18. yüzyılda Konya'da esnaf teşkilatı ve ticari hayat
The tradesmen organisation and the commercial life in Konya in the 18th century
Yazar: ZAFER YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. MEHMET İPÇİOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Esnaflar = Artisans ; Konya = Konya ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Ticari hayat = Commercial life ; Örgüt yapısı = Organizational structure

Özet:
Osmanlı Devleti uzun yıllar hüküm sürmüş, büyük bir cihan devletiydi. Bu cihan devletinin sosyal ve ekonomik yönden de çok önemli kurum ve organizasyonlara sahip olduğu bilinmektedir. Bunların en önemlilerinden biri de esnaf teşkilatıdır. Köklü bir geleneğin ürünü olan esnaf teşkilatı, sosyal ve ekonomik olarak çok önemli roller üstlenmiştir. Fütüvvet düşüncesi ve ahilik bu organizasyonun temelini oluşturan en önemli unsurlardır. Daha önceki Türk-İslam devletlerinde şekillenen yapı, Osmanlı'nın varlığı boyunca da etkisini sürdürmüştür.
       Osmanlı dönemi esnaf teşkilatı, son derece düzenli ve disiplinli bir yapıya sahipti. Bu durum birçok belgeyle de açıkça ortaya konulabilir. Zaman zaman ahilik, lonca, gedik gibi kavramlar kullanılsa da genel olarak yapının muhafaza edildiği görülmektedir. Yerel anlamda kadı'nın başkanlığında bir yönetim heyeti bulunur ve bunlar esnafla ilgili pek çok konuda kararlar alırlardı. Esnafın yetişme tarzı, çıraklıktan kalfalığa ve sonunda da ustalığa yükselme durumu da oldukça sıkı bir denetim ve eğitim sürecine tabiydi. Bu denetim süreci, esnafın fiyat politikasında da narh sistemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Esnafın Osmanlı seferlerine katkıda bulunduğu, orducu esnafı adı altında aktif görevler üstlendiği de görülmektedir. 
	Kadim bir Türk-İslam şehri olan Konya, Osmanlı hâkimiyetine girdiği XV. Yüzyıldan itibaren Osmanlı kültürünün en önemli merkezlerinden biri haline gelmiştir. Konya'da esnaf teşkilatı, bu kültürün izlerini taşımakta ve Osmanlı Devleti'nin genel yapısına uygun bir tablo oluşturmaktaydı. XVIII. yüzyılda da bu durumun bazı istisnalar dışında korunduğu anlaşılmaktadır. Özellikle şer'iyye sicilleri bu hususla ilgili birçok belge içermektedir. Konya esnafı XVIII. yüzyılda teşkilat yapısını muhafaza etmiş, narh sistemini uygulamış, sefer zamanları orduya katkılarda bulunmuş, görev yaptığı çarşı ve dükkânlarla da sosyal hayatta önemli bir yer edinmiştir.

Abstract:
The Ottoman State was a great world state which had ruled for a long time. It is known that this state has very important institutions and organizations both socially and economically. One of the most important of these is the organization of tradesmen. The organization of tradesmen, which is a product of a deep-rooted tradition, has played very important roles socially and economically. The idea of "futuvvet" and "ahilik" are the most important elements that form the basis of this organization. The structure, which was shaped in the previous Turkish-Islamic states, continued its influence throughout the existence of the Ottoman State.
       The organization of the tradesmen in the Ottoman period had a highly organized and disciplined structure. This event can be clearly demonstrated by many documents. Although the concepts such as "ahilik", "guild" and "gedik" are used from time to time, the structure is generally preserved. In the local sense, there was a governing committee headed by the "kadı" and they took decisions on many issues related to the tradesmen. Tradesman's upbringing, apprenticeship to squad and eventually mastery were also subject to a very strict supervision and training process. This audit process is seen in the price policy of the tradesmen as "narh" system. It is also seen that tradesmen contributed to Ottoman expeditions and undertook active duties under the name of "orducu" tradesmen.
       Konya, an ancient Turkish-Islamic city, has become one of the most important centers of Ottoman culture since the fifteenth century when it entered Ottoman rule. In Konya, the tradesmen organization carried the traces of this culture and formed a picture in accordance with the general structure of the Ottoman Empire. In the eighteenth century it is understood that this situation is preserved with some exceptions. Especially the kadi registers contain a lot of documents about this issue. Konya tradesmen maintained the organizational structure in the eighteenth century, applied the system of narh, contributed to the army in the expedition times, and took an important place in social life with its bazaar and shops.