Glomerüler filtrasyon hızı normal hipertansif hastalarda sistatin C ve böbrek volümünün ateroskleroz ile ilişkisi
The association between the presence of atherosclerosis with cistatin C and kidney volume  in hypertensive patients with normal glomerular filtration rate
Yazar: EMRAH SELVİ
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN AYBAL KUTLUGÜN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Albüminüri = Albuminuria ; Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Glomerüler filtrasyon = Glomerular filtration ; Glomerüler filtrasyon hızı = Glomerular filtration rate ; Hipertansiyon = Hypertension ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Sistatinler = Cystatins

Özet:
Giriş: Sistatin C ve ateroskleroz ilişkisi hipertansif hastalarda ve
kardiyovasküler riski yüksek çeşitli hasta gruplarında çok sayıda çalışma ile
gösterilmiştir. Böbrek volümünün ateroskleroz ile ilişkisini inceleyen çalışma
oldukça kısıtlıdır. Çalışmamızın amacı; glomerüler filtrasyon hızı normal hipertansif
hastalarda ateroskleroz varlığı ile sistatin-c ve böbrek volümü arasında ilişki olup
olmadığını araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: 153 hipertansif hasta ve 80 sağlıklı gönüllü
değerlendirildi. Hipertansiyon grubundan 20 hasta dışlama kriterleri nedeniyle
çalışma dışı bırakılınca 133 hasta ile yaş, VYA ve VKİ yönünden benzer özellikteki
80 sağlıklı gönüllü ile çalışmaya devam edildi. Tüm katılımcıların laboratuvar
tetkikleri (10 saatlik açlık sonrası bakılmış olan açlık plazma glukozu, kreatinin,
LDL, HDL, total kolesterol ve trigliserid) ve spot idrar örneğinde protein, kreatinin,
albümin sonuçları hastane bilgisayar veri sisteminden elde edildi. Tüm
katılımcılardan alınan kan örneğinde sistatin c düzeyi çalışıldı. Belirenmiş tek bir
radyoloji uzmanı tarafından ultrason ile karotis intima media kalınlığı ve renal volüm
ölçümü yapıldı. Grupların laboratuvar bulguları, sistatin c, karotis intima media
kalınlığı ve renal volüm ölçümleri istatistiksel olarak karşılaştırıldı.
Bulgular: Sistolik kan basıncı (p<0.001), diyastolik kan basıncı (p<0.001),
spot idrar albümin-kreatinin oranı (p=0.002), mikroalbüminüri yüzdesi (p=0.047),
hipertansiyon grubunda daha yüksek bulundu. Böbrek fonksiyon değerleri, lipit
profili, açlık glukozu ve proteinüri açısından iki grup arasında anlamlı farklılık
saptanmadı. Hipertansiyon ve kontrol grupları arasında ortalama renal volüm
değerleri açısından anlamlı farklılık saptanmadı. Erkeklerde hipertansiyon ve kontrol
gruplarında renal volüm ortalaması, sağ ve sol renal volümleri kadınlara göre anlamlı
olarak daha yüksek bulundu. Renal volüm ile albüminüri ve proteinüri arasında
anlamlı korelasyon yoktu. Hipertansiyon grubunda renal volüm ile hipertansiyon
süresi arasında anlamlı korelasyon saptanmadı. Renal volüm ortalaması ile VKİ
arasında hem kontrol grubunda hem de hipertansif grupta anlamlı kolerasyonV
bulundu (r=0.309, p=0.005 ; r=0.257, p=0.003). Renal volüm ortalaması ile VYA
arasında hem kontrol hem de hipertansif grupta anlamlı kolerasyon bulundu
(r=0.573, p<0,001 ; r=0.611 p<0.001). Karotis intima media kalınlığı hipertansiyon
grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p=0.003).
Renal volüm ile subklinik aterosklerozun bir göstergesi olan karotis intima media
kalınlığı arasında anlamlı korelasyon saptandı (r=0.213, p=0.001). Yaş, VKİ, serum
LDL-kolesterol düzeyi, kreatinin, sistatin c ve ACR gibi değişkenler ile düzeltme
yapıldığında renal volümün KİMK için bağımsız bir belirleyici olduğu bulundu.
Sonuç: Kolay uygulanabilir ve zaman alıcı bir yöntem olmayan
ultrasonografik renal volüm ölçümünün GFR > 60 ml/dk olan hipertansif hastalarda
ateroskleroz varlığının tahmin edilmesinde faydalı bir yöntem olabileceğini
söyleyebiliriz.
Anahtar Kelimeler: albüminüri, hipertansiyon, KİMK, renal volüm, sistatin
C

Abstract:
Aim: The association between cystatin C and atherosclerosis has been shown
in numerous studies in hypertensive patients and in various patient groups with high
cardiovascular risk. The study examining the association between renal volume and
atherosclerosis is very limited. The aim of our study was to investigate whether there
is an association between the presence of atherosclerosis with cystatin-c and renal
volume in hypertensive patients with normal eGFR.
Materials and Methods: 153 hypertensive patients and 80 healthy volunteers
were evaluated. 20 patients in the hypertension group were excluded due to exclusion
criteria, the study continued with 133 patients and 80 healthy volunteers with similar
characteristics in terms of age, BSA and BMI. Laboratory tests of all participants
(fasting plasma glucose after 10 hours of fasting, creatinine, LDL, HDL, total
cholesterol and triglyceride) and protein, creatinine, albumin results in spot urine
sample were obtained from hospital computer data system. Cystatin c level was
studied in the blood sample taken from all participants. Carotid intima media
thickness and renal volume were measured with ultrasound always by the same
radiologist. Laboratory findings, cystatin c, carotid intima media thickness and renal
volume measurements of the groups were compared statistically.
Results: Systolic blood pressure (p <0.001), diastolic blood pressure (p
<0.001), spot urine albumin-creatinine ratio (p = 0.002), microalbuminuria
percentage (p = 0.047) were higher in the hypertension group. There was no
significant difference between the two groups in terms of renal function values, lipid
profile, fasting glucose and proteinuria. There was no significant difference in mean
renal volume values between hypertension and control groups. The mean renal
volume and the right and left renal volumes were significantly higher in hypertension
and control groups in males than in females. There was no significant correlation
between renal volume with albuminuria and proteinuria. There was no significant
correlation between renal volume and duration of hypertension in hypertension
group. There was a significant correlation between the mean renal volume and BMIVII
in both the control and hypertensive groups (r = 0.309, p = 0.005; r = 0.257, p =
0.003). There was significant correlation between the mean renal volume and BSA in
both control and hypertensive groups (r = 0.573, p <0.001; r = 0.611 p <0.001).
Carotid intima media thickness was significantly higher in hypertension group than
in control group (p = 0.003). There was a significant correlation between renal
volume and carotid intima media thickness, which is an indicator of subclinical
atherosclerosis (r = 0.213, p = 0.001). Renal volume was found to be an independent
predictor of CIMT when corrected with variables such as age, BMI, serum LDLcholesterol level, creatinine, cystatin c and ACR.
Conclusion: Ultrasonographic renal volume measurement, which is easy to
perform and does not take long time, can be a useful method for predicting the
presence of atherosclerosis in hypertensive patients with eGFR >60 ml/dk.
Key words: albuminuria, CIMT, cystatin C, hypertension, renal volume