Bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum spp.) çeşitlerinin ilk gelişme dönemlerine ait toprak altı ve üstü organlarının belirli periyotlarda değerlendirilmesi
Evaluation of underground and upground organs belong first growth stage of some bread wheat (Triticum aestivum spp.) cultivars with spesific periods
Yazar: BURAK ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÜLKER
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekmeklik buğday = Bread wheat ; Gelişme dönemi =   ; Kök = Root

Özet:
Bu çalışmanın amacı bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum spp.) çeşitlerinin ilk gelişme dönemlerine ait toprak altı ve üstü organlarının belirli haftalık periyotlarla değerlendirilmesidir. Çalışma iklim odasında, faktöriyel deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Denemede daha önceki çalışmalar göz önünde tutularak, çeşit seçiminde önemli bir kriter olan ekmeklik buğday çeşitlerinin ilk gelişme dönemlerindeki kök uzunluğunun kök kuru ağırlığı/fide kuru ağırlığına oranlanması baz alınmış ve 6 farklı ekmeklik buğday çeşidi kullanılmıştır. Yetiştirme ortamı olarak 750 ml hacimli kaplarda, hacim esasına dayanılarak 2:1:1 oranında toprak:torf:kum karışımı kullanılmıştır. Temel gübreleme amacıyla her bir kaba 300 mg kg-1 N, 80 mg kg-1 P2O5 ve 180 mg kg-1 K2O olacak şekilde amonyum sülfat, triple süper fosfat ve potasyum sülfat uygulanmıştır. Denemede 4 farklı yetiştirme periyodunda bitkilerin gelişim kriterleri incelenmiştir. Çimlenme döneminden sonra, haftalık periyotlarda 4 farklı söküm zamanında hasat yapılmıştır ve deneme 5 hafta sonra sonlandırılmıştır. Hasat edilen bitkilerde sürme oranı, sürme gücü, fide uzunluğu, kök uzunluğu, fide yaş ağırlığı, kök ağırlığı, fide kuru ağırlığı, kök kuru ağırlığı, kök kuru ağırlığı /fide kuru ağırlığı oranı, yaprak alanı, kök yüzey alanı, kök hacmi ve primer ve sekonder kök çapı belirlenmiştir. Farklı çeşitlerde periyodik (haftalık) gelişme dönemlerinde incelenen parametreler arasında farklılıklar belirlenmiştir. Çeşitler arasında, haftalık gelişimlerine göre, Tekirdağ çeşidinde en yüksek sürme gücü, kök uzunluğu, fide yaş ağırlığı, fide kuru ağırlığı, kök kuru ağırlığı, kök kuru ağırlığı /fide kuru ağırlığı oranı, kök yüzey alanı, kök hacmi ve primer kök çapı değerleri elde edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study was evaluation of underground and upground organs belong first growth stage of some bread wheat (Triticum aestivum spp.) cultivars with spesific periods. This study carried out in climate chamber room according to factorial experimental design with four replications. In the experiment rations of root lenght/ root dry weight/ seedling dry weight, important criteria for choosen cultivar, were noticed and used six different bread wheat cultivar according to results of pervious research investigated our deparment. As growing media, the pots having mixed 750 ml soil, peat and sand in ratio of 2:1:1 as volumetric were used. Ammonium sulphat, triple super phosphate and potassium sulphate were applied to each pot as 300 mg kg-1 N, 80 mg kg-1 P2O5 and 180 mg kg-1 K2O by basic fertilization aim. The growth criteria of plants were investigated in four different growth period. After germination stage, the harvest were made in four different dismantling period by weekly periods. The experiment was ended after five weeks. Germination rate, germination vipor, seedling lenght, root lenght, seedling fresh weight, root fresh weight, seedling dry weight, root dry weight, the ratio of root dry weight/ seedling dry weight, leaf surface area, root surface area, root volume, primer and sekonder root diameter were determined in harvested plants. The differences amont parameters investigated by weekly periods were determined. The highest germination vigor, root lenght, seedling fresh weight, seedling dry weight, root dry weight, the ratio of root dry weight/ seedling dry weight, root surface area, root volume, primer root diameter were obtained in Tekirdağ cultivar.