Soya melezlerinin F4 generasyonunda verim ve verim komponentleri arasındaki ilişkilerin belirlenmesi
Determination of correlations beetween yield and yield components soybean F4 generations
Yazar: NUBAR İLHAN
Danışman: PROF. DR. EMRE İLKER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Ege bölgesi ana ürün koşullarında soya genotiplerinin F4 generasyonunda verim ve verim komponentleri arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla 2019 yılında Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü tarım arazilerinde planlanıp yürütülmüştür.
Araştırma tesadüf blokları deneme deseninde 3 tekrarlı olacak şekilde planlanmıştır. Denemede bitki materyali olarak geçmiş yıllarda ülkemizdeki bazı üniversite ve tarımsal araştırma merkezlerince (BATEM, Uludağ Ü.) geliştirilen
12 adet melez hat (A27xYeşilsoy, A1224xA38, A1337xA38, A1224xLoredo, A38xA27, Tüm 15-1, Tüm 15-2, Tüm 15-3, Tüm 15-4, Tüm 15-5, Tüm 15-6, Tüm 15-7) ve 3 adet kontrol çeşidi (Ataem7, Dare, Crawford) kullanılmıştır.
Denememizde bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, bitkide bakla sayısı, bintane ağırlığı, tane verimi, baklada tane sayısı, çiçeklenme gün sayısı ve olgunlaşma gün sayısı agronomik özellikleri incelenmiştir. Çalışmada elde edilen veriler neticesinde tane verimi bakımından melez hatlar arasından A1224xLoredo (569,73 kg/da), A38xA27 (496,20 kg/da), A1224xA38 (483,00 kg/da) ve kontrol grubundan ise Dare (477,66 kg/da) çeşidinin, diğer tüm çeşitler arasından ön  plana çıktığı ve en yüksek bitki boyu ve ilk bakla yüksekliği bakımından sırasıyla A1224xA38 (108,28-14,33 cm) ve A1337xA38 (106,27-17,28 cm) melezlerinin, erkencilik bakımından ise Tüm 15-6 (30,67-117,67 gün) melezinin ön plana çıktığı; Ege bölgesi ana ürün koşullarında bu genotiplerin ümitvar olduğu sonucuna varılmıştır.
Korelasyon analiz sonuçlarına göre; bitki boyu (0,428**), bitkide bakla sayısı (0,464**) ve ilk bakla sayısı (0,550**) özelliklerinin tane verimi ile çok önemli ve pozitif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Çiçeklenme gün sayısı ve olgunlaşma gün sayısı özelliklerinin de bitki boyu, bitkide bakla sayısı ve ilk bakla yüksekliği özellikleri ile çok önemli ve pozitif bir ilişkisi olduğu,  dolayısıyla bu özelliklerin tane verimini dolaylı yoldan etkilediği sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
This study is planned and run to define the relation between productivity and productivity components of F4 generation of soybean genotypes under the main product conditions of Ege region in 2019 at agriculture fields of Field Crops department of Faculty of Agriculture, Ege University.
The research is conducted as coincidence block trial pattern with 3 repetitions. In the trial, 12 pieces of hybrid candidate types and 3 pieces of control types, which are developed by other universities and agricultural research centers in our country (BATEM, Uludağ U.), are used as the crop material. The chosen hybrid candidates are A27xYeşilsoy, A1224xA38, A1337xA38, A1224xLoredo, A38xA27, Tüm 15-1, Tüm 15-2, Tüm 15-3, Tüm 15-4, Tüm 15-5, Tüm 15-6,
Tüm 15-7 and the control types are Ataem7, Dare, Crawford.
In our experiment, the agronomic properties of plant height, first broad bean height, number of beans in plant, weight of grains, grain yield, number of beans, number of flowering days and number of ripening days were examined. As a result of the data obtained in the study, A1224xLoredo (569.73 kg / da), A38xA27 (496.20 kg / da), A1224xA38 (483.00 kg / da) among the hybrid candidates, and Dare (477.66 kg/da) from the control group stands out among all other varieties. In terms of the highest plant height and first bean height the A1224xA38 (108.28-14.33 cm) and A1337xA38 (106.27-17.28 cm), and in terms
of earliness the Tüm 15-6(30,67-117,67 day) hybrid stands out. It is concluded that, these genotypes are promising under the main product conditions of the Aegean region.
 
According to the correlation analysis results; plant height (0,428**), number of beans in the plant (0,464**) and number of first beans (0,550**) were determined to be very important and positively related to the grain yield. It has been concluded that the number of flowering days and the number of days of ripening have a very important and positive relationship with the plant height, the number of beans in the plant and the height of the first beans while these properties indirectly affect the grain yield.