Evde sağlık birimine kayıtlı varfarin kullanan hastaların varfarin hakkındaki bilgi düzeylerinin ve ilaç uyumunun değerlendirilmesi
The evaluation of the knowledge levels about warfarin and drug compliance of patients using warfarin and registered to the home health department
Yazar: AYTEN NUR SEZGİN
Danışman: DOÇ. DR. İRFAN ŞENCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Antikoagülanlar = Anticoagulants ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Evde sağlık hizmetleri = Home health service ; Varfarin = Warfarin ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review

Özet:
Giriş ve Amaç: Varfarin oral antikoagülan tedavileri arasında hem
terapötik hem profilaktik amaçla sık kullanılan ilaçlardandır, teröpatik aralığının
dar olması ve çok etkileşime girmesi nedeniyle sıkı kontrol edilmesi gereken bir
ilaçtır. Yapılan çalışmalara göre evde sağlık hastalarının %2,4-%6,1'ini varfarin
kullanan hastalar oluşturmaktadır. Hedef değer aralığının dışına çıkılması ile
evde sağlık ekiplerince ziyaretlerin sıklaştırılması, maliyet artışına ve zaman
kaybına neden olmaktadır.
Çalışmamızda amacımız INR değer aralığını ve bilgi düzeyini
değerlendirerek eğitim gereksinimini belirlemektir.
Materyal ve Metod: Çalışmamız tanımlayıcı analitik bir anket
çalışmasıdır. Araştırmamız Ankara Şehir Hastanesi evde sağlık birimine kayıtlı
olan farklı nedenlerle varfarin kullanımı olan hastalar oluşturmuştur. Hastaların
hastane sistemine kayıtlı telefon numaralarından hasta veya bakım verenine
ulaşılmış olup anket formu yardımcı araştırmacı tarafından sözel olarak
okunarak, yardımcı araştırmacı tarafından doldurulmuştur. Araştırmamızda
örneklem seçimine gidilmemiş olup tüm evrene ulaşmak planlanmıştır.
Çalışmamıza 106 hasta katılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların 74'ü (%69,81) kadın, 32'si
(30,19) erkektir. Katılımcıların 52'sinin (%49,05) yaşları 81 yaş ve üstündeydi.
En sık sahip olunan kronik hastalık Hipertansiyon olup 85 (%80,19) kişide
gözlenmiştir. Hastaların 42'si (%39,62) ilkokul mezunuydu. Bakım veren
kişilerin 49' ü (%46,23) kızı, oğlu veya akrabasıydı. Bakım verenlerin 34'ü
(%36,96) lise, 33'ü (%35,87) yüksekokul mezunuydu. Hastaların en sık kalp
kapak replasmanı %45,3 (n=48) nedeni ile varfarin kullanmakta olduğu
saptanmıştır. Katılımcıların 98'i (%92,45) ilacını düzenli aldığını belirtti.
Katılımcıların 39'ü (%37,14) varfarin kullanımı ile ilgili bilgi aldığını ifade etti.
Son INR değerlerine baktığımızda 61 kişinin (%57,55) normal değer aralığında
olduğu görülmüştür. 17 soruluk bilgi düzeyi testinde ortalamasının 10,09±1,99

