Hipertansiyon ve/veya diyabetes mellitus hastalarında nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı(NAYKH) sıklığı ve NAYKH saptanan hastalarda prokalsitonin düzeylerinin araştırılması
Investigation of the levels of procaltitonin in patientswith nonalcolic fatty liver disease (NAFLD) in patients with hypertension and / or diabetes mellitus
Yazar: TUGAY ATASEVER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SONAT PINAR KARA
Namık Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kalsitonin = Calcitonin ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver

Özet:
Karaciğer yağlanması, karaciğerin ağırlığının yüzde beşten daha fazlasını yağ
hücrelerinin oluşturması ve alkol veya alkol dışı sebeplerinde dahil olduğu herhangi bir nedenle
karaciğerde yağlanmanın saptandığı bütün klinik durumlar olarak tanımlanır. NAYKH için en
önemli risk faktörleri arasında tip 2 DM, dislipidemi, obezite ve metabolik sendrom bulunur. Bu
hastalıkların toplumdaki prevalansı ile NAYKH oldukça yakın bir birliktelik göstermektedir.
NAYKH ve HT obezite ve insülin direnci ile oldukça yakın ilişkilidir. Bilindiği gibi HT
metabolik sendromun kriterlerinden biridir.
 Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi İç
hastalıkları polikliniğine 1 Aralık 2018 ile 1 Aralık 2020 tarihleri arasında hipertansiyon ve
diyabet hastalarının rutin kontrolü, dispepsi, karın ağrısı, reflü vb nedenlerle başvurmuş batın
veya hepatobilier ultrasonografisinde hepatosteatoz saptanmış, alkol kullanmayan, kronik
karaciğer hastalığı (otoimmun hepatit, HBV, HCV, HCC, Wilson hastalığı, hemakromatozis vb)
olmayan ,gebeliği bulunmayan 18 yaşını doldurmuş 90 hasta ve 60 sağlıklı dahil edildi.
 Çalışmamızdaki 90 hepatosteatozlu 60 kontrol grubu arasındaki karşılaştırmada, yaş (yıl),
VKİ (kg/m2), AST, ALT, GGT, ALP, glukoz, HDL, trigliserit, PCT ve CRP parametreleri
istatiksel olarak farklılık bulundu. Yaş (yıl), VKİ (kg/m2), AST, ALT, GGT, ALP, glukoz,
trigliserit, PCT ve CRP parametreleri hepatosteatozlu grupta daha yüksek saptandı. 
51
Çalışmamızdaki 90 hepatosteatozlu hasta grubunun 56'sı kadın (%62,2), 44'ü erkek (%37,8)'ti
ve bu oran çoğu çalışmada da kadınlarda hepatosteatoz prevelansının daha sık görüldüğünü
ortaya koyduğu gibi bu düşünce bizim çalışmamız ile de güçlendi.
 Çalışmamızdaki 90 hepatosteatozlu hastaların 38'inde HT eşlik etmekteydi ve biz
çalışmamızda hepatosteatoz hastalarında HT prevelansını %42 olarak tespit ettik. Hastaların
37'si DM hastalığına sahipti DM prevelansı %41 olarak saptandı. Hem DM hem HT olanların
sayısı ise 23 idi ve prevelans %25 seviyesinde saptandı. Çalışmamızda USG ile yapılan
hepatosteatoz gradelendirmesinde grade ilerledikçe DM ve HT'nin eşlik etme oranı istatiksel
olarak anlamlı olacak şekilde artmaktadır. Bu veriler göstermiştir ki hepatosteatoz HT, DM gibi
yaygın görülen hastalıkların artmasına neden olmaktadır. Çalışmamızdaki dikkat çekici diğer bir
konu DM ve grade 2, grade 3 hepatosteatozu bulunan hastalarda PCT düzeyi GGT, AST, ALT
ile istatiksel olarak anlamlı olacak şekilde pozitif yönde birliktelik gösterdi. Yine aynı şekilde
HT olan hastalarda GGT, ALT, AST istatiksel olarak anlamlı pozitif yönde birliktelik gösterdi.
 Özetle, HT ve DM toplumda sık görülen, morbiteleri ve mortaliteleri oldukça yüksek
hastalıklardandır ve bu hastalıklarda NAYKH'da oldukça yüksek oranda birliktelik
göstermektedir. Günlük pratikte HT ve DM tedavisine yaklaşımımızda NAYKH'da göz ardı
edilmemeli ve tedavinin bir parçasını oluşturmalıdır. Ayrıca, hepatosteatoz tanısı koymak için
günlük pratikte tek seferde serum örneklendirmesi ile karaciğer enzimleri ve PCT değerleri
kullanılarak hepatosteatoz tanısı için yol gösterici olabilir.

Abstract:
Fatty liver is defined as all clinical conditions in which fatty liver is detected for any
reason, including fat cells constituting more than five percent of the weight of the liver and
alcohol or non-alcohol causes. Among the most important risk factors for NAFLD are type 2
diabetes, dyslipidemia, obesity and metabolic syndrome. The prevalence of these diseases in the
population and NAFLD show a very close relationship. NAFLD and hypertension are closely
related to obesity and insulin resistance. As it is known, hypertension is one of the criteria of
metabolic syndrome.
 Hepatosteatosis was detected in abdominal or hepatobiliary ultrasonography who applied
to Tekirdağ Namık Kemal University Faculty of Medicine Research and Practice Hospital
Internal Medicine clinic between December 1, 2018 and December 1, 2020 for reasons such as
routine control of hypertension and diabetes patients, dyspepsia, abdominal pain, reflux, etc.,
non-alcoholic, chronic liver 90 patients over 18 years of age who did not have any disease
(autoimmune hepatitis, HBV, HCV, HCC, Wilson's disease, hemacromatosis, etc.) and who did
not have pregnancy were included.
 In the comparison between 60 control groups with 90 hepatosteatosis in our study, a
statistically significant difference was found in age (year), BMI (kg /m 2
), AST, ALT, GGT,
ALP, glucose, HDL, triglyceride, PCT and CRP parameters. Age (year), BMI (kg //m 2
), AST,
ALT, GGT, ALP, glucose, triglyceride, PCT and CRP parameters were higher in the group
with hepatosteatosis. Of the 90 group of patients with hepatosteatosis in our study, 56 were
women (62.2%) and 44 were men (37.8%), and this ratio has shown that the prevalence of
hepatosteato is more common in women in most studies, and this idea was strengthened with
our study.
53
 Thirty-eight of the 90 patients with hepatosteatosis in our study were accompanied by
HT, and we found the prevalence of HT to be 42% in patients with hepatosteatosis. 37 of the
patients had DM disease. The prevalence of DM was found to be 41%. The number of patients
with both DM and HT was 23, and the prevalence was determined to be 25%. In our study, as
the grade progresses in hepatosteatosis grading performed by USG, the rate of comorbidity of
DM and HT increases in a statistically significant way. These data show that hepatosteatosis
causes an increase in common diseases such as HT and DM. Another remarkable issue in our
study was that in patients with DM and grade 2, grade 3 hepatosteatosis, the PCT level showed
a statistically significant positive association with GGT, AST, ALT. Similarly, in patients with
HT, GGT, ALT and AST statistically showed a significant positive association.
 In summary, HT and DM are common diseases with high morbidity and mortality in the
population and they show a high relationship with NAFLD in these diseases. In our approach to
HT and DM treatment in daily practice, NAFLD should not be overlooked and should form
part of the treatment. In addition, it can be a guide for the diagnosis of hepatosteatosis by using
liver enzymes and PCT values with serum sampling at one time in daily practice to diagnose
hepatosteatosis.