Radyoaktif maddelerin karayolunda taşınması ile ilgili ADR prosedürlerinin incelenmesi
Analysing of ADR procedures concerning the transportation of radioactive goods by road
Yazar: FATİH TEMEL
Danışman: PROF. DR. ŞULE COŞKUN CEVHER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Trafik Planlaması ve Uygulaması Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Enerji üretimi, tıbbi ve endüstriyel uygulamalar Radyoaktif maddelerin en yoğun kullanım alanları olarak bilinmektedir. Radyoaktif maddelerin sahip oldukları tehlike potansiyelinin bilinmesine rağmen enerji ihtiyacındaki sürekli artış, söz konusu radyoaktif kaynakları vazgeçilmez kılmaktadır. Bir olumsuzluk anında radyoaktif kaynaklı enerji üretiminin canlılar ve çevre üzerindeki etkisi, bu süreçteki bütün aşamalarda yüksek güvenlik önlemlerinin alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu süreç içerisinde şüphesiz en önemli aşamalardan birisi de ulaştırma ve taşımacılık faaliyetlerini kapsayan evredir. Radyoaktif davranış sergileyen maddelerin kullanım alanlarına, imha veya atık depolama alanlarına ulaştırılması; kamuoyunun ve doğanın kabul edebileceği güvenlik seviyeleri kapsamında son derece dikkatle gerçekleştirilmelidir. Bu kapsamda tehlikeli maddelerin yer değiştirmesi faaliyetleri Ulusal ve Uluslararası alanda belirlenen prosedürler dahilinde hazırlanan yasal düzenlemeler ile koruma altına alınmışlardır. Karayolunda tehlikeli maddelerin taşınmasına yönelik bu prosedürler; Avrupa Ekonomik Komisyonu tarafından düzenlenen ve Tehlikeli Maddelerin Uluslararası Karayolu Taşınmasına Dair Avrupa Anlaşması (ADR) adı altında hazırlanan bir konvansiyon ile belirlenmiştir. Bu çalışma ile; radyoaktivite ve önemi ile kullanım alanlarına yönelik bilgiler ele alınarak, karayolu taşımacılığındaki güvenlik parametresinin önemi ile Ülkemiz ADR prosedürleri ve Kanada ülkesinin tehlikeli madde taşımacılığı konusunda göndericinin bazı sorumlulukları incelenmiş ve kıyaslanmıştır.

Abstract:
Energy production, medical and industrial operations are known as the most intensive uses of radioactive materials. Despite the knowledge of the potential hazards of radioactive materials, the increase of energy requirements makes radioactive sources indispensable. At a pinch; the impact of the energy production, via radioactive sources, on the living creatures and environment requires the adoption of high security measures at all stages in this process.
The phase, including transportation and shipping activities, is obviously one of the most important steps in this process stage. Transporting the radioactive materials to their usage, destruction or waste storage areas has to be carried out under the vital security measures that are acceptable by the public and the nature. In this respect, relocation activities of hazardous materials are protected by legal regulations which are determined in compliance with the procedures in national and international stages. The procedures for the transporting of dangerous goods by road are determined with the convention, organized by the European Economic Commission, by the name of European Agreement concerning the International Carriage of Dangerous Goods by Road (ADR). With this study; information regarding the radioactivity and its importance are discussed, also importance of security parameters about road transportation and procedures of ADR in our country are analysed and some of the consignor's responsibilities regarding the transportation of dangerous goods in Canada are compared.