Adana il merkezindeki lise öğrencilerinin beslenme ve fiziksel aktivite alışkanlıklarının değerlendirilmesi
Assessing the nutritional habits, risky nutritional behaviors and the physical activity behavior of high school students in Adana city center
Yazar: EMİNE ESİN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. NAFİZ BOZDEMİR
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Adana = Adana ; Algı = Perception ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Ergenler = Adolescents ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Lise öğrencileri = High schools students ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağlık eğitimi = Health education

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı 2009-2010 eğitim ve öğretim yılı içinde Adana ilindeki lise öğrencilerininin beslenme ve fiziksel aktivite alışkanlıklarının değerlendirilmesidir.Gereç ve Yöntem: Evrenimiz Adana Büyükşehir Belediyesi sınırları içindeki liselerdir. Çalışmaya ağırlıklı küme örneklemi yöntemi ile 2640 öğrenci alınmıştır. Okullar rastgele sayılar tablosuna göre belirlenmiştir. Modified Youth Risk Behaviors Surveilance anket formu kullanılmıştır. Toplam 3115 öğrencinin anketleri değerlendirilmiştir.Bulgular: Araştırmaya katılan 3115 öğrencinin 1419'u erkek, 1634'ü kız olup genel yaş ortalaması 16±1,2 (14-21) yıl idi. Öğrencilerin Beden Kitle İndeksleri Türkiye standartlarına göre değerlendirildiğinde % 14,8'i zayıf, % 69,9'u normal, % 9,3'ü kilolu ve % 6'sı obez idi. Beden Kitke İndeksi ile öğrencilerin cinsiyeti, anne baba eğitimi ve öğrencinin haftalık harçlık miktarı arasındaki ilişki anlamlı bulundu. Öğrencilerin mevcut beden ağırlıklarına göre yarısına yakını kendi beden ağırlıklarını hatalı algıladıkları belirlendi. Kızlar, mevcut beden ağırlıklarını, fazla kilolu ve çok kilolu olarak değerlendirirken, erkekler daha zayıf olarak değerlendirdiler. Beden ağırlık algısı çok kiloluya doğru gittikçe kilo verme girişimlerinin arttığı bulundu. Kilo korumak veya vermek amaçlı girişimlerin kızlarda daha fazla olduğu görüldü. Ana öğünlerden kahvaltıyı atlayan öğrenci oranı % 14,2 olarak bulundu. En sık tüketilen yiyeceklerin dağılımında; yöresel yiyeceklerden Adana kebab, sağlıklı yiyeceklerden meyve, sağlıklı olmayan içeceklerden kola yer alıyordu. Son yedi gün içinde en az 60 dakika fiziksel aktivite yapmama ve beden eğitim dersine katılmama kızlarda, erkeklere göre daha fazla oranda bulundu. Öğrencilerin % 85'inin sağlık dersi dışında sağlık eğitimi almadığı bulundu.Sonuç: Takip ettiği bireyleri bir bütün olarak değerlendiren Aile Hekimliği uzmanı, ergenlerdeki beslenme ve fiziksel aktivite ile ilgili riskli davranışları dikkate almalıdır. Bu durumda ergen, hekim, aile ve okul arasında işbirliği sağlanmalıdırAnahtar Kelimeler:Ergen, lise, beslenme alışkanlıkları, beslenme konusunda riskli davranışlar, fiziksel aktivite, algı, sağlık eğitimi

Abstract:
Aim: The aim of this study was to assess the nutritional habits, risky nutritional behaviors and physical activity behavior of high school students in Adana in school year 2009-2010.Materials and Methods: The universe included all high schools within Adana Metropolitan Municipality. Schools were selected by random numbers table. A total of 2640 students were included by using weighted random cluster sampling method. A modified version of Youth Risk Behaviors Surveillance questionnaire was used. The total number of questionnaires in the study was 3115.Results: Of 3115 students, 1419 were male and 1634 were female. The mean age was 16±1.2 years (14-21). According to Turkey reference of body mass indexes (BMI), the percentages of slim, normal, overweighted and obese students were 14.8%, 69.9%, 9.3% and 6%, respectively. There was a significant relationship between the students? BMI and their gender, parents? educational status, and the students? weekly income. It was found that almost half of the students had a misperception related to their body weights. Female students were likely to consider themselves as overweighted or obese whereas male students were likely to consider themselves as less weighted. It is found as the body weight perception being more overweight, there has been an increase in weight losing attempts. Of students, 14.2% reported that they had no breakfast at all. The most frequently consumed foods were Adana kebap as a local food, fruits as healthy food and coke as unhealthy drink. It is found that the percentages of students not participating in a physical activity for at least 60 minutes during the last seven days and not joining the gym classes were higher in female students compared to males. The study showed that 85% of students did not have any health education except for the health class at school.Conclusion: The family physician specialist with a holistic approach should consider the risky behaviors related to nutrition and physical activity in adolescents. Collaboration should be provided between the adolescent, family physician, family and the school teachers and directors.Key Words: Adolescence, high school, nutritional habits, risky nutritional behaviors, physical activity, perception, health education