Döviz kuru politikaları-dış ticaret hadleri ilişkisi Türkiye uygulaması (1984-2007)
The relationship between exchange rate policies and the terms of trade: an application in Turkey (1984?2007)
Yazar: ŞEVKİ KESKİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEZGİN AÇIKALIN
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / Para ve Banka Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru politikaları = Exchange rate policies ; Dış ticaret hadleri = Terms of trade ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Esnek kur sistemi = Flexible exchange rate system ; Para politikaları = Monetary policies ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model ; İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
Çalışmada döviz kuru ile dış ticaret hadleri arasındaki ilişki incelenmiştir. İlk olarak döviz kuru politikaları ve döviz kurları, çeşitleri itibariyle ele alınmış daha sonra dış ticaret hadleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Döviz kuru ile dış ticaret hadleri arasındaki ilişki teorik olarak da incelemesi yapıldıktan sonra 1984- 2007 yılları arası, Türkiye'de uygulanan döviz kuru politikaları dört farklı döneme ayrılmıştır. İlk olarak 1984-1988 dönemi esnek kur politikası, ikinci dönem 1989 -1994 esnek kur politikası, üçüncü dönem 1994-2001 sabit kur politikası ve son olarak 2001-2007 esnek kur politikası dönemleri olarak döviz kuru ve dış ticaret hadlerinin aylık verilerinden yararlanılarak, VAR analizi yöntemi kullanılarak, ekonometrik analizleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar granger nedensellik, etki-tepki fonksiyonları ve varyans ayrıştırma yöntemlerinden yararlanılarak yorumlanmıştır. Analiz sonucunda ilk dönemde döviz kuru ile dış ticaret hadleri arasında anlamlı bir ilişki ve nedensellik bulunamamıştır. İkinci dönemde ise döviz kuru değişkeninden dış ticaret hadlerine doğru bir nedenselliğin olduğu sonucu elde edilmiştir. Üçüncü dönemde ise döviz kuru ile dış ticaret hadleri arasında zayıf bir ilişkinin varlığı sonucuna ulaşılmıştır. Son dönemde ise döviz kurundan dış ticaret hadlerine doğru bir nedenselliğin varlığı sonucuna ulaşılmıştır ve iki değişken orta derecede ilişkili çıkmıştır.

Abstract:
In this study, the relationship between ecxhange rates and the terms of trade is examined. Firstly, the exchange rate policies and exchange rate with its? varieties are examined and secondly, the terms of trade are examined with a speacial focus on the details. After examining the relationship between exhange rate and the terms of trade from a theoretical view, the exchange rate policies executed in Turkey during the period 1984-2007 are seperated into four different terms. Firstly, econometric analyses are done via using VAR analysis depending on the monthly data from the exchange rates and terms of trade as the first term 1984-1988; flexible rate policy, the second term 1989-1994; flexible rate policy, the third term 1994-2001; fixed rate policy, and finally the fourt term 2001-2007; flexible rate policy. The results obtained from this study are discussed through using granger causality analysis, impulse response functions and variance decomposition. Upon getting the results of the analysis, no meaningful and causal relationship between the exchange rate and terms of trade is found for the first term. But for the second term, a causal ralationship is found from exchange rate variable to the terms of trade. In the third term, there is a slight relationship between the exchange rate and the terms of trade. In the final term, a causal relationship is found from the exchange rate to the terms of trade and the two variables are found to be moderately related to each other.