Sosyal medyadaki gelişmeleri kaçırma korkusunun ve sosyal zekånın rasyonel tüketim davranışı üzerinde etkisi
Fear of missing out on social media and social intelligence effect on rational consumption behavior
Yazar: MUHAMMET MUTLU
Danışman: PROF. DR. TEVFİK ŞÜKRÜ YAPRAKLİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Gelişmeleri kaçırma korkusu = Fear of missing out ; Sosyal medya = Social media ; Sosyal zeka = Social intelligence ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours

Özet:
İnternetin toplumda yer etmesi, akıllı telefon ve tabletlerin kullanımımın yaygınlaşmasıyla, anında iletişim kurmayı sağlayan sosyal medya, insanların yaşamlarının bir parçası olmuştur. Sosyal medya ile birlikte, coğrafi, fiziksel ve ekonomik engeller ortadan kalkarak, bireyler diğer kullanıcılarla ilişki kurma, bilgi paylaşımlarında bulunma gruplara girme ve kendilerini daha kolay bir şekilde ifade edebilmişlerdir. Sosyal medya, kullanıcılarına fırsatlar sunarken, gelişmeleri kaçırma korkusu gibi psikolojik sorunlara neden olmuştur. Gelişmeleri kaçırma korkusunun etkisiyle, sosyal medya kullanan bireylerin tutumları hatta satın alma davranışları dahi değişime uğramışlardır. Bireylerin yaşamlarının devamı için gerekli olan psikolojik ve fizyolojik ihtiyaçlar ile birlikte sosyalleşme, etkileşimde ve iletişimde bulunma gibi sosyal ihtiyaçların tatmin edilmesi de önemlidir. Sosyal zekâya sahip olma, sosyal ihtiyaçların tatmin edilmesinde önemli bir etkendir. Rasyonel tüketim davranışı, tüketim amacıyla ürün ve hizmetlerin satın alımlarında uygun fiyat ve uygun kalite gibi fonksiyonların dikkate alındığı davranıştır.
Bu çalışma, sosyal medyadaki gelişmeleri kaçırma korkusunun ve sosyal zekânın rasyonel tüketim davranışı üzerinde etkiye sahip olup olmadığını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda,  tüketim eyleminde bulunan 18 yaş üstü sosyal medya kullanıcısına online anket yöntemi uygulanarak 535 veri elde edilmiştir. Veri analizi için SPSS 22 paket programı kullanılarak frekans analizi, ortalama, standart sapma, açımlayıcı faktör analizi ve çoklu regresyon analizleri yapılmıştır. Yapılan analizlerle, Sosyal Medyadaki gelişmeleri kaçırma korkusunun ve sosyal zekânın rasyonel tüketim davranışı üzerinde etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sosyal Medya, Gelişmeleri Kaçırma Korkusu, Sosyal Zekâ, Rasyonel Tüketim Davranışı

Abstract:
Social media, which enables instant communication, has become a part of human lives with the internet taking place in society and the widespread use of smartphones and tablets. Geographical, physical, and economic barriers have been removed, individuals were able to establish relationships with other users, share information, join groups and express themselves more easily with social media. While social media offers opportunities to its users, it has caused psychological problems such as fear of missing out. Individuals' attitudes and even purchasing behaviors with social media have changed due to the fear of missing out. Along with psychological and physiological needs,  social needs such as socialization, interaction, and communication are important to be satisfied for the survival of individuals. Having social intelligence is an important factor in satisfying social needs. Rational consumption behavior is the behavior in which functions such as reasonable price and appropriate quality are taken into account in purchasing products and services for consumption purposes. 
This study aims to reveal whether the fear of missing out on social media and social intelligence have an effect on rational consumption behavior. In line with this purpose, 535 data was obtained by applying an online questionnaire to social media users over the age of 18 who engaged in consumption activities. For data analysis, frequency analysis, mean, standard deviation, explanatory factor analysis, and multiple regression analysis were performed with the SPSS 22 package program. With the conducted analysis, it was concluded that the fear of missing out on social media and social intelligence have an effect on rational consumption behavior.
Key Words: Social Media, Fear of Missing Out, Social Intelligence, Rational Consumer Behaviour