Hemşirelerde duygusal zeka, duygusal emek ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between emotional intelligence, emotional labor and burnout levels in nurses
Yazar: DERMAN GÖSTERİT
Danışman: DOÇ. DR. ECE UĞURLUOĞLU ALDOĞAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Duygusal emek = Emetional labor ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Hemşireler = Nurses ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level

Özet:
Bu çalışmanın amacı Karadeniz Ereğli Devlet Hastanesi'nde çalışan hemşirelerinin duygusal zekâ, duygusal emek davranışı ve tükenmişlik düzeylerini belirlemek, duygusal zeka, duygusal emek ve tükenmişlik düzeylerinin sosyo demografik değişkenlere göre (yaş, cinsiyet, medeni durum, mesleği seçme durumu, çalışma düzeni, öğrenim durumları, toplam çalışma süresi, çalışılan birim gibi) farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek ve duygusal zeka, duygusal emek ve tükenmişlik arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır.

         Araştırmanın evrenini 280 hemşire oluşturmaktadır. Araştırmaya katılmaya
gönüllü olan 207 hemşire araştırma grubunu oluşturmuş ve evrenin %74'üne
ulaşılmıştır. Veri toplama aracı olarak, hemşirelerin Duygusal Zeka Düzeylerini belirlemek için Pekaar ve diğerleri (2017) tarafından geliştirilen ve Türkçe'ye uyarlanması Tanrıöğen ve Türker (2019) tarafından yapılan " Rotterdam Duygusal Zekâ Ölçeği" (Rotterdam Emotional Intelligence Scale); Grandey (1999) tarafından geliştirilen Boothby ve Tunç (2015) tarafından, Türkçe'ye uyarlanarak hemşireler üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan Duygusal Emek Ölçeği"; Maslach ve Jackson (1986) tarafından geliştirilmiş ve ölçeğin Türkçe geçerliliği   Canan Ergin (1992) tarafından yapılmış ve Türkçe'ye uyarlanan "Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. 

        Araştırma grubunun duygusal zeka seviyeleri yüksek olup duygusal emek olarak duygusal çaba gösterdikleri ve tükenmişlik düzeyleri çok yüksek olmayıp kişisel başarı algılarının yüksek olduğu saptanmıştır. Duygusal zeka ile öğrenim durumu, çalışma birimi, mesleği seçme değişkenine göre anlamlı farklılık bulunurken,. eğitim seviyesi arttıkça, başkalarının duygularını değerlendirme ve başkalarının duygularını kontrol etme becerisi yükselmiştir. Covid-19 biriminde çalışanların duygusal zeka seviyeleri yüksek bulunmuştur. Duygusal emek ve yaş, öğrenim, çalışma birimi, mesleği seçme değişkenine göre anlamlı farklılık vardır. Yaşı büyük olanların derinlemesine davranış ve duygusal çabayı daha çok gösterdiği, öğrenim düzeyi yükseldikçe daha çok derinlemesine davranış sergiledikleri, Covid-19 biriminde görev yapanların duygusal emek düzeylerinin daha çok olduğu saptanmıştır. Tükenmişlik ile cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, çalışma süresi, çalışma birimi, çalışma düzeni, mesleği seçme, covid-19 tanılı hastayla temas, covid-19 hastası meslektaş bulunma ve covid-19 değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Erkeklerin tükenmişlik alt boyutu olan kişisel başarı algıları daha yüksektir. Yaş azaldıkça gençlerde daha fazla duygusal tükenme görülmüştür. Çalışma süresi mesleki deneyimi az olanlar daha fazla duyarsızlaşma ve tükenme yaşamıştır. Covid-19 birimlerinde çalışmayan hemşirelerin daha çok tükenme yaşadıkları tespit edilmiştir. Sürekli gece ya da gündüz çalışan nöbetleşe çalışmayanlarda tükenmişlik oranı fazladır. Mesleğini isteyerek seçmeyen hemşirelerin tükenmişlik oranı yüksektir. Covid-19 geçiren ve geçirmiş meslektaşı bulunan hemşirelerin tükenmişlik düzeyleri yüksek bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study was to determine the emotional intelligence, emotional labor behavior and burnout levels of the nurses working in Karadeniz Ereğli State Hospital, to determine the emotional intelligence, emotional labor and burnout levels according to socio-demographic variables (age, gender, marital status, choice of profession, working order, educational status). and to determine the relationship between emotional intelligence, emotional labor and burnout.

         The population of the research consists of 280 nurses. to participate in the research 207 volunteer nurses formed the research group and gave 74% of the population. has been reached. As a data collection tool, the "Rotterdam Emotional Intelligence Scale" developed by Pekaar et al. (2017) and adapted into Turkish by Tanrıöğen and Türker (2019) to determine the Emotional Intelligence Levels of nurses; Emotional Labor Scale developed by Grandey (1999) and adapted to Turkish by Boothby and Tunç (2015) for which validity and reliability studies were conducted on nurses; Developed by Maslach and Jackson (1986) and validated in Turkish by Canan Ergin (1992) and adapted into Turkish, "Maslach Burnout Scale was used".

         It has been determined that the emotional intelligence levels of the nurses are high, they show emotional effort as emotional labor, their burnout levels are not very high and their perceptions of personal success are high. As a result of the research, it was revealed that emotional intelligence affects emotional labor and is a determinant in experiencing burnout. There is a significant difference between emotional intelligence and educational status, working unit, choosing a profession. As the level of education increased, the ability to evaluate the emotions of others and to control the emotions of others increased. Emotional intelligence levels of employees in the Covid-19 unit were found to be high. There is a significant difference according to emotional labor and age, education, work unit, choosing a profession. It has been determined that older people show more in-depth behavior and emotional effort, they exhibit more in-depth behavior as the level of education increases, and the emotional labor levels of those working in the Covid-19 unit are higher.There are significant differences between burnout and gender, age, education level, working time, working unit, working order, choosing a profession, contact with a patient with covid-19, having a co-worker with covid-19, and having covid-19. Men have higher perceptions of personal achievement, which is the burnout dimension. Younger people showed greater emotional exhaustion as age decreased. Those with less professional experience of working time experienced more depersonalization and exhaustion. It has been determined that nurses who do not work in Covid-19 units experience more exhaustion. The rate of burnout is higher in those who work day or night and do not work in turns. The burnout rate of nurses who do not choose their profession voluntarily is high. The burnout levels of nurses who had Covid-19 and had colleagues were found to be high