Milli Eğitim Bakanlığının ilk ve orta dereceli okullarda müdür seçiminde uyguladığı yöntemlerin mevzuata göre değerlendirilmesi  
(1990-2012)
The evaluation of the methods carried out during the election of the principle in the primary and secondary schools by the Ministry of National Education in compliance with the regulation (1990-2012)
Yazar: ÖMER SONER TERZİ
Danışman: PROF. DR. ŞABAN SİTEMBÖLÜKBAŞI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Atama yöntemi = Assignment method ; Atamalar = Appointments ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Milli Eğitim Bakanlığı = Ministry of National Education ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Seçme sınavı = Entrance examination ; Türk eğitim sistemi = Turkish education system ; Yönetici sağlama = Manager providing ; Yöneticiler = Managers

Özet:
Bu araştırmada Türk Eğitim Sistemi içerisinde eğitim kurumlarına yönetici atamalarında aranan kriterlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda özellikle 1990 yılı ve sonrasında yayımlanan yönetici atama yönetmelikleri irdelenmiştir. 1990 yılından sonra yayımlanan yönetmeliklerin içeriğinde zaman zaman toplumun beklentilerini karşılamayan,  objektif ve çağdaş eğitimin gereklerine uymayan kriterler olsa da süreç içerisinde genel anlamda olumlu bir gelişme yaşandığı söylenebilir. Dünyada bilgi toplumunun yaşandığı, hızlı bir gelişme ve değişmenin olduğu bilinen bir durumdur. Her alanda etkili olan bu durum ülkemizde milli eğitim sistemimizi de etkilemiş ve 1990dan bu yana ülkemizin sosyo-kültürel, ekonomik ve siyasi konjonktürüne göre Milli Eğitim Bakanlığı tarafından birçok değişikliğe gidilmiştir. Doğal olarak bu değişikliklerden eğitim kurumları yönetici atamalarının da etkilendiği ve süreç içerisinde kriterlerde önemli değişiklikler olduğu söylenebilir. Bu çalışmamızda 1990 yılından 2009 yılına kadar yayınlanan yönetici atama yönetmelikleri ayrıntılarıyla incelenmiş ve bu yönetmeliklerde yer alan yönetici adaylarından istenen farklı kriterler yorumlanmıştır. Literatür çalışmasıyla da konuya değişik açılardan açıklamalar getirilmeye çalışılmıştır. Genel anlamda yönetici atama yönetmeliklerinde olumlu bir gelişme olsa da özellikle 2004, 2007 ve 2008 yılında yayımlanan yönetici atama yönetmelikleri ve yönetici atamalarının yargı organlarına  (başta Danıştay olmak üzere) taşınması ile ilgili yargı kararları, eğitim sistemimiz açısından değerlendirilmiştir. Yönetmelikler aleyhine açılan bu davaların sonucunda atama kriterlerinin sözlü mülakattan yazılı sınava doğru değişimi ile yönetici atama yönetmeliği ekinde yer alan kriterlerinin belirtildiği EK 2 formundaki değişikliklerin nedenleri irdelenmiştir. Eğitim kurumlarına zaman zaman gerek yargı kararları, gerek siyasilerin mevzuata rağmen yönetici atamalarına müdahaleleri sonucunda asaleten müdür atanamaması üzerine ortaya çıkan vekâleten yöneticiliğinsistem içindeki yeri vurgulanmıştır. Milli Eğitim Şuralarında eğitim kurumları yöneticiliği/atamaları ile ilgili alınan tavsiye kararlarının uygulamada ne kadar gerçekleşebildiği araştırılmıştır. Ayrıca bu araştırmamızda eğitim yönetimi biliminin doğduğu ve geliştiği kabul edilen A.B.D. ile bu alanda gelişmiş olarak kabul edilen İngiltere ve Fransa?da ki okul müdürlerinin seçilmesi ve atanması ile ilgili kriterler ve okul müdürlerinin yetiştirilmeleri ile ilgili uygulanan programlar karşılaştırmalı olarak açıklanmaya çalışılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda eldeki bulguların değerlendirilmesiyle ideal yönetici atamalarına yönelik öneriler getirilmiştir.

Abstract:
This research aims to analyze the criteria necessary for the appointment of the administrators to the educational institutions within the Turkish Education System. In this context, the regulations, especially published from 1990 on, have been examined. It can be said that there have been a positive improvement in the process, though in the regulations published after 1990 there are some criteria that aren?t suitable to the necessities of the modern education, that aren?t objective enough, and that doesn?t always correspond to the expectation of the society. It is a known fact that information society has been in a fast development and change. This situation, which is effective in every field, has also affected our National Education System in our country and from 1990 on, the Ministry has gone through lots of alterations according to the sociocultural, economic and political conjuncture of our country. Thus, it can be said that the appointments of the administrators of the education institutions have been affected and there have been important changes in the criteria during the process. In this research, the regulations of the administrator appointments from 1990 to 2009 have been analyzed in detail and the criteria required from the candidates taking place in these regulations have been interpreted. It is also aimed to obtain some explanations on this topic from the different aspects by doing the literature research. Though there has been a positive improvement in the regulations of the administrator appointments in general, the adjudication about the transfer of administrator appointment regulations, especially published in 2004, 2007 and 2008, and administrator appointments to the judicial organs (especially to the council of state) have been evaluated in terms of our education system. As a result of these cases against the regulations, the reasons of the change in the appointment criteria from the oral exam to the written exam and the change in the ADDITION 2 form showing the criteria in the administrator appointment regulations addition have been examined. The place of administration by procuration in the system, which appears when the personal administrator cannot be appointed to the education institutions    because of the adjudication and the intervention of the politics to the administrator appointments despite the regulations, has been emphasized. How much the decisions and advice about the administrator / appointment of the education institutions suggested by the National Education Council can be carried out is examined. In this research, also, the criteria about the election and appointment of the school principals in the U.S.A where the science was born and improved and in England and France which are accepted as developed in that field and the programmes about the education of the principles have been tried to be explained comparatively. By evaluating the obtained information, some proposals about ideal administration appointment have been suggested as a result of the research.