Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin yazılı anlatımlarındaki konuşma dili unsurlarının giderilmesine yönelik bir eylem araştırması
An action research on elimination of spoken language elements in the written expressions of secondary school 7th grade students
Yazar: MERYEM GÜLER
Danışman: PROF. DR. OSMAN MERT
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Konuşma dili = Spoken language ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yazma becerisi = Writing skills ; Yazılı anlatım = Written expression

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin yazılı anlatımlarının konuşma dili unsurlarından arındırılmasıdır.
Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden "eylem araştırması" deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları, "amaçsal örnekleme" yöntemine göre seçilen Erzurum il merkezindeki bir devlet okulunda okuyan 7. sınıftaki 19 öğrencidir. Araştırma 2019 - 2020 eğitim - öğretim yılının güz döneminde yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak öğrencilerin yazılı anlatım çalışmaları kullanılmıştır. Öğrencilerin yazılı anlatım çalışmalarındaki konuşma dili unsurları "betimsel analiz" yöntemiyle tespit edilerek "içerik analizi" yöntemiyle kodlara ve temalara ayrılmıştır. Araştırmada, 10 hafta süren veri toplama süreciyle eş zamanlı olarak öğrencilerin yazılı anlatımlarının geliştirilmesi amacıyla okuma ve dinleme ödevleri verilmiş, yaratıcı konuşma ve yaratıcı yazma etkinlikleri yapılmıştır. Öğrencilerin haftalık gelişimleri araştırmacı tarafından hazırlanan kontrol listeleri ile nicel olarak izlenmiştir. 
Bulgular: Araştırmanın bulgularına göre öğrencilerin yazılı anlatım çalışmalarındaki konuşma dili unsurlarına ait 33 hata tipi tespit edilmiştir. Tespit edilen hata tipleri "ses bilgisi düzeyinde karşılaşılan yanlışlar", "şekil bilgisi düzeyinde karşılaşılan yanlışlar" ve "kavram işareti düzeyinde karşılaşılan yanlışlar" olmak üzere üç tema altında incelenmiştir. İncelenen temalara göre öğrenciler en fazla hatayı ses bilgisi düzeyinde yapmıştır. Öğrencilerin yazılı anlatım çalışmalarında çoğunlukla yerel ağızdan kaynaklanan konuşma dili özellikleri görülmekle birlikte standart Türkçeye uygun olmayan konuşma dili özellikleri de tespit edilmiştir.
Sonuç: Araştırmanın sonuçlarına göre, uygulama süresince öğrencilerin yazılı anlatım çalışmalarında tespit edilen konuşma dili unsurlarında haftalara göre azalma izlenmiştir. Konuşma, okuma ve dinleme teknikleriyle desteklenerek yapılan yazma etkinliklerinin öğrencilerin yazılı anlatımlarını geliştirmeye katkısının olduğu sonucuna varılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: konuşma dili, yazı dili, yazılı anlatım, yazma becerisi.

Abstract:
Purpose: The aim of this research is elimination of spoken language elements in the written expressions of secondary school 7th grade students.
Method: In this study action research was employed as a research design. The participants of the study are 19 students at 7th grade who are studying in a public school in the city center of Erzurum were selected purposefully. The study was carried out in the fall semester of the 2019-2020 academic year. Written expression studies of students were used as data collection tool. Speaking language elements of the students' written expression studies were analysed descriptively and divided into codes and themes by the method of "content analysis". In the study of 10 weeks duration in order to improve students' reading writing and listening simultaneously with data collection process given creative assignments speech and creative writing activities have been conducted. The weekly developments of the students were quantitatively monitored with the checklists prepared by the researcher.
Findings: According to the findings of the study, 33 error types related to the speech language elements in the students' written expression studies were determined. The types of errors detected were analyzed under three themes: "errors encountered at the level of phonetics", "errors encountered at the level of morphology" and "errors encountered at the concept sign level". According to the themes examined, students made the most mistakes at the phonetics level. In the written expression studies of the students, the features of the spoken language that mostly originate from the local dialect are observed, besides, the features of the spoken language that do not comply with the standard Turkish have been determined.
Result: According to the results of the research, a decrease was observed in the speech language elements determined in the students' written expression during the application compared to the weeks. It is concluded that writing activities supported by speaking, reading and listening techniques contribute to improving students' written expression.
Keywords: speaking language, writing language, written expression, writing skills.