Doğum eyleminde öz-yeterlik algısı ve etkileyen faktörler
Perception of childbirth self-efficacy and effecting factors
Yazar: FATMANUR SENA BOSTAN
Danışman: PROF. DR. KAMİLE KABUKCUOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Doğal doğum = Natural childbirth ; Doğum = Delivery ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Obstetrik-hemşirelik = Obstetrical-nursing ; Vajinal doğum = Vaginal birth ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Amaç: Doğum eyleminde öz-yeterlik, kadının doğumla baş etmesine yardım etmekle kalmayıp, anne refahını ve çeşitli perinatal sonuçlara ulaşmak için yararlı bir ölçüttür. Bu çalışma gebelerin öz-yeterlik algısını etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı tipte planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, tanımlayıcı tipte tasarlanmıştır. Örneklem 18-45 yaş arasında ve 24.-40. gebelik haftasında olan 380 kadın oluşturmaktadır. Kasım 2019- Şubat 2020 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Kadın Doğum Polikliniğine gelen gebelerle Doğum Öz-yeterlik Ölçeği(CBSEI-32) kullanılarak yüz yüze görüşmelerle elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulguların analizinde tek yönlü varyans analizi, bağımsız gruplar T testi ve regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: CBSEI-32 ölçeği kullanılarak yapılan çalışmada gebelerin" doğum öz-yeterlik toplam"  ortalaması 244.27±45.11 (Min=97; Maks=320) olarak saptanmıştır. Gebenin eğitim seviyesi ve öz-yeterlik algısı arasında anlamlı ilişki bulunmaktadır (p=0.001). Gebenin gelir düzeyi ve öz-yeterlik algısı arasında anlamlı farklılık bulunmaktadır (p=0.004). Antenatal eğitim ve öz- yeterlik algısı arasında anlamlı ilişki bulunmaktadır (p=0.000). Ek olarak antenatal eğitim alan gebelerin sonuç beklentisi ve yeterlik beklentisi alt boyutundan aldığı puanların daha yüksek saptanmıştır. Geçmiş doğum deneyiminden memnun olmayan gebelerin yeterlik beklentisi azalmaktadır.
Sonuç: Bu çalışma, eğitim, ekonomik düzey gibi kadınlara güç veren değişkenlerin yüksek düzeyde doğum öz-yeterlikleriyle ilişkili olduğunu göstermiştir. 
Doğum öncesi eğitim, davranışsal yetenekler konusunda güven sağlar ve davranışı istenen sonuca götürür. Olumsuz doğum deneyimi, sonucu etkileyen davranışları negatif etkileyen önemli bir faktördür. Bu nedenle, doğum öncesi verilen eğitim ve normal doğumu destekleyen pozitif hemşirelik girişimleri doğum öncesi bakım sürecinde yapılmalıdır.
Anahtar Kelimeler:  Doğumda öz-yeterlik, doğum, hemşirelik bakımı

Abstract:
ABSTRACT
Aim: Childbirth self-efficacy is useful measure to determine not only cope with birth but also maternal well-being and a wide variety of improved perinatal outcomes. The present study aims to determine the factors affecting childbirth self-efficacy in pregnant women. 
Methods: The design of study was descriptive. The sample consisted 380 pregnant women between ages of 18 and 45 who were in the period of 24th and 40th gestational week. Data were collected face to face interviews using Childbirth Self Efficacy Scale Short Form(CBSEI-32) in Gynaecology and Obstetrics Clinic of Akdeniz University Hospital between November 2019 and February 2020. Statistical analyses were conducted such as one factor variance analysis, and T test for independent groups group and simple linear regression. 
Results: The mean score of CBSEI-32 was 244.279±45.121. There was a significant relationship between childbirth self-efficacy level and some variables of women such as education, and economic level (p=0.001). Pregnant women who got antenatal education had higher score than women who hasn't got antenatal education for Outcome Expectancy subscale and Efficacy Expectancy subscale. Pregnant women who dissatisfied with earlier birth experience got lower score for Outcome Expectancy subscale. 
Conclusion: The present study showed that variables of women providing empowerment for women such as education, economic level are related with high level childbirth self-efficacy. Antenatal education provides confidence about their ability to act behavior and belief of behavior will lead to desired result. Negative birth experience was presented significant factor for low level belief which belief of behavior will lead to desired result. Therefore, nursing interventions which provide antenatal education and promoting positive normal birth should be conducted during antenatal caring process. 
Key Words: Childbirth self efficacy, birth, nursing care