Farklı termal konfor şartlarında çalışan aşçıların vücut ısısı, kan basıncı, kalp atım hızı ve bilişsel fonksiyonlarının karşılaştırılması
Comparison of body temperature, blood pressure, heart rate and cognitive functions of cooks working in different thermal comfort conditions
Yazar: İLAYDA ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE MEYDANLIOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing ; Meslek sağlığı hemşireliği = Occupational health nursing ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Amaç: Bu çalışma, farklı termal konfor şartlarında çalışan aşçıların vücut ısısı, kan basıncı, kalp atım hızı ve bilişsel fonksiyonlarının karşılaştırılması amacıyla yapıldı.  
Yöntem: Karşılaştırmalı tanımlayıcı tipte olan bu çalışmanın örneklemini Antalya ilinde bir üniversitenin merkez kampüs mutfağı ile hastanesinin mutfağında çalışan toplam 30 aşçı oluşturdu. Araştırmanın verileri Temmuz 2023 tarihinde; Tanıtıcı Soru Formu, Stroop Testi TBAG Formu, Testo 480 termal konfor ölçüm cihazı kullanılarak ve aşçıların fizyolojik parametreleri ölçülerek elde edildi. Araştırma için etik kurul, çalışma izinleri ve katılımcıların bilgilendirilmiş onamları alındı.
Bulgular: Aşçıların tamamına yakını çalışma ortamlarının çok sıcak olduğunu ve bu durumun çalışma verimini azalttığını belirtti. Sıcağa bağlı olarak görülen sağlık problemleri arasında en çok aşırı terleme, susuzluk, sinirlilik, baş ağrısı yer aldı. Her iki mutfağın termal konfor şartlarında ölçüm zamanına göre anlamlı farklılaşma olmakla birlikte, iklimlendirmenin aktif çalıştığı hastane mutfağının termal konfor değerleri anlamlı düzeyde daha iyi bulundu. Kampüs mutfağında çalışan aşçıların hastane mutfağında çalışan aşçılara göre vücut ısılarının bütün ölçümlerde anlamlı daha yüksek olduğu ve Stroop Testini normal sürede tamamlamama oranlarının ise daha fazla olduğu bulundu. 
Sonuç: Aşçıların ısı stresine bağlı olarak subjektif yakınmalarının yanı sıra bazı fizyolojik parametrelerinde de önemli değişiklikler olduğu, bu sorunların termal konfor şartları daha kötü olan kampüs mutfağında daha fazla olduğu belirlendi. Bu sonuçlar doğrultusunda çalışanların ısı stresinin etkilerini daha az hissetmeleri için gerekli mühendislik tedbirlerinin yanı sıra organizasyonel ve bireysel önlemler alınmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: aşçı, bilişsel fonksiyon, fizyolojik parametre, ısı stresi, iş sağlığı hemşiresi

Abstract:
Objective: This study was conducted to compare the body temperature, blood pressure, heart rate and cognitive functions of cooks working under different thermal comfort conditions.
Method: The sample of this comparative descriptive study consisted of total 30 cooks working in the central campus kitchen and hospital kitchen of a university in Antalya. The data of the research is dated july 2023, was obtained by The Heat Stress Exposure Assessment Form, Stroop Test TBAG Form, using the Testo 480 thermal comfort measuring device and measuring physiological parameters of the cooks. Ethics committee, study permits and informed consent of the participants were obtained for the research.
Results: Almost all of the cooks stated that their working environment was too hot and this reduced their working efficiency. The most common heat-related health problems were excessive sweating, thirst, irritability and headache. Although there was a significant difference in the thermal comfort conditions of both kitchens according to the measurement time, the thermal comfort values of the hospital kitchen, where air conditioning was active, were found to be significantly better. It was found that the body temperatures of the cooks working in the campus kitchen were significantly higher in all measurements than the cooks working in the hospital kitchen, meanwhile the rate of not completing the Stroop Test in the normal time was just higher.
Conclusion: It was determined that, in addition to the cooks' subjective complaints due to heat stress, there were also significant changes in some of their physiological parameters, and that these problems were more prevalent in the campus kitchen, where thermal comfort conditions were worse. In line with these results, it is thought that it would be beneficial to take organizational and individual measures, as well as the necessary engineering measures, so that employees feel the effects of heat stress less.
Key words: cook, heat stress, physiological changes, cognitive function, occupational health nurse