Üreteral jet akımların üreter taşlarında spontan pasajı değerlendirme açısından prediktivitesi
Spontaneous passage ureteric stones predictive of evaluation ureteral jet FLOW
Yazar: KAAN ÇÖMEZ
Danışman: DOÇ. ÖMER DEMİR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Adrenerjik alfa antagonistleri = Adrenergic alpha-antagonists ; Jet akışı = Jet flow ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Üreter = Ureter ; Üreter taşları = Ureteral calculi

Özet:
Giriş ve Amaç: Son yıllarda üriner sistem taş hastalğının medikal tedavisinde büyük
gelişmeler kaydedilmiştir. Medikal ekspulsif tedavi farklı mekanizmalarla üreter
üzerinde etki gösteren, çeşitli ilaçların kullanılmasını içeren yeni geliştirilmiş bir
tedavi yöntemidir. Son zamanlarda Doppler ultrasonografinin de kullanıma
girmesiyle, üreteral jet akımlar gözlenmiş olup, peristaltik aktivite ve taş hastalığında
tanısal değeri ortaya konulmaya başlanmıştır. Bu çalışmanın amacı hastaların
tedavi öncesi ve sonrası taş pasajı olan ve olmayan üreterlerinin üreteral jet akım
hızlarının ölçümleri yapılarak üreteral jet akımın spontan taş pasajını öngörmedeki
etkinliğini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Mart 2014 ile Eylül 2015 tarihleri arasında akut renal kolik ile
üroloji polikliniğine başvuran 18 yaş üstü ve kontrastsız bilgisayarlı tomografide
soliter 10 milimetreden küçük üreter taşı olan hastalar prospektif olarak
değerlendirilmiştir. Çalışmaya alınan her hastanın demografik verileri, boy, kilo, vücut
kitle indeksi sorgulanmış, lökosit, serum c reaktif protein (CRP), kreatinin, idrar
tahlilleri ve elektrolit değerlerine bakılmıştır. Taşların vertikal uzunluğu, horizontal
uzunluğu, hounsfield ünite ve taş alanı ölçümleri yapılmıştır. Hastalara tedavi olarak
tamsulosin 0,4 mg/gün ve diklofenak sodyum 150 mg/gün tedavisi verilmiştir.
Hastalara tedaviye başlamadan önce ve tedavinin 15.-20. günleri arasında Doppler
ultrasonografi ölçümleri yapılmıştır. Doppler ultrasonografi incelemesinde ortalama
üreteral jet akım hızı ve jet akım hızındaki frekans değeri değerlendirilmiştir.
Bulgular: Prospektif olarak 50 hasta değerlendirildi. Hastaların 33'üne tedavilerinin
15. ve 20. günleri arasında kontrol Doppler ultrasonografi yapıldı. Hastaların ortalama
yaşı 39,7±13,1 yıl olup %80'i erkekdi. Hastaların 27'si (%54) takiplerinde taşı
düşürdü. Taşsız tarafta kontrol ortalama jet akım ve frekans değerlerinde artış
saptandı ancak bu istatiksel olarak anlamlı değildi. Taşlı tarafta kontrol ortalama jet
akım ve frekans değerlerinde istatiksel olarak anlamlı artış saptandı (p<0,05). Distal
üreter taşlarında taşlı üreterlerin kontrol ortalama jet akım hızlarının ve frekans
sayısının tedavi öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artış gösterdiği
saptandı (p<0,05). Proksimal üreter taşlarında anlamlı fark saptanmadı. Hastaların
taş düşürmesine etki eden faktörlere bakıldığında taş düşürme ile taşın vertikal
boyutu, horizontal boyutu ve taş alanı ile istatiksel olarak anlamlı ilişki saptandı.
Taşın düşmesini ön görmede, özellikle vertikal uzunluğun istatiksel olarak daha
anlamlı olduğu bulundu (p<0,001).
Sonuç: Medikal ekspulsif tedavi 5-10 mm arası distal üreter taşlarında efektif
bir tedavi yaklaşımıdır. Medikal ekspulsif tedavi taşlı taraftaki spazm, ödem ve
inflamasyonun yol açtığı olumsuz değişiklikleri gidermektedir. Medikal ekspulsif
tedavi öncesi spontan taş pasajını ön görmede taşın vertikal uzunluğu ve
lokalizasyonu önem arz etmektedir. Nonopak taşların izleminde üreter jet akım
hızlarına bakılması hastayı değerlendirmeye yardımcı olarak, NCCT çekimini
azaltabilir ve hastanın prognozu hakkında bilgi vererek tedavinin yararlılığı hakkında
bize öngürü sağlayabilir.

Abstract:
Objective: The medical treatment of urinary stone disease has made great progress
in recent years. Medical expulsive treatment is a newly developed treatment method
which includes the use of various drugs which acting on ureter by different
mechanisms. Lately, with the use of doppler ultrasonography ureteral jet streams are
observed. Ureteral jet streams has begun to reveal the diagnostic value in peristaltic
activity and stone disease. The aim of this study was to investigate the effect of
alpha-blocker therapy on producing ureteral jet streams in ureteral stone disease.
Method: Between March 2014 and September 2015, patients admitted with acute
renal colic to the urology clinic were evaluated prospectively who are over 18 years
old and have solitary stone less than 10 milimetres in unenhanced computed
tomography. Each patient in this study has been questioned on demographic
characteristics, height, weight, body mass index and was examined leukocyte, CRP,
creatinine, urine and electrolyte values. Hounsfield unit, stone area, vertical and
horizontal length of stone were measured. Patients are given tamsulosin 0.4 mg / day
and diclofenac sodium 150 mg / day. Doppler ultrasound measurements performed
before starting the treatment and between 15-20th days of the treatment. By doppler
ultrasound examination, average flow rate of ureteral jets and frequency of the jet
flow rate are evaluated.
Results: Prospectively 50 patients were evaluated. On 33 patients, control doppler
ultrasonography performed between 15-20th days. The mean age of the patients was
39.7 ± 13.1 years. Patients were %80 male. 27 patients (% 54) has expelled ureteral
stone. In patients without stone, increased control values of average jet flow and
frequency has been measured but this is not statistically significant. In patients with
stone, statistically significant increased control values on average jet flow and
frequency has been measured(p <0,05). In patients with distal ureteral stone,
statistically significant control values of increased average jet flow and frequency
comparing to pre-treatment values has been observed. (p < 0,05). There were no
significant differences in proximal ureteral stones. When we look at the factors of
expelling stones, statistically significant relationship was observed with vertical
length, horizontal lenght and stone area. Vertical lenght was especially statistically
more significant in predicting stone dropping.
Conclusions: Medical expulsive treatment is an effective treatment of 5-10 mm
distal ureteral stones. Medical expulsive treatment eliminates spasm, edema and
negative changes caused by inflamation in stone side. Vertical length and localization
is important to predict the spontaneous stone passage before medical expulsive
treatment. Measuring the speed of jet stream on the non-opaque stone monitoring,
can reduce NCCT and give us information about the patient's prognosis