11 Eylül sonrası Amerikan sinemasında Orta Doğu mekanları ve kimliklerinin oryantalist temsilleri
American cinema post 9/11: The orientalist representations of Middle Eastern spaces and identities
Yazar: ARZU YAVUZ
Danışman: PROF. DR. NİMET ÖNÜR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Amerikan sineması = American cinema ; Kent sosyolojisi = Urban sociology

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, sosyal mekanların kültürel imgelemler üzerindeki etkisini de göz önünde bulundurarak, Oryantalistlerin Doğu mekanları ve Doğu halkları hakkında oluşturdukları imgelemlerin 11 Eylül 2001 saldırıları sonrası Amerikan filmlerindeki temsilleriyle etkileşimi ve Oryantalist geleneğe olan etkisini ortaya çıkarmak ve incelemektir. Bu tez çalışmasında, 11 Eylül 2001 sonrası terörizm ve müdahalecilik temalarını işleyen Amerikan Sineması'nın politik gerilim filmlerinin, Doğu mekanları ve Doğu halklarının Batı mekanları ve Batı halklarıyla olan ilişkilerine dair yeni bir kültürel dolaşıma nasıl etki ettiği incelenmiş ve bu bağlamda sosyal mekanların toplumsal ilişkiler ve kültürel imgelemler üzerindeki etkisini de göz önünde bulundurarak seçilen filmlerin bu dolaşıma katkıları analiz edilmiştir.
Bu tez çalışmasında, 11 Eylül 2001 tarihinden itibaren Amerikan Sinemasında Doğu ve Doğu halklarına yönelik stereotipik, ötekileştirici ve güvenlik kaygısı temelli yaklaşımlar ele alınarak, 11 Eylül saldırıları sonrası dönemde Doğu- Batı mekanları ile Doğu ve Batı halklarının temsilleri Oryantalizm düşüncesi çerçevesinde incelenmiştir. Bu bağlamda Amerikan Sineması'nın Doğu ve Doğuluyu nasıl tasvir ettiği ve bu tasvirlerin Oryantalist söylemlerle nasıl örtüştüğü analiz edilmiştir. İncelenen bu filmler, Amerikan Sineması'nın Doğu ve Doğulular hakkındaki kültürel ve siyasi söylemlerini analiz ederek, Oryantalistlerin Doğu'yu tasvir etmek için kullandıkları imaj, imge ve klişelerin filmlerdeki Doğu/Doğulu temsiline nasıl yansıdığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, Oryantalizm ve mekan sosyolojisi perspektifinden, Doğu/Doğulu'nun Amerikan Sineması'ndaki temsillerinin nasıl şekillendiği incelenmiştir. Oryantalist klişeler ve kurgular Amerikan Sineması'nın ideolojik bir aygıt olarak kullanıldığını göstermektedir. Bu bağlamda Amerikan filmlerindeki Doğu/Doğulu temsillerinin, belirli ideolojik amaçlara hizmet etmek üzere kurgulandığı anlaşılmaktadır. Amerikan Sineması, sürekli olarak kendi "öteki"ni inşa eden, tanımlayan ve çeşitli klişelere sıkça değinen bir eğlence endüstrisidir.
Doğu/Doğulu imgeleri aracılılığıyla Batı /Batılı karşıtlığını oluşturan görüntü ve diyalog gibi temel unsurlar ele alınarak incelenen Oryantalist unsurların yer aldığı filmler ve mekan sosyolojisi perspektifinden karakter ve mekan analizi yapılmıştır. Yapılan bu incelemede basmakalıp Oryantalist yargıların, klişelerin ve stereotiplerin örnekleme alınan filmlere doğrudan ya da örtük bir biçimde dahil edildiği ve filmlerdeki Doğu kurgusunun ve Doğulu tiplemesinin 11 Eylül 2001 tarihinden sonra çekilen Amerikan filmlerinde düşman ve tehdit metaforlarıyla sunulduğu sonucuna varılmıştır.
ANAHTAR KELİMELER: Oryantalizm, Amerikan Sineması, 11 Eylül Saldırıları, Mekan Sosyolojisi

Abstract:
The aim of this thesis is to reveal and examine the interaction and impact of Orientalist traditions in American films post 9/11 attacks, considering the influence of social spaces on cultural imaginaries. It focuses on how Orientalist perceptions of Eastern spaces and peoples, constructed by Westerners, have been represented in American films post the 9/11 attacks, and how these representations have contributed to and interacted with the representations of Western spaces and peoples. This thesis delves into how American political thriller films addressing themes of terrorism and intervention post 9/11 have influenced a new cultural discourse regarding the relationships between Eastern and Western spaces and peoples.  Films are analyzed in this context to understand their contributions to this discourse.
The thesis critically examines the stereotypical, othering, and security concern-based approaches towards the East and Eastern peoples in American Cinema since September 11, 2001. It also investigates how the representations of Eastern and Western spaces and peoples in the post-September 11 period fit within the framework of Orientalist thought. In this context, how American Cinema portrays the East and Easterners and how these portrayals align with Orientalist discourses are explored. The study of these films reveals how American cinema constructs cultural and political narratives about the East and Easterners, reflecting the images, symbols, and clichés traditionally used by Orientalists. It investigates how representations of the East and Easterners in American cinema are shaped from the perspectives of Orientalism and spatial sociology. The thesis argues that Orientalist stereotypes and narratives are deployed in American cinema as an ideological apparatus, serving specific ideological purposes. It suggests that representations of the East and Easterners in American films are constructed to serve certain ideological agendas. American Cinema, therefore, is an entertainment industry that consistently constructs, defines, and reinforces its "other," often relying on various clichés.
Films incorporating Orientalist elements were analyzed through the lens of character and spatial analysis, focusing on fundamental aspects such as imagery and dialogue that construct the dichotomy between the East/Eastern and the West/Western. This examination reveals that stereotypical Orientalist judgments, clichés, and stereotypes are directly or implicitly included in the sampled films. Furthermore, it was observed that the portrayal of the East and the characterization of Easterners in American films produced post September 11, 2001, are often depicted within enemy and threat metaphors.
KEY WORDS: Orientalism, American Cinema, September 11 Attacks, Spatial Sociology