Şizofreninin eşlik ettiği ve etmediği obsesif kompulsif bozukluk hastalarında sosyal biliş, empati ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of social cognition, empathy and quality of life in patients with obsessive compulsive disorder with and without schizophrenia
Yazar: NİHAT UÇAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET RAŞİT TÜKEL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Empati = Empathy ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Sosyal biliş = Social cognition ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaçlar: Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) kişinin toplumsal etkinlikler ve ilişkilerinde önemli derecede bozulmaya neden olan bir hastalıktır. Şizofreni hastalarında ise Obsesif kompulsif (OK) belirtiler ve OKB yaygınlığı genel popülasyona göre çok daha yüksektir. Sosyal biliş, sosyal etkileşimin altında yatan zihinsel süreçleri ifade eder ve OKB hastalarında son yıllarda önemli bir çalışma hedefi haline gelmiştir. Sosyal bilişin OKB hastalarındaki bozulmuş sosyal işlevselliğe katkıda bulunabilecek süreçler olduğu ifade edilmektedir. Bu kişilerin başkalarının niyet ve düşüncelerini yanlış kavradıklarından dolayı günlük yaşamda güçlük yaşayabilecekleri düşünülmektedir. Bugüne kadar yapılan çalışmalarda şizofreninin eşlik ettiği ve etmediği OKB hastalarının sosyal biliş becerileri karşılaştırılmamıştır. Amacımız şizofreninin eşlik ettiği ve etmediği OKB hastalarının sosyal biliş ve empati düzeylerinin karşılaştırılması ve bu hasta gruplarında sosyal biliş, empati ve yaşam kalitesinin; OK belirti şiddeti ve içgörü düzeyleri ile olan ilişkilerinin değerlendirilmesidir. 
Yöntem: Çalışmamıza OKB tanısı konmuş 27 hasta (OKB grubu), şizofreni ile birlikte OKB tanısı konmuş 22 hasta (OKB+şizofreni grubu) ve 27 sağlıklı birey (kontrol grubu) alınmıştır. Hastalarla iki oturum halinde görüşme yapılmıştır. İlk görüşmede DSM-5 İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme-Klinisyen Versiyonu (Structured Clinical Interview for DSM-5, Clinician Version, SCID-5/CV) ile hastaların tanıları kesinleştirilmiştir ve Yale-Brown Obsesyon ve Kompulsiyon Ölçeği (YBOKÖ), Hamilton Depresyon Ölçeği (HAMD), Hamilton Anksiyete Ölçeği (HAMA) ve Brown İnançların Değerlendirilmesi Ölçeği (BİDÖ) uygulanmıştır. İkinci görüşmede sosyal bilişi değerlendiren Dokuz Eylül Zihin Teorisi Ölçeği (DEZİTÖ) ve Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT) uygulanmıştır. Ardından özbildirime dayalı olan Empati Ölçeği (EÖ) ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği (World Health Organization Quality of Life-BREF, WHOQOL-BREF) tamamlamaları istenmiştir.
Bulgular: OKB+şizofreni grubu ile OKB grubu arasında, OK belirti şiddeti, depresyon ve anksiyete şiddeti ve yaşam kalitesi açısından fark bulunmadı. OK belirtilere yönelik içgörü bakımındanOKB+şizofreni grubunun BİDÖ puanları OKB grubundan anlamı olarak daha yüksek saptanmıştır. Hasta ve sağlıklıların DEZİTÖ ve GZOT ölçek puanları karşılaştırılmıştır. DEZİTÖ toplam ve GZOT toplam puanlarında kontrol grubu her iki hasta grubundan, OKB gurubu da OKB+şizofreni grubundan yüksek puan almıştır. OK belirti şiddetindeki artış ile OKB grubunda, DEZİTÖ empatik anlayış alt ölçek puanlarındaki azalma arasında, OKB+şizofreni grubunda ise DEZİTÖ metafor kavrama alt ölçek puanlarındaki azalma arasında ilişki bulunmuştur. 
Sonuçlar: Sosyal biliş yetilerinin kontrol grubunda her iki gruptan daha iyi olduğu, OKB grubunda da OKB+şizofreni grubundan daha iyi olduğu ön plana çıkmaktadır. Sosyal bilişin OK belirti şiddeti ile, anksiyete ve depresyon düzeyleri ile, içgörü düzeyleri ile ve yaşam kalitesi ile ilişkili olduğunu saptanmıştır. Çalışmamız OKB hastaları ile şizofreninin eşlik ettiği OKB hastalarını sosyal biliş açısından sağlıklı kontroller ile de karşılaştırarak değerlendiren ilk çalışmadır ve OKB hastalarında şizofreni eştanısı olduğunda sosyal bilişin şizofreni eştanısı olmayan OKB hastalarına göre daha fazla bozulduğunu, yaşam kalitesinin ise değişmediğini göstermiştir.

