2. düzey pandemi yoğun bakımda laboratuvar ve yoğun bakım skorlama sistemleriyle COVİD-19 hastalarının prognozunu tahmin etme
Prediction of the prognosis of COVID-19 patients with laboratory and intensive care scoring systems in A level 2 pandemic intensive care
Yazar: MUHAMMET NUMAN AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. TUBA CİMİLLİ ÖZTÜRK ; DR. YILMAZ AYDIN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; D-dimer = D-dimer ; Kalsitonin = Calcitonin ; Lenfopeni = Lymphopenia ; Mortalite = Mortality ; Pandemiler = Pandemics ; Prognoz = Prognosis ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Ölçekler = Scales

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada birincil olarak; Covid-19 tanısı alan, pnömoni ve
solunum yetmezliği gelişmesi sebebiyle non-invaziv mekanik ventilasyon
uygulanmak üzere 2. düzey pandemi yoğun bakıma yatırılan hastalarda, hali hazırda
genel yoğun bakımlarda kullanılmakta olan skorlama sistemlerinin (APACHE II,
SAPS II, MPM II) hastalık prognozunu ve 30 günlük mortalitesini öngörme
başarısının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. İkincil olarak; bakılan laboratuvar
parametrelerinin prognozu tahmin etmedeki katkıları araştırılmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Fatih Sultan
Mehmet Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Pandemi Yoğun Bakım' da Kasım
2020-Nisan 2021 tarihlerinde Covid-19 tanısı ile tedavi gören hastaların verileriyle
retrospektif olarak yapılan bir çalışmadır. Hastalar hayatta kalanlar ve ölenler olarak
iki gruba ayrıldı. Hastaların yoğun bakıma kabulündeki verileriyle hesaplanan
Basitleştirilmiş Akut Fizyoloji Skoru (SAPS) II, Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık
Değerlendirmesi (APACHE) II ve Mortalite Tahmin Modeli (MPM) II skorları ve kan
tetkiklerinin mortalite ile ilişkisi değerlendirildi. Değerlendirmede Mann-Whitney U
Testi, Örneklem T Testi, Ki-Kare Testi, Fisher Testi kullanıldı. Etki düzeyi ROC
eğrisi, tek ve çok değişkenli lojistik regresyon ile araştırıldı.
BULGULAR: Çalışmaya %67.1'i erkek, %32.9'u kadın toplam 170 hasta
dahil edildi. Hastaların ortalama yaşı 62.7±14, hastaların 30 gün içinde ölüm oranı
%52.9 idi. YBÜ mortalite risk skorlarının doğruluğunu belirlemek için ROC analizi
yapıldı ve üç skorun da analizinde p < 0,001 anlamlı olarak sonuçlandı. YBÜ risk
skorlarının tümü tek değişkenli regresyon analizinde önemli mortalite
öngörücüleriydi. Ölüm ile ilişkili risk faktörleri arasında yaş, hipertansiyon ve koroner
arter hastalığı vardı. Kan tetkiklerinde mortalite olan grupta WBC, nötrofil sayısı,
nötrofil yüzdesi, d-dimer, CRP, troponin, kreatinin, LDH, prokalsitonin, BUN
değerleri anlamlı olarak (p <0.05) daha yüksek, lenfosit yüzdesi ve serum sodyum
değeri daha düşüktü.

SONUÇ: Çalışmamızın sonuçlarına göre 2. düzey yoğun bakımda Covid-19
nedenli takip edilen hastaların mortalitesini öngörmede SAPS II, MPM II, APACHE
II skorlarının üçünün de kullanılabileceğini söylemek mümkündür. Ancak bunların
arasında çalışma grubumuzda SAPS II mortalite yüzdesinin daha düşük oranlarda daha
yüksek duyarlılığa sahip olduğu görülmüştür. Entübasyonun mortalite açısından tek
başına en anlamlı parametre olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda bu çalışmada
hastanın ileri yaş, eşlik eden hipertansiyon veya koroner arter hastalığının olması
hastaya ait risk faktörleri olarak ortaya konmuştur. Yine laboratuvar parametrelerinden
WBC, nötrofil, lenfosit, troponin, LDH, kreatinin, d-dimer, CRP ve prokalsitonin
prognoz tahmininde yol gösterici olarak kullanılabileceği söylenebilir.

ANAHTAR KELİMELER: Covid-19, Mortalite, Skor, Lenfopeni, D-dimer,
Prokalsitonin

Abstract:
INTRODUCTION: In this study, primarily; In patients diagnosed with Covid-
19 and admitted to the 2nd level pandemic intensive care unit for non-invasive
mechanical ventilation due to the development of pneumonia and respiratory failure,
it is aimed to evaluate the success of the scoring systems (APACHE II, SAPS II, MPM
II) currently used in general intensive care units in predicting the disease prognosis
and 30-day mortality. Secondly; The contribution of the laboratory parameters
examined in predicting the prognosis was investigated.
MATERIALS AND METHODS: This is a retrospective study conducted
with the data of patients who were treated with the diagnosis of Covid-19 between
November 2020 and April 2021 in the Health Sciences University Istanbul Fatih Sultan
Mehmet Health Application and Research Center Pandemic Intensive Care. Patients
were divided into two groups survivors and deceased. The Simplified Acute
Physiology Score (SAPS) II, Acute Physiology and Chronic Health Assessment
(APACHE) II, and Mortality Prediction Model (MPM) II scores were calculated from
the data of the patients admitted to the intensive care unit, and the correlation of blood
tests with mortality was evaluated. Mann-Whitney U Test, Sample T-Test, Chi-Square
Test, and Fisher Test were used in the evaluation. The effect level was investigated by
ROC curve and univariate and multivariate logistic regression.
RESULTS: A total of 170 patients, 67.1% male and 32.9% female, were
included in the study. The mean age of the patients was 62.7±14 years, and the
mortality rate within 30 days was 52.9%. ROC analysis was performed to determine
the accuracy of ICU mortality risk scores, and p < 0.001 was significant in the analysis
of all three scores. All ICU risk scores were significant predictors of mortality in
univariate regression analysis. Risk factors associated with death included age,
hypertension, and coronary artery disease. WBC, neutrophil count, neutrophil
percentage, d-dimer, CRP, troponin, creatinine, LDH, procalcitonin, and BUN values
were significantly higher (p <0.05), lymphocyte percentage and serum sodium value
were lower in the group with mortality in blood tests.

CONCLUSION: According to the results of our study, it is possible to say that
all three of the SAPS II, MPM II, and APACHE II scores can be used to predict the
mortality of patients followed up for Covid-19 in the 2nd level intensive care unit.
However, among these, it was observed that the percentage of SAPS II mortality in
our study group had a higher sensitivity at lower rates. Intubation was found to be the
single most significant parameter in terms of mortality. At the same time, advanced
age, concomitant hypertension, or coronary artery disease were identified as risk
factors for the patient in this study. In addition, it can be said that laboratory parameters
such as WBC, neutrophil, lymphocyte, troponin, LDH, creatinine, d-dimer, CRP, and
procalcitonin can be used as a guide in estimating prognosis.

KEYWORDS: Covid-19, Mortality, Score, Lymphopenia, D-dimer,
Procalcitonin