Kadın sporcularda menstrual siklus ve yeme tutum davranışlarının incelenmesi
Investigation of menstrual cycle and eating attitudes and behaviours in female athletes
Yazar: EYLÜL ASLAN
Danışman: PROF. DR. SULTAN HARBİLİ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı / Antrenörlük Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı farklı branşlarda ki kadın sporcuların yeme tutumlarının ve menstrualsiklus tutumlarının belirlenmesi ve ilişkisinin araştırılmasıdır. 
Araştırmaya 14-30 yaş aralığında futbol, voleybol ve basketbol branşlarından 285 kadın sporcu gönüllü olarak katıldı.  Katılımcıların yeme tutum davranışlarının belirlenmesi için Yeme Tutum Testi Ölçeği (YTT-26), menstrualsiklus tutumlarının belirlenmesinde menstruasyon Tutum Ölçeği (MTÖ) kulllanıldı. Kolmogorov Smirnov test sonuçlarına göre verilerin normal dağılım göstermediği belirlendi. Buna göre, çoklu grup karşılaştırmalarında (basketbol, voleybol, futbol) Kruskal Wallis-H testi uygulandı. Test sonucunda gruplar arasındaki farklılığın tespiti post hoc testlerinden Tamhane's 2 ile yapıldı. Değişkenler (EAT-26 ve MTÖ alt boyutları) arasındaki ilişkiler için ise Spearman Korelasyonu analizi kullanıldı. Sporcuların yeme tutumlarının alt boyutlarında (bulmia, oral) ve toplam puanda istatistiki bir fark bulunmadı (p>0,05). Diet alt boyutunda istatistiksel olarak farklılık tespit edildi (p<0,05).  Sporcuların mensturasyon tutum ölçeğinden güçsüz bırakan bir olgu olarak menstruasyon, rahatsız edici bir olgu olarak menstruasyonve doğal bir olgu olarak menstruasyon alt boyutlarında istatistiki bir fark bulunmadı. Menstruasyon öncesi ve sırasında olan değişiklikleri fark etme, menstruasyonun etkilerini inkar ve menstruasyon toplam puanlarının gruplar arasında farklı olduğu bulundu (p< 0,05).  Menstruasyon öncesi ve sırasında olan değişiklikleri fark etme ve menstruasyonun etkilerini inkar alt boyutlarında basketbol ve futbolcuların voleybolculardan daha yüksek puan aldığı gözlemlendi. Mensturasyon toplam puanda ise futbolcuların voleybolculardan daha yüksek puan aldığı tespit edildi. Spearman korelasyon analizi sonucunda, basketbolcuların doğal bir olgu olarak mensturasyon ile yeme tutumu toplam puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki vardı (p< 0,05). Futbolcuların doğal bir olgu olarak mensturasyon ile bulmia ve oral alt boyutlarında ve yeme tutumu toplam puanda pozitif yönde anlamlı ilişki bulundu (p< 0,05). Menstruasyon öncesi ve sırasında olan değişiklikleri fark etme ile oral alt boyutu arasında anlamlı bir ilişki tespit edildi (p< 0.05). Voleybolcuların rahatsız edici bir olgu olarak menstruasyon ile bulmia alt boyutunda pozitif anlamlı ilişkiler görüldü (p< 0,05).  Menstruasyon öncesi ve sırasında olan değişiklikleri fark etme ile bulmia ve yeme tutumu alt boyutunda anlamlı ilişki tespit edildi (p< 0,05). Mensturasyon toplam puan ile dietbulmia alt boyutlarında ve mensturasyon toplam puanda pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulundu (p< 0,05). Bu çalışmada farklı branşlarda ki sporcularda, yeme tutumu ve menstrual tutum ölçeği alt boyutları arasında fark olduğu, yeme tutumu ile mensrual tutum alt boyutları arasında branşlara özgü olarak değişen anlamlı ilişkiler olduğu sonucuna varıldı.

Abstract:
The aim of this study is to analyse the eating attitudes and menstrual cycle attitudes of female athletes in different branches and to investigate the relationship in between.
A total of 285 female athletes between the ages of 14-30 years from football, volleyball and basketball branches participated in the study voluntarily. The Eating Attitude Test Scale (EAT-26) was employed to determine the eating attitude and behaviours of the participants, and the Menstrual Attitude Scale (MAS) was employed to determine menstrual cycle attitudes. According to the Kolmogorov Smirnov test results, it was detected none of the data showed normal distribution. Hence, Kruskal Wallis-H test was applied for multiple group comparisons (basketball, volleyball, soccer). As a result of the test, the determination of the difference between the groups was performed with Tamhane's T2 post hoc test. Spearman Correlation analysis was utilized for the relationships between variables (EAT-26 and ITS sub-dimensions). There was no statistical difference in the sub-dimensions of eating attitudes (bulmia, oral) and total score (p>0.05). A statistical difference was found in the diet sub-dimension (p<0.05). There was no statistical difference in the sub-dimensions of menstruation as a disempowering phenomenon, menstruation as an uncomfortable phenomenon and menstruation as a natural phenomenon. It was found that the scores of noticing changes before and during menstruation, denial of the effects of menstruation and menstruation total scores were different between the groups (p<0.05). In the sub-dimensions of noticing changes before and during menstruation and denial of the effects of menstruation, basketball players and football players had higher scores than volleyball players. In the total score of menstruation, soccer players scored higher than volleyball players. According to Spearman correlation analysis, there was a significant positive correlation between menstruation as a natural phenomenon and total eating attitude scores of basketball players (p< 0.05). In football players, there was a significant positive correlation between: menstruation as a natural phenomenon and bulimia, and oral sub-dimensions, and eating attitude total score (p< 0.05). A significant correlation was found between noticing changes before and during menstruation and oral sub-dimension (p<0.05). There were positive significant correlations between menstruation as a disturbing phenomenon and bulimia sub-dimension in volleyball players (p< 0.05). Significant correlations were found between noticing changes before and during menstruation and bulimia and eating attitude sub-dimension (p<0.05). Significant positive correlations were found between menstruation total score and diet bulimia sub-dimensions and menstruation total score (p< 0.05). 
In this study, it was concluded that there was a difference between the sub-dimensions of the eating attitude and menstrual attitude scale in athletes of different branches, as well as that there were significant relationships between eating attitude and menstrual attitude sub-dimensions that varied specific to branches.