Okul müdürlerinin; paternalist (babacan) liderlik davranışlarıyla yaratıcı liderlik özellikleri arasındaki ilişki: Kahramanmaraş ili örneği
The relationship between school principals' creative leadership characteristics and paternalistic leadership behavior: The case of Kahramanmaras province
Yazar: İBRAHİM TAŞDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN HASAN ATALMIŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Babacan liderlik = Paternalistic leadership ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yaratıcı liderlik = Creative leadership ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı; okul müdürlerinin paternalist (babacan) liderlik davranışlarıyla, yaratıcı liderlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi öğretmenlerin görüşlerine göre incelemektir. Nicel bir çalışma olan araştırma, ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim-öğretim yılı Kahramanmaraş ilinde MEB'e bağlı anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise evren içerisinden basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 640 öğretmen oluşturmaktadır. 
Araştırmada, veri toplama aracı olarak "Okul Müdürlerinin Paternalist (Babacan) Liderlik Davranışları Ölçeği (OMPLDÖ)" ile "Okul Müdürlerinin Yaratıcı Liderlik Özellikleri Ölçeği (OMYLÖ)" ve araştırmanın amaçlarına yönelik hazırlanan araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 22.0 analiz programının kullanıldığı çalışmada, okul müdürlerinin paternalist liderlik davranışlarıyla, yaratıcı liderlik özellikleri ve alt boyutlar arasında ilişkiyi bulmak için Pearson Korelasyon Analizi yapılmıştır. Ayrıca çalışmada katılımcıların okul müdürlerinin paternalist liderlik davranışlarıyla, yaratıcı liderlik özelliklerinin düzeylerini, demografik özelliklerine göre değişip değişmediğini bulmak amacıyla, Bağımsız Gruplar için t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Mann Whitney-U Testi ve Kruskal Wallis-H testi kullanılmıştır.
Araştırmanın sonucu; okul müdürlerinin paternalist liderlik davranışlarıyla, yaratıcı liderlik özellikleri arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve düşük düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür. Okul müdürlerinin paternalist liderlik düzeyleri öğretmen görüşlerine göre orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Değişkenlerden "yaş, medeni durum, hizmet yılı, çalıştığı kurumun bağlı olduğu sektör ve kurum düzeyi" değişkenlerince anlamlı farklılık gösterdiği; diğer değişkenlere (cinsiyet, eğitim durumu, yerleşim birimi ve hizmet süresi) göre ise anlamlı farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Okul müdürlerinin yaratıcı liderlik özellikleri öğretmen görüşlerine göre ise "yüksek düzeyde" olduğu tespit edilmiştir. Değişkenlerden "çalıştığı kurumun bağlı olduğu sektör ve kurum düzeyi" değişkenlerince anlamlı farklılık olduğu; diğer değişkenlere (cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, yaş, yerleşim birimi ve hizmet süresi) göre ise anlamlı farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this research; to examine the relationship between school principals 'paternalistic (paternal) leadership behaviors and their creative leadership levels, according to teachers' views. The research, which is a quantitative study, is correlational research design The universe of the research consists of teachers working in kindergartens, primary schools, secondary schools and high schools affiliated to the Ministry of National Education in the province of Kahramanmaraş for the 2020-2021 academic year. The sample of the study consists of 640 teachers selected from the universe by simple random sampling method.
The "Paternalist (Paternal) Leadership Behaviors Scale of School Principals" and the "Creative Leadership Traits Scale of School Principals" and "Personal Information Form" developed by the researcher for the purposes of the study were used as data collection tools.  In this research, SPSS 22.0 analysis program were used to analyze the data, Pearson Correlation Analysis was performed to find the relationship between the paternalist leadership behaviors of school principals, creative leadership characteristics and sub-dimensions. In addition, in the study, t-Test for Independent Groups, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Mann Whitney-U Test and Kruskal Wallis-H test were used to find out whether the paternalistic leadership behaviors of the participants' school principals and their creative leadership characteristics vary according to their demographic characteristics.
The result of the research; It has been observed that there is a statistically significant, positive and low level relationship between the paternalist leadership behaviors of school principals and their creative leadership characteristics. Paternalist leadership levels of school principals were found to be moderate according to teachers' opinions. Among the variables "age, marital status, years of service, the sector to which the institution is affiliated and the institution level" differ significantly; It was concluded that there was no significant difference in terms of other variables (gender, education level, place of residence and service time). The creative leadership characteristics of school principals were found to be at a "high level" according to the teachers' opinions. Among the variables, there is a significant difference between the variables of "the sector and institution level of the institution to which they work"; It was concluded that there was no significant difference in terms of other variables (gender, marital status, education level, age, place of residence and service time).