Yeni imal edilecek uçak motor parçaları üretim sürecinin tasarlanması için ontoloji geliştirilmesi
Developing an ontology for modelling of a new aircraft engine part manufacturing process
Yazar: DOĞAN YAĞCI
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ERTUNÇ TAT
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Havacılık Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Havacılık Mühendisliği = Aeronautical Engineering

Özet:
Endüstride bilgi toplama, saklama ve paylaşma amacıyla kullanılan birçok sistem ve araç firmalara rekabette bir adım öne geçebilme adına hizmet vermektedir. Bu sistem ve araçlara teknoloji yardımı ile her geçen gün yenileri eklenmektedir. Bilginin niteliği de niceliği de ayrı ayrı önem kazanmaktadır. Havacılıkta jet motoru parçası üretimi nicelikten çok nitelikli bilgi üretilen, saklanan ve paylaşılan genellikle atölye tipi bir üretim şeklidir. Bu tipteki üretimde üretilen bilginin kaybolmaması, nitelikli bir şekilde saklanması ve yerinde ve zamanında paylaşılması seri üretime göre daha zordur. Bu çalışma için de endüstride bilgi sistemlerinde ontolojilerin ve birbiri ile ilişkili bilginin kullanımı tartışılarak bir jet motoru parçasının ilk kez imalat sürecine katılımı örnek bir uygulama olarak modellenmiştir.
Havacılık imalat süreçleri, ileri imalat teknolojileri, savunma teknolojileri, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin de dahil olduğu karmaşık ve hassas imalat süreçlerini içeren geniş bir alandır ve gaz türbinleri gibi yüksek miktarda mühendislik çalışması yapılan motorların parçalarının ilk kez imalat sürecine katılması, nitelikli ve tecrübeye dayalı bilgi kullanımını gerektirir. Bu tezin uygulama kısmında motor parçalarının ilk kez imalat sürecine uyarlanması konusunda Amerikan Savunma Bakanlığı İmalat Teknolojileri Programı'nın endüstri firmaları ve akademik araştırmacıların işbirliği ile tanımlamış olduğu imalat olgunluk seviyeleri takip edilerek ontoloji temelli modelleme çalışması yapılmıştır. Hazırlanan model ile yeni parçaların imalat sistemine uyarlanması süreci boyunca süreç takipçisini yönlendirecek, gerçekleştirilen ve gerçekleştirilecek aktivitelerin kontrol edilmesini sağlayacak bir yazılım uygulaması hazırlanmıştır.

Abstract:
Many systems and tools used in the industry to collect, store, and share information do serve companies to take a step forward in the competition.  Newer ones are also added to these systems and tools with the help of technology every day.  The quality and quantity of information gain importance separately. Production of aircraft engine parts in aviation is generally a shop type production that produces, stores, and shares high-quality information rather than quantity. It is more challenging to keep the knowledge furnished in this type of production, not to be lost, to be stored in a qualified manner, and to be shared on-site and on time.  In this study, the use of ontology and interrelated information in the information systems in the industry are discussed. As an example, the introduction of a new aircraft engine part to the manufacturing process is modeled by the help of ontology.
Aviation manufacturing processes are a large area that includes complex and exquisite manufacturing processes, including advanced manufacturing technologies, research, and development activities, and defense technologies.  Introduction of a new gas turbine engine part, which includes a high level of engineering, to manufacturing process requires the use of qualified and experience-based knowledge.  In the application section of this thesis, a new engine part introduction to the manufacturing process has been modeled with the help of an ontology-based approach according to the manufacturing readiness level documents,  created by collective work of industry, academia, and American Department of Defence Manufacturing Technology Group. This ontology-based model has been used in developing a software application that can be used to orientate process managers to control manufacturing activities throughout the new part introduction process.