Hemodiyaliz uygulanan hastalarda öz-bakım gücü ve spiritüel bakım gereksinimlerinin değerlendirmesi
Evaluation of self-care ability and spiritual care needs in hemodialysis patients
Yazar: EMİNE HAS
Danışman: PROF. DR. AYŞE NEFİSE BAHÇECİK
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Hastalar = Patients ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Manevi bakım = Spiritual care ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Özbakım = Self-care

Özet:
Araştırma hemodiyaliz uygulanan hastalarda öz-bakım gücü ve spiritüel bakım gereksinimlerinin değerlendirmesi amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu araştırma, İstanbul İlinde bulunan 4 diyaliz merkezinde 400 hasta ile gerçekleştirildi. Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu, Öz-Bakım Gücü Ölçeği ve Spiritüel Bakım Gereksinimleri Ölçeği kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Student's-t test, One-way ANOVA test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis-H test, Pearson ve Spearmen Korelasyon analizi kullanıldı. Hastaların yaş ortalaması 57,10±12,95 olup, %41,3'ünün kadın, %47,7'si ilköğretim mezunudur. %90'ına haftada 3 kez hemodiyaliz uygulaması yapıldığı görüldü. Hastaların Öz-Bakım Gücü Ölçeği toplam, İlaç Kullanımı, Diyet, Kendi Kendine İzlem, Hijyenik Bakım, Ruhsal Durum alt boyut puan ortalamaları sırayla, 28.54±6.44,8.21±2.41, 6.52±1.68, 3.87±1.86, 6.63±1.56, 3.32±1.74 olarak, Spiritüel Bakım Gereksinimleri Ölçeği toplam, Anlam ve Umut, Önemseme ve Saygı alt boyut puan ortalamaları sırayla 68.16±16.88 ,39.26±11.02, 28.90±6.96 olarak bulundu. Hastaların cinsiyeti, öğrenim düzeyi, hastalığın aile ilişkilerini etkileme değişkenlerine göre öz-bakım gücü düzeyleri farklılık gösterirken, ekonomik durumu değişkenine göre de spiritüel bakım gereksinimleri düzeyinin farklılık gösterdiği görüldü (p<0,05). Hastaların öz-bakım gücü ve spiritüel bakım gereksinimleri orta düzeyde olduğu saptandı. Hastaların öz-bakım gücünün iyileştirilmesini içeren uygulamaların geliştirilmesi ve spiritüel bakım gereksinimlerinin belirlenmesi ve karşılanması konusunda destek ve eğitim programlarının yapılması gerektiği önerilebilir.

Abstract:
The study was conducted to evaluate the self-care ability and spiritual care needs in hemodialysis patients. This descriptive study was conducted with 400 patients hemodialysis in 4 dialysis centres in Istanbul. Patient Information Form, Self-Care Ability Scale and Spiritual Care Needs Scale were used to collect data. Descriptive statistics, Student's t-test, One-way ANOVA test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis-H test, Spearmen Correlation Analysis were used to evaluate the data. Patients' mean age was 57.10 ± 12.95 years, 41.3% of them were women and 47.7% were primary school graduates. 90% had received haemodialysis 3 times a week. Patients' mean scores from the Self-Care Ability Scale and from the sub-dimensions Use of Medicine, Diet, Self-Monitoring, Hygienic Care, Mental Status were 28.54 ± 6.44, 8.21 ± 2.41, 6.52 ± 1.68, 3.87 ± 1.86, 6.63 ± 1.56, 3.32 ± 1.74, respectively. Their mean scores from the Spiritual Care Needs Scale total and from the sub-dimensions of Meaning and Hope, Care and Respect were 68.16 ± 16.88, 39.26 ± 11.02, 28.90 ± 6.96, respectively. In the study, the self-care ability levels of the patients differed by their gender, education level and the effect of the disease on family relations, while the level of spiritual care needs differed by their economic status (p <0.05). The self-care ability and spiritual care needs of the patients were found to be moderate. It may be suggested to develop practices that include improving the self-care ability of patients and to arrange support and training programs to identify and meet their spiritual care needs.