2014-2018 yılları arasında Adli Tıp Kurumu Antalya Grup Başkanlığında otopsisi yapılan 65 yaş ve üstü olguların özellikleri
Characteristics of autopsies of 65 years and over, performed in Antalya Branch of Council of Forensic Medicine, between 2014-2018
Yazar: IŞIL KARACA BAYSAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR MUSTAFA KARAGÖZ
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli bilimler = Forensic sciences ; Adli tıp = Forensic medicine ; Adli tıp = Forensic medicine ; Otopsi = Autopsy ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılara kötü muamele = Elder abuse ; Yaşlılık = Old age ; Ölüm nedeni = Cause of death

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü yaşlılığı; çevresel faktörlere uyum sağlayabilme
yeteneğinin azalması olarak tanımlamaktadır ve 65 yaş ve üzeri bireyler "yaşlı"
olarak sınıflandırılmaktadır (2). Tıp ve teknoloji alanındaki gelişmelere paralel
olarak yaşam sürelerinin uzaması, sosyoekonomik koşulların iyileşmesi ve azalan
doğurganlık ile birlikte son yıllarda yaşlı nüfus oranı tüm dünyada giderek
artmaktadır (3). Buna bağlı olarak da Adli Tıbbi uygulamalarda daha fazla yaşlı
kişiler ile karşılaşılmaktadır.
Bu çalışmada; Antalya'da adli otopsisi yapılan 65 yaş ve üstü ölümlerle
ilgili veriler (olguların sosyo-demografik özellikleri, uyrukları, aylara göre
dağılımları), ölümün orijini (kaza, intihar, cinayet), otopsi bulguları, ölüm
nedenleri, histopatolojik inceleme ve toksikolojik analiz sonuçları, ölüm nedeni
cinayet veya intihar ise yöntemi, istismar bulguları olup olmadığı gibi hususları
incelemek, daha önce yapılan çalışmalarla karşılaştırmak, adli tıp uzmanları
açısından üzerinde durulması gereken noktalara dikkati çekmek, 65 yaş ve üstü
ölüm olgularını azaltmak adına alınabilecek önlemlere ışık tutmak amaçlanmıştır.
Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Eğitim ve Bilimsel Araştırma
Komisyonunun 20.05.2019 tarih, 21589509/2019/364 kararı ile onay verilen
çalışmamızda; 01 Ocak 2014 - 31 Aralık 2018 tarihleri arasında Antalya Adli Tıp
Grup Başkanlığı bünyesinde toplam 4342 otopsisi yapılan olgudan 65 yaş ve üstü
olan toplam 896 olgu (% 20,6) tespit edilmiş olup, olguların 640'ı (% 71,4) erkek,
256'sı (% 28,6) kadındır. Olguların yaş ortalaması 74,4 (65-103 yaş) olup, %
55,7'si (n:499) 65-74 yaş grubunda, % 34,9'u (n:313) 75-84 yaş grubunda, %
9,4'ü (n:84) 85 ve üzeri yaş grubundadır. Olgulardan 298'i (% 33,3) yabancı
uyruklu, 598'i (% 66,7) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıydı. Olgular en çok 287 
81
(% 32,0) olgu ile sonbahar aylarında, ardından 215 (% 24,0) olgu ile yaz
aylarında, ay olarak ise 136 (% 15,2) olgu ile en çok eylül ayında, 51 (% 5,7) olgu
ile en az ocak ayında görülmüştür.
Ölüm orijini, olguların 433'ünde (% 48,3) "doğal" (dahili) nedenli ölüm,
216'sında (% 24,1) "kaza", 71'inde (% 7,9) "intihar", 18'inde (% 2,1) "cinayet"
olup, 9'unda (% 1) ölüm orijini "kaza+doğal ölüm" olarak değerlendirilmiştir.
Olgulardan 149'unda (% 16,6) ölüm orijininin belirlenemediği, bunlardan
118'inin negatif otopsi olduğu, 31'inin ölüm nedeninin belirlenmiş fakat ölüm
orijini hakkında kanaat oluşmamış olgular olduğu kayıtlıdır. Orijini intihar olan
olgularda kadın hâkimiyeti istatistiksel olarak anlamlı derecede fazla
bulunmuştur. Olguların yaşamını yitirdiği yerlerin büyük bir kısmını ev (n:317, %
35,4), daha sonra hastane (n:296, % 33) ve otel (n:83, % 9,3) oluşturmuştur.
