hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İslam ve Osmanlı hukukunda vasiyet
Testament in Islamic and Ottoman law
Yazar: KHADEEJA ABDULSATTAR SADEQ ALSULAIMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ÜLKER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Vasiyet, kişinin hayatta iken kendi mal varlığı üzerinde ölümü sonrasındaki süreç için de serbestçe tasarrufta bulunma hakkını ifade eder. İslam hukukunda vasiyet konusunda çeşitli düzenlemeler yapılmış olup, mirasçıların ve vasiyet edilen kişilerin haklarının korunması gibi konular hükme bağlanmıştır. Mirasın üçte birinden daha fazla olan veya varislerden herhangi biri lehine yapılacak vasiyetin geçerliliği ise diğer varislerin iznine bağlı kılınmıştır. Osmanlı hukukunda vasiyetin hukuki geçerliliği ve uygulanışında İslam hukuku ile bir paralellik ve benzerlik görülmektedir. Osmanlı hukukunda vasiyetin yapılması için herhangi bir şekil şartı aranmamıştır. Vasiyet sözlü veya yazılı olarak yapılabilir. Ancak, vasiyetin ispat edilmesi açısından yazılı vasiyetin tercih edilmesi daha uygundur. Çalışmamızda vasiyet ve vasiyetin hukuki kanıtı niteliğinde olan vesikalar, Osmanlı hukuku özelinde İslam hukuku açısından ele alınmıştır. Bu bağlamda vasiyetin tarihi, diğer toplumlardaki durumu, içeriği, vasiyetçi, varisler ve vasiyet edilen kişiler açısından hukuki geçerliliğinin temel şartları ele alınmıştır. Konu ayrıca Türk modern hukuku açısından da ele alınarak aralarındaki ortak ve özgün yönlerinin ortaya konulması hedeflenmiştir.

Abstract:
A will expresses the right of a person to freely dispose of his or her property while he or she is alive, even after his or her death. Various regulations have been made regarding wills in Islamic law, and issues such as the protection of the rights of heirs and testatees have been ruled. The validity of a will that is more than one-third of the inheritance or made in favor of any of the heirs is subject to the permission of the other heirs. There is a parallelism and similarity with Islamic law in the legal validity and implementation of the will in Ottoman law. In Ottoman law, there was no formal requirement for making a will. A will can be made verbally or in writing. However, in terms of proving the will, it is more appropriate to prefer a written will.
In our study, wills and documents, which are legal evidence of the will, are discussed in terms of Islamic law, specifically Ottoman law. In this context, the history of the will, its situation in other societies, its content, and the basic conditions of its legal validity in terms of the testator, heirs and testators are discussed. The subject is also discussed from the perspective of Turkish modern law and it is aimed to reveal the common and unique aspects between them.
Tanacetum vulgare'nin toprak üstü kısımlarının uçucu yağ bileşimi
Essential oil composition of aerial parts of Tanacetumvulgare
Yazar: DAMLA KARAKOÇ ÇAMÖZ
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN AKTÜMSEK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Tıbbi bitkiler tarih öncesi dönemden bu yana çeşitli sağlık sorunları için yaygın olarak kullanılmaktadır. Günümüzde, bitkiler ana tedavi kaynakları olarak kabul edilmektedir ve birçok insan hala çeşitli sağlık uygulamalarında modern ilaçlardan farklı olarak yan etkisi olan veya hiç yan etkisi olmayan tıbbi bitkiler kullanılmaktadır. Tanacetum cinsi Türkiye'de 44 tür ile temsil edilmektedir. Bu çalışmada, Tanacetum vulgare L'nin uçucu yağlarının kimyasal karakterizasyonunu değerlendirilmiştir. T. vulgare'nin farklı toprak üstü kısımları (gövde, çiçek ve karışım) ayrı ayrı analiz edildi. Uçucu yağların kimyasal bileşimleri GC-MS tekniği kullanılarak analiz edildi. Sonuçlar, T. vulgare'nin tüm toprak üstü kısımlarının major uçucu yağının camphor olduğunu göstermiştir.

