Üniversite öğrencilerinin toplumda çalışmaları ile beden farkındalığı, psikososyal ve mesleki gelişimleri ilişkisinin karma desen ile araştırılması: SOYAÇ örneği
A mixed method research on the relationship between working in the community as university students and body awareness, psychosocial and professional development: SOYAÇ model
Yazar: ALİDA MUSAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HAVVA ÖZDEN BADEMCİ
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bedensel farkındalık = Body awareness ; Farkındalık = Awareness ; Karma desen analizi = Mixed design analaysis ; Mesleki gelişme = Professional development ; Psikososyal gelişim = Psychosocial development ; Toplumsal bellek = Social memory ; Toplumsal farkındalık = Social awareness ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Araştırmacılar hızla değişen dünyada yetişkin olmanın getirdiği sorumluluklara
ve mesleki gelişimlerine eş zamanlı uyum sağlamak için sadece bilginin yeterli
olmadığını uyumlanma, psikolojik açıdan esneklik kazanma, değişimlere hazır olma,
yaşam boyu öğrenme gibi becerilerin eğitim ile kazandırılmasını savunmaktadırlar.
Üniversite öğrencilerinin gelişimini çok yönlü destekleyen toplum temelli eğitim
uygulamaları gelişmiş ülkelerde uygulanmaktadır. Türkiye'de Sokakta Yaşayan ve
Çalışan Çocuklar için Araştırma ve Uygulama Merkezi (SOYAÇ), yüksek öğrenim ile
toplum temelli uygulamaları birleştirerek eğitim niteliğine  ve topluma katkı sağlamayı
hedeflemektedir.
Bu araştırma, SOYAÇ ve Üsküdar Kaymakamlığı işbirliği ile okul terk oranının
yüksek olduğu bir ortaokulda 2020-2021 eğitim öğretim yılında "Okuldayız: Üsküdar"
projesine dahil olan psikoloji, sosyal hizmet, çocuk gelişimi, hemşirelik, beslenme ve
diyetetik öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Proje boyunca üniversite öğrencileri yaratıcı
drama gibi etkinliklerle de desteklenmişlerdir. Disiplinlerarası bir ekiple, düzenli
süpervizyon desteği ile toplumda çalışmanın öğrencilerin psikososyal ve mesleki
gelişimlerine, beden farkındalıklarına etkilerinin değerlendirilmesinin amaçlandığı
çalışmada karma desen kullanılmıştır. 26 Üniversite öğrencisinin katıldığı araştırmanın
nicel analizlerde, proje başlangıcı ve bitişindeki psikososyal ve beden farkındalığı
gelişimini analiz etmek adına Beck Anksiyete Envanteri, Beck, Depresyon Envanteri,
Utangaçlık Ölçeği, Sosyal Karşılaştırma Ölçeği ve Çok Boyutlu Bedensel Farkındalık
Değerlendirmesi-II düzeyleri incelenmiştir. Araştırmanın nitel bulgularına farklı
bölümlerden 11 öğrenci ile yapılan derinlemesine görüşmelerin tematik ve yorumlayıcı
analiz yöntemleriyle analizleri sonucunda ulaşılmıştır. Nitel bulgular üniversite
öğrencilerinin deneyimlerinden kişisel gelişim, mesleki gelişim, disiplinlerarası ekip ile
çalışmak ve toplum temelli üniversite eğitimi alanlarında kazanımlar elde ettiklerine
ulaşılmıştır. Kişisel gelişim bağlamında, öz-farkındalık, uyumlanma, motivasyon
kaynağı gibi psikososyal gelişim ve sosyal destek becerileri ortaya çıkmıştır. Mesleki
gelişim kapsamında, deneyimsel öğrenme sayesinde teorik bilgiyi uygulama, yaratıcı
çözüm üretme, iletişim becerileri görülmektedir. Disiplinlerarası ekip ile çalışmanın,
ekip desteği, çok yönlü düşünme becerileri kazandırmıştır. Toplum temelli üniversite
eğitimi kapsamında, toplumda olmak, sosyal adalet, üniversite ve toplumun çok yönlü
kazancı konularında gelişilmiştir. Nicel analizlerin bulgularında anksiyete (t(25) =.03,
p> .0), depresyon(t(25) =.34, p> .05), utangaçlık(t(25) =.22, p> .05), sosyal
karşılaştırma(t(25) =.52, p> .05), beden farkındalığı alt boyut düzeyleri proje başlangıcı
ve sonlanması arasında pozitif değişim olsa da anlamlı bulunmamıştır.
Araştırmanın bulguları, toplum temelli eğitim uygulamalarının, üniversite
öğrencilerinin yurttaşlık bilinci dahil gelişimine çok boyutlu fayda sağladığına ortaya
koymaktadır. Öğrencilerin yurttaşlık bilincine sahip yetişkinler olabilmeleri için
toplumu deneyimlemeleri, becerilerini geliştirmeleri ve toplumsal sorunların farkında
olmaları gerekmektedir, bu nedenle yükseköğretim kurumlarında toplum temelli eğitim
yaklaşımlarının uygulanması önerilebilir.

