Mekân ve ziyaretçi arasındaki etkileşimin Fransa Mimarlık ve Milli Miras Müzesi özelinde değerlendirilmesi
Evaluation of the interaction between the space and the visitor in the case of cité de l'architecture et du patrimoine
Yazar: GÖZDE ALTIPARMAKOĞLU SAKARYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FEHİME YEŞİM GÜRANİ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Müzecilik = Museology ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Fransa = France ; Mekan = Space ; Mimarlık müzesi = Museum of architecture ; Müze binaları = Museum buildings ; Müzeler = Museums ; Yazılım = Software ; Ziyaretçiler = Visitors

Özet:
Mekân ve ziyaretçi arasındaki etkileşimin Mimarlık Müzeleri özelinde ele alındığı bu çalışmada, mekân kurgusunun ziyaretçi davranışı üzerindeki etkileri saptanmaya çalışılmıştır. 
	Altı bölümden oluşan çalışmanın giriş niteliğindeki birinci bölümünde; problem, araştırmanın amacı, araştırmanın önemi ve sınırlılıklar açıklanmıştır.
	Müze kavramı ve Mimarlık Müzeleri odaklı ikinci bölümde; müze kavramı ve müzecilik açıklanmış, mimarlık müzesinin tanımı yapılarak dünyadaki mimarlık müzelerinden örnekler verilmiştir. Gidilerek yerinde inceleme yapılan mimarlık müzeleri kapsamında olan bu örnekler, çalışmada yer verildiği sırayla: Schusev Devlet Mimarlık Müzesi-MA (Schusev State Museum of Architecture), Finlandiya Mimarlık Müzesi–MFA (Arkkitehtuurimuseo), Alman Mimarlık Müzesi-DAM (Deutsches Architektur Museum), İsviçre Mimarlık Müzesi-SAM (Schweizerisches Architektur Museum) ve Fransa Mimarlık ve Milli Miras Müzesi (Cite de l'architecture et du Patrimoine) şeklindedir. Bölümün son kısmında ise, Türkiye'de mimarlık müzesi hakkında yapılan çalışmalara değinilmiştir. 
	Çalışmanın kuramsal bölümlerinden biri olan üçüncü bölümde mekân-insan etkileşimi üzerinde durulmuştur. Bu kapsamda, mekânsal algı, mekânsal biliş, mekânsal davranış ve çevre psikolojisi gibi kavramlar çalışmanın konusuyla ilişkilendirilerek açıklanmaya çalışılmıştır. 
	Dördüncü bölümde, mimarlık müzelerinde mekân-ziyaretçi etkileşimi irdelenmiştir. Öncelikle, mimarlık müzelerinde sergilenen ürün ve mekân ilişkisi ve mimarlık müzelerinde ziyaret deneyimi ortaya koyulmuştur. Ardından, müzelerde ziyaretçilerin sergiledikleri davranışların başında gelen yön bulma davranışı araştırılmış ve yön bulmayı etkileyen kişisel ve çevresel etkenler incelenmiştir. 
	Yöntem ve alan çalışmasının yer aldığı beşinci bölümün ilk aşamasında mekân dizim analizi yöntemi açıklanmıştır. Bu kapsamda; mekansal dizim kuramı ve kurama ait kavramlar, analizin kullanım alanları konu edilmiştir.  Bölümün ikinci aşamasında, Fransa Mimarlık ve Milli Miras Müzesi 'nde (Cité de l'Architecture et du Patrimoine) yürütülen alan çalışmasının amacı, kapsamı, çalışmada izlenen süreç ve müze hakkında detaylı bilgilere yer verilmiştir. Üçüncü aşama, alan çalışmasına ait gözleme dayalı analizlerin bulunduğu bölümdür. Dördüncü aşamada ise; agraph ve depthmap yazılımları aracılığıyla geçirgenlik ve görünür alan analizleri gerçekleştirilmiştir. 
	Çalışmanın altıncı ve son bölümü olan sonuç bölümünde ise, çalışmada yer verilen kuramsal bilgilerle yapılan tüm gözlem ve analizlerin sonuçları yorumlanarak, önerilerde bulunulmuştur. 

Anahtar kelimeler: Mimarlık müzesi, Cité de l'Architecture et du Patrimoine, Mekan dizim analizi, Depthmap yazılımı, Agraph yazılımı

Abstract:
This study, which addresses the interaction between space and visitor in terms of Museums of Architecture, tries to determine the effects of space setup on visitor behaviors. 
	The introductory first chapter of the study, which consists of six chapters, explains the problem, aim of the study, and the importance and limitations of the study.
	The second chapter which is focused on the concept of museums and Museums of Architecture explains the concept of museum and museum studies, defines museums of architecture, and provides examples of museums of architecture in the world. These examples, which are within the scope of museums of architecture that were visited and examined are provided below in the order they are included in the study: Schusev State Museum of Architecture, Arkkitehtuurimuseo, Deutsches Architektur Museum, Schweizerisches Architektur Museum, and Cite de l'architecture et du Patrimoine. The last part of the chapter includes studies on the museum of architecture in Turkey. 
	The third chapter, which is one of the theoretical parts of the study, focuses on space-human interaction. Within this context, concepts such as spatial perception, spatial cognition, spatial behavior, and environmental psychology are explained by associating them with the subject of the study. 
	The fourth chapter examines the space-visitor interaction in the museums of architecture. First, the relationship between product and space exhibited in the museums of architecture and visiting experience in the museums of architecture are revealed. Then, the wayfinding behavior, which is one of the most important behaviors exhibited by the visitors in the museums, was investigated and the personal and environmental factors affecting the wayfinding were examined. 
	The first stage of the fifth chapter, which includes the method and the field study, explains the spatial syntax analysis method. Within this context, spatial syntax theory and concepts related to the theory, usage areas of analysis are addressed.  The second stage of the chapter provides detailed information on the purpose and scope of the field study carried out in Cité de l'Architecture et du Patrimoine, the process followed, and the museum. The third stage contains an observational analysis of the field study. The fourth stage includes permeability and visible area analyses carried out using agraph and depthmap software. 
	The conclusion chapter, which is the sixth and final chapter of the study, interprets the results of all observations and analyzes carried out based on the theoretical information included in the study and provides suggestions.	

Keywords: Museum of architecture, Cité de l'Architecture et du Patrimoine, Space syntax, Depthmap, Agraph