Yerel mimarinin dirençlilik ilkelerinin günümüz mimarisine aktarımına yönelik bir yöntem önerisi
A method proposal for transferring of resilience principles of vernacular architecture to today's architecture
Yazar: CENK CİHANGİR
Danışman: DOÇ. DR. PINAR KISA OVALI
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Algoritmalar = Algorithms ; Dirençlilik = Resistance ; Mimari = Architectural ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
İklim değişikliğinin küresel ölçekli etkileri, insan yerleşimlerini değiştirmeye başlamıştır. Değişen çevre koşullarının etkilerini azaltmak ve sürdürülebilir yerleşimler oluşturmak, günümüz yapılaşma faaliyetlerinin başlıca sorunlarındandır. Dirençlilik kavramı; insan habitatlarının kapasitesini fonksiyonel, fiziksel, sosyal ve ekonomik
sistemler içinde önemli değişiklikler geçirmeden zararları ve karışıklıkları soğurmasını tanımlar. Bu çalışma dirençlilik kavramının yerel mimarideki kullanımlarına odaklanmaktadır. Çünkü günümüzde iklim değişikliği nedeniyle yaşanan çevre bozulmaları ve afetlere karşı direnç gösterecek yerleşimlerin tasarlanması önemlidir. Bu kapsamda;
Birinci bölümde, tez çalışmasının konusu, amacı, kapsamı sınırlılıkları ve yöntemi
ele alınmıştır.
İkinci bölümde yerel mimari ve sürdürülebilirliğine ilişkin (çevresel sürdürülebilirlik, sosyo-kültürel sürdürülebilirlik ve sosyo-ekonomik sürdürülebilirlik), açılımlar yapılmış, yerel mimari ve dirençliliği (çevresel dirençlilik, sosyo-kültürel dirençlilik ve sosyo-ekonomik dirençlilik) hakkında bilgiler verilmiştir.
Üçüncü bölümde, dirençlilik kavramı ve kökeni araştırılmıştır. Literatür aracılığıyla dirençli tasarım için yeni sınıflandırma getirilerek dirençli tasarım ilkeleri yedi temel başlık ve alt başlıklara ayrılmış ve açıklanmıştır. Ayrıca dirençli tasarım ilkeleri ile yerel mimarinin dirençliliği ve yerel mimarinin sürdürülebilirliği ilişkileri de
sorgulanmıştır.
Dördüncü bölümde, yerel mimaride dirençliliğin belirlenmesi amacıyla nitel araştırma olarak örneklem alanlar olarak seçilen Cumalıkızık ve Şiirince'nin mimari karakteristikleri, iklim ve topografya, özellikle strüktürel kurguları ve malzeme kullanımı incelenmiş, yerleşimler tehditleri için SWOT analizi yapılmıştır. Nicel araştırma kapsamında örneklem alanlarda anket çalışması yapılmış, elde edilen bulgular nitel araştırma sonuçları ile birlikte oluşturulan algoritmaya bilgi ve veri olarak aktarılmıştır. 
Beşinci bölümde, yerel mimarinin dirençlilik ilkelerinin günümüz mimarisine aktarımında kullanılacak dirençli tasarım algoritması oluşturulmuş, algoritmanın evreleri ve kullanımı hakkında bilgiler verilerek, algoritma örneklem alanlardan Cumalıkızık'ta sınanmış ve dirençli tasarıma ilişkin genel öneriler oluşturulmuştur.
Altıncı bölümde ise sonuç ve öneriler verilmiştir.

Abstract:
The global-scale impacts of climate change have begun to alter human settlements. Mitigating the effects of changing environmental conditions and creating sustainable settlements are one of the main problems of today's construction activities. The concept of resilience defines the ability of human habitats to absorb shocks and disturbances without undergoing significant changes in functional, physical, social, and economic systems. This study focuses on the applications of the resilience concept in vernacular architecture, as it is important to design settlements that will resist environmental degradation and disasters due to climate change today. Within this context; 
In the first chapter, the subject, the purpose, scope limitations and method of the thesis study were discussed.
In the second chapter, expansions were made regarding vernacular architecture and its sustainability (environmental sustainability, socio-cultural sustainability and socio-economic sustainability) and information about vernacular architecture and its resilience (environmental resilience, socio-cultural resilience and socio-economic
resilience) was given.
In the third chapter, investigates the concept of resilience and its origin. By introducing a new classification for resilient design through the literature, the principles of resilient design were divided into seven basic headings and subheadings and explained. 
Additionally, the relationship between the principles of resilient design and the resilience of vernacular architecture, as well as the relationship between vernacular architecture and sustainability, was questioned.
In the fourth chapter, the architectural characteristics of Cumalıkızık and Şirince, selected as sample areas for qualitative research to determine resilience in vernacular architecture, were examined. Climate and topography, especially structural configurations, and material usage were explored, and a SWOT analysis was conducted for settlement threats. A survey was conducted in the sample areas as part of quantitative research and the findings were incorporated into the algorithm created alongside the qualitative research results.
In the fifth chapter, a resilient design algorithm was created to be used in transferring the principles of resilience of vernacular architecture to contemporary architecture. By providing information about the phases and usage of the algorithm, it was tested at Cumalıkızık from the sample areas and general recommendations for resilient design were formed.
In the sixth chapter, provides conclusions and recommendations