Mersin Orman Bölge Müdürlüğü kapsamında yangınla havadan mücadelenin ekonomik analizi
The economic analysis of aerial fire control in the Mersin Regional Forest Directorate
Yazar: AYFER TAŞELİ
Danışman: PROF. DR. ÖZDEN GÖRÜCÜ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
ÖZET
Türkiye 78 milyon hektarlık yüzölçümüne sahiptir. Bu alan içerisinde ormanlık alanların payı 22,3 milyon hektar olup bu ormanlık alan miktarı ülke genel alanının %28,6'sını oluşturmaktadır. Türkiye ormanları tür çeşitliliği ve kompozisyon olarak önemli bir yere sahiptir. Türkiye ormanları içerisinde gerek floristik-faunistik tür kompozisyonu, gerekse kapladığı alan ve orman ürünleri üretimi açısından Mersin Orman Bölge Müdürlüğü önemli bir yere sahiptir. Mersin ilinin genel alanı 1.562.899 hektar olmakla birlikte ilin ormanlık saha toplamı 840.347 hektar olup il genel alanının %54 ü ormanlarla kaplıdır. Geriye kalan 722.552 hektarlık alan ise açık saha toplamıdır. Mersin Orman Bölge Müdürlüğü bünyesinde 8 adet Orman İşletme Müdürlüğü ve 44 adet orman işletme şefliği yer almaktadır. Bölge akdeniz iklimine sahip olup yıllık düşen yağış miktarı 569 mm'dir. Bulunduğu coğrafi konum ve arazi üzerinde etkili olan meteorolojik koşullar (sıcaklık, nem, yağış vb.) dikkate alındığında Mersin Orman Bölge Müdürlüğü ormanları yangın sezonu açısından uzun dönemli bölgede yer almaktadır. Bölgede yangın riski oldukça yüksektir. Çıkan yangınlar ise çoğunluklu olarak kasıt, dikkatsizlik ve ihmalden kaynaklanmaktadır.
Orman yangınları ile mücadelenin çok büyük önem arz ettiği Mersin Orman Bölge Müdürlüğünde yürütülen bu yüksek lisans tez çalışmasında, orman yangınları ile havadan mücadelenin (uçak ve helikopter) ekonomik boyutları ele alınmaya çalışılmıştır. Bu amaçla orman yangınlarını kontrol ve söndürmede kullanılan uçak ve helikopterlerin tüm maliyet bileşenlerini içerek şekilde ekonomik analizler yürütülmüştür. Bu kapsamda elde edilen teknik ve ekonomik verilere göre; Mersin Orman Bölge Müdürlüğünün her yıl 4 aylığına iki adet yangın helikopteri kiraladığı, bu helikopterlerin bir günde 1 saat 40 dakika uçuş garantili olmak üzere saatlik ücreti KDV hariç 5252 $ üzerinden kiralandığı ve bu hava araçlarının yakıtı için gerekli olan ilave tankerler ve uçuş pilotları için ayrı bir ücret ödenmemekte olduğu belirlenmiştir.
Mersin Orman Bölge Müdürlüğünde orman yangınları ile mücadelede çok önemli bir işleve sahip olan havadan uçak ve helikopterle müdahalenin koruma ve kontrol altında tuttuğu ve yangını önlediği orman alanlarındaki dikili ağaç serveti değeri ile birlikte analiz edilmesinin yangınlarla mücadelenin verimliliği ve mali kaynakların etkin ve üretken kullanımı açısından önemli görülmektedir. Bu amaçla yürütülen araştırmada, elde edilen sonuçlardan bazıları özetle; bölgede orman yangınları ile mücadelede kiralanan iki helikopterin 1 saat 40 dakika uçuş garantili 4 aylık ücreti 2010; 6.032.097.06 TL, 2011; 6.240.100.42 TL, 2012; 6.405.766.80 TL, 2013; 6.580.469.52 TL, 2014; 6.828.789.14 TL olup beş yıllık yangın uçuş ücreti ile birlikte toplam helikopter gideri 384.087.222.94 TL' dir. Bölgede üretim ormanlarındaki toplam dikili ağaç serveti emval zararı ise 261.996.024.45 TL olarak hesaplanmıştır.
