Klasik Dönem Roma Hukukunda actio pro socio ve actio communi dividundo ilişkisi
The relationship between actio pro socio and actio communi dividundo during the Classical Period of Roman Law
Yazar: NİLGÜN DİNÇER
Danışman: DOÇ. DR. SEVİLAY UZUNALLI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ortaklar = Partners ; Ortaklık = Partnership ; Roma hukuku = Roman law

Özet:
Çalışmamızın konusunu ?Klasik Dönem Roma Hukukunda actio pro socio ve actio communi dividundo ilişkisi? oluşturmuştur. Her iki dava arasındaki bu ilişkinin anlaşılabilmesi için, ilk olarak bu ilişkinin temelini oluşturan societas akdi, sonrasında da actio pro socio ve actio communi dividundo ayrı ayrı incelenmiştir. Ancak konunun çerçevesini Klasik Dönem Roma Hukuku oluşturduğu için societas akdi, actio pro socio ve actio communi dividundo' da Iustinianus dönemindeki değişikliklere yeri geldiğince kısaca değinilmiştir.Societas akdinden kaynaklanan hak ve yükümlülükler bakımından, ortakların birbirlerine karşı açabileceği tek dava olarak actio pro socio bulunmaktaydı. Ancak klasik dönemde ortakların bu davaya başvurmaları aynı zamanda societas akdinin sona erme sebeplerindendi. Ortaklar arasında paylı mülkiyet ilişkisi de söz konusuysa, sona eren societas akdinde paylı mülkiyetine sahip olunan malların paylaşımı için actio communi dividundo' nun açılması gerekirdi. Esasen her iki davanın uygulama alanı farklı olsa da, hatta paylı mülkiyete tabi malların bulunduğu bir societas akdinde her iki davanın açılması gerekse de, bu davaların kesişen uygulama alanları da mevcuttu. Ortakların paylı mülkiyet ilişkisine tabi mallardan kaynaklanan belirli talepleri hem actio pro socio hem de actio communi dividundo' nun konusunu oluşturabildiği için, her iki dava bu sınırlı alanda yarışmaktaydı.Hem actio pro socio hem de actio communi dividundo' da ileri sürülebilen belirli taleplerin varlığı halinde bis de eadem re ne sit actio (aynı konu hakkında iki kere dava olmaz) gereğince bir davanın açılması diğerini ortadan kaldırırdı. İşte çalışmamızda son olarak, bir dava sonrasında diğerinin açılmasıyla ve her iki davanın konusunun tamamının veya bir kısmının aynı taleplerden oluşması halinde ortaya çıkan hukuki durum değerlendirilmiştir.

Abstract:
The subject of our study is ?The relationship between actio pro socio and actio communi dividundo during the Classical Period of Roman Law?. In order to understand the mentioned relationship between the two actions, the underlying societas contract, actio pro socio and actio communi dividundo are separately examined. However, since the Classical Period of Roman Law constitutes the framework of this study, the changes which took place in Iustinianus era are briefly addressed in the societas contract, actio pro socio and actio communi dividundo when appropriate.With respect to the rights and liabilities resulting from the Societas contract, the only action that partners could file against each other was actio pro socio. However, resorting to that action was, in the classical period, one of the reasons leading to the termination of the societas contract. When joint ownership was in question between the partners, actio communi dividundo was needed to be filed so as to divide the property owned jointly according to the terminated societas contract. Even though the application areas of these two actions are different and it is required to file both actions in case of a societas contract where there are properties subject to joint ownership, there were several concurrent application areas of these actions. Partners? certain claims resulting from the properties subject to joint ownership could be the subject of both actio pro socio and actio communi dividundo; therefore, these two actions were competing in this limited area.In the case of presence of certain claims filed both in actio pro socio and in actio communi dividundo, filing one of the actions would eliminate the other one in accordance with bis de eadem re ne sit actio (two actions can not be filed at the same time for the same subject). Finally, our study evaluates the legal situation which emerges as a result of filing one action after another and having all or part of the same claims in both actions.