Katma Değer Vergisinde tevkifatın nedenleri, gelişimi ve uygulama esasları
Reasons, development and application principles of withholding  in value added tax
Yazar: CEYHAN İNALTONG
Danışman: PROF. DR. ELİF SONSUZOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Bölümü / Mali Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Katma değer vergisi = Value added tax ; Tebliğ = Communique ; Vergi sorumluluğu = Tax responsibility ; Vergi tevkifatı = Tax witholding ; Vergiler = Taxes

Özet:
Modern vergiciliğin temel uygulamalarından olan Katma Değer Vergisi (KDV), vergi sistemimize 1985?te dahil olmuş ve zaman içinde sistemin en yüksek tahsilatını sağlayan vergi türü haline gelmiştir.Yayılı, fakat kümülatif etkisi bulunmayan bu vergi, indirim mekanizması sayesinde süreçte yaratılan katma değeri esas aldığından diğer muamele vergilerinden ayrılmaktadır. Bütün üretim ve dağıtım safhalarında uygulanması ve her aşamada alıcı ve satıcı arasında menfaat çelişkisi yaratması bu verginin etkinliğini artırırken, diğer taraftan faaliyetlerin kayıtlara yansımasına etki ederek gelir ve kurumlar vergisi tahsilatına da olumlu etkide bulunmaktadır.Vergi hukukundaki sorumluluk uygulaması, diğer vergi türlerinde olduğu gibi KDV?de de söz konusudur. KDV?de sorumluluk; mükellefin Türkiye içinde ikametgâhının, işyerinin, kanunî merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Maliye Bakanlığı?nca vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanların verginin ödenmesinden sorumlu tutulması suretiyle uygulanmaktadır. Sorumlular tevkifata tabi tuttukları vergiyi satıcıya değil, doğrudan vergi dairesine ödemektedir.Bu bağlamda, sorumlu sıfatıyla KDV tevkifatı uygulaması iki ana gruptan oluşmaktadır. Birincisi, vergiye tabi işlemlerde mükellefin yurt dışında olması ile verginin kolayca toplanabilmesi nedenlerine dayalı tevkifat, ikincisi ise vergi güvenliğinin sağlanması amacına dayalı tevkifattır.Çalışmamızda, vergi sistemimiz içinde KDV?de vergi sorumluluğunun yeri ve tevkifat uygulamasının nedenleri ile Avrupa Birliği?ndeki uygulamalar incelenmekte ve Türkiye?de vergi güvenliği amacıyla başlatılan, ancak zaman içinde giderek yaygınlaşarak bir tahsilat aracı haline gelen kısmi tevkifat müessesesinin yerleşik bir uygulama haline gelmesinin etkileri değerlendirilmektedir. KDV tevkifatının bir bütün olarak kavranabilmesi için, teorik çerçevenin yanında tevkifat uygulaması da detaylı olarak incelenmekte ve tartışmalı alanlar değerlendirilmektedir.




Anahtar Kelimeler: Katma değer vergisi, vergi tevkifatı, vergi sorumluluğu, Tebliğ, Avrupa Birliği, ters yükleme.

Abstract:
Value Added Tax (VAT), one of the essential practices of modern taxation, was included in our tax system in 1985 and, in time, has become the tax type that generates the highest revenue collection of the system. Since this type of tax, which is widespread but does not have a cumulative effect, is based on the value added created in the process owing to the deduction mechanism, it differs from other transaction taxes. While, on one hand, the facts that this tax is applied in all production and distribution phases, and that it creates contradiction of  interest between the buyer and the seller in all phases, increase the efficiency of the tax, on the other hand, by providing that the activities are reflected in the records, it positively affects the collection of income and corporate tax.The responsibility practice in the tax code is also valid for VAT as well as the other tax types. In cases where the taxpayer does not have a residence, workplace, registered office or headquarters in Turkey and in other cases where necessary, for the purposes of securing the collection of the receivables by the Ministry of Finance, the responsibility principle is applied in VAT by holding the persons, who constitute the parties of the transactions subject to the tax, responsible for the payment of the tax. The responsible parties pay the withheld tax tax directly to the tax authority, not to the seller. 
In this context, the practice of VAT withholding in the capacity of responsible consists of two main groups. Firstly, withholding based on the reasons of the taxpayer being abroad and collection of the tax easily; and, secondly,withholding based on the purpose of ensuring the security of the tax.In our study, the place of tax responsibility for VAT in our taxation system, the reasons of withholding practice and the practices in the European Union are analyzed, and the effects of the partial withholding becoming a permanent practice, which started with the purposes of the security of tax, but became a means of collection by becoming increasingly widespread in time, are evaluated. For the VAT withholding to be understood as a whole, in addition to the theoretical framework, the withholding practice is analyzed in detailed and the problematic areas are assessed.




Key Words: Value added tax, tax withholding, tax responsibility, Communique, European Union, reverse charge.