Hemşirelik öğrencilerinde kesici-delici alet yaralanmaları ile kontrol odağı arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between locus of control and needlestick-sharp object injuries among nursing students
Yazar: TAMİRE TEKGÖZ
Danışman: PROF. DR. YETER KİTİŞ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Çalışmanın amacı, hemşirelik öğrencilerinde kesici-delici alet yaralanmaları ile onların iç ya da dış kontrol odaklı olmaları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Kesitsel tasarımdaki bu araştırma Ankara'daki devlet üniversitelerinin hemşirelik lisans programlarında öğrenime devam eden ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerle yapılmıştır. Araştırmada veriler araştırmacılar tarafından geliştirilen Tanımlayıcı Bilgi Formu ile ve Kontrol Odağı Ölçeği ile toplanmıştır. Çalışmaya katılan öğrencilerin %83'ü kadın, %38'i ikinci sınıf öğrencisidir. Öğrencilerin %80,5'ine Hepatit B aşısı yapılmış, %96,4'ü iş sağlığı güvenliği eğitimi almıştır. Öğrencilerin %27,5'i kesici delici alet yaralanmasına maruz kalmış, bunların % 43,5'i birden fazla kez maruz kalmıştır. Yaralanmanın gerçekleştiği kliniklerin daha çok dahiliye (%47,2) ve cerrahi (%38,1) klinikleri olduğu, yaralanmaların yaklaşık yarısının ilaç hazırlama sırasında gerçekleştiği bildirilmiştir. Kesici delici alet yaralanmasına maruz kaldıktan sonra öğrencilerin en sık yaptıkları uygulamaların, yaralanan bölgeyi su ve sabunla yıkama (%85,6) ve klinik hemşiresine durumu bildirme (%55,8) olduğu saptanmıştır. Kadın öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha sık yaralanmaya maruz kaldığı (sırasıyla %23,1; %4,4), kesici delici alet yaralanmasına maruz kalma ile kontrol odağı arasında anlamlı ilişki olduğu; yaralanan öğrencilerin daha fazla dış kontrol odaklı oldukları (P<0.05) saptanmıştır. Hemşirelik öğrencilerinin, özellikle dış kontrol odağına sahip öğrencilerin iç kontrol kazanmalarına yönelik olarak bilgi ve öz güven arttırıcı yaklaşımların geliştirilmesinin önemli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of the study is to discuss the relation between sharp object injuries of nursing students and their internal or external control focus. This research in sectional design is applied to second, third and fourth grade undergraduate students whom are in nursery program in public universities at Ankara. Research data was gathered from the Descriptive Information Form and Locus of Control Scale, which is developed by the researchers. 83% of the students who participated in the study are woman, 38% of them are second grade students. 80,5% of the students are vaccinated against Hepatitis B, 96,4% received occupational health safety training. 27,5% of the students have experienced sharp object injuries, 43.5% of these have experienced it more than once. It has been reported that the clinics where these injuries most occur are surgery (%38,1) and internal diseases (%47,2), half of the injuries occur while medicine preparation. After experiencing sharp object injury, the students mostly wash the injured area with soap and water (85.6%) and report the case to the clinic nurse (55,8%). It has been detected that female students experience injuries more than male students (respectively 23.1% and 4.4%), there is a meaningful correlation between sharp object injuries and locus of control, and  that the injured students have more external locus of control (p<0.05). The obtained result is; nursing students, especially the ones with external control focus, informative and self-confidence boosting approaches are important to make them gain internal control.