Kahramanmaraş bölgesinde yer alan farklı kullanım alanlarındaki toprakların bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerinin incelenmesi ve karbon depolama kapasitelerinin belirlenmesi
Investigation of some physical and chemical properties of soils in different usage areas in Kahramanmaras region and determination of carbon storage capacities
Yazar: AYNUR İSTER
Danışman: PROF. DR. KADİR YILMAZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, farklı kullanım amaçlarına sahip toprakların bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerinin incelenmesi ve karbon depolama kapasitelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla mera, orman, sulu tarım, kuru tarım ve kullanılmayan alanlarda gerçekleştirilen ölçümlerde kullanım alanlarına göre toprak pH'larının önemli ölçüde farklılık gösterdiği görülmüş ve en düşük pH değerleri ormanlık alanlarda en yüksek ise meralarda belirlenmiştir. Bununla birlikte, orman alanlarının kalsiyum ve mikro elementler açısında da başat olduğu görülmüştür. Diğer yandan, sulu tarım yapılan alanların fosfor, mera alanlarının magnezyum, kuru tarım yapılan alanların potasyum miktarları bakımından görece üstün olduğu belirlenmiştir. 
Toprakların organik madde ve dolayısıyla organik karbon içerikleri ile ilişkili olarak farklı miktarlarda karbon depolama kapasitelerine sahip olduğu belirlenmiştir. Mera, orman, sulu tarım, kuru tarım ve kullanılmayan alanlar olmak üzere 5 farklı alanda, karbon depolama kapasiteleri sırasıyla 23.51, 209.81, 34.52, 44.54 ve 18.25 Mg ha-1 olarak hesaplanmıştır. Bu bulgulara göre; ormanlık alanların kuru tarım yapılan alanlara kıyasla 3.9, sulu tarım yapılan alanlara kıyasla 6.7, meralara kıyasla 8.9 ve kullanılmayan alanlara kıyasla 11.5 kat daha fazla karbon depolama kapasitesine sahip olduğu bulunmuştur. 
Sonuç olarak, karasal alanlarda karbon depolama kapasiteleri ve topraklarının bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerinin incelendiği bu çalışma ile farklı arazi kullanım şekillerine göre önemli farklıların olduğu görülmüştür. Bu bakımdan orman alanlarının diğer kullanım alanlarına kıyasla daha yüksek miktarda karbon depolama kapasitesine sahip olduğu belirlenmiş olup, ormanlık alanların artırılmasının karbon stokları bakımından önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine some physical and chemical properties of soils with different usage patterns and to determine their carbon storage capacities. It was observed that the soil pH values differed significantly in the measurements carried out in pasture, forestland, irrigated agriculture, rainfed and unused areas according to the land use patterns, and the lowest pH values were determined in the forestlands and the highest in the pastures. However, it has been observed that forest areas are also dominant in terms of calcium and microelements. On the other hand, it was determined that irrigated farming areas were relatively superior in terms of phosphorus, pasture areas in terms of magnesium, and dry farming areas in terms of potassium.
It has been determined that soils have different carbon storage capacities in relation to organic matter and therefore organic carbon contents. Carbon storage capacities in 5 different areas, including pasture, forest, irrigated agriculture, rainfed and unused areas were calculated as 23.51, 209.81, 34.52, 44.54 and 18.25 Mg ha-1, respectively. According to these findings; it has been found that forestlands have 3.9, 6.7, 8.9, and 11.5 times more carbon storage capacity compared to the rainfed areas, irrigated areas, pastures and unused areas, respectively.
As a result, with this study in which carbon storage capacities and some physical and chemical properties of soils were examined in terrestrial areas, it was seen that there were significant differences according to different land use patterns. In this respect, it has been determined that forestlands have higher carbon storage capacity compared to other usage patterns, and it has been concluded that increasing forestlands is important in terms of carbon stocks.