Afyonkarahisar'da yapıtaşı olarak kullanılan tüflerdeki poroziteye bağlı su içeriğinin fizikomekanik özelliklere etkisinin belirlenmesi
Investigation of the effect on phycico-mechanic characteristics of the water content dependent upon porosity in the tuffs used as a building stone in Afyonkarahisar
Yazar: AYŞE ERGÜL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA YAVUZ ÇELİK
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Fizikomekanik özellikler = Physicomechanic properties ; Gözenek = Pore ; Gözeneklilik = Porosity

Özet:
Bu tez çalışmasında, Afyonkarahisar yöresinde yapı taşı olarak sıklıkla kullanılan Ayazini ve Seydiler tüflerinin poroziteye bağlı olarak su içeriklerinin fizikomekanik özelliklerine etkisi incelenmiştir. Bunun için her iki bölgeden temin edilen tüf örnekleri üzerinde mineralojik ve petrografik incelemeler (Polarizan mikroskop, SEM, XRD), kimyasal (XRF), fiziksel ve mekanik testler yapılmış ve sonuçların porozite özellikleri ile ilişkisi yorumlanmıştır.Porozite ölçümlerinden ve SEM görüntülerinden Ayazini tüflerinin porozitesinin %37,3, ortalama gözenek çapının 2,9 µm, Seydiler tüflerinin porozitesinin %36, ortalama gözenek çapının 5,98 µm olduğu belirlenmiştir. Daha sonra tüflerin sahip olduğu porozite özelliklerinin mekanik dayanımları nasıl etkilediği araştırılmıştır. Bunun için, suya doygun hale getirilen örnekler ile doğal şartlarda kurutulan örneklerin mekanik dayanımları karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak, Ayazini tüflerinin 48 saatlik su emme sonucunda tek eksenli basınç dayanımlarının kuru örneklere göre %44, eğilme dayanımlarının %43 azaldığı, Seydiler tüflerinin ise tek eksenli basınç dayanımlarının %52,5, eğilme dayanımlarının %46 azaldığı belirlenmiştir. Elde edilen bu sonuçlar dikkate alındığında tüflerin kullanım alanlarına göre porozite özelliklerinin son derece önemli olduğu saptanmıştır.

Abstract:
In this study, tuff which is extracted from Ayazini and Seydiler precincts and used as building stones in Afyonkarahisar district is examined according to the effect of porosity-related water content on physicomechanical properties. To do this, mineralogical and petrographical examinations (polarizing microscope, SEM, XRD) as well as chemical (XRF), physical and mechanical tests haven been made on tuff samples from both precincts, and the results are interpreted according to their relations with porosity.From porosity measurements and SEM images, porosity and average pore size of Ayazini tuffs are determined as 37.3% and 2.9 µm, and porosity and average pore size of Seydiler tuffs are determined as 36%, and 5.98 µm, respectively. Later, the way porosity effects tuff's mechanical strength is examined. For this, mechanical properties of waterlogged samples are compared to others which are dried by natural means. As a result, compared to dry samples, uniaxial compressive strength and bending strength of Ayazini tuffs saturated with water for 48 hours are decreased by 44% and 43% respectively, and uniaxial compressive strength and bending strength of Seydiler tuffs saturated with water for 48 hours are decreased by 52.5% and 46% respectively. Considering these results, it is determined that porosity levels are extremely important depending on areas of usage of tuffs.