Renk ayırım sistemlerinde PCR ve UCR tekniklerinin incelenmesi, bunların baskı kalitesine etkisi /
Yazar: CANDAN CENGİZ
Danışman: Y.DOÇ.DR. AŞKIN ÇELİK
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matbaa Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1994
Konu: Matbaacılık = Typography
Dizin: Baskı teknikleri = Printing techniques ; Ofset baskı = Offset printing ; Renk ayırımı = Color separation ; Tipo baskı = Letterpress

Özet:
ÖZET II. Dünya Savaşı'ndan sonra baskı altın çağını yaşamıştır. 1950lerde baskıdan bahsedildiğinde akla tipo baskı gelirdi. 1440'da tipo baskıyı bulan Johann Gutenberg, 1950 yılında sıradan bir baskı dükkanına geri dönmüş olsaydı, harf kasasını, harf setlerini ve provayı kullanarak İncili 500 sene önce basabilecekti. Tipo baskı o zamanlar çok gelişmemişti. 1950 yılında büyük değişiklikler oldu. 1948 yılında Amerikan Hükümeti Baskı Ofisi'nde sunulan Fotosetter harf setleri, fotoğrafik yolla düzenliyordu. Renk Ayırım düzenlemesi yapan ilk ticari amaçlı elektronik scannerler 1950'de PDI tarafından sunuldu. Bu arada Web Ofset baskısı dikkat çekti. Harris ve Miehle bir sayfanın yüzüne tipo baskı, diğer yüzüne ofset baskı tekniğiyle baskı yaparak, reklâm olarak dağıttılar. Kısa bir zaman içinde matbaa terimi üç ana basım tekniğini ifade eder hale geldi. Bunlar; tipo baskı, ofset baskı, gravür baskıdır. Fakat bu üç teknik arasındaki fark, ancak bir büyüteç yardımıyla görülebilmektedir. Bu teknikler, 19701i yıllarda fotodizgi sistemi ve elektronik scannerlerin basım endüstrisine girmesine kadar geçerliliğini korudu. 1970'de A.B.D.'de harf setlerinin % 75'i hala dökme metaldendi. Video gösterim terminallerinin 1970'de üretilmesi; düzeltmelerin fotodizgi ve elektronik dizgide daha kolay yapılmasını ve dökme metal harflerin yerine, bu sistemlerin kullanılmasını sağlamıştır. Crosfield tarafından dijital elektronik büyültme ile PDI ve Hell tarafından yapılan elektronik nokta (jenerasvonu) oluşturulması, elektronik scannerlerin kullanılmasını yaygınlaştırmıştır. Böylece düzeltilmiş renk ayırımı üretiminde bu yöntem tercih edilir olmuştur. 1977'de A.B.D.'de 320 scanner, renk ayırımlarının % 20'sini gerçekleştirmiştir. 1987 yılında ise,Kuzey Amerika'daki renk ayırımlarının hemen hemen % 90'nını 3.000 scanner yapmıştır. Bugün scanner kullanımı doyurucu bir noktaya gelmiştir. Scanner kullanımının bu hızlı artışı, büyük miktarda scanner operatörüne ihtiyaç duyulmasına neden olmuştur. Bu tezin amacı hem eğitimde kullanabilmek, aynı zamanda scanner operatörlerinin yeteneklerinin gelişmesini ve renk görünümünün ve reprodüksiyonun renk ilkeleri hakkında genel bir bilgiye sahip olmalarını sağlayacaktır. Renkli baskı 1970lerde büyük bir hızla gelişmiştir ve daha da gelişmektedir. Renkli scannerler endüstriye farklı kalitelerde, uygun fiyatlarda, seçenekler sunarak bu gelişmeye katkıda bulunmuşlardır. Bu alandaki icatlar ve yenilikler renkli elektronik ön baskı sistemlerin gelişmesine hız kazandırmıştır. Bu tez renk ayırım ve scannerin işletmesi için gereken kavramları, prensipleri ve ustalıkları temel olarak anlatmak için yazılmıştır. Bu tezin amacı, piyasadaki scanner operatörlerinin kullandıkları cihazın özelliklerini bilmeyişi ve eğitim alanındaki kaynak eksikliği problemlerinden yola çıkarak hazırlanmıştır. Elektronik renk ayırım makinalannın gelişmesinden önce, renk ayırım işlemleri optik cihazlar vasıtasıyla fotomekanik yöntemlerle yapılmaktaydı. Fotomekanik yöntemlerle, manuel olarak yapılan renk ayırım tekniklerinde; * Orjinalden kaynaklanan sorunlar, * Orjinalin renk ve ton bozuklukları, * Karanlık oda ortamının ideal olmaması, * Kaliteli filtrelerle çalışılmaması, * Filtrelerin sahip olması gereken