İnfertilite tedavisi alan kadınlarda algılanan sosyal destek ile stres ve stresle başa çıkma durumları arasındaki ilişki
Women receiving infertility treatment the relationship between perceived social support and stress and coping with stress
Yazar: EDANUR ÇINKIR
Danışman: DOÇ. DR. MİNE YURDAKUL
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Ebelik = Midwifery ; Kadınlar = Women ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-kadın = Infertility-female ; Sosyal destek = Social support ; Stres = Stress ; Stres yönetimi = Stress management

Özet:
Bu araştırma, infertilite tedavisi alan kadınlarda algılanan sosyal destek ile stres ve stresle başa çıkma durumları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmış olup, kesitsel tasarımdadır. Araştırma evrenini, Elazığ ili Fırat Üniversitesi Hastanesi Tüp Bebek Ünitesi'nde 1 Şubat-1 Haziran 2022 tarihleri arasında başvuran ve bu merkezde tedavisi devam eden kadınlar oluşturmaktadır. Araştırma örneklemi evreni bilinmeyen örneklem hesabı formülü ile belirlenen 384 infertil kadın oluşturdu. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından "Kadına Yönelik Veri Toplama Formu", "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği", "Algılanan Stres Ölçeği'' ve "Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği" kullanılarak toplandı. Veriler, SPSS 22 paket programı kullanılarak değerlendirildi. Tanımlayıcı istatistikler için frekans, yüzde değerleri, ortalama, standart sapma, kullanıldı. Veriler, iki grup arasındaki karşılaştırmalar için Bağımsız örneklemler için t-testi (Independent sample t-test) ve ikiden fazla homojen grubun ortalamalarını karşılaştırmak için tek yönlü ANOVA testi (One-way ANOVA) kullanılarak analiz edildi. ANOVA testi sonuçlarına göre ortalamalar arasında anlamlı fark bulunan değişkenlerdeki anlamlılığın hangi gruptan kaynaklandığını bulmak için Scheffe post hoc testi kullanıldı. Anlamlılık düzeyi, p<0.05 olarak alındı. İnfetilite tedavisi alan kadınların algıladıkları stres arttıkça algıladıkları toplam sosyal destek, aile, arkadaş ve özel insan desteğinin azaldığı saptandı. İnfertilite tedavisi alan kadınların yetersiz özyeterlik algıları arttıkça algıladıkları toplam sosyal destek, aile ve arkadaş desteğinin azaldığı saptandı. Katılımcıların stres/rahatsızlık algıları arttıkça algıladıkları toplam sosyal destek, aile, arkadaş ve özel insan desteğinin azaldığı saptandı. Katılımcıların iyimser yaklaşım başa çıkma tarzını kullandıkça, algıladıkları toplam sosyal destek ve özel insan desteğinin arttığı saptandı. Katılımcıların kendine güvenli yaklaşım ve çaresiz başa çıkma tarzlarını kullandıkça, algıladıkları toplam sosyal destek, aile, arkadaş ve özel insan desteğinin arttığı saptandı. Katılımcıların boyun eğici yaklaşım başa çıkma tarzını kullandıkça, algıladıkları aile desteğinin azaldığı saptandı. Katılımcıların sosyal desteğe başvurma yaklaşımı başa çıkma tarzını kullandıkça, algıladıkları toplam sosyal destek, aile, arkadaş ve özel insan desteğinin arttığı saptandı. Katılımcıların iyimser yaklaşım başa çıkma tarzını kullandıkça, algıladıkları toplam stres ve stres/rahatsızlık algılarının azaldığı saptandı. Katılımcıların kendine güvenli yaklaşım ve sosyal desteğe başvurma yaklaşımlarını kullandıkça, algıladıkları toplam stres, yetersiz özyeterlik algısı ve stres/rahatsızlık algılarının azaldığı saptandı. Katılımcıların çaresiz yaklaşımı başa çıkma tarzını kullandıkça algıladıkları toplam stres, yetersiz özyeterlik algısı ve stres/rahatsızlık algılarının da arttığı saptandı. Çiftlere infertilitenin tanı ve tedavi sürecinde,  ihtiyaçlarına yönelik kanıt temelli ebelik bakımı sunulması önemlidir. İnfertilite tedavisi alan kadınlara danışmanlık verilerek, danışmanlık programı içerisinde kadınların stresle başa çıkma stratejilerini arttıracak konulara yer verilmelidir.

Abstract:
This study was conducted to determine the relationship between perceived social support and stress and coping with stress in women receiving infertility treatment, and is of cross-sectional design. The research population consists of women who applied to the IVF Unit of Fırat University Hospital in Elazig between February 1 and June 1, 2022 and continued their treatment in this center. The research sample consisted of 384 infertile women whose universe was determined by the unknown sample calculation formula. The research data were collected by the researcher using the "Data Collection Form for Women", "Multidimensional Scale of Perceived Social Support", "Scale of Perceived Stress" and "Styles of Coping with Stress". The data were evaluated using the SPSS 22 package program. Frequency, percentage values, mean, standard deviation were used for descriptive statistics. Data were analyzed using the Independent sample t-test for comparisons between two groups and the one-way ANOVA test to compare the means of more than two homogeneous groups. Scheffe post hoc test was used to find out from which group the significance of the variables with a significant difference between the means according to the results of the ANOVA test originated. Significance level was taken as p<0.05. It was determined that as the perceived stress of women receiving infertility treatment increased, their perceived total social support, family, friend and special person support decreased. It was determined that as the perception of insufficient self-efficacy of women who received infertility treatment increased, their perceived total social support, family and friend support decreased. It was determined that as the participants' perceptions of stress/discomfort increased, their perceived total social support, family, friend and special person support decreased. It was determined that as the participants used optimistic coping style, their perceived total social support and special human support increased. It was determined that as the participants used their self-confident approach and helpless coping styles, their perceived total social support, family, friend and special person support increased. It was determined that as the participants used the submissive approach coping style, their perceived family support decreased. It was determined that as the participants used the social support approach and coping style, their perceived total social support, family, friend and special person support increased. It was determined that as the participants used the optimistic coping style, their perceived total stress and stress/discomfort perceptions decreased. It was determined that as the participants used the self-confident approach and seeking social support, their perceived total stress, perception of insufficient self-efficacy, and perception of stress/discomfort decreased. It was determined that as the participants used the helpless approach and coping style, their perceived total stress, inadequate self-efficacy perceptions and stress/discomfort perceptions also increased. It is important to provide evidence-based midwifery care to couples in the diagnosis and treatment process of infertility. Counseling should be given to women receiving infertility treatment, and issues that will increase women's coping strategies with stress should be included in the counseling program.