Yüksek lipid içerikli diyetin erişkin sıçan karaciğeri üzerine etkilerinin histokimyasal ve morfometrik yöntemlerle incelenmesi
Effects of high fat diet on adult rat liver: A histochemical and morphometric study
Yazar: BERRİN ZUHAL BULUCU
Danışman: DOÇ.DR. ELVAN ÖZBEK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Yüksek Lipid İçerikli Diyetin Erişkin Sıçan Karaciğeri Üzerine Etkilerinin Histokimyasal Ve Morfometrik Yöntemlerle İncelenmesi Çağımızda tüm dünyada oldukça yaygın olarak görülen obezite, birçok organ hasarına da yol açan ciddi ve karmaşık bir hastalıktır. Bu çalışmada, yağlı diyet uygulamasıyla erişkin sıçanlar üzerinde obezite modeli geliştirmek ve bu obezitenin karaciğer üzerindeki olası etkilerini histolojik ve morfometrik yöntemlerle incelemek amaçlandı. Bu amaçla Sprague Dawley cinsi erişkin sıçanlar 2-3 ay boyunca yüksek yağ içerikli diyetle beslenrek obezite modeli oluşturuldu. Deney sürecinde 10 günlük periyotlarla deneklerin ağırlıkları ölçüldü. Deney sonunda, tüm deneklerden elde edilen karaciğerler üzerinde morfometrik ve histolojik inceleme yapıldı. Işık mikroskobik inceleme için, karaciğer örneklerinden hazırlanan parafin kesitlere Hematoksilen-eozin boyası, Periyodik Asit Schiff Reaksiyonu, Oil Red O boyası ve Masson'un Trikromu tekniği uygulandı. Morfometrik değerlendirme için Cavalieri metodu ile karaciğerlerin makroskobik ve mikroskobik hacimleri hesaplandı. Deney sırasında, deneklerin vücut ağırlıklarının, yağlı diyet uygulananlarda daha belirgin olmak üzere, kademeli bir şekilde artma eğiliminde olduğu gözlendi ve grupların ortalama ağırlıkları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Son ölçülen vücut ağırlığı değeri ile karaciğer hacmi arasında doğru orantı olduğu hesaplandı. Ayrıca karaciğer hacimlerinin son ölçülen vücut ağırlıklarına oranı da gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlıydı. Son ağırlık ilk hacim çiftleri kıyaslandığında da istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlendi. Bu istatistiksel sonuçlardan yola çıkarak yağlı diyetle beslenen grupta karaciğer hacminde anlamlı bir artış olduğu düşünüldü. Fiksasyondan sonra ise tüm karaciğerlerin % 12-15 oranında küçüldükleri belirlendi. Işık mikroskobik olarak, deney grubuna ait karaciğerlerde yama tarzında mononükleer hücre infiltrasyonları, nekrotik odaklar, bağ dokusu artışı ve vasküler dilatasyon; hepatositlerde sitoplazmik büzüşme ve asidofilide artış, mikroveziküler düzeyde yağlanma, bazı hepatosit nükleuslarında koyu boyanma gibi bulgular saptandı. Sonuç olarak bu çalışmada, yağlı diyet uygulamasının ışık mikroskobik düzeyde karaciğer hasarı oluşturduğu ve ilk kez morfometrik hesaplamalarla kanıtlanan hepatomegaliye neden olduğu gösterildi. Anahtar Kelimeler: Karaciğer, Histoloji, Işık mikroskopi, Morfometri, Yağlı diyet, Obezite, Sıçan, Hepatomegali, Nekroz

Abstract:
Effects of High Fat Diet on Adult Rat Liver: A Histochemical and Morphometric Study Obesity is the most common disease on the world in our age. Also it is an important and complex disease causeing many organ disorders. In this study, it is aimed to develop an obesity model on adult rats by high fat diet and to observe the effect of this obesity on liver, histologically and morphometrically. For this aim, the obesity model is formed on animals, (Sprague Dawley rats) by feeding high fat diet for 2-3 months. All animals' weight are measured for 10 day by the end of the study. Later liver removed from all sacrificed rats was examined histologically. For histological process in light microscobic level, it was performed that Hematoxylen & Eosin, Peryodic Acid Schiff, Oil Red O and Masson's Trichrome stains on paraffin slides from liver samples. Also for morphometric study, macrometric and micrometric volumes are estimated with Cavalieri method. In our morphometric study; all animals' weight was obtained step by step. But animal's (in treatment group) weight was gained more than control group. Our Volume data shows that, the latest weight value correlated with liver volume. When it is compared with proportion of liver volumes and the latest weight values and last weight- liver volumes pair of all groups each other, statistically significant differences were found. İn respect of this statistical data, it is thought that is a significant rising of liver volumes in treatment group. Livers from all groups were decreased than fresh livers by fixation in a rate of% 12-15 and also hepatomegalia was found in livers from treatment group. We observed some disorders in light microscopic level, such as mononuclear cell infiltration, focal necrosis, vascular dilatation and connective tissue rising on general liver areas. Besides microvesicular steatosis, cytoplasmic shrinkage, more asidofilic cytoplasm and more dark nuclei than control's in hepatocytes. In conclusion, this study shows that high fat diet caused a liver damage in light microscopic level, and made up a hepatomegalia proved firstly by morphometric estimation methods. Key Words: Liver, Histology, Light microscopy, Morphometry, Fatty diet, Obesity, Rat, Hepatomegalia, Necrosis