Para politikalarının likidite ve gelir etkisi: Türkiye örneği
Liquidity effect and income effect of monetary policies in Turkey
Yazar: ASLIHAN AYGÜN
Danışman: PROF. DR. FAİK BİLGİLİ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Faiz = Interest ; Gayri safi milli hasıla = Gross national product ; Gelirler = Incomes ; Likidite = Liquidity ; Likidite etki = Liquidity effet ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Para = Money ; Para politikaları = Monetary policies ; Türkiye = Turkey

Özet:
Para politikası para otoritesinin genellikle faiz oranları hedeflemesi ile ekonomiye yön vermesidir. Para otoriteleri uygulayacakları para politikası seçimi yaparken ülkedeki parasal dinamiklerin faizlerle olan etkileşimini göz önünde bulundurmalıdırlar.Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de likidite ve gelir etkisini ölçerek Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasının uyguladığı para programlarının etkinliğini, geliştirilen yapısal VAR modeli aracılığıyla 2005:12-2010:7 dönemi için incelemektir.Uygulanan modelde para politikalarının likidite ve gelir etkisi incelenmiş ayrıca para politikasının yürütülmesinde kullanılan parasal ölçütler ile diğer makro değişkenler arasındaki ilişki incelenmiştir. Faiz oranının para politikasındaki bir değişime olan cevabı dolaşımdaki nakit, yatirim miktarı ve Gayri Safi Milli Hasıla değişkenleri kullanılarak incelenmiştir. Ayrıca para politikasındaki bir şokun kişilerin reel gelir seviyeleri ve bu vasıtayla Gayri Safi Milli Hasilaya olan etkisi incelenmiştir. Tahmin sonuçlarına göre dolaşımdaki paraya artış yönünde uygulanan bir şoka faiz oranının tepkisi negatif olmuştur. Yaşanan parasal şokun diğer makro ekonomik değişkenler üzerindeki etkisi incelendiğinde teorik beklentilerin çoğunlukla doğrulandığı görülmüştür. Bu sonuçlar doğrultusunda Türkiye'de uygulanan parasal şoklar kısa dönemde faizleri düşürecek ve Gayri Safi Milli Hasılanın artmasına neden olacaktır. Bu anlamda, Türkiye'de likidite ve gelir etkilerinin varlığı nedeniyle, üretimin arttırılması amacına dönük iktisat politikalarının, kısa dönemde genişlemeci para politikası önlemleri ile desteklenmesinin doğru olacağını söylemek mümkündür.Anahtar Kelimeler: Para Politikası, Likidite Etkisi, Gelir Etkisi, Para Politikası Uygulamaları.

Abstract:
Monetary policy is the process by which the monetary authority of a country controls the economy , often targeting a rate of interest. When deciding the monetary policies they implement, monetary authorities have to take into account the interaction between the monetary dynamics and the interest rates. This study aims to examine the effectiveness of the monetary program between 2005:12-2010:7 period that the Turkish Central Bank has implemented by measuring the liquidity effect and income effect in Turkey, by means of VAR methodology. The model enables us to examine the liquidity effect, the income effect and the relationship between the monetary measures used in the implementation of monetary policies and the other macro variables.The response to a change in monetary policy of interest rate were analyzed using cash in circulation, the amount of investment and the Gross National Product. It is also examined that the response to a change in monetary policy of real income level. According to the results of the estimates, the reaction of the interest rates to a shock applied to cash in circulation in an increasing trend was negative. When the impact of the monetary shock on the other macro economic variables were examined, theoretical expectations mostly came true. In the light of these results, monetary shocks in Turkey will cause interest rates to fall down in short term and industrial production to go up. In this means, due to the existence of the liquidity effect and the income effect ; it might be claimed that supporting economic policies to increase production by short term expanding monetary policies is correct.Key Words: Monetary policy, liquidity effect, output effect, monetary policy applications.