Olguların en fazla (n:230% 25,7) evde ailesi ile birlikte, (n:191% 21,3)
tatil amaçlı otelde ve (n:152% 17) evde tek başına yaşadığı saptanmıştır. Her ne
kadar ailesi ile birlikte yaşayan yaşlılar çalışmamızda da büyük bir yüzdeyi
oluştursa da tatil amaçlı otelde kalanların yüksekliği nedeniyle, diğer çalışmalara
kıyasla oran düşük kalmaktadır.
Ölüm nedenleri en sık "doğal" (dahili nedenli) (n: 433, % 48,3) olup, bunu
asfiksi (n:168, % 18,8), künt travma (n:112, % 12,5), ateşli silah yaralanması
(n:19, % 2,1), kesici-delici alet yaralanması (n:9, % 1) izlemektedir. Ateşli silah
yaralanması sonucu ölen/öldürülen olgularda belirgin erkek hakimiyeti
(kadın/erkek oranı: 1/18) bulunmaktadır. Ayrıca sınıflandırmaya girmeyen diğer
nedenlerle ölen 27 (% 3,0) olgu, çoklu nedenlerle ölen 10 (% 1,1) olgu, ölüm
nedeninin belirlenemeyen 118 (% 13,2) olgu olduğu anlaşılmaktadır. Künt travma
nedeni olarak en çok trafik kazası (n:61), sonra yüksekten-merdivenden düşmelere
(n:31) rastlandığı saptanmıştır.
En sık görülen "doğal" (dahili) ölüm nedenleri iskemik kalp damar
hastalığı (n:278, % 62,9) ve kalp yetmezliği (n:49, % 11,1) olarak saptanmıştır.
Olguların 37'sinde (% 8,3) birden çok doğal ölüm nedenine bir arada
rastlanmıştır. Kaza orijinli ölümlerde (n:225) en sık suda boğulmalar (n: 99, %
44), ardından trafik kazaları (n:61, % 27,1) saptanmıştır. Kaza şekli CO 
82
zehirlenmesi ile birlikte yanma olan olguların kadınlarda, erkeklere oranla yüksek
olduğu saptanmıştır.
Olguların 460'ında (% 51,3) kronik hastalık öyküsü var iken, 76'sında (%
8,5) kronik hastalığı bulunmadığı kayıtlıdır. Olguların 360'ında ise (% 40,2)
kronik hastalık olup olmadığı kayıtlı değildir. İlaç kullandığı belirlenen 247
olgunun en sık (n:100, % 40,5) kalp ilacı/ilaçları ve (n:88,% 35,6) hipertansiyon
(HT) ilacı/ilaçları kullandığı saptanmıştır.
Travma öyküsü olan 182 olgunun 104'ünün hastane başvurusu olduğu, 78
olguda hastane başvurusu bulunmadığı, travma öyküsü olan olguların hastane
başvurularının travma öyküsü bulunmayanlara göre daha fazla olduğu, kayıtlıdır.
Ölüm orijininin intihar olabileceği kanaatine varılan 71 olgudan 45'inin ası
ile, 10'unun ateşli silahla, 5'inin ilaç intoksikasyonuyla, 5'inin yüksekten
atlayarak, 1'inin suya (kuyu) atlayarak, 5'inin ise diğer yöntemlerle intihar ettiği
kayıtlıdır. Kadınların intihar ederken ası yöntemini diğer yöntemlere göre daha
yüksek oranda kullandığı saptanmıştır. Ölüm orijininin cinayet olduğu kayıtlı olan
18 olgudan 7'sinin ateşli silahla, 3'ünün elle boğularak, 2'sinin darpla, 6'sının
kesici-delici aletle yaralanarak öldürüldükleri bulunmuştur. Çalışmada elde edilen
sayılar istatistiki yorum için küçük olsa da, öldürülen erkeklerin sayısının,
öldürülen kadınların sayısından 2,6 kat fazla olduğu, kadınlara oranla erkeklerin
ateşli silahla 6 kat fazla, kesici delici alet yaralamasıyla 2 kat fazla öldürüldüğü,
darp edilerek öldürülen 65 yaş üstü olguların ise sadece erkeklerden oluştuğu
saptanmıştır.. Olguların 25'inde (% 2,8) fiziksel istismar şüphesi olduğu, 8'inde
(% 0,9) fiziksel istismar bulunduğu (bu 8 olgudan 5'inin aile içinden bireyler
tarafından istismara uğradığı) kayıtlıdır. Olguların 149'unda (% 16,6) kokuşma
bulguları saptanmıştır. Kişinin yaşadığı yer ile kokuşma bulgularının varlığı
değerlendirildiğinde; kokuşma bulguları saptanan 149 olgudan 72 (% 48,3)
olgunun evde tek başına yaşadığı, 25 (% 16,8) olgunun evde ailesiyle birlikte
yaşadığı, evde tek başına yaşayan olgularda kokuşma bulgularına rastlanma
sıklığının arttığı kayıtlıdır.
