Travmatik periferik sinir yaralanmaları; adli tıbbi değerlendirme
Traumatic peripheral nerve injuries; forensic medical evaluation
Yazar: EMRE GÜRKAN BULUTLUÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN BALANDIZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Periferik sinir hasarları = Peripheral nerve injuries ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Amaç: Travmatik periferik sinir yaralanmaları, dünya çapında özellikle genç yaştaki
kişilerde engellilik ve sakatlık oluşumunun önde gelen nedenlerindendir. Patlayıcı madde
yaralanmaları, ateşli silah yaralanmaları, kesici-delici alet yaralanmaları, yüksekten düşme,
trafik kazaları gibi olaylara bağlı travmatik yaralanmalar adli tıbbi uygulamalar kapsamında
değerlendirilmektedir. Bu çalışmada travmatik nedenlerle periferik sinir yaralanması gelişen
olguların adli tıbbi açıdan değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp polikliniğine
01.09.2016-31.06.2023 tarihleri arasında adli rapor talebi ile başvuruda bulunan 6953 olguya
ait veriler retrospektif olarak incelenmiştir. Travmatik periferik sinir yaralanması geliştiği
saptanan 393 olgunun yaşı, cinsiyeti, mesleği, travma nedeni, yaralanma tarihi, dava kapsamı,
yaralanma bölgeleri, kemik kırığı, hematom, kontüzyon, laserasyon ve yanık varlığı, merkezi
sinir sistemi, iç organ ve büyük damar yaralanması gibi yaşamsal tehlike durumları olup
olmadığı, hangi sinirlerin yaralandığı, sinirlerin yaralandığı vücut bölgesi, kas gücü kaybı ve
duyusal kayıp, amputasyon ya da dezartikülasyon, psikiyatrik tanı, fonksiyonel iyileşme olup
olmadığı, yaralanma sonrası yapılmış elektromiyografi sonuçları, uygulanan tedavi yöntemleri
incelenmiştir. Tüm olgulara ait tıbbi raporlar incelenerek tespit edilen travmatik periferik sinir
yaralanmaları ceza hukuku açısından "Türk Ceza Kanunu" kapsamında, tazminat hukuku
açısından "Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik", "Erişkinler İçin
Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik" ve "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma
Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" kapsamında değerlendirilmiştir.
Bulgular: Araştırmamız 17-70 yaş arasındaki 393 vakayı (ort. 28,2 yaş) içermektedir.
Olguların 373 tanesi (%94,9) güvenlik personelinden (asker, polis, korucu, vb.) oluşmaktadır.
Yaralanmaların en sık nedenleri patlayıcı madde ve ateşli silah yaralanmaları olarak
belirlenmiştir. Yaralanmaların çoğunluğu ekstremiteleri etkilemiştir. En sık peroneal, ulnar ve
tibial sinirlerde hasar oluştuğu saptanmış, en yaygın birlikte yaralanmalar peroneal ve tibial
sinirlerin, median, radial ve ulnar sinirlerin birlikte yaralanmaları olarak belirlenmiştir. EMG
bulgularına göre, yaralanan periferik sinirlerin %82,79'unda parsiyel, %17,21'inde total aksonal
dejenerasyon tespit edilmiştir. Tedavi olarak en sık cerrahi onarım ve fiziksel rehabilitasyonun
birlikte uygulandığı belirlenmiştir. Periferik sinir yaralanmalarının en sık dirsek-ön kol
bölgesinde meydana geldiği bulunmuştur. Olguların %5,1'inde fonksiyonel tam iyileşme
gözlenmiştir. Çalışmamızda; travmatik periferik sinir yaralanmalarına eşlik eden laserasyon,
hematom, kontüzyon ve yanıklar belirlenmiş ve ilave olarak büyük damar yaralanmaları, iç
organ ve merkezi sinir sistemi yaralanmaları gibi yaşamsal tehlike yaratabilecek durumlar da
saptanmıştır. Olguların %73,3'üne kemik kırıkları eşlik ettiği, özellikle diz-bacak bölgesinde
meydana geldiği saptanmıştır. Travmatik periferik sinir yaralanmalarının %25,7'sinde
psikiyatrik semptomlar oluştuğu belirlenmiştir. Nakdi tazminata esas rapor talebiyle
polikliniğimize başvuran olguların yaralanmalarının %94,5'inin araz niteliğinde olduğu, kati
rapor talebiyle polikliniğimize başvuran 28 hastanın % 60,7'sinde (n: 17) kişinin
