Süt sığırlarında magnezyum oksit kullanımı
Use of magnesium oxide in  dairy cattle
Yazar: İSMAİL ÜLGER
Danışman: PROF. DR. OSMAN KÜÇÜK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Hidrojen iyon konsantrasyonu = Hydrogen-ion concentration ; Kalsiyum fosfat = Calcium phosphates ; Magnezyum = Magnesium ; Magnezyum oksit = Magnesium oxide ; Süt = Milk ; Süt inekleri = Dairy cows ; Süt verimi = Milk yield ; Sığırlar = Cattles ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; İnekler = Cows

Özet:
Bu çalışmanın amacı, erken laktasyon peryodundaki sağmal ineklerin rasyonlarına katılan magnezyum oksit (MgO)' in süt verim ve yağ oranı ile birlikte süt, idrar, dışkı ve rumen pH'ları ile bazı kan parametreleri üzerine etkisini değerlendirmekti. Çalışma iki aşamadan oluşmuştur. Birinci aşamada, doğum yaptıkları günden başlamak üzere 10 hafta süre ile (70 gün) Holstein ırkı süt inekleri rasyonlarına MgO katılmıştır. Toplam 60 adet süt sığırı her grupta eşit sayıda hayvan olmak üzere 3 gruba ayrıldı. I. grubun, normal rasyon (kontrol), II. grubun- normal rasyonuna 50 gram/baş/gün MgO ilaveli rasyon (50 gr MgO), ve III. grubun- normal rasyonuna 100 gram/baş/gün MgO ilaveli rasyon (100 gr MgO) tüketmeleri sağlandı. Çalışmanın ikinci aşamasında, laktasyonlarının ilk 70 gününde bulunan 60 adet süt sığırı her grupta eşit sayıda hayvan olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır. İkinci aşamada ineklerin sırasıyla, 1- normal rasyon (kontrol), 2- normal rasyona 100 gr/baş/gün MgO ve 40 gr dikalsiyum fosfat (DCP)/baş/gün (100 gr MgO ve 40 gr DCP), ve 3- normal rasyona 100 gr/baş/gün MgO ve 80 gr/baş/gün DCP (100 gr MgO ve 80 gr DCP) ilave edilen rasyonları tüketmeleri sağlanmıştır. 
Çalışmanın birinci aşamasında laktasyondaki süt sığır rasyonlarına ilave edilen 50 ve 100 gr/baş/gün MgO uygulaması, rasyonlarına MgO katılmayan ineklere oranla süt verimini ve yemden yararlanmayı artırmıştır (P < 0.0001), rumen, dışkı, idrar ve süt pH'sını yükseltmiş (P < 0.0001) ancak süt yağının düşmesine neden olmuştur (P < 0.0001). Rasyonlarına MgO ilave edilen süt ineklerinden elde edilen plazma örneklerindeki Mg (P < 0.0001), Ca (P = 0.0167) ve P konsantrasyonları (P = 0.2678) MgO dozuna bağlı olmaksızın artmıştır. Süt inekleri rasyonlarına ilave edilen MgO plazma Cu, Se, Na, Mn, Ni ve Co konsantrasyonlarına etki etmemiştir (P ≥ 0.3419). Plazma Cr, Fe ve Zn konsantrasyonu rasyona katılan MgO varlığı ile birlikte doza bağlı olmaksızın artmıştır (P ≥ 0.0004). Plazma glikoz ve trigliserit konsantrasyonları rasyona ilave edilen 50 gr MgO dozundan etkilenmemiş ancak 100 gr MgO uygulaması ile birlikte artmıştır (P = 0.0473 ve P = 0.0432, sırasıyla).
Çalışmanın ikinci aşamasında süt verimi ve yemden yararlanma rasyondaki 100 gr MgO'ya DCP ilavesi ile birlikte artmış (P < 0.0001) süt yağı ise azalmıştır (P < 0.0001). Rasyona ilave edilen MgO rumen pH'sını yükseltmiştir. Ancak MgO ile birlikte 40 gr yerine 80 gr DCP ilavesi sonucu rumen pH'sı azalmıştır (P < 0.0001). Rasyona ilave edilen MgO ve DCP, dışkı ve süt pH'sını yükseltmiş (P < 0.0001) ancak idrar ve rumen pH'sını 100gr MgO ve 40 gr DCP  uygulaması daha çok artırmıştır (P < 0.0001). 
Çalışma sonuçlarına göre, laktasyonun ilk 70 gününde bulunan süt inek rasyonlarına ilave edilen 100 gram MgO ve 80 gram DCP süt verimini ve yemden yararlanma oranını artırmış ancak süt yağını düşürmüştür. Laktasyonun ilk 70 gününde süt ineklerine normal rasyon Ca (%0.93), P (%0.46) ve Mg (%0.33) düzeyine ilave olarak, 100 gram MgO ve 80 gram DCP katılması önerilmektedir.

Abstract:
The objective of the present work was to investigate the effect of dietary magnesium oxide (MgO) on milk yield milk fat percentage, and pH of rumen, urine, feces, and milk as well as some blood parameters in lactating dairy cattle. The study contained 2 stages. In the first stage, a total of 60 Holstein dairy cows at first 70 days of lactation were divided into 3 groups, 20 each, and were fed either a control ration (control), a control ration with 50 gr/head/day MgO (50 gr MgO), or 100 gr MgO gr/head/day of control diet (100 gr MgO). At the second stage of the work was contained a total of 60 Holstein dairy cows at first 70 days of lactation were divided into 3 groups, 20 each, and were fed either a control ration (control), a control ration with 100 gr/head/day MgO plus 40 gr/head/day dicalcium phosphate (DCP) (100 gr MgO and 40 gr DCP) or 100 gr/head/day MgO plus 80 gr of DCP (100 gr MgO and 80 gr DCP) supplemented to the control diet.
Supplementing MgO to the diet of lactating cows increased the milk yield and feed conversion rates (P < 0.0001), pH of rumen, feces, urine and milk (P < 0.0001), but decreased the milk fat (P < 0.0001). Cows consumed the diet supplemented with MgO had greater plasma concentrations of Mg (P < 0.0001), Ca (P = 0,0167), and P (P = 0.2678) with increasing doze of MgO in the diet. However, there were no effects of dietary MgO in plasma concentrations of Cu, Se, Na, Ni and Co (P ≥ 0.3419). Plasma Cr, Fe and Zn concentrations increased in cows fed a diet supplemented with MgO (P ≥ 0.0004) with no increasing dose effects but with the presence of MgO. Plasma glucose and triglycieride concentrations increased only in cows fed a diet supplemented with 100 gr MgO (P = 0.0473 and P = 0.0432, respectively).
At the second stage of the study, feeding cows with 100 gr of MgO and DCP resulted in an increase in milk yield and feed conversion rate (P < 0.0001) but a decrease in milk fat (P < 0.0001). Rumen pH decreased only in cows fed a diet supplemented with 100 gr of MgO and 80 gr of DCP (P < 0.0001). Supplementing both MgO and DCP to the diet of lactating cows resulted in an increase in feces and milk pH (P < 0.0001) but a  urine and rumen pH 100g MgO and increased more than 40 g DCP application (P <0.0001). 
Results of the present work indicated that cows fed a ration supplemented with 100 gr of MgO and 80 gr of DCP in the first 70 days of lactation increased milk yield and feed conversion with a decrease in milk fat. Therefore, it is recommended to supplement 100 gr of MgO and 80 gr of DCP in addition to the regular Ca (0.93%), P (0.46%) and Mg (0.33%) levels of the diet of cows during the first 70 days of lactation.