Pektus ekskavatum olgularında tedavi sonuçlarının ve memnuniyet düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of treatment outcomes andsatisfacti̇on levels in pectus excavatum cases
Yazar: DENİZHAN KILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. ERSİN SAPMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Cerrahisi = Thoracic Surgery

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Cerrahisi Kliniği'nde pektus ekskavatum (PE) nedeni ile Nuss barı ile minimal invaziv pektus ekskavatum düzeltme cerrahisi (MIRPE) ameliyatı yapılan ve vacuum bell tedavisi alan hastaların tedavi sonuçlarının retrospektif bir değerlendirmesini gerçekleştirmektir. Ayrıca çalışmanın amacı, görüntüleme yöntemi olarak iki yönlü göğüs radyografisi ile takip ve tedavisinin yapılabilirliğini değerlendirmektir. Bu bağlamda PE tanılı hastalarda cerrahi girişim ve cerrahi girişim yapılmadan verilen tedavinin birbirlerine karşı üstünlüklerini değerlendirirken, hastalık yönetiminde mevcut zorlukları anlamak ve gelecekteki tedavi seçeneklerine yol göstermektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Ocak 2018 ile Eylül 2024 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Cerrahisi Kliniği'nde PE nedeni ile vacuum bel tedavisi alan ve Nuss barı (MIRPE) ile opere edilen toplamda 61 hastanın verileri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmelerde hastaların yaş, cinsiyet, deformite tipi, Haller indexi (HI), yatış süresi, komplikasyon, bar tipi, sütur tipi ve sayısı, stabilizatör sayısı, radyolojik özellikleri, toplam tedavi süreleri kaydedilmiştir. Ek olarak hastalardaki memnuniyet düzeyleri ile ilgili veriler kaydedilmiştir. İstatistiksel analizlerde Shapiro-Wilk, Ki-kare, Fisher'ın Kesin Testi ve Pearson Korelasyon testleri kullanılmıştır. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: PE nedeni ile Nuss bar ameliyatı (MIRPE) ve vacuum bell tedavisi yapılan toplamda 61 hastanın ortalama yaşı 14.9 (min-maks:4-21) izlenmiş olup çoğunluğu erkek hastalardır (n:51) Ortalama HI 3.71 (min-maks:2.02-13.54) olarak bulunmuştur. Nuss bar ameliyatı yapılan hastalarda hastanede ortalama yatış süresi 4,2 gün (min-maks: 2-16), komplikasyon oranı ise %29,3 (n:12) olarak belirlendi. Ameliyat öncesi HI 3,94 (min-maks:2,15-13,54) ve sonrası HI 2,88 (min-maks:1,9-4,05) olarak bulundu ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu tespit edildi. (p<0,001). Aynı şekilde tedavi öncesi derinlik ortalaması 2,8 ve tedavi sonrası derinlik ortalaması 1,47 olarak bulundu ve istatiksel olarak anlamlı ilişki tespit edildi (p<0,001). Anket verilerine bakılarak Nuss bar hasta grubunun yaşam kalitesindeki memnuniyet düzeyi
ix
"Memnunum" ve "Çok Memnunum" olarak verilen cevapların oranı baz alındığında %82,9 oranında sonuçlanmış olup, estetik açıdan beklentileri karşılama oranı da "Memnunum" ve "Çok Memnunum" olarak %82,9 olarak görülmüştür. Vacuum bell tedavisi verilen hastaların tedavi öncesi HI ortalaması 3,22, tedavi sonrası ortalaması 2,87 olarak bulundu ve istatiksel olarak daha yüksek olduğu görüldü (p<0,001). Tedavi öncesi toraks duvarını düz tutacak şekilde yapılan metrik ölçümde, sternumun göğüs kafesine olan derinliğinin ölçümü ortalaması 2,06 cm, tedavi sonrası derinlik ölçümü ortalaması 1,58 cm olarak bulundu ve istatiksel olarak daha yüksek olduğu görüldü (p=0,003). İki yönlü akciğer grafisinden hesaplanan tedavi öncesi derinlik ortalaması 1,62 cm ve tedavi sonrası derinlik ortalaması 1,14 cm olarak bulundu ve istatiksel olarak daha yüksek olduğu görüldü (p<0,001). Anket verilerine bakılarak vacuum bell tedavisi yapılan hastaların yaşam kalitesindeki memnuniyet düzeyi; "Memnunum" ve "Çok Memnunum" olarak baz alındığında %80 oranında sonuçlanmış olup, estetik açıdan beklentileri karşılama oranı da "Memnunum" ve "Çok Memnunum" olarak değerlendirildiğinde %75 olarak görülmüştür. Vacuum bell grubu ile Nuss bar ameliyat grubu tedavi sonrası HI değerleri karşılaştırıldığında anlamlı bir fark saptanmamıştır (vacuum bell grubu ortalaması 2,87, Nuss bar ameliyatı grubu 2,88, p=0,993).
