Akut pankreatit tanılı hastalarda ranson  kriterlerine göre hesaplanan hastalığın şiddeti ve mortalite oranının kan üre azotu-albümün oranı ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between blood urea nitrogen-albumin ratio disease severity and mortality rate calculated according to ranson criteria in patients with acute pancreatitis
Yazar: KÜBRA YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU GENÇ YAVUZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Genel Cerrahi = General Surgery ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Albüminler = Albumins ; Azot = Nitrogen ; C reaktif protein = C reactive protein ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kan = Blood ; Mortalite = Mortality ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Prognoz = Prognosis ; Üre = Urea

Özet:
Amaç: Akut pankreatit, hafif inflamasyondan, hayatı tehdit edici ve ölümle sonuçlanabilen
farklı klinikler ile kendini gösteren inflamatuar bir hastalıktır. Hastalığın doğru ve erken tanı
alarak, şiddetini öngörebilmek, gerek olası komplikasyonların önlenmesinde gerekse
hastalığın seyrini iyileştirmede ve mortalite ve morbiditenin azaltılmasında büyük önem
taşımaktadır. Hastanın acil serviste geçirdiği süreyi kısaltmak, hastalık şiddetini ve yatış
ihtiyacını erkenden belirlemek ve tedavisini vermek için kullanılacak parametrelerin bu
doğrultuda; ulaşılabilirliği, süresi, maliyeti, non-invaziv olması belirleyici olacaktır.
Yaptığımız çalışmada parametre olarak serum BUN ve serum CRP ile serum albumin
oranlarının acil servisimizde tanısı konulmuş ve çalışmaya dahil edilmiş akut pankreatit tanılı
hastalarda ilişkisini inceledik.
Materyal ve metod: Bu araştırma 01.01.2017-01.01.2021tarihleri arasında hastanemiz acil
servisine başvuran dahil etme ve dışlama kriterlerine uyan, akut pankreatit tanısı ile yatışı
yapılarak takip edilen, 494 hastanın epikrizleri, laboratuar ve görüntüleme testleri retrospektif
olarak incelenerek yapıldı. Hastalar özellikleri, hastalık şiddeti, etyoloji, komplikasyon
gelişimi ve mortaliteye göre sınıflandırıldı. Hastalık ağırlığını değerlendirmek için Ranson
kriterleri kullanıldı. Laboratuar parametrelerinden: tam kan, AST, lipaz, LDH, albümin, baz
açığı, CRP, glukoz, BUN düzeyleri başvuru anı ve 48. Saatte olarak değerlendirildi. Ayrıca
hastaların başvuru ve 48. Saatte bulunan radyolojik görüntülenme yöntemleri
değerlendirilerek biliyer- non biliyer ayrımı, hastalık ciddiyeti ve gelişen komplikasyonlar
analiz edildi. Hastaların acil servise gelişlerindeki kan üre azotu/albümin oranının ve Creaktif protein- albümin oranının Ranson skoru ile korelasyonu, hastalığın şiddeti ve hastane
içi mortaliteyi öngörmedeki etkinliği incelendi.
Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 56,9±18,42 yıl ve %51,6‟sı erkek olan toplam 494 hasta
dahil edildi. 261 hasta (%52,8) biliyer ve 233 hasta (%47,2) non-biliyerdi. Hastaların
%95,1‟inde pankreatit türü ödematöz ve %4,9‟unun nekrotizandı. Hastaları hastane içi
mortalite gelişen ve taburcu olan olarak iki gruba ayırdığımzda ilk başvuru (AUC=0,818;
[%95GA: 0,781-0,851]; p<0,001) ve 48.saat BUN/Albümin (AUC=0,860; [%95GA: 0,826-
0,889]; p<0,001), 48.saat CRP/Albümin değerlerinin (AUC=0,764; [%95GA: 0,724-0,801];p<0,001) ve Ranson skorunun (AUC=0,761; [%95GA: 0,721-0,798]; p<0,001) mortaliteyi
öngörmede anlamlı olduğunu gösterdik. AP hastalarında mortalitenin öngörülmesinde ilk
başvuru anındaki BUN/Albumin >0,480 cut off değerinde %82,35 ve %72,48 seçicilik
göstermiştir. Mortaliteyi öngörmede Ranson skoru >2 cut-off değeri için ise duyarlılık
%82,35 ve seçicilik %61,01 idi. Yapılan tek değişkenli analizler sonucunda, hastalarda yaş,
nekrotizan pakreatit, BUN/Albümin >0,480, CRP/Albümin >1,688 ve Ranson skoru >2
mortalite ile ilişkili bulundu (p<0,05). Tek değişkenli analizde p <0,2 çıkan faktörler çok
değişkenli modele dahil edildi. Buna göre, hastalarda nekrotizan pankreatit türü (OR: 11,351;
%95 CI: 2,415-53,341; p=0,002), BUN/Albümin>0,480 (OR: 4,733; %95 CI1,148-19,506;
p=0,031) ve Ranson skoru>2 (OR: 4,142; %95 CI: 1,001-17,143; p=0,049) olmasının
mortalite riskini arttırdığı gözlendi.
