AHP ve TOPSIS ile ticari taksi kullanım amaçlı otomobil seçimi: Malatya ili araştırması
Choosing a car for commercial taxi use with AHP and TOPSIS: Malatya province research
Yazar: BURAK TEK
Danışman: DOÇ. DR. ERTUĞRUL ÇAVDAR
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: AHP =   ; TOPSIS = TOPSIS

Özet:
Yoğun rekabet ve teknolojik gelişmeler otomotiv sanayisini de etkilemekte, her geçen gün yeni marka ve modellerin yanısıra var olan modeller farklı özelliklere sahip yeni alternetiflerle piyasaya sürülmektedir. Çok sayıda kriterin değerlendirilmesi ile verilen otomobil satın alma kararı alternatiflerinin de fazlalığıyla çok daha zor bir hal almaktadır. Otomobil piyasasındaki bu çeşitliliğin yanısıra müşteri tercihlerindeki farklılıklar da bu kararı zorlaştırmaktadır. Ticari taksiler en yoğun kullanılan araçların başında gelmektedir. Otomobil tercihinde kullanım amacı seçim kriterlerinin önem ağırlıklarını değiştirmektedir. Bu çalışma çok kriterli karar verme tekniklerinden olan AHP ve TOPSIS yöntemlerinden faydalanılarak ticari taksi olarak kullanılmak üzere otomobil tercihi problemini incelemektedir. Çalışmada literatür taraması ve uzman görüşleri dikkate alınarak seçim kararında önemli olduğu düşünülen yedi kriter belirlenmiştir. AHP yöntemi kullanılarak otomobil tercihlerini etkileyen kriterlerin ağırlıkları belirlenmiş ve TOPSIS yöntemiyle en ideal otomobil seçimi yapılmıştır. Veriler, literatür incelenerek hazırlanan anket aracılığıyla toplanmıştır. Ankette, otomobil seçimini etkileyen kriterlerin karşılaştırmaları yapılmış ve 9 puanlık bir değerlendirme skalası kullanılmıştır. Toplanan veriler, MS Excel programıyla analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, otomobil tercihlerini etkileyen kriterlerin ağırlık sıralaması yakıt türü, fiyat, satış sonrası hizmet, motor hacmi, şanzıman türü, donanım ve tasarım şeklindedir. Elde edilen kriter ağırlıklarından faydalanılarak, TOPSIS yöntemi ile, ticari takside kullanılmak üzere en uygun otomobil alternatifleri belirlenmiştir.

Abstract:
Intense competition and technological developments also affect the automotive industry, and new brands and models as well as existing models are introduced to the market with new alternatives with different features. The decision to buy a car, which is made by evaluating many criteria, becomes much more difficult with the abundance of alternatives. In addition to this diversity in the automobile market, the differences in customer preferences also make this decision difficult. Commercial taxis are one of the most frequently used vehicles. In automobile preference, the purpose of use changes the importance weights of the selection criteria. This study examines the problem of car preference to be used as a commercial taxi by using AHP and TOPSIS methods, which are multi-criteria decision making techniques. In the study, considering the literature review and expert opinions, seven criteria that are thought to be important in the selection decision were determined. By using the AHP method, the weights of the criteria affecting the automobile preferences were determined and the most ideal automobile selection was made with the TOPSIS method. The data were collected through a questionnaire prepared by examining the literature. In the questionnaire, comparisons of the criteria affecting the choice of automobile were made and a 9-point evaluation scale was used. The collected data were analyzed with MS Excel program. As a result of the study, the weight order of the criteria affecting automobile preferences is fuel type, price, after-sales service, engine volume, transmission type, equipment and design. By using the criteria weights obtained, the most suitable automobile alternatives to be used in commercial taxis were determined with the TOPSIS method.