Dipper ve Non-dipper hipertansiyonu olan hastalarda totalkan viskozitesinin karşılaştırılması
Comparison of whole blood viscosity in patients with Dipperand Non-dipper hypertension
Yazar: ABDULLAH KADİR DOLU
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT GÜRAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada total kan viskozitesi ile dipper ve non-dipper

hipertansiyon arasındaki ilişki araştırılmştır.

Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada Ankara Numune Eğitim Araştırma

Hastanesine Ocak 2012 ile Aralık 2016 tarihleri arasında başvuran hastalar

retrospektif olarak taranmıştır. Geçmiş tıbbi hikaye, KV risk faktörleri, hastaların

kullandıkları ilaçlar, fizik muayene bulguları ve laboratuvar analizleri (Tam kan

sayımı ve standart biyokimyasal parametreler dahil) hasta dosyalarından

kaydedildi. Toplamda çalışmaya 530 hasta (Bunların 392'si hipertansif, 138'i

normotansif idi) alındı. Koroner arter köprüleme tedavisi yada perkütan koroner

girişim ile koroner revaskülarizasyon öyküsü olan, aktif enfeksiyonu olan,

hematolojik (anemi dahil) hastalığı olan, onkolojik ve inflamatuvar hastalığı

olan, şiddetli kapak hastalığı olan, hipotiroidi-hipertiroidisi olan, sekonder HT'si

olan, sol ventrikül sistolik disfonksiyonu olan (EF<%50), atrial fibrilasyonu olan,

bilinen kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan, alkol ve madde bağımlılığı olan

hastalar çalışma dışında tutuldu.

Total kan viskozitesi, hematokrit (HTC) ve plazma total proteini (TP)

kullanılarak elde edilen Simone formülü ile hesaplandı.

Bulgular: Dipper ve non- dipper gruplar arasında yaş, kadın cinsiyet, VKİ,

DM, HT ve sigara açısından farklılık bulunmamaktadır. Non- dipper hasta grubunda

Hb, HCT, total protein düzeyleri istatistiksel olarak dipper grubundaki hastalara göre

daha yüksektir. Dipper grubunda ise serum potasyumu anlamlı olarak yüksek

bulundu. Bununla beraber diğer klinik ve laboratuvar parametreleri arasında iki grup

arasında anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır.

Çok değişkenli analizde, total kan viskozitesi değeri için her bir kayma

hızında iki farklı model oluşturuldu. Hem düşük kayma hızında hemde yüksek

kayma hızında total kan viskozitesinin, non- dipper hipertansif hastalarla anlamlı

48

ilişkisi olduğu görüldü. DKH' da total kan viskozitesi için 63.3'lük bir kesim değeri

non- dipper HT'yi öngörmede %62 sensitivite, %56 spesifitesinin olduğu

gösterilmiştir. YKH' nda da total kan viskozitesi için 17.2'lik bir kesim değerinin

non-dipper HT'yi öngörmede %61 sensitivite, %56 spesifitesinin olduğu

gösterilmiştir.

Sonuç: Sonuç olarak total kan viskozitesinin hematokrit ve total protein

konsantrasyonunu kullanarak değerlendirilmesi kan viskositesini göstermek için

basit, masrafsız ve invaziv olmayan bir metottur. Çalışmamız total kan viskozitesinin

non- dipper HT ile anlamlı bir ilişkisi olduğunu göstermiştir. Hematokrit ve total

protein konsantrasyonu kullanılarak basit ve maliyetsiz bir formül ile elde edilen

total kan viskozite değeri yüksek riskli yada hedef organ hasarı olabilecek hastaların

belirlenmesi hususunda bize gelecekte yol gösterebilir.

Anahtar kelimeler: kan basıncı, dipper ve non-dipper patern, total kan viskozitesi

Abstract:
Aim: In this study, we investigated the association between WBV and the

dipping and non-dipping patterns of BP in hypertensive subjects.

Material and Methods: In this study, in Ankara Numune Training and

Research Hospital, the patients whose ambulatory blood pressure records had been

evaluated retrospectively between January 2012 and December 2016, were screened.

Past medical history, including cardiovascular risk factors, medications, and results

of physical examination and laboratory analyses (including whole blood counts and

standard biochemical parameters), were recorded from patient files and total of

consecutive 530 (392 hypertensive and 138 normotensive) patients were included.

Patients who have a previous history of coronary revascularization, either coronary

artery bypass graft (CABG) or percutaneous coronary intervention (PCI), active

infection, hematological (including anemia), oncological or inflammatory disease,

renal or hepatic insufficiency, severe valvular disease, hypo- and hyper-thyroidism,

secondary HT, systolic dysfunction of left ventricle (ejection fraction <50%), atrial

fibrillation, known chronic obstructive pulmonary disease and alcohol or substance

addiction were excluded.

WBV was calculated from hematocrit (HCT) and plasma total protein (TP)

concentration consistent with the de Simone's formula.

Results: There were no differences among 2 groups (dipper and non-dipper)

regarding age, female sex, BMI, DM, HT and smoking. In patients with non-dipper

group hemoglobin, HCT and total protein were statistically higher than patients in

dipper group. In patients with dipper group serum potassium was statistically higher

than patients in non-dipper group. Rates of diuretic and combined drug use was

higher in non-dipper group. Moreover, the other baseline clinical and laboratory

characteristics of the study groups were not significantly different between the 2

groups.

50

In multivariate analysis, two different models were constituted for WBV

levels at each shear rates. Also low shear rates and high shear rates (LSRs and HSRs)

of WBV were associated independently with the non-dipping pattern in hypertensive

patients. In statistical analysis, aWBV cut-off value of 63.3 for LSRs had 62%

sensitivity and 56% specificity, and aWBV cut- off value %17,2 for HSRs had 61%

sensitivity and %56 specificity for the prediction of non-dipping status.

Conclusion: In conclusion, WBV measured using hematocrit and total

protein is a simple, costless and non-invasive tool for evaluation of blood viscosity.

This study demonstrated that WBV significantly and independently associated with a

non-dipping pattern in hypertensive patients. Extrapolation of whole blood viscosity

with simple and costless formula using hematocrit and total protein level provide us a

new tool in point to the possible future role of WBV in the selection of hypertensive

patients at higher risk or target organ damage.

Key word: blood pressure; dipping and non-dipping patterns; whole blood viscosity