Selefi söylemin devlet anlayışı (Palevi örneği)
The salafiyya discourse's state understanding: Palevi sample
Yazar: TAHİR DAĞCI
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKGÜL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Devlet = State ; Devlet anlayışı = State understanding ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini farklılıklar = Religious differences ; Konya = Konya ; Palevi,  Alaaddin = Palevi,  Alaaddin ; Selefiye = Selefiye ; Söylem analizi = Discourse analysis ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada modern dönemlerde dinin katı bir yorumuna denk düşen ve ana akım din anlayışlarından bir farklılaşmayı ifade eden selefilik anlayışı incelenmiştir. Selefilik anlayışını anlayabilmek amacıyla, dini farklılaşmaların tarihsel kökenleri ve dinin anlaşılmasındaki düşünsel kırılmalar ele alınmıştır. İslam'ın ilk dönemine yapılan vurguların toplandığı selefilik düşüncesinin Modern zamanlarda İslam dünyasında ortaya çıkışına ve Türkiye'deki yansımalarına değinilmiştir. Özellikle Cumhuriyet Dönemi'nden günümüze kadar olan süreçteki dini farklılaşmaların uzantıları irdelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemleri kullanılarak bir alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Konya merkezinde faaliyet gösteren ve din anlayışında selefilik söylemini sürdüren bir dini grup, örneklem olarak belirlenmiştir. Bu grubun din anlayışını ve din söylemini ortaya koymak amacıyla eleştirel söylem analizi yapılmıştır. Grubun "devlet" söylemi temel alınarak bu grubun demokrasi, laiklik, hakimiyet, İslam devleti, halifelik gibi kavramlara yüklediği anlamlar analiz edilmiştir. Ayrıca grubun kullandığı söylemin toplumdaki kucaklayıcılık-ötekileştiricilik, birleştiricilik-ayrıştırıcılık, çatışma-uyum, olumluluk-tepkisellik eksenindeki din algılamaları açıklanmaya çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre grubun toplumsal yapıda farklı din algılamalarına sebep olacak din söylemlerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Selefi anlayışların evrensel bir düşünceye sahip olmadığı ve toplumda daha dar bir alanı etkileyebildiği gözlenmiştir.

Abstract:
In this study, The Salafiyya thought was examined that equals a strict interpretation of religion in contemporary times and refers to a differentiation from senses of mainstream religion. In order to understand The Salafiyya thought, historical roots of religious differentiations and intellectual fractions in making sense of religion were reviewed. It was mentioned The Salafiyya thought in which collecting emphasises to the first term of Islam emerging in the İslamic World in modern times. It was also emphasised implications of the thought in Turkey. Especially religious differentiations' extensions during the process from the Republic Period to the present were examined. In this study, a field research was done by means of qualitative research methods. A religious group, doing activities in the centre of Konya and keeping Salafiyya discourse in sense of religion, was designated as sample. Critical discourse analysis was done for the purpose of revealing sense of religion in the group and its religious discourse. Based upon "state" discourse of the group, it was analysed the group's assigning a meaning to notions such as democracy, laicism, sovereignty, İslamic state, caliphate. It was also explained the group's religious sensations in the context of inclusiveness-exclusiveness, connective-discriminative, conflict-harmony, positiveness-reactiveness. According to results of the study, it was determined that the group has religious discourses inspiring different senses of religion in social structure. Furthermore, it was observed that the Salafiyya thoughts don't have any universal thought and those have affected on a confined space in society.