Rusya-Ukrayna Savaşının Türkiye ekonomisine yansımaları
Reflections of the Russia-Ukraine War on the Turkish economy
Yazar: DİLAY YILDIZ GÜL
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM OKUR DİNÇSOY
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Doğal afetler, terör olayları, siyaset gündemi, salgınlar ve savaşlar ekonomiyi
dolaylı ya da doğrudan etkilemektedir. 2022 yılı 24 Şubat tarihinde Rusya'nın Ukrayna
topraklarına saldırması üzerine savaş başlamıştır. Savaşa, Rusya ve Ukrayna'nın
yıllardır süregelen görüş ayrılıkları sebep olmuştur. Savaşın başlaması ve tahmin
edilenden daha uzun sürmesi Rusya'yı tahıl ambarı olarak gören Avrupa Birliğini ve
birçok ülkeyi tedirgin etmiştir. Türkiye savaşın başlamasıyla birlikte tarafsızlığını
korumuş ve ara buluculuk faaliyeti yürütmüştür ancak bazı ekonomik faaliyetlerde
Türkiye de var olan savaş hâlinden olumsuz etkilenmiştir. Bu çalışmada enerji
piyasası, turizm sektörü ve dış ticaret ilişkileri Dünya Bankası (WB), Türkiye İstatistik
Kurumu (TÜİK), Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Gıda ve Tarım
Örgütü (FAO), Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) gibi kaynaklardan alınan veriler ile
incelenmiştir. Çalışmanın sonunda genelden özele yöntemi ile şirketten alınan veriler
ışığında savaşın şirket üretimini ve istihdamını nasıl etkilediği yorumlanmıştır.
Çalışmada seçilen işletme, Rusya ve Ukrayna ile ithalat ve ihracat faaliyetleri bulunma
nedeniyle örnek olarak seçilmiştir.
 Özellikle Türkiye ile Rusya'nın ticaretinde enerji, karşılıklı bağımlılık kavramı ile
ön plana çıkmaktadır. Bu durumun altında yatan temel neden, Türkiye'nin doğal gaz
ithalatında Rusya'nın birinci sırada yer almasına karşılık Rusya'nın enerji ihracatına
bağımlı olan ekonomisine ek olarak Rusya'dan ihraç edilen doğal gazın transfer
sürecinde Türkiye'nin kilit rol oynamasıdır. Bu çalışmada Ukrayna ile Rusya arasında
meydana gelen savaşta Türkiye'nin enerji stratejilerini etkileyebilecek gelişmeler
tartışılmıştır. Ek olarak bu çalışmada savaş ve kriz dönemlerinin etkilediği başka bir
alan olan turizm sektörüne değinilmiştir. Türkiye'nin en çok turist çektiği ülkeler
Rusya ve Ukrayna'dır. Bu çalışmada Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın Türkiye turizm sektörünü nasıl etkilediği veriler ile incelenmiştir. Aynı zamanda çalışmada
Türkiye'nin Rusya ve Ukrayna ile dış ticaret ilişkilerindeki gelişmeler ele alınmıştır.
 Rusya-Ukrayna Savaşı tüm dünyada enerjiden gıdaya bir kriz yaratmıştır.
Çalışmada, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başladığı yıl olan 2022 yılı öncesi ve sonrasına
ait veriler ele alınarak Türkiye ekonomisinin genel durumunu nasıl etkilediği
makroekonomik göstergeler çerçevesinde değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler
ışığında Türkiye ekonomisinin enerjide, gıdada, turizmde ve ticarette dışa bağımlı
olduğu ve bundan dolayı dalgalanmalara açık ve kırılgan bir yapıya sahip olduğu
sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Natural disasters, terrorist incidents, political agenda, epidemics and wars affect the
economy directly or indirectly. The war started on February 24, 2022, when Russia
attacked Ukrainian territory. The war was caused by differences of opinion between
Russia and Ukraine that have been going on for years. The start of the war and the fact
that it lasted longer than expected disturbed the European Union and many countries,
which saw Russia as a granary. With the beginning of the war, Turkey maintained its
neutrality and carried out mediation activities, but some economic activities were
negatively affected by the state of war in Turkey. In this study, the energy market,
tourism sector and foreign trade relations were examined with data taken from sources
such as World Bank (WB), Turkish Statistical Institute (TUIK), Central Bank of the
Republic of Turkey (TCMB), Food and Agriculture Organization (FAO), Turkish
Exporters' Assembly (TIM). At the end of the study, it was interpreted how the war
affected the company's production and employment in the light of the data received
from the company using the general-to-specific method. The plant selected in the study
was chosen as an example because it has import and export activities with Russia and
Ukraine.
 Especially in the trade between Türkiye and Russia, energy comes to the fore with
the concept of mutual dependency. The main reason underlying this situation is that
although Russia ranks first in Turkey's natural gas imports, Turkey plays a key role in
the transfer process of natural gas exported from Russia, in addition to Russia's
economy being dependent on energy exports. In this study, developments that may
affect Turkey's energy strategies in the war between Ukraine and Russia are discussed.
Another area affected by war and crisis periods is the tourism sector. The countries where Turkey attracts the most tourists are Russia and Ukraine. In this study, how the
war between Russia and Ukraine affected the Turkish tourism sector was examined
with data. At the same time, the study discussed the developments in Turkey's foreign
trade relations with Russia and Ukraine.
 The Russia-Ukraine War has created a crisis from energy to food all over the world.
In the study, the data before and after 2022, the year when the Russia-Ukraine War
started, was evaluated and how it affected the general situation of the Turkish economy
was evaluated within the framework of macroeconomic indicators. In the light of the
evaluations, it has been concluded that the Turkish economy is foreign-dependent in
energy, food, tourism and trade and therefore has a fragile structure that is open to
fluctuations.