Çağdaş Azerbaycan opera sanatının içinde Firengiz Alizade'nin "İntizar" Operası'nın yapım ve sahnelenme açısından incelenmesi
Examination of production and scanening of Firengiz Alizade's "İntizar" Opera in contemporary Azerbaijani opera art
Yazar: GÜLNAZ AHMEDZADE
Danışman: DOÇ. DR. HYUN SOOK TEKİN
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Ana Sanat Dalı / Piyano Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Müzik = Music ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Alizade, Firengiz = Alizade, Firengiz ; Azerbaycan = Azerbaijan ; Makamlar = Modes ; Müzik kültürü = Music culture ; Müzik tarihi = Music history ; Opera = Opera

Özet:
Bu çalışmada, Azerbaycan ve Türkiye'de çağdaş opera sanatının doğuşundan itibaren gelişim süreci araştırılmış, Azerbaycan makam türleri ve operadaki kullanımları ortaya konulmuştur. Bu bağlamda çağdaş Azerbaycanlı besteci Firengiz Alizade'nin hayatı, sanat anlayışı ve eserleri araştırılarak yapım ve sahneleme açısından İntizar Operası incelenmiştir.
Çalışmada müzik, libretto, tiyatro, dekor ve kostümüyle bir bütün oluşturan İntizar Operası'nın kimlik, ortam ve dramaturji çözümlenmesi yapılmış, bu operanın yapım ve sahnelenme aşamaları detaylı olarak incelenmiştir. "İntizar" operasında Aslı aryası ve Melek Arif düetinin libretto, sahne, orkestra bakımından incelenmesi yapılarak İntizar operası ile Natavan operası karşılaştırılmıştır. Azerbaycan Opera sanatının kurucusu Ü. Hacıbeyli'nin, Azerbaycan müzik tarihindeki yeri ve önemi vurgulanmıştır.
İntizar operası üzerine daha önce herhangi bir araştırma yapılmamış olması bakımından önem taşıyan bu çalışmanın başat amacı; Türkiye'de 20 yüzyıl Çağdaş Azerbaycan opera tarihinin tanıtılmasına ve İntizar operası bağlamıyla birlikte Karabağ problemi hakkında dünyaya çapında farkındalık oluşumuna katkıda bulunmaktır.
Bu tez çalışmasında çağdaş Azerbaycan opera döneminden itibaren literatür taraması, arşiv çalışması, nitel araştırma yöntemi ve röportaj yöntemi kullanılmıştır.
Sonuç olarak bu tez çalışmasında Çağdaş Azerbaycan ve Türkiye opera tarihinin genel durumu ortaya konulmuş, Azerbaycan kültür-sanat tarihinde operanın öneminin çok büyük olması bakımından Firengiz Alizade'nin İntizar Operası yapım ve sahnelenme açısından incelenmiş, bu operanın Azerbaycan müzik ve kültür tarihindeki önemi gösterilmiştir.
 
Anahtar kelimeler: Firengiz Alizade, İntizar operası, Azerbaycan müziği, makam

Abstract:
This dissertation explores the development process of the emergence of Azerbaijani opera and Turkish opera, identifies the types of Azerbaijani maqam and their use in opera. Intizar Opera was examined in terms of production and staging by researching the life, artistic understanding and works of contemporary Azerbaijani composer Firengiz Alizade.
The study analyzed the identity, environment and dramaturgy of Intizar Opera, which forms a whole with music, libretto, theater, decor and costume, and examined the production and staging stages of this opera in detail. In "Intizar" opera, Asli aria and Melek Arif duet were examined in terms of libretto, stage and orchestra, and Intizar opera and Natavan opera were compared.
The main purpose of this thesis, which is important in terms of the fact that no research has been done on Intizar opera before; Turkey in the 20th century introduced the modern history of Azerbaijan operas and throughout the world about the Karabakh problem with İntizar opera context is to contribute to creating awareness.
In this thesis, modern Azerbaijan opera period researched by literature review, archive study, qualitative research method and interview method.
As a result, in this thesis, a study Contemporary Turkish and Azerbaijani opera's general situation revealed, Firengiz Alizade's Intizar Opera was examined in terms of production and staging in terms of the great importance of opera in the history of Azerbaijan culture and art, the importance of this opera in the history of music and culture of Azerbaijan has been demonstrated.