Erzurum şartlarında farklı zamanlarda ekilen börülce (Vigna unguiculata L.) çeşitlerinin yem verimleri ve bazı özelliklerinin belirlenmesi
Determination of forage yields and some characteristics of cowpea (Vigna unguiculata L.) cultivars planted at different times in Erzurum conditions
Yazar: TUĞBA GÜLSEVEN
Danışman: DOÇ. DR. MELİH OKCU
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Bu araştırma Erzurum koşullarında farklı ekim zamanlarında farklı börülce çeşit ve popülasyonunun yemlik olarak değerlendirilebilmesi ve bazı özelliklerinin belirlenmesi amacıyla 2019 yılında yürütülmüştür.
Yöntem: Araştırma Şansa Bağlı Tam Bloklar Deneme deseninde 4 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Deneme alanında 4 farklı börülce çeşidi (Akkız-86, Karagöz-86, Karnıkara ve Ülkem) ve 1 yerel popülasyon (kırmızı börülce) olmak üzere 5 genotip ve 3 farklı ekim zamanı (25 Nisan, 10 Mayıs ve 25 Mayıs) her bir blok içerisinde rastgele olacak şekilde dağıtılmıştır. 
Bulgular: Elde edilen bulgulara göre farklı börülce çeşit ve popülasyonunun farklı ekim zamanlarında ekilmesi ile bitki boyu 21,50-90,50 cm, ilk bakla yüksekliği 11,50-25,25 cm, bakla uzunluğu 8,25-18,75 cm, bakla sayısı 1,75-19,00 adet,  baklada tane sayısı 1,50-13,75 adet,  yeşil ot verimi 935-3537,55 kg/da, kuru ot verimi 157,40-760,38 kg/da, ham protein oranı %8,93-%12,27, ADF ve NDF oranları sırasıyla %16,48-%26,71, %21,89-36,99 arasında değişiklik göstermiştir. Ekim zamanları bakımından 25 Nisan ve 10 Mayıs tarihli uygulamalar öne çıkmıştır.
Sonuç: Sonuçlar bir bütün olarak değerlendirdiğinde Erzurum koşullarında yemlik olarak ekim zamanının belirlenmesinde yeşil ot verimi, ham protein oranı, ADF ve NDF'de 25 Nisan tarihli uygulama ön plana çıkmıştır. Çeşitler bakımından ise Ülkem çeşidi ve kırmızı börülce popülasyonu yemlik olarak en iyi sonuçları vermiştir.

Abstract:
Purpose: This research was carried out in Erzurum conditions in 2019 in order to evaluate different cowpea varieties and populations as forage and to determine some of their characteristics at different planting times.
Method: The research was carried out in the Random Complete Blocks Trial design with 4 replications. In the experimental area, 4 different cowpea cultivars (Akkız-86, Karagöz-86, Karnıkara and Ulkem) and 1 local population (red cowpea) and 5 varieties and 3 different sowing times (25 April, 10 May and 25 May) each variety applied randomly within each block.
Findings: According to the findings obtained, plant height 21.50-90.50 cm, first pod height 11.50-25.25 cm, pod length 8.25-18.75 cm, with the application of different cowpea cultivars and populations at different sowing times, Number of pods 1.75-19.00, number of seeds per pod 1.50-13.75, green grass yield 935-3537.55 kg/da, hay yield 157.40-760.38 kg/ha, raw protein ratios varied between 8.93%-12.27% and ADF and NDF ratios between 16.48%-26.71% and 21.89%-36.99%, respectively. In terms of sowing times, the applications dated 25 April and 10 May came to the fore.
Results: When the results are evaluated as a whole, green fodder yield, crude protein ratio, in ADF and NDF 25 April application came to the fore in determining the sowing time as forage in Erzurum conditions. In terms of varieties, Ulkem variety and red cowpea population gave the best results as forage.