Abant İzzet Baysal Üniversitesi Düzce Araştırma ve Uygulama Hastanesi diyet polikliniğine yönlendirilen hastalarda diyete uyumu etkileyen kimi faktörler
Some factors effecting dietary compliance in patients referred to diet policlinic of Abant Izzet Baysal University Duzce School of Medicine
Yazar: NİLGÜN İSTEK
Danışman: Y.DOÇ.DR. ATİLLA SENİH MAYDA
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Beslenme; büyüme, yaşamın sürdürülmesi ve sağlığın korunması için besinlerinkullanılmasıdır. Beslenme, besinlerin üretiminden hücrede kullanımına değin geçen tümevrelerde insan-besin ilintisini inceleyen bir bilim dalıdır (Baysal, 1997).Yetersiz beslenen toplumlardaki çocukların büyüme hızı yeterli beslenenlerden dahayavaştır. Yetersiz beslenme, yalnız fiziksel büyümeyi değil, zeka gelişimini de olumsuz yöndeetkilemektedir (Baysal, 1997).Beslenme yetersizliği ve dengesizliğinin dolaylı olarak neden olduğu hastalıkların enönemlileri; enfeksiyon hastalıkları, aterosklerotik hastalıklar, diyabet, hipertansiyon, şişmanlık,diş çürükleri ve karaciğer hastalıklarıdır (Baysal ve ark., 1999). Beslenmenin düzenlenmesiçeşitli kronik hastalıkların tedavisinde önemli rol oynamaktadır. Farklı kronik hastalıklardabeslenme müdahalesinin etkilerinin araştırıldığı bir çalışmada uygun bir diyetin bu kronikhastalıkların kontrol edilmesinde basit ve etkin bir yol olduğu düşünülmüştür (Huang ve ark.,1999).Kronik hastalıkların tedavisindeki güncel strateji, hastanın hastalığı konusundabilinçlendirilmesi için eğitim verilmesidir (Baysal ve ark., 1999). Besin tercihlerini nasılyapacaklarını öğretmek için bireylerin müdahalelere gereksinimi vardır. Müdahale yapankişilerin bireysel farklılıkları göz önünde bulundurmaları gerekir (Aurora ve ark., 2000). Bazıçalışmalar, kadınların erkeklere, ileri yaştakilerin gençlere göre diyete uyumlarının daha iyiolduğunu rapor etmektedir (Chang ve ark., 2005).Hiperlipidemisi olan hastalarda yapılan yeme davranışı çalışması, hastaların %24,9'unundiyetsel önerilerle uyumunun zayıf olduğunu göstermiştir. Uyumun kadınlarda, 60 yaş üzerihastalarda, emekli veya evde yaşayanlarda daha iyi olduğu tespit edilmiştir. Çalışma, diyetintemel öneminin hastalar tarafından yeterli anlaşılmadığını göstermiştir (Allaert, 2004).Diyabetik hastalar üzerinde yapılan bir çalışmada hastaların; kişisel yönetim, motivasyon,algılama ve eğitimin geliştirilmesiyle değiştirileceği belirtilmiştir (Puder ve ark., 2003).Çalışmamızda da diyet eğitiminin etkinliği, hastaların diyete uyumlu olup olmadıkları ve uyumuetkileyen faktörler belirlenmeye çalışılacaktır.Anahtar Kelimeler: Bağlılık, beslenme, diyabet, obesite.iii

Abstract:
Nutrition is the use of foods to grow, continue to life and to maintain health. Nutritionis a science investigates human-food relation in all levels from food production to food using incells (Baysal, 1997).The growth rate is more slow in populations which have inadequate nutrition thanpopulations which have adequate nutrition. Inadequate nutrition does not only effect physicalgrowth, but also mental growth (Baysal, 1997).The most important diseases that indirectly caused from inadequate and imbalancenutrition are infectious diseases, atherosclerotic diseases, diabetes, hypertension, obesity,dental cavities and liver diseases (Baysal et all., 1999). The arrangement of nutrition plays animportant role in the treatment of different chronic diseases. In a study that investigatingnutrition intervention in different chronic diseases it is thought that appropriate diet is simplyand effective way in controlling of these chronic diseases (Huang et all., 1999).Present strategy in treatment of chronic diseases is to educate patients making themconscious abouth their diseases (Baysal et all., 1999). People need interventions to teach howmake food preference. People making interventions must attend to individual differences(Aurora et all., 2000). Some studies reported that women and older people are more compliantto diet than men and younger people (Chang et all., 2005).In eating behaviour study performed inhyperlipidemic patients it is indicated that 24,9%of patients have less compliance to dietetic recommendations. It is determined that complianceis more in women, older than 60 years of patients, retired people or people living in home. Thestudy showed that the importance of diet could not be adecuately understood by the patients(Allaert, 2004). In a study performed in diabetic patients it is reported that patients can bechanged by the better education, perception, motivation and self-management (Puder et all.;2003). The aim of our study is to determine the effectiveness of diet education, the complianceof patients to diet and factors effecting compliance.Keywords: Adherence, diabetes, nutrition, obesity.iv