Örgüt iklimi ve yaratıcı katılımın örgütsel değişime hazır olma üzerine etkileri: Türkiye gemi inşa sektörü incelemesi
The effects of organizational climate and creative work involvement on readiness for organizational change: A research on shipbuilding industry in Turkey
Yazar: ÖZGÜN UTKU ALANÇ
Danışman: PROF. DR. HAKAN KİTAPÇI
Gebze Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Örgüt iklimi = Organizational climate ; Örgütsel değişim = Organizational change ; Örgütsel yaratıcılık = Organizational creativity

Özet:
Sürdürülebilirlik gayretlerinin büyük ölçüde küresel ekonomik ve teknolojik gelişmelerle şekillendiği günümüz koşullarında, örgütlerin varlıklarını devam ettirebilmek ve rekabetçi kalabilmek için değişim her geçen gün daha kaçınılmaz ve olağan bir süreç haline gelmiştir. Değişimin yadsınamaz varlığını kabullenmek yeterli değildir. Örgütler, değişime her daim hazır ve açık olmanın da ötesinde, artık değişim trendi onları zorlamadan, bizzat değişim trendi yaratma peşinde koşmaktadır.
Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'de konuşlu gemi inşa tersanelerinin yönetim kurulu üyeleri, profesyonel yöneticileri, mühendisleri, idari personeli ve saha çalışanlarının küresel ve ulusal bazda hızla yükselen örgütsel değişim trendine hazır olma durumlarına ışık tutmak amacıyla, Türk gemi inşa sektöründe örgüt iklimi ve yaratıcı katılımın örgütsel değişime hazır olma ve alt boyutları (uygunluk, yönetim desteği, değişim yeterliği, bireysel yarar) üzerindeki etkilerine ilişkin keşfedici ve ampirik bir araştırma yapmaktır. Bununla birlikte elde edilen bulguların, tersane yönetim organizasyonlarının gözden geçirilmesi ve revizyonu, yönetim pozisyonlarında istihdam edilecek profesyonellerin seçimi veya eğitimi, şirket çalışanlarının yönetime ve faaliyet sahasındaki süreçlere katılımı gibi alanlarda daha fazla çalışma ve yorum yapılmasına olanak sağlaması beklenmektedir.
Örgüt iklimi ve yaratıcı katılımın örgütsel değişime hazır olma üzerindeki etkilerini araştırmak için, Türkiye Gemi İnşa Sanayicileri Birliği (GİSBİR)'ne kayıtlı, ülke çapında 85 gemi inşa tersanesi ve gemi tasarım hizmeti sağlayıcısı firma çalışanları üzerinde anketler uygulanmış, araştırma soruları kapsamında toplam 328 örneklemden elde edilen veriler SPSS ve WarpPLS programları kullanılarak çoklu regresyon ve yapısal eşitlik modellemesi ile analiz edilmiştir.
Bu çalışma, örgüt iklimi ve yaratıcı katılımın, örgütsel değişime hazır olma durumunu anlamlı ve pozitif yönde etkilediğine dair kanıtlar sunmaktadır. Ayrıca, yaratıcı katılımın, örgütsel değişime hazır olmanın tüm alt boyutları üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Öte yandan örgüt ikliminin, örgütsel değişime hazır olmanın yönetim desteği alt boyutu üzerinde güçlü, uygunluk ve değişim yeterliği alt boyutları üzerinde orta düzeyde anlamlı bir etkisi bulunduğu, bireysel yarar alt boyutu üzerinde ise herhangi bir anlamlı etkisi bulunmadığı tespit edilmiştir.
Örgüt iklimi ve yaratıcı katılım kavramlarını örgütsel değişime hazır olma durumuyla ilişkilendiren bir çerçeve sunan bu çalışmanın literatüre katkısı, geçmiş araştırmalarda incelenmemiş olan bu bağlantıyı özgün bir yaklaşımla ele almasında yatmaktadır. Çalışmanın, örgütsel değişime açıklık, örgütsel sadakat ve güven gibi örgütler arası kavramlarla birlikte ele alınarak örgütsel değişime hazır olma konusunda ampirik araştırmalar için yeni çalışmalara ışık tutacağı değerlendirilmektedir.

Abstract:
In the contemporary era, where sustainability initiatives are predominantly influenced by global economic and technological advancements, change has become an indispensable and ordinary process for organizations to survive and maintain competitiveness. It is insufficient to merely acknowledge the unavoidable reality of change. Organizations, beyond being perpetually ready and receptive to change, are now striving to instigate change rather than merely reacting to it.
The main objective of this study is to conduct an empirical and exploratory study on the effects of organizational climate and creative work involvement on readiness for organizational change and its subdimensions (appropriateness, management support, change efficacy, personal valence) in Turkish shipbuilding sector to shed light on the readiness of the board members, professional managers, engineers, administrative staff and field workers of the shipyards located in Turkey for the trend of organizational change, the frequency of which is increasing rapidly on a global and national basis. Moreover, the findings are expected to enable further studies and interpretations to be made in areas such as the review and revision of shipyard management organizations, selection or training of professionals to be employed in management positions, and participation of company employees in management and processes in the line of activity.
To investigate the effects of organizational climate and creative work involvement on organizational readiness for change, surveys were conducted on 85 Turkish shipbuilding companies registered under Turkish Shipbuilders' Association (GISBIR) and leading ship design service providers, and the data obtained from 328 samples were analyzed within the scope of the research questions through multiple regression and structural equation modeling analysis with SPSS and WarpPLS.
This study provides evidence that organizational climate and creative work involvement positively and significantly affect readiness for organizational change. Furthermore, it has been seen that creative work involvement has a significant effect on all subdimensions of readiness for organizational change. On the other hand, organizational climate has a strong significant effect on the management support subdimension of readiness for organizational change, has a moderate significant effect on the appropriateness and change efficacy subdimensions and has no effect on the personal valence subdimension.
This study's contribution to the literature lies in providing a framework that links the concepts of organizational climate and creative work involvement with organizational readiness for change, addressing this connection in an original approach not previously explored in past research. The study is believed to shed light on new studies for empirical research on organizational readiness for change by considering interorganizational concepts such as openness to organizational change, organizational loyalty, and trust along with it.