Farabi'nin devlet felsefesiyle Ziya Gökalp'in devlet felsefesinin karşılaştırılması
Comparison of Farabi's state philosophy and Ziya Gökalp's state philosophy
Yazar: LEYLA ÖNER
Danışman: DOÇ. DR. EMEL SÜNTER
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
İnsanların toplum halinde yaşamaya başlamalarından itibaren devlet kavramı ve siyasi yapı önemli bir yere sahip olmuştur. Toplumsal düzenin dinamik bir yapıda olması, değişim ve gelişim halinde olması devlet, yönetici, yönetim şekilleri ve buna bağlı olarak bir çok alanda incelenmiş ve araştırılmıştır. Bu noktada Farabi ve Ziya Gökalp'in devlet görüşleri ve bu görüşlerinin karşılaştırıması yapılmıştır.
Bu çalışmada Farabi ve Ziya Gökalp'in eserlerinin yanı sıra, mevcut çalışmayla ilgili yapılan çalışmalara ve kaynaklara da başvurulmuştur. Yapılan çalışmada Farabi ve Ziya Gökalp'in  devlet görüşleri ve devlet görüşlerinin temel faktörleri detaylarıyla ve ayrı ayrı incelenmiştir. Daha sonra her iki düşünürün devlet görüşlerinin ortak yanları ve birbirinden ayrıldığı noktalara değinilerek incelenmiştir.
Çalışmanın sonuç bölümünde ise yapılan incelemelere bağlı olarak bir değerlendirme ortaya konmuştur. Bundan hareketle Farabi devlet görüşünü ortaya koyarken dini merkeze almıştır ancak Ziya Gökalp dini sadece bir unsur olarak kullanmaktadır. Farabi'nin devletin yapısını incelerken değinmiş olduğu yardımlaşma konusuna Ziya Gökalp dayanışma ifadesiyle ele almıştır. Öte yandan Farabi halkı ümmet ifadesiyle değerlendirirken Ziya Gökalp halkı tüm değer yargıları ve dinamikleriyle ele almaktadır. Çalışmanın sonucunda Farabi ve Ziya Gökalp'in devlet görüşleri arasında birçok farklılığın olduğunu tespit edilmesinin yanı sıra görüşlerinde benzerliklerin olduğu da tespit edilmiştir.

Abstract:
The concept of the state and the political structure have had an important place since people began to live in society. The fact that the social order has a dynamic structure and is in a state of change and development has been examined and researched in many fields such as the state, the manager, the forms of administration and accordingly. At this point, the state views of Farabi and Ziya Gökalp and a comparison of these views were made.
In this study, besides the works of Farabi and Ziya Gökalp, studies and resources related to the current study were also consulted. In the study, Farabi and Ziya Gökalp's views on the state and the main factors of their views were examined in detail and separately. Then, the common aspects of the state views of both thinkers and the points where they differ from each other were examined.
In the conclusion part of the study, an evaluation was made depending on the examinations made. Based on this, Farabi put religion in the center while presenting his state view, but Ziya Gokalp uses religion only as an element. Ziya Gökalp addressed the issue of cooperation, which Farabi mentioned while examining the structure of the state, with the expression of solidarity. On the other hand, while Farabi evaluates the people with the expression of ummah, Ziya Gökalp deals with the people with all their value judgments and dynamics. As a result of the study, it has been determined that there are many differences between Farabi and Ziya Gökalp's views on the state, as well as similarities in their views.