Anadolu Selçuklu Dönemi yapılarının restorasyonunda özgünlük ölçütü-Konya İnce Minareli Medrese örneği
Authenticity measure on the restoration of the structures of Anatolian Seljuks-example of Konya Ince Minareli Medrese
Yazar: ZEHRA USLU BÜLBÜL
Danışman: PROF. DR. ZEHRA GEDİZ URAK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Toplumların kimliklerini koruma isteği ve davranışıyla birlikte zamanla gelişen koruma anlayışının yapılar üzerindeki etkisiyle, farklı mimari akımlar ve mimari yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Mimari yaklaşımların prensipleri doğrultusunda yapılan uygulamalar, mimaride korumanın gelişimini sağlamış ve dikkatleri özgünlük kavramına çekmiştir. Günümüzde yapılan onarım ve restorasyon çalışmalarında görülen ve ulusal-uluslararası toplantılara konu olan özgünlüğün korunması sorunları, özgünlük ölçütünün tespiti, özgünlük belirleme yöntemlerine duyulan ihtiyaç ve mimari korumada özgünlük üzerine yapılan çalışmaların azlığı, bu tezin yapılmasının başlıca nedenlerindendir. Tezde özgünlük ölçütüne vurgu yapılarak, mimaride özgünlüğün doğru olarak anlaşılması ve korunması hedeflenmiştir. Tezde, özgünlük ölçütü incelenmiş, bileşenleri analiz edilmiş, oransal özgünlük değerlerine ulaşmak için gerekli kriterler belirlenmiş ve 'Özgünlük Ölçme Tekniği' diğer bir ifadeyle 'Özgünlük Ölçütü Çözümleme Yöntemi' geliştirilmiştir. Koruma ölçütlerinden biri olan özgünlük ölçütünün değerlendirmesi yapılırken, 'özgündür' ya da 'özgün değildir' gibi kesin yargıların dışında 'oransal özgünlük' değerlendirmesini tespit etmek amacıyla, bilgi kaynaklarına ve gözleme dayalı sözlü ifadelerin, sayısal verilere dönüştürülmesi sağlanmıştır. Yöntem, Anadolu Selçuklu Mimarisi'nin en önemli yapılarından olan Konya İnce Minareli Medrese'de uygulanmıştır.

Abstract:
Upon the effect of conservation approach, which is the result of societies' demand to preserve their identities, different architectural movements and architectural approaches have emerged. Implementations towards the principles of these architectural approaches have developed conservation in architecture and led to a focus on the authenticity term. The concerns related to preserving authenticity within current repair and conservation works that are also subjects of national and international meetings, detection of authenticity measure, the necessity of methods for measuring authenticity, and the low number of studies on authenticity in the area of architectural conservation are the main motivations behind this thesis. In this thesis, with an emphasis on the authenticity measure,  an accurate understanding of authenticity in architecture and its preservation are aimed. For this purpose, we examined the authenticity measure, analyzed its components, determined the necessary criteria for obtaining rational authenticity values, and developed "Technique for Measuring Authenticity" or in other words "Analysis Method for Authenticity Measure". While evaluating the authenticity measure, which is one of the measures of conservation, apart from absolute judgments such as "authentic" or "not authentic", we provide "rates of authenticity" by transforming verbal expressions based on acquired information and observations to numerical values. The proposed method is applied on one of the most important structures of Anatolian Seljuk Architecture-Konya İnce Minareli Medrese.