Anne ve babaların ebeveyn eğitimine ilişkin bilgi ihtiyacının belirlenmesi /
Yazar: HÜLYA ÖZTOP
Danışman: Y.DOÇ.DR. MUHTEŞEM TELSİZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 1994
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics
Dizin: Ana-baba = Parents ; Anneler = Mothers ; Babalar = Fathers

Özet:
Arastırma, anne ve babaların ebeveyn eğitimi konusunda ihtiyaç duydukları bilgileri incelemek, bu konuda yararlandıkları bilgi kaynaklarını belirlemek, araştırma sonuçlarına göre anne-babalara verilecek eğitimin yönünü belirlemede ilgili kuruluşlara önerilerde bulunmak amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırma Ankara'nın merkez ilçelerindeki ilkokul, ortaokul ve liseler ile bu okullardaki öğrenci sayılarını içeren Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim İstatistiklerinden tabakalı rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen 150 öğrencinin, anne ve babaları üzerinde yürütülmüştür. Araştırma verileri, daha önce yapılan araştırmalara dayanılarak geliştirilen anket formuna bağlı kalınarak, araştırmacı tarafından anne ve babalarla yüzyüze yapılan mülakatlar sonucu toplanmıştır. Araştırma kapsamına alınan ailelerde çocukların %32.7'si "6-11", 31.3'ü "12-14", %36.0'sı "15-18" yaş grubundadır. Çocukların %58.0'i kız, %42.0'si erkektir. Araştırma kapsamına giren anneler arasında ilkokul ve daha az öğrenin78 görmüş olanlar (%56.7), babalar arasında ise yüksek öğrenim görmüş olanlar (%36.7) yüksek orandadır. Araştırma kapsamına giren annelerde "31-40" (%53.3)f babalarda ise "41-50" (%46.0) yaş grubunda olanlar önde gelmektedir. Ebeveyn eğitimi konusunda ihtiyaç duyulan bilgilere ilişkin ilkokul çağında çocuğu olan anneler arasında, sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırma (%84.0) ile ilgili bilgiye ihtiyaçları olduğunu belirten anneler ilk sırada yer alırken, babalar arasında ise okul çalışmalarını motive etme (%78.0) konusunda bilgiye ihtiyaç duyduklarını belirten babaların ilk sırada yer aldığı saptanmıştır. İlkokul çağında çocuğu olan anne ve babaların ebeveyn eğitimine ilişkin ihtiyaç duydukları bilgiler arasında farklılık olduğu görülmektedir (p<0.05) İlkokul çağında çocuğu olan ilkokul ve daha az öğrenim görmüş olan anneler arasında, çocuğa kişisel bakım konusunda eğitim verme (%83.0), ortaöğrenim düzeyindeki anneler arasında ise %90.9 ile okul çalışmalarını motive etme, çocukla iletişim kurma, sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırma konularında bilgiye ihtiyaçları olduğunu belirten anneler ilk sırada yer almaktadır. Yüksek öğrenim düzeyindeki annelerin tamamı (%100.0) çocukla iletişim kurma konusunda bilgiye ihtiyaçları olduğunu belirtmişlerdir.79 İlkokul ve daha az öğrenim görmüş babalar ve ortaöğrenim düzeyindeki babalar arasında, okul çalışmalarını motive etme ve çocukta disiplini sağlama konularında bilgiye ihtiyaçları olduğunu belirten babalar ilk sırada yer almaktadır (İlkokul ve daha az öğrenim görmüş babalar %77.8, ortaöğrenim düzeyindeki babalar %77.6). Yüksek öğrenim düzeyindeki babaların başında ise çocukla iletişim kurma ve çocuğun boş zaman faaliyetlerini yönlendirme (%72.2), konularında bilgiye ihtiyacı olanlar gelmektedir. Babaların eğitim düzeyi yükseldikçe çocukla iletişim kurma konusundaki bilgi ihtiyaçları da artmaktadır (p<0.05). Ortaokul çağında çocuğu olan anneler ve babalar arasında, okul çalışmalarını motive etmeye ilişkin bilgiye ihtiyaç duyduklarını belirtenler ilk sırada yer almaktadır (Anneler %92.0, babalar %80.0). Ortaokul çağında çocuğu olan ilkokul ve daha az öğrenim görmüş anneler arasında %90.9 ile okul çalışmalarını motive etme ve çocuğun arkadaş seçimi konusunda yardımcı olma, ortaöğrenim düzeyindeki anneler (%100.0) ve yüksek öğrenim düzeyindeki anneler (%84.6) arasında ise okul çalışmalarını motive etmeye ilişkin bilgiye ihtiyaçları olduğunu belirten anneler ilk sırada yer almaktadır.80 Ortaokul çağında çocuğu olan ilkokul ve daha az öğrenim görmüş babalar arasında %88.9 ile paranın kullanımı konusunda eğitim vermeye ilişkin bilgiye ihtiyaçları olduğunu belirten babalar ilk sırada yer almaktadır. Ortaöğrenim (76.2) ve yükseköğrenim (%85.0) düzeyindeki babalar arasında, okul çalışmalarını motive etme konusunda bilgiye ihtiyaç duyduklarını belirten babalar başta gelmektedir. Lise çağında çocuğu olan anneler arasında %86.0 ile çocuğa odasını temizleme alışkanlığı kazandırma ve çocuğa arkadaş seçimi konusunda yardımcı olma ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyanlar ilk sırada yer alırken, babalar arasında ise %86.0 ile okul çalışmalarını motive etme ile ilgili bilgiye ihtiyaçları olduğunu belirten babalar ilk sırada yer almaktadır. ' Lise çağında çocuğu olan ilkokul ve daha az öğrenim görmüş anneler arasında (%84.4), çocuğa arkadaş seçimi konusunda yardımcı olma, ortaöğrenim düzeyindeki anneler arasında (%100.0), çocuğa odasını temizleme alışkanlığı kazandırma, yüksek öğrenim düzeyindeki anneler arasında (%100.0), okul çalışmalarını motive etme, meslek seçiminde rehberlik etme, çocukla iletişim kurma konularında bilgiye ihtiyaçları olduğunu belirten