Abstract:
Medicinal plants are widely used for managing several health problems since prehistoric era. Nowadays, plants are considered as main sources of drugs and many people have been still used medicinal plants, which have little or no side effects unlike modern drugs in several health applications. The genus Tanacetum is represented by 44 species in Türkiye. In this study, the chemical characterization of the volatile oils of Tanacetum vulgare L was evaluated. Different aerial parts (stem, flowers and mixture) of T. vulgare analysed seperately. The chemical compositions of the essential oils were analysed using GC-MS technique. The results showed major essential oil was camphor essential oils of the all aerial parts of of T. vulgare.
Radyasyonun bazı psikolojik ilaçlara etkilerinin EPR tekniğiyle araştırılması ve bu ilaçların dozimetrik özelliklerinin belirlenmesi
Investigation of the effects of radiation on some psychological drugs by EPR technique and determination of dosimetric properties of these drugs
Yazar: AYŞE ÇÖMÜ
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ SAYIN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL ECE
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Doz-cevap ilişkisi-ilaç = Dose-response relationship-drug ; Elektron paramanyetik rezonan = Electron paramagnetic resonance ; Gama ışınlama = Gamma irridiation ; Kaza dozimetresi = Accidental dosimeter ; Radikaller = Radicals ; Rezonans = Resonance

Özet:
Bu tez çalışmasında, psikolojik rahatsızlıkların tedavisinde yaygın olarak kullanılan Faverin ve Laroxyl ilaçları ile içeriklerinde etken ve yardımcı madde olarak bulunan Fluvoksamin maleat, Mannitol, Amitriptilin ve Laktoz molekülleri Elektron Paramanyetik Rezonans (EPR) tekniği ile incelenmiştir. Numuneler 10 Gy ile 25 kGy olarak belirlenen oldukça geniş bir doz aralığında oda sıcaklığında 60Co kaynağı ile ışınlanmıştır. Ardından, radyasyon maruziyeti öncesinde ve sonrasında numunelerin EPR spektrumları farklı spektrometre koşullarında kaydedilmiş ve spektral desenin çözünürlüğünün en iyi olduğu optimum spektrometre parametreleri belirlenmiştir. EPR tekniğiyle mikrodalga güç çalışması, doz-cevap çalışması ve kinetik çalışmalar yapılarak gama radyasyonunun bu numunelerde indüklediği radikallerin karakteristik özelikleri ve kararlılığı belirlenmiş ve olası bir nükleer kaza durumunda geriye dönük (kaza, acil durum) radyasyon dozimetresi olarak kullanılabilirlikleri araştırılmıştır. İncelenen doz bölgesi nedeniyle ilaçların radyosterilizasyon çalışmaları için de değerli bilgiler elde edilmiştir.

