Rus edebiyatı ve Vladimir Makanin'in eserlerinde Kafkasya
Caucasus in Russian literature  and in the works of Vladimir Makanin
Yazar: NURETTİN ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. SEVİNÇ ÜÇGÜL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: Kafkasya = Caucasus ; Kültür = Culture ; Makanin, Vladimir = Makanin, Vladimir ; Mitoloji = Mitology ; Rus edebiyatı = Russian literature ; Sovyetler Birliği = Soviet Union

Özet:
Rus edebiyatında Kafkasya temasına ışık tutmak amacıyla hazırlanan bu akademik çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm Kafkasya konusuna genel bir bakış açısı sergilemek amacıyla oluşturulmuştur. Bu bölümde Kafkasya'nın tarih boyunca geçirdiği önemli süreçler, yeryüzü şekillerini betimlemek yoluyla coğrafya özellikleri, Rus edebiyatı içinde özellikle 19. yüzyıl ve 20. yüzyıl zaman dilimi içinde Kafkasya teması ve bu konuyu işleyen önemli Rus edebiyatçıları öne çıkarılmaya çalışılmıştır. Bütün bunların yanında Kafkasya'nın kendi içinde taşıdığı tarihi, siyasi, ekonomik ve toplumsal değerleri de araştırılmıştır.  Rus edebiyatının çizgisi içinde kalacak biçimde Kafkasya'da yaşayan halklar ve onlara ait inanç ve inanışlar, kültür ve mitolojik unsurlar incelenmiştir. Siyasi ve stratejik konum dolayısıyla Kafkasya çoğrafyasında savaş, asker, esir, kölelik gibi motiflerin; ayrıca toplumsal yapıda aile ve kadının konumu gibi sorunların edebiyat eserlerine yansıması üzerinde de ayrıca durulmuştur.
İkinci bölümde V. Makanin'in yazar kişiliği öne çıkarılmakla birlikte hayatı ve yaşadığı Urallar bölgesinin yazar üzerindeki derin izleri de araştırılmıştır. Bunların yanında Rus edebiyatının önde gelen eleştirmenlerin V. Makanin ve onun eserleri hakkındaki eleştirilerine de yer verilmiştir. Makanin'in sanat anlayışı ve eserlerinde değindiği sorular çalışmanın bütününe eklenmiştir. Eleştirmenlerin Makanin hakkında söyledikleri olduğu gibi Makanin'in de Rus edebiyatının geçmişteki ve günümüzdeki konumu hakkındaki bireysel düşüncelerine yer vermek de bir borç olarak yerine getirilmiştir. 
Üçüncü bölümde V. Makanin'in eserlerinde yer alan Kafkasya temasına tüm edebiyat çalışmaları arasında öncelik ve öndelik verilmiştir. Asan, Kafkasyalı Tutsak ve Underground eserleri esas olarak belirlenmiş ve bu eserlerdeki Kafkasya temasına ait bütün çizgiler ayrıntılı bir biçimde çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kafkasya, Rusya, SSCB, Kültür, Gelenek, Mitoloji.

Abstract:
This academic work which tries to shed a light on Caucasus theme in Russian literature is composed of three chapters. The first chapter is created to present a general perspective on Caucasus topic. In this chapter, important courses in Caucasus history, geographical features -by describing the landscapes-, important Russian men of letters from Russian literature -especially those who worked on Caucasus theme in 19th and 20th century- are highlighted. Besides all of those, historical, political, economical and sociological values, those that Caucasus carries within, are researched. People of Caucasus and their believes, Caucasus culture and mythological elements are also examined in line with the Russian literature. Because of the political and strategic location, literal reflections of themes such as slavery, captive, soldier and war in Caucasus geography and also problems such as the position of woman and family within social structure are looked into.
In the second chapter V. Makanin's life and deep marks of the Ural region -which he lived- on the author are researched along with author's personality. Also, we give place to critiques by foremost critiques of Russian literature on V. Makanin and his works. Makanin's perspective on art and questions he elaborates in his works are also added. While we give place to sayings of critiques on Makanin, as a debt, we also give place to Makanin's personal thoughts on the position of Russian literature today and in the past.
In the third chapter Caucasus theme among all the works of V. Makanin are prioritized. Asan, The Prisoner of the Caucasus and Underground works are specified as a base and all the details on Caucasus theme are studied in detail.
Keywords: Caucasus, Russia, USSR, culture, tradition, mythology.