Kayseri ilindeki serbest eczacıların organ nakli hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının belirlenlenmesi
Determination of knowledge, attitudes and behaviors about organ transplantation of self pharmacists in Kayseri province
Yazar: FATMA TUĞÇE ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA MÜMTAZ MAZICIOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Davranış = Behavior ; Eczacılar = Pharmacists ; Eczacılık = Pharmacy ; Kayseri = Kayseri ; Organ nakli = Organ transplantation ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Giriş: Transplantasyon son dönem organ yetmezliği tedavisinde uygulanan tedavilerin en önemlisidir. Her geçen yıl artan sayılarda transplantasyon ihtiyacı olan hasta bulunmasına karşın, yeterli donör miktarı sağlanamamaktadır. Bu çalışmada eczacıların organ nakli ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Kayseri ilindeki serbest eczacıların organ nakli konusunda bilgi ve tutumları hazırlanan anket formu ve ölçekler aracılığı ile değerlendirilmiştir. Araştırmacılar tarafından hazırlanan anket formu dışında çalışmamızda Organ-Doku Bağışı ve Transplantasyon Bilgi Ölçeği (ODTKS: Organ-Tissue Donation and Transplantation Knowledge Scale) ve Organ Bağışı Tutum Ölçeği kullanılmıştır.
Bulgular: Bilgi ölçeğinden alınan puanların persentil dağılımı incelendiğinde  eczanelerin konumu, sosyoekonomik durum, yaş grupları, medeni durum arasında bir farklılık görülmedi, sadece cinsiyetler açısından farklılık olduğu görüldü. Erkek eczacıların bilgi ölçeğinden aldıkları puanlar kadın eczacılara göre anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Tutum ölçeğinden alınan puanların persentil dağılımı incelendiğinde eczanelerin konumu, sosyoekonomik durum, yaş grupları, medeni durum, cinsiyetler açısından arasında bir farklılık görülmedi. Eczacıların yaklaşık yarısı organ nakli konusunda katkılarının olmayacağını ya da nasıl bir katkı sağlayacaklarını bilmediklerini ifade etmiştir.
Sonuç: Eczacılara yapılan bilgi ölçeğinden eczacıların çoğu 75p üzerinde puan almıştır.  Erkek eczacıların bilgi ölçeğinden aldıkları puanlar kadın eczacılara göre anlamlı olarak düşük bulunmuştur. İlerde organ bağışında bulunmayı düşünmeyen eczacıların en sık gösterdiği sebep ailesini üzmek istememesi ve bedensel bütünlüğünün bozulmasını istememesidir. Eczacıların organ nakliyle ilgili katkıları hakkında bilgilendirilmeleri ve donör artırımı için teşvik konusunda yönlendirilmelidirler. 
Anahtar Kelimeler: Organ nakli, Organ transplantasyonu, Eczacı,Kayseri

Abstract:
Introduction: Transplantation is the essential treatment for end-stage organ failure. Although there are increasing numbers of patients in need of transplantation every year, sufficient donor amounts cannot be provided. This study aimed to determine the knowledge, attitudes, and behaviors of pharmacists about organ transplantation.
Materials and Methods: In our study, the knowledge and attitudes of community pharmacists in Kayseri were evaluated through the prepared questionnaire and scales. Apart from the questionnaire prepared by the researchers, Organ-Tissue Donation and Transplantation Knowledge Scale (ODTKS) and Organ Donation Attitude Scale were used in our study.
Findings: When the percentile distribution of the scores obtained from the knowledge scale was examined, no difference was observed between the location of the pharmacies, socioeconomic status, age groups, and marital status, but only in terms of gender. The scores of male pharmacists on the knowledge scale were significantly lower than female pharmacists. When the percentile distribution of the scores obtained from the attitude scale was examined, no difference was observed in terms of the location of the pharmacies, socioeconomic status, age groups, marital status, and genders. About half of the pharmacists stated that they would not contribute to organ transplantation or did not know how to contribute.
Results: Most of the pharmacists scored above 75p on the pharmacist knowledge scale. The scores of male pharmacists on the knowledge scale were significantly lower than female pharmacists. The most common reason pharmacists do not plan to donate organs in the future is that they do not want to upset their families and do not want their physical integrity to be compromised. Pharmacists should be informed about their contribution to transplantation and should be encouraged to increase donor donations.
Keywords: Organ transplantation, Pharmacists, Kayseri