Yoğun bakım hemşirelerinde göğüs fizyoterapisi uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of chest physiotherapy applications in intensive care nurses
Yazar: İLKNUR YARDIMCI
Danışman: PROF. NİMET OVAYOLU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Fizik tedavi = Physical therapy ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Solunum = Respiration ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Bu çalışma yoğun bakımda çalışan hemşirelerin göğüs fizyoterapisi (GFT) hakkındaki bilgi durumlarını ve uygulamalarını belirlemek, GFT'ye yönelik verilecek bir eğitimle mevcut bilgilerine katkı sağlamak ve farkındalıklarını arttırmak amacıyla, kendisi kontrollü çalışma niteliğinde yapıldı. Etik kurul onayı ve başhekimlikten yazılı izin alındıktan sonra Mart-Mayıs 2016 tarihlerinde gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi yoğun bakım ünitesinde çalışan hemşirelerin tümü, örneklemini ise 62 hemşire oluşturdu. Eğitimden önce hemşirelere, tanıtıcı özelliklerini ve GFT ile ilgili parametreleri içeren bir anket uygulandı. Daha sonra hemşirelere birebir ve uygun bir ortamda, literatür taranarak ve uzman görüşü ile oluşturulmuş, 15 dakika kadar süren GFT yöntemlerinin gösterildiği bir video sunumu ile görsel eğitim ve GFT'nin tanımı, amaçları, değerlendirme parametreleri ve yöntemlerini içeren bir eğitim rehberi ile eğitim verildi. Eğitimden üç ay sonra anketin GFT ile ilgili kısmı tekrar uygulandı. Veriler Shaphiro wilk, eşleştirilmiş t ve Mc Nemar testi ile değerlendirildi. 
Çalışmaya katılan hemşirelerin %30,6'sı hemşirelik eğitiminde, %6,5'i hizmet içi eğitimde GFT ile ilgili eğitim aldığını, %59,7'si hastaya GFT'ye yönelik eğitim verdiğini,  %95,2'si ünitelerinde kullandıkları GFT ile ilgili rehber bulunmadığını, %80,6'sı çalıştıkları yoğun bakımda GFT uyguladığını, %83.9'u GFT'nin etkinliğini değerlendirdiğini ifade etti. Hemşirelerin havayolu sekresyonlarını kontrol etmek ve uzaklaştırmak dışında GFT'nin yapılma amacını, öksürme egzersizleri dışında GFT değerlendirme parametrelerini, postüral drenajın kontrendikasyonlarını, aspirasyon işlemi sırasında sekresyon koyu ise sıvı alımının arttırılması, aspirasyon işlemi sırası, öncesi ve sonrasında FiO2'nin arttırılması ve aspirasyon işleminin 10 saniyeden fazla sürdürülmemesi gerektiğini, kontrollü öksürme, perküsyon ve diyafragmatik solunum tekniklerini ve hipoksi ve oksijen saturasyonu (SaO2)'nun tanımı ile arteriyel kan gazı (AKG)'nı daha doğru ifade ettiği belirlendi (p<0.05). Sonuç olarak hemşirelerin GFT uygulamalarına ilişkin yeterli eğitim almadıkları ve bu konuda verilen eğitimin katkı sağladığı tespit edildi. Bu sonuçlar doğrultusunda; hemşireler için GFT ile ilgili güncel rehber oluşturulması, uygulamaların gösterildiği videolarla ve eğitimlerle bilgilerinin güncellenmesi,  bilgilerini günlük uygulamalarında kanıta dayalı olarak kullanmaları önerilebilir.

Anahtar kelimeler: Pulmoner Rehabilitasyon, Göğüs fizyoterapisi, Solunum
Fizyoterapisi, Hemşirelik uygulamaları.

Abstract:
This study was done in order to determine the states of knowledge and applications of nurses working in intensive care units about chest physiotherapy (CPT), to contribute to their current knowledge and raise awareness through a training provided related to CPT. The study has the characteristics of experimental design. It was done in March-May, 2016 after ethics committee approval and written permit of head physician were received. All of the nurses working in Intensive Care Unit at Gaziantep University Şahinbey Research and Application Hospital comprised population of the study, and 62 nurses comprised the study sample. Before the training, a questionnaire which contained their introductory features and the parameters related to CPT was applied to the nurses. Later, training was provided to nurses one-to-one and in suitable environment through a video presentation, which was prepared by making a literature review and receiving expert opinion, lasted up to 15 minutes and in which methods of CPT were shown, and through a training guide, which included CPT's definition, objectives, evaluation parameters and CPT's methods. Three months after the training, CPT-related part of the questionnaire was applied again. The data were evaluated with Shapiro-Wilk test, Matched-pairs t-test and Mc Nemar test.
30,6% of nurses taking part in the study expressed that they received CPT-related training during nursing education; 6,5% of them expressed that they received it during in-service training; 59,7% of them expressed that they provided training about CPT to patients; 95,2% of them expressed that there were not any guides about CPT, which they used in their units; 80,6% of them expressed that they applied CPT in their intensive care units where they worked; 83,9% of them expressed that they evaluated efficiency of CPT. It was determined that the nurses expressed more correctly the aim of applying CPT apart from controlling and removing airway secretions, CPT evaluation parameters apart from coughing exercises, contraindications of postural drainage, the fact that if secretion is dark during aspiration, fluid intake should be increased and FiO2 should be increased during, before and after aspiration and aspiration should not last more than 10 seconds, controlled coughing, percussion and diaphragmatic aspirating techniques, the definitions of hypoxia and oxygen saturation, and arterial blood gas (p<0.05). In conclusion, it was detected that nurses did not receive adequate education related to CPT applications and the training provided on this subject contributed. In line with these results, it can be recommended that current CPT-related guide be prepared for nurses, that their knowledge be updated through videos and trainings in which applications are shown, that they use their knowledge in their daily applications in evidence-based way.

Key Words: Pulmonary Rehabilitation, chest physiotherapy, respiratory physiotherapy,
nursing applications.