Türk gelir vergisi sisteminin yeniden yapılandırılmasında, gelir vergisi düzenlemeleri ve vergi denetimi etkinliği
Preparing income tax and tax control activeness in the rebuilding of Turkish income tax system
Yazar: MUSTAF ALPASLAN
Danışman: DOÇ. DR. ASUMAN ALTAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Denetim = Control ; Gelir vergisi = Income tax ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Vergi denetimi = Tax audit ; Vergi sistemi = Tax system ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes ; Yeniden yapılanma = Restructuring

Özet:
vergi gelirleri, kamu harcamalarının karşılanmasında kullanılan en önemli gelir kaynağıdır. Vergilerin zamanında ve noksansız olarak tahsil edilebilmesi için vergi tahsilatında etkinliğin sağlanması gerekmektedir. Bilindiği gibi, çağdaş vergi sistemleri genelde beyan esasına dayalıdır. Beyan esasına göre de, vergi mükellefleri kazançlarını beyanname ile, vergi dairesine beyan etmektedirler. Beyan edilen kazanların gerçeğe uygun olup olmadığı ise, ancak vergi denetimi ile mümkün olabilmektedir. Vergi incelemesi ise, ödenmesi gereken verginin zamanında ve eksiksiz olarak ödenmesini sağlamak amacıyla, vergi idaresinin ve mükelleflerin vergi kanunlarından kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerinin tespit edilmesidir. Türkiye'de vergi denetimi ilk defa, Maliye Teftiş Kurulu'nun, 1789 yılında kurulmasıyla başlamıştır. Günümüzde ise, vergi denetimleri, Maliye Bakanlığı'nm merkez ve taşra teşkilatlarında görev yapan denetim birimleri tarafından yerine getirilmektedir. Türkiye'de gerçekleştirilen, belli başlı vergi denetim türleri; vergi incelemesi, vergi idaresinin teftişi ve bu idarede çalışan personelin soruşturması, bilgi toplama ve yoklamadır. Türkiye'de vergi denetiminin mevcut yapısından kaynaklanan bazı sorunlar vergi denetiminin etkin ve verimli bir şekilde yapılmasını engellemektedir. Çalışmamızda, Türk Gelir Vergisi Sisteminde, vergiye tabi gelirin tanımı, özellikleri, unsurları, gelir vergisi mevzuatına yönelik yeniden yapılandırma, vergi idaresinin durumu ve yeniden yapılandırmanın vergi denetimine etkisi tartışılmaktadır. Ayrıca, Türkiye'de Vergi Denetiminin mevcut sorunları ortaya konularak ve bu sorunların çözümüne yönelik öneriler üzerinde durulacaktır.

Abstract:
Taxes are the most important income sources to meet public expenditures. For adlecting the taxes an time and without any missing, providing the effectiveness in the tax collection is needed. As it is known, contemporary tax systems generally depend on the base of declaration. According to the base of declaration, tax payers declare their profits to the tax office with declaration. It is just possible with the tax control that if the declared profits are fit with the reality or are not. For providing the taxes which are required to be paid on time and without any missing, even the tax examination is to determine if the tax administrative office and tax payers carry out the obligations that are sourced from the tax laws or don't. In Turkey law control has been firstly started with the establishment of Ministry of Finance Inspection in the year of 1789. Today, tax inspections are carried out by the inspection members who are charged in the central and provincial organizations of the Ministry of Finance. Law research is inspection of the law office and the investigation of the mination. Some of the problems that are resourced from the existing law inspection structure in Turkey hinders the law inspection to make effectively and efficiently. In our study, in the Turkish Income Tax system, the definition of income dependent on tax, its characteristics, elements, the new construction directed to income tax law, the position of the law office and the effects of the new construction to the tax inspection are beign discussed. Furthermore, by determining the existing problems of the tax inspection in Turkey it will be concerned on the suggestions directed to the solutions of these problems.