23 yaş ve üzeri heteroseksüel ve homoseksel bireylerin erken dönem uyumsuz şemalarının ilişkilerde yükleme tarzları ve psikolojik sağlamlık üzerine etkisi
Effects of early maladaptive schemas of homosexual and heterosexual individuals on attributions in relations and psychological resiliencies at ages 23 and older
Yazar: EYLÜL TANYERİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Eş cinsellik = Homosexuality ; Heteroseksüellik = Heterosexsüality ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; İlişki yükleme = Relationship attributions

Özet:
Bu araştırmada 23 yaş ve üzeri heteroseksüel ve homoseksüel bireylerin erken dönem uyumsuz şemalarının belirlenip ilişkilerdeki yüklemelerinin ve psikolojik sağlamlıklarının üzerindeki etkisinin saptanması amaçlanmıştır. Veri toplama aşamasında katılımcıların cinsel yönelimlerini biseksüel olarak belirtmesi sonucu, araştırma kapsamına biseksüel bireyler de dahil edilmiştir.  Bunun yanında, sonuçlar demografik özelliklere göre de incelenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla İstanbul ili sınırları içerisinde rastgele seçim yöntemi ile belirlenen 289 katılımcıya, Kişisel Bilgi Formu, Young Şema Ölçeği Kısa Form-3, İlişkilerde Yükleme Ölçeği ve Psikolojik Sağlamlık ölçeği uygulanmıştır. Anket formlarından 26 tanesi iptal edilmiş, 263 tanesi araştırmanın örneklem grubunu oluşturmuştur. Oluşan örneklem grubu ile erken dönem uyumsuz şemaların ilişkilerde yüklemelerin ve psikolojik sağlamlığın üzerindeki etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Verilerin analizleri için SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; katılımcıların Young Şema Ölçeği toplam puanı ile İlişkilerde Yükleme Ölçeği toplam puanı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Katılımcıların Young Şema Ölçeği toplam puanı ile Psikolojik Sağlamlık Ölçeği toplam puanı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Katılımcıların Young Şema Ölçeği, İlişkilerde Yükleme Ölçeği ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği toplam puan ortalamalarının cinsiyet, cinsel yönelim değişkenine göre, grup ortalamaları arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur. Katılımcıların Young Şema Ölçeği ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği toplam puan ortalamalarının evlenme şekli değişkenine göre, grup ortalamaları arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur. Katılımcıların Psikolojik Sağlamlık Ölçeği toplam puan ortalamalarının ebeveynin birlikte olup olmaması ve medeni durum değişkenine göre, grup ortalamaları arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur. Katılımcıların Young Şema Ölçeği, İlişkilerde Yükleme Ölçeği ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği toplam puan ortalamalarının yaş, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, çalışma durumu, anne-babasının hayatta olup olmama durumu, ilişki süreleri, çocuk sahibi olup olmama durumu değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklar görülmemiştir.Araştırmadan elde edilen bulgular, tartışma bölümünde konuyla ilgili literatür ışığında tartışılmıştır. Sonuç ve öneriler kısmında ise katkısı olabileceği düşünülen gelecekte yapılabilecek çalışmalarla ilgili önerilerde bulunulmuş ve sonuçlar aktarılmıştır.

Abstract:
This research has intended to determine effects of early maladaptive schemas and attributions in relations on psychological resiliencies of homosexual and heterosexual individuals  whose ages were  23 or over 23. Bisexual individuals were included in the research by participants' specifying  their sexual orientation  as bisexual in data gathering phase. In addition to that, results were examined according to demographical characteristics. For this purpose Personal Information Form, Young Schema Questionare Short Form-3, Attributions in Relations Questionare and Psychological Resiliencies  Questionare were applied to 289 participants  who were  randomly choosen in İstanbul. 26 of survey forms were cancelled. 263 of them consisted the sample group of research. Within this sample group it was planned to reveal the effect of early maladaptive schemas and attributions in relations on psychological resiliencies. SPSS 22.0 software was used to analyze the data. According to results of  the research, there was  a positive relation between total score of Young Schema Questionnaire of participants and Attribution Relations Questionare (p<0,05).  A Positive relation between total score of participants' Young Schema Questionnaire and of participants and Psychological Resillencies (p<0,05) has been found.  According to variables of gender, sexual orientation Young Schema Questionare, Attribution in Relations Questionnaire and Psychological Resiliencies Questionnaire total score avarage of participants' differences of groups averages were determined as statisticaclly significant. According to marriage type variable,  Young Shema Questionare and Psychological Resiliencies Questionare total scores showed statistically significant differences between groups' average. Comparison of marital status and Psychological Resiliences Questionare total score average of participants  determined statistically significant difference between groups. No statistical difference was found by means of age of participants, education levels, income, working status, parents being alive or not, duration of marriage and having child or not.These findings have been discussed with recent reports in literature the Conclusion sections.