Tedavi almış jinekolojik kanser hastalarında cinsel işlev bozuklukları ile yaşam kalitesi, anksiyete ve depresyon ilişkisinin değerlendirilmesi /
Yazar: BURCU SARICI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KEMAL SAYAR ; DOÇ. DR. İLKNUR ALSAN ÇETİN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Cinsel birleşme = Coitus ; Cinsel ilişki = Sexual relation ; Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Depresyon = Depression ; Jinekoloji = Gynecology ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tedavi = Treatment ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Jinekolojik kanser hastalarında, depresyon, anksiyete, benlik saygısında azalma, uyku bozuklukları gibi psikiyatrik sorunlar ve cinsel işlev bozuklukları görülebilmekte olup, yaşam kalitesi olumsuz yönde etkilenmektedir. Bu çalışmada, tedavi uygulanmış jinekolojik kanser hastalarında tedavi sonrası cinsel işlevler değerlendirilmiş olup, cinsel işlev bozuklukları ile anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyasyon Onkolojisi polikliniğinde takip edilen, en son 6 ay ile 5 yıl önce radyoterapi görmüş ve son 6 ayda herhangi bir kanser tedavisi almamış, aktif cinsel yaşantısı olan 41 jinekolojik kanser tanılı kadın hastalar dahil edilmiştir. Katılımcılara kesitsel anket araştırma yöntemi uygulanarak depresyon, kaygı düzeyleri ve cinsel işlev bozuklukları saptanmıştır. Veri toplamak için; Sosyodemografik veri formu, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADS), Kadın Cinsel İşlev Ölçeği (FSFI), Yaşam Kalite Ölçeği (SF-36) kullanılmıştır.
Bulgular: Jinekolojik kanser tanılı hastaların %68,2'sinde (n=28) cinsel işlev bozukluğu saptanmıştır. Anksiyete ile FSFI toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulundu (p=0,015). Yaşam kalitesi alt ölçeklerinden fiziksel fonksiyon, enerji/yorgunluk, ağrı ve ruhsal sağlık ile FSFI toplam puanları arasında da istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulundu (sırasıyla p=0,024, p=0,049, p=0,024, p=0,022). Spearman and Pearson korelasyon testleri
kullanılmıştır. Tedavi türleri ile cinsel işlev bozukları arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Ruhsal sağlık skorlarını etkileyen faktörler çoklu lineer regresyon analizi ile değerlendirildiğinde komorbidite varlığı (β=-0,415; p=0,010) ruhsal sağlık skoru ile negatif yönde ilişkili bulunurken FSFI skorunun (β=0,339; p=0,022) ruhsal sağlık skorunu pozitif yönde etkilediği saptanmıştır.
Sonuç: Bu çalışma, tedavi uygulanmış jinekolojik kanser hastalarında yüksek oranda
cinsel işlev bozukluğu olduğunu göstermektedir. Ayrıca cinsel işlev bozukluklarının
psikiyatrik komorbiditeler ve yaşam kalitesi ile bağlantılı olduğu sonucuna varılmıştır. 
Sonuçlar, jinekoloji kanser hastalarının bakımı için, tedavi ve sağkalım sırasında karşılaşılan cinsel sağlık sorunlarının multidisipliner bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Jinekolojik kanser, tedavi, cinsel işlev, anksiyete-depresyon

Abstract:
Aim: In gynecological cancer patients, psychiatric problems such as depression, anxiety, low self-esteem, sleep disorders and sexual dysfunction may be observed and such psychiatric problems have been shown to negatively affect quality of life. In this study, post-treatment sexual functions were evaluated in gynecological cancer patients. The aim of this study was to investigate the relationship between sexual dysfunction, anxiety, depression and quality of life.
Method: The study included 41 female gynecological cancer patients who were examined at Marmara University Training and Research Hospital's Radiation Oncology outpatient clinic. Each patient had undergone radiotherapy 6 months to 5 years prior, had received no cancer treatment in the last 6 months and had an active sexual life. Patients' levels of depression, anxiety and sexual dysfunction were assessed by applying the cross-sectional questionnaire research method. To collect
data, academically accepted measurement tools were used (Sociodemographic data form, Hospital Anxiety and Depression Scale, Female Sexual Function Scale, Life Quality Scale (SF-36)).
Results: Some form of sexual dysfunction was found in 68,2% (n=28) of patients diagnosed with gynecological cancer. A statistically significant correlation was found between anxiety and FSFI total scores (p=0,015). A statistically significant correlation was also found between physical function, energy/fatigue, pain, and mental health, which are sub-scales of quality of life, and FSFI total scores (p=0,024, p=0,049, p=0,024, p=0,022). Spearman and Pearson correlation tests were used.
There was no significant difference between treatment types and sexual dysfunction. When the factors affecting mental health scores were evaluated with multiple linear regression analysis, the presence of comorbidity (β=-0,415; p=0,010) was found to be negatively correlated with the mental health score, while the FSFI score (β= 0,339; p=0,022) was found to positively affect the mental health score.
Conclusion: This study shows that there is a high rate of sexual dysfunction in gynecological cancer patients. In addition, it was concluded that sexual dysfunction is associated with psychiatric comorbidities and quality of life. Lastly, the results show gynecological patient care can be improved by applying a multidisciplinary approach to address sexual health problems encountered both during treatment and survival.
Key words: Gynecological cancer, treatment, sexual function, anxiety-depression