Yusuf Neyyir'in tiyatroları
Yusuf Neyyi̇r's plays
Yazar: BUKET ÜLGER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ YILDIZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Neyyir, Yusuf = Neyyir, Yusuf ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre

Özet:
Yusuf Neyyir, on dokuzuncu yüzyılda yaşamış ve eserlerini de bu dönemin ışığında yazmıştır. Yusuf Neyyir'in bir telif romanı, dört adet tiyatro metni ve bir adet tercüme romanı vardır.  Telif ve tercüme romanı hakkında kısaca bilgi verdiğimiz bu çalışmada asıl, tiyatro metinleri ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Yazarımız, tiyatro metinlerinde dönem insanının yaşadığı günlük meselelere değinmiştir. Tasvîr-i Sebât oyununda erkeğin karısını bir Frenk kadını ile aldatması konusu işlenir. Aldatma, bu oyunda ana olaydır. Bununla birlikte oyunda pek çok ara konu da işlenir. Esrâr-ı Aşk'ta bir yanlış anlaşılmadan dolayı felakete sürüklenen iki gencin dramı anlatılır. Sıdk-ı Canân oyununda ise düşman iki ailenin birbirine âşık iki çocuğunun başına gelenler gözler önüne serilir. Bu anlamda Tasvîr-i Sebât, Esrâr-ı Aşk ve Sıdk-ı Canân birer dramdır. Tedbirsizlik oyunu ise bu anlamda diğerlerinden ayrılır. Tedbirsizlik'te yaşlı ve çocuklu dul bir adamın genç ve güzel cariyesiyle evlenme isteği ve bu istek üzerine ailenin yaşadığı olaylar anlatılır. Anlaşılacağı üzere, Yusuf Neyyir, eserlerinde farklı konulara değinmiş, farklı konular için çizdiği karakterlerle renkli bir dünya yaratmıştır. 
         Bu çalışmada Giriş ve Sonuç bölümleri dışında esas konunun ele alındığı iki ayrı bölüm daha vardır. Bunlardan biri, tiyatro metinlerinin incelendiği bölüm, diğeri ise tiyatro metinlerinin Latin harflerine aktarıldığı bölümdür. 
          Anahtar Kelimeler: Yusuf Neyyir, Türk Tiyatrosu, Tasvîr-i Sebât, Esrâr-ı Aşk, Sıdk-ı Canân, Tedbirsizlik.

Abstract:
Yusuf Neyyir lives in nineteenth century and writes his pieces in the light of that century. His literary works consist of one novel, four plays and one transleted novel. In this study that we give information about copyright and translation novel, basically plays are analyzed in detail. Our author deals with the daily issues of the people who lives in that period in his plays. In Tasvîr-i Sebât, it is told that a man deceives his wife with a Frank woman. Deception is the main case. However, many other issues are dealed with. In Esrâr-ı Aşk, tragedy of two young people who ride for a fall because of a misunderstanding is told. In Sıdk-ı Canân experiences of two lovers whose families are enemy each other is analyzed. In this sense, Tasvîr-i Sebât, Esrâr-ı Aşk and Sıdk-ı Canân are tragedies. On the other hand, Tedbirsizlik is distinguished from the others. It tells that an old, widow man with child desires to marry to a young beautiful concubine and the experiences of the family because of this desire. As it is seen, Yusuf Neyyir deals with different subjects in his works. He creates a colorful world with his charachers that he draws for these subcjets. 
          In this study, there are two more sections dealing with the main subject apart from the introduction and conclusion parts. While the plays are examined in one of them, plays are transferred to roman charachters in the other one. 
          Key Words: Yusuf Neyyir, Turkish Theatre, Tasvîr-i Sebât, Esrâr-ı Aşk, Sıdk-ı Canân, Tedbirsizlik.