Murathan Mungan'ın Mahmud ile Yezida, Taziye Ve Geyikler Lanetler oyunlarının kader olgusu bağlamında incelenmesi
The investigation of Murathan Mungan's Mahmud with Yezida, Taziye and Geyikler Lanetler plays in the context of fate
Yazar: EMEL SAYIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA EZİCİ
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tiyatro Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Kader = Destiny ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Töre = Custom ; Yapısalcılık = Structuralism

Özet:
Çağdaş yazarlarımızdan romancı ve şair kimliği ile tanınan Murathan Mungan tiyatro tarihimize farklı dil ve üslubu ile Mezopotamya Üçlemesi olarak adlandırdığı üç oyunu (Mahmud ile Yezida, Taziye ve Geyikler Lanetler) kazandırmıştır. Bu çalışmanın amacı bir oyunun sahnelenmeden önce oyun analizini içeren sürece yardımcı olmaktır. Bu amaçtan hareketle oyunların sahnelenmesinde rejiye yardımcı olacağı düşüncesi ile yapısalcı çözümleme yöntemi ile sahne bölümlemeleri, zaman kullanımı, uzam dağılımı ve karakterler arasındaki ilişki biçimlerine değinilmiştir. Mezopotamya Üçlemesi oyunlarının töre ve kader ekseninde oluşturulduğu gözlemlenmiştir. Varlığı insanlık tarihi kadar eski, toplum inşasında binayı çevreleyen tuğlalar misali olan töre bir kavram olarak varlığını tüm toplumlarda hissettirir. Roman, öykü, film, dizi ve oyunlarda izlediğimiz kurgusal gerçekliği ile tanıdığımız, öğrendiğimiz töre olgusu tüm sınıfsal yapılanmalarda ki gelenek ve değerleri ifade etmektedir. Modern toplum olma yolunda ilerleyen ülkelerde kanıksanan yaşamsal gelenekler ile çatışmaya başlaması üzerine gerçekliği, yapısı ve yaptırımları sorgulanmaya başlanmıştır. Töreler yazılı olmayan meşruluğu kanıksanmış bir sistem olarak kendi kural ve yasalarını yüzyıllar içinde şekillendirip kanıksatmıştır. Bu çalışmanın başlangıç noktası olan kader olgusu törelerin aşılamayarak kişilerin bireyselliğe geçişini engelleyen bir unsur olarak saptanmıştır. Töreleri kaderleri, kaderleri töreleri olmuştur bu coğrafya insanlarının.
       "Murathan Mungan'ın Mahmud ile Yezida, Taziye ve Geyikler Lanetler Oyunlarının Kader Olgusu Bağlamında İncelenmesi" adlı bu çalışmada, Mezopotamya Üçlemesi oyunları kronolojik sıra ile ele alındı. Çalışmanın giriş bölümünden sonra ikinci bölümünde kader ve töre tanımlarına değinildi. Üçüncü bölümde Yapısalcılık tanım ve yöntemine bu konuda yapılmış çalışmalara değinilerek yer verildi.  Dördüncü bölüm ilk üç alt başlığında çalışmaya konu olan oyunların yazarı Murathan Mungan'ın hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında bilgiler verildi. Dördüncü bölüm; dördüncü alt başlığından itibaren oyunlar kronolojik sıralama ile sahne bölümlemeleri, zaman boyutu, uzam boyutu ve sonuç olarak değerlendirildi.  Bu çalışmada ulaşılmak istenen, incelenen oyunlarda kaderin ne derece yer aldığı, oyun kişilerinin kurmaca hayatlarını ne şekilde etkilediğine dair tespit ve sonuçlara varmak olmuştur.
Anahtar Kelimeler: Murathan Mungan, Kader, Töre, Oyun İnceleme, 
Yapısalcılık.

Abstract:
Murathan Mungan, known for his novels and poetry from our contemporary authors, has brought three plays to (Yezida with Mahmud, Condolence, Deer Curses) our history with different languages and styles, called the Mesopotamian Trilogy. The purpose of this study is to help the process involving game analysis before a game is staged. From this point of view, the method of constructivist analysis has been mentioned with the thought that the play will help the stage of the plays. Structural analysis deals with the stages of segmentation, time use, space distribution, and relationships between characters. Fate and custom has been the result of affecting the use of space, space and time. It was observed that Mesopotamian trilogy games were formed on the axis of fate and custom. The definitions of fate and custom are addressed and how they are embodied in contemporary societies. Custom, whose existence is as old as the history of mankind, which builds the society like bricks, makes its presence in all societies. Custom as a concept, which we learn and acknowledge from novels, story, movies, Tv series and plays as fictional reality, indicates values and customs in all class structures. Its structure, reality and sanctions began to be questioned because of the conflict with living customs in modern societies. Traditions have shaped and provoked their own rules and laws over centuries as a system of legitimate legitimacy. The starting point of this study, fate, was determined as an element that prevented the passage of individuals into individuality by not being able to transcend traditions. In this geography people's customs became their fate and their fate became their customs. 
In this study "The İnvestigation Of Murathan Mungan's Mahmud Wıth Yezida, Taziye And Geyikler Lanetler Plays In The Context Of Fate", Mesopotamia Trilogy are approached chronologically. After the introduction, Fate and custom are mentioned in the second part of the study. Structuralism is explained by its methods and the known study patterns including structuralism are mentioned in the third part. The author of the given plays, Murathan Mungan's life the literate personality of him and his works are informed in the first three title of the fourth part of the study. In the beginning from fourth sub title of the fourth part, all plays are chronologically examined according to the performing departments, time dimensions, extention aspects and conclusion. The aim of this study is to observe the extent effects of the fate on the mentioned plays and to analyze the ways of effects on the life of fictional characters in the plays.
Keywords: Murathan Mungan, Fate, Custom, Play Analyses, Structuralism.