Anayasa Mahkemesi'nin yorumlu ret kararları
The Constitutional Court's interpretation in conformity with the constitution
Yazar: ŞERİFE ILGIN YILDIZTURAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OZAN ERGÜL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Anayasa Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Anayasa yargısı = Constitutional justice ; Mahkeme kararları = Court decisions

Özet:
Hukuk kuralları yoruma gereksinim duyan kurallardır ve bu sebeple bu kuralların yorumlanması gerekmektedir. Hukukta yorum ise teknik bir konu olarak kabul edilmiş ve bu konuda birtakım teknik ve yöntemler geliştirilmiştir. Anayasaya uygun yorum da anayasa hukuku alanında Anayasa Mahkemelerince geliştirilmiş bir yorum tekniğidir.Anayasaya uygun yorum ilkesi ya da yorumlu ret kararları kısaca, anayasaya uygun ya da aykırı alternatif yorumlar içeren bir norm karşısında Mahkeme'nin, korunan anlam ya da yorum, ilgili kanun hükmünü bozmuyorsa normu koruyan anlamı izlemesi biçiminde tanımlanmaktadır.Anayasaya uygun yorum ilkesi yeni bir ilke ve yeni bir uygulama değildir. Buna karşın doktrinde bu yorum ilkesinin niteliği ve sonuçları üzerinde yoğun tartışmalar yapılmaktadır.Tartışmaların odak noktasını Anayasa Mahkemesi'nin, anayasada somut olarak yer almayan bir karar türü olan yorumlu ret kararı verip veremeyeceği sorunu oluşturmaktadır. Bu soruya verilecek cevaba göre de diğer tartışmalar; yorumlu ret kararlarının yasama ve yargı organları karşısındaki bağlayıcılığı ile karar gerekçelerinin bağlayıcı olup olmadığı tartışmaları yapılmaktadır.Anayasa yargısının görevi yalnızca anayasanın diğer devlet organları tarafından şekil açısından gözetilmesini denetlemek olarak anlaşılamaz. Anayasa Mahkemeleri, anayasayı yorumlarlar ve bununla anayasayı donmuş bir metin olmaktan çıkararak yaşayan anayasa haline sokarlar.Devlet organları ve bütün kişi ve kurumlar, Anayasa Mahkemelerince verilen yorumlu ret kararlarını görmezden gelemezler. Aksine bir tutum, Anayasanın 2., 11. ve 153.maddelerine aykırılığı gündeme getirecektir.Gerek 1961 Anayasası'nda gerekse 1982 Anayasası'nda anayasaya uygun yorum ilkesine açıkça yer verilmemiştir; ancak Anayasa Mahkemesi, söz konusu ilkeyi, anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkesinin bir uzantısı olarak kabul ettiğinden, her iki Anayasa döneminde bu ilkeyi kararlarına yansıtmıştır ve hala da yansıtmaktadır. Fakat söz konusu ilkenin ve bunun yanında yorumlu ret kararlarında gerekçenin bağlayıcılığının anayasa değişikliği ile anayasaya eklenmesi yaşanan tartışmaları ve özellikle anayasa yargısının ve Anayasa Mahkemesi'nin meşruiyetinin sorgulanmasını bir ölçüde sona erdirecektir.

Abstract:
Legal rules are the laws which require interpretation; accordingly, these rules necessitates to be interpreted. As for that, interpretation on law accepted as a technical issue and a number of techniques and methodologies are developed. Interpretation in conformity with the constitution is a technique which has been developed by the Constitutional Courts in the field of constitutional law, as well.Briefly, the principle of interpretation in conformity with the constitution is identified as to be attributed meaning to the preserving the norm of the court in view of a norm which includes alternative interpretations with justifiable or unjustifiable explanations, as long as the relevant law which preserves the norm does not reverse a judgment.The principle of interpretation in conformity with the constitution is neither an ultimate principle nor a new technique. Despite that, there are intense discussions on the fact and the results of this interpretation principle according to the jurisprudence.The issue, focal point of the discussions, is whether the Constitutional Court gives a interpretative judgment which is not tangibly involved in constitution or not. With respect to the answer upon this issue, and other discussions; namely, about the interpretative judgment and rescripts are argued on whether of binding force in view of judicial bodies or not.The responsibility of the constitutional judgment is understood not only as the viewing of regarded by the other governmental bodies in terms of modality. Constitutional Courts interpret the constitution and herewith, they changeover the constitution as living by recovering it from being a frozen text.Governmental bodies and the whole individuals and institutions can not ignore the interpretative judgments which are determined by Constitutional Courts. A behavior to the contrary brings up unconstitutionality to the 2nd, 11th and the 153rd articles of the Constitution.Both in the Constitution of 1961 and the Constitution of 1982, the principle of interpretation in conformity with the Constitution was not considered obviously; however, since Constitutional Courts have accepted principle in question is the continuation of supremacy and binding force and of the Constitution, in both legislative periods, from now on, they have shifted this principle to their judgments. However, the entry into force of Constitution of the principle in question and also binding force of rescripts on interpretative judgment with the Constitutional amendment will close the current arguments and especially query on Constitutional legitimacy of Constitutional Judgment and Court in some extend.