Pulmoner barotravma riski yaratan lezyonların varlığında hiperbarik oksijen tedavisi kararının değerlendirilmesi
Assesment of hyperbaric oxygen treatment in pulmonary barotrauma risk groups
Yazar: NAMŞAN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ERELEL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Barotravma = Barotrauma ; Hiperbarik oksijenasyon = Hyperbaric oxygenation ; Komplikasyonlar = Complications

Özet:
Amaç:Hiperbarik Oksijen Tedavisi (HBOT) endikasyonu kararı verilen hastalarda tedavi öncesi solunum sistemi açısından yapılan değerlendirmede pulmoner barotravma riski olan hastalarda uygun görüntüleme yöntemlerinin tercihi ve radyolojik olarak saptanan bül, bleb, hava kisti gibi hava hapsine sebep olan lezyonların tedavi kararı üzerindeki etkisinin değerlendirilmesidir.Materyal ve Metod:2004-2011 yılları arasında HBOT endikasyonu ile Hiperbarik Oksijen Tedavisi Merkezine başvuran 2138 hastaya ait medikal kayıtlar retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, HBOT endikasyonu, ek hastalıkları, aktif, geçirilmiş veya kronik solunum sistemi hastalıkları, sigara öyküsü, görüntüleme yöntemleri, radyolojik özellikleri, tedavi kararı, tedavinin özellikleri ve tedaviye bağlı komplikasyonlar kaydedildi.Bulgular:Toplam 2138 hastaya ait medikal kayıtlar retrospektif olarak değerlendirildi. Olguların 1395 (%65)'i erkek, 743 (%35)'ü kadın idi. Ortalama yaş erkeklerde 49.09 ±18.27, kadınlarda 50.55±18.18 idi.Olguların 625'inin (%29.2) (Kadın:103, Erkek:522) sigara içme anamnezi vardı. HBO endikasyonu alan olguların dağılımına bakıldığında 1107'si iyileşmeyen yara (%51.8), 275'i ani işitme kaybı (%12.9), 160'ı Crush yaralanması (%7.5), 114'ü (%5.3) yumuşak dokunun nekrotizan enfeksiyonları idi. Yara iyileşmesinin geciktiği durumlar ise diyabetik ayak, venöz staz ülseri, dekübitis ülserleri ve arteriyel dolaşım yetmezliğine bağlı ülserleri içermektedir.Olguların 1268'inin (%59) ek hastalıkları mevcuttu. Olguların 203'ünün (%9.5) anamnezinde geçirilmiş, aktif veya kronik bir solunum sistemi hastalığı vardı. Bu 203 olgunun 63'ünde (%31) geçirilmiş tüberküloz, 61'inde (%30) Obstruktif Akciğer Hastalığı (KOAH veya Astım), 9'unda (%4.4) geçirilmiş pnömotoraks, 65 (%32)'inde geçirilmiş toraks cerrahisi veya invaziv tanısal toraks işlemleri, 1'er olguda geçirilmiş ampiyem, geçirilmiş akciğer absesi, vaskülit, akciğer metastazı şüphesi, Wegener Granülomatozisi anamnezi vardı.Olgulardan 106'sında (%5) pulmoner barotravma gelişimini kolaylaştıran lezyon şüphesi ile görüntüleme yöntemlerine başvurulmuştu. Beş olgudan direk akciğer radyografisi 101'inden Toraks Yüksek Çözünürlüklü Bilgisayarlı Tomografisi (HRCT) istenmiş idi. PA Akciğer grafilerinde bir özellik saptanmamışken HRCT ile bül, bleb, hava kisti gibi lezyon saptanan olgu sayısı 24 (% 22.6) idi.HBOT endikasyonu konularak başvuran olguların 16'sı muhtemel barotravma riskine neden olan ek hastalıkları nedeni ile tedaviye alınmamıştı. Hava hapsine neden olabilecek radyolojik bulgusu olan olgu sayısı 15 idi. Diğer 1 olgu ise aktif akciğer tüberkülozunu düşündüren radyolojik bulgusu nedeni ile tedaviye alınmamıştı.Hava hapsine neden olabilecek radyolojik bulgusu olan 15 olgunun 12'si (%80) yara iyileşmesinin geciktiği durum nedeni ile başvurmuştu. Aynı ek hastalığı olup tedaviye alınan 9 olgunun 4'ü (%44) de aynı endikasyonla başvurmuştu. Bu grup olgular sıklıkla yara iyileşmesinin geciktiği durumlar nedeni ile başvurmuştu.Hava hapsi yaratan durumlara sahip olup tedavi alan 9 olguda (%37.5) ve tedaviye alınan hiçbir olguda komplikasyon gelişmemişti.Sonuç:HBOT öncesinde akciğer hastalığı öyküsü olan hastalarda uygun görüntüleme yöntemleri ile yapılacak değerlendirmenin olası barotravmaları önlemek açısından yol gösterici olduğu birçok çalışmada iddia edilmiştir. Görüntüleme yöntemleri ile saptanan