Roma İmparatorluk Dönemi ticari gemilerinde kaplama teknikleri
Coating techniques on commercial ships of the Roman Imperial Period
Yazar: DENİZ CAN
Danışman: PROF. DR. AHMET KAAN ŞENOL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Sualtı Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Ahşap işçiliği = Wood workmanship ; Akdeniz = Mediterranean ; Antik gemi = Antique ship ; Batı Akdeniz = Western Mediterranean ; Doğu Akdeniz = East Mediterranean ; Roma Dönemi = Roman Period ; Roma İmparatorluğu = Roman Empire ; Su altı arkeolojisi = Underwater archeology

Özet:
Yıllar boyunca arkeologlar için ahşap gemilerin yapım teknikleri bir araştırma konusu olmuştur. Bu anlamda elde edilen veriler, batıkların kendilerinden ve daha sonra günümüze kadar aktarılmış yazılı ve görsel kaynaklardan gelmektedir. Görsel kaynaklar (örn. grafitiler veya mozaikler), kesin doğrulukta veriler sağlamamakla birlikte, gemi tasvirleri konusunda sadece fikir vermektedirler. Bu durum birçok araştırmacının tanımlama için kendi açıklamalarını yapmalarına sebep olmuştur. Örneğin aynı yapım tekniğini anlatan ''önce-kabuk'' tekniği için McGrail ''kaplama-odaklı'' tanımını kullanmıştır.  Bilinen iki ana yapım tekniği arasında (önce-kabuk ve önce-iskelet) Hasslöf, bir geçiş süreci olduğunu iddia etmiştir.  Geçiş sürecinin kanıtlarını, batıklarda bulunan zıvanalı birleştirmelerin aralarındaki boşluklar, gemilerin çerçeve düzenleri ve sintine kesitleri gibi pekçok veriden takip etmek mümkündür. Tüm bunların yanı sıra bu yapım tekniklerinin de ilk geminin yapımından itibaren gelişim gösterdiği görülmektedir. Bu anlamda Greenhill, yapım tekniklerini 4 ana kökene bağlamıştır.  Kök 1, Batı Roma İmparatorluk Dönemi tipini yansıtmaktadır ve en karakteristik özellikleri, düz döşeklere ve ana çerçevedeki sintinenin yuvarlak dönüşe sahip olmasıdır. Yapım tekniklerini anlayabilmek için kökenleri anlaşılmalıdır ve bunun için sadece günümüzde devam eden kazılara değil, yapılmış ilk gemilere ve yapıldıkları malzemelere de bakılmalıdır. Bu çalışmada, Akdeniz'deki batık verileri arasından geçiş sürecini en iyi yansıtan örnekler bir araya toplanmıştır.

Abstract:
The construction techniques of wooden ships have been a subject of research for archaeologists for years. In this sense, the data obtained comes from the shipwrecks themselves and from written and visual sources that have been survived. Visual sources (e.g. graffiti or mosaics) do not provide accurate data, but only give an idea of ship shades. This situation has caused many researchers to make their own explanations for the definition. For example, McGrail used the definition "plank-oriented" for the "shell-first" technique, which describes the same construction technique.  Between the two main known construction techniques (shell-first and skeleton-first), Hasslöf claimed that there was a transition.  It is possible to follow the evidence of the transition from many data such as the gaps between mortise and tenon joints found in shipwrecks, the frame designs of the ships and bilge sections. In addition to all these, it is seen that these construction techniques have developed since the building of the first ship. In this sense, Greenhill connects its construction techniques to 4 main roots.  Root 1 reflects the Western Roman Imperial Period type and its most characteristic features are flat floor-timbers and a round turn of the bilge. In order to understand the construction techniques, their origins must be understood, and for this, not only the excavations that continue today but also the first ships built should be looked at. In this study, shipwreck data in the Mediterranean were collected, from the first examples using construction techniques to the latest examples found, including ships built during the transition.