Ankilozan spondilitli hastalarda sigara kullanımı ve radyografik progresyon arasındaki ilişkinin gözden geçirilmesi: Tek merkez deneyimi
In ankilozan spodilitis patients, relationship between smoking and radiographic damage; In a single center expreince
Yazar: SERTAÇ ECEMİŞ
Danışman: PROF. DR. SERVET AKAR
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Romatoloji = Rheumatology

Özet:
Giriş: Ankilozan spondilit (AS) başlıca aksiyal iskeleti tutan spondiloartrit grubu hastalıkların prototipidir. Hastalığın en korkulan komplikasyonu yeni kemik oluşumudur. Omurgada gözlenen bu yapısal değişiklikler spinal mobilitede azalma ve sakatlıkla olan doğrudan ilişkisi yanında yaşam kalitesi için de belli basil belirleyiciler arasında yer almaktadır. Ancak omurgada görülen bu tip radyografik hasar lezyonlarının gelişimi ve ilerlemesinden sorumlu faktörlerin ortaya konulmasında rolü olabilecek faktörler çok net olarak bilinmemektedir. Sigara kullanımı konusunda da çelişkili olabilecek veriler olduğundan bu çalışmamızda sigara yanında spinal yeni kemik oluşumu ile ilişkili olabilecek faktörlerin ortaya konulması amaçlanmıştır.   
Gereçler ve Yöntem: Birimimizde spondiloartrit kohortunda modifiye New York kriterlerine göre AS tanısı ile izlenen 279 (193 [%69] erkek ve ortalama yaş; 42.6 ± 12.2) hasta çalışmaya alındı. Hastaların anteroposterior ve lateral lumbar ve lateral servikal grafileri bağımsız iki araştırıcı tarafından MSASSS sistemine uygun olarak değerlendirildi. Uyumsuz okumalar araştırıcılar tarafından consensus oluşturularak nihai skorlama yapıldı. Ayrıca grafileri herhangi bir lokalizasyonda sindesmofit varlığı açısından skorlandı. Hastaların araştırma dosyalarından demografik ve sağlık davranışı (sigara kullanımı ve miktarı) ile ilgili bilgileri yanında hastalık aktivitesi (BASDAI, ASDAS-CRP), fonksiyon (BASFI, HAQ, BASMI) gibi klinik ve laboratuvar verileri elde edildi. Sindesmofit gelişimi ve MSASSS skorları ile demografik ve hastalık verilerinin arasındaki ilişkinin analizinde Spearman's rho katsayısı kullanıldı. Bahsi geçen radyolojik hasar lezyonu gelişimi için bağımsız risk faktörlerinin tayiniinde logistic veya multivariate lineer regresyoın analizi kullanıldı. 
Sonuçlar: Sindesmofit varlığının tespitinde iki araştırıcı arasında iyi derecede (κ= 0.625) ancak total mSASSS skorlamasında çok iyi derecede (ICC=0.947) uyum mevcut idi.Çalışma grubumuzda sindesmofit varlığı ile tek değişkenli analizlerde sigara içimi yanında; yaş, cinsiyet, semptom süresi, eğitim düzeyi, artrit ve koksafemoral eklem tutulumu ilişkili idi. mSASSS skoru ile ayrıca HLA-B27 pozitifliği de ilişkili bulundu. Ancak logistik regresyon analizinde; yaş, semptom süresi, eğitim düzeyi ile koksa femoral eklem tutulumunun sindesmofit gelişimini bağımsız şekilde tahmin ettirdiği gözlendi. Bizim modellememizde sigara içiminin ayrıca semptom süresi ve eğitim düzeyi ile iyi derecede ilişkili olduğu bulundu.    
Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları AS hastalarında spinal hasarın gelişiminde hastalık süresi ve kalça eklemi tutulumu gibi iyi bilinen hastalık ilişkili faktörlerin yanında sigara içimi ve eğitim düzeyinin de rolü olabileceğinin düşündürmektedir. Ancak sigara içimi yaş, eğitim düzeyi gibi ilişkili olabilecek digger faktörler nedeniyle bağımsız bir risk faktörü gibi görülmemektedir.

Abstract:
In ankilozan spodilitis patients , relationship between smoking and radiographic damage; in a single center expreince
Bacground: Ankylosing spondylitis (AS) is the prototype of spondyloarthritis and and characterized by the predominant axial skeletal involvement. The most fearful complication of disease is new bone formation. The structural changes observed in axial skeleton were shown to be associated with decreased spinal mobility and disability. It is also one of the most significant determinants of quality of life. However it is not clear the factors associated with the development of radiographic structural damage and progression of it. There is some conradictory data regarding smoking and syndesmophyte development. Therefore the aim of the present study was to evaluate the factos possibly associated with the spinal new bone formation beside smoking.    
Material and methods: In total 279 AS patients (193 [69%] male and mean age; 42.6 ± 12.2 years) classified according the modified New York criteria in spondyloarthritis cohort followed up in our department was included in the study. Two independent readers scored the anteroposterior and lateral lumbar and lateral cervical X-rays. Discordant readings were resolved by the consensus of two readers. Additionally the presence of syndesmophyte in any location were noticed. The data regarding demographic features and health related behavior (smoking status and quantity), parametres related with disease activity (BASDAI, ASDAS-CRP) and function (BASFI, HAQ, BASMI) and laboratory results were obtained from research files. Spearman's rho coefficient was used for the relationship among the development of syndesmophyte/mSASSS scores and demographic, disease related variables. Risk factors for structural lesion at issue was estimated by logistic regression or multivariate linear regression analysis.                    
Results: There is good aggrement between two readers regarding the presence of syndesmophyte (κ= 0.625) and very good aggrement for mSASSS scoring (ICC=0.947). Beside smoking the presence of syndesmophyte was associated with age, sex, symptom duration, education level the presence of arthritis and coxafemoral involvement in univariate analysis. HLA-B27 positivity was only found to be related with mSASSS  scores. However logistic regression analysis showed that age, disease duration, education level and the involvement of coxafemoral joint were significant independent predictors of syndesmophyte development. Our analysis also showed that there were good correlation betwwen smoking and duration of symptoms and education level.
Conclusion: The results of the present study showed that spinal damage in AS patients could be associated with well-known risk factors like disease duration and hip involvement as well as smoking and education level. However smoking might not be independently predicting the syndesmophyte development probably due to close association of smoking with age and education level.