Halka açık anonim ortaklıklarda kâr dağıtımı
Distribution of dividend in publicly held joint stock corporations
Yazar: ÖZLEM İLBASMIŞ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL KAYAR
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Ticaret Hukuku) Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hukuk = Law ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kar = Profit ; Kar dağıtımı = Profit distribution ; Kar hesaplaması = Profit computation ; Kar payı = Dividend ; Kar payı alma hakkı = Right to dividend ; Sermaye Piyasası Kanunu = Capital Market Law ; Sermaye Piyasası Kurulu = Capital Market Board ; Sermaye piyasası = Capital market ; Yedek akçe = Reserve fund

Özet:
Anonim ortaklıkların nihai amacı kâr etmektir. Bununla birlikte, pay sahiplerinin şirkete ortak olmaktaki amaçları getirdikleri sermaye payları karşılığında şirket kârından pay almak olduğu için, ortaklığın elde ettiği kârdan pay sahiplerine pay ayırması ve dağıt-ması gerekir. Bu doğrultuda pay sahiplerinin kâr payı hakkı; genel kurulun kâr dağıtım kararıyla alacak hakkına dönüşen, müktesep hak niteliğinde bir haktır.Türk Ticaret Kanunu'nun kâr dağıtımına ilişkin hükümleri halka açık olmayan anonim ortaklıklarda pay sahiplerinin kâr paylarını güvence altına almak bakımından yetersiz kaldığı için, Sermaye Piyasası Kanunu ile bu konuda daha fazla güvence sağlayan hü-kümler getirilmiştir. Halkın tasarruflarını sermaye piyasasına yönlendirmek amacı doğ-rultusunda, Sermaye Piyasası Kanunu ile halka açık anonim ortaklıklara birinci temettü oranını Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenen miktardan aşağı olmamak üzere ortaklık esas sözleşmesinde gösterme ve birinci temettüü pay sahiplerine dağıtım zorun-luluğu getirilmiştir. Fakat birinci temettü dağıtım zorunluluğunun hisse senetleri borsa-da işlem gören halka açık anonim ortaklıklarda aynı katılıkta uygulanması yerinde ol-maz. Çünkü bu tür ortaklıklarda, dağıtılmayan kâr, ortaklığın hisse senedi fiyatlarına yansıyacaktır. Bu doğrultuda, birinci temettü dağıtım zorunluluğu, Seri: IV, No: 27 sa-yılı Tebliğ ile hisse senetleri borsada işlem gören halka açık anonim ortaklıklarda yu-muşatılmış ve bu ortaklıklara birinci temettüü dağıtmayarak şirket bünyesinde bıraka-bilme imkânı getirilmiştir.SerPK'da halka açık anonim ortaklıklara temettü avansı dağıtabilme imkânı tanınmıştır. Ortaklığın belli şartlar altında pay sahiplerine üçer aylık ara dönemlerde kâr dağıtımı yapması, yatırımcıların tercihlerinin hisse senetlerine yönelmesine katkı sağlayacaktır.

Abstract:
The ultimate goal of corporations is making profit. Apart from this, as the aim of the shareholders is to get their dividends from the overall profit of the company, depending on the amount of the capital they bring, the corporation should reserve and pay them dividends. Accordingly, the shareholders? right to dividend is an initially-acquired right, which transforms into a claim of credit upon the general assembly decision pertaining to the distribution of dividends.As the provisions in the Turkish Commercial Code concerning the distribution of dividends are insufficient about guaranteeing the dividends of the shareholders in the non-public corporations; provisions that envisage a better guarantee have been issued with the Capital Market Law. With these provisions envisaged in order to direct public savings to the capital market, publicly held joint stock corporations must state their first dividend ratio ?which shall not be below the ratio determined by the Capital Markets Board - in the articles of association of the corporation and distribute the first dividend to the shareholders. However, it would not be appropriate to apply this requirement for distribution of dividends so strictly in publicly-held companies. Because in such companies, the non-distributed dividends would reflect the prices of stocks of the company. To this end, with the Communiqué Serial: IV, Number 27, the requirement for distribution of dividends is relaxed for the publicly held companies and those companies have been granted the right not to distribute the first dividend, but to keep it within the company.In the Capital Market Law publicly held joint stock corporations are afforded the opportunity to distribute interim dividends. Distribution of interim dividends to shareholders, under certain conditions, will contribute to the direction of investors? preference to stocks.