Antenatal tanılı tek taraflı hidroüreteronefrozu olan hastalarda, ipsilateral ve kontralateral böbrek boyutlarının arasındaki fark, gereksiz VCUG yapılmasını önlemeye yardımcı olabilir mi?
Can we predict the possibility of vesico-ureteral reflux according to the ultrasound results in patients with prenatally diagnosed unilateral hydroureteronephrosis?
Yazar: EFE SEMETEY OĞUZ
Danışman: PROF. DR. YAKUP TARKAN SOYGÜR
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Üroloji = Urology

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, kontralateral böbreği normal olan, tek taraflı antenatal HN tanısı
ile takip edilen ve postnatal takipte hidroüreteronefroz saptanan hastalarda, longitudinal böbrek
boyutları arasındaki oranın reflüyü öngörmede ve gereksiz VCUG'den kaçınmadaki rolünü
değerlendirmeyi amaçladık.

Gereç ve Yöntem: 2009-2023 tarihleri arasında 0-1 yaş aralığında tek taraflı antenatal
HN tanısı ile takip edilen ve voiding sistoüretrografi (VCUG) tetkiki yapılan hastaların VCUG
ve üriner US verileri retrospektif olarak inceledik. Merkezimizde yapılan postnatal US'de
hidroüreteronefroz saptanan hastalar çalışmaya dahil edildi. Kompleks üriner sistem anomalisi
olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. VCUG'de reflü varlığını öngörmek için üriner US'de
böbrek boyutları, parankim kalınlıkları, anteroposterior renal pelvis çapları, Fetal Üroloji
Derneği (SFU) hidronefroz dereceleri, distal üreter çapları ve varsa sintigrafik tetkikleri detaylı
şekilde incelendi ve not edildi.

Bulgular: Çalışmamızda 89'u erkek, 30'u kız toplam 119 hasta değerlendirildi. 41 hastada
(%34,5) derece 3-5 reflü tespit edildi. ROC analizinde etkilenen böbrek uzunluğunun sağlam
böbrek uzunluğuna oranı için "-8,2%" kesme değer alındığında duyarlılık 70,73%, özgüllük
91,03%, PPV 80,56% ve NPV 85,54% olarak elde edildi. Multiple model sonuçları
incelendiğinde ise etkilenen böbrek uzunluğunun sağlam böbrek uzunluğuna oranı ">-8,2%"
olanlara göre "-8,2%" ve aşağısı olanlarda reflü riskinin arttığı tespit edildi (OR 17,231; CI
5,841-50,825, p<0,001). Etkilenen böbrekte parankim kalınlığı incelmiş olanlarda ise reflü riski
normal olanlara göre daha yüksek saptandı. (OR 5,065; CI 1,306-19,642, p=0,019).

Sonuçlar: Reflü saptanan hastalarda etkilenen böbrekte, sağlam böbreğe göre US
ölçümlerinde boyut azalması olduğunu ve buna parankimal incelmenin eşlik edebildiğini
gözlemledik. Ayrıca böbrek boyutları arasındaki yüzde farkı için bulduğumuz kesme değerin
üzerindeki boyut farklarında yüksek dereceli reflü olasılığının oldukça düşük olduğunu
saptadık. Araştırmamız çeşitli komplikasyonlara sahip invaziv bir işlem olan VCUG'nin
gereksiz yere uygulanmasını engelleyebilecek; pratikte hemen her hastada kullanılabilen,
ulaşılabilirliği kolay, non-invaziv, maliyeti düşük, kontrast madde gerektirmeyen US tetkikinden elde edilen bulgularla oluşturulabilecek yeni algoritmalara yön veren potansiyele
sahiptir.

Abstract:
Introduction & Objectives: Standart diagnostic work-up in patients with antenataly
diagnosed unilateral hydroureteronephrosis (HUN) includes rutine voiding cyctourethrography
(VCUG) to rule out vesico-ureteral reflux (VUR). The aim of this study is to evaluate difference
of longitudinal lenghts of affected and contralateral normal kidneys to decide to omit rutine
VCUG in these patient group.

Materials and Methods: We retrospectively examined voiding cystourethrography
(VCUG) and urinary ultrasonography (US) data of patients monitored with a diagnosis of
unilateral antenatal hydronephrosis (HN) within the 0-1 age range from 2009 to 2023. Patients
with postnatal ultrasound detecting hydroureteronephrosis at our center were included in the
study. Those with complex urinary system anomalies were excluded. In order to predict reflux
in VCUG, urinary US data, including kidney dimensions, parenchymal thickness,
anteroposterior renal pelvis diameters, Society for Fetal Urology (SFU) hydronephrosis grades,
distal ureter diameters, and, if available, scintigraphic studies were meticulously examined and
documented.

Results: In our study, a total of 119 patients were evaluated, comprising 89 males and 30
females. Reflux of grade 3-5 was detected in 41 patients (34.5%) When the cut-off value of "-
8.2%" was employed for the ratio of affected kidney length to healthy kidney length in the ROC
analysis, the sensitivity was determined as 70.73%, specificity as 91.03%, positive predictive
value (PPV) as 80.56%, and negative predictive value (NPV) as 85.54%. When the results of
multiple models were examined, it was determined that individuals with a ratio of affected
kidney length to healthy kidney length less than "-8.2%" had an increased risk of reflux (OR
17,231; CI 5,841-50,825, p<0,001). In individuals with reduced parenchymal thickness in the
affected kidney, a higher risk of reflux was detected compared to those with normal parenchyma
(OR 5,065; CI 1,306-19,642, p=0,019).

Conclusions: In patients diagnosed with reflux, we observed a decrease in size in the
affected kidney compared to the healthy one, as measured by ultrasound (US), often accompanied by parenchymal thinning. Furthermore, we found that when the percentage
difference in kidney sizes exceeded the threshold we determined, the likelihood of high-grade
reflux was notably low. Our study has the potential to guide the development of new algorithms
based on findings from non-invasive, readily accessible, low-cost, contrast-free US
examinations, which could prevent the unnecessary application of the invasive procedure,
VCUG, which carries various complications, in almost every patient in practice.