Aksiyal spondiloartrit hastalarında inflamatuvar bağırsak hastalığı birlikteliğinin radyografik hasara etkisinin değerlendirilmesi
Impact of coexistence of inflamatory bowel disease in axial spondiloarthritis patients on severity of radiographic damage
Yazar: FIRAT BALUKEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET PAMİR ATAGÜNDÜZ ; PROF. DR. ÖZLEN ATUĞ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Crohn hastalığı = Crohn disease ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Radyografi = Radiography ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Spondiloartrit = Spondylarthritis ; Ölçekler = Scales ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
Amaç 
Spondiloartrit grubu hastalıklar ve İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı nedeni bilinmeyen, kronik, birlikte görülebilen, ortak patogenez ve genetik yatkınlığı bulunan iki hastalık grubudur. İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı seyrinde yaklaşık olarak %20 oranında spondiloartit görülmektedir. SpA hastalarında aksiyal eklemlerde görülen inflamasyona sekonder bulgular konvansiyonel radyografiler ile tespit edilebilir ve radyografik hasar olarak adlandırılır. Hastalığın seyri ve tedavi sürecinde radyografik hasarın tespiti ve takibi önemlidir. SpA ve İBH'nın birlikteliği sırasında izlenen intestinal inflamasyonun radyografik hasarın şiddeti üzerine olası etkilerinin değerlendirilmesi bu çalışmanın amacıdır.  
Gereç ve Yöntem
Vaka grubu hastalar, Marmara Üniversitesi Gastroenteroloji Polikliniğinden İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı ile takipli ve beraberinde Aksiyal Spondiloartrit tanısı olan 33 hasta olarak belirlendi. Kontrol grubu olarak, Marmara Üniversitesi Romatoloji Polikliniği takipli Aksiyal Spondiloartrit tanısı olup beraberinde İBH tanısı olmayan, radyografik hasarın düzeyi üzerine etkili olduğu daha önce literatürde bildirilmiş; Yaş, cinsiyet, hastalık süresi, sigara kullanımı, HLA-B27 ve tedavi gibi parametreler açısından birebir eşleştirilen 33 hasta çalışmaya dahil edildi. Her iki grupta yer alan hastaların tamamı ASAS (The Assessment of SpondyloArthritis International Society)'ın Aksiyal Spondiloartrit sınıflandırma kriterleri karşılamaktaydı. Vaka ve kontrol gruplarının antero-posterior sakroiliak, lateral / ve antero-posterior planlarda servikal ve lomber direkt grafileri, bir şiddet parametresi olan BASRI (The Bath Ankylosing Spondylitis Radiology Index) skorlama sistemi ile değerlendirildi. BASRI skorları T test, non-parametrik Mann Whitney U ve Spearman korelasyon testi ile istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Kategorik değişkenler için Ki-kare testi kullanıldı. Anlamlı p değeri <0.05 kabul edildi.
BULGULAR:
Vaka grubunda 17'si kadın ve ortalama yaşları 43,06±8,3 olan 33 hasta, kontrol grubunda ise 17'si kadın ve ortalama yaşları 43,58±8,0 olan 33 hasta yer almaktaydı. Vaka grubunda Aksiyal Spondiloartrit hastalık süresi ortalaması 14,18 (Min:3 ve maks:33) iken kontrol grubunda 13,64 (Min:4 ve maks: 27) olarak saptandı. Her iki grupta da hastaların 19'unun sigara kullanım öyküsünün 3yıl/paket veya daha az olduğu,14'nün ise 3yıl/paketten daha uzun olduğu görüldü. Vaka grubunun %39,4'ünü kontrol grubunun ise %54,5'ini HLA-B27 testi pozitif olan hastalar oluşturuyordu. Literatürde radyografik hasar üzerine etkili tek tedavi tipinin biyolojik ajanlarla tümör nekrozis faktöre karşı yapılan ilaç tedavisi olduğu bildirildiğinden, hastalar bu ilaç grubu ile tedavi edilmesine göre sınıflandı, ilaç kullanım süreleri benzer olacak şekilde vaka ve kontrol grubu hastalar eşleştirildi. Vaka grubunda hastaların %54,5'i biyolojik grubu ilaç kullanmış veya kullanıyor iken kontrol grubunda bu oran %57,6 olarak saptandı. Vaka ve kontrol grubunda demografik ve klinik parametreler açısından istatistiksel farklılık saptanmadı. Vaka grubunda; Yirmi bir hastanın SpA alt tipi olarak radyografik Aksiyal Spondiloartrit (klasik Ankilozan Spondilit) ve 12 hastanın non-radyografik Aksiyal Spondiloartrit, kontrol grubunda; Yirmi hastanın Aksiyal Spondiloartrit (klasik Ankilozan Spondilit) ve 13 hastanın da non-radyografik Aksiyal Spondiloartrit hastası olduğu saptandı. BASRI sakroiliak ortalaması; vaka grubunda 2,67±0,81 iken, kontrol grubunda 3,06±0,93, BASRI total ortalaması; vaka grubunda 3,76±2,26 iken, kontrol grubunda 4,94±2,9 olarak belirlendi. Tüm grupta vaka ve kontrol grubu arasında BASRI total, sakroiliak ve de tek tek omurga bölgelerinde istatistiksel anlamda farklılık saptanmadı. SpA alt tipi klasik AS olan hastalarda: BASRI sakroiliak ortalaması; vaka grubunda 2,86 ± 0.78, kontrol grubunda 3,75±0,44 BASRI total ortalaması; vaka grubunda 4,19 ±2,4, kontrol grubunda 6,75±2,51 olarak bulundu. Bu grupta BASRI sakroiliak, servikal ve total skorları İBH tanısı olmayan ankilozan spondilit hastalarında (kontrol grubu) anlamlı olarak daha yüksek olarak bulundu. (p değeri sırasıyla 0,00-0,045-0,002) Vaka grubunda inflamatuvar barsak hastalığı ve spondiloartrit birlikte geçen süre ile BASRI skorları arasında anlamlı bir korelasyon saptanmadı.
