Mirtazapin içeren ağızda dağılan tablet formülasyonlarının tasarımı ve değerlendirilmesi
Design and evaluation of Mirtazapine orally disintegrating tablets
Yazar: SİMAY YILDIZ
Danışman: PROF. DR. NURŞEN ÜNLÜ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Formülasyon = Formulation ; Hücre kültürü = Cell culture ; Mirtazapin = Mirtazapin ; Tabletler = Tablets ; Tat = Taste ; İlaç biçimleri = Dosage forms ; İlaç formülleri = Formularies

Özet:
Ağızda Dağılan Tablet (ADT)'ler dil üzerine yerleştirildiklerinde tükrükte dağılarak su gerekmeksizin yutulabilen katı ilaç şekilleridir. ADT'ler toplumda özellikle klasik tabletleri yutma güçlüğü çeken yaşlılar, çocuklar ve psikiyatrik hastalar tarafından kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı, antidepresan bir etkin madde olan mirtazapinin ADT formülasyonlarını geliştirmek ve hazırlanan formülasyonları farmasötik yönden değerlendirmektir. Bu amaçla ilk basamak olarak, acı tada sahip mirtazapinin tad maskeleme çalışmaları Eudragit® E-100 polimeri ile koaservasyon yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Tadı maskelenmiş etkin maddenin tablet haline getirilmesinde AmberliteTM IRP-88, Ac-Di-Sol, Aerosil 200, aspartam, Avicel® PH 102, Avicel® CE-15, Eudragit® E-100, Explotab®, F-Melt®, galenIQTM, Ludiflash®, Kollidon® CL, Kollidon® CL-F, magnezyum stearat, mannitol, Parteck® M100, PharmaburstTM C1, portakal aroması, ProSolv® SMCC HD 90, sodyum bikarbonat, sodyum stearil fumarat ve sitrik asit anhidr gibi yardımcı maddeler kullanılmıştır. Tabletlerin dağılma zamanı USP monografında belirtildiği şekilde tayin edilmiştir. In vitro çözünme deneyleri 0.1N HCl, pH 4.5 asetat ve pH 6.8 fosfat ortamlarında palet yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen ADT formülasyonlarının porozite, sertlik, friabilite ve ıslanma zamanı gibi özellikleri de incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar mirtazapinin piyasadaki ADT preparatı olan Remeron® Sol Tab ile karşılaştırılmıştır. Geliştirilen formülasyonlar arasından en hızlı dağılma süresine ve piyasa preparatına en yakın çözünme profiline sahip olan formülasyonlar üzerinde Caco-2 hücre kültüründe geçiş çalışmaları, pH 6.2 simüle tükrük ortamında tat maskeleme etkinliğinin değerlendirilmesi ve hızlandırılmış stabilite çalışmaları (40 ºC'de, %75 bağıl nemde, 6 ay) yapılmıştır. Sonuç olarak, basit ve ucuz bir yöntemle hazırlanan, 20±2,4 sn'de dağılan, uygun çözünme profili, tat maskeleme etkinliği ve permeabilite gösteren F5 formülasyonunun piyasa preparatına alternatif olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Orally Disintegrating Tablets (ODTs) are solid dosage forms which disintegrate rapidly in saliva, without the need to take water. They are used in the population especially in geriatric and pediatric patients who have difficulty in swallowing or chewing solid dosage forms and psychiatric patients. The aim of this thesis is develop and characterize oral disintegrating tablet formulations of mirtazapine, an antidepressant drug. For this purpose, firstly, mirtazapine which has bitter taste was coated with Eudragit® E-100 using coacervation technique to taste masking. In order to develop ODT formulations of taste masked mirtazapine powder, the excipients such as AmberliteTM IRP-88, Ac-Di-Sol, Aerosil 200, aspartam, Avicel® PH 102, Avicel® CE-15, Eudragit® E-100, Explotab®, F-Melt®, galenIQTM, Ludiflash®, Kollidon® CL, Kollidon® CL-F, magnesium stearate, mannitol, Parteck® M100, PharmaburstTM C1, orange flavor, ProSolv® SMCC HD 90, sodium bicarbonate, sodium stearyl fumarate and anhydrous citric acid were used. In vitro dissolution tests were performed in 0.1 N HCl, pH 4.5 acetate and pH 6.8 phosphate buffer using paddle apparatus. Furthermore, porosity measurements, hardness, friability tests and wetting analysis of developed ODT formulations were carried out. The in vitro test results for developed ODT formulations were compared to those for commercial product (Remeron® Sol Tab). The permeation studies through Caco-2 cell lines, evaluation of efficacy of taste masking in pH 6.2 simulated salivary medium and accelerated stability studies (at 40 ºC, 75% Relative Humidity, 6 months) were carried out on developed formulations which have faster disintegrating time and have similar drug release profiles to commercial product (Remeron® Sol Tab). As a conclusion, F5 coded formulation, which was prepared with simple and low-cost manuacturing method, with 20±2,4 s disintegrating time; adequate drug dissolution profile, taste masking efficacy and permeability through Caco-2 cell lines was assumed as alternative to commercial product (Remeron® Sol Tab).