Eleştirel bir yaklaşım ile yeniden inşa edilen Türk spor sisteminin işleyişi, yapısal analizi ve çözüm önerileri
The functioning and structural analysis of and solution offers for the Turkish sports system rebuilt with A critical approach
Yazar: ÜMRAN BAŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM FATİH YENEL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Gençlik ve Spor Bakanlığı = Ministry of Youth and Sports ; Spor = Sports ; Spor federasyonları = Sports federations ; Türk sporları = Turkish sports ; Yapısal analiz = Structural analysis

Özet:
Sporun bireysel ve toplumsal açıdan birçok işleve sahip olması sebebiyle devletlerin, sporu geliştirmek ve yaygınlaştırmak için örgütsel ve hukukî bir yapı oluşturmak zorunda olduğu ifade edilebilir. Bu kapsamda geçmişten günümüze Türkiye'de sporu geliştirmek ve yaygınlaştırmak için birçok örgütsel ve hukuki yapı oluşturulmuştur. Oluşturulan örgütsel ve hukukî yapılara ilişkin teşkilatlanmalara yönelik tartışmalar ise uzun yıllar boyunca sürmüş ve sporun istenilen düzeye getirilebilmesi için sürekli bir değişim arayışı söz konusu olmuştur. Buna göre gerek ilgili teşkilatlanmalar gerekse de mevzuatlar kapsamında çok farklı değişiklikler yapılmıştır. Türk spor sisteminin işleyişine yönelik en güncel ve en önemli değişiklikler ise; spor alanında uygulanacak politikaları tespit etmekten sorumlu olan Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın 2011 yılında ikinci kez kurulması ve 703 nolu KHK, 2018 tarih ve 30734 sayılı resmi gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 Nolu Kararname ve daha sonra yayımlanan 4 ve 27 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnameleriyle birlikte Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın teşkilat yapısının yeniden düzenlenmesi olarak ifade edilebilir. Bunlara ek olarak 2018 yılında Cumhurbaşkanlığı Hükümet sistemine geçiş ile birlikte Gençlik ve Spor Bakanlığı'nda gerçekleşen spor sistemine ilişkin düzenlemeler, alınan kararlar ve uygulamaların da Türk spor sisteminin işleyişine dair önemli ipuçları barındırdığı düşünülmektedir. Bu kapsamda bu araştırmanın amacı, 2018 yılı içerisinde Gençlik ve Spor Bakanlığı'nda gerçekleşen spor sistemine ilişkin düzenlemelere, alınan kararlara ve uygulamalara eleştirel bir bakış açısı ile yaklaşmak ve aynı zamanda yeniden inşa edilen Türk spor sisteminin son yıllarda geçirdiği dönüşümü ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda yargısal örnekleme yöntemi esas alınarak Türk spor sisteminin işleyişine dair mevcut ve eski yapıya hâkim olduğu varsayılan 19 kişi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmada olgubilim (fenomenoloji) yaklaşımından yararlanılmış, veri toplamak amacıyla ilgili literatür taraması ve uzman görüşleri sonucu araştırmacı tarafından oluşturulan, Türk spor sistemine ilişkin soruların yer aldığı toplam 15 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Yazılı metinler haline dönüştürülen görüşmeler içerik analizi yöntemine uygun olarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, Türk spor sistemi işleyişine yönelik 15 farklı tema oluşturulmuş, ilgili temalar altında ise toplam 155 kod belirlenmiştir. Sonuç olarak daha önceki dönemlerde Türk sporuna ilişkin yapılanmalarda ve işleyişte önemli olumsuzluklar söz konusu iken Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçiş ile birlikte Gençlik ve Spor Bakanlığı'nda gerçekleşen spor sistemine ilişkin düzenlemeler, alınan kararlar ve uygulamalar ile yeniden inşa edilen Türk spor sisteminde önemli düzeyde ve olumlu yönde dönüşümlere yönelik girişimlerin gerçekleştiği belirlenmiştir. Bu girişimlerin önemli bir kısmının 2019 yılı itibari ile hayata geçirildiği ve ilgili faaliyetlerin başarılı ile sürdürülmesi halinde Türk sporunun istenilen düzeye gelebileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Since sports have many functions in terms of both individuals and societies, one can say that states should establish an organizational and legal structure to develop and promote sports. In this sense, many organizational and legal structures have been established in Turkey to develop and promote sports. The debates on the organizations of these structures, on the other hand, have continued for many years, and there has always been a constant search for a change in order to take sports to the desired level. To that end, many different changes have been applied in both organizations and regulations. The most up to date and the most significant regulations made for the functioning of the Turkish sports system, on the other hand, could be describes as the re-foundation of the Ministry of Youth and Sports, which is responsible for determining the policies to be implemented in the field of sports, for the second time in 2011, and the restructuring of the Ministry of Youth and Sports through the Presidential Decree No: 1 about the organization of the Presidency, which was published in the Official Gazette No: 30734 dated 2018, and through the Presidential Decrees No: 4 and No: 27, which were published later on. In addition to this, the regulations made, the decisions taken and the practices implemented at the Ministry of Youth and Sports regarding the sports system following the launch of the Presidential System of Government in 2018 are deemed to contain important clues for the functioning of the Turkish sports system. Within this framework, this study aims to approach from a critical perspective the regulations made, the decisions taken and the practices implemented at the Ministry of Youth and Sports in 2018 regarding the sports system and to put forth the transformation undergone in the recent years by the re-built Turkish sports system. To that end, semi-structured interviews about the functioning of the Turkish sports system were held with 19 high-level executives, assumed to have expertise in the current and former structure, by using judgemental sampling. A semi-structured interview form, which consisted of 15 questions prepared by the researcher about the Turkish sports system after making a literature review and obtaining ideas of experts with the aim of collecting data, was used during the research, in which the qualitative research method and phenomenology method were implemented. The interviews were analysed in line with the content analysis method. In the wake of the research, 15 different themes were developed about the Turkish sports system, and a total of 155 codes were set under relevant themes. In conclusion, while there were major setbacks in the structuring and functioning of the Turkish sports in the previous periods, initiatives about important and positive transformations in the Turkish sports system, rebuilt with the regulations made, the decisions taken and the practices implemented at the Ministry of Youth and Sports regarding the sports system following the launch of the Presidential System of Government, were identified as well. It was concluded that most of those initiatives were launched as of 2019, and that if relevant activities are continued to be carried out successfully, the Turkish sports will come to the desired level.