Çalışma ilişkilerinde güven olgusunun incelenmesi
The investigation of trust phenomena in labor relations
Yazar: YAVUZ TANĞ
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ÇAKIR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Güven = Confidence ; Güven ilişkisi = Trust relationship ; Güvensizlik = Insecurity ; Meta analizi = Meta analysis ; İş ilişkileri = Labour relations

Özet:
Güven, ortaya konulan olumlu bir davranışın aynı şekilde karşılık bulacağına ya da en azından karşı tarafın zarar vermeyeceğine yönelik olumlu beklenti olmaktadır. Olumlu beklenti üzerine inşa edilen güven ilişkisinin, sosyal hayatta olduğu gibi çalışma hayatında da birçok etkisi ve sonuçları bulunmaktadır. 
Güven olgusunun çalışma hayatında sebep olduğu etkiler ve ortaya çıkardığı sonuçlar, çalışma ilişkileri aktörleri bağlamında incelenmiştir. İlk olarak, çalışma ilişkilerini oluşturan aktörler olan çalışan, işveren (işyeri/örgüt), sendika ve devletin, kavramsal çerçevede rolleri ve güven ile ilişkisi ele alınmıştır. İkinci olarak, çalışanların, çalışma arkadaşlarına, yönetime ve örgütün kendisine olan güven düzeylerini ölçmek için meta analiz uygulanmıştır. Üçüncü ve son olarak ise, kavramsal çerçeveye uygun olacak şekilde, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak, çalışanların güven olgusunu anlamaya yönelik nitel araştırma yapılmıştır. 
2001-2019 yıllarını kapsayan ve örgütsel güven hakkında yazılan 60 adet tezin meta analiz yöntemi ile birleştirilmesiyle elde edilen sonuçlara göre, çalışanların sırasıyla en çok örgütün kendisine, yöneticilere ve çalışma arkadaşlarına güvendiği görülmüştür.
Nitel araştırma kapsamında 24 görüşme (20 yüz yüze, 4 e-posta) yapılmış olup, elde edilen veriler nitel araştırma programında analiz edilmiştir. Analiz sonucu 9 tema, 44 ana kod, 101 adet alt kod elde edilmiş, elde edilen kodlara 1553 kodlama yapılmıştır. Nitel araştırmada oluşturulan temalar, güven algısı, güvenin boyutları, güven ilişkileri, güven yaratan etkenler, güvenin sonuçları, güveni bozan ve güvensizlik yaratan etkenler, güvenin bozulması ve güvensizliğin sonuçları, bozulan güvenin onarılması süreci ve güvenin sosyodemografik özelliklerle ilişkisidir.
Nitel araştırma sonuçlarına göre çalışanlar, güven ve güvensizlik yaratan etkenlere daha çok vurgu yapmışlardır. Bu durum güven ve güvensizlik olgularının sosyal hayatta ve çalışma hayatında oldukça aktif, dinamik, canlı ve belirgin bir şekilde algılanmasından kaynaklanabilmektedir.

Abstract:
Trust is a positive expectation that a positive behaviour will be responded to in the same way, or at least not harm from the other party. Trust relations built on positive expectations has many effects and consequences in working life as well as in social life.  
The effects of trust in working life and its consequences are examined in the context of labor relations. Firstly, the roles of the employee, employer (workplace/organization), unions and state, which are the actors that constitute the working relations and their roles with trust are discussed. Second, a meta-analysis was applied to measure the level of trust of employees to their collaegues, the management, and organizaiton itself. Third and lastly, a qualitative research was conducted to understand the trust phenomenon of employees by using semi-structured interview technique in accordance with the conceptual framework. 
According to the results obtained by combining 60 theses written about organizational trust and covering the years 2001-2019, using meta analysis method, it was seen that the employees mostly trusted in organization itself, the managers and colleagues, respectively. 
Within the scope of qualitative research, 24 interviews (20 face-to-face, 4 e-mail) were held and the data obtained were analyzed in the qualitative research program. As a result of the analysis, 9 themes, 44 main codes, 101 sub-codes were obtained and 1553 coding was applied to all codes. The themes created in the qualitative research are the perception of trust, the dimensions of trust, trust relations, factors that create trust, the results of trust, factors that disrupt and create distrust, the breakdown of trust and the consequences of distrust, the process of restoring the broken trust, and the relationship of trust with sociodemographic characteristics. 
According to the qualitative research results, employess emphasized the factors that create trust and distrust more. This may be due to the fact that trust and distrust are perceived as very active, dynamic, lively and distinctly in social and working life.