Bilişsel davranışçı terapi yönteminin tinnitus üzerindeki etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of cognitive behavioral therapy method on tinnitus
Yazar: FATİH BAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEBİ MUSTAFA GÜMÜŞ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Odyoloji = Audiology ; Psikoterapi = Psychotherapy ; Tinnitus = Tinnitus

Özet:
Bu çalışmanın amacı Bilişsel Davranışçı Terapi yönteminin tinnitus üzerindeki etkinliğini incelemektir. Bu çalışmaya en az altı aydır subjektif tinnitus yakınması olan 18–60 yaşları arasındaki 30 birey katılmıştır. Deney grubunda 15, kontrol grubunda 15 toplam 30 tinnituslu birey araştırmaya dahil edilmiştir.  Araştırmanın çalışma grubu seçilirken amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada deney ve kontrol gruplu ön test ve son test ölçümlü 2x2'lik yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmada sekiz hafta boyunca toplam 8 seans uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Tinnitus Engellilik Anketi ve Görsel Analog Skalası kullanılmıştır. Tinnituslu bireylerin demografik bilgileri ise araştırmacı tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmaya katılan tinnituslu bireylere Kulak Burun Boğaz muayenesi ve odyolojik inceleme yapılmıştır. 
Araştırmada çalışma grubundan elde edilen veriler Sosyal Bilimler İçin İstatistik Programı 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerde deney ve kontrol gruplarının ölçüm araçlarından aldıkları puanların ön test ve son testlerde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Değişkenlere ilişkin hesaplanan puanlar Mann-Whitney U testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılarak karşılaştırılmıştır.
Araştırmada elde edilen bulgulara göre, deney ve kontrol gruplarında yer alan tinnituslu bireylerde Bilişsel Davranışçı Terapi uygulanan deney grubunun Tinnitus Engellilik Anketi ve Görsel Analog Skalası öncesi ve sonrası toplam puanları arasında istatistiksel olarak deney grubu lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Araştırma sonucunda Bilişsel Davranışçı Terapi yönteminin tinnitus düzeyi, şiddeti, süre, sıklık, rahatsız olma, tinnitusa bağlı dikkat eksikliği ve uyku sorununu azaltmada önemli bir etkisinin olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to examine the effectiveness of the Cognitive Behavioral Therapy method on tinnitus. Thirty individuals between the ages of 18 and 60 who had subjective tinnitus complaints for at least six months participated in this study. A Toplam of 30 individuals with tinnitus, 15 in the experimental group and 15 in the control group were included in the study. While choosing the study group of the research, criterion sampling method, one of the purposeful sampling methods, was used. In the research, a 2x2 quasi-experimental design with pretest and posttest measurements with experimental and control groups was used. In the research, a Toplam of 8 sessions were applied for eight weeks. Tinnitus Disability Questionnaire and Visual Analogue Scale were used as data collection tools in the study. The demographic information of the individuals with tinnitus was obtained using the "Personal Information Form" created by the researcher. Ear, Nose and Throat examination and audiological examination were performed on individuals with tinnitus who participated in the study.
The data obtained from the study group in the study were analyzed using the SPSS 25.0 package program. In the analyzes, it was examined whether the scores of the experimental and control groups from the measurement tools showed a statistically significant difference in the pre-test and post-tests. The scores calculated for the variables were compared using the Mann-Whitney U test and the Wilcoxon Signed-Rank Test.
According to the findings obtained in the study, a statistically significant difference was found in favor of the experimental group between the Toplam scores of the experimental group who received Cognitive Behavioral Therapy pre and pro the Tinnitus Disability Questionnaire and Visual Analogue Scale in individuals with tinnitus in the experimental and control groups. As a result of the research, it was found that the Cognitive Behavioral Therapy method has a significant effect on reducing tinnitus level, intensity, duration, frequency, disturbance, attention deficit due to tinnitus and sleep problems.