Primer akciğer tümörü olan beyin metastazlı olgularda beyin difüzyon mrg'nin tanıya katkısı.
The contribution of diffusion weighted mri in patients who have primary lung tumor with brain metastasis
Yazar: MUSTAFA DEVRAN AYBAR
Danışman: UZMAN YEŞİM KARAGÖZ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı / Radyasyon Bilim ve Teknoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging

Özet:
Amaç: Bu çalışmada birincil akciğer tümörü olan beyin metastazlı olgularda beyin 
DAG ve hesaplanan ADC değerlerinin tanıya katkısını araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: S.B. İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Kliniğine 
2009 ve 2011 tarihleri arasında, birincil akciğer kanseri ön tanısıyla başvuran, yaş 
ortalaması 59.35±9.364 olan 71 olgu (9 kadın, 62 erkek) çalışmaya dahil edildi. Olgulara 
konvansiyonel MRG sekanslarına ek olarak, b-değeri 1000 s/mm² ile SE-EPG sekansı 
kullanılarak DAG yapıldı. Olgular görüntü arşivleme ve iletişim sistemi (PACS) 
kullanılarak geriye dönük olarak tarandı. DAG ve ADC görüntüleri için görsel ve sayısal 
değerlendirmeler yapıldı. İstatistik paket programı kullanılarak veriler değerlendirildi ve 
p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: 71 olguya ait metastatik beyin lezyonlarını yerleşim yerlerine göre 
incelediğimizde çalışmamızda en çok metastatik lezyon frontal lobda (18 olguda) 
izlenirken, bunu sırasıyla pariyetal lob (17 olgu) ve serebellum (16 olgu) izlemekteydi. 13 
olguda ise birden fazla yerleşim yerinde metastatik lezyon saptadık. 3 olguda kalvaryum 
tutulumu, 1 olguda ise putaminal yerleşim gözlendi.
Metastatik lezyonların beyindeki yerleşim yerlerini gri-beyaz madde ayırımına göre 
yaptığımızda ise en çok lezyon beyaz cevherde (30 olguda) izlenirken, 16 olguda gri-beyaz 
cevherde, 7 olguda bazal ganglionlar düzeyinde, 13 olguda ise çoklu yerleşim yerinde 
tutulum izlendi. 1 olguda ise ekstraaksiyel yerleşim gözlendi. 
DAG için yapılan görsel değerlendirmede; küçük hücreli dışı karsinomların % 
64.2'sinde hiperintensite, % 21.4'ünde hipointensite, % 14.4'ünde izointensite, küçük 
hücreli karsinomların % 44.4'ünde hiperintensite, % 44.4'ünde hipointensite, % 11.2'inde 
izointensite, adenokarsinomların % 66.6'sınde hiperintensite, % 26.6'sınde hipointensite, 
% 6.6'sınde izointensite, yassı hücreli karsinomların % 72.80'inde hiperintensite, % 
27.2'sinde hipointensite, tip tayin edilemeyen malign karsinomların % 60'ında 
hiperintensite, % 20'sinde hipointensite, % 20'sinde izointensite saptandı. Büyük hücreli 
karsinom ve yuvarlak hücreli malign tümör hipointens olarak izlendi. Küçük hücre/dışı 
kombine karsinom ise hiperintens izlenmiştir. 
ADC için yapılan görsel değerlendirmede; küçük hücreli dışı karsinomların % 
64.3'ünde hiperintensite, % 10.7'sinde hipointensite, % 25'inde izointensite, küçük hücreli 
karsinomların % 77.8'sinde hiperintensite, % 22.2'sinde hipointensite, adenokarsinomların 
% 60'ında hiperintensite, % 20'sinde hipointensite, % 20'sinde izointensite, yassı hücreli 
karsinomların % 72.7'sinde hiperintensite, % 9.1'inde hipointensite, %18.2'sinde 
izointensite, tip tayin edilemeyen malign karsinomların % 60'ında hiperintensite, % 
20'sinde hipointensite, % 20'sinde izointensite saptandı. Büyük hücreli karsinom ve 
yuvarlak hücreli malign tümör hiperintens olarak izlendi. Küçük hücre/dışı kombine 
karsinom ise hipointens izlenmiştir. 
