Prenatal alkole maruz sıçanlarda dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtileri ve tepki ketleme davranışı
Attention deficite hyperactivity disorder symptoms and response inhibition behaviour in rats prenatally exposed to ethanol
Yazar: ELMAS GÜLCAN
Danışman: PROF. DR. SİREL KARAKAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Deneysel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Literatürde Fetal Alkol Sendromu (FAS) ile Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) belirtileri arasındaki örtüşmeye dikkat çeken çok sayıda araştırma yer almaktadır. Mevcut çalışmada, prenatal etanol maruziyetinin, bir DEHB modeli olarak kullanılabileceği hipotezi ileri sürülmüştür.Bu amaçla, öncelikle, prenatal alkole maruz olan sıçanlara ve kontrol grubundaki sıçanlara uyarıcı ayırt etme görevi eğitimi uygulanmıştır. Tepki ketleme becerisi, bileşik uyaran testi ve ters döndürme türü öğrenme görevleriyle test edilmiştir. Deneklerin görevi öğrenme süreleri, ketleyici (S-)/ uyandırıcı (S+) uyaran koşullarındaki tepki sayıları, tepki latansları ve tepkiler arası süre (IRT) ölçülmüştür.Analizler, ters döndürme türü öğrenme görevinde prenatal etanole maruz grubun görevi öğrenme süresinin kontrol grubundan daha uzun olduğunu göstermiştir. Prenatal alkole maruz grubun, bu görevde yanlış tepki sayıları kontrol grubundan daha fazla olmuştur. Ancak tepki latansı ve tepkiler arası süre (IRT) açısından gruplar arası anlamlı bir fark bulunmamıştır.Bu bulgulara göre Prenatal alkole maruz sıçanlarda dikkat eksikliği, dürtüsellik ve tepki ketleme güçlüğü belirtileri gösterilmiştir. Ancak bu grupta hiperaktiviteye işaret eden herhangi bir bulgu elde edilmemiştir. Bu bakımdan prenatal etanol maruziyetinin DEHB / Dikkat Eksikliği Alt Tipi açıklamada uygun bir model olabileceği anlaşılmaktadır. Çalışmada Prenatal etanol maruziyeti uygulamasının, görünüş geçerliği ölçütlerini karşıladığı gösterilmiştir. Bununla birlikte prenatal etanol maruziyetinin, bir DEHB modeli olarak kabul edilebilmesi için yapı geçerliği ve yordayıcı geçerlik bakımından da test edilmesi gerekmektedir.Anahtar Sözcükler:DEHB, FAS, Prenatal etanol maruziyeti, uyarıcı ayırt etme, ters döndürme türü öğrenme, bileşik uyaran testi, tepki ketleme

Abstract:
There are a lot of studies in the literature that indicating the similarity between the symptoms of Fetal Alcohol Syndrome (FAS) and Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD). The present study hypothesised that Prenatal Ethanol Exposure can be used as a model of ADHD.By this purpose, firstly, stimulus discrimination training was applied to prenatal ethanol exposed rats and control rats. Response inhibition ability was tested by compound stimulus test and reversal learning task. Time to learn the task, response ratio under the inhibitory (S-) and excitatory (S+) stimulus conditions, response latency and inter response time (IRT) was measured.Analysis show that prenatal ethanol exposed group?s time to learn the task was longer than control group?s. False response frequency of prenatal ethanol exposed group was much more than control?s. However there was no significant difference between groups for response latency or IRT.As a result of these findings, attention deficit, impulsivity and response inhibition deficit symptoms were demonstrated at prenatal ethanol exposed rats. On the other hand in this group, no finding was detected indicating to hyperactivity. In this respect it was seen that prenatal ethanol exposure can be a useful model for explaining ADHD/ Attention Deficit Disorder. The present study demonstrated that prenatal ethanol exposure administration conform the face validity criteria. Nevertheless, to be confirmed as a model, prenatal ethanol exposure administration has to be tested for construct validity and predictive validity.Key Words:ADHD, FAS, Prenatal ethanol exposure, stimulus discrimination, reversal learning, compound stimulus test, response inhibition