Antikçağ'ın onurlandırma sistemi: Perge, Phaselis, Termessos, Kibyra
The honorary system of ancient period: Perge, Phaselis, Termessos, kibyra
Yazar: ELİF ALTEN GÜLER
Danışman: PROF. DR. MURAT ARSLAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
Antikiteden günümüze değin her dönemde ve toplumda kişiler ön plana çıkmak ve kendini kanıtlamak için hep bir yarış içerisine girmişlerdir. Bu durumu ifade eden terminolojilerden birisi de ἡ τιμή/ honor, ris (m) (onur, şeref) kelimesi olmuştur. Antik kaynaklarda ilk olarak MÖ VIII. yüzyılda karşılaşılan bu kavram Homeros'un Ilias eserinde hybris (kibir) ifadesi ile çok yakın anlamda kullanılan bu kelime birbirlerine karıştırılmış ve bu kavramlar iç içe geçmişlerdir. Önce tanrısallaştırıldığı ve ölen kişiler adına onlarları onurlandırmak üzere yapılan bu onurlandırma ve yad etme durumu, yüzyıllar geçtikçe kişilere/ imparatorlara verilemeye başlanmıştır. 
Bu tezin amacı, Perge (Pamphylia), Phaselis (Pamphylia-Lykia), Termessos (Pisidia), Kibyra (Lykia-Küçük Asya) kent devletlerndeki onurlandırma yazıtlarını bölgesel, dönemsel, ve kronolojik olarak kendi içerisinde türüne göre (agonistik, ithaf etc.) sınıflandırarak söz konusu bölgelerin önde gelen kentlerinin birbiriyle olan benzerliklerini ve farklılıklarını zamandizinsel bir perspektifte ele almaktır. Bunu yaparken antikçağdaki onurlandırma kavramının Anadolu Akdeniz'inin merkezindeki Pamphylia, Pisidia, Lykia/Asya, bölgelerinde ön plana çıkan en önemli sınır ve zaman zaman birbirleriyle komşuluk ilişkisi içinde olan kent devletlerinde ne şekilde ve hangi sebeple yapıldığı (siyasi, askeri, ekonomik bazda), bunun hangi yüzyıllarda hangi kentlerde ve neden ön plana çıkarıldığını araştırmak, bu sistemin halk (demos) ve danışma (bule) meclisleri tarafından algılanma şeklinin nasıl işlediği ortaya konulmaya çalışılarak bu durumun kentin sosyo-ekonomik yapısına yansımaları ortaya çıkarmaya gayret edilmiştir. Bu amaç ve hedefler doğrultusunda tez kapsamında 485 adet onurlandırma yazıtı ele alınarak ve Hellenistik Dönem'den MS V. yüzyıl aralığını kapsayan zaman dilimi içinde kent devletleri arasındaki farklılık ve benzerlikleri epigrafik belgeler özelinde sentezlenerek analiz edilmiş ve elde edilen bulgular bilim dünyasına sunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
From antiquity to the present, people in every society have always competed in order to come to forefront and prove themselves. One of the terminologies expressing this situation has been ἡ τιμή/ honor, ris (m) which is the word "honor". This term, which was first encountered in the ancient sources in the VIIIth century BC, was used very closely with the expression hybris (arrogance) in Homer's Ilias, this word was confused with each other and these concepts were intertwined. This honor and commemoration, which was first deified and made to honor them on behalf of the deceased, started to be given to people/emperors over the centuries. 
The purpose of this thesis is to classify the honorary inscriptions in the cities of Perge (Pamphylia), Phaselis (Pamphylia-Lycia), Termessos (Pisidia), Kibyra (Lycia-Asia Minor) according to their type (agonistic, dedication, etc.) in a periodical, chronological manner. The aim is to consider the similarities and differences of the leading cities of the regions with each other in a chronological perspective. To investigate how and for what reason (political, military, economic basis) the concept of honor was made in different regions and cities of the Mediterranean, in which centuries and in which cities and why it was brought to the fore, how the way this request was perceived by the public and the city, and how reflections on the urban economy will be revealed. In this period, which covers 485 inscriptions and covers the period from the Hellenistic Period to the Vth century AD, the differences and similarities between the cities are also highlighted.