Kedilerde ovaryohisterektomi sonrasında ensizyon yarasında lokal olarak kullanılan kitin bazlı hidrojel veya bitkisel bazlıhidrojelin iyileşmeye etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of chitin-based hydrogel orplant-based hydrogel locally applied on the incisionwound in cats after ovariohysterectomy on healing
Yazar: ORHUN KABASAKAL
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN GÜLTİKEN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Veteriner Doğum ve Jinekoloji Ana Bilim Dalı / Doğum ve jinekoloji Bilim Dalı (Veteriner Hekimlik)
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu tez çalışmasında, ovariohisterektomi (OHE) sonrası oluşan ensizyon yaralarının
en hızlı şekilde iyileştirilmesi amaçlandı. Çalışmaya alınan kediler, kitin bazlı
hidrojel (Chitligsan) uygulanan (Grup I, n=7), bitkisel bazlı hidrojel (Chenidine)
uygulanan (Grup II, n=7) ve herhangi bir uygulama yapılmayan kontrol grubu (Grup
III, n=7) olarak üç gruba ayrıldı. Postoperatif dönemde yara bölgesine 0. ile 7. günler
arasında günlük olarak belirlenen hidrojeller sürüldü. Yara iyileşmesi, morfolojik
olarak kanama, ödem, damarlanma, konjesyon ve dikiş hattında açılma olup
olmadığına göre değerlendirildi. Aynı zamanda, serum total antioksidan kapasite
(TAK) ve total oksidan durum (TOK) ölçümleri yapıldı. Bulgularda, 7. gün yara
iyileşme oranı Grup II'de Grup III'e göre anlamlı bir artış gösterdi (p<0,05). Ayrıca,
3. gün TAK değeri Grup II'de Grup I'e göre anlamlı derecede azaldı (p<0,05), 7. gün
TAK değeri ise Grup II'de Grup I'e göre anlamlı derecede arttığı gözlendi (p<0,05).
TOK değerleri incelendiğinde, 3. gün Grup II'de Grup I ve Grup III'e göre anlamlı bir
azalma gözlendi (p<0,05). Yara uzunluğu ile yara iyileşme oranı arasında güçlü
negatif bir korelasyon bulundu (r=-0,717, p=0,000), bu da yara iyileşme oranı
arttıkça yara uzunluğunun azaldığını göstermektedir. Yara iyileşme oranı ile TAK
değerleri arasında zayıf pozitif bir korelasyon (r=0,352, p=0,022) ve yara uzunluğu
ile TOK değeri arasında zayıf negatif bir korelasyon (r=-0,304, p=0,015) saptandı.
Yara uzunluğu ile yaş arasında orta derecede negatif bir korelasyon (r=-0,56,
p=0,010), yara iyileşme oranı ile TOK değeri arasında güçlü negatif bir korelasyon
(r=-0,524, p=0,000) ve TAK değeri ile TOK değeri arasında çok güçlü negatif bir
korelasyon (r=-0,906, p=0,000) bulundu. Sonuç olarak, bitkisel bazlı hidrojelin yara
iyileşmesini hızlandırdığı ve oksidatif stres seviyelerini azalttığı gözlendi. Kitin bazlı
hidrojelin ise iyileşme oranı veya oksidatif stres üzerinde belirgin bir etkisi olmadığı
saptandı. Bu bulgular, oksidatif stres ve antioksidan kapasitenin yara iyileşme
sürecindeki önemini vurgulamakta ve antioksidan tedavilerin yara iyileşmesini
hızlandırma potansiyelini desteklemektedir. Gelecekte, daha geniş örneklemlerle ve
farklı tedavi yöntemlerinin uzun vadeli etkilerini değerlendiren çalışmalar
gerekmektedir.

Abstract:
This thesis aimed to achieve the fastest possible healing of incision wounds
following ovariohysterectomy (OHE). The study included cats divided into three
groups: Group I (n=7) received chitosan-based hydrogel (Chitligsan), Group II (n=7)
received plant-based hydrogel (Chenidine), and Group III (n=7) was the control
group with no treatment. Hydrogels were applied daily to the wound area from day 0
to day 7 during the postoperative period. Wound healing was evaluated based on
bleeding, edema, vascularization, congestion, and any dehiscence at the suture line,
while serum total antioxidant capacity (TAC) and total oxidant status (TOS)
measurements were also performed. Results showed that on day 7, the wound
healing rate was significantly higher in Group II compared to Group III (p<0.05). On
day 3, TAC values in Group II were significantly lower compared to Group I
(p<0.05), whereas on day 7, TAC values in Group II were significantly higher
compared to Group I (p<0.05). TOS values on day 3 were significantly lower in
Group II compared to Group I and Group III (p<0.05). A strong negative correlation
was found between wound length and wound healing rate (r=-0.717, p=0.000),
indicating that as the wound healing rate increased, wound length decreased. Weak
positive and negative correlations were observed between wound healing rate and
TAC values (r=0.352, p=0.022), and between wound length and TOS values (r=-
0.304, p=0.015), respectively. Additionally, moderate negative correlations were
found between wound length and age (r=-0.56, p=0.010), strong negative
correlations between wound healing rate and TOS values (r=-0.524, p=0.000), and
very strong negative correlations between TAC and TOS values (r=-0.906, p=0.000).
In conclusion, plant-based hydrogel was found to accelerate wound healing and
reduce oxidative stress levels, whereas chitosan-based hydrogel did not show a
significant effect on healing rate or oxidative stress. These findings highlight the
importance of oxidative stress and antioxidant capacity in the wound healing process
and support the potential of antioxidant treatments to enhance healing. Future studies
should involve larger sample sizes and assess the long-term effects of different
treatment methods.