Liseli ergenlerde kişilik ve sosyal desteğin yanlızlığa olan etkisinin incelenmesi
The relationship between highschool adolescent personality social support and loneliness
Yazar: ESRA KÖSE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CANAN SAVRAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
ÖZETSon yıllarda ilerleyen teknolojik gelişmeler, insanoğlunu çeşitli şekillerdeetkilemektedir. Bu etkilerden bir kısmı, insan hayatını kolaylaştırmakta ve olumlu birbiçimde etkilemektedir. Ancak, teknolojik gelişmelerin insanlara yaşattığı bazı olumsuzduygular da vardır. Yalnızlık, belki de son zamanlarda, insan hayatını en çok etkileyenduygulardan birisidir. İnsanoğlunun gelişim süreci boyunca yaşadığı en hassas gelişimevrelerinden birisinin de ergenlik dönemi olduğu bilinmektedir. Ergenlik dönemiyalnızlık duygusunun sıklıkla yaşandığı bir dönemdir. Ergenlik döneminde yaşananyalnızlığın konu alındığı çok fazla araştırma yoktur. Bu sebeple, bu araştırmada, liseliergenlerde kişilik ve sosyal desteğin yalnızlığa olan etkisi incelenmiştir.Araştırmanın evrenini İstanbul ili Anadolu yakasında bulunan Milli EğitimBakanlığı'na bağlı resmi ve özel orta öğretim kurumlarında öğrenim görmekte olanöğrenciler oluşturmaktadır. Çalışma grubunu da; İstanbul ili Anadolu yakasındabulunan 2005-2006 Eğitim-Öğretim yılında öğrenim görmekte olan 219'u kız 95'i erkekolmak üzere toplam 314 öğrenci oluşturmaktadır.Araştırma kapsamında veri toplamak amacıyla; araştırmacı tarafındanhazırlanan ?Kişisel Bilgi Formu?, ?UCLA Yalnızlık Ölçeği?, ?Aileden veArkadaşlardan Algılanan Sosyal Destek Ölçeği? ve ?Sıfat Tarama Listesi(ACL)?kullanılmıştır.Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri SPSS for Windows 13.00 versiyonukullanılarak yapılmıştır.. Araştırmada veri türlerine göre; ilişkisiz grup t testi, tek yönlüvaryans analizi (ANOVA), Kruskall Wallis testi kullanılmıştır. ANOVA ve KruskallWalliste anlamlı fark çıktığında ikili gruplar arasındaki farklılığı saptamak üzeretamamlayıcı hesaplardan Scheffe testi, Benferonni Düzeltmeli Mann Whitney U testikullanılmıştır. İstatistiklerin manidarlıkları en az .05 olarak çift yönlü sınanmıştır.Elde edilen bulgular;â¢ Yalnızlık, bağımsız değişkenlere göre incelenmiştir. Cinsiyet, okul türü, anneçalışma durumu değişkenlerine göre yalnızlık özelliği anlamlı bir biçimdefarklılaşmamıştır. Anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, kardeş sayısı, anne-baba birliktelik durumu, algılanan gelir durumu, algılanan anne tutumu,algılanan bana tutumu, insan ilişkilerini algılama biçimi,yalnızlık kavramı ileilgili kendini değerlendirme biçimine göre yalnızlık özelliği farklılaşmıştır.â¢ Yalnızlık ölçeği ile sıfat tarama listesi (ACL) arasındaki ilişkinin incelenmesisonucunda; ACL alt boyutlarından, başarma, başatlık, sebat, düzen, duygularıanlama, şefkat gösterme, yakınlık, karşı cinse ilgi, gösteriş, ilgi gösterme, kendinisuçlama, otokontrol, özgüven, kişisel uyum, ideal benlik, askeri liderlik veerkeksi özellikler ile yalnızlık arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.â¢ Yalnızlık Ölçeği ile Aileden Algılanan Sosyal Destek Ölçeği arasındaki ilişkininincelenmesi sonucunda; Aileden Algılanan Sosyal Destek Ölçeği altboyutlarından, benlik saygısı ile ilgili duygusal destek, duygusal desteğegüvenme, bilgisel destek, araçsal destek aile yalnızlık arasında negatif yöndeanlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bununla beraber Aileden Algılanan Sosyal DestekÖlçeği alt boyutlarından, duygusal desteğe ihtiyaç duyma ve aktif duygusaldestek ile yalnızlık arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Aileden algılanantoplam sosyal destek ile yalnızlık arasında negatif yönde anlamlı bir ilişkibulunmuştur.â¢ Yalnızlık Ölçeği ile Arkadaşlardan Algılanan Sosyal Destek Ölçeği arasındakiilişkinin incelenmesi sonucunda; Arkadaşlardan Algılanan Sosyal Destek Ölçeğialt boyutlarından, duygusal desteğe ihtiyaç duyma ile yalnızlık arasında negatifyönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bununla beraber Arkadaşlardan AlgılananSosyal Destek Ölçeği alt boyutlarından, benlik saygısı ile ilgili duygusal destek,bilgisel destek, duygusal destekte yakınlık ve kabul, aktif duygusal destek,duygusal desteğe güvenme ile yalnızlık arasında anlamlı bir ilişkibulunamamıştır. Arkadaşlardan algılanan toplam sosyal destek ile yalnızlıkarasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.â¢ Algılanan aile desteği, algılanan arkadaş desteği ve ACL kişilik testinin yalnızlıkpuanlarını yordaması için yapılan regresyon analizinde, yalnızlık puanlarınıntoplam varyansının %15,6'sının algılanan aile desteği, algılanan arkadaş desteğive ACL Kişilik testi tarafından karşılandığı anlaşılmıştır.

