İlkokul 3. sınıf öğrencileri için geliştirilen düşünme becerileri programı'nın etkililiğinin incelenmesi
Examinig the effectiveness of thinking skills program developed for primary scholl 3rd grade students
Yazar: KADER ARKAN SEZGİN
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA NURDAN BAYSAL
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Düşünme becerileri = Thinking skills ; Düşünme eğitimi = Thinking education ; Eğitim programları = Education programs ; Karma yöntemler = Mixed methods ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking ; Yaratıcılık = Creativity ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Araştırmanın amacı ilkokul 3. sınıf öğrencileri için geliştirilen 'Düşünme Becerileri Programı'nın yaratıcı düşünme ve problem çözme becerilerine etkisini belirlemek ve geliştirilen programın niteliğini; yaratıcılığın akıcılık, esneklik, ayrıntılama ve orijinallik boyutları ile problem çözme basamaklarına etkililiği açısından değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda çalışma; nicel boyutunda ön test-son test tek grup yarı deneysel model, nitel boyutunda ise eylem araştırması şeklinde karma desende tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ilkokul 3. sınıfta öğrenim gören 37 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel kısmında yaratıcılık düzeylerinin belirlenmesinde ölçme aracı olarak Torrance Yaratıcılık Testi Şekilsel Form, problem çözme beceri düzeylerinin belirlenmesinde ise İlköğretim Öğrencileri için Problem Çözme Envanteri kullanılmıştır. Nitel kısmında ise yaratıcılık alt boyutlarındaki ve problem çözme basamaklarını uygulamadaki gelişimin ayrıntılı olarak incelenmesini sağlamak amacıyla öğrenci etkinlik çalışma kâğıtları, öğrenci öz-değerlendirme formları, odak grup görüşmesi ses kayıtları ve araştırmacı günlüğü kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, 'Düşünme Becerileri Programı'nın öğrencilerin yaratıcı düşünme ve problem çözme becerilerini geliştirdiği, bununla birlikte yaratıcı düşünme becerisinin alt boyutlarını ve problem çözme basamaklarını kazandırmada etkili olduğu ve programla ilgili öğrenci görüşlerinin olumlu olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Düşünme, düşünme becerileri, düşünme becerileri eğitimi, yaratıcı düşünme becerisi, problem çözme becerisi, karma desen

Abstract:
This research aimed to examine the effect of "Thinking Skills Program" developed for primary school 3rd-grade students on creative thinking and problem-solving skills and to evaluate the quality of the program and its effectiveness on fluency, flexibility, elaboration and originality dimensions of creative thinking and problem-solving steps. To this end, the study was designed with mixed method including a pre-test and post-test, single-group quasi-experimental model in the quantitative part and an action research in the qualitative part. The study group of the study consisted of 37 primary school 3rd-grade students. Torrance Tests of Creative Thinking Figural Form A was used as the instrument for determining creativity levels and Problem-Solving Inventory for Children at the Level of Primary Education was used to determine problem-solving skill levels in the quantitative part of the study. In the qualitative part, student activity worksheets, student self-assessment forms, focus group interview audio records and researcher log were used to examine the development of creative thinking dimensions and problem-solving steps in detail. The research concluded that the "Thinking Skills Program" improved the students' creative thinking and problem-solving skills and was effective in providing the students with the dimensions of creative thinking skills and problem-solving steps, and it was observed that the students had positive opinions of the program.
Keywords: Thinking, thinking skills, thinking skills education, creative thinking skills, problem-solving skills, mixed method