Abstract:
In this thesis study, the drugs Faverin and Laroxyl, which are widely used in the treatment of psychological disorders, and the molecules Fluvoxamine maleate, Mannitol, Amitriptyline and Lactose, which are found as active and auxiliary substances in their contents, were studied by Electron Paramagnetic Resonance (EPR) technique. The samples were irradiated at room temperature in the very wide dose range determined as 10 Gy to 25 kGy using 60Co source. The EPR spectra of the samples were recorded under different spectrometer conditions before and after radiation exposure, and the optimal spectrometer parameters were obtained, in which the resolution of the spectral pattern was the best. Microwave power, dose-response and kinetic studies were performed using EPR technique to determine the characteristic properties and stability of the radicals induced by gamma radiation in these samples and to investigate their usability as a retrospective (accidental, emergency) radiation dosimeter in the event of a possible nuclear accident. Valuable information has also been obtained for radiosterilization studies of drugs due to the dose region studied.
Kestel ormanındaki (Kadınhanı-Konya) epifitik likenler ve bazı taksonların antioksidan aktivitelerinin araştırılması
Investigation of epiphytic lichens and  antioxidant activities some taxa in kestel forest (Kadınhanı-Konya)
Yazar: GÜLŞAH YURTYAPAN
Danışman: PROF. DR. CELALEDDİN ÖZTÜRK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, Konya Kadınhanı İlçesi'ndeki Kestel Ormanı'nda yaygın olarak yetişen epifitik liken türlerinin tespiti ve metanol özütlerin ve antioksidan aktivitelerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla bölgede 3 farklı istasyonda arazi çalışması yapılmıştır. Belirlenen bu istasyonlardaki vejetasyon Pinus nigra J.F.Arnold, Quercus pubescens Willd, Juniperus oxycedrus L. gibi ağaçları içermektedir. Substrat olarak bu ağaçların üzerinde gelişen likenler, ağaçların gövde, dal, kabuk kısımlarından toplanmıştır. Arazi çalışması tamamlandıktan sonra laboratuvara getirilen örnekler üzerinde makroskobik, mikroskobik ve kimyasal incelemeler yapılmıştır. Tür teşhisleri için çeşitli teşhis kitaplarından yararlanılmıştır. Laboratuvar çalışmaları sonucunda 21 cinse ait 28 farklı takson tespit edilmiştir. Alanda en yaygın bulunan ilk beş tür; Pseudevernia furfuracea (L.) Zopf var. furfuracea, Evernia prunastri (L.) Ach., Phaeophyscia nigricans (Flörke) Moberg, Parmelia sulcata Taylor, Hypogymnia tubulosa (Schaer.) Hav.'dır. Teşhis edilen 28 taksonun deskripsiyonları verilmiştir. Tespit edilen türlerin arasından seçilen liken örneklerinin antioksidan aktivitelerinin belirlenmesinde ise  DPPH ve FRAP yöntemi kullanılmıştır. Yapılan çalışmaların sonuçları literatür çalışmalarıyla karşılaştırılmıştır ve uyumlu sonuçlar gösterdiği görülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to detect the epiphytic lichen species commonly growing in the Kestel Forest in Konya Kadinhanı District and to investigate the antioxidant activities of methanol extracts. For this purpose, field studies were carried out at 3 different stations in the region. The vegetation at these determined stations includes trees such as Pinus nigra J.F.Arnold, Quercus pubescens Willd, Juniperus oxycedrus L. Lichens growing on these trees as substrates were collected from the trunk, branches and bark parts of the trees. After the field studies were completed, macroscopic, microscopic and chemical examinations were carried out on the samples brought to the laboratory. Various diagnostic books were used for species identification. As a result of laboratory studies, 28 different taxa belonging to 21 genera were identified. The top five most common species in the area are; Pseudevernia furfuracea (L.) Zopf var. furfuracea, Evernia prunastri (L.) Ach., Phaeophyscia nigricans (Flörke) Moberg, Parmelia sulcata Taylor, Hypogymnia tubulosa (Schaer.) Hav. Descriptions of 28 identified taxa are given. DPPH and FRAP methods were used to determine the antioxidant activities of lichen samples selected from among the identified species. The results of the studies were compared with literature studies and were found to show compatible results.
Sultan şairlerin divanlarında saltanat unsurları
Elements of sultanate in the divans of sultan poets
Yazar: TUFAN KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EROL ÇÖM
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Klasik Türk şiiri, Osmanlı Devleti'nin siyasi ve sosyal yaşamına dair bizlere pek çok malzeme sunar. Bu dönem şairleri, klasik şiir geleneğine bağlı kalmanın yanında gerek yaşanılan döneme gerekse mensup oldukları Osmanlı toplumuna dair birçok unsuru şiirlerinde işlemişlerdir. Klasik Türk şiirinin içinde yer alan sultan şairlerin bulunmuş oldukları siyasi ve sosyal statü gereği şah, sultan, padişah, taht, taç gibi saltanata dair sözcükleri şiirlerinde fazlaca kullandıkları görülmektedir. Bu sözcüklerin klasik şiir geleneğine gerçeklik noktasında katkı sağladığını söylemek mümkündür. Çalışmamızda, sultan şairlerin şiirlerinde geçen saltanat unsurlarını ele aldık. Tespit ettiğimiz unsurları önce her sultan şairde tablolar halinde gösterdik. Unsurların birbiri ile karşılaştırılabilmesi için son olarak tamamını tek tabloda birleştirdik. Divanlarda tespit ettiğimiz saltanatı çağrıştıran kelimeleri muhtevalarına göre başlıklar altında inceledik.

Abstract:
Classical Turkish poetry offers us many materials about the political and social life of the Ottoman Empire. In addition to adhering to the classical poetry tradition, the poets of this period included many elements of both the period in which they lived and the Ottoman society they belonged to in their poems. It is seen that sultan poets in classical Turkish poetry use words related to sultanate such as shah, sultan, padishah, throne, crown in their poems due to their political and social status. It is possible to say that these words contribute to the classical poetry tradition in terms of reality. In our study, we discussed the elements of sultanate in the poems of sultan poets. We first showed the elements we identified in tables in each sultan poet. Finally, we combined them all in a single table so that the elements can be compared with each other. We examined the words reminiscent of sultanate that we found in the divans under headings according to their content.
Çorum Müzesi'nde bulunan bronz figürinler /
Yazar: MÜNİRE KARAKURT
Danışman: PROF. DR. ASUMAN BALDIRAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Bronz = Bronze ; Bronz kemerler = Bronze belts ; Çorum Müzesi = Çorum Museum ; İdol = Idol

