Çevresel belirsizlik ortamında KOBİ'lerin girişimsel pazarlama faaliyetlerinin işletme performansına etkileri: İzmir ilinde bir araştırma
The effects of entrepreneurial marketing activities of SMEs on business performance in an environment of environmental uncertainty: A study in Izmir province
Yazar: DOĞU KAYIŞKAN
Danışman: PROF. DR. ENGİN ÖZGÜL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu araştırma, küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) ve sahip/yöneticilerinin yapısal özelliklerini belirleyerek, girişim odaklılık ve pazar odaklılık değişkenlerinin çevresel belirsizlik ortamında girişimsel pazarlama aracılığı ile işletme performansını etkileyip etkilemediğini ortaya koymak üzere yapılmıştır. Çevresel belirsizlik ortamının yoğun bir şekilde hissedildiği günümüz koşullarında KOBİ'lerin performansına dair bir model ortaya konması amaçlanmıştır.
Araştırma İzmir ilinde bulunan 10 ve üzeri çalışanı olan işletmeler çerçevesinde yapılmıştır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak yüz yüze anket yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya dahil olan değişkenler, girişim odaklılık, pazar odaklılık, girişimsel pazarlama, işletme performansı ve çevresel belirsizlik değişkenleri olmuştur. Bu değişkenler ile oluşturulan araştırma modeli için veri analiz yöntemi olarak yapısal eşitlik modellemesi (YEM) kullanılmıştır ve araştırma modelinin teorik altyapısı deneysel olarak doğrulanmıştır. Bu analizlerin dışında KOBİ'lerin sahip/yöneticilerin yapısal özelliklerine göre farklılaştıkları noktalar belirlenmiştir.
Veri analizleri sonucunda araştırmada önemli bulgular elde edilmiş ve raporlanmıştır. Girişimsel pazarlama değişkeninin tam aracılık etkisinin mevcut olduğu yapısal model çevresel belirsizlik ortamında da çalışmış ve iyi uyum değerleri elde edilmiştir. Girişimsel pazarlama boyutlarının işletme ve yöneticilerinin profillerine göre farklı düzeylerde algılandığı ve uygulandığı tespit edilmiş ve raporlanmıştır. Yine sahip/yöneticilerin girişimcilik eğitimine göre girişimsel pazarlama uygulama düzeylerinin farklılaştığı tespit edilmiştir. Ayrıca işletme sahipleri veya yöneticilerinin eğitim düzeylerine göre girişimsel pazarlama boyutlarının farklı derece algılandığı ve eğitim düzeyinin sadece akademik başarıyı değil iş hayatında elde edilen başarıyı da destekleyebileceği ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler: Girişimsel Pazarlama, Girişimcilik, Çevresel Belirsizlik, Girişim Odaklılık, Pazar Odaklılık.

Abstract:
This research was conducted to determine the structural characteristics of small and medium-sized enterprises, and to reveal whether the variables of entrepreneurship orientation and market orientation affect business performance through entrepreneurial marketing in an environment of environmental uncertainty. With entrepreneurial marketing activities, it is aimed to present a different perspective in order for SMEs with limited resources to compete with large enterprises.
The research was carried out within the framework of enterprises with 10 or more employees in the province of Izmir. A face-to-face survey was conducted during the pandemic process, which constitutes the most important limit of the research. Data analyzes were carried out in line with the research problems. The variables included in the research are entrepreneurial orientation, market orientation, entrepreneurial marketing, business performance and environmental uncertainty. The research model created with these variables has been tested with structural equation modeling and the theoretical infrastructure of the research has been verified. Apart from these analyzes, the points of differentiation of SMEs according to their structural characteristics were determined and important results were revealed in line with these analyzes.
As a result of data analysis, important findings were obtained and reported in the research. The structural model, in which the entrepreneurial marketing variable has full mediation effect, also worked in the environment of environmental uncertainty and good fit values were obtained. It has been determined and reported that entrepreneurial marketing dimensions are perceived and applied at different levels according to the processing and the profiles of their managers. It has also been determined that the entrepreneurial marketing application levels of the owners/managers differ according to their entrepreneurship education. In addition, it has been revealed that entrepreneurial marketing dimensions are perceived differently according to the education level of business owners or managers, and that education can support not only academic success but also success in business life.

Keywords: Entrepreneurial Marketing, Entrepreneurship, Environmental Uncertainty, Entrepreneurial Orientation, Market Orientation.