İnme geçirmiş yaşlı kişilerde aktivite, katılım ve depresyonun yaşam memnuniyeti ile olan ilişkisi
Interrelation of activity, participation and depression with life satisfaction in elderly stroke survivors
Yazar: ZEYNEP KARAKUL MERAL
Danışman: PROF. DR. MİNE UYANIK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş ve Uğraşı Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Depresyon = Depression ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Katılım = Participation ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu çalışma; inme geçirmiş yaşlı kişilerin aktivitelere katılımını, aktivite performanslarını, depresyonunu ve yaşam memnuniyetini araştırmak; aktivite, katılım ve depresyonun yaşam memnuniyeti ile olan ilişkisini incelemek amacıyla planlandı. Çalışma yaş ortalaması 71,76±6,14 yıl olan inme geçirmiş 47 hasta üzerinde yapıldı. Temel günlük yaşam aktivitelerinin değerlendirilmesi için Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FIM), yardımcı günlük yaşam aktivitelerini (YGYA) değerlendirmek amacıyla Lawton-Brody Yardımcı Günlük Yaşam Aktivite Skalası, aktivitelere katılım sıklığını değerlendirmek için Adelaide Aktivite Profili (AAP), depresyon seviyesini belirlemek amacıyla Geriatrik Depresyon Skalası (GDS), katılım ve aktivite performanslarını kişi merkezli değerlendirmek için Kanada Aktivite Performans Ölçümü (COPM) ve yaşam memnuniyet seviyesini belirlemek için Yaşam Memnuniyet İndeksi (LSIA) kullanıldı. FIM değerlendirmesine göre hastaların en çok zorladıkları aktivitelerin banyo yapma, giyinme (alt-üst gövde), tuvalete gitme, Lawton-Brody YGYA'da ise yemek hazırlama, ev temizliği, alışveriş aktiviteleri olduğu tespit edildi. AAP değerlendirmesinde hastaların en az günlük ev işi aktiviteleri (% 20,54) ve sosyal aktiviteler (% 24,75) yaptığı tespit edildi. Kişi merkezli COPM ölçütü ile kendine bakım alanı kadar boş zaman alanında da hastaların performans ve tatmin problemleri belirttikleri tespit edildi. Hastaların % 61,70'inin düşük ve orta yaşam memnuniyeti, GDS sonuçlarına göre ise % 59,57'sinde depresyon ihtimali olduğu belirlendi. Tüm performans alanları ve aktivite sıklıkları ile depresyon ve yaşam memnuniyeti arasında üretkenlik tatmin değerlendirmesi dışında anlamlı bir ilişki bulundu (p<0.01). Yardımcı ve temel günlük yaşam aktiviteleri ile yaşam memnununiyeti arasında anlamlı bir ilişki bulundu (p<0.01). Sonuç olarak inme geçirmiş yaşlı kişilerde aktivite, katılım ve depresyonun yaşam memnuniyetini etkilediği belirlenmiştir. Sosyal aktivitelere katılımın, boş zaman aktivitelerinin yapılandırılmasının inmeli ve yaşlı kişilerde fizyoterapi ve ergoterapi programlarının içinde yer alması gerektiği ortaya çıkmıştır.Anahtar Kelimeler: İnme, yaşlılık, aktivite, katılım, memnuniyet

Abstract:
This study was planned to study elderly stroke survivors? activity participation, occupational performances, depression and life satisfaction; and to analyze their relationship with life satisfaction. The study was conducted on 47 patients with a mean age of 71.76 ± 6.14 years. Functional Independence Measure (FIM) was used to assess basic activities of daily living, Lawton-Brody Instrumental Activities of Daily Living Scale was used to assess instrumental activities of daily living (IADL), Adelaide Activities Profile (AAP) was used to assess the frequency of activity participation, Geriatric Depression Scale (GDS) was used to determine the level of depression, Canadian Occupational Performance Measure (COPM) was used to evaluate their participation and occupational performances from their own perception, and Life satisfaction Index-version A (LSIA) was used to measure the level of life satisfaction in elderly individuals. It has been found out according to FIM that the most difficult activities for patients are taking a bath, getting dressed (lower-upper body), going to the toilet; and according to the Lawton-Brody IADL, these were preparing meals, cleaning the house, and shopping. According to AAP, it has been determined that the activites patients do most infrequently are domestic chores (% 20,54), and social activities (% 24,75). It has been found out that according to client-centered COPM, patients express performance and satisfaction problems during their leisure as well as in self-care. It has been found out that % 61,70 of patients have low to medium life satisfaction, while % 59,57 have a potential for depression according to GDS. A significant correlation apart from productivity satisfaction assessment was found between all life areas as well as frequency of activities, and depression and life satisfaction (p<0.01). A significant correlation was found between basic activities of daily living as well as instrumental activities of daily living and life satisfaction (p<0.01). In conclusion, it has been revealed that activity, participation and depression have an impact on life satisfaction in elderly stroke survivors. It has been found that physiotherapy and occupational therapy programs for elderly individuals should also include participation in social activities and structuring of leisure activities.Key words: Stroke, elderly, activity, participation, satisfaction