Sonuç:
Bulgularımız İBH-Aksiyal Spondiloartrit birlikteliğinde özellikle klasik AS grubunda radyografik hasar şiddetinin daha düşük olduğunu göstermektedir. Bu sonuç "Enteropatik artrit" in aksiyal tutulumu olarak adlandırılan İBH ilişkili AS'nin izole AS' den daha hafif radyografik hasara neden olan farklı seyirli bir hastalık olabileceği gibi kronik intestinal inflamasyonun SpA'da yeni kemik oluşumunu baskılıyor olabileceğini de düşündürmektedir.

Abstract:
Objective: Inflammatory Bowel Disease and Spondylarthropathies share common pathogenesis and genetic predisposition and are chronic, inflammatory diseases of unknown etiology. Approximately 20% of inflammatory bowel disease patients experience articular symptoms of enteropatic arthritis. Radiographic damage of axial involvement characterized by new bone formation is documented by the syndesmophyte formation detected by plain radiographs of the spine.  The aim of this study is to assess the effect of intestinal inflammation on the severity of radiographic damage in the course of enteropatic arthritis.
Materials and Methods
A total of 66 patients fulfilling the Assessment of SpondyloArthritis international Society (ASAS) classification criteria for axial SpA were included to the study. Thirtythree patients with IBD and axial SpA under routine follow-up at the gastroenterology outpatient clinics of the Marmara University constituted the case group. Thirtythree axial SpA patients followed at the rheumatology outpatient clinics of the same institution were matched for the following factors that affect the radiographic damage; Age, sex, period of disease, smoking and HLA-B27 status, and treatment. BASRI scoring was applied using standard lateral radiographs of the cervical spine, lateral and anteroposterior radiographs of the lumber spine and the sacroiliac joint. 
Results
After analyzing the medical records of 2087 IBD patients under follow-up, 33 patients with axial SpA (mean age 43,06±8,3 years, 17 women) were identified and constituted the case group. In the matched control group there were 33 axial SpA patients with a mean age of 43,58±8,0 years, of whom 17 were female. In the case group mean disease duration of axial involvement was 14,18 (min:3 max:33) years. In the control group mean duration of axial disease was 13,64 (min:4 max:27) years. Both, in case and the control groups 19 patients had a short history of smoking or no smoking at all (fewer than 3 packet-years) , and 14 patients had a history of longer than 3 packet-years of smoking. HLA-B27 test results were pozitive in the %39,4 of the patients of case group and %54,5 of of the patients of control group. Treatment history with biologics was present in 54,5% of patients in the case group and 57,6% of the patients in the control group. In the case group, 21 patients fulfilled the mNY criteria (Classic AS) and 12 patients were classified as non radiographic axial SpA patients. In the control group 20 patients fulfilled the mNY criteria (Classic AS) and 13 patients were classified as non radiographic axial SpA patients. Mean BASRI sacroiliac score was 2,67±0,81 in the case group and 3,06±0,93 in the control group. Mean BASRI total score was 3,76±2,26 in the case group and 4,94±2,9 in the control group. There was no statisticaly significant difference in total-, sacroiliac- and cervical and lomber BASRI scores between the study groups. In patients with classic AS, mean BASRI sacroiliac score was 2,86 ± 0.78 in the case group and 3,75±0,44 in the control group. Mean BASRI total score was 4,19 ±2,4 in the case group and 6,75±2,51 in the control group. And total-, sacroiliac-, cervical BASRI scores differed significantly between case and control group patiens. (p values: 0.002-0,00 an 0,045, respectively). In the case group, a correlation between the duration of IBD and BASRI scores could not be established.
Conclusion
Our findings indicate that in patients with IBD and axial SpA, the severity of radiographic damage is lower when compared to patients with isolated AS. These findings may suggest that the axial type of "enteropathic arthritis", may be a distinctive disease that causes milder radiographic progression than isolated AS, or that new bone formation is suppressed by chronic gut inflammation in the course of the same disease.