Sorgulayıcı-araştırmaya dayalı fen öğretimi yönteminin fen okuryazarlığı ve bazı alt-boyutları üzerine etkisi
The effect of theinquiry-based science teaching method on scientific literacy and the certain sub-scale of scientific literacy
Yazar: ÖZDEN ÇOLAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSNÜYE DURMAZ
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Çalışmanın amacı, sorgulayıcı-araştırmaya (inquiry) dayalı fen öğretimi yönteminin ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin fen okuryazarlığı ve fen okuryazarlığının kazanımlarıyla beraber yürüyen bilimsel süreç becerileri, bilimsel tutum ve Maddenin Tanecikli Yapısı ünitesine ait akademik başarıları üzerine etkisini incelemektir. Çalışma, eşitlenmemiş öntest-sontest kont¬rol gruplu yarı deneysel modele göre desenlenmiş ve 2013-2014 eğitim öğretim yılının güz döneminde Edirne ili, Uzunköprü İlçesine bağlı bir devlet okulunda toplam 38 6. sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada uygun örneklem grubu seçimi kullanılmış, deney (N=18) ve kontrol (N=20) grupları ise rastgele belirlenmiştir. Çalışma 6. sınıf fen bilimleri dersiMaddenin Tanecikli Yapısıünitesinde ve 7 hafta (28 saat) boyuncayürütülmüştür. Deney grubunda 5E öğrenme modeline göre hazırlanmış ders planları çerçevesinde sorgulayıcı-araştırmaya dayalı fen öğretimi yöntemi kullanılırken, kontrol grubunda aynı ünite 6. sınıf fen ve teknoloji dersi öğretmen kılavuz kitabı takip edilerek işlenmiştir. Deney ve kontrol grubu öğrencilerine, bilimsel okuryazarlık ölçeği, bilimsel süreç değerlendirme testi, bilimsel tutum ölçeği ve akademik başarı testi ön ve sontest olarak uygulanmıştır. Elde edilen nicel verilerin istatistiksel analizinde SPSS (Statistical PackagefortheSocialScience) 11.5 paket programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız örneklemler için t-testi ve ANCOVA kullanılmış ve elde edilen veriler 0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler incelendiğinde, deney ve kontrol gruplarının bilimsel süreç değerlendirme testi ve bilimsel tutum ölçeği son puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının bilimsel okuryazarlık ölçeği ve akademik başarı testi son puan ortalamaları arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmezken, deney grubu lehine bir artış elde edilmiştir. Elde edilen veriler ışığında, sorgulayıcı-araştırmaya dayalı fen öğretimi yönteminin 6. sınıf öğrencilerinin fen okuryazarlık düzeyleri ve fen okuryazarlığının alt boyutlarına dâhil edilebilecek bilimsel süreç becerileri, bilimsel tutum ve fen akademik başarıları üzerine olumlu bir etkisi olduğu ileri sürülebilir.

Abstract:
Theaim of thisstudy is toinvestigatetheeffects of inquiry-basedscienceteachingmethodbased on the 6thstudents' scienceliteracy in associationwithscientificprocessskills, scientificattitude, andacademicachievementrelatedtotheunit of Particulate Nature of Matter. Non-equivalentcontrolgroupquasi-experimentaldesignwasemployedforresearchdesign. Thestudywasconductedwith 38 (N=18 in theexperimentalgroup, N=20 in thecontrolgroup) 6thgradestudents in a publicschool in Uzunköprü, Edirne withinthefallsemester of 2013-2014 academicyear. Themethod of convenientsamplingwasused, but theexperimentalandthecontrolgroupswereselectedrandomly. Thestudywascarriedouttheunit of Particulate Nature of Matterduring7weeks (28 lessonhours). Theexperimentalgroupstudiedinquiry-basedscienceteachingmethodbesidesthelessonplanspreparedacoordingto 5E learning model. On theotherhand, thecontrolgroupstudied in accordancewith a regularteachingapproachbased on theteacherguidedbookfor 6thgradescienceandtechnology. Thescale of scientificliteracy, scientificprocessassessment test, thescale of scienctificattitude, andthetest of academicachievement in theunit of ParticulateNature of Matterwereadministrated as preandposttesttoboththestudents of controlandexperimentgroups. Forthequantitativeanalysis of thedatacollected in thestudy, the SPSS (Statistical PackagefortheSocialScience) 11.5 wasused. Thedataobtainedwereanalyzedbyusingfrequencies, percentage, arithmeticmean, standarddeviationand t-test forindependentgroups, and ANCOVA. Resultsobtainedwereassessedwith0.05 significantlevel. Accordingtotheresults of thisstudy, whilethesignificantdifferencewasfoundbetweentheexperimentalandcontrolgroupsrelatedtotheposttestscores of scientificprocessskillsandscientificattitude, differencebetweenin theposttestscores on theirscientificliteracyandacademicachievementwas not significant at the p= 0.05 level, but thedifferencewasfavour in theexperimentgroup. Theresultsindicatedtheinquiry-basedscienceteachingmethodhad positiveeffects on theimprovement of scientificliteracyandscientificprocessskills, scientificattitudes, andacademicachievementsrelatedtotheunit of theParticulateNature of Matterof the 6thstudents.