Sonuç: Çalışmamızda AP tanılı hastalarda ilk başvuru anında ve 48. saatte hesaplanan BAR
oranının mortaliteyi öngörmede anlamlı olduğunu gösterdik. 11 farklı parametrenin
kullanıldığı Ranson skorunun pratik olmaması ve hastaların geliş anında mortalite öngörüsü
yapamamasından dolayı özellikle ilk başvuru BAR oranının AP hastalarında mortalite
öngörüsünde kullanılabileceğini düşünüyoruz.
Anahtar kelimeler: Akut pankreatit, CRP/albumin oranı, BUN/albumin oranı, prognoz,
mortalite, morbidite

Abstract:
Aim: Acute pancreatitis is secondary to the damage to the pancreatic tissue and other tissues
of the body, and the subsequent inflammation, when the digestive enzymes secreted from the
pancreatic tissue change from the inactive form to the active form for some reasons (biliary
tract stones and diseases, alcohol, drugs and toxins, tumors, infections, trauma, etc.). It is a
common and important disease in which local and systemic complications can develop. The
clinic of acute pancreatitis may be mild, or it may vary in a mortality and morbidity curve
that can lead to organ failure and death. Early diagnosis and weight classification of patients
with acute pancreatitis are very important in determining the prognosis and reducing
morbidity and mortality. It is beneficial to use easy-to-reach, fast-resulting and non-invasive
methods in the management of patients. In this study, we evaluated the relationship between
the severity of the disease and the mortality rate calculated according to Ranson's criteria
with blood urea nitrogen-albumin ratio and c-reactive protein/albumin ratio in patients with
acute pancreatitis.Material and Method: We reviewed the files of AP patients in the between January 2017
and January 2021.A total of 690 patients were retrieved initially, 196 were excluded from the
study due to lack of follow-up and insufficient laboratory values. Patients with documented
Our patients were over the age of 18, hospitalized with AP diagnosis according to Atlanta
criteria. Laboratory parameters had been recorded and radiological imaging were performed
to evaluate pancreatitis severity at least at the date of admission. Finally 494 patients were
included in the analysis. Patients were classified according to their characteristics, disease
severity, etiology, complication development and mortality. Ranson criteria were used to
assess disease severity. Laboratory parameters: whole blood, AST, lipase, LDH, albumin,
base deficit, CRP, glucose, BUN levels were evaluated at admission and 48 hours. In
addition, biliary-non-biliary separation, disease severity and developing complications were
analyzed by evaluating the radiological imaging methods of the patients at admission and at
the 48th hour. Correlation of blood urea nitrogen/albumin ratio and C-reactive proteinalbumin ratio with Ranson score at the time of patients' admission to the emergency
department, their effectiveness in predicting the severity of the disease and in-hospital
mortality were examined.
Results: A total of 494 patients, mean age 56.9±18.42 years and 51.6% male, were included
in the study. 261 patients (52.8%) were biliary and 233 patients (47.2%) were non-biliary.
Pancreatitis type was edematous in 95.1% of patients and necrotizing in 4.9%. When we
divided the patients into two groups as those who developed in-hospital mortality and were
discharged, the first admission (AUC=0.818; [95%CI: 0.781-0.851]; p<0.001) and the 48th
hour BUN/Albumin (AUC=0.860; [95%CI: 0.826- 0.889]; p<0.001), 48th hour
CRP/Albumin values (AUC=0.764; [95%CI: 0.724-0.801]; p<0.001) and Ranson score
(AUC=0.761; [95%CI: 0.721-0.798]; We showed that p<0.001) is significant in predicting
mortality. In the prediction of mortality in AP patients, BUN/Albumin at the time of first
admission showed 82.35% and 72.48% selectivity at a cut-off value of >0.480. For the cutoff value of Ranson score >2 in predicting mortality, the sensitivity was 82.35% and the
selectivity was 61.01%. As a result of univariate analyzes, age, necrotizing pancreatitis,
BUN/Albumin >0.480, CRP/Albumin >1.688 and Ranson score >2 were associated with
mortality in patients (p<0.05). Factors with p <0.2 in univariate analysis were included in the
multivariate model. Accordingly, patients had necrotizing pancreatitis type (OR: 11,351; 95%
CI: 2,415-53.341; p=0.002), BUN/Albumin>0.480 (OR: 4.733; 95% CI1.148-19.506;
p=0.031) and Ranson score. >2 (OR: 4.142; 95% CI: 1.001-17.143; p=0.049) was observed to
increase the risk of mortality.
Conclusions: In our study, we showed that the BAR ratio calculated at the first admission
and at the 48th hour is significant in predicting mortality in patients with AP. We think that
especially the first admission BAR ratio can be used to predict mortality in AP patients, since
the Ranson score, which uses 11 different parameters, is impractical and cannot predict
mortality at the time of admission.
Keywords: Acute pancreatitis, mortality, severity, prognosis, morbidity, BUN-albumin rate,
CRP-albumin rate