Beslenme anketi yöntemi ile hemodiyaliz hastalarının günlük tuz alımı hesaplanabilir mi?
Is it possible to calculate salt intake of hemodialysis patients by the nutrition survey method?
Yazar: EMİNE ŞENER
Danışman: PROF. DR. YUNUS ERDEM
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Diyet = Diet ; Hipertansiyon-renovasküler = Hypertension-renovascular ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Tuz = Salt

Özet:
Hemodiyaliz yapılan hasta populasyonunda iki diyaliz arasındaki kilo alımının primer nedeni diyetle alınan tuz miktarıdır. Tuz alımına sekonder gelişen osmotik susama hissi, sıvı alımını beraberinde getirir. Hipervolemiye ikincil gelişen kan basıncı artışı kardiyovasküler mortalite ile ilişkilidir. Bu açıdan hemodiyaliz hastalarında diyetle alınan tuz miktarının bilinmesi önemlidir. Bu çalışmada beslenme anketi yöntemiyle hemodiyaliz hastalarında alınan sodyum miktarının hesaplanması hedeflenmiştir. Ayrıca hesaplanan sodyum miktarının geleneksel yöntemle hesaplanan sodyum miktarıyla karşılaştırması da yapılmıştır. Bu amaçla kronik hemodiyaliz programında olan ve haftada üç defa hemodiyalize giren anürik 20 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Serum sodyum düzeyine etki edebilecek komorbiditesi olan hastalar çalışma dışında bırakılmıştır. Hastaların diyaliz çıkışından bir sonraki diyaliz girişine kadarki diyetleri hastalar tarafından beslenme anketi formuna yazılmıştır. Hastaların diyaliz çıkışı ve bir sonraki diyaliz girişinde vücut ağırlıkları ölçülmüş, serum sodyum ölçümü için kan örnekleri alınmıştır. Hastalardan diyet anketi yöntemiyle elde edilen sodyum diyet sodyumu, serum sodyum örnekleri ve diyaliz giriş ve çıkışındaki toplam vücut sıvısı kullanılarak elde edilen sodyum hesaplanan sodyum olarak isimlendirilmiştir. Çalışmanın sonunda hemodiyaliz hastalarında diyetle alınan sodyum miktarının hesaplanan sodyum miktarından daha yüksek olduğu ancak bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür (p:0.804). Yapılan korelasyon analizinde diyet sodyumu ile hesaplanan sodyum arasında ve diyet sodyumu ile vücut ağırlığındaki değişim arasında  korelasyon olmadığı gözlenmiştir. Ayrıca hesaplanan sodyum ile vücut ağırlığındaki değişim arasında kuvvetli korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Yaptığımız çalışmada diyet sodyumu ile hesaplanan sodyum ve vücut ağırlığındaki değişimler arasında zayıf korelasyon olması nonosmotik sodyumla açıklanabilir. Ancak bunun için daha geniş hasta populasyonlarında ileri araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Dietary salt intake is the primary reason of weight gain between two dialysis for the hemodialysed patient population. Osmotic polydipsia which develops secondarily to salt intake, is accompanied by fluid intake. Increase in blood pressure secondarily to hypervolemia, is associated with cardiovascular mortality. Thus it is important to know the amount of dietary salt intake of hemodialysis patients. In this study, it is intended to calculate amount of sodium intake in hemodialysis patients by means of nutrition survey method. Furthermore, this calculated sodium intake was compared with the sodium intake which was calculated by conventional methods. For this purpose 20 anuric patients, who take place in chronic hemodialysis program and undergo hemodialysis three times a week, were included in the study. The patients with a comorbidity which may affect the serum sodium level, were excluded from the study. Patients? dietary intake from the exit to the following entry of dialysis was self-written to nutrition survey form. Body weights of patients were measured and their blood samples were taken to measure serum sodium at the exit of and before the following entry into the dialysis. Sodium amount which is obtained by patient dietary survey method is called as ?dietary sodium?, while sodium amount which is calculated by serum sodium samples and total body fluid at entry and exit of dialysis is called as ?calculated sodium?. At the end of the study, it was found that dietary sodium amount is higher than the calculated sodium amount for hemodialysis patients, however this difference was not statistically significant (p=0.804). It was observed in correlation analysis that there isn?t a  correlation between dietary sodium and calculated sodium and between dietary sodium and weight changes. In addition, it was found that there is a strong correlation between calculated sodium and weight changes. In our study, poor correlation of dietary sodium with calculated sodium and weight changes can be explained by non-osmotic sodium. However, further studies with larger patient populations are required.