Aleksitimi ile cinsel doyum arasındaki ilişkide benliğin ayrımlaşması ve kendilik algısının aracı rolü
The mediating role of differentiation of self and self-perception in the relationship between alexithymia and sexual satisfaction
Yazar: HATİCE HIZ
Danışman: PROF. DR. BURHAN ÇAPRİ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Cinsellik, bireylerin romantik ilişkilerinde ve aile hayatlarında önemli bir yere sahiptir. Doyumlu bir cinsel yaşam, sağlıklı evlilikler ve mutlu çiftler için anahtar rol görevi üstlenebilir. Ancak cinsel doyumu etkileyecek ilişkisel, bireysel, sosyal ve fiziksel birçok faktör olabilir. Bu faktörlerden bazıları aleksitimi gibi duyguları anlama ve ifade etmeyle ilgili ya da benliğin ayrımlaşması ve kendilik algısı gibi bireyin benlik yapısıyla ilgili olabilir. Bu çalışmada da aleksitimi ile cinsel doyum arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkide benliğin ayrımlaşması ve kendilik algısının aracı rolünü araştırmak amaçlanmıştır. Ek olarak bazı sosyodemografik değişkenlerle araştırma değişkenlerinin ilişkisini incelemek hedeflenmiştir. Araştırmaya gönüllü olan 432 evli birey katılmıştr. Katılımcılardan veri toplamak amacıyla Kişisel Bilgi Formu, Toronto Aleksitimi Ölçeği, Golombok- Rust Cinsel Doyum Ölçeği, Benliğin Ayrımlaşması Ölçeği ve Sosyal Karşılaştırma Ölçeği kullanılmış ve elde edilen veriler SPSS 21.0 ve PROCESS Macro 4 uzantısı ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre aleksitimi ile cinsel doyum arasındaki ilişkide benliğin ayrımlaşması aracı rol üstlenirken kendilik algısının aracı rol üstlenmediği saptanmıştır. Ayrıca aleksitimi, cinsel doyum, benliğin ayrımlaşması ve kendilik algısı arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Ek olarak, yaş, evlilik süresi, çocuk sayısı, cinsel ilişki sıklığı, orgazm sıklığı ile araştırma değişkenleri arasında anlamlı ilişkiler bulunurken cinsiyet, eğitim düzeyi, algılanan gelir vb. değişkenlere göre araştırma değişkenlerinden alınan puanların farklılaştığı görülmüştür. Mevcut bulgular alanyazın ışığında yorumlanmış ve tartışılmıştır. Çalışmaya ait bulguların alanyazında, cinsel doyumla ilişkili olabilecek bireysel faktörlerin klinik olmayan gruplarla çalışılması yönünde bir katkı yaptığı düşünülmektedir. Son olarak araştırmacılara ve alanda çalışacak uzmanlara bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Sexuality has an important place in individuals' romantic relationships and family life. A satisfying sexual life can be a key to healthy marriages and happy couples. However, there may be many relational, individual, social and physical factors that affect sexual satisfaction. Some of these factors may be related to understanding and expressing emotions, such as alexithymia, or related to the individual's self-structure, such as differentiation of self and self-perception. In this study, it was aimed to examine the relationship between alexithymia and sexual satisfaction and to investigate the mediating role of differentiation of self and self-perception in this relationship. In addition, it was aimed to examine the relationship between some sociodemographic variables and research variables. A total of 432 married individuals who volunteered to participate in the study. Personal Information Form, Toronto Alexithymia Scale (TAS-26), Golombok-Rust Inventory of Sexual Satisfaction (GRISS), The Differentiation of Self Inventory (DSI) and Social Comparison Scale were used to collect data from the participants and the data obtained were analyzed with SPSS 21.0 and PROCESS Macro 4 extension. According to the findings, it was found that while the differentiation of self played a mediating role in the relationship between alexithymia and sexual satisfaction, self-perception did not play a mediating role. In addition, while significant relationships were found between age, duration of marriage, number of children, frequency of sexual intercourse, frequency of orgasm and the research variables, it was observed that the scores obtained from the research variables differed according to variables such as gender, education level, perceived income, etc. The current findings were interpreted and discussed in the light of the literature. It is thought that the findings of the study make a contribution to the literature in the direction of studying individual factors that may be related to sexual satisfaction with non-clinical groups. Finally, some suggestions were made to researchers and experts who will work in the field.