Özet:
Çorum Müze koleksiyonları arasına çeşitli yollarla getirilmiş bronz eserlerden 31 adedi çalışma kapsamında değerlendirilmiştir. Tipolojilerine göre sınıflandırılıp, benzer ikonografiler ve analojiler yardımıyla tarihlendirilmeleri yapılmıştır. Çalışmada yer alan eserler, tanrı ve tanrıça figürinleri, aplik eserler ve çeşitli hayvan figürinlerinden oluşmaktadır. Çorum Müzesi koleksiyonlar arasında Roma dönemlerine tarihlendirilen bronz figürinlerin hepsi satın alma ve müsadere yoluyla müzeye getirilmiştir. Genellikle döküm tekniğinde üretilen eserlerin büyük çoğunluğunu hayvan betimli eserler oluşturmaktadır. Hayvan betimli bronz  eserler arasında, 6 adet kartal figürini, 8 adet at figürini, 4 adet boğa figürini yer almaktadır. Diğer eserler arasında 8 adet aplik parça ve bunların içeriğinde ise; 4 adet yılan formlu aplik, 3 adet Dionysos betimli aplik, bir tane de Pan betimli aplik parça yer alır. Bronz figürinler arasında tanrı ve tanrıça figürinleri de bulunmaktadır bunlar; Eros, Venüs-Aphrodite ve Pan heykelciğidir. 
Anahtar Kelimeler: Çorum Müzesi, Bronz, Figürin.

Abstract:
31 of the bronze works brought to the Çorum Museum collections through various means were evaluated within the scope of the study. They were classified according to their typology and dated with the help of similar iconographies and analogies. The works included in the study consist of god and goddess figurines, applique works and various animal figurines. Among the collections of Çorum Museum, all bronze figurines dating back to the Roman period were brought to the museum through purchase and confiscation. Generally, the majority of the works produced using the casting technique consist of works depicting animals. Among the bronze works depicting animals, there are 6 eagle figurines, 8 horse figurines, and 4 bull figurines. Other works include 8 applique pieces and their contents; There are 4 snake-shaped sconces, 3 sconces depicting Dionysus, and one sconce piece depicting Pan. Among the bronze figurines, there are also god and goddess figurines; It is a statuette of Eros, Venus-Aphrodite and Pan.
Key Words: Çorum Museum, Bronze, Figurine.
Türkiye milli botanik bahçesi yaprakbiti (Hemiptera: Aphididae) faunasının belirlenmesi
Determination of aphids (Hemiptera: Aphididae) fauna of the national botanical garden of Turkey
Yazar: YASİN DEMİRBOĞA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA NUR ELMA
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ankara'da bulunan Türkiye Milli Botanik Bahçesi yaprakbiti faunasını belirlemek amacıyla 2022-2023 yıllarında yapılan arazi çalışmaları 23 örnekleme alanında gerçekleştirilmiştir. Arazi çalışmaları sonucunda 66 konukçu bitki türü üzerinde Aphidinae, Calaphidinae, Chaitophorinae, Eriosomatinae, Lachninae olmak üzere 5 alt familyadan 34 cinse ait 1 tanesi alttür olmak üzere toplam 78 yaprakbiti türü kaydedilmiştir. Çalışma sonucunda en yaygın görülen yaprakbiti türleri; Aulacorthum solani, Brachycaudus helichrysi, Myzus persicae olmuştur.

Abstract:
Field studies carried out in 2022-2023 to determine the aphid fauna of the National Botanical Garden of Turkey in Ankara were carried out in 23 sampling areas. As a result of the field studies, a total of 78 aphid species, including 1 subspecies, belonging to 34 genera from 5 subfamilies (Aphidinae, Calaphidinae, Chaitophorinae, Eriosomatinae, Lachninae) were recorded on 66 host plant species. As a result of the study, the most common aphid species were Aulacorthum solani, Brachycaudus helichrysi, Myzus persicae.
Verici-alıcı gruplar taşıyan kaliksaren'lerin ikinci-mertebe çizgisel olmayan optik özelliklerinin araştırılması
The investigation of second-order nonlinear optical properties of calixarenes with donor- acceptor groups
Yazar: RAGIP GÖKGÖZ
Danışman: PROF. DR. ASLI KARAKAŞ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Anharmonik osilatör = Anharmonic oscillator ; Doğrusal olmayan optik = Nonlinear optics

