Sosyal bilgiler öğretiminde kullanılan materyallerin, yöntem ve tekniklerin öğrenci başarısına etkisi: Bir meta-analiz çalışması
The effects of materials, methods and techniques used in social studies teaching on student achievement: A meta-analysis study
Yazar: UMMUHAN AKKEYİK
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF İNEL
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Materyal kullanımı = Material usage ; Meta analizi = Meta analysis ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğretim araçları = Teaching aids

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 2005-2020 yılları arasında Sosyal Bilgiler öğretimi alanında bağımlı değişkeni Sosyal Bilgiler ders başarısı olan çalışmaların (tez, makale)  ortak ve genel etki büyüklüklerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda "Sosyal Bilgilerde kullanılan materyaller öğrencilerin başarılarını etkilemekte midir?" ve "Sosyal Bilgilerde kullanılan yöntem ve teknikler öğrencilerin başarılarını etkilemekte midir?" sorularına cevap aranmıştır. Çalışma meta analiz yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın alan yazınları incelendikten sonra dâhil edilme karakteristikleri ve dâhil edilme kriterleri belirlenmiştir. Bu araştırmaya deneysel çalışmalar dâhil edilmiştir.
Bu çalışmada analizi yapılacak olan verilerin tarama işlemleri 12.10.2018 -30.10.2020 tarihleri arasında Google Scholar, Eric, Ebscohost, Doaj, Asos, Open Access, Dergipark, Jstar Journals veri tabanları kullanılarak yapılmıştır. Tarama işlemi yapılırken "Sosyal Bilgilerde başarı", "Sosyal Bilgilerde ders başarısı", "Sosyal Bilgiler öğretimi", "Social Studies", "Academic Achievement", "Sosyal Bilgilerde kullanılan materyaller", "Sosyal Bilgilerde kullanılan yöntem ve teknikler", "Materials used in Social Studies", "methods and techniques used in Social Studies", "Social Studies teaching", kelimeleri kullanılarak tarama işlemi yapılmıştır. Gerçekleştirilen tarama işlemi sonrası Sosyal Bilgiler öğretiminde kullanılan materyallerin, yöntem ve tekniklerin öğrenci başarısına etkisini inceleyen 359 araştırma incelenmiştir. Bunlardan 66 tanesinde uygun veri olmadığından ve dâhil edilme kriterlerini taşımadığından, 21 tanesi ise tezden yapılan alıntı makaleleri içerdiğinden, 61 çalışma da deneysel ve yarı deneysel çalışma olmadığı için toplamda 148 çalışma araştırmadan çıkartılmıştır. Dâhil edilme kriterlerine uygun olan 211 çalışma meta-analiz yöntemi kullanılarak birleştirilmiş, 211 çalışmanın etki büyüklükleri ve bu çalışmaların genel etki büyüklükleri hesaplanmıştır. Bu çalışmalardan bazılarında veriler birden fazla ise o çalışma nesnel sonuç elde edebilmek için ayrı bir çalışma olarak değerlendirilmiş ve toplamda 245 çalışmanın etki büyüklüğü hesaplanmıştır. 245 çalışmanın 135 tanesi materyallerin akademik başarıya etkisini, 110 tanesi yöntem ve tekniklerin akademik başarıya etkisini incelemiştir.
Veriler analiz edilirken her bir araştırmanın deney ve kontrol grubunun son test verilerinden örneklem büyüklüğü, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri kullanılmıştır. 	Verilerin analizinde Comprehensive Meta Analysis v3.0 (CMA)'ın trial sürümü olan bir paket programı kullanılmıştır. Araştırmada Hedges g'nin etki büyüklüğü indeksinden yola çıkılarak yorumlar yapılmıştır. Kriterlerin değerlendirilmesi Cohen (1988)'in sınıflandırılmasına göre yorumlanmıştır.
