Jinekolojik onkoloji cerrahisinde renovasküler malformasyonların sıklığı ve önemi
The frequency and significance of renovascular malformations in gynecologic oncology surgery
Yazar: SEFA KAYA NAYCI
Danışman: DOÇ. DR. İLKER SELÇUK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada jinekolojik maligniteler nedeniyle pelvik ve paraaortik
lenf nodu diseksiyonu cerrahisi yapılan hastalarda, renal vasküler varyasyonların
sıklığının ve klinik öneminin değerlendirilmesi planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: 1 Ocak 2021-31 Mayıs 2023 tarihleri arasında sorumlu
eğitim görevlisi Dr. İlker Selçuk tarafından tek cerrah yönetiminde sistematik pelvik
ve paraaortik lenf nodu diseksiyonu cerrahisi yapılmış olan 100 kadın hasta
renovasküler varyasyonlar açısından değerlendirilmiştir.
Sistematik pelvik ve paraaortik lenf nodu diseksiyonu cerrahisi yapılmış olan
hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil olan hastaların hepsinde standart
cerrahi teknik ile sistematik pelvik (bilateral) ve paraaortik lenfadenektomi cerrahisi
yapılmıştır. Toplamda 100 hasta çalışma kriterlerine uyarak incelenmiştir.
Sadece pelvik veya sadece paraaortik lenfadenektomi cerrahisi yapılmış olan
hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir. Sistematik olarak paraaortik lenf nodu
diseksiyonu cerrahisi (lateral kaval, prekaval, interaortokaval, preaortik, infra ve
supramesenterik lateral aortik lenf nodu diseksiyonu) yapılmamış hastalar çalışma
kapsamında incelenmemiştir.
Renal vasküler varyasyon saptadığımız hastalar; varyasyonun türü, insidansı,
intraoperatif ve postoperatif komplikasyonları açısından değerlendirilmiştir.
Bulgular: Dahil edilen 100 hastanın 28'inde (%28) renovasküler varyasyon
tespit edilmiştir. Hastaların 17'sinde (%60.7) izole arteryel varyasyon izlenirken,
8'inde (%28.5) izole venöz varyasyon ve 3'ünde (%10.7) arteryel ve venöz
varyasyon birlikteliği gözlenmiştir. Üç hastada multipl varyasyon tespit edilmiş olup,
bu hastalarda arteryel ve venöz varyasyon birlikteliği mevcuttur. En sık gözlenen
varyasyon şekli normal lumbar 1-2 vertebra seviyesine göre daha kaudalden köken
alan renal arter yapısı olurken (10/28, %35.7) bu durumu ek renal arter varlığı takip
etmiştir (8/28, %28.5). Sekiz hastada sağ taraf (%28.5) ile ilişkili varyasyon
gözlenmiş olup, 16 hastada sol taraf (%57.1) ile ilişkili varyasyon, 3 hastada hem sol
hem de sağ taraf (%10.7) ile ilişkili varyasyon ve 1 hastada orta hat ile ilişkili
varyasyon görülmüştür. Varyasyonların 3'ü izole olarak inter-aortokaval (%10.7)
alanda izlenirken, 8'i izole olarak supramezenterik lateral aortik (%28.5) alanda, 1'i
izole olarak inframezenterik lateral aortik alanda ve 5'i prekaval alanda izlenmiştir.
Dokuz varyasyon (%32.1) ise hem inter-aortokaval alan hem de supramezenterik
lateral aortik alan ile ilişkili bulunmuştur.
Sonuç: Renovasküler varyasyon varlığı %28 oranında tespit edilmiş olup,
yaklaşık 4 kişide 1 bir orana denk gelmektedir. Pelvik ve paraaortik lenfadenektomi
yaparken komplikasyonları ve morbiditeyi önlemek açısından dikkatli diseksiyon
yapmak gerekir. İntraoperatif oluşacak komplikasyonlar için en travmatik durum
majör kan kaybı ve kalıcı organ hasarıdır. Komplikasyonların önlenmesi için
paraaortik bölge diseksiyonunda lenf nodlarını eksize etmeden önce tüm potansiyel
boşlukların oluşturulması ve ardından lenf nodu diseksiyonunun başlamasıdır.
Duodenum mobilizasyonu, lateral kaval, supramezenterik ve inframezenterik lateral
aortik alan açılıp bilateral üreter laterale alındıktan sonra diseksiyon yapılmalıdır.
Diseksiyon sonrası cerrahi alan olası komplikasyonları tespit etmek için dikkatlice
kontrol edilmelidir. Çünkü mühürleme ve kesme ile yapılan diseksiyonda major
kanama olmadan vasküler hasar meydana gelebilir.

