Vallauri'nin klasisist cepheleri
Classicist facades of Vallauri
Yazar: ALKIM DOĞAN KILIÇ
Danışman: DOÇ.DR. TURGUT SANER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Alexandre Vallauri, 1850-1921 yılları arasında İstanbul'da yaşamış İtalyan asıllıLevanten bir mimardır. Paris'te, Ecole des Beaux-Arts'da 1878'de tamamladığımimarlık öğreniminden sonra İstanbul'a dönmüş, şehrin çehresini etkileyen önemliuygulamalar gerçekleştirmiştir. Katkısı yapılarla sınırlı kalmamış aynı zamandaSanayi-i Nefise Mektebi'nin mimarlık bölümünün başkanlığı ve `Fenni Mimari'dersinin hocalığını üstlenmiştir. Vallauri'nin mimari anlayışının şekillenmesinde, aldığıeğitimin yadsınamaz bir rolü olmuştur. Yaklaşık 250 yıllık bir akademik geleneğeyaslanan Ecole des Beaux-Arts, 19. yüzyılın en iyi mimarlık okulu olarak bilinmektedir.Ecole des Beaux-Arts, klasik formlara, Antik Çağ'a dayanan, simetrik ve biçimci birplan düzenlemesini esas alan anıtsal bir mimarlığın sözcüsü olmuştur. 1883-1908 yıllarıarasında mimarlık uygulamalarını gerçekleştiren Vallauri bu dönemin etkilimimarlarındandır. Cercle d'Orient, Pera Palas, Decugis Evi, Osmanlı Bankası, Banquede Change, Arkeoloji Müzesi ve Sanayi-i Nefise Mektebi, mimarın klasisist cepheanlayışını temsil eden başlıca yapılarındandır. Tasarımlar, Beaux-Arts'ın yatay ve düşeyeksenlerle düzenlenmiş simetrik cephe kurgusu üzerine oturmaktadır. Antik Çağ'ındüzen elemanlarıyla kurgulanan kolossal ölçekteki cepheler, kaynağını Rönesans saraymimarisinden alan kaide, ?piano noile? ve ?attika? ile yatay bölümlere ayrılmaktadır.Bu kolossal düzen içinde, klasik mimarinin oran bilgisiyle cepheye hareket ve ritimkazandıran ikincil ölçekte, pilaster ve sütunlarla zenginleşen pencere ve ?aedicula?düzenlemeleri yer almaktadır. Cephelerde, Beaux-Arts disiplini üzerine oturan, AntikDönem, Rönesans ve Barok mimarlığı sözlüğünden alınmış mimari biçimleri mimarınkişisel tutumuyla bütünsellik içinde birleştirildiği bir tasarım yaklaşımının izlerigörülmektedir. Mimarın klasisist cephe düzenlemesini bileşenlerine ayırmak, onuneklektik yaklaşımının ardındaki tasarım kurgusunu ve bu yolla mimari görüşünüanlamak adına önemli bir adım oluşturmaktadır.Anahtar Kelimeler: Alexandre Vallauri, Beaux-Arts, Klasisizm

Abstract:
Alexandre Vallauri is an Italian descent Levantine architect who lived in Istanbulbetween 1850 and 1921. After his education in École des Beaux-Arts in 1878, hereturned to Istanbul and designed monumental buildings which changed the city?sfacades. He also served as a chair and instructed lectures at the ?Sanayi-i NefiseMektebi? (Academy of Fine Arts). His education had an undisputable role in theformation of his architectural approach. With its 250 years of academic tradition, Écoledes Beaux-Arts was the representative of the monumental architecture with symmetricaland formal planning. Vallauri designed buildings between 1883 and 1908. The Cercled?Orient, Pera Palas, House of Degucis, Bank of Ottoman and Banque de Change,Museum of Archeology and the School of Fine Arts are the major buildings thatrepresent Classicist approach among his works. The designs are based on the symmetricfacade composition arranged with the horizontal and vertical axis. Horizontal axis isdefined with the basement, ?piano nobile? and ?attica? of Renaissance palazzoarchitecture in colossal scale. At the secondary scale, the aedicules, windows framedwith the pilasters and columns introduce plasticity and rhythm to the building.Although he utilized the major elements of previous architectural styles, Vallauriexposed his own interpretation while combining them in the monumental buildings ofthe 19th century in Istanbul. He integrates forms from Antiquity, Renaissance andBaroque vocabulary with guiding Beaux-Arts principles in his Classicist facades. It isimportant to distinguish his facade components in order to comprehend his designapproach better.Keywords: Alexandre Vallauri, Beaux-Arts, Classicism