hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Başörtüsü ve sekülerleşme tartışmaları: Başörtüsünü çıkaran kadınlar
Headscarf and secularization debate: Women who take off headscarves
Yazar: HATİCE SÖZERİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ BAŞARAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Baş örtüsü = Head covering ; Din = Religion ; Sekülerleşme = Secularization ; Tesettür = Tesettur ; Yaptakçılık = Bricolage

Özet:
Araştırmada başörtüsünü çıkarmak bir fenomen olarak ele alınmış; başörtüsü çıkarmanın nasıl deneyimlendiği, bu kararın verilmesinde nelerin etkili olduğu, deneyimin anlamı, deneyimle din arasında nasıl ilişki kurulduğu konuları incelenmiştir. Amaç, katılımcılar için başörtüsü çıkarmanın ne anlama geldiğini anlamak ve dinî yaklaşımlarının bu karardan nasıl etkilendiğini görmektir. Dinî inancın ve dinî yaklaşımların değişimi sekülerleşme teorilerinde de tartışılan konulardan biridir. Bu araştırmada da başörtüsü çıkarma olgusu ve katılımcıların dinî deneyimleri ve yaklaşımları sekülerleşme bağlamında ele alınmıştır. Araştırma için başörtüsünü çıkaran on beş kadınla yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın sonunda başörtüsü çıkarma deneyiminde inançsızlık, temsiliyet ve kadınlık konularının etkili olduğu görülmüştür. Katılımcıların dinî yaklaşım ve dini yaşama biçimlerinin şekillenmesinde başörtüsünü çıkarmak her zaman kırılma noktası olmamaktadır. Katılımcıların dini bireysel olarak algıladığı görülmüştür. Ayrıca katılımcılar İslamî yaşam tarzını bir bütün olarak benimsememiş, İslam'ın emirlerinin ve yasaklarının arasından tercihler yaparak özgün yaşam tarzı oluşturmuşlardır.

Abstract:
In the study, removing the headscarf was considered as a phenomenon; How to remove the headscarf is experienced, what is effective in making this decision, the meaning of the experience, how the relationship between experience and religion is examined. The goal is to understand what it means to remove the headscarf for the participants and to see how their religious approaches are affected by this decision. The change of religious belief and religious approaches in secularization theories is one of the issues discussed in secularization theories. In this study, the phenomenon of removing the headscarf and the religious experiences and approaches of the participants were discussed in the context of secularization. For the research, semi-structured interviews were conducted with 15 women who took off their headscarves. At the end of the study, it was seen that the themes of disbelief, representation and femininity were effective in the experience of removing the headscarf. Removing the headscarf is not always a breaking point in shaping the religious approach and religious life styles of the participants. It was observed that the participants perceived their religion as individual. In addition, it has been seen that a bricolage is made by making choices from orders and prohibitions, not living the Islamic lifestyle as a whole.
Şah Safi döneminde Safevi Devleti (1629-1642)
Safavid State in the period of Shah Safi (1629-1642)
Yazar: ERGÜN İSMAİLOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP AYCİBİN SEYİTKIRAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Ayaklanmalar = Rebellions ; Safeviler = Safavids ; Yeni Çağ = New Age ; Şah Abbas = Shah Abbas ; Şah Safi = Shah Safi

Özet:
Şah Abbas'ın (1578-1629) evlat şehzadelerini çeşitli şekillerde tahtından men etmesi sonucu Safevi tahtının altıncı hükümdarı, torunu Şah Safi (1629-1642) olmuştur. Şah Abbas döneminde devlet kademelerinde önemli görevlere gelen devlet ricalini gulam unsurları kullanarak etkisizleştiren Şah Safi, bu yolla saltanatını tahkim etmeye çalışmıştır.
Şah Safi, saltanatının ilk yıllarında cereyan eden ve her biri farklı motivasyonla ortaya çıkan Kalancar Sultan, Şir Han Afgan, Derviş Rıza ile Davud Han ve Tehmurs Han isyanlarını bastırmakla meşgul olmuştur. Devletin içinde baş gösteren isyanları bastırmakla meşgul olan şah, bir yandan Osmanlı, Babür ve Özbek hücumlarına da mukavamet göstermeye çalışmıştır. Saltanatının tümüne yayılan bu hücumlar neticesinde Osmanlı Devleti Irak-ı Arab bölgesini, Babür Devleti ise Kandahar'ı Safevi Devleti'nden kendi tasarruflarına almıştır. Stratejik ve ekonomik açıdan önemli bu iki bölgenin kaybedilmesine ek olarak Özbek hanlarının Horasan bölgesine yaptıkları çeşitli hücumlar neticesinde Safevi Devleti ve Şah Safi; siyasî, ekonomik ve askerî açıdan zor bir dönem yaşamıştır.

