Rektum kanserinin küratif tedavisi sonrası lokalnüks, uzak metastaz ve mortalite sonuçlarınınincelenmesi: üçüncü basamak tek merkez 220 hasta
Local after curative treatment of rectum cancerresults of recurrence, distant metastasis and mortalityinvestigation: third care single center 220 patients
Yazar: MERTCAN TEKNECİ
Danışman: PROF. DR. YUNUS EMRE ALTUNTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Amaç: Rektum kanserleri hem erkek hem kadın cinsiyet olmak üzere toplumda
yaygın görülen kanser tipi olarak bilinmektedir. Rektum kanserlerinde
neoadjuvanradyoterapi ve kemoterapinin sağ kalım ve rekurrens oranlarına olumlu
yönde etki ettiği bilinmektedir. Fakat bu tedaviye rağmen halen bir grup hastada sağ
kalım ve rekurrens oranları istenilen seviyede değildir. Bu çalışmada bu hastalardaki
prognostik faktörlerin ve cerrahi tedaviye ait faktörlerin sağ kalım ve rekurrens
sonuçlarına etkisi karşılaştırılmıştır. Neoadjuvan tedavi almış hastalarda cerrahi tedaviye
ait, demografik faktörler gibi değiştirilebilir veya değiştirilemez faktörlerin hastaların
uzun dönem onkolojik sonuçlarına etkisi incelenip rekürrens ve sağ kalım hakkında
yoruma gidilmeye çalışılmıştır. Neoadjuvan tedavi almış rektum kanserli hastalarda
cerrahi tedaviye ait faktörler ve prognostik faktörlerin lokal nüks ve uzak organ
metastazlarının oluşumuna etkisinin araştırılmıştır.Neoadjuvan tedavi almış rektum
kanserli hastalarda rekurrens ve sağ kalıma etki eden faktörlerin tespit edilmesi sağlanıp
bu hastaların yaşam sürelerinin arttırılmasının sağlanması amaçlanlanmaktadır.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmamız S.B.Ü. Kartal Dr Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma
Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği'nde Ocak 2012– Aralık 2020 tarihleri arasında opere
olan enoadjuvan tedavi almış rektum kanserli hastalar incelendi. Hastanemiz etik
kurulundan 2023/514/260/2 Nolu etik kurul onayı alınarak çalışmaya retrospektif olarak
başlandı. Çalışmaya rektum kanseri nedeniyle opere olmuş neoadjuvan tedavvi almış,
erken dönemde exitus olmamş, tanı anında uzak metastazı olmayan 18-90 yaş arası
erkek ve kadın hastalar dahil edilmiştir. Hastalarda prokgnostik faktörler mortalite, lokal
rekürrens ve uzak metastaz olmak üzere 3 ayrı grupta incelenmiştir.
Bulgular: Tümör çapı, tümör diferansiyasyonu, tümörün T evresi, tümörün N evresi,
perinöral invazyon, vasküler invazyon, proksimal cerrahi sınır, çevresel cerrahi sınır,
KRAS mutasyonu, neoadjuvan tedaviye yanıt derecesi lokal rekürrensi arttıran (p<0.05)
faktörler olarak bulunup mezorektum eksizyonunun inkomplet olması lokal rekürrensi
arttıran bağımsız bir faktör olarak bulunmuştur (p<0.05). Tümör çapı, preoparatif CEA
yüksekliği, tümör diferansiyasyonu, tümörün T evresi, tümörün N evresi, mezorektum

11

eksizyonunun inkomplet olması, perinöral invazyon, vasküler invazyon, KRAS
mutasyonu, neoadjuvan tedaviye yanı derecesiuzak metaztası etkiyelen faktörler olarak
görülmüştür (p<0.05). Ayrıca tümörün T evresi, perinöral invazyon ve KRAS
mutasyonu uzak metaztası etkileyen bağımsız faktörler olarak anlamlılık gösterdiği
bulunmuştur (p<0.05). Tümörün çapı, preoperatif CEA yüksekliği, tümör
diferansiyasyonu, tümörün T evresi, tümörün N evresi, mezorektum eksizyonunun
inkomplet olması, perinöral invazyon, vasküler invazyon, tümör lokalizasyonunun anal
verge 5 cm den yakın olması, proksimal cerrahi sınır, KRAS mutasyonu, neoadjuvan
tedaviye yanıt derecesi, lokal rekürrens olması ve uzak metaztas gelişmesi 5 yıl içinde
gelişen mortalite açısından anlamlı faktör olduklarını gösterdik (p<0.05). Ayrıca
tümörün N evresi, lokal nüks gelişmesi, uzak metaztas gelişmesi ve neoadjuvan tedaviye
yanıtın derecesi 5 yıliçinde gelişen mortalite açısından bağımsız prokgnostik faktörler
olarak bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Çalışmamızda mezorektum eksizyonunun inkomplet olması lokal rekürrensi
etkileyen bağımsız faktör olması ve aynı zmanda lokal rekürrensten bağımsız şekilde
uzak metaztasa etkili olması da gösterilmiştir.Sadece ameliyat öncesi CEA ölçümüne
dayanan özel tedavi planlamasının faydasını gösteren hiçbir çalışma olmamasına karşın
çalışmamızda preoperatif CEA değerinin uzak metaztasa etkisinin amlamlı olduğu
bulunmuştur. Bu hususta biz preoperatif CEA yüksekliği olan hastalar için farklı tedavi
modaliteleri düşünülmesinin uzak metaztası azaltacağı ve onkolojik sonuçları daha
iyileştirebileceği kanaatindeyiz.

