İlişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar ve bilişsel duygu düzenleme stratejileri ile sosyal sorun çözme becerisi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between interpersonal cognitive distortions, cognitive emotion regulation strategies and social problem solving skills
Yazar: CEVHER ÇETİN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP HAMAMCI
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel duygu düzenleme = Cognitive emotion regulation ; Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Kişiler arası ilişkiler = Interpersonal relations ; Problem çözme = Problem solving ; Sosyal sorunlar = Social problems ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar ve bilişsel duygu düzenleme stratejileri ile sosyal sorun çözme becerisi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma modeli olarak ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Bu araştırmadaki çalışma grubu 284'ü kadın ve 194'ü erkek olmak üzere toplam 478 gönüllü katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmada kullanılan veriler İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği, Gözden Geçirilmiş-Sosyal Sorun Çözme Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde Bağımsız Örneklemler t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Korelasyon ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Yapılan korelasyon analizinden elde edilen bulgulara göre: Sosyal Sorun Çözme Ölçeği-Toplam, Olumlu Sorun Yönelimi, Akılcı Sorun Çözme Tarzı ile Bilişsel Duygu Düzenleme stratejilerinden Plana Tekrar Odaklanma ve Pozitif Tekrar Gözden Geçirme arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur. Sosyal Sorun Çözme boyutlarından Olumsuz Sorun Yönelimi ile İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmalar düzeyi, Gerçekçi Olmayan İlişki Beklentisi, Yakınlıktan Kaçınma, Bilişsel Duygu Düzenleme stratejilerinden Yıkım arasında negatif yönde orta düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur. Ayrıca İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmalar-Toplam düzeyi, Gerçekçi Olmayan İlişki Beklentisi ve Yakınlıktan Kaçınma ile Bilişsel Duygu Düzenleme Stratejilerinden Yıkım arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur. Yapılan regresyon analizinden elde edilen bulgulara göre ise; Bilişsel Duygu Düzenleme Stratejileri ve İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmaların Sosyal Sorun Çözmenin toplam varyansının %51'ini yordadığı bulunmuştur. Spesifik olarak ise Plana Tekrar Odaklanma, İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği-Toplam, Pozitif Tekrar Gözden Geçirme ölçeklerinin, sırasıyla sosyal problem çözme üzerinde diğer ölçeklerden daha önemli yordayıcılar olduğu bulgular arasındadır.

Abstract:
This study examined relationship between interpersonal cognitive distortions, social problem-solving skills and cognitive emotion regulation strategies. The correlational survey model was used as a research design. The study group consists of 478 volunteer participants, 284 female, and 194 male. The data were obtained by using the "Interpersonal Cognitive Distortions Scale", "Cognitive Emotion Regulation Questionnaire", "Revised-Social Problem Solving Inventory" and "Personal Information Form". Independent Samples t-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Correlation and Multiple Linear Regression Analysis techniques were used to analyze the data. The findings obtained from the correlation analysis put forth a moderate positive correlation among Revised Social Problem Solving Inventory-Total, Positive Problem Orientation, Rational Problem Solving Style and Cognitive Emotion Regulation strategies: Refocus on Planning and Positive Reappraisal. It was found that there was a moderate negative correlation between "Negative Problem Orientation" from the Social Problem Solving dimensions and "Interpersonal Cognitive Distortions", "Unrealistic Relationship Expectation", "Avoiding Intimacy", and "Catastrophizing" from the Cognitive Emotion Regulation strategies. In addition, it was found that there was a moderate positive correlation between the Interpersonal Cognitive Distortions-Total level, Unrealistic Relationship Expectation and Intimacy Avoidance, and "Catastrophizing", one of the Cognitive Emotion Regulation Strategies. According to the regression analysis findings, cognitive emotion regulation strategies and Interpersonal Cognitive Distortions were found to predict 51% of the total variance of Revised-Social Problem Solving. Specifically, it was found that Refocus on Planning, Interpersonal Cognitive Distortions Scale-Total, and Positive Reappraisal scales were more significant predictors of social problem solving than other scales, respectively.