421 numaralı (H. 1311-1327/M. 1893-1909) Siirt Şer'iyye Sicili transkripsiyon ve değerlendirmesi
421 number (H.1311-1327/G.1893-1909) Siirt Sharia Registry transcription and evaluation
Yazar: PINAR GÖK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHTAP NASIROĞLU
Batman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Kent tarihi = Urban history ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı hukuku = Ottoman law ; Siirt = Siirt ; Vasi = Guardian ; Vekalet = Representation ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Tezimizin ana eksenini oluşturan 421 Numaralı Siirt Şer'iyye Sicili M.1893-1907 tarihleri arasını kapsayan mahkeme kayıtlarından oluşmaktadır. Sicilin başlıca konuları arasında miras ve terekeler, nafaka ve mehir talepleri, çoğunlukla boşalan eytam müdürlüklerine yapılacak olan vekil tayinleri, eytam müdürlükleri vasıtasıyla yetim çocukların varsa mirasları ve mallarının vasi tayini yoluyla korunması, yine bu vasiler vasıtasıyla bu çocukların büyütülmesi gibi kayıtlara rastlanmıştır. Bunun dışında defterde mübarek üç ayların başlangıcının çeşitli sebepler yüzünden belirlenememesinin yetkili makamlara bildirilmesi, vakfiyelere yapılacak olan tayinler ve bu tayinler sırasında çıkan anlaşmazlıklara da rastlanılmıştır. Bu defterin incelenmesi özellikle şehir tarihçiliği bakımından önem arz etmektedir. Böylelikle şehrin sosyo-kültürel, ekonomik, idari ve tarihi yönleri çalışmamızda aydınlatılmaya çalışılmış hukuk, mahkemeler ve kadı defterleri olarakta adlandırılan şer'iyye sicillerinin muhtevası hakkında bilgiler verilmiştir.
Çalışmamız giriş ile birlikte, şehrin tarihi serüveni, sicilin transkripsiyonu ve değerlendirmesi olarak üç bölümden oluşmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Siirt, Miras, Mahkeme, Sicil, Hukuk, Vekalet, Kadı.

Abstract:
The Shari`a court records numbered 421 comprise court records covering the period between 1893-1907. These records are observed to mainly include the topics of heritage and estates, claims on alimony and mahr (dower), proxy appointments to vacant orphan directorates, protection of orphans' inheritance and assets, if any, through guardians appointed by orphan directorates, and the raising of these orphans by guardians. Along with these, the books have been observed to include also records on the notification of authorized bodies about the failure to identify the beginning of the three holy months for various reasons, appointments to be made to the charters of a waqf, and the disputes arising during the course of these appointments. Review of these books is of particular importance, especially in terms of urban historiography. Thus, this paper attempts to shed light on the sociocultural, economical, administrative and historic aspects of the city, while providing information on the contents of Shari`a court records which are also referred to as the books of law, courts and cadis. 
This paper starts with an introduction followed by three chapters, namely the historical evolution of the city, transcription of the records, and the assessment thereof. Chapter one deals with the contents of Shari`a court records, by whom these records were kept, and the historical evolution of the city, while the transcription of these records is addressed in chapter two, followed by an assessment of the records in chapter three. 
Keywords: Siirt, Heritage, Court, Records, Law, Proxy, Cadi.