Aile hekimlerinde sigara bağımlılığı ve depresyon arasındaki ilişki
The relationship between smoking addiction and depression in family physicians
Yazar: ÖMER FARUK SÜTLÜOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU AYRALER
Sağlık Bakanlığı / Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Giresun ilinde çalışan aile hekimlerinin sigara bağımlılığı ve depresyon sıklığı arasındaki ilişkiyi incelemek.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Eylül ve Kasım 2022 tarihleri arasında Giresun ilinde görev yapmakta olan 152 aile hekiminden 128'i dahil edilmiştir. Katılımcılara Beck depresyon envanteri fagerström testi ve sigara bağımlılık testi ve 18 sorudan oluşan sosyodemografik veri testi yüz yüze ve çevrimiçi (WhatsApp ve mail grupları aracılığıyla) uygulanmıştır. 

Bulgular: Araştırmaya katılım kriterlerini karşılayan toplam 128 aile hekimi araştırmaya dahil edildi. Katılımcıların 77'si kadın (%60,2), 51'i (%39,8) erkek cinsiyetteydi.   Araştırmaya grubunun 43'ü (%33,6) halen sigara kullanmakta, 22'si (%17,2) eski kullanıcı ve 63'ü (%49,2) ise kullanmamaktaydı. Araştırma grubunun Beck Depresyon Ölçeği ile Fagerström Bağımlılık Ölçeği arasındaki ilişki incelendiğinde; ters yönde düşük düzey anlamlı bir korelasyon saptandı. Ailesinde sigara kullanımı olanlarda 7,34 kat, yakın arkadaş çevresinde sigara kullanımı olanlarda 7,27 kat ve alkol kullanımı olanlarda 3,99 kat sigara kullanımı anlamlı olarak daha fazla bulundu (p<0,001). Cinsiyet, medeni durum, uzmanlık durumu, yaşadığı yer, bırakmayı deneme, bırakmak için destek alma durumu, kronik hastalık ve psikiyatrik hastalık olanlarda ise sigara kullanımı açısından fark saptanmadı.

Sonuç: Yaptığımıza çalışmada sigara bağımlılık durumu ile katılımcıların depresyon düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Yaptığımız çalışmada sigara kullanım oranının DSÖ açıkladığı verilerden az olması olumlu olsa da sağlık çalışanların toplum için rol model olma durumu düşünüldüğünde tütünle mücadelenin sağlık çalışanları açısından devam etmesi gerektiği aşikardır. Bu çalışma sağlık çalışanlarında veya hekimlerde yapılacak sigara bağımlılığı karşıtı çalışmalarda kaynak olarak kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler: Aile hekimleri, Sigara bağımlılığı, Depresyon, Giresun ili, Aile Sağlığı Merkezi

Abstract:
Objective: To investigate the relationship between smoking addiction and depression frequency among family physicians working in Giresun province.

Materials and Methods: 128 out of 152 family physicians working in Giresun province between September and November 2022 were included in this study. Participants were administered the Beck Depression Inventory, the Fagerström Test for Nicotine Dependence, and an 18-item socio-demographic questionnaire face-to-face and online (through WhatsApp and email groups).

Results: A total of 128 family physicians who met the participation criteria were included in the study. 77 of the participants were female (60.2%), and 51 (39.8%) were male. Of the research group, 43 (33.6%) were current smokers, 22 (17.2%) were former users, and 63 (49.2%) did not use cigarettes. When the relationship between the Beck Depression Scale and the Fagerström Addiction Scale was examined, a low level of significant inverse correlation was found. Smoking was found to be significantly more common in those with a family history of smoking (7.34 times), those with close friends who smoke (7.27 times), and those who consume alcohol (3.99 times) (p <0.001). There was no significant difference in terms of gender, marital status, specialty status, place of residence, attempts to quit, seeking support to quit, chronic illness, and psychiatric illness.

Conclusion: In our study, no significant relationship was found between smoking addiction and depression levels among participants. Although the smoking rate in our study was lower than the data reported by the WHO, considering the role of healthcare workers as role models for society, it is clear that the fight against tobacco should continue for healthcare professionals. This study can be used as a resource for anti-smoking studies in healthcare workers or physicians.

Keywords: Family physicians, Smoking addiction, Depression, Giresun province, Family Health        Center.