Abstract:
As a result of Shah Abbas (1578-1629) dethroning his sons in various ways, his grandson Shah Safi (1629-1642) became the sixth ruler of the Safavid throne. Shah Safi, who neutralized the state dignitaries from his predecessor period by using the military slaves elements, who came to prominent positions in the state levels during the reign of Shah Abbas, tried to fortify his reign in this way.
In his first years of reign, Shah Safi was occupied with suppressing the Sultan Kalancar, Shir Khan Afgan, Dervish Riza, Davud Khan and Tehmurs Khan revolts, which each emerged with different motivations. The Shah, who was busy with rebellions that took place in the state, also tried to withstand the Ottoman, Mughal and Uzbek attacks. As a result of these attacks which spread throughout his reign, the Ottoman Empire annexed Iraqi Arab region and the Mughal Empire took Kandahar from Safavid State. In addition to the loss of these two strategically and financially important regions, Safavid State and Shah Safi went through a difficult period politically, financially and militarily as a result of Uzbek khans' raids into Khorasan Region.
Neoliberalizm, karşı hareketler ve kuramsal yaklaşımlar: Otonomist Marksizm, post Marksizm, Marksizm
Neoliberalism, counter-movements and theoretical approaches: Autonomist Marxism, post-Marxism, Marxism
Yazar: YENER ÇIRACI
Danışman: PROF. DR. BEGÜM ÖZDEN FIRAT
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kütle hareketleri = Mass movements ; Siyaset sosyolojisi = Political sociology ; Sosyal hareketler = Social movements ; Topluluklar sosyolojisi = Sociology of community ; Toplumsal hareketler =   ; Toplumsal hareketlilik = Social mobility ; İşçi hareketleri = Workers movements

Özet:
Neoliberal dönemde, dünyanın dört bir tarafında farklı düzeylerde çeşitli toplumsal hareketler ortaya çıktı. Bu hareketler, günümüze kadar varlığını sürdürdü. Özellikle 2008 kriziyle birlikte, hareketlerin etki alanı hem sayısal hem de coğrafi olarak arttı. Ve özellikle 1990'lı yıllardan itibaren ortaya çıkan toplumsal hareketlerde belirli başlı kuramlar ve bu kuramların özne yaklaşımları, toplumsal hareketler içinde etkili oldu. Bu çalışma toplumsal hareketleri ve hareketler içinde etkili olan kuramları, özne yaklaşımlarını incelemektedir. İlk olarak neoliberal dönüşüm, "ilk birikim" tartışmaları etrafında araştırılmıştır. İkinci olarak, neoliberal dönemdeki toplumsal hareketler karşı küreselleşme hareketleri, meydan hareketleri ve 2019 yılındaki isyanlar olmak üzere üç ana hareket dalgası etrafında tartışılmıştır. Son olarak bu hareket dalgalarında öne çıkan "çokluk", "radikal demokrasi" ve "sınıf" gibi kuramsal yaklaşımlarla toplumsal hareketlerin ilişkisi incelenmiştir.

Anahtar Sözcükler: sınıf, çokluk, radikal demokrasi, toplumsal hareketler, karşı hareketler, neoliberalizm

Abstract:
During the neoliberal era, various social movements emerged at different levels around the world. These movements have survived until today. Especially with the 2008 crisis, the influence of the movements increased both numerically and geographically. And especially in the social movements that have emerged since the 1990s, certain theories and the agent approaches of these theories have been influential in social movements. This study examines social movements and influential theories and agent approaches. It was first explored around the neoliberal transformation, "primitive accumulation" discussions. Secondly, social movements in the neoliberal era are discussed around three main waves of movements, namely global social movements, square movements and riots in 2019. Finally, the relationship between social movements and theoretical approaches such as "multitude", "radical democracy" and "class", which came to prominence in these movement waves, was examined.

