Rejenerasyon tedavisinde kullanılan proroot MTA ve endocem premixed MTA'nın, farklı çözücü solüsyonlar altında kanaldan uzaklaştırılma etkinliğinin mikro BT ile değerlendirilmesi
Evaluation of proroot MTA and endocem MTA premixed used in regeneration treatment, removal efficiency from the canal under different solvent solutions by micro CT
Yazar: FEYZA ÇETİNKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHTER ŞANAL ÇIKMAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Endodonti = Endodontics ; Mineral trioksit agregat = Mineral trioxide aggregate ; Tomografi-mikro bilgisayarlı = Tomograph-micro computed ; Ultrasonik dalgalar = Ultrasonic waves

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, rejeneratif endodontik tedavi (RET) prosedürüne göre koronal üçlüye uygulanan ProRoot MTA ve Endocem MTA Premixed'in ultrasonik enstrümantasyon ile uzaklaştırılma etkinliğini değerlendirmek ve farklı asidik solüsyonların materyal uzaklaştırılmasına etkisini incelemektir.
Materyal ve Metod: Bu çalışmada 40 adet çekilmiş daimi üst santral diş kullanıldı. Giriş kavitesi preparasyonunun ardından peeso reamer frezler ile immatür diş simülasyonu gerçekleştirildi. Örneklere RET prokolüne uygun olarak dezenfeksiyon amacıyla %1.5 NaOCl ile irrigasyon yapıldı ve kanal içi medikament olarak kalsiyum hidroksit yerleştirildi. Örnekler iki hafta, 37˚C'de PBS (Fosfat Tamponlu Salin) içerisinde inkübe edildi. Ardından %17 EDTA ile irrigasyon yapılıp örnekler koronal bariyer materyaline göre rastgele 2 gruba (n=20) ayrıldı: Grup 1: ProRoot MTA, Grup 2: Endocem MTA Premixed. Materyaller üretici firma talimatları doğrultusunda hazırlanarak örneklere yerleştirilip iki hafta inkübe edildi. Ardından örnekler mikro BT ile tarandı. Mikro BT taramasından sonra dental operasyon mikroskobu altında Woodpecker DTE S6 ultrasonik cihazı ve Bust 03-05 uçları kullanılarak ultrasonik enstrümantasyon ile materyaller uzaklaştırıldı.  Uzaklaştırma süreleri dijital kronometre ile kaydedildi. Örneklerin tekrar mikro BT taraması yapıldı. Tarama sonrasında her bir materyal grubu 2 alt gruba (n=10) ayrıldı: 1. Grup BioPure MTAD ve 2. grup %10 sitrik asit ile irrige edildikten sonra tekrar mikro BT taraması yapıldı. Elde edilen görüntüler DataViewer yazılımında pozisyonlandırılıp CTAn yazılımı ile incelendi. Kalan materyal hacmi (mm³) ölçülerek uzaklaştırılamayan madde miktarı yüzde olarak ifade edildi. Elde edilen veriler IBM SPSS 25 programında istatistiksel olarak analiz edildi. Ultrasonik enstrümentasyon ve irrigasyon sonrası kalan dolgu maddesinin gruplar içinde ve gruplar arasındaki yüzde farklılıkları sırasıyla bağımsız örneklem t testi, kruskal wallis testi ve mann whitney u testi kullanılarak istatistiksel olarak karşılaştırıldı. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.  
Bulgular:Kullanılan materyallerin başlangıç hacimleri arasında anlamlı fark görülmedi(p>0.05).Ultrasonik enstrümantasyon sonrası uzaklaştırılamayan madde miktarı ProRoot MTA grubunda(%0.747)  Endocem MTA Premixed grubuna( %0.009) göre anlamlı derecede daha yüksekti(p<0.05).Gruplar arasında uzaklaştırılma süresi açısından anlamlı fark görülmedi(p>0.05).Her iki asidik solüsyon grubunda irrigasyon sonrası kalan madde miktarında anlamlı bir azalma tespit edilmedi(p>0.05). 
Sonuç:Operasyon mikroskobu altında ultrasonik enstrümantasyon ile kalsiyum silikat esaslı materyallerin büyük ölçüde uzaklaştırabildiği tespit edildi. Endocem MTA Premixed'in uzaklaştırılabilirliğinin anlamlı derecede daha yüksek olması nedeniyle retreatment gerektiren vakalarda avantaj sağlayabileceği öngörülmektedir.
Anahtar kelimeler: MTA uzaklaştırılması, rejenerasyon, mikro BT, ultrasonik

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the removal efficiency of ProRoot MTA and Endocem MTA Premixed applied to the coronal third according to the regenerative endodontic treatment (RET) procedure by ultrasonic instrumentation and to examine the effect of different acidic solutions on material removal.
Materials and Methods In this study, 40 extracted permanent upper central teeth were used. After the access cavity preparation, immature tooth simulation was performed with peeso reamer burs. The samples were irrigated with 1.5% NaOCl for disinfection in accordance with the RET protocol and calcium hydroxide was placed as an intracanal medicament. Samples were incubated in PBS (Phosphate Buffered Saline) at 37˚C for two weeks. Then irrigation was done with 17% EDTA and the samples were randomly divided into 2 groups (n=20) according to the coronal barrier material: Group 1: ProRoot MTA, Group 2: Endocem MTA Premixed. The materials were prepared in according to the manufacturer's instructions, placed in the samples and incubated for two weeks. Then the samples were scanned with micro CT. After scanning, materials were removed by ultrasonic instrumentation using Woodpecker DTE S6 ultrasonic device and Bust 03-05 tips under a dental operating microscope. Removal times were recorded with a digital stopwatch. Micro CT scan of the samples was performed again. After scanning, each material group was divided into 2 subgroups (n=10): Group 1 was BioPure MTAD and group 2 was irrigated with 10% citric acid, and then microCT scanning was performed again. Obtained images were positioned in DataViewer software and analyzed with CTAn software. The residuel material that could not be removed by measuring the remaining material volume (mm³) was expressed as a percentage. The obtained data were statistically analyzed in IBM SPSS 25 program. The percentage differences of the remaining filling material before and after ultrasonic instrumentation within and between groups were statistically compared using the paired sample t test, kruskal wallis test and mann whitney u test, respectively. The significance level was determined as 5%.
Results: There was no significant difference between the initial volumes of the materials used (p>0.05). The residuel material that could not be removed after ultrasonic instrumentation was significantly higher in the ProRoot MTA group (0.747%) compared to the Endocem MTA Premixed group (0.009%). There was no significant difference in terms of the amount of substance remaining after irrigation in both acidic solution groups (p>0.05).
Conclusion: It was determined that calcium silicate-based materials could be removed to a great extent by ultrasonic instrumentation under the operating microscope. It is predicted that Endocem MTA Premixed can be advantageous in cases requiring retreatment due to its significantly higher removal rate.
Key Words: MTA removal, regeneration, micro CT, ultrasonic tips