Van ili erciş ilçesinde halk elinde yetiştirilen akkaraman ve morkaraman koyunlarına ait sütlerin bazı kimyasal ve fiziksel özelliklerinin araştırılması
Investigation of some chemical and physical properties of milk of akkaraman and morkaraman sheep raised by farmer in erciş district of van province, institute of health sciences
Yazar: FATİH TULMAÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET FATİH DEMİREL
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
. Bu çalışma, Van İli Erciş ilçesinde halk elinde yetiştirilen Akkaraman ve Morkaraman koyunlarına ait sütlerin kimyasal ve fiziksel özelliklerinin araştırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın materyalini iki farklı özel koyunculuk işletmesinde yetiştirilen 2-6 yaşlar arasında 50 baş Akkaraman ve 50 baş Morkaraman koyunu oluşturmuştur. Koyunlardan laktasyonun 1., 2., 3., ve 4. aylarında süt numuneleri alınmıştır. Alınan süt numunelerinin süt analiz cihazı ile yağsız kuru madde oranı, yağ oranı, protein oranı, laktoz oranı, özgül ağırlık, donma noktası, elektrik iletkenliği ve pH değerleri belirlenmiştir. Akkaraman ve Morkaraman koyunlarının süt bileşenlerinin karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t testti kullanılmıştır. Süt bileşenlerinin birbiri arasındaki ilişki pearson korelasyon analizi ile belirlenmiştir. Çalışmada, Akkaraman ve Morkaraman koyunlarının yağsız kuru madde oranı, süt yağ oranı, süt protein oranı, laktoz oranı, özgül ağırlık, donma noktası, elektrik iletkenliği ve pH değerleri genel olarak sırasıyla; %11.70 ve %11.78, %8.32 ve %8.52, %4.29 ve %4.32, %6.43 ve %6.47, 1.036 ve 1.036 g/cm3, -0.862 ve -0.872 °C, 4.92 ve 4.86 mS/cm, 6.49 ve 6.47 olarak tespit edilmiştir. Yağsız kuru madde oranı, süt yağ oranı, süt protein oranı, laktoz oranı, özgül ağırlık, donma noktası, elektrik iletkenliği ve pH değerleri bakımından Akkaraman ve Morkaraman koyunları arasında istatistiki olarak anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, Van ili Erciş ilçesinde halk elinde yetiştirilen Akkaraman ve Morkaraman koyun sütlerinin süt yağı, yağsız kuru madde, süt proteini ve laktoz oranları ile özgül ağırlıkları, donma noktaları, elektrik iletkenlikleri ve pH değerlerinin benzer olduğu ancak Akkaraman ve Morkaraman koyun sütlerine ait yağ oranlarının literatür bulgulardan daha yüksek olduğu, dolaysıyla Akkaraman ve Morkaraman koyun sütlerinin içerdikleri yüksek yağ oranları bakımından nitelikli süt oldukları sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was carried out to investigation of chemical and physical properties of milk of Akkaraman and Morkaraman Sheep raised by farmer in Erciş district of Van province. The material of the study consisted of 50 Akkaraman and 50 Morkaraman sheep between the ages of 2-6, raised in two different private sheep farms. Milk samples were taken from sheep in the 1st, 2nd, 3rd and 4th months of lactation. Solid not-fat content, fat content, protein content, lactose content, specific gravity, freezing point, electrical conductivity and pH values of the milk samples taken were determined with a milk analyzer. Independent sample T test was used to compare the milk components of Akkaraman and Morkaraman sheep. The relationship between milk components was determined by correlation analysis. In the study, solid not-fat content, fat content, protein content, lactose content, specific gravity, freezing point, electrical conductivity and pH values of Akkaraman and Morkaraman sheep were generally; 11.70% and 11.78%, 8.32% and 8.52%, 4.29% and 4.32%, 6.43% and 6.47%, 1.036 and 1.036 g/cm3, -0.862 and -0.872 °C, 4.92 and 4.86 mS/cm, 6.49 and 6.47, respectively. It was determined that there was no statistically significant difference between Akkaraman and Morkaraman sheep in terms of solid not-fat content, milk fat content, milk protein content, lactose content, specific gravity, freezing point, electrical conductivity and pH values. In conclusion, milk fat, solid not-fat, milk protein and lactose content and specific gravity, freezing points, electrical conductivity and pH values of Akkaraman and Morkaraman sheep milk grown by the public in Erciş district of Van province were similar, however, the fat content of Akkaraman and Morkaraman sheep milk is higher than the literature findings, therefore, it has been concluded that Akkaraman and Morkaraman sheep milks are qualified milk in terms of their high-fat content.