Aile hekimliği uzmanlık eğitimi sırasında alınan "Evde Sağlık Hizmetleri" eğitimi hekimlik uygulamalarını nasıl etkiliyor?
How does "Home Health Services" training taken during family medicine specialization training affect medical practices?
Yazar: EZGİ YİĞİT ERCAN
Danışman: PROF. DR. MEMNUNE ÇİĞDEM APAYDIN KAYA
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Evde Sağlık Hizmetleri (ESH); kronik ya da malign hastalıkları sebebiyle yatağa veya eve bağımlı haldeki hastaların sağlığını korumak, iyilik halini yükseltmek, yeniden sağlığına kavuşturmak amacıyla sağlık hizmetlerinin profesyonel ekip tarafından ya da aile bireyleri tarafından sunulması hizmetidir. ESH'nin pek çok açıdan sağlık sistemine önemli katkıları bulunmaktadır. Özellikle nüfusun yaşlanması, özürlülük ve kronik hastalıklardaki artış, sağlık harcamalarının artması ve maliyet açısından da yeni kaynakların ve yöntemlerin aranması, bu hizmete olan ihtiyacı artırmıştır. ESH sunumunda kilit rolü olan Aile hekimi, Aile hekimliği temel disiplin özelliklerine göre bu hizmet sunumunda yer alması uygun bulunmaktadır. Bir Aile hekimliği uzmanının kendisine kayıtlı olan nüfus ve vermesi beklenen hizmetler göz önüne alındığında, ESH'ye özgü yetkinlikleri kazanması uzmanlık eğitimi açısından önemli hale gelmektedir. Ancak bu eğitim, uzmanlık eğitimi veren her kurum tarafından karşılanamamaktadır ve henüz ESH konusunda eğitim alan hekimlerin bu bilgileri nasıl kullandığına ve uygulamada eğitimlerin etkili olup olmadığına dair bir veri yoktur. Çalışmamızda uzmanlık eğitimi sırasında ESH eğitimi alan Aile Hekimliği uzmanlarının  bu eğitimi nasıl algıladıklarını ve hekimlik uygulamalarına ne derecede katkısı olduğunu ve nasıl etkilediğini araştırmak amaçlanmıştır.
 
Gereç ve Yöntem: Çalışmada, derinlemesine araştırma sağlayan kalitatif araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veriler 04 Eylül 2021-04 Şubat 2022 tarihleri arasında odak grup görüşmeleri ve yüz yüze yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yoluyla ses kaydı alınarak toplanmıştır. Araştırmamıza uzmanlık eğitiminde ESH eğitimi almış olan, eğitim sırasında ESH biriminde aktif çalışan ve/veya ev ziyareti yapan ve en az 1 yıldır uzmanlık görevini yapan Aile Hekimliği uzmanlarından, çalışmaya katılmaya gönüllü olanlar dahil edilmiştir. Katılımcılar, ESH eğitimi veren Aile Hekimliği Anabilim Dalları ile iletişim kurulduktan sonra, uzmanlık eğitimi almış olan bir Aile Hekimliği uzmanına ulaşıldıktan sonra kartopu yöntemi ile diğer hekimlere ulaşarak belirlenmiştir. Toplam 64 Aile Hekimliği uzman doktoruna ulaşılmış; 25 kişi dahil olma kriterlerine karşılamadığından, 22 kişi çalışmaya katılmayı kabul etmediğinden çalışmaya alınamamıştır. Toplamda 16 kişi ile görüşülmüş olup, 1 kişinin cevapları yapılandırılmış sorulara yanıt vermede problem yaşandığı için çalışmadan çıkarılmıştır.
 
