Kastamonu Yılanlı Külliyesi taş süslemelerinin çini mozaik tekniği ile özgün tasarımlara uygulanması
Kastamonu Yılanlı Islamic-Ottaman Social Complex stone ornaments tile application to original designs wıth mosaic technique
Yazar: NİHAL KÖSE
Danışman: DOÇ. RUHİ KONAK
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Darüşşifa = Hospital ; Kastamonu = Kastamonu ; Külliyeler = Complexes ; Mozaik tekniği = Mosaic technique ; Süslemeler = Ornamentations ; Taş süsleme = Stone decoration ; Yılanlı Külliyesi = Yılanlı Complex ; Çini = Tile

Özet:
Araştırma kapsamında Kastamonu Yılanlı Külliyesi taç kapıda bulunan taş tezyinatı ele alınmıştır. Yapılan alan yazın taramalarında; XIII. yüzyıl taş bezeme özelliklerini gösteren kitabenin yanı sıra geometrik, bitkisel ve rumi kompozisyonlardan oluşan süslemelerin yoğun kullanıldığı gözlemlenmiştir. Yapılan uygulamalar ve Yılanlı Külliye Taç kapı tezyinatında bulunan XIII. yüzyıl taş isçiliği Anadolu Selçuklu Dönemi sanatını yansıtmaktadır. Tez kapsamında yapılan çalışma Yılanlı külliyesi taç kapı süslemeleri ile sınırlandırılmıştır. Bu bağlamda, Selçuklu sanatından günümüze kadar Yılanlı külliyesi taç kapıda yer alan taş süslemelerin; kompozisyon, malzeme, teknik ve boyut bakımından mozaik tekniğinde uygulamaları yapılmıştır. Uygulamalar, taş malzeme ve geleneksel desenin çini malzeme yüzeyine uygulanması, sanatta deneysel sürecin işletilmesi ve gözlemlenmesi açısından önemlidir. Çalışmaya konu olan, Yılanlı Külliyesi taç kapı tezyinatı örneği üzerinden, tabak ve silindir formlar, döküm tekniği ile üretilmiştir. Üretilen formlar üzerine mozaik tekniği, Sır kazıma (sahte mozaik) tekniği ve kakma mozaik tekniğiyle uygulama yapılmıştır. Uygulanan sanatsal çalışmalar, günümüz geleneksel Türk sanatına örnek ve kaynak oluşturması amacı ile tez kapsamında üretilmiştir.

Abstract:
Within the scope of the research, the stone ornament on the crown gate of  Yılanlı Islamic-Ottaman Social Complex in Kastamonu was discussed.  In field literature reviews;  In addition to the epitaph showing the 13th-19th century stone ornament features, it was seen that ornaments consisting of geometric, herbal and rumi patterns compositions were used intensively.  Applications and  XIII.  century rocaille, which are located on the crown gate of the Yılanlı  Islamic-Ottaman Social Complex, reflects the art of the Anatolian Seljuk Period.  The work carried out within the scope of the thesis is confined to the crown gate ornaments of the Yılanlı Islamic-Ottaman Social Complex.  In this context, the stone ornament on the crown gate of  the Yılanlı Islamic-Ottaman Social Complex from Seljuk art to the present;  Applications were made in mosaic technique in terms of composition, material, technique and size.  Applications, the application of stone material and traditional pattern to the surface of tile material are important in terms of contituation and observing the experimental process in art.  Plate and cylindrical forms were produced by casting technique on the crown gate ornament sample of Yılanlı Islamic-Ottaman Social Complex, which is the subject of the study.  Mosaic technique, glaze processing (fake mosaic) technique and inlay mosaic technique were applied on the produced forms.  In order to create an example and source for today's traditional Turkish art, applied art works were produced within the scope of the thesis.