Giysilerde görsel tasarım ve iletişim sorunları, "Doğayı ve çevreyi koruma" amaçlı t-shirt uygulamalı grafik tasarımlar
Visual desing and communication problems in dresses, t-shirt applied grafical designs aimed "To protect the nature and the environment"
Yazar: DİDEM AVAR
Danışman: DOÇ. DR. İNCİLAY YURDAKUL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1996
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Giysiler = Clothes ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Görsel tasarım = Visual design ; Tasarım = Design ; Çevre = Environment ; İletişim = Communication

Özet:
Sözcük olarak dilimizdeki kullanımı yeni, kavram olarak eski olan "iletişim" değişik etkileşimleri, anlamlan karşılamak için kullanılır. İleti alışverişi anlamında iletişim tüm canlılar dünyasında gözlenir; ancak yalnız insanlar arasında simgeler aracılığıyla duygu, düşünde, bilgi biriktirip aktarılması söz konusudur. İletişim, insan yaşamının tüm etkinlikleri ile ilgilidir, bu nedenle her zaman her yerde vardır. Toplumsaldır ve anlamların paylaşımıdır; temel amacı insanın çevresi üzerinde etkili olma isteğidir ve değişik katmanlarda gerçekleşen bir etkinliktir. İletişim bir aktarma ve paylaşma süreci olduğu kadar bazı kişi ve grupların başkaları üzerinde güç kazanmasında da rol oynamaktadır. İletişimin işlevleri psikolojik ve toplumsal işlevler olarak sınıflandırılabilir. Psikolojik işlevleri: Ben merkezli; araçsal; oyun ve benliğin geliştirilmesidir. Toplumsal işlevler ise haberdar etme; eşgüdüm; kuşaklar arası aktarma ve eğlence işlevleridir. Her iki durumda da iletişimde yer alan öğeler sürekli ve karşılıklı etkileşim içinde durmadan değişirler. İletişim sürecinin temel öğeleri kaynak ve hedef; ileti; kanal ve araçlardır.İşte bu aşamada T-shirt'ler üzerindeki desenler, yazılar ve sloganlar ileti ve içerik olarak anlam, yapı olarak simge ve kodlardan oluşur. Anlam iletişimin anahtarı, simge ve kodlar anlamın fiziksel alt yapı malzemesidir. Kanalve araçlar ise, anlamı oluşturacak biçimde düzenlenmiş simgeleri, kodları ileten fizik, teknik yol ve olanaklardır. Bu bağlamda iletişim, insanın kendisini yönlendirmek ve değişen gereksinimlerini karşılamak için, çevreden gelen uyanları eleyerek, düzenleyerek etkin bir anlamlandırma ve bunu paylaşma çabasıdır. Bu amaçla hazırlanan bu rapor beş bölümden oluşmaktadır. Raporun birinci bölümünde iletişim kavramının tanımı ve özellikleri üzerinde durulmuş, değişik ölçütlere göre iletişim sınıflandırmalarına yer verilmiştir, ayrıca bu bölümde canlı, doğal hayatın ön koşulu olan iletişimin insan ve kültür açısından ayırt edici yönleri ele alınmıştır. İkinci bölümde iletişimin aktarılmasında ortaya çıkan kanallar sorunu ele alınmış, renk, biçim ve grafik öğeler açısından yapılan araştırmalar ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde ise, ele alınan konu olarak seçilen "çevre" etkileri üzerinde durulmuştur.Dördüncü bölüm T-Shirt tasarımcılarının ve örneklerinin yer aldığı bölümdür. Son bölümde ise tasarım uygulamalarının analizine yer verilmiştir. Tasarım ve teknik olarak uygulaması yapılan çalışmalarda iletişim sırasında kodlanan mesajlar belirtildiği üzere, çevreden gelen uyarıları eleyerek ve düzenleyerek, grafiksel öğelerle destekleyerek anlamlandırma yoluna gidilmiştir. Bunların iletişim sürecinde T-Shirt üzerindeki desenin özünü ve biçimini koruyabilecek şekilde mesajlandırılması gerekir. Bu nedenle, uygulanan tasarımlarda anlatımı farklı boyutlara taşımak ve farklı yönlerden ele alınmasını sağlamak benimsenen bir yol olmuştur. T-Shirt'lerde uygulanan diğer bir anlatım ise, tasarımlan zenginleştirmek amacıyla, grafiksel gruplama yöntemine gitmek olmuştur. Daha çok sembol ve objelerle, çok renklilik ve canlılığı ön plana çıkartarak mesajların amacınaulaşması sağlanmıştır. Tasarımlarda; yaşama sevinci, doğanın olumlu güzellikleri, mutlu ve umutlu uyaranlar olarak ele alınmıştır. Ve bu tür mesajlar vererek, bildiriler içeren tasarımlar gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
The "communication", new as a word but old as a concept, is being used to denote different interactions and meanings. As a meaning of conveying the massage, the communication is being observed in the world of all, but saving and conveying the emotion, thought and information by symbols can be mentioned only among people. Communication is interested in every action of human life, that is why it is everywhere everytime. It is communal and a share of meanings. Its basic purpose is human's desire to acquire some effect on his enviranment. It is that kind of action taking place in different levels. Communication also plays role a great deal for some people or groups of people to have capability on others as well as being a process of conveying and sharing. The functions of communication can be classified as social and psychological. As for Psychological functions, it is ego-centric, instrumental, a game and improvement of egoism. Informing, coordination conveying between generations and entertainment are the social functions. In both, the elements participating in communication change continuously in mutual interaction. The main elements of the communication process are the source, the aim; the massage and the instruments. At this stage, the designs, the writings and the slogans on T-Shirts are composed of codes and symbols in the structure, meanings in the message and content. The meaning is the key of communication. The symbols and the codes are the substructure materials of the meaning. TheVI way and the instrument are the environment, the technical ways and possibilities conveying the symbols, the codes, which were arranged to form the meaning. In this context, communication is the man's effort of active clarifying and sharing to direct himself and meet his changing requirements by selecting the warnings in environment. This report studied for this purpose is composed of five chapters. In the first chapter, the description of concept of communication has been give and the communication classifications has been studied according to various scales. In addition, the distinctive aspects of the communication being a preliminary condition of natural life have been handled by social and cultural point of view. In the second chapter, the question of ways appearing in conveying the communication has been examined, the studies for the color, form and the graphic elements have been realized. In the third chapter "environmental" effects have been studied. The forth chapter is the one T-shirt designs and the examples have taken place. And in the last chapter, analysis of the design applications have been achieved. In the studies being applied by design and technique, the massages coded during the communications have been mentioned in the form of clarifying by selecting and arranging the environmental warnings by supporting with graphical elements. In the communication process, these should be signified in the form of saving the shape and the origin of the design on T-shirt. That is why, it has been the favorite style to carry the expression to different dimensions and to make it possible dealing with various aspects.vıı The other expression on T-shirts has been the method of graphical grouping in order to enrich the designs. The aims of the massages have been tried to be achieved by underlining the multi-colorful characteristic with more symbols and objects. In the designs, the joy of life, the beauties of nature have been appreciated as happy and hopeful warnings. By giving this kind of massages, the designs consisting of notices have been realized.