Kilikya Bölgesi'nde tapınaklar (Tykhe) ve küçük buluntular ışığında inanç
Faith in the light of the temples (Tykhe) and small finds in the Cilicia Region
Yazar: HACER DEĞİRMENCİ
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT AYDIN
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Dağlık Kilikya = Rough Cilicia ; Kilikya = Cilicia ; Tanrı anlayışı = God understanding ; Tanrılar = Gods ; Tanrıçalar = Goddesses ; Tapınaklar = Temples ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Kilikya Bölgesi'nin doğusunu Kinet Höyük, batısını Alanya, kuzeyini Toros dağları ve güneyini Akdeniz oluşturmaktadır. Antik tarihçiler ile coğrafyacılar eserlerinde Kilikya Bölgesi'ni ikiye ayırmış ve bu iki bölgeden Kilikya Trakheia (Dağlık) ve Kilikya Pedias (Ovalık) olarak bahsetmişlerdir. Kilikya Bölgesi; verimli toprakları, bol su kaynakları, antik limanları ile farklı toplumların ilgisini çekmiş ve tarih sahnesinde iz bırakmıştır. 
Farklı toplumların ilgisini çekmesiyle istilaya uğrayan ve ticaret ile uğraşan Kilikya Bölgesi'nde, kültür harmanlanması meydana gelmiştir. Bu harmanlanmayla birlikte yabancı tanrılar ile yerel tanrılar birleştirilerek yeni tanrı epitetleri ve formları ortaya çıkmıştır. Bu tanrılar; Athena Oreia, Artemis Perasia, Aphrodite Kasalitis, Demeter Karpotrophos, Tykhe, Hygeia, Zeus Olybris, Zeus Olympios, Zeus Hypsistos, Zeus Kolonaios, Zeus Soter, Zeus Theos, Zeus Kasios, Poseidon Asphaleios, Hephaistos, Apollon Patroos, Apollon Epekoos, Asklepion, Hermes, Dionysos Kallikarpos, Lares Penates ve İmparator kültüdür. 
Farklı tanrı kültleri, farklı tapınak yapılarını da doğurmuştur. Dağlık Kilikya Bölgesi'nde, Kelenderis antik kentinde yer alan, form ve buluntular ışığında Tykhe'ye ait olduğunu düşündüğümüz tapınak yapısı, Uzuncaburç (Diokaisareia) da tespit edilen Tykhe ve Zeus Olbios tapınak yapıları, Korykos'da yer alan Büyük ve Küçük tapınak yapıları, Eleiussa Sebaste'de yer alan tapınak yapısı ve Çatıören Hermes tapınağıdır. Ovalık Kilikya Bölgesi'nde Tarsus'ta yer alan Donuk (Dönük) Taş tapınağı ve Magarsus antik kentinde yer alan Athena Magarsia tapınakları bulunmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Dağ, İmparator, Kilikya, Kült, Ova, Tanrı, Tanrıça, Tapınak.

Abstract:
Kinet Höyük is on the east, Alanya on the west, the Taurus Mountains on the north and the Mediterranean Sea on the south. Ancient historians and geographers divided the Cilicia Region into two in their works and mentioned these two regions as Cilicia Trakheia (Mountains) and Cilicia Pedias (Plain). Cilicia Region; With its fertile lands, abundant water resources, ancient ports, it attracted the attention of different societies and left a mark on the historical scene.
Cultural blending occurred in the Cilician Region, which was invaded by the attention of different societies and engaged in trade. With this blending, foreign gods and local gods were combined and new god epithets and forms emerged. These gods; Athena Oreia, Artemis Perasia, Aphrodite Kasalitis, Demeter Karpotrophos, Tykhe, Hygeia, Zeus Olybris, Zeus Olympios, Zeus Hypsistos, Zeus Kolonaios, Zeus Soter, Zeus Theos, Zeus Kasios, Poseidon Asphaleios, Hephaistos, Apollon Patroos, Apollon Epekios, It is the cult of Hermes, Dionysus Kallikarpos, Lares Penates and the Emperor.
Different god cults gave birth to different temple structures. The temple structure, which we think belongs to Tykhe in the light of form and finds, located in the ancient city of Kelenderis in the Mountainous Cilicia Region, the temple structures of Tykhe and Zeus Olbios identified in Uzuncaburç (Diokaisareia), the Great and Small temple structures in Korykos, The temple structure in Eleiussa Sebaste and the Catiören Temple of Hermes. In the Plains Cilicia Region, there are the Donuk (Dönük) Stone temple in Tarsus and the Athena Magarsia temples in the ancient city of Magarsus.

Keywords: Mountain, Emperor, Cilicia, Cult, Plain, God, Goddess, Temple.