Ortaöğretim İslam bilim tarihi ders kitabı ve öğretim programının incelenmesi
Analyzing the secondary school history of İslamic science textbook and curriculum
Yazar: MERVE SUNGUR
Danışman: DOÇ. DR. TOGAY SEÇKİN BİRBUDAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilgiler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tarih Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Bilim tarihi = History of science ; Ders kitapları = Textbooks ; Ders programları = Curriculum ; Kitaplar = Books ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İslam bilim tarihi = History of İslamic science

Özet:
Bu çalışmanın amacı 2021 yılında yayınlanan İslam Bilim Tarihi ders kitabı ile 2017 yılında yayınlanan İslam Bilim Tarihi dersi öğretim programını incelemektedir. Söz konusu araştırmada nitel araştırma tekniklerinden biri olan doküman analizi tercih edilmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretim programında yer alan kazanımların daha çok alt düzeydeki bilişsel hedeflere hizmet ettiği tespit edilmiştir. Öğretim programı ile ders kitabı içeriğinin uyumlu olduğu görülmüştür. İslam Bilim Tarihi dersi öğretim programında İslam biliminin gerilemesine neden olan faktörler üzerinde durulmadığı tespit edilmiştir. Yine ders kitabı içerisinde İslam bilimin zirvede olduğu dönemlerin daha ayrıntılı işlendiği fakat son dönemlerin üzerinde durulmadığı anlaşılmıştır. Ders kitabı içerisinde konu anlatımı dışında pek çok okuma parçası, etkinlik, uygulama gibi bölümlerin ünitelere dengeli dağılmadığı tespit edilmiştir. Ders kitabı yazımında birinci el kaynak kullanımının sınırlı kaldığı anlaşılmıştır. Ders kitabının var olan yoğunluğun öğrenciler açısından içeriğin anlaşılmasını zorlaştırdığı tespit edilmiştir. Ders kitabı içerisinde yazım ve ifade hatalarının var olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to examine the History of Islamic Science textbook published in 2021 and the History of Islamic Science course curriculum published in 2017. In this research, document analysis, which is one of the qualitative research techniques, was preferred. Content analysis method was used in the analysis of the data. As a result of the research, it is determined that the acquisitions in the curriculum mostly serve lower-level cognitive goals. It is observed that the curriculum and the content of the textbook are compatible. It is determined that the factors that cause the decline of Islamic science are not emphasized in the History of Islamic Science course curriculum. Again, it was understood that the periods when Islamic science was at its peak were handled in more detail in the course book, but the last periods were not emphasized. It is determined that many parts of the textbook, such as reading passages, activities, and applications, are not evenly distributed over the units. It is understood that the use of primary sources in the writing of the textbook is limited. It is determined that the existing density of the textbook makes it difficult for students to understand the content. It is observed that there are spelling and expression errors in the textbook.