Ortaokul özel alt sınıfta öğrenim gören zihinsel yetersizliğe sahip öğrencilere bazı maddelerin "sert-yumuşak" özelliklerinin doğrudan öğretim yöntemiyle öğretimi
Teaching the features of some matters - "hard-soft"- through direct teaching method to intellectually disabled students in a special subclass of a middle school
Yazar: PELİN METE
Danışman: PROF. DR. ALİ YILDIRIM
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Down sendromu = Down syndrome ; Doğrudan öğretim = Direct instruction ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sertlik = Hardness ; Yumuşaklık = Softness ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Bu çalışmada zihinsel yetersizliğe sahip olan öğrencilere "Sert-Yumuşak" kavramlarının öğretiminde doğrudan öğretim yönteminin öğrenci başarısı üzerine etkisi incelenmiştir. Bu amaçla çalışma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmalarına göre yürütülmüştür.  Çalışma Erzurum ilinde özel alt sınıfı bulunan bir okulda, ön koşul davranışlara uyan ikisi kız ve biri erkek olmak üzere üç zihinsel yetersizliği bulunan öğrenciyle yürütülmüştür. Çalışma grubundaki öğrencilerden ikisinin orta derece zihinsel yetersizliği ile birlikte fiziksel yetersizliği vardır. Diğer öğrenci ise down sendromludur. 

Çalışmanın uygulama aşaması başlangıç, öğretim ve izleme oturumlarından oluşmaktadır. Başlangıç oturumunda öğrencilerin bilip bilmediğinin tespiti yapılmıştır. Öğretim oturumunda ise belirlenen materyaller kullanılarak önce sert kavramı daha sonra yumuşak kavramı öğretilmiştir. İzleme oturumlarında birinci, ikinci ve dördüncü hafta değerlendirilmesi yapılmıştır. Aynı süreç resimli kartlarla tekrar edilmiştir.

Çalışma süresince veriler görüşmeler, odak grup görüşmeleri ve gözlemler yapılarak toplanmıştır. Görüşme ve gözlemlerden elde edilen veriler araştırma soruları çerçevesinde betimsel ve içerik analizi kullanılarak çözümlenmiş ve yorumlanmıştır. Ayrıca çalışmada elde edilen veriler grafikle gösterilmiş ve grafikler betimsel olarak yorumlanmıştır.  

Çalışmanın sonucunda bu öğrencilerden ikisinin "Sert-Yumuşak"  kavramlarını öğrendiği, fakat Down Sendromlu öğrencinin öğrenemediği belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerden sadece biri sert maddeleri resimli kartta gördüğünde tanımış, yumuşak maddeleri tanıyamamıştır. Bu çalışma doğrultusunda, daha fazla zaman ayırarak ve daha az madde kullanılarak bu maddelerin Down sendromlu öğrenciye başarıyla öğretilebileceği önerilebilir.


Anahtar Kelimeler: zihinsel yetersizlik, özel eğitim, down sendromu,

Abstract:
This study investigated the effects of direct instruction on the teaching of hard-soft concepts to the mentally disabled students. The study was carried out through case study from qualitative research methods. The study was conducted with three students with intellectual disabilities, one boy and two girls, all of whom were meeting prerequisite behavior in a school with a special subclass in Erzurum. Two of the participants have moderate intellectual disabilities and also physical deficiencies. The other one has Down's syndrome.
The application phase consists of three sessions that are introduction, instruction and evaluation. In the introduction session, whether students knew or not were established. During the instruction phase, a hard concept was first taught by using specified materials and then soft concept. In the evaluation sessions, the first, second, and fourth weeks were discussed and evaluated. The same process was re-conducted with picture cards. 
During the study, the data were collected through interviews, focus groups and observations. The data obtained from interviews and observations were interpreted in the light of the research questions through content and descriptive analysis. In addition, the data were shown in graphs and these graphs were interpreted.
The results of the study illustrated that two of the students learned "hard-soft" concepts but the student with down's syndrome could not learn them. Furthermore, just one of the students identified hard matters only when he saw it in the illustrated card, but could not recognize soft ones. According to this study, it can be suggested that the student with down's syndrome can be successfully taught these matters by allocating more time and using fewer matters.


Key Words: Mentally disability, Intellectual disability, Special education,Down‟s syndrome