Tip 2 Diyabetes Mellitus tanılı hastalarda empagliflozinin tiroid fonksiyon testleri üzerine etkisi
Effect of empagliflozin on thyroid function tests in patients with Type 2 diabetes mellitus
Yazar: YUSUF ONUR BUDAK
Danışman: PROF. DR. FUNDA MÜŞERREF TÜRKMEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Tiroid fonksiyon testleri = Thyroid function tests ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones ; Tiroksin = Thyroxine ; Triiodothyronine = Triiodothyronine

Özet:
Amaç: Tip 2 Diyabet dünyada diyabetin en sık görülen tipi olup tüm diyabetlilerin %90-95 ini oluşturur. Sık görülmesiyle beraber komplikasyonların görülme sıklığı da artmaktadır. Tip 2 DM ile beraber vücutta oluşan hiperglisemi ve insülin direnci gelişimi birçok organda olduğu gibi tiroid bezleri ve tiroid hormonları üzerinde de değişikliklere yol açar. Tip 2 DM TSH düzeylerinde yükselmeye yol açar ve beraberinde tiroid hastalıklarının görülme sıklığı artmaktadır. Diyabet ve tiroid bezleri arasındaki yakın ilişki bilindiği için diyabet tedavisinde kullanılan oral antidiyabetik ajanların tiroid bezleri üzerine etkisi merak uyandırmaktadır. Biz bu çalışmada bir SGLT-2 inhibitörü olan empagliflozinin tiroid fonksiyon testleri üzerine etkisini araştırmayı amaçladık.

Gereç ve yöntem: Retrospektif olarak tasarlanan bu çalışmaya 01.01.2017-01.01.2021 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları polikliniklerine başvuran tip 2 DM tanısı alan ve empagliflozin başlanan 27-74 yaş arası 108 hasta alındı. Hastaların başlangıçtaki ve 12 haftalık empagliflozin tedavisi sonrası T3, T4, TSH, HbA1c, glukoz, trigliserit, LDL-Kolesterol, HDL-Kolesterol, total kolesterol, AST, ALT, hemogram parametreleri, böbrek fonksiyon testleri kaydedildi.

Bulgular: Empagliflozin tedavisi sonrası hastaların glukoz (p<0,001), HbA1c (p<0,001), ALT (p=0,030), AST (p=0,020), LDL-kolesterol (p<0,001), total kolesterol (p<0,001), trigliserit (p=0,002) ve TSH (p<0,001) düzeylerinde anlamlı düşüş saptandı. Empagliflozin tedavisi sonrası hastaların HDL-kolesterol (p=0,002) ve eritrosit (p=0,001) düzeylerinde anlamlı artış saptandı. Empagliflozin tedavisi öncesi hastaların BUN, kreatinin, lökosit, nötrofil, lenfosit, hemoglobin, hematokrit, trombosit, serbest T4 ve serbest T3 değerleri ile empagliflozin tedavisi sonrası değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05).

Sonuç: Empagliflozin tedavisi sonrası hastaların T3, T4 düzeylerinde değişme olmazken TSH düzeylerinde azalma görüldü. Bu etki ön planda empagliflozinin glukoregülasyon ve leptin düzeylerini düşürmesine bağlı olabilir. Bu konuda yapılacak kampsamlı araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aim: Type 2 Diabetes is the most common type of diabetes in the world and constitutes 90-95% of all diabetics. With the number of patients rising, prevalance of complications are increasing. Hyperglycemia and insulin resistance can affect thyroid gland as well as other organs. Type 2 diabetes can cause significant rise in TSH levels. Furthermore, thyroid diseases both hypothyroidism and hyperthyroidism are more common in patients with diabetes. With this close interaction between glucose metabolism and thyroid hormones we aim to study the effects of empagliflozin, an SGLT2 inhibitor commonly used in patients with type 2 diabetes.

Methods: In this retrospective study, 108 patients aged from 27 to 74 years, diagnosed with Type 2 DM, who applied to the internal medicine outpatient clinics of University of Health Sciences Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital between 01.01.2017 and 01.01.2021, were added empagliflozin on their current treatment. The patients were followed up with empagliflozin 10 mg/day for 12 weeks. Biochemical parameters, complete blood count, T3, T4, TSH, fasting glucose, HbA1c, lipid profile, ALT, AST, kidney function tests were recorded in the begining and after the treatment. IBM SPSS Statistics 20 (IBM SPSS, Turkey) program was used for data analysis and statistical analysis.

Results: After 12 weeks glucose (p<0,001), HbA1c (p<0,001), ALT (p=0,030), AST (p=0,020), LDL-C (p<0,001), total cholesterol (p<0,001), triglyceride (p=0,002) and TSH (p<0,001) levels were significantly decreased. HDL-C (p=0,002) and erythrocyte (p=0,001) levels were significantly increased. BUN, creatinin, leukocyte, neutrophils, lymphocyte, platelet counts, haemoglobin, haematocrit, BUN, creatinin, free T4 and free T3 levels were unchanged (p>0,05).

Conclusion: After empagliflozin treatment TSH levels were significantly decreased, with no significant changes in T3 and T4 levels. This findings may be related to lower HbA1c and leptin levels associated with empagliflozin.