Fen bilgisi öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerileri yeterlik algıları ile STEM'e yönelik tutumlarının incelenmesi
Investigation of prospective science teachers 21st century skills competence perceptions and attitudes toward STEM
Yazar: AYSEL MURAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÜLKÜ KAN
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Beceri = Skill ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Tutumlar = Attitudes ; Yeterlilik = Sufficiency ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Fen Bilgisi öğretmen adaylarının hem 21. yüzyıl becerileri yeterlik algılarını hem STEM'e yönelik tutumlarını hem de 21. yüzyıl becerileri yeterlik algıları ile STEM'e yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2016-2017 akademik yılında, Fırat, Cumhuriyet, Erciyes, Muş Alparslan, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitelerinin Fen Bilgisi Öğretmenliği son sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla 21. yüzyıl becerileri yeterlik algılarını belirlemeye yönelik Anagün, Atalay, Kılıç ve Yaşar (2016) tarafından geliştirilen " Öğretmen Adaylarına Yönelik 21. Yüzyıl Becerileri Yeterlik Algısı Ölçeği" ve STEM'e yönelik tutumları belirlemek amacıyla Faber ve diğ. (2013) tarafından geliştirilen ve Yıldırım ve Selvi (2015) tarafından Türkçe'ye uyarlanan STEM Tutum Ölçeği (STEM Attitude Scale) kullanılmıştır. Bunun yanı sıra araştırmacılar tarafından hazırlanan bilgi formu aracılığıyla katılımcıların cinsiyet ve kayıtlı bulunulan üniversitelerine ilişkin bilgiler elde edilmiştir. Verilerin analizinde tanılayıcı analizler, t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Mann Whitney U testi (MWU), Kruskal Wallis testi (KWH) ve Pearson Korelasyon analizleri kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre fen bilgisi öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerileri yeterlik algılarının "öğrenme ve yenilenme becerileri", "yaşam ve kariyer becerileri" ve "bilgi, medya ve teknoloji becerileri" boyutlarına sık sık düzeyinde katıldıkları belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre 21. yüzyıl becerileri yeterlik algısı ölçeği öğrenme ve yenilenme becerileri alt boyutu cinsiyet değişkeni açısından anlamlı bir farklılık ortaya çıkmamıştır. Ölçek alt boyutları, yaşam ve kariyer becerileri ile bilgi, medya ve teknoloji becerileri alt boyutlarında cinsiyet değişkenine göre kadın fen bilgisi öğretmen adayları lehine anlamlı sonuçlar bulunmuştur. Fen bilgisi öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerileri yeterlik algısı ölçeğine yönelik görüşleri kayıtlı bulunulan üniversiteye göre öğrenme ve yenilenme becerileri ile yaşam ve kariyer becerileri alt boyutları açısından farklılaşmadığı görülmektedir. Ölçeğin bilgi, medya ve teknoloji becerileri alt boyutu açısından Erciyes Üniversitesi lehine anlamlı farklılıklar olduğu ortaya çıkmaktadır.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğretmen adaylarının STEM'e yönelik tutumlarının genel olarak olumlu olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet değişkenine göre kadın ve erkeklerin STEM'e yönelik tutumları arasında farklılık görülmemiştir. Fen Bilgisi öğretmen adaylarının STEM tutum ölçeğine yönelik görüşleri kayıtlı bulunulan üniversiteye göre fen ve 21. yüzyıl yetenekleri alt boyutları açısından Erciyes Üniversitesi lehine farklılık olduğu tespit edilmiştir. Fen Bilgisi öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerileri yeterlik algıları ile STEM'e yönelik tutum alt boyutları arasında düşük ve orta düzeyde pozitif ilişkiler olduğu tespit edilmiştir.
Araştırmanın bulgularına dayanarak öğretmen yetiştirme programları kapsamında 21. yüzyıl becerileri ve STEM eğitimlerinin iyileştirilmesine ilişkin öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: 21. yüzyıl becerileri, STEM, Fen Bilgisi öğretmen adayı

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between Science Teacher candidates' 21st century skills competence perceptions and their attitudes towards STEM as well as 21st century skills competence perceptions and STEM attitudes. Relational screening model was used in the study. In the 2016-2017 academic year, the sample of the research is the senior students of Science Education of Fırat, Cumhuriyet, Erciyes, Muş Alparslan, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Universities. In order to determine the attitudes towards STEM and the "21st Century Skills Proficiency Perception Scale for Teacher Candidates" developed by Anagün, Atalay, Kılıç and Yaşar (2016) to determine 21st century skill perceptions in order to collect data in the research, Faber et al. (STEM Attitude Scale) which was developed by Yıldırım and Selvi (2015) and adapted to Turkish language was used.
In addition, information on the gender and registered universities of the participants was obtained through the information form prepared by the researchers. In the analysis of the data, diagnostic analyzes, t-test, One-way ANOVA, Mann Whitney U test (MWU), Kruskal Wallis test (KWH) and Pearson Correlation analyzes were used.
According to the research findings, it has been determined that the science teacher candidates frequently participate in the 21st Century skills self-efficacy perceptions in the dimensions of "learning and regeneration skills", "life and career skills" and "knowledge, media and technology skills". According to research findings, there was no significant difference in the 21st century skills competence perception scale subscale of learning and regeneration skills in terms of gender variation. The subscales of scale, life and career skills and knowledge, media and technology skills subscales have significant results in favor of female science teacher candidates according to sex variables. It is observed that science teachers' opinions on 21st century skills proficiency perception scale do not differ in terms of learning and regeneration skills and life and career skills sub-dimensions according to the enrolled university. It turns out that there are significant differences in favor of Erciyes University in terms of knowledge, media and technology skills subscale of the scale.
According to the findings obtained from the research, it was determined that the attitudes of the teacher candidates towards STEM were generally positive. There was no difference in the attitudes of women and men towards STEM according to gender variable. Science Teacher candidates' attitudes towards STEM scale were found to be different in favor of Erciyes University in terms of science and 21st Century Abilities sub-dimensions according to the enrolled university. It was determined that science teachers' teacher candidates had a low and moderate positive relationship between 21st century skills competence perceptions and attitude subscales towards STEM.
Based on the findings of the study, recommendations for improving 21st Century skills and STEM trainings were presented within teacher training programs.

Key Words: 21st Century Skills, STEM, Science Teacher Candidate