Düzce Orman İşletme Müdürlüğü ormanlarında bazı Bursaphelenchus türlerinin farklı çam türlerinde patojenliklerinin belirlenmesi
Determination of pathogenicity of some Bursaphelenchus species on different pine species in Duzce Forest District
Yazar: NURAY ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Çam odun nematodu, Bursaphelenchus xylophilus (Steiner ve Buhrer) Nickle, (Nematoda: Parasitaphelenchidae) iğne yapraklı orman ağacı türlerinde zararlı olan bir türdür. Bulaştığı çam ağaçlarında ani ölümlere neden olmaktadır. Bu çalışma ile ülkemiz ormanlarında yayılış gösteren altı farklı Bursaphelenchus türü (B. mucronatus, B. sexdentati, B. anamurius, B. vallesianus, B. andrassyi ve B. hellenicus) ve üç farklı çam türü (Pinus sylvestris, P. nigra ve P. pinaster) için doğal ortam koşullarında patojenlik çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Aşılamada düşük ve yüksek iki farklı nematod yoğunluğu kullanılmıştır. Her ağaç türünden (6 nematod türüx8 ağaçx2 aşılama dozu) 96 ağaçta aşılama işlemi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca her bir ağaç türü için 8 adet ağaç kontrol grubu olarak kullanılmıştır. Aşılanan ağaçlar ve kontrol grubu ağaçları aşılama işleminden itibaren bir yıl süre ile takip edilmiştir. Ağaçlardaki reçine akışı ve diğer dış belirtiler (yapraklardaki renk değişikliği ve Monochamus cinsi teke böceklerinin aktiviteleri) takip edilmiştir. Çalışmanın sonunda aşılamanın yapıldığı ağaçlardan talaş örnekleri alınmıştır. Laboratuara getirilen örneklerden usulüne uygun yöntemlerle nematod çıkarımı yapılmış ve daha sonra nematod sayımları gerçekleştirilmiştir. Patojenlik testi sonuçları istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Nematod aşılanan ağaçlarda aşılama tarihinden bir yıl sonra nematod aşılamadan kaynaklı bir kuruma meydana gelmediği gözlemlenmiştir. Ayrıca nematod aşılanan ağaçların aylık kontrollerinde, böcek istilasına ait belirtilere (özellikle Cerambycidae ve Scolytinae familyalarına ait türler) rastlanılmamıştır. Reçine akışı ölçüm değerlerinde ağaç türleri arasında anlamlı farklılık ortaya çıkmıştır. Nematod türlerinden sadece B. sexdentati ve B. anamurius reçine akışı üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmuştur. Nematod dozlarının ise reçine akışı üzerinde etkisi olmadığı görülmüştür. Elde edilen sonuçlar neticesinde, doğal ekosistem koşulları altında ve belirli yaştaki üç farklı ağaç türüne aşılanan altı farklı nematod türünün patojen etkiye sahip olmadıkları görülmüştür.

Abstract:
The pinewood nematode, Bursaphelenchus xylophilus (Steiner and Buhrer) Nickle, (Nematoda: Parasitaphelenchidae) is a pest of conifer forest trees. This pest is characterized by the sudden death of infected pine trees. In this study, pathogenicty tests of six native Bursaphelenchus species (B. mucronatus, B. sexdentati, B. anamurius, B. vallesianus, B. andrassyi and B. hellenicus) on three pine species (Pinus slvestris, P. nigra and P. pinaster) under natural conditions were conducted. For each nematode species 8 trees were inoculated. In total for each tree species 96 trees (6 nematode speciesx8 treesx2 doses) were inoculated with nematodes. Also 8 trees for each tree species were used as control groups. Nematode inoculated trees were monitored for a year after inoculation. Monthyl oleoresin flow of each tree and other external symptoms (foliage coloration and Monochamus species activitity) were followed. At the end of the study, wood chip samples were taken from trees for extraction of the nematode and nematodes were counted in the laboratory. The results of pathogenicity tests were analyzed statistically. Nematode inoculated trees did not die a year after the date of inoculation. In addition no signs of insect infestations (especially species belonging to the family Cerambycidae and subfamily Scolytinae) were noticed on trees. The amount of oleoresin flow differed significantly among tree species. There was a significant difference on the oleoresin flow between B. sexdentati and B. anamurius inoculated tree species. However nematode doses did not affect the oleoresin flow significantly. According to the results of this study, inoculated Bursaphelenchus species into tree species under natural ecosystem conditions did not cause pathogenic effects.