Türkiye'deki spor liselerinin veri zarflama analizi ile etkinliklerinin incelenmesi ve iyileştirme hedeflerinin belirlenmesi
Examining the efficiency of the high school of sports in Turkey with data envelopment analysis and determining improvement targets
Yazar: İLKAY ELİBOL
Danışman: PROF. DR. ÖZER YILDIZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı Türkiye'de faaliyet gösteren spor liseleri arasında tematik olmayan, benzer nitelikli, birbiri ile karşılaştırması mümkün olan liselerin veri zarflama analizi yöntemi kullanılarak etkinliklerinin incelenmesidir. Araştırma grubunu oluşturan spor liselerinin seçiminde 4 yıl ve üzerinde mezun vermiş spor liseleri tercih edilmiş ve verilerini sunan ve geçerli olan toplam 8 spor lisesi araştırma içerisinde yer almıştır. Söz konusu spor liselerinin 2021-2022 Eğitim Öğretim Yılı içerisindeki etkinlikleri incelenmiştir. Analizin çözümlenmesi için Frontier Analyst programından faydalanılmıştır. Etkinlikleri incelenen spor liselerinin öğrenci, öğretmen, spor salonu, derslikler, spor eğitimi veren yükseköğrenim kurumlarına yerleşme oranı ile girdi ve çıktıları işlenmiştir. Benzer nitelikteki bu spor liseleri CCR ve BCC modellerine uygun olarak hem sabit ölçek getirisine uygun hem de değişken ölçek getirisine uygun iki modelde çıktı yönelimli incelenmiştir. CCR modelde yapılan inceleme sonucunda 8 spor lisesinden 4'ü etkin çıkmıştır. BCC model kullanıldığında ise 8 okulun 6'sı etkin olarak görülmüştür. Okullara yerleşen öğrencilerin profilleri ve elde edilen altyapı düzeyleri neticesinde benzer nitelikli okullarda öğrenim veren okullar arasında öğrenci sayıları az okulların tesis, saha, malzeme eksiklikleri olmasına karşın bu durumu tolere ettiği görülmüştür. Bu tolere durumu öğretmen sayıları yeterli düzeyde iken gerçekleşmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Veri Zarflama Analizi, Spor Liseleri, Etkinlik, Çıktı Yönelimi

aktır.

Abstract:
The aim of this research is to examine the activities of non-thematic, similar quality high schools that can be compared with each other among the sports high schools operating in Turkey, using the data envelopment analysis method. In the selection of sports high schools constituting the research group, sports high schools with 4 years or more graduates were preferred and a total of 8 sports high schools, which presented their data and were valid, were included in the research. The activities of the mentioned sports high schools in the 2021-2022 Academic Year were examined. Frontier Analyst program was used to analyze the analysis. The inputs and outputs of the activities of sports high schools were processed. student, teacher, gym, classrooms, higher education institutions providing sports education placement rate. In accordance with the CCR and BCC models of these sports high schools with similar characteristics, two models suitable for both fixed scale return and variable scale return were examined in an output-oriented manner. As a result of the examination made in the CCR model, it was determined that four of the eight sports high schools were effective. Using the other BCC model, six of the eight schools were effective. As a result of the profiles of the students placed in the schools and the infrastructure levels obtained, it was seen that the schools with a low number of students among the schools that provide education in schools of similar quality tolerate this situation despite the lack of facilities, fields and materials. This tolerance was realized when the number of teachers was sufficient.
Keywords: Data Envelopment Analysis, Sports High School, Efficiency, Output Oriented