Türk halk müziğinde divan ayaklarının bağlama ile yorumlanması üzerine bir inceleme
A study on the interpretation of divan feet with baglama in Turkish folk music
Yazar: KUBİLAY DUYMAÇ
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN EKİM
ANKARA MÜZİK VE GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ / Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü / Çalgı Eğitimi Ana Bilim Dalı  / Çalgı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music
Dizin: Türk halk müziği = Turkish folk music

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'nin çeşitli yörelerinde icra edilen divan ayaklarının bağlama çalma teknikleri üzerindeki etkilerini incelemek ve bu teknikler arasındaki farklılıkları tespit etmektir. Türkiye'nin geniş müzikal mirasının bir parçası olan divan ayakları, icra edildikleri bölgelerin coğrafi ve kültürel özelliklerine göre değişiklik göstermektedir. Bu bağlamda, divan kavramı halk müziği açısından kavramsal bir çerçevede ele alınmış, bağlama icrasında kullanılan tavır ve tekniklerin detayları araştırılmıştır. Araştırmanın ilk bölümünde, çalışmanın amacı, yöntemleri ve sınırlamaları detaylandırılarak genel bir giriş yapılmış, araştırmanın kuramsal temelleri açıklanmıştır. Bu bölümde, araştırmanın çerçevesi oluşturularak, okuyucuya araştırmanın kapsamı ve yöntemsel yapısı sunulmuştur. İkinci bölümde, divan türünün hem edebiyat hem de müzik açısından kavramsal analizi yapılmıştır. Divan ayaklarının halk müziği içindeki yeri, literatürdeki tanımlar ve tarihsel gelişim bağlamında incelenmiştir. Bu bölümde elde edilen bilgiler, araştırmanın temel teorik dayanaklarını oluşturmuş ve daha sonraki bölümlerde yapılacak incelemelere zemin hazırlamıştır. Üçüncü bölümde, Türkiye'nin farklı yörelerinde icra edilen divan ayaklarının yöresel özellikleri ve bağlama tavırları üzerine ayrıntılı bir inceleme yapılmıştır. Türk halk müziği eserleri arasında yer alan divan ayaklarının Trt nota arşivlerindeki versiyonları incelenerek, notalardaki çalma teknikleri ve yöresel farklılıklar belirlenmiştir. Ayrıca, kaynak kişilere dayalı olarak, yazılı olmayan halk müziği repertuarındaki eserlerin çalma teknikleri notaya alınarak incelenmiştir. Bu analizler, divan ayaklarının müzikal ve teknik zenginliğini ortaya koymayı amaçlamıştır. Son bölümde ise, elde edilen bulgular doğrultusunda divan ayaklarının icra teknikleri üzerine sonuçlar derinlemesine değerlendirilmiş ve çeşitli öneriler sunulmuştur. Bu öneriler divanların çalma tekniklerinin gelecek nesillere aktarılması ve bağlama icrası üzerine yapılacak yeni çalışmalarda katkı sağlaması bağlamında bir rehber niteliğindedir. Çalışmanın sonuçları, bağlama icrasına ve halk müziği repertuarına yönelik katkılar sunarak, divan ayaklarının geleneksel halk müziği içindeki önemini vurgulamaktadır.

Abstract:
The primary objective of this study is to examine the influence of divan ayakları (divan modes) on bağlama (a traditional Turkish string instrument) performance techniques in various geographical regions of Turkey and to identify the differences between these techniques. As part of Turkey's rich musical heritage, divan ayakları vary depending on the geographical and cultural characteristics of the regions in which they are performed. In this context, the concept of divan has been analyzed in relation to Turkish folk music, and the performance techniques and nuances used in bağlama have been explored in detail. In the first section of the study, the aims, methods, and limitations of the research are elaborated upon, providing a general introduction and outlining the theoretical framework of the research. This section establishes the overall structure of the study and presents the methodological foundation to the reader. The second section presents a conceptual analysis of the divan form from both a literary and musical perspective. While the place of divan in literature is examined, the types and characteristics of divan within the context of music are also discussed. The findings from this section lay the groundwork for the detailed analyses that follow in subsequent sections. In the third section, an in-depth examination of the regional characteristics of divan ayakları and performance styles in different parts of Turkey is conducted. By analyzing the versions of divan ayakları found in the TRT musical archives of Turkish folk music, the variations in performance techniques and regional differences are identified. Additionally, the performance techniques of non-notated pieces commonly performed in the folk music repertoire have been transcribed and documented based on interviews with key informants. These analyses aim to highlight the musical and technical richness of divan ayakları. In the final section, the results of these analyses are thoroughly evaluated, and various recommendations are offered in light of the findings. These recommendations include suggestions for preserving the performance techniques of divan ayakları and the importance of future studies on the performance of bağlama. The results of this study contribute to the understanding of bağlama performance and Turkish folk music repertoire, emphasizing the significance of divan ayakları in traditional music.