Doğum sonrası ten tene temas uygulama süresinin doğum korkusu, doğum travması ve maternal bağlanma üzerine etkisi
The effect of skin to skin contact application on fear of birth, birth trauma and maternal attachment after childbirth
Yazar: BUKET KOCA
Danışman: DOÇ. DR. GÖZDE GÖKÇE İSBİR
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Doğum = Delivery ; Doğum korkusu = Fear of birth ; Maternal bağlanma = Maternal attachment ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Ten teması = Skin contact

Özet:
Bu araştırma, doğum sonrası ten tene temas uygulama süresinin doğum korkusu, doğum travması ve maternal bağlanma üzerine etkisini belirlemek amacıyla tek kör, randomize kontrollü, deneysel olarak yapılmıştır. Araştırmanın verileri Eylül 2021-Şubat 2022 tarihleri arasında Mersin Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesine gelen ve burada doğum yapan 120 kadın ile toplanmıştır. Doğumun üçüncü evresinde araştırmacı tarafından bir gruba 60 dk ten tene temas, diğer gruba 5 dk ten tene temas uygulanmıştır. Araştırmanın verileri doğum salonunda, doğum sonrası ilk 24 saatte Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde yüz yüze görüşme ile, doğum sonrasında birinci ve dördüncü ayda ise telefon görüşmesi ile toplanmıştır. Araştırmayı 60 dk ten tene temas uygulanan grupta 52, 5 dk ten tene temas uygulanan grupta 52 kadın tamamlamıştır.  Araştırmada Tanıtıcı Bilgi Formu, uygulama sırasında Ten Tene Temas Uygulama Yönergesi, Wijma Doğum Beklentisi/ Deneyimi Ölçeği B versiyonu, City Doğum Travması Ölçeği ve Maternal Bağlanma Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, t-test, ki-kare testi kullanılmıştır. Gruplar arasında sosyo-demografik ve obstetrik açıdan farklılık bulunmamıştır (p>0.05).
 Postnatal doğum korkusunun 5 dk ten tene temas uygulanan gruptaki ortalaması 56.50±18.10 iken, 60 dk ten tene etmas uygulanan gruptaki ortalaması 57.69±19.52 olup istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>.05). City Doğum Travması Ölçeği puan ortalaması postnatal 1. ayda 5 dakika ten tene temas uygulanan gruptaki kadınlarda 3.33±5.25, 60 dakika ten tene temas uygulanan gruptaki kadınlarda ise 4.07±5.23 olup, aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p>.05). Postnatal 4. ayda ise ten tene temasın 5 dakika uygulandığı gruptaki kadınların City Doğum Travması puan ortalaması 0.65±1.38, 60 dakika ten tene temas uygulandığı gruptaki kadınlarda 1.19±1.64 olup aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p>.05). Maternal Bağlanma Ölçeği puan ortalaması postnatal 1. ayda ten tene temasın 5 dakika uygulandığı gruptaki kadınlarda 101.29±2.62, 60 dakika ten tene temas uygulandığı gruptaki kadınlarda ise 99.82±3.82 olup aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<.01). Postnatal 4. ayda ise ten tene temasın 5 dakika uygulandığı gruptaki kadınların Maternal Bağlanma puan ortalaması 102.51±1.50, 60 dakika ten tene temas uygulandığı gruptaki kadınların Maternal Bağlanma puan ortalaması ise 102.59±1.61 olup, aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p>.05). Bu araştırma sonucunda doğum sonrası ten tene temas uygulama süresinin doğum korkusu ve doğum travması puan ortalamasını etkilemediği, doğum sonrası 5 dk ten tene temas uygulanan grupta maternal bağlanmanın 1. ayda anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu ancak 4. ayda gruplar arasında anlamlı farklılığın olmadığı belirlenmiştir. Anne-bebek bakımının sürdürülebilirliğini sağlayan ebeler uygulamadan önce ve uygulama sırasında anneyi bilgilendirmeli ve desteklemeli, kadınlar talep ettiğinde ve istediği süre boyunca ten tene temas uygulanmalıdır. Ten tene temas uygulama süresinin annenin psikolojik iyilik hali ile ilişkili diğer parametrelere etkisine yönelik araştırmaların yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Doğum korkusu, travma, maternal bağlanma, ten tene temas, psikolojik iyilik hali

Abstract:
This study was conducted as a single-blind, randomized controlled, experimental study to determine the effect of skin-to-skin contact application on fear of childbirth, birth trauma and maternal attachment after childbirth. The data of the study were collected with 120 women who came to Mersin City Training and Research Hospital between September 2021 and February 2022 and gave birth there. In the third stage of labor, 60 minutes of skin-to-skin contact was applied to one group and 5 minutes of skin-to-skin contact was applied to the other group by the researcher. The data of the study were collected by face-to-face interviews in the Obstetrics and Gynecology Clinic during the first 24 hours after delivery, and by telephone interview in the first and fourth months after delivery. The study was completed by 52 women in the 60-minute skin-to-skin contact group, and 52 women in the 5-minute skin-to-skin contact group. Personal Information Form, Skin-to-Skin Caontact Implementation Directive, Wijma Birth Expectation/Experience Scale version B, City Birth Trauma Scale and Maternal Attachment Scale were used in the study. Descriptive statistics, t-test and chi-square test were used in the analysis of the data.
While the mean of postnatal fear of childbirth score was 56.50±18.10 in the group in which 5 minutes of skin-to-skin contact was applied, it was 57.69±19.52 in the group that was administered 60 minutes of skin-to-skin contact, and there was no statistically significant difference (p>.05). In the postnatal 1st month, the mean of the City Birth Trauma score was 3.33±5.25 in women in the group where skin-to-skin contact was applied for 5 minutes, and 4.07±5.23 in women in the group where skin-to-skin contact was applied for 60 minutes, and the difference was not statistically significant (p>.05). In the postnatal 4th month, the mean City Birth Trauma score was 0.65±1.38 in the women in the group where skin-to-skin contact was applied for 5 minutes, and 1.19±1.64 in the women in the group where skin-to-skin contact was applied for 60 minutes, and the difference was not statistically significant (p>.05). The mean score of the Maternal Attachment Scale was 101.29±2.62 in women in the group in which skin-to-skin contact was applied for 5 minutes in the postnatal 1st month, and 99.82±3.82 in women in the group where skin-to-skin contact was applied for 60 minutes, and the difference was found to be statistically significant (p<.01). In the postnatal 4th month, the mean Maternal Attachment score of the women in the group in which skin-to-skin contact was applied for 5 minutes was 102.51±1.50, while the mean score of Maternal Attachment of the women in the group where skin-to-skin contact was applied for 60 minutes was 102.59±1.61 and the difference was not statistically significant (p>.05). As a result of this study, it was determined that the duration of skin-to-skin contact applied after birth did not affect the average of the fear of childbirth and birth trauma score, and that maternal attachment was significantly higher at the 1st month in the postpartum 5-minute skin-to-skin contact group, but there was no significant difference between the groups at the 4th month. Midwives who ensure the sustainability of mother-baby care should inform and support the mother before and during the application, skin-to-skin contact should be applied when women demand and for as long as they want. It is recommended to conduct research on the effect of skin-to-skin contact duration on other parameters related to the mother's psychological well-being. Keywords: fear of childbirth, trauma, maternal attachment, skin-to-skin contact, psychological well-being