Anahtar Kelimeler: paraaortik lenf nodu diseksiyonu, renal arter
varyasyonları, renal ven varyasyonları, renal vasküler anatomi

Abstract:
Objective: In this study, the frequency and clinical significance of renal
vascular variations are planned to be evaluated in patients undergoing pelvic and
para-aortic lymph node dissection surgery due to gynecologic malignancies.
Materials and Methods: A total of 100 female patients who underwent
systematic pelvic and paraaortic lymph node dissection surgery under the
management of responsible attending physician Dr. İlker Selçuk between January 1,
2021, and May 31, 2023, were evaluated for renal vascular variations.
Patients who underwent systematic pelvic and paraaortic lymph node
dissection surgery were included in the study. All included patients underwent
systematic pelvic (bilateral) and paraaortic lymphadenectomy surgery using standard
surgical technique. A total of 100 patients were examined according to the study
criteria.
Patients who underwent only pelvic or only paraaortic lymphadenectomy
surgery were not included in the study. Patients who did not undergo systematic
paraaortic lymph node dissection surgery (lateral caval, pre-caval, inter-aortocaval,
pre-aortic, infra and supramesenteric lateral aortic lymph node dissection) were not
included in the study.
Patients with identified renal vascular variations were evaluated for the type
of variation, incidence, and intraoperative and postoperative complications.
Results: Renal vascular variations were detected in 28 out of 100 patients
(28%). Isolated arterial variation was observed in 17 patients (60.7%), isolated
venous variation in 8 patients (28.5%), and both arterial and venous variations were
observed in 3 patients (10.7%). Three patients had multiple variations, with both
arterial and venous variations present. The most commonly observed variation was
the renal artery originating more caudally than the normal level of the lumbar 1-2
vertebrae (10/28, 35.7%), followed by the presence of an additional renal artery
(8/28, 28.5%). Eight patients had variations associated with the right side (28.5%),
16 patients with the left side (57.1%), 3 patients with both the left and right sides
(10.7%), and 1 patient had a variation associated with the midline. Three variations
were observed solely in the inter-aortocaval area (10.7%), 8 solely in the
supramesenteric lateral aortic area (28.5%), 1 solely in the inframesenteric lateral
aortic area, and 5 in the pre-caval area. Nine variations (32.1%) were found to be
associated with both the inter-aortocaval area and the supramesenteric lateral aortic
area.
Conclusion: The presence of renal vascular variations was detected in 28%
of cases, which corresponds to approximately 1 in 4 individuals. Careful dissection is
necessary to prevent complications and morbidity during pelvic and paraaortic
lymphadenectomy. The most traumatic situation for intraoperative complications is
major blood loss and permanent organ damage. To prevent complications, the
creation of all potential spaces before excising lymph nodes in the paraaortic region
and then initiating lymph node dissection is crucial. After mobilization of the
duodenum, opening of the lateral caval, supramesenteric, and inframesenteric lateral
aortic areas, and lateralization of bilateral ureters, dissection should be performed.
The surgical area should be carefully examined after dissection to detect possible
complications, as vascular damage can occur without major bleeding in dissection
performed with sealing and cutting.

Keywords: paraaortic lymph node dissection, renal artery variations, renal
vein variations, renal vascular anatomy.