Fonksiyonel ve sabit ortodontik tedaviler sonrası hastaların memnuniyeti açısından karşılaştırılması
Comparison of patient satisfaction after functional and fixed orthodontic treatments
Yazar: LUAY ALI ZAIDAN ZAIDAN
Danışman: DOÇ. DR. ALEV AKSOY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Maloklüzyon-angle sınıf II = Malocclusion-angle class II ; Ortodonti = Orthodontics ; Tedavi = Treatment

Özet:
Araştırmanın örneklemi, Süleyman Demirel Üniversitesi (SDÜ) Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim dalı Kliniği'nde 2017 Şubat ve 2020 Temmuz tarihleri arasında tedavileri bitmiş bireylerden oluşturulmuştur. Bu olgulardan alınan tedavi öncesi ve sonrası alçı modelleri kullanarak tedavi başarısını değerlendirmek amacıyla PAR indeksi kullanılmıştır. Bunun yanında hastaların tedavilerinin bitim gününde memnuniyetlerini değerlendirmek amacıyla memnuniyet anketi kullanılmıştır. Çalışmamızda tedavi şekline göre iki gruba ayrılmış; birinci grup büyüme potansiyeli devam eden 58 hastanın hareketli veya sabit fonksiyonel tedaviden sonra sabit mekanikler (Straight-wire) tekniğiyle tedavisi bitirilmiştir. İkinci grup ise büyüme potansiyeli azalmış veya bitmiş 88 hastanın alt ve üst çene sabit mekanikler tekniğiyle, ağız dışı apareyler ve/veya intermaksiller Sınıf II elastikler ve/veya iskeletsel ankraj (minivida) yardımıyla kamuflaj (çekimli veya çekimsiz) tedavisi bitirilmiş toplam 146 olgu yaşları (11-22) arasında seçilmiştir.
Çalışmamızda PAR indeksi ile değerlendirilen ortodontik tedavi sonuçları hastaların aldığı puanlara göre çok başarılı, başarılı ve başarısız olmak üzere üç grupta değerlendirildi. Tedavilerin büyük çoğunluğu başarılı (%67,81), yaklaşık dörtte biri çok başarılı (%26,71) ve düşük oranda başarısız (%5,48) bulundu.
Kamuflaj ortodontik tedavi grubunda, tedavi öncesi PAR değerleri (PARbaş) ve tedavi öncesi ve sonrası PAR değerlerin farkı (PARfark), fonksiyonel ortodontik tedavi grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (sırasıyla p<0,001, p=0,001). PAR değişim oranları (PAR) ise fonksiyonel ortodontik tedavi grubunda, kamuflaj ortodontik tedavi grubuna göre daha yüksek (%63,13) olmasına rağmen gruplar aralarında anlamlı farklılık bulunmadı (p=0,562). Alt gruplarda tedavi mekanikleri aralarında PARbaş, PARson, PARfark ve PAR değerleri anlamlı farklılık göstermedi (p>0,05). İki tedavi grubunda PAR değerleri ve tedavi başarısı cinsiyetler arasında anlamlı farklılık göstermedi.
İki tedavi grubumuzu oluşturan bireylerin anket skorları sonuçlarına göre yaşam kalitesi anketi tedavi sonucundan memnuniyet düzeyi yüksek bulunurken memnuniyet üzerine spesifik sorulara cevap olarak bazı bölümlerde daha az memnuniyet ya da memnuniyetsizlik bulundu. Yöneltilen ifadelerin tamamı ile oluşturulan genel memnuniyet anket puanı fonksiyonel ortodontik tedavi hastalarda daha yüksek bulundu (p=0,011). Alt gruplarda ise tedavi mekanikleri arasında toplam anket puanları oldukça benzer bulundu. 
Tedavi gruplarında başarı düzeyi ile hastaların tedavi öncesi ve sonrası yaşları, tedavi süreleri, cinsiyeti, genel memnuniyet puanı aralarındaki ilişkiler incelendi. Fonksiyonel ortodontik tedavi grubunda belirtilen özellikler aralarında anlamlı ilişki tespit edilmedi. Kamuflaj ortodontik tedavi grubunda ise yalnızca tedavi başarı düzeyi ile hastaların genel memnuniyet düzeyleri arasında negatif yönlü ve düşük düzeyde anlamlı korelasyon elde edildi.

Abstract:
The sample of the study was formed from individuals whose treatments were finished between February 2017 and July 2020 at the Department of Orthodontics, Faculty of Dentistry in Süleyman Demirel University. PAR index was used to evaluate the success of the treatment using plaster models taken from these cases before and after the treatment. In addition, a satisfaction questionnaire was used to evaluate the satisfaction of the patients at the end of their treatment. This study composed of a total of 146 cases were selected between the ages (11-22), divided into two groups according to the treatment method; In the first group, 58 patients whose growth potential continued to be treated with a removable or fixed functional appliances and then finished with a fixed appliance (Straight-wire) technique, while the second group, 88 patients whose growth potential was decreased or exhausted to be treated with a fixed appliance technique as camouflage (with or without extraction) with the help of extra-oral appliances and/or intermaxillary class II elastics and/or skeletal anchorage (mini-screw).
In our study, orthodontic treatment results evaluated with PAR index in three groups as very successful, successful and unsuccessful according to the scores of success rate (PAR%). The majority of treatments were found to be successful (67.81%), approximately a quarter of cases very successful (26.71%), and low rate of failure (5.48%).
Pre-treatment PAR value (PARbefor) and the difference between pre- and post-treatment PAR value (PARdiffer) were found to be significantly higher in camouflage orthodontic treatment group than those in functional orthodontic treatment group (p <0.001, p=0.001 respectively). Although PAR change rates (PAR%) were higher in the functional orthodontic treatment group (63.13%), no significant difference was found between the groups (p = 0.562). PARbefor, PARafter, PARdiffer and PAR% values did not differ significantly between treatment subgroups (p> 0.05). PAR values and treatment success did not differ significantly between genders in the two treatment groups.
According to the results of the questionnaire scores of the individuals in our two treatment groups, the satisfaction level for the quality-of-life questionnaire was found to be high, while in response to more specific questions on satisfaction, some departments of questionnaire found less satisfaction or dissatisfaction of patients. The general satisfaction questionnaire score was found to be higher in the patients who received functional orthodontic treatment (p = 0.011). In the subgroups, the total questionnaire scores among the treatment subgroups were found to be quite similar. 
Relationships between success rate of treatment and patients' ages, duration of treatment, gender, general satisfaction score were examined. While there was no significant relationship between the specified characteristics in the functional orthodontic treatment patient group. In the camouflage orthodontic treatment group, only negative and low significant correlation was obtained between success groups of treatment and general satisfaction level of patients.