Prostat lezyonlarında PI-RADS v2.1 sınıflaması açısından multiparametrik prostat manyetik rezonans (MR) tetkiki ile transrektal prostat biyopsi sonuçlarının karşılaştırılıp, multiparametrik prostat MR tetkikinin etkinliğinin saptanması /
Yazar: ÖMER GÖRGEL
Danışman: PROF. DR. ALPTEKİN TOSUN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR ASLAN
Giresun Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Biyopsi = Biopsy ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Sınıflandırma = Classification ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures

Özet:
Prostat kanseri (PCa) erkeklerde en fazla görülen kanserlerden biridir. Genellikle ileri yaş erkeklerde görülür. Altın standart tanı yöntemi transrektal ultrasonografi (TRUS) eşliğinde alınan biyopsinin histopatolojik değerlendirilmesidir. Biyopsi ile prostattan 12 kadrandan örnek alınmaktadır. Küçük tümöral yapılardan ya da apeks gibi doku parçası almanın daha zor olduğu alanlardan örnek alınamayabilmektedir. Bu da tanının konulamamasına ya da gecikmesine sebep olmaktadır. Bu sebeple tanıya yardımcı ek tanı testleri geliştirilmeye çalışılmıştır. Günümüzde multiparametrik prostat Manyetik Rezonans Görüntüleme (mpMRG) tetkiki PCa tanısında kullanılmaktadır. mpMRG ile prostattaki milimetrik lezyonların karakterizasyonu yapılabilmektedir. Ayrıca biyopsi öncesi yapıldığında, biyopsi yapılırken prostatın hangi bölgelerine daha fazla dikkat edilmesi gerektiği gösterilmiş olur. Çalışmamızda mpMRG'nin PCa tanısında ve yayılımını ortaya koymada ne oranda etkili olduğunun gösterilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda 319 hastanın mpMRG tetkiki retrospektif olarak değerlendirilmiş ve PI-RADS v2.1 skorlama sistemine göre kategorize edilmiştir. Daha sonra TRUS eşliğinde yapılan biyopsi sonucu ile PI-RADS skorları karşılaştırılmıştır. 
Prostatın patoloji sonucuna göre tespit edilen premalign lezyonları da mevcuttur. Bazı kaynaklarda bu lezyonların malign olarak kabul edilmesi gerektiği söylenirken çoğu kaynakta benign olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilmektedir. Bu lezyonları değerlendirirken iki farklı istatistiksel analiz yapılmıştır. Öncelikle premalign lezyonlar malign olmayan oluşumlar kategorisine dahil edilip analiz malign lezyonlar ile malign olmayan lezyonlar şeklinde yapılmıştır. Sonra premalign lezyonlar benign olmayan oluşumlar kategorisine dahil edilip analiz benign lezyonlar ile benign olmayan lezyonlar şeklinde yapılmıştır. Her iki analizde de PI-RADS'a göre kestirim değerini 3.5 olarak saptanmıştır. Buna göre birinci analizde mpMRG tetkiki ile prostat lezyonlarının PI-RADS v2.1'e göre yüksek sensitivite (%91.8), spesifite (%76.2) ve doğruluk (%83.3) oranları ile karakterize edildiği gösterilmiştir. İkinci analizde de prostat lezyonlarınn yüksek sensitivite (%81.5), spesifite (%87.5) ve doğruluk (%84.7) oranları ile karakterize edildiği gösterilmiştir. PI-RADS skoru ile Gleason skoru arasında doğru orantılı (r=0.414) ve anlamlı (p<0.001) bir ilişki saptanmıştır. Patolojik olarak tespit edilen perinöral invazyon ile karşılaştırıldığında mpMRG'nin PNİ saptamadaki sensitivitesi % 92.6 spesifitesi % 98.5 ölçülmüştür.

Abstract:
Prostate cancer (PCa) is one of the most common cancers in men. It is generally seen in geriatric group. The gold standard diagnostic method is the histopathological evaluation of the biopsy performed by transrectal ultrasonography (TRUS). Biopsy samples are achieved from the prostate gland from 12 quadrants. Samples may not be obtained from small tumoral structures or areas where it is more difficult to take tissue pieces, such as the apex. This causes the misdiagnosis or delay. For this reason, efforts have been made to develop additional diagnostic tests to aid diagnosis. Today, multiparametric Magnetic Resonance Imaging (mpMRI) is used in the diagnosis of PCa. By mpMRI, the characterization of millimetric lesions in the prostate gland could be possible. In addition, when performed before biopsy, it is shown which regions of the prostate should be paid more attention while performing biopsy.
In our study, we aimed to show how effective mpMRI is in the diagnosis of PCa and in revealing its spread. In our study, mpMRI examinations of 319 patients were evaluated retrospectively and categorized according to the PI-RADS v2.1 scoring system. Then, TRUS-guided biopsy results and PI-RADS scores were compared.
There are also premalignant lesions detected according to the pathology result of the prostate gland. While it is stated in some sources that these lesions should be considered as malignant, in most sources it is stated that they should be evaluated as benign. Two different statistical analyzes were performed while evaluating these lesions. First of all, premalignant lesions were included in the category of non-malignant formations and the analysis was performed as malignant lesions and non-malignant lesions. Then, premalignant lesions were included in the category of non-benign formations and the analysis was performed as benign lesions and non-benign lesions. In both analyzes, the cut-off value according to PI-RADS was determined as 3.5. Accordingly, in the first analysis, mpMRI showed that prostate lesions were characterized by higher sensitivity (%91.8), specificity (%76.2) and accuracy (%83.3) rates compared to PI-RADS v2.1. In the second analysis, it was shown that prostate lesions are characterized by high sensitivity (%81.5), specificity (%87.5) and accuracy (%84.7). A direct proportional (r=0.414) and significant (p<0.001) relationship was determined between the PI-RADS score and the Gleason score. When compared with the pathologically detected perineural invasion, the sensitivity of mpMRI in detecting PNI was %92.6 and specificity %98.5.