62 nolu Adana şer'iye sicili (h. 1208-1209) transkripsiyon değerlendirme
Islamic court record of Adana (h. 1208-1209) number 62
Yazar: AHMET CEVİZCİ
Danışman: PROF.DR. SEBAHATTİN SAMUR
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Tarih = History

Özet:
Tezimizin konusu 62 Numaralı Adana Ser'iye Sicilidir. Osmanlı tarihinin temelkaynaklarından olan ser'iye sicilleri, dava tutanakları olmaktan öte, yazıldıgı döneminsosyal, siyasi ve ekonomik bütün yönlerini yansıtan tarihi vesikalardır. ste bu sebepleamacım Adana'nın H.1208-1209 yılları arasındaki idari, sosyal ve ekonomik yönlerini,belgelere yansıdıgı sekliyle ortaya koymak, genel hatlarıyla tespit edebilmek vearastırmacılara saglam bir kaynak sunmaktır.Belgeler, transkribe edilirken dil yapısı bozulmadan günümüz harflerine aktarılmıstır.Tez hazırlama çalısmamızın sonunda su izlenimler ortaya çıkmıstır: Müslim ve Gayr-imüslimler arasında bir sorun yasanmamıs daha çok memleket sorunlarının Asıtane-iAliyye ile görüsülmesi, vekil tayin etme, mukata'aların iltizam olarak verilmesi, htisabmukata'asının tahsili, alım-satım, yevmiye,tevzi ve taksim defterlerinin tutulması, mirasdavaları,Gayr-i Müslimlerden alınan cizye vergisinin toplanması ve vergi alımındadikkat edilecek hususlar, esnaflar arasında fiyat konusunda ortak kararların alınması,mütesellim, mutasarrıf, müezzin, kaimakam tayini, müftü atamalarının yapılması veyamüftilerin yolsuzluktan dolayı görevden alınması, fitne ve fesad çıkaranların sürülmesi,hizmet-i celilenin verilmesi, imdad-ı hazariyenin toplanması gibi belgeler gözeçarpmaktadır.62 Numaralı Adana Ser'iye Sicilinden anlasılmıstır ki; H.1208-1209 yılları OsmanlıDevleti'nin bunalımlı bir dönemidir ve bu durumun Adana halkı üzerindeki etkileribelgelere yansımaktadır. Bu dönem, Osmanlı idari yapısının bozuldugu, idari yöndengörevden almaların yapıldıgı ve bunun sonucunda yeni atama ve tayinlerin yapıldıgı,huzursuzluk çıkaranların sürüldügü, mukata'aların devamlı el degistirdigi, bütçe açıgınıkapatmak için imdad-ı hazariyelerin toplandıgı bir dönemdir.Özetle; 62 No'lu Adana Ser'iye Sicili yazıldıgı dönemin (1208-1209) idari, ictimai,iktisadi, hukuki ve kültürel yapısını yansıtan belgeleri içinde barındıran, birinci eldenyazılı bir kaynaktır.

Abstract:
Evaluating and transcription of court register 62 Islamic law court record of Adanaprovince between ( H 1208-1209) years.The subject of my dissertation is examining ofcourt register 62 Islamic law court record of Adana province.Islamic court records,oneof the most important sources of Otoman state, are not only lawsuit records but alsodocuments showing the social,political and economical aspects of life of the era whenthey were written . Therefore my objective is to exhibit the social ,administerative, andeconomical characteristics of Adana province between (H 1208-1209 ) years andprovide a reliable reference to the researchers as far as they appear in the archives .Documents have been transcribed into Latin alphabet thoroughly. These researchs haveshown that there was no big problem between Muslim and Non-Muslim citizens,furthermore relationships with stanbul regarding questions of Adana such as appointingan administrater, giving iltizam ( a kind of contract system hiring state-own lands topeople ), collecting of iltizam, buying and selling deals , daily wages, keeping therecords of tevzi and taksim ( recording of income and outgoing of the Province),inheritance cases, collecting cizye ( In states ruled by Islamic law, jizya or jizyah (Arabic:; Ottoman Turkish cizye) is a per capita tax imposed on free non-Muslim adult maleswho are neither old nor sick nor monks , known as dhimmis, in exchange for beingallowed to live, practice their faith, subject to certain conditions, and to enjoy a measureof communal autonomy as well as being "entitled to Muslim protection from outsideaggression and being exempted from military service".) and points to be carried outwhile collecting the cizye , taking the joint decisions by the tradesmen concerning theprices; appointing mütesellim ( tax collecter ), mutasarrıf ( governer),müezzin (The muezzin (in Arabic:	mu?adhdhin) is a chosen person at the mosquewho leads the call (adhan ) to Friday service and the five daily prayers (also known asthe salat) from one of the mosque's minarets (in most modern mosques, electronicamplification aids the muezzins), kaymakam (head official of a district ), müfti (A mufti(Arabic:) is an Islamic scholar who is an interpreter or expounder of Islamic law(Sharia), capable of issuing fataawa (plural of "fatwa") and recalling the müftis onmalpractice grounds expatriating mischief-makers, giving hizmet-i celile (rewardinggood-doers),and collecting imdad-ı hazariye ( kind of tax collected by the authoritiesin the war times) and so onIt has been understood from court register 62 ;(H1208-1209) years were the depressionera of Devlet-i Ali Osman (Otoman Sublime State) and those circumtances? effects onthe people of Adana appeared in the documents. This period shows that corruption ofOtoman administerative bodies in the provinces, recalling officers from their postbecause of mismanagement thus appointing new ones, banishing evil-doers, exchangingiltizams improperly, collecting imdad-ı hazariye frequently due to refinancing thebudget deficit.In brief court register 62 Islamic court record of Adana province manifests 1208-1209period?s administerative, social, economical, legal concepts of the era clearly.