İstanbul ili orman kaynaklarında meydana gelen zamansal değişimin uzaktan algılama ve cbs ile belirlenmesi
Determination of temporal dynamics of forest resources using remote sensing and geographical information system:A case study in İstanbul
Yazar: CEMİL ÜN
Danışman: PROF.DR. SELAHATTİN KÖSE
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Orman ekosistemlerinin sürdürülebilir planlamasında, geçmişten günümüze ormankaynaklarındaki (bitki örtüsü ve arazi kullanım şekli) zamansal değişimlerinin belirlenmesigereklidir. Bunu sağlamanın en temel yolu bilgi sistemlerinin kullanılmasından geçmektedir.Güvenilir, güncel ve doğru bilgiyi üretmenin en kısa yolu iyi tasarlanmış konumsal veri tabanınadayanmaktadır. Teknolojik alt yapıların deneyimle birleştirilmesiyle karar vericilerin işi daha dakolaylaşmaktadır.Bu çalışmada, stanbul ili içerisinde bulunan Orman şletme Şefliklerindeki ormanamenajman planlarına bağlı olarak 1971 ve 2002 yılları arasında ormanlarda meydana gelendeğişimler incelenmiştir. Bunun için, orman amenajman planlarındaki 1/25000 ölçekli meşcereharitalarından yararlanılarak konumsal veri tabanları kurulmuştur. stanbul ilinin toplam alanı546805.9 ha'dır. Bu alan içerisinde kalan meşcere tipleri ve diğer arazi kullanım sınıflarına görezamansal ve konumsal değişimler incelenmiştir. Analiz ve sorgulamalar stanbul ilinde Avrupayakası ve Anadolu yakası olarak ikiye ayrılarak yapılmıştır. stanbul ilinde Bahçeköy Ormanşletme Müdürlüğü hariç 1971 yılında yapılan bütün orman amenajman planlarına baltalık işletmesınıfı hakimdir. 30 yıllık zaman zarfında yapılan bütün ağaçlandırmalar ise iğne yapraklı ağaçtürlerinin ağırlık kullanılmasıyla yapılmıştır. Orman alanlarında meydana gelen değişimlerinyanında açıklık ve ziraat alanlarında iskan alanlarına oldukça geniş alanlar geçtiği belirlenmiştir.Çalışma alanında, düzensiz ormancılık faaliyetleri, sosyal baskı ve demografik etmenlere bağlıolarak orman kaynaklarının yapısı ve alan kullanım deseni zaman içerisinde önemli derecededeğişmiştir. Yapılan analizlere göre; stanbul'da 1971 ve 2002 yılları arasında verimli ormanalanlarında % 2.11 azalma ve ziraat alanlarında ise %11.90 azalma ve iskan alanlrında ise %11.07oranında artış olmuştur. stanbulun her iki yakasındaki değişim karşılaştırıldığında, 1971-2002döneminde arazi kullanımı her iki alanda da demografik dinamiklere bağlı olarak değişimgöstermiştir. Orman yapısı da bu değişimden kısmen etkilenmiştir. Sonuçta; konumsal veri tabanısayesinde stanbul ilinin orman kaynakları ve diğer arazi kullanımlarının zamansal değişimleri1971-2002 yılları arasında berlirlenmiştir.

Abstract:
Determination of temporal dynamics of forest resources ( land use and forest cover) isnecessary for sustainable management of forest ecosystems. Using of Information Systemsprovides this opportunity to the users. To produce reliable, up-to-date, correct information in ashort time basis on well designed spatial data bases. Using technologies and experiences togetherhelp to decision-maker to decide easily.This study analyzed spatial and temporal changes in land use/land cover pattern in stanbulfrom 1971 to 2002 respect to forest management plans prepared for Forest Districts in stanbul.Spatial database is established using 1/25 000 scale forest management plan maps. Total area ofstanbul is 546 805.9 Ha. Temporal and spatial (positional) dynamics are determined fort this totalarea according to forest stand types changes and other land use changes. Anatolian and Thracesites of stanbul separated for the analysis and query. All of the forest management plans which isprepared in 1971 separated as a coppice forests except Bahçeköy Forest Directorate. Especially,conifer plants afforested in this period. There are most changes from agriculture and open land tothe residential area as well as forest area changes.In the study area, forest resources and land use pattern changed in this period depend onirregular forest activities, social pressure and demographic factor. According to the analysis, instanbul, the results show 2.11 % decrease in productive forest areas and 11.90 % decrease inagriculture land whereas 11.07 % increased in residential area. Comparison of both sites instanbul, land use was changed according to the demographic factor in the period of 1971 and2002. Forest area pattern also to be influenced partly for this reason. In conclusion, using spatialdatabase in stanbul, both spatial and temporal changes determined for the forest area and otherland use areas in between 1971 and 2002.