Samsun ili Bafra ilçesinin bağcılık potansiyelinin farklı üzüm çeşitleri ve iklim indisleri kullanılarak belirlenmesi
Determination of the viticultural potential of Bafra district in Samsun by using different grape varieties and climatic indices
Yazar: ŞİNASİ KARABEKTAŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT KÖSE
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyoiklim = Bioclimatic ; Optimum sıcaklık = Optimum temperature ; Sofralık üzüm = Table grape

Özet:
Bu araştırma; 2019 yılında Samsun Bafra ilçesi bağcılık potansiyelinin farklı üzüm çeşitleri ve iklim indisleri kullanılarak belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada; 8 faklı sofralık üzüm çeşidi (Early Sweet, Trakya İlkeren, Red Globe, Cardinal, Alphonse Lavallee, Royal, Michele Palieri ve Victorya) ile 2 faklı şıralık-şaraplık üzüm çeşidi (Ugni Blanc ve Merzifon Karası) kullanılmıştır. Çalışmada ilçenin bağcılık potansiyeli Winkler, Huglin, Branas Hidrotermik ve Branas Heliotermik indeksleri kullanarak belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada Bafra ilçesi'nin Winkler indeksine (WI) göre belirlenen etkili sıcaklık toplamı 1969.0 gün derece; Huglin indeksine (HI) göre belirlenen değer 2184.4; Branas Heliotermik indeks, (BHI) 4.5 ve Huglin Hidrotemik indeksi (HYL) 3423.6 mm.oC olarak tespit edilmiştir. Yıllık güneşlenme süresi 2295.5 saat, vejetasyon dönemi güneşlenme süresi 1715.0 saat olarak hesaplanmıştır. Bafra ilçesi Winkler ve Huglin indekslerine göre sıcak-ılıman olarak sınıflandırılmış, güneşlenme süresi ve BHI değeri bakımından ilçenin bağcılık yönünden ideal bir güneşlenmeye sahip olduğu belirlenmiştir. HYL değerinin bir miktar yüksek bulunmasının yanı sıra, ilçede yaz aylarında yüksek hava nemi mantari hastalık riskini bir miktar artırmaktadır.
Üzüm çeşitlerinde gözlerin uyanmasından hasada kadar geçen sürede yapılan fenolojik incelemelerde, tüm çeşitlerde gözlerde uyanmanın Nisan ayının ikinci haftasında, çiçeklenmenin ise Haziran ayının ilk haftasında meydana geldiği belirlenmiştir. Ben düşme dönemleri çeşitlere göre değişmiş, en erken ben düşen çeşitler Early Sweet ve Trakya İlkeren olurken, en geç ben düşme Ugni Blanc ve Red Globe çeşitlerinde gerçekleşmiştir. Çeşitlerden en erken olgunlaşma 937.7 gd etkili sıcaklık toplamı ile Early Sweet çeşidinde gerçekleşirken, en geç olgunlaşma 1729.2 gd etkili sıcaklık toplamı ile Ugni Blanc çeşidinde tespit edilmiştir. Gözlerin uyanmasından olgunlaşmaya kadar geçen süre Early Sweet çeşidinde 110 gün, Ugni Blanc çeşidinde 170 gün olarak gerçekleşmiştir. Çalışma sonuçlarına göre, Bafra ilçesi ekolojisi erkenci ve orta-geç dönemde olgunlaşan üzüm çeşitlerinin yetiştiriciliğine uygun olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This research was carried out to determine the viticultural potential of Samsun, Bafra district by using different grape varieties and climatic indices in 2019. In the research, 8 different table grape varieties (Early Sweet, Trakya İlkeren, Red Globe, Cardinal, Alphonse Lavallee, Royal, Michele Palieri, Victoria) and two wine grapes (Ugni Blanc and Merzifon Karası) were used. In the study, the viticultural potential of the Bafra district was tried to be determined by using the Winkler, Huglin, Branas Hydrothermic and Branas Heliothermic climatic indices. In the research, the heat summation of the Bafra district was determined as 1969.0 degree days according to the Winkler index (WI-GDD), the Huglin index (HI) was 2184.4, Branas Heliothermic Index (BHI) was 4.5, and Huglin Hydrotemic Index (HYL) was obtained 3423.6 mm for 2019. Annual sunshine duration was calculated as 2295.5 hours, while vegetation period as 1715.0 hours. Bafra has been classified as warm-temperate according to Winkler and Huglin indices, in terms of sunlight duration and BHI value, it has been determined that the district has an ideal sunlight potential in terms of viticulture. As well as the HYL value is somewhat high, the high air humidity in the summer months increases the risk of fungal diseases.
In phenological investigations throughout the bud burst to harvest, the bud burst occurred in the second week of April and the flowering was in the first week of June in all varieties. The veraison periods varied according to the varieties. While the earliest veraison initiated varieties were Early Sweet and Trakya İlkeren, the latest veraison occurred in Ugni Blanc and Red Globe varieties. While the earliest ripening was determined in Early Sweet with 937.7 gdd, the latest ripening was determined in Ugni Blanc variety with 1729.2 gdd. The period from bud burs to maturity was 110 days in Early Sweet and 170 days in Ugni Blanc variety. According to the results obtained from this study, it was determined that the ecology of Bafra district is suitable for cultivation of grape varieties that ripen in early and mid-late periods. According to results of the study; viticultural potential of Bafra district has been considering suitable in terms of cultivation of early and mid-late ripening grape varieties.