Covid-19 pandemisi sürecinde bireylerin sağlık okuryazarlık düzeyi ve sağlık kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Isparta ili örneği
Research of the relationship between individuals' health literacy level and health anxiety during the Covid-19 pandemic: Isparta province example
Yazar: EKREM MERT
Danışman: PROF. DR. BELMA KEKLİK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healtcare Management

Özet:
Bu çalışmada bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile sağlık kaygılarının belirlenmesi, sağlık okuryazarlığı ile sağlık kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma evrenini Isparta il merkezinde yaşayan 18 yaşından büyük bireyler oluşturmaktadır. Kolayda örnekleme yöntemi ile 401 katılımcıya ulaşılmıştır. Araştırmada Okyay ve Abacıgil (2016) tarafından T.C. Sağlık Bakanlığı adına geliştirilen TSOY-32 ölçeği ile Aydemir ve arkadaşları (2013) tarafından Türkçe'ye çevrilip geçerlilik güvenilirlik çalışması yapılan Sağlık Kaygısı Envanteri (Kısa Versiyon) kullanılmıştır. Toplanan verilerin analizinde SPSS 22 paket programından yararlanılmıştır. Değişkenler ile ifadeler arasındaki ilişkiler t testi, ANOVA analizi, korelasyon ve regresyon analizi aracılığıyla incelenmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre sağlık okuryazarlığı ölçeğinin alt boyutları olan "tedavi ve hizmet sağlık okuryazarlığı" ile "hastalıklardan korunma/sağlığın geliştirilmesi sağlık okuryazarlığı" boyutu arasında anlamlı düzeyde korelasyon ilişkisi tespit edilmiştir. Benzer şekilde sağlık kaygısının alt boyutları olan "bedensel belirtilere aşırı duyarlılık ve kaygı" boyutu ile "ciddi bir hastalık varsayımında ruhsal durum" boyutu arasında anlamlı düzeyde korelasyon ilişkisi tespit edilmiştir. Sağlık okuryazarlığı indeks puanları ile sağlık kaygısı ölçeği puanları arasında anlamlı düzeyde korelasyon ilişkisine rastlanmamıştır. Sağlık okuryazarlığı düzeyinin bireylerin sağlık kaygısı düzeyinin anlamlı bir belirleyicisi olup olmadığını sorgulamak amacıyla gerçekleştirilen regresyon analizi sonrasında anlamlı bir farklılıkla karşılaşılmamıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the health literacy levels and health anxiety of individuals, and to examine the relationship between health literacy and health anxiety. The population of the research consists of individuals over the age of 18 living in the city center of Isparta. With the convenience sampling method, 401 participants were reached. In the study, the TSOY-32 scale developed by Okyay and Abacıgil (2016) on behalf of the Ministry of Health, and the Health Anxiety Inventory (Short Version), which was translated into Turkish by Aydemir et al. (2013) for validity and reliability study, were used. SPSS 22 package program was used in the analysis of the collected data. Relationships between variables and expressions were examined through t-test, ANOVA analysis, correlation and regression analysis.
According to the results of the research, a significant correlation was found between the sub-dimensions of the health literacy scale, "treatment and service health literacy" and "disease prevention/health promotion health literacy". Similarly, a significant correlation was found between the sub-dimensions of health anxiety, "hypersensitivity to physical symptoms and anxiety", and "mental state under the assumption of a serious illness". No significant correlation was found between health literacy index scores and health anxiety scale scores. After the regression analysis carried out to question whether the level of health literacy is a significant determinant of the level of health anxiety of individuals, no significant difference was encountered.