Şamanist yaşam felsefesi bağlamında dört element kavramının seramik uygulamalarla yorumu
In the context of Shamanist philosophy of life interpretation of the concept of four elements with ceramic applications
Yazar: MÜJGAN ÖZBEN
Danışman: DOÇ. DR. SUNA ÇETİN YETER
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu tez çalışmasında, yaşamın özü olarak kabul edilen dört element kavramı ve doğadaki devinimi Şamanist bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Dolayısıyla çalışmanın sanatsal değerlendirme aşamasında da dört element ve devinimi irdelenerek animist felsefe üzerine kurulan bir özdeşleyim sürecinden geçilmiştir.
Çalışma sürecinde dört element kavramı ve Şaman yaşam felsefesi üzerine ayrı ayrı literatür araştırmaları yapılmıştır. Elde edilen veriler, teorikte başlık ve içeriğe uygun olarak sentezlenip, uygulamada sanatsal ve estetik değer olarak içerik-biçim ilişkisi açısından, formun oluşumu ve düşünsel boyutunu ifade etmek için kullanılmıştır. Tez çalışmasının sanatsal değerlendirmesi yapılırken, gerek içerik, gerek se uygulamada seçilen sanat nesneleri ve kullanılan malzeme itibariyle bütünsellik açısından her şeyiyle doğadan olması dikkate alınarak yapılmıştır.
Tez çalışması altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; problem ve gerekçe, amaç, önem, yöntem ve konu ile ilgili olarak daha önce yapılmış yakın çalışmalar mevcuttur.
İkinci bölümde; Şamanizm inancına etimolojik ve tarihsel açıdan genel bakış, yaşam felsefesi, Şaman toplumu için dört element ve doğa kavramı üzerine genel bilgiler verilmiştir. Alt başlıklarda; dört elementin kavramsal olarak varoluş süreci, devinimi ve dört element kavramına farklı disiplinlerin yaklaşımı konu edilmiştir.
Çalışmanın üçüncü bölümünde; Şamanist felsefeyi bugünün imkân ve teknolojik gelişmeleri doğrultusunda, düşünsel ve kavramsal olarak anlamlandırıp, dört element ve devinimini Şamanist felsefeyle ilişkilendirerek sanatsal üretim sürecinde değerlendirilmek üzere kavramsal açıklamalar yapılmıştır. Bu bağlamda konu başlığı olarak; animist yaklaşım, enerji, frekans, titreşim, aura kavramları ve özdeşleyim kavramları teorik olarak irdelenmiştir.
Dördüncü bölüm; dört element ve Şamanist yaklaşım ile ilgili çağdaş sanat çalışmalarından seçkilerle oluşturulmuştur.
Beşinci bölüm; tez uygulama çalışmalarının pişirim öncesi ve 2.pişirim sonrası görsellerinden oluşmaktadır. 
Altıncı bölüm ise; yapılan tez çalışmasının, süreç sonunda hem teorik anlamda hem uygulama çalışmaları ile sanatsal anlamda literatüre katkıları hakkında görüş bildiriminden oluşmaktadır.

Abstract:
In this thesis study, the concept of four elements, which are considered the essence of life, and their movement in nature are evaluated from a Shamanistic perspective. Therefore, in the artistic evaluation phase of the work, the four elements and their movements were examined and an identification process based on animist philosophy was passed.
During the study process, separate literature research was conducted on the concept of four elements and the Shamanic philosophy of life. The data obtained were synthesized in theory in accordance with the title and content, and were used in practice to express the formation and intellectual dimension of the form in terms of content-form relationship as an artistic and aesthetic value. While making the artistic evaluation of the thesis work, it was made by taking into account that it was completely from nature, both in terms of content and in terms of the art objects chosen in practice and the materials used, in terms of integrity.
The thesis consists of six chapters. First part; There are previous close studies on the problem and rationale, purpose, importance, method and subject.
In the second part; An etymological and historical overview of the belief in Shamanism, general information on the philosophy of life, the four elements for the Shamanic society and the concept of nature are given. As subheading; The conceptual existence process and movement of the four elements and the approaches of different disciplines to the concept of the four elements are discussed.
In the third part of the study; Conceptual explanations have been made to evaluate the Shamanist philosophy in the artistic production process by making sense of it intellectually and conceptually, in line with today's possibilities and technological developments, and associating the four elements and their movements with Shamanistic philosophy. In this context, the subject heading is; Animist approach, energy, frequency, vibration, aura concepts and identification concepts were examined theoretically.
Fourth part; It was created with selections from contemporary art works related to the four elements and the Shamanist approach.
The fifth chapter consists of the pre-firing and second-firing post-firing images of the thesis application studies.
The sixth part is; It consists of an opinion statement about the contribution of the thesis study to the literature, both theoretically, in practical terms, and artistically, at the end of the process.