Uganda'da bugisu kahve pazarlama kooperatifi faaliyetlerinin ve ortak ekonomileri üzerine yaptığı etkilerin analizi
Analysis of the activities of bugisu coffee marketing cooperative union and its effects on member economies in lwakhakha zone manafwa district in Uganda
Yazar: AHAMADAH WAKHWEYA
Danışman: PROF. DR. MURAT YERCAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kahve = Coffee ; Kooperatifler = Cooperatives ; Kooperatifçilik = Cooperative system ; Pazarlama = Marketing ; Uganda = Uganda

Özet:
Uganda'da kahve üretimi temel ekonomik faaliyetlerden birisidir. Bu çalışmanın ana amacı Bugisu Kooperatif Birliğinin faaliyetlerinin ve üye ekonomileri üzerindeki etkilerinin analiz edilmesidir. Diğer amaçlar, kahve yetiştiricilerinin kooperatife üyeliğinin belirlenmesi, yetiştiricilerin ticari faaliyetleri için tercih ettiği işletme türünün tespit edilmesi, kooperatif tarafından yetiştiricilere sunulan kooperatif hizmetlerinin türünün ve kalitesinin ortaya çıkartılması, yetiştiriciler tarafından tercih edilen kooperatif hizmetlerinin tespit edilmesi, bazı yetiştiricilerin kooperatifle birlikte çalışmasını engelleyen nedenlerin öğrenilmesi ve Uganda'da Manafwa ilçesinde Lwakhakha bölgesindeki ekonomik olmayan kriterler için bu kooperatifin rolünün tespit edilmesini sağlayan etkenlerin belirlenmesidir.Bu tezde Bubutu, Magale, Namboko, Bumbo, Bukokho, Bumwoni, Bukiyabi ve Lwakhakha bölgesindeki Lwakhakha Belediye Meclisinden oluşan sekiz bucaktaki 146 çiftçi anket ile ele alınmaktadır. Bu etkenler, yetiştiricilerin kooperatife üyelik seçimlerini belirleyen etkenlerin keşfedilmesi için İkili Lojistik Regresyon analizi; her bir işletmenin yüksek kar elde etme, en düşük riske maruz kalma oranı sağlamaya ve yetiştiricilere pazarlama fırsatları sunma kabiliyeti temel alınarak işletmelerden (kooperatifler, aracılar ve özel tüccarlar) birisinde çiftçilerin tercihlerinin belirlenmesi için Analitik Hiyerarşi İşlemi kullanılarak analiz edilmiştir ve kahve yetiştiricilerine sunulan kooperatif hizmetlerinin analiz edilmesi için bulanık mantık kullanılmıştır. Sonuçlar chi-kare testi ve Kruskal-Wallis testi kullanılarak yorumlanmıştır.Sonuçlar, kahve yetiştiriciliğinde daha fazla deneyimi olan ve kahve satışlarından daha fazla gelir elde eden yetiştiricilerin Bugisu Kooperatif Birliğine üye olma ihtimalinin daha fazla olduğunu, örgütlenmede kooperatifler en çok tercih edilen işletmeyken çiftçilerin yüksek karlılık sağlanmasında etikli olduklarını ortaya koymuştur. Kooperatif tarafından sağlanan iki hizmet arasında çiftçiler pazarlama hizmetini teknik yardımdan daha fazla tercih etmiştir. Genel olarak, yetiştiriciler girdi sağlamayı kredi temini, pazarlama ve teknik hizmetlerden daha fazla tercih göstermiştir. Ekonomik olmayan kriterlerde kooperatifin rolü orta seviyede olmuştur. Bu nedenle Bugisu Kooperatif Birliğinin yetiştiricilere ve toplumun tamamına hizmet sunumunu geliştirmek için daha fazlasını yapmasını gerektirmektedir.Son olarak, yetiştiricilerin gelirlerini belirleyen başka etkenler olduğunu ortaya koyduktan sonra ortaya çıkan sonuç kooperatif faaliyetlerinin Lwakhakha bölgesindeki üye ekonomiler üzerindeki etkisinin az olduğu görülmüştür.Anahtar kelimeler: Çiftçi tercihleri, Bugisu Kooperatif Birliği, BCU üyesi, Üye olmayanlar, Kahve, Etken Analizi, İkili Logistik Regresyon, Analitik Hiyerarşi İşlemi ve Bulanık Mantık.

Abstract:
Most Ugandan farmers earn their living through agriculture. Coffee production is one of the essential economic activities they engaged in.The aim of this study was to analyse the activities of Bugisu Cooperative Union and its effects on member economies. The objectives were to establish the factors that determine coffee farmers? membership to the cooperative, identify the type of enterprise preferred by farmers for their farm business, find out the type and quality of cooperative services offered by the cooperative to farmers, identify the cooperative services preferred by the farmers, find out the reasons hampering some farmers from working with the cooperatives, and establish the role of this cooperative for non-economic criteria in Lwakhakha zone Manafwa district in Uganda.This thesis addresses 146 farmers in the eight sub-counties of Bubutu, Magale, Namboko, Bumbo, Bukokho, Bumwoni, Bukiyabi and Lwakhakha town council in Lwakhakha zone. These factors were analyzed by using Binary Logistic Regression to discover the factors that determine farmers? choice of membership to the cooperative; Analytic Hierarchy Process model for determining farmers? preferences of one of the enterprises (cooperatives, middlemen and private traders) based on the ability of each enterprise to generate high profit, provide lowest risk exposure and provide marketing opportunities to the farmers; and the Fuzzy logic for analysing the cooperative services offered to the coffee farmers. The results were interpreted using the chi-square test and Kruskal-Wallis test.The results established that farmers with more experience in coffee farming and earned more income from coffee sales where likely to be members of the Bugisu Cooperative Union, cooperatives were the most preferred enterprise in farm business while farmers gave greatest importance in the generation of high profit. Between the two services provided by the cooperative, farmers had higher preference for marketing service than technical assistance. Although in general, farmers showed higher preference for input procurement than provision of credit, marketing and technical services. The role of the cooperative in non-economic criteria was moderate and therefore, require that the Bugisu Cooperative Union does more on improving upon service delivery to farmers and the entire community.Finally, having established that there were other factors that determine farmers? incomes, the conlusion is that there was little effect of the cooperative activities on member economies in Lwakhakha zone.Key words: Farmer preferences, Bugisu Cooperative Union, BCU member, Non-member, Coffee, Factor Analysis, Binary Logistic Regression, Analytic Hierarchy Process, and Fuzzy logic.