Psoriasisli hastalarda ateroskleroz riskinin değerlendirilmesi
Evaluation of atherosclerosis risk in patients with psoriasis
Yazar: LÜTFULLAH ÇELİK
Danışman: PROF. DR. YAŞARGÜL DENLİ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Dermatoloji = Dermatology

Özet:
Amaç: Psoriasis, patogenezinde yer alan inflamatuar sitokinler nedeniyle deriye sınırlı kalmayıp çok sayıda vasküler ve metabolik komorbiditelere yol açan kronik seyirli sistemik inflamatuar bir hastalıktır. Psoriasisin komorbiditelerinden birisi olduğu düşünülen ateroskleroz, serebrovasküler olay ve miyokart enfarktüsü gibi ölümle sonuçlanabilecek ciddi kardiyovasküler olaylara neden olabilmektedir. Son dönemde yapılan epidemiyolojik çalışmalarda psoriasisli hastalarda ateroskleroz ilişkili kardiyovasküler hastalık sıklığının belirgin olarak arttığı bildirilmektedir. Bu çalışmada, aterosklerozun önemli bir belirteci olan karotis intima media kalınlığının ölçümü yapılarak psoriasis hastalarındaki ateroskleroz riskinin sağlıklı popülasyon ile karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlandı.

	Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Polikliniğine başvuran, son 6 ay içerisinde hiçbir sistemik tedavi kullanmayan, 18 ila 65 yaş aralığında 70 psoriasis hastası ve 50 sağlıklı gönüllü dahil edildi.  Klinik parametreler olan; yaş, cinsiyet, boy, kilo, hastalık başlangıç yaşı, hastalık süresi, sigara-alkol tüketimi, psoriatik artrit ve tırnak bulgularının varlığı, ailede psoriasis varlığı sorgulandı. Klinik ölçümlerden; bel ve kalça çevresi, kan basıncı ölçümü yapıldı. Vücut kitle indeksi ve PASI hesaplandı. Karotis intima media kalınlığının ölçümü ile subklinik ateroskleroz varlığı araştırıldı.

	Bulgular: Çalışmaya alınan hasta grubundaki bireylerin sağ ve sol karotis arterinden ölçülen karotis intima media kalınlığının ortalamasının ortanca değeri 0,8 mm (min: 0,5 - maks: 1,4) iken; kontrol grubundaki bireylerin 0,6 mm (min: 0,4 - maks: 0,95) idi. Hasta grubunda ortalama KİMK değeri kontrol grubuna kıyasla istatistiksel açıdan anlamlı yükseklikteydi (p<0,001). Hasta grubundaki bireylerin ortalama KİMK değeri ile; yaş, vücut kitle indeksi, sigara tüketimi, bel ve kalça çevresi, HBA1C, total kolesterol, trigliserid düzeyleri ve hastalık süresi arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki saptanırken; çok değişkenli lojistik regresyon analizi yapıldığında PASI, sigara tüketimi ve hastalık süresi anlamlılığını korudu.

	Sonuç: Çalışmamızın sonuçlarına göre, psoriasisli hastalarda erken yani başka bir deyişle subklinik aterosklerozun önemli bir göstergesi olan KİMK değerinin arttığı görülmektedir. Yine psoriasisli hastalardaki bu KİMK artışının PASI, hastalık süresi ve sigara tüketimi varlığında daha ciddi olduğu söylenebilir. Sonuç olarak, psoriasis hastalarının ateroskleroz yönünden düzenli aralıklarla, multidisipliner olarak araştırılması ve takibinin yapılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Psoriasis, Ateroskleroz, Karotis İntima Media Kalınlığı

Abstract:
Objective: Psoriasis is a systemic inflammatory disease with a chronic course that is not limited to the skin but causes many vascular and metabolic comorbidities due to the inflammatory cytokines involved in its pathogenesis. Atherosclerosis, which is thought to be one of the comorbidities of psoriasis. It can cause serious cardiovascular events such as cerebrovascular accident and myocardial infarction, which can result in death. Recent epidemiological studies have reported that the frequency of atherosclerosis-related cardiovascular disease increases significantly in patients with psoriasis. This study aimed to examine the atherosclerosis risk in psoriasis patients in comparison with the healthy population by measuring the carotid intima media thickness, which is an important marker of atherosclerosis.

	Materials and Methods: The study included 70 psoriasis patients and 50 healthy volunteers between the ages of 18 and 65, who applied to Çukurova University Faculty of Medicine Balcalı Hospital Department of Dermatology and did not use any systemic treatment in the last 6 months. Clinical parameters; age, gender, height, weight, age at disease onset, disease duration, smoking and alcohol use, presence of psoriatic arthritis and nail findings, and presence of psoriasis in the family were recorded. Clinical measurements; waist and hip circumference and blood pressure were measured. Body mass index and PASI were calculated. The presence of subclinical atherosclerosis was investigated by measuring carotid intima-media thickness.

	Results: While the median value of the CIMT value measured from the right and left carotid artery of the individuals in the patient group included in the study was 0.8 mm (min: 0.5 - max: 1.4); individuals in the control group was 0.6 mm (min: 0.4 - max: 0.95). A statistically significant difference was detected between the patient and control groups in terms of mean CIMT value (p<0.001). The mean CIMT value in the patient group was statistically significantly higher than in the control group (p<0.001). With the average CIMT value of the individuals in the patient group; While a statistically significant relationship was found between age, body mass index, cigarette use, waist and hip circumference, HBA1C, total cholesterol, triglyceride levels and disease duration; When multivariate logistic regression analysis was performed, PASI, cigarette use and disease duration remained significant.

	Conclusion: According to the results of our study, it is observed that the CIMT value, which is an important indicator of early, or in other words subclinical atherosclerosis increases in psoriasis patients. It can be said that this increase in CIMT in patients with psoriasis is more serious in the presence of PASI, disease duration and smoking. In conclusion, psoriasis patients should be investigated and followed up regularly and multidisciplinaryly in terms of atherosclerosis.

Keywords: Psoriasis, Atherosclerosis, Carotid Intima Media Thickness