Atatürk-İnönü Dönemi kültür politikaları temelinde Türk Tarih ve Türk Dil Kurumu
The Turkish Linguistics Association under the principles Of Atatürk-Inönü Period cultural policies
Yazar: AHMET HAŞİM ALTINIŞIK
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN UZUN
Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Atatürk Dönemi = Atatürk Period ; Atatürk, Mustafa Kemal = Atatürk, Mustafa Kemal ; Kültür politikası = Cultural policy ; Türk Dil Kurumu = Turkish Language Institution ; Türk Tarih Kurumu = Turkish History Institution ; İnönü Dönemi = İnönü Period ; İnönü, İsmet = İnönü, İsmet

Özet:
Atatürk'ün liderliğinde gerçekleşen Ulusal Kurtuluş Savaşı sonrasında, Anadolu toprakları üzerinde yeni bir devlet kurulurken, bu devlet siyasi ve hukuki varlığını Lozan Antlaşması ile uluslar arası platformda kabul ettirmiştir. Osmanlı Devleti'nden apayrı yeni bir kimlikle kurulan bu devlet'in bu seferki yeni mücadelesi ise yaşanan bu siyasi değişimle birlikte, kültürel açıdan da bağımsızlığı hedef alan bir savaşı içine alır. Milli kültürün temel taşlarından olan tarih ve dil kavramı ile birlikte kurulan yeni devletin kimlik değeri doğrultusunda yeniden ele alınıp, tüm çıplaklığı ile ortaya koymayı amaç edinir. Bu bağlamda o zamana kadar ihmal edilen ve karanlığa mahkûm bırakılan Türk Tarihi ve Türk Dili ortaya konulurken, Türkler hakkında dünya kamuoyunda beslenen olumsuz izlenimlerin de gerçeği yansıtmadığısergilenmeye çalışılmıştır. Böylece Türklük ve Anadolu coğrafyasına karşı beslenen haksız iddialara karşı anti tezler oluşturulmuş, Türklerin haklılığının ispatlanması amacıyla Türk Tarih Tezi meydana getirilirken, buna bağlı olarak Türk Dil Tezi de geliştirilmiştir.Atatürk'ün ebediyete intikali sonrası, İsmet İnönü'nün Cumhurbaşkanı olmasıyla birlikte, Cumhuriyet Tarihinde yeni bir dönem başlamıştır. Kendinden önceki dönemle kıyaslandığında bazı konularda sürekliliğin bazı konularda ise farklıbir yönelişin olduğu bu dönem de özellikle 1940 yılından itibaren Atatürk dönemi kültür anlayışı olan milliyetçi yaklaşımların yerini hümanist anlayış ve uygulamalarıalmış, böylelikle Latin-Yunan kültür kaynaklarına yönelme başlamış ve Türk Kültürü ile Latin-Yunan kültürü kaynaştırılıp, Türk hümanizmi yaratılması amaçlanmıştır. Bu anlayış, kaçınılmaz bir şekilde kültürün önemli öğeleri olan tarih ve dile de yansımıştır. Tarih konusunda Orta Asya Merkezli Tarih anlayışının yerini, kazı çalışmalarıyla birlikte Anadolu ve Eski Çağ Merkezli tarih anlayışı almış. Dil konusunda ise Arapça ve Farsça menşeli kelimeler tasfiye edilirken, bunlardan doğan boşluk batı kökenli kelimeler ya da yeni türetilen kelimelerle doldurulmaya çalışılmıştır. Atatürk-İnönü Dönemi Kültür Politikaları Temelinde Türk Tarih ve Türk Dil Kurumu isimli bu çalışmada bahsi geçen kurumların her iki dönemde de yapmış olduğu çalışmalar ve bu çalışmaların kültür politikası çerçevesinde değerlendirilmesi ve dönemsel farklılıkların ortaya konulması amaçlanmıştır.

Abstract:
In the post-National Independence War period, led under the commandership of Atatürk, while establishing a new state on Anatolian territory, this state got his legal andpolitical existence accepted on the international stage with Lausanne Treaty. This state?s, established with a completely different identification apart from Ottoman Empire, new struggle includes also a battle for culturely freedom. Withhistory and language concepts, the keystones of national culture, this new stateaims to reset the nationalidentification values and display them implicitly. In this sense whiledisplaying the Turkish History and the Turkish Language, which were neglectedand condemned into darknes, and it was tried to display that the negativesenses weren?t presenting the truth. So that antithesis against unfair claimswere formed against Turkism and Anatolian Geography and Turkish History Thesisand Turkish Linguistics Thesis were developed to prove the legitimacy of Turks.After the death of Atatürk, a new period started in Republic History along with İsmet İnönü?s becoming President. Compared with previousperioad, this perioad persistence in some cases and tendency in some cases, thehumanism understanding and applications took the nationalism approach, thecultural understanding of Atatürk period especially since 1940, so that atending towardsLatin-Greek culture started and the Turkish and Latin-Greekcultures were composed and a Turkish Humanism was aimed. This understading reverberated into history and language, the important elements culture, in an inevitable way. Instead of Middle Asian History understanding, Anatolian and Ancient Period History understanding replaced with the excavation studies. While eliminating Arabian and Persiancentred words, the space was tried to replace with west-originated or newlyreproduced words. This study The Turkish History and the Turkish Linguistics Association under the principles of Atatürk-İnönü Period Cultural Policies, itwas aimed to present the studies of these two associations in both periods and the evaluations of these studies within the cultural policies.