Çalışmamızda da saptandığı üzere yaşlı nüfusundaki artış ile paralel olarak
adli nedenli otopsiler içindeki yaşlı oranları da artış göstermektedir. Toplum
içindeki yaşlı nüfus oranı artarken adli tıp uzmanları daha fazla sayıda yaşlı olgu 
otopsisi ile karşılaşmakta ve yaşlı ölümlerinin nedenlerini belirlemeye
çalışmaktadırlar (8).
Yaşlılıkta görülen sorunların büyük kısmının önlenebilir ya da
geciktirilebilir olduğu unutulmamalı (6), yaşlının kendine yetebilen bağımsız bir
birey olarak yaşamına devam etmesi için gerekli ekonomik, tıbbi ve sosyal destek
oluşturulmalıdır. Bakıma ihtiyacı olan yaşlının olanaklı ise, öncelikli olarak aile
içinde bakılmasının yolları aranmalıdır. Yaşlısına bakan aile fertlerinin de
ekonomik, tıbbi, sosyal ve psikolojik olarak desteklenmesinin yolları aranmalı,
eğer bakım veren tek ise saatlik-yarım günlük-günlük bile olsa haftanın belirli
günlerinde yaşlının bakımına evinde destek verilerek bakım verenin ihtiyaçlarını
karşılamasına da olanak tanınmalı, bu uzun, yorucu ve regresif süreçte hem
yaşlının hem bakım verenin motivasyonunu artırmak için yöntemler
geliştirilmelidir (129).

Abstract:
Characteristics of Autopsies of 65 Years And Over,
Performed in Antalya Branch of Council of Forensic Medicine,
Between 2014-2018
World Health Organization defines being elderly as a decrease in the
ability to adapt to environmental factors and people aged 65 and over are
classified as "elderly". (2). Increased life-span, improvement of socioeconomic
conditions and decreasing fertility in parallel with the developments in the field of
medicine and technology, have caused an increase in the rate of the elderly
population all over the world in recent years (3). Thus, more elderly people are
encountered in Forensic Medical Practices.
In this study, data of medico-legal autopsies related to deaths aged 65 and
over in Antalya (socio-demographic characteristics, nationalities, distribution by
months), the origin of deaths (accident, suicide, murder), autopsy findings, causes
of deaths, histopathological examination and toxicological analysis results, and
whether there are signs of elder abuse were analyzed to make a comparison with
previous studies, to draw attention to the points that should be taken notice by
forensic practitioners, and to shed light on the measures that can be taken to
reduce the cases of death at the age of 65 and above. Additionally, if the manner
of death is murder or suicide, their methods were analyzed as well.
In our study, with the decision of (approved date: 20.05.2019, number:
21589509/2019/364) Education and Scientific Research Committee of Council of
Forensic Medicine, we reviewed the records of autopsies between the dates of
January 01, 2014 and December 31, 2018, and found a total of 896 cases (20.6%)
aged 65 and over among the 4342 autopsies performed in Antalya. According to
their records, 640 (71.4%) of them were male, 256 (28.6%) were female. The
average age of the patients was 74.4 (65-103 years), 55.7% (n: 499) were in the
65-74 age group, 34.9% (n: 313) were in the 75-84 age group, 9.4 % of them (n: 
85
84) were in the age group of 85 and over. Two-hundred-ninety-eight of the cases
(33.3%) were foreign national, and 598 (66.7%) were citizens of the Turkish
Republic. The cases were mostly in autumn with 287 (32.0%) cases, then in
summer with 215 (24.0%) cases, and in terms of the month; most of the cases
were in September with 136 (15.2%) cases, and least of them were seen in
January with 51 (5.7%) cases.
The manner of death was "natural" in 433 (48.3%) of the cases, "accident"
in 216 (24.1%) cases, "suicide" in 71 (7.9%) cases, "murder" in 18 (2.1%) cases,
and finally 9 of them (1%) were evaluated as "accidental + natural death". It is
noted that in 149 (16.6%) of the cases, the manner of death could not be
determined, 118 of them were negative autopsies, and in 31 cases the causes of
deaths were determined, but there were no opinions about the manner of death.
