Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin matematiğe yönelik              öğrenilmiş çaresizliklerinin yordanması: Problem çözme becerisi ve bilişsel esneklik
Prediction concerning the learned helplessness about mathematics of the secondary school 8th grade students: Problem-solving skills and cognitive flexibility
Yazar: SELİM TAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SABAHATTİN DENİZ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Öğrenilmiş çaresizlik = Learned helplessness ; Öğrenme yaklaşımları = Learning approaches

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin matematiğe yönelik öğrenilmiş çaresizlik, problem çözme becerisi ve bilişsel esneklik arasındaki ilişkileri incelemek ve matematiğe yönelik öğrenilmiş çaresizliğin cinsiyet, ebeveyn eğitim düzeyi, algılanan ekonomik durum, matematik dersine çalışma süreleri ve okulun statüsüne göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymaktır.
Çalışma grubunu 2016-2017 Eğitim-Öğretim Yılında Muğla İli merkezi ve ilçelerinde bulunan 18 ortaokulda öğrenim gören 638 8. sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Çalışmanın verileri, Uysal Koğ, (2012) tarafından geliştirilen "Matematikte Öğrenilmiş Çaresizlik Ölçeği", Serin, Serin ve Saygılı, (2010) tarafından geliştirilen "Çocuklarda Problem Çözme Envanteri" ve Çelikkaleli (2014a) tarafından geliştirilen "Bilişsel Esneklik Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı, aşamalı çoklu regresyon analizi, bağımsız gruplar için t-Testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Analizler sonucunda elde edilen bulgular aşağıda belirtilmiştir. 
Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin matematiğe yönelik öğrenilmiş çaresizlikleri ile problem çözme becerileri ve bilişsel esneklik puanları arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler elde edilmiştir. Ortaokul 8. Sınıf öğrencilerinin problem çözme becerisi ile bilişsel esneklik puanları arasında ise pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca öğrencilerin problem çözme becerisi ile bilişsel esneklik puanları matematik dersine yönelik öğrenilmiş çaresizlik puanlarını anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Ayrıca ortaokul öğrencilerinin bilişsel esnekliklerinin, problem çözme becerisi ile matematiğe yönelik öğrenilmiş çaresizlikleri arasında kısmi aracılık rolü üstlendiği sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer taraftan ortaokul öğrencilerinin matematiğe yönelik öğrenilmiş çaresizliklerinin cinsiyetlerine, ana-baba eğitim düzeylerine, algıladıkları ekonomik durumlarına, matematik dersine çalışma sürelerine ve okullarının statülerine (kamu-özel) göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı sonucuna varılmıştır.  Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmış ve yorumlanmıştır. 

Anahtar kelimeler: Matematik, matematik öğretimi, öğrenilmiş çaresizlik, problem çözme becerisi, bilişsel esneklik

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between the learned helplessness, problem-solving skills, and cognitive flexibility about the mathematics of the secondary school 8th grade students; and to show whether learned helplessness about mathematics differs according to gender, parental education level, perceived economic status, hours of study in mathematics and status of the school.
The working group is formed 638 8th grade students who attended 18 secondary schools located in Muğla province center and districts during 2016-2017 academic year. The data of the study were collected using the "The Learned Helplessness Scale in Mathematics" developed by Uysal Koğ, (2012); the "Problem Solving Inventory in Children" developed by Serin, Serin and Saygılı, (2010); and "Cognitive Flexibility Scale" developed by Çelikkaleli (2014a). In the analysis of the data, Descriptive Statistics, Pearson Moments Multiplication Correlation Coefficient, Stepwise Multiple Regression Analysis, T-Test for Independent Groups, and One Way Analysis of Variance are used. The findings obtained from the analyzes are given below.
Significant correlations in negative direction were found between Secondary School 8th Grade Students' Learned Helplessness of Mathematics, and Problem Solving Skills and Cognitive Flexibility Scores. There was a significant positive correlation between Problem Solving Skills and Cognitive Flexibility Scores of secondary school 8th grade students. In addition, the students' Problem-Solving Skills, and Cognitive Flexibility Scores and Learned Helplessness Scores for mathematics lessons were predicted significant. It also reached the conclusion that the Cognitive Flexibility of secondary school students played a partial mediating role between Problem Solving Skills and Learned Helplessness towards Mathematics.
On the other hand, it was also concluded that the Secondary School Students' Learned Helplessness towards Mathematics differed significantly in terms of gender, parental education levels, economic conditions they perceive, hours of study in mathematics and statutes of their schools' (public-private). The findings gathered were discussed and interpreted in the light of literature review.

 Key Words: Mathematics, Mathematics Teaching, Learned Helplessness, Problem Solving Skill, Cognitive Flexibility