Böbrek nakli sonrası fiziksel aktivitenin yaşam kalitesine etkisi
The effect of physical activity on the quality of life after kidney transplantation
Yazar: MELEK AKKAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM YAZICI
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma, böbrek nakli hastalarının fiziksel aktivite düzeylerinin yaşam
kalitesine etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı yöntemle yapılmıştır.
Araştırmanın örneklemini, İstanbul'da bir üniversite hastanesinin
Transplantasyon Polikliniği'nde izlenen, 18-65 yaş arasında, böbrek nakli
ameliyatından sonra en az 3 ay geçmiş olan, araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul
eden 205 hasta oluşturdu. İleri seviyede kalp yetersizliği bulunan, rejeksiyonu olan,
ciddi nörolojik rahatsızlığı olan ve egzersiz yapmasına engel olacak kas iskelet sistemi
problemi olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Veriler; sosyo-demografik özellikleri
belirlemek için araştırmacılar tarafından hazırlanan Hasta Bilgi Formu, fiziksel aktivite
seviyesini belirlemek için Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi kısa formu (UFAA) ve

yaşam kalitesini belirlemek için Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi WHOQOL-
BREF Ölçeği kullanıldı.

Verilerin analizinde; Shapiro-Wilk testi, sayı-yüzdelik hesaplamaları, t testi,

Man-Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Dunn-Bonferroni post-hoc testi, Pearson ki-
kare testi ile Fisher-Freeman-Halton exact test kullanıldı.

Araştırma sonucunda, Böbrek nakli hastalarının yaş ortalaması 43,92±10,53 yıl
(Min=18; Mak=65), %56,6'sı erkek, %70,2'si evli, %50,7'si ilköğretim mezunu,
%65,4'ü hiç çalışmamakta, diyaliz süreleri ortalaması 59,81±63,51 ay (Min=0;
Mak=240), böbrek nakil süreleri ortalaması 93,98±71,12 ay (Min=3; Mak=360),
%20,5'nin böbrek hastalığı etyolojisinin bilinmeyen nedenden oluştuğu ve %68,8'inde
verici tipinin canlı donör olduğu bulundu. UFAA sınıflamasına göre hastaların
WHOQOL-BREF-Tr fiziksel sağlık, psikolojik ve sosyal ilişkiler alt boyut puanları
bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı. Hastaların UFAA-MET
puanları ile WHOQOL-BREF-Tr sosyal ilişkiler alt boyut puanları arasında pozitif
yönde çok zayıf düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu belirlendi.

Abstract:
ABSTRACT
THE EFFECT OF PHYSICAL ACTIVITY ON THE QUALITY OF LIFE
AFTER KIDNEY TRANSPLANTATION
The aim of this study was to investigate the effect of physical activity on the
quality of life in patients with kidney transplantation.
The sample of the study consisted of 205 patients between 18-65 years old who
had been followed in the Transplantation Policlinic of a university hospital in Istanbul,
after at least 3 months after kidney transplantation and voluntarily attended to
participate in the study. Patients with advanced heart failure, rejection, severe
neurological disorder and musculoskeletal problems that prevented exercise were
excluded from the study. Data; To determine the socio-demographic characteristics, the
Patient Information Form prepared by the researchers, the International Physical
Activity Questionnaire short form (UFAA) to determine the level of physical activity
and the World Health Organization Quality of Life WHOQOL-Bref Scale were used to
determine the quality of life.
In the analysis of the data, number-percentage calculations, t-test, Shapiro-Wilk
test, Man-Whitney U test, Kruskal Wallis test, Dunn-Bonferroni post-hoc test, Pearson
chi-square test and Fisher-Freeman-Halton exact test were used.
As a result of the study, the average age of kidney transplant patients was
43.92±10.53 years (Min=18; Mak=65), 56.6% were male, 70.2% were married, 50.7%
were primary school graduates, 65.4% of them was not working, average dialysis time
was 59.81±63.51 months (Min=0; Mak=240), kidney transplant time average is
93.98±71.12 months (Min=3; Mak=360), 20.5% of kidney disease etiology was due to
unknown reason and 68.8% of donor type was live donor. According to the UFAA
classification, there was a statistically significant difference in terms of WHOQOLBREF-Tr physical health, psychological and social relationships sub-dimension scores.
It was determined that there was a very weak and statistically significant relationship
between the patients' UFAA-MET scores and WHOQOL-BREF-Tr social relations
subscale scores.