Sağlık çalışanlarında gürültünün kan basıncı ve uyku üzerine etkisi
The effect of noise on blood pressure and sleep in healthcare workers
Yazar: MUSTAFA BAMSI TÜR
Danışman: PROF. DR. YÜCEL DEMİRAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Gürültü = Noise ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kan basıncı = Blood pressure ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık personeli = Health personnel ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Giriş ve Amaç: Sağlık çalışanları, çalışma alanlarında fiziksel, kimyasal, biyolojik,  ergonomik, psikososyal risklere maruz kalmaktadırlar. Fiziksel riskler içinde en sık karşılaşılan gürültünün, işitme sistemi ve işitme sistemi dışı etkileri bir çok çalışmada gösterilmiştir. Bu araştırmanın amacı, hastane çalışanlarında gürültünün uyku bozukluğu ve kan basıncı üzerindeki etkilerini incelemektir.
Yöntem: Kesitsel bir çalışmadır. 01.05.2013-20.04.2016 tarihleri arasında çalışma gerçekleştirilmiştir. Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi sağlık çalışanları, çalışmanın evrenini oluşturmaktadır. Gürültü açısından riskli 11 birimde gürültü ölçümleri yapılmış ve 226 kişiye yüzyüze görüşme yöntemiyle anket uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkinin çözümlenmesi için ki-kare analizi yapılmıştır.
Bulgular: Gürültü ölçümlerinde 8 saatlik maruziyet (Lex8hr) değerlerine göre en düşük 54.4 dB(A),  en yüksek 108.0 dB(A) ölçülmüştür. Hastane genelinde gürültü açısından riskli birimlerde ortalama gürültünün 76.96+6.08 dB(A) olduğu saptanmıştır. Epworth Uykululuk Ölçeğinde 68 kişide (%30.1) uykululuk görülürken, Pittsburg Uyku Kalitesi Öçeğinde 173 kişide (%76.5) uyku bozukluğu saptanmıştır. 53 kişide (%23.5) hipertansiyon saptanmıştır. Yüksek gürültüye maruz kalanlar ile düşük gürültüye maruz kalanlar arasında uyku bozukluğu ve hipertansiyon açısından anlamlı fark olmadığı saptanmıştır (p>0.05).  Uykululuk açısından ise yüksek gürültüye maruz kalanların, düşük gürültüye maruz kalanlara göre uykululuk oranlarının anlamlı düzeyde fazla olduğu görülmüştür (p<0.05).
Sonuç: Çalışma alanlarının tümü Dünya Sağlık Örgütü'nün önerdiği gürültü seviyesi ölçütlerinin üzerindedir. Çalışanların büyük bir kısmında uyku bozukluğu görülmüştür. Yüksek gürültüde çalışanların, çalışmayanlara göre uykululuk oranı yüksektir. 

Anahtar sözcükler: Sağlık çalışanı, gürültü, uyku bozukluğu, hipertansiyon.

Abstract:
Background and Objective: Healthcare workers are exposed to physical, chemical, biological, ergonomic and psychosocial risks in their workplaces. Noise is one of the most common physical risks and the effect of noise on auditory system and except auditory system has been shown in many studies. The aim of this study was to investigate the effects of noise on sleep disorders and blood pressure in healthcare workers.
Methods: This is a cross-sectional study. This study was carried out between 01.05.2013 and 20.04.2016. The population of the study were the healthcare workers who worked in Dokuz Eylul University Hospital. The noise measurements were made at 11 units which were risky in terms of noise and a questionnaire was applied to 226 people by face to face interviews. Chi-square analysis was done to understand the relationship between the variables.
Results: The noise were measured minimum 54.4 dB(A) and maximum 108.0 dB(A)  among 8 hour noise exposure (Lex8hr).  The mean of noise was determined as 76.96+6.08 dB(A) at risky units of hospital in terms of noise.  It was found that 68 people (30.1%)  had sleepiness, 173 people (76.5%) had sleep disorders and 53 people (23.5%)  had hypertension. There was no significant difference between the people who exposed to high noise and low noise in terms of sleep disorders and hypertension (p>0.05).  Sleepiness was significantly higher in the people who exposed to high noise than others (p<0.05).
Conclusion: In all of the work areas, the noise level is above the criteria which was recommended by the World Health Organization. Sleep disorders has been observed in the majority of the workers. Sleepiness was higher in the employees who worked in noisy environment than others.
Key words: Healthcare worker, noise, sleep disorder, hypertension.