1 numaralı Kilise Defteri'nin transkripsiyon ve değerlendirmesi
Transcription and evaluation of Church Record Book number one
Yazar: EBUBEKİR TANGÜNER
Danışman: PROF. DR. GÜLBADİ ALAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Azınlık okulları = Minority schools ; Gayrimüslimler = Non muslem ; Kilise Defteri = Church Record Book ; Manastır = Monastery ; Okullar = Schools ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Yabancı okullar = Foreign schools

Özet:
Bir beylikten koca bir cihan imparatorluğuna dönüşen Osmanlı Devleti çok geniş bir coğrafya da hüküm sürdüğünden dolayı bünyesinde çok çeşitli milletleri barındırıyordu.  Öyle ki Osmanlı devleti içinde gayrimüslimler etnik bakımdan 22'e ayrılıyordu.
Osmanlı Devleti farklı inançlardan, farklı dinlerden olan tebaasını, halkını gayrimüslim olarak nitelendiriyordu. Gayrimüslimler azınlık olarak da isimlendiriliyordu. Gayrimüslim tebaayla ilgili Osmanlı arşivlerinde çok fazla belge mevcuttur. Kilise Defterleri de bu belgeler arasında önemli bir yer tutmaktadır. Kilise Defterleri incelendiğinde görülmektedir ki bu belgelerde Osmanlı Devleti'nde yaşayan gayrimüslimlerin din-ibadet ve eğitim-öğretim hürriyetleri ile sosyal kurumları gibi konularda derin, detaylı ve önemli bilgileri verildiği anlaşılmaktadır. Yine bu belgelerde gayrimüslimlerin nüfusları, demografik durumları, ibadet ve inanç eksenli yapıları, bu yapıların faaliyetleri, yürütülmesi gibi birçok konuda önemli bilgiler yer almaktadır. 
Kilise Defterlerini inceleme konusu olarak seçmemizin ana nedeni gayrimüslimlerle ilgili önemli bilgileri içeren bu defterlerin araştırmacılar tarafından gerekli ilgiyi görmemesi ve bu konuda yapılan çalışmaların çok kısıtlı ve az sayıda olmasından dolayıdır.  Tezin konusunu 1 Numaralı Kilise Defteri'nin transkripsiyonu ve değerlendirmesi oluşturmaktadır. Şimdiye kadar bu defterlerle alakalı olarak 6 ve 7 numaralı defterlerin transkripsiyon ve değerlendirmesi yapılmış ve bazı makaleler yazılmıştır. Bu tezin ana gayesi gayrimüslimlerle ilgili önemli bilgiler içeren bu defterlerden birinin transkribini yapmak ve sonraki çalışmara örnek teşkil etmektir.

Anahtar Kelimeler: Kilise Defteri, 6 Numaralı Kilise Defteri, Gayrimüslim, Mektep, Hastane

Abstract:
The Ottoman Empire, which transformed from a principality to an entire world empire, was home to a wide variety of nations, as it ruled over a wide geography. So much so that within the Ottoman state, non-Muslims were ethnically divided into 22.
The Ottoman Empire defined its subjects and people of different beliefs and religions as non-Muslims. Non-Muslims were also called minorities. There are many documents in the Ottoman archives about non-Muslim subjects. Church Notebooks also have an important place among these documents. When the Church Notebooks are examined, it is seen that in these documents, it is understood that non-Muslims living in the Ottoman Empire are given deep, detailed and important information on subjects such as freedom of religion-worship and education and social institutions. Again, in these documents, there are important information about the population of non-Muslims, their demographic status, their religious and belief-based structures, the activities and execution of these structures.
The main reason why we chose the Church Notebooks as the subject of study is that these notebooks, which contain important information about non-Muslims, do not receive the necessary attention from the researchers and the studies on this subject are very limited and limited. The subject of the thesis is the transcription and evaluation of the Church Book No.1. Until now, transcription and evaluation of notebooks numbered 6 and 7 have been made and some articles have been written. The main purpose of this thesis is to transcribe one of these notebooks that contain important information about non-Muslims and set an example for the next study.

Keywords: Church Book, Number 6 Church Book, Non-Muslim, School, Hospital