Okul yöneticilerinin çağdaş liderlik davranışları ile öğretmenlerin karara katılmaları arasındaki ilişki
The relationship between contemporary leadership behaviors of school administrators and teachers' participation in decision
Yazar: MEHMET GÜLTEN
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM GÜL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmanın amacı okul yöneticilerinin çağdaş liderlik davranışları ile öğretmenlerin karara katılımları arasındaki ilişkiyi belirlemektir.
Araştırmada nicel yöntemlerden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, 2023/2024 eğitim-öğretim yılında Samsun ilinin Atakum, İlkadım, Canik ve Bafra ilçelerindeki devlet okullarında ilk, orta ve lise kademelerinde görevli 10801 öğretmendir. Örneklem birer küme kabul edilen ilçelerden tesadüfi seçilen 406 öğretmendir. Veri toplamada "Okul Müdürlerinin Çağdaş Liderlik Davranışları Ölçeği", "Öğretmen Karara Katılma Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizinde t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Turkey HSD kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS 17,0 programıyla analiz edilmiştir. Yapılan analizlerde anlamlılık düzeyi ,05 olarak kabul edilmiştir. Yapılacak testlere karar vermek için verilerin normal dağılımları Kolmogorov-Smirnov testi ile incelenmiştir.
Bulgulara göre okul yöneticilerinin çağdaş liderlik davranışları iyi düzeydedir. Okul yöneticilerinin çağdaş liderlik davranışları sergileme düzeylerine ilişkin öğretmen görüşleri öğretmenlerin; cinsiyetlerine göre erkek öğretmenler lehine, çalıştıkları okul türüne göre ilkokulda çalışan öğretmenler ile ortaokulda ve lisede çalışan öğretmenler arasında ilkokulda çalışan öğretmenler lehine, görev yeri değişkenine göre Canik İlçesinde çalışan öğretmenler ile İlkadım İlçesinde çalışan öğretmenler arasında Canik İlçesinde çalışan öğretmenler lehine farklılaşmaktadır. Mesleki kıdemlerine göre anlamlı farklılaşma yoktur.  Öğretmenlerin karara katılımları tüm ölçek için "çoğu zaman", ölçeğin okul yönetimi boyutunda "nadiren" diğer boyutlarında ise "çoğu zaman" düzeyindedir. Öğretmenlerin karara katılımlarına ilişkin görüşleri; öğretmenlerin cinsiyetlerine göre erkek öğretmenler lehine, görev yerine göre okul yönetimi boyutu için İlkadım'da çalışan öğretmenler ile Canik ve Bafra'da çalışan öğretmenler arasında, İlkadım'da çalışan öğretmenler aleyhine; öğrenci işleri ve akademik kararlar boyutunda Canik'te çalışan öğretmenler ile İlkadım ve Atakum'da çalışan öğretmenler arasında, Canik'te çalışan öğretmenler lehine; tüm ölçek için ise Bafra'da çalışan öğretmenler ile İlkadım 'da çalışan öğretmenler arasında Bafra'da çalışan öğretmenler lehinedir. Mesleki kıdemlerine ve okul türüne farklılaşma yoktur. Okul yöneticilerinin çağdaş liderlik davranışları sergileme düzeylerine ilişkin öğretmen görüşleri ile öğretmenlerin karara katılımlarına ilişkin görüşleri arasında tüm boyutlarda pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişki vardır. Okul yöneticilerinin çağdaş liderlik davranışlarını sergileme düzeyleri öğretmenlerin kararlara katılımlarının anlamlı bir yordayıcısıdır.
Anahtar Sözcükler: Okul Müdürü, Çağdaş Liderlik, Karara Katılma, Öğretmen

Abstract:
The aim of the research is to determine the relationship between the contemporary leadership behaviors of school principals and teachers' participation in decision-making.
	The relational screening model, one of the quantitative methods, was used in the research. The population of the research is 10801 teachers working at primary, secondary and high school levels in public schools in Atakum, İlkadım, Canik and Bafra districts of Samsun province in the 2023/2024 academic year. The sample consists of 406 teachers randomly selected from districts that are considered as clusters. "School Principals' Contemporary Leadership Behavior Scale", "Teacher Decision Participation Scale" and "Personal Information Form" were used in data collection. t-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and Turkey HSD were used to analyze the data. The collected data were analyzed with SPSS 17.0 program. In the analyses, the significance level was accepted as .05. To decide on the tests to be performed, the normal distributions of the data were examined with the Kolmogorov-Smirnov test.
	According to the findings, the modern management of school principals is at a good level. Regarding the teacher's behavior regarding the distribution of sustainable management of school principals; According to gender, it differs according to boys, according to the type of employee schools, it differs between employees working in primary schools and those working in secondary and high schools, among magicians working in primary schools, and according to the place of duty variable, it differs between employees working in Canik District and employees working in İlkadım District and those working in Canik District. There is no significant difference according to professional seniority. Teachers' participation in decision-making is most of the time for the entire scale, rarely in the school management dimension of the scale, and most of the time in other dimensions of the scale. Teachers' opinions regarding their agreement with the decision; According to the gender of the teachers, in favor of male teachers, according to the place of duty, for the school management dimension, between teachers working in İlkadım and teachers working in Canik and Bafra, against teachers working in İlkadım; In the dimension of student affairs and academic decisions, there is a difference between the teachers working in Canik and the teachers working in İlkadım and Atakum, in favor of the teachers working in Canik; For the whole scale, the difference between the teachers working in Bafra and the teachers working in İlkadım is in favor of the teachers working in Bafra. There is no differentiation according to professional seniority and school type. There is a positive and moderate relationship in all dimensions between teachers' views on the level of school principals' display of contemporary leadership behaviors and teachers' views on their participation in decision-making. The level of school principals' display of contemporary leadership behaviors is a significant predictor of teachers' participation in decisions.

Keywords: School Principal, Contemporary Leadership, Participating in Decisions, Teacher