Niğde'nin geç Dönem Osmanlı kiliseleri
Late period Ottoman churches in Niğde
Yazar: MERT KOCAMAN
Danışman: PROF. DR. HAŞİM KARPUZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Camiler = Mosques ; Dini yapılar = Religious buildings ; Kiliseler = Churchs ; Niğde = Niğde ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period

Özet:
Bu araştırmada Niğde merkez, merkeze bağlı yerleşimler ve İlçelerinde bulunan Otuz geç dönem (18-20) kilise yapısı incelenmiştir. Konu kapsamındaki yapılar daha önce ayrıntılı bir şekilde ele alınmamıştır. Niğde'de bulunan bu kiliselerden on beş tanesi camiye çevrilmiştir. Kiliseden camiye çevrilen bu yapıların on bir tanesi günümüzde de aktif olarak kullanılmaktadır. Kiliseden camiye çevrilerek terk edilen dört yapı ise harap durumdadır. Camiye dönüştürülmeyen diğer kiliseler ise depo olarak kullanılmış, terk edilenler genellikle atıl vaziyette kalmış, bir tanesi de yıkılarak günümüze ulaşamamıştır. 
İncelenen kiliselerin tamamı sarı ve gri renkli yerel bazalt taşlar ile inşa edilmiştir. Plan olarak bazilikal planlı olup tek nefli ve üç nefli olarak tasarlanan örnekler bulunmaktadır. Bu kiliselerde mimari plastik, duvar resmi ile yapılan süsleme kompozisyonları görülmektedir. Kiliseden camiye dönüştürülen yapılar büyük ölçüde özgünlüklerini yitirirken, yapılara mihrap, minber, minare gibi yapı elemanları eklenerek bazı düzenlemelere gidildiği görülmektedir. Bu kilise camilerin büyük çoğunluğu günümüzdeki kullanımlarından dolayı yapıların naos ve beden duvarlarının kireç ile sıvanmasından ötürü duvar resmi uygulamaları büyük ölçüde ortadan kalkmıştır. 
Niğde'de incelenen bu yapıların malzeme ve teknik, hem mimari tasarım, hem de süsleme açısında bölgenin Geç Dönem Osmanlı Mimarindeki azınlık yapıları açısından önemli bir yere sahip olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Located in the centre of Niğde and its neighborhoods and districts, 30 churches from the late period were examined in this research, These monuments had not been evaluated elaborately before. Fifteen of these churhes located in Niğde had been converted in to a mosque. Currently, eleven of these converted churches are still using. The remained four churches have been abondoned after converting in to mosque, are dilapidated now. The other churches un-converted in to a mosque, have stayed in inactive and have been using as a storege. One of them was collapsed and today it was completely disappeared. 
The all churches investigated were builted with yellow and grey local basalt stones.  These churches in basilical plan have designed as single nave and three-naves. The architectural plastics and frescoes have been seen in these churches as a ornamental composition. When the monuments converted in to a mosque, they lost their originalities. it's seen that there are some regulations executed in this process such as adding structural elements, (pulpit(Minber), Mihrap (Altar) and minaret). Frescoes and engraving ornamentations on naos and facedes was majorly disappeared because of plaster executed during the conversion.
 These monuments examined in Niğde show that they has an importance in terms of both architectural and ornamentation style in the late local Ottoman architecture.