Sosyal öğrenme kuramı perspektifinden ortaöğretim öğrencilerinin şiddet algılarının incelenmesi (Konya örneği)
Investigation of violence perceptions of secondary school students from the perspective of social learning theory: The case of Konya
Yazar: TAYYİBE GÖNÜL
Danışman: PROF. DR. HÜSAMETTİN ERDEM
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Konya = Konya ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Sosyal Öğrenme Kuramı = Social Learning Theory ; Sosyal öğrenme = Social learning ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Şiddet = Violence

Özet:
Ortaöğretim öğrencilerinin şiddet algılarının konu edildiği bu çalışmada, öğrencilerin şiddet algısı ilk kez Albert Bandura ve arkadaşlarının, öğrenmede model alma üzerine odaklanan bir çalışmada kullandığı Sosyal Öğrenme Kuramı perspektifinden ele alınarak incelenmiştir. Çalışmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinin şiddeti nasıl algıladıklarını, hangi davranışları şiddet olarak kabul ettiklerini incelemek, betimlemek ve şiddetin öğrenilmesinde etkili olan faktörleri tespit etmektir.
Araştırmanın evrenini, Konya İli merkez ilçelerindeki ortaöğretim okullarında öğrenim gören lise öğrencileri oluşturmaktadır. 2021-2022 Öğretim Yılında Konya İli merkez ilçelerinde toplam 89 devlet lisesinde öğrenim gören 70.125 öğrenci bulunmaktadır. Karatay, Meram ve Selçuklu İlçelerinde yer alan farklı türde ortaöğretim okullarında öğrenim gören öğrencileri temsilen seçilen dokuz okulda, kolayda örnekleme yoluyla belirlenen 652 öğrenciye anket uygulanmıştır.
Araştırmada Millî Eğitim Bakanlığı tarafından öğrencilerin şiddet algılarının araştırılması amacıyla geliştirilen "Şiddet Algısı Anket Formu" kullanılmıştır. Verilerinin analizi, SPSS 24 İstatistik Programı ile yapılmıştır. Katılımcıların cinsiyet, okul türü gibi demografik özellikleri ile şiddet algılarının farklı boyutları arasında karşılaştırmalar yapılarak frekans tabloları oluşturulmuştur. Araştırma sorularını test etmek için betimsel istatistiksel analizler yapılmıştır. Kategorik değişkenler arasında ilişki olup olmadığını test etmek amacıyla ki-kare testi yürütülmüştür.
Analizler sonucunda, ortaöğretim öğrencilerinin, şiddeti literatürde yer alan şiddet tanımından farklı algıladıkları, duygusal ve dolaylı şiddet hakkına yeterli farkındalıklarının olmadığı, en fazla sözel şiddete maruz kaldıkları, tespit edilmiştir. Toplumsal yargıların, ailelerinde, çevrelerinde model aldıkları kişilerin, gençler arasında şiddetin yaygınlaşmasında rolü olduğu belirlenmiştir. Bu konuda ailelerin şiddet konusunda bilinçlendirilmesinin ve gençlere sosyal destek sağlamanın önemli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, which focuses on secondary school students' perceptions of violence, students' perception of violence was examined from the perspective of Social Learning Theory, which was first used by Albert Bandura and his colleagues in a study focusing on modeling in learning. The aim of the study is to examine and describe how secondary school students perceive violence, which behaviors they accept as violence, and to determine the factors that are effective in learning violence.
The population of the study consists of high school students studying in secondary schools in the central districts of Konya Province. In the 2021-2022 academic year, there are 70,125 students studying in 89 public high schools in the central districts of Konya Province. The questionnaire was administered to 652 students selected through convenience sampling in nine schools selected to represent students studying in different types of secondary schools in Karatay, Meram and Selçuklu Districts.
In the study, the "Perception of Violence Questionnaire Form" developed by the Ministry of National Education to investigate students' perceptions of violence was used. The data were analyzed using SPSS 24 Statistical Program. Frequency tables were created by making comparisons between the demographic characteristics of the participants such as gender, school type and different dimensions of violence perceptions. Descriptive statistical analyses were conducted to test the research questions. Chi-square test was conducted to test whether there is a relationship between categorical variables.
As a result of the analyses, it was determined that secondary school students perceive violence differently from the definition of violence in the literature, that they do not have sufficient awareness of emotional and indirect violence, and that they are exposed to verbal violence the most. It has been determined that social judgments and the people they take as models in their families and environment play a role in the spread of violence among young people. It was concluded that it is important to raise awareness of families about violence and to provide social support to young people.