Türkiye'de kamu sağlık harcamalarının 2001 sonrası seçilmiş makroekonomik değişkenlerle ilişkisinin analizi
Analysis of the realitionship between public healt expenditures and selected macroeconomic variables after 2001 in Turkey
Yazar: ASLIHAN ALTUNTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ PETEK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de kamu sağlık harcamalarının 2001 sonrası seçilmiş
makroekonomik değişkenlerle olan ilişkisinin analizi ele alınmıştır. 2001 krizinin
makroekonomik değişkenlere olan etkisi grafiklerle açıklanmış olup OECD ülkeleri ile
Covid-19 Pandemisi döneminde seçilmiş OECD ülkeleri ile Türkiye'nin kamu kesimi sağlık
harcamalarının karşılaştırılmalı analizi yapılmıştır.
Türkiye'nin 2001-2021 yılları arasında kamu kesimi sağlık harcamaları ile
makroekonomik değişkenler grafiklerle ayrı ayrı ele alınmış ve son olarak karşılaştırılmalı
bir şekilde incelenmiştir. Kamu kesimi sağlık harcamalarının arttığı, ekonomik büyümenin
arttığı, enflasyonun arttığı ve işsizliğin arttığı tespit edilmiştir. Reel efektif döviz kurunun
ise azaldığı tespit edilmiştir.
Bu çalışmanın asıl amacı olan 2001-2020 yılları arasında Türkiye'de kamu sağlık
harcamaları seçilmiş makroekonomik değişkenlerle grafik yöntemi ile analiz edilmiştir.
Analiz sonuçlarına göre grafik 2001 yılı krizi ve 2008 krizi dönemlerinde OECD ülkeleri ve
Türkiye'de kamu sağlık harcamalarına ayrılan payda artış gözlemlenmektedir. 2020 yılı
pandemi döneminde OECD ülkelerinde kamu sağlık harcamaları artış hızı Türkiye'nin
kamu sağlık harcamalarına ayırdığı paydan daha fazladır. Tüm dünyayı etkisi altına alan
salgın döneminde ve ekonomik krizlerde OECD ülkeleri ve Türkiye ekonomisinin hemen
hemen her alanında büyük etkiler yaratan salgın ve krizle mücadele kapsamında kamu
sağlık harcamalarını artan oranlarda gerçekleştirmişlerdir.

Abstract:
In this study, the analysis of the relationship between public health expenditures in
Turkey and selected macroeconomic variables after 2001 is discussed. The impact of the
2001 crisis on macroeconomic variables was explained with graphs, and a comparative
analysis of the public sector health expenditures of OECD countries and selected OECD
countries and Turkey during the Covid-19 Pandemic period was made.
Turkey's public sector health expenditures and macroeconomic variables between
2001 and 2021 were discussed separately with graphs and finally examined in a comparative
manner. It has been determined that public sector health expenditures have increased,
economic growth has increased, inflation has increased and unemployment has increased. It
was determined that the real effective exchange rate decreased.
The main purpose of this study, public health expenditures in Turkey between 2001
and 2020, was analyzed by graphical method with selected macroeconomic variables.
According to the analysis results, an increase in the share allocated to public health
expenditures is observed in OECD countries and Turkey during the 2001 crisis and 2008
crisis periods. The increase rate of public health expenditures in OECD countries during the
2020 pandemic period was higher than the share allocated to public health expenditures by
Turkey. During the epidemic period and economic crises that affected the whole world,
OECD countries and Turkey increased their public health expenditures within the scope of
combating the epidemic and crisis, which had a great impact on almost every aspect of the
economy.