İnsani güvenlik anlayışının havacılık hukuku açısından değerlendirilmesi: Emniyet boyutu (2000-2020)
Evaluation of human security concept in terms of aviation law: Safety dimension (2000-2020)
Yazar: HALİL ERMAN
Danışman: PROF. DR. FARUK YALVAÇ
Atılım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
İnsanlar seyahat özgürlüklerini gerçekleştirirken hızlı ve güvenli olmasından 
dolayı hava yolu taşımacılığını tercih etmektedirler. Bu çalışmanın amacı hava 
taşımacılığını düzenleyen ve sistemli bir şekilde hizmet vermesi amacıyla oluşturulan 
havacılık hukukunun, insani güvenliği sağlama konusunda izlediği yolu 
değerlendirmektir. Bu değerlendirmeyi gerçekleştirirken, hukuki açıdan insan 
haklarına zarar veren eksikliklerin neler olduğu ve alınmış olan önlemlerin insani 
güvenlik açısından yeterli olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bununla birlikte
hem dünya genelinde hem de ülkemizde insani güvenlikle ilgili yapılan çalışmalar 
konusunda eksikliklerin olması, ülkelerin benimsedikleri yaklaşımlar konusunda ortak 
bir çerçevenin bulunmaması, ülkelerin birbirlerine karşı güç mücadelesi içinde olması, 
devlet güvenliklerini ön planda tutan kararlar alması, uluslararası şirketlerin kâr amaçlı 
politikaları konunun seçilmesindeki önemli nedenlerden biridir.
Tez 2000- 2020 arasındaki 20 yıllık bir sürecin incelenmesinden oluşmaktadır.
Belirtilen süre içerisinde; havacılık sektörünün ilk olarak etkilendiği, ülkeler arası 
çekişmeler, terör saldırıları, salgın hastalıklar ve ekonomik bunalımların incelenmesi 
amaçlanmıştır. Yaşanmış olan olayların hem havacılık sektörünce hem de havacılık 
hukuku içerisinde, insani güvenlik açısından alınmış olan önlem dizisinin nasıl 
oluşturduğu konusunda inceleme yapılması hedeflenmiştir.
Yapılacak olan bu değerlendirmeye destek olması amacıyla, 2000 yılından 
itibaren meydana gelen terör olayları, bazı uçak kazaları, salgın hastalıklar gibi birçok 
örnek olay değerlendirilmiştir. Hem ülkemizde hem de dünya genelinde alınan 
önlemler dizesinin neler olduğu analiz edilip havacılık hukuku açısından eksikliklerin 
neler olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır.
Tezde, çoğunlukla nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve konunun daha iyi 
anlaşılması amacıyla durum analizi ve örneklemelerle desteklenmiştir. Olayların 
insani güvenlik açısından yorumlanması yapılırken ise, eleştirel güvenlik Anlayışını 
benimsenmiştir.

Abstract:
While people realize their freedom of travel, they prefer air transportation 
because it is fast and safe. The aim of this study is to evaluate the path followed by the 
aviation law, which was created to regulate air transportation and to provide services 
in a systematic way, in terms of ensuring human security. While making this 
evaluation, it was tried to determine what the deficiencies are that harm human rights 
in terms of law and whether the measures taken are sufficient in terms of human 
security. However, there are deficiencies in studies on human security both in the 
world and in our country, there is no common framework for the approaches adopted 
by countries, countries are in a power struggle against each other, making decisions 
that prioritize state security, profit-oriented policies of international companies are 
important factors in the selection of the subject. is one of the reasons.
The thesis consists of examining a 20-year period between 2000 and 2020. 
Within the specified time; It is aimed to examine the conflicts between countries, 
terrorist attacks, epidemics and economic depressions that the aviation sector was first 
affected by. It is aimed to examine how the events that have been experienced 
constitute the series of measures taken in terms of human security, both in the aviation 
sector and in aviation law.
In order to support this evaluation to be made, many case studies such as 
terrorist incidents, some plane crashes, epidemic diseases that have occurred since 
2000 have been evaluated. The series of measures taken both in our country and in the 
world has been analyzed and it has been tried to determine what the deficiencies are 
in terms of aviation law.
In the thesis, mostly qualitative research method was used and it was supported 
with case analysis and examples in order to better understand the subject. While 
interpreting the events in terms of human security, the critical security approach has 
been adopted.