Gastronomik deneyimsel değer, destinasyon imajı ve davranışsal niyet ilişkisi: UNESCO gastronomi şehirlerinde bir araştırma
Gastronomic experiential value, destination image and behavioral intention relationship: A research in UNESCO gastronomy cities
Yazar: HACI AHMET ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. BURHAN KILIÇ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism
Dizin: Davranışsal niyet = Behavioral intention ; Deneyimsel değer = Experiential value ; Destinasyon = Destination ; Gastrostomi = Gastrostomy ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; UNESCO = United Nation Educational Scientific and Cultural Organization ; İmaj = Image

Özet:
Bu araştırmanın amacı turistlerin gastronomik ürün deneyiminden elde ettikleri değer algıları ile destinasyon imajı algıları ve davranışsal niyet tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu kapsamda araştırmanın birinci bölümünde değişkenler arası ilişki tartışılarak araştırmanın problemi ve hipotezleri ortaya konulmuştur. İkinci bölümde ise deneyimsel değer, destinasyon imajı ve davranışsal niyet değişkenleri ile ilgili alan yazın incelenerek kavramsal çerçeve oluşturulmuştur. Araştırmanın uygulamasını oluşturan üçüncü bölümde yöntem, analiz ve bulgular; son bölüm olan dördüncü bölümde de sonuç, tartışma ve öneriler bulunmaktadır. 
Araştırmanın uygulaması kapsamında UNESCO tarafından tescil edilen , Türkiye'nin "gastronomi şehirleri" Gaziantep ve Hatay illerini ziyaret eden ve olasılığa dayalı olmayan örneklem türlerinden kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen 809 yerli turistten anket tekniğiyle veri toplanmıştır. Toplanan veriler, istatistik paket programları ile "açıklayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, betimleyici analizler yol analizi ve aracılık analizi"ne tabi tutulmuştur. Analiz sonuçları, turistlerin ilgili destinasyon hakkında bilgiye daha çok sosyal medya kanalıyla ulaştığı ve en çok ziyaret ettikleri yerlerin ise yerel restoranlar olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Turistlerin gastronomik deneyimsel değer algıları, destinasyon imajı algıları ve davranışsal niyet tutumları yapılan betimsel analiz sonuçlarına göre yüksek oranlarda çıktığı tespit edilmiştir. Hipotezlere ilişkin bulgulara bakıldığında ise epistemik değerinin destinasyon imajı üzerine etkisi; duygusal değerin, kalite değerinin ve sağlık değerinin davranışsal niyet üzerine etkisi desteklenmemiş olup diğer değişkenlere ilişkin hipotezlerin desteklendiği tespit edilmiştir. Ayrıca gastronomik deneyimsel değerin davranışsal niyet üzerindeki etkisinde destinasyon imajının aracılık rolü olduğu bu araştırma kapsamında yapılan analizler ile görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between the perceptions of the tourists from the experience of gastronomic products and their perceptions of destination image and behavioral intentions. In this context, in the first part of the research, the relationship and the hypotheses of the research are revealed by discussing the relationship between variables. In the second part, the conceptual framework was formed by examining the literature about the variables of experiential value, destination image and behavioral intention. In the third part of the research, methods, analysis and findings; in the fourth/last part, there are results, discussions and suggestions.
Which has been registered by UNESCO within the scope of application of the research, Turkey's "gastronomic cities" Gaziantep and Hatay provinces of visiting and convenience sampling are not based on probability by sampling data was collected by questionnaire technique selected from 809 local tourists. Exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis, descriptive analysis, path analysis and mediation analysis were used for the analysis of the data set. According to the results of the analysis, tourists access information about the destination through social media and the most visited places are local restaurants. The effect of epistemic value on destination image and the effect of emotional value, quality value and health value on behavioral intent are not supported. However, other hypotheses have been supported. In addition, it has been proven by the analyzes made within the scope of this research that the image of the destination plays a mediating role in the effect of gastronomic experiential value on behavioral intent.