Keywords: class, multitude, radical democracy, social movements, counter-movements, neoliberalism
Sınır kenti Van'da İranlı kadınlarla birlikte güzellik algısının değişimi
The changing  of perceptions of beauty with women from İran in the border province of Van
Yazar: ŞEVAL EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. ÇAĞLAYAN KOVANLIKAYA
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu tez çalışması temel olarak kadın bedenine dair oluşturulan güzellik algısının, toplumsal ve kültürel etkileşimler sonucunda nasıl değişikliklere uğradığını konu almaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin İran'a sınır komşusu olan Van'da, İranlı kadınların varlığının yerli halkın güzellik algısında nasıl bir değişim yarattığı araştırılmıştır. Bu bağlamda, beden, güzellik ve kültür ilişkisi toplumsal cinsiyet perspektifinden ele alınarak tartışılmıştır. Araştırma kapsamında her iki gruptan kadınlar ve Van'daki kuaförlerle derinlemesine görüşmeler yapılmış, kuaför salonlarında etnografik gözlem ve sohbetler gerçekleştirilmiştir. İki farklı kültürden gelen kadınların kentteki etkileşimi kuaförlerin de söylemleri dikkate alınarak incelenmiş olup, bu etkileşimin kadınların günlük hayatlarında beden temsillerine nasıl yansıdığının ortaya koyulması amaçlanmıştır.Bedenin sosyo-kültürel inşasını ortaya koyabilmek için Bourdieu ve Turner'ın bedene dair yaklaşımları tartışılmaktadır. Ayrıca Bourdieu'nün 'bedenleşen habitus' kavramı kullanılarak, kent merkezinde temasa geçen İranlı ve yerli kadınların karşılaşmaları aracılığıyla beden temsillerinde kültürün etkisi ve buna bağlı olarak bu durumun kadınların beden temsillerinde ve güzellik algılarında nasıl bir değişime yol açtığı araştırmanın ana problemi olarak tartışılmıştır.

Abstract:
This thesis mainly deals with how the perception of beauty created about the female body has undergone changes as a result of social and cultural interactions. In this study, it was investigated how the presence of Iranian women in Van, Turkey's border neighbour to Iran, created a change in the beauty perception of the local people. In this context, the relationship between body, beauty and culture is discussed from the gender perspective. Within the scope of the research, in-depth interviews were conducted with women from both groups and the hairdressers in Van, and ethnographic observations and conversations were carried out in hair salons. The interaction of women from two different cultures in the city was examined by taking into account the discourses of hairdressers and it was aimed to reveal how this interaction is reflected in the body representations of women in their daily lives.
 In order to reveal the socio-cultural construction of the body, Bourdieu and Turner's approaches regarding the body are discussed. Besides, by using Bourdieu's concept of 'habitus embodied', the effect of culture on body representations through the encounters of Iranian and local women who came into contact in the city center and, accordingly, how this situation causes a change in   women's body representations and perceptions of beauty was discussed as the main problem of the research.
Gölge 'ben'in karanlık gölgesi
Shadow dark shadow of me
Yazar: BÜŞRA DEDE
Danışman: PROF. DR. YAVUZ HAKAN GÜRSOYTRAK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Sanat Dalı / Temel Sanat ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Orta Çağ sanatından yirminci yüzyıla kadar olan süreçte gölgenin temsiliyetlerine ve kullanımına dair bu çalışma ilk olarak gölgenin farklı alanlardaki tanımları ile başlar. Platon'un mağara miti ve Orta Çağ sanatında gölge kullanımı ile devam eder. Çalışma, gölgenin Orta Çağ sanatında kendine yer bulamamasının sebeplerini düşünce tarihine referanslarla inceler. Batı sanatında gölgenin kullanılmaya başlaması ve anlam değişimlerine resim okumaları üzerinden yaklaşır. Batı düşünce tarihi ve sanatını ele alarak ilerleyen çalışma gölgenin varlık kazanmasını ve değişimlerini kronolojik bir sıralama ile ortaya koymaya çalışır. 
Bilinç ve bilgi ile ilişkilendirilen ışığın, gölge üzerinde kurduğu hiyerarşinin erimesini hem plastik hem de düşünsel anlamda ele alan çalışma Sigmund Freud ve Carl Gustave Jung'un bilinçdışı kavramı ile son bulmaktadır. Bilinç ve bilinçdışı arasındaki gerilimi, ışık- gölge üzerinden ele alan çalışma, edebi eserlerle de desteklenmiştir.

