Türkiye çoklu sanat ortamında performans
Performance in multi-art environment of Turkey
Yazar: MİNE SÖYLER
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP YASA YAMAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Multimedya = Multimedia ; Performans = Performance ; Performans sanatı = Performance art ; Sanat = Art ; Sanat eleştirisi = Art criticism ; Sanat etkinlikleri = Art activities ; Sanat ortamı = Art environment ; İzleyici davranışı = Audience behavior ; İzleyici tercihi = Audience preference

Özet:
Sanat Tarihi Anabilim Dalı çerçevesinde yürütülmüş olan bu yüksek lisans tez çalışmasında, güncel bir ifade biçimi ve bir sanat pratiği olan "performans"ın, sanat ortamını şekillendiren çeşitli değişkenler kapsamında sorgulanması amaçlanmıştır. Bu değişkenler sanatçılar, izleyiciler/katılımcılar, sanat kurumları, koleksiyoncular ve sanat yazarları/eleştirmenler olarak belirlenmiştir. Performans, salt beden eylemselliğinden oluşmayan; kavramsal olarak da pek çok katman ve anlam barındıran, tanımlanması güç ve güncel sanat ortamında pek çok disiplin için çatı bir kavram olarak kullanılabilecek bir ifade biçimidir. 
Dünya genelinde ilk örnekleri 1900'lü yılların başlarında Fütüristler ve Dada hareketi ile ilişkilendirilmekle birlikte 1970'li yıllardan itibaren "performans sanatı" ayrı bir alan olarak tanımlanmaya başlanmıştır. Günümüzde bu kavramın gelmiş olduğu nokta, içerdiği anlamlar ve algılanma biçimleri, ilişki kurmakta olduğu değişkenler cephesinden sorgulanarak araştırılmıştır.  
Çalışma kapsamında performansın, değişken olarak tanımlanmakta olan kavramlar ile nasıl ilişkilenmekte olduğunun izleri sürülerek tarihsel sürecine odaklanılmıştır. Bu ilişkilerin ifade biçimlerini, sanat piyasasındaki rolleri ve kurumsal yapıları nasıl dönüştürmüş olduğu ele alınmaktadır. Dünya genelindeki bu eğilimler ve süreçler incelendikten sonra Türkiye sanat ortamındaki süreçlere odaklanılmıştır. Saha araştırmalarından elde edilmiş olan veriler çerçevesinde performansın Türkiye çoklu sanat ortamına nasıl eklemlenmiş olduğuna yer verilmektedir ve güncel tartışmalar doğrultusunda nasıl yeni alanlar açmakta olduğu ve olabileceği değerlendirilmektedir.

Anahtar Sözcükler
Performans, Sanatçı, İzleyici/Katılımcı, Sanat Kurumu, Müze, Koleksiyon, Sanat Eleştirmeni.

Abstract:
In this Master thesis, which is carried out within the framework of the Department of Art History, it is aimed to interrogate the "performance", which is a current form of expression and an art practice, within the context of various variables that shape the art environment. These variables were determined as artists, audiences/participants, art institutions, collectors and art writers/critics. Performance is a form of expression that does not consist solely of body activism, but which contains many layers and meanings conceptually, is difficult to define and can be used as a roof concept for many disciplines in the current art environment.
The first examples worldwide were associated with Futurists and Dada movement in the early 1900s, and since the 1970s, as "performance art" has started to be defined as a separate field. The point at which this concept has reached in nowadays, the meanings contained and the ways of how it is perceived has been investigated by questioning the variables with which it is related.
In the scope of the study, it has been focused on the historical process by tracing how performance relates to concepts that are defined as variables. How these relationships have transformed ways of expression, roles in the art market and institutional structures are discussed. After examining these trends and processes around the world, the focus has been on the processes in the art environment of Turkey. Within the framework of the data obtained from the field researches, it is given how performance is articulated to the multi-art environment of Turkey and in line with the current discussions, it is evaluated how new areas are comprised and can comprise.

Key Words
Performance, Artist, Audience/Participant, Art Institution, Museum, Art Collection, Art 
Critic.