Fibromiyalji hastalarında erken dönem uyumsuz şemaların ve ebeveynlik stillerinin ağrı inançları ile ilişkisi
The relationship of parenting styles and early maladaptive schemas with pain beliefs in patients of fibromyalgia
Yazar: ZEYNEP DİKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI EYRENCİ
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı fibromiyalji hastalarında erken dönem uyum bozucu şemalar, algılanan ebeveynlik stilleri ve ağrı inançları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın temel amacı ise fibromiyalji hastalarında ebeveynlik stilleri ile ağrı inançları arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şemaların aracı (mediatör) rolünün incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini fibromiyalji tanısı almış 120 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcıların %65.8'inin (N=79) kadın, %34.2'si (N=41) ise erkektir. Araştırma değişkenlerini ölçümlemek amacıyla, Sosyo-demografikBilgi Formu, Young Şema Ölçeği-Kısa Form (YŞÖ-KF3), Young Ebeveynlik Ölçeği Anne Formu (YEBÖ-A) ve Young Ebeveynlik Ölçeği Baba Formu (YEBÖ-B) ile Ağrı İnançları Ölçeği (AİÖ) kullanılmıştır. Araştırma ilgili ölçeklerin alt boyutlarının analizi ile gerçekleşmiştir. Araştırma erken dönem uyum bozucu şemalar, algılanan ebeveynlik stilleri ve ağrı inançlarının cinsiyet, yaş, fibromiyalji tanı süresi ve ailede kronik rahatsızlık olma durumuna göre değişkenlik gösterdiği görülmüştür. Hastalarda, anneden algılanan ebeveynlik stillerinden Koşullu/Başarı Odaklı, Küçümseyici/Kusur Bulucu, Aşırı İzin Verici/Sınırsız, Kötümser/Endişeli ebeveynlik ile babadan algılanan Duygusal Bakımdan Yoksun Bırakıcı, Kötümser/Endişeli, Aşırı Koruyucu ebeveynliğe ek olarak Hastalıklar ve Zarar Görme Karşısında Dayanıksızlık ve Yüksek Standartların şemalar üzerinde yordayıcı etkisi olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra, kadın hastaların daha çok psikolojik ağrı inançlarına sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buna ek olarak, fibromiyalji hastalarında ebeveynlik stillerinin ağrı inançları ile ilişkisinde erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolü olduğu temel hipotezi doğrulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, literatürdeki araştırmalar doğrultusunda tartışılmış ve ileri araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between early maladaptive schemas, perceived 
parenting styles, and pain beliefs in patients with fibromyalgia. The main purpose of the study was to examine the mediator role of early maladaptive schemas in the relationship between parenting styles and pain beliefs in fibromyalgia patients. The sample of the study consists of 120 patient participants diagnosed with fibromyalgia. 65.8% (N=79) of the participants were female, and 34.2% (N=41) were male. In order to measure these variables, Sociodemographic Form, Young Schema Questionnaire-Short Form (YSQ-SF3), Young Parenting İnventory Mother Form (YPİ-M), Young Parenting İnventory Father Form (YPİ-F) and Pain Beliefs Scale(PBS) were used. As a result of the study, early maladaptive schemas, pain beliefs and parenting styles differed according to demographic variables. Conditional/Achievement-Oriented, Condescending/Flawing, Overly Permissive/Limitless, Pessimistic/Anxious perceptions regarding mothers' parenting and Emotionally Deprived of Care, Pessimistic/Anxious, Overprotective perceptions regarding fathers' parenting, in addition to the Perceptions of Illness and Harmlessness and High Standartsit has been mediator effect on the schemas. Moreover, it was found that female patients had more psychological pain beliefs. In addition, the basic hypothesis that early maladaptive schemas mediate the relationship between parenting styles and pain beliefs in fibromyalgia patients has been confirmed. The results obtained were discussed in line with the studies in the literature and suggestions for further research were presented.