Kanser hastasına bakım verenlerin evdeki bakım uygulamaları ve algılanan sosyal desteğin bakım yüküne etkisi
Home care practices of cancer patients care and the effect of perceived social support on the care load
Yazar: TUBA ÜLGEN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM UĞUR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Onkoloji Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Hasta bakımı = Patient care ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Amaç: Kanser hastasına bakım verenlerin evdeki bakım uygulamalarının ve algılanan sosyal desteğin bakım yüküne etkisini incelemektir.
Yöntem: Araştırmaya, Dokuz Eylül Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Kemoterapi Gündüz Tedavi Ünitesi'nde tedavi gören 222 kanser hastasının 222 bakım vereni alınmıştır. Çalışmada veri toplama formu olarak, Bakım Verenin Ve Hastanın Tanıtım Formu, Bakım Verenin Evdeki Bakım Uygulamaları Anket Formu, Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği(ZBYÖ), Algılanan Çok Yönlü Sosyal Destek Ölçeği(AÇYSDÖ), Karnofsky Performans Ölçeği(KPS) olmak üzere beş form kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda, sosyal destek düzeyinin orta seviyede yeterli ve hafif bakım yüküne sahip oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca bakım verenlerin, bakım verdiği hastaların performans durumlarının %23'ünün %80 performans skoruna sahip olduğu bulunmuştur. Çalışmamızda AÇYSDÖ puanları ile ZBYÖ puanları arasındaki ilişki incelendiğinde; bakım verenlerin algılanan sosyal destek toplam puanları ile bakım verme yükü puanları arasında zayıf ve negatif yönde olmak üzere çok anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu (p<.01) saptanmıştır. KPS puanları ile ZBYÖ puanları arasındaki ilişki incelendiğinde ise çalışmada zayıf düzeyde ve pozitif yönde olmak üzere çok anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur (p<.01). Bunun yanında, çalışmamızda bakım verenlerin bakım verdiği hastanın evdeki bakım uygulamaları toplam puanları ile bakım verme yükü puanları arasında orta düzeyde ve pozitif yönde olmak üzere çok ileri düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu (p<.001) tespit edilmiştir.
Sonuç: Kanser hastasına bakım verenlerin evdeki bakım uygulamalarının ve algılanan sosyal destek azlığının bakım yükünü attırdığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to investigate the effect of care on home care and perceived social support on cancer burden.
Method: The study included 222 caregivers of 222 cancer patients treated at the Chemotherapy Day Treatment Unit of Dokuz Eylül University Research and Application Hospital. The data collection form of the study, Caregiver and Patient Presentation Form, Caregiver Home Care Practices Questionnaire, Zarit Care Giving Burden Scale, Perceived Multidimensional Social Support Scale, Karnofsky Performance Scale to be five forms were used

Findings: In our research, the social support level was found to be moderately adequate and had a mild maintenance burden. In addition, care givers found that 23% of the performance status of care givers had an 80% performance score. In our study, when the relationship between the multidimensional perceived social support scale scores and the Zarit care load scale scores is examined it was found that there was a significant relation between the perceived social support total scores of caregivers and the care burden scores in a weak and negative way (p<.01). When the relationship between Karnofsky performance scale scores and Zarit care load scale scores is analyzed the study found a relationship which is a weak level and in a positive way (p<.01).  Besides, in our study, it was found that there was a significant correlation between the total daily care activities of the caregivers and the care load scores of the caregivers in a very high level and positive direction (p<.001).

Results: It has been determined that the caregivers of cancer patients have taken care of their home care practices and the perceived lack of social support.