Ultrasonik ön işlem uygulanmış, derin yağda kızartılmış kabakların bazı kalite karakteristikleri
Some quality characteristics of ultrasonic pre-treated, deepfried zucchinis
Yazar: ŞEYMA ÜSTÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGE AKDENİZ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Kabak = Squash ; Kalite = Quality ; Kurutma = Drying ; Kızartma = Frying

Özet:
Kabak, ülkemizde çeşitli şekillerde pişirilerek tüketimi yapılan bir sebzedir. Kızartma işlemi kabak için sık başvurulan bir yöntemdir. Tüketicilerin arzu ettiği şekilde kızartma işleminin yapılması açısından, kalitenin geliştirilmesi ve yağ emiliminin kontrol edilmesi önemli hale gelmiştir. Bu zamana kadar, kalitenin geliştirilmesi için farklı ön işlem uygulamaları yapılmıştır. Kurutma ve ultrason işlemi bunlardan bazılarıdır. 
Bu çalışmada ön işlemlerin ve değişen işlem koşularının, kızartma kalitesine etkisinin gözlemlenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda farklı koşullarda (0-%50-%100 güç, 0-5-10 dk süre) ultrason ön işlemi uygulanmış, farklı sıcaklıklarda (0-70-90℃) kurutulmuş ve farklı koşullarda (140-160-190℃ sıcaklık, 0,5-1-2 dk süre) kızartılmış kabak dilimlerinin kütle değişimleri, tekstür ve renk değerleri tespit edilmiştir. Ayrıca taramalı elektron mikroskopisi (SEM) görüntüleri dokunun değerlendirilmesi için kullanılmıştır. 
Analizler ile kurutma sıcaklık artışının kütlede azalma sağladığı, Ultrason ve kızartma koşullarının tamamının bireysel olarak örnek renklerinde etki yaratmadığı, fakat bu işlem koşullarının birbiriyle etkileşimlerinin sonuçları değiştirdiği saptanmıştır. Kaliteye en uygun örneğin T2W2S2K1Y3 kodlu örnek olduğu, bu çıkarımda da işlemler arası interaksiyonun anlamlı olduğu (p<0,05) ortaya konmuştur. Bu çalışma  yerel bir sebzenin sağlıklı bir şekilde işlenebilmesi amacıyla kalite kriterlerinin tespit edilebilmesi için önemlidir.

Abstract:
Zucchini is a vegetable that is consumed as cooked in various ways in our country. Frying is a common method for zucchini. It has become important to improve the quality and control the oil absorption in terms of frying as desired by the consumers. Until now, different pre-treatment applications have been made to improve the quality. Drying and ultrasound are some of them. 
In this study, it is aimed to observe the effects of pre-treatments and changing processing conditions on the quality of frying. In this context, the zucchini slices that was applied ultrasound pre-treatment under different conditions (0-50%-100% power, 0-5-10 min time), dried at different temperatures (0-70-90℃) and fried in different conditions (140-160-190℃ temperature, 0,5-1-2 min time), were examined for its mass changes, texture and color values. In addition, scanning electron microscopy (SEM) images were used for the texture evaluation. With the analysis, it was determined that the increase in drying temperature resulted in a decrease in the mass, all of the ultrasound and frying conditions did not have an individual effect on the sample colors, but the interaction of these process conditions with each other changed the results. It was revealed that the sample with the code T2W2S2K1Y3 was the most suitable for quality, and the interaction between processes was significant in this inference (p<0.05). This study is important in order to determine the quality criteria for processing a local vegetable in a healthy way.