Anadolu'nun dört manevi direği Evtad-ı Erbaa'nın farkındalık düzeyinin inanç turizmi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the awareness level of Evtad-i Erbaa, the four spiritual pillars of Anatolia, in terms of faith tourism
Yazar: ÜMİT ÇELEBİCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHARREM AVCI
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Eğitimi Ana Bilim Dalı / İnanç Turizmi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Dünya turizminde yaşanan gelişmeler, turist profilinin değişimine sebep olmuş; farklı ve daha fazla beklenti içine giren bu profil nedeniyle turistik ürünlerde çeşitliliği artırmak gerekmiş; bu kapsamda şehirlerin marka hâline getirilmesi, sahip olduğu potansiyelin ortaya çıkarılması, iyileştirilmesi, tanıtılıp çekiciliğinin artırılması önem arz etmiş ve girişimler sonucunda alternatif turizm tüm dünyada yaygınlaşmıştır. Alternatif turizm türleri içinde inanç turizmi, ülkelerin turizm sektöründe kalıcı rekabet gücünü yakalayabilmesi, yerel ve bölgesel ekonomilere katkı verebilmesi; doğal, tarihî ve kültürel mirası sürdürebilir kılabilmesi için önemli bir araçtır. Dolayısıyla bu çalışmada, inanç turizmi ve Evtad-ı Erbaa hakkında farkındalık oluşturmak amacıyla Evtad-ı Erbaa şehirleri Konya, Nevşehir, Ankara ve Kastamonu'da Mevlana, Hacı Bektaş, Hacı Bayram ve Şeyh Şaban-ı Veli'nin külliyelerinin bilinirlik ve ziyaret edilme ile anma törenlerine katılma durumları çeşitli değişkenlerle incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, söz konusu dört ilde yaşayan 20 yaş ve üzeri farklı yaş grubundaki ve sosyo-ekonomik durumdaki 486 katılımcı oluşturmaktadır. Elde edilen nicel verilerin analizi, SPSS 26 Windows Paket İstatistik Programı kullanılarak yapılmış; verilerin analizinde, betimleyici istatistiklerin yanı sıra Ki-Kare analizi ve veriler normal dağılım gösterdiğinden t-Testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Varyans analizi sonucunda farkın hangi ortalamalar arasındaki farklardan kaynaklandığını belirlemek amacıyla Post Hoc testlerinden Tukey HSD testi yapılmıştır. İki değişken arasında ilişkilerin incelenmesinde Pearson korelasyon testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda konu edilen inanç turizmi merkezlerini ziyaret etme ve Evtad-ı Erbaa'nın anma törenlerine katılım oranlarının özellikle gençlerde düşünülen düzeyde olmadığı görülmüştür. Bu durum, bu inanç turizmi merkezleri hakkında yeterince farkındalığa sahip olunmadığını göstermektedir. Ayrıca bu sonuç, Türkiye ve dünyada diğer inanç merkezlerinin de bilinirliğinin, farkındalığının artırılması ve inanç turizmi merkezleri ile ilgili turizm açısından cazibe merkezi hâline getirilmeleri için çeşitli çalışmaların yapılması gerektiğini ortaya çıkarmaktadır.

Abstract:
Developments in world tourism have caused the tourist profile to change; Due to this different and more demanding profile, it has been necessary to increase the diversity of touristic products. In this context, it is important to brand cities, reveal their potential, improve them, promote them and increase their attractiveness. These initiatives have made alternative tourism widespread all over the world. Among alternative tourism types, religious tourism is an important tool for countries to achieve permanent competitiveness in the tourism sector, contribute to local and regional economies, and make natural, historical and cultural heritage sustainable. Therefore, this study aimed to raise awareness about religious tourism and Evtad-ı Erbaa. In addition, the awareness of the people living in Konya, Nevşehir, Ankara and Kastamonu regarding Mevlana, Hacı Bektaş Veli, Hacı Bayram-ı Veli and Şeyh Şaban-ı Veli was examined with various variables. The study group of the research consists of 486 participants of different age groups and socio-economic status, aged 20 and over, living in the four provinces in question. Analysis of the quantitative data obtained in the research was carried out using SPSS 26 Windows Package Statistics Program. During the analysis of the data, in addition to descriptive statistics, Chi-Square analysis and since the data showed normal distribution, t-Test and one-way analysis of variance (ANOVA) test were applied. Tukey HSD test, one of the Post Hoc tests, was performed in order to determine which differences between the means resulted from the difference found as a result of the variance analysis. Pearson correlation test was used to examine the relations between two variables. As a result of the research, it was seen that the awareness of Evtad-ı Erbaa, the rates of visiting the religious tourism centers in question and participation in the commemoration ceremonies of Evtad-ı Erbaa were not at the desired level, especially among young people. This situation shows that there is not enough awareness about these religious tourism centers. In addition, this result reveals that various studies should be carried out to increase the recognition and awareness of other faith tourism centers in Turkey and the world and to make these centers centers of attraction in terms of tourism.