HLA-B51 pozitif behçet hastalarında HLA-B*51 allellerinin araştırılması /
Yazar: SİNEM TOPÇU
Danışman: DOÇ. DR. TÜLAY KILIÇASLAN AYNA
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Genetik = Genetics ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Alleller = Alleles ; Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Behçet sendromu = Behcet syndrome ; Deri hastalıkları-genetik = Skin diseases-genetic ; Genetik hastalıklar-doğuştan = Genetic diseases-inborn ; HLA B antijenleri = HLA B antigens ; HLA antijenleri = HLA antigens ; Moleküler genetik = Molecular genetic ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction

Özet:
Behçet hastalığı, Türk Dermatoloji Profesörü Hulusi Behçet tarafından 1937 yılında bulunmuştur. Tekrarlayan oral aft, genital yaralar ve üveit ile birlikte üç semptomlu anlatılan bir hastalık olup, daha sonra eklem, vasküler, intestinal, pulmoner ve nörolojik tutulumla birlikte sistemik bir seyir gösterdiği ortaya koyulmuştur. Behçet hastalığında yaş, cinsiyet, psikolojik, enfeksiyöz, immünolojik ve genetik faktörler önemlidir. En iyi bilinen genetik faktör HLA-B*51 antijenidir. 
Bu çalışmada İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Doku Tipleme Laboratuvarı'na başvuran ve HLA-B*51 hastalık patogenezi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca Behçet hastaları ve sağlıklılarda HLA-B*51 alt allellerinin görülme sıklığı araştırılmıştır. Bu amaçla HLA-B*51 pozitif 25 hastaya sekans spesifik primerlerle polimeraz zincir reaksiyonu (PCR-SSP) yöntemi ile altallel tiplemesi yapılmıştır. Aynı zamanda laboratuvarımızda DNA dizi analiz yöntemiyle HLA-B*51 alt tiplemesi yapılmış  73 sağlıklı kemik iliği vericisi kontrol grubu olarak kullanılmıştır. 
Hastalarda HLA-B*51:01 allel frekansı 0,8, HLA-B*51:08 allel frekansı 0,2 olarak bulunmuştur. Kontrol grubu HLA-B*51:01 allel frekansı 0,904, HLA-B*51:02 0,041, HLA-B*51:05 0,027, HLA-B*51:07 0,014, HLA-B*51:08 allel frekansı ise 0,014 olarak bulunmuştur. Hasta ve kontrol gruplarında HLA-B*51:01 allel frekansı karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı değilken,(p<0.05; p=0.457 RR<1), HLA-B*51:08 açısından anlamlı bulunmuştur (p<0.05; p=0.003 RR=18,8). Hastalar HLA-B*51 alt allellerine göre organ tutulumları açısından değerlendirildiğinde, majör ve minör klinik bulgular sıklığı benzer görülmüştür. HLA-B*51:01 ve HLA-B*51:08 alt allelleri ile organ tutulumları arasındaki ilişkinin istatistiksel olarak anlamsız olduğu saptanmıştır (p>0,05). 
HLA-B*51 pozitif olan Behçet hastalarında yapılacak yeni immünolojik ve genetik araştırmaların  hastalığın mekanizmasının aydınlatılmasına katkı sağlayacağı düşüncesindeyiz.

Abstract:
Behcet's Disease was firstly discovered by Turkish Dermatology Professor Hulusi Behcet in 1937. This disease was described by three symptoms with recurrent oral aphthae, genital wounds, and uveitis, and then it was revealed that it shows a systemic course with joint, vascular, intestinal, pulmonary, and neurological involvement. Age, gender, and psychological, infectious, immunological, and genetic factors are important for this disease. The best-known genetic factor is HLA-B*51 antigen. 
	In this study, it was aimed to evaluate the association between HLA-B*51 and disease pathogenesis in patients who applied to Izmir Tepecik Education and Research Hospital Tissue Typing Laboratory. In addition, HLA-B*51 sub-allele incidence of Behcet's disease patients and healthy individuals. For this purpose, sub-allele typing of 25 HLA-B*51 positive patients were performed by sequence-specific primer polymerase chain reaction (PCR-SSP). Seventy three healthy bone marrow donor, whose HLA-B*51 sub typing was performed by DNA sequencing in our laboratory, were used as control group. 
	The frequencies of HLA-B*51:01 and HLA-B*51:08 were 0.8 and 0.2 in patients, respectively. The frequencies of HLA-B*51:01, HLA-B*51:02, HLA-B*51:05, HLA-B*51:07, and HLA-B*51:08 were 0.904, 0.041, 0.027, 0.014, and 0.014 in control group, respectively. Comparison of HLA-B*51:01 allele frequency between patient and control group was not statistically significant (p<0.05; p=0.457 RR<1), whereas it was found significant for HLA-B*51:08 (p<0.05; p=0.003 RR=18.8). When the patients were evaluated for their organ involvement according to HLA-B*51 sub-alleles, the major and minor clinic symptom frequencies were similar. The association between HLA-B*51:01 and HLA-B*51:08 sub-alleles and organ involvement was not statistically significant (p>0.05).
	We consider that the further immunological and genetic investigations on HLA-B*51 positive patients with Behçet's disease will contribute to clarification of disease mechanism.