Planlanmamış gebeliği olan kadınlarda gebelik algısı ve bulantı kusma düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of pregnancy perception and the level of nausea and vomiting in women with unplanned pregnancy
Yazar: AYŞE ÇATALOLUK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ÇAĞAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Aile planlaması = Family planning ; Algı = Perception ; Bulantı = Nausea ; Gebelik = Pregnancy ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kadınlar = Women ; Kusma = Vomiting ; Mide bulantısı = Nausea

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, "Planlanmamış Gebeliği Olan Kadınlarda Gebelik Algısı Ölçeği"nin Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılması ve planlanmamış gebeliği olan kadınlarda gebelik algısı ve bulantı kusma düzeyinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma metodolojik ve kesitsel olarak iki aşamalı şekilde yürütülmüştür. İlk aşama olan metodolojik araştırmaya üç farklı hastanede, Temmuz 2020- Şubat 2021 arasında dâhil edilme kriterlerine uyan 310 gebe, ikinci aşama olan kesitsel araştırmaya bir hastanede, Mart 2021- Ağustos 2021 arasında 180 gebe alınmıştır. Verilerin toplanmasında ilk aşamada tanıtıcı bilgi formu ve geçerliği ve güvenirliği yapılmak üzere "Planlanmamış Gebeliği Olan Kadınlarda Gebelik Algısı Ölçeği", ikinci aşamada "Planlanmamış Gebeliği Olan Kadınlarda Gebelik Algısı Ölçeği" ve "Rhodes Bulantı ve Kusma İndeksi" kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; SPSS 20.0 (IBM Inc, Chicago, IL, USA) ve AMOS 22.0 (IBM Inc, Meadville, PA, USA) programları kullanılmıştır.
Bulgular: İlk aşamada "Planlanmamış Gebeliği Olan Kadınlarda Gebelik Algısı Ölçeği"nin kapsam geçerlik indeks oranı ölçek bazında 0,885 olarak bulunmuştur. Yapı geçerliğinde KMO=0,898 ve Bartlett's Test of Sphericity testi sonucu X2=7373,95 (p<0,001) bulunduğundan ölçek yanıtları için faktör analizi uygulanabilir olduğu saptanmıştır. Güvenirlik analizinde Cronbach's alfa katsayısının ölçeğin tamamına ait 0,935 olduğu, alt boyutlarının 0,801-0,934 arasında değiştiği belirlenmiştir. Ölçeğin açıkladığı toplam varyans %75,42 olarak bulunmuştur. Ölçeğin Türkçe formunun planlanmamış gebelik yaşayan kadınlar için 27 madde ve 6 alt boyuttan oluştuğu anlaşılmıştır. İkinci aşamada "Planlanmamış Gebeliği Olan Kadınlarda Gebelik Algısı Ölçeği" genel puan ortalaması 13,30±8,72 olarak hesaplanmış, kadınların planlanmamış gebelik hakkındaki endişe ve korkularının düşük olduğu bulunmuştur. Kadınların son 12 saat içerisinde %10,6'sının semptom göstermediği, %45,0'ının hafif, %42,2'sinin orta ve %2,2'sinin ağır/şiddetli düzeyde bulantı/kusma yaşadığı saptanmıştır. Düşük yaşlarda ve çocuk sayısı fazla olanlarda planlanmamış gebelik algısının daha yüksek olduğu anlaşılmıştır. Planlanmamış gebeliği olan kadınların gebelik algısı ile bulantı-kusma düzeyi arasında ilişki bulunmamıştır. 
Sonuç: "Planlanmamış Gebeliği Olan Kadınlarda Gebelik Algısı Ölçeği"nin 27 maddeli, 6 alt boyutlu ve 4'lü likert özelliğindeki Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu anlaşılmıştır. Ölçek planlanmamış gebelik yaşayan kadınların endişe ve korkularının ciddiyetini değerlendirmek için başka çalışmalarda kullanılabilir. Planlanmamış gebelik yaşayan kadınların çoğunun son 12 saatte hafif ve orta düzeyde bulantı/kusma yaşadığı, gebelikleri hakkındaki endişe ve korkularının düşük düzeyde olduğu bulunmuştur. Planlanmamış gebelik algısı ile bulantı/kusma düzeyi arasında ilişki olmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to perform the validity and reliability of the Turkish version of the "Women's Perceptions of Unplanned Pregnancy Questionnaire" and to evaluate the perception of pregnancy and the level of nausea and vomiting in women with unplanned pregnancy.
Materials and Methods: The research was carried out in two stages; methodologically and cross-sectionally. To the methodological or the first stage of the study, a total of 310 pregnant women who met the inclusion criteria in three different hospitals, between July 2020 and February 2021 were included, and to the second stage of or cross-sectional study, 180 pregnant women were included in between March 2021 and August 2021, in one hospital. In the first stage of data collection, an introductory information form and validate and reliability of "Women's Perceptions of Unplanned Pregnancy Questionnaire", and in the second stage of it "Women's Perceptions of Unplanned Pregnancy Questionnaire" and "Rhodes Nausea and Vomiting Index" were used. In the evaluation of the data, SPSS 20.0 (IBM Inc, Chicago, IL, USA) and AMOS 22.0 (IBM Inc, Meadville, PA, USA) programs were used.
Results: In the first stage, the content validity index ratio of the "Women's Perceptions of Unplanned Pregnancy Questionnaire" was found to be 0.885. Factor analysis was found to be applicable for scale responses, as the construct validity value was found to be KMO=0.898 and Bartlett's Sphericity Test result was X2=7373.95 (p<0.001). In the reliability analysis, it was determined that the Cronbach's alpha coefficient for the whole scale was 0.935, and its sub-dimensions ranged between 0.801 and 0.934. The total variance explained by the scale was found to be 75.42%. It was understood that the Turkish version of the scale consisted of 27 items and 6 sub-dimensions for women who had an unplanned pregnancy. At the second stage of the study, the mean score of the "Women's Perceptions of Unplanned Pregnancy Questionnaire" was calculated as 13.30±8.72 in women with unplanned pregnancy which means that women's concerns and fears about unplanned pregnancy were low. It was determined that 10.6 % of the women did not show any symptoms in the last 12 hours, 45.0 % experienced mild, 42.2% moderate and 2.2% severe/severe nausea/vomiting at the time of testing. The perception of unplanned pregnancy was higher in those who were at their younger ages and in those who had higher number of children. No relationship was found between the perception of pregnancy and the level of nausea-vomiting in women with unplanned pregnancies.
Conclusion: It has been understood that the Turkish version of "Women's Perceptions of Unplanned Pregnancy Questionnaire" with 27 items, 6 sub-dimensions with 4-point Likert feature is a valid and reliable measurement tool. The scale can be used in other studies to assess the severity of anxieties and fears of women who have had an unplanned pregnancy. It was found that most of the women who had an unplanned pregnancy experienced mild to moderate nausea/vomiting in the last 12 hours, and their anxiety and fears about their pregnancy were low. It can be concluded that there is no relationship between the perception of unplanned pregnancy and the level of nausea/vomiting.