Serbest bölge uygulamalarının ekonomik performans üzerine etkileri: Mersin Serbest Bölgesi örneği
Impact of free zone implementations on economic performance: Example of Mersin Free Zone
Yazar: ABDURRAHMAN USLUGİL
Danışman: PROF. DR. ORHAN ÇOBAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik performans = Economic performance ; Mersin Serbest Bölgesi = Mersin Free Zone ; Serbest bölgeler = Free zones

Özet:
Serbest bölge, bir ülkenin siyasi sınırları içinde ancak, gümrük ve vergi sınırları dışında kalan, ticari, sınai ve hizmet faaliyetlerinin kolaylaştırılması amacıyla devlet müdahalesinin en az seviyede tutulduğu, bir anlamda üçüncü ülke durumundaki yer olarak tanımlanmaktadır. Geçmişi ilk çağlara kadar uzanan serbest bölge uygulamaları, günümüzde özellikle ihracat dayalı ekonomik büyüme modelini seçen ülkeler için önemli bir politika aracı konumundadır.
Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'de 1980 sonrası uygulanan dışa açık ekonomi politikaları ile birlikte tekrar gündeme gelen ve sonrasında kurulmaya başlanan serbest bölgelerin ekonomik performanslarını ve Türkiye'ye olan ekonomik etkilerini araştırmaktır. Bu çalışmada, birinci bölümde, serbest bölgelerin teorik çerçevesi ele alınmıştır. Bu bağlamda serbest bölgelerin tanımı, tarihçesi, türleri, fonksiyonları ve ülke ekonomisine etkileri incelenmiştir.Çalışmanın İkinci bölümünde, Türkiye'de serbest bölgelerin tarihsel gelişimi, avantajları ve Türkiye'de faaliyette bulunan serbest bölgelerin kuruluşu, işletilmesi ve ekonomik performansları incelenmiştir. Son olarak çalışmanın üçüncü bölümünde, Türkiye'nin ilk kurulan serbest bölgelerinden biri olan Mersin Serbest Bölgesi'nin güncel ekonomik göstergelerine yer verilmiştir. Devamında Mersin Serbest Bölgesi'nin 1988-2012 dış ticaret hacmi verileri kullanılarak ekonomik performansı analiz edilmeye çalışılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Serbest Bölgeler, Ekonomik Performans, Dış Ticaret Hacmi

Abstract:
Free zone is defined as the place which is inside the political border but outside the customs and tax borders of a country where the governmental interference are kept at minimum level in order to facilitate the commercial, industrial and service activities; namely it is the place in the sense of the third country. With its history dating back to first ages, free zone implementation is an essential political tool nowadays for the countries that have particularly selected the export-based economic growth model.The basic objective of this study is to make a research about the economic performances and their economical impact on Turkey of free zones that have been added to the agenda again along with the outward-oriented economical policies conducted in Turkey after 1980 and that have been established then. In the first part of this study, the theoretical framework of free zones has been discussed. Within this context, definition, history, types, functions of free zones and their impacts on a country's economy have been studied.In the second part of the study, historical development, advantages of free zones in Turkey and foundations, operations and economic performances of free zones operating in Turkey have been reviewed. Finally, the last part of the study has included the current economic indicators of the Mersin Free Zone, which was one of the very first free zones in Turkey. Then the economic performance of the Mersin Free Zone has been analyzed by utilizing the data of foreign trade volume for the years of 1988-2012.


Key Words: Free Zones, Economic Performance, Foreign Trade Volume