Diatom toprağı ile bazı koruyucu insektisitlerin düşük-doz karışımlarının buğday üzerinde üç depolanmış tahıl zararlısı coleoptera türe karşı etkinliği
Effectiveness of low dose mixtures of diatomaceous earth and some protective insecticides against three coleopteran species of stored grain pests on wheat
Yazar: YUSUF HAKAN ÇINAR
Danışman: PROF. DR. ALİ ARDA IŞIKBER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada yerel mikronize diatomit toprağının (Detech®) tahıllarda koruyucu insektisit olarak kullanılan Deltamethrin+piperonyl butoxid, Chlorpyrifos-metil ve Spinetoram ile düşük doz kombinayonların ve tek başına uygulamaların Tribolium confusum du Val, Sitophilus oryzae (L.) ve Rhyzopertha dominica (Fabricius) erginlerine karşı etkinliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Biyolojik testler, 26±1 °C sıcaklık ve %60±5 nispi nemde; Deltamethrin + Piperonly Butoxide (PBO) (5 (A1), 7.5 (A2) ve 13.5 (A3) µl K-Obiol® EC 25/1 kg buğday), Chlorpyrifos-methyl (5 (B1), 7.5 (B2) ve 13.5 (B3) µl Reldan® 22 E/1 kg buğday), Spinetoram (0.1 (C1), 0.5 (C2) ve 1 (C3) mg Delegate® 250 WG/1 kg buğday) ve yerel diatomit toprağı Detech® için 3 farklı düşük doz oranlarında (100 (D1), 200 (D2) ve 300 (D3) mg Detech®/1 kg buğday) tekli uygulamaları buğday üzerine sulu uygulayarak yürütülmüştür. Bunun yanında Deltamethrin+PBO, Chlorpyrifos-methyl, Spinetoram'ın ile Detech®'in ikili düşük kosantrasyon kombinasyonların sulu uygulamaları T. confusum, S. oryzae ve R. dominica erginlerine test edilmiştir. Uygulamadan 14 gün sonra ergin böceklerin ölü/canlı sayımları yapılırken uygulamadan 60 gün sonra ise yeni nesil ergin sayıları kayıt edilmiştir. 
Yerel diatomit toprağının Deltamethrin+PBO, Chlorpyrifos-methyl ve Spinetoram ile ikili kombinasyon uygulamasından elde edilen sonuçlar, kombinasyon etkisinin böcek türlerine ve karışım konsantrasyonlarına göre önemli derecede farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Deltamethrin+PBO ile Detech®'in tüm konsantrasyon karışımları S. oryzae erginlerine karşı sinerjistik etki gösterirken Detech® ile Deltamethrin + PBO karışım uygulamaları T. confusum erginlerin ölüm oranlarında düşük artışlara neden olmuştur. Tek başına Detech®'in tüm konsantrasyon uygulamaları (D1, D2 ve D3) R. dominica erginlerin %100 ölümlere neden olurken Detech® ile Deltamethrin+ PBO karışımların A3+D2 ve A3+D3 karışımlar hariç, hiçbir uygulamasında R. dominica erginlerin %100 ölümü elde edilememiştir. Detech® ile Chlorpyrifos-methyl karışımların tüm uygulamaları S. oryzae ve R. dominica erginlerine karşı aditif etki gösterirken Detech® ile Chlorpyrifos-methyl'in tüm karışımları T. confusum erginlerine karşı antagonistik etki göstermiştir. Detech® ile Spinetoram karışımların tüm uygulamaları T. confusum erginlerine karşı sinerjik etki göstermiştir. Spinetoram ile Detech®'in C1+D1, C1+D2 ve C1+D3 karışımları S. oryzae ve R. dominica erginlerine karşı sırasıyla sinerjik ve antogonistik etki gösterirken, C2+D1, C2+D2, C2+D3; C3+D1, C3+D2 ve C3+D3 karışımların uygulaması S. oryzae ve R. dominica erginlerine karşı aditif etki göstermiştir. Yerel diatomit toprağı (Detech®) ile Deltamethrin+PBO, Chlorpyrifos-methyl ve Spinetoram'ın düşük dozda ikili karışım uygulamaları genel olarak tek başına insektisit uygulamalarına göre S. oryzae ve R. dominica'nın yeni nesil ergin sayılarında daha yüksek azalma oranlarına neden olmuştur. Sonuç olarak, bu çalışmada elde edilen sonuçlar düşük dozlardaki Deltamethrin+PBO, Chlorpyriphos-methyl ve Spinetoram' ın yerel diatomit toprağıyla (Detech®) kombinasyonları depolanmış tahıl zararlısı S. oryzae, R. dominica ve T. confusum' un kontrolünde başarıyla uygulanabileceğini göstermiştir.

