Kardiyopulmoner resüsitasyon yapılmış çocuk hastalarda kardiyak arrestin etyolojisi, klinik özellikleri, uygulanan tedaviler ve sonuçları
Etiology, clinical characteristics, treatments and results of cardiac arrest in pediatric patients undergoing cardiopulmonary resuscitation
Yazar: LALA GURBANOVA
Danışman: PROF. TANIL KENDİRLİ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Kardiyak arrest kritik hasta çocuklarda önemli mortalite ve morbidite nedenidir. 
Çalışmamızda kardiyak arrest (KA) gelişen çocukların klinik özellikleri, kardiyopulmoner 
resüsitasyonda (KPR) yapılan uygulamalar ve sonuçlarını paylaşmayı amaçladık.
Gereç ve yöntem: 1 Ekim 2020 – 30 Eylül 2022 tarihleri arasında KA geçiren 1 ay-18 
yaş hastaların verileri kaydedilmiştir. Çalışmaya çocuk yoğun bakım 
ünitesinde (ÇYBÜ) yatışı sırasında KA geçiren, ÇYBÜ dışında olan KA'i takiben 24 saat 
içerisinde ÇYBÜ'ne yatışı yapılan, 1 dakika üzerinde KPR uygulanmış veya KPR sırasında 
en az 1 kez epinefrin uygulanan hastalar dahil edilmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya toplam 107 hasta dahil edildi. Hastaların medyan yaşı 24 (1-216) 
aydı. 61 (%57) hasta erkek, 46'sı (%43) kızdı. Hastalarda en sık görülen altta hastalıklar 
%26,2'si (n=28) kardiyak, %16,8'si (n=18) nörolojik, %15'i (n=16) ise önceden sağlıklı idi. 
ÇYBÜ'ne yatışlarının %26,2'si (n=28) solunumsal, %24,3'ü (n=26) KA sonrası, %12,1'i 
(n=13) ameliyat sonrası bakım, %12'si (n=12) sepsis nedeniyledi. KA'in en sık nedeni %43 
(n=46) ile solunumsaldı. KA'lerin %71'u (n=76) ÇYBÜ'de, %10,3'u (n=11) hastane dışı,
%7,5'i (n=8) acil serviste, %6,5'i (n=7) yataklı serviste gerçekleşmişti. Tanımlanmış ilk KA 
ritmi %42,1'i (n=45) asistol, %41,1'i (n=44) bradikardi, %8'i VF/nabızsız VT idi. KPR 
sırasında hastaların %86'sına (n=92) epinefrin, %36,4'üne (n=39) sodyum bikarbonat, 
%24,3'üne (n=26) kalsiyum uygulandı. Yapılan ilaçların %66,4'ü (n=71) santral venöz 
kateterden, %34,6'sı (37) periferik damar yolundan, %7,5'i (8) kemik içi yoldan 
uygulanmıştır. Hastaların % 8,4'üne (9) hastaya ekstrakorporeal KPR (ECPR), %3,7'sine (4) 
devamlı renal replasman tedavisi (CRRT) uygulandı. Hastalara uygulanan KPR süresi 
ortalama 20 (1-105) idi ve hastaların %65,4'ünün (n=70) kalbi ilk KPR'de döndü. Hastalarda 
28 günlük sağkalım oranı %34,6 (n=37) idi. Mortalite oranını arttıran belirleyici faktörler altta 
yatan immunolojik ve hemato-onkolojik hastalıkların olması, KPR sırasında kalsiyum 
kullanımı ve KA öncesinde hastaların inotrop alması anlamlı bulunmuştur (p <0,05). 
Sonuç: Çalışmamızda KPR uygulanan hastalarda hala mortalite yüksek olup, hastalarda 
KA'ın önlenmesi ve post-kardiyak arrest bakımın çok önemli olduğu anlaşılmaktadır. 
Anahtar kelimeler: Pediatrik kardiyak arrest, kardiyopulmoner resüsitasyon, çocuk 
yoğun bakım, spontan dolaşımın geri dönmesi, sağkalım

Abstract:
Aim: Cardiac arrest is a significant cause of mortality and morbidity in critically ill 
children. In our study, we aimed to share the clinical characteristics of children who 
experienced cardiac arrest (CA), the interventions performed during cardiopulmonary 
resuscitation (CPR), and their outcomes.
Materials and Methods: Data of patients aged 1 month to 18 years who experienced 
CA between 1 October 2020- 31 September 2022 were recorded. The study included patients 
who experienced CA during their stay in the pediatric intensive care unit (PICU) or were 
admitted to the PICU within 24 hours after an out-of-unit CA, received CPR for more than 1 
minute, or received epinephrine at least once during CPR.
Results: A total of 107 patients were included in the study. The median age of the 
patients was 24 (1-216) months. 61 (57%) patients were male, and 46 (43%) were female. The 
most common underlying diseases among the patients were cardiac (26.2%, n=28), 
neurological (16.8%, n=18), and previously healthy (15%, n=16). The reasons for PICU 
admission were respiratory in 26.2% (n=28), post-CA in 24.3% (n=26), postoperative care in 
12.1% (n=13), and sepsis-related in 12% (n=12). The most common of CA was respiratory, 
accounting for 43% (n= 46 cases). 71% (n=76) of the CAs occurred in the PICU, 10.3% 
(n=11) out of the hospital, 7.5% (n=8) in the emergency department, and 6.5% (n=7) in the 
inpatient ward. The initial identified rhythm for CA was asystole in 42.1% (n=45), 
bradycardia in 41.1% (n=44), and ventricular fibrillation/pulseless ventricular tachycardia in 
8% (n=8). During CPR, 86% (n=92) of the patients received epinephrine, 36.4% (n=39) 
received sodium bicarbonate, and 24.3% (n=26) received calcium. Of the administered 
medications, 66.4% (n=71) were given through a central venous catheter, 34.6% (n=37) 
through a peripheral intravenous line, and 7.5% (n=8) through intraosseous access. 8.4% 
(n=9) of the patients underwent extracorporeal CPR (ECPR), and 3.7% (n=4) received 
continuous renal replacement therapy (CRRT). The average duration of CPR was 20 minutes 
(1-105), and 65.4% (n=70) of the patients achieved return of spontaneous circulation. The 28-
day survival rate was 34.6% (n=37 cases). Determining factors that increase mortality rate 
include the presence of underlying immunological and hemato-oncological diseases, the use 
of calcium during CPR, and the administration of inotropic agents to patients before CA 
(p < 0.05).
Conclusion: Our study demonstrates that mortality remains high in patients who 
receive CPR, emphasizing the importance of preventing cardiac arrest and providing postcardiac arrest care.
Keywords: Pediatric cardiac arrest, cardiopulmonary resuscitation, pediatric intensive 
care unit, return of spontaneous circulation, survival