Bursa'da yaşayan Çingenelerin (Romanların) ayrımcılık algılarının ve sosyal uyumlarının yaşam doyumlarına etkisi
The effect of the perceptions of discrimination and the social adaptation of the Gypsies (Noves) living in Bursa on life satisfaction
Yazar: AYŞE GENÇ
Danışman: DOÇ. DR. GÜNEY NAİR
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Bursa = Bursa ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Çingeneler = Gypsies

Özet:
Yapılan Yüksek Lisans araştırmamızda Çingenelerin kökenine, dillerine, din ve geleneklerine, mesleklerine, Çingeneler hakkındaki tarihler boyu süregelen rivayetlere, Çingenelerin sosyolojik ve edebi metinlere nasıl konu edindiklerine değinilmiş ve özellikle Çingenelerin ayrımcılık algılarının, sosyo-kültürel uyumlarının yaşam doyumlarına etkisi incelenmiş olup, Bursa ili örneğinde ele alınmıştır. 
Çingeneler hemen tüm Dünya'ya yayılmakla birlikte ülkemizde de bulunmaktadırlar. Bilindiği gibi dünya üzerinde birçok azınlık grup bulunmaktadır. Çingeneler azınlıklar içinde sayıca fazla olup dikkat çeken bir gruptur. Azınlık grupların yaşadıkları avantajlar ve dezavantajlar sosyoloji biliminin ilgilendiği özel alanlardandır. Kendileri de bir azınlık grup olan Çingeneler hakkındaki bu çalışmada "Sembolik Etkileşimcilik Kuramından" , "Toplumsal Kimlik Kuramından" ve "Sosyal Mesafe Kuramından" faydalanılmaktadır. Sembolik Etkileşimcilik Kuramı, toplum içindeki bireyin ve grubun diğer bireyler ve gruplar arasındaki etkileşimlerini açıklamaktadır. Bu kuram daha çok şeylere yüklediğimiz anlamlar çerçevesinde gelişmektedir. Çingenelerin görünümlerinden ve yaptıkları işlerden dolayı veya birtakım duyumlarımız neticesinde onlara birtakım anlamlar yüklenilmektedir. Toplumsal Kimlik Kuramı, grup içi dinamikleri ve gruplar arası etkileşimleri inceleyen bir kuramdır. Bu kuramda insanların hem toplumsal hem de bireysel olarak varlıklarının sürdürüldüğü iddia edilmektedir. Toplumsal olarak varlıklarını sürdürebilmek için toplumsal grubun cinsiyet, din, ulus vb. özelliklerle ortak bir takım özelliklere sahip olması gerekmektedir. Sosyal Mesafe Kuramı ise; kişi ve grup arasındaki etkileşimin derecesi olarak tanımlanabilir. Bu kurama göre bireyler "ben kimim" veya "biz kimiz" sorusundan hareket edebilmekte ve bireyler arası farklılıkları gözeterek bazı insanlarla aralarına mesafeler koyabilmektedirler. Bu perspektiften yararlanılarak Çingenelerin yaşadıkları ayrımcılık düzeyleri ve sosyokültürel uyumları incelenmiş yaşam doyumlarına olan etkisi ortaya koyulmuştur.
Çalışma Bursa ilinde ikamet eden 372 kişi ile yapılan anket tekniğine dayanan bir alan çalışmasıdır. Katılımcılara tek tek sorular sorulmuş ve cevaplar aynen ankete eklenmiştir. Cevaplardan elde edilen verilere göre analizler yapılmış ve yorumlanmıştır.
Sonuç olarak, yerleşik Çingenelerin yaşam doyumlarını etkileyen faktörler arasında sosyal çevrenin yapısal özellikleri, sosyoekonomik durumları, kültürel kimlikleri, sosyal bağlılıkları, uğradıkları veya hissettikleri ayrımcılık düzeyinin etkili olduğu görülmüştür.

Abstract:
In our Master's study, the origin, languages, religion and traditions, professions of Gypsies, the historical rumors about Gypsies, how Gypsies have become the subject of sociological and literary texts were mentioned, and the effect of discrimination perceptions and socio-cultural adaptations of Gypsies on their life satisfaction was examined and discussed in the case of Bursa province.
Although Gypsies spread almost all over the world, they are also present in our country. As it is known, there are many minority groups in the world. Gypsies are a large number of minorities and a remarkable group. The advantages and disadvantages experienced by minority groups are among the special areas that the science of sociology is interested in. In this study on Gypsies, who are themselves a minority group, "Symbolic Interactionism Theory", "Social Identity Theory" and "Social Distancing Theory" are used. Symbolic Interactionism Theory describes the interactions of the individual and group within society among other individuals and groups. This theory develops mostly within the framework of the meanings we attach to things. Gypsies are given certain meanings because of their appearance and their deeds, or as a result of some of our sensations. Social Identity Theory is a theory that examines intragroup dynamics and interactions between groups. In this theory, people can both. In order to survive socially, the social group must have a number of characteristics in common with characteristics such as gender, religion, nation, etc. Social Distance Theory; it can be defined as the degree of interaction between the person and the group. According to this theory, individuals can act from the question "who am I" or "who are we" and put distances between themselves and some people by taking into account the differences between individuals. By using this perspective, the discrimination levels and socio-cultural adaptations of Gypsies were examined and the effect on their life satisfaction was revealed.
The study is a field study based on the survey technique conducted with 372 people residing in Bursa. Individual questions were asked to the participants and the answers were added to the questionnaire verbatim. According to the data obtained from the answers, analyzes were made and interpreted.
As a result, among the factors affecting the life satisfaction of the resident Gypsies, it was seen that the structural characteristics of the social environment, socioeconomic status, cultural identities, social commitments, the level of discrimination they suffered or felt were effective.