Sporcuların çoklu zekâ düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi (Ordu ili örneği)
Master's thesis investigating the multiple intelligence levels of athletes (Ordu province sample)
Yazar: BUSE ŞENTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. AHMET GÖKHAN YAZICI
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Ordu = Ordu ; Spor = Sports ; Spor faaliyetleri = Sport activities ; Sporcular = Sportsmen ; Çoklu zeka = Multiple intelligence

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı Ordu ilinde çeşitli kulüplerde ve okul takımlarında olan farklı branşlardaki Sporcuların Çoklu Zekâ Düzeylerinin çeşitli değişkenler tarafından incelenmesidir. Çalışma 2018-2019 yılında Ordu ilindeki 224 takım, 288 bireysel olmak üzere toplam 512 sporcu üzerinde yapılmıştır.
Yöntem: Çalışmada bir bilgi formu ve Özden (2008) tarafından geliştirilen 5'li likert tipi Çoklu Zekâ Envanteri (ÇZK) kullanılmıştır. Verilerin analiz edilmesinde SPSS 22.00 paket programı vasıtasıyla veriler bilgisayara aktarılıp işlenmiştir. Verilerin analiz edilmesinde frekans, yüzde, ortalama, standart sapma gibi tanımlayıcı istatistiklerden, Pearson korelasyon testi ve parametrik testler olan t testi, ANOVA testleri kullanılmıştır. Çoklu karşılaştırmalarda hangi gruplar arasında farklılık olduğunu belirlemek amacıyla Post Hoc testlerinden Tukey testinden faydalanılmıştır. Tüm verilerin analizinde 0,05 değeri güven düzeyi olarak alınmıştır.
Bulgular: Araştırmanın bulgularına göre bedensel zekâ, doğacı zekâ ve içsel zekâ alt boyutlarında anlamlılık vardır. Cinsiyete göre görsel zekâ ve müziksel zekâ alt boyutlarında anlamlılık vardır. Görsel zekâ ve müziksel zekâ algılarında erkeklerin puan ortalamaları kızlardan daha yüksektir. Öğrenim durumlarına göre bedensel zekâ ve içsel zekâ alt boyutlarında anlamlılık vardır.  Aile gelir durumuna göre mantıksal zekâ, müziksel zekâ ve sosyal zekâ alt anlamlılık vardır . Anne öğrenim durumunda sözel zekâ, müziksel zekâ, bedensel zekâ, sosyal zekâ, doğacı zekâ ve içsel zekâ alt boyutlarında anlamlı farklılıklar varken, baba öğrenim durumuna göre sadece müziksel zekâ alanında farklılık vardır. Spor branşına göre sözel zekâ, mantıksal zekâ, müziksel zekâ, bedensel zekâ, doğacı zekâ ve içsel zekâ alt boyutlarında anlamlılık vardır. Spor türüne göre, müziksel zekâ, bedensel zekâ, doğacı zekâ ve içsel zekâ alt boyutlarında anlamlılık vardır. Takım sporlarında cinsiyete göre mantıksal zekâ alt boyutlarında anlamlılık vardır. Bireysel sporlarda cinsiyete göre sözel zekâ, mantıksal zekâ, görsel zekâ, müziksel zekâ, bedensel zekâ ve sosyal zekâ alt boyutlarında anlamlılık vardır. Milli sporcu olma durumuna göre müziksel zekâ ve bedensel zekâ alt boyutlarında anlamlılık vardır. Spora başlama yaşına göre sözel zekâ, mantıksal zekâ ve görsel zekâ alt boyutlarında anlamlılık vardır. Spor yapma yılına göre ise bedensel zekâ, doğacı zekâ ve içsel zekâ alt boyutlarında anlamlı farklılıklar gözlenmiştir.
Sonuç: Sporda başarı ve performansın artmasının sağlanması için branşlar ve çoklu zekâ düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi, analizlerinin yapılması, sporcuların çoklu zekâ düzeylerine yönelik çalışmaların uygulanması önemli sonuçlar verebilir.
Anahtar Kelimeler:  Zekâ, çoklu zekâ, beden eğitimi ve spor.

Abstract:
Aim: The aim of this research is to investigate the Multiple Intelligence Levels of athletes in different branches in various clubs and school teams in Ordu.
Method:  In 2018-2019, the study was conducted on a total of 482 athletes, 226 teams and 256 individuals in Ordu. In this study, an information form and a 5-Likert-type Multiple Intelligence Inventory developed by Özden (2008) were used.  SPSS 22 package program was used for data analysis. In the analysis of the data, descriptive statistics such as frequency, percentage, mean, descriptive statistics like standard deviation, Pearson correlation test and parametric tests, t tests, ANOVA tests. Tukey  test was used in Post Hoc tests to determine which groups were different in multiple comparisons. In the analysis of all data, 0.05 value was taken as confidence level.
Findings:  According to the findings of the research, there is a significant difference in the sub-dimensions of physical intelligence, naturalistic intelligence and internal intelligence. There is a significant difference in visual intelligence and musical intelligence sub-dimensions according to gender. Visual intelligence and musical intelligence scores of men are higher than women. There is a significant difference in physical intelligence and internal intelligence sub-dimensions according to their educational status. Logical intelligence, musical intelligence and social intelligence differ significantly according to family income status. While there are significant differences in verbal intelligence, musical intelligence, physical intelligence, social intelligence, naturalistic intelligence and internal intelligence sub-dimensions according to mother  education level, there is a significant difference only in musical intelligence area according to father education level. According to the sports branch,  logical intelligence, musical intelligence, physical intelligence, naturalistic intelligence and internal intelligence are significant. There are significant differences in the sub-dimensions of verbal intelligence, musical intelligence, physical intelligence, naturalistic intelligence and internal intelligence according to sport type. In team sports, there is meaning in the sub-dimension of logicial intelligence acording to gender. In individual sports, in the sub-dimensions of verbal intelligence, logical intelligence, visual intelligence, musical intelligence, physical intelligence and social inteligence are significant according to gender. According to the status of being a national athlete, there is a significant difference in the sub-dimensions of musical intelligence and physical intelligence. Verbal intelligence, logical intelligence and visual intelligence are significant according to the age of starting sports. Significant differences were observed in physical intelligence, naturalistic intelligence and internal intelligence sub-dimensions according to sports year.
Result: In order to increase the succes and performance in sports, examining the relationships between the branches and multiple intelligence levels, performing the analyzes and applying the studies on multiple intelligence levels of athletes can give important results.
Keywords: Intelligence, multiple intelligence, physical education and sport.