Düşünmeyi destekleyen öğretmen davranışları ölçeği-okul öncesi öğretmeni formu: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Teacher behaviors that support thinking scale-preschool teacher form: A validity and reliability study
Yazar: ECEM KAYMAK
Danışman: DOÇ. DR. SENAR ALKIN ŞAHİN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Düşünme = Thinking ; Düşünme eğitimi = Thinking education ; Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin düşünmeyi destekleme davranışlarını ölçmeyi amaçlayan bir ölçme aracının geliştirilmesidir.
Düşünmeyi Destekleyen Öğretmen Davranışları Ölçeği-Okul Öncesi Öğretmeni Formu'nun geliştirilme sürecinde, öncelikle okul öncesi eğitimde düşünmeyi destekleyen öğretmen davranışları tanımlanarak kapsamları belirlenmiş, belirlenen becerileri destekleyen davranışlar için alanyazın taraması yapılarak davranış göstergeleri yazılmıştır. Alanyazın dışında, okul öncesi eğitimde çocukların düşünmelerini desteklemek için gösterilmesi gereken davranışlara ilişkin okul öncesi öğretmenlerinden de görüş alınarak madde havuzu oluşturulmuştur. Madde havuzunun, kapsam geçerliliğine, açıklığına ve anlaşılırlığına ilişkin uzman görüşü alınmış, gelen geri bildirimlerin düzeltilmesi sonucunda ölçeğin deneme formu oluşturulmuş ve uygulanmıştır. Ölçeğin deneme formuna ilişkin öğretmenlerden alınan geri bildirimlerin de düzeltilmesinin ardından nihai ölçek formuna ulaşılmış ve yapı geçerliliği ve güvenirlik değerleri için çalışma grubuna uygulanmıştır.
Tarama modelinin kullanıldığı araştırmanın çalışma grubunu, Kütahya ilinde İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı özel ve resmi okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapmakta olan 207 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliliğini belirlemek için Açımlayıcı Faktör Analizi yapılmış, güvenirliğini incelemek için ise iç tutarlılık katsayısı, madde toplam korelasyonu, uç grupların karşılaştırılması ve testi yarılama tekniklerinden faydalanılmıştır.
Uygulanan faktör analizi sonucunda Düşünmeyi Destekleyen Öğretmen Davranışları Ölçeği-Okul Öncesi Öğretmeni Formu'nun "Açıklık", "Dokümantasyon Aracılığıyla Yansıtma", "Özgür/Esnek Öğrenme Ortamları Sunma", "Soru Sorma" boyutlarından oluşan dört faktörlü yapısı ortaya çıkmıştır. Geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucunda elde edilen değerler, ölçeğin, okul öncesi öğretmenlerinin düşünmeyi destekleme davranışlarını ölçen, kabul edilebilir düzeyde geçerli ve güvenilir Likert tipi bir ölçme aracı olduğu göstermiştir. Söz konusu ölçekten yararlanılarak okul öncesi öğretmenlerinin düşünmeyi destekleme davranışlarını gösterme konusunda kendilerini nasıl algıladıklarının belirlenmesine, bu algılarının hangi değişkenlere göre anlamlı olarak farklılaştığına ilişkin nicel araştırmalar yapılabilir.

Anahtar Sözcükler: Okul Öncesi, Düşünme Becerileri, Öğretmen Davranışları, Düşünme Dostu Sınıf, Düşünmeyi Destekleyen Öğretmen Davranışları Ölçeği-Okul Öncesi Öğretmeni Formu (DDÖDÖ-OÖÖF)

Abstract:
In the present study, the purpose is develop a measurement tool that aims to measure the thinking support behaviors of preschool teachers.
In the development process of the Teacher Behaviors Supporting Thinking Scale-Preschool Teacher Form, first of all, teacher behaviors that support thinking in pre-school education were defined and their scope was determined. Apart from the literature rewiew, an item pool was created by taking the opinions of preschool teachers about the behaviors that should be shown to support children's thinking in pre-school education. Expert opinion was received regarding the contentvalidity, clarity and comprehensibility of the item pool, and a trial form of the scale was created and applied as a result of the correction of the feedback received. After the feedback received from the teachers regarding the trial form of the scale was corrected, the final scale form was reached and applied to the study group for construct validity and reliability values.
The study group of the research, in which the scanning model was used, consists of 207 pre-school teachers working in private and public preschool education institutions affiliated to the Provincial Directorate of National Education in the province of Kütahya. Exploratory Factor Analysis was performed to determine the construct validity of the scale, and internal consistency coefficient, item-total correlation, comparison of extreme groups and test split techniques were used to examine its reliability.
As a result of the factor analysis applied, the four-factor structure of the Thinking Supporting Teacher Behaviors Scale-Preschool Teacher Form consisting of "Openness", "Reflection Through Documentation", "Providing Free/Flexible Learning Environments" and "Questioning" dimensions emerged. The values obtained as a result of the validity and reliability analyzes showed that the scale is an acceptably valid and reliable Likert-type measurement tool that measures the thinking support behaviors of preschool teachers. By using this scale, quantitative research can be conducted to determine how preschool teachers perceive themselves in terms of showing thinking support behaviors, and according to which variables these perceptions differ significantly.

Keywords: Preschool, Thinking Skills, Teacher Behaviors, Thinking Friendly Classroom, Thinking-Supporting Teacher Behaviors Scale-Preschool Teacher Form (TSTBS-PTF)