severity (VAS), analgesics used, treatment response, renal and liver function test results, serum CRP levels, comorbidities and adverse drug interactions were recorded.

Results: Mean age was 73.19±0.34 years; female patients were the majority; BMI was higher in women; pain was mainly caused by osteoarthritis and lumbar/cervical disc herniation; mean VAS was 6.25±1.14 at baseline and 3.70±1. 11 after treatment; analgesics used were paracetamol, paracetamol+codeine, antidepressant, antiepileptic, NSAID, opioid; response rate was 90.5%, single painful site was commonly reported (65.6%), VAS decrease was higher in patients with >1 painful site; use of ≥5 drugs was 60. 1%; during the 3-month treatment period, renal and liver function tests generally remained within normal ranges and increased; pregabalin and gabapentin increased serum urea levels, and NSAIDs increased serum AST and ALT levels more; use of ≥5 drugs increased serum AST and albumin levels, decreased CRP levels; hypertension and diabetes mellitus were common; psychoactive drugs were used more frequently as analgesics in diabetic patients, and GI and drowsiness were more common with these drugs; skin rash was more common with tramadol.

Conclusions: The results show that geriatric patients with chronic pain respond positively to analgesics but remain in pain; adverse effects are more common with some analgesics; polypharmacy is common; hepatic/renal function is affected by analgesics; diabetes, obesity and female gender are risk factors for having chronic pain.

Keywords: Geriatrics, Chronic Pain, Analgesic Drug, Efficacy, Safety