Anahtar Sözcükler: toplum temelli üniversite eğitimi, psikososyal gelişim, mesleki
gelişim, disiplinlerarası yaklaşım, beden farkındalığı, SOYAÇ modeli.

Abstract:
Researchers argue that in order to simultaneously adapt to the responsibilities of
adulthood and professional developmentin a rapidly changing world, knowledge alone is
not enough and that skills such as adapting, gaining psychological flexibility, being
ready for changes, and lifelong learning should be gained through education.
Community-based education practices that support the development of university
students are implemented in developed countries. In Turkey, Research and Application
Centre for Children Living and Working on the Streets (SOYAÇ) aims to support the
quality oflearning and society by combining higher education with community-based
practices.
This researchcarried out in the 2020-2021 academic year with psychology, social
work, child development, nursing, nutrition and dietetics students who worked in a
middle school with a high dropout rate in the extent of the "We are at School: Üsküdar"
Project which was cooperation of SOYAÇ and Üsküdar District Governorship.During
the project, university students were also supported with activities such as creative
drama. The purpose of the study is to evaluate the effects onstudents' psychosocial and
professional development and body awareness who worked as supervised
interdisciplinary teams in communitywith a mixed method design. In the quantitative
analysis of the study, in which 26 university students participated, levels of Beck
Anxiety Inventory, Beck Depression Inventory, Shyness Scale, Social Comparison Scale
and Multidimensional Assessment of Interoceptive Awareness-II were examined in
order to analyze the psychosocial and body awareness development at the beginning and
end of the project. The qualitative findings were reachedby using thematic and
interpretive analysis on in-depth interviews with 11 students from different departments.
Qualitative findings revealed that university students gained skills in the fields of
personal development, professional development, working with an interdisciplinary
team, and community-based university education. In the context of personal
development, psychosocial development and social support skills such as self-
awareness, adaptation and motivation have discovered. Within the scope of professional
development, applying theoretical knowledge, producing creative solutions and
communication skills can be acquired by experiential learning. Working with an
interdisciplinary team has provided team support and multidimensional thinking skills.
Within the scope of community-based university education, being in the community,
social justice, multi-faceted benefits for university and community has developed.
According to the qualitative results, mean comparisons of anxiety (t (25) =.03, p> .0),
depression (t (25) =.34, p> .05), shyness (t (25) =.22, p> .05), social comparison (t (25)
=.52, p>; .05), body awareness' sub-dimension levels show insignificant positive
changes between the beginning and the end of the project.
The findings of the study reveal that community-based education practices
provide multidimensional benefits to the development of university students, including
civic consciousness. In order to become adults with civic awareness, students should
experience community, develop skills and be aware of communal problems,so that it is
recommended that community-based education approaches to be implemented in higher
education institutions.

Keywords: community-based university education, psychosocial development,
professional development, interdisciplinary approach, body awareness, SOYAÇ approach.