Sigara içen bireylerde insülin direnci ve beslenme durumunun saptanması
The assessment of nutritional status and insulin resistance in cigarette smokers
Yazar: MÜZDA IRMAK
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL ÇİÇEK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Sigara içme = Smoking ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
bu araştırma sigara içen sağlıklı bireylerde sigara içiminin insülin direnci ve beslenme durumunun ilişkisini göstermek amacıyla yapılmıştır.
Bu araştırma, Adana Dr. Aşkım Tüfekçi Devlet Hastanesi'ne başvuran 18-60 yaş arası, medeni durumu, eğitim düzeyi ve yaşları benzer, Beden Kütle İndeksi (BKİ) <27 kg/m2 ve Bel Kalça Oranı (BKO) <1 olan, 13'ü kadın 12'si erkek olmak üzere, 25 sigara içen ve 25 sigara içmeyen (kontrol grubu) 50 sağlıklı gönüllü üzerinde yapılmıştır.
Gönüllülerin bir günü hafta sonu olmak üzere birbirini takip eden üç günlük besin tüketim kayıtları alınmıştır. Bu kayıtlar Beslenme Bilgi Sistemi (BEBİS) programına girilmiş ve  tükettikleri günlük enerji ve besin öğeleri hesaplanmıştır. Ayrıca gönüllülerden 10-12 saatlik açlık sonrasında kan alınmış açlık insülini, açlık glikozu, yüksek dansiteli lipoprotein (HDL), düşük dansiteli lipoprotein (LDL), total kolesterol, ve trigliserit (TG) seviyelerine bakılmıştır. İnsülin direnci Homeostasis Model Assessment (HOMA-IR) formülüyle hesaplanmış ve tansiyonları ölçülmüştür. İstatistiksel analizde Mann-Whitney U,  Ki-kare ve  t testi  kullanılmıştır.
Bu çalışmada; sigara içenlerde belirgin olarak insülin direnci daha fazla gözlense de içmeyenlerle yapılan karşılaştırmada istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak sigara içenlerin serum TG düzeyi anlamlı olarak yüksek, HDL-kolesterol düzeyleri düşük bulunmuştur. Sigara içenler daha fazla karbonhidrat, alkol ve daha az protein ve yağ ile beslenmektedir. Sigara içenler, içmeyenlere göre E, A, C vitamini, riboflavin, B6 vitamini, tiamin, kalsiyum (Ca), çinko (Zn), magnezyum (Mg), demir (Fe), folik asit ve diyet posası yönünden yetersiz beslenmektedir.
Sonuç olarak, çalışmamızda sigara içiminin insülin direnciyle ilişkili olmadığı ve sigara içenlerin içmeyenlere göre yetersiz beslendiği bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: sigara içenler, sigara, beslenme durumu, insülin direnci

Abstract:
The study was carried out to demonstrate the effects of smoking on insulin resistance and nutritional status for healthy smokers.
This study was carried out at Adana Dr. Aşkım Tüfekçi State Hospital with participants whose ages were 18-60 years, in similar educational status, body mass index (BMI) <27kg/m2 and waist to hip ratio (WHPR) <1, 13 were females  12 were males, including 25 smokers and 25 nonsmokers (control group), totaly on 50 healthy volunteers.
Volunteer's food consumptions were recorded for three can secutive days, including one day of the weekend. These records entered to Nutrition Information System (BEBİS) software and their daily energy and nutrient intakes were calculated. In addition, blood was collected from volunteers after 10-12 hours of fasting. Insulin, glucose, high density cholesterol (HDL-C), low density cholesterol (LDL-C), total cholesterol, and triglyceride levels were measured. The insulin resistance was calculated with the Homeostasis Model Assessment (HOMA-IR) and blood pressure were measured.
For statistical analysis; Mann-Whitney U,  the Khi-kare and  t test were used.
In the current study ,were more insulin resistance, however  in comparison with non smokers  no significant differencewas detected. However, high triglycerides and low HDL-C levels  were more significant in smokers. Smokers consumed more carbohydrates and alcohol and less protein and fat compared ton on-smokers. Smokers are undernourished in terms of protein, vitamin E, vitamin A, vitamin C, riboflavin, vitamin B6, thiamin, calcium (Ca), zinc (Zn), magnesium (Mg), iron (Fe), folic acid, dietary fiber compared to non-smokers.
In conclusion, smoking is not associated with insulin resistance, and smokers are more undernourished compared to non smokers.

Key Words: cigarette, smoking, nutrition status, insulin resistance