Üniversitelerin stratejik planlarının sistem ögelerine göre analizi
The future of Turkish universities: A qualitative analysis of the strategic plans of state and foundation universities
Yazar: SEMA HAZAL YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL KÜÇÜKER
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, üniversitelerin stratejik planlarının güçlü yönler, zayıf yönler, fırsatlar ve tehditler (GZFT) analizlerindeki maddeleri sistem ögeleri kapsamında analiz etmektir. Güçlü yönlerin, zayıf yönlerin, fırsatların ve tehditlerin girdi, işleme, çıktı, dönüt ve çevre ögeleriyle ilişkilendirilmesi üzerine çalışılmıştır. Doküman incelemesi modelinde olan çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması tekniği kullanılmıştır. Çalışma grubu basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenen 12'si devlet, 6'sı vakıf toplam 18 üniversiteden oluşmaktadır. Verilerin çözümlenmesinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda, incelenen stratejik planların GZFT analizlerindeki ifadelerin sistem ögelerine göre en fazla çevre, ardından sırasıyla girdi, işleme, çıktı ve dönüt ögesine dair olduğu tespit edilmiştir. Üniversitelerin güçlü yönleri girdilerde altyapı; işlemede yönetim; çıktılarda topluma hizmet ve dönütlerde işlemeye ilişkin temalar ön plana çıkmaktadır. Zayıf yön olarak girdilerde altyapı; işlemede yönetim; çıktılarda araştırma ve dönütte ise işlemeye ilişkin olan temalar yoğunluktadır. GZFT analizlerinin incelenmesi sonucunda üniversitelerin en güçlü yönlerinin aynı zamanda en zayıf yönleri olduğu ortaya çıkmıştır. Üniversitelerin sahip olduğu fırsatların en fazla yerel çevreden, tehditlerin de ulusal çevreden kaynaklandığı, yerelde ekonomik çevreden
gelen fırsatların olduğu, ulusalda ise politik süreçlerden kaynaklı tehditlerin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına göre stratejik planlama sürecinde GZFT analizleri hazırlanırken belirsiz ifadelerden kaçınılarak daha anlaşılır maddeler yazılması, düzenli aralıklarla gözden geçirilmesi ve güncellenmesi önerilmektedir. Üniversitenin iç ve dış çevresinde meydana gelen değişikliklere uyum sağlamak için analiz dinamik tutulmalıdır. Stratejik planlar, tüm tarafların katılımını teşvik ederek ve sürekli gelişim anlayışını benimseyerek oluşturulmalıdır. GZFT analizleri hazırlanırken üniversiteler kendilerini daha objektif değerlendirmelidir.

Abstract:
The purpose of this study is to analyse the items in strength, weakness, opportunity, threat (SWOT) analyses of universities' strategic plans within the scope of system elements. Strengths, weaknesses, opportunities and threats were studied in relation to input, processing, output, feedback and environment. In the study, which is a document analysis model, the case study technique, one of the qualitative research methods, was used. The study group consists of a total of 18 universities, 12 of which are state universities and 6 of which are foundation universities, determined by simple random sampling method. Content analysis method was used to analyse the data.
As a result of the research, according to the system elements, there are statements about the environment element at the highest rate, followed by input, processing, and output and feedback elements respectively. When SWOT analyses are examined, the themes of infrastructure, management in processing, service to the community in outputs, and processing as feedback have shown dominance in inputs as strengths. As weaknesses, infrastructure in inputs, management in processing, and research in outputs are dominant. In feedbacks, themes related to processing are dominant. It has been observed that the opportunities that universities have are mostly stemming from the local environment and the threats from the national environment. It was concluded that there are opportunities
from the economic environment at the local level and threats from political processes at the national level.
Some suggestions developed in line with the results of the research are as follows: SWOT analyses should be prepared by avoiding ambiguous statements, more understandable items should be written, and they should be reviewed and updated at regular intervals. Analyses should be kept dynamic to adapt to changes in the university's internal and external environment. Strategic plans should be developed by encouraging the participation of all stakeholders. Universities should evaluate themselves more objectively when preparing SWOT analyses.