Polikistik over sendromunda metformin'in hiperandojenizm ve klinik parametreler üzerine etkileri
Effects of metformin on hyperandrogenism and clinical parameters in polycystic ovary syndrome
Yazar: MUSTAFA AYHAN EKİCİ
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER FERİT SARAÇOĞLU
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2000
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Giriş ve Amaç: Polikistik Over Sendromu (PCOS) olan kadınlarda  insülin rezistansı klinik ve metabolik sonuçlarla yakın ilişkilidir. Metformin tip 2 Diabetes mellituslu hastalarda insülin rezistansını azaltarak etki göstermektedir.Amacımız PCOS'lu hastalarda metformin tedavisinin klinik, hormonal ve metabolik parametreler üzerine etkilerini araştırmaktır.
Materyal ve Metod: Prospektif olarak yapılan çalışmaya 21 obez PCOS'lu hasta ve 20 obez olmayan PCOS'lu hasta alınmıştır. Hastalara 6 ay süreyle 12 saat arayla 850 mg(1700mg/gün) oral metformin tedavisi verilmiş, tedavi öncesi, tedavi sırasında 3.ay ve 6.ayda klinik ve laboratuar parametreleri değerlendirilerek karşılaştırılmıştır. Verilerin karşılaştırılmasında ANOVA testi ve independent samples test kullanıldı. P<0.05 anlamlı olarak kabul edildi.
Bulgular: Obez PCOS'lu hastaların %78.5'inde ve obez olan PCOS'lu hastaların %75'inde oligo-amenorenin düzensiz menstrüel sikluslara döndüğü bulundu. Metforminle adet görmeye başlayan ve adet görmeyenler karşılatırıldığında yaş, BMI ve Açlık kan şekeri/açlık insülin oranlarının arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Bel/ kalça oranları, BMI ve hirsutizm skorlarında 3. ay ve 6. ayda metformin tedavisi ile iki grupta da anlamlı düzelme görülmedi. Ovarian volüm ve overlerdeki polikistik over tablosu 6 aylık tedavi ile iki grupta da anlamlı düzelme göstermedi. FSH, Kortizol, TSH, Prolaktin,17-OH- progesteron, total kolesterol, trigiserid, HDL,LDL,VLDL,HbA1c ve DHEAS kan serum seviyeleri Metformin tedavisiyle anlamlı değişme göstermedi. LH ve total testesteron ve açlık insülin serum seviyeleri obez ve non obez PCOS'lu hastalarda tedavi sonrası anlamlı olarak azaldı. Serbest testosteron seviyeleri obez PCOS'lu hasta grubunda anlamlı olarak azalırken, obez olmayan grupta anlamlı azalma tespit edilmedi. İnfertil 19 hastadan 5 tanesi (%26.31) takipler sırasında başka tedavi uygulanmadan gebe kaldı.
Sonuç: PCOS'lu hastalarda Metformin tedavisi BMI'dan bağımsız olarak hiperandojenemide azalma ve ovulasyonu artırarak oligoamenorenin düzeltilmesinde faydalı olmaktadır. Hirsutizm üzerine faydalı etkisi bulunmamıştır.

Abstract:
Background and Aim: Insulin resistance is closely related to clinical and metabolic outcomes in women with Polycystic Ovary Syndrome (PCOS). Metformin acts by reducing insulin resistance in patients with type 2 diabetes mellitus. Our aim is to investigate the effects of metformin treatment on clinical, hormonal and metabolic parameters in patients with PCOS.
Material and Method: A prospective study included 21 obese PCOS patients and 20 non-obese PCOS patients. Patients were given 850mg (1700mg / day) oral metformin treatment twice a day for 6 months, and clinical and laboratory parameters were evaluated before and during treatment at the 3rd and 6th months. ANOVA test and independent samples test were used to compare the data. P <0.05 was considered significant.
Results: Oligo-amenorrhea returned to irregular menstrual cycles in 78.5% of obese PCOS patients and 75% of obese PCOS patients. When compared with those who started with and without menstruation with metformin, no significant difference was found between age, BMI and fasting blood glucose / fasting insulin rates. There was no significant improvement in waist / hip ratios, BMI and hirsutism scores in both groups at 3 months and 6 months with metformin treatment. Ovarian volume and polycystic ovarian image in ovaries did not improve significantly in both groups with 6 months of treatment. FSH, Cortisol, TSH, Prolactin, 17-OH- progesterone, total cholesterol, trigiseride, HDL, LDL, VLDL, HbA1c and DHEAS blood serum levels did not change significantly with Metformin treatment. LH and total testosterone and fasting insulin serum levels significantly decreased after treatment in obese and non-obese PCOS patients. While free testosterone levels decreased significantly in the obese PCOS patient group, no significant decrease was detected in the non-obese group. Pregnancy occurred in 5 of the 19 infertile patients (26.31%) during follow-up.
Conclusion: Metformin treatment is beneficial in correction of oligoamenorrhea in patients with PCOS by decreasing hyperandogenemia and increasing ovulation independent of BMI. It has no beneficial effect on hirsutism