Kliniğimizde nedeni bilinmeyen ateş tanısı ile takip edilip tanı konulan çocuk hastaların demografik, etiyoloji, klinik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
Evaluation of Demographic, Etiology, Clinical and Laboratory Findings of Pediatric Patients Followed Up and Diagnosed with Fever of Unknown Origin in Our Clinic
Yazar: OĞUZHAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. ÜMİT ÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ateş = Fever ; Demografi = Demography ; Enfeksiyonlar = Infections ; Etyoloji = Etiology ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Kliniğimizde takip edilmiş nedeni bilinmeyen ateş tanısı almış çocuk hastalarda demografik, klinik özellikleri, laboratuvar değerleri varsa komplikasyonları ve kısa dönem prognozlarının tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Retrospektif kesitsel olarak dizayn edilen çalışmaya 1 Ocak 2018 – 30 Eylül 2021 tarihleri arasındaki Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniğinde hastanede takip edilip tanı alan 1 ay-18 yaş arasındaki hastalar dahil edildi. Hasta bilgileri, fiziki ve elektronik hasta dosyaları taranarak derlendi. Dosyalardan; hastaların demografik bilgileri, tanıları, klinik özellikleri, laboratuvar değerleri, görüntüleme raporları, varsa komplikasyonları taranarak veriler Statistical Package for Social Sciences" version 20 programında işlendi.
Bulgular: Çalışmaya nedeni bilinmeyen ateş ile takip edilip tanısı konulan 65 hasta dâhil edildi. 26 hasta (% 40) enfeksiyon hastalığı, 22 hasta (% 33,8) kollajen doku, otoimmün ve inflamatuar hastalık, 11 hasta (% 16,9) malign hastalık, 6 hasta (% 9,3) ise bu gruplara dahil olmayan diğer nedenli hastalıklar grubundaydı. Enfeksiyöz hastalıklarının en sık sebebi olarak tüberküloz, leishmania ve brucella hastalığı idi. Otoimmün ve inflamatuar hastalıklar içerisinde en sık juvenil idiyopatik artrit, malign hastalıklar içerisinde en sık akut lenfoblastik lösemi,  diğer grubu oluşturan hastalıklar içerisinde ise en sık hemofagositik lenfohistiyositoz tespit edilmiştir. Enfeksiyon hastalarının 13'ü (% 50) kız, 13'ü (% 50) erkek, malign hastalarının 3'ü (% 27) kız, 8'i (% 73) erkek, otoimmün ve inflamatuar hastalıkların 5'i (% 23) kız, 17'si (% 77) erkek, diğer gruptaki hastaların 1'i (% 17) kız, 5'i (% 83) erkekti. Enfeksiyon hastalarının yaş ortalaması 107,6±65,5 ay, malign hastalarının 88,3±50,6 ay, otoimmün ve inflamatuar hastalarının ise 104,5±69 ay olarak gösterildi. Diğer gruptaki hastaların yaş ortalaması 32,2±25,5 ay idi. Tanı konma süresi en kısa enfeksiyon hastalıklarında (ortalama 10 gün), en uzun ise diğer tanı grubunda olan (ortalama 20 gün) hastalarda olduğu görüldü. Başvuru şikayetlerinden bulantı-kusma görülme oranının enfeksiyon grubunda diğer gruplara göre daha yüksek olduğu, eklem ağrısı görülme oranının ise otoimmün ve inflamatuar hastalıklarında diğer gruplara göre daha yüksek olduğu görüldü. Hemoglobin değeri malignite grubunda diğer gruplara göre daha düşük olup, biyokimya parametreleri içerisinden C-reaktif protein, eritrosit sedimantasyon hızı, ferritin ve fibrinojenin ise otoimmün ve inflamatuar hastalıklarda, enfeksiyon hastalıklarına oranla daha yüksek olduğu bulundu. İkinci basamak tetkiklerden içerisindeki kan tetkiklerinden serolojik testler, görüntüleme yöntemlerinden ultrasonografi ve ekokardiyografi, invaziv tetkiklerden kemik iliği biyopsisi en sık istenen tetkikler oldu. İnvaziv tetkikler 65 hastanın 24'üne (% 37) tanı konulmasında yardımcı olmuştur. Hastaların 6 aylık süre içerisindeki takiplerinde komplikasyon gelişen 7 hasta tespit edildi. Bu komplikasyonlar yürüyüş bozukluğu, hidrosefali ve parmak otoamputasyonu idi. Malign hastalıklardan 1'i akut myeloid lösemi, 1'i primitif nöroektodermal tümör metastazı olmak üzere 2 hasta takip sürecinde ex oldu.
