Okulöncesi ve ilköğretim birinci sınıfa devam eden özğrencilerde özel öğrenme güçlüğünün belirlenmesi
Assesment of learning disability in kindergarten and first grade pimary school students
Yazar: BİROL DEMİR
Danışman: PROF.DR. ÜMRAN KORKMAZLAR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Bu çalışma, öğrenme güçlüğü gösteren çocukların erken tanılanmasınakatkıda bulunmak amacı ile yapılmıştır. Bu amaçla öğrenme güçlüğü belirti listesi,ebeveyn ve öğretmenlerce doldurulmuş, bu listeye göre öğrenme güçlüğü riskitaşıyan ve risk taşımayan ilkokul öncesi hazırlık sınıfı ve ilkokul birinci sınıfçocukların zekâ puanları ve profilleri karşılaştırılmıştır.Öğrenme güçlüğü belirti listesi ebeveyn ve öğretmen formlarının geçerlikgüvenirlik çalışması yapılmıştır. Cronbach Alpha analizinde, Öğrenme güçlüğübelirti listesi ebeveyn formunun iç tutarlılık katsayısı .93 olarak bulunmuştur. Busonuca bağlı olarak, formun iç tutarlılık yönünden kullanılabilir olduğudüşünülmektedir. Öğrenme güçlüğü belirti listesi öğretmen formunun iç tutarlılıkkatsayısı ise .98 olarak belirlenmiştir. Elde edilen değer oldukça yüksektir. Busonuca bağlı olarak, formun iç tutarlılık yönünden kullanılabilir olduğudüşünülmektedir. Öğrenme güçlüğü belirti listesi ebeveyn ve öğretmen formlarıiçin yapılan faktör analizinde, ebeveyn değerlendirmeleri için 9, öğretmendeğerlendirmeleri için 3 faktör belirlenmiştir.Ebeveynlerin Öğrenme Güçlüğü Belirti Tarama ListesiDeğerlendirmelerinin ortalaması okul öncesi çocuklarda 13.82 iken, ilköğretimde26.43 tür. Öğretmenlerin Özel Öğrenme Güçlüğü Belirti Tarama ListesiDeğerlendirmelerinin ortalaması okul öncesi çocuklarda 11.11 iken, ilk öğretimde20.56 dır.Okulöncesi için risk belirleme ölçütü 20 puan ve üzeri, ilköğretim 1. sınıflariçin 30 puan ve üzeri olarak belirlenmiştir. Buna göre, ebeveynlerin doldurduğuöğrenme güçlüğü belirti listesine göre, okul öncesi çocukların %23.5'i, ilkokulbirinci sınıf çocukların %33.1'i riskli olarak belirlenmiştir. Öğretmenlerindoldurduğu öğrenme güçlüğü belirti listesine göre, okul öncesi çocukların%15.9'u, ilkokul birinci sınıf çocukların %24.8'i riskli olarak belirlenmiştir. Heriki gruba beraber bakıldığında ebeveynlerin sonuçlarına göre çocukların %28.7 si,öğretmenlerin sonuçlarına göre çocukların %20.8 i riskli olarak belirlenmiştir.Öğrenme güçlüğü belirti listesi ile zekâ puanları ve profilleri arasındakiilişkiyi incelemek için, okulöncesi öğrencilerden 10, ilköğretim öğrencilerinden 30çocuk olmak üzere 40 riskli, 40 risksiz çocuk, cinsiyetlerine göre eşitlenerekrastgele seçilmiştir. Her iki gruba da WISC-R zeka testi uygulanmış, sonuçlartablolar halinde gösterilmiştir.Sonuçlara göre, öğrenme güçlüğü açısından riskli grupta yer alançocukların, WISC-R sözel, performans ve tüm zekâ puanları risksiz grupta yeralan çocukların puanlarından daha yüksektir. Riskli ve risksiz grupların WISC-Rpaternleri arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını anlamak için Ki-kare testiyapılmıştır. Ki-kare testi, riskli ve risksiz grupların WISC-R paternleri arasındaanlamlı bir farklılık olmadığını göstermektedir.Riskli ve risksiz gruplar, WISC-R Bannatyne Kategorileri açısından, TekYönlü ANOVA ile karşılaştırılmıştır. Öğrenme güçlüğü açısından riskli grupta yeralan çocukların puanları, WISC-R mekânsal, kavramsal, sıraya koyma vekazanılmış bilgi kategorilerinde, risksiz çocukların puanlarından daha düşüktür.Riskli ve risksiz grupların alt test puanları arasında anlamlı bir farklılıkolup olmadığını anlamak için, Tek Yönlü ANOVA yapılmıştır. Sonuçlar, GenelBilgi, Benzerlikler, Aritmetik, Sözcük Dağarcığı, Sayı Dizisi, Küplerle Desen, Şifre,alt testlerinde öğrenme güçlüğü açısından risk taşıyan çocukların daha düşükpuan aldığını, Yargılama, Resim Tamamlama, Resim Düzenleme, ParçaBirleştirme alt testlerinde ise iki grup arasında fark olmadığını göstermiştir.Sonuç olarak, öğrenme güçlüğü belirti listesine göre riskli bulunan bütünçocuklarda öğrenme güçlüğü olduğundan söz edilemese de, WISC-R zekâ testinintanı değerinin oldukça yüksek olduğu göz önüne alındığında, öğrenme güçlüğübelirti listesinin, öğrenme güçlüğü açısından riskli çocukları belirlemedekullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
