Marmara Bölgesi süt sığırcılığı işletmelerinin sıcaklık-nem göstergesi kullanılarak değerlendirilmesi ve yapısal önlemler
Evaluation of dairy cattle farms in Marmara Region in terms of temperature-humidity index and structural measures
Yazar: HÜSEYİN İLHAN
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN YASLIOĞLU
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Yüksek hava sıcaklığı ve hava nemi, süt sığırlarında rahatsızlığa sebep olmakta, bunun sonucunda yem ve süt verimini azaltmaktadır. Sıcaklık-nem indeksi (SNİ), ısı stresinin oluşturduğu rahatsızlığın seviyesinin ortaya konulmasında önemli bir ölçü olmaktadır. Marmara Bölgesi, süt sığırcılığı için nüfus yoğunluğu ve gelişmiş sanayisi ile önemli bir bölge haline gelmiştir. Marmara Bölgesi, Karadeniz, Akdeniz ve karasal iklim özelliklerine sahip bir geçiş iklim bölgesidir.

Bu çalışmada, Marmara Bölgesi'nde, yaz dönemine ait haziran, temmuz ve ağustos ayları için SNİ değerleri hesaplanarak, zamansal ve konumsal düzeyde bölgenin durumu ortaya konulmuş ve yapısal önlemler üzerinde durulmuştur. Ayrıca, Hadley Küresel Çevre Modeli (HadGEM2-ES) ve Bölgesel İklim Modeli'nin (RegCM4.3.4), RCP4.5 ve RCP8.5 senaryolarına göre benzetim çıktıları ve projeksiyonları kullanılarak bölgenin ısı stresi bakımından gelecekteki durumu analiz edilmiştir.

Sonuçta, günlük ortalama SNİ değerleri bakımından haziran, temmuz ve ağustos ayları için bölgenin en elverişli ve en elverişsiz kesimleri, sırasıyla, bölgenin güneydoğusu ve güneybatısı olarak belirlenmiştir. Günlük ortalama maksimum SNİ değerlerine göre de her üç ay için en elverişli kesimler ile en elverişsiz kesimler, sırasıyla, bölgenin güneydoğu kesimleri ile kuzeybatı kesimleri olmuştur. Projeksiyonlar, gelecek 2021–2050, 2051–2080 ve 2081–2099 dönemlerinde, bölge genelinde ortalama SNİ değerlerinde artışların azalışlardan fazla olacağını göstermiştir.

Isı stresine bağlı süt verimlerindeki azalmaların, en yüksek düzeyde her üç ay için de bölgenin kuzeybatı ve güneybatı kesimlerinde, en düşük düzeyde ise bölgenin güneydoğu kesimlerinde olduğu belirlenmiştir. Süt verimindeki azalmalar, haziran, temmuz ve ağustos ayları için günlük en yüksek, Uzunköprü dolaylarında, sırasıyla 6,7, 10,2, 9,4 kg/baş; bölge genelinde günlük ortalama olarak da 1,6, 4,1, 3,9 kg/baş olarak bulunmuştur.

Abstract:
High air temperature and air humidity cause discomfort in dairy cattle, resulting in reduced feed and milk yield. Temperature-humidity index (THI) is an important indicator of the level of discomfort due to heat stress. Marmara Region has become an important region with its population density and developed industry for dairy cattle. The Marmara Region is a transition climate region with characteristics of the Black Sea, Mediterranean and continental climate.
In this study, the THI values for June, July and August of the summer period in Marmara region were calculated and the situation of the region at the temporal and spatial level was revealed and structural measures against heat stress were emphasized. In addition, the future situation of the region in terms of heat stress was analyzed using the Hadley Global Environment Model (HadGEM2-ES) and Regional Climate Model (RegCM4.3.4) simulations and projections according to RCP4.5 and RCP8.5 scenarios.
As a result, the most suitable and the most unsuitable parts of the region for June, July and August months in terms of daily average THI values were determined as southeastern and southwestern parts of the region, respectively. According to the daily average maximum THI values, the most suitable parts and the most unsuitable parts for the three months were respectively the southeastern parts and the northwestern parts of the region. Projections show that in the next 2021-2050, 2051-2080 and 2081-2099 periods, the overall increase in mean SNI values will be greater than decreases.
Reductions in milk yield due to heat stress were determined to be highest in the northwestern and southwestern parts of the region for every three months and lowest in the southeastern parts of the region. The reductions in milk yield were found as maximum,  6.7, 10.2, 9.4 kg/head per day around Uzunkopru and as regional average, 1.6, 4.1, 3.9 kg/head per day, respectively, for June, July and August months.