Konya ekolojik şartlarında M9 elma anacına aşılı farklı elma çeşitlerinde aşılama yöntemleri ve zamanlarının aşı başarısı fidan verimi ve kalitesi üzerine etkileri
The effects of different budding methods and time on budding success sapling quality and yield budded apple varieties on M9 apple root-stock under Konya ecological conditions
Yazar: MEHMET YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İSMAİL HAKKI KALYONCU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aşı teknikleri = Graft techniques ; Aşılama = Vaccination ; Elma = Apple ; Fidanlar = Saplings ; Klon anaç = Clon rootstock

Özet:
Bu çalışmada, Konya ekolojik şartlarında elma (Malus communis L.) fidanı üretiminde iki ayrı zamanda yapılan durgun göz aşılarının farklı çeşitlerde aşı başarısı, fidan gelişimi ve kalitesi üzerine etkileri araştırılmıştır. Araştırmada M 9 klon anacı üzerine, Golden Reinders, Pink Lady, Royal Gala, Jonagold Novajo ve Elise elma çeşitleri, T göz, Yongalı göz, ve Ters T göz aşı yöntemleri kullanılarak 15 Ağustos ve 15 Eylül tarihlerinde aşılanmıştır. Yapılan gözlemlerde, tüm çeşitlerde iklimden kaynaklanan olumsuz etkiler görülmemiştir. Aşı tutma ve sürme oranları bakımından aşı zamanları, aşı yöntemleri ve çeşitler arasında istatistiki olarak önemli farklılıkların olmadığı, aynı zamanda bu faktörler arasında interaksiyon olmadığı tespit edilmiştir. Aşı tutma oranları Golden Reinders, Pink Lady, Royal Gala, Jonagold Novajo ve Elise çeşitlerinde sırasıyla %93.3, %96.7, %93.9, %93.9 ve %93.3; tutan aşılarda sürme oranı ise aynı sırayla, %89.9, %90.6, %89.7, %91.4 ve %88.1 olarak gerçekleşmiş ve çeşit ortalamaları arasındaki farklar önemli bulunmamıştır.Fidan boyu bakımından aşı zamanları arasındaki farkın önemli olduğu, geç yapılan aşılarda (130.57 cm), erken dönem aşılara (126.72 cm) göre daha uzun fidan boyu elde edilmiştir (P<0.01). Golden Reinders (133.00 cm), Jonagold Novajo (132.21 cm) ve Royal Gala (130.74 cm) çeşitleri benzer fidan boyu ortalamalarına sahipken, Pink Lady (125.62 cm) çeşidinde daha kısa, Elise (121.67 cm) çeşidinde ise en düşük fidan boyu ortalaması elde edilmiştir (P<0.05).Fidanlarda boylanma erken dönem T göz aşısı uygulamasında en yüksek; Royal Gala (129.87 cm)çeşidinde, yongalı göz aşısı uygulamasında Golden Reinders (139.08 cm), Pink Lady (131.85 cm) ve Jonagold Novajo (138.54 cm) çeşitlerinde benzer ve diğer çeşitlerden yüksek; ters T göz aşısı uygulamasında ise en yüksek Royal Gala (137.05 cm) çeşidinde ölçülmüştür. Geç dönem T göz aşısı uygulamasında ise Golden Reinders (142.99 cm) ve Jonagold Novajo (138.08 cm) çeşitlerinde benzer ve diğer çeşitlerden yüksek; yongalı göz aşısı uygulamasında Royal Gala (140.36 cm) ve Jonagold Novajo (136.01 cm) çeşitlerinde benzer ve diğerlerinden yüksek, ters T göz aşısında ise Golden Reinders (139.46 cm) çeşidinde diğer çeşitlerden yüksek bulunmuştur (P<0.05).Çalışmadan elde edilen bulgular ışığında, denemede ele alınan faktörler arasında sürgün boyu, sürgün çapı ve fidan boyu bakımından farklılıklar bulunmasına rağmen, özellikle çeşitler arasındaki farkların çeşit özelliğinden kaynaklanmış olabileceği; elde edilen fidanların TSE Yumuşak Çekirdekli Meyve Fidanları Standardına (TS 4217) uygun olduğundan, M 9 anaç üzerine, denemede ele alınan her iki aşılama zamanında üç aşı yöntemi de uygulanarak başarılı fidan üretimi yapılabileceği sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Elma (Malus communis L.), M9 Klon Anacı, Aşı Yöntemleri, Aşı Zamanı, Fidan.

Abstract:
In this study aimed to carry out effects of budding methods, budding time and variety on budding success and sapling quality on budded apple (Malus communis L.) saplings on M9 apple rootstock under Konya ecological conditions. Golden Reinders, Pink Lady, Royal Gala, Jonagold Novajo and Elise varieties budded on M9 rootstock using T budding, chip budding and reverse T budding techniques in early (August 15th) and late (September 15th) times.Any damage of extreme climatic conditions on shootings couldn?t observe. There was no significant effect of budding times, budding techniques and varieties for budding success ratio and shooting ratio of succeeded budding. Budding success ratio means found out for Golden Reinders, Pink Lady, Royal Gala, Jonagold Novajo and Elise varieties 93.3 %, 96.7 %, 93.9 % 93.9 % and 93.3 % respectively. Shooting ratios of succeeded budding found out 89.9 %, 90.6 %, 89.7 %, 91.4 % and 88.1 % with the same respective.Results showed late budding time (130.57 cm) has higher mean sapling length than early budding time (126.72 cm) (P<0.01). Mean sapling lenghts found out for Golden Reinders (133.00 cm), Jonagold Novajo (132.21 cm) and Royal Gala (130.74 cm) were similar and higher than for Pink Lady (125.62) and Elise (121.67 cm) (P<0.05).Higher mean sapling lenght observed in early budding time and T budding technique for Royal Gala (129.87 cm); chip budding technique for Golden Reinders (139.08 cm), Pink Lady (131.85 cm) and Jonagold Novajo (138.54 cm) have similar and higher than other varieties; reverse T budding technique for Royal Gala (137.05 cm). For late budding time and T budding technique for Golden Reinders (142.99 cm) and Jonagold Novajo (138.08 cm) have similar sapling length and higher than other varieties; chip budding technique for Royal Gala(140.36 cm) and Jonagold Novajo (136.01 cm) have higher than other varieties; reverse T budding technique for Golden Reinders (139.46 cm) has the highest mean (P<0.05).According to the results of the study obtained appropriate available saplings for TSE (TS 4217), although there were some differences for factors in some traits. It can put forward that any budding time and any budding techniques can apply for a successful sapling production and to get quality saplings for TSE.Key Words : Apple (Malus communis L.), M9 Clone Rootstock, Budding Technique, Budding Time, Sapling