Tıbbi cihaz kullanıcılarına yönelik "tıbbi cihaz kalibrasyonu genel değerlendirme formu" geliştirilmesi
Development of an "medical device calibration general evaluation form" for medical device users
Yazar: RAMAZAN KIRSAÇ
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER RIFKI ÖNDER
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Kalibrasyon = Calibration ; Tıbbi araç-gereç ve donanımlar = Equipment and supplies ; Tıbbi cihazlar = Medical devices

Özet:
Hastalıkların tanı ve tedavisinde tıbbi cihazların önemi büyüktür. Tıbbi cihazların doğru ve objektif sonuç vermesi, tıbbi cihaz kalibrasyonlarının istenilen zamanda ve doğru yapılması ile olanaklıdır. Bunda kullanıcıların kalibrasyona verdikleri önem ve duyarlılığın büyük payı bulunmaktadır. Öte yandan kullanıcıların tıbbi cihaz kalibrasyonuna gösterdikleri özen, hasta güvenliği ile de yakından ilişkilidir.          
Bu çalışma ile tıbbi cihaz kullanıcılarına yönelik tıbbi cihaz kalibrasyonu değerlendirme formu geliştirilmesi ve bu form ile Ankara Gülhane Askeri Tıp Akademisi hastanesinde görev yapan tıbbi cihaz kullanıcılarının tıbbi cihaz kalibrasyonu konusuna verdikleri önem ve duyarlılığın değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu yönüyle araştırma metodolojik ve tanımlayıcı türdedir. Araştırmanın evreni, belirtilen hastanede hekim, hemşire, sağlık teknikeri ve diğer sağlık personeli olarak görev yapan 1112 tıbbi cihaz kullanıcısından oluşmaktadır. Form geliştirilmesi aşamasında literatürden ve konunun uzmanlarından yararlanılarak 65 cümleden oluşan ifade havuzu oluşturulmuş, konu ile ilgili uzmanların bilgi ve görüşleri doğrultusunda bu ifadeler elenerek 59'a indirilmiştir. Bundan sonraki aşamada form, yaklaşık 60 tıbbi cihaz kullanıcısına uygulanmış, örnek büyüklüğünün uygun olup olmadığı "Kaiser Meyer Olkin (KMO) Testi" ile sınanmıştır. KMO değeri 0.866 olarak bulunmuş ve bulunan değerin örneklem büyüklüğünün analizi için uygun olduğuna karar verilmiştir. Formun güvenirliği için "Cronbach Alpha İç Tutarlılık Katsayısı"na bakılmış ve 0,913 bulunmuştur. Ayrıca form kapsam, yüzey, ve yapı geçerliği yönünden de değerlendirilmiştir. Bundan başka faktör analizi ve uzman görüşleri de dikkate alınarak 12 boyut elde edilmiştir. Geçerli ve güvenilir bulunan ve 40 ifadeden oluşan formun son hali daha sonra çalışmanın ilk aşamasında form dolduranlar dışında kalan 280 tıbbi cihaz kullanıcısına anket yöntemiyle uygulanmıştır. Katılımcıların, değerlendirme formunun son biçiminden alacakları en düşük puan 40, en yüksek puan 200'dür. Kalibrasyon genel değerlendirme formundan alınan puan ortalaması 161,72±17,00, "Cronbach Alpha İç Tutarlılık Katsayısı" ise 0,906 bulunmuştur. Elde edilen 161,72±17,00 puan ortalaması ile kullanıcıların tıbbi kalibrasyonu önemsedikleri ve duyarlı davrandıkları söylenebilir.
Sonuç olarak bu form, kullanıcıların tıbbi cihaz kalibrasyonuna ilişkin verdikleri önemi ve gereken duyarlılığı gösterip göstermediklerinin değerlendirilmesi amacıyla araştırmalarda kullanılabileceğini ve "Ankara Gülhane Askeri Tıp Akademisi" hastanesinde görev yapan tıbbi cihaz kullanıcılarının konuya duyarlı olduklarını göstermektedir.

Abstract:
Medical devices play a significant role at the diagnosis and treatment stages of illnesses. Objective and accurate results are possible with accurate calibrations which are made on time. Users' attention and sensitivity are significantly important. Furthermore the attention that users show against medical device calibration is closely related with patient safety.
Aim of this study is to develop a medical device calibration evaluation form for medical device users and use this form to develop attention and sensitivity of medical device users that work at Ankara Gulhane Military Medical Academy against medical device calibrations. This research is methodological and descriptive in this sense. Scope of the study includes 1112 medical devices users that are doctors, nurses, health technicians and other health personnel of the specified hospital. An expression pool is formed with the help of literature and the experts of their subject which includes 65 expressions. Afterwards number of expressions are decreased to 59 according to the knowledge and opinions of the experts. In the next step, the form has been applied to approximately 60 medical device users. "Kaiser Meyer Olkin (KMO) Test" have been used to measure if the sample size is adequate.  KMO value has been found as 0,866, which is appropriate for the factor analysis of the sample size. "Cronbach Alpha Internal Consistency Coefficient" of the form has been found as 0,913 which proves the form is accountable. Form has been evaluated in terms of "Scope Validity", "Scale Validity" and "Structure Validity". Besides, factor analysis and specialist opinions have been taken into consideration and 12 dimensions have been obtained. Last version of the form which contains 40 valid and accountable expressions have been applied to 280 medical device users  which are different from the ones that completed the form at the first stage of the study, as surveys. Lowest point and highest point the participants can get is 40 and 200 respectively. Point average of the results of calibration general evaluation form is found out to be 161,72+17,00. As a result, it can be said that users take medical calibration serious and act sensitive about it.