Abstract:
This study on the representation and use of shadow in the period from the Middle Ages to the 20th century begins with the definitions of shadow in different fields. It precedes with Plato's cave allegory and the use of shadow in Medieval art. The study examines the reasons behind the absence of shadow in Medieval art with references to the history of thought. It is followed by the appearance of shadow in Western art and changes in meaning examined through the interpretation of paintings. The study, by discussing the Western history of thought and art, aims to explore the process of the appearance and changes of shadow in chronological order.
The study, focusing on the disappearing hierarchy between light and shadow associated with consciousness and knowledge, both in a plastic and intellectual sense, ends with the concept of the unconscious developed by Sigmund Freud and Carl Gustave Jung. The tension between conscious and unconscious is further explored through literary works.
Mimarlıkta özgür mekan ve beden ilişkisinin dönüşümü
The transformation of the relationship of free space and body in architecture
Yazar: YEŞİM URUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALE GÖNÜL
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Sorunları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Beden = Body ; Mekan = Space ; Mimarlık = Architecture ; Tschumi, Bernard = Tschumi, Bernard

Özet:
Bu çalışma temelde mimarlığın dinamikleri üzerinden ''özgür mekan'' kavramı ve beden ilişkisini ele alır. Özgür mekan kavramı ile ilk olarak Lebbeus Woods'un savaş bölgelerinin otoritesizliği sonucu ürettiği freespace kavramında karşılaşılır. Bunun yanı sıra 2018 yılı Venedik Mimarlık Bienali'nin teması da freespace'dir. Bu çalışma, Woods'un ve Venedik Bienali'nin üretimlerinde karşılaşılan özgür mekan yaklaşımlarının etkisinde, özgür mekan arayışında bulunur. Aynı zamanda bu mekanlarda yer alan bedenlerin nasıl var oldukları ve mekanla nasıl bir etkileşime girdiklerini üzerinde durur. Bedenin moderniteyle birlikte dönüşümü incelendikten sonra, mimarlık tarihine yön vermiş örnekler kronolojik bir şekilde ele alınarak bir çerçeve oluşturulur. Özgür mekana zemin hazırlayan ve deneysel çalışmalar üreten Lebbeus Woods ve Bernard Tschumi'nin fikirleri üzerinden, beden kuramsal bir altlık oluşturulur. Son bölümde, 2018 Venedik Mimarlık Bienali'nde yer alan çağdaş üretimler üzerinden özgür mekanın bir okuması yapılır.

Abstract:
This study basically deals with the concept of "free space" and the body relationship through the dynamics of architecture. The concept of free space is first encountered in the concept of freespace produced by Lebbeus Woods as a result of the lack of authority of war zones. In addition, the theme of the 2018 Venice Architecture Biennale is freespace. This work seeks free space under the influence of the free space approaches encountered in the productions of Woods and the Venice Biennale. At the same time, it focuses on how the bodies in these spaces exist and how they interact with the space. After examining the transformation of the body with modernity, a framework is created by considering the examples that have shaped the history of architecture in a chronological manner. The body is a theoretical base based on the ideas of Lebbeus Woods and Bernard Tschumi, who laid the groundwork for free space and produced experimental studies. In the last part, a reading of free space is made through contemporary productions at the 2018 Venice Architecture Biennale.
Limit grupların model teori ile incelenmesi
A model theoretic approach to limit groups
Yazar: KAAN DOĞANAY
Danışman: PROF. DR. AYŞE ASLI BERKMAN PIERCE ; PROF. DR. DAVID AUSTIN PIERCE
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Matematik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Matematik = Mathematics
Dizin: Grup teorisi = Group theory ; Limit gruplar = Limit groups

Özet:
Bu tezde limit grupların cebirsel özellikleri incelenmiş, limit gruplar için çeşitli karakterizasyonlar gösterilmiş ve bu cebirsel özelliklerden ve karakterizasyonlardan yararlanılarak limit grup örnekleri verilmiştir. Limit grupların burulmasız, değişmesi geçişli ve CSA olma özellikleri incelenen cebirsel özelliklerin en önemlileridir. Gösterilen karakterizasyonlardan ilki sonlu üreteçli limit grupların tamamen artık serbest gruplara denk olduğudur. Bir diğer karakterizasyonda ise sonlu üreteçli abelyan olmayan limit grupların, abelyan olmayan serbest grupların evrensel teorisi ile aynı evrensel teoriye sahip olduğu kanıtlanmıştır. Gösterilen üçüncü karakterizasyon ise F_2 serbest grubunun ultragücünün sonlu üreteçli altgruplarının limit grup olduğu ve tüm limit grupların F_2 grubunun ultragücünün sonlu üreteçli altgrupları olarak görülebileceği olmuştur.

