Spinal anestezi alan ortopedi hastalarının ameliyat öncesi ve sonrası depresyon anksiyete ve stres düzeyleri
Preoperative and postoperative depression anxiety and stress levels of orthopedic patients receiving spinal anesthesia
Yazar: ESRA ÇİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA İLTUŞ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anestezi-spinal = Anesthesia-spinal ; Sağlık anksiyetesi = Health anxiety

Özet:
Bu çalışma spinal anestezi ile ameliyat olan ortopedik cerrahi hastalarının ameliyat öncesi ve sonrası depresyon, anksiyete, stres düzeyleri ve bunları etkileyen faktörlerin belirlenebilmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak yapıldı.
Araştırmanın örneklemini 12 Ocak 2024-15 Nisan 2024 tarihleri arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji kliniğinde spinal anestezi ile ameliyat olan 126 hasta oluşturdu. Veriler Hasta Bilgi Formu ve Depresyon Stres Anksiyete Ölçeği-21 ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme tekniğiyle toplandı. Verilerin analizinde Mann-Whitney U testi, Wilcoxon testi, Kruskal-Wallis H testi, Spearman korelasyon katsayısı ve Bonferroni düzeltmesi kullanıldı. 
Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalamasının 45,92±16,83 olduğu, %57,1'inin erkek, %62,7'sinin evli, %30,1'inin lise mezunu olduğu, %65,1'inin daha önce hastanede yatış öyküsü ve %63,5'inin ameliyat öyküsü bulunduğu, %27'sinin eklem-protez cerrahisinden ameliyat olacağı, %51,6'sının ameliyata yönelik eğitim almadığı, %87,3'ünün ameliyat öncesi/sonrası refakatçisi olduğu, %49,2'sinin kronik hastalığı olduğu ve %38,9'unun sürekli ilaç kullandığı belirlendi. Depresyon Anksiyete Stres-21 Ölçeği'nin yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, meslek, kronik hastalık varlığı, sürekli ilaç kullanımı, şu anki ameliyatın türü, daha önce hastanede yatış öyküsü, daha önce ameliyat öyküsü ve refakatçi varlığı durumlarından etkilendiği saptandı. Ameliyat öncesi-sonrası ölçümlerinde depresyon (Z=-7,604; p<0,001), anksiyete (Z=-6,947; p<0,001), stres (Z=-5,456; p<0,001) puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edildi. Depresyon puanının ameliyat öncesi 2,56±1,61 iken ameliyat sonrası 4,79±2,06 puan ile normal düzeyden orta düzeye; anksiyete puanının ameliyat öncesi 3,86±2,51 iken ameliyat sonrası 6,26±2,22 puan ile orta düzeyden ileri düzeye; stres puanının ameliyat öncesi normal düzeyde 3,38±2,29 iken ameliyat sonrası normal düzeyde 4,99±1,84' e yükseldiği belirlendi.
Sonuç olarak ameliyat öncesi dönemde hastaların depresyon, anksiyete ve stres durumlarını yaşadığı ve ameliyat sonrası dönemde depresyon, anksiyete ve stres düzeylerinin yükseldiği, ileri yaş, kadın cinsiyet, bekar olmak, düşük eğitim düzeyi, ev hanımı/işsiz veya emekli olmak, kronik hastalık varlığı, sürekli ilaç kullanımı, şu anki ameliyatın türü, refakatçi varlığı, daha önce hastanede yatma ve ameliyat deneyimi olmasının anksiyete düzeylerini etkilediği sonucuna ulaşıldı. Risk grubunda olan hastaların hekim, hemşire ve psikologlardan oluşan profesyonel bir ekip tarafından psikososyal açıdan desteklenmesi, tedavi ve bakımın planlanması önerilmektedir.


Anahtar Sözcükler: Anksiyete; Depresyon; Ortopedik Cerrahi; Spinal Anestezi; Stres

Abstract:
This study was planned as a descriptive and correlational study in order to determine the pre and post-operative depression, anxiety and stress levels of orthopedic surgery patients who underwent surgery with spinal anesthesia and the factors affecting them.
The sample of the study consisted of 126 patients who underwent surgery with spinal anesthesia at the Selçuk University Faculty of Medicine Hospital Orthopedics and Traumatology clinic between January 12, 2024 and April 15, 2024. Data were collected by face-to-face interview technique using the Patient Information Form and the Depression Stress Anxiety Scale-21 scale. Mann-Whitney U test, Wilcoxon test, Kruskal Wallis H test, Spearman correlation coefficient and Bonferroni correction were used to analyze the data.
The average age of the individuals participating in the study was 45.92±16.83, 57.1% were male, 62.7% were married, 30.1% were high school graduates, 65.1% had a previous hospitalization history and 63.5% had a previous surgery history, 27% were undergoing joint-prosthesis surgery, 51.6% did not receive training for surgery, 87.3% had a pre/postoperative companion, 49.2% had a chronic disease and 38.9% were constantly taking medication. It was determined that the Depression Anxiety Stress-21 Scale was affected by age, gender, marital status, educational status, occupation, presence of chronic disease, continuous medication use, type of current surgery, previous hospitalization history, previous surgery history and presence of a companion. A statistically significant difference was detected in pre- and post-operative measurements in terms of depression (Z=-7.604; p<0.001), anxiety (Z=-6.947; p<0.001), stress (Z=-5.456; p<0.001) scores. It was determined that postoperative depression, anxiety and stress scores were significantly higher than before surgery. It was determined that the depression score increased from 2.56±1.61 before surgery to 4.79±2.06 after surgery, from normal to moderate level; the anxiety score increased from 3.86±2.51 before surgery to 6.26±2.22 after surgery, from moderate to advanced level; the stress score increased from 3.38±2.29 before surgery to normal level to 4.99±1.84 after surgery.
As a result, it was concluded that patients experienced depression, anxiety and stress in the preoperative period and that depression, anxiety and stress levels increased in the postoperative period, and that advanced age, female gender, being single, low level of education, being a housewife/unemployed or retired, presence of chronic disease, continuous use of medication, type of current surgery, presence of a companion, previous hospitalization and surgery experience affected anxiety levels. It is recommended that patients in the risk group be supported psychosocially by a professional team consisting of physicians, nurses and psychologists, and treatment and care should be planned.

Keywords: Anxiety; Depression; Orthopedic Surgery; Spinal Anesthesia; Stress