Yoğunluk ayarlı radyoterapi uygulanan baş-boyun kanserli olgularda  EORTC QLQ-OES18 yaşam kalitesi modülünün Türkçe çevirisi ve validasyonu
Turkish translation and validation of EORTC QLQ-OES18 quality of life questionnaire in head and neck cancer patients treated with intensity modulated radiotherapy
Yazar: SEZİN YÜCE SARI
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN ÖZYİĞİT
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Arjinin = Arginine ; Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Sezin Yüce Sarı, Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi Uygulanan Baş-Boyun Kanserli Olgularda EORTC QLQ-OES18 Yaşam Kalitesi Modülünün Türkçe Çevirisi ve Validasyonu, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Radyasyon Onkolojisi Uzmanlık Tezi, Ankara, 2013. Bu çalışmanın amacı `European Organization for Research and Treatment of Cancer Quality of Life Questionnaire- Oesophagus 18? (EORTC QLQ-OES18) modülünün Türkçe?ye çevrilmesi ve validasyonu, sonrasında bu modül ile birlikte `Quality of Life Questionnaire-Core 30? (QLQ-C30) ve `Head and Neck 35? (H&N35) modüllerinin baş-boyun kanserli hastalara uygulanarak genel yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi ve arjinin içerikli solüsyon kullanan (Abound®) grupta arjininin oral mukozit ve özefajite etkisinin değerlendirilmesidir. Çalışmaya 27.12.2012-19.07.2013 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı?nda baş-boyun kanseri tanısıyla Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi (YART) uygulanan, tedavi öncesinde oral beslenmesi normal olan 31 hasta dahil edildi. Hastaların %90?ı eş zamanlı kemoterapi (KT), %45?i indüksiyon KT?si aldı, %29?una ise radyoterapi (RT) öncesinde cerrahi uygulanmıştı. Hastaların 17?sine günde 2 kez Abound® verildi. Çalışmanın ilk aşamasında EORTC ile iletişime geçilerek QLQ-OES18 modülü Türkçe?ye çevrildi ve EORTC?den onay alındı. 2. aşamasında ise bu hastalara bu modül ile birlikte QLQ-C30 ve H&N35 modülleri RT?nin ilk (bazal), 15. ve son günü uygulandı. Hastaların ayrıca RT sırasında her hafta Radiation Therapy Oncology Group Cooperative Group Common Toxicity Criteria (RTOG CGCTT) Stomatit, Common Terminology Criteria for Adverse Events (CTCAE) Oral Mukozit, Oral Ağrı ve Disfaji skorlamaları yönünden fizik muayeneleri yapıldı. EORTC QLQ-C30, H&N35 ve OES18 modüllerinde tüm hastalarda RT ile genel sağlık durumu, fonksiyonel skalalar ve semptomların kötüleştiği gösterildi. RTOG ve CTCAE skorlamalarında da RT?nin ilerleyen haftalarında semptom ve bulgularda artış gözlendi. Abound® kullanan hastalarla kullanmayanlar karşılaştırıldığında genel yaşam kalitesinde fark bulunmadı ancak duygusal ve sosyal fonksiyonların Abound® kullanan grupta daha iyi, ağrı, iştah kaybı, ağız kuruluğu, kendini hasta hissetme, ağzını açabilme, yapışkan tükürük, sosyal yeme problemleri, duyu problemleri, yutma, sosyal iletişimde zorluklar, disfaji, yeme, reflü, tükürüğünü yutmada zorluk ve tat almada zorluk semptomlarının
daha az görüldüğü gözlendi. RTOG ve CTCAE skorlamalarında da RT?nin ilerleyen haftalarında bu semptom ve bulguların Abound® kullanan hastalarda kullanmayanlara göre daha az geliştiği ve daha hafif derecede olduğu gösterildi. Bu tez çalışması sonucunda EORTC QLQ-OES18 modülünün YART uygulanan baş-boyun kanserli hastalarda Türk toplumunda uygulanabilirliği kanıtlandı. Ayrıca RT ile hastaların yaşam kalitelerinin bozulduğu ancak arjinin içerikli solüsyonlar kullanılarak yaşam kalitesindeki bozulmanın azaltılabileceği gösterildi.

Anahtar Kelimeler: Yaşam Kalitesi, Baş-Boyun Kanseri, Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi, Arjinin

Abstract:
Sezin Yüce Sarı, Turkish Translation and Validation of EORTC QLQ-OES18 Quality of Life Questionnaire in Head and Neck Cancer Patients Treated With Intensity Modulated Radiotherapy, Hacettepe University Faculty of Medicine, Thesis in Radiation Oncology, Ankara, 2013. We intended to translate the `European Organization for Research and Treatment of Cancer Quality of Life Questionnaire- Oesophagus 18? (EORTC QLQ-OES18) module into Turkish, and validate it. We also aimed to evaluate the quality of life in head and neck cancer patients by using this module together with the `Quality of Life Questionnaire-Core 30? (QLQ-C30), and `Head and Neck 35? (H&N35) modules, and the effect of arginine in oral mucositis, and esophagitis in the subgroup who used arginine containing solution (Abound®). We identified 31 head and neck patients who received Intensity Modulated Radiation Therapy (IMRT) in Hacettepe University Faculty of Medicine, Department of Radiation Oncology between December 27th, 2012, and July 19th, 2013, and whose oral feeding was normal prior to treatment. 90% of the patients received concurrent, and 45% received induction CT, where 29% of them had surgery prior to radiotherapy (RT). 17 of the patients used Abound® twice daily. In the first part of this study, we translated QLQ-OES18 module into Turkish, and validated it with the approval of EORTC. In the second part, we applied this module together with the QLQ-C30 and H&N35 modules to the patients on the first, 15th, and the last days of RT. The patients were also evaluated for oral mucositis and esophagitis weekly during RT in terms of Radiation Therapy Oncology Group Cooperative Group Common Toxicity Criteria (RTOG CGCTT) Stomatitis, Common Terminology Criteria for Adverse Events (CTCAE) Oral Mucositis, Oral Pain, and Dysphagia. In EORTC QLQ-C30, H&N35, and OES18 modules the global health, functional scales, and the symptoms were found to be deteriorated in all patients. Worsening in scores of RTOG and CTCAE criteria were also seen in proceeding RT weeks. When we compared patients who used Abound® to who did not, no statistical difference was found in global health status, but emotional and social functions, and symptoms of pain, loss of appetite, dry mouth, feeling ill, opening mouth, sticky saliva, social eating problems, sense problems, swallowing, social contact problems, dysphagia, eating, reflux, swallowing saliva, and taste
problems were found to be worse in the subgroup of not using- Abound®. Patients using Abound® had less, and slighter symptoms than the ones who did not in the proceeding weeks of RT in terms of RTOG and CTCAE scores. This study has proved the applicability of EORTC QLQ-OES18 module in Turkish population of head and neck cancer patients who receives IMRT. We have also shown the quality of life is deteriorated with RT, but can be less deteriorated by using arginine-containing solutions.

Key Words: Quality of Life, Head and Neck Cancer, Intensity Modulated Radiation Therapy, Arginine.