Şeker pancarında yaprak lekesi etmeni Cercospora beticola'nın Samsun ilinde alternatif konukçuları ve izolatlarının moleküler karakterizasyonunun belirlenmesi
Determination of alternative hosts and molecular characterization of isolates of Cercospora beticola, the causal agent of leaf spot in sugar beet in Samsun province
Yazar: ÇAĞLA YAZICI
Danışman: PROF. DR. BERNA TUNALI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Şeker pancarında en önemli hastalık sorunlarının başında, Cercospora beticola Sacc, yaprak lekesi hastalığı gelmektedir. Şeker pancarında Cercospora yaprak lekesi hastalığı olarak bilinen bu hastalık en tahripkâr hastalıklarından biri olup, yüksek oranda verim ve kalite kayıplarına neden olur. Dünyada şeker pancarı ekimi yapılan alanların 1/3'ü bu hastalıktan etkilenmektedir.
Yaptığımız çalışmada Samsun ili ve bu ile bağlı ilçe ve köylerde yetiştirilen, Cercospora beticola' nın akraba konukçusu olan kültür bitkilerinden (şeker pancarı, kırmızı pancar, hayvan pancarı, pazı, ıspanak vb.) Cercospora yaprak lekesi hastalığı belirtisi gösteren yapraklardan örnekler alınmıştır. Hastalıklı yaprak parçalarının nemli hücreye alınmasından sonra gelişen kolonilerden bir parça alınıp PDA ortamına ekilerek etmenin izolasyonu yapılmıştır. 
Bu çalışmanın temel amacı; şeker pancarında Cercospora yaprak lekesi hastalığına neden olan Cercospora beticola hastalık etmeninin akraba konukçusu olan kültür bitkilerini belirleyerek hastalık etmeninin yayılmasında diğer konukçuların rolünü belirlemektir. Etmenin hem şeker pancarından hem de diğer bitkilerden elde edilen izolatlarıyla patojenite denemesi yapılarak şeker pancarı ve diğer konukçularındaki reaksiyonu belirlenecektir. Ayrıca izolatların moleküler teşhisleri de yapılarak farklı Cercospora türlerinin olup olmadığı belirlenecek ve farklı bitkilerden elde edilen C. beticola izolatlarının tür içi polimorfizmi ortaya konulacaktır.

Abstract:
One of the most important disease problems in sugar beet is Cercospora beticola Sacc, leaf spot disease. This disease, known as Cercospora leaf spot disease in sugar beet, is one of the most destructive diseases and causes high yield and quality losses. In the world, 1/3 of the sugar beet cultivated areas are affected by this disease.
In our study, samples were taken from leaves showing symptoms of Cercospora leaf spot disease from cultivated plants (red beet, animal beet, chard, spinach, etc.) which are related hosts of sugar beet grown in Samsun province and its districts and villages. After placing the diseased leaf pieces in a moist cell, a piece of the developing colonies was taken and cultivated in PDA medium and the isolation of the pathogen was carried out. 
The main objective of this study was to determine the role of other hosts in the spread of Cercospora beticola by identifying related hosts of sugar beet. Pathogenicity trials will be carried out with isolates of the agent obtained from both sugar beet and other plants to determine its reaction in sugar beet and other hosts. Molecular identification of the isolates will also be carried out to determine whether there are different Cercospora species and the intraspecific polymorphism of C. beticola isolates obtained from different plants will be revealed.