Gastrointestinal semptomları olan otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuklarda düşük fodmap diyeti ve probiyotiklerin gastrointestinal semptomlar, davranış problemleri ve mikrobiyota üzerine etkileri
Effects of low-fodmap diet and probiotics on gastrointestinal symptoms, behavior problems, and microbiota in children with autism spectrum disorder and gastrointestinal symptoms
Yazar: PINAR POLAT
Danışman: PROF. DR. FATİH ÖZBEY ; DOÇ. DR. ÖZLEM AYTEKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Amaç: Otizm Spektrum Bozukluğunda (OSB) sıkça görülen gastrointestinal (Gİ) semptomlar ve disbiyozis davranış problemleri ile ilişkilidir. Bu çalışmada düşük FODMAP diyeti ve probiyotiklerin, OSBli çocuklarda Gİ semptomlar, mikrobiyota kompozisyonu ve davranış problemleri üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 6-12 yaş arası, Gİ semptomları olan OSBli 16 çocuk dahil edilerek randomize olarak eşit iki gruba ayrılmıştır. Gruplardan birine 4 hafta boyunca 4 suş içeren probiyotik takviye uygulanırken, diğer gruba bu takviye ile düşük FODMAP diyeti uygulanmıştır. Gastrointestinal semptomlar Pediatrik Gastrointestinal Semptomlar Anketi, Roma III Versiyonu (PGSA-RIII) ve Bristol Dışkı Skalası (BDS) ile, davranış problemleri Sorun Davranış Kontrol Listesi (SDKL) ile, besin alımları besin tüketim kaydı ve FODMAP kaynaklı besin tüketim sıklığı anketi ile, mikrobiyota 16S rRNA dizileme ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Her iki grupta Gİ bulgularda ve irritabilite, letarji, stereotipi ve hiperaktivite davranışlarında anlamlı iyileşmeler (p<0,05) görülmüştür. Düşük FODMAP diyeti ve probiyotik uygulanan grupta Bacteroidetes, Bacteroidia, Bacteroidales, Bacteroidaceae, Bacteroides, Rikenellaceae, Alistipes, Alistipes indistinctus ve Alistipes onderdonkii bakterileri artarken; Dorea ve Lactobacillus bakterileri azalmıştır (p<0,05). Probiyotik uygulanan grupta ise Alistipes onderdonkii, Barnesiella, Barnesiella intestinihominis bakterileri artarken, Veillonella, Veillonella dispar, Clostridium hathewayi ve Weissella bakterileri azalmıştır (p<0,05). Bacteroidaceae ailesi ile irritabilite arasında negatif yönde orta düzeyde (r:-0,516; p:0,041); Streptococcus cinsi ve Streptococcaceae ailesi ile stereotipi arasında negatif yönde çok güçlü düzeyde (sırasıyla r:-0,910; r:-0,896; p:0,000) korelasyon bulunmuştur. 
Sonuç: Düşük FODMAP diyeti ile kombinlenen veya tek başına uygulanan probiyotik takviye müdahalelerinde mikrobiyota farklı kompozisyonlarda değişim göstermekle beraber her iki grupta da Gİ semptomlarda ve davranış problemlerinde iyileşme görülmüştür.

Abstract:
Aim: Gastrointestinal (GI) symptoms and dysbiosis, which are frequently seen in Autism Spectrum Disorder (ASD), are associated with behavioral problems. This study aimed to examine the effects of low FODMAP diet and probiotics on GI symptoms, microbiota composition and behavioral problems in children with ASD.
Materials and Methods: Sixteen children with ASD, aged 6-12 years, with GI symptoms were included in the study and randomly divided into two equal groups. While one of the groups was administered a probiotic supplement containing 4 strains for 4 weeks, the other group was administered a low FODMAP diet with this supplement. Pediatric Gastrointestinal Symptoms Questionnaire, Rome III Version (QPGS-RIII) and Bristol Stool Scale (BSS) were used for gastrointestinal symptoms. For behavirol problems; Abberrent Behavior Checklist (ABC) was preferred. While food intake records and FODMAP-based food intake frequency questionnaire were used for food consumptions, 16S rRNA sequencing was performed for microbiota analysis.
Results: Significant improvements (p<0.05) were observed in GI findings and irritability, lethargy, stereotypy and hyperactivity behaviors in both groups. While Bacteroidetes, Bacteroidia, Bacteroidales, Bacteroidaceae, Bacteroides, Rikenellaceae, Alistipes, Alistipes indistinctus and Alistipes onderdonkii increased in the low FODMAP diet and probiotic group; Dorea and Lactobacillus decreased (p<0.05). In the probiotic group, Alistipes onderdonkii, Barnesiella, Barnesiella intestinihominis increased, while Veillonella, Veillonella dispar, Clostridium hathewayi and Weissella decreased (p<0.05). There was a moderate negative correlation between the Bacteroidaceae and irritability (r:-0.516; p: 0.041). Moreover a very strong negative correlation was found between the Streptococcus and stereotypy and between the Streptococcaceae and stereotypy (r:-0.910; r: -0.896; p: 0.000, respectively).
Conclusion: Although the microbiota showed changes in different compositions in probiotic supplement interventions combined with the low FODMAP diet or applied alone, improvements in GI symptoms and behavioral problems were observed in both groups.