Din psikolojisi açısından Carl Gustav Jung'un analitik psikolojisi ve kolektif bilinçdışının bir arketipi olarak tanrı
Analytical psychology of Carl Gustav Jung in terms of psychology of religion; and god as an archetype of collective unconscious
Yazar: AHMET HAMİT BOZKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SÜHEYL ÜNAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Laboratuvar Hayvanları Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Analitik psikoloji = Analytical psychology ; Arketip = Archetype ; Din psikolojisi = Psychology of religion ; Jung, Carl Gustav = Jung, Carl Gustav ; Kolektif bilinç = Collective consciousness ; Kolektif bilinçdışı = Collective unconscious

Özet:
Sosyal bilimler alanındaki çalışmalar ve araştırmalarincelendiğinde görülecektir ki insanlık, tarihin her döneminde aşkın ve mutlak kabul ettiği bir varlık arayışında olmuştur. Bu arayışın sonunda kabullenilen dini inanış ve Tanrı algısı doğrultusunda insanlar, inancının gereği olarak inandığı varlıkla iletişim kurma çabasında olmuştur. Buna bağlı olarak bir takım dini ibadet, ayin ve ritüeller aracılığıyla inandığı varlıkla iletişime geçen birey, inandığı varlığın ve kabul ettiği dini inanışın gerekliliklerini yerine getirirken bunu düşünce, tutum ve davranışlarına da yansıtmaktadır. Bir psikolog olarak Jung, insanı derinden etkileyen bu olgunun üzerinde çalışmalarda bulunmuştur. Araştırma ve çalışmalarındaki düşüncelerini; dünyanın çeşitli coğrafyalarına yaptığı seyahatlerdeki gözlemlere, farklı disiplinlerden elde ettiği bulgulara dayanarak temellendiren Jung, tüm bu dini içeriklerin insan psişesinde ortaya çıktığını düşünmektedir. Bu noktada Jung, insan psişesini derinden etkileyen Din ve Tanrı fenomenlerini ampirik değerlendirmelerle bir psikolog bakış açısıyla ele almaktadır. Çalışmaları sırasında bu iki fenomeni psişik bir gerçeklik ve kolektif bilinçdışına ait arketipler olarakdile getirmektedir. Ona göre, bu iki fenomen "numinous" deneyimiyle açığa çıkan psişik bir tecrübe olarak değerlendirilmektedir. Bunun yanı sıra Jung, kolektif bilinçdışının bir arketipi olarak Tanrı'yı arketipal bir form ve arketipal içerik olarak iki ayrı başlıkta ele almaktadır. Psişenin en derin katmanında bulunan Tanrı İmgesi'nin "God-Image" içeriklerinin semboller aracılığıyla tezahür edeceğini söylemektedir. Tanrı arketipi ile Kendilik (Self) arketipi arasındaki ilişkiden hareketle "Bütünleşme" olarak da isimlendirdiği Bireyleşme Süreci sırasında gerçekleşen Kendilik tecrübesiyle birlikte Tanrı imgesinin bilince yükseleceğini dile getirmektedir. 
"Din Psikolojisi Açısından Carl GustavJung'un Analitik Psikolojisi ve Kolektif Bilinçdışının Bir Arketipi Olarak Tanrı" adlı bu çalışmada kısa özet şeklinde sunduğumuz Jung'un görüşleri ve açıklamaları ele alınacak ve değerlendirilecektir. 

Anahtar Kelimeler: Analitik Psikoloji, Psişe, Bilinç, Ego, Bilinçdışı, Kompleksler, Kolektif Bilinçdışı, Arketipler, Persona, Gölge, Anima-Animus, Kendilik, Din, Tanrı-İmgesi, Tanrı, Bireyleşme.

Abstract:
As evidenced from the studies and researches in social sciences, in all phases of history, from ancient times on, human beings have always been through a restless urge for a being, transcendent and absolute. Having finally accepted a particular belief and concept of God, people tend to contact with this absolute in accordance with the creeds of their belief. Regarding this attitude, the individual, who communicates with the absolute by means of the sacraments of his belief, reflects the requirements ofreligion on to hisattitudes and behaviors. As a psychologist, Carl Gustav Jung studied on this deeply engaging phenomenon. Jung, who based his researches and studies on his observations during his travels across various geographies besides relying on his conclusions out of his interdisciplinary approaches, asserted that all these religious attitudes were derived from the psyche. In this respect, from a psychologist's point of view, Jung empirically evaluated these phenomena of religion and God, which have a prominent influence on human psyche. During his studies, he claimed that these two phenomena were psychic realities and archetypes that belonged to collective unconscious. According to him, these phenomena can be explained as psychic processes occurring out of an experience called "numinous." Furthermore, Jung puts forward the idea of God as an archetype of collective unconscious under two separate titles as an archetypal form and archetypal content. He asserted that, deeply rooted in the psyche, the contents of God-Image manifest by means of symbols. Thus, regarding the relationship between the archetype of Selfhood and the archetype of God, he suggested that God-Image arises in consciousness with the experience of Selfhood that can be achieved by the Process of Individuation,which he also defined as Integration. 

Keywords: Analytical Psychology, Psyche, Conscious, Ego, Unconscious, Complexes, Collective Unconscious, Archetypes, Persona, Shadow, Anima-Animus, Selfhood, Religion, God-Image, God, Individuation.