Coğrafya bilimine katkı sağlayan ünlü bilim insanları ile ilgili öğretmen farkındalıklarının değerlendirilmesi
With famous scientists who contributed to the science of geography assessment of relevant teacher awareness
Yazar: AYŞE NUR ÜNSAL
Danışman: DOÇ. DR. RECEP BOZYİĞİT
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Coğrafyaya katkıda bulunan bilim insanları konusu, bu alandaki bilimsel gelişim ve yeniliklerin anlaşılması için kritik öneme sahiptir. 20. yüzyıl ortalarında gerçekleştirilen reformlar, coğrafya bölümlerinin yeniden yapılandırılmasına ve coğrafya eğitiminin bilimsel temellerinin güçlendirilmesine yol açmıştır. Bu dönemde, uluslararası arenada coğrafya biliminin daha fazla tanınmasını sağlayan bilimsel yayınlar ve milletlerarası toplantılardaki aktif roller ön plana çıkmıştır. Ayrıca, coğrafya bölümlerinde kurulan araştırma enstitüleri, disiplin içi araştırmaların daha sistematik bir şekilde yürütülmesine imkân tanımıştır. 
Bu çalışmanın amacı; coğrafya biliminin gelişimini ve bu gelişime katkıda bulunan bilim insanlarının öğretmenler tarafından farkındalıklarını ölçmektir.  Araştırmada İlk Çağ, Orta Çağ, Yeni Çağ ve Yakın Çağ olarak coğrafyanın gelişimine değinilmiş ve bu dönemdeki bilim insanlarının katkı ve eserlerine yer verilmiştir. Ayrıca Türkiye'de coğrafyanın gelişimini anlamak, günümüzdeki coğrafya öğretmenlerinin bilim hakkında farkındalığını ölçmek amacıyla da Cumhuriyet Dönemi'nde coğrafyaya katkı yapan bilim insanları hakkında bilgilere de yer verilmiştir. Türkiye'de üniversite reformunun coğrafyaya yaptığı katkılar ile ilgili coğrafya öğretmenlerinin görüşü alınmıştır.
 Araştırma metodu olarak durum çalışması seçilmiş ve öğretmen farkındalıklarının ölçülmesi amacıyla da görüşme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmanın örneklemini Ankara ve Konya ilinde bulunan ve çeşitli kurumlarda görev yapan 38 coğrafya öğretmeni oluşturmaktadır. Bu öğretmenler ile görüşme gerçekleştirilmiş, daha sonra görüşme sorularına verdikleri cevaplar betimsel analiz yoluyla analiz edilerek sonuçlar incelenmiştir. İncelenen sonuçlar kategorize edilerek tablolaştırılmştır. Daha sonra tablolar yorumlanmış ve benzer çalışmalardaki bulgular ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgulara bakılarak konu hakkında çeşitli öneriler getirilmiştir. Bu bağlamda bu çalışma coğrafya biliminin kurumsallaşmasını ve disiplin olarak nasıl şekillendiğini anlamak, bu alanda yapılan çalışmaların gelecekte nasıl yönlendirilebileceğine dair önemli içgörüler sunar.

Abstract:
The issue of scientists contributing to geography is of critical importance for understanding scientific developments and innovations in this field. The reforms carried out in the mid-20th century led to the restructuring of geography departments and the strengthening of the scientific foundations of geography education. During this period, scientific publications and active roles in international meetings, which ensured greater recognition of the science of geography in the international arena, came to the fore. In addition, research institutes established in geography departments have enabled disciplinary research to be carried out in a more systematic way.
The purpose of this study; To measure the development of geography science and the awareness of teachers about the scientists who contribute to this development. In the research, the development of geography as the Ancient Age, the Middle Ages, the New Age and the Modern Age was mentioned, and the contributions and works of scientists in this period were included. In addition, in order to understand the development of geography in Turkey and to measure the awareness of today's geography teachers about science, information about the scientists who contributed to geography in the Republican Era is also included. The opinions of geography teachers were taken regarding the contributions of the university reform to geography in Turkey.
Case study was chosen as the research method and interview method was preferred to measure teacher awareness. The sample of the research consists of 38 geography teachers working in various institutions in Ankara and Konya. Interviews were held with these teachers, and then their answers to the interview questions were analyzed through descriptive analysis and the results were examined. The examined results were categorized and tabulated. The tables were then interpreted and compared with the findings in similar studies. Based on the findings obtained, various suggestions have been made on the subject. In this context, this study provides important insights into understanding the institutionalization of geography science and how it is shaped as a discipline, and how studies in this field can be directed in the future.