COVİD-19 pandemisi kapanmalarının obez çocukların yaşam tarzları ve beden kitle indeksleri üzerindeki etkileri
Effects of COVİD-19 pandemic closures on lifestyles and body mass indexes of obese children
Yazar: CEREN CEYLAN KIRAÇ
Danışman: PROF. DR. PELİN BİLİR
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Obezite = Obesity ; Okul çağı dönemi = Latency period ; Pandemiler = Pandemics ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yaşam tarzı = Life style ; Çocuk obezitesi = Pediatric obesity

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Covid-19 pandemisi kapanmalarının; obez ve obez olmayan çocukların yaşam tarzı değişikliklerini, BKI ve obezite düzeylerini etkileyip etkilemediğini saptamaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel/tanımlayıcı bir araştırmadır. Araştırma evrenini AÜTF Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları hastanesinde izlenen obezite tanısı almış olan 89 kişi ve obezite tanısı almamış 79 gönüllü oluşturmuştur. Katılımcılara onamları alındıktan sonra yapılandırılmış bir anket uygulanmıştır. Aynı zamanda katılımcıların hasta dosyaları taranarak pandemi öncesi ve kapanma dönemindeki muayene bulguları (boy, VA, BKI, puberte ve sistemik bulguları) ve merkez biyokimya laboratuar sonuçları (AKŞ, açlık insülin, lipid profili, AST, ALT) 'Avicenna' üzerinden elde edilmiştir.
Verilerde sürekli değişkenler ortalama (x¯) ± standart sapma (SD), kesikli değişkenler ise sayı (n) ve yüzde (%) dağılımı şeklinde gösterilmiştir. Katılımcıların COVID-19 pandemisi öncesi ve kapanma dönemindeki boy, boysd, vücut ağırlığı, BKI, BKIsd, RBKI değerleri ortalamaları karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Obez grubun %58,4'ü, kontrol grubunun %67,1'i erkektir. Katılımcıların yaş ortalaması sırasıyla; 13,3(±2,4) ve 12,53(±2,8)dir. Obez grubun %42,7'sinin kontrol grubunun %15,2'sinin ailesinde en az 1 obez birey bulunmaktadır.
Kapanma döneminde obez grubun ortalama vücut ağırlığı (67,5 (±21,7)'den 80,0 (±24,4)'e, kontrol grubunda ise, 39,48 (±13,8)'dan 46,23 (±13,4)'e çıkmıştır (p=0,000).
Obez grupta BKI ortalaması pandemi öncesi 28,10 (±5,8) iken kapanma döneminde 30,46 (±6,7) olup 2,36'lık bir artış olmuştur(p=0,000). Kontrol grubunda ise aynı değerler 18,92 (±3,3) ve 19,76 (±3,5) olup artış 0,84 puandır(p=0,01). Obez grupta RBKI ortalaması kapanma öncesinde 145,81 (±28,5) kapanma döneminde 151,14(±30,9) (p=0,000) bulunmuştur.
Obez grubunda daha fazla olmak üzere her iki grupta da kapanma döneminde tüketilen günlük ana öğün ve ara öğün sayıları, yüksek enerjili gıda/abur-cubur tüketim sıklığı artmıştır. Hem obez grupta hem de kontrol grubunda BKI ortalaması artışı ile abur-cubur gıda tüketimi arasında, ekran süresi ile ana öğün, ara öğün ve abur-cubur gıda tüketimi arasında pozitif yönde korelasyon bulunmuştur.
Kapanma döneminde hem obez grubun hem de kontrol grubunun ekran karşısında geçirdikleri süre (p<0,000), uykuda geçirdikleri süre (p=0,000) artmış, buna karşın özellikle obez grubun haftalık düzenli egzersiz yapma süreleri azalmıştır (p=0,000). Kapanma öncesi dönemde obez grubun %18,0'i düzenli egzersiz yapmazken kapanma döneminde bu oran %58,4'e kontrol grubunda ise %36,7'den %60,8'e yükselmiştir. Her iki grupta da sebze meyve tüketimin farklı değildir (p>0,05).
Açlık kan şekeri (AKŞ) ortalaması ve açlık insülin düzeylerinde bir değişiklik olmamıştır.
Trigliserit obez grupta kapanma öncesi (132,16±68,019) iken kapanma döneminde (109,03±51,848) 'a düşmüştür. (p=0,000) dir. Total Kolesterol kapanma öncesi ortalama (168,01±31,929) iken, kapanma döneminde (160,07±31,435) 'a gerilemiştir (P=0,004), Her iki grupta da kapanma döneminde bazı lipid profili değerlerinin düştüğü gözlenmiştir.
Sonuç: Obez ve kontrol grubundaki çocukların kapanma öncesi ağırlık ortalamaları ve BKI'leri kapanma döneminde önemli ölçüde artmıştır. Aynı şekilde her iki grupta kapanma döneminde tüketilen günlük ana öğün ve ara öğün sayıları, yüksek enerjili gıda tüketiminin arttığı görülmüştür.
Obez grubun ekran süresi ile ana öğün, ara öğün, ve abur-cubur gıda tüketimi arasında pozitif korelasyon vardır.
