Fethinden Emevîlerin sonuna kadar Bahreyn
Bahrain from the conquest to the end of the Umayyads
Yazar: BERAT TAKI
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER SABUNCU
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
İslâm tarihi araştırmalarında şehir ve bölge tarihine yönelmek, İslâm medeniyetinin
karmaşık dokusunu daha iyi anlamamızı sağlar. Bir şehir veya bölgenin tarihini
incelemek, siyasî, ekonomik, sosyal ve kültürel dinamiklerin nasıl etkileşime girdiğini,
toplumların nasıl şekillendiğini ve İslâm'ın bu süreçlerde nasıl bir rol oynadığını
gözler önüne serer. Bu çalışma, coğrafi ve stratejik önemi büyük olan Bahreyn'in
siyasî ve sosyal tarihini, fetih sürecinden Emevî Devleti'nin sonuna kadar olan zaman
diliminde ele almaktadır. Tezde, Bahreyn'in İslâm öncesi devlet yapısı, İslâm'ın
bölgeye yayılışıyla birlikte ortaya çıkan yeni siyasî düzen ve Emevî Devleti'nin
sonuna kadar bölgedeki idari, sosyal ve ekonomi politikaları gibi konulara yer
verilmektedir.
Dört ana bölümden oluşan çalışmanın giriş bölümü, konunun amacı ve önemini
belirterek, Bahreyn'in coğrafi ve tarihsel konumu, İslâm öncesi ve İslâm'ın ilk
devirlerindeki durumu hakkında genel bir çerçeve çizmektedir. Sonraki bölümlerde ise
sırasıyla Hz. Muhammed (s.a.s.) dönemi, Hulefâ-yi Râşidîn Dönemi ve Emevî
Dönemi'nde Bahreyn'in siyasî, sosyal, ekonomik ve kültürel durumu detaylı bir
şekilde incelenmektedir. Son bölümde ise fizikî, siyasî, ekonomik, kültürel ve sosyal
yönü ele alınmaktadır. Aynı zamanda Bahreyn'in tarihi süreçteki değişimi, görsel
materyallerle desteklenerek sunulmaktadır.
Yakın zamanda bir devlet konumuna gelen Bahreyn, tarih boyunca stratejik konumu
ve doğal kaynakları sayesinde birçok medeniyete ev sahipliği yapmış, İslâm'ın
yayılmasıyla birlikte de önemli bir İslâm merkezi haline gelmiştir. Özellikle Hz.
IV
Peygamber dönemi ve ilk İslâm halifeleri döneminde yaşanan siyasî ve dini
gelişmelerde önemli bir rol oynayan Bahreyn, Emevî döneminde de çeşitli isyanlara
sahne olmuştur. Burada başta Ebû Hüreyre, Enes b. Malik ve Alâ b. Hadramî olmak
üzere birçok sahâbî görev almıştır.
Anahtar Kelimeler: İslâm Tarihi, Hz. Peygamber, Bahreyn, Bahreyn'in Fethi,
Hulefâ-yi Râşidîn, Emevîler.

Abstract:
Turning to the history of cities and regions in Islamic history research enables us to
better understand the complex fabric of Islamic civilisation. Studying the history of a
city or region reveals how political, economic, social and cultural dynamics interacted,
how societies were shaped and what role Islam played in these processes. This study
deals with the political and social history of Bahrain, which has a great geographical
and strategic importance, from the conquest process until the end of the Umayyad
State. The thesis covers the pre-Islamic state structure of Bahrain, the new political
order that emerged with the spread of Islam to the region, and the administrative, social
and economic policies in the region until the end of the Umayyad State.
The introductory part of the study, which consists of four main chapters, draws a
general framework about the geographical and historical location of Bahrain, its
situation in the pre-Islamic and early Islamic periods, stating the purpose and
importance of the subject. In the following chapters, the political, social, economic and
cultural situation of Bahrain during the Prophet Muhammad (s.a.s.) period, the
Hulefah-yi Rashidîn period and the Umayyad period are examined in detail. In the last
chapter, the physical, political, economic, cultural and social aspects of Bahrain are
discussed. At the same time, the change of Bahrain in the historical process is
presented with visual materials.
Bahrain, which has recently become a state, has hosted many civilisations throughout
history thanks to its strategic location and natural resources, and has become an
VI
important Islamic centre with the spread of Islam. Bahrain, which played an important
role in political and religious developments especially during the Prophet's era and the
first Islamic caliphs, was the scene of various revolts during the Umayyad period.
Many Companions, especially Abu Huraira, Anas b. Malik and Ala b. Hadrami, served
here.
Keywords: Islamic History, Prophet Muhammad, Bahrain, Conquest of
Bahrain, Khulefâ-yi Râshidîn, Umayyads.