Mobil cihazlarda sosyal medya uygulamalarının adli bilişim açısından analizi
Forensic analysis of social media applications on mobile devices
Yazar: FATMA GÜNEŞ ERİŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN AKBAL
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Mobil cihazlar son yıllarda hayatın her alanında yoğun bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır. Piyasada birçok mobil cihaz çeşidi bulunmaktadır ve bu cihazlar için çok çeşitli işletim sistemleri, dosya sistemleri ve uygulamalar geliştirilmiştir. Bu gelişim ile birlikte bu cihazların suç faaliyetlerinde kullanım oranları da artmıştır. Sürekli değişen ve gelişen mobil cihazların suçun işlenmesinde direk veya dolaylı olarak kullanılması ile mobil cihaz incelemesini önemli bir konu haline getirmiştir. Bu ihtiyaç adli bilişimin bir dalı olarak mobil adli bilişimi ortaya çıkarmıştır.  
Mobil adli bilişim, mobil bir cihazdan gelen dijital kanıtları, kabul edilmiş yöntemlerle inceleyerek veriler elde etmeyi ve bu veriler ışığında suça konu olan delilleri ortaya koymayı amaçlayan bilim dalıdır. Sosyal ağ adli bilişimi ise sosyal ağlar üzerinde delil teşkil edebilecek birçok kişisel veriye ulaşmayı ve bunları analiz edip raporlamayı içeren bilim dalıdır. Mobil cihazlardaki sosyal ağ uygulamalarının bıraktığı kişisel verilerin çokluğu düşünüldüğünde, mobil cihazlardaki sosyal medya uygulamalarının incelenmesinin önemi ortaya çıkar. 
Bu tez çalışmasında mobil cihazların adli incelenmesi için gerekli süreçler incelenmiş, mobil cihazlardan veri çıkarımına ilişkin gerekli işlemler açıklanmış, mobil cihazlarda sosyal medya uygulamalarının adli bilişim açısından analizinin nasıl gerçekleştirilmesi gerektiği ortaya konulmuştur. Tez çalışmasının uygulama kısmında, günümüzde en çok kullanılan mobil işletim sistemlerinden olan Android ve iOS yüklü cihazları üzerine; Facebook, WhatsApp Messenger, Instagram, Twitter ve BiP Messenger uygulamaları yüklenmiş, temel kullanıcı davranışları gerçekleştirilmiş cihazların analizi gerçekleştirilmiştir. İnceleme yapılırken mobil adli bilişim alanında en yetkin araçlardan olan Oxygen Forensic, Paraben E3:DS, Magnet Axiom araçları kullanılmıştır.

Abstract:
Mobile devices have begun to be used extensively in all areas of life in recent years. There are many types of mobile devices on the market, and a variety of operating systems, file systems and applications for these devices have been developed. With this development, the usage rates of these devices in criminal activities have also increased. The use of mobile devices has become an important issue, as the ever-changing and evolving mobile devices are used directly or indirectly in the process of crime. This need has revealed mobile forensic computing as a branch of forensic computing. 
Mobile forensic science is a science which aims to obtain data by examining digital evidence from a mobile device with accepted methods and to reveal the succesive subject matter in the light of this data. Social networking is the science of reaching out to many personal data that can be evidence on social networks and analyzing and reporting them. Considering the multitude of personal data left by social networking applications on mobile devices, the importance of reviewing social media applications on mobile devices arises. 
In this thesis study, the necessary processes for Forensic analysis of mobile devices were examined, necessary procedures for data extraction from mobile devices were explained, and how social media applications should be analyzed in terms of forensic information. In the application part of the thesis study, on the devices which have Android and iOS which are the most used mobile operating systems today; Facebook, WhatsApp Messenger, Instagram, Twitter and BiP Messenger applications were installed, and basic user behavior was performed. In the study, Oxygen Forensic, Paraben E3: DS, Magnet Axiom tools, which are among the most competent tools in the field of mobile forensics, were used.