Öğretmen adaylarının kültürlerarası duyarlılık ve etnikmerkezcilik düzeylerini etkileyen etmenler
Factors affecting teacher candidates' intercultural sensitivity and ethnocentrism levels
Yazar: ELİF ÜSTÜN
Danışman: PROF. DR. MÜNİRE ERDEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Anova testi = Anova test ; Etnosentrizm = Ethnocentrism ; Etnosentrizm = Ethnocentrism ; Kültürlerarası duyarlılık = Intercultural sensitivity ; Kültürlerarası iletişim = Intercultural communication ; Yeterlilik = Sufficiency ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu arastırmanın amacı, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında görev yapmak üzereyetistirilen öğretmen adaylarının kültürlerarası duyarlılık ve etnikmerkezcilikdüzeylerini etkileyebilecek değiskenleri ortaya koymaktır. Öğretmen adaylarınınkültürlerarası duyarlılık ve etnikmerkezcilik düzeyleri üzerinde etkisi incelenendeğiskenler; bölüm, cinsiyet, içinde yetisilen coğrafi bölge ve yerlesim birimi, mezunolunan lise türü, yurtdısı deneyimi ve farklı ülkelerden ve/veya kültürlerden arkadasasahip olmadır. Arastırmanın modeli betimsel arastırma kapsamına giren genel taramamodelidir. Arastırmanın çalısma grubu, 2009-2010 bahar yarıyılında, MarmaraÜniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi'ne bağlı çesitli bölümlerde öğrenim görmekteolan ve arastırmaya gönüllü olarak katılan 414 öğretmen adayıdır. Öğretmenadaylarının kültürlerarası duyarlılık düzeyleri Chen ve Starosta (2000) tarafındangelistirilen Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği; etnikmerkezcilik düzeyleri ise Neuliepve McCroskey (1997) tarafından gelistirilen Etnikmerkezcilik Ölçeği ile ölçülmüstür.Her iki ölçeğin dilsel esdeğerlik, geçerlik ve güvenirlik çalısmaları arastırmacıtarafından yapılmıstır. Verilerin çözümlenmesi sırasında, çok değiskenli varyansanalizi (MANOVA), tek faktörlü varyans analizi (ANOVA) ve T testi ile parametrikolmayan testlerden Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H testleri uygulanmıstır.Arastırma sonucunda elde edilen bulgular, öğretmen adaylarının kültürlerarasıduyarlılık düzeyleri arasında bölümlerine, yetistikleri yerlesim birimlerine, mezunoldukları lise türlerine, yurtdısı deneyimlerine ve farklı ülkelerden ve/veyakültürlerden arkadasa sahip olma durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı farkolduğunu ortaya koymustur. Öğretmen adaylarının etnikmerkezcilik düzeyleriarasında ise bölümlerine, cinsiyetlerine, yetistikleri yerlesim birimlerine ve yurtdısıdeneyimlerine göre istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görülmüstür.Anahtar Kelimeler: Kültürlerarası iletisim yeterliliği, kültürlerarası duyarlılık,etnikmerkezcilik, öğretmen adayları

Abstract:
The aim of this research is to find out the variables that may affect primary andsecondary school teacher candidates? intercultural sensitivity and ethnocentrismlevels. The variables whose effects are examined on teacher candidates? interculturalsensitivity and ethnocentrism levels are their departments at university, gender,regions that they grew up, size of their hometowns, type of high school that theyattended, their going abroad experiences and having friends from different nationalor cultural backgrounds. The research model is descriptive. The study group consistsof 414 volunteer teacher candidates that attend different departments of MarmaraUniversity Atatürk Faculty of Education in the spring term of 2009-2010 academicyear. Intercultural sensitivity levels of teacher candidates was measured byIntercultural Sensitivity Scale developed by Chen and Starosta (2000) and theirethnocentrism levels was measured by Ethnocentrism Scale developed by Neuliepand McCroskey (1997). Linguistic equivalence, validity and reliability studies of twoscales were done by the researcher. Multivariate analysis of variance (MANOVA),one way analysis of variance (ANOVA), independent samples T test and twononparametric tests, Mann Whitney U and Kruskal Wallis H, were used to analyzethe data. Findings of the research showed that there is a statistically significantdifference between teacher candidates? intercultural sensitivity levels in terms oftheir departments at university, size of their hometowns, type of high school that theyattended, their going abroad experiences and having friends from different nationalor cultural backgrounds. Findings also showed that there is a statistically significantdifference between teacher candidates? ethnocentrism levels in terms of theirdepartments at university, gender, size of their hometowns, their going abroadexperiences.Keywords: Intercultural communication competence, intercultural sensitivity,ethnocentrism, teacher candidates