İstanbul ve Çanakkale Boğazı'ndan geçiş yapan gemi sayısının trend analizi ile değerlendirilmesi
The evaluation of trend analysis of vessels that pass through 
Istanbul and Canakkale straits
Yazar: OKAN ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. ERSAN BAŞAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; Denizcilik = Marine ; İstatistik = Statistics

Özet:
Bu çalışmada, İstanbul ve Çanakkale Boğazı'ndan geçiş yapan gemilerin yıllara ve
Gros Toniatolarına göre trend analizleri incelenmiştir. Türk Boğaz'larındaki trend analizini
birçok faktör etkilemektedir. Bu faktörler Boğazların coğrafi yapısı, Boğazlarda görülen
akıntıları, hava koşulları ve doğal olaylardır. Bunların dışında ulusal ve uluslararası
ekonomik dengeler ve yapılan ticari anlaşmalar da gemi geçişlerini etkilemektedir. Bu gibi
faktörler gemi geçiş sayılarını ve tonajlarını değiştirmektedir. Bu çalışmam da bu faktörler
detaylı olarak incelenmiştir. Ayrıca bu durum yöntemler ve testlerle birlikte kanıtlanmaya
çalışılmıştır. Özellikle yıllık verilerde yapılan analizler sonucunda İstanbul ve Çanakkale
Boğazlarında azalan yönde bir trend olduğu tespit edilmiştir. Karadeniz ile Ege Denizi
bağlantısıyla Akdeniz arasında biyolojik ve oşinografik ilişkiyi sağlayan uluslararası deniz
ticaret trafiğine açık Türk Boğazlarındaki mevcut ve tahmin edilen gemi trafik hacmi ve
özellikle gün geçtikçe artan tehlikeli yük taşıyan gemi trafiği, can, mal ve çevre güvenliği
açısından önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Geçen gemi sayılarında azalma tespit
edilmesine karşın gemi Gros Tonilatolarının artığı belirlenmiştir. Bu durum neticesinde
dezavantaj olarak Boğazlarda oluşabilecek deniz kazaları sonucunda çevreye verilecek
zarar riskinin büyük oranda artacağı görülmektedir. Bunun için TBGTH önleyici
önlemleri alarak risk durumu en aza indirileceğini öngörmektedir.

Anahtar Kelimeler: İstanbul Boğazı, Çanakkale Boğazı, Trend Analizi, TBGTH, Gros Tonilato

Abstract:
In this Study, the trend analysis of vessels that pass through Istanbul and Canakkale straits
has been investigated according to years and their gross tonnage. Many factors affect the
trend analysis of the Turkish Straits. These factors include the geographical structure of the
Strait, the currents seen in the Strait, weather conditions and natural events. Apart from
these, national and international economic changes and the trade agreements affect the
passage of the ship. Such factors change the ships tonnage and the number of their passes
. In my study , these factors have been examined in detail. Moreover, this situation has
been tried to be proven with methods and tests. In the results, especially done with the
annual data analysis it has been found out that there is a trend in the direction of decreasing
in Istanbul and Canakkale Straits. The present and foreseen vessel traffic volume and
continuously increasing number of the vessels carrying dangerous cargo create threats the
safety of life, goods and environment in Turkish Straits which are providing the biological
and oceanographic relation between the Black Sea and Mediterranean Sea with the linkage
to Aegean Sea and which are used for international maritime navigation. Despite the
detection of the decrease in the number of vessels passing , it is stated that the GRT
of vessel has risen. As the result of this situation, It can be foreseen that The risk of the
damage to marine environment will greatly increase because of the maritime accidents. For
that, VTS's taking preventative measures which can minimize the risk is suggested.

Anahtar Kelimeler: İstanbul Strait, Canakkale Strait, Trend Analysis, VTS, Gross Toniato