Kars, Ardahan yöresi bal arısında (Apis mellifera Caucasica l.) bakteriyel hastalıkların tespit edilmesi
Determining the bacterial diseases in honey bees ( Apis mellifera Caucasica l.) in Kars Ardahan region
Yazar: CANSEN KADİRHAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ KIRPIK
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bal arıları (Apis mellifera L.) ürettiği ürünler ve tozlaşmaya sağlamış olduğu katkı nedeniyle oldukça önemlidir. Ülkemizde arı sütü, propolis, arı zehri, bal ve bal mumu gibi arı ürünleri ekonomik değere sahiptir. Bakteriyel arı hastalıkları, arı ürünlerinin verimini ve koloni kayıplarını doğrudan etkilemektedir. Dünyada ve ülkemizde yaygın olarak görülen bakteriyel arı hastalıkları hem yavru hem de ergin dönemlerinde arıları etkilemektedir.Arılarda görülen bakteriyel etmenli hastalıklar Amerikan yavru çürüklüğü, Avrupa yavru çürüklüğü ve septisemidir.Amerikan yavru çürüklüğüne sebep olan Paenibacillus larvae ve Avrupa yavru çürüklüğüne sebep olan Melisococcus pluton, bal arısı larvalarını enfekte eder. Pseudomonas aeruginosa bakterisi ise ergin arılarda Septisemiye sebep olur.Ardahan ve Kars illerinin ekolojik şartlarına en iyi uyum sağlamış olan Kafkas ırkı arı   (Apis mellifera caucasica L.) bölgede yoğun olarak bulunmaktadır. Kafkas ırkı arının Türkiye'deki gen merkezi olarak kabul edilebilecek bu bölgeye, Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden diğer arı ırklarına ait çok sayıda gezer arıcı gelmektedir. Gezer arıcılardan dolayı farklı arı ırkları bölgedeki yerli arı kolonileri ile temas etmektedir.
Bu araştırma, Kars ve Ardahan yöresinde yaygın olan Kafkas ırkı arı (Apis mellifera caucasica L.) ile gezer arıcı kolonilerinden alınan örneklere bakılarak, bölgede bakteriyel etmenli hastalıkların tespit edilmesi amacıyla yapılmıştır. Yapılan çalışmada 21 farklı istasyondan alınan ölü ergin arılardan 5 örnekte bakteriyel enfeksiyona rastlanmıştır. 2 örnekte Pseudomonas aeruginosa, 2 örnekte Paenibacillus larvae ve 1 örnekte ise Melisococcus pluton bakterileri tespit edilmiştir.26 farklı istasyondan alınan petek örneklerinden 6 tanesinde bakterilerin bulunduğu tespit edilmiştir.3 örnekte P. larvae ve 3 örnekte ise P.aeruginosa bakterisine rastlanmıştır. Sonuç olarak örneklerin toplandığı bölgelerde bakteriyel etmenli arı hastalıklarının bulunduğu tespit edilmiştir.

AnahtarKelimeler: Ardahan, Kars, Apis mellifera caucasica, Amerikan yavru çürüklüğü, Avrupa yavru çürüklüğü, septisemi, bakteri.

Abstract:
Honeybee (Apis mellifera L.) is extremely important because of its products and its contribution to pollination. Royal jelly, propolis, bee venom, honey and beeswax have economic values in our country. Bacterial bee diseases affect the yield in bee products and colony losses in a direct manner. Bacterial bee diseases, which are commonly seen in the world and in our country, affect bees both during infancy and in adult periods. The diseases with bacterial factors seen in bees are the Americanfoul brood, European foul brood and septicemia. The Paenibacillus larvae, which cause American foul brood; and the Melisococcus pluton, which cause European Foul Brood, infect the larvae of honey bees. Pseudomonas aeruginosa bacteriacause septicemia in adult bees. The Caucasian Bee (Apis mellifera caucasica L.), which has adopted well to the ecological conditions in Ardahanand Kars, exists densely in the area. Many mobile beekeepers who deal with other bee types arrive from various areas of Turkeyin this area, which may beconsidered as the gene center of the Caucasian Bee. The existing local bees become in contact with different bees due to mobile beekeepers. 

This study was conducted to determine the diseases that are based on bacterial factors in Caucasianbees (Apis mellifera caucasica L.), which are common inKars and Ardahan, by analyzing the samples taken from these bees and from the mobile bee colonies. In the present study, bacterial infection was detected in 5 samples taken from dead adult bees from 21 different stations. In 2 samples, Pseudomonas aeruginosa bacteria were detected; in 2 samples, Paenibacillus larvaebacteria were detected; andin 1 sample, Melisococcus pluton bacteria were detected. It was also determined that there were bacteria in 6 of the 26 honeycomb samples that were taken from 26 stations. In 3 samples, P. larvaebacteria were detected; and in 3 samples, P. aeruginosa bacteria were detected. As a result, it was determined that there were bee diseases stemming from bacterial factors in the areas where the samples were taken. 


Keywords: Ardahan, Kars, Apis mellifera caucasica, American foul brood, European foul brood, septicemia, bacteria.