Matematik öğretmen adaylarının matematiksel düşünme süreçlerinin incelenmesi
Investigation of mathematical thinking processes of pre-service mathematics teachers
Yazar: AYŞE YİĞİT
Danışman: PROF. DR. AYŞE UYAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematiksel düşünme = Mathematical thinking ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada matematik öğretmen adaylarının problem çözme süreci boyunca matematiksel düşünme süreçlerini özelleştirme, genelleme, varsayımda bulunma ve ispatlama boyutları bağlamında incelemek amaçlanmıştır. Bu çalışma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması esas alınarak tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcıları 2018-2019 eğitim ve öğretim yılı bahar döneminde Ankara'daki bir üniversitenin Eğitim Fakültesi Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü Matematik Eğitimi Anabilim Dalında öğrenim gören 4 matematik öğretmen adayından oluşmaktadır. Araştırmanın verileri,  matematiksel düşünmenin özelleştirme, genelleme, varsayımda bulunma, ispatlama boyutlarının her birini kapsayacak dört adet problemden oluşan veri toplama aracı yardımı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler, araştırmacının gözlemleri ve yazılı dokümanlar yoluyla toplanmış, yapılan görüşmeler video kamera ile kayıt altına alınmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda öğretmen adaylarının matematiksel düşünmenin özelleştirme boyutunda zorlanmadıkları ama özellikle ispatlama boyutunda oldukça zorlandıkları gözlemlenmiştir. Bunun yanı sıra öğretmen adaylarının genelleme yapabilme durumlarının problem durumuna göre değiştiği tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının varsayımlarını problem durumuna bağlı olarak sözel veya cebirsel olarak ifade ettikleri görülmüştür. Araştırmada elde edilen sonuçlar ışığında matematik öğretmenlerine, araştırmacılara ve matematik öğretmeni yetiştirenlere yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate mathematical thinking processes of preservice mathematics teachers in the context of specializing, generalizing, conjecturing and proving during problem solving process. This study was designed on the basis of case study, one of the qualitative research designs. The participants of the study consisted of 4 preservice mathematics teachers in the Mathematics Education Department of the Faculty of Education, Department of Mathematics and Science Education of a university in Ankara in the spring term of 2018-2019 academic year. The data of the research were collected through the data collection tool, which consists of four problems including each of the dimensions of specializing, generalization, conjecturing and proving of mathematical thinking, semi-structured interviews, researcher's observations and written documents. Descriptive analysis was used in the analysis of the obtained data. As a result of the analysis of the data, it was observed that preservice teachers did not have difficulty in the specializing dimension of mathematical thinking, but they especially were forced in the proving dimension. In addition, it has been determined that the status of generalization of preservice teacher varies depending on the problems. It was seen that preservice teachers expressed their conjecturings verbally or algebraically depending on the problem situation. In the light of the results of the study, several suggestions were made to mathematics teachers, researchers and the educators of mathematics teachers.