İşitme engelli adölasanların benlik kavramı ve depresyon belirti düzeyleri arasındaki ilişki
The relation between the self-concept and the levels syptom of depression in adolescents with hearing impaired
Yazar: FATMA YILMAZ
Danışman: Y.DOÇ.DR. DUYGU ARIKAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
VII ÖZET Bu araştırma işitme engelli âdölesanların benlik kavramı ve depresyon belirti düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve sosyo demografik özelliklerle karşılaştırmak amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikte planlanmış ve yapılmıştır. Araştırma 5 Ocak-29 Şubat 2004 tarihleri arasında Trabzon ili İşitme Engelliler Çok Programlı Lisesinde l, 2 ve 3. sınıflardaki 100 işitme engelli adölesan üzerinde yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu ile Piers ve Harris tarafından geliştirilen ve Öner tarafından Türkçe' ye uyarlanan 80 maddelik Piers-Harris Benlik Kavramı Ölçeği ve 21 maddeden oluşan Beck Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, Bağımsız gruplarda t testi analizi, Kruskal-Wallis varyans analizi, Mann-Whitney U testi ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma grubundaki işitme engelli âdölesanlarm benlik puan ortalamaları 49.34±10.34, depresyon puan ortalamaları ise 12.51±11.66 bulunmuştur. İşitme engelli âdölesanlarm Benlik puan ortalamaları ile depresyon puan ortalamaları arasındaki ilişkinin önemsiz olduğu saptanmıştır ( r=-,065 p>0.05 ). İşitme engelli âdölesanlarm eğitim durumlarının benlik ve depresyon üzerinde önemli bir etkisinin olduğu saptanırken ( p <0.05 ), cinsiyet, ailedeki çocuk sayısı, okulda kalma durumu, dudak okumayı bilme durumu, anne ve baba yaşı, anne ve baba mesleği, anne eğitimi, aile tipi, sosyal güvence, ailelerin genel durumu, Türkçe not ortalaması gibi faktörlerin benlik ve depresyon belirti düzeyleri üzerinde önemli bir etkisinin olmadığı saptanmıştır ( p>0.05 ).VIII İşitme engelli adölesanların işitme cihazı kullanma durumlarının, baba eğitimlerinin, ailede başka işitme engelli birey olma durumlarının, benlik kavramı üzerinde anlamlı bir etki yarattığı ( p<0.05 ), depresyon belirti düzeyleri üzerinde ise anlamlı bir etki yaratmadıkları tespit edilmiştir (p>0.05 ). İşitme engelli adölesanların yaşı ve matematik not ortalamalarının ise benlik kavramları üzerinde etkili olmadığı ( p>0.05 ), depresyon puan ortalamaları üzerinde etkili olduğu saptanmıştır (p<0.05 ). Bu çalışma sonucunda elde edilen bulgular, işitme engelli adölesanların benlik düzeylerinin orta, depresyon belirti düzeylerinin ise hafif düzeyde olduğunu göstermektedir. Bu bulgular doğrultusunda işitme engelli adölesanların öğretmenleriyle iletişime girilerek adölesanların benlik kavramlarım yükseltmeye ve depresyon belirti düzeylerini azaltmaya yönelik rehberlik hizmetlerinin planlanmasında işbirliği yapılması önerilebilir.

Abstract:
IX SUMMARY The Relation Between The Self-Concept and The Levels Symptom of Depression in Adolescents With Hearing Impaired This research was planned and carried out as descriptive and correlational for in order to investigate the relation between the self-concept and depression levels of adolescents with hearing impaired and to compare it with socio-demographic characteristics. The research was conducted on 100 adolescents with hearing impaired the first, second and third classes in Multi-Program High School for the hearing disabled in Trabzon province. The data were collected during 5 January- 29 February 2004. Data were colected using injury form prepared by the researcher, Piers Harris children's self-concept scale Questionnaire of 80 items improved by Piers and Harris and translated into Turkish by Öner and Beck Depression Scale consisting of 21 items. In evaluating the data, the analyse of t-test in independent groups, Kruskal Wallis Variant Analyse,Mann Whitney U test and Correlation analyse were used. The average self-concept points in the adolescents with hearing impaired the group of the research were found as 49.34±0.34 and the average depression points as 12.51±1 1.66. it was determined that the relation between the average self-concept points and the average depression ones of the adolescents with hearing impaired was regarded as insignificant ( r= -,065 p>0.05). Where as, it's determined that the educational positions of the adolescents with hearing impaired have a crucial influence on self-concept and depression ( p<0.05 ). It is understood that the factors such as sex, the number of siblings, cases of failing in theclass and knowing how to read lips, age of parents, their jobs, mother - education, type of family, social insurance, general situation of family, average point on the lesson "Turkish" all didn't have so important an effect on self-esteem and depression (p>0.05). It was determined that the factors such as case of using the hearing aid of the adolescents with hearing impaired, father education, case of whether there's another öne hearing impaired in the family ör not put a meaningful effect on self-concept but not on the depression. It was found that the age and the average mathematics points of the adolescents with hearing impaired have no influence on the self concept but the average points of depression ( p<0.05 ) The findings achieved at the end of this study was demonstrated that the level of the self- concept of adolescents with hearing impaired was medium and the levels of depression was in low level. In the light of these data, it's advisable that by communicating with their teachers, it should be co-operated to plan their Quide services in direction of increasing the self-esteem of the adolescents with hearing impaired and decreasing their depression levels.