Eskişehir'de yatay düzleme gelen günlük tüm, yayılı ve direkt güneş ışınımını hesaplama modeli
A Model for calculating daily global, diffuse and direct solar radiation on horizontal surfaces in Eskişehir
Yazar: ÖZGÜR BALLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAYDAR ARAS
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Enerji Termodinamik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Eskişehir = Eskişehir ; Güneş enerjisi = Solar energy ; Güneş enerjisi sistemleri = Solar energy systems ; Güneş radyasyonu = Solar radiation ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy

Özet:
IV ÖZET Son yıllarda fosil(hidrokarbon) bazlı enerji kaynaklarının azalması ve doğaya vermiş olduğu zararlardan dolayı alternatif enerji kaynaklarının kullanılmasına yönelik çalışmalar artmıştır. Alternatif enerji kaynaklarınının en önemli olanı yenilenebilir enerji kaynaklarıdır. Yenilenebilir enerji kaynaklarının en önemlisi güneştir. Güneş enerjisinin kullanıldığı sistemlerin dizaynı ve verimliliğinin belirlenmesi için; yeryüzüne gelen güneş ışınımının bilinmesi gerekmektedir. Yeryüzüne gelen anlık, saatlik ve günlük güneş ışınımı değerleri; meteroloji istasyonlarındaki güneş ışınımı ölçüm cihazları (pyronometer) ile ölçülerek veya bu bölge için geliştirilen teorik veya ampirik bağıntılar yardımı ile hesaplanmaktadır. Bu çalışmada, bazı ülkeler ve Türkiye için geliştirilen teorik ve ampirik bağıntılar incelenerek Eskişehir'de yatay düzlemin birim alanına gelen günlük tüm güneş ışınımının hesaplanmasında kullanılacak bağıntılarla güneş ışınımı hesaplama yöntemi geliştirilmiştir. Güneş ışınımı hesaplama yönteminden elde edilen değerler meteroloji ölçüm değerleri ile karşılaştırılmıştır ve ölçüm değerlerinden olan % sapmalar bulunmuştur. Bu çalışmada tayin edilen "Eskişehir'de Yatay Düzleme Gelen Günlük Tüm, Yayılı ve Direkt Güneş Işınımını Hesaplama Modelinden (MODEL- 1, MODEL-2)" hesaplanan günlük tüm güneş ışınımı değerleri; MODEL- 1 için meteoroloji ölçüm değerlerinden maksimum % 4.65, MODEL-2 için meteoroloji ölçüm değerlerinden maksimum % 10,21'lik sapma göstermiştir. Anahtar kelimeler: Yenilenebilir enerji kaynakları, güneş enerjili sistemler, güneş ışınımı ölçme cihazları, tüm güneş ışınımı, yayılı güneş ışınımı

Abstract:
SUMMARY In recent years, because of the decrease of fossil (hydrocarbon) based energy sources and because of the harms to the nature life and environment, researches on alternative energy sources have increased. The most important ones among alternative energy sources are renewable energy sources. The most important renewable energy source is the sun. In order to determine the designs and efficiencies of systems which solar energy is used, daily or yearly global solar radiation is needed to be known. Momentarly, hourly and daily global solar radiation values on horizantal plane on land, comes from the sun, are measured by measurement instruments (pyronometer etc.) at meteorology stations or calculating with theoretical and emprical equations developped for this region. In this thesis, theoretical and emprical equations for Turkey and other countries have been studied and a solar radiation calculation method with equations to calculate the daily global solar radiation to unit area of Eskişehir's horizantal section. The values received from the method of calculation and meteorological measurment have been compared and percentage deflections have been found. The daily global solar radiation values achieved from " A Calculation Model of Daily Global, Direct, Diffuse Solar Radiation on Horizantal Surfaces for Eskişehir" shows 4,65 % of deflection (MODEL- 1) from the measured values and 10,21 % of diversion (MODEL-2) from the measured values. Key words: Renewable energy sources, solar energy systems, solar radiation measurement instruments, global solar radiation, diffuse solar radiation.