T.C. Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında vergilendirme yetkisi
Taxation authority in the light of the decisions of the Constitutional Court of the Republic of Turkey and the European Court of Human Rights
Yazar: YALÇIN KÜÇÜKYAVUZ
Danışman: PROF. DR. SERDAR ALTINOK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mali Hukuk Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Vergilendirme yetkisi, devletin mali alanda hâkim kıldığı egemenlik gücünün bir yansımasıdır. Vergilendirmenin tarihi eski çağlara kadar dayanmaktadır. Birçok devlette olduğu gibi Osmanlı Devleti de vergi sistemleri ihdas etmiş, halkına muhtelif isimlerde birçok vergi uygulamıştır. Devletler, vergilendirme yetkilerini meşru zemine oturtmak için ulusal ve uluslararası düzenlemeler ihdas etmiştir. Gelişen finansal sistemler ve küreselleşme neticesinde bu düzenlemelere ilişkin birtakım tehlikeler ortaya çıksa da hukuk sistemleri bunları bertaraf etmek için kendini güncellemeye devam etmektedir. Tüm hukuk kurallarında olduğu gibi devletlerin vergilendirme yetkisi de sınırsız değildir. Zira sınırsız bir vergilendirme yetkisinin meydana getireceği sonuçlar kişileri bilhassa finansal açıdan olumsuz sonuçlarla karşı karşıya bırakma potansiyeline sahiptir. Bu tez çalışmasında, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve T.C. Anayasa Mahkemesi kararları incelenerek vergilendirme yetkisinin kaynakları, mahiyeti, kapsamı ve sınırlarının ne olduğuna ilişkin değerlendirmelere yer verilecek böylelikle vergilendirme yetkisinin; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi başta olmak üzere birçok düzenlemenin kişilere sağladığı mülkiyet hakkı, adil yargılanma hakkı, mahkemeye erişim hakkı, serbest dolaşım özgürlüğü, düşünce, vicdan ve din özgürlüğü, özel ve aile hayatına saygı hakkı gibi haklar ile sınırlandırıldığı dolayısıyla sınırsız bir kapsamı olmadığı ortaya konacaktır.

Abstract:
The power of taxation is a reflection of the sovereign power of the state in the financial field. The history of taxation dates back to ancient times. Like many other states, the Ottoman Empire also created tax systems and imposed many taxes with various names on its people. States have established national and international regulations to legitimize their taxation powers. As a result of developing financial systems and globalization, some dangers related to these regulations have emerged, but the law system continues to update itself in order to eliminate them. As with all legal rules, the taxation power of states is not unlimited. The consequences of an unlimited taxation power have the potential to expose individuals to negative consequences, especially financially. In this thesis, by examining the decisions of the European Court of Human Rights and the Constitutional Court of the Republic of Turkey, the sources, nature, scope and limits of the taxation power will be evaluated. Thus, it will be demonstrated that the taxation power is limited by the rights such as the right to property, the right to a fair trial, the right to access to the court, freedom of movement, freedom of thought, conscience and religion and the right to respect for private and family life, which are provided to individuals by many regulations, especially the European Convention on Human Rights, and therefore it does not have an unlimited scope.