İlkokul fen bilimleri dersinde sanal gerçeklik uygulamasının kullanılması üzerine bir durum çalışması
A case study on the use of virtual reality application in primary school science course
Yazar: FATİH ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. İRFAN ŞİMŞEK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerine yönelik geliştirilen sanal gerçeklik uygulaması temelli fen öğretimi sürecinin nasıl yürütüldüğünün ortaya konulmasıdır. Durum çalışması desenine göre tasarlanan araştırmanın katılımcıları amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılarak belirlenmiştir. Bu kapsamda araştırma Eskişehir ilinde bulunan bir ilkokuldaki 33 dördüncü sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Araştırmada "Yer Kabuğu ve Dünyamızın Hareketleri" ünitesine yönelik iki bölümden oluşan "Fen Treni" adlı sanal gerçeklik uygulaması Unity platformunda geliştirilmiş ve fen öğretimi süreci bu uygulama ile gerçekleştirilmiştir. Uygulamanın birinci bölümü bir roller coaster aracı ile yer altına yolculuğu kapsarken ikinci bölümü yine bir roller coaster aracının uzaydaki yolculuğunu içermektedir. Tüm yolculuk sırasında çeşitli üç boyutlu animasyon ve görseller deneyimlenmekte ve bu animasyon ve görsellerle ilgili içerikler eş zamanlı olarak seslendirilmektedir. Araştırmada veri toplama araçları olarak başarı testi, motivasyon ölçeği, gözlem ve görüşme formları, araştırmacı ve öğrenci günlüğü kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri ilişkili örneklemler için t-testi ile analiz edilmiştir. T-testinden elde edilen sonuçlar için etki büyüklüğü hesaplanmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmada sanal gerçeklik uygulaması temelli fen öğretimi süreci sonucunda derse hazırlık, ders süreci ve ölçme değerlendirme olmak üzere derslerin üç aşamada gerçekleştirildiği, bu sürecin öğrencilerin akademik başarılarını ve fen öğrenimine yönelik motivasyonlarını arttırdığı görülmüştür. Ayrıca araştırma sonuçlarına göre araştırmada teknik ve fiziksel sorunlar, öğrenci ve deneyim kaynaklı sorunlar ve pandemi kaynaklı sorunlarla karşılaşıldığı ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri getirildiği görülmüştür. Araştırma sonuçları katılımcıların "Fen Treni" uygulamasını gerçekçi ve daldırıcı, eğlenceli, öğretici ve motive edici bulduklarını ayrıca bu uygulama ile daha önce görme veya deneyimleme imkanlarının olmadığı bir konuyu ilk defa deneyimleyebildiklerini göstermiştir.

Abstract:
The aim of this study is to reveal how the science teaching process based on the virtual reality application developed for primary school fourth grade students is carried out. The participants of the research, which was designed according to the case study design, were determined using criterion sampling from purposeful sampling methods. In this context, the research was conducted with 33 fourth grade students in a primary school in Eskişehir province. In the study, a virtual reality application called "Science Coaster" consisting of two parts for the unit of "Earth's Crust and the Movements of the Earth" was developed on the Unity platform and the science teaching process was carried out with this application. The first part of the application includes a journey underground with a roller coaster vehicle, while the second part includes the journey of a roller coaster vehicle in space. During the whole journey, various three-dimensional animations and visuals were experienced and the content related to these animations and visuals were simultaneously voiced. Achievement test, motivation scale, observation and interview forms, researcher and student diaries were used as data collection tools. The quantitative data of the study were analyzed by t-test for related samples. Effect size was calculated for the results obtained from the t test. Qualitative data were analyzed by content analysis method. In the study, as a result of the science teaching process based on virtual reality application, it was seen that the lessons were carried out in three stages: lesson preparation, lesson process and measurement and evaluation, and that this process improved students' academic achievement and motivation towards science learning. In addition, according to the results of the research, it was seen that technical and physical problems, student and experience-related problems, and pandemic-related problems were encountered in the research and solutions were proposed for these problems. The results of the study showed that the participants found the "Science Coaster" application realistic and immersive, fun, instructive and motivating, and that with this application, they were able to experience for the first time a subject that they had not had the opportunity to see or experience before.