ideal spektral saflıkta üretilmemesi, * Matbaa mürekkeplerinin ideal spektral saflıkta üretilmemesi, renk ayırımında da olumsuz etkiler yaratıyordu.işte bu yüzden orjinalden yapılan renk ayırımlar, usta rötüşörler tarafından, saatlerce fırçayla siyanür rötüşleme işlemine tabi tutuluyorlardı. Ayrıca orjinali kötü olan bir renk ayırımında ton ve renk tashihleride yapılamıyordu. Elektronik renk ayırım cihazlarının gelişmesiyle tüm rötüşlerin, renk ve ton düzeltmelerinin hepsi aynı anda renk ayırım esnasında yapılabilir hale geldi. Saatlerce süren rötuş ve düzeltme işlemleri ve boyut ayarlamaları birkaç dakika içinde tuşlarla yapılmaya başlandı. îşte bu gelişme süreci içerisinde bir orjinalden, dört renk (cyan, magenta, yellow, black) aynı anda ayrılmaya başlandı. Fakat günümüzde orjinalden sadece bu dört ana rengi tarayıp baskı yapan makinalarm yanında, daha kaliteli bir baskı elde etmek için değişik renk ayırımı metodlan, daha doğrusu elektronik yollarla rötuş işlemleri de meydana çıkmış oldu. Bu elektronik yöntemler ise; UCR (Under Color Removal) ve PCR (Picture Color Removal) yada GCR (Gray Component Replacement) teknikleridir. UCR tekniğinde, trikromi baskıda kullanılan dört ana renkten, magenta, cyan ve san'nın nokta yoğunluğu siyahı oluşturacak yerden çekilip, bu yoğunluk miktarları siyaha yüklenerek, siyah nokta yoğunluğu yükselmektedir. Yani normal renk ayırımında siyah alanlar oluşurken, bu alanlar cyan, magenta, san için ayrılmış filmlerde bulunur. Bunların üst üste basılması ile siyah oluşur. îşte normalde siyah çıkması istenen bu alan zaten siyahla basılarak elde edildiğinden, diğer üç işlem rengimizden siyahı düşüyoruz. PCR yada GCR tekniğinde ise; Magenta, cyan ve san orjinalde olması gereken yoğunluktan % değerleri ile aşağıya çekilerek, siyahta arttırılarak kontrastlığı arttırmak amacı ile film hazırlama tekniğidir. Magenta, cyan ve sarıda gri tonlar ve siyahı oluşturan nokta değerleri aşağıya çekilerek, bunlar direkt olarak siyah filme yüklenmiştir.Bu tezde; renkten başlayıp, scannerin temel yapısı, çalışma prensipleri, gri dengesi, UCR, UCA ve PCR yada GCR konulan bölüm bölüm açıklanmıştır. UCR ve GCR (PCR) teknikleriyle yapılan renk ayırım sistemleriyle yapılan baskı; daha ucuz ve daha kaliteli bir baskı sağlamaktadır. Ayrıca sağladığı bir çok avantajlar sayesinde, genelde basın ve medya olmak üzere, tirajlı işler yapan büyük işletmelerde, Avrupa'da önemli bir yer almıştır, tşte bu yüzden genelde büyük tirajlı baskı yapan işletmeler için getirdiği avantajlar ile alternatif olmuştur. Ülkemizde ise daha çok gazete baskısı yapan işletmelerde kullanılmaya başlanılmıştır. Ama daha tam anlamıyla yerleşmemiştir. îşte bu uygulama ile bu dar olan çerçeveyi, ülkemizde genişletmek bu tezin kapsamı içindedir. Bu iki farklı yöntem ve normal renk ayırım tekniği ile hazırlanmış filmlerin baskısı ile gerçekleşen basım işlemi sırasında; filmden baskıya daha fazla detay aktarma, baskı neminin orjinaldeki renk değerlerine vereceği zarar, kuruma, zaman, maliyet gibi faktörler incelenerek bunların baskı kalitesinin sonuçta karşılaştırılması gerekleştirilecektir. PCR ve UCR teknikleriyle hazırlanan filmler ile baskı kalitesinin ve diğer etkenlerin iyileştirilmesine çalışılacaktır. Ayrıca, tezde verilen bir takım resimlerin yazıları ve metinler İngilizce olarak geçilmiştir. Bunun nedeni ise; İngilizce bazı kelimelerin tam Türkçe anlamı olmayışı yada bir tek kelimenin açıklaması iki, üç kelimeyle olması dolayısıyladır. Bu da kelime cümlenin anlamını bozmakta yada terminolojik olarak bizim dilimize de o şekilde yerleşmesinden dolayıdır. Bu kelimelerin daha iyi anlaşılması için, tezin sonunda bir "Terimler Sözlüğü" oluşturulmuştur.

