Gelişimsel dil bozukluğu riski olan çocukların sosyal-duygusal ve dil gelişimleri arasındaki ilişkinin normal dil gelişimi gösteren akranları ile karşılaştırılması
Comparison of the relationship social-emotional and language development in children at risk of developmental language disorder to peers with normal language development
Yazar: MERVE DİLBAZ
Danışman: PROF. DR. ESRA ÖZCEBE
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil Bilimleri ve Kültür Araştırmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Akran = Peer ; Dil bozuklukları = Language disorders ; Dil gelişimi = Language development ; Duygusal beceri = Emotional skills ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal gelişme = Social development ; Çocuklar = Children

Özet:
Gelişimsel dil bozukluğuna eşlik eden problemler olduğu bilinmektedir. Bu problemler arasında davranış problemleri ve sosyal-duygusal yeterliliğin düşük olması yer almaktadır. Bu araştırmada, gelişimsel dil bozukluğu riski (rGDB) olan ve normal dil gelişimine sahip çocukların dil ve sosyal-duygusal gelişimleri arasındaki ilişkiyi ve dil gelişimi ile sosyal-duygusal gelişim alanlarının çocukların etkileşimsel davranışları üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. İkincil olarak, ebeveynlerin çocukları ile etkileşiminin dil ve sosyal-duygusal gelişimleri ile ilişkisi incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Dil ve Konuşma Terapisi Ünitesinde yürütülmüştür. Çalışmaya kronolojik yaşı 24-36 ay aralığında gelişimsel dil bozukluğu riski bulunan 51 çocuk (36 E, 15 K) ve normal dil gelişimine sahip 51 çocuk (30 E, 21 K) dahil edilmiştir. Dil değerlendirmeleri 'Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi', 'Dil Gelişimi Tarama Envanteri', 'Ortalama Sözce Uzunluğu'; sosyal-duygusal gelişim değerlendirmesi 'Kısa 1-3 Yaş Sosyal ve Duygusal Değerlendirme Ölçeği'; etkileşimsel davranış değerlendirmeleri 'Çocuk Davranışını Değerlendirme Ölçeği -Türkçe Versiyon' ve 'Ebeveyn Davranışını Değerlendirme Ölçeği - Türkçe Versiyon' ile yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, rGDB olan çocukların normal dil gelişimi gösteren akranlarına göre anlamlı olarak daha fazla davranış problemleri ve daha düşük sosyal-duygusal yeterlilik gösterdikleri görülmüştür (p < ,001). Çocukların dil gelişimleri ve sosyal-duygusal gelişimleri arasında ilişki bulunmuştur. Ebeveynin davranışlarının çocukların dil gelişimleri ve sosyal-duygusal gelişimleri üzerindeki etkisi gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler: gelişimsel dil bozukluğu, dil gelişimi, sosyal-duygusal gelişim, çocuk davranışı, ebeveyn davranışı

Abstract:
There are co-occurring problems which include behavioral problems and low social-emotional competence in children with developmental language disorder. The aim of this study was to investigate the relationship between language development and social-emotional development in children with at risk of developmental language disorder (rDLD) and children with normal language development. Also, it was aimed to investigate the effect of language development and social-emotional development on children's interactional behaviors Secondly, it was aimed to investigate the relationship between parents' behaviors and children's language and social-emotional development. The study was conducted in Speech and Language Therapy Unit in Hacettepe University Hospital. The study included 51 children (36 M, 15 F) with rDLD and 51 children (30 M, 21 F) with normal language development, and these children met the criteria of being 24-36 months old. To assess language, 'Turkish Version of Test of Early Language Development-Third Edition', 'Turkish Version of Language Development Survey', and 'Mean Length of Utterance'; to assess social-emotional development 'Turkish Version of The Brief Infant-Toddler Social Emotional Assessment'; and to assess interactional behavior 'Child Behaviour Rating Scale' and 'Maternal Behaviour Rating Scale' were used. As a result of the study, it was found that children with rDLD had significantly more behavioral problems and lower social-emotional competence than their peers who had normal language development (p<,001). There was a relationship between language development and social-emotional development of children. The impact of parental behavior on language development and social-emotional development of children has been shown.
Key words: developmental language disorder, language development, social and emotional development, child behavior, parent behavior