İki yaş ve altında atopik dermatit tanısı alan çocuk olgularda hastalık şiddetini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of the factors affecting the severity of the disease in children aged TWO YEARS and younger diagnosed with atopic dermatitis
Yazar: MUHAMMED SAİD AYAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURŞEN CİĞERCİ GÜNAYDIN
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Dermatit = Dermatitis ; Dermatit-atopik = Dermatitis-atopic ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmaya Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Hastanesi Çocuk Alerji ve İmmünoloji Polikliniğinde Atopik Dermatit tanısı ile izlenen yaş ortalaması 11,3±6 ay (2-24 ay) olan 209 hasta dahil edilmiştir. Hastaların %57(n=120)'si kız, %43(n=89)'ü erkekti. Hastaların cinsiyet, doğum şekli, doğum haftası, anne sütü alma süresi, formula kullanımı, ek gıda özellikleri, irritan maruziyeti (sabun kullanımı, yünlü kıyafet), terleme ile yakınma varlığı, ailenin ekonomik durumu özellikleri ve laboratuvar sonuçları AD şiddetine göre benzerdi. AD şiddeti ağır olan hastalarda 1,000-1,999 gram arasında doğum tartısında hasta sıklığı daha fazlaydı (p=0,025); ailede (p=0,004) ve annede atopi (p=0,028) öyküsü daha sıktı. Haftada 3'ten fazla banyo sıklığı öyküsü hafif şiddette AD'li hastalarda daha sıktı (p=0,028). Vücutta döküntü en sıklıkla %79,4 yüz, %78,5 yanak, %73,2 ense/boyun, %45,9 kollarda olup; kollarda, bacaklarda, sırtta, gövdede, tüm vücutta döküntü AD şiddeti ağır hastalarda daha sıktı (p<0,001). 
Eşlik eden şikayetler en sık %46,4 huzursuzluk, %21,5 diaper dermatit, %9,6 kilo alamama olup; %50,7'sinde sürekli kaşıntı mevcuttu. Kaşıntı (p<0,001), huzursuzluk (p<0,001), kilo alamama (p=0,002), gece öksürüğü (p=0,013) ağır şiddetteki AD'li hastalarda daha sıktı. 
Hastaların %47,4'ünde çocuk alerji polikliniğine başvuru öncesi tedavi başlanmış olup; TKS kullanımına göre fark yokken (p=0,868), nemlendirici (p<0,001) ve antihistaminik ilaçların (p<0,01) AD şiddeti orta veya ağır olan hastalarda daha sık verildiği saptandı. 
Hastaların %52,6'sında besin, %20'sinde çoklu besin duyarlılığı saptanmış olup; besin duyarlılığı (p<0,01) ve çoklu besin duyarlılığı (p=0,024) AD şiddeti ağır hastalarda daha sıktı.  
Hastalarda saptanan besin duyarlılıkları %43 yumurta, %20 inek sütü, %11,9 fındık, %4,8 yer fıstığı ve %1,9 ceviz ile olup; sadece yumurta duyarlılığı AD şiddeti ağır hastalarda daha sık saptandı (p<0,001). Yumurta sIgE pozitifliği, DPT'de yumurta pozitifliği AD şiddeti ağır hastalarda daha sıktı (p<0,05). Hastaların %87,1(n=182)'inde Total IgE yüksekliği, %27,3(n=57)'ünde periferik kanda eozinofili varlığı, %27,3(n=57)'ünde D vitamini düşüklüğü saptandı. Yumurta duyarlılığı, yumurta spesifik IgE pozitifliği, bacaklarda döküntü varlığı, huzursuzluk yakınması AD şiddeti ağır olma durumunu etkileyen parametreler olarak tespit edildi. Bu çalışmanın sonuçlarına göre AD şiddetini etkilen faktörlerin belirlenmesinin hasta izlemi ve hastalık seyrinde önemli olacağı düşüncesindeyiz.

           Anahtar kelimeler: çocuk; atopik dermatit, SCORAD indeksi; hastalık şiddeti

Abstract:
209 patients with a mean age of 11.3±6 months (2-24 months) who have been followed for atopic dermatitis (AD) in The Pediatric Allergy and Immunology outpatient clinic of the Tekirdağ Namık Kemal University were included in this study. 57% (n=120) of the patients were girls and %43 (n=89) were boys. Gender, mode of delivery, gestational age, breastfeeding duration, use of formula feeding, characteristics of complementary feeding, irritant exposure (soap, woolen clothes), presence of complaints with sweating, economical status of the family and laboratory results were similar among the patients. There were more patients born weighing 1,000-1,999 grams among severe AD patients (p=0,025); and they had a family (p=0,004) and maternal (p=0,028) history of atopy more frequently. History of bathing more than 3 times a week were more frequent in patients with mild AD (p=0.028). Skin rashes of the patients were mostly seen on their faces with 79,4%, their cheeks with 78,5%, their necks with 73.2% and their arms with 45,9%; and the rashes on the arms, legs, back, trunk and overall body were seen more frequently in the patients with severe AD (p<0.001).
Accompanying symptoms were mostly restlessness (46.4%), diaper dermatitis (21.5%) and failure to thrive (9.6%); and 50.7% of the patients experienced continuous itching. Itching (p<0.001), restlessness (p<0.001), failure to thrive (p=0.002) and nocturnal coughing (p=0.013) were more frequent in patients with severe AD. Treatments of the 47.4% of the patients were  
commenced before their pediatric allergy immunology visits; and while TKS usage rates were similar (p=0.868), moisturizers (p<0.001) and antihistaminic agents (p<0.01) were commenced more frequently for moderate and severe AD patients. 
52.6% of the patients had food sensitization and 20% had multiple food sensitization. Food sensitization (p<0.01) and multiple food sensitization (p=0.024) were more frequent among the severe AD patients. Sensitized foods were egg (43%), cow's milk (20%), hazelnut (11.9%), peanut (4.8%) and walnut (1.9%); and egg sensitization were more frequent among the severe AD patients (p<0.001). Egg sIgE and egg in SPT were seen more frequently positive among the severe AD patients (p<0.05). Total IgE were increased in the 87.1% (n=182) of the patients, 27.3% (n=57) had peripheral eosinophilia and 27.3% (n=57) had decreased vitamin D levels. Egg sensitivity, a positive egg specific IgE, leg rash and restlessness were detected as the parameters associated with the severe AD. According to results of this study, we think that the identification of the factors that affect the AD severity is important for the monitoring of the patient and the course of the disease. 
Key words: child; atopic dermatitis, SCORAD index, disease severity