Bilgi ve iletişim teknolojilerinin fen eğitimine entegrasyonuna yönelik yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi
Examination of postgraduate theses concerning the integration ofinformation and communication technologies to science education
Yazar: ZEKİYE TUBA ÖZBEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLÜFER ATMAN USLU
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi ve iletişim teknolojileri = Information and communication technologies ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Lisansüstü tezler = Postgraduation thesises ; Teknoloji entegrasyonu = Technology integration ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization

Özet:
Türkiye'de 2014-2019 yılları arasında fen eğitimi alanında teknoloji kullanımı ile ilgili lisansüstü tezlerin incelendiği bu araştırmanın iki amacı bulunmaktadır. Bu amaçlardan birincisi, fen eğitiminde teknolojinin kullanıldığı lisansüstü tezlerdeki araştırma eğilimlerinin belirlenmesidir. Araştırmanın ikinci amacı ise, araştırma ölçütlerine uyan çalışmalar içinde deneysel yöntem ile desenlenen lisansüstü tezlerin bulgularının analiz edilerek, teknolojinin fen eğitimindeki rolü ve potansiyeli konusunda çıkarsamaların yapılmasıdır. Buna göre bu araştırmada sistematik haritalama ve sistematik alanyazın inceleme yaklaşımları takip edilmiştir. Tarama Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) Ulusal Tez Merkezinde gerçekleştirilmiş ve 234 lisansüstü tezi araştırma kapsamına dahil edilmiştir. İncelenen tezlerin 183'nün yüksek lisans, 51'nin doktora tezi olduğu belirlenmiştir. Lisansüstü tezlerin yıllara göre dağılıma bakıldığında en fazla araştırmanın 2018 yılında (%28,63) yapıldığı görülmüştür. Araştırmalarda en çok ortaokul öğrencilerinin (%46,69) çalışma grubunu oluşturduğu; en çok nicel araştırma yönteminin (%46,15) tercih edildiği, en az çalışmanın yapıldığı yöntemin ise nitel araştırma yöntemi (%11,11) olduğu tespit edilmiştir. Araştırmalarda en çok kullanılan veri toplama aracının ölçek (%27,98) olduğu görülmüştür.
İncelenen lisansüstü tezlerin 151'inde deneysel desenin kullanıldığı belirlenmiştir. Deneysel araştırmalarda en çok "Kuvvet ve Hareket" konusunun ele alındığı (%12,08) ve web teknolojilerinden yararlanıldığı (%14,75) görülmüştür. Bunun yanı sıra yapılan araştırmalarda en çok akademik başarının bağımlı değişken olarak incelendiği tespit edilmiştir. İncelenen deneysel araştırmalarda ileri sürülen 319 hipotezin 115'inin akademik başarı ile ilgili olduğu ve bunların 110'unun desteklendiği belirlenmiştir. Akademik başarı değişkeninin ardından tutum, motivasyon ve ilgi ilgili hipotezlerin frekansının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Problem çözme, yaratıcılık ve bilimsel süreç becerileri gibi beceriler ile ilgili 57 hipotezi ileri sürüldüğü bunların 43'ünün desteklendiği belirlenmiştir. Araştırmanın bulguları ışığında fen eğitiminde teknoloji kullanımını incelemeyi amaçlayan gelecekteki araştırmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Turkey was examined in graduate thesis on the use of technology in the field of science education in the years 2014-2019 there are two objectives of this research. The first of these aims is to determine research trends in postgraduate theses in which technology is used in science education. The second aim of the study is to analyze the findings of the graduate theses, which are designed with experimental method, in studies that meet the research criteria, and to make inferences about the role and potential of technology in science education. Accordingly, systematic mapping and systematic literature review approaches were followed in this study. The screening was carried out in the National Thesis Center of the Council of Higher Education (CHE) and 234 graduate theses were included in the scope of the research. It was determined that 183 of the examined theses were master's theses and 51 were PhD. Considering the distribution of postgraduate theses by years, it was seen that the most research was conducted in 2018 (28.63%). In the studies, it was found that mostly middle school students (46.69%) constituted the study group; It was determined that the quantitative research method was preferred the most (46.15%) and the least studied method was the qualitative research method (11.11%). It was seen that the most used data collection tool in the studies was the scale (27.98%).
It was determined that experimental design was used in 151 of the postgraduate theses examined. In the experimental studies, it was seen that the subject of "Force and Motion" was mostly discussed (12.08%) and web technologies were used (14.75%). In addition, it has been determined that academic achievement is mostly examined as the dependent variable in the studies. It was determined that 115 of the 319 hypotheses put forward in the experimental studies examined were related to academic achievement and 110 of them were supported. After the academic achievement variable, it was determined that the frequency of hypotheses related to attitude, motivation and interest was high. It was determined that 57 hypotheses were put forward about skills such as problem solving, creativity and scientific process skills, and 43 of them were supported. In the light of the findings of the research, suggestions for future studies aiming to examine the use of technology in science education are presented.