İzmir ve Antalya illeri örneği ile tarımsal üretimde şirketleşme koşul ve olanakları üzerine bir araştırma
A research on condition and possibilities to incorporation in agricultural production with examples of Izmir and Antalya provinces
Yazar: AYŞE DURĞAN DBEYS
Danışman: DOÇ. DR. SAİT ENGİNDENİZ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Girişim = Interference ; Tarım işletmeleri = Agricultural enterprises ; Şirketleşme = Corporate status

Özet:
Bu araştırmanın amacı, İzmir ve Antalya illerinde tarımsal üretimde şirketleşmenin düzeyini ve hangi alt dallarda yoğunlaştığını ortaya koyarak, gelecekte tarımın hangi alt sektörlerinde ne düzeyde uygulanabileceğini, şirket tiplerinden hangisinin veya hangilerinin (limited, anonim vb.) tarıma uygun olabileceğini tartışmak, tarımsal üretim şirketlerinin işleyiş şekillerini ve sorunlarını ortaya koymaktır. Araştırmanın diğer amacı ise üreticilerin tarımsal üretimde şirketleşme konusundaki bilgi ve görüşlerinin belirlenmesidir.Tarım sektöründe örgütlenme sorunları yıllardır tartışılan ve üzerinde çok durulan bir konudur. Bir yandan bu tartışmalar devam ederken, diğer yandan da alternatif örgütlenme model arayışları sürmektedir. Son yıllarda sayıları hızla artan tarımsal üretim şirketlerinin de tarımda örgütlenme sorunları içerisinde ele alınarak incelenmesi ve tartışılmasının zamanı gelmiştir. Araştırma, tarımsal üretim şirketleri hakkında bilgi edinilmesi, nasıl ve kimler tarafından kurulduğunun belirlenmesi, şirketleşmenin getirebileceği faydaların ortaya konulması ve şirket biçiminde örgütlenme çalışmalarının Türk tarımına katkı sağlayıp sağlamayacağının tartışılması açısından önemlidir.İzmir ve Antalya illerinde tarımsal verimliliğin yüksek olması, üretim çeşitliliğinin zengin olması, tarımsal sanayinin ve diğer ticari faaliyetlerin gelişmiş olması, yeniliklere ve gelişmeye açık olmaları nedenleriyle araştırma alanı olarak seçilmişlerdir. Bu illerdeki tarımsal üretim şirketlerinin incelenerek özelliklerinin belirlenmesi diğer iller için örnek modeller geliştirilmesine yardımcı olabilecektir.Araştırmada İzmir ilinden 32, Antalya ilinden 21 olmak üzere toplam 53 tarımsal üretim şirketi yetkilisine ve İzmir ilinin altı yerleşim biriminden 60 üreticiye anketle yüzyüze görüşme yöntemi uygulanarak bilgi alınmıştır.Araştırma alanı olarak seçilen İzmir ve Antalya illerinde tarımsal üretim yapan şirketlerin tarımın hemen her alanında ve diğer sektörlerde olduğu gibi daha çok anonim ve limited şirket şeklinde kuruldukları gözlenmiştir. Daha çok yatırım gerektiren alanlarda, yeni teknolojilerin kullanıldığı şirketler gözlenmekle birlikte, sadece şirket olmanın avantajlarından faydalanmak üzere kurulan şirketler de mevcuttur. Diğer sektörlerde olduğu gibi tarım sektöründe de kurulan şirketlerin sorunlarının olduğu tesbit edilmiş ve bu sorunların çözümü için önerilerde bulunulmuştur.Üreticilerle yapılan görüşmelerden üreticilerin tarımsal üretimde şirketleşmeye karşı olumlu düşüncelerinin olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study, the investigation determining the level of corporate activity in agricultural production in Izmir and Antalya provinces, corporate activity in which sub-sectors of agriculture to implement, the company?s type which may be appropriate to discuss, to uncover the functioning of agricultural production companies and their problems. The other purposes of the study on farmers? knowledge and opinions of the company is determined.Organizational problems in the agricultural sector is an issue that is discussed for years. While debate continues on the one hand, on the other hand, continues the search for alternative organizational models. In recent years the rapidly increasing number of companies in the agricultural production. It is time to discuss in the analysis of organizational problems. This research, to learn about agricultural production companies, to determine how and who was established and agricultural production companies contribute to the development of Turkish agriculture in terms of the discussion is important not provide.Izmir and Antalya provinces selected as the research area because of agricultural productivity is high, production is rich in diversity, be open to innovations, agricultural industry is developed. Companies in the province will be able to model an example for other provinces.In this study, face-to-face survey method was applied with 53 authorities of agricultural production companies and 60 farmers for collecting data.Agricultural production companies in Izmir and Antalya provinces are operating in almost every field of agriculture. Legal structure of these companies also are usually joint-stock company and limited company such as other sectors. These companies were established often require new technologies and high cost of the areas. On the other hand, there are established companies because of the advantages. Agricultural production companies have problems as well as companies in other sectors. Suggestions for solving these problems are given.According to survey of farmers, they have positive thoughts about agricultural companies.