Marmara adası güneyi ve Erdek Körfezi'nin çok kanallı sismik yansıma yöntemi ile tektonik yapısının incelenmesi
Investigation of tectonic structure of the south of Marmara island and Erdek Bay by multichannel seismic reflection method
Yazar: ALEYNA DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. SEDA OKAY GÜNAYDIN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Deniz Jeolojisi ve Jeofiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Marmara Denizi, Türkiye'nin en aktif tektonik yapılarından Kuzey Anadolu Fay Zonu'na ait çok sayıda fayın etkisinde kalan önemli aktif tektonik sahalardan biridir. Kuzey Anadolu Fayı (KAF)'nın, Marmara Denizi içerisinde kuzey, orta ve güney olmak üzere üç kola ayrıldığı bilinmektedir. Bu kollardan orta kol fay sistemi Marmara Denizi güney şelfi boyunca dağılım göstererek, şelfin batısından doğusuna doğru tüm şelfte dağılım göstermektedir. Bu nedenle Marmara Denizi'nin güneyi de en az kuzey bölümü kadar önemli bir konumda ve deprem üretebilecek potansiyele sahiptir. Çalışma alanı, Marmara Denizi'nin güneybatısında bulunan Erdek Körfezi'ni ve Marmara Adası ile Kapıdağ Yardımadası arasında kalan bölgeyi kapsamaktadır. Dolayısıyla çalışma alanı KAF'ın oldukça etkisinde kalan bir bölgedir.
Çalışmada, 2013 ve 2014 yıllarında Marmara Denizi'nin güney şelfinin tektonik yapısını ortaya koymak amacıyla TÜBİTAK 112Y026 proje no'lu TUBİTAK-NSF desteği ile Dokuz Eylül Üniversitesi, Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü, Columbia Üniversitesi ve Lamont Doherty Earth Observatory Enstitüsü'nün ortaklaşa gerçekleştirdiği SOMAR projesi kapsamında toplanan çok kanallı sismik ve sparker sismik yansıma veri setleri kullanılmıştır.
Çalışma kapsamında, çalışma alanının kuzey bölümünde, Kapıdağ Fayı olarak adlandırılan aktif ve doğrultu atım özelliği gösteren fay sistemi ayrıntılı olarak haritalanmıştır. Marmara Denizi Erdek Körfezi'nin fay haritasını oluşturulmuş ve bu fayların Geç Kuvaterner'den bu yana aktivitesi ortaya konmuştur. Çalışma alanının neredeyse tamamında akustik temelin zaman cinsinden derinlik grid haritası oluşturulmuştur. Ayrıca, güneyde daha sığ derinliklerde gözlemlenen akustik temeli kesen birçok fay haritalanmıştır. Sığ faylar ve temeli kesen daha derin faylar olmak üzere bu bölgenin tektoniği de ayrıntılı olarak incelenerek aktif ve aktif olmayan faylar ortaya konmuştur.

Abstract:
The Sea of Marmara is one of the most important active tectonic area in Turkey. It is known that the North Anatolian Fault (NAF) is divided into three branches as north, middle and south within the Marmara Sea. The southern part is also important as the northern part and has the potential to produce earthquakes. The study area covers the area between Marmara Island and Kapıdağ Peninsula and Gulf of Erdek in the Sea of Marmara. For this reason, the study are is a region that is highly effected by NAF.
In the frame of this study, multi-channel seismic and sparker seismic reflection data sets are processed and interpreted which were collected in 2013 and 2014 within the scope of TUBITAK Project with number 112Y026. This project was carried out jointly by Dokuz Eylül University, Institute of Marine Sciences and Technology, Columbia University and Lamont Doherty Earth Observatory Institute with the support of TUBITAK-NSF.
Within the scope of the study, an active and strike-slip fault system called Kapıdağ Fault is mapped in detail. The fault map of the area and the activity of these faults since the Late Quaternary are revealed. A depth grid map of the acoustic basement is created in almost the entire study area. In addition at shallower depths, several faults cutting the acoustic basement are mapped. The tectonics of this region, including shallow faults and deeper faults cutting the basement, are also analysed in detail and active and inactive faults are revealed.