Pirimidin türevi bileşiklerin kalkonlardan mikrodalga yöntemi ile sentezi ve biyolojik aktiviteleri
Synthesis of pyrimidine derivative compounds from chalcone by microwave method and biological activities
Yazar: SEDA FANDAKLI
Danışman: PROF. DR. NURETTİN YAYLI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada, substitüye 4,6-difenilpirimidin yapılı 185-211, 213-214 ve 216-232 nolu bileşikleri, metoksi ve hidroksi substitüe kalkon bileşiklerine (166-184) üre veya tiyoüre' nin katıfaz veya çözelti ortamında mikrodalga yöntemiyle sentezlendi. 212 ve 215 nolu bileşikler ise metoksi substitüye asetofenon, benzaldehit ve üre reaktiflerinin tek-kap katıfaz mikrodalga tekniğiyle sentezlendi. Sentezlenen pirimidin yapılı bileşiklerden 185-211 nolu bileşiklerin 4,6-difenilpirimidin-2-ol/tiyol, 212-218 nolu bileşiklerin 4,6-difenilpirimidin-2-(1H)-on/tion ve 219-232 nolu bileşiklerin ise 4,6-difenil-3,4-dihidropirimidin-2(1H)-tion bileşikleridir.  
Sentezleri yapılan 48 adet pirimidin yapılı bileşiklerden (166-184), 201, 215, 217, 226 ve 229 nolu bileşiklerin literatürde bulunduğu ve diğer 185-200, 202-214, 216, 218-225, 227-228 ve 230-232 nolu bileşiklere ise literatürde rastlanmamıştır. Sentezlenen bileşiklerin yapıları spektroskopik olarak NMR (1H-NMR, 13C/APT, COSY), FT-IR, UV-VIS, kütle (LC-MS/MS, LC/MS-TOF) ve elementel analiz teknikleri kullanılarak ve ACD-NMR spektrumları yardımıyla aydınlatıldı.
Sentezlenen 185-232 nolu bileşiklerin biyolojik aktivite çalışmalarında, 197 ve 207-209 nolu bileşiklerin gram pozitif bakterilere karşı 2-9 µg/mL aralığında en iyi antimikrobiyal aktivite gösterdiği, 186, 188, 195, 199, 208 ve 211 nolu bileşiklerin en iyi alfa-glukozidaz enzim inhibisyon etkiyi sırasıyla 3.15 ± 0.60; 6.10 ± 1.31; 2.36 ± 1.18; 3.09 ± 0.42; 3.38 ± 1.36 ve 4.38 ± 0.36 µM gösterdiği ve 187, 189 ve 211 nolu bileşiklerin ise lipaz enzim aktivitesi sırasıyla 0.26 ± 0.07; 0.40 ± 0.06 ve 0.29 ± 0.02 µM olarak tespit edildi. 


Anahtar Kelimeler: Pirimidin, kalkon, mikrodalga, enzim inhibisyonu, antimikrobiyal aktivite.

Abstract:
In this study, substituted 4,6-diphenylpyrimidene compounds (185-211, 213-214  and 216-232) were synthesisesd from  methoxyl and hydroxyl substituted chalcones (164-184) with urea and thiourea using solid-phase or solvent condition by microwave techniques. Compounds 212 and 215 were synthesisesd from methoxy substituted acetophenone, benzaldehydes and urea in one-pot reaction by microwave reaction. Synthesized pyrimidine compounds 185-211, 212-218, and 219-232 were named as 4,6-diphenylpyrimidine-2-ol/thiol, 4,6- diphenylpyrimidine-2-(1H)-one/thione, and 4,6-diphenyl-3,4-dihydropyrimidine-2(1H)-thione,  respectively.  
48 Type of pyrimidine compounds were synthesised and compounds 201, 215, 217, 226 and 229 were known in the literature, but rest of compounds 185-200, 202-214, 216, 218-225, 227-228 and 230-232 are not known. Identification of synthetic compounds were made by spectroscopic methods using NMR (1H-NMR, 13C/APT, COSY), FT-IR, UV-VIS, mass (LC-MS/MS, LC/MS-TOF) and elementel analysis techniques and by the help of ACD-NMR spectra.
In the study of biological activity evaluation of synthesized compounds 185-232; the most antimicrobial active compounds against gram positive bacteria were 197 and 207- 209 with in the range of 2-9 µg/mL, the better alpha-glucosidase enzyme activity  were observed for the compounds  186, 188, 195, 199, 208 and 211 with the value of  3.15 ± 0.60; 6.10 ± 1.31; 2.36 ± 1.18; 3.09 ± 0.42; 3.38 ± 1.36; 4.38 ± 0.36 µM, respectively, and the best lipase enzyme inhibition activity  were obtained from compounds 187, 189 and  211  with the value of 0.26 ± 0.07; 0.40 ± 0.06; 0.29 ± 0.02 µM, respectively..


Key Words:  Pyrimidine, chalcone, microwave, enzyme inhibition, antimicrobial activity