Abstract:
-VII- ABSTRACT The years since the end of World War II have been the Golden Age of Printing. In 1950, when the word printing was spoken, it meant letterpress. In fact, if Johann Gutenberg, who invented letterpress printing in 1440, returned to the average print shop in 1950, he could have stood at a type case, set type and proofed it in much the some way he printed his famous Bible 500 years earlier. Letterpress had not advanced much. Things began to change in 1950. The Fotosetter, introduced by Harris Intertype at the U.S. Government Printing Office in 1948, was setting type photographically and the first commercial electronic scanner for making color corrected separations was introduced in 1950 by PDI, a subsidiary of Time-Life. Web ofset printing was attracting attention, and both Harris and Miehle were distributing advertisements of the some subject printed on one side by letterpress and the other side by offset lithography with crossovers by both processes. Soon the term printing was used to describe all three major printing processes-letterpress, offset lithography and gravüre- because often you couldn't tell the difference between them without a magnifying glass. It took over 20 years, into the 1970's, however, before phototypesetting and electronic scanners gained acceptance in the printing industry. In 1970, 75% of the type set in the U.S. was still cout metal. The video display terminal, introduced in 1970, simplified corrections to that phototypesetting and electronic typesetting have finally almost completely replaced cast metal type. Digital electronic enlargement by Crosfield and electronic dot generation by PDI and Hell increased the use of electronic scanners so they have become the preferred means for producing corrected color separations. In 1977, 320-VIII - scanners in the U.S. were used to make about 20% of the color separations made. In 1987 the 3.000 scanners in North America made almost 90% of the color separations produced! This is close to the saturation point for scanners use, as about 10% of the subjects for color reproduction cannot be handled on scanners. The explosive increase in the use of scanners has created a tremendous demond for scanner opeators. Training, especially of scanner operators, has suddenly become the most critical requirement in the printing industry. This thesis has been prepared due to the fact that scanner operators lack knowledge of the apparatus they work with and that there are certain problems of inedequate resources in the field of education. Before seperators were introduced, seperations had been made via optica equipment with photomechanical systems. In seperation techniques done manucally with photomechanical systems; problems caused by the original, the color and tone failures in the original, the darkroom conditions not being ideal, not working with high quality filters, filters not being produced in ideal spectral purity and process inks not being produced in ideal spectral purity effects seperations negatively. Due to such problems, seperations made from the original were being retouched with cyanide. In addition to that in seperations where the original is imperfect tone and color rectification was impossible. With the introduction of electronic separators it became possible that all retouches color and tone corrections could be made simultaneously with seperation. Retouching, correction process and dimension adjustment which was quite time consuming is now done by switches in a few minutes. During this development process it become possible to seperate the four colors (cyan, magenta, yellow and black) at the same time. However, today together with the machines that can only scan and-De press these four main colors from the original, there are different color seperation methods to obtain printings of higher quality which is retouching in electronic means. These electronic methods are UCR (Under Color Remoral) and PCR (Picture Color Removal) or GCR (Gray Component Replacement). In the UCR technique from the four colors used in the trichrome print the dot density of magenta cyan and yellow are decreased to obtain black and these density values are then added to black which increases the black dot density. That is, while black areas form in the normal seperation, these areas exist in the films selected for cyan, macenta and yellow. When these colors are printed on top of each other black forms but because it is a brownish color, black which is of four colors is overprinted. Since, normally this area which is desired to come out in black is produced by printing black, we eHminate black from our other process colors. PCR or GCR technique produces the film by decreasing the macenta, cyan and yellow densities in percentage while increasing the black which enhances the contrast. The grey tones in magenta, cyan and yellow and the dot values that form black are decreased and directly loaded on the black film. In this thesis, starting from color, the basic structure of scanners, the fundamentals of working, grey balance, UCR, UCA and PCR or GCR is studied in different chapters. With the printings done with seperations using UCR and GCR (PCR) techniques it is possible to obtain a cheaper and higher quality of printing. In addition to that with the many advantages it prorides it has occuppied an important place in the European foundations where the circulation is of great amount. Due to this, it has become an alternative for these foundations. In our country, it is mostly being used in newspaper printing but it is not completely established yet. With the application of this project, to enhance this concept in our country is in the scope of this project.During the printing process which works with film that have been prepared both by the two different methods and normal color seperation, factor like detail transfer, the damage printing humidity will cause in the color values of the original, drying, time and cost will be examined carefully and will be conpensated to obtain the best results. The main objective will be to improve the films prepared with PCR and UCR techniques and the printing quatily.