Üniversite öğrencilerinde mizaç tipi ile bilinçli farkındalık düzeyi ve bilişsel duygu düzenleme arasındaki ilişki
The relationship between temperament type and the level of conscious awareness and cognitive emotion regulation in university students
Yazar: SERCAN TANRIKULU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL DURSUN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Bilişsel duygu düzenleme = Cognitive emotion regulation

Özet:
Bu araştırmada 18-30 yaş arası üniversite öğrencilerinin bilinçli farkındalık düzeylerinin ve bilişsel duygu düzenlemelerinin mizaç tipleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Gönüllü olarak araştırmaya katılan 500 üniversite öğrencisine Demografik Bilgi Formu, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeği ve Temperament Evaluation of Memphis, Pisa, Paris, San Diego Autoquestionaire (TEMPS-A) Mizaç Ölçeği uygulanmıştır. Bu bağlamda, katılımcıların mizaç tipleri ile bilinçli farkındalık ve bilişsel duygu düzenleme düzeyleri demografik değişkenlere göre incelenirken bağımsız örneklem testi, tek yönlü anova analizleri ve Tukey testi kullanılmıştır. Ayrıca, üniversite öğrencilerinin mizaç tipleri ile bilinçli farkındalık ve bilişsel duygu düzenleme düzeyleri arasındaki ilişki pearson korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir.
Yapılan analizlere göre, üniversite öğrencilerinin mizaç tipleri cinsiyete göre incelendiğinde siklotimik mizaç tipinde kadınların puanı erkeklerin puanından istatistik olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Mizaç tipleri ekonomik düzeye göre incelendiğinde anksiyöz mizaç tipinde istatiksel olarak düşük düzeyde anlamlı bulunmuştur. Eğitim nedeniyle yer değiştirmiş olanlar arasında anksiyöz mizaç tipinin yer değiştirmeyenlere göre yüksek olduğu bulgulanmıştır. Bilinçli farkındalık düzeyleri ekonomik düzeye göre incelendiğinde orta düzeyde ekonomik gelire sahip katılımcıların puanı yüksek düzeyde ekonomik gelire sahip katılımcıların puanından istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Bilinçli farkındalık düzeyleri son dönem not ortalamasına göre incelendiğinde not ortalaması 3.00-3.50 ile 3.50-4.00 arasında değişen öğrencilerin puanı not ortalaması 1.00-2.00 arasında olan öğrencilerin puanından istatiksel anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur, son dönem notu yüksek olan öğrencilerin düşük son dönem not ortalaması olan öğrencilere göre farkındalığı daha yüksek bulunmuştur. Bilişsel duygu düzenleme düzeyleri cinsiyete göre incelendiğinde düşünceye odaklanma boyutunda kadınların puanı erkeklerin puanından istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Bilişsel duygu düzenleme düzeyleri ekonomik düzeye göre incelendiğinde bakış açısına yerleştirme boyutunda gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Bilişsel duygu düzenleme düzeyleri eğitim düzeyine göre incelendiğinde pozitif yeniden gözden geçirme boyutunda gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur.

Abstract:
This study aims to examine the levels of mindfulness and cognitive emotion regulation among university students aged 18-30 in relation to their temperament types. A total of 500 volunteers participated in the study, and they were administered the Demographic Information Form, Cognitive Emotion Regulation Questionnaire (BDDÖ), Mindful Attention Awareness Scale (BFÖ), and Temperament Evaluation of Memphis, Pisa, Paris, and San Diego Autoquestionnaire (TEMPS-A). In this context, independent samples t-test and one-way ANOVA analyses were used to examine the participants' temperament types in relation to mindfulness and cognitive emotion regulation levels across demographic variables. Significant differences found in the one-way ANOVA analysis were further investigated using Tukey's post-hoc test. Additionally, the relationship between university students' temperament types and their levels of mindfulness and cognitive emotion regulation was evaluated using Pearson correlation analysis.
According to the analyses, when examining the temperament types of university students by gender, it was found that females scored significantly higher in the cyclothymic temperament type than males. When examining the temperament types by economic level, it was found that participants with lower economic status scored significantly higher in the anxious temperament type. When examining the temperament types by the change of residence due to education, it was found that students who relocated due to education scored significantly higher in the anxious temperament type than those who did not relocate. When examining mindfulness levels by economic status, participants with a moderate economic level scored significantly higher than those with a high economic level. When examining the mindfulness levels by recent grade point average, students with GPAs ranging from 3.00-3.50 to 3.50-4.00 scored significantly higher than those with GPAs ranging from 1.00-2.00, students with high final term grades were found to have higher awareness than students with low final term grades. When examining cognitive emotion regulation levels by gender, females scored significantly higher in the rumination dimension than males. When examining cognitive emotion regulation levels by economic status, significant differences were found among groups in the perspective-taking dimension. When examining cognitive emotion regulation levels by education level, significant differences were found among groups in the positive reappraisal dimension.