Bir arketip olarak ölüm sembollerinin 1950 sonrası Batı resim sanatına etkileri
The effects of death symbols as an archetype on Western painting after 1950
Yazar: FURKAN GÜÇLÜER
Danışman: PROF. AYŞE YÜCE
Mersin Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Arketip = Archetype ; Psikanaliz = Psychoanalysis ; Sanat = Art ; Sembolizm = Symbolism ; Ölüm = Death

Özet:
Sembolik anlatım, başta sanat olmak üzere çeşitli disiplinlerde göstergeler üzerinden birden çok
manayı çağrıştırmayı sağlayan üst düzey bir dil kanalıdır. İnsanlığın tarih sahnesine çıktığı andan
itibaren en büyük mücadelesi olan ölüm, sembolik dilin en zengin temalarından olmaktadır.
Bu çalışma, primitif dönemlerden bu yana sembolize edilen ölüm arketiplerinin, 1950 sonrası
batı resim sanatından örnek eserler üzerinden değerlendirmeyi, resimlerde kullanılan sembollerin,
plastik ve kavramsal yönüne yönelik katkılarını sunmayı amaçlamaktadır. Tez kapsamında ilk olarak
ölüm; mitoloji, felsefe, antropoloji ve sosyoloji alanlarında incelenmiş, ölüm sembollerini oluşturan çerçeve genel hatları ile derlenmiştir. Ölümün psikolojik yönüne ilişkin Sigmund Freud, Jacques Lacan ve Carl Gustav Jung'un görüşleri aktarılarak, ortak çıkarımlar ifade edilmiştir. Ulaşılan verilerin ışığında, ölüm sembollerinin kolektif ve uzlaşımsal yönüne dikkat çeken Car Gustav Jung'un, kolektif bilinçdışının ürünleri olarak tanımladığı arketipler ve ölüm sembolleri arasında korelasyon kurularak, sanat alanına yansımaları ifade edilmiştir. Araştırma kapsamında ölüm arketiplerinin resim sanatı perspektifinde kullanımlarını değerlendirmek maksadıyla örnek sanatçıların eserleri üzerinden plastik ve arketipik analizler yapılmıştır. Elde edilen veriler sonuç kısmında değerlendirilmiştir.

Abstract:
Symbolic expression is a high-level language channel that allows evoking multiple meanings
through signs in various disciplines, especially art. Death, which has been humanity's greatest struggle since the moment it entered the stage of history, is one of the richest themes of symbolic language.
This study aims to evaluate the death archetypes symbolized since primitive periods through
sample works from Western painting after 1950, and to present the contributions of the symbols used in paintings to the plastic and conceptual aspects. Within the scope of the thesis, death was first examined in the fields of mythology, philosophy, anthropology and sociology, and the framework that constitutes death symbols was compiled in general terms. The views of Sigmund Freud, Jacques Lacan and Carl Gustav Jung on the psychological aspect of death were conveyed, and common inferences were expressed. In the light of the data obtained, a correlation was established between the archetypes and death symbols, which Carl Gustav Jung, who drew attention to the collective and conventional aspect of death symbols, defined as products of the collective unconscious, and their reflections on the field of art were expressed. Within the scope of the research, plastic and archetypal analyses were conducted on the works of sample artists in order to evaluate the use of death archetypes in the perspective of painting. The data obtained were evaluated in the conclusion section