Üç nesil kadının beslenme alışkanlıklarının karşılaştırılması ve bazı antropometrik ölçümlerinin değerlendirilmesi
Comparing the nutrition attitudes of three generations of women and evaluating anthropometric results
Yazar: SERAP DEMİR
Danışman: PROF. NİLGÜN KARAAĞAOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Besin hazırlama ve dağıtma = Food handling ; Besinler = Foods ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Kadınlar = Women ; Yemek yemek = Eating

Özet:
Üç nesil kadın üzerinde gerçekleştirilen bu araştırmada; beslenme durumu ve alışkanlıkları, antropometrik ölçümler, fiziksel aktivite durumu, besin satın alma-hazırlama-pişirme-saklama yöntemleri sorgulanarak anket formuna kaydedilmiştir. Örnekleme, Ankara'da ayrı evlerde yaşayan, besin hazırlama ve pişirme uygulamaları olan, gönüllü, yaşları 18-33 arasında değişen 62 genç kadın ile onların anne (38-64 yaş) ve anneanneleri (56-91 yaş)alınmıştır. BKİ'ne göre, anneannelerin ve annelerin büyük çoğunluğunun (sırasıyla %31.15 ve %45.16) `şişmanlık öncesi', kızların ise (%72.58) `normal' grupta yer aldığı saptanmıştır (p<0.01). Fiziksel aktivite düzeylerinegöre anneanne ve anneler hafif aktif (sırasıyla %63.9, %66.1), kızlar ise hafif (%37.1) ve orta (%43.5) derecede aktiftir.Nesil gruplarındaöğün atlama oranlarının annelerde (%30.65) ve anneannelerde (%21.31), kızlardan (%11.29) daha yüksek (p<0.05) olduğu belirlenmiştir. Günlük olarak diyetle, harcanandan daha fazla enerjialımı, nesiller gençleştikçe artmaktadır (p<0.05). Süt tüketim miktarı kızlarda (89.3±106.1 g) en yüksek, annelerde ise(44.88±68.08 g) ise en düşük düzeydedir (p<0.05). Annelerin toplam ekmek-tahıl ve beyaz ekmek, kızların ise simit tüketim miktarları diğer gruptakilerden daha fazladır (p<0.05). Kızlar, hazır meyve sularını, gazlı içecekleri, kahve/neskafeyi ve alkollü içecekleri (her biri için p<0.05); anneanneler ise bitki çaylarını diğer iki nesilden daha fazla tüketmektedir. Besin ögeleri açısından anneannelerde; folik asit, B6 ve C vitaminleri ile kalsiyum, annelerde; demir ve B12, kızlarda ise niasin veB12'yi yetersiz alanların oranı diğer iki gruptakilerden daha yüksektir (p<0.05). Kızlar evde yemek pişirirken hazırlaması kolay, kısa zaman alan yemekleri (%85.48) tercih etmektedir. Genelde kızların yemeklerde daha az, annelerin ise daha fazla yağ kullandıkları belirlenmiştir. Ancak aradaki farklar sadece soğuk/sıcak sebze vekurubaklagil yemekleri açısından önemli (p<0.05) bulunmuştur. Nesiller gençleştikçe yemeğin tadına bakmadan eklenen tuz miktarı artmaktadır (p<0.05). Sonuç olarak, üç nesil kadının beslenme durumu, alışkanlıkları, besin satın alma, hazırlama ve pişirme uygulamaları farklılık göstermektedir. Toplumdaki tüm bireyler için önemli olmakla birlikte, ailede özellikle beslenme konusunda etkili olan kadının kendinden sonraki nesillere doğru yaşam biçimi ve beslenme alışkanlıklarını aktarabilmesi için bilinçlendirilmesi önemlidir.

Abstract:
This study was carried on three generations of women nutritional knowledge and habits, anthroprometric measurements, physical activities, food purchasing-preparing-cooking-keeping styles were asked to be enlisted in questionnaire forms. Sixty-two women whose ages range from 18 to 33 and their mothers (38-64 ages) and grandmothers (56-91) who live in different houses in Ankara and having habits towards food preparing and cooking were asked. According to Body Mass Index (BMI) classification it was stated that most of the grandmothers and mothers ( %31.15 and %45.16) took part in the group of ?pre-fatness? and the girls (%72.58) took part in the group of ?normal? (p<0.01). According to the physical activity levels, the mothers and the grandmothers were slightly active (%63.9 and %66.1) and the daughters were slightly and moderately active (% 43.5). Among the generation groups it was found that rates of skipping meals for mothers (% 30.65) and for the grandmothers (%21.31) were much more than (p< 0.05) the daughters (%11.29). The compensation rate of daily energy consumption with the energy intake is getting higher within the generations are getting younger (p< 0.05). The daughters? milk consumptions (89.3±106.1 g) are at the highest level and the mothers? milk consumptions (44.88±68.08 g) are at the lowest level (p< 0.05). Total bread-grain and white bread consumptions of the mothers and the simit consumptions of the daughters are much more than the other groups. (p< 0.05) Daughters consume ready-made juices, fizzy drinks, coffee/instant coffee and alcoholic beverages (for each one p< 0.05); however the grandmothers consume herbal teas much more than the other two generations. In terms of nutrient intake there are folic acid, vitamin B6 and C besides calcium deficiencies among mothers; there are iron and vitamin B12 deficiencies, among daughters niacin and vitamin B12 deficiencies that inadequate intake proportions are higher than the other two generations (p<0.05). Daughters prefer easy and less time consuming meals while cooking (%85.48). Among the generation groups it was found that using oil amount in foods for daughters is less and for the mothers much more than the other groups. Nevertheless, it was found that the differences among generations are only statistically important in terms of cold/hot vegetables and dry legume meals (p<0.05). The younger the generations, the added salt amount without tasting the meal has increased (p<0.05). In conclusion, nutritional habits of three generations of women and their nutritional status, food purchasing-preparing-cooking styles differ from each other. Although it is important for all the individuals in the society, it is very important to raise the awareness of the woman who is efficient on the nutrition in the family for passing down the right life style and nutritional habits.