Garrett modeline dayalı sözce becerisi geliştirme yönteminin etkisi
Development of the model based generatin utterance Garrett method impact of scills
Yazar: RİFAT OYMAK
Danışman: PROF. DR. OSMAN TOKLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçenin Eğitimi ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğretimi = Language teaching ; Eğitim = Education ; Garrett modeli = Garrett method ; Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Sözcük bilgisi = Word knowledge ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Türkçe eğitimi ve öğretiminin belirlenen sorunları ile bunlara çözüm önerileri içinde en başat olanı, bilime dayalı dil eğitimi öğretimi ve dilbilim yan ve alt alanlarının bulgularından yararlanarak izlence, yöntem belirlemektir.Dil üretici bir süreçtir. Birey dili toplumsallığı içinde, biyofizyolojik, ruhsal süreçleri işleterek üretmektedir.Ruhdilbilim, dil üretim sürecinin zihinsel, ruhsal dilsel boyutlarını ilişkisi içinde, dil sınırlılığı ile inceleyen bir dilbilim alanıdır.Sözce, dilsel kullanımın odak olgusu durumundadır. Söze üretim süreci, dil üretim süreci olarak adlandırılabilir.Ruhdilbilimin,sözce üretim sürecine ilişkin bulguları, geliştirdiği modeller, bir ulusal dil olan türkçenin eğitim öğretiminde hem çeşitli kullanım, üretim sorunlarını çözümüne katkı sağlayabilir hem de yetkin eksiksiz dil üretimi sağlamaya dönük çabalara, bilimsel dayanak olabilir.Bu çalışma bu temel gerçeklikler üzerinden, ruhdilbilimci Prof.Dr. Mill Garrett tarafından geliştirilen, alanyazında Garrett Modeli olarak anılan modelin Türkçe sözce üretiminde bir yöntem olarak kullanıldığında eksiksiz bilgi taşıyan sözce üretimine katkı yapıp yapmayacağı sorunu üzerine odaklanmıştır.Çalışma sonucunda, modelden geliştirilen yöntemin başarı sağladığı ve cinsiyetler arası fark yaratmadığı, içerik sözcüklerinin ve işlev sözcüklerinin kullamınında içerik lehine bir artış olduğu bulgularına ulaşılmasını sağlamıştır.

Abstract:
The problems related to Turkish Education and Teaching and the most important solution to these problems is the scientific language education and crafting methods based on the knowledge in the field of linguistics and its sub-fields.Language is a productive process. Each individual generates language in their social context through the bio-physical and spritual processes.Psycholinguistics, is a subfield of linguistics that deals within cognitive, spritual and linguistic dimensionsof language generation process and language limitations.Verbal language is the focal point of language use. Verbal generation process can be names as language generation process.In the field of Turkish language teaching. Pyscholinguistics can be used as a means to provide solutions to language generation problems with the findings from verbal language generation process and with the models generated.Based on the basic assumption proposed, this study examines the Garrett Model proposed by Psycholinguist Dr. Mill Garrett in term of its applicability in Turkish context as a model to verbal language generation .Findings of the study indicate the success of the proposed model and there were no gender differences. Moreover, in the use of content and function words, content words outlasted the other.