Organik ve konvansiyonel şartlarda yetiştirilen bazı soya çeşitlerinin verim ve kalite özelliklerinin incelenmesi
Evaluation of the yield and quality traits of some soybean cultivars grown in organic and conventional conditions
Yazar: BAŞAK EGESEL
Danışman: PROF. DR. HARUN BAYTEKİN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Tarla bitkileri = Field crops ; Yağ bitkileri = Oil crops

Özet:
Konvansiyonel tarım insanoğlunu doyurmada başarıya ulaşmış olmasına karşın gıda güvenilirliği günümüz dünyasında sorgulanır hale gelmiştir. Daha sağlıklı ve kaliteli gıdanın üretilebilmesi için bir alternatif olarak görülen organik tarımın potansiyeli ise halen araştırılmaya ihtiyaç duyulan önemli bir konudur. Bu araştırma, organik ve konvansiyonel şartlarda yetiştirilen soya çeşitlerinde i) verim ve kalite özelliklerinin incelenmesi, ii) ekonomik olarak karlılıklarının karşılaştırılması amacıyla yürütülmüştür. Çanakkale Eceabat İlçesine bağlı Yalova köyünde organik sertifikalı bir çiftlikte 2011 ve 2012 yılları ana ürün sezonunda bölünmüş parseller deneme desenine göre üç yinelemeli olarak iki yıl süreyle yürütülen araştırmada, ana parselleri soya çeşitleri (Umut, Adasoy, Cinsoy ve Türksoy) alt parselleri ise yetiştirme şekli (organik ve konvansiyonel) oluşturmuştur. Sonuçlar organik ve konvansiyonel yetiştiricilik arasında bazı farkların olduğunu göstermiştir. Bunun yanı sıra verim ve bazı bitkisel özellikler bakımından organik yöntemlerle yetiştiricilik yapılan parsellerden elde edilen değerler konvansiyonel yöntemlerle yetiştiricilik yapılan parsellere benzerlik göstermiştir. Yetiştirme şeklinin yağ oranı ve yağ asitleri içerikleri üzerinde önemli bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Magnezyum oranının tersine, kurak geçen ilk yıl, ikinci yıla göre önemli derecede daha düşük selenyum içeriği değerleri kaydedilmiştir. Yıllara göre değişmekle birlikte organik üretim sisteminde yetiştirilen soya yağında önemli derecede daha yüksek magnezyum ve çinko değerleri kaydedilmiştir. Araştırmada organik ve konvansiyonel şartlarda yetiştirilen soyanın ekonomik analizi yetiştirme şekline göre farklılık göstermiştir. Desteklemelerin de devreye girmesiyle soyada net gelir verimle orantılı olarak her iki yetiştiricilik şeklinde de artmıştır. Doğal dengenin yeniden oluşmaya başlaması ile ikinci yıl organik soya yetiştiriciliğinde konvansiyonel şartlarda yetiştirilen soyaya göre daha fazla kar edilmiştir. Araştırmada, Türksoy ve Cinsoy çeşitlerinin daha verimli olduğu, soyanın Çanakkale
koşullarında organik yetiştirilmesiyle daha yüksek gelir getireceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Despite the fact that conventional agriculture reached success in feeding the human kind, food safety has become questionable in today's world. The potential of organic farming, which is regarded as an alternative to produce healthier and higher quality food, is still an important issue that needs to be investigated. This research was carried out to i) examine the yield and quality characteristics of soybean varieties grown under organic and conventional conditions, ii) compare the profitiblity in economic terms. The experiment that was conducted in the summer growing season of 2011 and 2012 on a certified organic farm in Yalova village of Eceabat, Çanakkale; and used a split plot design with three replications, where soybean varieties (Umut, Adasoy, Cinsoy and Türksoy) were in main plots, while farming practices (organic and conventional) in subplots. The results showed that there were some differences between organic and conventional farming. Nevertheless, the values obtained from the organic plots were similar to those from conventional plots in terms of yield and some agronomic characteristics. It was noteworthy that the conventional
method in terms of fat content has high numerical values compared to the data obtained from organic plots. Farming practices had no significant effect on oil ratio and fatty acids. Contrary to magnesium contentration, selenium had significantly lower values in the first year which was considerably drier than the second one. Despite varied from year to year, organic farming resulted in higher magnesium and zinc values in soybean oil. Economical analysis indicated that organic and conventional farming systems differed in profitability of soybean production. With the introduction of subsidies, the net income in soybean increased in proportion to the yield in both farming systems. With the onset of the natural balance, organic soybeans made more profit in the second year compared to soy grown under conventional conditions. In the study, it was concluded that Türksoy and Cinsoy varieties were more productive and that organic cultivation of soybeans in Çanakkale
conditions are bring higher income.