İnsansız hava araçlarının çok düşük seviyeli operasyonlarında hava trafik yönetimi
Unmanned aerial vehicles air traffic management in very low-level operations
Yazar: SAİDE NİHAN SERT
Danışman: PROF. DR. ÖZNUR USANMAZ
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hava Trafik Kontrol Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; Ulaşım = Transportation

Özet:
İnsansız hava araçlarının kullanım alanlarının artmasıyla, farklı irtifalarda ve coğrafi bölgelerde operasyon sayıları da artmaktadır. Bu operasyonlar içerisinde yer seviyesinden 400 ft yüksekliğe kadar gerçekleştirilmekte olan operasyonlar, çok düşük seviyeli (VLL) insansız hava aracı operasyonları olarak tanımlanmaktadır.
Artan VLL operasyonları bu seviyedeki trafikler için sistematik bir düzenleme ve standardizasyon ihtiyacını da beraberinde getirmiştir. Hava sahası paydaşlarının ihtiyaçlarını dikkate alarak emniyet, verimlilik ve ekonomi arasında uzlaştırıcı çözümler bulmak hava trafik yönetiminin sorumluluğundadır. Bu doğrultuda, VLL operasyonlarının uygulanması için gerekli ortamı ve hizmetleri sağlamak amacıyla hava trafik yönetiminde tamamlayıcı kavramlar geliştirilmiştir.
Amerika Birleşik Devletleri'nde geçerli olan Federal Havacılık İdaresi insansız hava aracı hava trafik yönetimi FAA-UTM kavramı ile Avrupa'da U-Space çerçevesinde öngörülen Avrupa insansız hava aracı trafik yönetimi sistemleri için operasyon kavramı CORUS, kontrollü ve kontrolsüz hava sahasında insansız hava aracı operasyonlarının emniyetli, verimli ve esnek bir şekilde yürütülmesi için önemli yaklaşımlar sunmaktadır.  Her iki kavramda VLL insansız hava aracı operasyonlarını mevcut hava sahasına entegre etmek ve tüm hava sahası kullanıcıları arasındaki iletişimi kolaylaştırmak için hizmetleri, prosedürleri, süreçleri ve gereksinimleri tanımlamaktadır. 
Bu çalışmada, bu iki kavrama ilişkin düzenlemelerin benzerlik ve farklılıkları tartışılmıştır.  Mevcut kavramlardan yararlanarak Ülkemizde VLL insansız hava aracı trafikleri ekosisteminin geliştirilmesi için bir değerlendirme yapılmıştır.

Abstract:
With the increasing usage of unmanned aircraft systems, operations at various altitudes and geographical regions are also rising. Operations up to 400 ft above ground level are classified as Very Low-Level (VLL) unmanned aircraft system operations. The growing number of VLL operations necessitate systematic regulation and standardization for this level of traffic. "Air Traffic Management" is responsible for finding solutions that reconcile safety, efficiency, and economy while considering the needs of airspace stakeholders. Complementary concepts in Air Traffic Management have been developed to provide the necessary environment and services for implementing VLL operations. The Federal Aviation Administration's (FAA) Unmanned Aircraft Systems Traffic Management Concept (UTM) and the European U-Space's Concept of Operations for Unmanned Aircraft Systems Traffic Management Systems (CORUS) provide valuable approaches for managing unmanned aircraft operations in both controlled and uncontrolled airspace in a safe, efficient, and flexible manner. Both concepts describe services, procedures, processes, and requirements for integrating VLL unmanned aircraft operations into existing airspace and facilitating communication between all airspace users. This study aims to identify the similarities and differences in regulations between the two concepts. Based on current definitions, an evaluation was conducted to develop our country's VLL unmanned aircraft system traffic ecosystem.