İlköğretim okul yöneticilerinin, beden eğitimi öğretmenlerinin ve öğrencilerinin okul spor programlarındaki fair-play anlayışları: Bolu ili örneği
Insight of fairplay regarding schoolgames by primary school managers, teachers and pupils case study in Bolu
Yazar: SUAT KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MÜBERRA ÇELEBİ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Bolu = Bolu ; Fair play = Fair play ; Okul yöneticileri = School administrators ; Spor eğitimi = Sport education ; Spor organizasyonları = Sports organizations ; Yöneticiler = Managers ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim okullarında bulunan okul yöneticileri, beden eğitimi öğretmenleri ve öğrencilerin okul spor programlarında ?fair-play? kavramına yönelik anlayışlarının belirlenmesidir.Araştırmada, Bolu ilindeki okullardan, okul spor programlarında en aktif olan 3 okul, çalışma alanı olarak seçilmiş ve bu ilköğretim okullarında öğrenim gören 7 ve 8. sınıf 7 öğrenci, bu okullarda görev yapan 3 beden eğitimi öğretmeni ve 3 yönetici ?amaçlı örneklem yöntemi? kullanılarak, katılımcı olarak seçilmişlerdir.Araştırmada model olarak nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada katılımcıların, okul spor programlarında, fair-play anlayışına ilişkin görüşlerini ve aynı zamanda fair-play anlayışına ilişkin sorunların çözümündeki rolleri ile fair-play anlayışının geliştirilmesine ilişkin düşüncelerini belirlemek için ?görüşme? yöntemi seçilmiş ve ?yarı yapılandırılmış görüşme formu? kullanılmıştır.Bu araştırma da betimsel analiz ve içerik analizi birlikte kullanılarak, veriler araştırmacı tarafından daha önce belirlenen temalara göre özetlenmiş ve içerik analizi ile kodlar ve temalar organize edilmiştir.Araştırma bulgularında, fair-play kavramına yönelik anlayışlarını; a) öğrenci katılımcılar: ?centilmenlik? (eşit şartlarda yarışmak, çıkar gözetmek, sportmenlik, kazanma öncelikli davranış, aşırı bağlılık, başarıyı paylaşma, hoşgörü, sportmenliğe aykırı davranış, dostça oynama); ?erdemlilik? (özeleştiri, sporseverlik, kazanma öncelikli davranış, sportmenlik, şiddete eğilim, empati kurma, birlikteliği sağlama, psikolojik şiddet, ruh güzelliği, dayanışma, kendini soyutlama), ?dürüstlük? (kazanma öncelikli davranış, doğru davranış, sportmenliğe aykırı davranış, sportmenlik, sonucu kabullenmeme, dürüstlüğe aykırı davranış, hakemi yanıltma), ?fırsat eşitliği? (ruh güzelliği, kendini ispatlama, bencillik, tavır almak, özeleştiri, şiddete yönelim, sonucu kabullenmeme, tepki göstermek, psikolojik şiddet, takım ruhunu oluşturma, adil olmak), ?empati? (duygusal tepki, azim gösterme, empati kurma, empatinin farkında olma, samimiyet, bencilce düşünce), ?şiddet ve saldırganlık? (sportmenlik, doğrudan tahrik edene yönelik saldırı, sportmenlik dışı hareket, adaleti sağlama) b) Öğretmen katılımcılar: ?centilmenlik? (çıkar gözetmek, sportmenlik), ?dürüstlük? rakibin sorunu, rakibin bu durumu bizi ilgilendirmez, avantaja çeviririm), temaları altında ifade etmişlerdir. Ayrıca fair-play ruhu ve eğitim, beden eğitimi dersinde fair-play öğretimi ve oyunlar, etkinlik/antrenman/yarışmalara katılım ile ilgili sorunlar, fair play ruhuna aykırı davranışları önleme ile ilgili görüşlerini belirtmişlerdir. c) Yönetici katılımcılar ise: fair play ruhu ve eğitim, sporda centilmenlik ve sportmenlik ile ilgili ileriye dönük çalışmalar, dürüstlük, öğrenciler arasında ayrımcılığa karşı davranış ile ilgili görüşlerini belirtmişlerdir.Sonuç olarak araştırmada; sportif rekreasyon programlarında öğrencilerin, ?centilmenlik, erdemlilik, dostça oynama ve yarışma, kaybetmeyi kabul etme? gibi temalarda olumlu davranışlar ifade ettikleri görülmüştür. Diğer taraftan fair-play'e aykırı davranış olarak, ?kazanma öncelikli anlayış? ile hareket ettikleri, takım arkadaşlarına ve rakibe karşı ?