Çinko  uygulamasının tuz stresindeki yemlik börülce (Vigna unguiculata L.)'nin bitki gelişimine etkisi
Effect of zinc application on plant development of salt stressed forage cowpea (Vigna unguiculata L.)
Yazar: BÜŞRANUR ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ÖNAL AŞCI ; PROF. DR. KÜRŞAT KORKMAZ
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Börülce = Cowpeas ; Gübreleme = Fertilization ; Tuz stresi = Salt stress ; Çinko = Zinc

Özet:
Bu çalışma Ülkem börülce çeşidinde çinko (Zn) uygulamasının (0, 2.5, 5, 10 mg Zn kg-1) farklı tuz konsantrasyonlarında (0, 25, 50, 100, 200 mM) bitki gelişimine etkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Deneme Ordu Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde, tesadüf parsellerde faktöriyel deneme desenine göre 3 tekerrürlü olacak şekilde saksı denemesi olarak kurulmuştur. Tuz dozları bitkilerde ikinci gerçek yapraklar (ilk bileşik yaprak) çıktığında uygulanmaya başlamıştır. Araştırmada bitki boyu, yaprakçık sayısı, toprak üstü yaş ağırlık, toprak üstü kuru ağırlık, kök uzunluğu, kök yaş ağırlığı, kök kuru ağırlığı, nodül sayısı, aktif nodül sayısı, nodül yaş ağırlığı, nodül kuru ağırlığı, SPAD değeri ve toprak üstü aksamın Zn konsantrasyonu incelenmiştir. Araştırma sonucunda tuz stresi bitkilerin incelenen tüm parametrelerini olumsuz etkilemiştir.  Tuzun bitkilerde oluşturduğu ilk olumsuz etkiler 25 mM dozunda gözlemlenmiştir. Tuz yoğunluğunun artmasıyla birlikte bitkilerde oluşturduğu hasarlar da artmıştır. Bitki boyu bakımından tuz x çinko interaksiyonu istatistiki olarak önemli bulunmuştur (p<0.001). Tuz dozları ayrı ayrı incelendiğinde çinko dozlarının, bitkilerin incelenen parametrelerinin çoğunda tuz stresinin olumsuz etkilerini azalttığı gözlemlenmiştir. Bu sebeple Zn eksikliği olan ve tuz stresi yaşanan alanlarda Zn'lu gübreleme yapılmasıyla tuzun olumsuz etkileri azaltılabilir.

Abstract:
This study was carried out to examine the effect of zinc (Zn) application on plant growth in Ülkem cowpea cultivar (0, 2.5, 5, 10 mg Zn kg-1) at different salt concentrations (0, 25, 50, 100, 200 mM). It was established in Ordu University Faculty of Agriculture as a 3-replication pot experiment in randomized plots according to factorial experimental design. Salt doses were applied when the second true leaves (first compound leaf) appeared in plants. Plant height, number of leaflets, fresh weight above soil, soil Top dry weight, root length, root wet weight, root dry weight, number of nodules, active nodule number, nodule wet weight, nodule dry weight, SPAD value and Zn concentration of the above-ground parts were investigated. As a result of the research, salt stress adversely affected all the parameters of the plants. The first negative effects of salt on plants were observed at a dose of 25 mM. has also increased. Salt x zinc interaction was found to be statistically significant in terms of plant height (p<0.001). When the salt doses were examined separately, it was observed that the zinc doses reduced the negative effects of salt stress on most of the investigated parameters of the plants. For this reason, the negative effects of salt can be reduced by fertilizing with Zn in areas with Zn deficiency and salt stress.