Bazı bitki uçucu yağlarının ve monoterpenoid bileşenlerinin amerikan hamamböceği, Periplaneta americana (Dictyoptera: Blattellidae), ergin ve nimflerine fumigant toksisiteleri
Fumigant toxicity of plant essential oils and selected monoterpenoid components against the adult and nymph american cockroach, Periplaneta americana (Dictyoptera: Blattellidae)
Yazar: YASEMİN BENGÜ YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN TUNAZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Entomoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın amacı bazı bitki uçucu yağ ve monoterpenoid bileşenlerinin Amerikan Hamamböceği (Periplaneta americana) `ya fumigant etkilerinin araştırılmasını içermektedir. Bu kapsamda P. americana erginlerine 24 ve 48 saat maruz bırakma süresinde; nimflerine 24 saat maruz bırakma süresinde Allium sativum, Allium cepa, Thymus vulgaris, Oregano dubium, Rosemarinus officinalis, Brassica nigra bitkilerinden elde edilen uçucu yağlar ve Carvacrol, Citronella, Allyl isothiocayanate, Eugenol bileşenleri 5µl l-1 konsantrasyonda test edilmiştir. Kullanılan bitki materyali, konsantrasyon ve maruz bırakma süresinin ölüm oranı üzerine etkisi farklılık göstermiştir. Erginlerde 24 saat maruz bırakma süresi sonunda ölüm oranları, B. nigra uçucu yağı ve aynı uçucu yağın anabileşeni olan Allyl isothiocyanate' da (%100), A. sativum (%73) O. dubium (%13); 48 saat maruz bırakma süresi sonunda B. nigra uçucu yağı ve aynı bitkiden elde edilen Allyl isothiocyanate bileşeninde (%100), A. sativum (%78), A. cepa (%46), O. dubium (%13) ve Cavracrol (%6) olarak kaydedilmiştir. Nimflerde 24 saat maruz bırakma süresi sonunda B. nigra (%100), Allyl isothiocayanate (%100), A. sativum (%60) ölüme sebebiyet vermiştir. Diğer taraftan, A. cepa, T. vulgaris, O. dubium, R. officinalis bitkilerinden elde edilen uçucu yağlar ve Carvacrol, Citronella ve Eugenol bileşenleri ergin ve nimfler üzerinde düşük ya da hiç toksisite göstermemiştir. Etkili olan bu üç kimyasal için konsantrasyon ve zaman ölüm testleri yürütülmüştür. A. sativum, B.nigra bitkilerinden elde edilen uçucu yağlar ve Allyl isothiocayanate bileşeni için tespit edilen LC50 ve LT50 değerleri sırasıyla erginlerde; 3.84 µl l-1 ve 6.66 saat, 0.96 µl l-1 ve 9.95 saat, 0.13 µl l-1 ve 7.94 saat; nimflerde ise 3.84 µl l-1 ve 5.36 saat, 0.50 µl l-1 ve13.97 saat, 0.23 µl l-1 ve 9.18 saattir. Bu çalışma sonucunda elde edilen veriler P. americana mücadelesinde Allium sativum ve Brassica nigra bitki uçucu yağı ile Allyl isothiocayanate bileşeninin potansiyel fumigant olarak kullanılabileceğini göstermektedir

Abstract:
The purpose of this study is, to investigate the fumigant effects of some plant essential oils and monoterpenoid components to American cockroach (Periplaneta americana). In this study, Allium sativum, Allium cepa, Thymus vulgaris, Oregano dubium, Rosemarinus officinalis, Brassica nigra plant essential oils and Carvacrol, Citronella, Allyl isothiocayanate, Eugenol monoterpenoid components were tested of 5µl l-1 concentration with 24 and 48 hoursof exposure time for adults and 24 hours of exposure time for nymphs. Responses varied according to plant material, concentration, and exposure time. Brassica nigra plant essential oil and its derivate Allyl isothiocyanate monoterpenoid component (%100), A. sativum (%73) O. dubium (%13) caused mortality of adults at the end of 24 hours exposure time; B. nigra plant essential oil and its derivate Allyl isothiocyanate monoterpenoid component (%100), A. sativum (% 78), A. cepa (%46), O. dubium (%13) and Cavracrol (%6) caused mortality of adults at the end of 48 hours exposure time. B. nigra (%100), Allyl isothiocayanate (%100), A. sativum (%60) caused mortality of nymphs at the end of 24 hours exposure time. The other plant essential oils and monoterpenoid components showed little or no mortality. For these three effective chemicals, concentration and time-mortality tests were conducted. Estimated LC50 and LT50 values for A. sativum, B. nigra essential oil and Allyl isothiocayanate were; 3.84 µl l-1 of air and 6.66 hour, 0.96 µl l-1 of air and 9.95 hour, 0.13 µl l-1 of air ve 7.94 hour for adults respectivelly; 3.84 µl l-1 of air and 5.36 hour, 0.50 µl l-1 of air and 13.97 hour, 0.23 µl l-1 of air and 9.18 hour for nymphs respectively. The data obtained from this study, Allium sativum, Brassica nigra plant essential oils and Allyl isothiocayanate monoterpenoid component have potential as fumigants for use against the P. americana.