Karar alma süreçlerinde çocuk katılımı: İstanbul'da yerel yönetimler için bir yöntem denemesi
Child participation in decision making processes: A method trial for local governments in İstanbul
Yazar: AYSUN KOCA
Danışman: PROF. DR. İCLAL SEMA DİNÇER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir Planlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kentler = Cities ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuk katılımı = Child participation ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu tezde, çocukların ve yetişkinlerin aynı şehri paylaşması yaklaşımını karar alma mekanizmaları içine yerleştirme hedefinden yola çıkılmış, bir hak olarak katılımı çocuklarla birlikte etkinleştirme ve çocuğun şehirle olan ilişkisini anlama amaçlanmıştır.
Hak kavramı düşün dünyasında yaklaşık iki bin yıllık bir geçmişe sahip olsa da, yalnızca ikiyüz yıldan beri güvence altındadır. Hak alanında çocuğa özel önem verilmesi gerekliliği ise 20'nci yüzyılın konusu olarak güvence altına alınmaya başlanmıştır.
Yaşar Kemal'in "Ben çocuklara çocuk gibi davranmam. Bir çocukla ilişkim, dostluğum, arkadaşlığım varsa, o benim arkadaşımdır, çocuk değildir." diyerek özetlediği gibi, çocuğu birey olarak kabul etmek, çocuğun görüşünü almak, dünyada genelinde yeni yeni odağa alınan konular arasındadır.
Saha çalışmasında kullanılan katılımlı eylem araştırması, hedef kitle üzerinde değil; hedef kitle için hedef kitle ile beraber yürütülen bir süreçtir. Böylece araştırmanın temel dayanak noktasını oluşturan çocuklarla beraber şehri paylaşma bakış açısına yakınlaştıran bir yaklaşımdır. Bu çalışmada araştırmacının çözüm veya değişim önermemesi, topluluğun içinde bulunarak ve onlarla birlikte hareket ederek soruna çözümü beraber bulmaları, diğer araştırma yöntemlerinden farklı ve özgün yanıdır.
Araştırma boyunca, yetişkinlerin çoğunlukla çocuğun korunmasını odağa alan yaklaşımları ve bu durumun çocukların haklarının hayata geçmesi önündeki engelleri üzerinde durulmuştur. Bu konudaki en güçlü yargı özellikle eğitim, barınma, sağlık gibi hak ihlalleri öne çıkarılarak, katılım hakkının çocuk için daha az önemli olduğu algısının yaratılmaya çalışılması olmaktadır. Bu da, hak olarak katılımın, yasa koyucular ve karar vericiler tarafında tam anlamıyla yerleşmemiş olduğuna işaret etmektedir. 
Bu tez ile üretilen "Çocuklarla Beraber Karar Alma Rehberi", çocukların hangi aşamalarda, hangi birimler aracılığı ile katılacağını tanımlaması ve süreci belirginleştirmesi açsından bu tezin özgün katkısıdır. Çocukların bugünün paydaşı olarak görülmesini destekleyen rehber, çocuk katılımını çocukların görünürlüğünü sağlama, yetişkinlerle eşitler ilişkisini kurma, katkılarını önemseme ve etkili olmasını sağlama, gelişimlerine uygun olarak dahil olma veya olmamalarını destekleme, kapsayıcı olma, şeffaf ve hesap verebilir olma, geri bildirim verme açılarından süreç olarak görülmesini desteklemektedir.

Abstract:
In this thesis, it is aimed to integrate the approach of children and adults sharing the same city into decision-making mechanisms, it is aimed to enable participation as a right with children and to understand the child's relationship with the city.
Although the concept of right has a history of nearly two thousand years in the world of thought, it has only been secured for two hundred years. The necessity of giving special importance to the child in the field of rights has begun to be secured as a matter of the 20th century.
Yaşar Kemal: "I do not treat children like children. If I have a relationship, friendship, friendship with a child, he is my friend, not a child." As he summarized, accepting the child as an individual and getting the child's opinion are among the topics that have recently been brought into focus throughout the world.
The participatory action research used in fieldwork is not on the target audience; it is a process that is carried out together with the target audience for the target audience. Thus, it is an approach that brings the perspective of sharing the city with children, which constitutes the mainstay of the research, closer. In this study, the researcher does not propose a solution or change, but finds the solution to the problem together by being in the community and acting with them, which is different and unique from other research methods.
Throughout the research, the approaches of adults that focus mostly on the protection of the child and the obstacles to the realization of children's rights are emphasized. The strongest judgment on this issue is to try to create the perception that the right to participation is less important for the child, especially by highlighting the violations of rights such as education, housing and health. This indicates that participation as a right is not fully established by legislators and decision makers.
The "Guide to Decision Making Together with Children" produced with this thesis is the original contribution of this thesis in terms of defining the stages and through which units children will participate and clarifying the process. The guide that supports seeing children as today's stakeholders supports seeing them as a process in terms of ensuring the visibility of children, establishing equal relations with adults, caring for their contributions and ensuring their effectiveness, supporting their inclusion or not being included in accordance with their development, being inclusive, transparent and accountable, and giving feedback.