Tazelenme Üniversitesi öğrencilerinde genel beslenme bilgi düzeyi ve ilişkili faktörler
General nutrition knowledge and related factors in students of Tazelenme University
Yazar: ÖZGE ESGİN
Danışman: DOÇ. DR. SEVNAZ ŞAHİN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı / Beslenme Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
TAZELENME ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GENEL BESLENME BİLGİ DÜZEYİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

Amaç: Bu tez çalışmasında Akdeniz Üniversitesi Gero-Atlas çalışması sonucunda hayata geçen Gero-Atlas 60+ Tazelenme Üniversitesi öğrencilerinde genel beslenme bilgi düzeyinin ve ilişkili faktörlerin saptanması amaçlanmıştır. Uzun erimli amacımız: Çalışmamızın sonuçları doğrultusunda Gero-Atlas 60+ Tazelenme Üniversitesi eğitim programında beslenme dersinin yapılanmasına ışık tutmaktır.
Yöntem: Bu çalışma nicel verilere sahip kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya Akdeniz Üniversitesi Gero-Atlas 60+ Tazelenme Üniversitesi'nin eğitim verdiği Akdeniz ve Ege Üniversitesi Kampüslerinde toplam 167 öğrenci dahil edilmiştir. Çalışmada Türkçe geçerlik güvenirliği Alsaffar tarafından yapılan, Parmenter ve Wardle'ın Genel Beslenme Bilgisi Anketi kullanılmıştır. Bu ölçeğin A-B-C-D olmak üzere 4 bölümü vardır. "Diyet-hastalık ilişkisi"ni içeren D bölümü çalışmamızda kullanılmamıştır. Her bölüm ve toplam puan için, alınan ortalama puanın maksimum alınabilecek puana bölünmesiyle elde edilen ortalama puan yüzdeleri hesaplanmıştır. A bölümünde "Uzmanların Diyet Önerileri" soruları bulunmaktadır, toplam puan 11'dir. B bölümünde "Besin Bilgisi" soruları bulunmaktadır, toplam puan 63'tür. C bölümünde ise "Gündelik Besin Seçimleri" soruları bulunmaktadır, toplam puan 8'dir. Bütün ölçeğin toplam puanı 82'dir. 
Bulgular: Katılımcıların 66'sı kadın (%39.5), 101'i (%60.5) erkektir, yaş ortalaması 64.89±6.40 yıldır. 11'inin (%6.6) eğitim yılı 5 yıl altında, 48'inin (%28.7) eğitim yılı 5-11 yıl arasında, 108'inin (%64.7) eğitim yılı 11 yıl üzerindedir, çoğunluğunun (%61.7) fazla kilolu ya da obez sınıfında olduğu saptanmıştır. Anketin toplamından alınan puan: 49.5  %60.42 (Max:82),  A, B, C bölümünde ortalama puanları sırasıyla 5 (%45), 38 (%60.75), 6 (%78.36).  Katılımcıların toplam puanı yüksek olsa da alt gruplar incelendiğinde özellikle uzmanların diyet önerileri kısmında bilgi düzeyi düşük bulunmuştur. Eğitim düzeyi  arttıkça genel beslenme bilgi puanı (p=0.001) ve alt grup puan analizi (B bölümü)  (p=0.005) istatistiksel açıdan anlamlı derecede arttığı saptanmıştır. Genel beslenme bilgisi ile cinsiyet, yaş, beden kütle indeksi (BKİ), gelir düzeyi, medeni durum arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Alt grup puan analizi (C bölümü) ile yaş arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. 75 yaş ve üzeri yaş grubunun 65 yaş altı ve 65-74 yaş arası gruptan Gündelik Besin Seçimleri Bilgisi puanı anlamlı olarak düşük olduğu saptanmıştır (p=0.005).  Katılımcıların %68.9'u (n=115) kronik bir hastalığının olduğunu belirtmiştir. En sık görülen kronik hastalıklar Hipertansiyon (HT) (%30.4) ve Tip 2 Diabetes Mellitüs'tür (DM) (%13.4). Tip 2 DM ve HT hastalığı olanlarda Gündelik seçim bilgisi düşük bulunmuştur (p=0.049). Katılımcıların %70.7'si günde kaç porsiyon meyve-sebze tüketilmesi gerektiğini, %81.4'ü hangi tip yağ kullanımının azaltılmasının sağlık için önemli olduğunu, çoğunluğu (%87.4) günlük tuz tüketiminin kaç gramı aşmaması gerektiğini bilmemektedir.
