Türkçe eğitimi veren öğretmenlerin (sınıf ve Türkçe öğretmenleri) okuma ve yazma alışkanlıkları üzerine bir inceleme
An examination on the reading and writing habits of teachers teaching Turkish (classroom and Turkish teachers)
Yazar: MÜJGAN SEVİN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET NURİ KARDAŞ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Okuma alışkanlığı = Reading habit ; Okuma-yazma = Reading-writing ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yazma alışkanlığı = Writing habit ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkçe eğitimi veren öğretmenlerin (sınıf ve Türkçe öğretmenlerinin) okuma ve yazma alışkanlıklarının düzeyini belirlemek ve bu alışkanlıkların çeşitli değişkenlere göre farklılık gösterme durumlarını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, nicel araştırma yaklaşımlarından ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Özdemir (2011) tarafından geliştirilen "Yazma Alışkanlığı Ölçeği" ve Susar Kırmızı (2012) tarafından geliştirilen "Öğretmen Adaylarının Okuma Alışkanlığına Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır.  Araştırmanın evreni Türkçe dersine giren Türkçe ve sınıf öğretmenleri, örneklemi ise seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme ile seçilen 58 sınıf öğretmeni ve 98 Türkçe öğretmeninden oluşmaktadır. Veri analizinde, evren ve örneklemin özetlenmesinde betimsel istatistik ölçüleri (frekans ve yüzdeleri), ölçme araçlarından elde edilen ölçümlerin dağılımı için normallik testleri (Komogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk), Ölçümlerin güvenirliği için Cronbach alfa katsayısı, grup sayısı iki olan değişkenler için Mann-Whitney U testi, grup sayısı ikiden fazla olan değişkenler Kruskal Wallis H testi ve ölçme araçlarının alt faktörleri arasındaki ilişkiler için basit doğrusal korelasyon (Spearman sıra farkları) analizi kullanılmıştır.
Araştırmanın sonucunda, Türkçe öğretmenlerinin okuma alışkanlığı düzeyinin yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Türkçe dersine giren öğretmenlerin okuma alışkanlığına yönelik tutum düzeylerinin cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu ve kadın öğretmenlerin daha yüksek tutum düzeyine sahip oldukları görülmüştür. Bununla birlikte, Türkçe dersine giren öğretmenlerin okuma alışkanlığına yönelik tutum düzeylerinin aylık okunan kitap sayısına göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür.  Ancak öğretmenlerin, okuma alışkanlığına yönelik tutum düzeylerinin branşa, mesleki kıdeme, görev yaptıkları kuruma, eğitim düzeylerine, görev yaptıkları yere ve şahsi kütüphaneye sahip olma durumuna göre istatistiksel olarak anlamsız olduğu tespit edilmiştir.
Türkçe dersine giren öğretmenlerin yazma alışkanlığı düzeyinin yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, öğretmenlerin yazma alışkanlığı düzeylerinin görev yaptıkları yerleşim yerine ve aylık okunan kitap sayısına göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Ancak öğretmenlerin yazma alışkanlığı düzeylerinin cinsiyete, branşa, mesleki kıdeme, çalıştıkları kurum türüne ve eğitim düzeylerine göre istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to determine the level of reading and writing habits of Turkish teachers (classroom and Turkish teachers) and to examine the differences in these habits according to various variables. For this purpose, the relational survey model, which is one of the quantitative research approaches, was used as data collection tools. The universe of the research consists of classroom and Turkish teachers who take Turkish lessons, and the sample consists of 156 classroom and Turkish teachers selected by convenient sampling from non-random sampling methods. In data analysis, descriptive statistical measures (frequency and percentages) in summarizing the population and sample, normality tests for the distribution of the measurements obtained from the measurement tools (Komogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk), Cronbach alpha coefficient for the reliability of the measurements, Mann- The Whitney U test, the Kruskal Wallis H test for variables with more than two groups, and the simple linear correlation (Spearman rank difference) analysis for the relationships between the sub-factors of the measurement instruments were used.
As a result of the research, it was determined that the level of reading habits of the teachers who took Turkish lessons was at a high level. It was observed that the level of attitudes towards reading habits of teachers who took Turkish lessons was statistically significant according to gender, and female teachers had a higher level of attitude. On the other hand, it was seen that the attitude levels of the teachers who took Turkish lessons towards reading habits were statistically significant according to the number of books read monthly. However, it has been determined that the attitudes of teachers towards reading habits are statistically insignificant according to the branch, professional seniority, institution they work for, education level, place of work and having a personal library.
It was determined that the level of writing habits of the teachers who took Turkish lessons was at a high level. However, it was seen that the level of teachers' writing habits was statistically significant according to the place of residence and the number of books read monthly. However, it has been observed that the level of teachers' writing habits is not statistically significant according to gender, branch, professional seniority, type of institution they work and education level.