Eski Anadolu Toplumlarında Processus mastoideus anatomisi ve cinsiyet belirleyici etkisi
Anatomy and Sex-determining features of the mastoid process in Ancient Anatolian Societies
Yazar: CANSU AKDAĞ UYSAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE HİLAL ŞENER
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık ve Biyomedikal Bilimler (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Anatomi = Anatomy

Özet:
İnsan iskelet kalıntılarının tanımlanması, özellikle hukuki ve toplumsal açıdan son
derece kritik bir süreçtir. Bu süreçte, cinsiyetin doğru bir şekilde belirlenmesi oldukça
önemlidir. Özellikle kafatası bölgesinin morfolojik analizi, cinsiyet tespitinde önemli
bir rol oynar. Bu çalışmada, mastoid bölge ve processus mastoideus'un anatomik
yapısı, lokalizasyonu ve cinsiyet tayininde kullanılabilirliğinin araştırılması
amaçlanmıştır. Çalışmada, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Antropoloji
Anabilim Dalı'nın kemik arşivinde bulunan kayıtlı, cinsiyeti bilinen, Anadolu'da farklı
dönemlerde yaşamış 79 (30 kadın ve 49 erkek) yetişkin kafatası kullanıldı. Kranyuma
ait genişlik, derinlik ve yükseklik parametreleri, proc. mastoideus'un önemli
topografik noktalara olan mesafesi, proc. mastoideus, proc. occipitomastoideus ve
incisura mastoidea'ya ait genişlik, derinlik ve yükseklik parametreleri, mastoid üçgen,
kafa tabanında oluşturulan basion ve opisthion üçgenleri çevre ve alanları ile çeşitli
açısal ölçümler alındı. Verilerin analizi için SPSS programı kullanıldı. Sağ-sol ve
cinsiyetler arası karşılaştırmaları yapıldı. Alınan parametrelerden oksipitomastoid
çıkıntı genişliği, incissura mastoidea açısı, asterion-porion mesafesi, asterion, opistion
ve inion açıları ile basion üçgeni alan ve çevre parametreleri hariç tüm parametrelerde
cinsiyetler arasında farklılık tespit edildi. Elde edilen sonuçlar, adli bilimler ve
anatomik araştırmalar başta olmak üzere çeşitli bilimsel alanlara katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Identification of human skeletal remains is a highly critical process, especially from
legal and societal perspectives. Accurate determination of sex is crucial in this process.
Morphological analysis of the skull, particularly the cranial region, plays a significant
role in sex determination. This study aims to investigate the anatomical structure,
localization, and usability of the mastoid region and processus mastoideus in sex
determination. The study utilized 79 adult skulls (30 female and 49 male) from
different periods in Anatolia, registered in the bone archive of Burdur Mehmet Akif
Ersoy University's Department of Anthropology. Parameters such as width, depth, and
height of the cranium, distances from the proc. mastoideus to important topographic
points, as well as width, depth, and height parameters of proc. mastoideus, proc.
occipitomastoideus, and incisura mastoidea, mastoid triangle, and various angular
measurements of basion and opisthion triangles created on the cranial base were taken.
Data analysis was conducted using SPSS software, including comparisons between
left-right and sexes. Differences between sexes were observed in all parameters except
for mastoid process width, incisura mastoidea angle, asterion-porion distance, asterion,
opisthion, and inion angles, and basion triangle area and perimeter parameters. The
findings will contribute to various scientific fields, particularly forensic sciences and
anatomical research.