Salvia tomentosa merheminin tavşan modelinde dermal yara iyileşmesi üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of salvia tomentosa ointment effects on dermal wound healing in rabbit model
Yazar: MEHMET MUSTAFA DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN İPEK
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veterinerlik Patolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Patoloji = Pathology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Deri = Skin ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Merhemler = Ointments ; Salvia tomentosa = Salvia tomentosa ; Tavşanlar = Rabbits ; Yara iyileşmesi = Wound healing ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Bitkisel kaynaklı tedaviler artan bir öneme sahiptir ve bu tedaviler birçok ülkede
çeşitli hastalıkların tedavisinde ve yara iyileşmesinde geleneksel olarak
kullanılmaktadır. Yara, fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkenlerle deri veya doku
bütünlüğünün ve işlevlerinin geçici ya da tamamen bozulması durumudur. Yara gibi
olağan dışı durumlarda vücuttaki savunma ve onarım mekanizmaları harekete geçer.
Öncelikle canlılığın devamı için kanama önlenmeye çalışılır ve sonrasında ise onarım
ve yeniden şekillendirme işlemleri ile zedelenen bölge eski haline döndürülmeye
çalışır. Günümüzde yara tedavisinde iyileşme sürecine direk etki etmenin yanında,
doğal sürece yardımcı olmak ve dışarıdan gelebilecek etkileri minimuma indirerek
enfeksiyonu önlemek de amaçlanmaktadır. Bu çalışmada antimikrobiyel ve
antioksidan etkileri bilinen Salvia tomentosa (Miller) ekstraktının tavşanlarda dermal
yara modelindeki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla bitkilerin
hidroetanolik esktraktlarıyla %2,5 ve %5'lik merhemler hazırlandı. Yara modeli için
her bir grupta 7 tavşan olacak şekilde toplam 35 adet Yeni Zelanda tavşanı kullanıldı.
Çalışmada, kontrol grubu, taşıyıcı grubu (merhem taşıt maddesi), Fitokrem® grubu
(pozitif kontrol), %2,5 Salvia tomentosa grubu ve %5 Salvia tomentosa grubu
şeklinde 5 adet grub oluşturuldu. Tavşanların sırt bölgesinde oluşturulan yaralarda
makroskobik olarak yara kapanma düzeyleri incelendi. Ayrıca 3, 7 ve 14. günlerde
alınan biyopsi örneklerinde histopatolojik incelemeler gerçekleştirildi. Çalışma
sonunda yara kapanması açısından %2,5 Salvia tomentosa ve %5 Salvia tomentosa
ektstraktlarının Fitokrem®
ile benzer şekilde yara iyileşmesini hızlandırdığı
belirlendi. Histopatolojik bulguların da ekstraktların yara iyileşmesi üzerine olumlu
etkilerini desteklediği görüldü. Sonuç olarak bu çalışma ile Salvia tomentosa'nın
dermal yara iyileşmesi üzerine olumlu etkileri ortaya konuldu.
Anahtar Kelimeler: Deri, histopatoloji, Salvia tomentosa, yara iyileşmesi

Abstract:
Herbal based treatments have an increasing importance and these treatments are
traditionally used in the treatment of various diseases and wound healing in many
countries. Wound is a temporary or complete deterioration of skin or tissue integrity
and functions due to physical, chemical, and biological factors. In extraordinary
situations such as wounds, the defense and repair mechanisms take action on the
body. First of all, bleeding is tried to be prevented for the continuation of life and
afterwards, the damaged area is tried to be restored by repair and remodeling
processes. Today, besides directly affecting the healing process in wound treatment,
it is also aimed to help the natural process and prevent infection by minimizing the
external effects. In this study, it was aimed to investigate the effects of Salvia
tomentosa (Miller) extract, which has antimicrobial and antioxidant effects, on
dermal wound model in rabbits. For this purpose, 2.5% and 5% ointments were
prepared with hydroethanolic extracts of plants. A total of 35 New Zealand rabbits
with 7 rabbits in each group were used for the wound model. In the study, five groups
were formed include control group, carrier group (ointment vehicle), Fitokrem®
group (positive control), 2.5% Salvia tomentosa group and 5% Salvia tomentosa
group. The wound closure levels were examined macroscopically in the wounds
created on the back of the rabbits. In addition, histopathological examinations were
performed on the biopsy samples taken on days 3, 7 and 14. At the end of the study,
in terms of wound closure, it was determined that 2.5% Salvia tomentosa and 5%
Salvia tomentosa extracts accelerated wound healing similar to Fitokrem®
Histopathological findings were also found to support the positive effects of the
extracts on wound healing. As a result, the positive effects of Salvia tomentosa on
dermal wound healing were revealed with this study.
Keywords: Histopathology, Salvia tomentosa, skin, wound healing