Kontrol grafiklerinin limitlerinin revizyon kararı için bir yaklaşım
An approach for decisions on revision of control charts' limits
Yazar: MERVE ÖNDEŞ
Danışman: PROF. DR. MURAT CANER TESTİK
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Ürün ve süreç kalitesinin iyileştirilmesi, günümüzde hızla gelişen pazar koşullarında rekabet avantajı sağlanması ve üretim maliyetlerinin azaltılması amacıyla oldukça önem kazanmıştır. Süreç iyileştirmede temel amaç meydana gelen sistematik hataların en kısa sürede ortadan kaldırılarak ve tekrarlanması önlenerek sürecin kararlı hale getirilmesidir. Bir sürecin kararlı olması zaman içerisinde tahmin edilebilir değer aralıklarında çıktı üretmesi anlamına gelmektedir. Süreç kararlılığının sağlanması için kontrol grafikleri en önemli araçlardandır ve bir kontrol grafiği sinyali ile sürecin kontrol dışına çıktığı tespit edilmeye çalışılır. Kontrol grafiği kontrol dışı durum sinyali vermiyorsa süreç kontrol altında kabul edilir. Bir süreç kontrol altındaysa izlenmekte olan kontrol istatistiğinin ortalamasının sabit olduğu ve süreçte değişkenliğe neden olabilecek bir saptanabilir sebebin olmadığı kabul edilir. Bu tez kapsamında, kontrol altındaki sürecin kontrol istatistiğinin ortalamasının bir sabit değil, rastgele değişen olduğu varsayılmıştır. Süreçlerin dinamik doğası gereği kontrol istatistiğinin ortalamasının zaman zaman küçük sapmalar göstermesi ve bunun saptanamayacak küçük sebeplerinin olabileceği süreç izleme problemlerine daha gerçekçi bir yaklaşımdır. 
Kontrol grafikleri tasarlanırken genellikle sürece ilişkin görece kısa bir döneme ait geçmiş gözlemler kullanılmakta ve kontrol limitleri belirlenmektedir. Bu kontrol limitleri kontrol altındaki sürece ilişkin bir modelleme olup, süreçte meydana gelebilecek kontrol dışı durumlar bu modelden sapma ile tespit edilir. Ancak zaman içerisinde, kontrol altında olduğu kabul edilen süreçte çeşitli doğal değişiklikler olabilir. Dolayısıyla, kontrol limitlerinin zaman zaman sistematik bir metotla revize edilmesi gereklidir.

Bu tez çalışmasında, süreçlerin izlenmesi ve gerekiyorsa kontrol limitlerinin revize edilmesi için bütünleşik bir yaklaşım önerilmiştir. Yaklaşım simülasyonla değerlendirilmiş ve performans değerlendirmesi yapılarak faydası gösterilmiştir.

Abstract:
Improvement of product and process quality has gained importance in order to provide competitive advantage and reduce production costs in today's rapidly developing market conditions. The main objective of process improvement is to stabilize a process by eliminating systematic errors rapidly and to prevent their recurrence. Stability of a process implies that it produces output in predictable ranges over time. Control charts are one of the most important tools to ensure process stability and are used for process monitoring to detect out of control conditions. A process is considered to be in control if a control chart does not give a signal out of control. If the process is in control, it is assumed that the mean of the monitored control statistic is constant and those assignable causes, which could cause additional variation in the process, are not present. Within the scope of this thesis, however, it is assumed that the mean of the control statistic for an in-control process is not a constant but a random variable. Due to the dynamic nature of processes, this is a more realistic approach for process monitoring problems where the mean of the control statistic may indicate small deviations from time to time because of minor undetectable causes. 

While designing control charts, historical observations from a relatively short period of time are used and control limits are determined accordingly. These control limits are a model of an in-control process, and out-of-control conditions that may occur in the process are detected by deviations from this model. However, over time, there may be natural variability in a process that is considered to be in control. Therefore, it is necessary to revise control limits of a control chart from time to time by using a systematic method for revisions.

In this thesis, an integrated approach is proposed for monitoring processes and revision of control limits when necessary. The proposed approach is evaluated by simulations and performance evaluations are presented to indicate benefits.