anneler ilk sırada yer almaktadır.81 Lise çağında çocuğu olan her üç eğitim düzeyindeki babalar arasında okul çalışmalarını motive etme konusunda bilgiye ihtiyaç duyduklarını belirten babalar başta gelmektedir (İlkokul ve daha az %83.3f ortaöğrenim %80.0, yüksek öğrenim %94.1). Araştırma kapsamına alınan annelerin 147'si (%98.0), babaların 143'ü (%95.3) ebeveyn eğitimine ilişkin konularda çeşitli bilgi kaynaklarından yararlanmaktadırlar. Ebeveyn eğitmine ilişkin bilgi kaynaklarından yararlanan anneler (%87.8) ve babalar (%90.2) arasında, televizyondan yararlananlar ilk sırada yer almaktadır. Televizyon haricinde, anne ve babaların yararlandıkları diğer bilgi kaynakları aynı değildir. Ebeveyn eğitimine ilişkin bilgi ihtiyacını karşılamada yararlanılan bilgi kaynakları konusunda anne ve babalar arasındaki farklılıklar istatistiksel açıdan da önemli bulunmuştur (p<0.05). İlkokul ve daha az öğrenim görmüş anneler arasında (%92.7) televizyondan, ortaöğrenim düzeyindeki anneler arasında (%94.4) rehber öğretmenden, yüksek öğrenim düzeyindeki anneler arasında (%93.1) kitaptan yararlanan anneler ilk sırada yer almaktadır. îlkokul ve daha az öğrenim görmüş babalar (%95.1) ve ortaöğrenim düzeyindeki babalar (%91.5) arasında82 televizyondan, yüksek öğrenim düzeyindeki babalar (%92.7) arasında ise kitaptan yararlananlar önde gelmektedir. Araştırma kapsamına alınan annelerin %89.3'ü babaların ise %66.0'sı ebeveyn eğitimine ilişkin kurslara katılmayı düşündüklerini belirtmişlerdir. Ortaöğrenim düzeyindeki anneler (%100.0) ve babalar (%68.0) ile yüksek öğrenim düzeyindeki anneler (%100.0) ve babalar arasında (%74.6), ebeveyn eğitimine ilişkin kurslara katılmayı düşünenlerin oranı ilkokul ve daha az öğrenim görmüş annelerden (%81.2) ve babalardan (%53.3) daha yüksektir.

Abstract:
This study was planned and conducted to analyze the information needed by mothers and fathers related to parent education and to determine the sources of information used by them. The research included the mothers and fathers of 150 students selected from the primary, secondary and high schools in the central administrative districts of Ankara Province and from the statistics by the Ministry of National Education including the number of students in these schools by using the method of Layer Random Sampling. The data were collected by using a questionary form developed by the researcher and through interviews with the parents. The highest proportion of the mothers surveyed have primary school or less education (56.7%) and the highest proportion of the fathers surveyed have university edication (36.7%). About the information needed for parent education, the findings show that among the mothers with children at primary school those who reported that they needed84 information to provide their children with the habit of healthy nutrition take the first place (84.0%). On the other hand, among the fathers, those who reported that they needed information to motivate their children to study at school come first (78.0%). The majority of the parents with chilren at secondary school reported that they needed information to motivate their children to study at school. Among the mothers with children at high school those who informed that they needed information to provide their children with the habit of cleaning their rooms and to help them while choosing friends come first with 86.0 percent. On the other hand, the majority of the fathers, 86.0 percent, reported that they needed information to motivate their children to study at school. 147 of the mothers and 143 of the fathers included in the research make use of the sources of information related to parent education (98.0% and 95.0% respectively). Among" the mothers and fathers who use the sources related to parent education, those who use television take the first place ('87.8% and 90.2% respectively). It was determined that the other sources of information used by parents differ expect for television (p<0.05).85 The majority of the mothers with primary school or less education use television as a soruce of information (92.7%). The majority of the mothers with secondary school education consult teaches as guides (94.4%) and the majority of the mothers with university education make use of books (93.1%). The majority of the fathers with primary school or less education and the majority of the fathers with secondary school education use television as a source of information (95.1% and 91.5% respectively) and the majority of the fathers with university education make use of books (92.7%). 89.3% of the mothers and 66.0% of the fathers included in the research informed that they wanted to join the courses related to parent education. Among the mothers with secondary school education (100.0%) and the fathers with university education (68.0%) and the mothers (100.0%) and fathers (74.6%) with university education, the rate of the parents who want to join the courses related to parent education is higher than the of the mothers (81.2%) and fathers (53.3%) with primary school or less education.