Lise öğrencilerinde akademik erteleme ile akıllı telefonbağımlılığı ve anne baba tutumları arasındaki ilişkiler
Relationships between academic procrastination andsmartphone addiction and parental attitudes in high school students
Yazar: ELİF DEMİREL
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT SAHRANÇ
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, lise öğrencilerinde akademik erteleme ile akıllı telefon bağımlılığı ve anne
baba tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi ile akıllı telefon bağımlılığının ve anne
baba tutumlarının akademik ertelemeyi yordama gücünün belirlenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmada ayrıca akademik ertelemenin cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenine göre
farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir.
Araştırma ilişkisel tarama yöntemi ile yapılmıştır. Veriler uygun örnekleme yöntemi ile
toplanmıştır. Araştırmanın örneklemi 387 kız 235 erkek lise öğrencisinden oluşmaktadır.
Araştırma verilerini toplamak amacıyla sosyodemografik verilerin yer aldığı kişisel bilgi
formu; "Akademik Erteleme Ölçeği" (Çakıcı, 2003), Kwon vd., (2013) tarafından
geliştirilen ve Türkçe uyarlaması Demirci vd. (2014) tarafından yapılan "Akıllı Telefon
Bağımlılığı Ölçeği" , Arrindell vd. (1999) tarafından geliştirilen Dirik vd. (2004)
tarafından Türkçeye uyarlanan "Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği"
kullanılmıştır.
Araştırmada elde edilen verilerin analizinde SPSS 27.0 programından faydalanılmıştır.
Akademik erteleme ile akıllı telefon bağımlılığı ve anne baba tutumları arasında anlamlı
bir ilişki olup olmadığını incelemek amacıyla korelasyon analizi uygulanmıştır. Akademik
ertelemeyi akıllı telefon bağımlılığı ve anne baba tutumlarının yordama gücü de hiyerarşik
regresyon analizi ile incelenmiştir. Ayrıca cinsiyet ve sınıf düzeyine göre akademik
ertelemenin anlamlı bir biçimde farklılaşıp farklılaşmadığı t- testi ve tek yönlü varyans
analizi ile belirlenmiştir.
Korelasyon analizine göre; akademik erteleme ile akıllı telefon bağımlılığı arasında orta
düzeyde pozitif yönde, anne- baba aşırı koruyucu tutum ve anne- baba reddedici tutum ile
akademik erteleme arasında düşük düzeyde pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Akıllı telefon
bağımlılığı ile anne-baba aşırı koruyucu ve anne- baba reddedici tutum arasında düşük
düzeyde pozitif yönde ilişki tespit edilmiştir. Yapılan regresyon analizi sonucunda, lise
öğrencilerinde akıllı telefon bağımlılığı ve baba reddedici tutumun akademik ertelemeyi
yordadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte akademik ertelemenin cinsiyet ve sınıf
düzeyine göre anlamlı bir biçimde farklılaşmadığı bulunmuştur. Yani, akıllı telefon
bağımlılığı yüksek olan ve baba reddedici tutuma sahip olan lise öğrencilerinin akademik
erteleme davranışının daha çok olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyete ve sınıf düzeyine
göre lise öğrencilerinin akademik erteleme davranışında anlamlı farklılık bulunmamıştır.

Abstract:
This study aimed to examine the relationship between academic procrastination,
smartphone addiction and parental attitudes in high school students, and to determine the
predictive power of smartphone addiction and parental attitudes on academic
procrastination. The study also examined whether academic procrastination differs
according to gender and grade level.
The research was conducted with the relational scanning method. Data were collected by
convenient sampling method. The sample of the research consists of 387 female and 235
male high school students. Personal information form containing sociodemographic data in
order to collect research data; "Academic Procrastination Scale" (Çakıcı, 2003) was
developed by Kwon et al., (2013) and its Turkish adaptation was published by Demirci et
al. "Smartphone Addiction Scale" by Arrindell et al. (2014). (1999) developed by Dirik et
al. "Abbreviated Perceived Parental Attitudes" adapted to Turkish by (2004) was
used.
SPSS 27.0 program was used to analyze the data obtained in the research. Correlation
analysis was applied to examine whether there is a significant relationship between
academic procrastination, smartphone addiction and parental attitudes. The predictive
power of smartphone addiction and parental attitudes on academic procrastination was also
examined by hierarchical regression analysis. In addition, it was determined by t-test and
one-way analysis of variance whether academic procrastination differed significantly
according to gender and grade level.
According to correlation analysis; a moderate positive relationship was found between
academic procrastination and smartphone addiction, and a low level positive relationship
was found between parental overprotective attitude and parental rejecting attitude and
academic procrastination. A low-level positive relationship was found between smartphone
addiction and parental overprotective and parental rejecting attitudes. As a result of the
regression analysis, it was determined that smartphone addiction and father's rejecting
attitude predicted academic procrastination in high school students. However, it was found
that academic procrastination did not differ significantly according to gender and grade
level. In other words, it has been concluded that high school students with high smartphone
addiction and rejecting father attitudes have more academic procrastination behavior.
There was no significant difference in academic procrastination behavior of high school
students according to gender and grade level.