Tâhirülmevlevî'nin tarih risaleleri üzerine bir inceleme
An examination on the historical trackte of Tâhirülmevlevî
Yazar: EMEL BAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT RECEP KELEŞ
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Hz. Muhammed Dönemi = Hz. Muhammed Dönemi ; Mevlevilik = Mawlawiyya ; Risale = Pamphlet ; Tahirü'l-Mevlevi = Tahirü'l-Mevlevi ; Tarih = History ; Tarihçilik = Historiography

Özet:
Tâhirülmevlevî, 1877 yılında İstanbul'da doğmuş bütün hayatını İstanbul'da geçirmiş ve 1951'de vefat etmiştir. Çok yönlü aydın bir kişiliğe sahip olan Tâhirülmevlevî, ailesinin de desteği ile çocukluk yaşlarından itibaren iyi bir eğitim almıştır. Aile çevresinden dolayı Mevleviliğe küçük yaşlarda ilgi duymaya başlamış; zamanla Mevlevîlik, manevi hayatında en belirleyici unsur olmuştur. Kendisini dil konusunda geliştirerek zamanla Arapça ve Farsçada devrinin en iyi çevirmenlerinden biri olmuştur. Edebiyat alanında öne çıkmış, bunun yanında özellikle İslâm tarihçiliği alanında sayısız eserler vermiştir. Uzun yıllar Darüşşafaka, Kuleli Askeri Lisesi ve Maltepe Askeri Lisesininde öğretmenlik yapmıştır. Hayatı boyunca kendini ilmî açıdan sürekli geliştirmiştir ve öğrendiklerini başkalarına aktarmayı düstur edinmiştir. Tarihçilik alanındaki çalışmalarında, Hz. Muhammed dönemi olayları açıkça öne çıkmaktadır. Hz. Muhammed'in getirdiği dinin insanlık için ne kadar büyük bir kıymete haiz olduğunu göstermek için Arap toplumunun cahiliye dönemindeki inanışlarını, ibadetlerini; insanlığa, akla ve vicdana aykırı uygulamalarını ayrıntılı bir şekilde ele almıştır. I. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşında, güçlü kalemi ile halka ve askere moral olmuş; işgalci devletlere karşı ağır ifadelerle tepkisini göstermiştir. Tâhirülmevlevî, yaptığı çalışmaları ve örnek şahsiyeti ile kendi döneminde önemli bir boşluğu doldurmuştur.

Abstract:
Tâhirülmevlevî, was born in 1877 in Istanbul and spent his whole life in Istanbul and passed away in 1951.Tâhirülmevlevî, who has a multi-faceted intellectual personality, received a good education from his childhood with the support of his family.He became interested in Mevlevî at a young age because of his family environment; In time, Mevlevî became the most determining factor in his spiritual life. He developed himself in language and became one of the best translators of his time in Arabic and Persian. He has come to the forefront in literatüre and has given numerous Works especially in the field of Islamic historiography. He taught at Darüşşafaka, Kuleli Military High School and Maltepe Military High School for many years. Throughout his life, he has continuously developed himself in scientific terms and has adopted the motto of trensferring what he has learned to others. In the field of historiography, Hz. The events of the period of Muhammad clearly stand out. Hz. In order to Show how great the value of the religion brought by Myhammad to humanity, the beliefs and worship of Arap society during the period of ignorance; humanity, reason and conscience practices in detail has been discussed. During the First World War and the War of Independence, the public and the soldier became morale with his strong pen; it showed heavy reaction against the occupying states. Tâhirülmevlevî has filled an important gap in his own period with his Works and exemplary personality.