50 yaş üstü dişsiz hastalarda cinsiyetler arasında artiküler eminens eğiminin konik ışınlı bilgisayarlı tomografik yöntemle incelenmesi
Investigation of articular eminence inclination between genders by cone beam computed tomographic method in edentulous patients over 50 years of age
Yazar: DAVUT GÖKSU
Danışman: DOÇ. DR. NEDİM GÜNEŞ
Dicle Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Artiküler eminens ağız açma, kapama ve lateral hareketlerin miktarını belirleyen başlıca TME komponentlerinden biridir. Yaşla, diş kaybıyla ve kemik erimesiyle birlikte artiküler eminens eğiminin değiştiği düşünülmektedir. Bu çalışmamızın amacı 50 yaş üstü tam dişsiz bireylerde artiküler eminens eğiminin cinsiyetler arasında ve yaşa bağlı değişikliklerini incelenmesidir.
     Çalışma materyali 30 tam dişsiz kadın ve 30 tam dişsiz erkek bireylerin temporomandibular eklem bölgesinden alınan konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (CBCT) kayıtlarından oluşmaktadır. CBCT görüntüleri üzerinde artiküler eminens eğimi ölçümleri yapılmıştır. 
    Verinin normal dağılım gösterip göstermediği basıklık çarpıklık değerleri ve Shapiro-Wilk testi ile incelenmiştir. Değişkenlerin Tanımlayıcı istatistikler nicel veri için ortalama ve standart sapma nitel veri için frekans ve yüzde olarak belirtilmiştir. Normal dağılım gösteren eğim ölçümleri için kadın ve erkekler arasındaki karşılaştırmalarında Student t-testi ile incelenmiştir.  Toop roof line ve best fit yöntemlerine göre Sağ ve Sol taraftan ölçülmüş eğim ortalamalarının Cinsiyet grupları içinde karşılaştırmasında Paired t testi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p≤0,05 ve hipotezler iki yönlü olarak belirlenmiştir. Bu çalışmada istatistiksel analizler SPSS23.0 (IBM Corp. Released 2015. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 23.0. Armonk, NY: IBM Corp.) istatistik paket programında yapılmıştır.
     Artiküler eminens eğimi ölçümlerinde, sağ ve sol taraf arasındaki fark ile cinsiyetler arasındaki farklılıklar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç bulunmamıştır. Tam dişsiz hastaların eminens eğimlerinin yaştan ziyade diş kayıplarına bağlı olarak azaldığını ve uzun süre dişsiz kalan bireylerde eminensin düzleşme olasılığının arttığı gözlemlenmiştir.
Anahtar sözcükler: İleri yaş, tam dişsiz, temporomandibular eklem (TME), artiküler eminens, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (CBCT)

Abstract:
The articular eminence is one of the main components of the temporomandibular joint (TMJ), determining the extent of mouth opening, closing, and lateral movements. It is believed that the slope of the articular eminence changes with age, tooth loss, and bone resorption. The aim of this study is to examine the changes in the slope of the articular eminence related to gender and age in completely edentulous individuals over 50.
     The study sample consisted of CBCT records from the temporomandibular joint region of 30 completely edentulous women and 30 completely edentulous men. Slope measurements of the articular eminence were taken from the CBCT images.
      The normality of the data distribution was evaluated using skewness and kurtosis values and the Shapiro-Wilk test. Descriptive statistics were presented as mean and standard deviation for quantitative data, and as frequency and percentage for qualitative data. For slope measurements showing normal distribution, comparisons between men and women were performed using the Student's t-test. The paired t-test was used to compare the mean slope measurements from the right and left sides within gender groups based on the "Top Roof Line" and "Best Fit" methods. The significance level was set at p≤0.05, and the hypotheses were tested bidirectionally. Statistical analyses were conducted using SPSS 23.0 (IBM Corp. Released 2015. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 23.0. Armonk, NY: IBM Corp.).
      No statistically significant difference was found between the right and left sides or between genders in terms of the slope of the articular eminence. It was observed that the slope of the eminence decreased more due to tooth loss than age, and that the likelihood of a flattened eminence increased in individuals who had been edentulous for an extended period.
Keywords: Advanced age, completely edentulous, temporomandibular joint (TMJ), articular eminence, cone-beam computed tomography (CBCT)