Anadolu ile güney komşuları arasındaki ilişkiler bağlamında şişe biçimli kap formlarının gelişimi, coğrafi dağılımı ve tarihlenmesi
Evolution geographical distribution and dating of bottle shaped 
forms in the context of relations between Anatolia and its 
southern neighbors
Yazar: ESRA ALP
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜN UMURTAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Coğrafi dağılış = Geographical distribution ; Erken Tunç Çağı = Early Bronze Age ; Güney Anadolu = South Anatolia ; Kaplar = Pots ; Komşuluk = Neighbour hood ; Kuzey Suriye = Nort Syria ; Orta Tunç Çağı = Middle Bronze Age ; Şişe = Bottle

Özet:
'Anadolu ile Güney Komşuları Arasındaki İlişkiler Bağlamında Şişe Biçimli Kap Formlarının Gelişimi, Coğrafi Dağılımı ve Tarihlenmesi' bu tezin konusunu oluşturmaktadır.
           Çalışmadaki amaç, Anadolu ve güneyindeki komşu bölgelerde yer alan, İlk Tunç Çağı ve Orta Tunç Çağı  yerleşimlerinden ele geçmiş malzeme içindeki, bir kısmı yerel üretim, bir kısmı da ithal olduğu bilinen ve bazı kaynaklarda 'Suriye Şişesi' olarak tanımlanmış olan şişe biçimli kap formlarının, gelişimi, coğrafi dağılımı ve tarihlenmesini aydınlatmaktır. Bununla birlikte, bu kap formlarının,  özel kullanım alanları ve kökenleri araştırılarak, Anadolu'ya nereden, hangi yolla geldikleri üzerinde  çalışılmıştır. 
           Konunun araştırılması amacıyla, söz konusu bölgelerde 'Şişe' biçimli formlar saptanarak biçimsel bir ayırıma tabi tutulmuştur. Biçimsel ayırımda ilk olarak, formların bir düzlem üzerinde durması veya durmaması ana ayırım ölçütü olarak alınmış ve malzeme iki ana başlık altında incelenmiştir. Bu başlıkların altında, söz konusu kapların form özellikleri ve bezemeleri alt başlıklar olarak, basitten gelişkin olana doğru sıralanmıştır. Çalışmanın daha kapsamlı ele alınabilmesi için 'İstanbul Arkeoloji Müzeleri-Eski Şark Eserleri Müzesi' deposunda korunmakta olan ve çıkış yerleri bilinmeyen bir grup şişe biçimli kap da alınarak, ayrıntılı incelenip çizimi ve fotoğraflandırılması yapılarak, tezdeki biçimsel çalışmamıza eklenmiştir. 
           Konunun, ana sorularından biri olan kap formunun dağılımını araştırmak için bir dağılım haritası ve grafik hazırlanmıştır.

Abstract:
The subject of this study is 'Evolution, Geographical Distribution and Dating of Bottle Shaped Forms in the Context of Relations between Anatolia and its Southern Neighbors'.
          The main purpose of this study is to reveal the evolution, geographical distribution and dating of bottle shaped forms which are also called 'Syrian Bottles'. These bottles are found in remains of Early Bronze Age and Middle Bronze Age settlements and it is known that some of them produced locally and some of are imported. In addition to this, it is pointed out that these pottery forms had special areas of utilization. Also, origins and from where and in what ways did these pottery forms brought in Anatolia has researched.
          To examine these pottery forms, 'bottle' shaped forms in remains of Early Bronze Age settlements in Anatolia were determined and categorized typologically. Main principle in categorizing these forms was the ability to stand by them on a plane and they separated according to this principle into two main sections.  Under these sections, these potteries are sorted according to form characteristics and ornaments from the simplest to more advance as subsections. To further investigate this case, some bottle shaped pottery which are stored in 'İstanbul Arkeoloji Müzeleri-Eski Şark Eserleri Müzesi' storage with unknown origins are thoroughly examined, photographed, detailed drawings are made, and these findings added to typological study.
          A distribution map and graphic has prepared in order to examine the distribution of pottery form which is one of the main questions of this study.