Normal gelişim gösteren ve dil bozukluğu olan tek dilli çocuklar ile ikidilli çocukların kavram gelişimlerinin karşılaştırılması
A comparison of the concept development of normally developing children with bilingual children and children with language impairment
Yazar: ÖZLEM AĞCA
Danışman: PROF. DR. PINAR EGE
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil problemleri = Language problems ; Kavram gelişimi = Concept development ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çok dillilik = Multilingualism ; Özel eğitim = Special education ; İki dilli = Bilungualism

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, ikidilli çocuklarla dil bozukluğu olan çocukların kavram gelişimlerini incelenmesi ve normal gelişim gösteren çocuklarla karşılaştırılmasıdır.Araştırmanın çalışma grubunu, Ankara ilinde okul öncesi kuruma devam eden ve etmeyen 3;5-5;10 yaş arası, 13 ikidilli, 13 dil bozukluğu olan ve 13 normal gelişim gösteren toplam 39 çocuk oluşturmaktadır. Çalışmada Ergül (2007) tarafından Türkçe'deki geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılan Boehm Okul Öncesi Temel Kavramlar Testi-3 (Boehm-3) kullanılmıştır. Çocukların bilgilerine aileler ve öğretmenlerinden ulaşılmıştır. Araştırma için çocukların evlerine ya da eğitim aldıkları kurum ve okullara gidilerek, kavram gelişimlerini belirlemek üzere Boehm-3 uygulanmış ve çocuklar, bu testte yer alan kavramlar açısından karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma yapılırken SPSS 15.0 paket programından yararlanılmış, üç grubun testten aldıkları puanların ortalamaları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemek için Kruskal Wallis-H Testi, farkın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için Mann Whitney-U Testi ve testteki kavramlara ilişkin niteliksel analizler yapılmıştır.Araştırma sonuçlarına göre iki dilli çocuklar ve dil bozukluğu olan çocuklar ile normal gelişim gösteren çocukların kavram gelişimleri arasında anlamlı bir fark bulunmaktadır. Normal gelişim gösteren ve ikidilli çocuklar ile normal gelişim gösteren ve dil bozukluğu olan çocukların kavram gelişimi arasındaki fark anlamlıyken, ikidilli ve dil bozukluğu olan çocukların kavram gelişimleri arasındaki farkın ise anlamlı olmadığı bulunmuştur. Grupların kavram sıralamasının, Boehm-3'teki kavramların sıralamasından farklılaştığı görülmüştür. Sonuç olarak, araştırmada birden fazla anadile sahip olmanın ve dilin bileşenlerinde sorun yaşamanın, kavram gelişimini etkileyebileceğinin görülmüş olması bu çalışmayı önemli kılmaktadır.

Abstract:
The aim of this study was to analyze the concept development of bilingual children and children with language impaired and compare them to normally-developing children.The study group consisted of 13 bilingual, 13 language impaired and 13 normally developing children-in total 39 children- whose ages were between 3;5-5;10. The Turkish version of the Boehm Test of Basic Concepts-3 Preschool was administered to all three groups. When comparing three groups, Kruskal Wallis-H Test and Mann-Whitney-U Test in SPSS 15.0 and qualitative analysis was used.It was found that there was a significant difference in concept development between normally developing children, bilingual children and children with language impairment. While the difference in concept development between normally developing children-bilingual children and normally developing children-children with language impaired was significant, the difference between bilingual children and children with language impairment wasn?t. The three groups also differed in the order of concepts acquired. The results revealed that to have more than one language and to have a problem in components of language can affect concept development.