Vokal kord poliplerinde endolarengeal mikrocerrahinin ve cerrahi sonrası uygulanan ses terapisinin ses üzerine etkisinin 
araştırılması /
Yazar: GÖKHAN TOPTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. EMEL ÇADALLI TATAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Hasta eğitimi = Patient education ; Mikrocerrahi = Microsurgery ; Polipler = Polyps ; Postoperatif bakım = Postoperative care ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Ses = Voice ; Ses eğitimi = Voice training ; Tedavi = Treatment ; Vokal kordlar = Vocal cords

Özet:
Amaç: Bu çalışmada vokal kord polip tanısı alan hastalarda, tedavi öncesi ve tedavi sonrasında yapılan subjektif ve objektif değerlendirme yöntemleriyle, uygulanan cerrahi tedavinin ve cerrahi tedaviye eklenen ses terapisinin tedaviye ve ses kalitesi üzerine olan etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Materyal ve metod: Bu prospektif çalışma kapsamında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dışkapı Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Mayıs 2016 ve Ocak 2017 tarihleri arasında  KBB Kliniğine  başvuran, kord vokal polip ön tanısı ile ses polikliniğine yönlendirilen ve laringostroboskopi ile kord vokal polip klinik tanısı alan hastalar incelendi. Hastalar randomize olarak geliş sırayla cerrahi (Grup 1) ve cerrahi sonrası ses terapisi uygulanan (Grup 2)  olmak üzere  iki  alt grup olarak değerlendirildi. Tedavi öncesi ve sonrası her iki grup  subjektif analiz yöntemlerinden Ses handikap endeksi (SHE-10), GRBAS, aerodinamik parametrelerden maksimum fonasyon zamanı (MFZ) ve S/Z parametreleri, akustik ses analiz değerlerinden temel frekans (F0), Jitter, Shimmer, gürültünün harmoniğe oranı (NHR) parametreleri kullanılarak istatistiksel yöntemlerle karşılaştırıldı. Larengeal travma, larengeal veya otoimmün hastalık öyküsü olan,  bilateral kord polibi ve gebeliği, bilinen astım, KOAH hastalığı bulunan daha öncesinde endolarengeal cerrahi operasyon geçiren ve pediatrik yaş grubu hastalar çalışma dışı bırakıldı.
Bulgular: Çalışmamıza vokal kord polip  tanılı 15'i kadın (%37,5) ve 25'si erkek (%62,5) hasta dahil edildi. Tedavi öncesi ve sonrası yapılan subjektif test yöntemleri karşılaştırmalı olarak değerlendirildiğinde her iki grupta da (SHE-10) ve GRBAS skalasında tedavi öncesi ve sonrası değerlerde anlamlı olarak azalma saptanmıştır (p<0.001). SHE-10 değerinin cerrahi ile birlikte ses terapisi alan grubun sadece cerrahi yapılan  gruba göre istatistiksel olarak anlamlı olarak azaldığı görülürken GRBAS toplam skorlarında iki grubun değişim oranları arasında  istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Aerodinamik analizler açısından S/Z değerinde tedavi sonrası her iki grupta azalma saptanırken, MFZ sürelerinde her iki grupta da istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı (p<0.001). Yine iki grup kıyaslandığında  Grup 2'de  Grup 1'e  göre istatistiksel olarak anlamlı derecede MFZ değerinde artış gösterdiği saptandı (p<0.001). Akustik ses analizinden elde edilen parametrelerden her iki gruptada F0'da artma, Jitter ve Shimmer değerlerinde ise istatistiksel olarak anlamlı azalma saptandı. Bu parametrelerdeki değişimler karşılaştırıldığında  ses terapisi alan grupta sadece cerrahi uygulanan gruba  göre istatistiksel olarak anlamlı değişiminin olduğu görüldü (F0; Jitt; Shim; sırasıyla p=0,082; p=0.014; p=0.035). NHR parametresinde cerrahi uygulanan grupta artış saptanırken, ses terapisi eklenen grupta azalma saptandı. Ancak her iki grubun tedavi öncesi ve sonrası değerlerindeki değişimi açısından  istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p > 0.05).
Sonuç: Çalışmamızda vokal kord polip tedavisinde endolarengeal mikrocerrahinin etkinliğini ortaya koymakla birlikte, cerrahi tedaviye eklenen ses terapisinin objektif ve subjektif testlerle   ses kalitesi üzerindeki düzelmede daha etkin bir tedavi olduğu gösterilmiştir.
	
Anahtar Kelimeler: Endolarengeal mikrocerrahi, Kord vokal polibi, Ses analizi, Ses terapisi.

Abstract:
Objective: The aim of the study was to investigate the effects of surgical treatment and voice therapy combined with surgical treatment on voice quality with subjective and objective voice evaluation parameters in patients with vocal cord polyp pre and postoperatively.
Material-methods: The prospective study was  performed with the patients who diagnosed as vocal cord polyp with laryngostroboscopic examination University of Health Sciences Dıskapı Yıldırım Beyazıt Education and Research Hospital between May 2016 and January 2017. Patients randomized according to administration order were analyzed as 2 subgroups, Group 1 (surgery), Group 2 (surgery+voice therapy). Boths groups were compared with statistical methods by using vocal handicap index (VHI-10), GRBAS of subjective analyzing methods, Maximum phonation time (MPT), S/Z parametres of aerodynamics parameters, fundamental frequency (F0), Jitter, Shimmer, Noise harmonic ratio (NHR) parameters of acoustic voice analyze values preoperativitely and postoperativitely. The history of laryngeal trauma, laryngeal and autoimmun disease, asthma ,COPD endolaryngeal surgery and pregnancy, bilateral cord vocal polyp and pediatrics patients were excluded from study.
Results: Fifteen female (%37,5) and twenty five (%62,5)  male diagnosed vocal cord polyp were included in this study. According to pre and posttreatment comparison of subjective voice analyzes methods, there were a statistically significant decrease in VHI and GRBAS scores in boths groups (p<0.001). The posttreatment VHI exchange score in Groups 2 was statistically significant different when compared with the same score in Group 1. However there were no statistically significant difference in GRBAS exchange scores in boths groups. While decreasing in each group in terms of aerodynamic analysis at S/Z value after the treatment was detected, a significant increase at MPT durations statistically in both group was detected (p<0.001). The posttreatment exchange score of MPT was statistically significant different in Group 2 with respect to Group 1 (p<0.001). From the parameters obtained from acoustic voice analysis, in boths groups statistically significant increases in F0 and decrease in Jitter and Shimmer were detected. There was a decrease in NHR score in group 2 however it increased in group 1 and the difference of NHR scores in both groups were not statistically significant           (p > 0.05).
	Conclusion: This study showed the efficent of endolarengeal microsurgery in the treatment of vocal cord polyps as well as the addition of the voice therapy to surgery revealing improvement in the voice quality outcome more efficient, analyzed with objective and subjective parameters.
	Key Words: Endolaryngeal microlaryngosurgery, vocal polyp, voice analysis, voice therapy.