Fav Yarımadası üzerinde Osmanlı-İngiliz çekişmeleri (1886-1915)
Conflicts between the Ottaman Empire and The United Kingdom on fav Peninsula (1886-1915)
Yazar: MUSTAFA YILMAZ
Danışman: PROF.DR. ZEKERİYA KURŞUN
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu tezin konusunu XIX. asrın sonları ile XX. asrın başları arasındaki dönemde,Kuveyt'ten Fav'a ve Fav'dan Basra'ya kadar uzanan coğrafyada, Osmanlı Devleti'ninİngiltere ve yerli aşiretlerle yaşadığı sorunlar ve bu sorunlara karşı geliştirdiği çözümleroluşturmaktadır.Bu coğrafyadaki Osmanlı-İngiliz ilişkileri, başlangıçta dostluk ve işbirliğiçerçevesinde gelişmiştir. Bu dostluk ve işbirliği anlayışının bir göstergesi olarak, Londra ileBombay arasında İngiltere tarafından inşa edilen büyük telgraf hattına, Osmanlı Devleti deiştirak etmiş ve bu hattın İstanbul ile Fav arasındaki bölümü Fav Telgraf Hattı olarakisimlendirilmiştir. Fav kasabası, bu uluslararası telgraf projesinin önemli bir kavşak noktasıolmuş ve burada bir İngiliz Telgrafhanesi açılmasına da izin verilmiştir.Osmanlı Devleti ile İngiltere arasında, telgraf haberleşmesine bağlı olarakgeliştirilen iyi ilişkiler, XIX. asrın sonlarına doğru yerini rekabet ve gerginlik ortamına terketmiştir. Fav ve civarındaki bölgelerde karşılıklı olarak yaşanan bu rekabet ve çekişmeler ise;Fav Osmanlı İstihkâmları ve bu istihkâmları engellemek amacıyla İngilizler tarafından Favİngiliz Telgrafhanesi etrafında yürütülen inşaat faaliyetleri ve telgrafhane arazisinin istihkâmarazisine doğru genişletilmesi sorunu, Fav Boğazı'nda şamandıra meselesi, BağdatDemiryolu'nun Basra Körfezi'ne uzatılması projesi, Şattülarap Nehri'nde devriye gezdirilenİngiliz savaş gemileri ve onların diğer bazı faaliyetlerinden kaynaklanmaktadır. Osmanlıİngilizilişkilerinde anlaşmazlığa neden olan Bağdat Demiryolu Hattı'nın Basra Körfezisahillerine ulaştırılması projesine Kuveyt Şeyhi de müdahil olmuştur. Babıâli ile KuveytŞeyhi arasında ayrıca, Şeyh'in Fav'daki arazilerinden dolayı da anlaşmazlık yaşanmıştır.

Abstract:
This thesis sheds lights on the problems that the Ottoman Empire had with the GreatBritain and local tribes in the region stretching from Kuwait to Fav and from Fav to Basra,and the solutions the Empire developed in response to these problems between the end of 19thcentury and the beginning of 20th century.The Ottoman- British relationship in this region was at first friendly and cooperative.As a sign of this friendship and cooperation, Ottoman Empire became a part of the telegraphline constructed between Bombay and London. The section of the telegraph line that wentfrom Fav and Istanbul was called Fav Telegraph Line. With this international telegraph-lineproject, the Fav Town turned into an important crossroad and the Ottoman Empire allowed fora construction of a British Telegraph Office there.Good relationships between the Ottoman Empire and the Britain that resulted fromthis cooperation on the telegraph line, however, turned into competition and tension towardsthe end of 19th century. This tension and hostility in the Fav area and its vicinity mostlyresulted from the following: Ottoman Fortifications in FAV and construction works by theBritain around British Telegraph Office to stop Ottoman fortification activities, and expansionof British telegraph office area towards the Ottoman fortification area, the float problem in theFav Strait, the expansion of Baghdad Railway to Basra Gulf, and the patrolling and otheractivities of British Navy on the Şattülarap River. Kuwait Sheik intervened in the project ofexpansion of Baghdad Railway to Basra Gulf, as well. Babıâli and Kuwait Sheik got involvedin several conflicts regarding the Sheik?s territories in the Fav area.