For suicide cases, women were found to be statistically significantly higher in
number.
The most frequent places of death were reported as homes (n: 317, 35.4%),
followed by hospitals (n: 296, 33%) and hotels (n: 83, 9.3%). It was determined
that most of the cases had been living with their families at home (n: 230, 25.7%),
at a hotel for vacation (n: 191, 21.3%) and at home alone (n: 152, 17%).
Although, the elderly living with their families constitutes a large percentage in
our study, the rate remains low compared to other studies due to the higher
number of people staying in hotels for touristic activities.
The most common cause of death were natural causes (n: 433, 48.3%), and
it was followed by asphyxia (n: 168, 18.8%), blunt trauma (n: 112, 12.5%),
gunshot wound (n: 19, 2.1%) and stab wound (n: 9, 1%). There was a significant
male dominance (female/male ratio: 1/18) in cases who died as a result of gunshot
wounds. In addition, it was understood that there are 27 (3.0%) cases who died
due to other reasons which were not classified, 10 (1.1%) cases died due to
multiple reasons, and there are 118 (13.2%) cases whose causes of deaths could
not be determined. It was found that the most frequent cause of blunt trauma was
traffic accidents (n: 61), followed by falls from height (n: 31).
The most common natural causes of death were ischemic cardiovascular
disease (n: 278, 62.9%) and heart failure (n: 49, 11.1%). Multiple causes of 
86
natural death were found together in 37 (8.3%) of the cases. In accidental deaths
(n: 225), the most frequent cause was drowning (n: 99, 44%) and it is followed by
traffic accidents (n: 61, 27.1%). It was determined that the cases of burning
combined with CO poisoning were higher in women than men.
It was recorded that 460 (51.3%) of the cases had histories of chronic
diseases, while 76 (8.5%) did not have any chronic disease. In 360 (40.2%) of
cases, there was no information whether there were any history of a chronic
disease or not. It was determined that in 247 cases who were determined to use
some form of therapeutic medicine for an underlying condition, most frequently
used agents were (n: 100, 40.5%) cardiac agents and it was followed by antihypertensive (HT) (n: 88, 35.6%) agents.
It was observed in the records that 104 of 182 cases with trauma history
had hospital admissions, 78 cases did not have hospital admissions, and the cases
with a trauma history have more hospital admissions than those without a trauma
history.
Within the 71 cases whose manner of death were thought to be suicide, 45
of them died by hanging, 10 by a firearm, 5 by drug intoxication, 5 by jumping
from height, 1 by drowning in a well, and 5 with other methods. It was found that
women used the hanging method at a higher rate than other methods while
committing suicide. It was determined that 7 out of the 18 murder cases were
killed by a firearm, 3 of them by strangulation, 2 of them by physical assault, and
6 of them by stabbing. Even though, the data obtained in our study were too small
for a statistical interpretation, it was shown that the number of male murder
victims was 2.6 times higher than the number of female murder victims.
Moreover, men were killed by a gunshot wound 6 times more, and by a stab
wound 2 times more than women. Additionally, the cases over the age of 65 who
died as a result of physical assault were only men. It was found that 25 (2.8%) of
the cases were victims of suspected physical abuse and 8 (0.9%) of them had
findings of physical abuse (5 of these 8 cases are abused by individuals within the
family). Decomposition signs were detected in 149 (16.6%) of the cases. When
places of death and presence of decomposition signs were compared, it was found
that 72 (48.3%) cases out of 149 cases with signs of decomposition had been 
87
living alone at home, 25 (16.8%) cases had been staying with their family, and the
incidence of decomposition signs was increased in cases living alone at home.
As determined in our study, in parallel with the increase in the elderly
population, the proportions of elderly in medico-legal autopsies were also
increased. With the increasing percentage of the elderly population in societies,
forensic practitioners encounter more and more medicolegal autopsy cases in
elderly population and challenging cases become even more frequent. (8).
It should not be kept in mind that most of the problems seen in elderly can
be prevented or delayed (6), necessary economic, medical and social support
should be created for the elderly to continue their life as a self-sufficient,
independent individual. For the elderly who need care, if possible, options for
taking care within the family should be looked for, primarily.. Economic, medical,
social and psychological support should be sought for family members who take
care of their elderly people. If the caregiver is alone, they should be provided with
support at home on certain days of the week to be able to meet their own needs,
even if the support provided is hourly, half-day or daily support. Some certain
methods should be developed to increase the motivation of both the elderly and
their caregivers in this long-lasting, tiring and regressive process (129).