Basit makinelerle ilgili akran tartışmalarının zihinsel modellere ve epistemolojik anlayışa etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of peer discussions about simple machines on mental models and epistemological understanding
Yazar: TUĞBA BEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER DİDİŞ KÖRHASAN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma 8. sınıf Fen Bilimleri dersinde yer alan "Basit Makineler" ünitesinde yapılan akran tartışmalarının, öğrencilerin zihinsel modellerine ve epistemolojik anlayışlarına etkisini araştırmaktadır. Araştırma 2021-2022 eğitim ve öğretim yılı içerisinde 2. dönemde, Bursa ili Osmangazi ilçesindeki bir ortaokulun sekizinci sınıf öğrencilerinin (109 kişi) oluşturduğu dört sınıf ile yürütülmüştür. Deneysel desen kullanılan araştırmada deney grubu öğrencileri öğretimde konu ile ilgili soruları önce bireysel olarak soru üzerinde düşünmüş ve daha sonra oluşturmuş oldukları gruplardaki akranları ile tartışarak çözmüşlerdir. Aynı sorular daha sonra dersin öğretmeni tarafından yanıtlanmıştır. Kontrol grubunda geleneksel yaklaşım ile sorular öğretim esnasında öğretmen tarafından çözülmüştür. Veri toplama süreci altı hafta sürmüştür. Her iki gruba kavramsal sorular ve anket uygulanmış, akran tartışmalarına yönelik görüşler yalnızca deney grubundan alınmıştır. Araştırma sonuçları (1) deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin basit makinelere yönelik zihinsel modelleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığını, (2) öğrencilerin basit makinelerle ilgili büyük oranda bilimsel zihinsel modeller sergilemiş olsalar da bilimsel olmayan modellere sahip olduklarını, (3) basit  makineler konusunda akran tartışmalarının öğrencilerin epistemolojik anlayışlarında olumlu etki yapmadığını ve (4) öğrenci görüşlerine göre akran tartışmalarının gerçekleşme yüzdesinin 52,2, öğrencilerin akran tartışmalarını faydalı bulma yüzdesinin 74,14, en çok faydanın ise az bilinen konuların daha iyi öğrenilmesi (%19,3) olduğunu göstermiştir. 
Anahtar Kelimeler: Fen eğitimi, akran tartışması, zihinsel model, epistemolojik anlayış.

Abstract:
This study investigates the effect of peer discussions on students' mental models and epistemological understandings about the "Simple Machines" unit in the 8th grade Science course. The research was conducted with four classes of eight grade students (109 students) at an elementary school in Osmangazi district of Bursa in the 2nd semester of the 2021-2022 academic year. In this study using an experimental design, the experimental group students first thought individually about the questions related to the subject and then solved them by discussing them with their peers in the groups they formed. The same questions were then answered by the teacher. In the control group, with the traditional approach, the questions were solved by the teacher during the teaching. The data collection lasted six weeks. Conceptual questions and questionnaire were applied to both groups, and opinions about peer discussions were obtained only from the experimental group. The results of the study showed that (1) there was no statistically significant difference between the students' mental models of simple machines in the experimental and control groups, (2) although the students had mostly scientific mental models of simple machines, they also had unscientific models, (3) peer discussions on simple machines did not have a positive effect on students' epistemological understanding, and (4) according to the students' opinions, the percentage of the peer discussions occurrence is 52.2, the percentage of the students' thinking peer discussions useful is 74.14, and the most benefit is learning less known topics better (19.3%). 
Keywords: Science education, peer discussion, mental model, epistemological understanding.