şiddet boyutunda? olumsuz düşünceleri olduğu ve fair- play'in özünü oluşturan ortak temalar konusunda, daha çok çalışmalar yapılması gerektiği ortaya çıkmıştır. Beden eğitimi öğretmenleri ise; fair play ruhunun geliştirilmesine yönelik çalışmalarının yetersiz olduğunu, etkinlik/yarışmalara öğrencilerin katılımları konusunda sorunlar yaşandığını, fair-play ruhuna aykırı davranışları önleme konusunda, yeni yaklaşımlar geliştirme konusunda eksikliklerinin olduğunu, özellikle fair-play anlayışını anlama ve davranış boyutunda yetersiz olduklarını belirtmişlerdir. Diğer taraftan yöneticilerin, fair-play konusunda fazla görüş sahibi olmadıkları ve bu konuda çalışmaları genelde beden eğitimi öğretmeni ile işbirliği ekseninde yürüttükleri ortaya çıkmıştır.Anahtar kelimeler: Etik, fair-play, rekreasyon, okul sporları, spor etiği

Abstract:
The purpose of this research study is to find out ?the fair play? insight of primary school administrators, teachers and pupils.The participating schools in this study are three most active schools with their sports programs in the Province of Bolu; and the subjects are 7th and 8th grade pupils, 3 PE teachers and 3 school managers. They were selected by ?Purposeful Sampling Method?.The study is based on quantitative method. Interviews were conducted and half-structured interview form was used to discover the views of the participants about ?fair-play?; their rules in solving problems proceeding from fair-play and their opinions to improve the concept of fair-play.By using descriptive analysis in this research study, the researcher outlined the data in accordance with the previously set themes; codes and themes were additionally organized by content analysis.The participants expressed their views on ?fair-play? in data findings regarding the following concepts:a) Pupil subjects: ?gentlemanliness : compete under equal circumstances, favouring his or her mate or his or her own personal interests, being a sportsman, royalty, sharing the achievements, sense of winning, tolerance, unsportsmanlike behaviours, fair play.Virtuousness : self-criticism, sportsmanship, winning-based behaviour, tendencies toward violence, non-acceptance of the score, dishonesty, empathy, team spirit, maintaining unity, psychological pressure, mental health, solidarity, self isolation.Honesty: winning-based attitudes, correct behaviours, unsportsmanlike behaviours, deceiving referee.Equal opportunities: mental health, proving oneself, selfishness, assuming arrogant airs, self criticism, tending towards violence, not accepting the score, reactionary behaviours, psychological violence, maintaining team spirit, being fair and just.Empathy: Emotional reaction, determination, experiencing empathy with others, awareness of empathy, earnestness, selfishness.Viciousness and aggression: sportsmanship, aggression towards provokers, unsportsmanlike attitudes, maintaining justice.b) Teachers as Subjects:Gentlemanliness: favouritism, sportsmanship.Honesty: contestant?s problems, contestant?s problems are not my concern, taking advantage of his problems.c) Managers as Subjects: fair play, gentlemanliness, sportsmanship, honesty, discrimination among pupils.CONCLUSION:It was found out that pupils displayed positive attitudes towards concepts such as gentlemanliness, virtuousness, fair play and accepting losing. Another significant finding is that pupils? foster winning-based ideas and they also have negative attitudes towards their own team partners and contestants as well. Therefore, they need further education to absorb the concept of ?fair play?.Teachers, on the other hand, remarked that they needed further training to make progress on fair play; students having problems on competitions; necessity for new approaches to terminate anti-fair play behaviours; and lack of determination to grasp the meaning and the spirit of ?fair play? as a concept. The administrators also added that they did not know much about the details of ?fair play? therefore they collaborate with PE teachers.