Türkiye'de dış politika krizleri ve medyaya yansıyan "yalnız Türkiye" algısının gençler üzerindeki etkisi
Foreign policy crises in Turkey and effect on young people the percepti̇on of only Turkey reflected in the media
Yazar: SEYHAN TOPÇU
Danışman: PROF. DR. ARZU KİHTİR
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu tezde Türkiye'nin dış politika konjonktüründeki yerinin toplum tarafından nasıl
görüldüğü Türkiye'de medya faaliyetlerinin ilk ve en önemli basamağı olan yazılı
basındaki haber inisiyatifi üzerinden tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu minvalde
Türkiye'de dış politikada krizleri özelinde yazılı basında yer alan haber ve açıklamalarda
öne çıkan "Yalnız Türkiye" vurgusu odak konusu olmuştur. Türkiye'nin uluslararası
arenada bilinçli ve organize bir ittifak ile bölgesinde ve politikalarında yalnız bırakıldığı
algısı sıkça gündeme gelmekte ancak farklı yayın politikasına sahip medyalarca
yaratılmak istenen algı değişebilmektedir. Türkiye'nin kendi hataları ile yalnızlaştığının
yanında özellikle yalnızlaştırıldığı şeklinde görüşler süregelmektedir.
Kuramsal manada hegemonyaya işaret eden bu durumun, basının oluşturduğu bu haberalgı örgüsünün toplum tarafından nasıl görüldüğü, nasıl alımlandığı ve bir hegemonyanın
gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti medya yolu ile iletişimin son halkası olan halkın
ne düşündüğünü tespit etmekle mümkün olacaktır. Bu ön kestirimden hareketle bu
çalışmada, ortaya koyduğu varsayımlarını güncel olarak açıklamaya yönelik ayrıntılı
basın incelemesine yer verilmiş ve dış politika kriz haberleri özelinde basına yansıyan
"Yalnız Türkiye" algısının gençler üzerindeki etkisi, yapılan yüz yüze görüşmelerle tespit
edilmeye çalışılmıştır.
Yapılan basın incelemesinde araştırma varsayımları ile örtüşen Türkiye'nin haklılığı ve
ulusal çıkar yönünde bir haberleştirme yapıldığı ve yüksek düzeyde hakim okuma
hedeflendiği görülmüştür. Yapılan yüz yüze görüşmelerin değerlendirmesinde genç
katılımcıların medya metinlerinde müzakereci bir okuma gerçekleştirdiği sonucuna
varılmıştır. Ayrıca genç katılımcılar Türkiye'nin jeopolitik konumu, dini ve kültürel
yapısı gibi doğal kazanımlarının üzerine evrensel boyutta farklı değerler katması ve
ekonomik standartlarını arttırması gerektiği yönünde beklentilerini dile getirmişlerdir.
Katılımcıların yüzde 67'sinin Türkiye'nin yalnızlaştığını düşündüğünü dile getirdiği
araştırmada genç katılımcıların Türkiye'yi görmek istediği ana skalanın batı coğrafyaları
olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Dış Politika – Kriz – Medya–Hegemonya – Alımlama

Abstract:
In this thesis, it will be tried to determine how Turkey's place in the foreign policy
conjuncture is seen by the society through the news insiyafi in the print media, which is
the first and most important step of media activities in Turkey. In this respect, the
emphasis on Turkey Alone, which is prominent in the news and statements in the print
media in Turkey's foreign policy crises, has been the subject of focus. The perception that
Turkey has been left alone in its region and policies with a conscious and organized
alliance in the international arena is frequently on the agenda, but the perception desired
to be created by media with different editorial policies can change. In addition to Turkey's
being isolated due to its own mistakes, there are ongoing views that Turkey is especially
isolated.
In the theoretical sense, it will be possible to determine how this situation, which points
to hegemony in the theoretical sense, how this news perception pattern created by the
press is seen and received by the society and whether a hegemony is realized or not, by
determining what the public, the last link of communication through the media, thinks.
Based on this forethought, in this study, a detailed press review was included to explain
the current assumptions it put forward, and the impact of the "Alone Turkey" perception
reflected in the press, especially in foreign policy crisis news, on young people was tried
to be determined through face-to-face interviews
In the press examination, it was seen that the news was made in the direction of Turkey's
rightness and national interest, which coincided with the research assumptions, and that
a high-level reading was aimed. In the evaluation of the face-to-face interviews, it was
concluded that the young participants carried out a deliberative reading in the media texts.
In addition, young participants expressed their expectations that Turkey should add
different universal values to its natural achievements such as its geopolitical position,
religious and cultural structure, and increase its economic standards. In the research,
where 67 percent of the participants stated that they thought Turkey was becoming
isolated, it was determined that the main scale in which young participants wanted to see
Turkey was western geography.

Keywords: Foreign Policy - Crisis - Media- Hegemony - Reception