Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 48-60 aylık çocukların ve annelerinin problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between problem-solving skills of 48-60 months preschool children and their mothers
Yazar: RUKİYYE YILDIZ ALTAN
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP KURTULMUŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Anneler = Mothers ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 48-60 aylık çocukların ve annelerinin problem çözme becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada hem nicel hem nitel verilerin toplandığı ve analiz edildiği karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu; 2017-2018 Eğitim Öğretim yılında Ankara İli Yenimahalle İlçesi'nde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız anaokulları ve anasınıflarına devam eden 143'ü kız ve 140'ı erkek toplam 283 çocuk ve bu çocukların anneleri (N=283) oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, problem çözme becerileri ölçeği (4-7 yaş), problem çözme envanteri ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmaya katılmaya gönüllü olan annelere problem çözme envanteri öğretmenler aracılığıyla veya araştırmacı tarafından ulaştırılmış ve aynı yolla geri toplanmıştır. Sonrasında ölçeği dolduran annelerin çocuklarına Problem Çözme Becerileri Ölçeği bireysel olarak uygulanmıştır. Uygulama sırasında çocuklara ölçekteki resimler gösterilip ilgili sorular okunduktan sonra çocukların vermiş oldukları cevaplar cevap anahtarına kaydedilmiştir. Çocukların tamamına ölçek uygulandıktan sonra alınan puanlara bakılarak çocukların puanları sıralanmıştır. En yüksek puan alan on çocuk (üst grup) ile en düşük puan alan on çocuk (alt grup) belirlenmiş ve bu çocukların anneleri nitel verilerin toplandığı çalışma grubunu oluşturmuştur. Alt grup ve üst grupta yer alan çocukların anneleri ile iletişime geçilmiş ve yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS 20 paket programından yararlanılmış ve sonuçlar için anlamlılık düzeyi 0,05 olarak belirlenmiştir. Grupların normallik dağılımlarına göre parametrik ve parametrik olmayan istatistikler kullanılmıştır. Parametrik istatistiklerden İlişkisiz Örneklemler t-testi, ANOVA ve parametrik olmayan istatistiklerden Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır ve iki ölçeğin arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla Sperman korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde ise içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, çalışma grubunda yer alan çocukların problem çözme becerileri ölçeği alt boyutlarından en düşük puan aldıkları alt boyutun "Problem hakkında soru sorma" ve en yüksek puan aldıkları alt boyutun "Bir takım eylemlerin sonucunu tahmin etme" alt boyutu olduğu belirlenmiştir. Çocukların problem çözme becerilerinin yaş, öğrenim süresi, doğum sırası, annelerinin eğitim durumu, anne mesleği değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Annenin eğitim düzeyi arttıkça çocukların problem çözme becerileri toplam puanlarının da arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca çocukların okul öncesi eğitim kurumuna uzun süre devam eden çocukların problem çözme becerileri toplam puanlarının daha yüksek olduğu ve dört yaşına kıyasla beş yaşındaki çocukların problem çözme becerileri toplam puanlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sperman korelasyon katsayılarına göre çocukların problem çözme becerileri ile annelerinin problem çözme becerilerine olan algıları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Ancak annelerin problem çözme envanterinden aldıkları puanların gruplara ayrılması sonucu ilgili gruplarda yer alan annelerin çocuklarına ait problem çözme becerileri toplam puanları da gruplara ayrılmıştır. Bu gruplar arasında anlamlı bir farklılık olduğu bulunmuştur. Dolayısıyla annelerin ve çocuklarının problem çözme becerileri arasında korelasyonel bir ilişki saptanamamışken grupların problem çözme becerileri ölçeklerinden almış oldukları puanların birbirinden etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the relationship between the 48-60 months children's and their mothers' problem-solving skills. The study was designed as a mixed method study in which both quantitative and qualitative data were collected and analyzed. The participants of the study were composed of 283 preschool children who were attending independent kindergartens under the Ministry of National Education in Yenimahalle district of Ankara, in the 2017-2018 academic year, and these children's mothers (N=243). Among the participating children, 143 of them were females and 140 of them were males. In this study Background Information Form, Problem-solving Skills Scale (4-7 age), Problem-solving Inventory, and Semi-structured Interview Form were utilized. Problem Solving Inventory was delivered to the mothers by the teachers or by the researcher and collected back in the same way. Then the Problem Solving Skills Scale was administered individually to the children of the mothers who filled the scale. During the application, the children were shown pictures of the measures and the related questions were read, and then the answers given by the children were recorded in the answer key. The scores of the children are listed by taking the scores obtained after applying the scale to the whole of the children. Ten children with the highest scores and ten children with the lowest scores were identified and the study group of mothers whose qualitative data were collected. Mothers of children in the subgroup and the upper group were contacted and interviewed face to face. The quantitative data were analyzed using SPSS 20 package program and the significance level was determined as 0,05. Parametric and non-parametric statistics were used based on whether the groups had normal distribution or not. Among parametric statistic techniques Independent Samples t-test, and ANOVA were used and among the non-parametric tests, Kruskal-Wallis test was used. In order to reveal the correlation between the two scales, the Spearman correlation coefficient was determined. In the analysis of the qualitative data of the study, the content analysis technique was used. The results of the study revealed that the participating children received the lowest score in the "Asking question about the problem" sub-dimension while they received the highest score from the "Guessing the results of certain actions" sub-dimension of the Problem-solving Skills Scale. It was found out that problem-solving skills of children revealed significant difference between problem-solving skills and age, period of learning, birth order, mothers' educational background, and mothers' professions variables. As mothers' level of education increase, the children's total scores of problem-solving skills also increased. Additionally, the study revealed that the children who had a longer period of study at the preschool education institutions had a higher total score of problem-solving skills, and five years old children had higher problem-solving skills scores compared to four years old children. According to Spearman correlation coefficient, there was no statistically significant relationship between children's problem-solving skills and their mothers' perception towards problem-solving. However, after dividing the scores that mothers received from the Problem-solving Inventory into groups, the total scores of Problem-solving Skills that their children received were divided into groups as well. A statistically significant difference was found between these groups. In this respect, while a correlational relationship was not found between the problem-solving skills of mothers and their children, it was concluded that the scores that groups received from problem-solving scales affected each other.