This study aims to contribute to the early diagnosis of children withlearning disorders. For this aim, Learning Disorder Symptom Checklist was filledby the parents and teachers and the intelligence scores and profiles of preschooland primary school first class students who have risk for learning disorder andwho have not risk were compared.To realize this aim, reliability and validity studies of the parents andteachers form of Learning Disorder Symptom Checklist were conducted.Cronbach Alpha analysis showed that internal consistency coefficient of theteachers? form of Learning Disorder Symptom Checklist was .93. According to thisresult, it is thought that the form is usable regard to internal consistency. Internalconsistency coefficient of the parents? form of Learning Disorder SymptomChecklist was found as .98. The result is quite high. According to this result, it isthought that this form is usable with regard to internal consistency. Factor analysisof teachers? and parents? form of Learning Disorder Symptom Checklist resultedin 9 factors for the parents? evaluation and 3 factors for the teachers? evaluation.Mean of the Evaluation of parents Learning Disorder Symptom Checklistwas 13.82 for the preschool and 26.43 for the primary school. Mean of theEvaluation of teachers Learning Disorder Symptom Checklist was 11.11 for thepreschool and 20.56 for the primary school.For Learning Disorder Symptom Checklist, cut of point for the risk wastaken as 20 for the preschool, 30 for the primary school children. According to theLearning Disorder Symptom Checklist filled by parents, 23.5% of the preschoolstudents and 33% of the primary school first class students were found to be atrisk for learning disability. According to the Learning Disorder SymptomChecklist filled by teachers, 15.9% of the preschool students and 24.8% of theprimary school first class students were found to be at risk for learning disability.When two groups were investigated together, 28.7% of the children were found tobe at risk according to the parents? reports, 20.8 % of the children were found tobe at risk according to the teachers? reports.In order to investigate the relationship between Learning DisorderSymptom Checklist and IQ scores and profiles, 10 preschool children and 30primary school children who have risk for learning disability and who have no riskwere chosen randomly and with equal genders. WISC-R was applied to the bothgroup and the results were shown with tables.Results showed that, verbal, performance and total WISC-R scores ofchildren at risk were lower than scores of children who have no risk. Tounderstand if there is a difference between WISC-R patterns of the children whohave risk and who have no risk, X2 test was conducted. X2 test results showed thatthere was no difference between WISC-R patterns of two groups.Children who have risk and who have no risk were compared with OneWay ANOVA with regard to their WISC-R Bannatyne Categories. Scores of therisk group for learning difficulties were lower than the scores of no risk children?s,with regard to WISC-R Spatial, Conceptual, Sequencing, and AcquiredKnowledge categories.To determine if there is a significant difference between subtest scores ofchildren who have risk and children who have no risk, One Way ANOVA wasconducted. Results showed that, Information, Similarity, Arithmetic, Vocabulary,Digit Span, Block Design and Coding subtest scores of children who have risk werelower than the control group. However there were no differences between twogroups on Comprehension, Picture Completion, Picture Arrangement, ObjectAssembly subtests.In the light of these results, although it cannot be said that all children inthe risk group who were assessed by Learning Disorder Symptom Checklist havelearning disorder, considering the high diagnosis power of WISC-R, it is possible