Sayısal değerlendirmede gruplar arasında DAG değerleri açısından karşılaştırma 
yapıldığında en yüksek DAG değeri 375.60 ±140.41 ile yassı hücreli karsinomda 
izlenirken en düşük DAG değeri 139.70 ile küçük hücreli/dışı kombine karsinomda 
bulunmuştur. Olguların toplamı ele alındığında ortalama DAG değeri 340.77 ±141.30 
bulunurken normal beyin parankiminden yapılan ölçümlerde normal DAG değeri 
ortalaması 314.95 ±93.96 olarak bulunmuştur. Buna göre gruplar arası DAG değerleri 
karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Ancak 
metastatik lezyonlarla beyin parankimi DAG değerleri arasında istatistiksel anlamlı fark 
saptanmıştır (p<0.05).
Gruplar arasında ADC değerleri açısından karşılaştırma yapıldığında en yüksek ADC 
değeri 1.93 x10-3 mm2/sn ± 0.95 ile küçük hücreli karsinomda izlenirken en düşük ADC 
değeri 0.55 x10-3 mm2/sn ile küçük hücreli/dışı kombine karsinomda bulunmuştur. 
Olguların toplamı ele alındığında ortalama ADC değeri 1.49 x10-3 mm2/sn ± 0.72 
bulunurken normal beyin parankiminden yapılan ölçümlerde normal ADC değeri ortalaması 1.20 x10-3 mm2
/sn ± 0.30 olarak bulunmuştur. Buna göre metastatik lezyonlarla beyin parankimi ADC değerleri arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). 
Gruplar arası ADC değerleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık 
saptanmamıştır (p>0.05). 
Sonuçlar: Metastatik lezyonların bazılarında DAG incelemede diğer malign beyin 
tümörlerinde olduğu gibi difüzyon kısıtlanması izlenmekle birlikte DAG'de bu tümörler 
için değişken Sİ görülmektedir. Bu nedenle DAG ve ADC görünümlerine bakarak sadece 
görsel değerlendirmeyle metastatik lezyonları ayırt edemeyiz. Metastatik lezyonları DAG/ADC değerleriyle normal beyin parankiminden ayırt edebiliriz. DAG ve ADC değerleriyle, 
metastatik tümörlerle birincil histolojileri arasında bir uyum bulunmamıştır. Bu değerlere 
bakılarak birincil histolojilerine göre metastatik tümörleri ayırt etmek güçtür. Daha çok 
olgunun dahil edileceği ve ortak sekans özellikleriyle yapılacak ileri çalışmalarda daha 
doğru sonuçlar elde edilebilir.
Anahtar Kelimeler: MRG, DAG, ADC, akciğer kanseri, metastaz, metastatik beyin 
tümörü

Abstract:
Objective: The purpose of this study is to evaluate the contribution of diffusion 
weighted MRI and measured ADC values in patients who have primary lung tumor with 
brain metastasis.
Materials and Methods: : 71 patients with mean age of 59.35±9.364 (62 females, 9 
males) admitted Istanbul Training and Research Hospital, Radiology Clinic between the 
dates 2009 to 2011, with the diagnosis of primary lung cancer, were included in the study. 
In addition to conventional MRI sequences, b-value 1000 s/mm² with the DWI was 
performed using the SE-EPI sequence. The patients were retrospectively evaluated by 
using picture archiving and communication system (PACS). DWI and ADC images were 
evaluated qualitatively and quantitatively. The data was then evaluated by using the 
statistical package program, and p<0.05 was considered statistically significant. 
Results: When we assess the metastatic lesions in 71 patients according to their 
localities we have seen the most metastatic lesions in frontal lobe (in 18 patients), 
respectively parietal lobe (in 17 patients) and cerebellum (in 16 patients) followed it. In 13 
patients we have found metastatic lesions in more than one region. Calvarial involvement 
was seen in 3 patients and in one patient we have found the lesion in putamen.