Haftalık egzersiz süresi ile abur-cubur gıda tüketimi arasında negatif bir korelasyon vardır. Her iki grubun haftalık düzenli egzersiz yapma süreleri azalmıştır. Bu durum enerji dengesini pozitif yönde etkilemiştir.
Okulların kapalı olması çocukların daha hareketsiz kalmasına, ekran başında daha çok kalmasına ve daha sağlıksız yiyecekler tüketmesine, uyku programlarının düzensizleşmesine yol açmıştır. Bu durumun özellikle yüksek riskli gruplar için kilo almayı kolaylaştırdığı söylenebilir.
Literatürde de görüldüğü gibi bu çalışmaya bakıldığında okul hayatı, günlük egzersiz düzeyleri özellikle ergenlik döneminde bu çocuklar için çok önemlidir. Covid-19 pandemisi kapanmaları çocukları kötü etkilemiştir.
Günlük egzersizlerin önemini vurgulamak için daha fazla araştırma yardımcı olacaktır.
Anahtar Sözcükler: Obezite, Okul çağı çocukları, BKI artışı COVID-19 pandemisi, okul kapanması, fizik aktivite azlığı.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to determine whether the lockdown during the Covid-19 Pandemic has affected the lifestyle, BMI and the level of obesity in obese and non-obese children.
Materials and Methods: This study is a descriptive cross-sectional study. The study population consisted of 89 individuals diagnosed with obesity, who were followed-up in Ankara University School of Medicine Children's Hospital, and 79 volunteers who were not diagnosed with obesity. A structured questionnaire was administered to the participants after obtaining their consent. In addition, medical records of the participants were scanned. The examination findings (height, BW, BMI, pubertal stage and systemic findings), central biochemistry laboratory results (FPG, fasting insulin, lipid profile, AST, ALT) of the participants before the pandemic and during the lockdown were obtained through "Avicenna". In the data, continuous variables were expressed as mean (x¯) ± standard deviation (SD) and discrete variables were expressed as counts (n) and percentages (%). The mean height, height SD, body weight, BMI, BMI SD, RBMI values of the participants before the pandemic and during the lockdown were compared.
Findings: In the study, 58.4% of the participants in the obese group and 67.1% of the participants in the control group were male. The mean age of the participants was found as 13.3(±2.4) and 12.53(±2.8), respectively. There was at least 1 individual with obesity among the family in 42.7% of the participants in the obese group and in 15.2% of the participants in the control group. During the lockdown, the mean body weight of the participants increased from 67.5(±21.7) to 80.0(±24.4) in the obese group, and from 39.48(±13.8) to 46.23(±13.4) in the control group (p=0.000).
The mean BMI of the participants in the obese group was 28.10 (±5.8) before the pandemic, while it was found as 30.46 (±6.7) during the lockdown with an increase of 2.36 (p=0.000). In the control group, these values were found as 18.92(±3.3) and 19.76(±3.5), with an increase of 0.84 (p=0.01). The mean RBMI of the participants in the obese group was 145.81 (±28.5) before the pandemic and 151.14 (±30.9) during the lockdown (p=0,000).
The number of main meals and snacks consumed daily and the frequency of high energy food/junk food consumption increased during the lockdown in both groups, while this increase was found to be more in the obese group. In both groups, a positive correlation was found between the increase in the mean BMI value and junk food consumption, screen time and consumption of main meals, snacks and junk food. During the lockdown, the time spent in front of the screen (p<0.000) and the time spent in sleep (p=0.000) increased in both groups, while the regular exercise duration per week decreased in the obese group (p=0.000). In the obese group, 18.0% of the participants did not exercise regularly before the pandemic; this rate increased to 58.4% during the lockdown. In the control group, it increased from 36.7% to 60.8%. No statistical difference was found between the groups in terms of fruit and vegetable consumption (p>0.05). There was no change in the mean fasting plasma glucose (FPG) and fasting insulin levels. In the obese group, the mean triglyceride level was (132.16±68.019) before the pandemic and it decreased to (109.03±51.848) during the lockdown (p=0.000). The mean total cholesterol level in the obese group was (168.01±31.929) before the pandemic and it decreased to (160.07±31.435) during the lockdown (P=0.004). In both group, it was observed that some lipid profile values decreased during the lockdown.
Conclusion: The mean body weight and BMI values of the participants in the obese and control groups increased significantly during the lockdown. Similarly, it was observed that the number of main meals and snacks consumed daily and the consumption of high energy food/junk food increased during the lockdown in both groups. In the obese group, a positive correlation was found between screen time and consumption of main meals, snacks and junk food. There was a negative correlation between weekly exercise duration and junk food consumption. In both groups, the regular exercise duration per week decreased. This had a positive impact on the energy balance.
The closure of schools caused children to be inactive, spend more time in front of the screen, consume unhealthy foods more often and have irregular sleep patterns. It can be said that this condition facilitated weight gain especially in high-risk groups. In the sight of this study as they show in literature, school life, daily exercise levels are very important especially at pubertal period for these children. The closure because of the pandemic of covid-19 badly affected the children.
Further investigations will be helpful in order to highlight the daily exercises importance.
Keywords: Obesity, School-age Children, BMI Increase during the COVID-19 Pandemic, School Closure, Lack of Physical Activity