İnmeli bireylerde kognitif durum, denge ve günlük yaşam aktiviteleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between cognitive status, balance and activities of daily living in individuals with stroke
Yazar: OKAN DAĞLI
Danışman: PROF. DR. ESRA DOĞRU HÜZMELİ
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: İhmal = Neglect

Özet:
Bu çalışma inmeli bireylerin kognitif durumu, denge, günlük yaşam aktiviteleri (GYA) ve neglectte meydana gelebilecek değişikler ile bu değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmamıza inme tanısı almış 30-80 yaş (yıl) aralığında, yardımcı cihazla ya da cihaz olmadan bireysel olarak en az 6 m yürüyebilen, 28 hasta dahil edilmiştir. Hastalardan bilgilendirilmiş onam formu alındıktan sonra demografik verileri kaydedilmiştir. Bilişsel durum değerlendirmek için Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA), denge ve düşme riskini değerlendirmek için Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (ZKYT) ve Berg Denge Ölçeği (BDÖ), neglect'i (ihmal) değerlendirmek için Yıldız Silme Testi ve Saat Çizme Testi, GYA'yı değerlendirmek için ise Barthel GYA İndeksi kullanılmıştır. Çalışmamızın sonucunda BDÖ ile Barthel GYA İndeksi puanları arasında pozitif yönde çok güçlü düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r=0,835). ZKYT ile BDÖ (r=-0,826) (çok güçlü) ve Barthel GYA İndeksi (r=-0,756) (güçlü) puanları arasında negatif yönde, istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Cinsiyete göre ölçekler arasındaki fark analiz edildiğinde kadınların BDÖ puanlarının, erkeklere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p=0,021). Aynı şekilde kadınların Barthel GYA İndeksi puanlarının, erkeklere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunmuştur (p=0,003). Çalışmada tüm ölçek puanlarının kognitif bozukluk üzerine toplu etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak bireylerin düşme riskleri ile denge ile ilişkili fonksiyonları arasında güçlü bir korelasyon olduğu ve bu riskin, GYA'daki bağımsızlık düzeyi ile de yakından ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgu, bireylerin GYA'da daha fonksiyonel olabilmelerinin, dengelerinin ne kadar sağlam olduğuna bağlı olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla, GYA'da bağımsızlık düzeyinin artırılabilmesi için bireylerin denge ile ilişkili fonksiyonlarının iyileştirilmesi kritik bir öneme sahiptir. Bu doğrultuda, dengeyi geliştiren rehabilitasyon ve egzersiz programlarına ağırlık verilmesinin, bireylerin genel fonksiyonellik ve bağımsızlık seviyelerinin artırılmasında etkili bir strateji olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the relationship between these factors and changes in cognitive status, balance, activities of daily living and neglect in stroke patients. In our study, 28 patients between the ages of 30-80 years (years) who were diagnosed with stroke and who could walk at least 6 m individually with or without an assistive device were included. After informed consent form was obtained from the patients, demographic data were recorded. The Montreal Cognitive Assessment Scale (MoCA) was used to assess cognitive status, the Timed Up and Go Test (TUGT) and Berg Balance Scale (BBS) were used to assess balance and fall risk, the Star Erasure Test and the Clock Drawing Test were used to assess neglect, and the Barthel Activities of Daily Living (ADL) Index was used to assess activities of daily living. As a result of our study, a very strong and statistically significant positive correlation was found between the BBS and Barthel's activities of daily living index scores (r=0.835). A negative, statistically significant correlation was found between the TUGT and BBS (r=-0,826) (very strong) and Barthel ADL Index (r=-0,756) (strong) scores. When the difference between the scales according to gender was analysed, it was determined that the BBS scores of women were significantly higher than those of men (p=0,021). Likewise, it was found that women's Barthel's ADL Index scores were significantly higher than men's (p=0,003). In the study, it was determined that the cumulative effect of all scale scores on cognitive impairment was not statistically significant. As a result, it was determined that there was a strong correlation between the risk of falls and the balance functions of individuals and that this risk was closely related to the level of independence in ADL. This finding shows that the ability of individuals to be more functional in ADL depends on how strong their balance is. Therefore, it is of critical importance to improve the balance functions of individuals in order to increase the level of independence in activities of daily living. In this direction, it is thought that focusing on rehabilitation and exercise programmes that improve balance will be an effective strategy to increase the general functionality and independence levels of individuals.