Spor yapan ve yapmayan ergenlerin siber zorbalığa karşı eylemsel ve duygusal tepkilerinin incelenmesi
Investigation of the actional and emotional reactions of adolescents who do and do not do sports to cyberbullying
Yazar: RUMEYSA NUR ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ESİN SEZGİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bilişim teknolojisi = Information technology ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Gelişim psikolojisi = Development psychology ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Kişiler arası iletişim = Interpersonal communication ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; İletişim psikolojisi = Communication psychology

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı spor yapan ve yapmayan ergenlerin siber zorbalığa karşı verdikleri eylemsel ve duygusal tepkileri incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Çalışmaya Gaziantep ilinde farklı lise türlerinde 9-12. sınıflarda öğrenim gören, düzenli olarak spor yapan ve yapmayan 518 ergen basit rastgele örnekleme yöntemi kullanılarak dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak, "Sosyodemografik Bilgi Formu" ve "Siber Zorbalığa Karşı Tepkiler Ölçeği (SZKTÖ)" kullanılmıştır. Çalışmanın veri analizlerinde, Bağımsız Gruplar T-Testi, İki Faktörlü Varyans Analizi (ANOVA), Scheffe Testi ve Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Siber zorbalığa karşı eylemsel ve duygusal tepkiler alt boyutlarında ergenlerin spor yapma durumlarına göre anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Spor yapanların duygusal tepkileri, eylemsel tepkilerini etkilemektedir. Spor yapmayanlarda daha fazla duygusal içsel ve dışsal tepkiler, kaçınma ve mağduriyete karşı önlem alma, spor yapanlarda intikam ve diyalog davranışları saptanmıştır. Siber zorbalığa en çok tepki verenler spor yapmayan 16 yaşındaki Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine giden, tek ebeveynli olan ve kardeşi olmayan kız ergenlerdir.
Sonuç: Spor yapmanın ergenlerde siber zorbalığa karşı verdikleri tepkileri etkilediği, spor yapmayanların siber zorbalığa karşı daha fazla duygusal ve eylemsel tutumlar sergiledikleri sonucuna ulaşılarak, ergenlerin duygu ve eylemlerini yönetmede sporun ayırıcı rolünün önemi ve demografik özelliklerin etkisi ortaya koyulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Ergenlik Dönemi, Siber Zorbalık, Spor Yapmak

Abstract:
Aim: The aim of the research is to examine the emotional and behavioral reactions of adolescents who do and do not do sports to cyberbullying.
Materials and Methods: The relational screening method, one of the quantitative research methods, was used in the research. The study included 9-12th grade students in different types of high schools in Gaziantep. 518 adolescents who were studying in classrooms and who did or did not do sports regularly were included using the simple random sampling method. "Sociodemographic Information Form" and "Reactions to Cyberbullying Scale (SZKÖ)" were used as data collection tools. In the data analysis of the study, Independent Groups T-Test, Two-Factor Analysis of Variance (ANOVA), Scheffe Test and Pearson Correlation Analysis were used.
Results: Significant differences were found in the sub-dimensions of operational and emotional reactions to cyberbullying, depending on the sports activities of adolescents. The emotional reactions of athletes affect their behavioral reactions. More emotional internal and external reactions, avoidance and taking precautions against victimization were detected in those who did not do sports, and revenge and dialogue behaviors were detected in those who did sports. Those who react most to cyberbullying are 16-year-old female adolescents who do not do sports, go to Vocational and Technical Anatolian High School, are single parents, and do not have siblings.
Conclusion: It was concluded that playing sports affects adolescents' reactions to cyberbullying, and that those who do not do sports exhibit more emotional and actional attitudes against cyberbullying, and the importance of the distinctive role of sports and the effect of demographic characteristics in managing adolescents' emotions and actions have been revealed.
Key Words: Adolescence, Cyber Bullying, Doing Sports