Sonuç: Pektus ekskavatumlu hastalarda tedavi öncesi değerlendirme için; literatür altın standart olarak toraks tomografisini belirtilse de iki yönlü akciğer grafisi ile değerlendirme yapılarak maliyet etkin tedavi planlaması yapılabilirliği vurgulanmıştır. Tedavide iki yaklaşımın da birbirine karşı anlamlı üstünlüğü olmadığı gösterilmiştir. Hasta-doktor uyumu ile tedavi planlamasının düzenlenmesi ve uygun olan hastalarda öncelikle maliyet etkin olması ve komplikasyon riskinin az olması açısından vacuum bell tedavisinin göz önünde bulundurulması vurgulanmıştır. Bu çalışma, pektus ekskavatum deformitesi tedavisinin etkinliğine ve hastaların yaşam kalitesini artırmak amacıyla en uygun tedavi stratejilerinin belirlenmesine katkı sağlamaktadır.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to retrospectively evaluate the treatment outcomes of patients with pectus excavatum (PE) who underwent minimally invasive pectus excavatum surgery (MIRPE) with Nuss bar and received vacuum bell therapy at the Thoracic Surgery Clinic of Gülhane Training and Research Hospital. Additionally, the study aims to demonstrate the feasibility of follow-up and treatment using two-view chest radiography as an imaging method. In this context, the study seeks to assess the relative advantages of surgical intervention and non-surgical treatment in patients with PE, while understanding the current challenges in disease management and guiding future treatment options.
Materials and Methods: In this study, the data of 61 patients treated with vacuum bell therapy and Nuss bar surgery (MIRPE) for PE at the Thoracic Surgery Clinic of Gülhane Training and Research Hospital between January 2018 and September 2024 were retrospectively evaluated. The patients' age, gender, type of deformity, Haller index (HI), length of hospital stay, complications, bar type, suture type and number, number of stabilizers, radiological features, and total treatment duration were recorded. Additionally, patient satisfaction levels were documented. Statistical analyses were conducted using the Shapiro-Wilk test, Chi-square test, Fisher's Exact Test, and Pearson Correlation test. A p-value of less than 0.05 was considered statistically significant.
Results: The average age of the 61 patients who underwent Nuss bar surgery (MIRPE) and vacuum bell therapy for PE was 14.9 years (range: 4-21), with the majority being male (n=51). The mean HI was found to be 3.71 (range: 2.02-13.54). The average hospital stay for patients who underwent Nuss bar surgery was 4.2 days (range: 2-16), and the complication rate was 29.3% (n=12). The preoperative HI was 3.94 (range: 2.15-13.54), and the postoperative HI was 2.88 (range: 1.9-4.05), showing a statistically significant improvement (p<0.001). Similarly, the pre-treatment average
xi
chest wall depth was 2.8, and the post-treatment depth was 1.47, indicating a statistically significant relationship (p<0.001). According to survey data, the satisfaction rate regarding quality of life in the Nuss bar patient group, based on responses of "Satisfied" and "Very Satisfied," was 82.9%. The rate of meeting aesthetic expectations in the same group was also 82.9%. In patients who received vacuum bell therapy, the pre-treatment HI average was 3.22, and the post-treatment average was 2.87, showing statistically significant improvement (p<0.001). The pre-treatment metric measurement of chest wall depth to maintain the sternum's position had an average of 2.06 cm, and the post-treatment depth was 1.58 cm, also showing statistically significant improvement (p=0.003). The pre-treatment depth measured using two-view chest radiographs was 1.62 cm, and the post-treatment depth was 1.14 cm, with a statistically significant difference (p<0.001). Based on survey data, the satisfaction rate regarding quality of life in the vacuum bell treatment group was 80%, and the rate of meeting aesthetic expectations was 75%, both based on responses of "Satisfied" and "Very Satisfied." No significant difference was found in post-treatment HI values between the vacuum bell group and the Nuss bar surgery group (vacuum bell group average: 2.87, Nuss bar group average: 2.88, p=0.993).
Conclusion: While chest tomography is considered the gold standard for pre-treatment evaluation of pectus excavatum in the literature, this study emphasizes that cost-effective treatment planning can be performed using two-view chest radiography. The results indicate no significant superiority of either treatment approach. It is recommended that treatment planning be done collaboratively between the patient and physician, and in suitable cases, vacuum bell therapy should be prioritized due to its cost-effectiveness and lower risk of complications. This study contributes to determining the most appropriate treatment strategies to enhance the quality of life in patients with pectus excavatum.