Farklı yetiştirme sistemlerinin ve yaşın yumurtacı tavukların performans, yumurta özellikleri ve ısı şok proteini 70 sentezine etkileri
Effects of different rearing systems and age on laying hens' performance, egg characteristics and synthesis of heat shock protein 70
Yazar: YASİN BAYKALIR
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ GÜLCİHAN ŞİMŞEK
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Kalite = Quality ; Tavuklar = Chickens ; Tavukçuluk = Chicken farming ; Tavukçuluk işletmeleri = Poultry enterprises ; Yaş faktörleri = Age factors ; Yumurta tavukları = Laying hens ; Yumurtalar = Eggs

Özet:
Bu araştırma, konvansiyonel kafes ve organik sistemde yetiştirilen tavukların performansı, yumurta dış ve iç kalite özellikleri, yumurta sarılarındaki yağ asitleri, kolesterol, vitamin A, D, E, K ve malondialdehit (MDA) düzeyleri ile bir stres proteini olarak bilinen ısı şok proteini 70 kDa (HSP70) sentezinin yaşla birlikte olası değişikliklerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır.
Araştırma ticari bir yumurtacı tavuk işletmesinin organik ve konvansiyonel sürülerinde yürütülmüştür. Araştırmanın performans verileri için her iki sistemden 4 farklı yumurtacı hibrit Bovans White sürüsü takip edilmiştir. Yetiştirme sistemlerinin ve yaşın (30 ve 60 hafta) yumurta dış ve iç kalite özelliklerine olan etkilerini incelemek amacıyla toplam 360 adet yumurta, yumurta sarısı kompozisyonuna ait veriler için toplam 48 adet örnek değerlendirmeye alınmıştır.  HSP70'in western blot yöntemiyle analizi için toplam 48 adet karaciğer dokusu kullanılmıştır. Tavuk/gün toplam yumurta üretimi ve kirli yumurta oranı organik sistemde yetiştirilen sürülerde yüksek bulunmuştur (P<0.05). Konvansiyonel sistemde %50 verim yaşı, pik verim yaşı ve pik yumurta verimi sırasıyla 156 gün 218.75 gün ve %95.98, organik sistemde aynı sırayla 155.75, 201.50 ve %96.56 olarak hesaplanmıştır (P>0.05). Tavuk/kümes yumurta üretimi, kırık-çatlak ve çift sarılı yumurta oranları, yem tüketimi ve yemden yararlanma bakımından yetiştirme sistemlerinin benzer olduğu tespit edilmiştir (P>0.05). Organik ve 60 haftalık sürülere ait yumurta, ak, sarı ve kabuk ağırlıklarının yüksek olduğu saptanmıştır (P<0.001). Şekil indeksi ve yumurta sarı rengi organik sistem ve 30 haftalık gruplarda (P<0.001), kabuk ham kül oranı konvansiyonel sistemde (P<0.05), kabuk oranı konvansiyonel (P<0.05) ve 30 haftalık grupta (P<0.001), ak oranı 30 haftalık, sarı oranı ise 60 haftalık grupta yüksek tespit edilmiştir (P<0.001). Toplam çoklu doymamış (PUFA), omega-3 (n-3) ve omega-6 (n-6)  yağ asitleri organik ve 30 haftalık gruplarda, tekli doymamış (MUFA) yağ asitleri ise konvansiyonel sistemde yüksek çıkmıştır (P<0.05). Yumurta sarısı malondialdehit (MDA), Vit D2 ve K2 düzeyleri organik sistemde, alfa-tokoferol (α-tok) düzeyi konvansiyonel sistemde yüksek saptanmıştır (P<0.01). MDA ve α-tok 60 haftalık, Vit D2 ise 30 haftalık gruplarda yüksektir (P<0.01). Stres proteini HSP70 düzeyi sadece yetiştirme sisteminden etkilenerek bu değer organik sistemde yüksek bulunmuştur (P<0.001). Sonuç olarak, yetiştirme sistemleri genel olarak değerlendirildiğinde yumurta üretimi ve kalitesi bakımından organik sistemin avantajlı sayılabileceği ve genç sürülerden elde edilen yumurtaların daha iyi özelliklere sahip olduğu söylenebilir. Organik sistemde HSP70 düzeyinin yüksek olması bu sistemde tavukların çevresel şartlardan daha fazla etkilendiğinin veya güçlü antioksidan savunma sisteminin göstergesi sayılabilir.

Abstract:
This study was carried out to investigate the performance of laying hens that reared in the conventional cage and organic system and this study also aimed to determine possible age-related changes in egg external and internal quality characteristics, egg yolk fatty acids, cholesterol, Vitamin A, D, E, K and malondialdehyde (MDA), furthermore, aim to determine possible age-related changes in synthesis of Heat Shock Protein 70 kDa (HSP70) which is known as a stress protein.
The research was conducted on organic and conventional flocks of a commercial laying hen company. For the performance data of the study, 4 different layer hybrid Bovans White flocks were monitored from both systems. A total of 360 eggs were examined for investigate the effects of rearing systems and age (30 and 60 weeks) on egg external and internal quality characteristics and a total of 48 samples were examined for egg yolk compositions. A total of 48 liver tissues were used for the analysis of HSP70 by western blot method. Egg production (hen-day) and dirty egg ratio were found high in the organic system (P<0.05). In the conventional system, 50% yield age, peak of laying age and peak production of lay (hen-day) was calculated as 156 days, 218.75 days and 95.98%, respectively, and 155.75, 201.50 ve %96.56 in the organic system respectively (P>0.05). It was determined that weights of egg, albumen, yolk and shell were high in organic and 60 weeks of age group (P<0.001). Shape index and yolk color were found higher in the organic and 30 weeks groups (P <0.001), crude ash ratio of the egg shell was higher in the conventional system (P<0.05), shell ratio was high in conventional (P<0.05) and 30 week of age group (P<0.001), albumen ratio was high in 30 weeks group, and the yolk ratio was high in the 60 weeks group (P <0.001). Total polyunsaturated (PUFA), omega-3 (n-3) and omega-6 (n-6) fatty acids were high in organic and 30 weeks groups while monounsaturated (MUFA) fatty acids were higher in the conventional system (P <0.05). Egg yolk malondialdehyde (MDA), Vit D2 and K2 levels were high in the organic system and alpha-tocopherol (α-tok) levels were high in the conventional system (P <0.01). MDA and α-tok values were high at 60 weeks old and Vit D2 value was high at 30 weeks old groups (P <0.01). Stress protein HSP70 level was only affected by the rearing system and this value was found high in the organic system (P<0.001). As a result, in general, it has been found that the organic system can be regarded as advantageous in terms of egg production and quality and it can be said that the eggs which collected from young hens exhibited better characteristics. The high level of HSP70 in the organic system could be an indicator that hens might be more affected than environmental conditions or the hens reared in the organic system had the strong antioxidant defense system.