112 Acil Sağlık Hizmetleri çalışanlarında rol belirsizliğinin rol çatışmasına etkisinde çevik liderliğin aracılık rolü
112 the mediating role of agile leadership in the effect of role ambiguity on role conflict in Emergency Health Services workers
Yazar: HARUN ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. KEZİBAN AVCI
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: 112 Acil Çağrı Merkezi = 112 Emergency Call Center ; Rol belirsizliği = Role ambiguity ; Rol çatışması = Role conflict ; Çevik liderlik = Agile leadership ; Örgütsel çeviklik = Organizational agility

Özet:
112 acil sağlık hizmetleri; ambulans, olay yeri gibi sağlık kurumları dışında farklı ortamlarda sunulan hizmetlerdir. Hizmetin başarısı; mümkün olan en kısa sürede, doğru eylemlerin yapılmasına bağlıdır. Bu nedenle acil sağlık ekibinde kimin, ne zaman, neyi, nasıl ve hangi araçlarla yapacağının net olması, çalışanlar arasında koordinasyon ve ahengin olduğu bir ekibin varlığı önemlidir. Ayrıca öngörülemeyen çalışma senaryolarında başarılı olma yeteneğini güçlendiren, bireysel otorite yerine ekip çalışmasına odaklanan çevik liderliğe ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada 112 acil sağlık hizmetleri istasyonlarında görev yapan sağlık çalışanlarının rol belirsizliği ile rol çatışması arasındaki ilişkiyi belirlemek ve bu ilişkiye çevik liderliğin aracılık edip etmediğini tespit etmek amaçlanmıştır.
Tanımlayıcı ve kesitsel türde olan çalışmanın verileri Eskişehir 112 acil sağlık hizmetleri istasyonlarında çalışan 310 sağlık çalışanından, Ağustos-Ekim 2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Veri toplama formu; sosyodemografik özelliklere ilişkin sorular, Rol Çatışması ve Rol Belirsizliği ile Çevik Liderlik Ölçeği'nden oluşmaktadır. Buna göre; rol çatışması ile rol belirsizliği arasında orta düzeyde, pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı (r: .423; p< .001); rol çatışması ile çevik liderlik arasında düşük düzeyde, negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki (r: -.208; p< .001) bulunmuştur.  Rol belirsizliğinin, çevik liderlik üzerindeki etkisinin negatif yönlü ve anlamlı düzeyde olduğu tespit edilmiştir (b= -2.071; t= -8.336; p< .001). Sonuç olarak rol belirsizliğinin, rol çatışması üzerinde dolaylı etkisinin olduğu ve bu etkinin anlamlı olduğu, dolayısıyla "çevik liderliğin" "rol belirsizliği" ile "rol çatışması" arasındaki ilişkiye aracılık ettiği bulunmuştur.
112 acil sağlık istasyonlarda görev yapan sağlık çalışanlarının görev, yetki ve sorumluluklarının netleştirilmesi, çalışanların görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin farkındalıklarını ve etkili iletişim, ekip çalışması ve çevik liderlik özelliklerini artırmaya yönelik eğitimlerin düzenlenmesi önerilmektedir.

Abstract:
112 emergency medical services; These are services provided in different environments other than health institutions such as ambulances and crime scenes. The success of the service; It depends on taking the right actions as soon as possible. For this reason, it is important to be clear who will do what, when, what and how in the emergency medical team, and to have a team with coordination and harmony among the employees. There is also a need for agile leadership that strengthens the ability to succeed in unpredictable work scenarios and focuses on teamwork rather than individual authority. This study aimed to determine the relationship between role ambiguity and role conflict of healthcare professionals working in 112 emergency healthcare stations and to determine whether agile leadership mediates this relationship.
The data of the study, which is descriptive and cross-sectional, was collected from 310 healthcare professionals working in 112 emergency healthcare stations in Eskişehir between August and October 2022. Data collection form; It consists of questions regarding sociodemographic characteristics, Role Conflict and Role Ambiguity, and the Agile Leadership Scale. According to this; between role conflict and role ambiguity is moderate, positive and statistically significant (r: .423; p< .001); A low-level, negative and statistically significant relationship (r: -.208; p< .001) was found between role conflict and agile leadership. It was determined that the effect of role ambiguity on agile leadership was negative and significant (b= -2.071; t= -8.336; p< .001). As a result, it was found that role ambiguity had an indirect effect on role conflict and this effect was significant, therefore "agile leadership" mediated the relationship between "role ambiguity" and "role conflict". 
It is recommended to clarify the duties, authorities and responsibilities of healthcare professionals working in 112 emergency healthcare stations, and to organize training to increase employees' awareness of their duties, authorities and responsibilities and effective communication, teamwork and agile leadership characteristics.