Üniversite kütüphanesi konu rehberlerinin kullanılabilirliğinin ölçülmesi – Çankırı Karatekin Üniversitesi örneği
Usability of university library subject guides - The case of Çankırı Karatekin University
Yazar: HACI ALİ ATAR
Danışman: DOÇ. DR. KASIM BİNİCİ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Üniversite kütüphaneleri = University libraries

Özet:
Konu rehberleri kütüphane bilgi hizmetlerinde sıklıkla kullanılan araçlardır. Kullanıcıya özel bilgi hizmeti verme anlayışının bir ürünü olan konu rehberleri, bir konu veya disiplindeki bilgi kaynaklarının, araçların ve diğer materyallerin sistematik bir biçimde kullanıcıya sunulmasını amaçlar. Konu rehberlerinin içerik, biçim ve arayüz bakımından kullanışlı ve kullanımının kolay olması gerekmektedir.
Bu araştırmanın amacı Çankırı Karatekin Üniversitesi Kütüphanesindeki konu rehberi hizmetinin farklı kullanıcı grupları üzerinde kullanılabilirliğini test ederek sistemin kullanılabilirlik problemlerini keşfetmek, kullanıcı beklentilerini karşılamayan özellikleri tanımlamak ve guruplar arası kullanılabilirlik farklılıklarını incelemektir. Bu bağlamda konu rehberleri üzerinde kullanıcı temelli bir yaklaşım tercih edilmiş, 16 katılımcı (8 lisans, 8 yüksek lisans öğrencisi) ile ISO 9241-11 (1998) kriterleri (etkinlik, verimlilik ve memnuniyet) göz önüne alınarak görev tabanlı kullanılabilirlik testleri uygulanmıştır. Sesli düşün protokolü, gözlem ve görüşme teknikleri ile veriler toplanmıştır. 
Araştırma sonucunda, kullanıcıların konu rehberlerine karşı tutumu genel olarak olumlu olmuştur. Kullanıcı memnuniyet düzeyleri (%72,69) ve performansa ilişkin görev tamamlama başarıları (%88,20) yüksek bulunmuştur. Araştırma hipotezleri ile ilişkili olarak performans ve memnuniyet değerleri arasında pozitif yönlü korelasyon tespit edilmiştir (H3). Kullanıcı grupları arasında istatistiki olarak etkinlik, verimlilik ve memnuniyet düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmadığı, yalnızca bazı görevlerde farklılaşmanın olduğu gözlemlenmiştir (H1, H2). Kullanıcıların konu rehberlerinden genel olarak beklentileri sadelik, içerik-başlık uyumu, tutarlılık, jargon kullanılmaması ve alan rehberi içeriğinin yeterli olması gibi ana başlıklar altında sıralanmaktadır.

Abstract:
Subject guides are frequently used tools in library information services. Subject guides, which are a product of the concept of providing user-specific information services, aim to present information resources, tools, and other materials in a subject or discipline to the user in a systematic way. Subject guides should be useful and easy to use in terms of content, format, and interface.
The purpose of this study is to test the usability of the subject guide service in Çankırı Karatekin University Library on different user groups, to discover the usability problems of the system, to identify features that do not meet user expectations, and to examine usability differences between groups. In this context, a user-based approach was preferred, and task-based usability tests were conducted with 16 participants (8 undergraduate and 8 graduate students) by considering ISO 9241-11 (1998) criteria (effectiveness, efficiency, and satisfaction). Data were collected through think-aloud protocol, observation, and interview techniques. 
As a result of the research, users' attitudes toward the topic guides were generally positive. User satisfaction levels (72.69%) and performance-related task completion success (88.20%) were found to be high. In relation to the research hypotheses, a positive correlation was found between performance and satisfaction values (H3). It was observed that there was no statistically significant difference between the user groups in terms of effectiveness, efficiency, and satisfaction levels, only in some tasks (H1, H2). In general, users' expectations from subject guides are listed under the main headings such as simplicity, content-title compatibility, consistency, absence of jargon, and adequacy of field guide content.