Farklı beden kütle indekslerine göre serum visfatin düzeyi ile metabolik parametreler arasındaki ilişki
The relationship between serum visfatin levels and metabolic parameters by different body mass indexes
Yazar: K. ESEN KARACA
Danışman: PROF. DR. GÜLGÜN ERSOY
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Adipokinler = Adipokines ; Metabolik hastalıklar = Metabolic diseases ; Metabolizma = Metabolism ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Bu çalışma BKİ?si farklı olan bireylerde, obezite derecesi ile serum visfatin ilişkisi, obezite-insülin direnci ilişkisinde serum visfatinin rolü ve serum visfatin düzeylerinin açlık insülin, açlık kan şekeri ve lipid parametreleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla, Afyon Kocatepe Üniversitesi Hastanesinde Aile Hekimliği ve Dahiliye polikliniklerine başvuran bilinen sistemik, endokrin, nörolojik, kronik patolojisi olmayan 18 - 65 yaşları arasında, 55 kadın ve 35 erkek hastanın katılımlarıyla yapılmıştır. Hastalara beslenme alışkanlığı anketi uygulanmış ve vücut analizleri yapılmıştır. Araştırma kapsamına alınan hastalara kişisel bilgilerini, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktivite durumlarını içeren bir anket formu uygulanmıştır Boy uzunlukları ve vücut ağırlıkları ölçülmüş, BKİ?leri hesaplanmış, vücut yağ yüzdesi ve bel çevresi (cm) ölçümleri yapılmıştır. Ayrıca hastaların rutin biyokimyasal bulgularına (lipid profilleri (total kolesterol, trigliserit, HDL-kolesterol, LDL-kolesterol, VLDL-kolesterol), açlık glukoz, açlık insülin) ve serum visfatin değerine bakılmış, BKİ?lerine göre değerlendirme yapılmıştır. Araştırma sonunda; bireylerin serum visfatin değerinin minimum değeri 5.1 mg/dL ve maksimum değeri 26.8 mg/dL, ortalaması ise 10.7 mg/dL olarak saptanmıştır. Bireylerin serum visfatin düzeyi ile yaş, cinsiyet, bel çevresi arasında bir ilişki belirlenmemiş, vücut yağ yüzdeleri ile negatif yönlü ve orta düzey bir ilişki belirlenmiştir. BKİ ile serum visfatin arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. BKİ?si 25?in altında olan bireylerin serum visfatin ortalamasının diğerlerinden anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlenmiştir. BKİ arttıkça serum visfatin düzeyi azalmıştır. Serum visfatin düzeyi ile biyokimyasal bulgular arasındaki ilişkiye bakıldığında ise serum visfatin düzeyi ile  kolesterol, trigliserid, HDL-kolesterol, LDL-kolesterol ve VLDL-kolesterol arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmazken, serum visfatin ile açlık glukoz ve açlık insülin düzeyi arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Serum visfatin düzeyi ile spor yapma ve sigara içme durumları arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bu çalışmadan elde edilen veriler sonucunda BKİ?si yüksek olan bireylerde serum visfatin düzeyi daha düşük saptanmıştır. Serum visfatin düzeyinin açlık glukoz ve açlık insülin ile negatif korelasyon göstermesi, serum visfatin düzeyinin obezitede insülin direncinin gelişim mekanizması ile ilişki olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
This study was conducted in individuals whose BMIs were different with the purpose of evaluating the relationship between the grade of obesity and serum visfatin, role of serum visfatin in the relation between obesity and insulin resistance, and association of serum visfatin levels with fasting insulin, fasting blood glucose and lipid parameters with the enrolment of 55 female and 35 male patients between 18-65 years of age who admitted to the outpatient clinics of Family Medicine and Internal Medicine of the Afyon Kocatepe University Hospital and who were free of any known chronic systemic, endocrinal and neurologic pathologies. Dietary habits questionnaire was applied to the patients and body analyses were performed. Patients enrolled in this study were applied a questionnaire including their personal information, dietary habits and status of physical activities. Their length and body weight were measured, BMIs were calculated, and body fat percentage and waist circumference (in centimetre) were measured. In addition, routine biochemical parameters (lipid profiles [total cholesterol, triglyceride, HDL-cholesterol, LDL-cholesterol, VLDL-cholesterol], fasting blood glucose, fasting insulin) and serum visfatin levels of patients were tested, and they were evaluated according to their BMIs. At the end of the study, minimal serum visfatin level was found 5.1 mg/dL, maximal serum visfatin level was found 26.8 mg/dL and mean serum visfatin level was found 10.7 mg/dL. Serum visfatin levels of patients were not found to be correlated with their age, gender and waist circumference, but it was determined to be correlated negatively with body fat percentage moderately. There found to be a statistically significant relation between BMI and serum visfatin level.  It was determined that mean serum visfatin level of patients whose BMI values were lower than 25 was significantly higher than others.  As BMI increased, serum visfatin level decreased. And, as examined the relationship between serum visfatin level and biochemical findings, while there were no statistically significant relation between serum visfatin level and cholesterol, triglyceride, HDL-cholesterol, LDL-cholesterol as well as VLDL-cholesterol, there found to be a statistically significant relation between serum visfatin level and fasting blood glucose as well as fasting insulin. There found to be no statistically significant relation between serum visfatin level and sporting or doing physical exercise as well as smoking. As a result of the data obtained by this study, serum visfatin resulted in lower levels in patients with high BMI.  Negative correlation between serum visfatin level and fasting blood glucose as well as fasting blood insulin indicates that serum visfatin level may be associated with the mechanism of insulin resistance in obesity.