İhsan Oktay Anar'ın Efrâsiyâb'ın Hikâyeleri ve Yedinci Gün romanlarının karşılaştırmalı söz dizimi incelemesi
Comparative syntax of İhsan Oktay Anar's 'Efrasiyab'ın Hikâyeleri' and Yedinci Gün novels
Yazar: NUR ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. SEVDA ERATALAY
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Dil, insanlar arasında duygu ve düşünceleri aktarmayı sağlayan en önemli iletişim aracıdır. Sesler bir araya gelerek sözcükleri; sözcükler de belli kurallarla yan yana gelip, anlamlı bir bütün oluşturarak cümleleri oluşturur. İnsanlar arasında anlaşmayı sağlayan dil, bir aracı görevi üstlenir ve iletişim bu sayede başlamış olur. Bu iletişim söz konusuyken bağlı bulunduğu dilin kurallarına uyulması gerekmektedir. Bir dili doğru kullanmak ve anlamak için o dilin kurallarını özümlemiş olmak gerekir. Söz dizimi o dile ait kuralları ve prensipleri barındırır. Bu sebeple bir dili öğrenmek, doğru ve etkili kullanmak için söz dizimine hâkim olmak gerekir.
Türkiye Türkçesinin önemli çalışma alanlarından biri olan söz dizimi çalışmaları son yıllarda hız kazanmıştır. Bu çalışmada İhsan Oktay Anar'ın Efrâsiyâb'ın Hikâyeleri ve Yedinci Gün isimli romanlarının karşılaştırmalı söz dizimi incelenmiştir. Çalışmanın amacı yazarın bu iki romanını belirtme grupları, cümlenin ögeleri ve türleri bakımından karşılaştırıp söz dizimi çalışmalarına katkıda bulunmaktır.
Bu çalışma, dört başlık altında incelenmiştir. İlk bölümde yazarın hayatı, eserleri ve çalışmanın esas kaynağı olan iki romanın özeti verilmiştir. İkincibölümde, kelime grupları örneklerle karşılaştırılmıştır. Üçüncü bölümde cümlenin ögeleri tespit edilip karşılaştırılmıştır. Dördüncü bölümde ise cümle çeşitleri yüklemlerine göre, anlamlarına göre ve yapısına göre ayrılmış olup örneklerine yer verilmiş ve karşılaştırma yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise karşılaştırmaya ait bulgular maddeler halinde verilmiştir.

Abstract:
Language is the most important communication tool that allows to convey feelings and thoughts between people. While this communication is in question, the rules of the language to which it is connected must be followed. Sounds come together to make words; words come together with certain rules and form sentences by forming a meaningful whole. Language, which provides agreement between people, acts as an intermediary and communication begins in this way. In order to use and understand a language correctly, it is necessary to assimilate the rules of that language. Syntax contains the rules and principles of that language. For this reason, in order to learn a language and use it correctly and effectively, it is necessary to master the syntax.
Syntax studies, one of the important study areas of Turkey Turkish, have gained momentum in recent years. In this study, the comparative syntax of İhsan Oktay Anar's novels, Efrâsiyâb's Hikâyeleri and Yedinci Gün, has been examined. The aim of the study is to contribute to syntax studies by comparing these two novels of the author in terms of specifying groups, elements and types of sentences.
This study has been examined under four headings. In the first part, the life of the author, his works and the summary of the two novels that are the main source of the study are given. In the second part, the indication groups are compared with the examples. In the third part, the elements of the sentence are determined andcompared. In the fourth chapter, sentence types are separated according to their predicates, meanings and structures, examples are given and comparisons are made.