Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan ergenlerde internet bağımlılığının depresyon, anksiyete ve özsaygı ile ilişkisi
The relationship between internet addiction and depression, anxiety and self-esteem in adolescents with attention deficit and hiperactivity disorder
Yazar: ÖZLEM KAHRAMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ESRA DEMİRCİ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Benlik saygısı = Self esteem ; Depresyon = Depression ; Ergenler = Adolescents ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Ölçekler = Scales ; İnternet = Internet

Özet:
Amaç: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) çocukluk çağının en sık rastlanan gelişimsel nöropsikiyatrik bozukluklarındandır. İnternet bağımlılığı, internetle ilgili aşırı zihinsel uğraş, internet kullanımını sınırlayamama bulgularıyla öne çıkan; işlevselliği bozan bir bozukluktur.  DEHB'li çocuklardaki zayıf nörokognitif beceriler, davranışsal disinhibisyon ve acil ödül tercihinin internet bağımlılığı için risk faktörlerini oluşturduğu ileri sürülmektedir.
Bu çalışmada DEHB'li ergenlerde internet bağımlılığı ile depresyon, anksiyete ve öz saygı ilişkisinin değerlendirilmesi ve  internet bağımlılığını yordayan internet kullanım özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve metod: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniğinde DEHB tanısı ile takip edilen, 12-18 yaş aralığında 111 hasta çalışmaya dahil edildi. Kontrol grubu olarak 12-18 yaş aralığında, yapılan psikiyatrik görüşme ile herhangi bir psikiyatrik tanısı saptanmayan, sağlıklı 108 ergen alındı. Araştırma kapsamındaki ergenlerin Sosyodemografik Veri Formu, İnternet Bağımlılık Ölçeği (İBÖ), Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği, Çocuklar için Anksiyete Duyarlılığı İndeksi, Çocuklarda Anksiyete Bozukluklarını Tarama Ölçeği ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeğini doldurmaları  istendi. Katılımcıların ebeveynlerinden Atilla Turgay Çocuk ve Ergenlerde Davranım Bozuklukları için DSM IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeğini doldurmaları istendi.
Bulgular: DEHB'li ergenlerin İBÖ alt ölçek puanları ve toplam puanı kontrol grubuna oranla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu. Kontrol grubuna kıyasla DEHB grubunda depresyon ölçek puanları  yüksek saptanırken, anksiyete ölçek  puanları arasında anlamlı fark saptanmadı. DEHB grubunda kontrol grubuna kıyasla özsaygı düzeyi düşük olarak tespit edildi. DEHB ve kontrol grubunda İBÖ puanı ile özsaygı ölçek puanı arasında negatif , depresyon ve anksiyete ölçek puanı arasında pozitif korelasyon saptandı. 
Sonuç: Bu çalışmada DEHB ve kontrol grubunda internet bağımlılığı ölçek puanları ile depresyon, anksiyete ve özsaygı ölçek puanları ilişkisi benzer bulunmuştur. Ayrıca DEHB grubunda kontrol grubuna oranla İBÖ alt ölçek ve toplam puanlarının anlamlı yüksek olması sonucunda DEHB'nin internet bağımlılığı gelişimi için depresyon, anksiyete ve özsaygıdan bağımsız bir risk faktörü olabileceğini düşündürmektedir.

Anahtar kelimeler: anksiyete, DEHB, depresyon, ergen, internet bağımlılığı, özsaygı

Abstract:
Aim: Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD) is one of the most common neurodevelopmental disorders of childhood. Internet addiction is a disorder which includes preoccupied with internet and failing in control of internet use that also  it causes impairment in global functioning of life. Behavioral dys-inhibition, poor neurocognitive skills and immediate reward preference in children with ADHD have been suggested  as risk factors for internet addiction.
In our study, we aimed to the determine relationship between internet addiction and depression, anxiety, self-esteem in adolescents with ADHD and  the features of internet use that predict  internet addiction.
Material and methods: 111 patients with ADHD whose age range 12 to 18 followed in Erciyes University Medicine Faculty Child and Adolescent Psychiatry Department were included in this study. Control group consisted of  108 adolescents who was not detected any psychiatric disorder by psychiatric assessment. Patients and control groups were asked to complete sociodemographic data form, Internet Addiction Scale (IAS), Children's Depression Inventory, Childhood Anxiety Sensitivity Index, Childhood Screening Scale for Anxiety of Children and Rosenberg Self-Esteem Scale. Parents of all adolescents were asked to complete Atilla Turgay Scanning and Evaluation Scale based on DSM-IV for Behavioral Disorders in Children and Adolescents.
Results: IAS subscale and total scores of adolescents with ADHD were found significantly higher in comparison to the control group. When compared to control  
group, ADHD group depression scale scores were significantly higher, self-esteem scores were statistically lower. There was no difference between the groups in scores of anxiety. IAS scores had positive correlation with depression and anxiety scores, while negatively correlated with self-esteem scores.
Conclusion: In the present study, the relationship between internet addiction scale scores and depression, anxiety and self-esteem scale scores are similar in ADHD and control group. In addition, IAS subscale and total scores were significantly higher in ADHD group than control group. Thus, ADHD is thought to be an independent risk factor for depression, anxiety and self-esteem for the internet addiction.

Keywords: ADHD, adolescent, anxiety, depression, internet addiction, self-esteem