1982 Anayasası ekseninde türev kurucu iktidar yetkisinin sınırları ve yargısal denetimi
The Limits and judicial review of derive constitutive power on the constitution of the republic of Turkey 1982
Yazar: ABDULLAH SEZER
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ÖZDEN KABOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Anayasa Hukuku bağlamında iktidar(lar) tipolojisi ekseninde bakıldığında; türev kurucuiktidar, Anayasa'yı ilk elden hazırlayan asli kurucu iktidarın çizmiş olduğu sınırlar içinde kalmakkaydıyla Anayasa'da değişiklik yaratan güç olarak, hukuksal ve hukuk-ötesi sınırlarla bağlıdır.Normlar hiyerarşisi kuramı açısından bakıldığında; her bir hukuksal işlem, ?biçimsel?açıdan daha üst düzeydeki işlem(ler)de saptanan usûle uygun olarak yapılma gereğinin yanı sıra,?içerik? olarak da üst metin(ler)le çelişmemek zorundadır. Olağan yasaların biçimsel ve içerikselaçıdan denetiminin yanı sıra, Anayasa değişikliklerinin biçimsel denetimi açısından da hal böyleiken; anayasa değişikliklerinin esas açısından denetimi için aynı şeyi söyleyebilmek güçtür. Zira,can alıcı sorun, öngörülen usûle harfiyyen uyularak yapılan bir değişiklikten sonra yürürlüğe girmişolan yeni bir anayasa normunun esas açısından yapılacak denetiminde ölçütün ne olacağıdır.Gelinen noktada, Türkiye Anayasa Yargısı, Anayasal değişmezlik ilkesinin Anayasadeğişikliklerine karşı korunması açısından bir açmazla karşı karşıyadır. Bunun aşılabilmesi için,Anayasa değişikliklerinin içeriksel denetimi yolunun açılması ve esas alınacak ?ölçü normlarbloku?nun, değişmez normlarla sınırlı olarak saptanması düşünülebilir. ?Yeni bir Anayasa?nınkaleme alınması durumunda ise, ?değişmez normlar bloku?nun önceki Anayasa'dan (şimdiki 1982)kopyalanması yerine, ?değişmez normlar listesi?nde yer alacak normlar özenle seçilmeli. En uygunformül, ?değişmezlik bloku?nun, Cumhuriyet'in yanı sıra, Cumhuriyet'i niteleyen ve hukuksalanlamı belirgin ilkelerle sınırlı olarak saptanmasıdır. Ancak, 1961 Anayasası dönemindeki kötüdeneyimin tekrarlanmasının önüne geçmek için, AYM'nin içeriksel denetiminin bu ilkelerle sınırlıolduğunun altının çizilmesi, geniş yorum ve kıyas yasağının benimsenmesine ihtiyaç var.Söz konusu alternatif öneriler yaşama geçirildiği takdirde, Anayasa değişikliklerinin gerekyapımı ve gerekse denetimi açısından yaşanan ve (sonraki zaman dilimlerinde yaşanması olası)sorunların minimum düzeye çekilebileceği kanısını taşımaktayız.

Abstract:
In this thesis, we will try to explore the concept of ?deriveconstitutive power?. Procedural limits of constitutional revision set forth inarticle 175 of the dated 1982 Constitution Republic of Turkey (amended withthe code dated May 17, 1987 and numbered 3361). Amendment can takeplace by a vote of two-thirds (or three-fifth) of the Grand National Assemblyof Turkey. İn addition to, the substantive limits of the constitutional revisionset forth in article 4. According to this, the provision of the Constitutionestablishing the form of the state as a republic, the provisions in article 2and the provision of article 3 shall not be amended, nor shall theiramendment be proposed. On the other hand, irrevocable principles andconcepts of Constitution as below: form of the state, characteristics of theRepublic, integrity of the state and nation, official language, Flag, NationalAnthem and the Capital. In my opinion this provisions in the text of theConstitution named as ?unamendable provisions list?. Even, there areinternational constraints on constitution-making and amending power. Thejudicial rewiev of constitutional revisions act by Constitutional Court ofTurkey. Above-mentioned constraints and judicial review of the revisions canbe found in this thesis.