Tedarik zincirinde risk yönetimi ve sürdürülebilirliğe etkisi
Risk management in the supply chain and its impact on sustainability
Yazar: ZAFER DURAN
Danışman: PROF. DR. HALİL SAVAŞ
Pamukkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Genel İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Risk yönetimi = Risk management ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management

Özet:
Günümüzün sürekli değişen ve yüksek belirsizlik içeren iş ortamı, tedarik zinciri faaliyetlerinin büyük maddi kayıplara ve aksaklıklara neden olabilecek çeşitli riskler altında gerçekleştirilmesine neden olmaktadır. Bu riskler tamamen önlenememekle birlikte tedarik zincirlerine olan olumsuz etkileri, risk yönetim yaklaşımlarıyla azaltılabilmektedir. Bununla birlikte doğal kaynak kısıtlılığı ve son yıllarda küresel ısınmanın artan olumsuz etkileri, tedarik zinciri faaliyetlerinde sürdürülebilirliğin benimsenmesini her geçen gün bir zorunluluk haline getirmektedir.
Bu çalışmada tedarik zincirinde risk yönetiminin önemi ve sürdürülebilirliğin zorunluluğundan hareketle üretim işletmelerinde tedarik zinciri risk yönetiminin sürdürülebilirlik üzerindeki etkisi incelenmiştir. Söz konusu inceleme kapsamında üretim işletmelerinin tedarik zinciri boyunca karşılaştıkları risklerin gerçekleşme sıklıklarının yanı sıra bu risklerin yönetiminde önemli bir yere sahip olan risk yönetim yeteneklerinin sürdürülebilirlik ve iş birliği ile olan istatistiksel ilişkileri, kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modeliyle analiz edilmiştir. Analizlerde Türkiye'de faaliyet gösteren 467 üretim işletmesinden çevrim içi anket aracılığıyla toplanan veriler kullanılmıştır.
Analizler sonucunda risk yönetim yeteneklerinin istatistiki açıdan sürdürülebilirliği artırma, operasyonel risklerin gerçekleşme sıklığını ise azaltma etkisine sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca tedarik zinciri iş birliğinin boyutları olan bilgi paylaşımı ve teşvik uyumunun da risk yönetim yetenekleri üzerinde istatistiki açıdan pozitif yönlü bir etkiye sahip oldukları saptanmıştır. Fakat tedarik zinciri iş birliğinin diğer boyutu olan karar senkronizasyonunun risk yönetim yetenekleri üzerindeki istatistiki etkisine yönelik herhangi bir bulguya rastlanılamamıştır.

Abstract:
Today's constantly changing, and highly uncertain business environment causes supply chain activities to be carried out under various risks that can cause great financial losses and disruptions. Although these risks cannot be completely avoided, their negative effects on supply chains can be reduced with risk management approaches.  Therewithal the limitation of natural resources and the increasingly negative effects of global warming in recent years make the adoption of sustainability in supply chain activities a necessity day by day.
In this study, considering the importance of risk management in the supply chain and the necessity of sustainability, the effect of supply chain risk management on sustainability in manufacturing enterprises has been examined. Within the scope of the said review, the frequency of the risks faced by the manufacturing enterprises along the supply chain, as well as the statistical relations of risk management capabilities, which have an important place in the management of these risks, with sustainability and cooperation were analyzed with the partial least squares structural equation model. Data collected from 467 production companies operating in Turkey through an online survey were used in the analysis.
As a result of the analyzes, it has been determined that risk management capabilities have the effect of increasing the sustainability statistically and reducing the frequency of operational risks. In addition, it has been determined that information sharing and incentive compliance, which are the dimensions of supply chain cooperation, have a statistically positive effect on risk management capabilities. However, no findings were found regarding the statistical effect of decision synchronization, which is the other dimension of supply chain cooperation, on risk management capabilities.