8-12 yaş grubu çocukların kan alımı sırasında hissettikleri ağrı düzeyine kılavuz hayal yönteminin etkisi
The effect of guided imagery method on level of pain which 8-12 age-group children feel during venipuncture
Yazar: ZEYNEP ERKUT
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU GÖZEN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akut ağrı = Acute pain ; Ana-çocuk hemşireliği = Maternal child nursing ; Ağrı = Pain ; Hemşireler = Nurses ; Kan alma = Bloodletting ; Çocuklar = Children ; İmgeleme = Imagery

Özet:
Araştırma kılavuz hayal yönteminin 8-12 yaş grubu çocukların kan alımı sırasında hissettikleri ağrı düzeyine, nabız ve oksijen satürasyonu değerlerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini Şubat 2017-Mart 2018 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Çocuk Cerrahisi Kliniği kan alma odasına gelen çocuklar oluşturdu. Araştırmanın örneklemini, örneklem seçim kriterlerine uyan 150 çocuk oluşturdu (deney:75, kontrol:75). Araştırma verileri Bilgi Formu, Yüz İfadeleri Ağrı Ölçeği-Revize/Faces Pain Scale-Revised (FPS-R), Görsel Analog Skala/Visual Analogue Scale (VAS), Çocukların Korku Ölçeği/Children's Fear Scale (CFS), Uygulama Kayıt Formu aracılığı ile toplandı. Kan alma işlemi sırasında deney grubundaki çocuklara ses kaydı aracılığı ile oluşturulmuş kılavuz hayal yöntemi uygulandı. Kontrol grubundaki çocuklara kan alma işlemi ile ilgili rutin uygulamalar yapıldı. Çocukların korku ve ağrı düzeyi çocuk, ebeveyn ve gözlemci tarafından değerlendirildi. Ayrıca çocukların kan alma işlemi öncesi, sırası ve sonrası nabız ve oksijen satürasyonu değerleri ölçüldü. Kan alma işlemi sonrası kontrol grubundaki çocukların, ebeveynlerin ve gözlemcinin değerlendirdikleri ağrı puanı ortalamalarının deney grubunun değerlendirmelerinden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlendi (p<0,01). Kontrol grubundaki çocukların kan alma işlemi öncesi, sırası ve sonrası nabız ortalamalarının, deney grubundaki çocuklara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı (işlem öncesi, sonrası p<0,01; işlem sırası p<0,05). Deney grubunun kan alma işlemi sırası ve sonrasındaki oksijen satürasyonu ortalamalarının kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulundu (p<0,01). Bu araştırmanın sonucunda kılavuz hayal yönteminin kan alma işlemi sırasında çocukların ağrısını azaltmada etkili olduğu belirlendi.


Anahtar Kelimeler: Ağrı yönetimi, çocuk, hemşirelik, kan alma, kılavuz hayal

Abstract:
The study was carried out randomized controlled experimental in order to determine effect of guided imagery method on level of pain, pulse and oxygen saturation values which 8-12 age-group children feel during venipuncture. Children who came to blood test room of Istanbul University Cerrahpasa School of Medicine, Department of Pediatric Surgery between the dates February 2017-March 2018 formed the population of the study. 150 children who complied with sample choice criteria formed the sample of the study (experimental:75, control:75). Data of the study have been collected via Information Form, Faces Pain Scale-Revised (FPS-R), Visual Analogue Scale (VAS), Children's Fear Scale (CFS), and Application Registration Form. Guided imagery method was performed by using sound recording applied to children in experimental group during venipuncture. Standard care related to venipuncture were applied to children in control group. Fear and pain levels of children were evaluated by the children, parents and the observer. Moreover, pulse and oxygen saturation values of children were measured before, during and after venipuncture. It was determined that mean pain scores of children in control group, evaluated by the children, parents and the observer, were statistically significantly higher than those of the ones in the experimental group (p<0,01). It was also found that pulse averages of children in control group before, during and after venipuncture were statistically significantly higher than those of children in experimental group (before, after practice p<0,01; during practice p<0,05). It was observed that oxygen saturation averages of experimental group during and after venipuncture were statistically significantly higher than those of control group (p<0,01). As a result of the present study, it was determined that guided imagery method was effective in decreasing pain of children during venipuncture.


Key Words: Pain management, child, nursing, venipuncture, guided imagery