Türkiye'de sanat tarihi aracılığıyla vatanı tahayyül etmek
Imagining the homeland through the history of art in Turkey
Yazar: GÜLBİN FIRAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FAHRİYE DİNÇER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Sanat Tarihi = Art History ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Coğrafya = Geography ; Milliyetçilik = Nationalism ; Sanat tarihi = Art history ; Vatan = Homeland

Özet:
Bu doktora tezinin amacı, Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet dönemlerinde yayımlanan sanat tarihine ilişkin metinlerin vatan inşası bağlamında ele alınmasıdır. Bu tez çalışması kapsamında, söz konusu dönemde ortaya çıkan ve Türk sanatı tarihinin ön adımlarının kurulmasında önemli bir yere sahip olan çalışmalar değerlendirilmiştir. Söz konusu metinler, Türklerin en eski ve köklü uygarlıklardan biri olduğunu Türk sanatı aracılığı ile vurgulamışlardır. Sanat tarihi alanında Türk unsurunu ön plana çıkaran bu çalışmalar aynı zamanda çeşitli tahayyül süreçlerini de beraberlerinde getirmektedir. Vatanın, milletin ve sanatın hayal edilmesini içeren bu süreçler, tez çerçevesinde incelenerek bunlara zemin hazırlayan tarihsel koşullar ortaya konmuştur. Bu bağlamda çalışmada,  coğrafya-mekân kavramını merkeze alan ve ulus ile vatanın hayal edilmesinin birbirinden farklı süreçler içerdiğini öne süren literatür değerlendirilmiştir. İmparatorluktan ulus-devlete geçiş sürecinde, sınırlarda yaşanan değişiklikler vatan inşasını sorunlu hale getirmiştir. Bu coğrafyayı vatana dönüştürmek için çeşitli veriler kullanılmış ve sanat tarihi bu anlamda son derece elverişli bir alan olmuştur. Türk sanat tarihine ilişkin yayımlanan metinler, bu bağlamda incelenmiş ve muhayyel bir Türk vatanı algısı ile örtüşen ve çelişen tarafları ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu çalışma ile öngörülen, Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet döneminde vatan kavrayışında yaşanan değişimi, sanat tarihinin kuruluş evresinde üretilen metinler odağında incelemektir. Seçilen metinler, dönemin tarihsel bağlamıyla ilişkilendirilerek ele alınmıştır. Bu çalışma, ele alınan dönemin tarihsel arka planına dair kapsayıcı bir yaklaşım ortaya koymayı ve sanat tarihi, coğrafya ve milliyetçiliğin birbirine temas eden noktalarını incelemeyi amaçlamaktadır. 


Anahtar Kelimeler: Sanat Tarihi, Milliyetçilik, Vatan İnşası, Coğrafya.

Abstract:
This dissertation aims to examine texts on Turkish art history in the transition from the Ottoman Empire to Republic in the context of the construction of the homeland. In this study, the texts which established the first dawn/examples of the Turkish Art History were analyzed in the period in question. The studies that were surfaced during the time revealing valuable information about Turkish Art underlined that the Turks are one of the oldest and deep-rooted civilizations in the world. This emphasize also it brings various processes of imagination. The processes that involves imagination of the homeland, nation and the arts, thesis examined within the framework that demonstrated historical conditions. Art history is important because it provides concrete evidence in the process of transformation.  İn this context, the literature centering around the notion of geography-space and suggesting that the conceptualization of nation and homeland being different processes is evaluated. This study is process to inquire the text that are written in the Late Ottoman Empire and Early Turkish Republic period in the contextual of the change of homeland perception. Selected text, are discussed in relation to the historical context. With the objective of presenting a comprehensive approach regarding the historical background of the period this study considered and art history, geography and nationalism aims to examine the points that touch each other.


Keywords: Art History, Nationalism, Construction of the Homeland, Geography