Bölgesel kalkınmanın sağlanmasına yönelik vergi özendirme önlemlerinin Türkiye açısından incelenmesi ve etkinliğinin analizi
Analysing and critising the efficiency of tax incentives towards regional development in Turkey
Yazar: MİNE NUR BOZDOĞAN
Danışman: PROF.DR. ABDURRAHMAN AKDOĞAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Ülkeler, 20. yy. n ba lar nda, özellikle 1. Dünya Sava sonrasgeçirdikleri büyük bunal m sonucu geli mi lik dereceleri aç s ndan geli mive az geli mi olarak s n fland r lm ; uluslararas boyutta gözlemlenen bugeli mi lik farkl l klar , yo$unlu$u de$i mekle birlikte gerek geli mi , gerekseaz geli mi ülkelerin bölgeleri aras nda da çarp c hale gelmi tir. Tümülkelere özgü olan az geli mi bölgelerin kalk nd r lmas ise, ekonomikkalk nma politikas n n temel amaçlar ndan, bölgeler aras ndaki her çe ite itsizli$in giderilmesinin veya dar anlamda yaln zca ekonomik ve sosyalgeli mi lik farklar n n ortadan kald r lmas n n birinci ko ulu say lm t r.Tezde vergi özendirme önlemlerinin bölgesel kalk nma ekseninde eleal nmas n n arka plan nda, geli ime aç k ve yo$un literatür tart malar nakonu olan bu alan n n, Ülkemiz aç s ndan tarihsel geli im süreci içinde herdönemde güncelli$ini korumu , spesifik bir konu olmas etkili olmaktad r. Butespitten hareketle, kamu kaynaklar n n, ekonomik faaliyetlerin ve nüfusunbölgeler aras ndaki da$ l m n yeniden ekillendirmeye yönelik bölgeselpolitikalar aç s ndan vergi özendirme önlemlerinin i levinin ve etkinli$ininanalizi sorgulanmaktad r.Tez, bölgesel farkl l klar ba$lam nda giderek çarp c hale gelen tabloyaili kin durum tespitinin ötesinde, önemli sorunlarla kar kar ya kalanbölgelerde, mevcut mevzuat çerçevesinde vergi özendirme önlemlerininetkinli$inin tart lmas na ve etkinle tirilmesine yönelik önerileredayanmaktad r. Bu bak aç s yla yap lan ara t rma sonucunda, te vik vevergi mevzuat nda kapsam nda düzenlenen vergi özendirme önlemlerininbölgesel bazda seçicilikten uzak yap s n n, bölgesel kalk nman nsa$lanmas nda, di$er faktörlerle kar la t r ld $ nda, önemli düzeyde bir katksa$lamad $ görülmektedir. Bu noktada, te vik politikalar n n siyasikayg lardan uzak, objektif kriterlere dayanan yeni bölge s n fland rmas nagöre düzenlenmesi ve uygulanmas , seçicili$inin artt r lmas , te viklerin tümsektörlere, bölgelere ve illere yayg nla t r lmamas ve selektif bir politikan nbenimsenmesi gerekir.

Abstract:
As a result of significant crisis the countries has suffered in thebeginning of 20th century, particularly Post-World War I, these diversitieswhich have been categorized as the developed and underdevelopedaccording to development levels and observed international dimension, itsdensity varies though-have turned into an impressive state amongst bothdeveloped and underdeveloped regions. Having underdeveloped ordeveloping regions developed has been considered first requirement forelimination all sorts of inequality amongst essential objectives of economicdevelopment policy, or abolishing only socio-economic developmentdiversities in narrow sense.The analysis of efficiency and functionality of tax incentives measuresfrom the viewpoint of reconfiguration -oriented regional policies ondistribution of public resources, economic activities and interregionalpopulation bears fundamental. In consequence of study carried out with suchviewpoint when the structure of the tax incentives measures drawn up in theincevtive and tax Laws which possess such a structure away from region -based selectivity is compared with other factors, in the regions encounteringsubstantial issues It is being seen that it did not provide any contribution insecuring regional development at a considerable scale. Arrangement andimplementation of incentive policies away from policy concerns and it isrequired that the incentive policies be arranged being away from politicalconcerns and according to a new region classification which is free frompolitical concers of incentive policies and be implemented augmented insense of its selectivity making the incentives spread all sectors, regions andprovinces and selective policy be adopted.