Güney Çin Denizi sorunlarında ASEAN'ın rolü
The role of ASEAN in the South China Sea disputes
Yazar: ADINDA KHAERANI
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ÖZTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: ASEAN = Association of Southeast Asian Nations ; ASEAN ülkeleri = ASEAN countries ; Güney Çin Denizi = South China Sea ; Güneydoğu Asya = Southeast Asia

Özet:
Güney Çin Deniz'i (GÇD) anlaşmazlıkları Doğu Asya'da ciddi bir uluslararası çatışma potansiyeli taşımaktadır. Birçok kişi denizdeki zengin doğal kaynakların anlaşmazlıkların ana nedeni olduğunu düşünse de, anlaşmazlıkların karmaşık doğasından da anlaşılabileceği gibi, sorunların arkasında başka nedenler de vardır. Öncelikle, bu deniz dünya ticaretinde kullanılan ulaşım rotalarının yer aldığı Kuzeydoğu ve Güneydoğu Asya'nın bağlantı noktasıdır. Ayrıca, GÇD Hindistan ve Batı Pasifik Okyanusu arasındaki en kısa rotayı sağlar. Ek olarak, bölgenin büyük gücü Çin'in (ÇHC) artan özgüveni anlaşmazlıkların önemli bir nedenidir ve bu durum sorunların yönetilmesini zorlaştırmaktadır.  
Bu tez, Güney Doğu Asya'daki çok taraflı ilişkilerin kurulması, devletlerarasındaki ihtilafların barışçıl yollardan çözümünün temini, bunlara yönelik olarak birçok çaba ve seminerin yapılmasına destek vermesi ile ASEAN Bölgesel Forum'u (ARF) gibi uluslararasında diyaloglara zemin oluşturan Güneydoğu Asya Uluslar Birliği'nin, GÇD sorunlarının çözümü ve yönetilmesindeki rolünü ele almaktadır. ASEAN, ÇHC'nin GÇD ile ilgili imzaladığı ilk çok taraflı anlaşma olan Kurallar Bildirgesi ile önemli bir başarı göstermiştir. Tarafların aralarındaki sorunları barışçıl yollarla çözmeyi üstlendiği bir belge olan Kurallar Bildirgesi, bağlayıcı olmasa da, Çin'in 2002'den beri bölgede silahlı müdahalede bulunmuyor olması ASEAN'ın belli ölçüde başarılı olduğunu kanıtlamaktadır. Bu çalışma ayrıca, GÇD sorunlarında başat taraf olan ÇHC'nin ASEAN'ın bölgede izlediği çatışma yönetim yollarını nasıl etkilediğini inceleme konusu yapmaktadır.
Tez, 2010-2015 yılları arasındaki olaylar ile birlikte tarafların sorunlara tarihsel bakış açılarını sunduktan sonra, esas olarak ASEAN'ın, sınırlı başarısına rağmen, çatışma ve anlaşmazlıkların yönetimindeki performansının beklenen düzeyde ve etkide olmadığı görüşünü işleyecektir. Bu başarısızlıkta, bir taraftan sorunların en güçlü tarafı olan ÇHC'nin taraflar üzerinde güç ve tehdit kullanan uzlaşmaz yaklaşım ve politikaları, diğer taraftan da konuyu uluslararasılaştırarak karmaşıklaştıran ABD gibi bölge dışı güçlerin müdahalesi etkili olmuştur. Bu iki büyük güç faktörü ASEAN'ın bölgesel sorunların çözülmesindeki etki ve gücünün azalmasına sebep olmaktadır.

Abstract:
The South China Sea disputes have been one of the major issues in South East Asia potentially become a serious international conflict. With the number of parties involved in the disputes as well abundant resources believed to be existed in the sea - the nature of the disputes is nothing but complex. The sea, moreover lies at the nexus of Southeast and Northeast Asia which is the meeting point of global sea routes and offers the shortest routes between the Indian and the western Pacific Oceans. Additionally, growing assertiveness from the major power, particularly China, appears to complicate the conflict management prospects. This thesis, apart from its main focus on the research questions also regards the ASEAN's role in improving South East Asia's multilateralism and its main role in emphasizing the peaceful resolution of the conflicts and taking part in dialogues, such as ASEAN Regional Forum (ARF) as well as the series of workshops which have started in 1990. Despite these attempts, ASEAN has limitation in realizing the security community and this will be further explained at the finding and conclusion part of the thesis. In addition, raising power from China in both economically and militarily has alarmed the countries from the region. Concerned with the raise of China, the claimants in particular Vietnam has internationalised the issue which resulted in the United States presence on the SCS disputes. The presence of the United States however, appears to further complicate the issues. Closer ties between the US-Vietnam and US-Philippines in terms of military cooperation has alarmed China. 
The thesis presents historical perspectives and the incidents from the year of 2010-2015 that subsequently used for an analysis to seek findings and conclusions. The conclusions incline to see the role of ASEAN in the SCS disputes as the platform of the discussion concerning the disputes and despite the achievements it has made by far, the thesis conclude that the role of ASEAN hasn't been maximum in its role in the conflict management of the disputes. The cause of ineffectiveness of ASEAN triggered by some factors including the influence of major powers from outside, China from one side and since the issue has been internationalised, it has the US on the other side. Both of the interests have implicate the ASEAN's priority.