Akademik örgütlerde kıskançlık üzerine fenomenolojik bir çalışma
A phenomenology study on jealousy in academic organizations
Yazar: SEYHAN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ERDEM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Akademisyenler = Academicians ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Haset = Malicious envy ; Kıskançlık = Jealousy

Özet:
Kıskançlık, bir kişinin sahip olmak istediği bir nesne veya canlının başkasına ait olduğunu öğrendiğinde hissettiği duygudur. Örgütsel davranış literatürü açısından değerlendirildiğinde, kıskançlığın saldırgan davranışların ötesinde bir fenomen olduğu görülmektedir. Günlük yaşantıda her alanda görülebilen kıskançlık olgusu kendisini mesleki anlamda da göstermektedir. Akademik örgütler açısından bakıldığında da kıskançlığın akademisyenler üzerinde etkilerinin olduğu görülmektedir.
Bu çalışmada, akademisyenlerin gözlem ve deneyimlerinden yararlanarak; akademik örgütlerde kıskançlığın varlığı, türleri, nedenleri ve sonuçlarının belirlenmesi ve kıskançlığa dair önerilerin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla çalışmada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını belirlemek için amaçlı örneklem yöntemlerinden biri olan maksimum çeşitlilik örnekleme tekniği kullanılmıştır. Katılımcıların görüşlerini elde etmek için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplam 23 akademisyenle derinlemesine görüşme yapılmıştır. Görüşmeler yorumlayıcı fenomenolojik yaklaşım kullanılarak kodlanmıştır. Elde edilen veriler Maxqda 18 Analytics Pro analiz programı aracılığıyla çözümlenmiştir. 
Çalışma sonucunda, görüşülen akademisyenlerin algı ve tecrübelerinden yararlanılarak; kıskançlığın varlığı, türleri, nedenleri ve sonuçları tespit edilmiş ve kıskançlığı önlemeye yönelik öneriler belirlenmiştir. Akademisyenler arasında özellikle akademik terfi, başkalarının yükselmesini istememe, unvan kavgaları ve kadro alamama gibi konular çerçevesinde kıskançlığın yaygın olduğu görülmüştür. Bunun sonucu olarak, kıskanan kişilerin mutsuz ve huzursuz olduğu, bu kişilerin performans ve verimin düştüğü hatta bu kişilerin işten ayrılması gibi olumsuz sonuçlara ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, yöneticilerin kıskançlığı tetikleyici unsurları ortadan kaldırmaya yönelik çalışmalar yapması, akademik örgütlerde kıskançlığın önlenmesine yönelik girişimlerin planlanması ve bu konuyla ilişkili farklı kurumlarda benzer çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Jealousy is the feeling that one feels when he or she learns that an object or living which he/she wants to have, belongs to someone else. When assessed in terms of organizational behavior literature, it is seen that jealousy is a phenomenon beyond aggressive behavior. Jealousy, which can be seen in all areas of everyday life, also shows itself in the professional sense. From the point of view of academic organizations, it is seen that jealousy affects the academicians.
In this study, by taking advantage of the observations and experiences of academicians; it is aimed to determine the existence, types, causes and consequences of jealousy in academic organizations and to develop proposals on jealousy. For this purpose, the phenomenological approach which is one of the qualitative research designs is used in this study. A maximum diversity sampling technique, one of the purposeful sampling methods, has been used to identify participants in the study. In order to obtain the views of the participants, a total of 23 academicians interviewed in depth using a semi-structured interview form. Interviews are coded using an interpretive phenomenological approach. The obtained data were analyzed by Maxqda 18 Analytics Pro.
As a result of the study, by using the perceptions and experiences of the academicians interviewed, the existence, types, causes and consequences of jealousy and proposals to prevent jealousy have been determined. Among the academicians, it has been seen that jealousy is widespread in the context of issues such as academic promotion, not wanting others to advance in the career, title conflicts and not getting staff. As a result, negative consequences such as the unhappiness and restless of the jealous people, the drop in performance and efficiency and even the separation of these people from the workplace have been achieved. In the direction of the findings, it is suggested that; managers should work to remove the trigger elements of jealousy, initiatives to prevent jealousy should be planned in academic organizations, similar studies should be conducted in different institutions related to this topic.