Türkiye'de İslamcılık düşüncesi bağlamında Sezai Karakoç ve Diriliş dergisi
Sezai Karakoç and Diriliş journal in the context of pan- İslamism idea in Turkey
Yazar: SAFURE NERMİN ÖZ
Danışman: PROF. DR. ÖMER ÇAHA
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dergiler = Magazines ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Diriliş dergisi = Diriliş journal ; Karakoç, Sezai = Karakoç, Sezai ; İslamcılık = Islamism

Özet:
Bu çalışmanın çıkış noktası, Türkiye'de bir düşünce akımı olan "İslamcılık" düşüncesinden hareketle, bir düşünce insanı olan Sezai Karakoç'un, İslamcılık düşüncesi ve düşünce dünyasının parametrelerini incelemektir. Bu araştırmada "Nitel Araştırma" yönteminin "Doküman Analizi" tekniği kullanılmıştır. Bu bağlamda Sezai Karakoç'un 1960-1992 yılları arasında yayımladığı Diriliş dergisindeki düşünce yazıları ele alınmıştır. İslamcılık, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde devleti kurtarmak adına gün yüzüne çıkmış ve Türkiye'de uzun süre etkin bir rol oynamıştır. Türkiye önemli süreçlerden geçmiş, bunun sonucunda birtakım değişimler yaşanmıştır. İslamcılık düşüncesi de bu değişimlerden etkilenmiştir. Buradan hareketle yapılan araştırmada, "Sezai Karakoç'un düşünce dünyası, Diriliş dergisini çıkarış amacı ve dergide yayımladığı yazılarında İslamcılık ile ilgili ortaya koyduğu düşünceler" gibi sorulara cevap aranmıştır. Karakoç'un düşünce dünyasının temel taşını Diriliş düşüncesi oluşturur. Diriliş yeniden doğuş ve o doğuştaki öze, yani insanın saf-arı haline dönmesidir. Karakoç, dirilişi, İslam toplumlarının tek kurtuluş yolu olarak görmüştür. Ona göre İslam toplumları ile birlikte insanlığın kurtuluşu da buna bağlıdır. Bu bağlamda Karakoç'un diriliş düşüncesi evrenseldir diyebiliriz. Bunun yanı sıra Karakoç, İslam toplumlarının birlik ve beraberliğini önemsemekle birlikte İslam medeniyetinin tekrar gün yüzüne çıkarılması gerektiği görüşündedir. Bu araştırmamız sonrasında ulaştığımız bulgu ise, Karakoç'un 1960'tan 1990'lara kadar geçen süre içerisinde düşünce dünyasında ve söylemlerinde herhangi bir değişim ve dönüşüm olmadığıdır.

Abstract:
This thesis aims to analyse the thinker Sezai Karakoç's Pan- Islamism idea and parameters of his world of thought in the context of Pan- Islamism in Turkey. In this study, "Qualitative Resarch" method's "Document Analysis" technique will be used. In this context, Sezai Karakoç's think pieces and articles which were published between 1960- 1990 on Diriliş Journal will be discussed. Pan- Islamism came into view in the last period of Ottoman Empire on behalf of saving the Empire from decadence and this idea played an active role for a long period in Turkey. Turkey went through very critical processes and consequently some changes occured. Pan- Islamism idea was affected from those changes as well. Starting from this point of view, this research takes shape with such questions; Sezai Karakoç's world of thought, his purpose of publishing Diriliş Journal and his ideas about Pan- Islamism in his articles that were published in Diriliş. Resurrection is the keystone of Karakoç's world of thought. Resurrection is rebirth and turning back to the essence of birth, in other words, turning back human's pure state. Karakoç determines resurreciton as the only of salvation for Islamic societies. For Karakoç, salvation of mankind also depends on resurrection. From this context, we can say that Karakoç's resurrection idea is universal. In addition to this, Karakoç has a high opinion about unity and solidarity of Islamic societies and also he thinks that Islam civilization should be brought out. As a result  of this research we can say that; there had not been any changing or conversion in Karakoç's world of thought between the date range 1960- 1990.