Abstract:
Evaluation of Social Cognition, Empathy and Quality of Life in Patients with Obsessive Compulsive Disorder with and without Schizophrenia

Objectives: Obsessive-compulsive disorder (OCD) causes significant impairment in social activities and relationships. Obsessive compulsive (OC) symptoms and OCD prevalence are much higher in patients with schizophrenia compared to the general population. Social cognition refers to the mental processes underlying social interaction and recently it has become an important research target in OCD patients. Social cognition is a process that may contribute to impaired social functioning in OCD patients. Studies conducted to date have not compared the social cognition skills of OCD patients with and without schizophrenia. Our aim is to compare the social cognition and empathy levels of OCD patients with and without schizophrenia, and to evaluate the relationship between social cognition, empathy and quality of life with OC symptom severity and insight levels in these groups.

Methods: 27 patients with OCD (OCD group), 22 patients with OCD and schizophrenia (OCD+schizophrenia group) and 27 healthy individuals (control group) were included in our study. The patients were interviewed in two sessions. In the first session, patients were examined with the Structured Clinical Interview for DSM-5, Clinician Version (SCID-5/CV) for definitive diagnoses, and the Yale-Brown Obsession and Compulsion Scale, Hamilton Depression Scale, Hamilton Anxiety Scale, and Brown Assessment of Beliefs Scale (BABS) were applied. In the second session, Dokuz Eylül Theory of Mind Index (DEToMI) and Reading Mind in the Eyes Test (RMET), which evaluate social cognition, were applied. Then, they were asked to complete the self-report Empathy Quotient and the World Health Organization Quality of Life-BREF Scale.

Results: There was no difference between the OCD+schizophrenia group and the OCD group in terms of OC symptom severity, depression and anxiety severity, and quality of life. In terms of insight for OC symptoms, the BABS scores of the OCD+schizophrenia group were found to be significantly higher than the OCD group. DEToMI and RMET scale scores of patients and healthy subjects were compared. In DEToMI total and RMET total scores, the control group scored higher than both patient groups, and the OCD group scored higher than the OCD+schizophrenia group. A correlation was found in the OCD group, between the increase in OC symptom severity and the decrease in DEToMI empathetic understanding subscale scores. Another correlation was found in the OCD+schizophrenia group, between the increase in OC symptom severity and the decrease in DEToMI metaphor comprehension subscale scores.

Conclusions: Social cognition skills are better in the control group than both groups, and it is better in the OCD group than in the OCD+schizophrenia group. It was determined that social cognition was associated with OC symptom severity, anxiety and depression levels, insight levels and quality of life. Our study is the first to evaluate OCD patients and OCD patients with schizophrenia by comparing them with healthy controls in terms of social cognition, and showed that when OCD patients are diagnosed with schizophrenia, social cognition is impaired more than OCD patients without schizophrenia comorbidity, and the quality of life does not change.