Astım ve koah hastalıklarının maliyet analizi: Düzce Üniversite Hastanesi'nde bir vaka çalışması
Cost analysis of asthma and copd: A case study in Düzce University Hospital
Yazar: ŞEVVAL AKKOL
Danışman: PROF. DR. ENVER BOZDEMİR
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Amaç: Astım ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) kronik hastalık olduğu için bireyler ve toplum açısından önemli ölçüde ekonomik yük oluşturmaktadır. Bu nedenle çalışmanın amacı, Astım ve KOAH hastalıklarından kaynaklı ortaya çıkan maliyetleri geri ödeme kurumu, hastane ve hasta perspektifleri açısından ele alarak her bir hastalığa ait birim ve ömür boyu maliyetleri hesap ederek sağlık politikası yapıcılarının alacakları kararlarda yol göstermektir. 
Yöntem: Çalışmada nitel yöntem kullanılarak retrospektif olarak elde edilen veriler doküman analizine tabi tutulmuştur. Çalışmanın kapsamı Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi/Hastanesi (DÜSUAH) Göğüs Hastalıkları biriminde 2022 yılına ait Astım ve KOAH hastalarının tamamını kapsamaktadır.  Çalışmanın verileri, hastane bilgi sistemi, uzman görüşleri, mutemetlik, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) ve hastane kayıtlarından elde edilmiştir. Araştırma hastane, geri ödeme kurumu olan Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve hasta perspektifi açısından incelenmiştir.
Bulgular: DÜSUAH'da 2022 yılında astım hastaları için ayaktan tedavi edilen 232 hasta olup hasta başına 171,90₺, klinikte tedavi gören 14 hasta için hasta başına 7.411,2₺/hasta maliyete katlanılmıştır. KOAH hastaları için ayaktan tedavi edilen 130 hasta olup hasta başına 157,70₺, klinikte tedavi gören 111 hasta için hasta başına 7.319,64₺/hasta maliyete katlanılmıştır. SGK perspektifi açısından Astım poliklinik tedavi maliyeti hasta başına 133,14₺, klinik tedavi maliyeti ise 2.071,88₺'dir. KOAH poliklinik tedavi maliyeti hasta başına 127,76₺, klinik tedavi maliyeti ise 2.319,64₺'dir. Hasta perspektifi açısından söz konusu her iki hastalıkta kronik hastalık olduğu için herhangi bir maliyete katlanılmadığı tespit edilmiştir. Astım hastalığının toplumsal yıllık hasta başına maliyeti toplam 7.583,10₺/hasta, toplam toplumsal yıllık maliyeti ise (7.583,10₺ x 6.859.102 kişi) 52.013.256.376,2₺ KOAH hastalığının ise toplumsal hasta başı yıllık maliyeti toplam 9.184,90₺/hasta, toplam toplumsal yıllık maliyeti ise (9.184,90₺ x 5.504.217 kişi) 50.555.682.723,30₺'dir. 
Sonuç: Astım hastalarının KOAH hastalığına göre hasta başına toplam maliyeti daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Artan Astım ve KOAH vakaları sağlık harcamalarının önemli bir kısmının Astım ve özellikle KOAH'a ayrılmasına sebep olmaktadır. Hastalığın kontrol edilemediği durumlarda maliyetlerde artış gözlemlenecektir. Maliyetlerin düşürülmesi noktasında hem hastalığa yakalanma riskinin azaltılması için gerekli tedbirlerin alınması ve hastalığın tedavisinde daha düşük maliyetli yöntemler izlenmelidir.

Anahtar Kelimeler: Astım, Ekonomik Yük, Hastalık Maliyet Analizi, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı, Toplam Maliyet

Abstract:
Objective: Asthma and Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) impose a significant economic burden on individuals and society due to being chronic diseases. Therefore, the aim of this study is to examine the costs arising from Asthma and COPD diseases from the perspectives of reimbursement agencies, hospitals, and patients. It aims to calculate unit and lifetime costs for each disease, guiding policymakers in making informed decisions regarding healthcare policies.
Method: The data obtained retrospectively using qualitative method were subjected to document analysis. The scope of the study covers all asthma and COPD patients in 2022 in the Chest Diseases unit of Düzce University Health Practice and Research Center/Hospital (DUHPRC).  The data of the study were obtained from the hospital information system, expert opinions, trusteeship, Revolving Capital Management Directorate, Health Implementation Communiqué (HIC) and hospital records. The study was analyzed from the perspectives of the hospital, the Social Security Institution (SSI), which is the reimbursement institution, and the patient.
Results: In 2022, 232 patients with asthma were treated as outpatients at DUHPRC at a cost of 171.90₺ per patient and 14 patients treated in clinics at a cost of 7,411.2₺/patient. For COPD patients, 130 patients were treated as outpatients at a cost of 157.70₺ per patient and 111 patients were treated in the clinic at a cost of 7,434.20₺/patient. In terms of SSI perspective, asthma outpatient treatment cost is 133.14₺ per patient and clinical treatment cost is 2,071.88₺. COPD outpatient treatment cost is 127.76₺ per patient and clinical treatment cost is 2,319.64₺. From the patient perspective, it was determined that no cost was incurred since both diseases in question are chronic diseases. The social annual cost per patient for asthma is 7,583.10₺/patient and the total social annual cost is (7,583.10₺ x 6,859,102 people) 52,013,256,376.2₺ The social annual cost per patient for COPD is 9,184.90₺/patient and the total social annual cost is (9,184.90₺ x 5,504,217 people) 50,555,682,723.30₺.
Conclusion: Asthma patients were found to have a higher total cost per patient than COPD patients. Increasing cases of asthma and COPD cause a significant portion of health expenditures to be allocated to asthma and especially COPD. In cases where the disease cannot be controlled, costs will increase. In order to reduce costs, necessary measures should be taken to reduce the risk of developing the disease and more cost-effective methods should be followed in the treatment of the disease.

Keywords: Asthma, Economic Burden, Cost of Disease Analysis, Chronic Obstructive Pulmonary Disease, Total Cost