Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın hikayeciliği
Evalution of the stories of Hüseyin Rahmi Gürpınar
Yazar: ESİN ALÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. FAZIL GÖKÇEK
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Yeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Gürpınar, Hüseyin Rahmi = Gürpınar, Hüseyin Rahmi ; Hikaye = Story ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
1864?1944 yılları arasında yaşamış olan Hüseyin Rahmi Gürpınar, Tanzimat yıllarında Ahmet Mithat Efendi'nin çıkardığı Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yazı hayatına başlamıştır. Özellikle roman ve hikâye sahasında oldukça fazla eser veren yazarımız Servet-i Fünûn, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde de yazmıştır. Bizim çalışmamızın konusunu Hüseyin Rahmi'nin hikâyeleri oluşturmaktadır Hüseyin Rahmi'nin ilk hikâyesi 1884'te Ceride-i Havadis'te yayınlanmıştır. O tarihten itibaren ölüm tarihi olan 1944 yılına kadar çok sayıda hikâye yazmıştır. Hüseyin Rahmi'nin beş tanesi Fransızca'dan tercüme olmak üzere yüz yirmi tane hikâyesi bulunmaktadır. Tercüme olan bu beş hikâye çalışmaya dâhil edilmedi. Diğer yandan, Kadınlar Vaizi, Namusla Açlık Meselesi, Katil Puse, İki Hödüğün Seyahati, Tünelden İlk Çıkış, Gönül Ticareti, Melek Sanmıştım Şeytanı, Meyhanede Hanımlar, Eti Senin Kemiği Benim isimli hikâye kitaplarındaki hikâyelerinin yanı sıra bu kitaplarda yer almayan hikâyelerin çoğu dönemin gazete ve dergilerinden bulunup okundu. Hikâyeler konularına göre sınıflandırılarak incelendi. Daha sonra kişiler ve kişileştirme, mekân, zaman, dil ve üslûp incelemesi yapıldı. Eserlerini ?halk için? yazan, Ahmet Mithat Efendi gibi halkı birçok konuda bilgilendirmek, aydınlatmak amacında olan Hüseyin Rahmi'nin hikâyeleri konu bakımından çok zengindir. Bunun bir sebebi de kendisinin iyi bir gözlemci olması, toplumdaki olaylara karşı duyarlı davranmasıdır. Realist ve natüralist bir yazar olan Hüseyin Rahmi, toplumu yakından ilgilendiren meseleleri iyi bir gözlem sonucu hikâyelerinde kullanmıştır. Halk için yazdığından dolayı sade ve anlaşılır bir dille yazmış konuşma dilini yazıya sokmuştur. Hikâyelerin birçoğunda Meddah ve Karagöz tarzı konuşmalar, yanlış anlaşılmadan doğan gülünçlükler bulunur. O, halkı ?avamî şathiyat arasından yüksek bir felsefeye çekmek? için yazmıştır.

Abstract:
Hüseyin Rahmi Gürpınar who lived between the years 1864 and 1944, started to write in the Tercüman-ı Hakikat newspaper publicated by Ahmet Mithat Efendi at Tanzimat years. Specially, he has given many works in the field of stories and novels and has also written in the period of Servet-i Fünûn, Meşrutiyet ve Cumhuriyet. The subject of our study was stories of Hüseyin Rahmi Gürpınar. The first story of Hüseyin Rahmi Gürpınar was published in Ceride-i Havadis in 1884. From this date to the date of death he had written so many stories. Hüseyin Rahmi has totally hundred twenty stories containing five story translated from French. These five stories translated are not included in this study. On the other hand, following story books from Hüseyin Rahmi; Kadınlar Vaizi, Namusla Açlık Meselesi, Katil Puse, İki Hödüğün Seyahati, Tünelden İlk Çıkış, Gönül Ticareti, Melek Sanmıştım Şeytanı, Meyhanede Hanımlar, Eti Senin Kemiği Benim was evaluated and It has been also found and read the stories which are not containin in this stories in newspaper and journal. Stories was evaluated according to classification of their subjects. And then, personification of people, space, time, language and style were examined. Stories of Hüseyin Rahmi are very rich in subject and the aim of the stories of Hüseyin Rahmi was to inform the public in many issues such as Ahmet Mithat Efendi who has written for public. One reason for this, Hüseyin Rahmi was a good observer and very sensitive to events in the community. Hüseyin Rahmi who was a realist and naturalist writer used the observations on the problems related to society in the stories. He has written for public and he used simple and understandable language text into spoken language. In the many of the stories of Hüseyin Rahmi, it is possible to find Meddah and Karagöz style speeches and there are humorous misanderstandings. Hüseyin Rahmi has written for a higher philosophy and aducatıon of public.