İsviçre'de yaşayan Türk çocuklarının Türkçeye yönelik görüşleri ve konuşma becerilerinin değerlendirilmesi
The analysis of the views of Turkish children who live in Switlzerland on Turkish language and assesment of their speaking skills
Yazar: MURAT SARIBAŞ
Danışman: PROF. DR. NECATİ DEMİR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dış Türkler = Turkish diaspora ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Türk çocukları = Turkish children ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; İsviçre = Swiss

Özet:
Bu araştırmanın amacı, İsviçre'de yaşayan ve Türk okullarına giden Türk çocuklarının Türkçeye yönelik görüşlerini belirlemek ve konuşma becerilerini değerlendirmektir. Araştırma, karma yöntemin kullanıldığı bir araştırmadır. Çocukların, bu derslerle ilgili görüşlerinin tespit edildiği bölüm araştırmanın nitel kısmını; konuşma becerilerinin değerlendirildiği ve demografik özellikleri ile ilişkilendirildiği bölüm ise nicel kısmını oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem grubunu, 2018-2019 eğitim-öğretim döneminde İsviçre'deki Zürih, Bern, Luzern, Zug, Filibourg, Solothurn, Basel-Stadt, BaselLandschaft, St. Gallen, Aargau, Thurgau, Vaud ve Cenevre kantonlarındaki gönüllü 30 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada, hem nitel hem de nicel veri toplama yolları izlenmiştir. Çocukların ve ebeveynlerinin kişisel bilgilerini elde edebilmek amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", çocukların Türkçeye ilişkin görüşlerini tespit edebilmek için "Öğrenci Görüşme Formu" ve konuşma becerilerini ortaya koyabilmek için ise "Konuşma Becerileri Değerlendirme Formu" kullanılmıştır. Çocuklardan toplanan verilerin analizinde nitel ve nicel veri analizi teknikleri kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilen veriler, içerik analizi ve kategorisel analiz ile çözümlenmiştir. Araştırmaya katılan çocukların konuşma becerilerinin demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı, bağımsız değişkenin kategori sayısına bağlı olarak normal dağılım gösteren ilişkilerde T Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA); normal dağılım göstermeyen ilişkilerde ise Mann-Whitney U Testi ve Kruskal Wallis H Testi ile incelenmiştir. ANOVA sonucunda anlamlı çıkan farklılıklarda, farklılığın hangi grup ya da gruplardan kaynaklandığını tespit edebilmek için, Bonferroni Testi'nden yararlanılmıştır. Kruskal Wallis H Testleri sonucunda anlamlı çıkan bir farklılığa rastlanmamış, bu sebeple de farklılığın hangi gruptan veya gruplardan kaynaklandığını tespit etmeye yönelik bir testten yararlanılmamıştır. Araştırmanın sonucunda, İsviçre'de yaşayan ve Türk okullarına giden çocukların birçoğu, ev dışında Türkçe konuşmanın toplum tarafından olumlu karşılanmadığını, kendini Türkçe dil becerileri konusunda yetersiz gördüğünü, Türkçeyi ve Türk kültürünü bilmeyi faydalı bulduğunu, Türkçe ve Türk Kültürü dersi sürecinde problemler yaşadığını, Türkçe dil becerilerini geliştirme konusunda istekli olduğunu ve ailesi istediği için değil, kendi tercihi olduğu için Türkçeyi öğrendiğini ifade etmiştir. Çocukların tamamına yakınının Türkçeyi ana dili olarak gördüğü ortaya çıkmıştır. Çocukların, Türk okullarında verilen Türkçe ve Türk Kültürü dersini yeterli bulmadıkları ve Türkiye'ye geldiklerinde Türkçe konuşma ve Türk kültürüne uyum sağlama konusunda sorunlar yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bu çocuklar, yeterli Türkçe bilgisine sahip olmanın, İsviçre okullarında verilen derslerdeki başarıyı olumlu yönde etkilediğini ifade etmişlerdir.  Çocukların konuşma becerisindeki durumları incelenmiş ve yapılan analizlerin sonucunda, konuşma becerisi puan ortalamalarının ortalama seviyede olduğu ortaya çıkmıştır. Bu çocukların, düzeyine uygun söz varlığını anlamlarına uygun olarak kullanmada, çerçevesi belli bir konu hakkında karşılıklı konuşmada, konuşmalarında olayları oluş sırasına göre anlatmada, Türkçedeki sesleri doğru olarak seslendirmede, temel söz varlığını anlamlarına uygun olarak kullanmada, hazırlıksız konuşma yapmada, konuşmalarını bir ana fikir etrafında oluşturmada, konuşmalarında gereksiz tekrarlar yapmaktan, anlamsız sesler çıkarmaktan ve duraksamalardan kaçınmada yeterli düzeyde oldukları ortaya çıkmıştır. Ayrıca çocukların, bir konu hakkındaki düşüncelerini anlatmada, konuşmalarında vurgu ve tonlamaya dikkat etmede, kelimeleri doğru telaffuz etmede, konuşmalarında uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanmada, cümleleri doğru kurmada ve konuyla ilgili düşüncelerini yeterince ifade etmede yetersiz düzeyde oldukları görülmüştür. Çocukların demografik özellikleri ile konuşma becerileri arasındaki ilişkiye bakıldığında; cinsiyetin, haftada Türkçe metin okumaya ayrılan sürenin ve interneti ağırlıklı olarak kullanma dilinin, çocukların konuşma becerisi puanları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa yol açtığı görülmüştür. Ayrıca yaşın, aile tipinin, ebeveynlerin eğitim ve meslek durumlarının, ailedeki kişi sayısının, evde Türkçe konuşulup konuşulmama durumunun, Türkçe ve Türk Kültürü dersine katılım süresinin, Türkiye'ye gitme sıklığının ve Türkiye'ye