Benign prostat hiperplazisi ve ateroskleroz arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between benign prostatic hyperplasia and atherosclerosis
Yazar: SERKAN BERDİBEK
Danışman: PROF. DR. ORHAN SOLAK
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Prostat = Prostate ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostat hiperplazisi = Prostatic hyperplasia ; Ölçekler = Scales ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections

Özet:
Benign prostat hiperplazisi (BPH), ileri yaş erkeklerde önemli sağlık problemle-rinden biridir. Etiyopatogenezi henüz tam olarak aydınlatılamamış olmakla birlikte multifaktöriyeldir. Ayrıca BPH'nin aterosklerotik risk faktörleriyle de ilişkili olduğu gösterilmiştir. Ancak aterosklerozun (AS) klinik düzeyde olmayan erken dönemi ile ilişkisi yeterince değerlendirilmemiştir. Çalışmamızın amacı alt üriner sistem semp-tomları (AÜSS)/BPH ile AS arasındaki ilişkiyi; AÜSS/BPH ile ilişkili parametreleri kullanarak ve aterosklerotik yükün ve kardiyo – vasküler hastalık riskinin göster-geleri olan maksimum karotis intima media kalınlığını (mKİMK) ve maksimum femoral intima media kalınlığını (mFİMK) ölçerek değerlendirmektir.
Çalışmamızda BPH olan 48 hastanın ve BPH olmayan 34 olgudan oluşan kontrol grubunun; AÜSS/BPH ile ilişkili olan uluslararası prostat semptom skoru (IPSS), prostat volüm (PV), prostat spesifik antijen (PSA), üroflovmetri parametreleri, siste-mik aterosklerotik yükün ve kardiyo – vasküler hastalık riskinin göstergeleri olan mKİMK ve mFİMK değerlendirildi. Ayrıca yaş, vücut kitle indeksi (VKİ), komorbid hastalık öyküleri ve risk faktörleri de çalışmaya dahil edildi.
Yaş, VKİ ve komorbid durumlar açısından kontrol grubu, BPH (+) grup ve BPH (+) grubun alt grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit etmedik. mKİMK, mFİMK, PV, PSA ve üroflovmetri parametreleri açısından ise kontrol grubu, BPH (+) grup ve BPH (+) grubun alt grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptadık.
mKİMK'nın ve mFİMK'nın, BPH (+) hasta grubunda ve IPSS I, IPSS II, IPSS III gruplarında değişen düzeylerde yüksek olduğunu göstererek BPH ve AS arasında ilişki olabileceğini tespit ettik. Bununla birlikte AÜSS/BPH ve ilişkili parametreler, sistemik aterosklerotik yükün göstergesi olabilir. AÜSS/BPH saptanan hastalarda aterosklerotik hastalıklar açısından dikkatli olunmalıdır. Tersi bir şekilde aterosklero-tik hastalık saptanan erkek bireylerde AÜSS/BPH varlığı araştırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Alt Üriner Sistem Semptomları, İntima Media Kalınlığı, Uluslararası Prostat Semptom Skoru, Prostat Volüm, Üroflovmetri

Abstract:
Benign prostatic hyperplasia (BPH) is one of the major health problems in aging male patients. Although it has not yet been fully elucidated, etiopathogenesis of BPH is multifactorial. BPH has also been shown to be associated with atherosclerotic risk factors. However, the relationship between BPH and non – clinical early stage of atherosclerosis (AS) has not been evaluated sufficiently. The aim of our study is to evaluate the relationship between lower urinary tract symptoms (LUTS)/BPH and AS by using the parameters associated with LUTS/BPH and also by measuring the maximum carotid intima media thickness (mCIMT) and the maximum femoral intima media thickness (mFIMT), which are indicators of atherosclerotic load and risk for cardiovascular disease.
In our study, 48 patients and control group of 34 patients with BPH and without BPH; International Prostate Symptom Score (IPSS) which is associated with LUTS/BPH, prostate volume (PV), Prostate Specific Antigen (PSA), uroflowmetric parameters, indicators of atherosclerotic load and risk for cardiovascular disease mCIMT and mFIMT have been evaluated. Age, body mass index (BMI), history of comorbid diseases and risk factors were also included in the study.
Between two groups and subgroups, there were no statistically significant differences for age, BMI, and comorbid conditions. On the other hand, we found statistically sig-nificant diferences between control group, the BPH (+) group, and the subgroups of the BPH (+) group for the values of mCIMT, mFIMT, PV, PSA and parameters of uroflowmetry.
We found that there might be a relationship between BPH and AS by showing varying high levels of mCIMT and mFIMT at BPH (+) patient group and IPSS I, IPSS II, IPSS III groups. However, LUTS/BPH and associated parameters may be indicative of systemic atherosclerotic load. Patients with LUTS/BPH should be evaluated carefully for atherosclerotic diesases. Conversely, male patients with atherosclerotic disease should be evaluated for possible LUTS/BPH.

Keywords: Lower Urinary Tract Symptoms, Intima Media Thickness, International Prostate Symptom Score, Prostat Volume, Uroflowmetry.