Cumhuriyet'in iktisadi düşüncesi ve yeni insan
The economic idea of Turkish Republic and new person
Yazar: PINAR NAZLI KÖPRÜLÜ
Danışman: PROF. DR. YAVUZ CEZAR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi tarihi = Economic history ; Ekonomik değişme = Economic change ; Ekonomik düşünce = Economic thought ; Ekonomik gelişmeler = Economic developments ; Modernleşme = Modernization ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Batı'nın sanayileşme ve modernleşme sürecini uzaktan izleyen Osmanlı İmparatorluğu, özellikle 19. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren reformlarla Batı'yla arasındaki farkı gidermeye çalıştı. Ancak yapılanlar çeşitli nedenlerle köksüz ve temelsiz kalmıştı. Birinci Dünya Savaşı'nın eşiğine gelindiğinde dualist bir toplum yapısı ve yarı sömürgeleşmiş bir ekonomi vardı. Birinci Dünya Savaşı sonrasında Anadolu'da Batılı devletlerin işgallerinin başlamasına Türk ulusu Atatürk'ün etrafında birleşerek antiemperyalist bir savaş olan Kurtuluş Savaşı'nı başlatarak karşılık verdi. Çok zor koşullar altında kazanılan bu zaferin ertesinde imzalan Lozan Barış Antlaşması, tüm dünyaya bağımsız yeni bir Türk devletinin kurulduğunu haber veriyordu.Modern bir medeniyet yaratmak amacında olan Atatürk'ün önderliğinde reformlara girişildi. Yeni devletin amacı, muasır medeniyet seviyesine ulaşmak ve iktisadi kalkınmayı sağlamaktı. Kör bir Batılılaşmadan farklı olarak, Batılılaşmanın dayandığı temel ilkeler hayata geçirilmeye çalışıldı. Sembolik devrimlerle bir çağın bitip yeni bir çağın başladığı halka benimsetiliyordu. Siyasi, hukuki, toplumsal ve iktisadi reformlarla muasır medeniyet seviyesine giden yola girilmiştir. Bağımsız ve güçlü bir ekonomiye dayanmayan bir devlet uzun süre yaşayamayacağı için iktisadi kalkınmaya önem verildi. İktisadi kalkınmanın sağlanması için iktisadi tutum ve davranışların ve iktisadi zihniyetin değişmesi gerekiyordu. Yetinmeci, dünya malında gözü olmayan, aşırı kaderci bir zihniyetin yerini daha fazlasını elde etmeyi isteyen, maddi çıkarını koruyup gözeten, yaptığı işle ülke kalkınmasına yararlı olduğu duygusuyla çalışan bir zihniyete bırakması gerekiyordu. Çok zor koşullar altında yapılan atılımlar sayesinde profesyonel işadamı ve işçi sınıfı oluşmuştur. Yeni modern bir ulus devlet inşa sürecinde iktisadi düşünceyi ve yeni insanı anlatmayı amaçlayan bu tezi modern Türkiye'nin kurucusu Atatürk'ün ölüm tarihinde kesmemin anlamlı bir son nokta olacağını düşündüm. Bugünün Türkiye'sinin değişim ve gelişmeye açık yapısının temellerinin atıldığı kuruluş yılları, geri kalmış ülkelerdeki iktisadi kalkınma ve modernleşme süreçlerini değerlendirmede yol gösterici olacaktır.Anahtar kelimeler: İktisadi zihniyet, modernleşme.

Abstract:
Ottoman Empire, that monitored industrialisation and modernization process of Europe remotely, began to realise reforms to reduce the differences by the second half of 19th century. However, those attemts were baseless. Right before First World War, Ottoman Empire had a dualistic social structure and semi colonialized economy. Turkish nation responsed to occupation of European countries over Anatolia after the war by coming together around Atatürk and starting the anti imperialistic war called as ?Turkish War of Independence?. Lozan Peace Aggrement, that was signed after this war, which was won under very difficult circumstances, was informing the world about the new independent Turkish state.Reforms started to be realised by the leadership of Atatürk whose goal was creating a new modern civilization. Targets of new Turkish state were reaching a modern civilization level and providing economical development. The basic principles of westernization began to be carried out in life. Symbolic revolutions were used to adopt people the fact that a new age had started. Reforms on political, legal, social and economical subjects were ways of attending modern civilizations. Economical development was paid a special importance due to the fact that a government which is not based on an independent and strong economy can?t live long. Economical behaviours and mentality had to be changed in order to provide the development. The fatalistic mentality of Turkish people who were satisfied with little, and who did not demand for more, had to be changed to become ambitious to earn and look out for himself and the country. Professional businessmen and worker classes were generated by the progresses made under very difficult circumstances. This study, which is analyzing the period till the death of Atatürk, focuses on economical mentality of Republic of Turkey and new person. Analysis of foundation years of Republic of Turkey can be helpful to evaluate development and modernization processes of underdeveloped countries.Key Words: Economical mentality, modernization.