Aşık Yoksul Derviş'inde dini-tasavvufi unsurlar
Religions-mystical components in the poems of Aşık (Waddering Minstrel) Poor Dervish
Yazar: HALİL EREN YILDIRIM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİL ALTAY GÖDE
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Âşık Yoksul Derviş'in Şiirlerinde Dinî-Tasavvûfî Unsurlar adlı tezimizin amacı, âşıkedebiyatının yaşayan temsilcilerinden olan Şemsettin Kubat'ın şiirlerinde geçen dinî vetasavvufî unsurları bulup açıklamaktır.Çalışmamız; ön söz, giriş, on ana bölüm, kaynakça ve özgeçmişten oluşmaktadır.Giriş Bölümü, Âşığımızın hayatı, edebî şahsiyeti ve yaşadığı coğrafya hakkında bilgivermektedir.Birinci Bölümde, Allah kavramı incelenmektedir. Âşığımızın şiirlerinde, Allah'ın(zatî, sübûtî) sıfatları, isimleri (Esma'ül Hüsna),şiirlerde en çok geçen unsurlardan biridir.İkinci Bölüm, peygamberlerdir. Yoksul Derviş'in şiirlerinde geçen peygamberlerinhepsi Kur'an'da geçen peygamberlerdir. Peygamberler genellikle edebiyattaki bilinenözellikleriyle ve kıssalarıyla geçmektedir.Üçüncü Bölüm, kutsal kitaplardır. Yoksul Derviş, şiirlerinde dört kutsal kitaba dayer vermiştir. Tevrat, Zebur, İncil ve Furkan (Kur'ân); birçok şiirde bu kitapların adlarıberaber geçerken, bazı şiirlerde ise Kuran ayrı olarak yer almıştır.Dördüncü Bölüm, meleklerdir. Yoksul Derviş'in şiirlerinde melekler, daha çoknurdan yaratılmış melekler ve görevleri olan büyük melekler olarak iki şekilde karşımızaçıkmaktadır.Beşinci Bölüm şiirlerde geçen ayet ve hadislerdir. Âşığımızın hafız olması şiirlerindeayetlerin, hadislerin sıkça geçmesini sağlamıştır.Altıncı Bölüm, Dinî Terimler ve Kavramlardır. Ahiretle, cennet ve cehennemle ilgilibirçok dinî kavram, Âşığımızın şiirlerinde sıkça geçmektedir. Çalışmanın en kapsamlıbölümü de bu bölümdür.Yedinci Bölüm ise, şiirlerde geçen tasavvufi terimler ve tasavvufî şahsiyetlerdir.Âşığımızın şiirlerinde birçok tasavvuf büyüğü geçmektedir.Sekizinci Bölüm Hz. Ali ve Oniki İmamlar'dan oluşmaktadır. Hz. Ali, şiirlerde ençok geçen unsurdur.Dokuzuncu Bölüm, Kerbela Olayı, Kerbela Şehitleridir. Kerbela Olayı şairimiziderinden üzen, yaralayan, acı bir olaydır, Bu olay ve bu olay da şehit olanlar başta Hz.Hüseyin olmak üzere tüm şehitler şiirlerde sıkça geçer.Onuncu Bölüm, Karacalar Köyü, Hak Halili Dergâhı ve Âşığımızın bağlı olduğuKadirî silsiledir. Hak Halili, Bacım Sultan ve Kadir Ağa, Âşığımızın bağlı olduğu silsileninson halkalarıdır. Şiirlerde onlar da sıkçı geçmektedir.En son kısım ise, çalışmamız sırasında istifade ettiğimiz eserlerden meydanagetirdiğimiz kaynakça kısmından ve özgeçmişten oluşmaktadır

Abstract:
Our Thesis called Religions-Mystical Components In The Poems Of Âşık PoorDervish, aims to find out and explain the religions-mystical element in the poems ofŞemsettin Kubat who is the most important living representatives of literature of Âşık.Our study is formed by preface, introduction, ten main parts, bibliography and acurriculum vitae (cv).The introduction section gives informmation about our Âşık?s life, his literalpersonality and the places where he spent his life.The First Section looks through the term ?Allah? Allah?s features and names are themost widely used components in the poems of our Aşık.The Second Part is named as ?Prophets? All the prophets in Poor Dervish?s poemsare the prophets in the Quran. They take part in his poems as their well-known features andstories.The Third Section is Haly Books. Poor Dervish uses all the holy books in hispoems.(Tevrat, Zebur, Bible, Quran) While the names of these holy books are used togetherin many of his poems, Quran is used separately in some of his poems.The Fourth Section is named as ?Angels? Angels in the poems of Poor Dervish,appear in the form of the angels created by light and the angels which have duties.The Fifth Section is about ayahs(verses) and words of the ProphetMuhammed.(Hadis)That our Âşık was a Hafız enables us to see these ayahs(verses) and Hadis a lot inhis poems.The Sixth Section is about religious terminology. A lot of terms, such as the Day ofJudgement, heaven and hell appear in Our Âşık?s poems. The most capacity consists in thesixth section.The Seventh Section is about the mystical terms and mystical personalities in thepoems There are a lot of mystical personalities in our Âşık?s poems.The Sixth Section is about Hz. Ali and Twelve İmams. Hz. Ali is the most importantfeature in the poems.The Ninth Section is the Kerbela Event and the Martyrs of Kerbela The KerbelaEvent is a poignant event which makes our poet feel very sad. This event and all the martyrsin this events, especially Hz. Hüseyin appear a lot in the poems.The Tenth Section is about Karacalar Village, Dergah of Hak Halili and successionof Kadiri which our Aşık belonged to. Hak Halili, The Sultan Bacım and Kadir Ağa are thelast successors of Kadiri which our Âşık belong to. These names appear a lot in the poemstoo.The Final Section consists of the source section which we compiled from the sourceswe got during our study and bibliography