Japon eğitim sisteminin tarihsel gelişimi
Historical development of the Japanese education system
Yazar: BUKET DURDU
Danışman: DOÇ. DR. KASIM KARAMAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim kalitesi = Education quality ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Eğitim sistemi = Education system ; Eğitim tarihi = Educational history ; Japonya = Japan ; Tarihsel gelişim = Historical development

Özet:
Eğitim kurumu da diğer kurumlar gibi sürekli bir değişim içindedir. Tarih boyunca toplumların temel ihtiyaçlarından birisi olan eğitim gerek kültür, ekonomi, din, siyaset gibi diğer toplumsal kurumlarla ilişkili olarak gerek savaşlar, göçler, ticaret gibi dışsal etkenlere bağlı olarak değişmektedir. Bu çalışma, tarihsel süreçte Japon eğitim sisteminde içsel ve dışsal faktörlere bağlı olarak meydana gelen değişmeleri konu edinmektedir.  
Erken dönem tarih kaynaklarına göre Japonya eğitimi Terakoya adı verilen basit okuma ve yazmaya dayalı okullar ile başlar. Çeşitli tarikatlar tarafından şekillendirilen bu eğitim din eğitimi merkezli bir eğitim olarak şekillenir. Eğitim temel dini bilgilerin öğretilmesi yanında günlük hayata ilişkin temel becerilerin kazandırılmasını da amaçlamaktadır. 
Japon tarihinde en önemli gelişmelerin yaşandığı Meiji dönemi, Japon eğitim tarihi açısından da önemlidir. Meiji döneminde hız kazanan Batılılaşma hareketlerinden en çok etkilenen kurumların başında eğitim gelmektedir. Bu dönemde, Japon eğitim sistemi, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa devletleriyle gelişen ikili ilişkilere bağlı olarak, hem yapısal hem de kapsam ve müfredat açısından batılaşma sürecine girmiştir.
 Meiji sonrası dönemde meydana gelen 1. Dünya Savaşı, Kanto Depremi, Pasifik Savaşı gibi büyük bölgesel ve küresel krizler Japonya'yı iç dinamiklerini harekete geçirmeye itmiş, bilimsel ve teknolojik alanda kaydettiği gelişmeler bir Japon Modeli anlayışını ortaya çıkarmıştır. Bu süreç eğitim sisteminde de geleneksel formlarla modern formların birleştiği ve yine Japonya'ya özgü olarak nitelendirebilecek bir eğitim modelinin temellerini oluşturmuştur.
Günümüzde, bir sistem olarak ele alındığında, Japon eğitimi geleneksel kültürel değerlerle biçimlenmiş öz güveni yüksek, bireysel ve toplumsal sorumluluk bilincine sahip bireyler yetiştiren; gelişmiş dayanışma ağlarıyla desteklenen bütünleşmiş bir toplumsal yapıyı tesis edebilen, aynı zamanda bilimsel ve teknolojik gelişmeler bakımından da dünyada öncü toplumlardan biri olabilme başarısı gösterebilen bir sistem olarak dikkat çekmektedir. 
Literatüre bağlı olarak, geçmişten günümüze tarihsel süreçte içinde, Japonya tarihinde önemli dönüm noktaları olarak sayılabilecek bir tarihi akış içinde Japon eğitim tarihinin incelendiği bu tez, genel Japon tarihi yanında bir Japon eğitim tarihi ve Japon kültür tarihini de içermektedir.
Bu çalışmanın "Nasıl bir eğitim, nasıl bir eğitim sistemi?" tartışmalarının süreklilik ve güncellik arz ettiği Türkiye için bir bakış açısı sunacağı düşüncesindeyiz. Bu bağlamda, kökleri çok derinlere dayanan Türk kültüründen beslenen değerlerle, çağdaş bilimsel ve teknolojik gelişmeleri bütünleştirebilen bir Türk eğitim sistemi oluşturabilme hedefinin gerçekleşebilir olduğuna olan inancımızı belirtmek isteriz.


Anahtar Kelimeler: Japon Tarihi, Japon Eğitimi, Japon Eğitim Tarihi, Japon Kültürü

Abstract:
Educational institution is also in a change like other institutions. Throughout the history, education which is one of the basic needs has changed with the other social institutions like culture, economics, religion, politics depended on the external factors like wars, migrations and trade. This study deals with the changes that have taken place in relation to the internal and external factors in the Japanese educational system in historical terms. 
According to the early historical resources, Japan Education starts with the schools called as Terakoya which are based on simple reading and writing. This education, shaped by various cults, is shaped as an education based on religion. The education aims the basic skills to do with daily life to be gained as well as the basic religious knowledge to be taught.
Meiji period during which the most important developments have been lived is also very important for the Japanese educational history. Education comes first in the most affected institutions by the westernization movement. In this period, Japanese education system entered the westernization process both structually and in terms of scape and curriculum depending on the developing mutual relationships with the U.S.A. and the European countries.
Big local and global crises like the World War 1, The Kanto Earthquake and The Pasific War, which took place after the Meiji period, has made Japan and its internal dinamics to move and the developments it had taken in the fields of science and technology created a Japan Model perspective. This process has formed the basis of an educational model in which the traditional and modern formsa re combined and which can again be described as special to Japan. 
Today, when it is held as a system, the Japanese education attracts attention asformed by traditional and cultural values, high in self-confidence, training people who have the consciousness of personal and social responsibility constituting a social structure that is integrated and supportedby developed solidarity nets, and also showing the prosperity to be one of the innovator societies in terms of science and technology in the world.
Related to the literatüre, this thesis, which examines the Japanese educational history throughout a historical flow that can be counted as important turning points in Japanese history, throughout the historical process from the past untill today, covers the Japanese cultural history and Japanese educational history as well as the general Japanese history.
We assume that this study will serve a point of view for Turkey where the arguements "What kind of education, What kind of educational system?" are continually and currently made. According to this, we want to state our belief in that the goal of carrying out a Turkish educational system which can combine current scientific and tecnological developments with the Turkish culture whose roots arevery deep.


Key words: Japanese History, Japanese Education, Japanese Education History, Japanese Culture