Yapay zekânın gelişim sürecinde mantık çalışmalarının etkisi ve günümüze olası etkileri üzerine bir araştırma
The influence of logic studies on the development process of artificial intelligence and a research on the possible effects of artificial intelligence on the present day
Yazar: HÜSEYİN ENSARİ ERYILMAZ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM EMİROĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışma yapay zekânın geliştirilmesi sürecinde mantık çalışmalarının katkısı üzerine bir inceleme ve gelinen süreçte oluşturulan programların, yapılan icatların ve çalışmaların insan ve toplum hayatına olası etkileri üzerine felsefi bir bakış açısıyla yapılan soruşturmadır.
Günümüzde, bilimsel ve pratik hayatta oldukça önem kazanan, gün geçtikçe kullanım alanı gelişen ve genişleyen yapay zekânın ve bunların pratik kullanım alanı olan robotların kurulumunda kullanılan yöntem ve tekniklerle ilgili mantığın nasıl devrede olduğu ve kullanıldığı araştırılarak bunun sosyal bilimlere ve mantık alanına bir bilgi olarak kazandırılması, bununla birlikte yapay zekânın ileriye dönük sosyal hayatta doğuracağı olası tehditlerin, hukuki ve etik problemlerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmamız giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır.
Giriş kısmında genel olarak insanlık düşünce serüveni üzerinde kısaca durulmuş tezle ilgili genel bir çerçeve ifade edilmiştir.
Birinci bölümde, yakın zamanda yapılan mantık çalışmalarının yapay zekâ çalışmalarına katkıları incelenirken daha anlamlı olacağı düşüncesiyle kısa bir mantık tarihinden bahsedilmiştir. Sonrasında belirlediğimiz bilim adamlarının çalışmaları üzerinden mantık çalışmalarının günümüz yapay zekâ çalışmalarına katkıları incelenmeye çalışılmıştır.
İkinci bölümde, mantık kavramının tarihsel süreci ele alınmış, gelinen süreçte, baş döndürücü hızla gerçekleşen dönüşümün temel kavramları belirlenmeye gayret edilmiştir.
Üçüncü bölümde ise, yapay zekâ tabanlı uygulamaların insansı özelliklere her geçen gün yaklaşması ile birlikte ortaya çıkabilecek çeşitli sorunlara işaret edilmiştir. Bu sorunların çözümü üzerine tartışılmış ve bu noktada karşılaşabilecek problemlerin en aza indirilebilmesi için gerekli olabilecek düzenlemeler üzerine özellikle etik problemlerle ilgili kısımda durulmaya gayret edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Mantık, Felsefe, Teknoloji, Yapay Zekâ, Robot, Etik

Abstract:
This investigation examines the contribution of logical reasoning studies in the development of artificial intelligence and from a philosophical perspective, explores the potential effects of programs, inventions and research conducted during the course of its advancement on human life and society.
Our study aims to investigate how logic is involved and utilized in the methods and techniques employed in the development and implementation of artificial intelligence and robots, which have gained significant importance in today's scientific and practical realms, and whose scope of application continues to expand. Moreover it seeks to contribute this knowledge to the fields of social sciences and logic. Additionally the study aims to identify and address the potential threats, legal issues, and ethical problems that artificial intelligence may pose in the future social sphere. The structure of our study consists of an introduction, three main sections, and a conclusion.
In the introduction, we briefly delve into the intellectual journey of humanity and provide a general framework related to the thesis.
In the first section, we examine the contributions of recent logical studies to artificial intelligence research. To provide a more meaningful context, we briefly discuss the history of logic as we believe it will enhance our understanding.
Subsequently, we explore the relevance of logic studies to contemporary artificial intelligence research by analyzing the works of selected scientists that we have identified.
In the second section, we delve into the historical evolution of the concept of logic. We examine the significant milestones and transformations that have taken place over time, striving to identify the fundamental concepts underlying the rapid changes that have occurred in recent years.
In the third section, we highlight the potential challenges that may arise as artificial intelligence based applications increasingly exhibit human-like characteristics. We discuss these challenges and engage in a discussion about potential solutions. Specifically, we emphasize the ethical dimension by addressing the necessary regulations that may be required to minimize the problems that could arise at this juncture.
Keywords: Logic, Philosophy, Technology, Artificial Intelligence, Robot, Ethics