Türkiye'de çok partili dönemde bürokrasinin TBMM'de temsili ekseninde siyasete etkisi
The effect of bureaucracy on the politics within the TGNA's representation axis during the multi-party period in Turkey
Yazar: ZEYNEP DİLARA BİLDİRİCİ
Danışman: PROF. DR. DOĞAN NADİ LEBLEBİCİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Bürokrasi = Bureaucracy ; Milletvekili = Deputy ; Siyasal etki = Political clout ; Siyasi parti programları = Polical party manifests ; Siyasi partiler = Political parties ; Siyasi temsil = Political representation ; TBMM = Turkish Grand National Assembly ; Çok partili dönem = Multiparty period

Özet:
Türkiye'de çok partili dönemde bürokrasinin siyaset kurumuna ciddi biçimde nüfuz ettiği ve demokratik siyaseti şekillendirdiği iddia edilmektedir. Bürokrasinin siyaset kurumuna iddia edildiği gibi ciddi bir şekilde etki edip etmediğini belirlemek amacıyla, bürokrasinin siyasetteki etkisinin TBMM'de temsil oranı ile doğru orantılı olduğu düşüncesinden yola çıkarak, 1946'dan 2015'e kadar geçen süreçte gerçekleştirilen toplam 17 genel milletvekili seçimlerinde seçilen tüm milletvekillerinin mesleki kökenleri incelenmiştir. Bürokrat kökenli milletvekilli, komisyon üyesi, bakan, başbakan ve cumhurbaşkanı oranlarına bakarak bürokrasinin siyasetteki etkinliği araştırılmıştır. 17 dönemin sonuçları birlikte değerlendirildiğinde bürokrat kökenli milletvekillerinin TBMM'deki ve özellikle Bakanlar Kurulu'ndaki temsil oranlarının dikkat çekici bir şekilde yüksek olduğu görülmüştür. 17 dönemin bürokrat kökenli milletvekili ortalaması % 41.3 gibi yüksek bir oranda bulunmuştur. 17 dönemde TBMM'de kurulan tüm komisyonlarda görev yapan milletvekillerinin % 39.8'nin bürokrat kökenli milletvekili olduğu saptanmıştır. 17 dönemde atanan toplam 1181 bakanın 678'inin (% 57.4) bürokrat kökenli milletvekili olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
Bureaucracy is claimed to penetrate seriously into political institution and shape democratic politics in Turkey's multi-party political life. So as to determine whether bureaucracy affects politics seriously as it is claimed and relying on the idea that its effect on politics is proportionate to the rate of representation at the Turkish Grand National Assembly (TGNA), the occupational backgrounds of all deputies elected at 17 general elections from 1946 to 2015 have been reviewed. The effect of bureaucracy on politics has been analyzed by considering the rate of deputies, commission members, ministers, prime ministers, and presidents with bureaucrat background. The assessment of the results of 17 terms revealed that the representation rate of deputies with bureaucrat background at the TGNA, especially at the Council of Ministers, is dramatically high. The average rate of deputies with bureaucrat background for 17 term is found such a high rate as 41.3%. It is determined that 39.8% of the deputies that worked at all commissions within the TGNA throughout 17 terms are career bureaucrats. It is also noted that 678 of the total 1181 ministers (57.4%) appointed during 17 terms are deputies with bureaucrat background.