Toplam dikili ağaç serveti emval zararı ve helikopter giderine 4.530.351.50 TL yanan alanların yeniden ağaçlandırma gideri eklenmesi sonucu yangın zararı 650.613.598.89 TL olarak hesaplanmıştır. Ayrıca, paranın zaman değerini hesaplamak açısından tüm gelir ve giderler dikkate alınarak paraya zaman boyutu verilmiştir. Bu kapsamda 5 yıllık bir periyot üzerinden ve ormancılıkta kullanılan cüzi faiz oranı olan %3 dikkate alınarak net bugünkü değer NBD analizleri de yürütülerek araştırma ekonomik analizler açısından güçlendirilmeye ve desteklenmeye çalışılmıştır (2010 - 2014).
Bu çalışmada yürütülen tüm analizler ve kurulan hipotezler tümüyle üretim ormanlarının orman yangınlarından korunması ve yangınların söndürülmesinin ekonomisi üzerine yoğunlaşmaktadır. Mutlak koruma alanları ve biyolojik çeşitlilik alanlarında bu tür mücadelenin ekonomik analizlerini yürütmek uygun görülmemektedir. Zira mutlak koruma alanları ve biyolojik çeşitlilik alanlarının her koşulda ve maliyeti ne olursa olsun orman yangınlarından korunması ve söndürme maliyetlerine koşulsuz katlanılması gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
SUMMARY
Turkey has 78 million hectares area. Proportion of forestlands is approximately 22.3 million and this constitutes 28.6% of the general country land. Forests of Turkey have an important place with regard to diversity of species and composition. Mersin Regional Forest Directorate has a great importance in terms of its floristic-faunistic composition, land coverage and forest products. Total area of Mersin is 1.562.899 and total area of forestland is   840.347 hectare which is 54% of Mersin province. The rest of 722.552 hectare area is open land. Mersin Regional Forest Directorate has 8 Forest Management Directorates and 44 forest management chiefs. The region is under the effect of Mediterranean climate and the average annual rainfall is approximately 569 mm. Forest fire prevention season in the location of Mersin Regional Forest Directorate is long due to geographical and meteorological conditions such as temperature, moisture, rainfall, etc. Fire risk in the region is extremely high. In general, deliberate interventions by human, carelessness and negligence cause forest fires.
This graduate thesis deals with the economic dimension of aerial fire controls (by planes or helicopters) in Mersin Regional Forest Directorate where fire risk is frequently experienced.  The economic analysis was carried out by including all cost parameters of the planes and helicopters used for controlling and extinguishing the forest fires. According to the technical and economic data it was identified that Mersin Regional Forest Directorate annually rented 2 helicopters for 4 months period, with a   guarantee of 1 hour and 40 minutes flight per day, at a price of 5252 $ (excluding value added tax, additional fuel tankers and pilots' wages).    
On the Mersin Regional Forest Directorate's responsibility areas where function of aerial fire control with planes and helicopters has a great importance it is crucial to analyze the value of standing timber stock with regard to valuation of efficiency of fire controls as well as effective and productive utilization of financial sources. Calculated results on hiring costs of 2 helicopters with a   guarantee of 1 hour and 40 minutes flight per day for 2010-2014 period are given as follows:
	6.032.097.06 TL (2010); 6.240.100.42 TL (2011); 6.405.766.80 (2012); 6.580.469.52 TL (2013); 6.828.789.14 (2014). Costs of helicopters and total hiring fees for 5 years are calculated to be 384.087.222.94 TL. Loss of forest growing stock yield in the region was also calculated to be 261.996.024.45 TL. 
When 4.530.351.50 TL cost of reforestation added to loss of forest growing stock yield and helicopter hiring costs the total forest fire damage cost was calculated to be 650.613.598.89 TL. In order to strengthen and support the economic analysis all costs and benefits were taken into consideration during the calculations and Net Present Value (NPV) was computed at 3% interest rate for a 5-year period (2010 - 2014).
All analysis and hypothesis in this study were focused on the protection of productive forests and the economics of extinguishment of forest fires. It is not appropriate to conduct the economic analysis of controlling fire risks on protected and biodiversity areas. That is because it is obligatory to protect and incur the cost of these sites no matter what the costs and circumstances are.