Türkiye'de bankacılık sektörünün Basel kriterlerine uyum süreci ve banka iflasları
The compliance process of the Turkish banking sector with Basel criteria and bank bankruptcies
Yazar: HASAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. OSMAN DEMİR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Basel I = Basel I ; Basel II = Basel II ; Basel III = Basel III ; Basel IV = Basel IV ; Basel kriterleri = Basel criteria ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Uyum süreci = Adaptation process ; İflas = Bankruptcy

Özet:
Bankacılık sektörü fon fazlası olanlarla fon açığı olanları buluşturma, küçük tasarrufları büyük krediye dönüştürme ve yatırımları finanse etme özellikleri ile ekonominin can damarı bir sektördür. Ancak bu sektör aynı zamanda krize meyli yüksek birçok riskle karşı karşıyadır. Sektörün güvenilirliğini artırmak amacıyla Basel Komitesi tarafından Basel I, II, III ve IV kriterleri geliştirilmiştir. 1995-2001 döneminde 22 bankası iflas eden Türkiye, Basel Kriterlerine uyumu öncelikli hedeflerinden biri yapmıştır. Bu yüksek lisans tezi Türk bankacılık sektörünün Basel Kriterlerine uyum süreci ile banka iflasları arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçlamıştır. Tez dört bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde banka iflaslarına yol açan sektöre has riskler ve diğer sebepler incelenmiştir. İkinci bölümde Basel kriterleri tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde Türkiye'nin Basel kriterlerine uyum süreci ve banka iflasları ilişkisi açıklanmaya çalışılmıştır. Basel kriterlerine uymaya yönelik yasal düzenlemeler, Basel kriterlerinin uygulanmasında BDDK'nın ve TMSF'nin rolü, Basel kriterlerine uyum takvimi bu bölümde incelenmiştir. Dördüncü bölümde iflas eden bankalar Basel kriterlerine uyum düzeyleri itibariyle incelenmeye çalışılmıştır. 2001 krizi sonrası Türkiye'de hiçbir bankanın iflas etmemiş olmasında Türkiye'nin Basel kriteri olan asgari %8 sermaye yeterlilik oranını %12 olarak uygulamasının etkili olduğu ve Türkiye'nin bu kararlılığını sürdürmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The banking sector is the vital point of the economy due to its ability to bring together those with surplus funds and those with fund deficits, transforming small savings into large loans and finance investments. However, the sector is quite inclined to face crisis-prone risks. The Basel Committee developed Basel I, II, III, and IV criteria to increase the sector's reliability. Turkey, whose 25 banks went bankrupt during 1995-2001, had made compliance with the Basel Criteria one of its primary goals. This Master's thesis aims to reveal the relationship between the compliance process of Turkish banking sector with Basel Criteria and bank bankruptcies. The thesis consists of four sections; in the first part, specified risks among the sector and other reasons that lead to bank failures are analyzed. In the second section, Basel Criteria are introduced and described. The third part focuses on the relationship between Turkey's compliance process with the Basel Criteria and bank failures. The section examines the legal regulations to comply with Basel Criteria, the role of the BRSA and SDIF in the implementation of the criteria, and the schedule of the compliance process. Lastly, in the fourth section, the bankrupted banks are analyzed in terms of their conformance level with Basel Criteria. The thesis suggests and concludes that Turkey's decision of applying the minimum 8% capital adequacy ratio as 12% was beneficial since there were no other banks that got bankrupted after the 2001 crisis and that Turkey should stick to this approach.