STEM etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin matematik okuryazarlığı öz-yeterliklerine ve başarılarına etkisi
The effect of STEM activities on mathematical literacy self-efficacy and achievement of secondary school students
Yazar: MERVE TUNÇ
Danışman: DOÇ. DR. SEVDA DOLAPÇIOĞLU
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: FeTeMM = STEM ; Matematik = Mathematics ; Matematik okuryazarlığı = Mathematical literacy ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students

Özet:
Bu araştırmada öncelikle ortaokul yedinci ve sekizinci sınıf öğrencilerinin matematik okuryazarlığı öğretim süreci ile ilgili görüşleri alınıp daha sonra STEM uygulamalarıyla işlenen matematik derslerinin ortaokul yedinci sınıf öğrencilerinin matematik okuryazarlığı öz-yeterliklerine ve başarılarına etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Düşünme süreçlerine dayalı okuryazarlık ilkelerine ve öğretim adımlarına uygun olarak oluşturulan senaryolarla ortaokul öğrencilerinin matematik okuryazarlığı gelişimlerinin arttırılması hedeflenmiştir. Araştırma keşfedici sıralı karma yöntem desenindedir. Çalışmada düşünme süreçlerine dayalı okuryazarlık ilkelerine uygun olarak oluşturulan STEM uygulamaları, deney grubuna uygulanarak elde edilen nicel bulgular; öğrencilerin matematik okuryazarlığı öğretim süreci ile ilgili görüşleri alınarak elde edilen nitel bulguları desteklemektedir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Hatay ili Antakya ilçesine bağlı bir devlet okulunda öğrenim gören yedinci sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Nitel verilerde, matematik okuryazarlığı öğretim süreci hakkında yarı yapılandırılmış görüşmeler için yedinci ve sekizinci sınıflardan altışar öğrenci; STEM uygulamaları hakkında yarı yapılandırılmış görüşmeler için yedinci sınıftan 15 öğrenci seçilmiştir. Nitel verilerin analizine göre nicel verilere katılımcılar ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmada nitel veriler, öğrencilerin matematik okuryazarlığı öğretim süreci ile ilgili görüşlerini tespit etmek amacıyla oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu ve öğrencilerin STEM uygulamaları ile işlenen matematik dersleri hakkındaki görüşlerini belirlemek amacıyla oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Nicel veriler; PISA sorularından oluşan matematik okuryazarlığı başarı testi, araştırmacı tarafından oluşturulan STEM uygulamaları ve matematik okuryazarlığı öz-yeterlik ölçeği ile toplanmıştır. Nitel veriler içerik analizi ile nicel veriler SPSS istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğrenciler günlük hayatta ve sosyal olaylarda karşılarına çıkan problemlerde matematiği kullandıkları durumları alışveriş, hesap yapma, ölçme, sağlık, hava durumu, ulaşım vb. olarak kullandıklarını ifade etmişlerdir. Okudukları problem ya da senaryoyu (LGS Soruları) daha iyi anlamak için ihtiyaçlarını okuma-yazma ve anlama gelişimi, teknoloji kullanma vb. olarak ifade etmişlerdir. Uygulama sürecinden sonra deney ve kontrol gruplarının; matematik okuryazarlığı öz-yeterlik ölçeği son test puanları ve matematik okuryazarlığı başarı testi son test puanları arasında anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Öğrenci görüşleri incelendiğinde geçen yıla göre matematik öğrenme şekilleri daha iyi anlama, etkinliklerle ve kalıcı öğrenme, daha iyi çözüm yapma, grup çalışması yapma ve aktif katılım olarak değişiklik göstermiştir. Bu dönem yapılan etkinlikler sırasında hissettiklerinin pozitif (heyecanlı, meraklı, eğlenceli vb.) duygular olduğu; bu durumun nedenlerinin ise etkinliklerle ders işleme, daha iyi anlama ve deney yapma olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu çalışmalarla ilgili önerilerinin diğer derslerin de etkinliklerle işlenmesi ve dersin etkinliklerle işlenmesine devam edilmesi gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
In this research, it is aimed to investigate the effect of mathematics literacy self-efficacy and achievement of secondary school seventh and eighth grade students on the opinions of mathematics literacy teaching process of secondary school seventh and eighth grade students first and then mathematics courses processed with STEM applications on mathematics literacy self-efficacy and achievement of secondary school seventh grade students. It is aimed to increase the mathematical literacy development of secondary school students with scenarios created in accordance with literacy principles and teaching steps based on thinking processes. The research is in the exploratory sequential mixed method pattern. STEM applications created in accordance with the principles of literacy based on thinking processes in the study, quantitative findings obtained by applying to the experimental group support qualitative findings obtained by taking students' opinions about the mathematical literacy teaching process. The study group of the research consists of seventh grade students studying at a public school in Antakya district of Hatay province in the 2022-2023 academic year. In qualitative data, six students from the seventh and eighth grades were selected for semi-structured interviews about the mathematical literacy teaching process; 15 students from the seventh grade were selected for semi-structured interviews about STEM applications. According to the analysis of qualitative data, participants were selected by criterion sampling method to quantitative data. Qualitative data were collected through a semi-structured interview form created to determine the students' views on the mathematics literacy teaching process and a semi-structured interview form created to determine the students' views on mathematics courses taught with STEM applications. Quantitative data were collected through the mathematical literacy achievement test consisting of PISA questions, STEM applications created by the researcher and the mathematical literacy self-efficacy scale. Qualitative data were analyzed by content analysis and quantitative data were analyzed by SPSS statistical package program. According to the findings obtained from the research, the students use mathematics in the problems they encounter in daily life and social events in situations such as shopping, making calculations, measuring, health, weather, transportation, etc. they have expressed what they use as. In order to better understand the problem or scenario they are reading (LGS Questions), improve their literacy and comprehension needs, use technology, etc. they have expressed it as. After the application process, it was found that there was a significant difference between the final test scores of the mathematical literacy self-efficacy scale and the final test scores of the mathematical literacy achievement test of the experimental and control groups. When the student's opinions were examined, the ways of learning mathematics changed compared to the last year as better understanding, permanent learning with activities, better solution making, group work and active participation. During the activities conducted during this period, they felt the positive (excited, curious, fun, etc.) it has been concluded that there are emotions; the reasons for this situation are learning through activities, better understanding and experimentation.  It has been concluded that the suggestions related to these studies should be processed by activities in other courses and that the course should continue to be processed by activities.