Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin değerler eğitiminde uyguladıkları yöntem ve etkinliklere ilişkin görüşleri
Religious culture and ethics  knowledge teachers' opinions on the methods and activities they apply in values education
Yazar: ZEYNEP ELİF UĞURLU
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT KAYA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma,  ortaokullarda görev yapan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) öğretmenlerinin değerler eğitiminde uyguladıkları yöntem ve etkinliklere ilişkin görüşlerini belirlemeyi amaçlamıştır.
Araştırmada karma yöntem desenlerinden zenginleştirilmiş desen kullanılmıştır Araştırmanın nicel boyutunda betimsel tarama modeli, nitel boyutunda ise görüşme tekniklerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmaya 2022-2023 eğitim öğretim yılında Kastamonu, Zonguldak, Samsun Ordu, Trabzon illerinde görev yapan 462 DKAB öğretmeni katılmıştır. Araştırmanın verileri anket, ölçek ve görüşme formu yoluyla toplanılmıştır. 
Araştırmanın nicel boyutu ile ilgili olarak, öğretmenlerin değerler eğitimine ilişkin görüşleri arasında; mesleki kıdem durumlarına göre kıdem yılı düşük öğretmenlerin lehine; medeni durumlarına göre bekar öğretmenlerin lehine, mezun oldukları lisans programına göre ölçeğin duyuşsal alt boyutunda ilahiyat lisans programından mezun olan öğretmenler lehine, değerler eğitimi ile ilgili hizmet-içi eğitim alma durumlarına göre ise hizmet-içi eğitim alan öğretmenler lehine anlamlı bir fark görülmüştür. 
Araştırmanın nitel boyutuna yönelik olarak ise, öğretmenlerin değer eğitimi uygulamalarında değer öğretimi yaklaşım ve yöntemlerinden en çok anlatım yöntemini kullandıkları, ahlak ve değerler eğitiminin daha verimli olması için ailelerin değerler eğitimi sürecine daha çok dahil olmasını ve öğrencilerin değerleri içselleştirmelerine yardımcı olacak faaliyetlere ve sosyal sorumluluk projelerine katılmaları gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğrencilerin ahlak ve değerler eğitimi sonucu kazandığı davranışları değerlendirirken öğretmenlerin büyük çoğunluğunun ilk sırada gözlem yöntemini tercih ettiklerini, değerlerin kazanılmasından en fazla aile, medya, sosyal çevre kaynaklı nedenlerden dolayı zorlandıkları sonuçlarına ulaşılmıştır. 
Sonuç olarak öğretmenlerin çoğunluğu, değer öğretimi için değerlerin yalnızca teorik bilgi olarak verilmesinin ötesinde öğrencileri, sosyal hayatta karşılığı olabilecek yaşantılara dahil etmek, değerlerin okul, aile ve toplumda bir bütün halinde yaşanılır olmasını sağlayıcı önlemler alınması gerektiğini ifade etmişlerdir.  Din eğitimi, Değer, Değerler eğitimi,  Değerler eğitiminde öğretmen görüşleri.


Anahtar Sözcükler :

Abstract:
This study aimed to determine the views of Religious Culture and Ethics Knowledge (RCEK) teachers working in secondary schools on the methods and activities they apply in values education.
An enriched design from mixed method designs was used in the study. In the quantitative dimension of the research, descriptive survey model was used, and in the qualitative dimension, semi-structured interview technique was used. In the 2022-2023 academic year, 462 RCEK teachers working in Kastamonu, Zonguldak, Samsun, Ordu, Trabzon provinces participated in the study. The data were collected through a questionnaire, scale and interview form. 
Regarding the quantitative dimension of the research, there was a significant difference between teachers' views on values education in favor of teachers with low seniority according to their professional seniority, in favor of single teachers according to their marital status, in favor of teachers who graduated from theology undergraduate program in the affective sub-dimension of the scale according to the undergraduate program they graduated from, and in favor of teachers who received in-service training according to their status of receiving in-service training on values education. 
It was concluded regarding the qualitative dimension of the research, that teachers mostly used the lecture method among the value teaching approaches and methods in value education practices, that families should be more involved in the values education process in order to make moral and values education more efficient, and that they should participate in activities and social responsibility projects that will help students internalize values. In addition, it was concluded that the majority of teachers preferred the observation method in the first place when evaluating the behaviors gained by students as a result of moral and values education, and that they had the most difficulties in the acquisition of values due to family, media and social environment.
As a result, the majority of teachers stated that values should not only be given as theoretical knowledge for value teaching, but also to involve students in experiences that can have an equivalent in social life and to take measures to ensure that values are experienced as a whole in school, family and society.

Keywords: Religious Education, Value, Values, Values education, Values education practices, Teachers' opinions in values education.