Ergenlikte özerkliğin ve kimlik biçimlenmesinin öznel iyi oluş üzerindeki etkisi
The efect of autonomy and identity formation on subjective well being in adolescence
Yazar: ÜMİT MORSÜNBÜL
Danışman: PROF. DR. FİGEN ÇOK
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergenlik = Puberty ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kimlik = Identity ; Kimlik duygusu = Sense of identity ; Kimlik gelişimi = Identity development ; Kimlik oluşumu = Identity construction ; Psikoloji = Psychology ; Özerklik = Autonomy ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
Ergenlik, bireylerin bedensel, bilişsel ve sosyal-duygusal alanda pek çok değişim yaşadıkları bir dönemdir. Ergenlik döneminde ergenlerin öznel iyi oluşlarını etkileyen pek çok değişken vardır. Bunlardan en önemlileri kimlik biçimlenmesi ve özerkliktir. Bu çalışmanın temel amacı ergenlik döneminde özerklik-kimlik biçimlenmesi-öznel iyi oluş ilişkisini incelemek ve bu amaçla geliştirilmiş olan path modeli sınamaktır.Çalışmaya 18-23 yaş aralığında bulunan toplam 602 ergen katılmıştır. Katılımcıların % 45.2'si erkek (n= 280), % 54.8 (n=322) ise kadındır; yaş ortalaması 19,76'dır (SS= 1,05). Araştırmada Kimlik Gelişiminin Boyutları Ölçeği, Aile Karar Verme ölçeği, Bağımsız Kendini Düzenleme Ölçeği, Bağımlı Kendini Düzenleme Ölçeği, Pozitif Negatif Duygu Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın amacı olan öznel iyi oluşu yordayan değişkenlerin belirlenmesinde, path analizi kullanılmıştır.Araştırma sonuçları özerkliğin öznel iyi oluşu hem doğrudan hem de dolaylı olarak etkilediğini, kimlik biçimlenmesinin de doğrudan öznel iyi oluşu etkilediğini göstermiştir. Ayrıca çalışmanın sonuçları özerkliğin kimlik biçimlenmesi aracılığıyla öznel iyi oluşu daha yüksek düzeyde açıkladığını göstermiştir. Bulgular, özerklik kimlik biçimlenmesinin ergenlik döneminde ergenlerin öznel iyi oluşlarına katkısı bağlamında tartışılmıştır.

Abstract:
Adolescence is a period that individuals experience a lot of changes in physical, cognitive and social-emotional areas. There are a lot of variables that effect adolescents? subjective well being in adolescence. The most important of them are identity formation and autonomy. The main aim of this study is to investigate the relations among autonomy-identity formation-subjective well being in adolescence and to test path model that was developed for this aim.A total of 602 adolescents participated in the study. Of these % 45.2 (n= 280) were male and % 54.8 (n=322) were female. The age of the participants ranged from 18 to 23 with a mean of 19,76 (SS= 1,05). In this study, ?The Dimensions of Identity Development Scale?, ?Family Decision Making Scale?, ?Independent Self Regulation Questionnaire?, ?Dependent Self Regulation Questionnaire?, ?Positive and Negative Affect Scale?, ?Satisfaction with Life Scale? were used. In pursuant to the aim of the study, path analysis was used to determine variables that effect subjective well being.The results of the study demonstrated that autonomy effect subjective well being as both directly and indirectly and identity formation directly effect subjective well being. The results of the study also demonstrated that autonomy explain higher level of subjective well being by the means of identity formation. The findings were discussed in the context of contribution of autonomy and identity formation to the adolescent?s subjective well being in adolescence.