Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik yönünden incelenmesi
Examining the texts in the textbooks of teaching Turkish to foreigners in terms of readability
Yazar: SERVET SARIKAYA
Danışman: PROF. DR. HASAN BAĞCI
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilgiler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik yönünden incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada temel nitel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmada Yunus Emre Enstitüsü Yedi İklim Türkçe, Ege Üniversitesi Yabancılar için Türkçe, Dokuz Eylül Üniversitesi İzmir Yabancılar için Türkçe isimli ders kitaplarının temel düzey (A1/A2), orta düzey (B1/B2) ve ileri düzey (C1) kitaplarındaki okuma becerisi başlığı altındaki okuma metinleri incelenmiştir. Ateşman'ın (1997) geliştirdiği formül aracılığıyla incelenen 1024 metin nicel ifadelerle betimlenmiş ve tespit edilen düzeyler oransal olarak grafiğe aktarılmıştır. 
Yapılan inceleme sonucunda araştırma kapsamındaki ders kitaplarında A1-A2 düzeyindeki okuma metinlerinin okunabilirlik düzeyinin kolay düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuca göre incelenen kitaplardaki okuma metinlerinin temel düzeye uygun olduğu ifade edilebilir. Araştırma kapsamında incelenen üç kitapta B1-B2 düzeyindeki metinlerin okunabilirlik düzeyi orta güçlükte tespit edilmiştir. Yabancılara Türkçe öğretiminde kurun değişmesiyle birlikte okuma metinlerinin güçlük düzeyi artmıştır. C1 düzeyindeki okuma metinlerinde de orta güçlükte okunabilirlik düzeyi tespit edilmiş olmakla birlikte bu düzeydeki okuma metinlerinde çok zor düzeyde okunabilirlik oranlarına da rastlanmıştır. C1 düzeyinde zor metin örneklerine yer verilmiş olması, ileri düzey Türkçe öğretiminde dil gelişimine katkı sağlanmasıyla açıklanabilir. Araştırmada okuma metinlerinin okunabilirlik düzeyleri kıyaslandığında A1-A2, B1-B2- C1 düzeyinde okunabilirlik yönüyle güçlük derecesinin düzenli olarak arttığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This research, it is aimed to examine the texts in the textbooks of teaching Turkish to foreigners in terms of readability. For this purpose, a descriptive survey model was used in the research. In the research, the reading skills in the basic level (A1/A2), intermediate level (B1/B2) and advanced level (C1) textbooks of Yunus Emre Institute Yedi Iklim Turkish, Ege University Turkish for Foreigners, Dokuz Eylül University Izmir Turkish for Foreigners textbooks  under the heading of reading skills were examined. 1024 texts analyzed through the formula developed by Ateşman (1997) were described with quantitative expressions and the determined levels were graphed as ratios..
As a result of the examination, it was concluded that the readability level of the A1-A2 level reading texts in the textbooks within the scope of the research is at an easy level. According to this result, it can be stated that the reading texts in the examined books are suitable for the basic level. The readability level of the B1-B2 level texts in the three books examined within the scope of the research was found to be of medium difficulty. With the change in the exchange rate in teaching Turkish to foreigners, the difficulty level of reading texts has increased. Although medium difficulty readability levels were detected in C1 level reading texts, very difficult readability rates were also found in reading texts at this level. The inclusion of difficult text examples at the C1 level can be explained by contributing to language development in advanced Turkish teaching. When the readability levels of the reading texts were compared in the study, it was concluded that the difficulty level in terms of readability at A1-A2, B1-B2-C1 levels increased regularly.