Endüstriyel sosyal hizmet bağlamında iş doyumu ve iş-aile yaşamı çatışması ilişkisinin incelenmesi
Examination of job satisfaction and work-family conflict relationship in the context of industrial social work
Yazar: OĞUZHAN ÇAVUŞOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL AKYÜZ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Sosyal hizmetler = Social services ; Ölçekler = Scales ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş hayatı = Work life ; İş-aile çatışması = Work-family conflict

Özet:
İş doyumu, çalışanın işe ilişkin beklentilerinin iş tarafından karşılanıp karşılanmaması sonucunda ortaya çıkan memnuniyet ya da memnuniyetsizlik halidir. İş-aile yaşamı çatışması ise işe ilişkin bir rolün, aileye ilişkin bir role baskın gelerek, o rolün yerine getirilmesini engelleme sonucunda ortaya çıkan roller arası uyumsuzluktan doğan bir çatışmadır. Uyumsuzluk düzeyi arttıkça iş-aile yaşamı çatışması düzeyi de artmaktadır. Endüstriyel sosyal hizmet, çalışanların iyilik hallerini artırmayı, çalışanların kişisel, ailevi, işyeri ve sosyal çevre kaynaklı sorunlarına çözümler uygulamayı amaçlayan ve çalışan refahıyla beraber psikososyal iyilik halinin artırılmasını hedefleyen özel bir alandır.
Bu çalışmanın konusunu sanayi işkolunda çalışan mavi yakalı evli erkek çalışanların iş doyumu ve iş-aile yaşamı çatışması ilişkisinin endüstriyel sosyal hizmet bağlamında değerlendirilerek, çözüm önerileri geliştirmek oluşturmaktadır. Sanayi işkolunun diğer sektörlere göre bedensel yorgunluğun beraberinde zihinsel bir yorgunluğa neden olması, bu araştırmanın sanayi işkolunda yapılmasında etkili olmuştur. Tarama araştırmasına dayalı nicel bir araştırma olan çalışma, Kırşehir ilinde bulunan bir lastik fabrikasında mavi yakalı ve evli olan 350 erkek çalışan ile gerçekleştirilmiştir.
Yapılan bu çalışmada çalışanların iş doyumu ve iş-aile yaşamı çatışması arasındaki ilişkiyi ortaya koymak ve bu ilişkiye dayanarak çeşitli çözüm önerileri geliştirmek amaçlanmıştır. Endüstriyel sosyal hizmet alanına da literatürsel katkıda bulunmak çalışmanın bir başka amacıdır.
Çalışmada çalışanların iş doyum düzeylerini ölçmek amacıyla İş Doyum Ölçeği, iş-aile yaşamı çatışması düzeylerini ölçmek amacıyla İş-Aile Yaşamı Çatışması Ölçeği ve çalışanların tanımlayıcı bilgileriyle değişkenler arasındaki ilişkiyi açıklamak için ise tanımlayıcı soru formu kullanılmıştır. Çalışanlardan elde edilen verilere SPSS 16.0 aracılığıyla Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Bağımsız Örneklemler T-Testi, Basit Doğrusal Regresyon ve Basit Doğrusal Korelasyon analizleri yapılmıştır. Ayrıca tanımlayıcı değişkenlere ilişkin bilgiler de frekans tabloları ve çapraz tablolar ile açıklanmıştır. Çalışmanın sonucunda çalışanların iş doyumları ve iş-aile yaşamı çatışması düzeyleri arasında anlamlı ve negatif bir ilişki bulunmuştur. Diğer yandan iş doyumu ve iş-aile yaşamı çatışmasının, çalışanların tanımlayıcı özellikleri ile anlamlı bir şekilde farklılaşması değişkenlik göstermektedir.

Abstract:
Job satisfaction is the state of satisfaction or dissatisfaction that arises as a result of
whether the employee's expectations about the job are met by the job. Work-family
conflict, on the other hand, is a conflict arising from the incompatibility between roles
that arise as a result of preventing a work-related role from dominating a family-related
role. As the level of incompatibility increases, the level of work-family life conflict also
increases. Industrial social work is a special field that aims to increase the well-being of
employees, to apply solutions to the personal, family, workplace and social
environment-related problems of the employees, and to increase the psychosocial wellbeing together with the welfare of the employees.
The subject of this study is to develop solutions by evaluating the job satisfaction and
work-family conflict relationship of blue-collar married male employees working in the
industrial sector in the context of industrial social work. The fact that the industrial
sector causes a mental fatigue along with physical fatigue compared to other sectors has
been effective in making this research in the industrial sector. The study, which is a
quantitative research based on screening research, was carried out in a tire factory in
Kırşehir with 350 male employees who are blue-collar and married.
In this study, it is aimed to reveal the relationship between job satisfaction of employees
and work-family life conflict and to develop various solutions based on this
relationship. Making a literary contribution to the field of industrial social work is
another aim of the study.
In the study, the Job Satisfaction Scale was used to measure the job satisfaction levels
of the employees, the Work-Family Life Conflict Scale to measure the levels of workfamily life conflict, and a descriptive question form to explain the relationship between
the descriptive information of the employees and the variables. One-Way Analysis of
Variance (ANOVA), Independent Samples T-Test, Simple Linear Regression and
Simple Linear Correlation analyzes were performed on the data obtained from the
employees through SPSS 16.0. In addition, information on descriptive variables is
explained with frequency tables and cross tables. As a result of the study, a significant
and negative relationship was found between employees' job satisfaction and workfamily life conflict levels. On the other hand, the significant differentiation of job
satisfaction and work-family life conflict with the descriptive characteristics of
employees varies.