Ön çapraz bağ rekonstrüksiyon cerrahisi sonrası radyolojik değerlendirme ve manyetik rezonans görüntüleme bulgularının takibi
Radiological evaluation and follow-up of magnetic resonance imaging findings after anterior cruciate ligament reconstruction surgery
Yazar: GİZEM CURAL
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN ŞAHİN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee ; Radyografi = Radiography ; Rekonstrüktif cerrahi = Reconstructive surgical ; Rekonstrüktif cerrahi prosedürleri = Reconstructive surgical procedures ; Ön çapraz bağ = Anterior cruciate ligament

Özet:
Amaç: ÖÇB rüptürü sonrası rekonstrüksiyon cerrahisi geçirmiş hastalarda MRG bulgularının değerlendirilmesi, erken osteoartrit gelişimi ile rerüptür için risk faktörlerinin belirlenmesi.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2009 ile Haziran 2021 tarihleri arasında ÖÇB rekonstrüksiyon cerrahisi geçirmiş, sistemimizde erken ve geç dönem MRG'leri bulunan 60 hasta çalışmamıza dahil edilmiştir. Bu MRG'ler MOAKS kriterleri (kemik iliği ödemi, osteofit gelişimi, kartilaj hasarı, menisküs ekstrüzyonu, menisküs yırtıkları) dikkate alınarak osteoartrit belirteçleri ve ÖÇB yaralanmasına eşlik eden patolojilerin saptanması için kullanılmıştır. MOAKS kriterlerine ek olarak patellar tendon ve vastus medialis kası gibi diz eklem stabilizasyonuna katkısı olan faktörler değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra rerüptür açısından olası risk faktörü olarak belirlenen medial tibial eğim, lateral tibial eğim ve anterior tibial translasyon gibi anatomik ölçümler yapılmıştır. Ayrıca tünel açıları ve pozisyonları, tünel kist gelişimi gibi cerrahi teknik ve komplikasyonlara yönelik MRG değerlendirmeleri yapılmıştır. Bu ölçümlerin erken ve geç dönem MRG arasındaki değişimi, osteoartrit gelişimi ve rerüptür ile ilişkisi istatiksel olarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Çalışmada değerlendirilen 60 hastadan %23,3'ü kadın (n=14), %76,7'si erkekti (n=46). Hastaların yaşlarının median değeri 29 idi (15-64). Hastaların %34,6'sında osteofit skorlarında belirgin progresyon mevcuttur. Vakaların %24,9'unda ise kartilaj skorlarında belirgin progresyon izlenmiştir. Osteoartrit skoru belirgin artmış grupta medial menisküs anterior ekstrüzyonu olması istatiksel olarak anlamlı (p<0,05) bulunmuştur. Rerüptür olgularında literatür ile benzer olarak tünel kisti gelişimi ile rerüptür arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Olgu serimizde tünel pozisyonları literatürde tanımlanan normal aralığa çok yakın olarak, tibial tünel açı ortalaması 72,7°, femoral tünel açı ortalaması 38,9° olarak bulunmuştur. Kartilaj skorunda artış görülen hastalarda erken dönem MRG'lerde ölçülen ATT değerlerinde istatiksel olarak anlamlı (p<0,005) artış mevcuttur.
Osteofit skorunda belirgin artış görülen grup ile ATT değerleri arasında ise istatiksel olarak anlamlı olmayan ancak p değeri sınırda (p=0,068) bir farklılık saptanmamıştır. ATT değerlerinde geç erken dönem MRG'lerde erken döneme göre istatiksel olarak anlamlı olmayan ancak p değeri sınırda (p=0,089) artış söz konusudur. Çalışmamızda ÖÇB rekonstrüksiyonu geçiren hastalarda erken döneme göre geç dönemde VM kasının çapında anlamlı azalma ve yağlanma derecesinde anlamlı (p<0,005) artış saptanmıştır.
Sonuç: Anterior tibial translasyonun osteofit belirteçleri ile ilişkili olduğu, medial mensiküs anterior ekstrüzyonunun osteartrit ile ilişkili olduğunu saptadık. Tünel kisti
 
gelişiminin rerüptür için bir risk faktörü olmadığını gösterdik. Patellar tendon uzunluğunda erken ve geç dönem MRG'ler arasında anlamlı değişiklik saptamadık. Ayrıca patellar tendon uzunluğu ile osteoartrit belirteçleri arasında farklılık izlemedik. Genel anlamda çalışmamızda ÖÇB rekonstrüksiyonu sonrası erken osteoartrit gelişiminin ve rerüptür risk faktörlerinin değerlendirilmesinde MRG'nin önemi gösterilmiştir.

Anahtar sözcükler: Diz, Ön çapraz bağ, Osteoartrit, Rekonstrüksiyon, MRG

Abstract:
Aim: Evaluation of MRI findings in patients who had undergone reconstruction surgery after ACL rupture, determination of risk factors for early development of osteoarthritis and rupture.
Materials and methods: Sixty patients who had ACL reconstruction surgery between January 2009 and June 2021 and had early and late MRIs in our system were included in our study. These MRIs were evaluated for the detection of osteoarthritis markers and pathologies accompanying ACL injury, taking into account the MOACS criteria (bone marrow edema, osteophyte development, cartilage damage, meniscus extrusion, meniscal tears). In addition to the MOACS criteria, factors contributing to knee joint stabilization such as patellar tendon and vastus medialis muscle were evaluated. In addition, anatomical measurements such as medial tibial slope, lateral tibial slope and anterior tibial translation, which were determined as possible risk factors for rupture, were made. In addition, surgical techniques such as tunnel angles and positions, tunnel cyst development, and MRI evaluations for complications were made. The variation of these measurements between early and late MRI, the relationship between osteoarthritis development and rupture were statistically analyzed.
Results and Conclusions: Of the 60 patients evaluated in the study, 23.3% were female (n=14) and 76.7% were male (n=46). The median age of the patients was 29 (15-64). There is significant progression in osteophyte scores in 34.6% of the patients. Significant progression in cartilage scores was observed in 24.9% of the cases. Medial meniscus anterior extrusion was found to be statistically significant (p<0.05) in the group with significantly increased osteoarthritis score. Similar to the literature, no statistically significant relationship was found between the development of tunnel cysts in cases of rerupture. In our case series, the tunnel positions were found to be very close to the normal range defined in the literature, the mean tibial tunnel angle was 72.7°, and the femoral tunnel angle was 38.9°. In patients with an increase in cartilage score, there is a statistically significant (p<0.005) increase in ATT values measured in early MRIs. There was no statistically significant difference between the group with a significant increase in the osteophyte score and the ATT values, but the p value was within the limit (p=0.068). There is a statistically insignificant increase in ATT values in late early period MRIs compared to the early period, but the p value is at the limit (p=0.089). In our study, a significant decrease in the diameter of the VM muscle and a significant increase in the grade of fatty infiltration (p<0.005) were found in the late period compared to the early period in patients who underwent ACL reconstruction. We found that anterior tibial translation was
 
associated with osteophyte markers, and medial meniscus anterior extrusion was associated with osteoarthritis. We showed that tunnel cyst development is not a risk factor for rerupture. No significant change was detected in patellar tendon length between early and late MRIs. In addition, we did not observe any difference between patellar tendon length and osteoarthritis markers. In general, our study showed the importance of MRI in the evaluation of early osteoarthritis development after ACL reconstruction and the risk factors for rerupture.

Key Words: Knee, Anterior cruciate ligament, Osteoarthritis, Reconstruction, MRİ