Marmaris- Hıdırlık liman yapısı özelinde antik liman yapıları
Ancient harbor structures in the case of Marmaris-Hıdırlık harbor structure
Yazar: HATİCE KÜBRA GÜR
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP KUBAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mezhepler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Mimarlık = Architecture
Dizin: Antik limanlar = Ancient harbours ; Antik mimari = Antique architecture ; Deniz fenerleri = Lighthouses ; Helenistik şehir mimarisi = Hellenistic city architecture ; Karia bölgesi = Caria region ; Limanlar = Ports

Özet:
Marmaris' in Bozburun Yarımadası ve yakın çevresi uzun yıllar arkeolojik açıdan bakir bir alan olarak korunarak günümüze ulaşmıştır. Bölgeyle ilgili ayrıntılı arkeoloji çalışmaları özellikle son 20 yılda artmaya başlamıştır. Çalışma konusu, bu bölgenin son dönem çalışmalarında tespit edilmiş Söğüt Körfezi'nde Hıdırlık diye bilinen yöredeki küçük bir liman yapısıdır. Hıdırlık liman yapısının bulunduğu bölgenin arkeolojik değerlendirmesinde, Hıdırlık'ın küçük bir liman olmasına rağmen yakınındaki yerleşim ve kutsal alanla birlikte farklı bir öneme sahip olduğu düşünülmektedir. Hıdırlık liman yapısının mimarisi genel ve detay özellikleriyle ayrıntılı olarak incelendiğinde bu farklılık ön plana çıkmıştır. Çalışma başlığındaki Hıdırlık liman yapısı özelinde incelenen antik dönem limanları ve liman yapıları bugüne kadar tespit edilmiş örneklerle formsal ve işlevsel açıdan değerlendirilmeye çalışılmıştır. Limanların çok çeşitli kullanıcı profilleri mimari düzenlemelerine de yansımıştır. Birbirinden farklı işleve ve forma sahip yapılar stoğu bulunan limanları, arkeolojinin bir kolu, sualtı çalışmalarıyla birlikte incelemektedir. Bu çalışmalarda tespit edilen buluntular, antik dönem deniz ticareti başta olmak üzere, gemi yapım teknolojisinden liman mimarisi gelişimine kadar birçok konuda önemli veriler sunmaktadır. Genellikle elde edilen veriler kısıtlı olduğu için liman araştırmalarında yapılan yorumların geniş bir yelpazeye sahip olması çok önemlidir. Hıdırlık limanı araştırması da bu yelpazeyi genişletecek yeni bir liman yapısının incelenmesine olanak sağlamıştır. Hıdırlık liman yapısının bir liman yapısı olarak nasıl kullanıldığı çalışmanın temel sorusu olmuştur. Bilinen liman yapılarıyla yapılan özel karşılaştırmalarla, hem işlev hem de form açılarından değerlendirilerek bu sorunun cevabı aranmıştır. Bölgedeki yeri de bu değerlendirmenin önemli unsurlarından biri olmuştur.

Abstract:
The site of Marmaris-Bozburun Peninsula is a virgin archeological site. The detailed archaeological researches have been done since 20 years. The subject of the thesis is the building of Hıdırlık harbor which is situated on the coast of Söğüt Bay. Therefore, this study focuses firstly on the Hıdırlık site and the Hıdırlık harbor structure. Examining Hıdırlık harbor?s vicinity and the relationship of this site with the structure reveals the fact that Hıdırlık harbor is unique considering the architecture of the structure.As in the title, the ancient harbors and their structures are discussed about their forms and functions in the case of Hıdırlık harbor. The architectural development of the harbors indicates the solutions about architectural problems. The variety of users is reflected to the architecture of harbors. There are many different buildings and structures in harbors which marine archaeology concentrates. These researches reveal the important details of ship technology and architecture of harbors. It is especially important to interpret results in a wide spectrum while there is not much left usable data. Therefore, Hıdırlık harbor research is another key to widen up the perspective to the ancient harbors.The main concern is to understand the function of the Hıdırlık harbor structure. The comparison with the ancient harbor facilities is viewed as the key to the answer within the form and function. The vicinity of the structure is also important for the assessment.