İntihar davranışı ile üstbiliş ilişkisi: İlk yıl psikoz çalışması
The relationship between suicidal behavior and metacognition: A study of first year psychosis
Yazar: İLKE SERTLER
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN GÜLEÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Üstbiliş = Metacognitive ; İntihar = Suicide ; İçgörü = Insight ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: İntihar, şizofreni hastalarında yaşam beklentisinin azalmasının en yaygın sebebidir. Şizofreni hastalarında intihar risk faktörlerinin tanınması; hasta tedavisini arttırmak ve intihar insidansını azaltmaya yönelik yaklaşımları geliştirmek için hala hayati önem taşımaktadır. Hastalığın başlangıç dönemi, özellikle ilk yıl intihar riski daha fazla bulunmuştur. Psikolojik bozuklukların gelişiminde üstbilişin rolünü açıklayan öz-düzenleyici yürütücü işlev modeli (S-REF); yararsız üstbilişsel inançlara sahip bireylerin istenmeyen bilişsel ve duygusal deneyimlere etkisiz başa çıkma stratejileri ile karakterize bir bilişsel stil geliştirerek yanıt vereceğini öne sürmektedir. Psikotik bozukluklarla ilgili yapılan kısıtlı araştırmalarda, psikoz hastalarının çoğunun, üstbilişsel kapasitede eksiklikler yaşadığı ortaya koyulmuş, olumsuz üstbilişsel inançlar ile intihar riskinin arttığı saptanmıştır. Dolayısı ile intihar davranışı ile üstbilişsel inançlar arasındaki ilişkiyi araştırmak; intihar riskini arttıran bir faktör olarak üstbilişsel değerlendirmenin önemini ortaya koyacaktır. 

Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kesitsel bir çalışmadır. Araştırmaya SBÜ Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi psikiyatri klinik ve polikliniğinde Ocak 2023-Nisan 2023 tarihleri arasında psikoz tanısı ile yatarak ve ayaktan tedavi gören ve hastalık semptomları başlangıcından 1 yıldan az süre geçmiş hastalar dahil edilmiştir. 
Dahil edilme kriterlerine uyan, araştırma hakkında bilgilendirilen ve araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 68 hasta (34 intihar davranışı olan, 34 intihar davranışı olmayan) çalışmaya dahil edilmiştir. 
Çalışmaya katılan hastaların sosyodemografik veri formu doldurulmuştur. Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Colombia İntihar Şiddeti Derecelendirme Ölçeği (C-İŞDÖ), Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği (CŞDÖ) uygulanmış; Üstbiliş Ölçeği (ÜBÖ), Beck İçgörü Ölçeği (BİÖ), Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) öz bildirim ölçeği olarak kullanılmıştır. 

Bulgular: İntihar davranışı olanlarda patolojik üstbilişsel inançların daha fazla olduğu bulundu (p<0,05). İntihar davranışı olan ve olmayanlarda üstbilişin tüm alt ölçeklerinde belirgin fark saptanırken (p<0,05), her iki grupta içgörü ve umutsuzluk faktörlerinde anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Üstbilişin intihar davranışı üzerinde direkt etkisi olduğu, bu etkiye umutsuzluk ve içgörü faktörlerinin aracılık etmediği ve etki gücünü değiştirmediği görüldü. Patolojik üstbilişsel inançlar arttıkça intihar riskinin arttığı ortaya koyuldu (p<0,05).

Sonuç: Araştırmalarımıza göre; çalışmamız ilk yıl psikoz hastalarında üstbilişin intihar davranışına etkisini ve bu etkinin içgörü ve umutsuzlukla ilişkisini inceleyen ilk çalışmadır. Sonuçlar şizofreni hastalarında patolojik üstbilişsel inançların intihar davranışını arttırdığını ortaya koymaktadır. Bu ilişkinin daha iyi anlaşılabilmesi ve ilişkiye aracılık eden etmenlerin ortaya koyulabilmesi için hastalarda uzunlamasına izlem çalışmalarıyla beraber daha fazla örneklem grubunu içeren araştırmalara ihtiyaç vardır. 

Anahtar Kelimeler: İntihar, Psikoz, Şizofreni, Üstbiliş, İçgörü, Umutsuzluk

Abstract:
Objective: Suicide is the most common cause of reduced life expectancy in people with schizophrenia. Investigating suicide risk factors for patients with schizophrenia remains vital for the purposes of improving patient care and developing new approaches to reduce suicide incidents. The risk of suicide was found to be higher in the initial stages of the disease, especially in the first year. Self-regulatory executive function model (S-REF), which explains the role of metacognition in the development of psychological disorders, argues that individuals with unhelpful metacognitive beliefs respond to unwanted cognitive and emotional experiences by developing a cognitive style characterized by ineffective coping strategies. A limited number of studies on psychotic disorders has shown that most of the psychotic patients have deficiencies in metacognitive capacity and that the risk of suicide increases with negative metacognitive beliefs. Thus, inquiring into the relationship between suicidal behavior and metacognitive beliefs can demonstrate the importance of metacognitive evaluation as a risk factor.
Materials and Methods: This research is a cross-sectional study. The study includes patients who received inpatient and outpatient treatment for psychosis at the Psychiatry Clinic and Outpatient Clinic of SBU Erenköy Mental Health and Neurological Diseases Training and Research Hospital between January 2023 and April 2023 and whose symptoms have started less than a year ago. 
There were 68 patients (34 with suicidal behavior,34 without suicidal behavior) included in the study who fit the criteria described above, were informed about the study, and voluntarily agreed to participate in the study.
Sociodemographic information forms were filled for the patients participating in the study. Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), Colombia Suicide Severity Rating Scale (C-SSRS), and Calgary Depression Scale (CDSS) were applied. Metacognition Questionnaire-30 (MCQ-30), Beck Cognitive Insight Scale (BCIS), Beck Hopelessness Scale (BHS) were used as self-report scales.
Results: Patients with suicidal behavior had a higher rate of pathological metacognitive beliefs (p<0.05). While a significant difference was noted in all subscales of metacognition in comparing those with and without suicidal behavior (p<0.05), there was no significant difference in insight and hopelessness factors in both groups (p>0.05). It was concluded that metacognition had a direct effect on suicidal behavior, and this effect was not mediated and not influenced by the factors of hopelessness and insight. The study demonstrated that the risk of suicide increases as the pathological metacognitive beliefs increase (p<0.05).
Conclusion: Based on our literature review, this study was the first one to examine the effect of metacognition on suicidal behavior and the first one to analyze how this effect is related to insight and hopelessness in first-year psychosis patients. The results indicate that pathological metacognitive beliefs increase suicidal behavior in patients with schizophrenia. In order to understand this relationship better and to expose the factors that mediate the relationship, longitudinal follow-up studies in patients as well as studies with larger sample groups are needed.
Key Words: Suicide, Psychosis, Schizophrenia, Metacognition, Insight, Hopelessness.