Ortadoğu'da yeniden yapılan sürecinde kültür-iktidar ilişkileri (2003 Irak Savaşı sonrası
Realations of culture and power in the prosess of restructuring in the Middle East (After the 2003 Iraq War)
Yazar: ULAŞ BAYRAKTAROĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞEBNEM GÜLFİDAN
Marmara Üniversitesi / Ortadoğu Araştırmaları Enstitüsü / Ortadoğu Sosyolojisi ve Antropolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu tez 2003 Irak savaşı sonrası Ortadoğu'da yeniden yapılanma sürecini kültür ve iktidar ilişkileri bağlamında açıklamayı amaçlamaktadır. Varılan sonuçlar tarihsel bir arka plan ile desteklenmektedir ve 2003 öncesi ve sonrası Ortadoğu karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Kültürel bir temel oluşturmak için özellikle Ortadoğu'da din ve etnisite konuları ayrı ayrı incelenmiştir. 2003'te Irak'ın işgali sonrası Ortadoğu'nun tekrar siyasi bir merkez haline geldiği genel sonucuna varılmış ve bu siyasi merkezin oluşum süreci tarihsel olarak incelenmiştir. Uluslararası egemen güçlerin Ortadoğu'ya müdahaleleri, onlara karşı ortaya çıkan yerel direnişler ve yerel kültürler arasındaki çatışmalar incelenerek bölge ile ilgili bazı sonuçlara varılmıştır. Genel olarak bu dönem yeniden yapılanma süreci olarak adlandırılmaktadır. Tez genel ve kronolojik bir anlatım yöntemi izlese de, işgal edilen bölgeler örnekler olarak ele alınmıştır. Tezin hazırlanışında uygulanan literatür taramasında çeşitli birinci el ve ikinci el kaynaklar kullanılmıştır. Ayrıca yeniden yapılanma ve kültür iktidar ilişkileri kavramları teorik çerçeve oluşturmak üzere iki ayrı kısımda ele alınmıştır. Bu bileşik kavramlar tek tek ve bütünlüklü bir biçimde analiz edilmeye çalışılmıştır. Ortadoğu tarihindeki devletler ve iktidar ilişkileri ve dinin rolü tarihsel gelişimiyle beraber ele alınmıştır. Ortadoğu'da din ve etnisite konuları kültürel farklılıklara ve ortaklılıklara yol açan zeminlerin belirlenebilmesi için incelenmiştir. Buradan hegomonya ilişkilerine, yerel direnişlere ya da kültürel çatışmalara varan süreçlerin temelleri araştırılmıştır.

Abstract:
This thesis aims to explain the restructuring of the Middle East following the 2003 Iraq War within the context of culture-power relationship. The findings are supported by a historical background and the Middle East situation before and after the invasion of March, 2003 is analyzed from a comparative perspective. In order to build up a cultural basis, religion and ethnicity in the Middle East are considered separately. It is assessed that the Middle East has once more become a political focus and the development of this issue is examined historically. The investigation of the international hegemonic forces? interventions to the Middle East, the local resistances movements and the conflicts among local cultures led us to various conclusions regarding the region. Generally, this period is referred as the restructuring period. Although the thesis pursues a general and chronological narrative method, occupied regions are analyzed as examples. In the preparation of this thesis, a literature review of first and second hand sources are utilized. Besides, in order to attain a theoretical framework the concept of restructuring and the relationship between cultural and power are discussed in two separate parts. These interconnected concepts are analyzed separately and as a whole. The relationship between the state and power and the role of religion in the Middle Eastern history are discussed in line with their historical development. In order to determine the causes of cultural differences and similarites, religion and ethnicity in the Middle East are analyzed; henceforth, the basis of hegemonic relations, local resistance or cultural conflicts are studied.