Yapılan analiz sonucunda Sosyal Bilgiler öğretiminde kullanılan materyallerin, yöntem ve tekniklerin öğrenci başarısına pozitif yönde çok geniş düzeyde etki ettiği görülmüştür. Sosyal Bilgiler derslerinde kullanılan materyallerin öğrenci başarısına bakıldığında, çalışma türlerinden en fazla etki büyüklüğüne sahip çalışmaların doktora tezlerine ait olduğu tespit edilmiştir. Sosyal Bilgiler derslerinde kullanılan yöntem ve teknik çalışmalarında ise makale çalışmalarının etkisi daha fazladır. Çalışmanın yapıldığı yıllara göre materyal ve yöntem-teknik çalışmalarından 2005-2009 yılları arasını kapsayan çalışmalarının etki düzeyi daha fazla bulunmuştur. Farklı duyu organlarını işe koşan materyallerin öğrenme üzerinde etkisinin daha fazla olduğu tespit edilmiştir.
Sosyal Bilgiler dersi soyut kavramlar üzerinde şekillendirilen bir ders olduğu için materyallerin, yöntem ve tekniklerin derslerde kullanılması, ders başarısını ve dersi anlama düzeyini artıracağından derslerde farklı materyal ve yöntemlerin kullanılması gerektiği önerilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the common and general effect sizes of the studies (thesis, article) whose dependent variable is Social Studies course achievement between 2005 and 2020 in the field of Social Studies teaching. For this purpose, "Do the materials used in Social Studies affect the achievement of the students?" and "Do the methods and techniques used in Social Studies affect the achievement of students?" answers were sought. The study was carried out using the meta-analysis method. After examining the field literature of the study, the inclusion characteristics and inclusion criteria were determined. Experimental studies were included in this research.
In this study, the scanning of the data to be analyzed was carried out between 12.10.2018 and 30.10.2020 using Google Scholar, Eric, Ebscohost, Doaj, Asos, Open Access, Dergipark, Jstar Journals databases. While scanning, " Achievement in Social Studies", "Course achievement in Social Studies", "Social Studies teaching", "Social Studies", "Academic Achievement", "Materials used in Social Studies", "Methods and techniques used in Social Studies", "Materials The search process was carried out using the words "used in Social Studies", "methods and techniques used in Social Studies", "Social Studies teaching". After the screening process, 359 studies were examined that examined the effects of materials, methods and techniques used in Social Studies teaching on student achievement. A total of 148 studies were excluded because 66 of them did not have appropriate data and did not meet the criteria for inclusion, 21 of them included excerpts from the thesis and 61 studies were not experimental and quasi-experimental. 211 studies that comply with the inclusion criteria were combined using the meta-analysis method, and the effect sizes of 211 studies and the overall effect sizes of these studies were calculated. If the data of some of these studies are more than one, that study was evaluated as a separate study in order to obtain objective results and the effect size of 245 studies in total was calculated. 135 of 245 studies examined the effect of materials on academic achievement, 110 of them examined the effect of methods and techniques on academic achievement.
While analyzing the data, sample size, arithmetic mean and standard deviation values from the post-test data of the experimental and control groups of each research were used. In the analysis of the data, a package program, which is a trial version of Comprehensive Meta Analysis v3.0 (CMA), was used. In the research, comments were made based on the effect size index of Hedges g. The evaluation of the criteria has been interpreted according to the classification of Cohen (1988).
As a result of the analysis, it was seen that the materials, methods and techniques used in Social Studies teaching had a very large positive effect on student achievement. Considering the student achievement of the materials used in Social Studies courses, it was determined that the studies with the highest effect size among the study types belong to doctoral dissertations. On the other hand, the effect of article studies on the method and technical studies used in Social Studies lessons is more. According to the years of the study, the effect level of the material and method-technical studies between 2005-2009 was found to be higher. It has been determined that the materials using different sensory organs have a greater effect on learning.
Since the Social Studies course is a lesson that is shaped on abstract concepts, it is suggested that different materials and methods should be used in the lessons since the use of materials, methods and techniques in lessons will increase the achievement and understanding of the lesson.