Bedensel engelli bireylerde Travma Sonrası Gelişim ile Travma Sonrası Stres düzeyleri arasındaki ilişkide öz şefkatin düzenleyici rolü
The regulatory role of self-compassion in the relation between Post-traumatic Stress symptoms and Post-traumatic Growth in physically disabled individuals
Yazar: ZEYNEP ERBAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAZAL AYAS
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic

Özet:
Bu çalışma, bedensel engelli bireylerde görülen travma sonrası stres belirtileri, travma sonrası gelişim ve öz şefkat arasındaki ilişkileri; travma sonrası stres belirtileri ile travma sonrası gelişim arasındaki ilişkide öz şefkatin düzenleyici rolünü araştırmak amacıyla araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden ve edinilmiş bedensel engeli olan 154 yetişkin birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan bireylere Sosyodemografik Bilgi Formu ve Travma Sonrası Stres Belirtileri Alt Ölçeği, Travma Sonrası Büyüme Ölçeği, Öz-duyarlılık Ölçeği uygulanmıştır. Analizlerde bağımsız gruplar için t-testi, Mann Whitney U testi, tek yönlü ANOVA, Kruskal Wallis H testi, Spearman korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçlarında kadınların orta düzeyde, erkeklerin ise hafif düzeyde travma sonrası stres belirtisi yaşadığı; çocuk sahibi olanların hafif düzeyde, çocuk sahibi olmayanların orta düzeyde travma sonrası stres belirtisi yaşadığı tespit edilmiştir. Eğitim düzeyi öz şefkat ile; gelir düzeyi ise travma sonrası gelişim ile ilişkili bulunmuştur. Engelin üzerinden geçen süre ve engelin derecesi genel olarak üç ana değişkenle de ilişkili bulunmuştur. Öz şefkat, travma sonrası stres belirtileri ile negatif yönde, orta düzeyde, anlamlı bir ilişki göstermektedir. Öz şefkat ile travma sonrası gelişim arasında ise anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Travma sonrası stres belirtileri ile travma sonrası gelişim arasında da anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bununla beraber alt boyutlar bazında yapılan analizler sonucunda özellikle travma sonrası stres belirtilerinin aşırı uyarılma alt boyutu ve öz şefkatin paylaşımların bilincinde olma alt boyutunun travma sonrası gelişimdeki varyansın %16.1'ini açıkladığı tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was conducted on 154 adults with acquired physical disabilities who voluntarily agreed to participate in the research in order to investigate the relationships between post-traumatic stress symptoms, post-traumatic growth and self-compassion and the regulatory role of self-compassion in the relationship between post-traumatic stress symptoms and post-traumatic growth in individuals with physical disabilities. Data were collected by delivering the Sociodemographic Information Form, Post-traumatic Stress Symptoms Subscale, Post-traumatic Growth Scale and Self-Compassion Scale to the participants. In the analyses, t-test for independent groups, Mann Whitney U test, one-way ANOVA, Kruskal Wallis H test, Spearman correlation and multiple linear regression analyses were performed. As a result of the analyses conducted it was found that women experienced moderate post-traumatic stress symptoms and men experienced mild post-traumatic stress symptoms; those who had children experienced mild post-traumatic stress symptoms and those who did not have children experienced moderate post-traumatic stress symptoms. Education level was found to be associated with self-compassion and income level with post-traumatic growth. The time elapsed since the disability and the degree of disability are generally related to all three main variables. Self-compassion showed a negative, moderately significant relationship with post-traumatic stress symptoms, while no significant relationship was found between self-compassion and post-traumatic growth. There was no significant relationship between post-traumatic stress symptoms and post-traumatic growth. However, as a result of the analyses conducted on the basis of sub-dimensions, it was determined that especially the hyperarousal sub-dimension of post-traumatic stress symptoms and the common humanity sub-dimension of self-compassion explained 16.1% of the variance in post-traumatic growth.