Sonuç: Eğitim düzeyi arttıkça genel beslenme bilgi düzeyi artmaktadır.  Katılımcıların toplam puanı yüksek olsa da alt gruplar incelendiğinde özellikle uzmanların diyet önerileri kısmında bilgi düzeyi düşük bulunmuştur. Gero-Atlas 60+ Tazelenme Üniversitesi beslenme derslerinde özellikle günlük beslenmemizde yer alan tuz, nişastalı besinler, sebze ve meyve miktarı, besinler şeker içeriği, Tip 2 DM ve HT hastalıklarında beslenme ve doğru tip yağ kullanımı konularına yer verilmesi bilgi düzeyini arttıracağını düşünmekteyiz. 
Anahtar Kelimeler: Yaşlı; Genel Beslenme Bilgisi.

Abstract:
GENERAL NUTRITION KNOWLEDGE AND RELATED FACTORS IN STUDENTS OF TAZELENME UNIVERSITY
Aims: This study aims to determine the general nutrition knowledge levels of the Gero-Atlas 60+ Tazelenme University, which was put into practice as a result of the Gero-Atlas study of Akdeniz University, students and other factors related to this. Our longitudinal aim: To form the basis of the educational programmes of Gero-Atlas 60+ Tazelenme University which was established as civil initiative according to our scientific findings 
Method: This is a cross-sectional study with quantitative data. 167 students whom educated in Akdeniz and Ege University campuses of Tazelenme University participated in this study. To determine the general nutrition knowledge level, Parmenter and Wardle's General Nutrition Knowledge Questionnaire, translated by Alsaffar, was used.  This questionnaire consists of 4 sections (A-B-C-D) but section D, covering diet-disease relationships, was not used. For each section and total score, the average percentage points obtained by dividing the average score by the maximum number of points that can be taken are calculated. Section A covers the dietary recommendations of specialists. Participants who give correct answers to all of questions in Section A get 11 points. Section B covers the nutrient knowledge and participants who give correct answers to all of questions in Section B get 63 points. Section C covers everyday food choises and participants who give correct answers to all of questions in Section C get 8 points. Participants who give correct answers to all of questions get 82 points.
Findings: 39.5% of the participants (n=66) are female, and 60.5% (n=101) are male. The age average of participants is 64.89±6.40. 11 (%6.6) of the participants received education for less than 5 years, 48 (%28.7) participants received education for 5-11 years and 108 (%64.7) participants received education for more than 11 years. Most of the participants (61.7%) were found to be overweight or obese. The participants' mean scores in sections A, B, and C are 5 (%45), 38 (%60.75), 6 (%78.36); respectively and the total mean score is 49.5 (60.42%). Even though the total score of the participants are high, they are found to be lacking in their knowledge about specialists' dietary recommendations when sub-groups are examined separately. There is significant relationship between education level and general nutrition knowledge (p = 0.001) and subgroup analyzes (section B) (p = 0.005). There is no significant relation between gender, age, Body Mass Index (BMI), income level, marital status (p>0.05). The findings of this study point to a significant relation between sub group (section C) and age. The 75-year-old and over-age group's everyday food choises score was significantly lower than the group below 65 years of age and 65-74 age group (p = 0.005). 68.9% of the participants (n = 115) stated that they had chronic illness. 30.4% of individuals have hypertension and 13.4% of individuals have diabetic. Participants who had diabetes+ hypertension were found as having lower scores on sub group (section C) than those with other diseases (p = 0.049). 70.7% of the participants do not know how many portions of fruit and vegetables should be consumed per day. 81.4% of participants do not know what type of oil reduction is important for our health. The majority of participants (87.4%) do not know how many grams a day salt consumption should exceed.
Results: The higher the education level is, the better the general nutrition knowledge level is. Even though the total score of the participants are high, they are found to be lacking in their knowledge about specialists' dietary recommendations when sub-groups are examined separately. In the nutrition lessons of Gero-Atlas 60+  Tazelenme University, we think that giving coverage to the amount of salt, sugar, starchy foods, vegetables and fruits, the nutrition in Type 2 Diabetes Mellitus and Hypertension disease, the correct type of oil usage, will increase the level of nutrition knowledge.
Keywords:  Elderly; General Nutrition Knowledge.