Meme kanseri hastalarında akdeniz diyetinin vücut bileşimi, oksidan stres ve proinflamatuvar belirteçler üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of mediterranean diet on body composition, oxidant stress and proinflammatory markers in breast cancer patients
Yazar: BURCU DENİZ GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER TEK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Obezite = Obesity ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Vücut bileşimi = Body composition ; İnflamatuar belirteçler = Inflammatory markers

Özet:
Bu çalışma, meme kanseri tanılı kadınlarda Akdeniz diyetinin vücut bileşimi, oksidan stres ve proinflamatuvar belirteçler üzerine etkisini değerlendirmek amacı ile planlanıp yürütülmüştür. Çalışmaya, 30-65 yaş arası fazla kilolu ve obez olan erken evre meme kanseri hastası 25 kadın dahil edilmiştir. Bireylere gereksinimlerine uygun olarak planlanan Akdeniz diyetiyle uyumlu bireysel beslenme tedavisi 8 hafta süresince uygulanmıştır. Çalışma başlangıcında ve sonunda katılımcılarla yüzyüze görüşülerek kan örnekleri, besin tüketimi (3 günlük) ve fiziksel aktivite kayıtları alınmış, antropometrik ölçümleri ve vücut bileşim analizleri yapılmış, diyet inflamatuvar indeksi hesaplanmış ve Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği uygulanmıştır. Bireylerin beslenme programlarına uyumlarını değerlendirmek amacı ile 2 ve 4. haftalarda telefon görüşmesi yapılarak fiziksel aktivite kaydı ile bir günlük besin tüketim kaydı alınarak diyet inflamatuvar indeksi hesaplanmış ve Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği uygulanmıştır. Çalışma sonunda bireylerin diyet inflamatuvar indeksi skorları anlamlı olarak azalmıştır (p<0,001). Bireylerin diyetle aldıkları günlük enerji, toplam yağ, doymuş yağ asidi, n-6 yağ asidi ve n-6/n-3 oranı anlamlı derecede azalmış; diyet posası ve n-3 yağ asidi miktarları anlamlı derecede artmıştır (p<0,05). Bireylerin vücut ağırlığı, beden kütle indeksi, bel çevresi, kalça çevresi, vücut yağ oranı ve vücut yağ kütlesi ortalamaları çalışma sonunda anlamlı olarak azalmıştır (p<0,05). Karaciğer enzimleri ve kan lipitlerindeki azalma anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Oksidan stres belirteçlerinden toplam antioksidan kapasite düzeyleri artmış, toplam oksidan kapasite ve oksidatif stres indeksi düzeyleri azalmıştır (p>0,05). Malondialdehit ve proinflamatuvar belirteçlerden C-reaktif protein ve tümör nekroz faktör-α düzeylerinin çalışma sonunda anlamlı olarak azaldığı (p<0,05), interlökin-6 düzeylerinin de azaldığı ancak anlamlı olmadığı saptanmıştır (p=0,051). Sonuç olarak, Akdeniz diyetinin fazla kilolu veya obez meme kanseri tanılı kadınlarda vücut ağırlık kaybını desteklediği, kan lipit profilini iyileştirdiği, oksidan stres belirteçleri üzerine olumlu etki gösterdiği ve proinflamatuvar sitokinleri azalttığı belirlenmiştir.

Abstract:
This study was planned and conducted to evaluate the effect of Mediterranean diet on body composition, oxidant stress and proinflammatory markers in women diagnosed with breast cancer. Twenty-five overweight and obese women with early stage breast cancer aged 30-65 years were included in the study. Individual nutritional therapy compatible with the Mediterranean diet, which was planned in accordance with the needs of the individuals, was applied for 8 weeks. At the beginning and end of the study, blood samples, food consumption records (3 days) and physical activity records were taken by face-to-face interviews with the participants, anthropometric measurements and body composition analyzes were made, the diet inflammatory index was calculated and the Mediterranean Diet Adherence Scale was applied. In order to evaluate the compliance of individuals with their nutrition programs, a phone call was made at the 2nd and 4th weeks, physical activity record and one-day food consumption record were taken, the diet inflammatory index was calculated and the Mediterranean Diet Adherence Scale was applied. At the end of the study, the dietary inflammatory index scores of the individuals decreased significantly (p<0.05). Daily energy intake, total fat, saturated fatty acid, n-6 fatty acid and n-6/n-3 ratio of individuals with diet decreased significantly; dietary fiber and n-3 fatty acid amounts increased significantly (p<0.05). Body weight, body mass index, waist circumference, hip circumference, body fat percentage and body fat mass averages of individuals decreased significantly at the end of the study (p<0.05). A significant decrease in liver enzymes and blood lipids was found (p<0.05). When oxidant stress markers were examined, at the end of the study, total antioxidant status levels increased, total oxidant status and oxidant stress index levels decreased (p>0.05). Malondialdehyde and proinflammatory markers C-reactive protein and tumor necrosis factor-α levels were found to be significantly decreased at the end of the study (p<0.05), and interleukin-6 levels were also decreased but not significant (p=0.051). As a result, it was determined that the Mediterranean diet supports body weight loss, improves blood lipid profile, has a positive effect on oxidant stress markers and reduces proinflammatory cytokines in overweight or obese women with breast cancer.