Yaşlı yatan hastalarda klinik eczacının yer aldığı uygun asit süpresyon tedavisi yönetim programı: Klinik ve ekonomik etkiler
Clinical pharmacist-led stewardship program for appropriate acid suppression therapy in hospitalized older patients: Clinical and economic impacts
Yazar: HATİCE IKRA DUMLU
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL OKUYAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Eczacılar = Pharmacists ; Geriatri = Geriatrics ; Proton pompası inhibitörleri = Proton pump inhibitors ; Yatan hastalar = Inpatients ; Yaşlılar = Aged ; İlaç değerlendirme = Drug evaluation ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı hastanede yatan yaşlı hastalarda uygun asit süpresyon tedavisi için klinik eczacının yer aldığı yönetim programının etkisini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Yaşlı hastalar (65 yaş ve üzeri, hastaneye kabulden sonraki 48 saat içinde proton pompası inhibitörleri istemi yapılmış) tıbbi kayıt dosya numaralarının tek veya çift olmasına göre; kontrol ve hastanede yatış süresince uygun asit süpresyon tedavisi için klinik eczacının yer aldığı yönetim programı (ilaç uzlaşısı ve ilaç incelemesi) olarak 2 gruba ayrılmıştır. Birincil sonuç ölçütleri olarak hastanede yatış sırasında proton pompası inhibitörlerinin uygun kullanım oranı ve taburculuk sırasında uygun olmayan proton pompası inhibitörleri kullanımı değerlendirilmiştir.
Bulgular: Hastanede yatış sırasında uygun proton pompası inhibitörü kullanım oranı, klinik eczacının yer aldığı grupta (n=100) kontrol grubuna (n=97) göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (%46,4'e karşı %79,0; p <0.01). Taburculukta olası uygunsuz proton pompası inhibitörü kullanım oranı, klinik eczacının yer aldığı programda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (%61,7'ye karşı %35,1; p <0.05).
Sonuç: Bu çalışmada asit süpresyon tedavisinin uygun kullanımı için klinik eczacının yer aldığı yönetim programının, uygun proton pompası inhibitörü kullanım oranını artırdığı ve hastanede kalış süresince olası uygunsuz proton pompası inhibitörü kullanımını azalttığı gösterilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: İlaç uzlaşısı, ilaç incelemesi, geriatri, klinik eczacı, proton pompası inhibitörü.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to evaluate impact of clinical pharmacist-led stewardship program for appropriate acid suppression therapy in older hospitalized patients.
Material and Methods: Patients (≥65 years old, having an order of proton pump inhibitors within 48 hours of admission) were allocated to two groups according to number of medical file records (odd or even): control and clinical pharmacist-led stewardship program for appropriate use of acid suppression therapy (medication reconciliation and medication review) during the hospital stay. As primary outcome measures, we evaluated rate of appropriate use of proton pump inhibitors during hospitalization and potentially inappropriate proton pump inhibitors use at discharge.
Results: During hospitalization, rate of appropriate proton pump inhibitors use was significantly higher in the clinical pharmacist-led program (n=100) than in the control group (n=97) (46.4% vs. 79.0%; p <0.01). Rate of potentially inappropriate proton pump inhibitors use at discharge was significantly lower in the clinical pharmacist-led program than in the control group (61.7% vs. 35.1%; p <0.05). 
Conclusion: This study has shown that a clinical pharmacist-led stewardship program for appropriate acid suppression therapy increased rate of appropriate proton pump inhibitors use and reduced the potentially inappropriate proton pump inhibitors use during the hospital stay.
Keywords: Medication review, medication reconciliation, geriatric, clinical pharmacist, proton pump inhibitor.