Sigara bırakma yorgunluk ölçeği ile nikotin bağımlılığının değerlendirilmesi
Evaluation of nicotine addiction with the smoking cessation fatigue scale
Yazar: ŞÜHEDA GÜL
Danışman: PROF. DR. YEŞİM UNCU
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Nikotin = Nicotine ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Tedavi = Treatment ; Yorgunluk = Fatigue ; Ölçekler = Scales

Özet:
Sigara tüm dünyada önlenebilir morbidite ve mortalitenin en önemli 
sebeplerinden biridir. Sigara bırakma sürecindeki hastalara yardımcı olmak 
amacıyla birçok yöntem geliştirilmiştir. Çalışmamızda, Bursa Uludağ Üniversitesi 
Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Sigara Bırakma Polikliniği'ne başvuran hastaların
Sigara Bırakma Yorgunluk Ölçeği ile sigara bırakma durumları ve bunları 
etkileyen faktörleri araştırmayı amaçladık.
Çalışma tek merkezli, kesitsel ve yüz yüze anket yöntemi ile yürütülmüş
olup, Eylül 2020- Şubat 2021 tarihleri arasında Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp 
Fakültesi Aile Hekimliği Sigara Bırakma Polikliniği'ne sigara bırakma amacıyla 
başvuran 18 yaş ve üzeri gönüllüler dahil edilmiştir. Araştırmada 
sosyodemografik bilgi formu, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi, Sigara 
Bırakma Yorgunluk Ölçeği (SBYÖ) ve Hastane Anskiyete ve Depresyon Ölçeği 
(HAD) Ölçeği kullanılmıştır.
Çalışma grubunun yaşları 20 ile 75 arasında değişmekte olup, 119'u
(%33,2) kadın, 239'u (%66,8) erkek olmak üzere toplam 358 kişiden 
oluşmaktadır. Çalışmaya katılanlardan 150 kişi (%44,9) üçüncü ayda sigarayı 
bırakmış, 131 kişi (%39,5) altıncı ayda sigarayı bırakmıştır. Katılımcıların sigara 
bırakma durumları ile daha önce sigara bırakma denemesi, aylık sigaraya 
harcadığı ortalama gider, sigarayı ilk kez deneme yaşı arasında ilişki 
bulunmuştur. HAD anksiyete ve depresyon skorları ile bırakma durumu arasında 
anlamlı ilişki bulunmuştur. SBYÖ duygusallık alt boyutu ile HAD depresyon ve 
anksiyete skoru arasında korelasyon saptanmıştır.
Bırakma yorgunluğu, stres ve bırakma durumu arasındaki ilişkiyi anlamak 
için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Sigara bırakma tedavisinde hastayı 
bütüncül değerlendirmek, kişiye özel motivasyonel görüşme ve tedavi yöntemi 
seçmek bırakma başarısını arttırmak için çok önemlidir. 
Anahtar Kelimeler: Sigara Bırakma Yorgunluk Ölçeği, sigara bırakma
tedavisi.

Abstract:
Smoking is one of the most important causes of preventable morbidity 
and mortality worldwide. A wide range methods have been developed to assist 
patients in the smoking cessation process. In our study, we aimed to investigate 
the smoking cessation status of the patients who applied to Bursa Uludağ
University Faculty of Medicine, Family Practice Outpatient Clinic for Smoking
Cessation, and the factors affecting them using the Smoking Cessation Fatigue
Scale.
The study was conducted with a concentric, cross-sectional and face-toface survey method, and volunteers aged 18 and over who applied to Bursa 
Uludağ University Faculty of Medicine Family Medicine Smoking Cessation 
Polyclinic between September 2020 and February 2021 were included. 
Sociodemographic information form, Fagerström Nicotine Dependence Test, 
Smoking Cessation Fatigue Scale and HAD Scale were used in the study.
The age of the study group varies between 20 and 75 and consists of a 
total of 358 people, 119 of them (33.2%) are women and 239 of them (66.8%) 
are men. 150 people (44.9%) who participated in the study quitted smoking in the 
third month, and 131 people (39.5%) quitted smoking in the sixth month. A 
relationship was found between the smoking cessation status of the participants, 
their previous attempts to quit smoking, the average monthly expenditure on 
cigarettes, and the age at which they first tried smoking. A significant correlation 
was found between HAD anxiety and depression scores and quitting status. A 
correlation was determined between the emotionality sub-dimension of the SCFS 
(Smoking Cessation Fatigue Scale) and HAD depression and anxiety scores.vii
Further studies are required to comprehend the relationship between 
smoking cessation fatigue, stress, and quitting status. In the treatment of smoking 
cessation, it is very important to evaluate the patient in a holistic manner, to 
choose a personalized motivational interview and treatment method to increase 
the success of quitting.
Keywords: Smoking Cessation Fatigue Scale, smoking cessation 
treatment.