11

olduğu bulunmuştur. Katılımcılarımızın 27'sinin (%25,47) bilgi düzeyi yeterli
olduğu bulunmuştur.
Çalışmaya dahil edilenlerin yaş grubu, cinsiyet, hasta ve bakıcı eğitim
durumları ve varfarin ile ilgili özellikleriyle son üç INR durumları arasında
istatistiksel anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05)
Araştırmaya katılan kadınların bilgi düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı
düzeyde daha yeterli ve daha yüksek olduğu gözlenmiştir (p=0,044). Bakım
verenlerin eğitim durumları değerlendirildiğinde üniversite mezunu olanların
bilgi düzeyi ortaokul ve altında olanlara kıyasla daha yüksek oranda yeterli
olarak bulunmuştur (p=0,015).
Tartışma ve Sonuç: Varfarin kullanan hastaların izlemi ve INR takipleri
evde sağlık ekiplerinin önemli bir parçasıdır. Varfarin kullanan hastaların ve
bakım verenlerinin; ilacın etkisi, ilaç ve gıda etkileşimi konuları başta olmak
üzere birçok konuda kapsamlı eğitime ihtiyacı olduğu görüldü. Araştırmamıza
katılan hastaların varfarin hakkında az bilgilendirilmiş ve bilgi düzeyi yetersiz
olmalarına rağmen çoğunluğunun normal INR değer aralığında olduğu ve bunun
nedeni evde sağlık ekiplerince sıkı takip edilmesi olabileceği düşünüldü.
Hastaların cinsiyet ve bakım verenin eğitim durumunun, varfarin bilgi düzeyi
yeterliliğini etkilediği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Evde sağlık, varfarin, bilgi düzeyi

Abstract:
Introduction: Warfarin is one of the most frequently used drugs for both therapeutic
and prophylactic purposes among oral anticoagulant treatments. Its usage needs
to be tightly controlled because of its narrow therapeutic range and high
interaction potential. According to studies, 2.4%-6.1% of home health patients
are patients using warfarin. Exceeding the target value range and frequent visits
by home health care teams cause increase in cost and loss of time.
In this study, our aim is to determine the educational need by evaluating
the INR value range and the knowledge level.
Materials and Methods: Our study is a descriptive and analytical survey study. The participants of
our survey are patients registered in home health unit of Ankara City Hospital
and using warfarin for different reasons. For questionnaire, the patient or
caregiver was reached by patients' phone numbers registered in the hospital
system, and the questionnaire form was read orally and filled in by the assistant
researcher. In our study, no sample selection was made and it was planned to
reach the whole world. 106 patients have participated in our study.
Results: Of the patients included in the study, 74 (69.81%) were female and 32
(30.19) were male. Ages of 52 (49.05%) participants are 81 years or above. The
most common chronic disease among them is Essential Hypertension and it has
been observed in 85 (80.19%) participants. 42 (39.62%) of the patients are
primary school graduates. 49 (46.23%) of the caregivers are daughters, sons or
relatives. 34 (36.96%) of the caregivers are high school graduates and 33
(35.87%) are college graduates. It has been determined that most of the patients
45.3% (48) use warfarin because of heart valve replacement. 98 participants
(92.45%) stated that they took their medication regularly. 39 participants 13
(37.14%) stated that they received information about warfarin usage. When we
look at the last INR values, it is seen that 61 people (57.55%) are in the normal
value range. In the 17-question knowledge level test, the average score has been
found as 10.09±1.99. The knowledge level of 27 participants (25.47%) has been
found to be sufficient.
No statistically significant correlation was found between the age group,
gender, education status of patient and caregiver, and warfarin-related
characteristics of those included in the study and the last three INR status
(p>0.05).
It was seen that the knowledge levels of the women participating in the
study were statistically significantly more sufficiently and higher (p=0.044).
When the education situations of the caregivers were evaluated, the knowledge
level of the university graduates was sufficiently higher than the secondary
school graduates and lower education levels. There was a statistically significant
difference between groups (p=0.015).
Discussion and Conclusion: The Follow-up of patients using warfarin and their INR levels are an
important part of home health teams. It was seen that patients using warfarin and
their caregivers were needed extensive training on many subjects, especially the
effect of the drug,interaction of drug and food. Although the patients
participating in our study were poorly informed about warfarin and their level of
knowledge was insufficient, the majority of them were in the range of normal
INR values, and it was thought that this may be due to the fact that they were
followed closely by home health teams. It was determined that gender of the
patients and the education level of the caregiver affected the sufficiency of
warfarin knowledge level.
Keywords: Home health, warfarin, knowledge level