COVID-19 pandemisinin uluslararası ticarete dayalı gümrük vergileri üzerine etkisinin incelenmesi: Türkiye örneği
Investigation of the effect of COVID-19 pandemic on international trade-based customs duties: turkey example
Yazar: VOLKAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. SADETTİN PAKSOY
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de, Covid-19 ile mücadele tedbirleri kapsamında alınan gümrük vergisi tedbirlerinin Türk ekonomisi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Covid-19 sürecinin en büyük olumsuzluklarından birisi de ülkelerin ekonomik büyümesine olan etkisi olarak ifade edilebilir. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü tarafından yapılan ölçümler, dünya genelinde Covid-19 salgınının yayılması ile 2020 yılında ekonomik büyüme oranlarında ciddi değişimler meydana geldiğini göstermektedir. Covid-19 sürecinin ortaya koymuş olduğu etkilerden bir diğeri de üretim zincirlerinin olumsuz etkilenmesidir. Bu durumun Covid-19 salgınının üretim süreçleri üzerinde olumsuz etkisini derinleştirmiştir. Covid-19'un ülkemizdeki ekonomik etkileri ise oldukça belirgindir. Türkiye'de 2021 yılının ikinci yarısında, devlet ve özel sektör tarafından gerçekleştirilen yatırım katkılarının düşüş eğiliminde olduğu görülmektedir. 2020 yılında ise salgının da etkisiyle Türkiye'de kişi başına düşen milli gelirin 8.600 ABD dolarına kadar gerilediği görülmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından sağlanan verilere göre Türkiye ekonomisi dış ticaret bakımından da ciddi ölçüde etkilenmiştir. 2020 yılının ağustos ayında bir önceki yılın aynı ayına göre ihracat %5,7 azalmıştır. 2020 yılında, Covid-19 salgılı ile mücadele kapsamında, çok sayıda Cumhurbaşkanı Kararı ile ilave gümrük vergisi uygulamaya konulmuştur. Bu kapsamda 5088 adet mal üzerine ilave vergi konulmuştur. Fakat bu vergilerin doğrudan etkisinin sınırlı kaldığı görülmektedir. Zira Türkiye'nin tarafı olduğu ikili anlaşmalarda yer alan hükümlerin bu hükümleri genelde geçersiz kıldığı görülmektedir. Bu nedenle gümrük vergisindeki artış ile beklenen faydanın sağlanamadığı görülmektedir.

Abstract:
In this study, the effects of the customs duty measures taken in Turkey within the scope of the measures to combat Covid-19 on the Turkish economy were examined. One of the biggest negatives of the Covid-19 process can be expressed as its impact on the economic growth of countries. Measurements made by the Organisation for Economic Co-operation and Development show that there were serious changes in economic growth rates in 2020 with the spread of the Covid-19 epidemic worldwide. Another effect of the Covid-19 process is the negative impact on production chains. This situation has deepened the negative impact of the Covid-19 epidemic on production processes. The economic effects of Covid-19 in our country are quite evident. In Turkey, in the second half of 2021, investment contributions made by the state and private sector appear to be in a downward trend. In 2020, it is seen that the national income per capita in Turkey decreased to 8.600 USD due to the impact of the epidemic. According to data provided by the Turkish Statistical Institute, the Turkish economy has also been seriously affected in terms of foreign trade. In August 2020, exports decreased by 5.7% compared to the same month of the previous year. In 2020, within the scope of combating the Covid-19 epidemic, additional customs duties were introduced by numerous Presidential Decrees. In this context, additional taxes were imposed on 5088 goods. However, it appears that the direct impact of these taxes remains limited. Because it is seen that the provisions in the bilateral agreements to which Turkey is a party generally invalidate these provisions. For this reason, it seems that the expected benefit was not achieved with the increase in customs duty.