Mahallelerde algılanan yürünebilirlik ve Z kuşağı üniversite öğrencilerinin pandemi döneminde stres yönetimi arasındaki ilişkinin istanbul örneği üzerinden incelenmesi
Investigation of the association between perceivedwalkability and stress management among Z generationcollege students during pandemic through case ofistanbul
Yazar: ILGIN BAYRAK
Danışman: ÖĞR. GÖR. ECE ALTINBAŞAK HAKLIDIR
Doğuş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Yürünebilirlik yapılı çevrede yayaların konforlu ve güvenli şekilde belirli noktalara ulaşmasının sağlanmasıdır. Kullanıcıların kentsel mekân habitatlarına uygun şekilde uyum sağlayabilmesi ve evlerine izole olma durumunda kalmamaları için, yürünebilir alanların oluşturulması gerekmektedir. Öte yandan stres, bireyler üzerinde olumsuz etkilere sebebiyet veren ve başka bireyler ile etkileşimlerini etkileyen bir kavramdır. Bu bağlamda, bu çalışmanın temel amacı, bireylerin yürüme alışkanlıklarını etkileyen fiziksel çevre bileşenleri ile bireylerin mental sağlıkları (bu çalışmada stres unsuruna odaklanılmıştır) arasındaki ilişkiyi araştırmak ve bu ilişkileri mahalle ölçeğinde irdelemektir.

Diğer yaş gruplarına göre fiziksel olarak aktif bir grup olarak değerlendirilebilecek Z kuşağı, koronavirüs pandemisi sırasında mahalle ölçeğinde daha fazla zaman geçirmeye ve evlerinde izole olmaya başladı. Bu nedenle, bu çalışmada hedef alındılar. Bu amaç doğrultusunda çalışmada Z kuşağı üniversite öğrencilerinin yaşadığı mahallelerde algıladığı yürünebilirlikleri ve bireylerin stres yönetimi süreçleri ölçülerek karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Algılanan yürünebilirlik ve stres yönetimini ölçmek için seçilen iki ayrı ölçüm aracı daha önce geçerliliği ve güvenilirliği test edilmiş ve onaylanmış ölçüm araçlarıdır. Yürünebilirliği ölçmek için Mahalle Çevresi Yürünebilirlik Ölçeği, stres yönetimini ölçmek için Algılanan Stres Ölçeği ölçüm araçları olarak seçilmiştir.

Çalışmada, İstanbul'da bulunan tüm üniversitelere ankete katılım daveti gönderilmiştir. Katılımcıların yanıtlarının analizlerine göre bağımlı değişken olan stres seviyesi ile bağımsız değişken olan algılanan yürünebilirlik arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Aynı zamanda kontrol değişkeni olan cinsiyet ile bağımlı ve bağımsız değişkenler arasında da istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Sonuçlar doğrultusunda, mahallelerde yürünebilirlik faktörünü etkileyebilecek fiziksel unsurlardan yola çıkarak, kent çalışmalarına katkı sunabilecek tasarım ve planlama önerileri sunulmuştur.

Abstract:
Walkability is ensuring that pedestrians reach certain points comfortably and safely in the built environment. It is necessary to create walkable areas so that users can adapt appropriately to the urban space habitats and not be isolated from their homes. Stress, on the other hand, is a concept that causes negative effects on individuals and affects their interactions with other individuals. In this context, the main purpose of this study is to investigate the relationship between the physical environmental components that affect the walking habits of individuals and the mental health of individuals (in this study, the stress factor is focused) and to examine these relationships at the neighborhood scale. 

Generation Z, who can be considered relatively more active compared to other age groups, started to spend more time on the neighborhood scale and have become isolated in their homes during the coronavirus pandemic. Therefore, they were targeted in this study. Within this aim, the perceieved walkability of the neighborhoods where the Z generation university students live and the stress management processes of the individuals were measured and analyzed comparatively in this study. A survey questionnaire was used as a data collection tool in the study. Two separate measurement tools were chosen to measure perceived walkability and stress management whose validity and reliability have been tested and approved before. Neighborhood Environment Walkability Scale to measure walkability and Perceived Stress Scale to measure stress management were chosen as measurement tools.

In this study, a request to participate in the survey was sent to all universities in Istanbul, Turkey. According to the analysis of the participants' responses, statistically significant relationships were found between the dependent variable, the stress level, and the independent variable, perceived walkability. At the same time, statistically significant relationships were found between the control variable, gender, and dependent and independent variables. In line with the results, design and planning proposals that can contribute to urban studies have been presented based on the physical elements that may affect the walkability factor in neighborhoods.