Oryantiring sporcularının sabahçıl-akşamcıl olma durumlarına göre bilinçli farkındalık düzeylerinin incelenmesi
Examination of conscious awereness of the orienteering athletes in morningness-eveningness
Yazar: ÖZGÜR FETTAH
Danışman: PROF. DR. FİLİZ FATMA ÇOLAKOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Oryantiring = Orienteering ; Sabahçıl-akşamçıl = Morningness-eveningness ; Sporcular = Sportsmen ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı Türkiye'de oryantiring yapan sporcularının sabahçıl-akşamcıl istikrar seviyeleri ve bilinçli farkındalık düzeylerini farklı değişkenler açısından incelemektir. Türkiye Oryantiring Federasyonu bünyesinde yarışmalara katılan toplam 101 lisanslı sporcu gönüllü olarak araştırmaya katılmıştır. Veri toplama aracı olarak "kişisel bilgi formu", "sabahçıl-akşamcıl istikrar ölçeği (SAİÖ)" ve "bilinçli farkındalık ölçeği (BİFÖ)" kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 26 programı ile yapılmış olup iki gurup arası karşılaştırmalı analizlerde bağımsız örneklemler t-testi ve ikiden fazla guruplar için ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA), farklılığın hangi gruptan kaynaklandığını tespit etmek için Tukey testi, iki değişken arası ilişkiyi incelemek için ise Pearson Korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Yaş ve spor yaşı değişkenleri BKİ faktörü ve S alt boyutu ile arasında pozitif yönde doğrusal bir ilişki tespit edilmiştir (p<,01). Sporcularda SAİÖ'nin S ve A alt boyutları arasında negatif yönde ilişki bulunmuştur (p<,01). Bu grupta SAİÖ'nin Stabilite alt boyutu BİFÖ-S ve BİFÖ-A ile pozitif yönde bir ilişkiye sahiptir (p<,05, p<,01). Sonuç olarak, oryantiring sporcularının kararlılık/istikrar düzeyi arttıkça bilinçli farkındalık düzeylerinin de arttığı görülmüştür. Sporcuların duygu ve zihinsel olarak kararlılık/istikrar seviyeleri sporda bilinçli farkındalık faktörü ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Dolayısıyla, oryantiring sporcuları zihne hükmetmenin ve düşünceleri yönetebilmelerinden olan algıların ve duyguların farkında oldukları, bütünlüğü korumak için bilinçli farkındalıklarının optimal düzeyde olduğu söylenebilir.

Abstract:
The aim of this research is to examinate the morningness-eveningness stability levels and the mindfulness levels in sport of orienteering athletes in term of different variables. A total of 101 licensed athletes voluntarily participated in research. As data collection tools, " Personel Information Form", "Morningness-Eveningness Stability Scale İmproved (MESSI)" and "Mindful Attention Awareness Scale (MAAS)" were used. The analysis of the data was made with the SPSS 26 program, independent samples t-test for comparative analyzes between two groups and one-way analysis of variance (ANOVA) for more than two groups, Tukey test to determine which group the difference originated from, Pearson Correlation coefficient was used for examine the relationship between two variables. No difference was found between the mean scores of MAAS and MESSI. According to the results of Table 8, age and sports age variables have a positive linear relationship with BMI factor and MA sub-dimension (p<,01). A negative correlation was found between the MA and EV sub-dimensions of MESSI in athletes (p<,01). In this group, the Stability sub-dimension of MESSI has a positive correlation with MAAS-S and MAAS-A (p<,05, p<,01). According to this result, as the level of stability increases, the level of mindfulness increases in the participants. It is thought that the emotional and mental stability/stability levels of the athletes are related to the mindfulness factor in sports. Therefore, it can be said that orienteering athletes are aware of the perceptions and emotions that can dominate the mind and manage thoughts, and their conscious awareness is at an optimal level in order to maintain integrity.