Obeziteli bireylerde ve sağlıklı gönüllülerdemots-c peptit düzeylerinin karşılaştırılması ve MOTS-C  peptit düzeyleri ile inflamasyon, insülin direnci ve endotel fonksiyonu arasındaki ilişkinin araştırılması
Comparative analysis of MOTS-C  peptide levels in individuals with obesity and healthybody weigth, and investigation of the correlation between MOTS-C  peptide levels,inflammation, insulin resistance, and endothelial function
Yazar: DUYGU YILDIZ ÖZKAYA
Danışman: DOÇ. DR. CEM HAYMANA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Amaç: Obezite Türkiye'de ve tüm dünyada önemli bir halk sağlığı sorunudur. Obezite patogenezinde hem çevresel hem genetik faktörlerin rol oynadığı bilinmektedir. Hücresel düzeyde metabolizmaya etki eden çeşitli moleküllerin obezite mekanizmasında rol oynadığı düşünülmekte, bununla ilgili çeşitli araştırmalar yapılmaktadır. Mitokondriyal bir peptit olan MOTS-C peptidin (Mitochondrial Open Reading Frame of the Twelve S rRNA type-c),  metabolizmada önemli rol oynadığına ilişkin çeşitli araştırmalar mevcuttur. Bu çalışmanın amacı, insanda MOTS-C peptit adı verilen mitokondriyal sinyal molekülünün obeziteli ve sağlıklı vücut ağırlığına sahip bireylerde serum düzeylerini araştırmak; aynı zamanda insülin direnci, endotel fonksiyonu ve inflamasyon ile ilşkisini ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntemler: Araştırmamız tek merkezli, olgu/kontrol ve  kesitsel bir  çalışmadır. Gülhane Eğitim Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniğine başvuran 18-65 yaş arası obeziteli ve sağlıklı bireyler çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerden birer tüp kan alınarak aynı zamanda tansiyonları ölçülmüştür. Yaş ve cinsiyet ile kilo ve boy bilgileri kaydedilmiştir. Kandan santrifüj edilerek ayrılan serum örnekleri -80 °C derin dondurucuda saklanmıştır. Hedef sayıya ulaşıldığında serum örneklerinde MOTS-C peptit, insülin, asimetrik dimetil arjinin (ADMA), yüksek duyarlılıklı C-reaktif protein (hsCRP) düzeyleri aynı anda çalışılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya 47 obeziteli, 38 normal kilolu olmak üzere  toplam  85 birey katılmıştır. Katılımcıların 22'si erkek, 63'ü kadınlardan oluşmaktadır. Katılımcıların ortalama yaşı 32,8±11,29'dur. Obeziteli bireylerin ortalama BKI değeri 36±5,4, normal kilolu bireylerin ise 21,8±1,8 kg/m²'dir. Laboratuvar değerlerine baktığımızda, normal kilolu bireylerdeki ortalama MOTS-C peptit değeri 143,5±41,4 pg/mL, obeziteli bireylerde ise 147,9±46,4 pg/mL'dir. MOTS-C peptit düzeyleri ile obezite arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p değeri: 0,650).  HOMA-IR değeri obezitelilerde 3,07±1,36, normal kilolu olanlarda 1,79±0,76  (p=<0.001) ve HbA1c düzeyleri ise sırasıyla %5,69±0,28 ve 5,17±0,31 (p=0.000) olarak ölçülmüş olup, her iki değer obeziteli bireylerde anlamlı olarak yüksektir. HsCRP obeziteli bireylerde ortalama 6,58±8,89, normal kilolu bireylerde 1,21±2,01 mg/L'dir (p=<0.001). Çalışmamızda MOTS-C peptit düzeyleri ile diğer parametrelerin ilişkisi de incelenmiştir. MOTS-C peptit ile HOMA-IR ve ADMA düzeyleri arasında anlamlı bir pozitif bir korelasyon saptanmıştır (p değeri sırasıyla 0,000 ve 0,003'tür). Yaptığımız regresyon analizinde, MOTS-C yüksekliğinin ilşkili faktörleri arasında yaş (OR:0,093 CI 0,87-0,99, p=0,025), kadın cinsiyet (OR:4,39 CI 1,20-15,9, p=0,025) ve HOMA-IR (OR:2,48 CI 1,42-4,32, p=0,001) bulunmuştur.
