Orta Anadolu Bölgesi diatomid topraklarinin, börülce tohum böceği, callasobruchus maculatus (f.) (coleoptera: chrysomelidae: Bruchninae)'a karşı insektisidal etkinliği
Insecticidal effect of central anatolian region diatomaceousearths against cowpea weevil (callasobruchus maculatus) (f.) (coleoptera: chrysomelidae: bruchninae)
Yazar: MEHMET AKİF GÜLTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR SAĞLAM
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Depolanmış ürün zararlıları = Stored product pests

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'nin çeşitli noktalarından elde edilmiş olan 7 farklı yerel diatom toprağı: BGN-1, BHN-1, AG2N-1, AC2N-1, CB2N-1, CCN-1, FB2N-1 ile Silicosec® (Biofa AG-Almanya) ve Desect® (Ep Naturals- Amerika) ticari diatom preparatları,  100, 300, 500, 1000 ve 1500 ppm konsantrasyonlarda nohut üzerinde test edilerek, depolanmış nohutun önemli zararlısı Callasobruchus maculatus (F.) (Coleoptera: Chrysomelidae: Bruchninae) erginlerine karşı insektisidal etkinliği belirlenmiştir. 1, 3, 5 ve 7.gün sonunda, diatom uygulanan erginlerin ölüm oranları ve 42 gün sonunda, yeni nesil ergin (F1) sayıları tespit edilmiştir. Uygulamalar laboratuvar koşullarında 25±1oC sıcaklık, % 55±5 nispi nem ve karanlık ortamda sürdürülmüştür. Nohutta 1500 ppm konsantrasyon uygulamalarında 1. gün sonunda C.maculatus erginleri üzerinde % 75 ölüm gerçekleştiren CCN-1, % 59 ölüm gerçekleştiren AG2N-1 ve % 58 ölüm gerçekleştiren BHN-1 kodlu yerel diatom toprakları kısa sürede en fazla etkiye sahip diatomlar olarak belirlenmiştir. AG2N-1, BHN-1 ve CCN-1 kodlu diatom toprakları ele alınan yüksek konsantrasyonlarda (1000, 1500 ppm), tüm uygulama sürelerinde yüksek toksisite göstermiş olup istatistiksel olarak benzer bulunmuştur. Silicosec®,Desect®,BGN-1,AC2N-1,CB2N-1 diatomlarına 7 gün süreyle 1500 ppm konsantrasyonlarda  maruz  bırakılan  C.maculatus erginlerinin  ölüm  oranları  %98-100 olarak belirlenmiş ve uygulanan diatomlar arasında benzer yüksek insektisidal etki saptanmıştır. FB2N-1 kodlu diatom toprağı hariç diğer bütün diatom topraklarına 7 gün boyunca 1500 ppm konsantrasyonlarda maruz kalan C.maculatus erginlerinin ölüm oranları % 100 olarak bulunmuştur. AC2N-1 kodlu diatom toprağı 1. gün, 3. gün ve  5. gün uygulamalarında diğer diatom topraklarına kıyasla C.maculatus erginleri üzerinde genel olarak düşük etki göstermiş ancak 7 gün uygulama süresi sonunda1500 ppm konsantrasyonda % 100 ölüm oranına ulaşmıştır.Yeni nesil ergin (F1) çıkışı CCN-1, BHN-1, AG2N-1 ve CB2N-1 kodlu diatom toprakları uygulanan nohutlarda büyük oranda (%97-99)  baskı altına alınmıştır. Genel olarak yüksek konsantrasyonlarda az sayıda ergin çıkışı olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, özellikle ilk 3 günde yüksek etki gösteren CCN-1, AG2N-1, ve BHN-1 Türk diatom topraklarının Silicosec® ve Desect® ticari preparatları ile kıyaslandığında yüksek insektisidal etkiye sahip olduğu gözlemlenmiş ve depolanmış nohut zararlı yönetiminde kullanılabilme potansiyeli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, insecticidal efficacy of seven different local diatomaceous earths (DE) obtained from different deposits in Turkey together with two commercial DEs, Silicosec® (Biofa AG- Germany) and Desect® (Ep Naturals- America) against Callosobruchus maculatus   (F.)  (Coleoptera: Chrysomelidae: Bruchninae) an important pest of stored chickpea at five different concentrations (100, 300, 500, 1000 and 1500 ppm). Mortality of the adults was assessed after 1, 3, 5 and 7 days of exposure, and consequently progeny (F1) production on treated chickpeas was recorded 42 days later.  The tests were carried out under laboratory conditions at 25±1 oC, 55±5 % R.H. in a dark place. Most effective DEs in 1 days of exposure were CCN-1, AG2N-1 and BHN-1 causing 75%, 59%, 58% mortalities respectively at 1500 ppm concentration. AG2N-1, BHN-1 and CCN-1 showed high efficacy in all exposure times and were statistically similar. Silicosec®, Desect®, BGN-1, AC2N-1, were applied at 1500 ppm concentration C.maculatus mortalities were 98-100% after 7 days of exposure, showing similar high insecticidal efficacy. Except FB2N-1 all DEs killed 100% of adults at 1500 ppm concentration after 7 days of exposure. After 1, 3, 5 days of exposure, AC2N-1 showed low effect comparing to the other DEs. Howewer its effect reached to 100% mortality after 7 days. The progeny (F1) production was 97-99 % substantially prevented by CCN-1, BHN-1, AG2N-1 and CB2N-1. Generally increasing concentration lowered the progeny production. In conclusion, this study indicated that the Turkish DEs with high efficacy in 3 days of exposure, CCN-1, AG2N-1 and BHN-1, had high insecticidal activitiy in comparison with commercial DEs Silicosec® and Desect®. These local DEs to be used in the management of pests of stored chickpea.