Gelir değişimine tüketimin tepkisi: 1987-2019 Türkiye örneği
Response of consumption to income change: 1987-2019 case of Turkey
Yazar: HATİCE GONCA TANTAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SUNA ŞAHİN
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Eşbütünleşme = Cointegration ; Faiz = Interest ; Gelir seviyesi = Income level ; Gelirler = Incomes ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketici kredileri = Consumer credits ; Tüketim = Consumption ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
göstergesidir. GSYİH'daki büyüme tüketim harcamalarında da artışa neden olur. Keynes, genel teorisinde insanların gelirindeki artışın tüketimi de artıracağını ancak bunun gelirdeki artış kadar olamayacağını belirtir. Ona göre tüketim harcamaları ekonomik büyümenin motorudur ve bireyler hiç geliri olmasa da tüketmek durumundadırlar. Bu çalışmada tüketim ve gelir ilişkisi önce teorik daha sonra ampirik olarak araştırılmıştır. Çalışmada, gelir, enflasyon ve faiz gibi temel makroekonomik değişkenlerin tüketimi nasıl etkilediği tespit edilmiştir. Verilerin durağan olup olmadığının analizi için birim kök testi uygulanmış ardından, Vektör Otoregressif model kullanılmış ve ölçülen katsayıların istatistiksel anlamlılığına bakılmıştır. Vektör Otoregressif model değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkiyi tespit edemediğinden eşbütünleşme analizi kullanılarak değişkenlerin uzun dönemli bir ilişki gösterip göstermediği araştırılmıştır. Ayrıca, Granger nedensellik testi yaklaşımı ile değişkenler arasındaki nedenselliğin yönü tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma, Türkiye özelinde 1987-2019 yıllarını kapsayan yıllık veriler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Dünya Bankasından elde edilen verilere dayanarak tüketim ve gelir arasındaki ilişki enflasyon ve faiz değişkeni kontrol edilerek analiz edilmiştir. VAR analizi sonuçlarına göre, Türkiye'de tüketim ile gelir arasında pozitif yönlü, tüketim ile tüketimin ve faizin geçmiş dönemleri arasında ise negatif yönlü ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. Benzer şekilde tüketimin, faizin ve enflasyonun geçmiş dönemlerinin de tüketimin cari dönemine etkisinin bazı gecikme değerleri için istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür.

Abstract:
Consumption, which constitutes an important part of GDP, is an important indicator of welfare. The growth in GDP in-turn causes an increase in consumption expenditures. Keynes's general theory states that an increase in people's income will also increase consumption, however not necessarily as much as the increase in income. According to this, it can be said that consumption expenditures are the engine of economic growth and individuals will continue to consume irrespective of whether they have income or not.In this study, the relationship between consumption and income was first investigated theoretically and then empirically. Further basic macroeconomic variables such as income, inflation and interest were studied to determine the affect and impact on consumption. In order to analyze whether the data was stable or not, the unit root test was applied. Later the Vector Autoregressive model was used and the statistical significance of the measured coefficients was checked.Since it was investigated whether the variables show a long-term relationship using the co-integration analysis. In addition, the Granger causality test approach was used to determine the direction of causality between variables. Further the research was carried out using data using annual data covering the years through 1987 to 2019. Based on the data obtained from the World Bank, the relationship between consumption and income was analyzed by checking the inflation and interest variables. According to the results of the VAR analysis, it can be seen that in Turkey the relationship between income and consumption is positive, while with consumption and consumption in the interest of the past period has been determined as negative. Similarly, interest and inflation have a statistically significant effect on the current period of consumption for some laging values.