Anestezik ajanlara kronik maruziyetin bilişsel fonksiyonlar ve genetik yapı üzerine etkileri
The effect of chronic exposure to anesthetic agents on cognitive functions and genetic structure
Yazar: MURAT BAKIŞ
Danışman: DOÇ. DR. SELDA ŞEN
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Amiloid beta protein = Amyloid beta protein ; Anestezi = Anesthesia ; Apolipoproteinler E = Apolipoproteins E ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions

Özet:
Giriş: Anestezinin bilişsel fonksiyonlar, özellikle Alzheimer hastalığının gelişimi üzerine etkisi son 10 yılın en fazla ilgi çeken konularından biri olmuştur. Çevresel faktörlere bağlı olarak gelişebilecek Alzheimer hastalığına yatkınlık APO E gen (?4 aleli) ile belirlenirken, biyokimyasal olarak amiloid beta protein düzeyine bakılması da bilişsel fonksiyonlardaki bozulmayı gösterebilmektedir. Çalışmamızın amacı kapalı ortamlarda uzun süre çalışan anestezi hekimlerinde anestezik gazlara bağlı olarak gelişebilecek bilişsel fonksiyon bozukluklarını klinik, biyokimyasal ve genetik yapı ile birlikte değerlendirmektir.Materyal ve Method: Çalışmamıza 10 yıl ve üzeri çalışma süresi olan 45 anestezist ve ameliyathane dışı branşlarda çalışan 44 gönüllü hekim dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan doktorlar üniversite ve devlet hastanelerinden seçilmiş olup, önce 45 ve 44 kişiden oluşan anestezi ve anestezi dışı doktorlar olarak 2 gruba ayrılmış, daha sonra da bu gruplar kendi içinde uzman ve öğretim üyeleri olarak alt gruplara bölünmüştür. Katılan gönüllülerden kan alınarak, amiloid beta protein 40 ve 42 düzeyi ile APO E gen bakılması planlanmıştır. Aynı zamanda her gönüllüye klinik olarak bilişsel fonksiyonları değerlendiren mini mental test uygulanmıştır.Bulgular: Anestezi ve anestezi dışı hekimlerden oluşan 2 ana grup demografik veriler, yandaş hastalıklar, ilaç kullanımı ve sosyal alışkanlıklar açısından benzer bulunmuştur. 89 gönüllü arasında ?4 alel taşıyıcılığı oranı % 12.35 olarak saptanmıştır. Gruplar arasında amiloid beta 40, 42 ve 42/40 oranı ve APO E gen alel farklılığı açısından da bir fark bulunamamıştır. Alt gruplar incelendiğinde anestezi ve anestezi dışı öğretim üyelerinde ya da anestezi ve anestezi dışı uzman hekimler arasında da yukarıda sayılan bütün özellikler ve amiloid beta düzeyleri ile APO E gen alelleri açısından anlamlı farklılık izlenmemiştir.Sonuç: Uzun süre inhalasyon ajanlarına maruz kalan anestezistler ve anestezi dışı hekimler bilişsel fonksiyonlar yönünden klinik, biyokimyasal ve genetik olarak kıyasladığında benzer özellikler gösterebilmektedir. Ancak bu konuda homojenize edilmiş gruplarla ve farklı testlerle uzun süreli değerlendirmeleri içeren çalışmaların yapılmasının daha faydalı olabileceğini düşünmekteyiz.Anahtar kelimeler: Bilişsel fonksiyon, anestezi, apolipoprotein E, amiloid beta protein, kronik maruziyet.

Abstract:
Objective: The effect of anesthesia on the cognitive functions, in particular on the development of Alzheimer's disease, has been one of the most interesting issues in the last 10 years. While susceptibility to Alzheimer's disease, which may develope due to environmental factors, is determined by APO E gene (?4 allele), detection of amyloid beta protein level may also show the breakdown of cognitive functions in Alzheimer's disease. The aim of this study was to evaluate the cognitive dysfunctions, which may develope due to anesthetic gases on Anesthesia Physicians, who work indoor environments for a long time, on the clinical, biochemical and genetic bases.Material and Methods: Forty five 10 years and older -Anesthesiologists and 44 volunteer Physicians working in branches outside the operating room were included into the study. Physicians were chosen from University Medical Center and State Hospitals. Physicians were firstly divided into two groups as Anesthesiologists and Non-Anesthesiologists, then divided into subgroups as Specialists and Faculties. By taking the bloods from the subjects, detection of Amyloid beta protein 40 and 42 levels and APO E gene was planned. Also, a mini mental test evaluating cognitive functions was applied to each volunteer.Results: Anesthesiologist and Non-Anesthesiologist groups were found similar in terms of demographic data, similar (proponent) diseases, medicine use and social customs. The ratio of ?4 allele-carrier was 12,35 percent among 89 volunteer. There was also no significant difference among the groups for amyloid beta 40, 42 proteins and 42/40 ratio as well as APO E gene allele polymorphism. In comparison of the subgroups, no significant differences were again observed in terms of the same parameters mentioned above between Anesthesiologist and Non-Anesthesiologist Faculties and between Anesthesiologist and Non- Anesthesiologist Specialists.Conclusion: When Non- Anesthesiologist and Anesthesiologist Physicians who was exposed to inhalation anesthetics for longer time were clinically, biochemically and genetically compared for the cognitive functions, they are able to show similar results. In this regard, we think that there is a necessity for the studies done by homojenized groups and more different tests as well as including long term investigation.Key Words: Cognitive function, anesthesia, apolipoprotein E, amyloid-beta protein, chronic exposure.