İstanbul ilinde şeker ve şekerli mamüller tüketim alışkanlıklarının belirlenmesi üzerine bir araştırma
A research on determination of sugar and sugar containing products consumption habits in İstanbul
Yazar: ELİF ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. MEHMET DEMİRCİ
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Şeker ve şeker içeren gıdaların tüketimi ülkemizde ve dünyada sürekli artmaktadır. Artan şeker tüketim alışkanlıklarının incelendiği bu çalışmada; İstanbul ilinde 4 farklı sosyo-ekonomik grubu temsil eden 400 bireyin şeker tüketimi oranları ve bireylerin şeker satın alımını etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu araştırmanın yürütülmesinde ana kitle oranlarına dayalı kümelendirilmiş tek aşamalı basit tesadüfî olasılık örnekleme yöntemi kullanılarak anket çalışması yapılmıştır. Araştırmaya İstanbul'daki 4 farklı bölgeden katılan bireylerin; sütlü ve şerbetli tatlılar, bal, reçel, pekmez, bisküvi, şekerli içecekler, çikolata vb. tüketim miktarları incelenmiş ve bu bölgelerdeki bireylerin şeker alım düzeylerinin hangi seviyede olduğu ortaya konulmuştur. Bireylerin esmer şekerle ilgili düşünceleri, glukoz/fruktoz tüketim durumları, etiket okuma alışkanlıkları, ailelerindeki ve çocuklarındaki şişmanlık durumları, şeker yerine kullandıkları ikameler, spor yapma alışkanlıkları ve tükettikleri sağlıklı ürün grupları da çalışmaya dahil edilmiş ve elde edilen sonuçların birbiriyle olan bağlantıları incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre sosyoekonomik seviyesi yüksek olan 1.ve 2. bölgelerde spor alışkanlıklarının arttığı fakat özellikle artan alım gücü ile bireylerin daha fazla şeker tüketmeye meyilli olduğu saptanmıştır. Bu tüketimin çoğunluğunun bal, hurma gibi doğal şekerlerle karşılandığı belirlenmiştir. Sosyoekonomik seviyesi düşük olan bölgelerde ise bireylerin şeker tüketimini daha çok eklenti şeker içeren gıdalardan karşıladığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The consumption of sugar and sugar-containing foods is constantly increasing in our country and in the world. Increased sugar consumption habits were examined in this study; it is aimed to determine the sugar consumption rates of 400 individuals representing 4 different socio-economic groups in Istanbul and the factors affecting the sugar purchase of individuals. In conducting this research, a survey was conducted using a single-stage, simple randomized probability sampling method based on the main population ratios. Participants from 4 different regions in Istanbul; milk and sherbet desserts, honey, jam, molasses, biscuits, sugary drinks, chocolate and etc. consumption amounts were examined and the level of sugar intake of individuals was determined. Individuals' thoughts about brown sugar, consumption of glucose / fructose, label reading habits, obesity status in their families and children, substitutes for sugar products, sports habits and healthy product groups correlations between the obtained results were examined. According to the results of the study, it was found that sports habits increased in the 1st and 2nd regions with high socioeconomic level, but individuals were more likely to consume more sugar along with increasing income. It was determined that the majority of this consumption was met with natural sugars such as honey and dates. In regions with low socioeconomic levels, it was determined that individuals meet their sugar consumption from foods containing additive sugar.