Aizanoi tiyatro-stadion yapı kompleksi dijital arkeoloji çalışmaları
Digital archaeology studies of theatre-stadion structure complex in aizanoi
Yazar: AYKUT EGE ÖZCEBE
Danışman: DR. EYLEM GÜZEL
Pamukkale Üniversitesi / Arkeoloji Enstitüsü / Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Arkeometri = Archaeometry ; Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Klasik arkeoloji = Classical archeology ; Sanal modelleme = Virtual modelling ; Yüzey modelleme = Surface modelling ; Üç boyutlu modelleme = Three dimensional modelling

Özet:
Dijital Arkeoloji, kendi yöntemlerine ve değişen derecelerde arkeolojinin doğasını şekillendiren, sürekli değişen teknolojik, metodolojik, yazılım, donanım, malzeme ve cihazlara dayanmaktadır. Bu teknolojiler her geçen gün hızla gelişmekte ve değişmektedir. Arkeolojinin dijitalleşmesine bağlı olarak klasik arkeolojinin desteklenmesi, saha çalışmalarında kolaylaştırıcı teknolojilerin uygulanması ve elde edilecek sonuçların gelecek nesillere aktarılmasında istifade şekilleri önemli derecede gelişme kaydetmiştir. Kültürel mirasın aslına zarar verilmeden korunması yanında, buluntunun aranması aşamasından, ulaşılan bilgilerin paylaşılmasına kadar olan süreçte, teknolojik gelişmelerden istifade edilmesinin kaçınılmaz olduğu tüm dünya tarafından kabul edilmektedir. Bu çalışmada dijital teknolojik gelişmelerin arkeolojide kullanım alanları ve şekilleri incelenmiştir. Arkeolojik alanda bilgisayar programları, dijital teçhizat ve cihazların doğru bilgiye kısa zamanda ulaşmada vazgeçilmez hale geldiği anlaşılmıştır. Arkeolojide dijital sistemlerin kullanılması, zamanın verimli kullanılmasını sağlaması yanında eserlere zarar vermeden çalışma imkânı, saha araştırmasına imkân vermeyen bölgelerde de araştırma yapılmasını ve elde edilen bilgilerin gelecek nesillere aktarılmasında alternatifler sağlaması bakımından faydalı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Teknolojide meydana gelen gelişmelerin arkeoloji disiplininde kullanılması "dijital cihaz ve teçhizatı kullanabilen arkeologlara" ihtiyaç göstermektedir. Arkeolojide teknolojiden istifade edilmesinin sadece bir ihtiyaç değil aynı zamanda zorunluluk haline geldiği söylenebilir. Dijital teknolojinin arkeolojiye yeni bir bakış açısı kazandırdığı düşünülebilir. Sonuç olarak, her geçen gün gelişen bilişim sistemleri ve dijital yöntemlerin hayatın her alanında olduğu gibi akademik disiplinlere de girdiği gerçeği genel olarak kabul gördüğü, önemli olanın arkeolojinin bilimsel temellerine zarar vermeden dijital teknolojilerden en iyi şekilde yararlanmaya çalışmak olduğu söylenebilir. Bununla birlikte teknolojik gelişmelerin arkeologlar tarafından da takip edilerek kendi alanlarında nasıl kullanılabileceğinin sürekli olarak araştırılmasının önemli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Digital Archeology is based on its own methods and constantly changing technological, methodological, software, hardware, materials and devices that shape the nature of archeology to varying degrees. These technologies are developing and changing rapidly every day. Depending on the digitalization of archeology, the use of traditional archeology, the application of facilitating technologies in field studies and the transfer of the results to the next generations have significantly improved. In addition to preserving the cultural heritage from its original harm, it is accepted by the whole world that it is inevitable to benefit from technological developments in the process from the search of the find to sharing the information reached. In this study, the usage areas and forms of digital technological developments in archeology were examined. It has been understood that computer programs, digital equipment and devices in the archaeological field have become indispensable in reaching accurate information in a short time. It has been concluded that it is extremely beneficial in terms of using digital systems in archeology, providing efficient use of time, providing opportunity to work without harming the works, providing research in regions that do not allow field research, and providing alternatives for transferring the obtained information to future generations. Using the developments in technology in the discipline of archeology requires "archaeologists who can use digital devices and equipment". It can be said that the use of technology in archeology has become not only a necessity but also a necessity. It can be thought that digital technology gives a new perspective to archeology. As a result, it can be said that the information systems and digital methods developing day by day are generally accepted in academic disciplines as in every field of life, the important thing is to try to make the best use of digital technologies without harming the scientific foundations of archeology. However, it is thought that it is important to follow the technological developments by archaeologists and to continuously research how they can be used in their own fields.