Ankara'nın zihinsel haritası
The cognitive map of Ankara
Yazar: ZEYNEL KARACAGİL
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM BULUT
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Sosyal Antropoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Ankara = Ankara ; Kent imgesi = Urban image ; Kentler = Cities ; Kentsel mekan = Urban space ; Zihin haritaları = Mind maps

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öznelerin zihinsel haritalamaları ile mekâna ve kente dair oluşturmuş olduğu kategorileştirmelerde rol oynayan örüntüleri ortaya çıkartmak ve algılama mekanizmasını deşifre ederek, insan davranışlarındaki ilişkileri anlamaktır. Bu açıklamalar neticesinde çalışmanın temel sorunsalı; insanın anlamlandırma mekanizmasını deşifre etmek, Ankara'nın zihinsel haritasını oluşturmada kullanılan kentsel bileşenleri ortaya çıkarmak ve Ankara'nın zihinsel haritasını oluşturarak bu haritadaki sınırları gizli olan mekânsal kategorileri deşifre etmektir.
Bu sorunsal doğrultusunda   Ankara'nın Zihinsel Haritası'nı ortaya çıkarmak için Çalışmada, sahaya dayalı yüz yüze derinlemesine görüşme tekniği kullanışmıştır. Bu görüşmeler, çalışmanın sorunsalı doğrultusunda yarı yapılandırılmış soruların eşliğinde sürdürülmüştür. Ön araştırma için yapılan anket; kartopu örneklem yöntemi ile Ankara'da yaşayan on sekiz yaş üstü kişiler ile yapılmıştır. Yapılan bu anketler sonucunda derinlemesine görüşme tekniği için temel sorular oluşturulmuştur. Ayrıca anketlerin sonuçlarına göre Ankara'nın Zihinsel Haritası ve insanın anlam mekanizmasının deşifresine yardımcı olacak, fotoğraf çözümleme tekniği için görüşmecilere gösterilecek fotoğraflar belirlenmiştir.
Bu çalışmada, insanın anlamlandırma mekanizmasının çalışma modeli deşifre edilmiş; tarihi mekanlar ve noktalar, kamusal mekanlar ve alanlar, bölgeler/yerler, yollar, cazibe noktaları  Ankara'nın Zihinsel Haritası'nda kullanılan kentsel bileşenler olarak tespit edilmiştir. Bu bulgular doğrultusunda Ankara'nın Zihin Haritası modeli ortaya çıkartılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the patterns that play a role in the cognitive mapping of the subjects and the categorization of the space and the city, and to understand the relationships in human behavior by deciphering the perception mechanism. As a result of these explanations, the main problematic of the study is to decipher the human's interpretation mechanism, to reveal the urban components used in creating the cognitive map of Ankara, and to decipher the spatial categories whose boundaries are hidden in this map by creating a cognitive map of Ankara.
In order to reveal the Cognitive Map of Ankara in line with this problematic, in-depth face-to-face interview technique based on the field is used in the study. These interviews are maintained with semi-structured questions in line with the problematic of the study. Survey for preliminary research is conducted with people over eighteen age living in Ankara by using the snowball sampling method. As a result of these surveys, basic questions is formed for the in-depth interview technique. In addition, according to the results of the questionnaires, the Cognitive Map of Ankara and the photographs that help the deciphering of the meaning mechanism of the human and is shown to the interviewers for the photo analysis technique are determined.
In this study, the working model of the human signification mechanism is deciphered; historical places and points, public places and areas, regions / places, roads, attraction points are identified as urban components used in Ankara's Cognitive Map. In line with these findings, the Cognitive Map model of Ankara is created.