Van yöresine ait Türk halk masalları
Turkish folktales of the Van province
Yazar: HANDAN KASIMOĞLU
Danışman: PROF. DR. PAKİZE AYTAÇ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Halk bilimi = Folklore ; Masallar = Tales ; Türk halk hikayeleri = Turkish folk stories ; Van = Van

Özet:
Bu çalışmanın amacı Van yöresine ait halk masallarına ilişkin olarak araştırma yapmaktır. Yörede çok zengin bir halk kültürü geleneği mevcuttur. Şu ana kadar konu ile ilgili yapılmış çalışmalar mevcut olmakla beraber bunlar masallar ile ilgili çalışmalar genellemeci bir nitelik göstermektedir. Bu çalışma boylamsal bir çalışmadır ve konuya derinlemesine bir yaklaşım ortaya koymaktadır. İki yıl süresince bölgede belirli aralıklarla çalışmalar yapılmıştır. Bu sure içerisinde masal anlatıcılar ve yaşayanlar ile görüşmeler yapılmıştır; yörenin temel halk kültür yapısı anlaşılmaya çalışılmıştır. Araştırma süreci içerisinde karşımıza çıkan en önemli organizasyonel yapı divanhanelerdir. Bu yapıların masal anlatım ve yayılım süreci üzerinde önemli bir rolünün olduğu görülmektedir. Divanhane yörenin en temel organizasyonel yapılarından biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu yapılar yöreyi diğer bölgelerden ayırmaktadır. Bu yapılar toplumun üzerinde büyük etkisi ve fonksiyonu olduğu görülmektedir. Masal geleneğinin divanhanelerden yoğun bir şekilde etkilendiği görülmüştür. Bundan dolayı da güçlü bir masal geleneğini oluşmuştur. Özellikle masal anlatıcılarının çok yaratıcı ve etkili bir masal anlatım tarzının olduğu görülmüştür. Halk masalları yapıları yöreye ait birçok unsuru içermektedir. Çalışmada masalların temel yapılarının nasıl geliştiği ve Türk kültürüne ilişkin ne tür motifler içerdiği ortaya konmuştur. Masallarda Türk kültürüne ilişkin yaşam tarzları, algılamalar, alışkanlılar, tutum ve düşünce biçimlerine yönelik bulgulara vurguların olduğu yapılan araştırma sonucunda görülmüştür.

Abstract:
Aim of this study to make a research about folktales of the Van province. There are very rich cultural traditions of the province. So far there are some researches about the topic but they are focused just general area of folktales. This study is longitudinal research and focus very deeply to the topic. We have spent some time during two year in the region. We met storytellers and inhabitants during this time and try to understand pattern of folk culture. One of important organizational form of Divanhane is found that during of our study has very important role to develop and disseminate tales tradition in the area. Divanhane is one of the unique organizational forms that differentiate the province from other regions. It has great impact and functions over the community. Folktales traditions were intensively influenced by Divanhane. Because of this there are very strong folktale traditions. Storytellers have very competitive and creative telling styles. Folktales forms consist of many important input that relate with custom of inhabitant of the region. It was found that how the storytelling tradition is shaped and how Turkish culture factors they have it. There are many factors that relate with Turkish culture emphasis people lifestyle, perception, custom, attitude and mindset in the research.