Üstünlük vehmi ve iş tatmini ilişkisi: Hastane çalışanları üzerine bir araştırma
The relationship between superiority bias and job satisfaction: A study on hospital staff
Yazar: MİHRİBAN GÜDER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ALKAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık personeli = Health personnel ; Çalışanlar = Workers ; Ölçekler = Scales ; Üstünlük vehmi = Superiority bias ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Toplumun her kesiminden kişilerde görülebileceği gibi hastane çalışanları içerisinde yer alan hekim, hemşire, idari personel gibi meslek gruplarında da üstünlük algısına kapılma görülebilir. Bu doğrultuda bireyin üstünlük algısına kapılması sonucunda ortaya çıkabilecek üstünlük vehmi kavramı hayali bir tutum kaynaklıdır.
Bu çalışmada, hastane çalışanlarında üstünlük vehmi varlığının ve çalışanların iş tatminlerinin incelenerek bu iki değişken arasındaki ilişkinin keşfedilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada Aydın il merkezindeki kamu hastaneleri, üniversite hastanesi ve özel hastanede çalışan 407 hastane çalışanına ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket tekniğinden yararlanılmıştır. Anketin birinci bölümünde literatür taraması ve hastane çalışanlarıyla yapılan görüşmeler sonucunda geliştirilen "Hastane Çalışanları Özellikleri" yer almaktadır. Kendilerini ve kurumdaki diğer meslektaşlarını değerlendirdikleri bu bölümde, kendileri ve meslektaşlarına verdikleri puanlar arasındaki fark üstünlük vehmini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda üstünlük vehmi; sosyal ve mesleki duyarlılık, güvenilirlik ve insan ilişkileri, beceri, mesleki yeterlilik, duygu kontrolü boyutları açısından ele alınmıştır. Anketin ikinci bölümünde 1985'te Baycan tarafından Türkçe'ye çevrilerek geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları yapılan "İş Tatmini Ölçeği" kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda; hastane çalışanlarının en çok güvenilirlik ve insan ilişkileri, en az mesleki yeterlilik vehmine kapıldıkları görülmüştür. Korelasyon analizi sonucunda hastane çalışanlarının sosyal ve mesleki duyarlılık vehmi, güvenilirlik ve insan ilişkileri vehmi, beceri vehmi, mesleki yeterlilik vehmi ile içsel tatmin ve dışsal tatminleri arasında, duygu kontrolü vehmi ile dışsal tatminleri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Hastane çalışanlarında üstünlük vehminin iş tatminini düşürdüğü sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar kelimeler: Vehim, Üstünlük Vehmi, İş Tatmini, Hastane Çalışanları

Abstract:
As it can be seen in people from all parts of the society, a perception of superiority can be seen in occupational groups such as physicians, nurses and administrative personnel among hospital staff. In this direction, the superiority bias, which may arise as a result of the individual's perception of superiority, originates from an imaginary attitude.
In this study, it is aimed to explore the relationship between these two variables by examining the existence of superiority delusions and job satisfaction of hospital employees. In the research, 407 hospital employees working in public hospitals, university hospitals and private hospitals in Aydın city center were reached. Questionnaire technique was used as a data collection tool in the research. In the first part of the questionnaire. "Hospital Staff Characteristics" developed as a result of literatüre review and interviews with hospital staff are included. In this section, where they evaluate themselves and their colleagues in the institution, the difference between the scores they give to themselves and their colleagues reveals the superiority bias. In this direction, the superiority bias tackled social and professional sensitivity, reliability and human relations, skills, professional competence, emotion control. In the second part of the questionnaire, the "Job Satisfaction Scale", which was translated into Turkish by Baycan in 1985 and whose validity and reliability studies were carried out, was used.
As a result of the research; it has been observed that hospital staff are most likely to have the reliability and human relations bias, the least to professional competence bias. As a result of the correlation analysis, it was determined that there was a negative significant relationship between the social and professional sensitivity bias, reliability and human relations bias, skill bias, professional competence bias, internal and external satisfaction, emotional control bias and external satisfaction of the hospital staff. It has been concluded that the superiority bias in hospital staff reduces job satisfaction.

Key words: Bias, Superiority Bias, Job Satisfaction, Hospital Staff