Sonuç: Çocuklarda nedeni bilinmeyen ateş gelişmiş tanı tetkikleri ve artmış klinik tecrübeye rağmen tüm dünyada halen önemini koruyan bir tanımdır. Bizim çalışmamızda da en sık neden enfeksiyon hastalıklarıydı.

Abstract:
Objective: It is aimed to determine the demographic, clinical features, laboratory values, complications, if any, and short-term prognosis in pediatric patients diagnosed with fever of unknown origin followed in our clinic.
Material and Methods: Patients aged between 1 month-18 years, who were followed up and diagnosed in the Department of Pediatrics of Health Sciences University Adana City Training and Research Hospital, between January 1st, 2018 and September 30th, 2021 which was designed as a retrospective cross-sectional study, were included. Patient information was compiled by scanning physical and electronic patient files. İnformation of demographic, diagnoses, clinical features, laboratory values, imaging reports and complications were collected from files. Collected datas were scanned and  processed with the Statistical Package for Social Sciences" version 20 program.
Results: 65 patients who were followed up and diagnosed with fever of unknown origin were included in the study. 26 patients (40%) had infectious disease, 22 patients (33.8%) had collagen tissue, autoimmune and inflammatory disease, 11 patients (16.9%) had malignancy, 6 patients (9.3%) were not included in these groups. The most common causes of infectious diseases were tuberculosis, leishmania and brucella disease. Juvenile idiopathic arthritis was the most common among autoimmune and inflammatory diseases, acute lymphoblastic leukemia was the most common among malignant diseases, and hemophahocytic lymphohistiocytosis was the most common among the diseases forming the other group. 13 (50%) of the infectious patients were female, 13 (50%) were male, 3 (27%) of the malignant patients were female, 8 (73%) were male, 5 (23%) of the autoimmune and inflammatory diseases ) female, 17 (77%) male, 1 (17%) female and 5 (83%) male patients in the other group. The mean age of the infected patients was 107.6±65.5 months, the malignant patients 88.3±50.6 months, and the autoimmune and inflammatory patients 104.5±69 months. The mean age of the patients in the other group was 32.2±25.5 months. It was observed that the shortest time to be diagnosed was in infectious diseases (average 10 days), the longest in patients in the other diagnosis group (mean 20 days). It was observed that the rate of nausea-vomiting among the admission complaints was higher in the infection group compared to the other groups, and the rate of joint pain was higher in autoimmune and inflammatory diseases compared to the other groups. Hemoglobin value was lower in the malignancy group compared to the other groups, and among the biochemistry parameters, C-reactive protein, erythrocyte sedimentation rate, ferritin and fibrinogen were found to be higher in autoimmune and inflammatory diseases compared to infectious diseases. Among the second-line examinations, serological tests among blood tests, ultrasonography and echocardiography among imaging methods, and bone marrow biopsy among invasive examinations were the most frequently requested tests. Invasive investigations helped 24 (37%) of 65 patients to be diagnosed. During the 6-month follow-up of the patients, 7 patients who developed complications were identified. These complications were gait disturbance, hydrocephalus, and finger autoamputation. 2 patients died during the follow-up period, 1 of which was acute myeloid leukemia and 1 was primitive neuroectodermal tumor metastasis.
Conclusion: Fever of unknown origin in children is a diagnosis that still maintains its importance all over the world, despite advanced diagnostic tests and increased clinical experience. In our study, the most common cause was infectious diseases.