Karizmatik liderlik, lidere güven ve duygusal emeğe yönelik öğretmen görüşleri: Trabzon ili örneği
Teacher's opinions on charismatic leadership, trust in leader and emotional labor: The example of Trabzon province
Yazar: GAMZE TUTİ
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal emek = Emetional labor ; Güven = Confidence ; Karizmatik liderlik = Charismatic leadership ; Liderlik = Leadership ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel güven = Organizational trust ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada karizmatik liderlik, duygusal emek ve lidere güven arasındaki ilişkiler öğretmen görüşlerine göre incelenmiştir. Nicel araştırma yaklaşımı kullanılarak ilişkisel tarama modeli ile desenlenen bu araştırmanın örneklemini 2020-2021 eğitim öğretim yılında Trabzon ili tüm ilçelerindeki resmi ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapmakta olan 522 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama aracı olarak Duygusal Emek Ölçeği, Conger-Kanungo Karizmatik Liderlik Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen Lidere Güven Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans, aritmetik ortalama, t-testi, ANOVA, Duncan, Tamhane testleri, Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı hesaplamaları, basit doğrusal ve hiyerarşik regresyon uygulanmıştır.  Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin duygusal emek davranış düzeylerinin orta düzeyde olduğu görülmüştür. Ayrıca öğretmenler okul müdürlerinin, karizmatik liderlik davranışlarını ortaya düzeyde, lidere güven davranışlarını ise yüksek düzeyde sergiledikleri görüşündedirler. Öğretmenlerin karizmatik liderlik görüşlerinde cinsiyet ve yaş; duygusal emek görüşlerinde cinsiyet, yaş, okul kademesinde; lidere güven görüşlerinde ise yaş, eğitim düzeyi ve mesleki kıdem değişkenlerine göre farklılıklar tespit edilmiştir. Karizmatik liderlik, lidere güven ve duygusal emeğin alt boyutları arasındaki ilişkilere bakıldığında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Gerçekleştirilen basit doğrusal regresyon analizinde karizmatik liderliğin lidere güvenin anlamlı bir yordayıcısı olduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca hiyerarşik regresyon analizine göre de karizmatik liderlik ve lidere güvenin duygusal emeğin alt boyutlarının anlamlı olarak yordayıcısı olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, the relationships between charismatic leadership, emotional labor and trust in the leader were examined according to the teacher views. The sample of this research, patterned with a correlation survey model using a quantitative research approach, consists of 522 teachers working in public primary schools, secondary schools and high schools in all districts of Trabzon province in the 2020-2021 academic year. Emotional Labor Scale, Conger-Kanungo Charismatic Leadership Scale and Leader Trust Scale developed by the researcher were used as data collection tools for the research. In the data analysis frequency, arithmetic mean, t-test, ANOVA, Duncan, Tamhane tests, Pearson product moment correlation coefficient calculations, simple linear and hierarchical regression were applied. In line with research results, teachers' emotional labor behavior levels were found to be moderate. In addition, teachers are in the opinion that school principals demonstrate charismatic leadership behaviors and high levels of trust in the leader. Differences were detected according to gender and age in the charismatic leadership views of teachers; gender, age, school level in emotional labor views; and age, educational level and professional seniority variables in trust in leader views. Considering the relationships between the sub-dimensions of charismatic leadership, trust in the leader and emotional labor, significant relationships were found. A simple linear regression analysis showed that charismatic leadership is a meaningful predictor of trust in the leader. In addition, according to hierarchical regression analysis, charismatic leadership and trust in leader were seen to be a meaningful predictor of the lower dimensions of emotional labor.