Multikomponent yöntemiyle yeni hetaril sustitue iminotiyazolidinon bileşiklerinin sentezi
Synthesis of new hetaryl substituted iminothiazolidinone compounds via multicomponent method
Yazar: FATMA TÜLAY TUĞCU
Danışman: PROF. DR. ŞENİZ KABAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
İminotiyazolidinonlar, makro halkalı kompleks ilâçların yapılarında yer alıyor olmaları, endüstrideki uygulamaları ve biyolojik özelliklerinden dolayı farmasötik amaçlı araştırmalarda kullanılmaları nedeniyle heterohalkalı bileşikler içinde önemli bir yer tutmaktadırlar.Ayrıca, tiyazolidinon halkasının 2-, 3-, 4- ve 5-pozisyonlarında değişik fonksiyonel grupların yer almış olması geniş bir farmakolojik aktiviteye sahip sentetik ürünlerin elde edilmesine olanak sağlamaktadır.Yapılan literatür araştırmalarının ışığında, bu çalışmada biyolojik aktiviteye sahip olabilecek bazı yeni iminotiyazolidinon türevlerinin sentezlenmesi amaçlanmıştır.Çalışma başlıca iki basamaktan oluşmaktadır. İlk basamakta, hedeflenen sentez işlemlerinde substrat olarak kullanılması plânlanmış olan substitue tiyoüreler, fenil izotiyosiyanatın substitue aminler ile reaksiyonundan hazırlanmıştır. Tiyoüreler ileri reaksiyonlar verebilme yetenekleri nedeniyle kükürt ve azot içeren heterohalkalı yapıdaki bileşiklerin sentezlenmesinde önemli bir yer tutmaktadır. Ayrıca, tiyoüre türevleri son yıllarda gösterdikleri antitüberküler, antibakteriyel, antifungal, anti-HIV, antihipertansif ve özellikle antikonvülzan gibi önemli biyolojik aktiviteleri nedeniyle dikkat çekmektedirler.Çalışmanın esasını oluşturan ikinci basamakta, daha önce hazırlanmış olan substitue tiyoürelerin herbirinin, kloroasetik asid ve substitue tiyofen-2-aldehidler ile çiklokondenzasyonu tek-kap multikomponent reaksiyon tekniğinden yararlanılmak suretiyle gerçekleştirilmiş ve yirmibir adet yeni 5-substitue-2-imino-4-tiyazolidinon bileşiği elde edilmiştir.Sentezlenen tüm bileşiklerin yapıları ultraviyole, infrared, nükleer magnetik rezonans, kütle spektral verilerinden ve elementel analiz sonuçlarından yararlanılarak belirlenmiş ve karakterize edilmiştir. Yapılara kesinlik kazandırmak amacıyla COSY, HMQC ve HMBC yöntemleri ile MOPAC 6.0 programı içinde yeralan yarı-ampirik PM3 metodundan ve X-ray analizinden de yararlanılmıştır. Elde edilen izomer ürünlerin yapıları, fiziksel ölçümlerinin yanı sıra bunların asidik hidroliz deneylerinden oluşan bileşiklerin yapılarının aydınlatılmasıyla da ispatlanmıştır.

Abstract:
Iminothiazolidinones have an important place in the area of heterocyclic compounds because of their presence in the structures of macrocyclic complex drugs, their applications in industry and usage in pharmaceutical researches due to their biological properties.Besides, modification of the 2-, 3-, 4- or 5-positions of thiazolidinone ring is successful to achieve synthetic products with a wide spectum pharmacological activity.In the light of literature researches made, synthesis of some new iminothiazolidinone derivatives that may have biological activity is aimed in this study.The study consists of two steps. In the first step, substituted thioureas which were planned to use as substrates in the principal reactions, were prepared by the reaction of phenyl isothiocyanate with substituted amines. Thioureas have an important role in the synthesis of sulfur- and nitrogen-containing heterocyclic compounds due to their ability to make advanced reactions. Addition to this, thiourea derivatives have attracted attention during the last decades due to their significant biological activities as antitubercular, antibacterial, antifungal, anti-HIV, antihypertensive as well as good anticonvulsant properties.In the second step which is the main part of the study, cyclocondensation of each of the previously prepared substitued thioureas with chloroacetic acid and thiophene-2- carboxaldehydes was achieved by the technique of one-pot multicomponent reaction; and twenty-one new 5-substitued-2-imino-4-thiazolidinone compounds have been obtained.Structures of all the synthesized compounds have been determined and characterized by ultraviolet, infrared, nuclear magnetic resonance, mass spectral data and elemantary analysis results. COSY, HMQC and HMBC methods have also been utilized together with the X-ray analyses and semi-ampiric PM3 method which is in MOPAC 6.0 programme to give a certainty to the structures. In addition to the physical measurements, structures of the obtained isomeric products have been proved by the determination of the structures of the compounds which resulted from their acidic hydrolysis, too.