Tereke kayıtlarından hareketle şiran kazasında sosyo-ekonomik hayat (1893-1911)
Socio-economic life in jurisdiction of şiran according to tereke records (1893-1911)
Yazar: MERVE ÖĞREDEN
Danışman: PROF. DR. ALPASLAN DEMİR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; 20. yüzyıl = 20. century ; Gümüşhane-Şiran = Gümüşhane-Şiran ; Kent tarihi = Urban history ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyoekonomik hayat = Socio-economic life ; Tereke Defterleri = Tereke Registers ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Osmanlı Devleti'nin sosyo-kültürel ve ekonomik hayatının aydınlatılması ‎hususunda önemli bir yere sahip olan kaynaklardan biri de şer'iyye sicilleri içerisinde ‎bulunan tereke kayıtlarıdır. Bu kayıtlar tereke sahiplerinin geride bırakmış oldukları her ‎türlü menkul ve gayrimenkul mallar ile birlikte alacak, borç ve mehir gibi birçok yönden ‎sosyal ve ekonomik hayata dair bilgiler vermektedir. Yapılan çalışma, 1893-1911 yılları ‎arasında 8191 ve 8192 numaralı Şiran Şer'iyye Sicilleri içerisinde bulunan toplamda 124 ‎adet tereke kaydından hareketle elde edilen veriler doğrultusunda değerlendirilmeye ‎çalışılmıştır.‎
Şiran kazasına ait tereke kayıtlarına göre yapılan çalışma giriş ve üç bölümden ‎oluşmaktadır. Giriş kısmında çalışmanın amaç, yöntem ve kapsamı hakkında bilgi ‎verilmiştir. Birinci bölümde şer'iyye sicilleri, tereke kayıtları ve kayıtların ‎oluşturulmasında izlenen usul, tereke üzerinde hak sahibi olan kişiler ve Şiran kazası ‎hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Şiran Şer'iyye Sicilleri içerisinde kayıtlı olan ‎ve 1893-1911 yılları arasında bulunan 124 adet tereke kaydı incelenerek tereke ‎sahiplerinin isimleri, ikamet yerleri, unvanları, lakapları ve meslekleri, medeni durumları ‎ve varisleri hakkında ayrıntılı bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise kişilerin servet ‎miktarları, bu miktarlara göre ekonomik durumları, malları arasında bulunan menkul ve ‎gayrimenkul mal grupları hakkında bilgi verilerek Şiran kazasının sosyo-ekonomik yapısı ‎aydınlatılmaya çalışılmıştır.‎
‎            Anahtar Kelimeler: Şer'iyye Sicilleri, Şiran Kazası, Tereke.‎

Abstract:
Tereke records wich can be found in court records, has an importance to ‎enlightenment of social and cultural life. Those records includes the deceased person's ‎debt and receivables, chattel, premises and mehir wich has an importance to evaluating ‎the social and cultural life. İn this work 124 tereke records evaluated between the time ‎span 1839 to 1910 wich in the 8191 and 8192 numbered court records. ‎
The thesis work consist of prolouge and three sections. İn the prolouge section ‎the aim, method and scope of the thesis clarified. Than in the first chapter informations ‎on court and tereke records, the creating method of them, the legal inheritents and ‎jurisdiction of Şiran exhibited. The second chapter,  the names, dwellings, titles, ‎cognomens and marital status, heirs and Works of the deceased person extracted from ‎the 124 records wich recorded 1893-1911. İn the third chapter, the total assets of the ‎deceased, including chattel and premises examined and evaluated the social and ‎economic life of the Şiran.‎
Key Words: Court Records, Tereke Records, Şiran.‎