Türk işletmelerinde sat ve geri kirala yönteminin bilanço ve gelir tabloları üzerine etkilerinin analizi
Analysis of the effects of the sell and lease back method on the balance sheet and income statements in turkish businesses
Yazar: SÜLEYMAN SABİT DURLANIK
Danışman: PROF. DR. AHMET HAYRİ DURMUŞ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe Ana Bilim Dalı / Muhasebe Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilanço hesapları = Balance accounts ; Finansal kiralama = Financial leasing ; Finansal tablolar = Financial statements ; Gelir tablosu = Income statement ; Mann-Whitney Testi = Mann-Whitney Test ; Sat ve geri kirala sözleşmeleri = Sale and leaseback agreements ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Finansal kiralama işlemlerinden biri sayılan sat ve geri kirala uygulaması 13.12.2012 tarihinde 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktöring ve Finansman Şirketleri Kanunu ile Türkiye'de yasal bir zemine oturmuş ve bu tarihten itibaren firmaların başta işletme sermayesi ihtiyacının karşılanması amacıyla kullanılmaya başlanmıştır. Sat-geri kirala işlemlerinin kolaylaştırılması ve yaygınlaştırılması amacıyla vergi kanunlarında yapılan değişiklikler söz konusu finansal aracın yoğun bir şekilde kullanılmasının önünü açmıştır. Sat geri kirala uygulaması, firmaların finansal tablolarında önemli etkilere yol açmıştır. Çalışmada, sat geri kirala yapan 37 işletmenin Vergi Usul Kanuna uygun olarak hazırlanan ve kurumlar vergisi beyannamesi ekinde yer alan bilanço ve gelir tabloları temin edilmiş ve bu tablo bilgileri üzerinden hazırlanan mali rasyolar kullanılmıştır. Çalışmada, sat geri kirala işlemi yapan 37 firmanın, bu işlem dolayısıyla bilanço ve gelir tablolarında meydana gelen değişimlerin (net işletme sermayeleri ile uzun vadeli borçlarında meydana gelen artış ve azalışları üzerinden) parametrik olmayan Mann-Whitney U testi ile analiz edilmesi ve ortaya çıkan bulguların Değerlendirilmesi Amaçlanmıştır. Çalışma Sonucunda Net İşletme Sermayesi Artan İşletmelerde, "Cari Oran", "Dönen Varlıklar /Duran Varlıklar", "Vergi Öncesi Kar/Özkaynaklar" Ve "Fvök/Pasif Toplamı" oranlarında net işletme sermayesi artmayan firmalara göre daha fazla olumlu etki olduğu görülmüştür. Ayrıca uzun vadeli borçları artan firmalarda, "Cari Oranların" uzun vadeli borcu artmayan firmalara göre daha fazla olumlu etki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The activity of sale and leaseback, which is considered as one of the financial leasing transactions, has been established on a legal basis in Turkey with the Financial Leasing, Factoring and Financing Companies Law No. 6361 on 13.12.2012. Sale and leasebak has been used since this date to meet the working capital needs of the companies. The amendments made in the tax laws in order to facilitate and expand the sale-leaseback transactions have led this financial instrument to become widespread. The sale and leaseback practice has had significant effects on the financial statements of the companies that have implemented the practice. In the study, the balance sheets and income statements of 37 businesses that sell and leaseback; prepared in accordance with the Tax Procedure Law and included in the annex of the corporate tax return; were obtained. The financial ratios that have been calculated based on the financial statements were used. In the study, the changes in the balance sheet and income statements (over the increase and decrease in their net working capital and long-term debts) of 37companies that performed sale and leaseback transactions are analyzed by conducting the non-parametric Mann-Whitney U test and   the findings are evaluated. As a result of the study, it has been observed that practicing the sale and leaseback transactions has a positive effect on the "Current Ratio", "Current Assets / Fixed Assets", " Profit Before Tax / Equity" and "Ebit / Total Liabilities" in companies whose net working capital has increased, as compared to companies whose net working capital has not increased. In addition, it has been concluded that "Current Ratios" of companies with increasing long-term debts have affected to a greater extent as compared to the one of companies where long-term debts do not increase.