Adölesan olan ve olmayan gebelerde yeme tutumu ve beden memnuniyetinin karşılaştırılması
The comparison of eating attitudes and body satisfaction in pregnant adolescents and non-adolescents
Yazar: ARİFE SOYTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. NURAY EGELİOĞLU CETİŞLİ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Beden memnuniyeti = Body satisfaction ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Ergenler = Adolescents ; Gebelik = Pregnancy ; Yeme tutumu = Eating attitudes

Özet:
Amaç: Bu çalışma adölesan olan ve olmayan gebelerde yeme tutumu ve beden memnuniyetinin karşılaştırılması amacıyla yürütülmüştür.
Yöntem: Tanımlayıcı ve karşılaştırmalı tipteki araştırmanın evrenini, Ekim 2021- Mayıs 2022 tarihleri arasında Türkiye'nin batısında bulunan bir hastanenin kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran adölesan ve adölesan olmayan gebeler oluşturmuştur. Araştırma iki grupta yürütülmüştür. Her iki gruba da primipar 28. gebelik haftası ve üzerinde olan, çalışmaya katılmayı engelleyecek psikolojik veya fiziksel hastalığı olmayan, gebelikte ortaya çıkan herhangi bir komplikasyona sahip olmayan, araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden, Türkçe bilen, adölesanlar için 19 yaş ve altında, adölesan olmayanlar için 20 yaş üstünde olan toplam 169 gebe (85 adölesan, 84 adölesan olmayan gebe) dâhil edilmiştir. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Çok Yönlü Beden-Benlik İlişkileri Ölçeği ve Yeme Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.  
Bulgular: Adölesan gebelerin yaş ortalaması 18.76±0.42 yıl, evlilik yaş ortalaması 17.69±0.57 yıl, %69.4'ü ilköğretim ve altı eğitim düzeyine sahip, Beden Kitle İndeksi ortalaması 22.75±4.48 kg/m2, %36.5'inin gebeliği süresince aldığı kilo normal ve %31.8'sinin gebeliği planlı değildir. Adölesan olmayan gruptaki gebelerin ise yaş ortalaması 25.86±3.36 yıl, evlilik yaş ortalaması 23.85±3.25 yıl, %40.5'i yükseköğretim mezunu, Beden Kitle İndeksi ortalaması 24.23±5.00 kg/m2, %36.9'unun gebeliği süresince aldığı kilo normal ve %16.7'sinin gebeliği planlı değildir. Adölesan gebelerin Yeme Tutum Ölçeği puan ortalamalarının 20.35±8.99, adölesan olmayan gebelerin 16.97±8.18 olduğu (p< 0.05), adölesanların %15,3'ünde adölesan olmayanların ise %4,8'inde yeme bozukluğuna yatkınlığın olduğu (p< 0.05) aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur. Adölesan gebelerin Çok Yönlü Beden Benlik İlişkileri Ölçeği puan ortalaması 182.89±19.82, adölesan olmayan gebelerin ise 195.91±25.31'dir ve aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p< 0.001). Ayrıca adölesan gebelerin Yeme Tutum Ölçeği ile Çok Yönlü Beden Benlik İlişkileri Ölçeği puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak negatif yönde zayıf ilişki olduğu (r= -0.33, p< 0.001) olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Adölesan gebelerin adölesan olmayan gebelere göre bedenlerinden memnuniyet düzeylerinin düşük, yeme bozukluğuna yatkınlıklarının daha fazla olduğu bulunmuştur. Hemşireler adölesan dönemde ortaya çıkan gebeliklerin sağlıklı bir şekilde sonlanabilmesi için olası beslenme sorunlarına karşı dikkatli olmalı, sorunları erken dönemde tanılamalı ve multidisipliner ekip ile birlikte çalışmalıdır. Hemşireler adölesana bakım verirken onu fizyolojik, psikolojik, sosyal, spiritüel bütün yönleriyle değerlendirmeli holistik bakım vermelidir.

Abstract:
Aim: This study was carried out to compare eating attitude and body satisfaction in adolescent and non-adolescent pregnant women. 
Methods: The population of the descriptive and comparative study consisted of adolescent and non-adolescent pregnant women who applied to the obstetrics and gynecology outpatient clinic of a hospital in western Turkey between October 2021 and May 2022. The research was carried out in two groups. In both groups, primiparous 28 weeks of gestation and above, no psychological or physical disease that would prevent participation in the study, no complications during pregnancy, volunteering to participate in the study, fluent in Turkish, 19 age and younger for adolescents, 20 years of age for non-adolescents. A total of 169 pregnant women (85 adolescents, 84 non-adolescents) were included. Data were collected using the Personal Information Form, the Multidimensional Body-Self Relations Questionnare and the Eating Attitude Scale. Descriptive statistics, Mann Whitney U, Kruskal Wallis and Pearson correlation analysis were used to evaluate the data.
Results: The mage of pregnant adolescents was 18.76±0.42 years; mean age at marriage was 17.69±0.57 years, 69.4% of them have primary education and below education level, the mean Body Mass Index is 22.75±4.48 kg/m2, 36.5% of them gained normal weight during their pregnancy and 31.8% of them had not planned pregnancy. The mean age of the pregnant women in the non-adolescent group was 25.86±3.36 years, mean age at marriage was 23.85±3.25 years, 40.5% of them graduated from higher education, the mean Body Mass Index was 24.23±5.00 kg/m2 36.9% of them gained normal weight during their pregnancy and 16.7% of them did not have a planned pregnancy. The Eating Attitude Scale mean scores of pregnant adolescents were 20.35±8.99, non-adolescent pregnants were 16.97±8.18 (p< 0.05), 15.3% of adolescents and 4.8% of non-adolescents had a predisposition to eating disorders (p<0.05) the difference between them was found to be statistically significant. The Multidimensional Body-Self Relations Questionnare of pregnant adolescents was 182.89±19.82, while it was 195.91±25.31 for non-adolescent pregnant women, and the difference between them was statistically significant (p<0.001). In addition, it was determined that there was a statistically weak and negative correlation (r= -0.33, p<0.001) between the Eating Attitude Scale and the Multidimensional Body-Self Relations Questionnare mean scores of pregnant adolescents.
Conclusion: Adolescent pregnant women were found to have lower body satisfaction levels and higher susceptibility to eating disorders compared to non-adolescent pregnant women. Nurses should be careful about possible nutritional problems, diagnose problems in the early period and work together with a multidisciplinary team in order to end pregnancies in adolescence in a healthy way. While giving care to the adolescent, the nurses should provide holistic care by evaluating all aspects of her/his physiological, psychological, social and spiritual aspects.