Sanatsal üretimin toplumsal oluşumu: Nazım Hikmet'in "Memleketimden insan manzaraları" örneği
The social formation of artisticproduction: The example of Nazim Hikmet's "Memleketimden insan manzaralari"
Yazar: GÖKSEL AYMAZ
Danışman: PROF.DR. NURÇAY TÜRKOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu çalısma, ?sanat yapıtı? üretiminin ve ?sanat yapıtı üreticisi olaraksanatçı?nın üretiminin toplumsal belirlenimi üzerine bir çalısmadır. Çalısmada, Fransızsosyolog Pierre Bourdieu'nün ?alan? sosyolojisinin ve özellikle Gustave Flaubert'in?L'Éducation sentimentale? yapıtına uyguladığı kavramların, nesnelestirme kategorileriolarak, ?Memleketimden ?nsan Manzaraları?na uyarlanması söz konusudur. Bourdieu'nünsanatsal üretime uyguladığı ?alan? sosyolojisi, bu tez çalısmasındaki analizler için yanlıca?kategorik bir çerçeve? sunmustur. Bu çerçeve içinde, Marksist kültür kuramının Plehanov,Lunaçarski ve Lukacs'tan Adorno, Benjamin ve Eagleton'a kadarki elestirel birikiminden,tartısmalarından faydalanılmıstır.Üç bölümden olusan tez çalısmasının ?Toplumsal Uzam ve Sanat Yapıtı? adını tasıyanilk bölümünde, sanat yapıtının toplumsal gerçeklikle iliskisi sorgulanarak, hem sanat yapıtınınüretiminin, hem de o sanat yapıtını üreten sanatçının üretiminin ?toplumsal bir üretim?olduğu üzerinde durulmus ve bunu takiben, ?Memleketimden ?nsan Manzaraları?nın sosyalbilimler alanında bir arastırmaya konu olarak nesnelestirilebilme potansiyeli gözdengeçirilmistir. ?Toplumsal Yörünge? baslıklı ikinci bölüm, ?edebi nesnelestirmeningerekçeleri?nin ve bu nesnelestirmenin çerçevesini çizip eksenini belirleyen kategorilerin,Nâzım Hikmet'e ve yapıtına uygulanısıyla ilgilidir. ?Estetik Değerin Etik Değerle Çakısması?baslıklı üçüncü ve son bölümde, ?Memleketimden ?nsan Manzaraları?nın modernist bir yapıtolduğu tezi, yapıtın içeriğe iliskin nitelikleriyle örneklendirilmistir.

Abstract:
This dissertation deals with the production of ?work of art? and thesocial determinations of the production of ?artist as a producer of work of art?. In thisdissertation we mainly borrowed the terms which were used by Pierre Bourdieu for analyzingGustave Flaubert?s ?L?Éducation Sentimentale?. The field sociology applied by Bourdieu foranalyzing work of art provided us a ?categoric frame? for the analysis in this dissertation.Through this study we profited from the critical views of Marxist Culture Theory. Plehanov,Lunaçarski Lukacs, Adorno, Benjamin and Eagleton were the main thinkers who contributedto develop the main ideas of this dissertation.The dissertation consists of three parts. In the first part which was titled ?Social Spaceand Work of Art?, the relation between work of art and social reality is explored. We did notjust deal with the production of work of art but also the production of artist who produced itas ?a social production?. Moreover the objectification potential of ?Memleketimden ?nsanManzaraları? as a research subject in the field of social sciences is examined. The second partcalled the ?social orbit? explores the reasons of literary objectification, and the catagorieswhich determines its orbit. In the third and last part which is titled ?Superposition of AestheticValue with Ethic Value?, we claim that ?Memleketimden ?nsan Manzaraları? is a modernistwork of art by examining its content.