Kadınlara verilen beslenme eğitiminin besin tüketim düzeyleri beslenme alışkanlıkları ile beslenme ve osteoporoz (Kemik erimesi hakkındaki bilgilerine etkisinin saptanması
The effects of nutrition education, given to those women, on their nutrition habits and their knowledge about nutrition and osteoporosis
Yazar: GÜLBAHAR BİLGİN KONAKMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YASEMİN ERSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Aile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Ev Ekonomisi = Home Economics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Gıda tüketimi = Food consumption ; Kadın eğitimi = Women education ; Kadınlar = Women ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Tüketim alışkanlıkları = Consumption habits ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours

Özet:
Bu araştırma; kadınlara verilen beslenme eğitiminin, besin tüketim düzeyleri, beslenme alışkanlıkları ile beslenme ve osteoporoza ait bilgilerine etkisini saptamak amacıyla; Ankara Valiliği, Çubuk Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde kursiyer olan 90 kadın üzerinde yürütülmüştür. Araştırmacı tarafından veri toplamak amacıyla hazırlanan anket formları, ön test olarak kullanılmış, kadınların konuya ilişkin mevcut bilgi ve tutumları saptanmıştır. Daha sonra bir grup kadına (n=30), sadece yüz yüze eğitim verilmiş (grup 1); diğer bir grup kadına da (n=30) araştırmacı tararından geliştirilen beslenme ve osteoporoza ait bilgileri kapsayan el kitabı verilmiştir (grup 2). Hiçbir eğitim verilmemiş kadınlar ise (n=30) kontrol grubu (grup 3) olarak seçilmiştir. Ön test olarak kullanılan anket formları tekrar düzenlenerek; son test olarak kullanılmış ve kadınların konuya ilişkin bilgi ve tutumları tekrar ölçülmüştür. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 10.0 for Windows(Statistical Program for Social Sciences) paket programından yararlanılmış; t testi, varyans analizi ve önemlilik testleri uygulanıp, sayı ve yüzdeleri alınmıştır. Gruplar arası ön test ve son test sonrasında oluşan farkın belirlenmesinde p<0,05 önemlilik düzeyi loıllanılmıştır. Kadınların %86,7'sinin ev hanımı, %73,4'ünün evli olduğu, %57,8'inin günde üç öğün, yemek yediği, %41, Finin öğün atladığı, %40,6'sının vakit bulamadığı için öğün atladığı belirlenmiştir. Ayrıca araştırmaya katılan kadınların; %72,2'sinin hiç beslenme eğitimi almadığı, %30,0'unun beslenme bilgilerini radyo-televizyondan aldıkları, %40,0'ının beslenme bilgilerini kendilerinin yetersiz buldukları, %58,9'unun bu eğitimi beslenme öğretmeninden almak istedikleri, %37,7' sinin bu eğitimi kısa süreli kurs şeklinde almak istedikleri, %48,9'unun beslenme eğitimi "çok gereklidir" şeklinde fikir belirttikleri, %72,2'sinin osteoporozu daha önceden duydukları, %57,7'sinin herhangi bir hastalık durumunda kullandıkları ilaçların prospektüsünü okudukları, %77,7'sinin sağlıklı bir yaşam için sporun gerekli olduğunu düşündükleri ancak %26,6'smın düzenli olarak spor yaptıkları saptanmıştır. Beslenme eğitimi öncesi ve sonrası her günkü süt tüketimi yüz yüze eğitim grubunda %23,3-%83,3; el kitabı dağıtılan grupta %23,3- %50,0; kontrol grubunda %20,0-%25,0 olarak tespit edilmiştir. Eğitim sonrası kadınların beslenme ve osteoporoz ile ilgili bilgi düzeyleri halamından gruplar arasında anlamlı bir farklılığın olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Verilen el kitabının da eğitimde etkisinin önemli olduğu bulunmuştur. Osteoporoz ve korunma konusunda bu eğitimin etkili olacağı düşünülmektedir. Bununla birlikte yeterli ve dengeli beslenme eğitiminin, öğretimin her aşamasındaki kişilere verilmesi, ayrıca da neslin devamını ve eğitimini sağlayan ve örgün eğitim fırsatım kaçırmış kadınlara da halk eğitim merkezleri vb. yerlerde eğitim imkanlarının hazırlanması önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Kadın Eğitimi, Kadın Beslenmesi, Osteoporoz ve Beslenme, Beslenme Eğitimi.

Abstract:
This study was carried out among 90 women attending courses at Çubuk Adult Education Centre held by the Province of Ankara, to determine the effects of nutrition education, given to those women, on their nutrition habits, and their knowledge about nutrition and osteoporosis. The questionnaire forms prepared by the researcher with an aim of gathering data were used as a prehminary test and the women's knowledge and attitudes on the subject were determined. Then, only a face-to-face education was provided to a group (Group 1) of women (n=30) and another group (n=30) (Group 2) was given a handbook prepared by the researcher, containing some information on nutrition and osteoporosis. The group of women who took no education was chosen as the control group (Group 3). Having been reorganized, the questionnaire forms which were used as a preliminary test were reused as a final test and the women's knowledge on and attitudes towards the subject were re-evaluated. In the evaluation process, the software called "SPSS 10.0 for Windows (Statistical Program for Social Sciences)" was utilized; t-test, variance analysis as well as significance tests were performed; and information on the numbers and percentages were obtained. The significance level of p<0.05 was used in determining the differences between the groups after the preliminary and final tests were given. It was found that 86.7% of the women were housewives, 73.4% of them were married, 57.8% ate three meals a day, 41.1% missed some of these three meals and 40.6% missed some meals because of having limited time. It was also found that 72.2% of the women participating in the research had never had nutrition education, 30.0% obtained the knowledge on nutrition from radio and/or television, 40.0% felt that their knowledge on nutrition was inadequate, 58.9% wanted to have this education from a professional teacher, 37.7% wanted to have this education as a short-term course, 48.9% stated that "nutrition education is very necessary", 72.2% had heard of osteoporosis before, 57.7% read the prospectus of the medicines before using them in case of any disease, 77.7% thought that exercise was necessary for a healthy life but only 26.6% practiced exercise methodically. Milk consumption of the participants before and after nutrition education was 23.3-83.3% in the face-to- face education group, 23.3-50.0% in the group the members of which were given a