Yusuf Atılgan'ın Aylak Adam ile Canistan adlı romanlarının söz varlığı karşılaştırması
The vocabulary compare of Yusuf Atilgan's Novels Aylak adam and Canistan
Yazar: GİZEM ŞEVAL SEZGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ŞEYLAN
İSTANBUL BEYKENT ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Çalışmada Yusuf Atılgan'ın ilk ve son romanının söz varlığı incelenip iki
roman arasında karşılaştırma yapabilmek, güncel söz varlığı teknikleri kullanılarak
Yusuf Atılgan'ın akademik hayatı ve romancı kişiliği dikkate alınarak Yusuf
Atılgan'ın yazı dilinde ne gibi değişiklikler olduğu tespit edilmek hedeflenmiştir. Giriş
kısmında yazarın hayatı ve eserleri ile ilgili kısa bir bilgi verilmiş, ana konu olan söz
varlığının tanımından bahsedilmiştir. Tezin ikinci kısmında, eserlerin söz varlığını
oluşturan yabancı sözcükler, deyimler, atasözleri, kalıp sözler, ikilemeler, fiiller ve
isimler hakkında bilgiler verilmiştir. Son kısımda ise, belirtilen söz varlığı unsurları
çerçevesinde yazarın ilk ve son romanı incelenerek iki eser arasındaki söz varlığı
karşılaştırılması yapılmıştır. Çalışmada tespit edilen söz varlığı ögeleri grafiklerle
desteklenmiş ve somutlaştırılmıştır.
Canistan'ın, Yusuf Atılgan'ın son ve "sonu getirilememiş bir romanı" olması,
konusunun belli bir geleneksel kültür çevresinde geçmiş olmasından dolayı, kalıp
sözler bakımından Aylak Adam romanından daha zengin olduğu görülmüştür. Çünkü
Aylak Adam, yayımlandığı yıllarda bu romanın konusunun işlenmemiş olmasından,
anlatımının özgünlüğünden ve aynı zamanda Atılgan'ın romanın baş karakteri C.'nin
iç dünyasına eğilişinin izine rastlanılamayacak kadar iyi olmasından dolayı konusu
bakımından olduğu kadar söz varlığı bakımından da Canistan'dan daha baskın olacağı
kanaati hasıl olmuştur. Fakat sonuçta Aylak Adam romanından hacim olarak da
oldukça kısa olmasına rağmen Canistan'ın bazı yönleriyle Aylak Adam'dan daha
zengin söz varlığı birikimine sahip olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
Within the scope of this study, the vocabulary of Yusuf Atılgan's first novel
and last novel will be examined in all aspects and to be able to compare the two novels,
considering Yusuf Atılgan's academic life and novelist personality, it is aimed to
determine what kind of changes are in the written language with current vocabulary
techniques. In the introduction part, information about the life and works of the author
is given, and the definition of the vocabulary that constitutes the infrastructure of the
subject is mentioned. In the second part of the thesis, information is given about
foreign words, idioms, proverbs, stereotypes, reduplications, verbs and nouns that
constituent the vocabulary of the works. In the last part, author's first and last novels
were examined within the framework of the mentioned vocabulary elements and a
comparison of the vocabulary between the two works was made. Finally, the identified
vocabulary items were concretized with graphics. Since Canistan is Yusuf Atılgan's
last and "cannot be unfinished novel" and its subject is reflected from a traditional
point of view, it is thought to dominate Aylak Adam's vocabulary to Canistan's.
Because Aylak Adam, the subject of this novel was not processed in the years it was
published, because of the originality of its narration and also because Atılgan's
inclination to the inner world of C, the main character of the novel, is too good to be
found, this study was started with the belief that it would be more dominant than
Canistan in terms of vocabulary as well as in terms of its subject. However, as a result,
it was observed that Canistan has a richer vocabulary than Aylak Adam in some
aspects.