Üniversite öğrencilerinin ay'ın evreleri ve tutulmalar konusunda kavram yanılgılarının belirlenmesi ve iyileştirilmesi
Identifying and improving misconceptions of university students on moon phases and eclipses
Yazar: AHMET FAZIL ŞEMET
Danışman: PROF. DR. UYGAR KANLI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fizik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, farklı disiplinlerden üniversite öğrencilerinin Ay'ın evreleri ve tutulmalar konusunda kavram yanılgılarının belirlenmesi ve iyileştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma bir saptama ve durum analizi çalışması niteliğindedir. Bu sebeple ilgili araştırmada tarama ve örnek olay yöntemi birlikte kullanılmıştır. Bu araştırma; uygun ve amaçlı örnekleme yöntemine göre Ankara ilindeki bir üniversitede; eğitim, fen, diş hekimliği, eczacılık, mimarlık, mühendislik, sağlık bilimleri ve teknoloji fakülteleri ile meslek yüksekokullarında öğrenim görmekte olan, Temel Astronomi Konularında Okuryazarlık seçmeli dersini alan toplam 135 üniversite öğrencisi ile yapılmıştır. Katılımcıların kavram yanılgılarının belirlenmesinde veri toplama aracı olarak, alanyazındaki sorulardan dört aşamalı olarak oluşturulan bir astronomi kavram testi ile yarı yapılandırılmış mülakat birlikte kullanılmıştır. Araştırmaya dahil edilen öğrenciler, dört aşamalı astronomi kavram testi ve yarı yapılandırılmış mülakat sonucu Ay'ın evreleri ve tutulmalar ile ilgili kavram yanılgısı tespit edilen gönüllü öğrenciler arasından seçilmiştir. Öğrenciler ile kavram yanılgılarının iyileştirilmesine yönelik üç boyutlu materyal ve web tabanlı simülasyon uygulamaları gerçekleştirilmiştir. 
Araştırma sonuçlarına bakıldığında, dört aşmalı test ve yarı yapılandırılmış mülakat sonucunda; öğrencilerin Ay'ın hareketleri ve evreleri ile tutulmalar hakkında çeşitli kavram yanılgılarına sahip oldukları tespit edilmiştir. Güneş tutulmasının Dolunay evresinde gerçekleştiği, Ay'ın evrelerinin oluşumuna Yer'in gölgesinin neden olduğu ve Ay'ın kendi ekseni etrafında dönmediği vb. yanılgılardan bazılarıdır. Kavram yanılgılarını gidermek için kullanılan üç boyutlu materyallerin ve web tabanlı simülasyon etkinliklerinin bazı kavram yanılgılarının iyileştirilmesinde etkili olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this research, it is aimed to determine and improve alternative concepts of university students from different disciplines about the phases of the Moon and Eclipses. In the research, survey and case study method were used. This research was carried out to identify misconceptions of university students (n=135) studying in faculty of education, science, health sciences, pharmacy, dentistry, technology, architecture, engineering and vocational schools of technical science. The population were selected by convenient and purposive sampling method from university students taking the Literacy for Basic Astronomy elective course on voluntary basis. As a data collection tool in determining the misconceptions of the participants, the questions from the literature were used as a four-tier astronomy concept test and semi-structured interviews. Interviews have been made with the volunteer students fell into misconception among the students who have misconceptions with four-tier astronomy concept test. Three-dimensional materials and web-based simulation applications were carried out to improve the misconceptions of the students who had misconceptions about the phases of the Moon and eclipses.
According to the results of the research, it has been determined that students have various misconceptions about the phases of the Moon and Eclipses. Some of these misconceptions are that the solar eclipse takes place during the full moon phase, the shadow of the Earth is effective in the formation of the phases of the Moon, and the Moon does not rotate on its own axis. Also, it has been determined that the three-dimensional materials and web-based simulation activities used to eliminate misconceptions are effective in improving misconceptions on the phases of the Moon and eclipses. In the results of the four-tier test and interview.