VKS aplikasyonu yöntemi ile gebe düvelerde vücut kondisyon skorunun belirlenmesi ve verim parametreleri ile ilişkilerinin araştırılması
Body condition scoring with BCS application method and relationships with yield parameters
Yazar: YUSUF SARIASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ JALE METİN KIYICI
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Holstein ırkı gebe düvelerde doğum esnasında VKS aplikasyonu yöntemi ile belirlenen Vücut Kondisyon Skorunun (VKS) postpartum dönemde fertilite, laktasyon süt verimi ve buzağılarda büyüme performansı özellikleri ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada Holstein ırkı 59 baş gebe düve ve bunlardan elde dilen 55 baş (30♀ ve 25♂) buzağı kullanılmıştır. Gebe düvelerde buzağılamadaki VKS değerleri VKS 3.50 (n=18), VKS 3.75 (n=31) ve VKS 4.00 (n=10) olarak belirlenmiştir. Araştırma sonucunda VKS değerleri ile 1., 2. ve 3. suni tohumlama gebelik oranları (P>0.05), laktasyon süt verimleri (P>0.05) ve buzağıların 6. ay ağırlık ve vücut ölçümleri (P>0.05) arasındaki ilişkinin anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. VKS ile laktasyon süt verimi arasındaki ilişki istatistiki olarak önemli olmamasına rağmen (P>0.05) VKS 3.50, VKS 3.75, ve VKS 4.00 için sırasıyla 7028.7±217.3 lt, 7160.9±150.5 lt ve 6782.6±267.7 lt olarak belirlenmiştir. Çalışmada gebe düvelerde doğumda belirlenen VKS değerleri ile buzağıların doğum ağırlığı (P<0.05) ve doğumda vücut uzunluğu (P<0.05) özelliği arasındaki ilişki istatistiki olarak anlamlı olmuştur. VKS değerleri buzağı doğum ağırlığına göre VKS 3.75 = VKS 4.00 > VKS 3.50 şeklinde sıralanmış ve rakamsal olarak 38.9±0.5 kg, 38.8±0.8 kg ve 36.0 ±0.6 kg değerleri belirlenmiştir. Buzağıların doğumda vücut uzunluğuna göre VKS sıralaması ise VKS 3.75 > VKS 4.00 > VKS 3.50 şeklinde olmuş ve bu değerler sırasıyla 66.3±0.7 cm, 65.4±0.5 cm ve 62.8±0.7 cm olarak tespit edilmiştir. 
Yapılan bu çalışmada VKS aplikasyonu yöntemi ile vücut kondisyon skorlamasının saha koşullarında pratik olarak uygulanabilir olduğu ve VKS değerlerinin yetiştirme ve verim parametrelerinde etkili bir özellik olarak dikkate alınması gerektiği ifade edilebilir.   

Anahtar Kelimeler: Holstein, gebe düve, VKS aplikasyonu, laktasyon süt verimi, buzağı büyüme performansı, fertilite

Abstract:
This thesis was conducted to investigate the relationships of postpartum Body Condition Score (BCS) of Holstein pregnant heifers determined through BCS application method during the delivery with fertility, lactation milk yield and calf growth performance. Within the scope of the thesis, 59 Holstein pregnant heifers and 55 calves of them (30♀ and 25♂) were used. Calving BCS values of pregnant heifers were identified as BCS 3.50 (n=18), BCS 3.75 (n=31) and BCS 4.00 (n=10). Present findings revealed that BCS values did not have significant relationships with pregnancy rates at the 1st, 2nd and 3rd artificial inseminations (P>0.05), lactation milk yields (P>0.05) and 6th month weight and body dimensions of the calves (P>0.05). Although the relationships between BCS and lactation milk yield were not significant (P>0.05), milk yields were respectively identified as 7028.7±217.3 lt, 7160.9±150.5 lt and 6782.6±267.7 lt for BCS 3.50, BCS 3.75 and BCS 4.00. The BCS of pregnant heifers at birth had significant relationships with birth weight of the calves (P<0.05) and body length at birth (P<0.05). BCS values were ordered based on calf birth weights as BCS 3.75 = BCS 4.00 > BCS 3.50 and the values were numerically identified as 38.9±0.5 kg, 38.8±0.8 kg and 36.0 ±0.6 kg, respectively. BCS values were ordered based on body length at birth as BCS 3.75 > BCS 4.00 > BCS 3.50 and the values were numerically identified as 66.3±0.7 cm, 65.4±0.5 cm and 62.8±0.7 cm. 
It was concluded based on present findings that body condition scoring through BCS application method was practically viable under field conditions and BCS values should be taken into consideration as an effective characteristic in growing and yield parameters.   

Key Words: Holstein, pregnant heifer, BCS application, lactation milk yield, calf growth performance, fertility