Seyhan havzası yıllık akımlarının eğilim analizi
Trend analysis of annual stream-flows in Seyhan basin
Yazar: ŞİMAL YÜCE
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÜNSAL
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering ; İstatistik = Statistics

Özet:
Eğilim analizi, hidro-meteorolojik verilerde bir gidişin olup olmadığını belirlemek için kullanılan bir araçtır. Su kaynaklarında olabilecek potansiyel değişiklikleri kavrayabilmek için iklim parametrelerindeki değişimin belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, Seyhan havzası ortalama yıllık akım serilerindeki eğilimlerin parametrik olmayan yöntemlerden olan Mann-Kendall ve Spearman'ın Rho testleri kullanılarak belirlenmesidir. Ayrıca eğilim varsa birim zamandaki değişiminin ve ne zaman başladığının sırası ile Sen'in Trend Eğim testi ve Mann-Kendall Mertebe Korelasyon testi ile tayin edilmesidir.  Çalışmada kullanılan ortalama yıllık akım verileri havzada bulunan 21 adet akım gözlem istasyonun günlük ölçüm değerlerinden elde edilmiştir. Analizde 76 yılla varan zaman dilimini kapsamakta olan verilerin homojenliği Thom Homojenlik testi ile belirlenmiştir. Mann-Kendall ve Spearman'ın Rho testlerinden elde edilen gidiş analiz sonuçları birbiri ile uyumlu olmuştur. Her iki yöntemle yapılan analiz sonucunda %95'lik güven aralığında altı akım gözlem istasyonu verilerinde azalan yönde bir eğilim tespit edilmişken, güven aralığı % 85 olduğunda azalan yönde eğilim gösteren istasyon sayısı 11'e yükselmiştir. Bununla birlikte eğilim gösteren istasyon verilerinin eğim sonuçları -1.16 ile -0.11 arasında değer aldığı izlenmiş ve bu istasyonlar için eğilimin 1948 ile 2006 yılları arasında değiştiği hesaplanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Eğilim Analizi, Yıllık Akım, Seyhan Havzası, Mann-Kendall, Spearman Rho, Sen'in Trend Eğim, Mann-Kendall Mertebe Korelasyon

Abstract:
Trend analysis is a basic tool used to understand if there is a trend in hydro-meteorological data. It is important to determine changes in climatic parameters in order to comprehend the potential future changes in water resources. The aim of this study is to find trends in mean annual stream-flow series in Seyhan Basin, Turkey, by using non-parametric methods, namely; Mann-Kendall and Spearman's Rho. In addition, if there is a trend, the rate of change and the starting point in time were identified by Sen's Slope Estimator and Mann-Kendall Rank Correlation Test, respectively. The average annual stream-flow data used in the study was obtained by employing daily discharge values of 21 flow measurement stations (FMS). The homogeneity analyses of the data covering a period of up to 76 years were conducted by the Thom homogeneity test. The outcome of the analysis accomplished by Mann-Kendall and Spearman's Rho tests were consistent with each other; while a decreasing trend was observed in mean annual stream-flow values of six stations for the confidence interval of 95%, the number of stations having decreasing trend has increased to eleven for the confidence interval of 85%. The slopes of the decreasing trends vary between -1.16 and -0.11, which take place years 1948 and 2006.

Key Words: Trend Analysis, Annual Stream-Flow, Seyhan Basin, Mann-Kendall, Spearman's Rho, Sen's Slope Estimator, Mann-Kendall Rank Correlation