Kanser tanısı almış hastalara bakım verenlerin destekleyici bakım gereksinimleri ve stresle baş etme tarzları
Supportive care needs and stress code of carers of patients diagnosed with cancer
Yazar: NAZİK NUR YILMAZ
Danışman: PROF. DR. FATMA ÖZ
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, kanser tanısı almış hastalara bakım verenlerin destekleyici bakım gereksinimleri ve baş etme tarzlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Ankara ili sınırları içerisinde bulunan Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma hastanesinde yatarak ya da ayaktan tedavi görmekte olan hastalara bakım veren hasta yakınları oluşturmaktadır. Örneklemi ise Power analizi ile belirlenmiştir. 141 kişi ile gerçekleştirilen bu araştırmanın verileri; tanıtıcı özellikler formu, Kanser Tanılı Hastaların Eşleri ve Bakım Vericileri için Destekleyici Bakım Gereksinimleri Ölçeği (BVDBGÖ) ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov Testi ile belirlenmiştir. BVDBGÖ VE SBTÖ puan ortalamaları arasındaki ilişkiyi belirlemek için Spearman Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalamaları 38,60±11,49, yarıdan fazlası (%58.9) kadın, yarıya yakını lisansüstü eğitime sahip (%42.5), devlet memuru (%41.1) ve gelirleri giderlerine eşittir (%44.7). %54,6'sı evli ve çocuklu, %89,4'ü çekirdek aile yapısında ve %70,2'si Ankara ili içinde yaşamaktadır. BVDBGÖ'nin alt boyutlarından Sağlık Bakım Hizmetleri İhtiyacından 3,57±1,07, Psikolojik ve Duygusal Destekten 3.56±0,94, İş ve Sosyal İhtiyaçlardan 3,53±1,14 ve Bilgi İhtiyacından 3,54±1,01 puan almışlardır, bu puanlar karşılanmayan gereksinimlerinin olduğunu göstermektedir. STBÖ'nin alt boyutları olan Kendine Güvenli Yaklaşımdan 2,29±0,48, İyimser Yaklaşımdan 2,10±0,47, Çaresiz Yaklaşımdan 1,18±0,49, Boyun Eğici Yaklaşımdan 1,17±0,50 ve Sosyal Destek Arama Yaklaşımından 1,76±0,41 puan aldıkları saptanmıştır. BVDBGÖ ve SBTÖ arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,050). Yaş, eğitim düzeyi, cinsiyet, meslek, yakınlık düzeyi, aynı evde kalma durumuna göre BVDBGÖ alt boyutlarının puanlarında istatistiksel anlamlılıkta fark görülmüştür. Medeni durum, çocuk sahibi olma, tedavi sürecinde nerde kalındığı, hastalık yılı, nüks varlığı, destek alma durumuna göre ise STBÖ alt boyutlarında istatistiksel anlamlılıkta fark saptanmıştır. Sonuç olarak hasta yakınlarının karşılanmayan gereksinimleri ve etkili baş etme tarzlarını geliştirmede desteğe ihtiyaçları olduğu saptanmıştır. Sağlık profesyonellerine hasta yakınlarının da gereksinimlerinin karşılanmasına ilişkin sorumluluk bilincinin yaygınlaşması için psikoeğitim programlarının yapılması önerilir.
Anahtar Kelimeler: Bakım Verici, Baş etme, Kanser, Karşılanmayan Gereksinimler, Stresle Baş etme, Hemşirelik Bakımı

Abstract:
This descriptive study was conducted to determine the supportive care needs and coping styles of caregivers for patients diagnosed with cancer. The universe of the study consists of relatives caring for patients who are receiving inpatient or outpatient treatment at Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Oncology Training and Research Hospital within the boundaries of Ankara province. The sample of the study was determined by power analysis. The data of this research conducted with 141 people the Supportive Care Needs Scale for Spouses and Caregivers of Cancer Patients (SCNSSCP) and the Coping with Stress Scale (CwSS). The conformity of the data to normal distribution was determined by the Kolmogorov-Smirnov Test. The Spearman correlation analysis was used to determine the relationship between the mean scores of SCNSSCP and CwSS. The significance level in the evaluation of the data was accepted as p<0,05. The average age of participants is 38.60±11.49. The majority of participants are female (%58.9), have postgraduate education (%42.5), are government officials (%41.1), and their incomes match their expenses (%44.7). 54.6% are married with children, 89.4% have a nuclear family structure, and 70.2% reside within Ankara province. It was determined that there are unmet needs as they scored 3.57±1.07 from the Health Care Services Need sub-dimension, 3.56±0.94 from the Psychological and Emotional Support sub-dimension, 3.53±1.14 from the Work and Social Needs sub-dimension, and 3.54±1.01 from the Information Need sub-dimension of the SCNSSCP. It was observed that they scored 2.29±0.48 from the Self-confident Approach sub-dimension, 2.10±0.47 from the Optimistic Approach sub-dimension, 1.18±0.49 from the Desperate Approach sub-dimension, 1.17±0.50 from the Submissive Approach sub and 1.76±0.41 from the Seeking Social Support Approach sub-dimension of the CwSS.There was no significant relationship between SCNSSCP and CwSS (p>0.050). Differences were observed in the scores of the SCNSSCP sub-dimensions based on age, education level, gender, profession, closeness level, and cohabitation status. Differences were detected in the CwSS sub-dimensions based on marital status, having children, where to stay during the treatment process, year of the illness, presence of relapse, and support status. As a result, it was determined that patient relatives needed support in developing unmet needs and effective coping styles. It is recommended that psychoeducation programs be carried out in order to increase the awareness of healthcare professionals about their responsibilities in meeting the needs of patients' relatives.


Keywords: Caregiver, Coping, Cancer, Unmet Needs, Coping with Stress, Nursing Care