Abstract:
In this thesis, we examine the algebraic properties of limit groups; we explain various characterizations for limit groups; and, by using these algebraic properties and characterizations, we give examples of limit groups. The examined properties of limit groups are being torsion-free, commutative transitive, and CSA. The first of the characterizations that we give is that the finitely generated limit groups are precisely the fully residually free groups. In another characterization, we prove that finitely generated non-abelian limit groups have the same universal theory as the non-abelian free groups. The third characterization is that every finitely generated subgroup of an ultrapower of the free group F2 is a limit group, and every limit group can be obtained in this way.
Tarıma aktör ağ teorisi ile bakmak: Antalya'da örtü altı tarımsal üretim
Agriculture and actor network theory: Greenhouse cultivation in Antalya
Yazar: ZEYNEB GÜMÜŞ ATEŞER
Danışman: PROF. DR. YILDIRIM ŞENTÜRK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu tezde, örtü altı tarımsal üretimde hem üreticilerin hem tüketicilerin hem de üretime
katılan toprak, tohum, su, böcek gibi insan dışı aktörlerin birbirleriyle kurdukları
ilişkilere bağlı olarak karşı karşıya kaldıkları ekolojik, ekonomik ve sosyal
belirsizlikler incelenmektedir. Tarımsal üretim sürecini, bilimsel çalışmalar ve
teknoloji yoluyla, insan-olmayan aktörlerin eylemleri gereği var olan belirsizlikleri ve
riskleri ortadan kaldırarak ve bu insan-olamayan aktörlerin kendi doğaları gereği
çizdiği verimlilik sınırını artırarak; kontrol altında almak amaçlanmaktadır. Bu amacın
aksine; bu çalışmada örtü altı tarımsal üretim pratiklerindeki dönüşümlerin,
belirsizliklerin derinleşmesi ve genişlemesine sebep olduğu görülmektedir. Tezin
temel sonucu, örtü altı tarımsal üretim sürecinin kendi varoluş koşullarını tahrip
ettiğidir. Bu varoluş koşulları yalnızca fiziksel çevre şartlarını içermez. Tarımsal
üretim ağında; tohum, zirai ilaç, toprak, virüs gibi aktörlerin yanı sıra üretim bilgisi,
dayanışma, emek, tarım politikaları, tüketici talepleri, toptancı halleri, ziraat
mühendisleri gibi pek çok aktörün de yer aldığı ve ağı şekillendirdiği kabul edilir.
Çalışma, Antalya'nın Aksu ilçesinde örtü altı tarımsal üretim ağına dahil olan kişilerle
gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler ve katılımcısı olduğum üretim sürecine dair
aktif gözlemlerimin yer aldığı saha araştırmasına dayanmaktadır.

Abstract:
This thesis examines the ecological, economic, and social uncertainties emerging as a
result of relations between agricultural producers, consumers, and non-human actors
participating in the production process such as soil, seed, water, and insect in
greenhouse farming in Antalya. The scientific researches and technologies aim at
controlling the production process in greenhouses by suppressing uncertainties and
risk which exist due to the actions of non-human actors and increasing the limitations
of productivity based on the nature of non-human actors. On the contrary, this study
shows that the transformations in greenhouse farming cause the deepening of
uncertainties and the dispersal of risks. The major conclusion of the thesis is that
greenhouse farming and its practices destroy its own existential conditions. These
existential conditions not only include the physical environment. Actors such as
knowledge, solidarity, labor, agricultural policies, consumer demands, wholesale food
markets and agricultural engineers as well as seeds, agrochemicals, soil and viruses
take part in the agricultural production network and shape the network. This study is
based on in-depth interviews with people forming the agricultural production network,
field research, and active participation.