Böbrek transplant donörlerinin uzun dönem kardiyovasküler ve renal riskler açısından değerlendirilmesi
Evaluation of kidney transplant donors in terms of LONG-TERM cardiovascular and renal risks
Yazar: CANER KAPAR
Danışman: DOÇ. DR. HALİL YAZICI
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Doku donörleri = Tissue donors ; Donörler = Donors ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system

Özet:
Giriş ve Amaç: Dünya çapında her yıl 27.000'den fazla canlı donörden böbrek transplantasyonu gerçekleştirilmektedir. Böbrek transplant donörlerinde son dönem böbrek yetersizliği ve hipertansiyon gibi hastalıklar için artmış risk olduğunu bildiren çalışmalar mevcuttur. Çalışmamızda İTF İç Hastalıkları Nefroloji Bilim Dalı polikliniğinden takipli olan böbrek transplant donörlerinin kardiyovaküler ve renal riskler açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
 Materyal ve Metod: 31 Aralık 2019 tarihine kadar İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesinde böbrek transplant donörü olmuş ve İTF Nefroloji polikliniği tarafından takibi yapılan 118 donör çalışmaya dahil edilmiştir. Donörlerin dosyaları retrospektif olarak taranarak demografik özellikleri, operasyon öncesi laboratuvar testleri, böbrek boyutları, eşlik eden hastalıkların varlığı, takip süreleri ve bunların takip süresince gelişen hastalıklarla ilişkisi incelendi.
 Bulgular: Çalışmaya alınan toplam 118 donörün %32,2'si erkek (n=38), %67,8'i kadındı (n=80). Ortalama yaşları 57,26 ± 10,93 yıl, transplantasyon sırasında ortalama yaşları 48,10 ± 9,78 yıl, ortalama takip süreleri ise 8,23 ± 6,16 yıl olarak tespit edildi. Takipleri süresince 42 donörde HT (%35,6), 12 donörde DM (%10,2), 4 donörde proteinüri (%3,4), 2 donörde akut MI (%1,7), 6 donörde koroner arter hastalığı (%5,1), 5 donörde depresyon (%4,2), 4 donörde malignite (%5,1) geliştiği tespit edildi. Tüm donörlerde transplantasyon sonrası dönemde, transplantasyon öncesi döneme göre AKŞ'de ve kreatininde anlamlı düzeyde artış, GFR'de anlamlı düşme görüldü (p<0,05). Başlangıç GFR'si 90 ml/dk/1.73m2 ın altında olan donörlerde HT gelişiminin daha sık olduğu, alıcı ile kan bağı olan donörlerde herhangi bir hastalık gelişiminin daha sık olduğu, transplantasyon öncesi dönemde sigara kullanımının GFR'de düşme ile ilişkili olduğu, takip süresi uzun olan donörlerde tespit edilen hastalık sayısının anlamlı olarak daha yüksek olduğu tespit edildi (p<0,05).
  Sonuç: Transplantasyon sonrası dönemde gelişebilecek kardiyovasküler ve renal sorunlar nedeniyle donörlerin düzenli olarak takip edilmesi gereklidir.
  
Anahtar kelimeler: Canlı renal donör, posttransplant takip, renal transplantasyon

Abstract:
Introduction and Aim: There are more than 27000 living-donor kidney transplantations performed each year across the world. Various studies in the literature indicate an increased risk for end stage kidney disease and hypertension in renal transplant donors. In our study, we aimed to evaluate the renal transplant donors, who are followed in Istanbul Faculty of Medicine Nephrology Clinic, for cardiovascular and renal risks. 
  Material and Method: One hundred and eighteen subjects who donated a kidney until 31 December 2019 in Istanbul University Istanbul Faculty of Medicine and are followed in our Nephrology clinic were included in the study. Patient files were retrospectively analyzed and demographic characteristics, pre-donation laboratory values, kidney size, comorbidities, follow-up period, and their association with diseases that develop during follow-up were evaluated. 
  Results: Out of 118 donors included, 32.2% (n=38) were male and 67.8% (n=80) were female. Mean age of donors was 57.26±10.93 and mean age at donation was 48.10±9.78. Mean follow-up was 8.23±6.16 years. During follow-up, hypertension developed in 42 donors (35.6%), diabetes mellitus in 12 donors (10.2%), proteinuria in 4 donors (3.4%), acute myocardial infarction in 2 donors (1.7%), coronary artery disease in 6 donors (5.1%), depression in 5 donors (4.2%) and a malignancy in 4 donors (5.1%). Fasting plasma glucose and serum creatinine levels were significantly higher and glomerular filtration rate (GFR) was significantly lower in all donors in the posttransplant period when compared to pretransplant period (p<0.05). Hypertension development was more common in donors with an initial GFR lower than 90, donors related to recipients were more prone to developing any disease, pre-donation smoking status was associated with a decrease in GFR and donors with longer follow-up had significantly more diseases diagnosed (p<0.05). 
  Conclusion: Regular follow-up of donors is necessary due to cardiovascular and renal problems that may develop in the post-transplant period. 
  
Keywords: Living kidney donor, posttransplant follow-up, renal transplantation