Kentsel iç mekân kavramının irdelemesi: Galataport örneği
A review of the concept of urban interior: Galataport example
Yazar: TARIK NASER
Danışman: DOÇ. GÖKÇEN FİRDEVS YÜCEL CAYMAZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışmanın amacı başarılı bir kentsel iç mekân tasarımı için gerekli parametrelerinin irdelenmesidir. Bu amaçla öncelikle Kamusal Mekân Kavramı ve İç Mekân Ontolojisi konuları araştırılmıştır. Kavram tanımlamasının daha da anlaşılabilir olması için kamusal iç mekân kavramının tarihi incelenmiş, bu konuda çalışmaları olan üç önemli kuramcı Kevin Lynch (1964), Rove Krier (1979) ve Bill Hillier (1989) çalışmaları değerlendirilmiştir. Uluslararası tanımları da içeren kamusal iç mekân kavramının tanımlarının araştırılmasının ardından Kentsel İç Mekân tipolojileri ve kentsel iç mekân özellikleri irdelemiş; Ortak duyusal algılar aracılığıyla kentsel iç mekânın tanımlanması; Nesneler ve Kullanıcılar Arasındaki 'Diyalog Modeli' Olarak İç Mekân Tasarımı; Kentsel bir ortamda iç mekânsallığın mekânsal konfigürasyonları konuları detaylandırılmaya çalışılmıştır. Literatür çalışmasının son kısmında ise Başarılı Bir Kamusal İç Mekânın Tasarım Bileşenleri neler olabileceğini konusu günümüzde pek çok farklı ülkede açık mekânların başarısına dair çalışmalar yapan Project for Public Places in belirlediği sosyallik, kullanımlar ve etkinlikler, erişim ve bağlantılar, konfor ve imaj başlıkları altında araştırma alanı olarak belirlenen Galaport mekânında irdelenmiştir. PPS nin belirlediği kriterler alanda ratgele seçilen 100 kişiye sorularak değerlendirilmiştir. Çalışmada anketlerin dışında yerinde tespit ve gözlem yöntemleride kullanılmıştır.
Yapılan çalışma sonucunda kentsel iç mekanların insanların bina ve kent arakesitinde yer alan, farklı ölçeklerde ve tiplerde kullanıcılarına hizmet veren mekanlar olduğu görülmüştür.  Başarılı bir örnek olacağı öngörülerek çalışma alanı olarak seçilen Galaport kentsel iç mekânının erişilebilirlik konusunda oldukça başarılı olduğu; konfor ve imaj, sosyallik, kullanım ve erkinlikler konularında çok bazı eksikliklerin bulunduğu belirlenmiştir. Tespit edilen bu eksikliklerin giderilmesi ile alan kullanıcıların fiziksel, fizyolojik, psikolojik ve sosyal gereksinimlerin daha iyi düzeyde karşılanmasu sağlanacak,  alanın kullanım kalitesinin artırılacaktır.
Anahtar Kelimeler: İç mekânsallık, Kamusal iç mekân, Kentsel yaşam odası, Çevresel algılama, Yer oluşturma.

Abstract:
The aim of the study is to examine the necessary parameters for a successful urban interior design. For this purpose, first of all, the concept of Public Space and the Ontology of Interior Space were investigated. In order to make the definition of the concept more comprehensible, the history of the concept of public interiors was examined and the works of three important theorists Kevin Lynch (1964), Rove Krier (1979) and Bill Hillier (1989) were evaluated. After researching the definitions of the concept of public interior space, including international definitions, typologies of Urban Interiors and characteristics of urban interiors are examined; defining urban interiors through common sensory perceptions; Interior Design as a 'Dialogue Model' between Objects and Users; spatial configurations of interior spatiality in an urban environment are elaborated. In the last part of the literature study, the issue of what the Design Components of a Successful Public Interior Space can be was examined in the Galaport space determined as the research area under the titles of sociability, uses and activities, access and connections, comfort and image determined by the Project for Public Places, which conducts studies on the success of open spaces in many different countries today. The criteria determined by PPS were evaluated by asking 100 randomly selected people in the area. In addition to questionnaires, on-site survey and observation methods were also used in the study.
As a result of the study, it was seen that urban interiors are spaces located at the intersection of people, buildings and the city, serving their users in different scales and types.  Galaport urban interior space, which was selected as a successful example, was found to be very successful in terms of accessibility; however, it was determined that there were some deficiencies in terms of comfort and image, sociability, use and capabilities. With the elimination of these deficiencies, the physical, physiological, psychological and social needs of the users will be met at a better level and the quality of use of the area will be improved.
Keywords: Interior spatiality, Public interior space, Urban living room, Environmental perception, Place making