Abstract:
SUMMARYRecently, advanced technologic developments have influenced human beings invarious ways. One part of these effects makes human life easier, so positively influencesit. But the technologic developments also make people have some emotions.Loneliness,perhaps recently, is one of the emotions affecting human life the most. It is known thatadolescence is one of the most sensitive developmental periods human beings livethroughout the developmental process. Adolescence is a period that emotion ofloneliness is experienced frequently. There are not very research related to experiencedloneliness in adolescence period, so effect of personality and social support inadolescents at highschool on loneliness was investigated in the present study.Population of the study was composed of students who study in formal andprivate middle school institutions affiliated with Natioanl Education Ministry inAnadolu part of Istanbul. Study group was composed of total 314 students, 219 femalesand 95 males, studying in 2005-2006 education period.To collect data for the study ?Personal Information Form?, ?UCLA LonelinessScale?, ?Social Support perceived in Family anf Friends Scale? and ?Adjective CheckList? all which were prepared by the researcher used.Statistical analyses were done by use of SPSS for Windows 13.00 version.Unrelated group t test,univariate analyses of variance (ANOVA), Kruskall Wallis testwere used according to types of data. Because a difference was found in ANOVA andKruskall Wallis to determine the difference between double groups all Scheffe test,Mann Whitney test corrected by Benferonni coming from complementary accounts wereused.Significance of statistics was tested as dual ways and 0.5 at least.Found results:. Loneliness was explored as to independent variables. Loneliness featuredid notsignificantly differ according to all sex, school type, mother?s working variables.Loneliness feature differed as to education level of mother, education level of father,number of sibling, living together state of parents, perceived income state, perceivedattitude of mother, perceived attitude of father, perception style of human relationships,self-evaluation in respect of loneliness.. When the relationship between Loneliness Scale and Adjective Counting List (ACL)was examined a significant relation was obtained between all success, dominance, sebat,order, understanding of emotions, kindness, closeness, interest, self-blamind, auto-control, self-confidence, personal adaptation, ideal self, military leadership, andmasculine features from ACL sub-dimensions and loneliness.. When the relationship between Loneliness Scale and Social Support perceived inFamily Scale was investigated a negatively significant relation was found between allemotional support related to self-esteem, trust in emotional support, informationalsupport, enstrumental support from sub-dimensions of Social Support perceived inFamily Scale and loneliness. However, a significant relation was not found between needof emotioanl support and active emotioanl support and loneliness from sub-dimensionsof Social Support perceived in Family Scale. A negatively significant relation wasobtained between loneliness and total social support perceived in family.. When the relation between Loneliness Scale and Social Support perceived in FriendsScale was examined a negatively significant relation was found between need of emotioalsupport and loneliness from sub-dimensions of Social Support perceived in FriendsScale. However, a significant relation was not found between emotional support relatedto self-esteem, informational support, closeness in emotioanl support and acceptance,active emotional support, trust in emotional support and loneliness from sub-dimensionsof Social Support perceived in Friends Scale. A negatively significant relation was foundloneliness and total social support perceived in friends.. When a regression analysisi was applied to interpret loneliness scores of perceivedfamily support, perceived friend support and ACL personality test it was seen that 15,6% of total variance of loneliness scores was provided by perceived family support,perceived friend support and ACL personality test.