İzmir ilinde örtüaltı ve açıkta çilek yetiştiriciliğinin teknik ve ekonomik yönden incelenmesi üzerine bir araştırma
A research on the technical and economic analysis of greenhouse and overground strawberry production in Izmir province
Yazar: HASAN BURAK AĞIR
Danışman: PROF. DR. GAMZE SANER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekonomik analiz = Economic analysis ; Tarım ekonomisi = Agricultural economy ; Çilek = Strawberry ; İzmir = Izmir

Özet:
Bu çalışmada İzmir ilinde örtüaltı ve açıkta çilek üretimi ekonomik ve teknik yönden incelenmiştir. 2010 üretim yılı itibariyle üretici düzeyinde elde edilen veriler İzmir ilinde çilek üretiminin yoğun olarak yapıldığı Emiralem beldesinden seçilen 52'si açıkta ve 20'side örtüaltında çilek yetiştiriciliği yapmakta olan 72 üreticiyle yapılan anketler sonucu elde edilmiştir. Araştırmada verileri çilek yetiştirme şekline (açıkta ve örtüaltı) ve açıkta çilek üretim alanı gruplarına (1-4 da, 5 da ve üzeri) göre analiz edilmiştir. Araştırmada açıkta çilek üreten işletmelerde dekara çilek verimi 3340 kg, örtüaltı çilek üreten işletmelerde ise 3570 kg olarak belirlenmiştir. Açıkta çilek üreten işletmelerde dekara ortalama brüt üretim değeri 6446.20 TL, örtüaltı çilek üreten işletmelerde ise 7318.50 TL olarak saptanmıştır. Açıkta çilek üretimi yapan işletmelerde dekara değişken masraflar 4144.80 TL, örtüaltı çilek üreten işletmelerde ise 4386.44 TL olarak hesaplanmıştır. Her iki yetiştiricilik şeklinde de değişken masraflar içinde işgücü masrafları önemli bir yer tutmaktadır. Açıkta üretim yapan işletmelerde dekara brüt marj 2301.40 TL, örtüaltı üretim yapan işletmelerde dekara brüt marj 2932.06 TL olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre örtüaltı çilek üretiminin daha karlı olduğu saptanmıştır. Araştırmada açıkta çilek üretiminde karşılaşılan risk kaynakları arasında en önemlileri bakım işlemlerinin doğru yapılması (4.83), üretim maliyetinin yüksek olması (4.81), ürün kalitesinin düşük olması (4.77) ve hasat zamanı ile şekli konusundaki uygulama hataları (4.69) olarak belirlenmiştir. Örtüaltı çilek üretiminde karşılaşılan risk kaynakları arasında ise en önemlileri ürün kalitesinin düşük olması (5.00), hastalık ve zararlı sorunu (4.90), hasat zamanı ve şekli konusundaki uygulama hataları (4.90) ile çileğe yeterli desteklemenin verilmeyişi (4.75) olarak belirlenmiştir. Araştırma yöresinde açıkta çilek yetiştiriciliği yapan üreticilerin risklere karşı aldıkları önlemler arasında en önemlileri; eğitim ve yayım çalışmaları (4.94), kooperatif veya birlik kurulması (4.92), yeni çeşitlere yer verilmesi (4.90), örtüaltı çilek üreticilerinin risklere karşı aldıkları önlemler arasında en önemlileri; kooperatif veya birlik kurulması (4.95), eğitim ve yayım çalışmaları (4.95), kaliteli fide üretimi için araştırma ve çalışmalar yapılması (4.95) olarak belirlenmiştir.

Abstract:
The economic aspect of greenhouse and overground strawberry production in Izmir province is examined in this research. The survey was implemented in the district of Emiralem in Izmir province. 52 overground strawberry producers and 20 greenhouse producers as totally 72 producers were interviewed for 2010 production year. Overground strawberry farms were analyzed in two groups (1-4 decare as first group, above 5 decare as second group). The average yield per decare for overground strawberry farms were found as 3340 kilogram and green house strawberry yield was found as 3570 kilogram. The gross production value is 6446.20 TL for overground farms. This data is found that 7318.50 TL for green house farms per decare. Variable costs per decare of overground strawberry farms were calculated as 4144.80 TL and this data were found as 4386.44 TL for greenhouse strawberry farms. The labour costs have a great proportion in the variable costs for every two groups. Average gross margin per decare is calculated as 2301.40 TL for overground strawberry farms and this figure per decare is calculated as 2932.06 TL for greenhouse strawberry farms. It is determined that greenhouse strawberry production is more profitable than overground strawberry production in research area. Risk resources and risk strategies against to risk for overground and greenhouse production were determined in Izmir province using likert scale. The most important risk sources in overground strawberry farms are maintenance operations(4.83), high production costs (4.81), low product quality (4.77) and the application mistakes of harvest time and harvest application (4.69). The most important risk sources are found as in greenhouse strawberry farms are low product quality (5.00), pest and disease problems (4.90), application mistakes of harvest time and harvest application (4.90) and lack of support for strawberry production (4.75). The most important risk strategies determined for overground strawberry farms are training and extension activities (4.94), the establishment of the cooperative or association (4.92), be included in new cultivars (4.90) and the most important risk strategies determined for greenhouse strawberry farms are the establishment of the cooperative or producers? union (4.95), training and extension activities (4.95) and research and studies done for the production of quality seedlings (4.95).