Seramik yüzey değerlendirilmesinde ajur yöntemi
Fenstration method in the treatment of ceramic surfaces
Yazar: MİNE AKTAŞ
Danışman: PROF. ZEHRA ÇOBANLI
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Seramik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ajur = Fenstration ; Dekor = Decor ; Seramikler = Ceramics ; Süsleme sanatı = Decorative art ; Yüzeyler = Surfaces

Özet:
İnsan Neolitik Çağda toprağı şekillendirmiş, biçim verdiği çamuru pişirmeyi keşfetmiştir. Çevresini ve kullandığı nesneleri süsleyerek değiştirme isteği duyan insan başlangıçta seramik kaplan parmakla, süsleyerek ona, önceki durumuna göre farklı ve istenilen bir görüntü kazandırmıştır. Renkli astarlar ve Mısır'da (M.Ö. 4000-3 100) sırın bulunmasıyla, seramik yüzey değerlendirmesinde, Ajur, Sgrafitto, Kesme, Oyma, Ekleme, Astar, Astar Akıtma, Mishima, Macho, Terra Cotta, Terra Sigilata, Mayolika, Sıraltı, Sırüstü gibi yöntemler insanlığa pek çok seçenekler sunmuştur. Seramik yüzey değerlendirilmesinde, kafes gibi kesilerek sağlanan boşluklar şeklinde açıklanan ajur yöntemi, tarihte pek çok kültürde kendine has özelliklerle uygulanmıştır. Seramikte risk taşıyan bir yöntem olmasına rağmen, yüzeyde açılan boşluklar ışık geçirmesi ve göze hoş görünmesi nedeniyle, insanları farklı arayışlara yöneltmiştir. Bu araştırmanın birinci ve ikinci bölümlerinde seramik ve seramik yüzey değerlendirmesinin tanımı ve tarihsel gelişim süreci incelenmiştir. Üçüncü bölümde ajur yönteminin tanımı ve tarihsel gelişimi, şekiUendirme, ajur uygulama, kurutma, pişirim ve sır aşamaları aktarılmıştır. Dördüncü bölümde diğer seramik yüzey değerlendirme yöntemleri, beşinci bölümde ise Uzakdoğu, Avrupa ve Akdeniz'de uygulanan ajur dekorlu seramikler araştırılmıştır. Altıncı bölümde ajur yöntemi ile yoğun ürünler veren sanatçılar ele alınmış, ajur dekorlu uygulamalar yapılmış ve araştırma tamamlanmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Human-being formed soil and discovered to fire the clay he'd formed. The human-being who felt a desire of changing his environment and the tilings he used by adorning, at first made it have a different and desired appearance regarding to its first state by adorning them with his hands. Coloured slips and after discovering the glaze in Egypt (B.C. 4000-3100) Fenstration Sgrafitto, Excised decoration, open work, Adding, Slip, Slipping, Mshima, Macho, Terra Cotta, Terra Sigilata Mayolika and the methods such as glaze-up/down gave many options to human being in Treating Ceramic (ware) surfaces. In treating ceramic surfaces the method Fenstration explained as the blanks provided by cutting like cage has been uset in many cultires in the history. While having some rises in ceramics, the blanks opened on surface are tranparent and charming; so it directed human-being into different perspectives. In the first and second chapters of this research, the definition of ceramic and treatment of ceramic surfaces and their historical development have been studied. In the third chapter, the definition of Fenstration method and its historical development, forming, application of Fenstration, drying, firing and slipping phases have been given. In the fourth chapter the other methods of ceramic surface treatment; in the fift chapter the Fenstration decorated ceramics applied in Far East, Europe and Mediterranean have been studied. And in the sixt chapter, the artists who produced intensive products have been studied; Fenstration decorated applications have been made and the research has been tried to fullfil.