Silahların eşitliği ilkesi bağlamında müdafiin ifade ve sorguda rolü
The role of the counsel for the defense during the statement taking and interrogation steps in the context of the principle of equality of arms
Yazar: GÜLÜZAR UĞURTAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR TALAS
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi = European Convontion on Human Rights ; Ceza Muhakemeleri Usul Kanunu = Code of Criminal Procedure ; Kamu hukuku = Public law ; Müdafaa = Defence ; Müdafii = Defender ; Savunma hakkı = Defense right ; Silahların eşitliği = Equality of arms ; Sorgulama = Inquiry ; İfade = Statement

Özet:
Türk ceza muhakemesi hukuku alanında yapmış olduğumuz araştırmalar sonucunda, müdafiye ilişkin çok sayıda akademik çalışmanın olduğu; buna karşılık müdafiin ifade alma ve sorgu sürecindeki rolüne ilişkin yeterli sayıda çalışmanın olmadığı görülmüştür. Ceza muhakemesinde önemli bir yer tutan ifade alma ve sorgu işlemlerinde müdafiin rolünün ortaya konulması, hukuk devleti ilkesinin bir yansıması olan adil yargılanma ve onun bir alt görünümü olan silahların eşitliği ilkesinin hayat bulması açısından önem arz etmektedir. Soruşturma evresinin en önemli aşaması olan ifade alma ile kovuşturma evresinde önemli bir yer tutan sorguda, şüpheli/sanığın insan hakları çerçevesinde adaletle muamele görmesi için müdafiin bu işlemlere etkili katılımı şarttır. Müdafiin kendisine tanınan hak ve yetkileri ifade alma ve sorgu sürecinde de etkili bir şekilde kullanması silahların eşitliği ilkesinin bir gereği olup, bunun tüm yönleriyle ortaya konulması şüpheli/sanığın haklarının korunması ve maddi gerçeğe ulaşılması açısından son derece önemlidir. Bu amaçla ortaya koyduğumuz tez çalışmasında, savunma hakkının ve müdafiin kavramsal ve hukuki çerçevesi ortaya konulmuş (birinci bölüm), silahların eşitliği ilkesinin AİHS ve ceza muhakemesi hukukundaki anlamı, AİHM ve Türk yüksek yargısı kararları ışığında incelenmiş (ikinci bölüm), son olarak da silahların eşitliği ilkesi bağlamında müdafiin ifade alma ve sorgudaki rolü yüksek yargı ve doktrindeki görüşler çerçevesinde ele alınmıştır (üçüncü bölüm). Böylece, ifade alma ve sorgu sürecinin silahların eşitliği ilkesine uygun olarak gerçekleştirilebilmesi açısından müdafiin nasıl bir rol oynadığının tespiti yapılmıştır.

Abstract:
As a result of our probe into the Turkish criminal procedural law revealed that there are numerous academic studies on the counsel for the defense but, on the other hand, the studies on the role of the counsel for the defense in the statement taking and interrogation process are not sufficient. Exhibition off the role of the counsel for the defense in the statement taking and interrogation process, holding an important place in the criminal procedure is important in putting in practice the principle of fair trial and its low-tier principle of equality of arms as a reflection of the principle of rule of law. As the key stage of the investigation process, the statement taking and interrogation steps must take place with the efficient and active participation of the counsel for the defense so that the suspect is fairly treated by observing human rights.  The efficient exercise by the counsel for the defense of his/her powers and rights granted under law also during statement taking and interrogation processes is a must according to the principle of equality of arms, and the comprehensive analysis of this process is of utmost importance for safeguarding and guaranteeing the rights of the suspect and achieving the material fact. In this thesis study which we have conducted keeping this purpose in mind, we have put forward the conceptual and legal framework of the right to defend and the counsel for the defense (in the first  section), the meaning of the principle of equality of arms in the ECHR and criminal procedural law has been studied in the light of decisions of the European Court of Human Rights and Turkish supreme courts (in the second section) and finally, the role of the counsel for the defense during the statement taking and interrogation steps in the context of the principle of equality of arms has been dealt with based on the opinions of the supreme courts and in the doctrine. Thus, it has been determined what a role the counsel for the defense plays in ensuring the statement taking and interrogation processes to be conducted in accordance with the principle of equality of arms.