Montessori yönteminin çocukların kavram edinimi, sosyal uyumları ve küçük kas motor becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examination effects of Montessori method on children?s concept acquisition, social adaptation, and fine motor skills
Yazar: MEHMET TORAN
Danışman: PROF. DR. Z. FULYA TEMEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kavram gelişimi = Concept development ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Motor beceriler = Motor skills ; Motor gelişim = Motor development ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Çocuk gelişimi = Child development

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı Montessori eğitim yönteminin 4-6 yaş arası çocukların kavram edinimleri (okula hazırlık seviyeleri, yön/konum, bireysel/sosyal farkındalık, yapı/materyal, miktar ve zaman/sıralama), sosyal uyumları (iletişim, günlük yaşam, sosyalleşme ve motor becerileri) ve küçük kas motor becerileri üzerindeki etkisini incelemektir.Bu çalışmada araştırma modeli olarak ön test, son test ve deney-kontrol gruplu deneysel desen tercih edilmiştir. Araştırmada deney grubundaki 4-6 yaş arası çocuklara verilen Montessori eğitiminin etkisini ölçmek amacı ile ön test-son test çalışması yapılmış ve Montessori eğitim yönteminin deney grubu üzerindeki etkisini karşılaştırmak amacı ile kontrol grubu oluşturulmuştur. Örneklemin oluşturulmasında deney grubunu Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Çocuk Gelişimi Eğitimi Bölümü Uygulama Anaokuluna devam eden ve Montessori eğitimi alan 4-6 yaş arasındaki 24 çocuk, kontrol grubunu ise Ankara Üniversitesi Uygulama Anaokulu ve Çocuk Kulübüne devam eden MEB Okul Öncesi Eğitim Programının uygulandığı okul öncesi eğitimi alan 24 çocuk oluşturmuştur. Araştırmanın 1. deneyini gerçekleştirmek için deney grubuna Montessori yönteminde belirtilen öğrenme görevlerinden oluşan eğitim programı Eylül 2008 - Ocak 2009 tarihleri arasında uygulanmış, Kontrol grubuna ise MEB Okul Öncesi Eğitim Programı uygulanmıştır. Bununla birlikte araştırmanın 2.deneyini gerçekleştirmek için deney grubuna Ocak-Haziran 2009 tarihleri arasında Montessori eğitim yönteminde bulunan duyu alanı materyalleri ile duyu eğitimi verilmiş, Kontrol grubu ise MEB Okul Öncesi Eğitim Programı kapsamındaki okul öncesi eğitimine devam etmiştir.Araştırmada veri toplama araçları olarak; çocukların kavram edinimleri (okula hazırlık seviyeleri, yön/konum, bireysel/sosyal farkındalık, yapı/materyal, miktar ve zaman/sıralama) için Bracken Temel Kavram Ölçeği Gözden Geçirilmiş Formu (Bracken Basic Concept Scale-Revised), çocukların sosyal uyumları için; (iletişim, günlük yaşam, sosyalleşme ve motor becerileri) Vineland II Uyum Davranış Ölçeği ve çocukların küçük kas motor becerileri için; Küçük Kas Motor Becerileri Gözlem Formu kullanılmıştır.Bulgular, grupların Bracken Temel Kavram Ölçeğinin alt ölçeklerinden aldıkları ön test-son test aritmetik ortalama puanları karşılaştırıldığında, deney ve kontrol grubu arasındaki istatistiksel farkların deney grubu lehine olduğunu göstermektedir. Montessori eğitimi alan çocuklar ve Montessori eğitimi almayan çocuklar karşılaştırıldığında okula hazırlık seviyeleri, yön/konum, bireysel/sosyal farkındalık, yapı/materyal, miktar ve zaman/sıralama gibi kavram alanlarında istatistiksel olarak deney grubu lehine anlamlı farklılıklar bulunmuştur. İletişim, günlük yaşam, sosyalleşme ve motor becerileri gibi sosyal uyum becerileri yönünden Montessori eğitimi alan çocuklar lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar yapılan analizler sonucunda bulunmuştur. Küçük kas motor becerileri alanında da iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların olduğu bulunmuş ve bu farklılığın deney grubu lehine olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak Montessori eğitim yönteminin çocukların kavram edinimleri, sosyal uyumları ve küçük kas motor becerileri üzerinde olumlu etkisinin olduğu söylenebilir.

Abstract:
The main purpose of this research is examining the effect of Montessori education approach on 4-6 years old children?s concept acquisition (school readiness, direction/position, self/social awareness, texture/material, quantity and time/sequence), social adaptation (communication, daily living, socialization and motor skills) and fine motor skills.As a method of this research was preferred pre-test/ post-test, experimental and control group. Pre-test/post-test was carried out to examine effect of the Montessori education on 4-6 years old children who are experimental group and control group was formed to compare effect of Montessori education on experimental group. Sample of research was conducted 4-6 years old 24 children who were educated with Montessori education at Gazi University Faculty of Vocational Education Department of Child Development and Education Application Preschool and 4-6 years old 24 children who were educated at Ankara University Application Preschool and Child Club where MoNE?s curriculum was carried out. For the first experiment, curriculum which contains aims of learning of Montessori education was applied on experimental group from 2008 September to 2009 January and MoNE?s curriculum was applied on control group at the same time. In addition to for the second experiment, sensory education was applied with sensory material which contain in Montessori education approach on experimental group from 2009 January to June and MoNE?s curriculum was applied on control group at the same time.For acquisitions of children?s concepts such as school readiness, direction/position, self/social awareness, texture/material, quantity and time/sequence, Bracken Basic Concept Scale-Revised, for adaptive behavior of children such as communication, daily living, socialization Vineland II Adaptive Behavior Scales and for children?s fine motor skills Observing Form of Fine Motor Skills were used as data collecting instruments.Comparing both groups for pre-test and post-test mean score which obtain from Bracken Basic Concept Scale-Revised results show that statistical differences were found between experimental and control group and these differences were in support of experimental group. There are differences between children who were obtained education from Montessori approach and MoNE?s curriculum in school readiness, direction/position, self/social awareness, texture/material, quantity and time/sequence areas. Result of statistical analysis show that there are differences between children who were obtained education from Montessori approach and MoNE?s curriculum in communication, daily living, socialization and motor skills areas. There are also differences found between children who were obtained education from Montessori approach and MoNE?s curriculum in fine motor skills areas.Finally, results show that Montessori education approach has positive effects on children?s acquisition of concepts, social adaptation and fine motor skills.