İsveç ve Finlandiya'nın NATO üyeliklerinin Kuzey Avrupa ile Arktika'nın uluslararası hukuktaki statülerine etkileri.
The impact of Sweden and Finland's membership in NATO on the Status of the Arctic Region in International Law.
Yazar: SELAMİ YİĞİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL ELİF ÖZDİLEK
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Kuzey Atlantik İttifakı olarak bilinen NATO, kurulduğu 1948 tarihinden itibaren kuruluş
amaçları doğrultusunda faaliyet gösteren ve genişleyen uluslararası bir askeri örgüt olma
özelliği taşımaktadır. Üstlendiği misyon gereği, uluslararası barışı önceleyen bu örgüt bu
güne kadar, üye devletlerinin savunma ve güvenlik güçlerini bünyesinde toplayarak
varlığını sağlamlaştırmıştır. NATO'nun sürdürülebilir politikaları için her katılan ülkenin
mevcudiyeti önemli olmuştur. NATO ile iş birlikleri olmasına rağmen, Soğuk Savaş
Dönemi'nden bu yana ulusal politikaları gereği tarafsızlıklarını ilan etmiş ve üyeliği
gündemine almamış İsveç ve Finlandiya'nın 2022 yılında ani bir kararla üyelik talebinde
bulunmaları NATO için beklenmeyen ama büyük memnuniyetle karşılanan bir hamledir.
Bu üyelik taleplerinin düşünsel anlamdaki ilk tohumları 2014 yılında Rusya'nın Kırım'ı
ilhakıyla atılmış, yine Rusya'nın bu kez 2022 yılında Ukrayna'yı işgali ile bir tepki kararı
olarak hayata geçirilmiştir. Doğaldır ki; NATO için İsveç ve Finlandiya'nın üyelik
talepleri sadece üye ülke sayısının artması anlamına gelmemektedir. NATO bu sayede
hem Rusya'yı kuzeyden çevreleyecek toprak bütünlüğüne, hem de Rusya'ya karşı Baltık
Denizi'ni kontrol edebilme kabiliyetine kavuşmuş oldu. Ayrıca, küresel ısınmayla
beraber dünya geleceği için önemi tekrar tartışılmaya başlanan Arktik Bölgesi'nin
jeostratejik durumuna yönelik olarak da elini güçlendirmiş oldu. Dolayısıyla İsveç ve
Finlandiya, tarafsızlık doktrinlerinde devrimsel bir değişikliğe giderek Rusya tehdidine
karşı kendilerini güvenli bir örgüte teslim ederken, NATO da uluslararası bir askeri örgüt
olarak tarihinin en caydırıcı ve yön verici gücüne kavuştu. Böylece dünya devletlerinin
tarihsel geçmişin her aşamasında sıklıkla dile getirdiği "Kazan-Kazan" politikası
geleceğe de imzasını taşıyacağını kanıtladı. Bu çalışma; İsveç ve Finlandiya'nın
NATO'ya üyelik süreçlerini ve uluslararası konjonktürdeki etkilerini incelerken,
gelecekteki dünya düzeninin nasıl şekilleneceğine yönelik uluslararası argümanları da
değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Anahtar Sözcükler: NATO, Arktik Bölgesi, Tarafsızlık, Soğuk Savaş, Uluslararası
Hukuk

Abstract:
The North Atlantic Treaty Organization (NATO), established in 1948, has been an
international military organization that has operated and expanded in line with its
founding purposes. By prioritizing international peace, NATO has solidified its presence
by bringing together the defense and security forces of its member states. The
participation of each member country has been crucial for NATO's sustainable policies.
Despite having collaborations with NATO, Sweden and Finland, which declared their
neutrality due to national policies since the Cold War and did not consider membership,
made an unexpected membership request in 2022. This move, though unexpected for
NATO, was met with great satisfaction. The intellectual seeds of these membership
requests were sown in 2014 with Russia's annexation of Crimea and were brought to
fruition in response to Russia's invasion of Ukraine in 2022. Naturally, Sweden and
Finland's membership requests mean more to NATO than just an increase in the number
of member countries. Through this expansion, NATO has not only acquired the territorial
integrity to encircle Russia from the north but also gained the capability to control the
Baltic Sea against Russia. Additionally, NATO has strengthened its position concerning
the geostrategic situation of the Arctic Region, which has regained importance in
discussions about the future of the world due to global warming. Thus, by making a
revolutionary change in their neutrality doctrines and entrusting themselves to a secure
organization against the Russian threat, Sweden and Finland have contributed to NATO's
historical deterrent and guiding power as an international military organization.
Consequently, the "Win-Win" policy, frequently mentioned by world states throughout
historical stages, has proven that it will also mark the future. This study aims to examine
the membership processes of Sweden and Finland to NATO and their effects on the
international context, while also evaluating international arguments on how the future
world order might be shaped.
Key Words: NATO, Arctic Region, Neutrality, Cold War, International Law