Bazı değişkenlere göre okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5-6 yaş grubu çocuklarının akran ilişkileri
Peer relationships of the children attending pre-school acording to some variables
Yazar: FAZİLET ULUYURT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ İHSAN TURCAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran ilişkileri = Peer relationships ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Sosyal davranış gelişimi = Social behavior development ; Çocuk gelişimi = Child development

Özet:
Bu araştırmada okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 5-6 yaş grubu çocukların akran ilişkileri farklı değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkenini akran ilişkileri, bağımsız değişkenini ise yaş, cinsiyet, kurum tipi, anne-baba eğitim durumu, anne-baba yaşı, anne-baba mesleği, kardeş sayısı, doğum sırası oluşturmaktadır.Bu araştırmanın genel evreni Konya ilinde okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 5-6 yaş grubu çocuklardan oluşmaktadır. Örneklemi ise; oransız küme örnekleme yoluyla seçilen ilköğretim bünyesinde anasınıfları, devlet anaokulları ve özel anaokullarına devam eden 5-6 yaş grubu çocuklardır. Araştırmaya devlet okullarından 395, özel anaokullarından 325 olmak üzere 720 çocuk katılmıştır. 351 i kız, 369 u erkektir. Araştırmada okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5-6 yaş grubu çocukların akran ilişkilerini incelemek amacıyla; Kişisel Bilgi Formu, Ladd ve Profilet Çocuk Davranış Ölçeği ( The Child Behavior Scale), Akranların Şiddetine Maruz Kalma Ölçeği ( Self Reports of Victimization) Öğretmen Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde T, F ve Tukey Testi kullanılmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular aşağıda özetlenmiştir:?Erkek çocukların akranlarına karşı saldırganlık, dışlanma, aşırı hareketlilik, akranların şiddetine maruz kalma puanları, kız çocuklarının puanlarından yüksektir.?Kız çocukların akranlarına karşı yardımı amaçlayan sosyal davranış gösterme puanları, erkek çocukların akranlarına karşı yardımı amaçlayan sosyal davranış gösterme puanlarından yüksektir.?Özel anaokulunda öğrenim gören çocukların akranlarına karşı saldırganlık, akranlarına karşı asosyal davranış geliştirme, akranlarına karşı korkulu-kaygılı olma, akranları tarafından dışlanma, aşırı hareketlilik, akran şiddetine maruz kalma puanları devlet anaokulu ve anasınıflarında öğrenim gören çocukların akranlarına karşı puanlarından yüksektir.?Özel anaokulunda öğrenim gören çocukların akranlarına karşı yardımı amaçlayan sosyal davranış gösterme, puanları, devlet anaokulu ve anasınıflarında öğrenim gören çocukların puanlarından yüksektir.?Anne-baba eğitim düzeyi arttıkça akranlarına karşı yardımı amaçlayan sosyal davranış gösterme puanları artmaktadır. Anne eğitim düzeyi düştükçe akranları tarafından dışlanma, akranlarına karşı korkulu-kaygılı olma ve aşırı hareketlilik puanı artmaktadır. Baba eğitim düzeyi artıkça dışlanma, aşırı hareketlilik, akran şiddetine maruz kalma puanı azalmaktadır.?Anne-baba yaşı azaldıkça akranlarına karşı yardımı amaçlayan sosyal davranış gösterme puanları artmaktadır. Anne yaşı arttıkça akranlarına karşı asosyal davranış gösterme, akranlarına karşı korkulu kaygılı olma, dışlanma, aşırı hareketlilik, akran şiddetine maruz kalma puanları da artmaktadır. Baba yaşı arttıkça akranlarına karşı saldırganlık, akranlarına karşı asosyal davranış geliştirme, akranlarına karşı korkulu kaygılı olma, aşırı hareketlilik, akran şiddetine maruz kalma puanları da artmaktadır.?Annesi çalışan çocukların akranlarına karşı yardımı amaçlayan sosyal davranış geliştirme puanları çalışmayanlara göre daha yüksektir.?Babasının mesleği memur olan çocukların akranlarına karşı yardımı amaçlayan sosyal davranış gösterme puanı, babasının mesleği işçi olanlardan yüksektir. Babası memur olan çocukların akran şiddetine maruz kalma, akranlarına karşı korkulu-kaygılı olma puanları serbest meslek olanlardan düşüktür. Babası işçi olanlar da memur olanlara göre daha hareketlidir.?Aile doğum sırasında 4. Çocuklar akranlarına karşı saldırganlık, akranlarına karşı korkulu kaygılı olma, aşırı hareketlilik puanları 1. ve 2. çocuklardan yüksektir. 4. Çocukların akranlarına karşı asosyal davranış geliştirme puanları 2. çocuklardan yüksektir.Anahtar Kelimeler: Akran ili?kileri, Saldırganlık, Okul öncesi, Sosyal geli?im

Abstract:
In this study, peer relationship of the children attending pre-school is examined according to different variables. Dependent variable of this study is the relationship with peers and the Independent variables are age, sex, the school, parents? educational level, their ages and jobs, the number of the siblings, birth order.This investigation includes the children at the age of 5-6 attending pre-schools in Konya. Children at the age of 5-6 attending primary school nursery classes , state nursery schools and private nursery schools are chosen by dispropotional sampling method .Of the 720 children, who participated in this research, 395 were from state nursery schools and 325 were from private nursery schools.351 of them were girls and 369 of them were boys. In order to investigate peer relationship of the children attending nursery schools; Personal Information Form, The Child Behaviours Scale, Self Reports of Victimization and Teacher Forms were used. For analyzing the data T, F Test and Tukey Test were used.Findings of the investigation are summarized below:?Boys proved to be more agressive to their peers, more excluded,more active and more exposed to peer violence than girls.?Girls displayed more social behaviours to help their peers than boys.?Students in private nursery schools were more agressive, more antisocial, more scary and anxious, more active, more excluded and more exposed to peer violence than the students in state nursery schools and primary school nursery classes.?Private nursery school students displayed more social behaviours to help their peers than the students in state nursery schools and primary school nursery classes.?As the parents? level of education gets higher, their children display better social behaviour to help their peers. When mother?s level of education is lowwer , children become more excluded, more active, scary and anxious. When father?s level of education is higher,children become more active,more excluded and more exposed to peer violence.?Children with younger parents display better social behaviour to help their peers. However, children with older mothers become more antisocial, more scary and anxious, more excluded, more exposed to peer violence and more active. Children with older fathers are more agressive , more antisocial, more scary and anxious, more exposed to peer violence and more active.?The children whose mothers are working display better social behaviour to help their peers compared to the childen whose mothers are unemployed.?Civil servants? children display better social behaviours to their peers than the workers? children. Children of the self-employed are more scary and anxcious, more exposed to peer violence compared to the children whose fathers are civil servants. Children of the workers are more active than the civil servants? children?Children of fourth or higher birth orders are more active, scary and anxious than the first and second child of the family. Children of fourth or higher birth orders are more antisocial than the second child of the family.KEY WORDS: Peer Relationship, Agressiveness, Pre-school, Social development