Wechsler çocuklar için zekâ ölçekleri ile dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocukların bilişsel profillerinin incelenmesi
The investigation of cognitive profiles of the children with attention deficit hyperactivity disorder with Wechsler intelligence scales for children
Yazar: CİHAT ÇELİK
Danışman: PROF. DR. HATİCE GÜLSEN ERDEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bireysel zeka testleri = Individual intelligence tests ; Cesaret Ana ve Çocukları = Mother Courage and Her Children ; Dikkat = Attention ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Sesli okuma = Oral reading ; Wechsler ölçekleri = Wechsler scales ; Ölçekler = Scales ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability

Özet:
Araştırmanın temel amacı, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı alan çocukların Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçekleri ile bilişsel profillerini incelemektir. Bir diğer amaç ise DEHB tanılı çocukların WÇZÖ-R ve WÇZÖ-IV puanlarının, Özgül Öğrenme Güçlüğü ve okuma becerileri ile ilişkilerini incelemektir.
Çalışmanın örneklemini klinikte DEHB tanısı alan 48 çocuk oluşmaktadır. Araştırma için etik kurul izni alındıktan sonra, çocukların ailelerinden gönüllü onam formu ile izin alınmıştır. Aynı çocuğa uygulanacak WÇZÖ-R ile WÇZÖ-IV arasında en az 6 ay en çok 10 aylık bir süre geçmiş olması ölçütü geçerli olmuştur. İki oturumda gerçekleştirilen uygulamalarda `Sesli Okuma ve Okuduğunu Anlama Testi? (SOBAT) testi ve Özgül Öğrenme Güçlüğü Belirti Tarama Listeleri ise WÇZÖ-IV uygulandığı seansın sonrasında uygulanmıştır. 
Yapılan analizler sonucunda WÇZÖ-R ile WÇZÖ-IV toplam, dönüştürülmüş ve alt test puanları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Yine WÇZÖ-R ile WÇZÖ-IV toplam, dönüştürülmüş ve alt test puanları arasında anlamlı düzeyde farklılıklar bulunmuştur. WÇZÖ-IV?ten elde edilen puanların WÇZÖ-R?dan anlamlı düzeyde düşük olduğu ortaya çıkmıştır. ÖÖG belirti tarama listesi puanları ile WÇZÖ-R?dan elde edilen Sözel ZB ve Genel ZB puanları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. ÖÖG belirti tarama listesi puanları ile WÇZÖ-IV?ten elde edilen SKDP ve TÖZP arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. SOBAT alt test puanları ile ÖÖG belirti tarama listesi okuma ve toplam puanları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Yine SOBAT alt test puanları ile WÇZÖ-R ve WÇZÖ- IV puanları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. SOBAT alt test puanlarını, Sözel ZB ve Çalışma Belleği Dönüştürülmüş Puanları (ÇBDP) anlamlı düzeyde yordamıştır.

Abstract:
The main purpose of the research is to investigate the cognitive profiles of children diagnosed with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) on the Wechsler Intelligence Scales for Children. Another objective is to investigate the relationship between WISC-R and the WISC-IV scores of children with ADHD and their scores on Specific Learning Disability Symptom Checklist (SLDSC) and Oral Reading Skills and Reading Comprehension Test (SOBAT). 
The study sample comprised of 48 children diagnosed with ADHD. Following the approval of the ethics committee for the study, permission was obtained from families of children with voluntary consent. The criterion that time between WISC-R and WISC-IV administrations applied to same children is at least 6 up to 10 months was considered. In the administrations carried out as two sessions, SOBAT and SLDSC was applied to children after the WISC-IV was practiced.
As a result of the analyses, total, index, and sub-test scores on WISC-R and WISC-IV were significantly correlated. Additionally, it was found that scores obtained from the WISC-IV were significantly lower than WISC-R scores. SLDSC scores were significantly correlated with WISC-R Verbal IQ and General IQ scores. Similarly, SLDSC scores were significantly correlated with Verbal Comprehension Index (VCI) and Full Scale Intelligence Quotient (FSIQ) scores on WISC-IV. SOBAT's subtest scores was found to have significant correlation with SLDSC's reading and total scores. SOBAT?s subtest scores was found to have significant correlation with WISC-R and WISC-IV scores. Verbal IQ and Working Memory Index (WMI) were significant predictors of SOBAT's subtest scores.