Cahiliye devrinde bedeviler ve sosyo-kültürel hayatları
Bedouins in the age of ignorance and socio-cultural lives
Yazar: ADEM VARICI
Danışman: PROF. DR. ADNAN DEMİRCAN ; PROF. DR. NURETTİN GEMİCİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Arap Yarımadası = Arabian Peninsula ; Arap kültürü = Arabian culture ; Araplar = Arabs ; Bedeviler = Bedouins ; Bedevilik = Bedouinism ; Cahiliye Dönemi = Jahiliyye Period

Özet:
Bu çalışmada, İslâmiyet'in doğuşundan önce Arabistan Yarımadasında yaşayan halklardan, çoğunluğunu göçebe toplulukların oluşturduğu güneyli Kahtânî Arapları ile kuzeyli Adnânî Araplarının yaşamları sosyal ve kültürel açıdan ele alınmaktadır. 
Kur'ân'ın ilk muhatap kitlesi olan Arapların vahiy öncesi dönemde yaşadıkları sosyal çevrenin niteliği, büyük oranda iptidâî şartlarda geçen yaşamlarının kültürel karakteristiği, mertlik, cömertlik, cesâret, ahde vefâ ve emânete riâyet gibi erdemlik anlayışına dayalı mizaçları ile hayatlarına rengini veren inkârcılık, kindarlık ve menfaatperestlik gibi geleneksel pratikleri arasındaki yaşam döngüsünü incelemek çalışmamızın esasını teşkil etmektedir. Kimi tarihçilere göre; risâletten önceki bir buçuk veya iki asırlık dönemi kapsayan, kimilerine göre Hz. Îsâ'dan (a.s) Hz. Muhammed'in (s) son Peygamber olarak gönderildiği evreye kadar olan zaman dilimini içeren, kimilerine göre ise insanlık tarihinin başlangıcından kıyâmete kadar geçen tüm zamanlar boyunca yaşanan ve yaşanacak olan (ilâhî düstûra yönelik) "isyan" eylemlerini ifâde eden "Câhiliye" kavramı ve bileşenleri, bu çalışmanın kavramsal çerçevesini oluşturmaktadır. Risâlet öncesi dönemde Arabistan Yarımadası'nda hayat süren bedevî Arapların, yaşadıkları ortam ve yaşam şartları yanında, kabîle asabiyetine dayalı ırkçılıkları, bölge halklarıyla ve doğayla olan ilişkileri, şiir ve edebiyata olan düşkünlükleri ve en önemlisi de nevi şahsına münhasır düşünce tarzları, araştırmamızın muhtevâsını oluşturan temel unsurlardır. 
Câhiliye Devrinde Bedevîler ve Sosyo-Kültürel Hayatları adlı bu çalışmamız, araştırmanın önemi, gâyesi ve yönteminin izah edildiği, belli başlı kaynakların zikredildiği giriş bölümü ile bedevîlik ve bağlantılı olgular ile ilgili zaman ve mekân ilişkisi bağlamında genel bilgileri içeren kavramsal çerçevenin belirlendiği ve Sosyo-Kültürel boyutlarıyla bedevî yaşam tarzının incelendiği üç bölümden oluşmaktadır. Tezimiz, çalışmada ulaşılan somut bilgilerin özetlendiği Sonuç bölümü ile nihâyete ermektedir.
Anahtar Kelimeler: Câhiliye, Arap, Arabistan, A'râbî, Bedevî, Hadarî.

Abstract:
In this study, the lives of the southern Qahtani Arabs and northern Adnânî Arabs, mostly nomadics, who lived in the pre-Islamic Arabian Peninsula, are discussed from a social and cultural perspective. 
The nature of the social environment in which the Arabs, who were the first audience of the Qur'an, lived in the pre-revelation period, the cultural characteristics of their lives, which were largely spent in primitive conditions, their temperaments based on the understanding of virtues such as bravery, generosity, courage, keeping promises and trust, and the infidelity and grudge that colored their lives. Examining the life cycle between traditional practices such as self-interest and self-interest constitutes the basis of our study. According to some historians; Covering the period of one and a half or two centuries before Islâm, according to some, it includes the time period from Jesus to the period when Muhammad was sent as the last Prophet, and according to some, it is the period that has been experienced and will be experienced throughout all times from the beginning of human history to the apocalypse (oriented towards the divine principle). The term of "Jahiliyyah'' and its components, which express the actions of "blasphemy", constitute the conceptual framework of this study. In addition to the environment and living conditions in which the Bedouin Arabs in the Arabian Peninsula lived in the pre-Islamic period, their racism based on tribalism, their relations with the people of the region and the geography they lived in, their fondness for poetry and literature, and most importantly, their unique way of thinking, are the basic elements that constitute the content of our research. 
This study, titled Bedouins in the Age of Jahiliyyah and Their Socio-Cultural Lives, consists of an introduction section in which the importance, purpose and method of the research are explained and major sources are mentioned, and the conceptual framework containing general information about Bedouinism and related phenomena in the context of time and space relationship is determined and its Socio-Cultural dimensions are explained and it consists of three parts in which the Bedouin lifestyle is examined. Our dissertation concludes with the conclusion section, where the concrete information obtained in the study is summarized. 
Key Words: Jahiliyyah, Arab, Arabia, A'rabi, Bedouin, Hadari.