Alzheimer hastalarına bakım veren yakınlarının tükenmişlik ve stresle başa çıkma tarzlarının karşılaştırılması
The Comparison of burn - out and ways of coping with stress of caregiver relatives of Alzheimer's disease patients
Yazar: AYŞEGÜL YILMAZ DİLEKÖZ
Danışman: PROF. DR. ENGİN TURAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç; Alzheimer hastalarına primer bakım veren yakınlarında tükenmişliğin hastaların semptom kümeleri ile ilişkisi ve tükenmişlik ile stresle başa çıkma tarzları arasında ilişki olup olmadığının belirlenmesidir. Yöntem; Araştırmanın örneklemini 44 Alzheimer hastası ve bakım veren yakınları oluşturmaktadır. Hastalara kognitif durumlarını değerlendirmek üzere Mini Mental durum değerlendirme (MMSE) testi, davranışsal ve psikolojik semptomlarını değerlendirmek üzere kısa psikiyatrik derecelendirme ölçeği (KPDÖ), fiziksel özbakımlarını değerlendirmek üzere fiziksel özbakım ölçeği (FÖB) ve var olan depresyonlarını belirlemek üzere geriatri depresyon ölçeği (GDÖ) uygulanmıştır. Bakım verenlere ise Maslach tükenmişlik ölçeği (MBI) ve stresle başa çıkma tarzları ölçeği verilmiştir. Sonuçlar, gruplar arası fark, korelasyon ve lojistik regresyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular; Araştırmanın sonucunda, Alzheimer hastalarına bakım veren yakınlarının tükenmişliğinin hastaların kognitif durumları (MMSE), davranışsal ve psikolojik semptomları (KPDÖ) ve fiziksel özbakımları (FÖB) ile ilişkili olduğu sonucu bulunmuştur. Hastanın depresyonu ile bakım verenin tükenmişliği arasında ise anlamlı ilişki saptanmamıştır. Stresle başa çıkma tarzları arasındaki fark incelendiğinde ise, duygusal tükenmesi olan bakımverenlerin stresle başa çıkmaya yönelik daha fazla boyun eğici yaklaşımı kullandıkları, duygusal tükenmesi olmayanların ise daha fazla güvenli yaklaşımı kullandıkları görülmüştür. Tartışma; Bakım verenlerin tükenmişliğini artıran semptom kümelerinin tanınmasına ve müdahale edilmesine yönelik etkin yöntemlerin geliştirilmesi gerekmektedir. 109

Abstract:
Aim; The aim of this study is to determine the possible relationship between Alzheimer's disease patients' symptomatology and the burn-out profile of their primary caregivers and to figure out the probable contribution of the carers burn-out to their ways of coping with stress. Method; Subjects included in the study are 44 Alzheimer's disease patients and their primary caregivers. The patients' cognitive state were evaluated by using the Mini Mental State Examination (MMSE), Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS) was used for the assessment of behavioral and psychological symptoms. Outcome measurement was delivered by Personal Self- Maintaining Scale (PSMS). Patients were given Geriatric Depression Scale (GDS) and carers were administrated Maslach Burn-out Inventory (MBI) and Ways of Coping Scale (WCS). Collected data were analysed via Student's t-Test, One-Way ANOVA, Pearson 's Correlation Analysis and Logistic Regression Analysis. Findings; The burn-out profile of the caregivers highly correlates with their patients' cognitive state, BPRS scores and PSMS points. Not any significant relationship was observed between patients' depression grade and carers burn-out measures. In terms of ways of coping with stress, carers who are emotionally exhausted tended to use helpless style more often, while non exhausted caregivers used self confidental style. Discussion; Appropriate approaches should be held for identfying and intervening the symptomatic features those may exacerbate the burn-out process. 110