Çukurova bölgesinde üretilen pamuk tohumu küspelerinin besin madde içeriklerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma
An investigation on the determination of nutrient content of cotton seed meal produced in Çukurova region
Yazar: NUH SILGIR
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ERDOĞAN
Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Hayvan yemleri = Animal feeds ; Kimyasal analiz = Chemical analysis ; Küspe = Pulp ; Pamuk = Cotton ; Pamuk tohumu = Cottonseed ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Çukurova bölgesi = Çukurova region

Özet:
Bu araştırmada, ülkemizin önemli pamuk tarımı yapılan ve buna bağlı olarak pamuk tohumu küspesi üreticisi olan Çukurova Bölgesi Adana İlinde faaliyet gösteren yağ işletmelerinde elde edilen pamuk tohumu küspelerinin besin madde içeriklerinin belirlenerek kimyasal kalitelerinin ortaya konması hedeflenmiştir. Bölgede üretilen pamuk tohumu küspelerini hayvan beslemede kullanacak işletmeler için besin madde bileşimlerine ilişkin güncel bilgi elde edilmesi amaçlanmıştır. 
Araştırmanın materyalini, mekanik pres yöntemi (ekspeller) ile faaliyet gösteren 9 adet pamuk yağı fabrikasından sezon başı, ortası ve sonu olmak üzere 3 dönemde alınan 27 adet numune ile ekstraksiyon yöntemi ile elde edilmiş 1 adet numuneden oluşan toplam 28 adet pamuk tohumu küspe örneği oluşturmuştur. Pamuk tohumu küspe örneklerinde kuru madde (KM), ham protein (HP), ham yağ (HY), ham kül (HK), analizleri yapılmış, organik madde (OM) ve N'siz öz madde içerikleri hesaplanmıştır. Küspe örneklerinin ayrıca NDF (Neutral Detergent Fiber/Nötral Deterjan Lif), ADF (Acid Detergent Fiber/Asit Deterjan Lif) ve ham selüloz (HS) içeriği belirlenmiştir. 
Araştırma sonucunda, küspe örneklerinin KM içerikleri % 92.30 ile % 96.19 arasında, OM içerikleri % 83.45 ile % 91.21, HK içerikleri ise % 4.91 ile % 6.75 arasında belirlenmiştir. Küspelerin kimyasal kalitesi için önemli kriterlerden HY içeriği % 5.23 ile % 7.41; HP düzeyi ise % 21.42 ile % 27.24 arasında belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen verilere göre işletmelere ait küspe örneklerinin KM, HY, HP, HK, OM ve N'siz öz madde içerikleri bakımından önemli farklılıklar bulunmuştur (P<0.05,P<0.01, P>0.001). Ekspeller yöntemle üretim yapan 9 işletmeye ait pamuk tohumu küspe örneklerinin NDF içeriği % 37.20 ile % 67.59 arasında; ADF içeriği % 30.20 ile % 52.70 arasında; HS içeriği ise % 19.74 ile % 31.96 arasında belirlenmiştir. Küspe örneklerinin NDF, ADF ve HS içerikleri arasındaki farklılık önemli bulunmuştur (P<0.01, P<0.001). 
İşleme metodu KM ve HY içeriğini etkilemiştir (P<0.05).
Bu araştırmada analizi yapılan pamuk tohumu küspe örneklerinin besin madde bileşimine ilişkin bulguların kimyasal kalite açısından göreceli olarak düşük olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda bölgede üretilen pamuk tohumu küspelerinin besin madde bileşimlerine ilişkin veriler, bu ürünleri hayvan beslemede kullanacak işletmeler için güncel bilgi kaynağı oluşturmuştur. 


Anahtar kelimeler: Besin madde içeriği, Çukurova Bölgesi, Kimyasal kalite, Pamuk tohumu küspesi

Abstract:
Abstract
This research was conducted to determine the nutrient contents of cotton seed meal produced in different cotton oil enterprises in Adana City-Çukurova Region which is one of the country's major cotton cultivation and cotton seed meal producer region. It was also aimed to reveal the chemical quality of cotton seed meal and to provide up-to-date information regarding the nutrient content of this raw material produced in this region. Therefore this information should be value to businesses to use cotton seed meal for animal nutrition. 
The cotton seed meal samples collected from cotton oil industry enterprises in Adana City were constituted the research material. For this purpose, a total of 28 representative samples were collected from nine enterprises which work mechanical press method (expeller) in three periods at the beginning, middle and at the end of the production season. And one representative sample of solvent excration method was obtained from an enterprise. 
All samples were analyzed for dry matter (DM), crude protein (CP), crude oil (EE), and crude ash (CA) and the content of the organic matter (OM) and nitrogen free extract (NFE) were calculated. In addition, NDF (Neutral Detergent Fiber), ADF (Acid Detergent Fiber) and crude fiber (CF) contents were also determined in representative samples. 
As a result, DM, OM and CA contents of meal samples which mechanical excreted were determined between 96.19 % to 92.30 %; 91.21 % to 83.45 % and 6.75 % to 4.91 %, respectively. EE and CP are the important criterias for the chemical quality of meal were determined as 5.23 % to 7.41 and 27.24 % to 21:42 %, respectively. The significant differences were determined with respect to DM, OM, CA, EE and CP of the representative sample (P<0.05, P<0.01, P<0.001). NDF, ADF and CS contents of the same samples were analyzed as 37.20 % to 67.59 %, 30.20 % to 52.70 % and 19.74 % to 31.96 %, respectively. The differences between NDF, ADF and CS contents of the samples were found significant (P<0.01, P<0.001). 
The processing method affected the DM and EE contents of the samples (P<0.05). 
In this study, the findings regarding the nutrient composition of cottonseed meal samples analyzed present investigation have been found to be relatively low. 
The results of this research in nutrient composition of cottonseed meal produced in the region provide up-to-date information to businesses considering the use of these products for animal nutrition.

Keywords: Chemical quality, Cottonseed meal, Çukurova Region,Nutrient composition