Anahtar Kelimeler: Rektum kanseri, prokgnostik faktör, local rekürrens, uzak
metastaz, mortalite

Abstract:
Aim: Rectum cancer is known as a common type of cancer in society, both in men and
women. It is known that neoadjuvant radiotherapy and chemotherapy have a positive
effect on survival and recurrence rates in rectal cancers. However, despite this treatment,
survival and recurrence rates are still not at the desired level in a group of patients. In
this study, the effects of prognostic factors and surgical treatment factors on survival and
recurrence outcomes in these patients were compared. In patients who received
neoadjuvant treatment, the effect of changeable or unchangeable factors such as surgical
treatment and demographic factors on the long-term oncological outcomes of the
patients was examined and an attempt was made to comment on recurrence and survival.
The effects of surgical treatment factors and prognostic factors on the formation of local
recurrence and distant organ metastases in patients with rectal cancer who received
neoadjuvant treatment were investigated. It is aimed to determine the factors affecting
recurrence and survival in patients with rectum cancer who received neoadjuvant
treatment and to increase the life expectancy of these patients.
Material and Method: Our study was conducted by S.B.U. Patients with rectal cancer
who were operated on between January 2012 and December 2020 at the General Surgery
Clinic of Kartal Dr Lütfi Kırdar Training and Research Hospital and received
enoadjuvant treatment were examined. From our hospital ethics committee
2023/514/260/2. The study was started retrospectively, with approval from ethics
committee no. Male and female patients between the ages of 18 and 90 who were
operated on for rectal cancer, received neoadjuvant treatment, did not exit in the early
period, and did not have distant metastasis at the time of diagnosis were included in the
study. Prognostic factors in patients were examined in 3 separate groups: mortality, local
recurrence and distant metastasis.
Results: Tumor diameter, tumor differentiation, tumor T stage, tumor N stage,
perineural invasion, vascular invasion, proximal surgical margin, peripheral surgical
margin, KRAS mutation, degree of response to neoadjuvant treatment were found to be
factors that increase local recurrence (p<0.05) and incomplete mesorectum excision. It

13

was found to be an independent factor increasing local recurrence (p<0.05). Tumor
diameter, preoperative CEA height, tumor differentiation, tumor T stage, tumor N stage,
incomplete mesorectum excision, perineural invasion, vascular invasion, KRAS
mutation, degree of neoadjuvant treatment and distant metastasis were seen as
influencing factors (p<0.05). Additionally, T stage of the tumor, perineural invasion and
KRAS mutation were found to be significant as independent factors affecting distant
metastasis (p<0.05). Tumor diameter, preoperative CEA height, tumor differentiation,
tumor T stage, tumor N stage, incomplete mesorectum excision, perineural invasion,
vascular invasion, tumor location closer than 5 cm to the anal verge, proximal surgical
margin, KRAS mutation, degree of response to neoadjuvant treatment. We showed that
local recurrence and distant metastasis were significant factors in terms of mortality
within 5 years (p<0.05). In addition, N stage of the tumor, development of local
recurrence, development of distant metastasis and degree of response to neoadjuvant
treatment were found to be independent prognostic factors in terms of mortality within 5
years (p<0.05).
Conclusion: In our study, it has been shown that mesorectum excision is incomplete, is
an independent factor affecting local recurrence, and is also effective on distant
metastasis, independent of local recurrence. Although there is no study showing the
benefit of special treatment planning based only on preoperative CEA measurement, our
study found that the effect of preoperative CEA value on distant metastasis was
significant. . In this regard, we believe that considering different treatment modalities for
patients with high preoperative CEA will reduce distant metastases and improve
oncological outcomes.

Keywords: Rectum cancer, prognostic factor, local recurrence, distant metastasis,
mortality