Bulgular: Çalışmamızda hekimler ESH eğitimi alırken ve sunarken kazanımlarından ve yaşadıkları olumlu ve olumsuz deneyimlerden bahsetmişlerdir. ESH eğitimi ile hekimler başka bir rotasyonda göremeyecekleri konularda yetkinlik kazandıklarını , bu eğitimin Aile Hekimliği eğitiminde yeri doldurulamaz şekilde önemli olduğunu ifade etmişlerdir. Aile Hekimliği ilkeleri ve yaklaşımlarını öğrenmek için bu eğitimin bir fırsat olduğunu söylemişlerdir. Hekimlerin profesyonel tutumlarına da katkısı bulunmuştur. Deneyimleri sonucu mesleki tatmin duygusu ve motivasyonel olarak gelişimlerine katkı sağladığını belirtmişlerdir. Aynı zamanda hasta yakınları ile, konsültasyon ve sevk sırasında yaşanılan olumsuzluklardan, hastane sistemi ile problemlerden, güvenlik endişesi ve yaşanılan fiziksel zorluklardan bahsetmişlerdir. Tüm bu kazanımlar ve deneyimler sonucu ESH teorik eğitimi ve müfredat düzenlemeleri için önerilerde bulunmuşlardır.
 
Sonuç: Evde Sağlık Hizmetleri ile Aile Hekimliği bir bütündür. Bu hizmetin eğitiminin sahada alınması önem arz etmektedir. Bu yüzden eğitimi alan ve aktif çalışan hekimlerin bu eğitim doğrultusundaki önerileri dikkate alınmalıdır.
 
Anahtar Kelimeler: Evde sağlık hizmetleri, evde bakım, eğitim, deneyim, Aile hekimliği uygulamaları

Abstract:
Introduction: Home Health Service (HHS); is the service of providing health services by a professional team or family members to protect the health of patients who are bedridden or homebound due to chronic or malignant diseases, to increase their well-being, and to restore their health. HHS has important contributions to the health system in many ways. Especially the aging of the population, the increasing in disability and chronic diseases, the increasing in the health expenditures and the search for new resources and methods in terms of cost have increased the need for this service. Family physician who has a key role in the provision of HHS is considered appropriate to take part in this service delivery according to the basic discipline characteristics of Family Medicine. When a family medicine specialist's registered population and the services he/she is expected to provide are taken into account, it becomes important in terms of specialization training to gain competencies specific to HHS. However, this training can not be provided by every institution during specialization training, and there is no data yet on how physicians trained in HHSs use this information and whether the training is effective in practice. In our study, it was aimed to investigate how the HHS training received during specialization training was perceived by the family medicine specialists and how it contributed and affected the practice of medicine.
 
Method: Qualitative research method, which provides in-depth research, was used in the study. Data were collected by audio recording through focus group interviews and face-to-face structured in-depth interviews between 04 September 2021 and 04 February 2022. Family Medicine specialists who received HHS training during Family Medicine residency, worked actively in the HHS unit during the training and/or made home visits, and volunteered to participate in the study for at least 1 year were included. The participants were determined by contacting other physicians with the snowball method after contacting the Family Medicine Departments that provide HHS education, after reaching a Family Medicine specialist who received specialization training. A total of 64 family medicine specialists were reached; As 25 people did not meet the inclusion criteria and 22 people did not accept to participate in the study, they could not be included in the study. A total of 16 people were interviewed, and the answers of 1 person were excluded from the study because there was a problem in answering the structured questions.
 
Results: In our study, physicians talked about their achievements and positive and negative experiences while receiving and providing HHS training. Physicians stated that with the HHS rotation, they gained competence in subjects that they would not see in another rotation, and this rotation is irreplaceably important in Family Medicine education. They said that this rotation is an opportunity to learn the principles and approaches of Family Medicine. It also contributed to the professional attitudes of physicians. As a result of their experiences, they stated that they contributed to their professional satisfaction and motivational development. At the same time, they talked about the negativities experienced during the consultation and referral, the problems with the hospital system, security concerns and physical difficulties experienced with the relatives of the patients. As a result of all these gains and experiences, they made suggestions for the theoretical training of HHS and curriculum arrangements.
 
Conclusion: Home Health Services and Family Medicine are a whole. It is important to receive the training of this service in the field. Therefore, the suggestions of the physicians who have received the training and are actively working in line with this training should be taken into consideration.
 
Key Words: Home Health Services, home care, education, experience, Family medicine practices