Bazı non steroidal antiinflamatuvar ilaçların ratlarda oral uygulama sonrası kan adrenalin düzeyleri üzerine etkisi
Effect of some non steroidal anti inflammatory drugs on blood adrenaline levels of rats after oral administration
Yazar: ALPTUĞ ATİLA
Danışman: PROF. DR. YÜCEL KADIOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antiinflamatuar ajanlar-nonsteroid = Anti inflammatory agents-nonsteroidal ; Asetaminofen = Acetaminophen ; Epinefrin = Epinephrine ; Etodolak = Etodolac ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Non-steroidal anti-inflamatuar ilaçlar (NSAİİ)'ler, ağrı, ateş ve inflamasyonu azaltmada kullanılan analjezik, antipiretik ve antienflamatuar etki gösterirler. NSAİİ ilaçlardan etodolak'ın farmasötik preparatlarda ve plazmada miktar analizi için HPLC-UV ve LC-MS yöntemleri geliştirilip geçerlilik testleri yapıldı. Ayrıca insan plazmasında adrenalin analizi için LC-MS yöntemi ve rat plazmasında adrenalin analizi için HPLC-FL yöntemi geliştirilip geçerlilik testleri yapıldı. HPLC-FL (360 nm uyarma, 490 nm yayma dalga boyu) yöntemiyle NSAİİ ilaçlardan etodolak ve parasetamol'ün ratlara oral olarak verildikten sonra ratlarda adrenalin düzeyindeki değişimler incelendi.HPLC-FL çalışmasında, rat plazmasından adrenalin katı-faz ekstraksiyon yöntemiyle ekstrakte edildi ve kromatografik ayırımda asetonitril-su (80-20, h/h) hareketli fazı ve C18 kolon (5 ?m, 250 x 4,6 mm) kullanıldı. HPLC-FL yönteminin plazmadan ortalama geri kazanım değeri %98'in üzerinde ve tayin edilebilme sınırı da (LOQ) 0,01 ng ml-1 olarak belirlendi. Yapılan analizler sonucunda parasetamol' ün kontrol grubuna göre adrenalin miktarını azalttığı, etodolak'ın adrenalin miktarını artırdığı belirlendi. İnsan plazmasında adrenalinin belirlenmesi için kullanılan LC-MS yönteminde elektron sprey pozitif moda product iyon olarak 161,1 iyonu ile analizler gerçekleştirildi. Güniçi ve günler arası bağıl standart sapma değeri %7,00'den küçük, yöntemin plazmadan ortalama geri kazanım değeri % 83,57 olarak belirlendi.HPLC-UV ve LC-MS yöntemleri kullanılarak farmasötik preparatlarda etodolak'ın miktar analizi gerçekleştirildi. Her iki yöntem etodolak etkin maddesini içeren etol fort ve tadolak tabletlere uygulandı. Yöntemlerin güniçi ve günler arası bağıl standart sapma değeri sırasıyla %7,50 ve % 10'dan küçük, her iki yöntemin ortalama geri kazanım değeri yaklaşık olarak %98 olarak tespit edildi. İnsan plazmasında etodolak'ın analizinde kullanılan LC-MS yönteminin güniçi ve günler arası bağıl standart sapma değeri % 11,0' den küçük ve ortalama geri kazanım değeri %90,67 olarak belirlendi.

Abstract:
Non steroidal anti inflammatory drugs (NSAIDs) have analgesic, antipyretic and anti inflammatory effects in treatment of pain, fever and inflammation. Validation and development of HPLC-UV and LC-MS methods for determination of etodolac as a NSAID in pharmaceutical preparations and plasma was done. Besides, the development and validation of LC-MS method for adrenalin analysis in human plasma and HPLC-FL method for adrenalin analysis in rat plasma was done. Changes in adrenalin levels of rats were analyzed after etodolac and paracetamol were given to rats orally through HPLC-FL method (360 nm excitation, wavelength 490 nm).In HPLC-FL study, adrenalin in the rat plasma was extracted with solid-phase extraction method and in chromatographic analysis, acetonitrile water (80-20, h/h) as mobile phase and C18 colon (5 ?m, 250 x 4,6 mm) were used. Average recovery value of HPLC-FL method was found as higher than 98% and limit of quantification (LOQ) was determined as 0.01 ng ml-1. According to the result of analysis, paracetamol decreases adrenalin level and etodolac increases adrenalin level in comparison with the control group. In LC-MS method which is used in the analysis of adrenaline levels in human plasma, analysis was carried out with 161.1 product ion with electronspray ionization in the positive mode. Intra-day and inter day relative standard deviation values were determined as lower than 7.00%; and average recovery value of the method was determined as 83.57%.Quantity analysis of etodolac in pharmaceutical preparations was carried on using HPLC- UV and LC- MS methods. Both methods were applied on etol fort and tadolac tablets that involve etodolac agents. Both methods' intra-day and inter-day relative standard deviation values are lower than 7.50% and 10% respectively, average recovery values of both methods were determined as approximately 98%. Intra-day and inter-day relative standard deviation values of LC- MS method, which is used in the analysis of etodolac in human plasma, were determined as lower than 11,0% and average recovery value was determined as 90,67%.