Örme yatak kumaşlarında güç tutuşurluk
Flame retardancy in knitted mattress fabrics
Yazar: ZÜLEYHA ÖNDER
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN GAZİ TÜRKSOY
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Tekstil endüstrisinde müşteri ihtiyaçları ve talepleri gün geçtikçe artmakta bunun bir sonucu olarak da ürünlerden çeşitli fonksiyonel özellikler beklenmektedir. Bu anlamda güç tutuşurluk konusu, tekstilde sürekli gelişen dinamik bir alandır. Malzemelerin yanmasını engelleyerek yangınlardan korunma, özellikle ev tekstili ürünleri için geçmişten günümüze kadar gelen bir gerekliliktir.
Bu tez çalışması kapsamında ilk olarak; yuvarlak örme makinelerinde %100 Polyester (PET) yatak kumaşı üretilmiştir. Daha sonra üretilen bu kumaşlara, emdirme ve köpük kaplama yöntemlerine göre güç tutuşurluk kimyasalları uygulanmıştır. Emdirme yönteminde güç tutuşurluk kimyasalının miktarı, fikse sıcaklığı ve sıkma basıncı parametreleri, köpük kaplama yönteminde ise köpük yoğunluğu ve fikse sıcaklığı parametreleri değiştirilerek örme yatak kumaşı üzerindeki güç tutuşurluk etkileri analiz edilmiştir. Güç tutuşurluk özelliklerinin değerlendirilmesinde, LOI (Limit Oksijen İndeksi), Sigara ve Kibrit Alevi Eşdeğeri testlerinden yararlanılmıştır.
Çalışma sonucunda, güç tutuşurluk tespiti için yapılan LOI testine göre, köpük kaplama yönteminde güç tutuşurluk kimyasalı köpük yoğunluğunun, emdirme yönteminde ise değiştirilen tüm parametrelerin güç tutuşurluk üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Sigara testi sonuçlarına göre, çalışmada kullanılan her iki uygulama yönteminde, tüm değişkenlerin güç tutuşurluk üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Ayrıca Kibrit Alevi Eşdeğeri testi sonuçlarına göre, köpük kaplama yöntemindeki değişkenler için sonuçlar anlamlı bir etkiye sahip değilken, emdirme yönteminde değiştirilen tüm parametreler güç tutuşurluk üzerinde istatistiksel olarak etkili bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler:  Yatak kumaşı, güç tutuşurluk, köpük kaplama, emdirme, PET.

Abstract:
In textile industry, customers' needs and demands are increasing day by day and as a result, some functional properties are expected from products. In this context, the subject of flame retardancy is a dynamic area which is constantly developing in textile industry. Protection from fires by preventing the burning of materials has been a requirement from past to present especially for home textile products. 
In this thesis, initially, 100% Polyester (PET) mattress fabric has been produced in circular knitting machines. Then, these fabrics are applied with the flame retardant chemicals by the impregnation and foam coating methods. For the impregnation method; the quantity of the unflammability chemical, the fixed temperature and the compression pressure parameters; and for the foam coating method, the foam density of the unflammability chemical and the fixed heat parameters were varied and their effects on the unflammability of the knitted mattress fabric were analyzed. Limit oxygen index (LOI), Cigarette and Simulated Match Test were used for testing unflammability. 
At the end of the study, the foam density for the foam coating method and all variables for the impregnation method are found to be statistically significant according to LOI test results. In addition, cigarette test results showed that all variables of foam coating and impregnation methods have statistically significant effects on the unflammability of knitted fabric samples.  On the other hand, only the effects of impregnation method's variables on the unflammability, are found to be statistically significant according to the results of Simulated Match Test. 

Key Words:  Mattress fabric, flame retardancy, foam coating, impregnation, PET.