Yetişkin bireylerde rutin dışı değerlendirilen antropometrik ölçümlerin kronik hastalıklar ve beslenme ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between chronic diseases and nutrition of non-routine anthropometric measurements in adults
Yazar: EMRE MANİSALI
Danışman: PROF. DR. FATMA ÇELİK
Biruni Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Boyun = Neck ; Ense = Nucha ; Kol = Arm ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Vücut bileşimi = Body composition ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Toplum ve toplumu oluşturan bireylerin sağlık durumlarına dair önemli veriler ortaya koyan antropometrik ölçüm ve indekslerden bazıları, hem klinik hem de kohort çalışmalarında kabul görmüş olup sağlık uygulamalarında da rutin olarak değerlendirilebilmektedir. Rutin olarak kullanılanlar olduğu gibi rutin kullanılmayan antropometrik ölçüm ve indeksler de araştırma konusu olarak ilgi çekmektedir. 
Amaç: Bu çalışmada, yaşayan yetişkin bireylerde rutin dışı yapılmakta olan antropometrik ölçüm değerlendirmelerinin (boyun çevresi, üst orta kol çevresi, vücut şekil indeksi) kronik hastalıklar ve beslenme ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Yaşları 18–49 arası olan 908 yetişkin kadın ve yaşları 18–65 arasında değişen 1109 yetişkin erkek (n=2032) bireyin dâhil edildiği bu çalışmada; çeşitli halk sağlığı kurumlarına başvuran bireylerin demografik bilgileri, genel beslenme ve yaşam alışkanlıkları, besin tüketim kayıtları alınmış ve kronik hastalık varlığı ile obezite durumları sorgulanmıştır. Ayrıca araştırmaya alınan bireylerin rutin ölçümlerinin (vücut ağırlıkları, boy uzunlukları, bel, kalça) yanı sıra boyun ve üst orta kol çevreleri de alınmıştır ve bu değerler kullanılarak; beden kütle indeksi, bel-kalça çevresi oranı, bel çevresi-boy uzunluğu oranı, vücut şekil indeksi hesaplanmıştır. 
Bulgular: Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri sonucunda; araştırmaya alınan bireylerin sosyodemografik verileri, özellikle eğitim ve çalışma durumu ile obezite durumu, antropometrik ölçüm ve indeksleri arasında önemli farklar saptanmıştır (p<0,05). Araştırmaya alınan kadın bireylerde sigara içme yaşı (r=0,084, p<0,05) ve uyku süresi (r=-0,077, p<0,05) ile obezite varlığı arasında çok zayıf düzeyde ancak önemli olan ilişkiler belirlenmiştir. Ayrıca, rutin olarak kullanılanlarda olduğu gibi rutin dışında tutulan antropometrik ölçüm ve indeksler, kronik hastalık varlığı ve obezite durumu ile ilişkili bulunmuştur (p<0,05).  
Sonuç: Çalışmaya alınan bireylerin kronik hastalık durumları, antropometrik ölçüm ve indeksleri ve beslenme durumları arasında önemli fark ve ilişkiler bulunmuştur. Sonuç olarak; bu çalışmanın ana konusu olan boyun çevresi, üst orta kol çevresi ve vücut şekil indeksi gibi rutin olarak değerlendirilmeyen antropometrik ölçümlerin, yaygın olarak kullanılanlar kadar etkin olabileceğini gösterilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Antropometrik ölçümler, boyun çevresi, kronik hastalıklar, üst orta kol çevresi, vücut şekil indeksi

Abstract:
Some of the anthropometric measurements and indices outlining the health status of the society and the individuals who form the society are accepted in both clinical and cohort studies and can be routinely evaluated in health practices. As well as those used routinely, anthropometric measurements and indices that are not routinely used are also of interest.
Objective: The aim of this study was to determine the relationship between routine anthropometric measurements (neck circumference, upper middle arm circumference, body shape index) and chronic diseases and nutrition.
Materials and Methods: 908 adult females aged between 18-49 and 1109 adult males (n = 2032) aged between 18 and 65 years (n = 2032), some public health institutions, demographic information of individual individuals, general nutrition and life habits, body weight of individuals included in the study, lengths, waist, height, neck and upper middle arm circles here and there; body mass index, waist-length circumference ratio, waist circumference-length length, body shape index were calculated.
Results: Analysis of the obtained systems Significant differences were found between sociodemographic pages, selected education and working status, obesity status and anthropometric measurements and indices of the individuals included in the study (p <0.05). One is very weak in obesity with smoking age (r = 0.084, p <0.05) and sleep time (r = -0.077, p <0.05). In addition, anthropometric measurements and indices excluded from the routine, such as those used routinely, were present in chronic diseases and obesity status (p <0.05).
Conclusion: Significant differences and relationships between chronic disease states, anthropometric measurements and indices, and nutritional status. The study findings suggest that routinely anthropometric measurements such as neck circumference, upper middle arm circumference, and body shape index may be as effective as those commonly used.
Keywords: Anthropometric measurements, neck circumference, chronic diseases, upper middle arm circumference, body shape index