İmam-hatip lisesi öğrencilerinin mezun oldukları ortaokul türlerine göre okul aidiyet düzeylerinin incelenmesi İstanbul örneği
Evaluation of imam-hatip high school students' school belonging levels according to the types of secondary schools they graduated from: The case of Istanbul
Yazar: MUHAMMET FATİH ADAK
Danışman: PROF. DR. NURULLAH ALTAŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Teze konu olan araştırma, imam hatip lisesi öğrencilerinin gelecek kaygısı ve okula aidiyet düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı sorusunun cevabını aramak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada temel sorumuz okula aidiyette mezun olunan ortaokul türünün etkisi üzerine kurgulanmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden kesitsel ve ilişkisel tarama yöntemleriyle gerçekleştirilen çalışmada evren olarak İstanbul ilindeki imam hatip liseleri, örneklem olarak da İstanbul'da farklı özelliklere sahip 10 imam hatip lisesinde okuyan 1041 ortaöğretim öğrencisi belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgiler formu, Gelecek Kaygısı Ölçeği ve Psikolojik Okula Aidiyet Ölçeği (PSSM) kullanılmıştır. Elde edilen veriler demografik bilgilerdeki ikili gruplaşmalarda t-testi, üç veya daha fazla grubun incelendiği kısımlarda da tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Gelecek kaygısı ve okula aidiyet ölçek ortalamaları arasındaki ilişki ve aile gelir durumu ile bu ölçeklerden alınan puanlar arasındaki ilişki ise korelasyon analizi yardımıyla çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda mezun olunan ortaokul türünün imam hatip lisesi öğrencilerinin okula aidiyet ve gelecek kaygısı üzerinde etkisi olmadığı bulunmuştur. Araştırmada kız öğrencilerin erkek öğrencilerden daha yüksek gelecek kaygısı ve okula aidiyet düzeylerine sahip olduğu, 12. sınıf öğrencilerinin diğer sınıflardan daha fazla okula aidiyet hissettiği, okuduğu liseyi kendi tercihiyle seçenlerin ve yurtta kalan öğrencilerin gelecek kaygılarının daha düşük, okula aidiyetlerinin daha yüksek olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca İstanbul'da uzun süredir yaşayan katılımcıların gelecek kaygılarının daha yüksek, okula aidiyetlerinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Yapılan korelasyon analizleri gelecek kaygısı ile okula aidiyet durumunun zayıf da olsa ilişkili olduğunu ve gelecek kaygısının aile gelir düzeyiyle ilişkili, okula aidiyetle ilişkisiz olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
The research carried out within the scope of this thesis was conducted to find out whether the future anxiety and school belonging levels of imam hatip high school students differ according to various variables. In the research, our main question is based on the effect of the type of secondary school graduated from on school belonging. The study, which was carried out using cross-sectional and relational survey methods of quantitative research methods, was conducted with the universe of imam hatip high schools in Istanbul province, and the sample consisted of 1041 secondary school students studying in 10 imam hatip high schools with different characteristics in Istanbul. 
Personal information form, Future Anxiety Scale and Psychological Sense of School Membership Scale (PSSM) were used as data collection tools. The data obtained were analysed using t-test in paired groupings in demographic information and one-way analysis of variance in parts where three or more groups were examined. The relationship between future anxiety and school membership scale averages and the relationship between family income status and the scores obtained from these scales were analysed with the help of correlation analysis.
As a result of the research, it was found that the type of secondary school graduated from had no effect on imam hatip high school students' school belonging and future anxiety levels. In the study, it was concluded that female students had higher levels of future anxiety and school belonging than male students, 12th grade students felt more belonging to school than other grades, those who chose the high school they studied by their own choice and those who stayed in dormitories had lower future anxiety and higher school belonging. In addition, it was determined that participants who have been living in Istanbul for a long time have higher future anxiety and lower school belonging levels. The correlation analyses revealed that future anxiety and school belonging were weakly related and that future anxiety was related to family income level but not to school belonging.