Gökdepe Galası
Gokdepe Galasi
Yazar: SİNAN YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAHİT BAŞDAŞ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biçimbilim = Morphology ; Dilbilgisi = Grammar ; Hocageldiyev, Nargılıç = Hocageldiyev, Nargılıç ; Ses bilgisi = Phonetic ; Türkiye Türkçesi = Turkey Turkish ; Türkmen edebiyatı = Turkoman literature ; Türkmence = Turkoman language

Özet:
Bu tezde incelenen eserin konusu 1879 yılında Türkmenlerin Ruslara karşı galip geldiği I. Göktepe Savaşı, ve Rusların 1880 yılının sonlarıyla 1881 yılının başlarında Türkmenistan bölgesini ele geçirmek amacıyla yürüttüğü II. Göktepe Savaşı'dır. Türkiye'de pek bilinmeyen ve üzerine pek çalışılmamış Göktepe Savaşları'nın hikayesini anlatan bu eser son dönem Türkmenceyi yansıtan dil özellikleriyle birlikte edebi değeri açısından da önemlidir. Bu çalışmada ilk olarak Türkmen Türkçesinin 20. yüzyıldaki önemli yazarlarından Nargılıç Hocageldiyev'in "Gökdepe Galası" adlı eseri Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Aktarım yapılırken Türkmencedeki biçimlerin, kelimelerin ve cümlelerin asıllarını korumak değil anlamını tam olarak yansıtmak amaçlanmıştır. İkinci olarak eser üzerinde fonolojik, morfolojik ve kelime türleri açısından bir gramer incelemesi yapılmıştır. Bu eserin gramer çalışması yapılırken Eski Türkçe, Orta Türkçe gibi tarihi dönemlerin özelliklerinin yanı sıra çağdaş Türk lehçelerinin özelliklerinden de yararlanılmıştır. Gramer incelemesi yapılırken ilk aşamada Türkmen Türkçesinin Türkiye Türkçesinden farkları ve benzer yönleri, ikinci aşamada Türkmen Türkçesinin, Oğuz grubu Türk lehçeleriyle farklılık ve benzerliklerine değinilmiştir. Gerekli görülen yerlerde de Kıpçak, Karluk grubu Türk lehçeleri ile Türkmencenin benzer yönleri üzerinde durulmuştur. Gramer çalışmasında, birçok ek ve şekilden yararlanılarak Türkmencenin tam tekmil bir gramerini yansıtmak hedeflenmiştir. Son bölümde de eserin dizini hazırlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Göktepe Savaşları, Nargılıç Hocageldiyev, Türkmence, Türkmen Edebiyatı, Göktepe Kalesi, Gökdepe Galası

Abstract:
The subject of the work studied in this thesis is the Battle of Gökdepe I where Turkmens won against the Russians in 1879 and the Battle of Gökdepe II, which began in late 1880 and ended early in 1881, which was initiated by Russians to seize the Turkmenistan region. This thesis tells the story of a little known and little studied Gökdepe Wars on in Turkey is important in terms of literary value with the Turkmen language features to reflect the latest period. Firstly, in this work, the book named "Gökdepe kalası" of Nargılıç Hocageldiyev who is one of the mos important writers of the 20th-century Turkmen literature have been translated into Turkey Turkish. When translating, it is aimed to fully reflect the meaning, not preserving the origins of Turkmen forms, words and sentences. Secondly, a grammatical examination has done on the work in terms of phonological, morphological and word types. In the grammatical examination of this work has been used the features of the contemporary Turkish dialects as well as the features of the historical periods such as Old Turkish and Middle Turkish. In the first step of the grammatical examination, Turkmen differences and similar aspects of the Turkey Turkish were examined. In the second stage, differences and similarities between Turkmen and Oguz Turkic dialects were mentioned. When it is deemed necessary, similar aspects of Kipchak, Karluk Turkish dialects and Turkmen were emphasized. In grammatical study, it was aimed to reflect a complete grammar of Turkmen by using many additions and forms. In the last chapter, the index has been prepared.

Key Words: Battle of Geok Tepe, Nargilic Hocageldiyev, Turkmen, Turkmen Literature, Goktepe Kalesi, Gokdepe Galası