hava hapsi lezyonları her ne kadar rölatif kontrendikasyon oluştursa da kişinin HBOT'sinden sağlayacağı fayda gözönüne alınarak tedavi denenebilir.HBOT sırasında gelişen barotravma genellikle basıncın azaltılmaya başladığı dekompresyon fazında gelişmektedir. Bizim olgularımızın tamamında yavaş dekompresyon yöntemi uygulanmıştır. Barotravma riski bulunan olgularda yavaş dekompresyon yapılması bu riski azaltmaktadır.HBOT'ne karar verilen hastada HRCT ile bül, bleb tespit edilmesi hastanın yakın gözlem altında ve yavaş dekompresyonla tedaviye alınması konusunda yol gösterici olarak kabul edilebilir.

Abstract:
Aim:To choose the patients who have predisposing factors for pulmonary barotrauma by using appropriate screening tools and to evaluate patients who have bullae and blebs in their lungs before hyperbaric oxygen treatments.Material and Methods:Records of 2138 patients who admitted for hyperbaric oxygen treatment between 2004-2011 were examined respectively. Age, gender, the indication of hyperbaric oxygen treatment, other diseases, lung diseases, smoking, screening methods, radiological characteristics, decision of treatment, complications of treatment were recorded.Findings:Medical records of 2138 patients were examined respectively. 1395 (65%) of all cases were male, 743 (35%) of them were female. Average age of male was 49.09 ±18.27/year, female was 50.55±18.18/year. 1107 (51.8%) of all patients were applied for enhancement of healing in selected problem wounds, 275 (12.9%) were applied for idiopathic sudden sensorineural hearing loss, 160 (7.5%) were applied for Crush injuries, 114 (5.3%) were applied for necrotizing soft tissue infections. 203 (9.5%) of these cases had a history of lung disease. 63 (31%) of these lung disease were tuberculosis, 61 (30%) were chronic obstructive lung disease, 9 (4.4%) of them had a history of pneumothorax, one case had a history of lung abcess, one case had empyema, one of them had vasculitis, one of them had suspicion of pulmonary metastases, one of them had a history of Wegener granulomatosis, 65 (32%) cases had a history of torasic surgery and had a history of invasive procedure to thorax. 625 (29.2%) of all cases were smoking. Screening methods were used in 106 (5%) of all cases. 101 of the screening methods were HRCT, 5 of them were plain chest x-ray. Postero-anterior chest x-ray were normal. The cases who went for HRCT were mostly (n:59) had history of tuberculosis. Air trapping lesions were found in 24 of all cases. 15 of the cases who had bullae or blebs in their lungs were excluded and 9 of them were accepted despite air trapping lesions. 15 of the cases who had bullae or blebs in their lungs were mostly(80%) applied HBOT for non healing problem wounds. 9 cases were applied HBOT for non healing problem wounds too. These cases have no other chance to treatment if they do not applied to HBOT. None of the nine patients suffered from pulmonary barotrauma.Results:In many studies it is claimed that using appropriate screening tools in the patients who have a history of lung diseases prevents from pulmonary barotraumas before appling hyperbaric oxygen treatment. The radiologic finding of bullous or cystic pulmonary lesions may not necessarily contraindicate HBOT in all circumstances, but should at least trigger a very careful evaluation of risk versus benefit. It is known that pulmonary barotraumas occur while reducing enviromental pressure during decompression in HBOT. All of our cases were applied HBOT by using slow decompression rates. Because it is known that using slow decompression rates reduces the risk of pulmonary barotraumas.If HBOT is performed in patients with bullae and blebs in their lungs, it is a warning that observing patients closely and lowering the decompression rate to reduce the risk of gas trapping.