Küreselleşen Türkiye'nin kültür ve sanat ortamında bir aktör: René Block
An actor in culture and art scene of globalising Turkey: René Block
Yazar: HATİCE ÖZDOĞAN TÜRKYILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP YASA YAMAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Alman sanatı = German art ; Block, Rene = Block, Rene ; Küreselleşme = Globalization ; Sanat = Art ; Sanat eserleri = Artistic works ; Türk sanatı = Turkish art

Özet:
Bu çalışmanın ana konusunu, küreselleşen sanat ortamında, Alman galerici, sanat yayıncısı, sanat koleksiyoncusu, sanat danışmanı, sergi yapımcısı ve küratör René Block'un 1990'lı yıllardan başlayarak Türkiye sanat ortamıyla kurduğu ilişkiler ağı oluşturmaktadır. 
Uluslararası sanat ortamında önemli bir isim olan Block 1960'lı ve 1970'li yıllarda Berlin'de (1964-1979) ve New York'ta (1974-1977) açtığı galerilerde Fluxus sanatçılarını desteklemiş; Fluxus akımının ve başta Joseph Beuys olmak üzere bu akıma bağlı sanatçıların önce Almanya daha sonra da Amerika'da tanınıp ün kazanmasında çok önemli rol oynamış, sanat dünyasında, bu sanatçıların galericisi olarak tanınırlık kazanmıştır. Block, galerilerini kapattıktan sonra farklı kurumlar için büyük ölçekli sergiler organize etmiş; Almanya'nın, uluslararası sanat ortamıyla kültürel ve sanatsal ilişkiler kurmasında etkin roller oynayan Alman Akademik Değişim Servisi (DAAD), Dış İlişkiler Enstitüsü (ifa) gibi kurumlarda yöneticilik yapmıştır.
René Block, Türkiye'ye ilk kez Joseph Beuys üzerine düzenlenen bir sempozyuma katılmak için 1991 yılında gelmiş, ilerleyen yıllarda Türkiye sanat ortamıyla ilişkilerini sürdürmüştür. Türkiye'den sanatçıları, yurt dışında düzenlediği sergi ve bienallere davet eden Block, Türkiye sanat ortamının küresel piyasaya açılmasında öncü bir rol oynamış, Türkiyeli sanatçıların ve eserlerinin uluslararası dolaşıma girmesinde etkili olmuştur.
İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV), Vehbi Koç Vakfı (VKV) gibi özel kurum ve kuruluşlarla çalışmış, bu kurumlara danışmanlık yapmıştır. Block ile İKSV arasındaki işbirliği, 1995 yılında düzenlenen 4. Uluslararası İstanbul Bienali'nin küratörlüğünü yapmasıyla başlamış; 1995-2005 yılları arasında gerçekleşen İstanbul Bienallerinin danışma kurullarında yer almasıyla kesintisiz bir şekilde devam etmiştir. 
2000'li yıllardan itibaren Koç Topluluğu ile René Block arasında çeşitli işbirlikleri gerçekleşmeye başlamıştır. Bu işbirlikleri çerçevesinde, İstanbul'da "İstiklâl Serüveni" sergi dizisi, "Türkiye'de Güncel Sanat" başlıklı monografi dizisi ile Berlin'de TANAS - Çağdaş Türk Sanatı İçin Proje Alanı'nda organize edilen sergiler, sanatçı konuşmaları vd. etkinlikler olmak üzere çok sayıda proje hayata geçirilmiştir. Block, 2006 yılından beri, Türkiye çağdaş sanat ortamının önemli kurumlarından olan VKV ile çalışmakta, Koç Grubu'nun İstanbul'da bir çağdaş sanat müzesi kurma projesi doğrultusunda oluşturmaya başladığı VKV Çağdaş Sanat Koleksiyonu için danışmanlık görevini yürütmekte, özel sektörün kültür sanat politikalarının belirlenmesinde ve Türkiye çağdaş sanat ortamının şekillenmesinde etkin rol almaktadır.

Abstract:
The main subject of this study is the network of relations established by the German gallerist, art publisher, art collector, art consultant, exhibition organiser, and curator René Block with the globalising art scene in Turkey, starting from the 1990s.
Block, an important name in the international art scene, supported Fluxus artists such as Joseph Beuys, at the galleries he opened in Berlin (1964-1979) and New York (1974-1977) during 1960s and 1970s. He played an important role in the movement's and associated artists' gaining reputation and fame first in Germany and then in the United States, and Block became known as the gallerist of these artists in the world of art. Block organised large-scale exhibitions for different institutions after he closed his galleries, and worked as director at institutions such as German Academic Exchange Service (Deutscher Akademischer Austausch Dienst [DAAD]) and Institute for Foreign Cultural Relations (Institut für Auslandsbeziehungen [ifa]), which played effective roles to establish cultural and artistic relationships with the international art scene. 
René Block visited Turkey for the first time in 1991 to participate in a symposium on Joseph Beuys and continued his relations with the Turkish art scene in the following years. Block played an important role for the art scene of Turkey to get into the global market, inviting the artists from Turkey to the exhibitions and biennials he organised out of Turkey, and he was effective in bringing the Turkish artists and their works in international circulation.
Block worked for the private institutions and organisations such as Istanbul Foundation for Culture and Arts (IKSV) and Vehbi Koç Foundation (VKV) and acted as advisor for such organisations. The cooperation between Block and IKSV started when he worked as the curator of the 4th International Istanbul Biennial organised in 1995 and continued uninterruptedly upon his participation in the advisory boards of the Istanbul Biennials organised between 1995 and 2005.
From the 2000s, Koç Group and René Block started to cooperate in various manners. Within the scope of these cooperation activities, a number of projects were performed such as the exhibition series named "Adventure Istiklâl" and the monograph series titled "Contemporary Art in Turkey" in İstanbul and the exhibitions, artist speeches, etc., organised at TANAS - Space for contemporary Turkish art in Berlin. Block has been working with VKV, one of the important institutions of the contemporary art scene in Turkey; working as a consultant for the VKV Contemporary Art Collection that was started by Koç Group in line with the project of establishing a contemporary art museum in Istanbul, and he has been playing an efficient role in determining the culture and art policies of the private sector and shaping the contemporary art scene in Turkey.