Porfirin analizlerinin tıpta kullanımı
Medical use of porphyrin analysis
Yazar: ÖZLEM ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. İSMAİL KURT
GATA / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Kurşun zehirlenmesi = Lead poisoning ; Porfirinler = Porphyrins ; Protoporfirinler = Protoporphyrins ; Çinko = Zinc

Özet:
Porfirin bozuklukları, porfirin-hem biyosentezi yolundaki enzimlerin kalıtsal bozukluğu sonucu (primer) veya sekonder nedenlere bağlı bazı ara ürünlerin kan ve dokularda aşırı birikimine yol açan bir grup hastalıktır.Porfirin analizleri kalıtsal porfirin bozukluklarının gösterilmesinin yanında, sekonder porfirin bozukluklarının tanısında da yaygın olarak kullanılmaktadır. Tanısında porfirin analizleri kullanılan; kurşun, cıva gibi ağır metal zehirlenmeleri ve demir eksikliği anemisi, klinikte en sık karşılaştığımız sekonder porfirin bozukluklarıdır.Bu tez çalışmasında; basit florimetrik çinko-protoporfirin (ZPP) ölçüm metodu kurulmaya çalışılmış ve ZPP'nin ağır metal zehirlenmeleri ve demir eksikliği anemisi tanısındaki yeri araştırılmıştır.Kurşun zehirlenmesi tanısı almış 56 hasta ve 63 kontrol den oluşan çalışma grubunda, kurşun zehirlenmesi olan hastalarda ZPP (µmol/L) ve ZPP/Hem(µmol/mol) değeri sırası ile 2,02 ± 1,8, 225 ± 245 olarak bulunurken; kontrol grubunda 0,30 ± 0,07, 32,6 ± 9,9 olarak bulunmuştur.Demir eksikliği ve demir eksikliği anemisi tanısı almış hastalar ve sağlıklı kontrollerden oluşan bir grupta ZPP ölçümü yapılmış olup; demir eksikliği olan hastalarda, ZPP(µmol/L) ve ZPP/Hem (µmol/mol) değeri sırası ile 0,49±0,19, 141±39,8, demir eksikliği anemisi olan hastalarda 0,80±0,29, 337±143, kontrol grubunda ise 0,31±0,06, 95,4±28,7 olarak bulunmuştur.Sonuç olarak; basit florimetrik ZPP metodunun demir eksikliği ve kurşun zehirlenmesi vakalarında, tarama testi olarak veya diğer parametrelerle birlikte tanısal test olarak kullanılabileceğine karar verilmiştir.

Abstract:
Disorders of porphyrin is a group of disease that leads to excessive blood or tissue accumulation of some intermediate products which is the result of genetic disorders (primary ) in the porphyrin-hem biosynthesis pathway or secondary causes. Besides displaying hereditary porphyrin disorders, porphyrin analysis is also widely used in diagnosis of secondary porphyrin disorders. Heavy metals poisoning such as mercury, lead and iron deficiency anemia in which porphyrin analysis used for diagnosis are most frequently encountered secondary porphyrin disorders in clinical practice . In this thesis study, the method of simple Fluorometric zinc-protoporphyrin (ZPP) measurement established and the role of ZPP in diagnosis of heavy metal poisoning and iron deficiency anemia researched. Study group is consisted of 56 patients who are diagnosed lead poisoning and 63 controls. In patients with lead poisoning, ZPP (µmol / L) ZPP / Heme (µmol / mol) value was 2,02 ± 1,8, 225 ± 245 respectively and in control group values were 0,30 ± 0,07, 32.6 ± 9,9 respectively. ZPP was measured in a group of patients diagnosed iron deficiency and iron deficiency anemia and healthy controls. In patients with iron deficiency ZPP (?mol / L) and ZPP /Heme (?mol / mol) values were 0,49 ± 0,19 , 141 ± 39.8 respectively and in patients with iron deficiency anemia 0,80 ± 0,29, 337 ± 143, 0,31 ± 0,06 respectively .On the other hand values were 95,4 ± 28,7 respectively in the control group. As a result, a simple fluorometric method for ZPP in iron deficiency and lead poisoning cases can be used as a screening or a diagnostic test with the other parameters