Travmatik olmayan kardiyopulmoner arrest hastalarda ultrasonografi kullanımının etkinliği
Effectiveness of the use of ultrasound in patients with non-traumatic cardiopulmonary arrest
Yazar: ERDAL YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. SUAT ZENGİN
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Kalp durması = Heart arrest ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kardiyopulmoner reanimasyon = Cardiopulmonary resuscitation ; Nabız = Pulse ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri-kardiyovasküler = Diagnostic techniques-cardiovascular ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı acil servisteki travmatik olmayan arrest hastaların kardiyopulmoner resüsitasyonunda, kardiyak ultrasonografinin (USG) tanı ve resüsitasyonu yönlendirmedeki etkinliğinin değerlendirilmesidir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma Ocak 2013 ve Aralık 2014 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalında kardiyopulmoner resüsitasyon sırasında ultrasonografi kullanılan 16 yaşından büyük, travmatik olmayan 179 arrest hastanın prospektif olarak değerlendirilmesi ile yapıldı. Kardiyak USG uygulaması acil kardiyak USG kursu görmüş deneyimli iki acil hekimi tarafından (apikal, subksifoid ve parasternal pencereden) gerçekleştirildi. Sonografi cihazı olarak Logiq P6 (GE Healthcare, 2008)  kullanıldı. Hastalar ilk resüsitasyon odasına alındığında nabız, monitör durumu ve kardiyak ultrasonografi eş zamanlı değerlendirildi. Ultrason yapan kişi resüsitasyon ekibinin dışında faklı bir doktordu. İstatiksel analiz için SPSS 18.0 kullanıldı.
BULGULAR: Çalışmaya dâhil edilme kriterlerine uyan 179 hasta çalışmaya alındı. Hastaların % 63,7'si (n:114) hastane dışı kardiyopulmoner arrest (KPA) iken, %36,3'ü (n:65) ise takip sırasında KPA gelişen hastalardı. Tüm hastaların yaş ortalaması 62,8±16,4 yıl (19-85) bulundu. İlk değerlendirmede hastaların %7,3'ü (n:13) femoral nabız var iken, %92,7'sinde (n:166) yoktu. Aynı anda monitörde hastaların %29,7'si (n:53) düzenli ritim var iken, %60,3'ünde (n:108) ise ritim yoktu. Hastaların %10'unda (n:18) ventriküler fibrilasyon (VF) vardı. USG ile bakıda %14,6'sında (n:26) kalp atımı vardı, % 7,8'inde (n:14) ventriküler fibrilasyon tespit edildi, %77,7'sinde (n:139) kalp atımı görülmedi. USG ile eş zamanlı yapılan ilk değerlendirmede 75 kişide hiç kardiyak hareket yoktu, 13 kişide normal kardiyak kasılma, 24 kişide sadece kapak hareketi, 14 kişide VF, 7 kişide perikardiyal tamponad, 4 kişide sağ ventrikül dilatasyonu, 4 kişide global hipokinezi, 33 kişide miyokard kontraksiyonu, 4 kişide hipovolemi, 1 kişide aort diseksiyonu tespit edildi. VF tespit edilen 14 hastanın 10'u,  hiç kardiyak hareketi olmayan 75 hastanın ise 3'ü şifa ile taburcu edildi. İlk değerlendirmede nabızsız elektriksel aktivite (NEA) olarak değerlendirilen 42 hastanın, USG ile bakısında bunların 13 tanesinin aslında yalancı NEA olduğu tespit edilirken, ikinci değerlendirmede NEA olarak değerlendirilen 32 hastanın, 14 tanesinin yalancı NEA olduğu görüldü.
SONUÇ: KPR sırasındaki kardiyak USG kullanımı NEA tiplerinin tanınabilmesi, olası arrest sebeplerinin tespit edilmesi, uygun tedavi yöntemlerinin seçilebilmesi, resüsitasyon işleminin sonlandırılması konularında resüsitasyon ekibine büyük katkılar sağlar. İleri kardiyak yaşam desteği (İKYD) protokolüne entegre edilmiş kardiyak USG kullanımı büyük faydalar sağlayacaktır.

ANAHTAR KELİMELER: Kardiyopulmoner Arrest, Kardiyopulmoner Resüsitasyon, Kardiyak Ultrasonografi, Nabızsız Elektriksel Aktivite

Abstract:
OBJECTIVE: The aim of the present study was to evaluate the effectiveness of cardiac ultrasound (USG) in the diagnosis of non-traumatic cardiopulmonary resuscitation and orient the resuscitation in the emergency department.
MATERİALS AND METHODS: This was a prospective study conducted in 179 patients, aged over 16 years, for whom cardiac USG was used during cardio-pulmonary resuscitations performed between January 2013 and December 2015 in the emergency department of Gaziantep University, Turkey. Cardiac USG application was performed (apical, subxiphoid, and parasternal window) by two experienced doctors who had participated in an emergency cardiac USG course. Logiq P6 (GE Healthcare, 2008) was used for evaluation. When the patients were taken to the first resuscitation room, USG evaluation, measuring of pulse, and monitoring of status were simultaneously carried out. The doctor who conducted the USG had not been a member of the resuscitation team. SPSS 18.0 was used for statistical analysis.
RESULTS: A total of 179 patients who fulfilled the inclusion criteria were included in the study. Of the cardio-pulmonary arrests (CPA), 63.7% (n=114) occurred outside the hospital, and 36.3% (n=65) occurred in the emergency department. The average age of the patients was 62.8 ± 16.4 years (range, 19-85 years). On initial assessment, 7.3% (n=13) patients had a femoral pulse, while 92.7% (n=166) did not. Monitoring showed that while 29.7% (n=53) of patients had a regular rhythm, 60.3% (n=108) had an irregular rhythm. A total of 10% (n=18) of patients had ventricular fibrillation. USG determined cardiac rhythm and ventricular fibrillation in 14.6% (n=26) and 7.8% (n=14) of patients, respectively, and cardiac rhythm was not observed in 77.7% (n=139) of patients. In spontaneous evaluation with USG, 75 patients had asystole, 33 patients had myocardial contraction, 24 patients had only valvular movements, 14 patients had ventricular fibrillation (VF), 13 patients had normal cardiac activity, seven patients had pericardial tamponade, four patients had right ventriculer dilatation, four patients had global hypokinesia, four patients had hypovolemia, and one patient had aortic dissection. A total of 10 of the 14 patients with VF and three of 75 patients with asystole were discharged from hospital with healing. In the first evaluation, 42 patients were considered to have had pulseless electrical activity (PEA); in fact, the ultrasound evaluation showed that 13 of these were cases of false PEA. Similarly, in the second evaluation, 32 patients were considered to have had PEA but in reality14 of these were cases of false PEA. 
CONCLUSION: The use of cardiac USG during CPR will provide a major contribution to the resuscitation team in the issues of identifying PEA types, determining the probable causes of arrest, selecting an appropriate treatment and terminating the resuscitation process. The use of cardiac USG integrated to the ACLS protocol will provide great benefits.

KEYWORDS: Cardiopulmonary arrest, cardiopulmonary resuscitation, cardiac ultrasound, pulseless electrical activity.