Stereotip tehdidinin liderlik değişkenleri üzerindeki etkisi
The effects of stereotype threat on leadership variables
Yazar: JÜLİDE ECE KOSOVA
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR ÖZALP TÜRETGEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Kadınlar = Women ; Liderlik = Leadership ; Stereotip = Stereotyping ; Stereotipik davranış = Stereotyped behavior

Özet:
Bu araştırmanın amacı, stereotip tehdidinin kadınların liderlik isteği, takım üyeliği isteği ve örtük stereotipik inançları üzerindeki etkisini ve kadın benliğinin merkeziliği, performans-yaklaşma ve performans-kaçınma yönelimlerinin bu ilişkideki biçimlendirici rollerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, ilk aşamada İstanbul'daki bir devlet üniversitesinin Psikoloji Bölümü'nde öğrenim gören kadın öğrencilerden sınıf ortamında biçimlendirici değişkenlere yönelik ölçümler alınmış,
ikinci aşamada ise bu katılımcılar random olarak deney ve kontrol gruplarına atandıktan sonra toplamda 75 kişi deneysel çalışmada yer almıştır. Laboratuvarda yürütülen bu uygulamalarda tehdit müdahalesi için deney grubundaki katılımcılara kadın ve erkek lider oranlarına dair istatistiksel bilgiler ve başarılı erkek lider modellerin biyografilerini içeren bir materyal sunularak açık tehdit uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise tehdit içermeyen nötr bir okuma materyali sunulmuş ve ardından her iki gruptan da çalışmanın bağımlı değişkenlerine yönelik ölçümler alınmıştır. Çalışmanın sonuçları, stereotip tehdidinin bağımlı değişkenler olan liderlik isteği, takım üyeliği isteği ve örtük stereotipik inançlar üzerinde anlamlı etkisinin olmadığını göstermiştir. Bununla birlikte, stereotip tehdidinin takım üyeliği isteği üzerindeki etkisinde, kadın benliğinin merkeziliğinin ve performans-yaklaşma yöneliminin; örtük stereotipik inançlar üzerindeki etkisinde ise sadece performans-yaklaşma yöneliminin biçimlendirici etkileri olduğu ortaya konulmuştur. Bu araştırma, stereotip tehdidi-liderlik ilişkisinde farklı dinamiklerin rol oynayabileceğini göstermiş ve sonuçlar geçmiş çalışmalar ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to explore the effects of stereotype threat on leadership aspiration, team membership aspiration and implicit stereotypical beliefs of women and the moderating effects of woman centrality, performance-approach and performance-avoidance orientations on this relation. For this aim, in the first stage of the study, measures were taken to test moderator variables in class setting from female students in the department of Psychology of a state university in İstanbul. In the second stage, 75 participants were involved in experimental study after these participants were randomly assigned to the experimental and control groups. In the laboratories, explicit manipulation was applied by presenting statistical information on leadership rates of male and female leaders as well as biographies of successful male leaders. For the control groups a neutral material was presented and then measures were taken for the dependent variables from the both groups. The
results of the study showed that, there is no significant effect of stereotype threat on the leadership aspiration, team membership aspiration and implicit stereotypical beliefs which are the dependent variables of the study. Together with this, the moderating effects of woman centrality and performance-approach orientation between stereotype threat and team membership aspiration were found and moderating effect of performance-approach orientation on implicit stereotypical beliefs was found. This research has shown that, different dynamics can play a role in relation between stereotype threat and leadership, and the findings are discussed in the light of the past studies.