Ortaokullarda görev yapan yöneticilerin ve öğretmenlerin psikolojik sağlamlık düzeyleri ile okul etkililiği ve okul iklimi algıları arasındaki ilişki
The relationship among the psychological resilience levels of the managers and teachers working in secondary schools and the perceptions of school effectiveness and school climate
Yazar: ZEYNEP NİMET ŞEN
Danışman: PROF. DR. NECMİ GÖKYER
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Okul etkililiği = School effectiveness ; Okul iklimi = School climate ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Yöneticiler = Managers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada, ortaokullarda görev yapan yöneticilerin ve öğretmenlerin psikolojik sağlamlık düzeyleri, okul etkililiği ve okul iklimi düzeylerinin belirlenmesi ve aralarındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın modeli, nicel yaklaşımlardan yordayıcı ilişkisel model olarak belirlenmiştir. Araştırmanın evrenini Ağrı ilindeki resmi ortaokulda görev yapan öğretmen ve yöneticiler oluştururken, çalışmanın örneklemini ise olasılık dışı örnekleme türlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi ile seçilen, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Ağrı il merkezindeki devlet ortaokullarında görev yapmakta olan 31 yönetici 282 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada "kısa psikolojik sağlamlık ölçeği", "okul etkililiği ölçeği" ve "okul iklimi ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analiz kısmında katılımcıların her bir ölçme aracına yönelik algı düzeyleri için betimsel istatistikler yapılmıştır. Hem öğretmenler hem de yöneticiler için araştırma kapsamında ele alınan değişkenlerin birbirleri ile aralarındaki ilişkiler için korelasyon analizleri yapılmış ve son olarak basit doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Analizlerde iç tutarlılık güvenilirlik katsayısı .05 alınmış ve SPSS (versiyon 25) paket programı kullanılmıştır. Yapılan betimsel istatistikler sonucunda yöneticilerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin biraz yüksek, öğretmenlerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin biraz düşük, yöneticilerin okul etkililği algılarının yüksek seviyede, öğretmenlerin okul etkililği algılarının biraz yüksek seviyede, yöneticilerin okul iklimi algılarının yüksek seviyede, öğretmenlerin okul iklimi algılarının da yüksek seviyede olduğu tespit edilmiştir. Yöneticilerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin hem okul etkililiği ile hem de okul iklimi ile arasındaki ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Yöneticilerin okul etkililiğine yönelik algıları ile okul iklimine yönelik algı düzeyleri arasında istatistiksel olarak pozitif yönde ve yüksek düzeyde bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin hem okul etkililiği ile hem de okul iklimi ile arasındaki ilişkinin istatistiksel olarak pozitif yönde ve çok düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin okul etkililiğine yönelik algıları ile okul iklimine yönelik algılarının düzeyleri arasında istatistiksel olarak pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This research aims to determine the psychological resilience levels, school effectiveness and school climate levels of administrators and teachers working in secondary schools and to examine the relationship among them. For this purpose, the model of the research was determined as a predictive relational model from quantitative approaches. While the population of the research consists of teachers and administrators working in public secondary schools in Ağrı province, the sample of the study consists of 31 administrators and 282 teachers working in public secondary schools in Ağrı city center in the 2022-2023 academic year, selected by maximum diversity sampling, one of the non-probability sampling types. "Brief resilience scale", "school effectiveness scale" and "school climate scale" were used in the research. In the analysis part of the research data, descriptive statistics were made for the participants' perception levels of each measurement tool. Correlation analyzes were conducted for the relationships between the variables discussed within the scope of the research for both teachers and administrators, and finally, simple linear regression analysis was conducted. In the analyses, the internal consistency reliability coefficient was taken as .05 and the SPSS (version 25) package program was used. As a result of the descriptive statistics, it was determined that the psychological resilience levels of the administrators were slightly high, the psychological resilience levels of the teachers were slightly low, the administrators' school effectiveness perceptions were high, the teachers' school effectiveness perceptions were slightly high, the administrators' school climate perceptions were high, and the teachers' school climate perceptions were high.It has been determined that the relationship between administrators' psychological resilience levels and both school effectiveness and school climate is not statistically significant. It has been determined that there is a statistically positive and high level relationship between administrators' perceptions of school effectiveness and their perception levels of school climate. It has been determined that the relationship between teachers psychological resilience levels and both school effectiveness and school climate is statistically positive and at a very low level. It has been determined that there is a statistically positive and moderate relationship between teachers perceptions of school effectiveness and their perceptions of school climate.