Türkiye`de eğitim hizmetlerinin yerelleşmesi: Bir model önerisi
Decentralization of educational services in Turkey
Yazar: KEMAL KÖKSAL
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN BAŞAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1997
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Eğitim hizmetleri = Education services ; Hizmet üretimi = Service production ; Yeniden yapılanma = Restructuring ; Yöreselleşme = Localization

Özet:
Türkiye'de, genelde kamu yönetiminin, özelde eğitim yönetiminin işleyişinde; hizmetlerin üretilmesi, sunulması ve değerlendirilmesi yönünden sorunların olduğu gözlenmektedir. Araştırmacı, bu sorunların önemli kısmının, yönetimin merkeziyetçiliğinden kaynaklandığı görüşündedir. Bu nedenle, araştırmanın problemi 'Türkiye'de eğitim hizmetlerinin yerelleşmesinde kullanılabilecek bir modelin yapı ve işleyiş özellikleri neler olabilir. Bu konuda eğitim yönetici ve denetçileri, kamu yöneticileri, yerel yöneticiler ve öğrenci velilerinin görüşleri nelerdir?" biçiminde tanımlanmıştır. Diğer ülkelerin eğitim sistemlerinin incelenmesi ve alanyazın taraması sonucu, sınanmak amacıyla, Türkiye'de eğitim hizmetlerinin yerelleşmesini öngören bir model geliştirilmiştir. Türkiye sınırları içindeki 9 il ve 1 8 ilçe random yöntemle saptanmış; bu il ve ilçelerdeki eğitim yönetici ve denetçileri, kamu yöneticileri, yerel yöneticiler ve öğrenci velilerinin sınanmak için geliştirilen modele ilişkin görüşleri, anket ve görüşme yoluyla alınmıştır Sınanan modeli, deneklerin % 98'i Türkiye'de uygulanabilir bulmuştur. Uygulanabilir diyen deneklerin % 69'u modele ilişkin bir değişiklik önermezken, % 29'u modeldeki görev ve görevlilerin bazılarının çıkarılmasını ya da modele yeni görev ve görevlilerin eklenmesini önermiştir. Deneklerin % 2'si ise modele tümüyle karşı çıkmıştır.Denek gruplarından, eğitim yönetici ve denetçileri % 73, kamu yöneticileri % 44, yerel yöneticiler % 73 ve öğrenci velileri % 85 oranında modeli uygulanabilir bulmuştur. Denek gruplarının sınanan modelden çıkarılmasını ya da modele eklenilmesini önerdikleri görevler ve görevlerde dikkate alınarak, eğitim hizmetlerinin yerelleşmesine ilişkin ilk örnek (prototip) bir model önerilmiştir. Araştırmacının savı, Türkiye eğitim sisteminin var olan sorunlarının bu model yoluyla çözülebileceği gibi bir sav değildir. Ancak böyle bir yönelim sorunların farkedilmesine, yaşanması yoluyla çözülmesine ve demokratikleşme sürecinin ivme kazanmasına katkı sağlayabilir.

Abstract:
There have been problems in production, delivery and assessment of educational services in Turkey. Researcher believes that a significant proportion of these problems are due to the centralized structure of public administration. This study sought answer to questions of (a) What are the structural and operational characteristics of a viable decentralization model in Turkey and, (b) what are the opinions of educational administrators and supervisors, public administrators, local administrators, and parents about viability of a decentralized model of educational administration? A model of decentralization of educational services was proposed based on a review of literature on decentralization and decentralized educational systems. Subjects for this study were 78 educational administrators and supervisors, 26 public administrators, 27 local administrators, and 24 parents from randomly selected 9 provinces and 1 8 towns. Data were collected via a questionnaire developed by researcher. An overwhelming majority of subjects (98%) reported that the proposed model is a viable model of decentralization and can be implemented in Turkey. While 69% of these subjects suggested no changes in proposed model, 29% suggested some modifications in the model. Only 2% of all subjects totally rejected the idea of decentralization.IV There were some variations in subject groups' opinions about viability of proposed model. Although, majority of parents (85%), educational administrators and supervisors (73%), local administrators (73%) approved the proposed model without any modifications, only 44% of public administrators considered it as viable model without any changes in its structure and operation. A prototype model of decentralization was developed based on initial proposed model and modifications suggested by subjects. This study does not imply that this model can solve all of the existing problems of Turkey's educational system. However, it can contribute to raising consciousness about these problems and it can further elevate the process of democratization of educational and public management.