Mâduniyet ve sınıfaltı teorileri bağlamında kent yoksulluğu(Ümraniye örneği)
Urban poverty in the context of subalternity and underclass theories (Ümraniye example)
Yazar: MUZAFFER TELİMEN
Danışman: PROF. DR. AZİZ ÇELİK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Yoksulluk Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Alt sınıflar = Subclass ; Alt-üst ilişkisi = Relation between top and subordinate ; Ekonomik refah = Economic welfare ; Endüstriyel kapitalizm = Industrial capitalism ; Sosyal koruma = Social protection ; Sosyal refah = Social welfare ; Sosyal sınıf = Social class ; Sosyoekonomik refah = Socioeconomic welfare ; Çocuk yoksulluğu = Child poverty ; İşçi sınıfı = Working class

Özet:
"Nasıl bir plan başarısız olmaz biliyor musun? 
 Plansız olmak, plan yapmamak!
 Neden biliyor musun peki? 
 Bir plan yaparsan, hayat o planını hep bozar"

2020 Akademi Ödülleri'nde (Oscar) en iyi film başta olmak üzere toplamda dört dalda ödül toplayan Güney Koreli yönetmen Bong Joon-ho'nun Parasite (Parazit-2019) adlı filminde geçen bu replik, verili olan, sınırları belirlenmiş yaşamların kanıksanma halini özetlemektedir. Peki bu kabullenmenin derinliklerine sızmış fail ya da failler nelerdir? Tüm çıplaklığıyla yüzlere çarpan yaşam görüngüleri neden tersine çevrilemiyor? Bu soruların yanıtlarını mâdun (subaltern) ve sınıf-altı (underclass) görünümlerinde aramak bu çalışmanın temel gayesini olmuştur. Bu yanıtların peşine düşerken kent yoksullarına yakından bakmak, onları kamusal yardım sistemine mecbur bırakan yapısal faktörleri tartışmak ve sistemle kurdukları ilişkinin ana hatlarını belirlemek, çalışmanın bir diğer amacı olmuştur. 
Yoksulluk sorunu, hem onu doğuran sebepler hem de sahip olduğu çeşitlilik bakımından geniş bir literatüre sahiptir. Alanyazındaki güncel tartışma, yoksulluğun yeni yoksulluk halleriyle yeniden tanımlanma çabası üzerine yoğunlaşmıştır. Şüphesiz ki bu kavramsallaştırma, yoksulluk olgusuna hangi açıdan baktığınız ile doğrudan ilişkilidir. Bu çalışmada, soruna kent yoksulluğu bağlamında; homojen olmayan, toplumsal devingenlik ve bu devingenliği sağlayabilecek imkânlardan yoksunluk, öznesizlik ve konuma sahip olmamayı işaret eden mâdun, bir diğer taraftan ise örgütlü bir sınıf yapısından uzak, sosyo-ekonomik açıdan dezavantajlı, belirli bir mekâna sıkışmış, enformel iş piyasasına bağlı olan, davranışsal ve kültürel olarak hedefe konulan birey ya da grupları tanımlayan sınıf-altı isimli iki kuram çerçevesinde yaklaşılmıştır.
Bu çalışmanın kuramsal bakış açısının pratikteki yansımalarını bulabilmek için İstanbul'un Ümraniye ilçesinde yaklaşık iki yıl süren katılımcı gözlem ve görüşme teknikleri uygulanmıştır. Bu süre zarfında araştırma alanında ikamet edilerek araştırmanın etnografik bir yöntemle yapılması imkânından yararlanılmıştır. Çalışmanın alan notları ya da bulgularında ise kent yoksullarını temsil etmek ya da onlar adına konuşmaktan ziyade anlatımlarından hareketle mâdun ve sınıf-altı teorileri etrafında yeni bir tartışma açmak ve litaratüre bu eksen üzerinden yeni bir bakış açısı kazandırmayı hedefleyen temalara yer verilmiştir.  
Anahtar kelimeler: Kent yoksulluğu, mâduniyet, sınıf-altı, dezavantajlılık, ilişki ağları, kamu yardım sistemi.

Abstract:
"You know what kind of plan never fails? 
 No plan at all. No plan. 
 You know why ?
 If you make a plan, life never works out that way"

This line from the movie Parasite (2019) by South Korean director Bong Joon-ho, which won a total of four categories, including best picture, at the 2020 Academy Awards (Oscars), summarizes the taken-for-granted view of lives that are given and whose boundaries are determined. So what are the failures or failures that have seeped into the depths of this acceptance? Why aren't the views of life that hit people's faces with all their nakedness not translated? The main purpose of this presentation was to answer these questions in their subaltern and underclass views. While pursuing these answers, another purpose of the study was to look at the urban weak, to discuss the variability that makes them obliged to the public assistance system, and to determine the outlines of where they are sustained by the system.
The problem of poverty has a wide literature in terms of both the reasons that give rise to it and the diversity it has. The current debate in the literature focuses on the effort to re-recognize vulnerability with new states of poverty. This theorization of money directly affects the perspective from which you look at the phenomenon of poverty. These problems may be due to city weakness; Subaltern, which is non-homogeneous, indicates lack of social development and opportunities to provide this development, subjectlessness and lack of income, and another economic is the formation of a revolutionary class, distant, socio-economically economically deprived, tied to a certain settlement, dependent on the informal labor market, behavioural class. and culturally targeted individuals or the broad underclass have been approached.
In order to find practical reflections of the theoretical perspective of this study, participant observation and interview techniques were applied for approximately two years in the Ümraniye district of Istanbul. During this period, the opportunity to reside in the research area and conduct the research using an ethnographic method was utilized. In the field notes or findings of the study, themes that aim to open a new discussion around subaltern and underclass theories and to give a new perspective to the literature on this axis are included, based on their narratives, rather than representing or speaking on behalf of the urban poor. 
Key words: Urban poverty, subalternity, underclass, disadvantage, relationship networks, public assistance system.