Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerde iş stresinin bakım davranışlarına etkisi
The effect of job stress on care behaviors of nurses working in surgical clinics
Yazar: SULTAN SAVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA ERDAĞI ORAL
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Mesleki stres = Vocational stress ; Stres = Stress

Özet:
Araştırma, cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerde iş stresinin bakım davranışlarına etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte gerçekleştirildi.
Araştırma, Temmuz 2021- Şubat 2023 tarihleri arasında Türkiye'deki cerrahi kliniklerde çalışan 447 hemşire ile yürütüldü. Araştırmanın verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Hemşire İş Stres Ölçeği (HİSÖ)" ve "Bakım Davranışları Ölçeği-24 (BDÖ-24)" kullanılarak Google Formlar aracılığıyla çevrimiçi olarak toplandı. Araştırma verileri Kolmogorov-Smirnov Normallik Testi, Mann Whitney-U Testi, Kruskal Wallis H Testi, Spearman Rank Korelasyon Analizi ile değerlendirildi. Araştırmada anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi.
Araştırmada yer alan hemşirelerin %60,4'ü kadın, %67,3'ü lisans mezunu ve %89,5'i gece/gündüz vardiya şeklinde çalışmaktadır. Hemşirelerin %25.3'ü genel cerrahi kliniğinde çalışmakta ve %59.5'i cerrahi klinikte çalışmaya devam etmek istemektedir. Hemşirelerin HİSÖ toplam puan ortalamaları 73,97±14,361, BDÖ-24 toplam puan ortalamaları 5,07±,775 olarak tespit edilmiştir. HİSÖ toplam puan ortalamaları ile BDÖ-24 toplam puan ortalamaları arasında negatif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir [r(447)= -.193; p<.05]. 
Bu çalışma sonucunda hemşirelerin iş streslerinin orta düzeyde olduğu ve bakım davranışlarının yüksek düzeyde olduğu, iş stresindeki artışın bakım davranışlarını olumsuz yönde etkilediği saptandı.
Anahtar Sözcükler: Cerrahi Klinik, Hemşire, Stres, Bakım, Bakım Davranışı

Abstract:
The research is carried out in a descriptive and relationship-seeking type in order to examine the effect of job stress on care behaviors of nurses working in surgical clinics. 
The research is realized in Turkey between July 2021 and February 2023 and 447 nurses of surgical clinics are participated the research study. The data set of the study are collected online via Google Forms using the "Personal Information Form", "Nurse Occupational Stress Scale (HISÖ)" and "Caring Behaviors Scale-24 (BDÖ-24)". Research data set is evaluated with using the Kolmogorov-Smirnov Normality Test, Mann Whitney-U Test, Kruskal Wallis H Test and Spearman Rank Correlation Analysis. The significance level is selected as p<0.05 for this study.
When all participant nurses are taken into account, 60.4% of these nurses are women, 67.3% of these nurses are undergraduate people and 89.5% these nurses are worked in day/night shifts. 25.3% of these nurses are worked in the general surgery clinic and 59.5% of these participants wants to continue working in the surgical clinic. The mean total score of nurses' HISÖ is 73.97±14.361, and the mean total score of BDÖ-24 is 5.07±.775. A negative and low-level significant correlation is found between the HISS total score averages and the BDÖ-24 total score averages [r(447)= .193; p<.05].
According to the experiment results, it is determined that the stress of the nurses is at a moderate level and their care behaviors are at a high level. In addition, it is seen that the care behaviors are negatively affected from increasing the level of work stress.
Keywords: Surgical clinic, nurse, stress, care, care behavior