Ömerli Baraj Gölü ve yakın çevresi örneğinde ekolojik planlamaya yönelik peyzaj analizi
A landscape analysis of Ömerli̇ Dam Lake and its surroundings for ecological planning
Yazar: ABDURRAHMAN ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. TEVFİK HAKAN ALTINÇEKİÇ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Ekolojik planlama = Ecological planning ; Peyzaj analizi = Landscape analysis ; Peyzaj ekolojisi = Landscape ecology ; Sulak alanlar = Wetlands ; Ömerli barajı = Ömerli dam

Özet:
Riva deresi üzerinde bulunan Ömerli Baraj Gölü İstanbul ilinin doğu bölümünde yer alır. Yüzölçümü 23,1 km2'dir. Ömerli Baraj Gölü, İstanbul'a temin edilen suyun, Darlık barajından temin edilen %16,5'lik su ile birlikte, yaklaşık %48'lik kısmını karşılamaktadır. Ömerli Baraj Gölü aynı zamanda sucul canlılar ve iyi korunmuş orman örtüsü için önemli bir sulak alandır. Bu çalışmada İstanbul'un içme suyu kaynaklarından olan Ömerli Baraj Gölü ve çevresindeki peyzaj, bitki örtüsü ve arazi kullanımı bağlamında doğal ve kültürel değerlerin tespit edilmesi, çalışma alanı ile ilgili sorunların tanımlanması ve bu sorunlara sürdürülebilir çözümler getirilmesi hedeflenmiştir. Giriş bölümünde; sulak alanlarda ekolojik planlamanın gerekliliği ve önemine, bu çalışmanın yapılış amaçlarına yer verilmiştir. Genel Kısımlarda ekoloji, peyzaj ekolojisi ve peyzaj analizi konularındaki temel kavramlar açıklanmış, Türkiye'de daha önce konu ile ilgili yapılmış çalışmalardan örnekler sunulmuştur. Ayrıca konu ile ilgili hazırlanan ve uygulanmakta olan plan ve stratejilere yer verilmiştir. 

Malzeme ve Yöntem kısmında çalışma sahasının tanımı yapılmış, bölge hakkında hidrolojik, jeolojik veriler, toprak özellikleri, arazi kullanımı, nüfus ve idari yapı, bitki örtüsü, hayvan varlığı ve meteorolojik özelliklere yer verilmiştir. Bulgular kısmında ise çalışma bölgesinde yer alan havza ağaçlandırmaları, Formula araba yarışları arazisi, Köy mezarlıkları, piknik alanları, baraj gölü kıyıları, özel mülkiyetler, tarım arazileri, kültürel mekânlar ve doğal ormanlıklar ile ilgili mevcut durum ve sahada yapılan gözlemler verilmiştir. Tartışma ve Sonuç kısmında ise mevcut durum, bulgular, analizler ve değerlendirmeler ışığında, mevcut plan ve stratejilerle uyumlu olarak koruma tedbirleri, sürdürülebilir peyzaj planlamaları üzerine öneriler getirilmiştir.

Abstract:
Ömerli Dam Lake, which established on the Riva River is in east part of Istanbul province, it has a 23,1 km2 surface area. Ömerli Dam Lake provides total 48% of water needs of Istanbul with 16,5% of water supplied from the Darlık dam. Ömerli Dam Lake is also an important wetland area for aquatic organism and well-conserved forestry. It is aimed to identify natural, cultural values in the context of landscape; vegetation and land use of Ömerli Dam Lake and surroundings where the most important water resource of İstanbul is and also targeted to provide sustainable solutions to problems that detected during analyses. In introduction part; the significance of wetlands, the necessity of ecological planning of wetlands, the aims of the present study were documented. In main section of the thesis, the basic concepts and terms which are cover ecology, landscape ecology and landscape analyses topics were clarified, some examples of studies about the subject which were done before in Turkey were presented. Also the prepared and have been implemented plans and strategies related to the subject reviewed. 

In Material and Methods section; the study area was defined, hydrological and geological data, soil characteristics, land use, population and administrative structures, climate and meteorological features of the study area were presented. In findings section, actual observations on the catchment afforestation works in the area, Formula car race's platform, the village cemeteries, picnic areas, dam lake coasts, private properties, agricultural lands, cultural venues and natural forests were given, current situations were supplied as well. In Discussion and Conclusion section; in light of actual present situations, study findings and related analyses and considerations, suggestions were developed on reliable protection measures which are compatible with existing plans and strategies and also sustainable landscape planning.