Radyo sosyal medya ilişkisinin programcı ve dinleyici açısından incelenmesi
Examination of radio social media relations in terms of programmer and audience
Yazar: UFUK İNAL
Danışman: DOÇ. DR. SEDAT ÖZEL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Dinleyiciler = Listeners ; Radyo = Radio ; Radyo programları = Radio programmes ; Radyo yayıncılığı = Radio broadcasting ; Radyo yayınları = Radio broadcasts ; Sayısallaştırma = Digitization ; Sosyal medya = Social media

Özet:
Askeri amaçlar için üretilen radyo tekniğinin bir süre sonra toplum yararına kullanılmasına karar verilmiştir. Kitleleri bilgilendirme aracı olarak tanımlanan radyonun zaman içerisinde eşlik etme, eğlendirme ve eğitme gibi işlevleri öne çıkmıştır. Daha sonra televizyon ortaya çıkmış ve radyonun en beğenilen içerikleri bu araca taşınmıştır. Sonrasında bilgisayar destekli teknolojiler ve internet ile birlikte radyonun karakteristik özellikleri radyo alıcısı gerekmeksizin bilgisayar, telefon gibi yeni formlarda kitle beğenisine sunulmuştur. Buna karşılık radyo yayıncıları internetin sunmuş olduğu olanakları avantaja çevirme yarışına girmişlerdir. Bahsi geçen döngünün merkezinde bu teknolojileri hayatlarının önemli bir parçası haline getirmiş kitleler yer almaktadır. Dolayısıyla bu kademeli yapının her bir aşaması insan yaşamına doğrudan nüfuz etmiştir. Yaşanan değişim ve bu değişimin kitleler üzerindeki yansımalarını görebilmek amacıyla radyo dinleyicisi ve programcısı üzerine mercek tutulmuştur.

Önceleri radyo ya da programcıyla iletişime geçebilmek adına mektup, fax, telefon gibi seçenekleri kullanan dinleyiciler bugün daha çok sosyal medya platformlarına yönelmişlerdir. Dinleyici ve programcı arasındaki mesafeyi sıfıra indiren bu platformlarla birlikte her iki tarafta önemli değişimler olduğu gözlemlenmiştir. Eski tarihli radyo dergilerinden ve programcıların anılarından edinilen bilgiler, sosyal medya ile yaşanan değişimin program içeriklerinden, iletişim biçimlerine kadar pekçok etkisini su yüzüne çıkartmıştır. Bu noktadan hareketle bu çalışmada sosyal medyanın radyo programcıları ve dinleyicileri üzerinde ne tür etkiler oluşturduğunu gözlemlemek hedeflenmiştir. Bu amaçla Samsun ilinde yaşayan 433 kişiye anket çalışması uygulanmıştır. Öte yandan yaşanan değişim hakkında daha somut çıkarımlara ulaşabilmek adına 4 radyo programcısıyla görüşme gerçekleştirilmiştir. Her iki tarafın görüşlerinden elde edilen veriler karşılaştırılarak analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Radyo, Dinleyici, Programcı, Program, Sosyal Medya

Abstract:
Radio technic was decied to use for benefits of society although it was initially produced for military purposes only. "Radio" has been defined as a means of informing the masses, and over time, its functions such as accompanying, entertaining and educating have come to the fore. Thereafter television showed up and most popular content of radio was moved to television. Afterwards, with the help of computer-based new technologies and the internet, the characteristic features of the radio were presented to the audience in new forms such as computers and phones without the need for a radio receiver. Thus, radio broadcasters have started the race to turn the possibilities offered by the internet to an advantage. At the center of this cycle are the masses that have made technologies an important part of their lives.  Therefore, each stage of this stepped structure has directly penetrated the society. In order to see the change experienced and the reflections of this change on the masses, the focus has been on radio listeners and broadcasters.

In the beginning, listeners who used options such as letters, fax, and telephone in order to communicate with the radio channel or the broadcaster, mostly turned to social media platforms. It has been observed that there are important changes on both sides with these platforms that eliminate the distance between the audience and the broadcaster. The information gained from the old radio magazines and the memories of the broadcasters show that the change experienced with social media is effective in many areas from program contents to communication styles. Thus, in this study, it is aimed to observe how social media has an impact on radio broadcasters and listeners. Therefore, a statistical survey ws applied to 433 people living in Samsun Province of Turkey. Furthermore, in order to reach more concrete inference about changes, interviews were made with 4 radio broadcasters. As a conclusion, the data which obtained from the both radio listeners and broadcasters were compared and analyzed.

Keywords: Radio, Listener, Programmer, Program, Social Media