Yurtdışına yatırım yapan Türk işletmelerinde örgüt yapısı ve karşılaşılan sorunlar:İmalat sektöründe bir araştırma
Organizational structure and problems in the Turkish companies investing abroad, doctoral thesis
Yazar: MEHMET HALİT YILDIRIM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAYAT EBRU ERDOST
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Strateji = Strategy ; Uluslararası işletmeler = International enterprises ; Örgüt yapısı = Organizational structure

Özet:
Bu çalışmada yurtdışına doğrudan yatırım yapan Türk işletmelerinin kullanmış oldukları uluslararası yapı tiplerinin hangi şartlar altında nasıl bir değişim gösterdiğinin ve uluslararası faaliyetlerinde karşılaştıkları sorunların belirlenmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca; bu işletmelerin küreselleşme düzeylerinin, üst düzey yöneticilerin durumu, işletmenin stratejik durumu, küresel işlemleri (süreçleri), kültürel durumları ve algıladıkları performans durumuna göre belirlenmesi de amaçlanmıştır.Yurtdışına yatırım yapan 41 işletmenin Parametrik olmayan Korelasyon testi ve Kruskal Wallis testine tabi tutulduğu çalışmada, elde edilen bulgular araştırma modelinde kullanılan değişkenlere ilişkin önemli ve anlamlı sonuçlar vermektedir. İşletmelerin büyüklüğü, yatırım yapılan ülke sayısı, üretilen ürün çeşidi, yurtdışı bağlı kuruluşların satışlarının ve imalatının toplam satışlara ve imalata oranı, bağlı kuruluş sahiplik oranı, yurtdışı yatırım deneyimleri ve uluslararasılaşma derecesi ile kullandıkları yapı arasında ilişki bulunmuştur. Bu durum, yazında yer alan diğer çalışmalarla paralellik göstermektedir. Yurtdışı yatırım stratejileri, kadrolama yaklaşımları ve merkezileşme dereceleri ile kullandıkları yapı arasında ilişki bulunamamıştır.Araştırma kapsamında yurtdışına yatırım yapan işletmelerin küreselleşme düzeyleri yöneticileri, kültürel durumları, süreçleri, stratejileri, yapıları ve algılanan performansları açısından değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, Türk işletmelerinin yerelleşmeden çok küreselleşme eğiliminde oldukları görülmüştür.Araştırma kapsamında yurtdışına yatırım yapan Türk işletmelerinin yurtdışındaki bağlı kuruluşlara atanacak yöneticilerin seçimi konusunda önemli sorunlar yaşadıkları görülmüştür. Ayrıca, yurtdışı bağlı kuruluşlarla işletme merkezi arasında koordinasyon, denetim, reorganizasyon ve muhasebe uygulamalarının farklılığından kaynaklanan sorunlar yaşadığı bulunmuştur. İşletmelerin yurtdışı bağlı kuruluşları ile aralarında haberleşme, finansman, faaliyet gösterilen ülkelerdeki müşteri istek ve ihtiyaçlarına uygun ürün üretme ve biçimsel ilişkilerde sorun yaşamadıkları görülmüştür.

Abstract:
The purpose of this study is to determine how the international structure types used by the Turkish enterprises making direct investments abroad are effected by which dimensions and to determine what problems these enterprises face in their international operations. Furthermore, it is intended to determine the globalization trends of these enterprises regarding senior executive dispositions, strategic positions, global processes, cultural aspects of the enterprise, and performance perceptions.Questionnaire was conducted to 41 companies. In order to analyze the data, Non-parametric Correlation and Kruskal Wallis were used. The analyzes give important and significant results about the variables used in the research model. It is found that there is a relationship between the structure types used by the companies and following variables: the size of the companies, number of countries invested in, diversity of the products manufactured, the ratio of sales and production of affiliates abroad to total sales and production, ownership rate of the affiliates, overseas investment experience of the companies, and the degree of internationalization of the companies. No relationship is found between the structure types and degree of centralization, investment strategies (Greenfield investment, joint-venture, purchase, merger and etc..) for the international markets, and employment approaches.In this research, the level of globalization of the companies investing abroad were evaluated in context of the executives, cultural aspects, processes, strategies, structures, and the perceived performance of the companies. As a result, it was found that the Turkish companies? globalization tendency is more than localization tendency.In this research, it was found that the Turkish companies investing abroad have important problems in selecting the expatriate executives. In addition, application differences between the headquarters and the affiliates abroad caused some problems. Those application differences are such as coordination, auditing, reorganization and accounting. According to the results of this research, these companies do not have any problems concerning communication, finance, manufacture of adequate products for the consumer needs and wants in the countries of operation, and formal relations.