Antalya'da örtü altı üretim yapılan lokasyonlardan toplanan Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae) popülasyonlarının formetanate (karbamatlı) ve Acrinathrin (Piretroit)'e karşı direnç düzeylerinin araştırılması
Investigation on resistance levels against formetanate (Carbamate) and Acrinathrin (Pyrethroid) in Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae) populations collected from protected crop locations in Antalya
Yazar: ISMAILA TOURE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH DAĞLI
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Frankliniella occidentalis (Pergande), dünya çapında yaygın olan önemli bir tarımsal zararlıdır. Bu türde insektisit direnci çok ciddi ve yaygın bir problemdir. 
Antalya'nın ilçelerindeki sera lokasyonlarından 8 F. occidentalis popülasyonu elde edilmiştir. Bu popülasyonların formetanate ve acrinathrin'e karşı duyarlılık seviyeleri araştırılmıştır. Tüm popülasyonlar kontrollü yetiştirme odalarında fasulye meyveleriyle üretilmişlerdir. LC değerlerinin tespiti için yaprak daldırma biyoesseyi kullanılmıştır. Ayrıca, popülasyonlarda direncin kalıcılığı ölçülmüştür. Bunlardan başka, davranışsal direnç tespiti için duyarlı ve dirençli popülasyonlarda seçeneksiz ve seçenekli testlerdeki ölüm oranları tespit edilmiştir. 
Sera popülasyonlarında formetanate için LC50 değerleri 12.1 ile 57.4 mg (et.m)/l aralığındadır. Popülasyonlarda formetanate'a direnç seviyeleri düşüktür (1-5 kat). Popülasyonların formetanate için LC90 dozları 44.3 – 397.1 mg (et.m)/l bu ilacın etiket dozundan (500 mg et.m/l) daha düşüktür. Bu bulgulara göre Antalya sera popülasyonlarında formetanate direnci oldukça düşüktür ve popülasyonların toplandığı yerlerde formetanate uygulamaları başarılı olabilir. 
Acrinathrin için popülasyonların LC50 değer aralığı 397 – 3642 mg(et.m)/l'dir. Popülasyonlarda acrinathrin'e direnç yüksek seviyelerdedir (5–936 kat). Popülasyonların tamamının LC90 dozları acrinathrin'in etiket dozundan oldukça yüksektir. Bu sonuçlara göre acrinathrin örnek alınan tüm lokasyonlarda başarısız kalabilir. 
Acrinathrin-dirençli sera (Aksu) popülasyonunda 36426 mg et.m/l olan LC50 doz değeri 6 ay sonrasında yapılan testlerde 681 mg (et.m)/l'ye düşmüştür. Bu popülasyonda direnç seviyesi de 936 kattan 17.5 kata kadar gerilemiştir. Fakat 6 ay sonrasında bile Aksu popülasyonunun LC50 değeri acrinathrin'in etiket dozundan yüksektir. Bu sonuçlar acrinathrin direncinde önemli düşüş olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte direnç seviyesindeki bu düşüş miktarı başarılı bir mücadele için yeterli görünmemektedir. 
Formetanate seçeneksiz testlerde duyarlı ve dirençli popülasyonun tamamını öldürmektedir. Seçenekli testlerde ise duyarlı ve dirençli popülasyonlarda sırasıyla %81 ve %80 ölüme yol açmıştır. Bu bulgulara göre formetanate'a karşı popülasyonlar kısmen davranışsal direnç göstermiştir. Acrinathrin ile seçeneksiz testlerde duyarlı popülasyonun tamamı ölmektedir. Seçenekli testlerde ise duyarlı popülasyonun %63 kadarı ölmektedir. Acrinathrin, dirençli Serik popülasyonunda seçeneksiz ve seçenekli testlerde sırasıyla %86 ve %44 ölüme yol açmıştır. Bu sonuçlara göre popülasyonlar acrinathrin'e bir düzeyde davranışsal direnç göstermiştir.

Abstract:
Frankliniella occidentalis (Pergande) is an important agricultural pest world-wide. Insecticide-resistance in this species is serious and common problem. 
Eight F. occidentalis populations were obtained from the greenhouse locations in the districts of Antalya. The sensitivity levels of these populations to formetanate and acrinathrin were investigated. All populations were produced with green bean pods in controlled rooms. Leaf dipping bioassay was used to determine LC values. Additionally the durability of the resistance was measured. Furthermore mortality rates were determined in the no-choice and choice tests in sensitive and resistant populations for the detection of behavioral resistance.
The LC50 values for formetanate range from 12.1 to 57.4 mg (et.m) /l in greenhouse populations. Formetanate resistance levels are low in populations (1-5 times). The LC90 doses for the formetanate of the populations were  44.3 - 397.1 g (et.m.) / l lower than the label dose of this insecticide (500 mg (e.m) / l). According to these findings, formetanate resistance in Antalya greenhouse populations is quite low and formetanate applications can be successful where populations were collected.
The LC50 range of populations for acrinathrin is 397 - 3642 mg (et.m) / l. Resistance to acrinathrin is high in populations (5 to 936 times). The LC90 doses of all populations are significantly higher than the label dose of acrinathrin. According to these results, acrinathrin may fail at all locations. 
In acrinathrin-resistant greenhouse (Aksu) population, the LC50 dose of 36426 mg (et.m)/ l decreased to 681 mg (et.m) / l after 6 months. The resistance level in this population also decreased from 936 to 17.5 times. But even after 6 months, the LC50value of the Aksu population is higher than the label dose of acrinathrin. These results showed a significant decrease in acrinathrin resistance. However, this decrease in the level of resistance does not seem sufficient for a successful control. 
Formetanate kills the entire susceptible and resistant population in no-choice bioassays. In choice bioassays, 81% and 80% mortality was found in sensitive and resistant populations, respectively. According to these findings, the populations against formetanate exhibited partial behavioral resistance. All of the susceptible populations were dead in no-choice tests with acrinathrin. In choice tests, 63% of the sensitive population died. Acrinathrin resulted in 86% and 44% mortality in no-choice and choice bioassay, respectively in the resistant Serik population. According to these results, populations showed behavioral resistance to acrinathrin at some level.