Nörogelişimsel bozukluk tanılı çocukların ailelerinde içselleştirilmiş damgalanma algısı, algılanan sosyal destek ve aile işlevselliğinin araştırılması
Investigation of internalized stigma perception, perceived socialsupport and family functioning in the families of children withneurodevelopmental disorder
Yazar: GÖKÇE ANILIR
Danışman: DOÇ. DR. MURAT EYÜBOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Algı = Perception ; Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Damgalama = Stigmatization ; Dikkat eksikliği ve yıkıcı davranış bozukluğu = Attention deficit and disruptive behavior disorders ; Nörogelişimsel bozukluklar = Neurodevelopmental disorders ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Çocuklar = Children

Özet:
Çalışmamızın amacı Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Otizm Spektrum Bozukluğu, Zihinsel Yetersizlik/Genel Gelişimsel Gecikme ve sağlıklı çocukların ebeveynlerini içselleştirilmiş damgalanma, sosyal destek algısı, aile işlevselliği açısından değerlendirmektir. Bu amaçla 41 DEHB, 44 OSB, 40 ZY/GGG, 38 sağlıklı çocuğun ebeveynine Sosyodemografik Veri Formu, Ebeveynlerin Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Aile Değerlendirme Ölçeği, Güçler ve Güçlükler Anketi verilmiştir. Çalışmamızda OSB grubundaki ve özel eğitim alan çocukların ebeveynlerinin daha fazla damgalandığı, ZY/GGG grubunda düşük gelir seviyesinin, düşük sosyal destek algısının, düşük aile işlevselliğinin, çocukların psikososyal sorunlarının ebeveynlerdeki damgalanmayı arttırdığı, tanı almış çocukların ebeveynlerinde sosyal destek ve aile işlevselliğinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. DEHB grubunda yüksek gelirin yüksek sosyal destek algısıyla, ve bunun da aile işlevselliğindeki yükseklikle ilişkili olduğu gösterilmiştir Ayrıca OSB grubunda psikososyal sorunların sosyal destek algısını, boşanmanın aile işlevselliğini bozduğu gösterilmiştir. Sonuç olarak OSB'li çocukların ailelerinin daha fazla damgalanmış hissettikleri, sosyal desteğin damgalanma ve aile işlevselliğindeki düşüklüğe karşı koruyucu olabileceği, psikososyal sorunlar ve düşük gelir düzeyinin damgalanma için risk oluşturduğu, özel eğitim alan OSB'lilerin ebeveynlerinin daha fazla damgalanmış hissettikleri, psikososyal sorunlar ve düşük gelir düzeyinin sosyal desteği olumsuz etkilediği gösterilmiştir.

Abstract:
The aim of our study is to evaluate the parents of Attention Deficit Hyperactivity Disorder , Autism Spectrum Disorder, Intellectual Disability/Developmental Delay and healthy children in terms of internalized stigma, perception of social support, and family functionality, and to draw attention to the importance of planning social support programs for families with low social support and stigma. For this purpose, the Sociodemographic Data Form, Parents' Internalized Stigma in Mental Illness Scale, Multidimensional Perceived Social Support Scale, Family Rating Scale, Strengths and Difficulties Questionnaire were given to the parents of 41 ADHD, 44 ASD, 40 ID/DD, 38 healthy children. In our study, it was determined that parents of children in the ASD group and those receiving special education were more stigmatized, low income level, low social support perception, low family functionality, psychosocial problems of children increased stigma in parents of ID/DD group, and social support and family functionality were lower in parents of diagnosed children. It has been shown that high income in the ADHD group is associated with high perception of social support, and this is associated with higher family functionality. In addition, it has been shown that psychosocial problems in the ASD group impair the perception of social support, and divorce impairs family functionality. As a result, it has been shown that families of children with ASD feel more stigmatized, social support may be protective against stigma and low family functionality, psychosocial problems and low income pose a risk for stigma, parents of children with ASD who receive special education feel more stigmatized, psychosocial problems and low income negatively affects social support.