Egemen kredi notu ne kadar önemli: Türkiye örneği
How important is the sovereign credit grade: The example ofTurkiye
Yazar: ELİF MEHTAP BİLGİLİ
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN KAYNAK ; DOÇ. DR. AYKUT EKİNCİ
Samsun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Kredi derecelendirme = Credit rating ; Makroekonomik büyüklükler = Macroeconomic indicators ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Makroekonomik faktörler = Macroeconomic factors ; Uluslararası derecelendirme kuruluşları = International rating organizations ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
Uluslararası derecelendirme kuruluşlarının tarihi Amerika demir yolları tahvillerine kadar dayanmaktadır. Demiryolları tahvilleri ile ilgili yatırımcılara bilgi vermeyi amaçlayan kuruluşlar yüzyılı aşkın süredir aynı amaçla varlıklarını sürdürmektedirler. Günümüzde ülkelere ve özel sektörlere verdikleri derecelendirme notları ile uluslararası sermaye akışına yön vermektedirler. Kuruluşların 2008 Küresel Krizinde iflas eden şirketlere iflastan hemen önce verdikleri yüksek derecelendirme notlarından dolayı literatürde ciddi eleştirilere maruz kalmışlardır. Bu çalışmada uluslararası alanda kabul görmüş ve eleştirilerin merkezinde yer alan üç büyük derecelendirme kuruluşuna: Moody's, S&P ve Fitch'e odaklanılmıştır. 

Kuruluşların derecelendirme metodolojileri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Böylece değerlendirme kriterlerinde dikkat ettikleri faktörlerden -1992'den kesintisiz olarak devam etmesi şartıyla- Türkiye için temel makroekonomik göstergeler seçilmiştir. Çalışmanın uygulama bölümünde, kuruluşların Türkiye'ye verdikleri egemen değerlendirme notları ile seçilen temel makro göstergelerin etkileşimlerinin olup olmadığı araştırılmıştır. 1992-2021 dönemlerinde Türkiye'ye verilen derecelendirme notları ile büyüme, enflasyon, borçlanma ve kur arasındaki ilişki VAR modeli ile analiz edilmiştir. VAR analizi sonucunda etki-tepki ve varyans ayrıştırma analizleri yapılmış olup çalışmanın ülke derecelendirme notları ile ilgili genel bulgusu; Türkiye'nin makroekonomik göstergelerinin kredi notlarından etkilenmediği ancak derecelendirme notlarının başlıca büyüme, enflasyon ve kurdan etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The history of international rating agencies dates back to the American railway bonds. Organizations aiming to provide information to investors about railway bonds have been operating for the same purpose for more than a century. Today, these organizations give direction to international capital flows with the ratings they give to countries and private sectors. They have been subjected to serious criticism in the literature because of the high ratings given by the organizations to the companies that went bankrupt in the 2008 Global Crisis, just before such institutions went bankrupt. In this study, the focus is on three internationally recognized major rating agencies that are and at the center of criticism: Moody's, S&P and Fitch.

The rating methodologies of the organizations were examined in detail. Thus, the main macro-economic indicators for Turkey were selected from the factors that they paid attention to in the evaluation criteria, on the condition that they continue without interruptions from 1992. In the application part of the study, it has been investigated whether there is an interaction between the dominant evaluation notes given by the institutions to Türkiye and the selected basic macro indicators. The relationship between the ratings given to Türkiye and growth, inflation, borrowing and exchange rate in the 1992-2021 period was analyzed with the VAR model. As a result of the VAR analysis, impact-response and variance decomposition analyzes were made and the general finding of the study about the country rating grades; It has been concluded that Türkiye's macro-economic indicators are not affected by the credit ratings, but the ratings are mainly affected by growth, inflation and exchange rate.