Sonuç: Sonuç olarak bu çalışmamızda, metabolik olaylarda önemli bir rol oynadığı düşünülen MOTS-C peptit ile obezite arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır. MOTS-C peptidin inflamasyon, endotel disfonksiyonu ve insülin direnci arasındaki ilişkiye bakıldığında ise özellikle insülin direnci ile MOTS-C peptid düzeyleri arasında kuvvetli bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca MOTS-C peptid ile yaş ve cinsiyet arasında da anlamlı bir ilişki bulunmuştur. MOTS-C peptidin metabolik olaylardaki rolünün ortaya konabilmesi için daha geniş örnekleme sahip prospektif çalışmaların yapılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: İnsülin direnci, MOTS-C peptit, obezite.

Abstract:
Aim: Obesity is a significant public health issue in Turkey and worldwide, influenced by both environmental and genetic factors in its pathogenesis. Various molecules affecting metabolism at the cellular level are thought to play a role in the mechanism of obesity, with research focusing on the mitochondrial peptide known as MOTS-C (Mitochondrial Open Reading Frame of the Twelve S rRNA type-c). The aim of this study is to investigate the serum levels of MOTS-C peptide in individuals with obesity and healthy body weight, while also exploring its associations with insulin resistance, endothelial function, and inflammation.
Materials and Methods: This single-center, case-control, cross-sectional study included individuals aged 18-65 with obesity and healthy body weight presenting to the Internal Medicine Department of Gülhane Training and Research Hospital. Blood samples were obtained from participants, and blood pressure was measured simultaneously. Demographic information, including age, gender, weight, and height, was recorded. Serum samples were centrifuged and stored at -80 degrees Celsius. Once the target number was reached, MOTS-C peptide, insulin, Asymmetric Dimethylarginine (ADMA), and high-sensitivity C-reactive protein (hsCRP) levels were concurrently analyzed in the serum samples.
Results: A total of 85 participants, comprising 47 individuals with obesity and 38 with normal weight, were included in the study. Among them, 22 were male, and 63 were female, with a mean age of 32,8±11,29 years. The mean BMI value for individuals with obesity was 36±5,4, while for those with normal weight, it was 21,8±1,8 kg/m². Laboratory findings revealed a mean MOTS-C peptide level of 143,5±41,4 pg/mL in individuals with normal weight and 147,9±46,4 pg/mL in those with obesity, with no significant relationship found between MOTS-C peptide levels and obesity (p-value: 0,650). Insulin resistance, as measured by HOMA-IR, was significantly higher in individuals with obesity (3,07±1,36) compared to those with normal weight (1,79±0,76, p=<0,001). HbA1c levels were also significantly higher in individuals with obesity (5,69±0,28) compared to those with normal weight (5,17±0,31, p=0,000). The hsCRP levels were higher in individuals with obesity (6,58±8,89) compared to those with normal weight (1,21±2,01 mg/L, p=<0,001). The relationship between MOTS-C peptide levels and other parameters was also investigated. A significant positive correlation was found between MOTS-C peptide and HOMA-IR and ADMA levels (p-values of 0,000 and 0,003, respectively). Regression analysis identified age (OR: 0,093, CI 0,87-0,99, p=0,025), female gender (OR: 4,39, CI 1,20-15,9, p=0,025), and HOMA-IR (OR: 2,48, CI 1,42-4,32, p=0,001) as associated factors with elevated MOTS-C levels.
Conclusion: In conclusion, in this study we did not find a significant relationship between MOTS-C peptide and obesity, although a strong association was identified between MOTS-C peptide levels and insulin resistance. Additionally, significant associations were observed between MOTS-C peptide levels, age, and female gender. Further prospective studies with larger sample sizes are needed to elucidate the role of MOTS-C peptide in metabolic processes.
Keywords: insulin resistance, mots-c peptide, obesity.