Devlet tiyatrolarında bir sahne tasarımcısı Refik Eren
A stage designer Refik Eren in the government theatre
Yazar: SÜREYYA TEMEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELDA KULLUK YERDELEN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
Cumhuriyet dönemi Türk Tiyatrosunun geçirdiği evrelerde, tiyatronungelisim süreci içerisinde yapılan çalısmalar, Türk Tiyatrosunda oyun yazarlığınıtesvik etmek, oyuncu ve yönetmen yetistirmek, tasarımcı ve teknik kadroyuolusturmak gibi faaliyetler gözlenmektedir. Öncelikle bu olusum sürecindekarsılasılan maddi zorluklar, tiyatronun kendine has bir yasasının olmayısı, basagelen hükümetlerin kendi amaçları doğrultusunda tiyatroyu kullanmak istemeleri,kendini ispatlamaya çalısan tiyatronun sancılı dönemleri olmustur. Buolumsuzluklara rağmen perdelerini her zaman açık tutmayı basarmıs, yurt içindeve dısında oyunlar sergilemeye devam etmistir.Cumhuriyet Dönemi Türk Tiyatrosu içinde 1952?1987 yılları arasındaDevlet Tiyatrosunda görev yapan Refik Eren, zorunlu hizmetini yapmak içinyurda döndüğünde kendini batı taklitçisi ve teknik olanakların yetersiz olduğu birkurumun içerisinde bulur. Olumsuz sartları ortadan kaldırmak için bir diziçalısmalar yapar, yasa tasarıları hazırlar, atölyeler kurdurur. Elinden geldiği vegücünün yettiği kadar doğru bildiklerini uygulamaya çalısır.Bu çalısma Refik Eren'in hayatı, sanatı ve dekor tasarımlarınınincelenmesini kapsamaktadır. Yaptığı çalısmaların oyun fotoğrafları ve dekoreskizleri incelenmis, kullandığı yöntemler ve uygulamalar arastırılmıstır. TürkTiyatrosunda neredeyse yarım yüzyıla damgasını vurmus bir tasarımcının, yaptığıçalısmaları gelecek nesillere aktarmak amaçlanarak bu çalısmaya baslanmıstır.Pek çok basarılı çalısmaya imza atan, ödüller kazanan, tiyatro, opera, bale, salonve sahne tasarımları gerçeklestiren Sayın Refik Eren Türk Tiyatrosu'na sahnetasarımı alanında katkıları önemlidir.

Abstract:
In the phases of Republican period of Turkish Theatre, there can be seensome activities such as encouring the play-writing in Turkish Theatre, trainingplayer and director and forming the designer and technical staff. Coming upagainst the financial problems, for lacking of theater?s own law, trying to makeuse of the theatre in the way of political views by current governments were thetroublesome periods of theatre. In spite of these negativeness, the theatre hasalways managed to keep its curtain open.Republican period of Turkish Theatre, Refik Eren, who worked in statetheatre between 1952?1987, after having completed his military service, findshimself in an Eastern affected institution which was inadequate of technicalpossibilities. To do away with the negative circumstances, he makes someresearches and prepares law drafts. He tries to do his best as well as he can. Thisproject consists of Refik Eren?s life, art and decor designs. His work?s playpictures and decor scetches are studied, his methods and practices are researched.This project started with the hope of getting the ideas of this great designer?sworks across to the new generation. He has won many awards and performedgreat theatre, opera, ballet, hall and stage designs. Esteemed Refik Eren who wonmany awards by signing his name under many successful studies and designedtheatre and opera stages and ballet lounge contributed to many significantdevelopment in the stage design department of Turkish Theatre.IV