Kronik migren tanılı hastalarda büyük oksipital sinir blokajında bupivakain ve lidokain etkinliğinin karşılaştırılması /
Yazar: SIDDIKA SENA DİLEK
Danışman: PROF. DR. LEVENT ERTUĞRUL İNAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı / Nöroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Bupivakain = Bupivacaine ; Laringeal sinirler = Laryngeal nerves ; Lidocaine = Lidocaine ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Sinir blokajı = Nerve block

Özet:
Giriş ve Amaç: Migren çeşitli faktörlerle tetiklenen periyodik başağrısı ataklarıdır. Migren atakları kişinin günlük yaşam aktivitelerini etkilemekte bu da yaşam kalitesini düşürmekte ve iş gücü kaybına sebebiyet vermektedir. Ayda belirli gün sayısından fazla atağı olan; ataklar nedeniyle belirgin kayıp yaşayan hastalarda atakların önlenmesinde medikal proflaktik tedavi kullanımı düşünülebilir. Profilaktik tedavide çeşitli oral ajanlar veya girişimsel yöntemler kullanılabilir. Günümüzde migren tedavisinde kullanılan girişimsel işlemlerin başında botulinium toksin enjeksiyonu ve büyük oksipital sinir (GON) blokajı yer alır. GON C2 dorsal ramusunun bir dalıdır ve başın posteromedialinin duyusunu alır. GON blokajı migren tedavisinde trigeminovasküler sistem üzerinden etki etmektedir. Migren profilaksisinde GON blokajının etkinliğine yönelik literatürde pek çok çalışma mevcuttur. Bu çalışmalarda GON blokaj tekniği, kullanılan ilaç cinsi ve dozu, enjeksiyon sıklığı farklılık göstermektedir ve bu konularda henüz belirlenmiş bir standart prosedür bulunmamaktadır. Çeşitli yayınlar ile GON blokajında lokal anestezik olarak lidokain veya bupivakain kullanımının plaseboya karşı ayrı ayrı etkinlikleri kanıtlanmıştır. Ancak literatürede migren profilaksisinde lidokain ve bupivakainin etkinliğini karşılaştıran bir çalışma yoktur. Biz de çalışmamızda kronik migrenli hastalarda GON blokaj uygulamasında lidokain ve bupivakainin etkinliğini karşılaştırmayı amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Hastanemizde kronik migren tanısı ile ultrason eşliğinde GON blokajı uygulanan ve lokal anestezik olarak 1,5 mL %2 lidokain +1mL salin veya 1,5 mL %0,05 bupivakain+ 1mL salin kullanılan hastaların verileri karşılaştrırıldı. Hastaların tümünde blokaj ağrılarının lateralize olduğu taraftan ilk bir ay haftada bir, sonrasında ayda bir olacak şekilde tekrarlanmıştı. Blokaj öncesi ve blokaj sonrası 1.,2.,3. aylarda ağrılı gün sayısı, atak süresi (saat olarak) ve Vizüel Analog Skala (VAS) kullanılarak kaydedilen ağrı şiddeti değerleri karşılaştırıldı.
Bulgular: İki grupta da blokaj sonrası 1.,2.,3. aylarda ortalama ağrılı gün sayısı, ağrı süresi(saat) ve VAS aracılığı ile kaydedilen ağrı şiddetinde blokaj öncesine göre belirgin azalma mevcuttu.  Tedavi öncesi ağrılı gün sayısı, şidddeti ve ağrı süresi açısından benzer olan iki gruptan bupivakain kullanılan grubun birinci ay ağrılı gün sayısı lidokain kullanılan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p:0,046). Gruplar arası birinci ay ağrı şiddeti, ağrı süresi ve ikinci üçüncü ay ağrılı gün sayısı, ağrı şiddeti, ağrı süreleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). 
Sonuç: Lidokain ve bupivakainin migren proflaksisinde etkin oldukları, potens ve etki süreleri farklı olmasına rağmen iki ajanın etkilerinin benzer olduğu hatta etki süresi ve potensi daha kısa olan lidokainin birinci aydaki etkisinin bupivakainden daha fazla olduğu görülmektedir. Bu sonuçlar GON blokajının ağrı önlenmesinde lokal anestezik etki dışında santral ve periferik modülasyon yapması ile açıklanabilir.
Anahtar kelimeler: Migren, başağrısı, GON blokajı, lidokain, bupivakain

Abstract:
Introduction and Aim: Migraines are a type of periodic headache which can be triggered by various factors. Migraine attacks affect the daily activities of a person, reducing quality of life, and contribute to losses in the work force. In a person who experiences more than a certain number of migraine attacks a month accompanied by significant personal losses, the use of medical prophylactic treatment can be considered as a method of prevention. Various oral agents or interventional methods can be used in prophylactic treatment. Botulinum toxin injections and greater occipital nerve (GON) blockades are the main interventional procedures used in the treatment of migraines today. The GON is a branch of the dorsal ramus of C2 and receives sensation from the posteromedial region of the head. GON blockades act on the triminovascular system in the treatment of migraines. There are many studies in the literature on the effectiveness of GON blockade in migraine prophylaxis. However, in these studies the GON technique used, the type and dose of the drug administered, and the frequency of injections differ, and furthermore, there is no standard procedure yet determined on these issues. Various publications have proven the efficacy of the use of lidocaine or bupivacaine separately against a placebo when used as a local anesthetic in GON blockade therapy. To date there is no study in the literature comparing the efficacy of lidocaine and bupivacaine together in the treatment of migraine prophylaxis. In our study, we aimed to compare the effectiveness of lidocaine and bupivacaine in GON blockade therapy in patients with chronic migraine.

        Materials and Methods: The data of diagnosed chronic migraine patients in our hospital having undergone ultrasound-guided GON blockade were compared. The patients received 1.5 mL 2% lidocaine +1 mL saline or 1.5 mL 0.05% bupivacaine + 1 mL saline as local anesthetic on the side where the blockage pain was lateralized once a week for the first month and then once a month afterwards. The number of migraine days experienced before the block were compared to the number of migraine days experienced in the first, second, and third months of treatment. The comparison detailed the number of days in pain, duration of attacks (in hours), and pain intensity values using the Visual Analogue Scale (VAS). 
Results: There was a significant decrease in the mean number of days with pain, duration of pain (hours) and pain intensity recorded by VAS in the first, second, and third months after blockade in both groups compared to pre-blockade. The number of days with pain in the first month was statistically significantly higher in the bupivacaine group than in the lidocaine group(p=0.046) There was no significant difference between the groups in the first month pain intensity and pain duration (p>0.05). Also there was no significant difference between the groups in the number of days with pain, severity of pain and duration of pain in the second and third months (p>0.05).  
         Conclusion: : It was seen that lidocaine and bupivacaine are similarly effective in migraine prophylaxis, although their potencies and duration of action are different. The effect of lidocaine, with a shorter duration and potency, proved to be higher in the first month when compared to that of bupivacaine. These results can be explained by the central and peripheral modulation of GON blockade in the prevention of pain, apart from the local anesthetic effect.

Keywords: Migraine, headache, GON blockade, lidocaine, bupivacaine