Farklı yüzey bitirme işlemlerinin düşük ısı bozulması sonrasında monolitik zirkonyaların renk ve  translusentliği üzerine etkisi
The effect of different surface finishing procedures on the color and translucency of monolithic zirconia after low-temperature degradation
Yazar: RAMAZAN BULUT
Danışman: DOÇ. DR. CENNET ELÇİN SAĞIRKAYA
Ordu Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasının amacı;  farklı yüzey bitirme işlemlerinin ve hidrotermal yaşlandırmanın, 2 farklı monolitik zirkonya materyalinin rengine ve translusentliğine etkisinin in-vitro olarak araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada 4Y-ZTP ve 5Y-TZP (Vita YZ ST ve Vita YZ XT, Vita Zahnfabrik, Almanya) zirkonya bloklardan final boyutu 15 mm çap ve 1,2 mm kalınlıkta olacak şekilde örnekler hazırlanmıştır.(N=120). Örneklere üretici firmanın talimatları doğrultusunda sinterleme işlemi (1450oC'de 2 saat) yapıldıktan sonra her materyal grubu, uygulanacak yüzey işlemine göre  3 alt gruba ayrılmıştır. Gruplara zirkonyum polisaj seti ile polisaj, glaze, polisaj+glaze işlemleri uygulandıktan sonra örneklerin yarısı ayrılarak 134°C'de, 0.2 MPa basınçta, 10 saat hidrotermal yaşlandırma işlemi yapılmıştır (n=10). Renk ölçümleri beyaz, translusensi ölçümleri beyaz ve siyah arka fonda CIEDE2000 formülü kullanılarak  kaydedilmiş, aradaki renk ve translusensi farkı hesaplanmıştır. Veriler Minitab v14 ve R ile analiz edilmiştir. Üç yönlü ANOVA, Tukey çoklu karşılaştırma testi ile normal dağılım göstermeyen veriler için WRS2 paketi kullanılarak Robust ANOVA yapılmıştır. Çoklu karşılaştırmalar Bonferroni testi ile incelenmiştir. (p<0,05)
Bulgular: İstatiksel analiz sonucunda elde edilen verilerden, materyallere uygulanan yüzey bitirme işlemleri ve hidrotermal yaşlandırmanın monolitik zirkonyaların renk değerlerinde anlamlı farklılıklar oluşturduğu (p<0,05) bulunmuştur. Zirkonya çeşidi, translüsentlik değerleri üzerinde anlamlı farklılığa sebep olurken (p<0,05), yüzey bitirme işlemlerinin ve hidrotermal yaşlandırmanın translüsentlik değerleri üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır (p>0.05). Glaze uygulanan gruplardaki renk stabilitesinin klinik algılanabilir seviyesinin altında olduğu (ΔE<0,8) , polisaj ve polisaj ardından glaze uygulanmış gruplarda ise klinik olarak kabul edilebilirlik ve algılanabilirlik seviyeleri arasında olduğu (0,8<ΔE<1,8) bulunmuştur. Renk ve translüsensi değişim değerlerinin hepsi, klinik olarak kabul edilebilir değerler içerisinde kalmıştır.
Sonuç: Bu çalışmada hidrotermal yaşlandırma işlemi sonrasında glaze işlemi uygulanan örneklerin, polisaj işlemi uygulanan örneklerden daha iyi renk ve translüsensi özellikler sergilediği tespit edildiğinden, monolitik zirkonya restorasyonların bitim işlemlerinde glaze işleminin öncelikli olarak tercih edilebileceği sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte  polisaj ve polisaj+glaze işlemleri uygulanan örneklerdeki renk ve translüsensi değişimi klinik olarak tespit edilebilir değerler altında kaldığından, bu yöntemler de kullanılabilirler.

Anahtar Kelimeler: Monolitik Zirkonya, yüzey bitim işlemleri, renk farkı, translusensi , hidrotermal yaşlandırma.

Abstract:
Aim: The aim of this thesis is to investigate in vitro the effects of different surface finishing processes and hydrothermal aging on the color and translucency of two different monolithic zirconia materials.
Materials and Methods: In the study, samples 4Y-ZTP and 5Y-TZP (Vita YZ ST and Vita YZ XT, Vita Zahnfabrik, Germany) including 2 different CAD/CAM zirconia materials were used. 60 samples of each materials, 120 samples in total were prepared with final dimensions of 15 mm in diameter and 1.2 mm in thickness . Following the sintering process (2 hours at 1450°C) in accordance with the manufacturer's instructions, each material group was divided into three subgroups based on the surface treatment applied. The groups underwent polishing with a zirconia polishing kit, glazing, and a combination of polishing + glazing. Half of the samples were subjected to hydrothermal aging at 134°C and 0.2 MPa pressure for 10 hours (n=10). Color measurements were recorded using the CIEDE2000 formula with a white background, and translucency measurements were taken against both white and black backgrounds. The differences in color and translucency were calculated. Data were analyzed using Minitab v14 and R software. Three-way ANOVA and Tukey's multiple comparison tests were conducted, and for data not following a normal distribution, Robust ANOVA was performed using the WRS2 package. Multiple comparisons were evaluated using the Bonferroni test (p<0.05). 
Results: The statistical analysis revealed that surface finishing processes and hydrothermal aging significantly affected the color values of monolithic zirconia materials (p<0.05). While the type of zirconia caused a significant difference in translucency values (p<0.05), surface finishing processes and hydrothermal aging had no significant effect on translucency values (p>0.05). The color stability in groups with glaze application was found to be below the clinically perceptible level (ΔE<0.8), whereas in groups subjected to polishing and polishing followed by glaze application, the ΔE values were found to be between the clinically acceptable and perceptible levels (0.8<ΔE<1.8). All color and translucency changes remained within clinically acceptable limits. 
Conclusion: In this study, it was determined that samples subjected to glazing after hydrothermal aging exhibited better color and translucency properties compared to those polished only. Therefore, it was concluded that glazing should be prioritized in the finishing processes of monolithic zirconia restorations. However, since the color and translucency changes in samples treated with polishing and polishing + glazing remained below clinically detectable levels, these methods can also be considered viable options

Keywords:  Monolithic Zirconia, Surface Finishing Process, Color Differences, Tranc
Slusencty, Hydrotermal Aging.