Yüksek mukavemetli sacların şekillendirilmesinde meydana gelen incelmenin etüd edilmesi
Analyzing the effect of reducing sheet metal thickness on the formability of high strength steels
Yazar: GÖKALP ERBİLİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF MALYER
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine ve İmalat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Konstrüksiyon ve İmalat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Beyaz eşya sektörü günümüzde 3000000 adet/yıl üretim miktarına yaklaşmaktadır. Beyaz eşya ürünleri olan çamaşır makinası, buzdolabı, fırın, televizyon gibi eşyalarda çok sayıda sac parça birleştirilerek ürünler meydana getirilmektedir. Makinaların yapımında kullanılan saç parçaların üretim adetlerinin yüksek olması nedeniyle saç kalıpçılığının, üretim metotlarının, kullanılacak sac malzeme boyutların, uygun saç kalıbı tasarımının yapılması büyük önem kazanmıştır. 
 
Diğer yandan yıllık üretim adetlerini yüksek olması kullanılan parçalardaki birim maliyetleri etkilemektedir. Birim maliyeti etkileyen en önemli faktörlerden biri kullanılan malzeme cinsi ve malzeme kalınlığıdır.  
 
Bu tez çalışmasında, çamaşır makinasında kullanılan tamburun ön kapak parçası incelenmiştir. Ön kapak parçasının üç farklı malzeme cinsi ANSI 430, DX54D, DC04 üzerinde sac inceltme çalışması yapılmıştır. 0,5 mm kalınlığındaki sac malzemeler, 0,37 mm kalınlığa indirilerek; ANSI 430, DX54D, DC04 malzemelerin formlanabilirlik (Şekillendirilebilirlik) analizi, incelme analizi, buruşma analizi, kenar çatlak analizi, geri yaylanma analizi, kalıp üzerinde oluşacak kuvvetler analizinin değerlendirilmesi yapılmıştır. 
 
Sonuç olarak; 0,37 mm, 0,5 mm kalınlık değerlerine sahip ANSI 430, DX54D, DC04 malzeme tipleri için şekillendirme işlemleri güvenli olarak gerçekleştirilmiştir. Sac kalınlığı azaldıkça akma ve çekme dayanımın azaldığı görülmüştür. Sac kalınlığı azaldıkça incelme miktarı, geri esneme ve kenar çatlaklarının arttığı gözlemlenmiştir. Analiz çalışmaları sonucunda ön kapak malzemesi olarak 0,37 mm kalınlığındaki AISI 430 malzemesinin kullanılmasına karar verilmiştir. Böylece dünya çapında hammadde sıkıntısı yaşandığı da dikkate alındığında parça başı 212 gr, yıllık üretim miktarı 3000000 adet/yıl üzerinden hesaplandığında ise 636000 kg tasarruf sağlanması mümkün hale gelebilir. Bu değer üretici firma için yıllık yaklaşık 849060 $ olarak hesaplanmıştır.

Abstract:
The household appliances sector is approaching the production amount of 3000000 units/year. A large number of sheet metal parts are combined to form products in white goods such as washing machines, refrigerators, ovens, and televisions. Due to the high production number of sheet metal parts used in the construction of machines, it has gained great importance to design sheet metal molding, production methods, sheet material dimensions to be used, and appropriate sheet metal mold design.
 
On the other hand, the high annual production numbers affect the unit costs of the parts used. One of the most important factors affecting the unit cost is the type of material used and the thickness of the material.
 
In the present thesis, the front cover part of the drum used in the washing machine was examined. Sheet thinning studies were carried out on three different material types ANSI 430, DX54D, DC04 of the front cover part. Sheet thicknesses are reduced from 0.5 mm to 0.37 mm; Formability analysis of ANSI 430, DX54D, DC04 materials, thinning analysis, wrinkling analysis, edge crack analysis, spring-back analysis, analysis of forces that will occur on the mold were evaluated.
 
As a result, the studies could be carried out without any damage to the shaping processes for every thickness and material type. It has been determined that as the sheet thickness decreases, the yield and tensile strength, elongation, and hardness increase, the formability becomes more difficult, the amount of thinning in the sheet, spring back and edge cracks increase. As a result of the analysis, it was decided to use 0.37 mm thick AISI 430 material as the front cover material. Thus, 212 gr when the annual production amount is calculated over 3000000 pieces/year and 636000 kg per year were saved in conditions where we experience a worldwide shortage of raw materials. This value has been calculated as approximately $849060 per year for the manufacturer.