Marilynne Robinson'un romanlarında mekan temsilleri
Representations of space in Marilynne Robinson's novels
Yazar: SEZEN ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA SAHTİYANCI ÖZTARHAN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Amerikan Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Amerikan Kültürü ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Amerikan Kültürü ve Edebiyatı = American Culture and Literature
Dizin: Amerikan edebiyatı = American literature ; Edebi eserler = Literary works ; Mekan temsilleri = Representations of space ; Robinson, Marilynne = Robinson, Marilynne ; Roman = Novel

Özet:
Bu tezin amacı, günümüz Amerikan kadın edebiyatındaki kadın karakterlerin iç ve dış mekânlardaki farklı temsillerin nasıl onlara toplumsal cinsiyet rollerini yüklediğini ve bu rolleri aşarken ne gibi yollar izlediklerini göstermektir. Tezde incelenen Marilynne Robinson'un Gölün Evi (1980) ve Lila (2014) adlı romanları kadınların ev içi ve ev dışı temsillerinin farkını ortaya koyduğu için incelenmiştir. Bu romanların incelenmesinde, iki farklı kuramdan yararlanılmıştır. Bunlardan ilki mekân kuramlarıdır. Mekân ve yer kavramlarının birbirinden farklı olduğunu ve bunların toplumsal cinsiyet rolleri ile doğru orantılı olarak oluşturulduğu saptanmıştır. Birçok kuramcının da belirttiği gibi, mekân esnek, açık, bulanık ve sınırları belirli olmayan; yer ise sınırlarla çevrelenmiş, kapalı, korunaklıdır. Dolayısıyla, mekân özgürlüğü, sınırları belli olmadığı için tehlikeyi ve köksüzlüğü; yer ise hem kısıtlanmışlığı hem de güvenliği çağrıştırır. Çoğunlukla erkekler mekân ile kadınlar ise yer ile birlikte tanımlanır. Erkek dış hayat ve küresellikle, kadın özel hayat ve yerellikle temsil edilir. Diğer bir kuram olan feminizm kuramlarının gösterdiği üzere, Amerika Birleşik Devletleri'nde bu durum 1960-1980lerde İkinci Dalga Feminizm'in yaygınlaşmasıyla birlikte kadınların İkinci Dünya Savaşı sonrası iş gücünde yer alması, cinsiyet rollerinin ve aile kavramının değişmesiyle farklılığa uğramıştır. Özellikle Üçüncü Dalga Feminizm ile kadına atfedilen dişil tanımlar daha radikal ve politik bir söylemle eleştirilmiştir. Artık kadınlar sadece biricik mekânları olan "ev" ile ilişkilendirilmeyecek, aksine bu yerelliği ve durağanlığı yıkarak harekete geçmişlerdir.
Amerikalı kadın yazar Marilynne Robinson romanlarında mekân ve yer ilişkisini kadın karakterler üzerinde yansıtmaya çalışmıştır. Robinson, her iki romanında da feminist dalga etkisi altında kadın olma kavramını yeniden tanımlamıştır. Kadın karakterlerini farklı mekânlarda temsil ederek, onların sınırları aşma isteğini yansıtmıştır. Robinson'ın kadınları geleneksel kodlara boyun eğmemiştir ve aksine toplumsal normlara başkaldırmıştır.
Bu tezde, Marilynne Robinson'ın 1980 sonrasında yazılmış olan iki romanı Gölün Evi ve Lila'da yer alan kadın karakterler bu iki kurama dayanarak incelenmiştir. Romanlardaki kadın başkarakterler, değişime ve ilerlemeye açıktır. Ne sosyal ne de dini açıdan kendilerine yaşadıkları toplumda yer bulamamaktadırlar. Ev gibi kısıtlı bir mekâna sıkışmaktansa, daha özgür ve sınırsız olan yerleri arzulamışlardır. Kahramanlarımızın, bu ataerkil düzenle nasıl başa çıkacağı ve yeri geldiğinde Amerika Birleşik Devletleri'nin Batı'sında nasıl sınırları aştığını gösterilmiştir.

Abstract:
The purpose of this thesis is to examine the different representations of female characters in contemporary American women's literature in the interior and exterior spaces, and to show that these representations are related to the gender roles that are imposed on them and the ways in which they follow while rejecting these roles. Marilynne Robinson's novels, Housekeeping (1980) and Lila (2014), which were examined in the thesis, revealed that the representations of women inside and outside the house were different. In the analysis of these novels, two different theories were applied. The first of the them is space theories. It claims that the concepts of space and place are different from each other and they are formed by the gender roles. As many theorists have pointed out, space is flexible, open, blurred and has no boundaries; the place is closed, sheltered and surrounded by borders. Therefore space connotes freedom, but the danger and rootlessness because the boundaries are not clear; the place evokes both constraint and security. Mostly men are defined with space and women with place. Men are represented by external life and globality, and women by private life and locality. The other theory used in the thesis is the feminist theory. It shows that this has been differentiated by the spread of Second Wave Feminism in the 1960s and 1980s, and the involvement of women in the post-World War II labor force, and the shift in gender roles and the concept of family. In particular, the Third Wave Feminism and the feminine definitions attributed to women have been criticized in a more radical and political discourse. Women will no longer be associated with their only place, the "home," but instead they have taken action by destroying this locality and stability.
American female writer Marilynne Robinson tried to reflect the relationship between space and place by female characters in her novels. In both of her novels, Robinson redefined the notion of women under the influence of feminist waves. She represented female characters in different places and reflected their desire to cross borders. Robinson's women did not submit to traditional codes, on the contrary, rebelled against social norms.
In this thesis, the female characters in Marilynne Robinson's two novels written after 1980, Housekeeping and Lila, are examined based on these two theories. The female protagonists in the novels are open to change and progress. They cannot find a place in the society in which they live neither socially nor religiously. Rather than being trapped in a restricted place, such as a home, they desired more free and unlimited places. It has been shown how our heroines cope with this patriarchal order and, where appropriate, cross the borders in the west of the United States.