gidildiğinde kalma süresinin, çocukların konuşma becerisi puanları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa yol açmadığı ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda araştırmacılara, İsviçre'de yaşayan Türk ailelere, Türkçe ve Türk Kültürü dersine içerik ve materyal üretenlere önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study was to determine the views of Turkish children who live in Switzerland and go to Turkish schools on Turkish language, and to analyze their speaking skills. Mixed method was applied in this study. The part in which the children's views regarding the lessons were analyzed makes up the qualitative part of the study while the part in which the children's speaking abilities were demonstrated and are affiliated with demographic features makes up the quantitative part of the study. The sample group was 30 voluntary students from Zürich, Bern, Luzern, Zug, Filibourg, Solothurn, Basel-Stadt, Basel Landschaft, St. Gallen, Aargau, Thurgau, Vaud and  Geneva cantons in Switzerland during 2018-2019 school year. Both qualitative and quantitative data collecting methods were applied in the study. "Personal Information Form" was used to obtain personal information about the children and the parents, "Student Interview Form" was used to  determine the children's views on Turkish, and   "Speaking Skills Evaluation Form" was used to reveal their speaking skills. In order to analyze the data collected from the children, both qualitative and quantitative data analysis techniques were applied. Data collected via semi-structured interview form were analyzed by content analysis and categorical analysis. Whether the speaking skills of the children vary demographically or not was either analyzed by T-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) in situations when independent variable exhibited a normal distribution depending on the number of categories; or analyzed by Mann-Whitney U Test and Kruskal Wallis H Test in cases where the independent variable did not exhibit a normal distribution. For significant differences in ANOVA analysis, Bonferroni Test was used to determine which group or groups caused these differences. Kruskal Wallis H Test results showed no significant differences; therefore, no tests were applied to find out which group or groups caused the differences. As a result of the study, the following information was obtained: Most of the children who live in Switzerland and go to Turkish schools there stated that speaking Turkish outside home was not viewed positively by the society. They found themselves insufficient in speaking Turkish. They found it beneficial to learn Turkish language and culture, and they faced problems during Turkish language and culture lessons. They further stated that they were eager to develop their skills in Turkish language and that they learn Turkish because they preferred to learn it, not because their families wanted them to learn. It was revealed that almost all of the children see Turkish as their mother tongue. It was concluded that the children were not satisfied with the Turkish language and culture education they received at the Turkish schools and that they had problems speaking Turkish or adapting to Turkish culture when they visited Turkey. Those children also stated that knowing Turkish language helps them become more successful in the lessons in Swiss schools. The children's speaking skills were analyzed and it was shown that the speaking level average grades were average level. The children's language levels were demonstrated to be sufficient at using the vocabulary correctly within their levels, making dialogues within a framed context, telling events using appropriate sequencers, pronouncing Turkish sounds correctly, making use of vocabulary with the correct meaning of words, speaking without any preparations, speaking within the frame of a main topic, and avoiding repetitions, unintelligible sounds, and hesitations. Furthermore, the children's language levels were observed to be insufficient in terms of  expressing their ideas on a  certain topic, paying attention to stress and intonation while speaking, making use of appropriate linkers and conjunctions in spoken language, and structuring sentences. For the relationship between demographic features and speaking skills, gender, time allocated weekly for reading Turkish texts, the language mostly prefered online, were found to lead to statistically significant differences in the children's speaking skills scores. It was further revealed that age, type of family, educational and occupational background of the parents,  the number of family members, the language used at thome, total hours of attendance to Turkish language and  culture lessons, the frequency of visits to Turkey, and the time spent in Turkey on their visits were not found to lead to statistically significant differences in speaking skill scores of the children. In this context, recommendations were made to researchers, to Turkish families living in Switzerland, to those who prepare materials and content for Turkish Language and culture lessons.