Otomatizm bağlamında bilinç dışının sanata yansıması: Soyut ekspresyonizm
Reflection of the unconscious on art in the context of automatism: Abstract expressionism
Yazar: ŞEYDA MİSMAN
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT SAMİ ÖZTÜRK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Avrupa sanatı = European art ; Deneysel sanat = Experimental art ; Ekspresyonizm = Expressionism ; Güncel sanat = Contemporary art ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Modern sanat = Modern art ; Otomatizm = Automatism ; Resim sanatı = Painting art

Özet:
İnsan, maddesel bir bedene sahip olduğu kadar enerjisel ruha da sahip olan bir varlıktır. Ruh insanın varoluşudur. İnsan yaşamındaki birçok şeyi ruhuyla yapar. Özellikle psikolojide ruh, zihinsel süreç ve psişe ile aynı anlamda kullanılmaktadır. Zihinsel süreç insanın bilinç, bilinç öncesi ve bilinç dışını içermektedir. Bu süreçlerde farklı algı seviyeleri, farklı sistemler söz konusudur. İnsan zihinsel süreçler çerçevesinde düşünüp, karar verip uygular. Bu açıdan yaklaşıldığında insanın, bedenden ziyade ruhuyla hareket ettiği görülmektedir. Yüzeysel olarak bilinç, insanın farkındalıkla yaptığı şeyleri içerir, bilinç öncesi hatırlanabilir bilgileri ve bilinç dışı sınırlandığı için hatırlanamayan çeşitli bilgileri içerir. Bu yüzden bilinç dışı, hayatta bazen farkında olarak bazen farkında olmadan yaptıklarımızı etkiler. Bu etkiler çeşitli çalışmalarla ya da bazen kendiliğinden farkındalığımıza gelir. Burada insanın kendisini dinleyip, kendisiyle yüzleşmesi önemli bir noktadır. Bu şekilde insan bireyleşerek ve kendi gerçekliğiyle yüzleşerek algı seviyesini yükseltir.
XX. yy. da kapitalizmin bir getirisi olarak insanlar materyalizmle yaşamayı öğrenmiş ve hayatlarının her noktasına maddesel olarak bakmaya başlamışlardır. Maddesel bakış açısı insanların maneviyatlarına zarar vermiş ve II. Dünya Savaşı'yla gelen yalnızlaşmayla beraber insanlar buhran ve psikolojik sıkıntılar yaşamışlardır. Buhranlar insanları sorgulamaya itmiş ve varoluşsal düşünceler ön plana çıkmaya başlamıştır. New York Okulu sanatçılarının bu maddesellikten sıyırılıp özellikle sanatlarında ruhsallığı aramaları bu yüzdendir. İnsanların yaşadıkları sebebiyle varoluşlarına, manevi olana sığınmak istemişler ve kendi gerçeklerini resimlerine yansıtmışlardır. Bu tezde, çeşitli sorgulamalardan ve yaşantılardan geçip, bu etkileri sanatına yansıtan sanatçıların, resimlerindeki bilinç dışı etkileri incelenmiştir.

Abstract:
Man is a being who has both an energetic soul and a material body. The spirit is the human existence. A human being does many things in his life with his soul. Especially in psychology, soul is used synonymously with mental process and psyche. The mental process includes the conscious, the preconscious and the unconscious of a person. In these processes there are different levels of perception and different systems. If we consider man, we can say that he thinks, decides and implements within the framework of mental processes. From this point of view, man acts with his soul and not with his body. Superficially, consciousness includes things that man does with consciousness, it includes information that can be remembered before consciousness, and various information that cannot be remembered because the unconscious is limited. So the unconscious influences what we do in life, sometimes consciously and sometimes unconsciously. These effects come to our awareness through various works or sometimes spontaneously. Here it is important to listen to oneself and to meet oneself. In this way, the human being increases his perceptive capacity by individualising and confronting his own reality.
XXth century as a result of communism, people learned to live with materialism and began to view every point of their lives materially. The material point of view harmed people's spirituality and II. The isolation that came with the World War II led to depression and psychological problems. The depression pushed people to question and existential thoughts came to the fore. Therefore, New York School artists broke away from this materiality and sought spirituality primarily in their art. People sought refuge in their existence, the spiritual, because of their experiences, and reflected their own realities in their paintings. In this work, the unconscious effects were studied in the paintings of artists who went through various investigations and experiences and reflected these effects in their art.