Sporcuların uyku kaliteleri ile beslenme durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between the sleep quality of the athletes and their nutritional status
Yazar: MEHMET MUSTAFA TİLEKLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. PINAR SÖKÜLMEZ KAYA
Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Bu araştırma sporcuların uyku kaliteleri ile beslenme durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma Ondokuzmayıs Üniversitesi Spor Bilimler Fakültesi'nde öğrenim gören sporculardan araştırmaya dâhil olan 332 sporcu üzerinde yürütülmüştür. Araştırma verileri anket formu yardımıyla toplanmıştır. Anket formunda bireylere sosyodemografik özellikleri, kendilerinde tanısı konmuş hastalık bulunma durumu, beslenme alışkanlıkları, ilaç veya besin takviyesi kullanma durumları, kilo, boy değerleri ve uyku kalite durumlarını tespit etmeye yönelik sorular sorulmuştur. Beslenme durumları Besin Tüketim Sıklığı Formu ile uyku kalite durumları Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi kullanılarak belirlenmiştir. Sporcuların yaş ortalaması 21 olup 21sporcu 18 yaşında, 293 sporcu 19-25 yaş aralığında, 18 sporcu 26 yaşındadır. Sporcuların BKI ortalamaları 22 kg/m2' dir. Pittsburgh Uyku Kalitesi indeksine göre sporcuların %46,4(n=154)' ünün uyku kalitesi iyi, %53,6(n=178)' sının uyku kalitesi kötü olarak belirlenmiştir. Sporcuların ilaç kullanma durumları ile uyku kaliteleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Sporcuların %59,3' ünün öğün atladığı tespit edilmiştir. Öğün atlama durumu ile uyku kaliteleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sporcuların uykudan uyanıp yemek yeme alışkanlıklarıyla uyku kaliteleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Besin tüketim sıklıklarıyla uyku kaliteleri kıyaslandığında; yoğurt, peynir, balık, simit-açma-çikolata vb. besinlerin tüketim sıklığı ile uyku kalitesi arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sporcuların enerji, makro ve mikro besin öğesi tüketimlerinin RDA ortalamasının altında veya üstünde olma durumu ile uyku kaliteleri kıyaslandığında, protein tüketiminin RDA ortalamasının üstünde olması ile uyku kalitesi arasında anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Sporcular için en önemli gereksinimlerden olan uyku ve beslenmenin birlikte incelendiği bu çalışma sporcuların gelişimine ve performans seviyelerinin yükseltilmesine katkı sağlayacaktır. Bu alanda daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır. 
	Anahtar Kelimeler: Uyku kalitesi, Besin tüketimi, Spor, Beslenme alışkanlıkları

Abstract:
This research was conducted to determine the relationship between the sleep quality of the athletes and their nutritional status. The research was carried out on 332 athletes involved in research from sportsmen at the Faculty of Sports Sciences of Ondokuzmayıs University. Survey data were collected with the help of questionnaire. In the questionnaire, questions were asked about the sociodemographic characteristics of the individuals, the presence of illnesses, nutritional habits, drug or nutritional supplement use, weight, height and sleep quality status. Nutritional status The Nutritional Status Report and the Nutritional Record and the sleep quality status were determined using the Pittsburgh Sleep Quality Index. The average age of the athletes is 21, 21 of them are 18 years old, 293 athletes are in the age range of 19-25, 18 athletes are 26 years old. The averages of the athletes' BMI are 22 kg / m2. According to the Pittsburgh Sleep Quality Index, 46.4% (154) of the athletes had a good sleep quality, and 53.6% (178) had a poor sleep quality. There was no significant relationship between daily energy, macro and micro nutrient intake and sleep quality of the athletes (p> 0,05). There was a significant relationship between the status of medication use of the sportsmen and sleep quality (p <0,05). It was determined that there was a significant relationship between meals skipping condition and sleep quality (p <0,05). There was a significant relationship between sleeping and eating habits of the athletes and sleep quality (p <0.05). When the sleeping qualities are compared with the frequency of food consumption; Yoghurt, cheese, fish, pretzel-opening-chocolate etc. It was determined that there was a significant relationship between the consumption frequency of food and sleep quality (p <0,05). It was found that there was a significant relationship between sleep quality and the fact that the consumption of energy, macro and micronutrients of the athletes was above or below the RDA average and that of the sleep quality was above the RDA average (p <0,05). This study, which examines sleep and nutrition, two indispensable disciplines for an athlete, will contribute to the development of the athletes and their performance levels. More work is needed in this area.
Keywords: Sleep quality, Food consumption, Sports, Nutritional habits