Marmara bölgesinde mutlak gravite ölçme ve değerlendirmeleri
The absolute gravity measurements and data processing in Marmara region
Yazar: HASAN ONUR ÖZDİĞER
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR DOĞAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry ; Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Marmara Bölgesi'nde düşey yerkabuğu hareketlerinin belirlenmesi amacıyla; ?Marmara Bölgesi'ndeki Düşey Yerkabuğu Hareketlerinin Mutlak Gravite ve GPS ile Araştırılması? (108Y152 nolu 1001 Projesi) projesi kapsamında kurulan mutlak gravite ağında ve Bursa-Uludağ arasında oluşturulan kalibrasyon bazında A10-005 mutlak gravite ölçer kullanılarak mutlak gravite ölçmeleri gerçekleştirilmiştir. Aynı zamanda, bu noktalarda CG5-076 ve CG5-079 bağıl gravite ölçerler kullanılarak düşey gravite gradyentini belirlemeye yönelik bağıl gravite ölçmeleri yapılmıştır. Proje süresince kullanılan A10-005 mutlak gravite ölçer TÜBİTAK?Ulasal Metroloji Enstitüsü'nden ve CG5 bağıl gravite ölçerler ise TÜBİTAK?Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü'nden sağlanmıştır.Bu çalışmada, 17 Ağustos 1999 İzmit depreminden sonra Marmara Bölgesi'nde ilk defa gerçekleştirilen mutlak gravite ölçmeleri ve bunların değerlendirme stratejisi ortaya konmaktadır. Mutlak gravite ağını ve kalibrasyon bazını kapsayan ölçme kampanyaları, ilki 25 Haziran ? 1 Temmuz 2009 ve ikincisi 19 ? 21 Ekim 2009 tarihlerini kapsayan süreçte; Yıldız Teknik Üniversitesi, TÜBİTAK ve Harita Genel Komutanlığı işbirliği ile gerçekleştirilmiştir. Bu iki kampanya sonrasında kalibrasyon bazındaki noktalara ilişkin gravite değişimleri yaklaşık olarak 2-18 ?Gal olarak belirlenmiştir.Elde edilen veri setinin değerlendirilmesiyle bölgeye ait mutlak gravite değerleri belirlenmiş ve seçilen noktaların ağ yapısına uygunluğu irdelenmiştir. Ayrıca bölgenin düşey yer kabuğu hareketlerinin belirlenmesi amacıyla yeni kampanyalar düzenlenerek periyodik gözlemler yapılmaya devam edilecektir.

Abstract:
In order to determine the vertical crustal motions along the Marmara Region as a part of the ?Investigation of the Vertical Crustal Motions with Absolute Gravity and GPS in Marmara Region? (108Y152 no. 1001 Project) project, absolute gravity measurements at the absolute gravity network and at the calibration baseline which was located from Bursa to Uludağ, were performed by using A10-005 absolute gravimeter. At the same time, in order to determine the vertical gravity gradient, relative gravity measurements were also performed by using CG5-076 and CG5-079 relative gravimeters. From TUBITAK-National Metrology Institute the A10-005 and from TUBITAK-Earth and Marine Sciences Institute the CG5s were derived.In this study, it was aimed to explain the results and the post-processing strategy of the first absolute gravity measurements after 17 August 1999 Izmit earthquake in Marmara Region. The first campaign at the absolute gravity network and at the calibration baseline was performed between 25 June and 1 July 2009, and the second one was performed between 19-21 October 2009 with a collaboration of Yildiz Technical University in Istanbul, TUBITAK in Izmit and General Command of Mapping in Ankara. The gravity changes of the sites at the calibration baseline were calculated approximately 2-18 ?Gal.By post-processing the data sets which were obtained from the campaigns; the absolute gravity values of the sites in the region was determined and the availability of the sites in the network was discussed. Moreover, it will be proceeded to arrange some new periodic absolute gravity measurement campaigns to observe the vertical crustal movements more accurately.