Cinsiyet gelişim bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde psikiyatrik hastalıkların değerlendirilmesi
Evaluation of psychiatric disorders in children and adolescents with disorders of sex development
Yazar: MUSTAFA DENİZ TUTKUNKARDAŞ
Danışman: DOÇ. DR. BEHİYE ALYANAK
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Cinsel bozukluklar = Sex disorders ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsel olgunluk = Sex maturation ; Cinsiyet değişimi-gonadal = Sex reversal-gonadal ; Endokrin sistem hastalıkları = Endocrine system diseases ; Ergenler = Adolescents ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Zaman zaman genetik, gonadal, hormonal veya genital cinsiyet arasında tutarsızlıklar olabilmekte ve cinsiyet gelişimi belirli bir noktadan sonra normal erkek veya normal dişi rotasından sapabilmektedir. Bu durum ?cinsiyet gelişim bozuklukları? (CGB) olarak adlandırılmaktadır. CGB'li olguların psikiyatrik açıdan değerlendirilmeleri önemlidir. Kronik bir hastalığın mevcut olmasına veya CGB'nin kendi getirdiği psikososyal güçlüklere bağlı olabilecek bu eştanı sıklığının altında nelerin yattığının incelenmesi gerekmektedir. CGB'nin etiyolojisinde çok farklı nedenler olduğundan, her bir grubu ayrı ayrı değerlendirmek, etiyolojiye özgü gelişebilecek psikiyatrik bozuklukları aydınlatmada yararlı olacaktır.Yöntem: Çalışmaya, İstanbul Tıp Fakültesi, Pediatri Anabilim Dalı, Pediatrik Endokrinoloji Bilim Dalı, Cinsiyet Gelişim Bozuklukları Polikliniğine Haziran-Eylül 2011 tarihlerinde başvuran, 6-18 yaş arasındaki çocuk ve ergenler dahil edilmiştir. İletişim kurmayı güçleştiren mental retardasyonu veya yaygın gelişimsel bozukluğu bulunan olgular çalışmaya dahil edilmemiştir. Aile, çocuk ve tıbbi takibini yürüten sağlık personelinden alınan bilgilere göre veri formu doldurulduktan sonra, ?Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi - Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli (ÇDŞG-ŞY)? uygulanmıştır. ÇDŞG-ŞY, hem ebeveynlere hem de çocuğa uygulanmıştır.Bulgular: Tüm CGB'li olgularda, ÇDŞG-ŞY'e göre yaşam boyu ruhsal hastalık tanı alma sıklığı %74,3, şimdi tanı alma sıklığı %54,3 ve geçmişte tanı alma sıklığı %37,1 idi. Olguların %28,5'i şu an enürezis, %20'si sosyal anksiyete bozukluğu ve %14,28'i özgül fobi tanısı alıyordu. Olguların %34,3'ü yaşam boyu 1 eştanıya, %28,6'sı 2 eştanıya, %2,9'u 3 eştanıya, %5,7'si 4 eştanıya ve %2,9'ı 5 eştanıya sahipti. Enürezis hariç bırakıldığında ise olguların %31,4'ü yaşam boyu 1 eştanı, %11,4'ü 2 eştanı, %5,7'si 3 eştanı ve %2,9'u 4 eştanı alıyordu.Sonuç: CGB'li bireylerde, diğer kronik hastalıklarda olduğu gibi yüksek eştanı oranları bulunmuştur. Enürezis, sosyal anksiyete bozukluğu ve özgül fobi çalışmamızdaki en sık eştanılardır. Kronik hastalığa bağlı gelişimsel regresyon ve hastalığın görünür boyutlarına bağlı sosyal yetersizlik gibi nedenlere bağlı olabilecek bu eştanıların anlamlarının araştırılması gerekmektedir.

Abstract:
Introduction and Objective: At times there can be a discrepancy between genetic, gonadal, hormonal or genital sex and gender development may deviate from the normal male or normal female route after a certain point. These conditions are called ?disorders of sex development? (DSD). Psychiatric evaluation of patients with DSD is important. The underlying reasons for the frequent occurrence of comorbidities that might be due to the presence of a chronic disease or psychosocial difficulties related to DSD itself should be evaluated. As DSD has various etiologies, evaluation of each group separately would enlighten any psychiatric disorder that may be specific to each etiology.Method: Children and adolescents aged 6-18 years whom applied to Disorders of Sex Development Outpatient Clinic, Pediatric Endocrinology Division, Pediatrics Department, İstanbul School of Medicine, during June-September 2011 were admitted to the study. Patients with pervasive developmental disorders and mental retardation that might complicate communication were excluded. After filling the data form according to the information gathered from the families, children and medical staff that followed the children, ?Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School Age Children ? Present and Lifetime Version? (K-SADS-PL) was administered. K-SADS-PL was administered both to parents and children.Results: In all patients with DSD, rate of lifetime psychiatric diagnosis was 74.3%, rate of present psychiatric diagnosis was 54.3% and rate of past psychiatric diagnosis was 37.1%. 28.5% of patients had the diagnosis of enuresis, 20% had social anxiety disorder and 14.28% had specific phobia. 34.3% of the patients had 1 comorbidity, 28.6% had 2 comorbidities, 2.9% had 3 comorbidities, 5.7% had 4 comorbidities and 2.9% had 5 comorbidities. After excluding enuresis 31.4% of patients had 1 lifetime comorbidity, 11.4% had 2 comorbidities, 5.7% had 3 comorbidities and 2.9% had 4 comorbidities.Conclusion: As in other chronic diseases, psychiatric comorbidity is found to be frequent in individuals with DSD. Enuresis, social anxiety disorder and specific fobia are the most frequent comorbidities in our study. The implications of these comorbidities, which can be related to developmental regression due to chronic illness and social incompetence due to the visibility of the disorder, should be investigated.