Kalp cerrahisi sonrası yapılan akupresür uygulamasının ağrı, anksiyete ve uyku kalitesi üzerine etkisi
Acupressure on pain, anxiety and sleep quality after cardiac surgery
Yazar: SEVİM ŞEN
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK AYGİN
Sakarya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akupresür = Acupressure ; Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Cerrahi = Surgery ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Uyku = Sleep

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Koroner arter hastalıklarının artışıyla birlikte cerrahi tedavi uygulamaları da artmaktadır. Kalp cerrahisi uygulanan hastalarda anksiyete, ağrı ve uyku problemi yaygın görülen semptomlar arasındadır. Bu semptomların iyi yönetilebilmesi iyileşme sürecini için önemlidir. Çalışmanın amacı akupresürün kalp cerrahisi sonrasında ağrı, anksiyete ve uyku kalitesi üzerine olan etkisini belirlemektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma randomize kontrollü çalışma olarak gerçekleştirildi. Akupresür ve standart bakım uygulanan deney grubu (n=50) ve sadece standart bakım uygulanan kontrol grubu (n=50) olmak üzere toplam 100 açık kalp cerrahisi hastası çalışmaya alındı. Hastaların ağrı, anksiyete ve uyku düzeyi, cerrahi kliniğe geldikleri gün başlayarak 3 gün boyunca kontrol edildi. Ağrı görsel analog skala (VAS) ile, anksiyete BECK Anksiyete Skalası ve görsel analog skala (VAS-A), uyku Richard's Campell Uyku Ölçeği (RCUÖ) ile değerlendirildi. 
BULGULAR: Çalışma kapsamına alınan tüm hastaların %97'sinin (n:97) ağrı şikâyeti olduğu belirlendi. Örneklem grubunda ağrısı olanların VAS Ağrı Skoru ortalaması 4,38±1,19 iken, bu ortalama müdahale grubunda 4,46±1,19, kontrol grubunda 4,30±1,19 olarak değişiklik gösterdi. Örneklem grubunun ilk değerlendirmedeki VAS Anksiyete Skoru ortalama 5,33±0,85 iken bu ortalamanın müdahale grubunda 5,62±0,63, kontrol grubunda ise 5,04±0,94 olduğu görüldü. Uyku probleminin örneklem grubunun %92'sinde (n:92) görüldüğü belirlendi. Örneklem grubunun ilk değerlendirmedeki RCUÖ Uyku Ölçeği puanının ortalama 184,20±69,66 iken bu ortalamanın müdahale grubunda 177,00±64,12, kontrol grubunda ise 191,30±74,77 olduğu görüldü. Müdahale grubunun VAS ağrı puanının, VAS-A anksiyete ve BECK anksiyete puanının akupresür uygulaması ile birlikte tekrarlayan ölçümlerde istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı şekilde azaldığı saptandı. Akupresür uygulaması ile birlikte uyku derinliğinin, uykuya dalma kalitesinin ve uyku kalitesinin istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı şekilde arttığı tespit edildi. Bununla birlikte gece uyanma sıklığı ve gece uyanık kalma süresi istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı şekilde azaldığı belirlendi. 
SONUÇ: Kalp cerrahisi sonrası cerrahi klinikte takip edilen hastalarda, St6, GB20, MC6, H7 noktalarına uygulanan akupresürün, hastaların ağrı düzeyini azalttığı, anksiyete düzeyini azalttığı ve uyku kalitesini arttırdığı görüldü. Akupresürün kullanımı kolay ve etkili bir uygulama olabileceği ve klinikte sağlık profesyoneli tarafından kullanımının mümkün olabileceği düşünülmektedir.  

Anahtar Sözcükler: Akupresür, kalp cerrahisi, ağrı, anksiyete, uyku

Abstract:
Acupressure on Pain, Anxiety and Sleep Quality After Cardiac Surgery  
INTRODUCTION and OBJECTİVE: With the increased incidence of coronary artery diseases, surgical interventions are also increasing. Anxiety, pain and sleeping disturbances are the common symptoms among patients undergoing cardiac surgery. Good management of these symptoms is important for the healing process. The aim of this study is to determine the effect of acupressure on pain, anxiety and sleep quality after cardiac surgery.
MATERIALS and METHOD: The study was conducted as a randomized controlled study. A total of 100 open cardiac surgery patients included in the study; which randomly divided into two study groups as acupressure and standard care group (n=50) and only standard care group (n=50). Patients' levels of pain, anxiety, and sleep disturbance evaluated during 3 days starting from their first day in the clinic. Visual Analogue Scale (VAS) was used to evaluate pain, while anxiety was evaluated by another Visual Analogue Scale (VSA-A) and BECK Anxiety Scale, and Richards-Campbell Sleep Questionnaire (RCSQ) was used to evaluate the level of sleep disturbance.
FINDINGS: Ninety-seven percent (n=97) of the entire sample had pain. While the average pain score was 4.38±1.19 among the entire sample, this ratio was found 4.46±1.19 in the intervention group and 4.30±1.19 in the control group. Among the entire sample, mean anxiety score was found 5.33±0.85 during the first evaluation while this ratio was found 5.62±0.63 in the intervention group and 5.04±0.94 in the control group. Sleep disturbance detected in 92% (n=92) of the entire sample. RCSQ scores were found 184.20±69.66 during the first evaluation of the entire sample while this ratio was found 177.00±64.12 in the intervention group and 191.30±74.77 in the control group. It was found that the levels of pain, anxiety were decreased significantly after the repetitive acupressure applications. Besides, with the acupressure application sleep depth, quality of falling asleep and sleep quality increased significantly. In addition to this, the frequency of waking up at night and the time spent without sleeping at night were decreased significantly.
CONCLUSION: It was found that acupressure application done the points St6, GB20, MC6, and H7 decreased level of pain and anxiety, and increased the sleep quality. It was thought that acupressure is an easy-to-use and effective methods for using in clinical practice independently by health professionals. 

Keywords: Acupressure, cardiac surgery, pain, anxiety, sleep