When we assess the localization of metastatic lesions according to the gray-white 
matter differentiation we have seen the most metastatic lesions in white matter (in 30 
patients), 16 patients had lesions in gray-white matter, 7 in basal ganglia level and 13 in 
multiple localizations. In one patient we have seen the lesion in extraaxial localization.
86
In DWI sequence qualitative assessment; for all non-small cell carcinoma lesions we 
have seen % 64.2 hyperintensity, % 21.4 hypointensity, % 14.4 isointensity, for all small 
cell carcinoma lesions we have seen % 44.4 hyperintensity, % 44.4 hypointensity, % 11.2
isointensity, for all adenocarcinoma lesions we have seen % 66.6 hyperintensity, % 26.6 
hypointensity, % 6.6 isointensity, for all squamous cell carcinoma lesions we have seen % 
72.80 hyperintensity, % 27.2 hypointensity, for all malignant tumors with undetermined 
type lesions we have seen % 60 hyperintensity, % 20 hypointensity, % 20 isointensity. 
Large cell carcinoma and round cell malignant tumor lesions were hypointense. Small cell/ 
non small cell combine carcinoma lesion was hyperintense.
In ADC sequence qualitative assessment; for all non-small cell carcinoma lesions 
we have seen % 64.3 hyperintensity, % 10.7 hypointensity, % 25 isointensity, for all small 
cell carcinoma lesions we have seen % 77.8 hyperintensity, % 22.2 hypointensity, for all 
adenocarcinoma lesions we have seen % 60 hyperintensity, % 20 hypointensity, % 20
isointensity, for all squamous cell carcinoma lesions we have seen % 72.7 hyperintensity, 
% 9.1 hypointensity, % 18.2 isointensity, for all malignant tumors with undetermined type 
lesions we have seen % 60 hyperintensity, % 20 hypointensity, % 20 isointensity. Large 
cell carcinoma and round cell malignant tumor lesions were hyperintense. Small cell/ non 
small cell combine carcinoma lesion was hypointense.
In quantitative assessment according to DWI value comparisons between the groups 
the highest DWI value was 375.60 ±140.41 and seen in squamous cell carcinoma and the 
lowest DWI value was 139.70 and seen in small cell/ non small cell combine carcinoma. 
Considering sum of the cases mean DWI value was 340.77 ±141.30 and normal brain 
parenchymal mean DWI value was found 314.95 ±93.96. According to DWI value 
comparisons there was no significant statistical difference between the groups (p>0.05). 
But there was significant statistical difference between metastatic lesions and normal brain 
parenchyma (p<0.05).
In quantitative assessment according to ADC value comparisons between the groups 
the highest ADC value was 1.93 x10-3 mm2/sn ± 0.95 and seen in squamous cell carcinoma and the lowest ADC value was 0.55 x10-3 mm2/s and seen in small cell/ non small cell combine carcinoma. Considering sum of the cases mean ADC value was 1.49 x10-3 mm2/sn ± 0.72 and normal brain parenchymal mean ADC value was found 1.20 x10-3 mm2/sn ± 0.30. According to ADC value comparisons there was no statistically significant difference between the groups (p>0.05). On the other hand we found statistically significant difference between metastatic lesions and normal brain parenchym 
(p<0.05).
Conclusions: Although some of our cases show restricted diffusion like some 
primary brain masses there is a high varieity of signal intensity in DWI for all of them. For 
this reason we can not differentiate metastatic brain tumors with only visual assessment in 
DWI or ADC. DAG-ADC with quantitative measurement can distinguish metastatic 
lesions from normal brain parenchyma. We couldn‟t define any correlation between 
DWI/ADC values and primary histology of the metastatic foci. We believe that more 
accurate results can be achieved with advanced studies with more patients included and a 
common sequence features. 
Key words: MRI, DWI, ADC, lung cancer, metastatis, metastatic brain tumor