Hümik asit ile uygulanan vermikompostun toprağın fizikokimyasal özelliklerine etkisi
Effect of vermisdcompost application with humic acid on physicochemical properties of a soil
Yazar: EZGİ IRMAK
Danışman: PROF. DR. COŞKUN GÜLSER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Verim özellikleri = Yield properties ; Vermikompost = Vermicompost

Özet:
Bu çalışmanın amacı;vermikompost(V) ile birliktehümik asit(HA)uygulamalarının toprağın fizikokimyasal özelliklerine ve buğday bitkisinin verimine etkilerinin belirlenmesidir. Denemede V dozları (V0:%0, V1:%1,V:2%2 ve V3:%4)HA'in(HA0:0, HA1:1.5,HA2:3.0,HA3:4.5 ve HA4:6.0 L/da)dozlarıyla birlikte 3 tekrarlamalı olarak uygulanmıştır. Sera denemesinde yazlık Pandas çeşidi buğday bitkisi kullanılmıştır. Deneme tesadüf parsellerine göre Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü Serası'nda 162 gün süreyle yürütülmüştür. Deneme sonucunda V ve HA uygulama dozlarındaki artışa bağlı olarak, toprakların organik madde(OM),agregatstabilitesi (AS), doygun hidrolik iletkenlik (Ks), ortalama ağırlıklı çap (OAÇ), elektriksel iletkenlik (EC), değişebilir K, Na, Ca ve biyolojik verim değerlerindeönemli artışlar,pH vehacim ağırlığı (Db) değerlerinde ise önemli düzeyde azalmalar olduğu belirlenmiştir.Toprak örneklerinde en yüksek OM (%4.37), EC (821 µS/cm) ve biyolojik verim (32 g/saksı) değerleriV3HA4 uygulamasında,kontrol uygulamasına göre sırasıyla %137, %191 ve %37 oranlarındaki artışlarla belirlenmiştir.Kontrol (V0HA0) uygulamasındaki Db (1.41 g/cm3) ve AS (%33) değerleri ile karşılaştırıldığında, en düşük Db (1.18 g/cm3) ve en yüksek AS (%45) değerleri V3HA3 uygulamasında bulunmuştur.Toprak örneklerinde en yüksek OAÇ (1.67 mm) değeriV1HA4 uygulamasında, en yüksek Ks (20.4 cm/saat) değeri ise V2HA2 uygulamasında belirlenmiştir. Toprakların OM içerikleri ile pH ve Db değerleri ile önemli negatif, EC, Na, K, AS ve biyolojik verim değerleri ile çok önemli pozitif ilişkiler vermiştir.Biyolojik verim değerleri ise OM, EC, K, Na ve AS ile önemli düzeyde pozitif, pH ve Db ile önemli düzeyde negatif ilişkiler göstermiştir.Toprakların fizikokimyasal özellikleri ve verim değerleri genellikle artan V uygulama dozları ile artış göstermiştir. Vermikompostun yüksek dozlarında uygulanan yüksekHAdozları genelde toprak özelliklerini olumsuz yönde etkilemiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effect of vermicompost (V) application with humic acid (HA) on some soil physicochemical properties and wheat yield.In the experiment, V doses(V0:%0, V1:%1, V:2%2 ve V3:%4) were applied with HA (HA0:0, HA1:1.5, HA2:3.0, HA3:4.5 ve HA4:6.0 L/da) doses with three replications. The summer Pandas variety wheat was used as a plant material in the experiment. The experiment was carried out according to randomized plot design for 162 days in the greenhouse of Soil Science and Plant Nutrition Department of Agricultural Faculty in OndokuzMayıs University. As a result of the experiment, it was found that organic matter (OM), aggregate stability (AS), saturated hydraulic conductivity (Ks), mean weight diameter (OAÇ), electrical conductivity (EC), exchangeable K, Na, Ca of soils and biological yield values significantly increased with increasing the application doses of V with HA while pH and bulk density (Db) values significantly decreased. In the soil samples, the highest OM(%4.37), EC(821 µS/cm)and biological yield (32 g/pot) values were determined in the V3HA4 application with 137%, 191%and 37% increases according to the control application, respectively. The lowest Db (1.18 g/cm3) and the highest AS (%45) values were determined in the V3HA3 application when compared with Db (1.41 g/cm3) and AS (%33) values in the control (V0HA0) application. In the soil samples, the highest OAÇ (1.67 mm) and Ks (20.4 cm/h) values were determined in the V1HA4 and V2HA2 applications, respectively. The OM contents of soils gave significant negative correlations with pH and Db, significant positive correlations with EC, Na, K, AS and biological yield. Biological yield values showed significant positive correlations withOM, EC, K, Na and AS, significant negative correlations with pH and Db values. The physicochemical properties and yield values ofsoils generally increased with increasing V application doses. The higher doses of HA applied with high V doses generally affected the soil properties negatively.