Bazı zeytin çeşitlerinin Botryosphaerıaceae türlerine karşı reaksiyonları
Reactions of some olive cultivars to Botryosphaeriaceae species
Yazar: ÖZLEM ASKER
Danışman: PROF. DR. HATİCE SEHER BENLİOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Çalışma, zeytin meyvesi, bağ, badem ve cevizden daha önce izole edilmiş olan Botryosphaeriaceae familyasında yer alan 11 patojen izolatın zeytin sürgünleri ve fidanlarında hastalık oluşturma durumunu belirlemek ve bu izolatlardan virülensi en yüksek bulunanların, bazı zeytin çeşitlerindeki (Domat, Memecik, Ayvalık, Gemlik, Manzanilla, Arbequina, KilisYağlık) reaksiyonlarını belirlemek amacıyla ele alınmıştır.Materyal ve Yöntem: Dört türe (N Neofusicoccum mediterraneum, Neofusicoccum parvum, Botryosphaeria dothidea, Dothiorella sarmentorum) ait 11 izolatın Domat çeşidine ait kesilmiş zeytin sürgünleri ve 3 yaşındaki zeytin fidanlarına yara açılarak miseliyal disk (7 mm) inokülasyonu ile patojenisite testleri yapılmıştır. Test sonucunda virülensi en yüksek 3 türe (N. mediterraneum, Neofusicoccum parvum, Botryosphaeria dothidea) ait toplam 6 izolata (BYz 2/2, Sul-2, Kar 4M, 1B 86, Boz 2M, Boz 7b) ait miseliyal disk ve spor süspansiyonu (1x10⁶ spor/ml, 50 µl) ile, 7 zeytin çeşidinin kesilmiş sürgün ve 3 yaşındaki zeytin fidanlarında çeşit duyarlılık testleri yapılmıştır.Bulgular: Kesilmiş sürgünlerde yapılan patojenisite çalışmasında, N. mediterraneum (Byz2/2, Sul-2) ve N. parvum (1B86, Kar4M), 3 yaşındaki Domat fidanlarına yapılan patojenisite çalışmasında ise N. mediterraneum (Byz2/2, Sul-2) en virülent türler olmuştur. Kesilmiş sürgünlerde miseliyal disk ile yapılan çeşit reaksiyonu denemesinde, N. mediterraneum'a karşı en duyarlı çeşitlerin iç lezyon ortalama uzunluğu açısından Gemlik, Domat ve Kilis Yağlık olduğu, bunu Ayvalık ve Arbequina çeşitlerinin izlediği belirlenmiştir. Manzanilla ve Memecik çeşitlerinin de aynı türe karşı duyarlı olduğu saptanmıştır. N. parvum'a ait izolatlara (1B86, Kar4M) karşı Domat ve Ayvalık, virülensi en düşük olan B. dothidea'a ait Boz7b izolatına karşı Domat çeşidi orta düzeyde duyarlı bulunmuştur. B. dothidea'a ait Boz7b ve Boz 2M izolatları, Memecik, Arbequina, Kilis Yağlık, Manzanilla ve Ayvalık çeşitlerinde çok düşük düzeyde hastalık oluşturmuştur. Zeytin fidanları ile yapılan çeşit duyarlılık testlerinde ise virülensi en yüksek N. mediterraneum'a ait Byz2/2 izolatına karşı Ayvalık ve Domat en duyarlı çeşitler, aynı türe ait Sul-2 izolatına karşı Ayvalık çeşidinin de çok duyarlı olduğu belirlenmiştir. N. mediterraneum'un her iki izolatına (Byz2/2, Sul/2) Memecik ve Manzanilla, Sul2'e Domat, Byz2/2'e Arbequina, orta düzeyde duyarlı bulunmuştur. N. parvum (1B86 ve Kar4M)'a sırasıyla Ayvalık ve Domat çeşitlerinin, B. dothidea'a ait Boz7b izolatına Ayvalık çeşidinin duyarlı olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Hem kesilmiş sürgünler hem de zeytin fidanlarında Botryosphaeriaceae türlerine ait izolatlara karşı spor süspansiyonu ile yapılan çeşit reaksiyonu çalışmasında elde edilen sonuçların, miseliyal disk yönteminde elde edilen sonuçlar ile tam olarak örtüşmediği belirlenmiştir. Özellikle çeşit reaksiyonu denemelerinde, miseliyal disk inokulasyon yöntemiyle kesilmiş zeytin sürgünleri yerine zeytin fidanlarının kullanılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Objective: The study aimed to determine whether 11 pathogenic isolates from the Botryosphaeriaceae family, previously isolated from olive fruit, vineyard, almond and walnut, caused disease in olive shoots and 3-year-old olive trees and also to determine some olive varieties (Domat, Memecik, Ayvalık, Gemlik, Manzanilla, Arbequina, KilisYağlık) reactions against the isolates with the highest virulence. Materials and Methods: Pathogenicity tests were carried out on cut olive shoots and 3-year-old trees of the Domat variety after wounding and inoculating by using mycelial disc of eleven isolates belonging to four species (Neofusicoccum mediterraneum, Neofusicoccum parvum,Botryosphaeria dothidea, Dothiorella sarmentorum). Cultivar reactions of 7 olive varieties against a total of 6 isolates (BYz 2/2, Sul-2, Kar 4M, 1B 86, Boz 2M, Boz 7b) belonging to the three species with the highest virulence (N. mediterraneum, Neofusicoccum parvum, Botryosphaeria dothidea) were also determined by inoculating on wounded cut shoots and 3-year-old trees with mycelial disk and suspension (1x10⁶ spores/ml, 50 µl). Results: In a pathogenicity tests conducted on cut shoots of the Domat variety, the highest virulent species were N. mediterraneum (Byz2/2, Sul-2) and N. parvum (1B86, Kar4M), and N. mediterraneum (Byz2/2, Sul-2) on the tests inoculating 3-year-old Domat trees. The cultivar reaction experiments on cuts hoots determined that the most sensitive varieties against N. mediterraneum (Byz2/2, Sul-2) were Gemlik, Domat, Kilis Yağlık, Ayvalık, and Arbequina. Manzanilla and Memecik varieties were also sensitive to the same species. Domat and Ayvalık varieties against the isolates of N. parvum (1B86, Kar4M) and Domat against the isolate of B. dothidea (Boz7b), which has the lowest virulence were found to be moderately susceptible. The isolates of B. dothidea (Boz7b and Boz 2M) with lowest virulence caused the most minor visual discoloration in Memecik, Arbequina, Kilis Yağlık, Manzanilla, Ayvalık, and Memecik. In the variety susceptibility tests conducted with olive trees, it was determined that Ayvalık and Domat were the most sensitive varieties against the Byz2/2 isolate of N. mediterraneum with the highest virulence, and the Ayvalık was also very sensitive against the Sul-2 isolate of the same species. Memecik and Manzanilla to both isolates (Byz2/2, Sul/2) of N. mediterraneum, Domat to Sul2, and Arbequina to Byz2/2 were moderately sensitive. It was determined that the Ayvalık and Domat varieties were sensitive to the 1B86 and Kar4M isolates of N. parvum, respectively, and the Ayvalık variety was sensitive to the Boz7b isolate of B. dothidea. Conclusion: It was determined that the results obtained in the cultivar sensitivity study conducted with spore suspension against isolates of Botryosphaeriaceae species on both detached shoots and 3-year-old olive seedlings did not fully overlap with the results obtained with the mycelial disk method. It was concluded that olive trees should be used instead of detached olive twigs by the mycelial disk inoculation method, particularly in the cultivar reaction trials.