İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde kayıtlı TY 5642 numaralı anonim şarkı mecmuasının çeviriyazımı ve içerik analizi
Istanbul University Rare Works translation and content analysis of the anonymous song mechanic registered in the library number TY 5642
Yazar: MUHAMMED CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. ENVER METE ASLAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Müziği Ana Bilim Dalı / Türk Müziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Müzik = Music
Dizin: Anonim eserler = Anonymous works ; Dergiler = Magazines ; Güfte mecmuası = Lyrics magazine ; Müzik = Music ; Müzik dergisi = Music magazine ; Müzik eserleri = Music works ; Nadir eserler = Precious books ; Nota = Note ; Repertuar = Repertoire

Özet:
Bu çalışmada İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde TY 5642 No.'da kayıtlı anonim mecmuayı konu edinmektedir. Söz konusu mecmuanın özellikleri ve mecmuada kayıt altına alınan eserlerin incelenmesi çalışmanın ana mevzuunu teşkil etmektedir. Güfte mecmuasının sadece transkripte edilmesi yeterli olmadığından, kayıtlı eserler, günümüz nota arşivlerindeki kayıtlarla karşılaştırılacak, varsa farklılıklar ortaya konacak ve bestekarların biyografileri de ele alınacaktır.
Geçtiğimiz çeyrek asırda güfte mecmualarına olan akademik ilgide ciddi bir artış görülmektedir. Şiir mecmuaları, cönkler, ilahi mecmuaları, beyit derlemeleri gibi edebiyat açısından önem arz eden mecmualar incelenirken güfte mecmuaları da incelemeye dahil edilmiştir. Ne var ki bu incelemelerde işbu mecmuaların işlevi ve musiki açısından ehemmiyeti üzerinde yeterince durulmamıştır. Elbette bu durum, araştırmacıların doğrudan musikiyle iştigal etmemeleri ile yakından ilgilidir.
Güfte mecmuaları musikimizde önemli bir yer teşkil etmektedir. Meşk adı verilen sözlü eğitim metodu içerisinde öğretilen musiki eserlerinin besteleri ve usul özellikleri musiki hocaları tarafından talim ettirilirken güftelerin ezberlenmesi noktasındaki güçlük bu mecmualar yoluyla giderilmiştir. Yakın zamana kadar musiki araştırmacıları sahada çok ciddi bir yer taşıyan bu mecmualar üzerine yeterince eğilmemiştir. Bu bağlamda elinizdeki çalışmanın farkı bu mecmualara sadece şiir ve edebiyat özellikleri bakımından değil repertuar ve nota karşılaştırmaları bakımından da inceleniyor olmasıdır.
Güfte mecmuaları hem musikimizin güfte hazinesini ortaya koymakta, hem de repertuara ve nota derlemelerine girmemiş güftelerin açığa çıkarılmasına yardımcı olmaktadır. Bu nedenle güfte mecmuaları repertuarın zenginleştirilmesi açısından da ehemmiyet arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Müzik, Güfte, Mecmua

Abstract:
In this study about the anonymous manuscript registered in Istanbul University Rare Works Library, no. TY 5642. The main subject of the study is the characteristics of the mentioned manuscript and the examination of the works recorded in that. Since only the transcription of the lyrics collection is not considered sufficient, the comparison of the recorded works with the records in today's music archives, revealing the differences, if any, and the biographies of the composers will also be discussed.
In the past quarter century, there has been a serious increase in the academic interest in lyric manuscripts. While the manuscripts that are important in terms of literature such as poetry manuscripts, "cönks", divine manuscripts, couplet compilations are examined, lyrics manuscripts are also included in the analysis. However, in these studies, the function of these manuscripts and their importance in terms of music have not been sufficiently emphasized. Of course, this situation is closely related to the fact that the researchers do not deal directly with music.
Lyric manuscripts have an important place in our music. While the compositions and procedural features of the musical works taught in the oral education method called meşk were taught by the music teachers, the difficulty in memorizing the lyrics was eliminated through these manuscripts. Until recently, music researchers did not pay enough attention to these magazines, which had a very serious place in the field. In this context, the difference of the study in your hand is that it focuses on these manuscripts not only in terms of poetry and literature but also in terms of repertoire and note comparisons.
Lyric manuscripts not only reveal the treasure of our music, but also help to reveal the lyrics that have not been included in the repertoire and note compilations. For this reason, lyric manuscripts are also important in terms of enriching the repertoire.

Keywords: Music, Lyrics, Manuscript