yaralanmasının üstünden 18 ay geçmesinden sonra yapılacak muayene ile karar verilebileceği,
"Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" ve
"Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" kapsamında değerlendirilen
374 olgunun %94,9'unun her iki yönetmelikte de bir engel oranı oluşturacak malûllükleri
olduğu tespit edildi
Sonuç: Travmatik periferik sinir yaralanmalarının adli tıp açısından detaylı bir
değerlendirilmesi yapılmış ve bu tür yaralanmaların özellikle askeri çatışma bölgelerinde sıkça
karşılaşılan bir durum olduğu saptanmıştır. Çalışmamız adli tıp pratiğinde bu yaralanmaların
önemini ve yaralanma sonucu meydana gelen semptomların dikkatli bir şekilde incelenmesi
gerektiğini vurgulamaktadır. Eşlik eden travmatik bulgular dikkatle incelenmeli ve rapor
düzenlenirken göz önünde tutulmalıdır. EMG bulgularının sinir yaralanmalarının tıbbi
değerlendirmesinde etkili bir araç olduğu ve yaralanmanın seyrini ve iyileşme sürecini tahmin
etmede kullanılabileceği ancak fizik muayene bulgularını da mutlaka dikkate almak gerektiği
ifade edilmiştir.

Abstract:
Objective: Traumatic peripheral nerve injuries are leading causes of disability and
impairment globally, particularly among young individuals. This study aims to evaluate cases
of traumatic peripheral nerve injuries from a forensic medical perspective, considering injuries
resulting from explosive devices, firearm wounds, sharp object injuries, falls, and traffic
accidents.
Materials and Methods: This retrospective study analyzed data from 6953 cases that
sought reports at the Gülhane Education and Research Hospital Forensic Medicine clinic
between September 1, 2016, and June 31, 2023. The evaluation included age, gender,
occupation, cause of trauma, injury date, legal context, injured areas, presence of bone fractures,
hematoma, contusion, laceration, burns, life-threatening conditions like central nervous system,
internal organ, and major vessel injuries, the nerves affected, sensory and motor loss,
amputation or disarticulation, psychiatric diagnosis, electromyography (EMG) results,
treatment methods, and full functional recovery. Medical reports were reviewed, and traumatic
peripheral nerve injuries were assessed under the Turkish Penal Code, Compensation Law, and
regulations regarding disability assessment and determination of loss of earning capacity.
Findings: The study found an average age of 28,2, with these injuries most common
among young males aged 26-35, particularly in security forces. Explosive and firearm injuries
were the most common causes. Injuries frequently affected the extremities, with the peroneal,
ulnar, and tibial nerves being the most commonly injured. EMG results showed partial axonal
degeneration in 82,79% and total axonal degeneration in 17,21% of the injured peripheral
nerves. Surgical repair and physical rehabilitation were the most common treatments. The
majority of injuries were in the elbow-forearm area, with 5,1% of cases achieving full functional
recovery. Lacerations, hematomas, contusions, burns, and life-threatening conditions such as
major vessel, internal organ, and central nervous system injuries were also observed. Fractures,
particularly in the knee-leg area, and psychiatric symptoms were present in a significant number
of cases. Compensation claims were mainly based on the long-term effects of injuries.
Conclusion: The paper provides a detailed forensic medical evaluation of traumatic
peripheral nerve injuries, highlighting their frequency in military conflict zones. It emphasizes
the need for careful examination of symptoms and associated traumatic findings in forensic
medicine practice. EMG findings are effective in the medical evaluation and prognosis of nerve
injuries, but physical examination findings must also be considered.