Kizzuwatna'lı rahip Ammihatna'ya ait bir ritüel metin (cth 471)
A Ritual text by priest Ammihatna from Kizzuwatna (cth 471)
Yazar: LEYLA MURAT
Danışman: PROF. DR. AYGÜL SÜEL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı / Hititoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures
Dizin: Dini tören = Ritual ; Hitit Devleti = Hittite Government ; Hitit metinleri = Hittite texts ; Hititler = Hittites ; Kizzuvatna = Kizzuwatna

Özet:
ÖZET M.Ö. 2. bin yılında Anadolu'da yaşamış olan ve yüksek bir medeniyete sahip olan Hititler, sadece kendilerinden önce aynı topraklar üzerinde yerleşmiş olan toplumlardan değil, kendi dönemlerinde varlıklarını sürdüren Hurriler ve Luwilerden ayrıca Önasya'nın önde gelen medeniyetleri olan Mısır ve Mezopotamya'dan etkilenmişlerdir. Hititler bütün bu medeniyetlerden aldığı farklı kültür özelliklerini aynen almak yerine kendi yapılarına adapte etmiş ve böylece yeni bir kültür ortaya çıkartarak zengin bir görünüme sahip olmuşlardır. Hititler (din, sanat vs. gibi) birçok alanda olduğu gibi tıp sahasında da diğer medeniyetlerin gelişmelerinden faydalanmış ve bir çok hastalık veya rahatsızlıklara çözüm bulmaya çalışmışlardır. Hititlerde hastalık sebepleri arasında; başta tanrılara karşı suç işlemek, ayrıca bedeni ve ruhi kirlilik, kötü güçler, ölü ruhlar ve kara büyü yer almaktadır. Bir hastalığı tedavi etmek için geliştirilen metodlar ise o hastalığa sebep olduğu düşünülen faktörleri ortadan kaldırmak için yapılmaktadır. Buna göre hastalığın bir tanrı yada bir güç tarafından verildiğine inanıyorsa hastalığı tedavi etmenin en mantıklı yolu da hastalık sebebi olduğu düşünülen güç ve güçlere (mesela tanrılara) yalvarmak, dua etmek, Ritüeller düzenlemek ya da kurbanlar sunmak olacaktır. Eski Medeniyetlerde olduğu gibi, Hititlerde de hastalığı tedavi etmek için kullanılmış olan metodlar arasında dini tedavi (tanrılara da etmek kurbanlar sunmak), ayrıca mistik tedavi (büyü) ve ilaçlarla tedavi oldukça yayın yer almaktadır. Çalıştığımız Ammihatna Rimeli bozulmuş ve büyülenmiş ekmek ve yağı, ölüleri için sunulan taşevin ekmeği ve yağı ayrıca kadının vücudunun kanı gibi bazı maddelerin yedirilmesi ile bilimsel anlamda zehirlenmiş, dinsel anlamda kirlenmiş olan kişiyi (kurban sahibini) bu hastalıktan, kirlilikten kurtarmak amacıyla yapılan dinsel, büyüsel ve bilimsel tedavi niteliği taşıyan bir metindir. 170Bu Ritüelde de hastalığın tanrıların bir cezası olduğu düşüncesiyle hastalığı, tanrılara kurban sunmak ve dua etmek gibi dinsel olarak tedavi etmek, insan ruhunu çeşitli büyü metodları ile psikolojik olarak rahatlatıp büyüsel olarak tedavi etmek ve günümüzde "koca karı ilaçları" diye ifade edilen bitki maden ve taş çeşitleri ile hazırlanan ilaçla bilimsel olarak tedavi etmek söz konusudur. Hititlerde, Mısır ve Mezopotamya'da din, büyü ve ilaçla tedavi yönteminin içice olduğu bu tıbbi çalışmaları günümüzün tıb bilgisine göre değil kendi döneminin şartları içinde ele alınmalı ve değerlendirilmelidir.

Abstract:
ABSTRACT In the 2 n.BC. millenium, The Hittites, lived in Anatolia and constructed a high civilization, are affected from the societies lived before theirselves on the same district and also from the contemporary communities made derive their existence on the whole area, especially from Hurrian, Luwian and the leading states such as Eygpt and Mesopotamia. Hittites adopted the cultur material dirived from those civilization to their own body. And so they construct a new and a rich cultur building. Hittites (religion, arf. etc) also utilizde from the other communites on the medical area and try to solve a lof of illness and problem. In the Hittites, under the reason of illnesses there are being; firstly to commit an offence against to the gods, physical and Psychical impurities, defective beings, spirits and black spells. The developing metods with a view to cure the illnesses are applied to take away the factors that is the reason to illness itself. When it is believed that the illness is given from gods, the logical way to solve the the problem is to implore to the forces (especially gods), to pray or to offer sacriface. Like the old age civilizations, In the Hittites communities under the using metods to cure the illnesses are religious treatments, mystic treatments (praying to gods, offering sacrifice) and medical treatments are used in general. The Ammihatna Rituel is a religious, magical and scientific text that is applied to whom the person is disturbed by eating disturbed or fascinated bread/butter or eating the stone house bread / butter that is offered for death bodies or to be dranked the menstruation blood etc. In this rituel with the leading idea of the illness is a sacred punishment, they fallowed a lot of different ways. And so, while they were solving the problems they applied offering sacrifices or praying to gods or they relaxed the body to making different kind of spell or by the means of vegatal and Metallic medicine. 172Either in Hittites or in Egypt and Mesopotamia we must not way appreciate the medical metods corcerning religion, spell and medicine, by the way of today's medical informations. So we have to handle them with the old ages condition. 173