Takım tezgahlarında verim kaybının ve gürültü faktörünün araştırılması
A research on the efficiency loss and noise factor on the machine tools
Yazar: BERNA AYAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ MALKOÇ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Bu çalısmada , bir fabrikada takım tezgahlarının yaydıkları gürültü , tezgahıntoplam güç kaybını meydana getiren bilesenlerden biri olarak kabul edilmistir.Tezgah verim ifadesi içinde enerji kayıpları göz önüne alındıgında , bunların büyükbir kısmının ısı enerjisi seklinde ortaya çıktıgı bilinmektedir. Isı enerjisinin makinalardanuzaklastırılması için yaglar , sogutma sıvıları ve vantilatörler kullanılmaktadır. Digertaraftan bugüne kadar hep ısı enerjisi miktarının kayıplarımız içindeki oranı arastırmakonusu olmustur.Çalısmamızda ise ortama yayılan gürültünün içinde saklı olan ses enerjisinin birgüç kaybı bileseni olarak incelenmesi ve toplam güç kaybı içindeki oranının arastırılmasıamaçlanmıstır.Bu amaca uygun olarak önce ses ve gürültü ile ilgili terminoloji , ölçüm teknikleri ,takım tezgahlarında güç kaybına neden olan faktörler incelenmistir.Uygulama asamasında önce gürültünün enerji degeri veya ses enerjisi verimifadelerini incelememize yardımcı olmak üzere bir enerji üretim düzenegi kurulmus ve budüzenegin sagladıgı sonuçlar referans degerleri olarak kullanılmıstır. Uygulamanın ikinciasamasında makine imalatı ile ilgili bir fabrikanın tezgahlarından yayılan gürültülerinsiddet düzeyleri ayrı ayrı ölçülmüstür. Ölçüm sonuçları referans degerlerine dayandırılarakyorumlanmıs ve gürültü içinde tespit edilen enerji miktarından hareket ederektezgahlarımızın ve fabrikamızın toplam kaybı hakkında bir yorum ve makina tasarımasamasına ısık tutabilecek düsünceler ortaya konulmustur.Anahtar kelimeler : Akustik , gürültü , ses düzeyleri , takım tezgahları , ses enerjisi ,verim.

Abstract:
In this study , the noise that machine tools spread in a factory is accepted as one ofthe composants of the machine tool?s total loss of power.When the loss of energy in a machine tool?s output expression is taken intoconsideration it is known that the major loss is due to the heat generation. Oils , coolingliquids and ventilators are used to take the heat energy quickly away from the machines.Besides , the proportion of the loss due to heat energy to the total energy lost has been aresearch topic until today.In our thesis , examining the hidden energy in the noise as a composant of powerloss and researching its percentage to the total loss of power are aimed.In line with the scope of the study , the terminology related to the voice and noise ,the measuremet technics , the factors causing the lost of energy during the operation of themachine tools have been examined.During the application , firstly an energy producing setup has been constructed inorder to examine the energetical value of the noise or voice energy output expression. Theresults obtained have been used as reference values. During the second step of the study ,the noise levels spreading from the machine tools of a machine producing factory havebeen measured separately in decibels. The results obtained from the measurements havebeen commented basing on the reference values and departing from the energy value fixedin the noise , a comments on the total loss of each machine tool and of the factory as awhole and ideas that would enlighten the machine tools project designing have beendeveloped.Key words : Acoustic , noise , voice levels , machine tools , voice energy , efficiency.