Türk sinemasında dramatik yapı ve seyirci üzerindeki etkisi
Dramatic structure in Turkish cinema and the impacts on the audiences
Yazar: MUSTAFA MERT ATALAR
Danışman: PROF. SAMİ ŞEKEROĞLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sinema Televizyon Ana Sanat Dalı / Sinema Televizyon Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Dramatik yapı = Dramatic structure ; Senaryo = Scenario ; Seyirciler = Audiences ; Sinema = Cinema ; Sinema seyircileri = Cinema audiences ; Tiyatro tarihi = Theatre history ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Sanat olgusu, insanoğlunun `taklit etme' güdüsünden doğmuştur. Farklı araç ve yöntemler kullansalar da bütün sanatların özünde bu yönelim yatmaktadır. Sinema sanatı da insanı insanla anlatan bir sanattır. Bu yüzden çok geniş bir araştırma alanı içinde yer almaktadır. Bir sinema filminin taslağını oluşturan senaryo bu alanlardan biridir. Çok çeşitli kaynaklardan beslenen, seyirciyle etkileşim içinde biçimlenen bir yapıya sahiptir. Antik Yunan uygarlığının gelişim süreci içinde ortaya çıkan tiyatro ve dramatik metin, bu bakımdan çok önemlidir. Aristoteles'in ilkelerini saptamaya çalıştığı kavramlar ve bunların günümüzdeki yansımaları, bu çalışmanın kapsamı içindedir. Sinemada dramatik yapıyı oluşturan temel öğeler ve bu öğelerin Türk sinemasındaki uygulama alanları incelenmiştir.Türk sineması; Türk halkının farklı sosyal katmanlarınca, en geniş katılımla sahiplenen dramatik türdür. Dramatik yapı olarak; yerli kaynak ve biçimlerle, yabancı kaynaklı bir dram anlayışının sentezini oluşturur. Bu doğrultuda Türk halkının sinemadan önceki seyir geleneklerinin incelenip anlaşılması gereklidir. Zira bu gelenekler, Türk sinemasının şekillenmesinde önemli rol oynamıştır. Bu çalışmada, geleneksel halk tiyatrosunun biçim ve öze dair nitelikleri incelenmiş ve bu seyir geleneğinin Türk sinemasına yansımaları araştırılmıştır.Türk sinemasındaki film senaryolarının oluşturulmasında, halkın beğeni ve beklentilerinin etkisi çok büyük olmuştur. Bu durum, 1960-1975 yılları arasında sektörde oluşan ekonomik yapının bir neticesidir. Devletten destek görmeyen Türk sineması, seyircisinin maddi katkısıyla var olabilmiştir. Bu da, senaryo kaynaklarının seyirciye göre şekillenmesi sonucunu doğurmuştur. Film öyküleri, oluşturulan karakterler, yaratılan dramatik çelişki, çatışma ve çözümler halkın isteğine göre şekillenmiştir. Yıllar içinde bu yapı değişse de, Türk halkı halen televizyon ve internet aracılığıyla Türk filmlerini izlemeyi sürdürmektedir.Türk sinemasındaki senaryoların yerli ve yabancı kaynakları, senaryo üretim sürecinin işleyişi ve senaristlerin bu süreçte karşılaştığı zorluklar da belirleyici unsurlardır. Filmlerin dramatik yapılarının oluşturulmasında halkın rolü ve dramatik yapının seyirci üzerindeki etkisi de önem arz etmektedir. Genel hatlarıyla, bu iki öğe karşılıklı etkileşim halindedir. Türk sineması halktan aldığını halka vererek büyümüş bir sinemadır. Yıllar içinde bu yapı bozulmaya başladıkça, sinema sektörü de gerilemiştir.

Abstract:
The notion of art arose from the human?s desire for ?imitation?. This motive underlies all kinds of art despite different means and methods. The art of cinema is the art of explaining human using human. Hence, it covers a wide area of research. Script, which happens to be the draft of a film, is one these research topics. The structure of a script derives from many sources and is reshaped in interaction with the audience. In this sense, theater and dramatic script that arise in the development process of the Ancient Greek is very important. This work covers the principles of the concepts that Aristoteles? tried to identify, and these concepts? reflections on today. Fundamental components that form the dramatic structure in cinema the applications of these components in Turkish cinema are investigated.Turkish cinema is the dramatic form that is embraced by various social levels with the widest appreciation. As a dramatic structure, it forms the synthesis of an external notion of dram with the national forms and sources. In this sense, the traditions of the Turkish audience before the cinema came along must be investigated and understood, for these traditions played a crucial role in shaping Turkish cinema. In this work, characteristics and forms of the traditional folk theater are investigated and their reflections to the Turkish cinema are studied.People?s expectations and appreciation habits had a big impact on the writing of Turkish movie scripts. This is a result of the economic situation of the sector between 1960 ? 1975. Having no state support, Turkish cinema existed because of the audience?s funding. This resulted in shaping the motives of script based on the audience. Film stories, characters, dramatic conflicts and contradictions are all formed and shaped according to desires of the audience. Even though this fact has changed in time, Turkish people continue to watch Turkish movies on the television or on the internet.The domestic and imported sources of scripts in Turkish cinema, the process of developing the script, and the difficulties that script writers face in this process are determining factors. In forming the dramatic structure of films, the role of the audience and the effects of the dramatization on the audience are important as well. In general, these two concepts are in mutual interaction. Turkish cinema is a cinema that grew from giving back people what they gave. As this structure started to deform in time, the cinema sector deteriorated.