Sleeve gastrektomili olgularda lipid profili ve kilo kaybının safra taşı oluşumuna etkisi
The postoperative lipid profile changes, weight loss rate and cholelithiasis formation in patients undergoing sleeve gastrectomy
Yazar: MEHMET ALTUĞ KAZAK
Danışman: DOÇ. OSMAN ZEKAİ ÖNER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Gastrektomi = Gastrectomy ; Kilo verme = Weight loss ; Kolelityaz = Cholelithiasis ; Lipidler = Lipids ; Obezite = Obesity ; Obezite cerrahisi = Bariatric surgery ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Safra kesesi hastalıkları = Gallbladder diseases ; Safra taşları = Gallstones

Özet:
Amaç : 
Bariatrik cerrahi günümüzde oldukça sık uygulanan bir cerrahi yöntemdir . Sleeve gastrektomi de bu yöntemler içinde en çok tercih edilen ve hızlı kilo verme konusunda etkili bir ameliyattır. Uzun dönem en sık görülen komplikasyonları arasında kolelitiazis bulunmaktadır. Postoperatif dönemde safra taşı oluşumu için yaş , cinsiyet , preoperatif vücut kitle indeksi, tip 2 diabet , hiperlipidemi ve hızlı kilo kaybı gibi risk faktörleri bulunmaktadır.
Sleeve gastrektomi sonrası post operatif dönemde total kolesterol,  LDL, trigliserit (TG) düzeyinde belirgin gerileme izlenmektedir. Son dönem çalışmalarda VKİ, TG veya HDL düzeyleri arasında belirgin korelasyon olduğu saptanmıştır ancak LDL düzeyleri ile ilgili halen belirsizlikler mevcuttur. Hatta bu çalışmalarda VKİ yüksek hastalarda düşük LDL düzeyleri  tespit edilmiştir.  Bu çalışmada  hipolipidemik ilaç kullanmayan sleeve gastrektomi uygulanan hastalarda postoperatif lipid profilindeki değişiklik, kilo verme hızı ile kolelitiazis oluşumundaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem : 
SBÜ Antalya Eğitim Araştırma Hastanesi 'nde Nisan 2017 – Ocak 2018 tarihleri arasında sleeve gastrektomi uygulanan hastalar çalışmaya dahil edildi. 60 yaş üstü , kronik alkol kullanımı , anti-lipidemik ilaç kullanımı , preoperatif safra taşı olan , kolesistektomili hastalar, safra taşına bağlı bilier pankreatit, kolesistit gibi komplikasyon gelişen hastalar çalışma dışı bırakıldı. Preoperatif hastalara rutin olarak batın USG yapılmakta ve lipid profili bakılmaktadır. Postoperatif 1,2,4,6,9 ve 12.aylarda hastalar rutin olarak kontrol edilmektedir . Postoperatif  9. ayını dolduran hastalara ek olarak hepatobilier USG planlandı. 
Hastaların postoperatif  lipid profili değişimleri ve kilo verme hızları ile kolelitiazis  oluşma insidansı incelendi. 
Bulgular : 
Postoperatif kolelitiazis saptanan hastaların büyük çoğunluğu kadın hastalardan oluşmaktaydı. Çalışmamızda kadın hastalarda kolelitiazis sıklığı %27.7 ve erkeklerde %14.4 idi. Kolelitiazis oluşumu ve cinsiyet arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmaktaydı (p<0,05). Yaş açısından irdelendiğinde ise katılımcı hastaların yaş ortalaması 39,72±10,06 idi. Yaş aralıklarına göre dağılım yapıldığında 40 yaş altı 24 vakada, 40–60 yaş arası 12 vakada ve 60 yaş üstü 2 vakada safra taşına rastlanılmıştır. 40 yaş altı ve kadın hastalarda postoperatif safra taşı görülme insidansı arasında anlamlı bir ilişki mevcuttu (p<0,05).
Preoperatif ve postoperatif HDL, kolesterol, LDL ve TG değerlerindeki değişiklikler postoperatif kontrollerinde hastayı kolelitiazis gelişimi açısından radyolojik değerlendirmeye yönlendirecek kadar veya ameliyat öncesi dönemde kolelitiazis oluşumunu predikte edecek düzeyde anlamlı farklılık görülmedi. Fakat HDL değerleri her iki grupta da artmış olarak saptandı.
Hastaların postoperatif 9.ayında ölçümlerde toplam vücut ağırlıklarının %20'sinden fazlasını kaybedenlerde istatistiksel olarak safra taşı gelişimi anlamlı bulundu.  Veriler ışığında preoperatif dönemde radyolojik olarak herhangi bir safra kesesi patolojisi saptanmayan hastalarda kolelitiazis gelişimi açısından riskli grubu vücut ağırlığının %20'sinden fazlasını kaybeden hastalar olarak görmekteyiz.

Abstract:
AIM 
Bariatric surgery is a surgical procedure that is performed quite often today. Sleeve gastrectomy is the most preferred and effective for rapid weight loss among these methods. The most common long-term complications include cholelithiasis. 
There are risk factors for gallstone formation in the postoperative period such as age, gender, preoperative body mass index, type 2 diabetes, hyperlipidemia, and rapid weight loss.
After sleeve gastrectomy, total cholesterol, LDL, triglyceride (TG) levels are observed to decrease significantly. There is a significant correlation between the levels of BMI, TG  or HDL levels, but there is still uncertainty about the LDL levels. In fact in these studies, low LDL levels were detected in patients with high BMI.
In this study, we aimed to determine the postoperative lipid profile changes, weight loss rate and cholelithiasis formation in patients undergoing sleeve gastrectomy who did not use hypolipidemic drug.
MATHERIAL AND METHODS
 Patients who underwent sleeve gastrectomy between April 2017 – January 2018 at SBÜ Antalya Training and Research Hospital were included in the study. Patients older than 60 years of age, chronic alcohol use, anti-lipidemic drug use, preoperative gallstones, patients with cholecystectomy, biliary pancreatitis due to gallstones and cholecystitis were excluded from the study. Preoperative patients are routinely checked with abdominal ultrasonography and lipid profile. The patients are routinely checked on postoperative 1,2,4,6,9 and 12 months. Patients who completed the 9th month postoperatively were additionally planned to have hepatobiliary USG. Postoperative lipid profile changes, weight loss rates and the incidence of cholelithiasis were evaluated.
RESULTS 
The majority of patients with postoperative cholelithiasis were female patients. In our study, the frequency of cholelithiasis was 27.7% in female patients and 14.4% in male patients. There was a statistically significant difference between cholelithiasis formation and gender (p <0.05).  The mean age of the patients was 39.72 ± 10.06 years. According to age ranges, in 24 cases under 40 years, in 12 cases between 40 and 60 years, and in 2 cases above 60 years, gallstones were found. There was a significant relationship between the incidence of postoperative gallstones under 40 years of age (p<0,05).
There were no significant differences between preoperative and postoperative HDL, cholesterol, LDL and TG values, or in the postoperative follow-up period, which would lead to radiological evaluation of the patient for cholelithiasis, or that would predict cholelithiasis in the preoperative period. However, HDL values were found to be increased in both groups. In the postoperative 9th month, gallstones were found to be statistically significant in those who lost more than 20% of their total body weight. In the light of the data, in patients who did not have radiologically any gallbladder pathology in the preoperative period, we consider the risk group for the development of cholelithiasis were patients who have lost more than 20% of their body weight.