Evsizlik ve deneyim: Almanya ve Türkiye'deki evsizlerin kültürel pratikleri
Homeless and experience: Cultural practices of the homeless in Germany and Turkey
Yazar: HELİN HAZAL ÇAKMAK
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN GÖKGÖZ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim ve Toplumsal Dönüşüm Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Almanya = Germany ; Deneyim = Experience ; Evsizlik = Homelessness ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Karşılaştırmalı değerlendirme = Comparative evaluation ; Kültür = Culture ; Kültürel boyutlar = Dimensions of Culture ; Kültürel etki = Cultural effect ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Evsizlik, her ne kadar son dönemde daha da görünür olan bir durum olsa da modern bir olgudur. Modernitenin başlangıcından bu yana toplumsal öznelerin yaşadığı ekonomik sorunlar yanında varoluşsal gerilimler bir vakıa olarak evsizlik kavramını beraberinde getirmiştir. Nitekim ilk planda yalnızca ekonomik unsurların bir sonucu gibi görülse de buna ek olarak kültürel bazı değişkenlerin evsizlik deneyimi üzerinde etkili olduğu görülmektedir. Kapitalizmle eklemlenme düzeyi ve/veya biçimi yanında toplumsal dayanışma ağları, ev mekanına yüklenen sembolik anlam, devlet tasavvurunun toplumla kurduğu kadim ilişki gibi unsurlar, evsizlik deneyiminin içinde mevcut ve dışarıdan atılan ilk bakışta görülemeyecek dinamiklerin olduğunu akla getirmektedir. Nitekim bu çalışma kapsamında İstanbul ve Bonn kent mekânını deneyimleyen evsizlerle yapılacak derinlemesine görüşmeler ile konunun hem ekonomi-politik ve kültürel içerimleri ortaya koyulabilecek hem de Türkiye ve Almanya örneğinde karşılaştırmalı bir okuma yapılmıştır. İstanbul ve Bonn kent mekânında yaşayan "evsiz" bireylerin kültürel deneyimleri ve simgesel anlam haritalarını keşfedici bir araştırma yöntemi ile betimlemeyi amaçlayan bu araştırma bir çıkış noktası olarak, bireylerin gündelik hayatlarında yaşadıkları psikolojik boşluk halinin ve/veya travmatik gerilimlerin, diğer tüm değer hiyerarşisi ve anlam kütüphanesi ile birlikte evsizliği beslediğini düşünmektedir.

Abstract:
Homelessness is a modern phenomenon, although it has become more visible recently. Since the beginning of modernity, besides the economic problems faced by social subjects, existential tensions have brought the concept of homelessness as a matter of fact. Although it is seen as a result of only economic factors in the first plan, in addition, it is seen that some cultural variables have an effect on homelessness experience. In addition to the level and/or form of integration with capitalism, social solidarity networks, the symbolic meaning attributed to the home space, the ancient relationship established by the state conception with the society suggest that there are dynamics present in the homelessness experience that cannot be seen at first sight. Indeed, within the scope of this study, in-depth interviews with homeless people who experienced Istanbul and Bonn can be revealed urban space economic-political and cultural implications of the subject and has been made a comparative reading in Turkey and Germany case. This research, which aims to describe the cultural experiences and symbolic meaning maps of "homeless" individuals living in the urban space of Istanbul and Bonn, with a exploratory research method, as a starting point, the psychological space and/or traumatic tensions that individuals experience in their daily lives, with all other hierarchy and meaning libraries thinks that feeds homelessness.