Yunus Emre'nin Divan'ındaki hadis izleri
Traces of hadith on Yunus Emre's Divis
Yazar: MUHAMMED TALHA ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. NECMEDDİN ŞEKER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ayetler = Verses ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Divanlar = Divans ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Hadis = Hadith ; Tasavvuf = Mystic ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk-İslam edebiyatı = Turkish Islamic literature ; Yunus Emre = Yunus Emre ; İktibas = Quotation

Özet:
Türk-İslâm edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Yunus Emre, Anadolu insanının içtenliğini ve samimiyetini şiirlerine yansıtarak edebiyatımızda sevgi dilinin oluşmasına vesile olan, insan merkezli bir dil kullanarak söyleyiş ve telafuz güzelliğini kaybetmeden yaşadığı devirden günümüze kadar etkisi ulaşan büyük bir mutasavvıf şairdir. Beyitleriyle insanlığın fikrî, edebî ve ideolojik hayatı üzerinde büyük değişikliklere yol açan Yunus Emre'nin hayatı ve kişiliğinin yanı sıra kullandığı dil içerisindeki dinî metinlerin etkisi yadsınamaz bir gerçektir. Zira Divan'ı dikkatli bir şekilde tetkik edildiğinde hem dil hem de anlam muhtevası bakımından Kur'ân ve hadislerin izleri fark edilecektir. Kullandığı din dili bunu bariz bir şekilde göstermektedir. Kaynaklarda Yunus Emre'nin sarih olarak hadis eğitimi alıp almadığı hakkında herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak okumalarımız sonucunda eserinde yer verdiğini düşündüğümüz rivayetlerde hadis ilmine ait bazı bilgi ve birikimlere sahip olduğu görülmektedir. Biz de bu çalışmamızda Yunus Emre'nin Divan'ında geçen gerek doğrudan (lafız) olarak gerekse dolaylı (mana) olarak hadise işaret eden rivayetleri tespit ederek, hadis kaynaklarımızdaki sıhhat durumları aktarılarak ilgili yerler değerlendirilmeye çalışılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda Yunus Emre'nin Divan'da iktibas ve telmih yoluyla âyet ve hadislere yer verdiği görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Yunus Emre, Divan, İktibas, Hadis, Âyet, Tasavvuf

Abstract:
Yunus Emre, one of the important names of Turkish Islamic literature, is a great mystic poet who has been instrumental in the formation of the language of love in our literature by reflecting the sincerity and sincerity of the Anatolian people in his poems, and whose influence has reached the present day without losing his discourse and the beauty of discourse by using a human-centered language. The influence of the religious texts in the language he used, as well as the life and personality of Yunus Emre, who caused great changes in the intellectual, literary and ideological life of humanity with his discourses, is an undeniable fact. There is no information in the sources about whether Yunus Emre received a full education in hadith. However, as a result of our readings, it is observed that he has some knowledge and experience on the science of hadith in the narrations he includes in his work. In this study, the narrations in Yunus Emre's Divan that point to the hadith both directly (wording) and indirectly (meaning) have been determined, the soundness of our hadith sources has been conveyed and the relevant places have been tried to be evaluated. As a result of the research, it is seen that he included many verses and hadiths in his Divan through quotations and references.

Keywords: Yunus Emre, Divan, Quotations, Hadith, Verse, Sufism