Futbolda en sık uygulanan laktat toparlanma yöntemlerinin mevkilere göre araştırılması
İnvesti̇gati̇on of the most common aplli̇ed lactate recovery methods accordi̇ng the posi̇ti̇ons i̇n football
Yazar: MUSTAFA BOZKURT
Danışman: YRD. DOÇ. DAVUT SİNAN KAPLAN
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Futbol = Football ; Laktatlar = Lactates ; Laktik asit = Lactic acid ; Serum = Serum ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu tez çalışması, futbolcuların antrenman ya da müsabaka sonrası kanlarında biriken ve onlara yorgunluk veren kan laktatının, kandan uzaklaştırılmasında, uygulanabilecek en uygun toparlanma yönteminin araştırılması ve futbolcunun mevkisinin bu toparlanma yöntemlerinin etkinliğinde rolü olup olmadığının tespiti için planlanmıştır. Kanda biriken laktat, sporcunun bir sonraki antremana ya da müsabakaya daha verimli hazırlanması için bir an evvel kandan uzaklaştırılmalıdır. Laktat toparlanması ve mevkisel etkileşiminin araştırılması için yapılan bu çalışmaya, profesyonel ya da profesyonelliğe aday, 12 defans, 12 orta saha ve 12 atak futbolcusu olmak üzere 36 sporcu katıldı ve sporculara; aktif toparlanma, pasif toparlanma ve masaj toparlanması yöntemleri uygulandı. Çalışma öncesi sporculara ısınma koşusu yaptırıldı ve daha sonra 800 metrelik parkurda, maksimal saha testine tabi tutuldular. Koşu boyunca futbolcunun kalp hızı polar (Polar RS 400, Finlandiya) saat ile takip edildi. Test sonrası 3 dakika dinlenen sporcuların orta parmak kapiller kanından alınan kan örneğinden Lactate Scout Analyzer (Made in Germany) ile kan laktatı değerlendirildi. Daha sonra her sporcu aktif toparlanma, pasif toparlanma ve masaj toparlanması yöntemlerinden birisi ile dinlendirildi ve kan analizleri tekrarlanıp kaydedildi. Her sporcu en az 48 saat sonra aynı saha testi sonrası diğer toparlanma yöntemi ile değerlendirildi ve kaydedildi. Toparlanma yöntemleri aynı kişi tarafından uygulandı ve kayıt altına alındı. Elde edilen bulgulara göre, her üç toparlanma yönteminin de laktat eliminasyonunda etkili olduğu, en etkili yöntemin aktif toparlanma, en az etkili yöntemin ise pasif toparlanma olduğu bulundu. Uygulanan toparlanma yöntemlerinin etkinliğinde futbolcunun mevkisinin bir etkinliği olmadığı saptandı (p>0,05).  

Anahtar Sözcükler: Futbol, kan laktatı, laktat toparlanması, laktik asit.

Abstract:
This thesis study was planned to investigate the most suitable recovery method that can be applied in the elimination of blood lactate, which is accumulated in the blood of football players after training or competition, and it was planned to determine whether the soccer player's role is in the effectiveness of these recovery methods. In order for the athletes to prepare more efficiently for the next competition or training, the blood lactate must be removed from blood as soon as possible. 36 professional or professional candidate football players including 12 defenses, 12 midfielders and 12 attack were included and active recovery, passive recovery and massage recovery methods applied in the study for the investigation of lactate recovery and the positional interaction. Athletes were warmed up before the field workout start and then subjected to a maximal field test on an 800-meter course. During running, players  heart rate were controlled by polar (Polar RS 400, Finlandiya) watch. The blood sample taken from the middle finger capillary blood of the athletes who were rested for 3 min after the field test, was evaluated by Lactate Scout Analyzer (Made in Germany) for blood lactation. Then, each athlete was rested with one of the active recovery, passive recovery and massage recovery methods and the blood analyzes were repeated and recorded. Each athlete was evaluated and recorded at least 48 hours after the same field test by the other recovery method. All recovery methods of  applied and recorded by the same person. According to the results, all three methods of recovery were effective for lactate elimination, the most effective method was active recovery, and the least effective method was passive recovery. It has been determined that there is not a relation of the football player positions in the effectiveness of the recovery methods applied (p> 0,05). 
Key Words: Blood lactate, football, lactate recovery, lactic acid.