Tarih araştırmalarına kaynak olarak Tarih Dünyası mecmuası
History World journal as a source for history researches
Yazar: BİLAL SAĞLAM
Danışman: DOÇ. DR. ABDULAZİZ KARDAŞ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Dergiler = Magazines ; Tarih = History ; Tarih Dünyası mecmuası = History World journal ; Tarih araştırmaları = History research ; Tarih dergileri = Historical periodicals

Özet:
Niyazi Ahmet Banoğlu'nun kurucusu olduğu Tarih Dünyası Mecmuası, 15 Nisan 1950'de yayın hayatına başlamıştır. Mecmua, 26 Şubat 1953'te son sayısını yayınlayarak yayın hayatını sonlandırmıştır. Bu süre zarfında dördü özel sayı olmak üzere toplam 42 sayı neşretmiştir. 1950'li yıllar popüler tarih dergiciliğinin Türkiye'de geliştiği bir süreç olmuş ve Tarih Dünyası Mecmuası bu popüler tarih dergilerinin ilklerinden biri olmuştur. Yayın hayatları genellikle kısa olan popüler tarih dergilerinin içinde, sadece Tarih Dünyası Mecmuası 42 sayı çıkarabilmiş ve bu anlamda ayrı bir öneme sahip olmuştur. Tarih Dünyası Mecmuası dönemin güncel konularını ele aldığı gibi tarihin her dönemine ait konuları da işlemiştir. Kapsam bakımından zaman ve mekân ile ilgili herhangi bir sınırlamaya gidilmemiştir. Millî tarih bilinci ile bir araya gelmiş yazar kadrosuyla, ismini, tarihe verdiği önem ve yaptığı araştırmalardan almıştır. Tarih Dünyası Mecmuası'nın yazıları ile ön plana çıkan yazarları olarak, mecmuanın kurucusu Niyazi Ahmet Banoğlu, Reşat Ekrem Koçu, Adnan Giz, İbrahim Hakkı Konyalı ve Kemal Çığ gibi isimleri sıralayabiliriz. Mecmuada; Türk tarihi, tarihi eserler ve mekânlar, tarihi karakterler, tarihte ilgi uyandıran popüler olaylar ve Türk kültür tarihine ait konular yer almıştır. Ayrıca Osmanlı padişahlarının özel yaşantıları, dönemin ekonomik özellikleri, tarihi zaferler, kültürel özellikler, sanat ve kahramanlık olayları da mecmua da ele alınan konulardandır. Bu konuların yanında günümüzde de önemli bir tartışma konusu olan ve güncelliğini koruyan Ayasofya'nın statüsü veya ibadete açılması konusu da ele alınmıştır.

Abstract:
The History World Journal, founded by Niyazi Ahmet Banoğlu, started its publication life on April 15, 1950.The History World Journal, ended its publication life by publishing its last issue on February 26, 1953. During this period, he published a total of 42 issues, four of which were special issues.1950s became a popular history of journalism as it developed in Turkey and the The History World Journal, has been one of the first of these popular history magazine. Among the popular history journals whose publications are generally short, only the History World Journal was able to publish 42 issues and had a special importance in this sense. The History World Journal handled the current issues of the period as well as the subjects of each period of the history. In terms of scope, there is no limitation regarding time and place in the journal. With its staff of writers who came together with the awareness of national history, it took its name from the importance it gave to history and the researches it made. We can list names such as Niyazi Ahmet Banoğlu, Reşat Ekrem Koçu, Adnan Giz, İbrahim Hakkı Konyalı and Kemal Çığ, the founder of the magazine, as the writers that stand out with the writings of the Journal of the History World.  In the Journal; Turkish history, historical artifacts and places, historical characters, popular events that aroused interest in history and subjects related to Turkish cultural history In addition, the private lives of the Ottoman sultans, the economic characteristics of the period, historical victories, cultural characteristics, art and heroic events are also among the topics discussed in the journal. In addition to these issues, the status of Hagia Sophia, which is still an important topic of discussion and still maintains its current status, or the issue of opening it to worship, was also discussed.