Okul öncesi çocuklarına uygulanan sosyal beceri eğitiminin sosyal beceri düzeyleri üzerindeki etkisi ve sosyal beceri düzeyleri ile mizaç özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the social skills training program effects on preschool children's social skills and relationship between social skills and temperament
Yazar: KIZBES MERAL KILIÇ
Danışman: PROF. DR. FATMA ABİDE GÜNGÖR AYTAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kişilik özellikleri = Personality traits ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training ; Sosyal yetkinlik = Social self-efficacy

Özet:
Bu araştırmada okul öncesi eğitime devam eden çocukların sosyal becerilerinin artırılmasına yönelik olarak hazırlanan Sosyal Beceri Eğitimi Programı'nın çocukların sosyal becerileri üzerinde etkisi ve çocukların sosyal becerileri ile mizaçları arasında ilişki incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, kamu kurumuna ait okul öncesi eğitime devam eden, normal gelişim gösteren, anne babaları sağ ve öz olan çocuklar oluşturmuştur. Araştırma ön test-son test kontrol gruplu deneysel desende gerçekleştirilmiştir. Deney grubuna okul öncesi eğitime devam eden 26 çocuk, kontrol grubuna da okul öncesine devam eden 29 çocuk dahil edilmiştir. Deney grubundaki çocuklara okul öncesi eğitim programlarına ek olarak sekiz hafta süreyle haftada üç kez Sosyal Beceri Eğitimi Programı uygulanmıştır. Kontrol grubundaki çocuklar ise okullarında uygulanan okul öncesi eğitim programına devam etmişlerdir. Veri toplamada "Denver II Gelişimsel Tarama Testi", "Bilgi Toplama Formu", "Sosyal Beceri Ölçeği" ve "Çocuk Davranış Listesi" kullanılmıştır. Verilerin analizinde, Karışık Desen Anova Analizi ile Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Sosyal Beceri Eğitim Programı'na katılan çocukların son test ortalama puanlarının kontrol grubu çocukların son test ortalama puanlarına göre daha
viii
yüksek olduğu, verilen eğitimin olumlu etkisi olduğu görülmüştür. Deney ve kontrol grubundaki çocukların sosyal beceri-çekingenlik puanları ile mizacın engelleme denetimi puanları, sosyal beceri-iletişim puanları ile mizacın etkinlik seviyesi puanları, mizacın dürtüsellik puanları ile sosyal beceri-uyumsuzluk ve sosyal beceri-toplam puanları arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler ortaya çıktığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Okul öncesi eğitim, sosyal yetkinlik, sosyal beceri, mizaç, sosyal beceri eğitimi

Abstract:
This study aimed to determine Social Skills Training Program effectiveness in order to improve preschool children's social skills and examine the social skills and temperament of preschool children. The study group consisted of normally developing, living with their biological parents and attending the preschools of public institution. The study was an experimental one with a pretest-posttest control group design. Experimental group had 26 and control group had 29 preschool children. In addition to the regular preschool program, the children in the experimental group underwent the Social Skills Training Program three times weekly for eight weeks. Control group children, on the other hand, received regular preschool training. The data were gathered by using the "Denver Developmental Screening Test II" the "Information Collection Form", the "Social Skills Scale" and the "Children Behavior Questionnaire". Data were analyzed by using Mixed-design analysis of variance and Pearson correlation analysis. The results of the study revealed that the mean scores of the post-test of the children who were presented with Social Skills Training Program was higher than the mean scores of the post-test of the children in the control group, which indicates that the education provided had a positive effect. There were significant negative correlations between
x
experimental and control group children's inhibitory control and timidity, communication and activity level, discord and impulsivity, social skills and impulsivity.
Key Words: Preschool education, social competence, social skills, temperament, social skills training