Uygunluk analizi ve uygulaması
Correspondence analysis and it's application
Yazar: PINAR ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN SARAÇBAŞI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoistatistik Ana Bilim Dalı / Biyoistatistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Uygunluk analizi = Correspondence analysis ; Veri analizi = Data analysis

Özet:
Bu çalışmanın amacı, iki yönlü olumsallık tablolarında satır ve sütun değişkenleri arasındaki ilişkiyi, kategoriler arası benzerlikleri ve farklılıkları grafiksel olarak incelemektir. Uygulama, "Atletlerin Milli Olup Olmama Durumuna Göre Teknik Kapasite Dağılımı" (Alpar R., 1998), " Son 5 yılda olan doğumlarda, bölgelere göre doğum öncesi bakım veren kişi dağılımı", "Son 5 yılda olan doğumlarda, bölgelere göre doğumun yapıldığı yer dağılımı", "Son 5 yılda olan doğumlarda, bölgelere göre doğuma yardımcı olan kişi dağılımı" (Nüfus ve Sağlık Araştırmaları 1993) verileri ile yapılmıştır. İlk olarak, 2x2 olumsallık tablosunda, "Atletlerin Milli Olup Olmama Durumuna Göre Teknik Kapasite Dağılımı" verileri kullanılırak Uygunluk Analizi yapılmıştır. Buna göre; atletlerin milli olmalarında kapasite yeterliliğinin önemli olduğu sonucuna varılmıştır. İkinci olarak, mxn olumsallık tablolarında Uygunluk Analizi yapılmıştır. İlk uygulamada, doğum öncesinde Batı Bölgesinde doktorlardan, Güney Bölgesi'nde ebe ya da hemşirelerden bakım alındığı, Doğu Bölgesinde ise bakım alınmadığı görülmüştür. İkinci uygulamada Güney, Orta ve Kuzey Bölgeleri'nin doğumun yapıldığı yer açısından benzerlik gösterdiği, Doğu Bölgesinde evde, Batı Bölgesinde ise sağlık kuruluşlarında doğum yapıldığı görülmüştür. Son uygulamada ise kadınların doğumu Orta, Güney ve Kuzey Bölgelerinde ebe ya da hemşireler yardımıyla, Batı Bölgesinde doktorlar yardımıyla ve Doğu Bölgesinde ise ara ebesi, hemşire yardımıyla ya da kendi kendilerine yaptıkları sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Uygunluk Analizi, Kategorik Veri Analizi, Olumsallık Tablosu.

Abstract:
The goal of this study is to investigate the relation between row and column variables of a two-way contingency table, similarities and differences among categories graphically.. The analysis are based on the data of; "The technical capacity distribution of athlettes according to (selecting criteria) the national team" (A. Reha, 1998), 'The distribution of prenatal care service staff by regions in the last 5 years birth cases", 'The distribution of birth place by regions in the last 5 years birth cases", 'The distribution of delivery assistants by regions" (Demographic and Health Survey 1993). First, Correspondence Analysis of 'The technical capacity distribution of athlettes according to (selecting criteria) the national team" is conducted with 2x2 contingency tables; having sufficient capacity is found to be significant for being a national athlet. Secondly, Correspondence Analysis is conducted with mxn contingency tables. The first analysis showed that prenatal care services are given by the doctors in the West Region; by the nurses and midwives in the South Region, however, lack of prenatal care service is observed in the East Region. In the second analysis a similarity is found between the birthplaces in South, Central and North regions. In the East region houses and in the West region health institutions are used during birth giving. In the third analysis, the results showed that women give birth either by themselves or by the help of traditional midwives and relatives in the East Region; by the help of nurses and midwives in the Central, North and South Regions and by the help of doctors in the West Region. Key Words: Correspondence Analysis, Categorical Data Analysis, Contingency Table