Ortaokul öğretmenlerinin medya okuryazarlığı dersinin amaçları ve dersin öğretiminde karşılaşılan sorunlara ilişkin görüşleri
The opinions of middle-school teachers on the objectives of the media literacy course and the problems faced in teaching the course
Yazar: CENGİZ SARI
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET TAHİR KARABOĞA
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Medya = Media ; Medya okuryazarlığı = Media literacy ; Medya okuryazarlığı dersi = Media literacy course ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Öğretim sorunları = Teaching problems ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırma, ortaokullarda seçmeli ders olarak okutulan medya okuryazarlığı dersinin amaçları ve dersin öğretiminde yaşanan sorunları, dersi veren öğretmenlerin görüşlerine dayalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Bu araştırma, hem nitel hem de nicel çalışmadan oluşan karma yöntemin uygulandığı betimsel bir çalışmadır. Bu araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim öğretim yılında Türkiye genelinde ortaokullarda medya okuryazarlığı dersi veren toplam 30,187 öğretmen oluşturmaktadır. Bu evreni temsil etmeye yönelik Türkiye'nin 7 farklı bölgesinde çalışan medya okuryazarlığı dersi veren 372 ortaokul öğretmeni araştırmanın nicel çalışma grubunu oluşturmuştur. Araştırmanın nitel bölümünün verileri ise Mersin il genelinde bu dersi veren 15 sosyal bilgiler öğretmeni ile yapılan mülakatlar ile elde edilmiştir. Araştırmada nicel veriler "Medya okuryazarlığı dersine ilişkin ortaokul öğretmenlerinin görüşleri" başlıklı anket ile toplanmış; aynı başlıkta bir mülakat formu ile de nitel veriler elde edilmiştir. Araştırmada ayrıca medya okuryazarlığı dersi veren ortaokul öğretmenlerinin cinsiyet, yaş, medeni durum, branş, öğretmenlikte geçen hizmet süresi, en son bitirmiş olduğu eğitim düzeyi, medya okuryazarlığı dersi ile ilgili herhangi bir sertifika programına katılıp katılmadığı, medya okuryazarlığı dersini daha önce verip vermediğini belirlemek amacıyla kişisel bilgi formu kullanılmıştır.  
Araştırmanın bulgularına göre; medya okuryazarlığı dersini veren ortaokul öğretmenlerinin dersin amaçları kapsamında medya okuryazarlığı dersinde öğrencilerin derse katılım ve ilgi düzeylerinin yüksek olduğu, bu dersin öğrencilerin medya araçlarını kullanma süreleri açısından bir farklılık yarattığı, öğrencilerin televizyon programı seçiciliğine katkı sunduğu, öğrencilerin eleştirel becerilerinin gelişmesine, medya araçlarını kullanma alışkanlıklarında değişime olanak tanıdığı görüşlerine sahip oldukları tespit edilmiştir. Bu dersi veren ortaokul öğretmenleri dersin öğretimine ilişkin olarak medya okuryazarlığı ders materyalinin uygulanması ve kullanılması ve ölçme ve değerlendirmeye ilişkin zorluklarla karşılaştıklarını, çoğunlukla anlatım yöntemine başvurduklarını ayrıca medya okuryazarlığı dersinin süresinin yetersiz olduğu ve dersin zorunlu ders statüsünde olması gerektiğini belirtmişlerdir.

Abstract:
This research aims to examine the objectives of the media literacy course which is taught as an elective course in secondary schools and the problems experienced in the teaching of the course, based on the views of the teachers who teach the course.  This study is a descriptive study that includes both qualitative and quantitative analysis. The population of this research consists of a total of 30,187 teachers who teach media literacy in middle schools throughout Turkey in the 2020-2021 academic year. 372 middle- school teachers who teach media literacy in 7 different regions of Turkey constituted the quantitative study group to represent this universe. The data of the qualitative part of the research were obtained through interviews with 15 social studies teachers who taught this course throughout Mersin. Quantitative data in the research were obtained with a questionnaire titled "The opinions of middle school teachers about the media literacy course" and qualitative data were obtained with an interview form under the same title. In addition, a personal information form was used to determine the gender, age, marital status, branch, length of service in teaching, current education level, certificates related to the media literacy course, and whether the aforementioned teachers have given the media literacy course before.
According to the findings of the study, the middle- school teachers who teach the media literacy course stated that within the scope of the objectives of the course, the students' participation and interest levels are high, this course makes a difference in terms of duration of students' use of media tools and contributes to the television program selectivity of the students, the development of critical skills of the students, and the change in the habits of using the media tools. Middle-school teachers who teach this course stated that they encountered difficulties in teaching of the course such as the application and usage of media literacy course material and measurement and evaluation. They stated that they mostly used lecture method. They also stated that the duration of the media literacy course was insufficient and the course should be in the status of a compulsory course.