Yaratıcı dramayla kültürel temas alanları oluşturmak: Sanat eğitiminde katılımcı bir eylem araştırması örneği
Establishing cultural contact zones through creative drama: Participatory action research in art education
Yazar: İHSAN METİNNAM
Danışman: PROF. DR. ÖMER ADIGÜZEL
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Adaletsizlik = Injustice ; Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Drama eğitimi = Drama education ; Kültür = Culture ; Kültürel farklılık = Cultural difference ; Sanat eğitimi = Art education ; Sosyal adalet = Social justice ; Yaratıcı drama = Creative drama

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğretmen adaylarını yaratıcı drama yöntemiyle bir araya
getirerek aralarındaki farklılıkları ve nedenlerini sosyal arka planları odağında
tartışabilmelerini sağlamaktır. Bu yüzden, öğretmen adaylarının çatışma yaşadıkları
kültürel temas alanlarının ve kendi sosyal arka planlarında adaletsizlik olarak
algıladıkları konulara ilişkin bakış açılarının yaratıcı drama yöntemiyle dönüştürülüp
dönüştürülemeyeceği araştırılmıştır. Bunun için, on beş öğretmen adayıyla her oturum
altı saat olacak biçimde on haftalık bir uygulama süreci gerçekleştirilmiştir. Uygulama
süreci sonrasında, "İlk Temas ve Çatışma Oluşturabilecek Alanlar", "Çatışma Alanları
ve Nedenleri", "Farkındalık ve Ortak Zemin", "Genel Değerlendirme: Aydınlanma ve
Kabul" ana başlıkları altında dokuz oturumluk bir yaratıcı drama programı oluşmuştur.
Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi desenlerinden katılımcı eylem araştırması
kullanılmıştır. Uygulama sürecindeki veriler, gözlem, bireysel görüşme, odak grup
görüşmesi, yansıtıcı öykü ve günlük yazdırma yoluyla toplanmıştır. Toplanan veriler
betimsel analiz ve içerik analizi teknikleriyle çözümlenmiştir. Çalışmanın sonunda,
yaratıcı dramanın farklılıklarından dolayı çatışan öğretmen adayları arasında uzlaşmacı
kültürel temas alanları oluşturabilen, öğretmen adaylarının sosyal arka planlarındaki
adaletsizliklere daha eleştirel bakabilmelerini sağlayabilen dönüştürücü ve özgürleştirici
bir yöntem olduğu sonucuna varılmıştır. Bu yüzden, öğretmen adayları arasında
farklılıklardan doğan çatışmaların yaratıcı drama yöntemiyle oluşturulabilecek kültürel
temas alanlarında çözülmesine yönelik derslerin öğretmen yetiştirme programlarına
konulması ve sözü edilen toplumsal konuların yaratıcı dramanın ders (disiplin)
boyutunda ele alınarak işlenmesi önerilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Yaratıcı Drama, Kültürel Temas Alanları, Sanat Eğitimi,
Sosyal Adalet, Katılımcı Eylem Araştırması

Abstract:
This study aims to bring prospective teachers together through the creative
drama method in order to create an atmosphere in which they can discuss their
differences as well as the reasons for these differences which may result from their
unique social backgrounds. Therefore, this research investigated whether creative drama
could be utilized to transform prospective teachers' views regarding conflicting cultural
contact zones as well as perceived injustices resulting from their social backgrounds.
For this purpose, a ten-week implementation process with fifteen prospective teachers
was carried out with each session lasting six hours. After the implementation process, a
nine-week creative drama program was formed under the headings of "First Contact and
Conflict Zones", "Conflict Zones and Reasons", "Awareness and Common Ground",
and "Overall Evaluation: Enlightenment and Acceptance". A qualitative research design
was followed by utilizing the participatory action research method. During the
implementation process, data were gathered through various techniques such as
observation, individual and focus group interviews, reflective story and diaries.
Descriptive and content analysis techniques were utilized to analyse the collected data.
The study results revealed that creative drama can be an emancipatory and
transformative method which creates compromise among prospective teachers resulting
from conflicting cultural contact zones due to social background differences by enabling
them to more critically view injustices in their social backgrounds. Thus, it is suggested
that courses for solving conflicts which arise from social background differences among
prospective teachers within cultural contact zones should be included in teacher training
programs and the previously mentioned social issues should also be addressed through
courses within creative drama education.
Keywords: Creative Drama, Cultural Contact Zones, Art Education, Social
Justice, Participatory Action Research