Özet:
Bu yüksek lisans tez çalışmasında, verici-alıcı grup taşıyan bir kaliksaren molekülü tasarlanmıştır. Çalışılan molekülün ab-initio kuantum mekaniksel metotlar kullanılarak elektrik dipol momentleri, statik ve dinamik çizgisel kutuplulukları ile birinci yüksek kutuplulukları hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan sıfırdan farklı elektrik dipol moment değerleri, araştırılan molekülün kutuplu yapıda olduğunu ortaya çıkarmıştır. Moleküler orbital hesaplamalar ile çalışılan molekülün mikroskobik ikinci – mertebe çizgisel olmayan optik davranışını ifade eden sıfırdan farklı birinci yüksek kutupluluklara sahip olduğu gösterilmiştir. Büyük değerli sıfırdan farklı elektrik dipol momentlerin; daha yüksek <𝛼> ve özellikle de 𝛽𝑡𝑜𝑡 ile β_V değerlerine neden oldukları görülmektedir. Bu sebeple, tez çalışmasında incelenen kaliksaren molekülü için hesapladığımız μ ile 𝛽𝑡𝑜𝑡 ve β_V değerleri arasında güçlü bir ilişkinin varlığı tartışmasızdır.

Abstract:
In this master thesis study, a calixarene molecule carrying donor-acceptor group was designed. Electric dipole moments, static and dynamic linear polarizabilities and first hyperpolarizabilities of the studied molecule were calculated using ab-initio quantum mechanical methods. The non-zero electric dipole moment values found as a result of the calculations revealed that the investigated molecule has a polar structure. By molecular orbital calculations, it has been shown that the studied molecule has non-zero first hyperpolarizabilities, which express microscopic second-order non-linear optical behavior. Large non-zero electric dipole moments; It is seen that large-valued non-zero electric dipole moments lead to higher <α> and especially β_tot and β_V values. Therefore, it is indisputable that there is a strong correlation between μ and β_tot and β_V values that we calculated for the calixarene molecule studied in this thesis.
Duâları ekseninde Mevlâna'nın görüşlerinin ve öğretilerinin incelenmesi
On the basis of prayers analyzing Mevlâna's views and teachings
Yazar: HURŞİT BÜYÜKMATÜR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAMİ BAYRAKCI
Selçuk Üniversitesi / Mevlana Araştırmaları Enstitüsü / Mevlâna ve Mevlevîlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Mevlâna ve Mevlevilik Araştırmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: 11111 = 12345

Özet:
Tarih boyunca peygamberler, nebiler ve veliler Allah'ı tanımak ve bilmek isteyenlere rehberlik etmişlerdir. Bu rehberler arasında Hz. Mevlâna özel bir yere sahiptir. Mevlâna'nın yaşamı ve eserleri, Allah'a yaklaşmanın, muhabbetullah ile ilahi aşkın ve insanın kendi hakikatini müşahede etmesinin yollarını açıklamaktadır. İnsanlar farklı özelliklere sahip olduğundan yaratılmış insan sayısınca Allah'a giden yol vardır. Bu tezde Mevlâna'nın düşünce ve hayat anlayışının temelinde Kur'an ve Sünnet'in bulunduğu, Mevlâna'nın öğretilerinin ve eserlerinin bu çerçevede şekillendiği savunulmaktadır. Mevlâna'nın hayatı incelendiğinde ibadete adanmış bir hayat sürdüğü ve özellikle namazın, ilahi aşkın bir ifadesi olduğu görülmektedir. Tezin ikinci bölümünde Mevlâna'nın eserlerinde geçen dualarından alıntılarla onun yaratana yönelik ilticası incelenmiştir. Sonuç olarak Mevlâna'yı anlamak için onun eserlerini derinlemesine incelemenin önemine değinilmiştir.

Abstract:
Throughout history, prophets, messengers and men of God's have guided those who wants to know purpose of life, recognize God and know him/herself better. Among these men of God, St. Mevlana has a special place. Mevlana's life and books shows the ways of approaching to God by divine love and observing one's own truth. Since people have different characteristics, there are as many paths to God as there are human beings. In this thesis, it is argued that Mevlnas understanding of thought and life is based on the Qur'an and Sunnah and that Mevlana's teachings and books are shaped within this framework. When Mevlana's life is analysed, it is seen that he led a life dedicated to worship and especially prayer is an expression of divine love. In the second part of the thesis, Mevlana's supplication to the creator is analysed with quotations from his prayers in his books. As a result, the importance of analysing Mevlana's books in depth in order to understand him is mentioned.