Yaşlı bireylerde sosyodemografik, psikolojik ve yaşam kalitesi faktörlerinin ikili görev performansı üzerindeki etkisinin araştırılması: Irak'ta kesitsel bir çalışma
Investigation of the effect of sociodemographic, psychological and quality of life factors on dual task performance in elderly individuals: A sectional study in Iraq
Yazar: THAER NOAMAN KADHIM ALTABTABEY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYHUN TÜRKMEN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Yaşlı bireylerde sosyodemografik, psikolojik ve yaşam kalitesi faktörlerinin ikili görev performansı üzerindeki etkisinin araştırılması: ırak'ta kesitsel bir çalışma, (Yüksek Lisans Tezi), Çankırı, 2024. Bu kesitsel çalışma, Irak'taki 60 yaş ve üzeri bireyler arasında sosyodemografik faktörler, psikolojik durum ve yaşam kalitesinin ikili görev performansı üzerindeki etkilerini incelemiştir. Araştırma kapsamında, 384 katılımcının Demografik Özellikler Formu, Depresyon Anksiyete Stres-21 (DASS-21), Bilinçli Farkındalık Dikkat Ölçeği (BFDÖ) ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Kısa Formu (WHOQOL-Bref) kullanılarak toplanan veriler analiz edilmiştir. DASS-21 ile depresyon ve anksiyete seviyeleri arasında ikili görev performansıyla negatif korelasyonlar saptanmış (sırasıyla r = -0.133, p = 0.009 ve r = -0.183, p < 0.001), stres ölçeği ile anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (r = -0.053, p = 0.301). WHOQOL-Bref alt ölçeklerinde fiziksel, psikolojik, sosyal ilişkiler ve çevresel boyutlarıyla ikili görev performansı arasında pozitif korelasyonlar gözlenmiştir (sırasıyla r = 0.218, p < 0.001; r = 0.194, p < 0.001; r = 0.186, p < 0.001; r = 0.246, p < 0.001). Bu bulgular, yaşam kalitesi faktörlerinin yaşlılarda ikili görev performansını destekleyebileceğini, psikolojik zorlukların ise performansı olumsuz etkileyebileceğini göstermektedir. BFDÖ ile performans arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (r = -0.005, p = 0.926). Regresyon analizleri, özellikle WHOQOL-Bref'in Bedensel Sağlık alt ölçeğinin ikili görev performansı için anlamlı bir yordayıcı olduğunu ortaya koymuştur (Beta = 0.234, p = 0.041). Bu sonuçlar, yaşlı bireylerin fiziksel sağlığının ve yaşam kalitesinin ikili görev performansına katkı sağladığını ve psikolojik belirtilerin performans üzerinde engelleyici bir etkiye sahip olabileceğini göstermektedir. Bu bulgular, yaşlı bireyler için kapsamlı destek programları ve müdahale stratejilerinin geliştirilmesinin önemini vurgulamaktadır.

Abstract:
Investigation of the effect of sociodemographic, psychological and quality of life factors on dual task performance in elderly individuals: a sectional study in Iraq, (Master's Thesis), Çankırı, 2024. This cross-sectional study examined the effects of sociodemographic factors, psychological state, and quality of life on dual-task performance among individuals aged 60 and over in Iraq. The research analyzed data collected from 384 participants using the Demographic Features Form, the Depression Anxiety Stress-21 (DASS-21), the Mindful Attention Awareness Scale (MAAS), and the World Health Organization Quality of Life Short Form (WHOQOL-Bref). The DASS-21 revealed negative correlations between levels of depression and anxiety with dual-task performance (respectively, r = -0.133, p = 0.009 and r = -0.183, p < 0.001), while no significant relationship was found with the stress scale (r = -0.053, p = 0.301). Positive correlations were observed between the physical, psychological, social relations, and environmental dimensions of the WHOQOL-Bref sub-scales and dual-task performance (respectively, r = 0.218, p < 0.001; r = 0.194, p < 0.001; r = 0.186, p < 0.001; r = 0.246, p < 0.001). These findings suggest that quality of life factors can support dual-task performance in the elderly, while psychological challenges may negatively affect performance. No significant relationship was found between MAAS and performance (r = -0.005, p = 0.926). Regression analyses particularly highlighted the Physical Health sub-scale of WHOQOL-Bref as a significant predictor for dual-task performance (Beta = 0.234, p = 0.041). These results indicate that the physical health and quality of life of elderly individuals can contribute to their dual-task performance, while psychological symptoms may have a hindering effect. The findings underscore the importance of developing comprehensive support programs and intervention strategies for the elderly.