Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde büzük dudak solunum egzersizi ve kahkaha terapisinin dispne, sağlık durumu ve bakım bağımlılığına etkisi
The effect of pursed lip breathing exercise and laughter therapy on dyspnea, health status, and care dependence in individuals with chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: GONCAGÜL ALDAN
Danışman: PROF. DR. LEYLA ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma büzük dudak solunum egzersizi ve kahkaha terapisinin Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) olan bireylerde dispne şiddeti, sağlık durumu ve bakım bağımlılığına etkisinin belirlenmesi amacıyla, tek kör, dikkat eşleştirilmiş kontrol gruplu, randomize, deneysel bir çalışmadır. Araştırma Ankara'da buluna bir kamu hastanesinin göğüs hastalıkları biriminde toplam 63 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Hastalar sigara içme durumu ve KOAH Değerlendirme Testi puanlarına göre tabakalandırılıp, randomize şekilde 2 müdahale grubu ve 1 kontrol grubuna atanmıştır. Müdahale gruplarındaki hastalara ilk görüşme esnasında müdahale eğitimi ve uygulaması yaptırılarak eğitim videosu ve broşür verilmiştir. Kontrol grubundaki hastalara da akciğer yapısı ve işleyişi hakkında yüz yüze eğitim gerçekleştirilip, broşür verilerek dikkat eşleştirmesi yapılmıştır. Büzük dudak solunum egzersizi ve kahkaha terapisi müdahale gruplarındaki hastalardan 8 hafta boyunca haftada 3 gün (pazartesi, çarşamba, cuma) bu uygulamaları yapmaları istenmiş ve belirlenen bir günde görüntülü görüşme ile hasta ile beraber yapılmıştır. Dispne 12 Ölçeği, KOAH Değerlendirme Testi ve Bakım Bağımlılığı Ölçeklerinin uygulaması ve verilerin analizinde gruplar körlenmiştir. Araştırmada büzük dudak solunum egzersizi ve kahkaha terapisinin KOAH hastalarında dispne şiddetini azaltılması (p<0.05) ile sağlık durumunun iyileştirilmesinde etkili olduğu (p<0.05) ve bununla birlikte 4 hafta ara verilmesinin ardından dispne şiddeti üzerine olumlu etkinin devam ettiği (p<0.05) görülmüştür. Ek olarak büzük dudak solunum egzersizi ve kahkaha terapisinin bakım bağımlılığına herhangi bir etkisi olmadığı (p>0.05) sonuçlarına ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Büzük Dudak Solunum Egzersizi, Dispne, Kahkaha Terapisi,   Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı, Sağlık Durumu

Abstract:
This study is a single-blind, matched attention-controlled, randomized experimental research aimed at determining the effects of pursed-lip breathing exercises and laughter therapy on the severity of dyspnea, health status, and care dependency in individuals with Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD). The research was conducted with a total of 63 patients in the pulmonary diseases' unit of a public hospital in Ankara. Patients were stratified based on smoking status and COPD Assessment Test scores, then randomly assigned to two intervention groups and one control group. During the initial interview, patients in the intervention groups received training and practiced the intervention, along with an educational video and brochure. For attention matching, patients in the control group received face-to-face education about lung structure and function and were given a brochure. Patients in the intervention groups were asked to perform pursed-lip breathing exercises and laughter therapy three times per week (Monday, Wednesday, Friday) for eight weeks, with one weekly session conducted via video call. At baseline, and during the 4th, 8th, and 12th weeks, both the intervention and control groups completed the Dyspnea-12 Scale, the COPD Assessment Test, and the Care Dependency Scale. Group blinding was maintained in the application of these scales and the data analysis. The study found that pursed-lip breathing exercises and laughter therapy significantly reduced dyspnea severity (p<0.05) and improved health status (p<0.05) in COPD patients, with the positive effect on dyspnea persisting even after a four-week break (p<0.05). Additionally, there was no significant impact on care dependency (p>0.05). Pursed-lip breathing exercises and laughter therapy are recommended as easy-to-implement, cost-free methods to reduce dyspnea severity and improve health status in COPD patients.
Keywords: Chronic Obstructive Pulmonary Disease, Dyspnea, Health Status, Laughter Therapy, Pursed Lip Breathing Exercise,