İzole göğüs travmalı hastalarda mortalite üzerinde etkili faktörler
The factors affecting on mortality on isolated blunt thoracic trauma patients
Yazar: HALİL DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. CAHFER GÜLOĞLU
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Göğüs = Thorax ; Mortalite = Mortality ; Travma = Trauma ; Troponin = Troponin

Özet:
İzole künt göğüs travması; künt travmanın göğüse lokalize olması ile oluşur. Bu ogular çoğunlukla göğüs'ın ezilme ve kot fraktürleri gibi orta derecede injürileridir. Ciddi göğüs travmaları genellikle multipıl travmalarla birliktedir. Genç hastalarda izole künt göğüs travmalarının mortalitesi % 0-5 iken, yaşlı hastalarda mortalite oranı % 10-15 arsındadır. Yapılan çalışmalarda hasta yaşının 60 ve üstünde olması, kot kırırığı sayısının 3 ve üstünde olması, yaralanma ağırlık skorunun 25 ve üstünde olması, eşlik eden diğer sistem yaralanması, yaralanma sonrası ilk iki saat içindeki cerrahi girişim, iki taraflı veya tek taraflı geniş akciğer kontüzyon, total veya iki taraflı pnömotoraks varlığı mortaliteyi etkileyen faktörler olarak saptanmıştır. Bu çalışmayı İzole künt göğüs travmalı hastalarda mortalite üzerinde etkili faktörleri saptamak için planladık.Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisine Mayıs 2004 ile Ağustos 2007 arasında 211 izole künt göğüs travmalı hastaya ait veriler prospektif olarak analiz edildi ve ardışık olarak çalışmaya alındı. Tüm hastalar acil serviste görüldü. Hastalar sağ kalanlar (n=188) ve ölenler (n=23) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Sağ kalanlar Grup 1 ve ölenler Grup 2 olarak adlandırıldı. Gruplar arasında mortalite üzerine etkilerinin olabileceğini düşündüğümüz; cinsiyet, ileri yaş, travmanın oluş şekli, geç başvuru, hipotansiyon, başvuru anında derin anemi, arter kan gazında hipoksi varlığı, troponin I, CK, CK-MB, başvuru anındaki EKG verileri, PA AC grafisindeki patolojiler, başvuru anındaki GKS, RTS, İSS, TRSS, TTSS skorları, hastahanede kalış süreleri, yoğun bakımda tedavi alıp almadığı ve yapılan tedavileri araştırıldı.Çalışmaya alınan 211 hastanın 173 (% 80,8)` ü erkek, 38 (% 19,2)` sı kadındı. Çalışmaya alınan hastaların yaşları 2-80 yaşları arasında idi. Çalışmaya dahil edilen 211 hastanın 188 (% 89,1)'i grup 1, 23 (% 10,9)'ü grup 2 idi. Genel mortalite oranımız % 10,9 idi. . Ünivariete istatistiksel analizler neticesinde; GKS'sı (P<0,0001), düşük GKS'sı (P<0,0001), hipotansiyon varlığı (P<0,0001), hematokrit düşüklüğü (P<0,005), ISS (P<0,001), RTS (P<0,0001), TRISS (P<0,0001), TTSS (P<0,0001), yüksek ISS (P<0,0001), troponin (P<0,0001), CK-MB (P<0,0001), PA-AC grafisinde patoloji olması (P<0,002), hemotoraks (P<0,005), akciğer kontüzyonu (P<0,003), kot kırığı mevcudiyeti (P<0,021), EKG` nin normal olmaması (P<0,0001), sinüs taşikardisi (P<0,0001), EKG' de ST-depresyonu (P<0,001), EKG' de T negatifliğinin olması (p<0,0001), hastanın yoğun bakımda kalması (P<0,0001), tüp torakostomi uygulanmış olması (P<0,05), arter kan gazında hipoksi olması (P<0,0001), hastanede kalış süresi (P<0,002), ve juguler venöz dolgunluğun olmasının (P<0,0001), mortalite üzerinde anlamlı etkisini tespit ettik.Multivarite analiz sonucunda; GKS (odds ratio, OR=4,77, %95 confidens inteval,CI=1,072-3,627, p=0,029), hipotansiyon (OR=5,34, CI=0,011-0,691, p=0,021), İSS (OR=4,74, CI=1,024-1,542, p=0,029), yüksek İSS (OR=4,32, CI=1,233-1179,852, p=0,038), hematokrit düşüklüğü (OR=4,11, CI=1,008-1,549, p=0,043), ve CM-MB (OR=6,37, CI=0,972-0,996, p=0,012) mortaliteyi etkileyen en önemli bağımsız değişkenler olarak bulundu.

Abstract:
Isolated blunt thoracic injury occurs with a localized, blunt trauma to the chest. The majorities of these cases are associated with mild injury like thoracic bruises and rib fractures. In contrast, severe thoracic trauma occurs in patients with multipl trauma. Mortality of isolated blunt thoracic trauma in adults is 0-5 % and in the elder mortality is 5-15 %. In the recent studies age older then 60, 3 or more rib fractures, injury severity score 25 and over, accompanying other systemic injuries, sole or double sided extensive contusion, surgery within the two ours after the injury time, total or double sided pnomothorax were the factors affecting on mortality. In this study we tried to evaluate the factors affecting on mortality on isolated thoracic trauma patients.The data of 211 patients suffering from thoracic trauma that were admitted to emergency department of Dicle university between may 2004 and august 2007 were prospectively analyzed and included to the study consecutively. All patient group were divided into survey group (n=188) and mortal group (n=23). The surveying group was named as group 1 and mortal group was named as group 2. Elder age, sex, happening way of trauma, late admission time, hypotension, anemia during admission, hypoxia in arterial blood gas, troponin I, CK, CK-MB, ECG dates during admission, pathologies existing in chest x-ray, admission trauma scores (GCS, RTS, İSS, TRSS, TTSS), duration of hospitalization, admission to the intensive care and the therapies applied were researched.173 of the patients were male and 38 of the patients were female the age of the patients included to the study was between 2-80. 188(89,1 % ) of the 211 patients were in group 1 and 23(10,9 %) of 211 was in group 2. General mortality was 10,9 % . We found that according to the results of univariety analysis GCS (P<0,0001), low GCS (P<0,0001), hypotension (P<0,0001), low hematocrit (P<0,005), İSS (P<0,001), RTS (P<0,0001), TRİSS (P<0,0001), TTSS (P<0,0001), high İSS (P<0,0001), troponin (P<0,0001), CK-MB (P<0,0001), ST segment depression(P<0,0001), abnormal ECG (P<0,0001), sinusal tachycardia (P<0,0001) , inversion of T wave on ECG (P<0,0001), admission to intensive care (P<0,0001), tube thoracostomy (P<0,05), ,hypoxia in arterial blood gas (P<0,0001), duration of hospitalization (P<0,002), jugular venous distention had meaningful affect on mortality.According to the multivariate analysis GCS (odds ratio, OR=4,77, 95 % confides interval, CI=1,072-3,627, p=0,029), hypotension (OR=5,34, CI=0,011-0,691, p=0,021), İSS (OR=4,74, CI=1,024-1,542, p=0,029), high İSS (OR=4,32, CI=1,233-1179,852, p=0,038), low hematocrit (OR=4,11, CI=1,008-1,549, p=0,043), CM-MB (OR=6,37, CI=0,972-0,996, p=0,012) were the most important independent variables affecting on mortality.