Abstract:
In this study, efficacy of low dose combinations of local micronized diatomaceous earth (Detech®) with Chlorpyrifos-methyl, Deltamethrin+Piperonyl Butoxid (PBO) and Spinetoram, used as protective insecticides in grains, and their alone treatments against Tribolium confusum du Val, Sitophilus oryzae (L.) and Rhyzopertha dominica (Fabricius) were evaluated. Biological tests were carried out at 26±1 °C and 60±5% relative humidity by Deltamethrin + Piperonly Butoxide (PBO) (5 (A1), 7.5 (A2) and 13.5 (A3) µl K-Obiol® EC 25 / 1 kg wheat), Chlorpyrifos-methyl (5 (B1), 7.5 (B2) and 13.5 (B3) µl Reldan® 22 E / 1 kg wheat), Spinetoram (0.1 (C1), 0.5 (C2) and 1 (C3) mg Delegate® 250 WG / 1 kg wheat) and Detech® rates (100 (D1), 200 (D2) and 300 (D3) mg Detech® / 1 kg wheat) at their three dose rates applied alone and wet on wheat. In addition, aqueous applications of low concentration combinations of Deltamethrin + PBO, Chlorpyrifos-methyl, Spinetoram with Detech® were tested on T. confusum, S. oryzae and R. dominica adults. While dead/alive of adults were counted 14 days after the application, the number of new generation adults was recorded 60 days after the application.
The results obtained by combining Deltamethrin + PBO, Chlorpyrifos-methyl and Spinetoram with local diatomaceous earth indicated that the combination effect differed significantly according to insect species and mixture concentrations. While all concentration mixtures of Deltamethrin + PBO and Detech® showed a synergistic effect against S. oryzae adults, Deltamethrin + PBO and Detech® mixture applications caused low increases in the mortality rates of T. confusum adults. While Detech® local diatomaceous earth applied alone at all dose rates (D1, D2 and D3) caused 100% mortality of R. dominica adults, the compelete mortality (100%) of R. dominica adults could not be achieved in any application of Deltamethrin + BPO and Detech® mixtures, except A3+D2 and A3+D3 mixtures. While all Chlorpyrifos-methyl and Detech® mixtures resulted in additive effects against S. oryzae and R. dominica adults, all Chlorpyrifos-methyl and Detech® mixtures showed antagonistic effects against T. confusum adults. All applications of Spinetoram and Detech® mixtures showed synergistic effects against T. confusum adults. While C1+D1, C1+D2 and C1+D3 mixtures of Spinetoram and Detech®' showed synergistic and antagonistic effects against S. oryzae and R. dominica adults respectively, application of C2+D1, C2+D2, C2+D3, C3+D1, C3+D2 and C3+D3 mixtures showed additive effects against S. oryzae and R. dominica adults. Low-concentration binary mixtures of Deltamethrin+PBO, Chlorpyrifos-methyl and Spinetoram local with Detech® generally caused higher reduction rates in the number of new generation adults of S. oryzae and R. dominica than insecticides applied alone. In conclusion, the results in this study indicated that low dose combinations of Deltamethrin+PBO, Chlorpyriphos-methyl and Spinetoram with local diatomaceous earth (Detech®) can be applied in the control of stored grain insect pests, S. oryzae, R. dominica and T. confusum.