Timokinonun sıçanlarda metotreksat ile indüklenen böbrek hasarı üzerine etkisinin biyokimyasal ve histopatolojik olarak incelenmesi
Biochemical and histopathological investigation of the effect of thymoquinone on methotrexate-induced kidney injury in rats
Yazar: HATİCE İLHAN
Danışman: PROF. DR. TAHA ABDULKADİR ÇOBAN
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Tıbbi Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Metotreksat = Methotrexate ; Timokinon = Thymoquinone

Özet:
Timokinonun Sıçanlarda Metotreksat ile İndüklenen Böbrek Hasarı Üzerine Etkisinin Biyokimyasal ve Histopatolojik Olarak İncelenmesi.

Giriş ve Amaç: Metotreksat hücre bölünmesini inhibe etmesi nedeniyle yaygın olarak kullanılan antimetabolit kemoterapötiklerden biridir. Yüksek dozda kullanılan metotreksatın akut böbrek hasarına neden olduğu bilinmektedir. Timokinonun antioksidan antiinflamatuar, ilaç yan etkilerini azaltıcı etkileri bildirilmiştir. Bu çalışmanın amacı sıçanlarda metotreksat ile oluşturulan akut böbrek hasarı modelinde güçlü bir antioksidan olan timokinonun etkisinin biyokimyasal ve histopatolojik olarak araştırılmasıdır.

Materyal ve Metot: Çalışmamızda, Wistar albino cinsi erkek sıçanlar kullanıldı. Sıçanlar her grupta 6 adet olacak şekilde 4 gruba ayrıldı. Gruplar; I.Kontrol, II. MTX, III. MTX + TQ (20 mg/kg) ve IV. MTX + TQ (50 mg/kg) şeklindedir. Kontrol grubu sıçanlara 20 mg/kg gavaj yoluyla 5 gün boyunca tek doz mısır yağı verildi. II, III ve IV. gruba deneyin 2. günü tek doz 20 mg/kg i.p. olarak MTX verildi. III. Gruba 20 mg/kg ve IV. Gruba 50 mg/kg TQ 5 gün boyunca gavaj yoluyla verildi. Tüm hayvanlar 6. gün sonunda sakrifiye edilerek alınan böbrek dokusu ve kan örnekleri biyokimyasal ve histopatolojik olarak incelendi. 

Bulgular: Yapılan biyokimyasal analizler sonucunda ölçülen böbrek dokusunda KIM-1, MIOX ve serum örneklerinde üre, kreatinin, KIM-1 ve MIOX değerlerinde MTX grubunda kontrol grubuna göre anlamlı bir artış gözlendiği ve bu artışın TQ kullanımına bağlı olarak azaldığı gözlendi. Böbrek dokusu ve serum GSH değerlerinde MTX grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak azalırken, TQ kullanımının GSH değerini arttırdığı gözlendi. Histopatolojik incelemelerde MTX grubuna ait böbrek dokularında oksidatif hasarın göstergesi olabilecek bulgular gözlendi. MTX ve kontrol grubu karşılaştırıldığında her iki grupta bu bulgular anlamlı (p<0.05) iken, TQ alan gruplarda bu histopatolojik değişikliklerin anlamlı ölçüde azaldığı görüldü.

Sonuç: Sıçanlarda metotreksatın oluşturduğu böbrek hasarına karşı timokinon kullanımının antioksidan ve diğer özellikleri ile koruyucu olarak bu hasarı önlediği saptandı. Buna bağlı olarak timokinonun kemotropik ilaçlarla birlikte kullanımı için klinik olarak daha ileri düzey çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Akut Böbrek Hasarı, KIM-1, MIOX, Metotreksat, Timokinon.

Abstract:
Biochemical and Histopathological Investigation of the Effect of Thymoquinone on Methotrexate-Induced Kidney Injury in Rats.

Introduction and Aim: Methotrexate is one of the most widely used antimetabolite chemotherapeutics because it inhibits cell division. High doses of methotrexate are known to cause acute kidney injury. Antioxidant, anti-inflammatory and reducing effects of drug side effects of thymoquinone have been reported. The aim of this study is to biochemically and histopathologically investigate the effect of thymoquinone, a powerful antioxidant, in the acute kidney injury model induced by methotrexate in rats.

Materials and Methods: In our study, male Wistar albino rats were used. The rats were divided into 4 groups, 6 in each group. Groups; I.Control, II. MTX, III. MTX + TQ (20 mg/kg) and IV. It is MTX + TQ (50 mg/kg). A single dose of corn oil was given to rats in the control group by gavage at 20 mg/kg for 5 days. A single dose of 20 mg/kg i.p. as MTX was given to secont, third and fourth group on the secont day of the experiment. 20 mg/kg TQ was given to the third group and 50 mg/kg TQ was given to the fourth group by gavage for five days. All animals were sacrificed at the end of the 6th day, and kidney tissue and blood samples were examined biochemically and histopathologically.

Results: As a result of the biochemical analyses, it was observed that there was a significant increase in the urea, creatinine, KIM-1 and MIOX values in the KIM-1, MIOX and serum samples of the kindey tissue of the MTX group compared to the control group, and this increase decreased due to the use of TQ. While kidney tissue and serum GSH values decreased significantly in the MTX group compared to the control group, it was observed that the use of TQ increased the GSH value. Histopathological examinations revealed findings that may indicate oxidative damage in the kidney tissues of the MTX group. When the MTX and control groups were compared while these findings were significant (p<0.05) in both groups, it was observed that these histopathological changes significantly reduced in the groups receiving TQ.

             Conclusion: It was determined that the use of thymoquinone against kidney damage caused by methotrexate in rats prevented this damage with its antioxidant and other properties. Accordingly, clinically advanced studies are needed for the use of thymoquinone with chemotropic drugs.

             Keywords: Acute Kidney Injury, KIM-1, MIOX, Methotrexate, Thymoquinone.