Beden kütle indeksleri farklı yetişkin bireylerde öğünün glisemik yükünün kan şekeri üzerindeki etkisi
The effects of the glycemic load of the meal on the blood glucose in adult people with different body mass indexes
Yazar: TUBA YALÇIN ORDU
Danışman: PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Glisemik indeks = Glycemic index ; Kan glükozu = Blood glucose ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yemek yemek = Eating

Özet:
Bu çalışmanın amacı; beden kütle indeksi (BKİ) farklı sağlıklı bireylerde öğünün glisemik yükünün (GY), postprandiyal kan glikoz düzeyi üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışmaya yaşları 19-35 yıl arasında (ortalama 23.8±3.76 yıl ),beden kütle indeksleri 18.0-24.9 kg/m2 (1.grup; n=15) ve 25.0-29.9 kg/m2 (2.grup; n=15) olan, hiçbir metabolik ve endokrin hastalığı olmayan 30 yetişkin gönüllü birey katılmıştır. Bireylere farklı günlerde glisemik yükü düşük ve yüksek olmak üzere iki kahvaltı öğünü verildikten sonra 0., 15. 30., 45., 60., 90. ve 120. dakikalarda alınan kapiller kan glikoz düzeyleri değerlendirilmiştir. Çalışmada, BKİ düşük ve yüksek gruptaki bireylerin günlük enerji ve besin ögelerini tüketim durumları benzer bulunmuştur (p>0.05). Beden kütle indeksi düşük gruptaki erkek ve kadın bireylerin günlük ortalama enerji alımları 2514.3±223.8 kkal, 2064.1±521.6 kkal; BKİ yüksek gruptaki erkek ve kadın bireylerin ise sırasıyla 2211.4±368.7 kkal ve 2494.8±918.1 kilokaloridir. Beden kütle indeksi düşük gruptaki erkek ve kadın bireylerde enerjinin protein, yağ ve karbonhidrattan sağlanan oranları sırasıyla %13.3, %37.7, %49 ve %13.7, %39.5, %46.8 iken BKİ'i yüksek gruptaki erkek ve kadın bireylerde sırasıyla %15, %37, %48 ve %13.9, %39.4, %46.7 olarak bulunmuştur. Genelde bireylerin yağ alımının önerilenden yüksek, karbonhidrat alımının ise düşük olduğu saptanmıştır. Glisemik yükü yüksek öğünün kan glikoz düzeyini GY'ü düşük öğüne kıyasla daha fazla arttırdığı ve öğün sonrası kan glikoz düzeyinin daha uzun süre yüksek seyrettiği görülmüştür. Bununla birlikte GY'ün, BKİ farklı bireyler üzerindeki etkisinin farklı olduğu ve GY'ü yüksek öğünün özellikle BKİ yüksek bireylerde, kan glikoz düzeyini yükseltmede daha etkin olduğu saptanmıştır. Çalışmanın sonunda, GY'ü yüksek öğünün kısa dönemde gösterdiği bu etkinin, uzun dönemde daha fazla olabileceği ve sağlığı olumsuz etkileyebileceği sonucuna varılmıştır. Bu durumda sağlıklı beslenmede; sadece öğünün değil, günlük diyetin toplam glisemik yüküne dikkat edilmesi gerektiği ve ideal vücut ağırlığının korunmasının önemli olduğu unutulmamalıdır.

Abstract:
In this research, the effect of the glycemic load (GL) of the meal on the blood glucose in adult people with different body mass indexes (BMI) was aimed to be examined. Thirty adult subjects (without any metabolic and endocrine disease) aged between 19 and 35 years (mean age of 23.8±3.76 years) with body mass indexes18.0-24.9 kg/m2 (group 1, n=15) and 25.0-29.9 kg/m2 (group 2, n=15) were recruited to the study. Low glycemic load and high glycemic load breakfast were given to the subjects in different days; in addition to this capillary blood glucose levels at 0., 15., 30., 45., 60., 90. and 120. minutes were taken and evaluated. In this study, daily energy and other nutrient intake of low and high BMI groups of individuals were found similar (p>0.05). In low and high BMI group, average daily energy intake were found to be 2514.3±223.8 kcal, 2064.1±521.6 kcal and 2211.4±368.7 kcal, 2494.8±918 kcal in male and female, respectively. In low BMI group, the percentages of energy supplied intake from carbohydrates, proteins and fats were found to be 13.3%, 37.7% and 49% in male and 13.7%, 39.5% and 46.8% in female. Also, in high BMI group the percentages of energy supplied intake from carbohydrates, proteins and fats were found to be 15%, 37%, and 48% in male, and 13.9%, 39.4%, and 46.7% in female respectively. Generally, daily fat intake was found to be high, but carbohydrate intake was found to be low. High GL meal was increased blood glucose level and remained high for longer than low GL meal. Also, the effect of GL on BMI value was found to be different according to range. High GL meal was found to be more effective for increasing blood glucose level, especially higher BMI group. It was concluded that, these effects of the high glycemic load meal in the short term were thought to occur more and negatively impact health in the long run. In this case, not only the meals, but also the glycemic load of diet and protection of the ideal body weight should be considered.