Bacillus anthracis letal faktörünün fetüs, yenidoğan ve erişkin sıçanlarda karaciğer, akciğer ve kalp üzerine etkilerinin ışık ve elektron mikroskobik düzeylerde ve morfometrik yöntemlerle incelenmesi
Effects of bacillus anthracis lethal factor on liver, lung and heart of foetus, newborn and adult rats: Light and electron microscopical, and stereological study
Yazar: BERRİN ZUHAL BULUCU ALTUNKAYNAK
Danışman: DOÇ. DR. ELVAN ÖZBEK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Fizyopatoloji = Physiopathology ; Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Şarbon hastalığının etkeni olan B.anthracis etkili bir biyolojik silah olması yönüyle bilimsel gündemdeki yerini korumaktadır. Biyolojik silahlar konusunda günümüzde gelinen noktada ise artık; ajanların kendileri değil; toksik ürünleri öldürmek ya da zarar vermek üzere kullanılmaktadır. Letal faktör ile protektif antijenin birleşmesiyle oluşan letal toksin B.anthracis'in öldürücü etkisinden sorumludur. Bu çalışmada letal faktörün protektif antijenle birleşmeden, tek başına da dokular üzerinde etkili olup olamayacağı araştırıldı.Bu amaçla deneklere LF ya da bi-distile suyun intra-peritoneal olarak uygulanmasından 24 saat sonra, post-natal dönemdeki yavru ve erişkin sıçanlardan ve ayrıca pre-natal dönemdeki sıçan embriyo ve fetüslerinden elde edilen karaciğer, akciğer ve kalp örnekleri ışık ve elektron mikroskobu altında incelendi. Ayrıca ilgili organlarda, embriyolarda ve fetüslerde (embriyo ve fetüslerin toplam hacimleri) Cavalieri prensibi kullanılarak stereolojik hacim değerlendirmesi yapıldı.LF uygulamasını takiben karaciğer, akciğer ve kalpte yaygın vasküler hasar ve bu vasküler hasarın yol açtığı hipoksiden kaynaklanan patolojik değişimlerin ortaya çıktığı görüldü. Ayrıca morfometrik değerlendirmenin sonuçlarına göre LF uygulamasından sonra hem organların hem de embriyo ve fetüslerin hacmi değişmişti.Bu çalışmadan elde edilen bulgulara göre LF tek başına da LT için bildirilen toksik etkiyi gösterebilmekte ve patolojik değişimlere neden olabilmektedir. Böylece çalışmadan elde ettiğimiz birçoğu ilk defa dile getirilen bulgularımızın literatüre önemli katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
B.anthracis that is causative agent of anthrax, occupied scientific topics due to their role in bioterrorism. Today in this point; no longer, toxic components were used as biological weapon instead itself. Lethal toxin consists of lethal factor (LF) and protective antigen and it is responsible for lethality of B.anthracis. In this study, we investigated that lethal factor is efficient or not on biological tissues without protective antigen or not.For this aim, LF or bi-distilled water intraperitoneally injected to rats. After 24 hours, liver, lung and heart samples were removed from adult, litter, embryos and foetuses of rats. All samples were examined under light and electron microscope. Also volumetric values of interesting organs, embryos and foetuses (total volume of embryos or foetuses) were estimated with Cavalieri principle.Following LF application, common vascular injuries were found in liver, lung and heart of rats belong to experimental group. These vascular injuries caused to hypoxia and pathological changes. Also, according to our morphometrical results; both volumes of organs and volumes of embryo and foetuses were changed.Finally, our results suggested that LF is effective even if it is alone; and it leads to pathological changes in this situation. So, we believe that our findings provide important contributions to literature.