Hashimato tiroidi olan hastalarda glutensiz diyet ve Akdeniz diyetinin otoimmün sistem üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of gluten-free diet and Mediterranean diet on the autoimmune system in patients with hashimoto's thyroid
Yazar: MUTLU TUÇE ÜLKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE ARITICI ; PROF. MURAT BAŞ
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme tedavisi = Nutrition therapy ; Diyet = Diet ; Glutenler = Glutens ; Hashimoto hastalığı = Hashimoto disease ; Otoantikorlar = Autoantibodies ; Otoimmün hastalıklar = Autoimmune diseases ; Otoimmünite = Autoimmunity

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Hashimato Tiroidi (HT) hastalarında; Akdeniz (MD), Glutensiz (GFD) ve Akdeniz Glutensiz (MGFD) beslenme modellerinin otoimmün sistem üzerindeki kısa süreli etkilerinin değerlendirilmesidir. Araştırma vaka ve kontrol gruplarını içeren, prosfektif tek kör çalışma olarak planlanmış ve 40 HT'li kadın hasta dahil edilmiştir. Beslenme müdahalesinin tiroid fonksiyonları üzerindeki etkisinin daha iyi değerlendirilebilmesi için hastalar müdahale süresince, ilaç tedavisi almayan ve takviye kullanmayan kişilerden seçilmiştir. Katılımcılar; müdahale (MD, GFD, MGFD) ve kontrol olmak üzere 4 gruba ayrılmışlar, çalışma başlangıcında ve beslenme müdahalesi sonrasında hastaların; antropometrik ölçüm, vücut kompozisyonu analizi, tiroid fonksiyon testleri yapılmış ve besin tüketim kayıtları alınmış ve beslenme bilgi düzeylerini değerlendiren ölçek uygulanmıştır. Hastaların, üç ay boyunca uygulanan beslenme müdahalesine uyumları haftalık olarak planlanan menüler ile değerlendirilmiştir. Çalışma sonunda; TSH düzeyleri tüm gruplarda yükselmiştir. Tüm müdahale gruplarının T3 hormon düzeyi anlamlı derecede yükselmiş ve GFD grubunun T3 hormon düzeyi kontrol ve MGFD gruplarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük olduğu bulunmuştur (p=0,00). T4 hormon düzeyi tüm müdahale gruplarında müdahale sonrasında anlamlı olarak artmıştır (p=0,03). Hastaların anti-TPO ve anti-Tg otoantikor düzeyleri tüm müdahale gruplarında anlamlı olarak azalmıştır; ancak bu sonuç gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Hastaların antikor düzeylerinde azalma ve tiroid fonksiyon testlerindeki değişiklikler beslenme müdahalesinin kısa süreli etkisini değerlendirmekte olup, bireylerin uzun vadede beslenme müdahalesi ile otoantikorlar düzeylerinin değerlendirildiği farklı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
The aim of this study; The aim of this study is to evaluate the short-term effects of Mediterranean (MD), Gluten-Free (GFD) and Mediterranean Gluten-Free (MGFD) nutrition models on the autoimmune system in patients with Hashimoto's Thyroid. The study was planned as a prospective single-blind study including case and control groups, and 40 women with HT participated. The individuals participated in the study do not take medication and do not use supplements in order to evaluate the effect of nutritional intervention on thyroid functions better. Participants were divided into 4 groups as MD, GFD, MGFD nutrition intervention groups and control group. At the beginning of the study and after the nutrition intervention, which lasted for three months, anthropometric measurements, body composition analysis, thyroid function tests were performed, and food consumption records and food consumption frequencies were obtained and a scale evaluating knowledge levels was applied. The compliance of individuals to the nutritional intervention applied for three months was evaluated with the menus planned weekly. At the end of the study; anti-TPO and anti-Tg values were decreased in all intervention groups; however, this situation was not statistically significant between the groups (p>0,05). In the MD, GFD, and MGFD intervention groups, T3 function test values increased after the intervention compared to the pre-intervention, and among the intervention groups, the T3 function test values of the individuals in the GFD group after the intervention were found to be statistically significantly lower than the control and MGFD groups (p=0,00). T4 function test values increased in all study groups after the intervention; however, this situation was not statistically significant between the groups (p>0,05). This study, the decrease in the antibody levels of the individuals and the changes in the thyroid function tests are evaluated as a short-term effect of the nutritional intervention. There is a need for long-term studies that evaluate the changes on antibodies with the nutritional intervention.