Birinci basamakta çalışan aile hekimlerinin defansif tıp uygulama özellikleri ile ilişkili faktörlerin ve tükenmişlik düzeylerinin etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of factors related to defensive medicine practice characteristics and burnout levels of family physicians working in primary care
Yazar: SEVAL AYTURAN
Danışman: DOÇ. DR. BURKAY YAKAR
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Defansif tıp, tıbbi uygulama hatalarıyla ilgili iddialardan kaçınmak amacıyla tıbbi uygulama standartlarından sapma olarak ifade edilir.Çalışmamız ile Türkiye genelinde görev yapan aile hekimlerinin defansif tıp uygulamalarıyla ilişkili faktörleri ve tükenmişlik düzeylerinin defansif tıp uygulamalarına etkisini araştırmak amaçlandı.
Çalışmamız prospektif cross-sectional bir anket çalışması olup; Ağustos 2023 ile Kasım 2023 tarihleri arasında Türkiye geneli illerde asistan , pratisyen ve uzman 569 aile hekimi katılımıyla gerçekleştirilmiştir.  Araştırma verileri online olarak Defansif Tıp Uygulamaları Tutum Ölçeği'nin ve Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin yer aldığı 58 soruluk anket ile elde edildi.
Çalışmamıza 569 hekim dahil edildi. . Katılımcıların %85.8'i daha önce defansif tıp uygulamaları kavramını duyduğunu, fakat %60.3'ü defansif tıp uygulamaları kavramının içeriği hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığını bildirmişlerdir. Medeni durum, unvan ve hekimlerin görev yaptıkları bölge ile defansif tıp total ve alt ölçek puanları arasında istatistiksel anlamlı fark saptamadık. . Önümüzde ki 10 yıl içinde dava edilme olasılığını yüksek gören hekimlerin MTÖ total , duygusal ve duyarsızlaşma alt boyut puan ortancaları daha yüksekti. Defansif tıp bilgi düzeyi ile MTÖ total ve MTÖ duygusal ve duyarsızlaşma alt boyut puanı arasında istatistiksel anlamlı negatif  korelasyon saptanmıştır.
Sonuç olarak defansif tıp uygulamaları ve hekimlerde tükenmişlik sonuçları nedeniyle üzerinde durulması ve çözüm üretilmesi gereken bir konudur. Çalışmamızda defansif tıp tutum ölçeği total puanı, pozitif ve negatif defansif tıp alt ölçek puanı ile MTÖ total , MTÖ duygusal alt boyut ve MTÖ duyarsızlaşma alt boyut puanı arasında istatistiksel anlamlı pozitif korelasyon saptanması ; hekimlerde tükenmişlik düzeyinin azaltılmasına yönelik alınacak tedbirlerin defansif tıp uygulamalarında azalma meydana getireceğini düşündürdü.
Anahtar Kelimeler: Defansif Tıp , Tükenmişlik Sendromu

Abstract:
Defensive medicine is defined as deviation from medical practice standards in order to avoid claims related to medical malpractice. Our study aimed to investigate the factors related to defensive medicine practices of family physicians working throughout Turkey and the effect of burnout levels on defensive medicine practices.
Our study is a prospective cross-sectional survey study; It was held between August 2023 and November 2023 with the participation of 569 family physicians, assistants, practitioners and specialists, in provinces across Turkey. Research data was obtained online with a 58-question survey including the Defensive Medicine Practices Attitude Scale and the Maslach Burnout Scale.
    569 physicians were included in our study.  85.8% of the participants reported that they had heard of the concept of defensive medicine practices before, but 60.3% did not have sufficient knowledge about the content of the concept of defensive medicine practices. We did not detect a statistically significant difference between marital status, title and the region where physicians work and defensive medicine total and subscale scores. . Physicians who considered themselves likely to be sued in the next 10 years had higher MTS total, emotional and depersonalization subscale median scores. A statistically significant negative correlation was found between defensive medicine knowledge level and MTS total and MTS emotional and depersonalization subscale scores.
 As a result, it is an issue that needs to be focused on and solved due to the results of defensive medicine practices and burnout in physicians. In our study, a statistically significant positive correlation was detected between the defensive medicine attitude scale total score, positive and negative defensive medicine subscale score, and MTS total, MTS emotional subscale and MTS depersonalization subscale scores; It suggested that measures to be taken to reduce the level of burnout in physicians would lead to a decrease in defensive medicine practices.
Key Words: Defensive Medicine, Burnout Syndrome