Türkiye'de üstün yetenekliler eğitimi tarihi süreci
The history of education of gifted and talented student in Turkey
Yazar: RIDVAN KARABULUT
Danışman: PROF. DR. ALİ GÜLER
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Türkiye = Turkey ; Zeka = Intelligence ; Çocuklar = Children ; Çocuklar-üstün yetenekli = Child-gifted ; Özel eğitim = Special education ; Üstün yetenek = Gifted

Özet:
Bu çalışmanın amacı 1960- 2009 yılları arasında Türkiye'de Üstün yetenekliler eğitimi veren resmi ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarının tarihsel süreç içinde amaçlarını, öğrenci ve öğretmen seçimini, üstün yeteneklilere dönük okulların yasal dayanaklarını, üstün yeteneklilere dönük ekonomik yardımları ve üstün yetenekliler eğitimi veren okulların programlarını incelemektir. Araştırma yöntemi olarak tarihi araştırma yöntemi kullanılmıştır. Tarihi araştırma yöntemi,olayların geçtiği tarihi olabildiğince doğru anlamaya ve bunun niçin olduğunu açıklamaya çalışır?(Büyüköztürk ve diğerleri,2008: 17)Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara göre;1.Araştırmada üstün yetenekliler eğitimi veren okulların üstün yetenekli öğrencilerinin bireysel yeteneklerinin farkında olarak kapasitelerini en üst düzeyde kullanmalarını ve üstün oldukları alanlarda en üst eğitimi almalarını amaçladıkları görülmüştür.2.Araştırmada üstün yetenekliler eğitimi veren okulların öğrencilere uygulanan zeka testleri ve yapılan birtakım test sınavlarına göre öğrenci seçtikleri görülmüştür. Fen Liselerinde zeka testi uygulanmayıp yapılan ilköğretim sonu sınavlarına göre öğrenci alındığı gözlenmiştir.3.Araştırmada üstün yetenekliler eğitimi veren okullardan Fen Liseleri ile Bilim ve Sanat Merkezleri'nin bu okullarda görev yapacak öğretmen seçiminde çeşitli kriterlerin uygulandığı görülmektedir.4.Üstün yetenekliler eğitimi veren okulların başta Anayasa olmak üzere çeşitli yasa, yönetmelik ve yönergelere göre eğitim- öğretime devam ettikleri görülmüştür.5.Araştırmada üstün yetenekli öğrencilere dönük ekonomik faaliyetlerin Cumhuriyetin ilk yıllarından başlayarak günümüze kadar ulaştığı görülmüştür. Devlet Parasız Yatılılık, Tübitak Bursları yanında üstün yetenekli öğrencilerin devlet tarafından desteklenmesini öngören birtakım düzenlemeler yapıldığı görülmüştür.6.1960'lı yıllarda Ankara Rehberlik Araştırma Merkezi'nin önderliğinde Ergenekon İlköğretim okulu başta olmak üzere yapılan çalışmalar ile 1964 yılında kurulan Ankara Fen Lisesinde üstün yetenekliler eğitimi anlamında oldukça kapsamlı bir programın uygulamaya konduğu görülmüştür. Ancak günümüzde İstanbul'da eğitime devam eden Ford- Otosan Beyazıt İlköğretim Okulu'nun Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından onaylanmış bir üstün yetenekliler eğitimi programı bulunmadığı görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Üstün Yetenek, Zeka, Üstün Yetenekliler Eğitimi

Abstract:
The purpose of this study from 1960 to 2009 years in Turkey between gifted education given official primary and secondary schools in the process of the historical aims, student and teacher selection, gifted to the school faces legal basis of their superior talent turned into economic aid and gifted education that gives schools the programme is to examine. Research as a method of historical research method was used. Historical research method, the date of events late as possible and to understand why it tries to explain "(Büyüköztürk and others, 2008: 17)..Accordingtothefinding ofresearch;1. Study of gifted education to gifted students of the school aware of the capabilities of the individual as the highest level of their capacity to use and on top of their field as they were intendedtoreceivetraining.2. Study of gifted education that gives students applied to schools and the intelligence tests according to some test exams on students is that they choose. Intelligence test is not applied in Science High Schools. Students are chosen according to the primary school final exams .3. In research providing gifted education from schools and science high schools in this school of the Science and Art Center will serve a variety of criteria applied in the selection of teachers canbeseen.4. Provide gifted education to the Constitution, especially the various law schools, according to the regulations and guidelines to continue their education was seen.5. Study of gifted students facing economic activities, starting from the first years of the Republic has survived to modern times was seen. Free boarding of state, TÜBİTAK Scholarships gifted students by the state to be supported by some regulations foresaw was done.6. 1960 Guidance Research Center in Ankara under the leadership of Ergenekon Primary School studies conducted mainly in 1964 and established in Ankara Science High School for gifted education in the sense of a very comprehensive programme that was implemented. But today, continuing education in Istanbul Beyazit Ford-Otosan Primary School Board of the Training and Dressage by an approved gifted education program was not found.Key Words: Gifted and talented, intelligence, Gifted Education