Hepatit B enfeksiyonunda aile içi geçişin araştırılması /
Yazar: AYŞE YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. NURGÜL CERAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Aile = Family ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B virüsü = Hepatitis B virus ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Amaç: Bu çalışmamızda HBV ile enfekte kişiler ve aile bireyleri incelenerek HBV bulaşında aile içi geçiş oranları ve risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği'ne Temmuz 2018- Temmuz 2020 tarihleri arasında başvuran, rutin takipli olan HBsAg pozitif 94 indeks olgu ile 400 aile bireyi ve herhangi bir şikayeti olmayıp sağlık taraması için başvuran 217 hasta kontrol grubu olarak dahil edilmiştir. Hasta verileri retrospektif olarak hastane otomasyon sistem kayıtları ve hasta dosyalarından elde edildi. İndeks olguların ve araştırılan aile bireylerinin demografik özellikleri, muhtemel bulaş yolları, indeks olgu ile yakınlık durumu ve laboratuar sonuçları kaydedildi. Kontrol grubunun demografik verileri ve laboratuar sonuçları incelendi. İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics versiyon 22 programı kullanılarak yapıldı. Niteliksel verilerin karşılaştırılmasında Ki-Kare testi, Fisher Freeman Halton testi ve Continuity (Yates) düzeltmesi kullanıldı.
Bulgular:  Aile bireylerinde HBsAg pozitifliği (%22.3) ve HBV ile karşılaşma oranı (%45.8), kontrol grubundan (%6.0 ve %17.1) anlamlı yüksek bulunmuştur. İndeks olgularda muhtemel bulaş yolunda en önemli risk faktörü olarak %36.2 ile ailede HBV enfeksiyonu öyküsü olduğu belirlendi. Aile bireylerinden 1-19 yaş grubunda HBsAg pozitifliği, HBV ile karşılaşma oranı diğer tüm yaş gruplarından daha düşük saptanırken, aşılanma oranı ise %100 bulunmuştur. İndeks olguların eşlerinde HBsAg pozitifliği oranı diğer aile bireylerinden  anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır. Kadın indeks vakaların çocuklarında HBsAg pozitifliği erkek indeks vakalardan yüksek bulunmuştur. Ebeveyn ve çocukların değerlendirilmesinde anne+/baba- gruptaki çocuklarda HBsAg pozitifliği ve HBV ile karşılaşma oranı, anne-/baba+ gruptan daha yüksek saptanmıştır. HBV DNA düzeyi >2000 IU/ml olan indeks vakaların aile bireylerinde HBsAg pozitifliği oranı, HBV DNA düzeyi <2000 IU/ml olan indeks vakaların aile bireylerinden yüksek bulunmuştur.
Sonuç: Ülkemizde aşı programları ve evlilik taramalarının etkili uygulanmasıyla, anneden bebeğe ve eşler arasındaki bulaş anlamlı olarak azalmıştır. Mevcut tabloda HBV enfeksiyonu bulaşında horizontal bulaş ön plana geçmektedir. Tüm yaş gruplarında aşının yaygınlaştırılmasının aile içi bulaşın azalmasında ekili olacaği düşünülmektedir.

Abstract:
Objectives: In this study, it was aimed to determine the intra-familial transmission rates and risk factors in HBV transmission by examining individuals infected with HBV and their family members.
Materıals and methods: Routinely followed 94 patients with HBsAg positive index case and 400 family members and applied for health screening without complaints  217 patients as control group who applied to the Health Sciences University Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital Infectious Diseases Clinic between July 2018 and July 2020 were included in our study. Patient data was obtained from hospital automation system records and patient files retrospectively. Demographic characteristics of the index cases and family members, possible routes of transmission, relationship with the index case and laboratory results were recorded. The demographic data and laboratory results of the control group were examined. Statistical analyzes were performed using IBM SPSS Statistics version 22 program. Chi-square test, Fisher-Freeman Halton test and Continuity (Yates) correction were used to compare qualitative data.
Results: HBsAg positivity (22.3%) and HBV exposure rate (45.8%) in family members were found to be significantly higher than the control group (6.0% and 17.1%). Family history of HBV infection was determined as the most important risk factor for possible transmission in index cases with 36.2%. HBsAg positivity in the 1-19 age group of family members was found to be lower than all other age groups, while the vaccination rate was found to be 100%. HBsAg positivity rate in the spouses of index cases was found to be significantly lower than that of other family members. HBsAg positivity was found higher in the children of female index cases than in male index cases. In the evaluation of parents and children, HBsAg positivity and HBV exposure rate were higher in children in the mother + / father- group than in the mother / father + group. HBsAg positivity rate in the family members of the index cases with HBV DNA level> 2000 IU / ml was found to be higher than the family members of the index cases with HBV DNA level <2000 IU / ml.
Conclusıon: With the effective implementation of vaccination programs and marriage screenings in our country, transmission from mother to baby and between spouses has decreased significantly. In the current status, horizontal contamination stands out in the transmission of HBV infection. It is thought that the spread of the vaccination in all age groups will be contribute to the decrease in domestic transmission.