Pnömatik tüp taşıma sistemlerinin modellenmesi ve iyileştirilmiş yöntem önerileri
Modeling of pneumatic tube conveying systems and improved methods proposals
Yazar: BÜŞRA TAKGİL
Danışman: PROF. DR. RESUL KARA
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Pnömatik sistemler = Pneumatic systems ; Pnömatik taşıma = Pneumatic carrying ; Yapay zeka = Artificial intelligence

Özet:
Basınçlı havanın enerji kaynağı olarak kullanıldığı Pnömatik Sistemler, endüstrinin neredeyse her alanında kullanılmaktadır. Gelişen teknoloji ile bu sistemlere olan gereksinim giderek artmaktadır. Pnömatik taşıma sistemleri sağlık alanında ise, hastane birimleri arasında çeşitli numunelerinin pratik ve güvenli bir şekilde taşınması amacıyla kullanılmaktadır. Ancak iyi tasarlanmamış bir sistem verimsizliğe ve hemoliz gibi numune bozulmalarına sebep olabilmektedir. Bu kapsamda mevcut sistemlerde karşılaşılan problemler irdelenerek bu problemlerin çözümlerine yönelik çalışmalar yapılmıştır. Sistemi daha verimli hale getirmek amacıyla yapay zekâ algoritmalarından yararlanılmıştır. Sistemin verimliliğini etkileyen en önemli parametrelerinden olan taşıma mesafesini kısaltmak amacıyla sistem graf yapısı ile modellenmiş ve en kısa yol algoritmaları sisteme entegre edilerek, taşıma sisteminde enerji, zaman tasarrufu sağlamak amaçlanmıştır. Hastanelerde sağlık hizmetlerinin kesintisiz ve kaliteli bir şekilde sürdürülebilmesi için, insan gücü ve diğer kaynaklar etkili bir şekilde kullanılmalıdır. Sistemde insan kaynağının rolü azaltılarak hız, maliyet ve kullanım kolaylığı gibi avantajlar sağlaması amacıyla sistemin kodlu etiketleme sistemine taşınması önerilmiştir ve ilgili çalışmalar yapılmıştır. Ek olarak hastane pnömatik sistemi, bulanık mantık, ANFIS (Adaptive Neural Network Based Fuzzy Inference System) ve yapay sinir ağları kullanılarak modellenmiştir. Önerilen model için öncelikle sistemin performansına etki eden parametreler belirlenerek bu parametrelerle modelin veri seti oluşturulmuş ve deneysel çalışmalar yapılmıştır. Ayrıca çok değişkenli doğrusal olmayan regresyon yöntemi kullanılarak sistemin matematiksel modeli elde edilmiştir. Önerilen tüm modeller hastane pnömatik sistemleri için basınç modellemesine bilimsel ve pratik bir çözüm sunmaktadır. Ayrıca endüstriyel ve elektrik enerjisi kazancı bakımından hastane pnömatik sistemlerine katkı sağlaması beklenmektedir.

Abstract:
Pneumatic Systems, in which compressed air is used as an energy source, are used in almost every field of industry. With the developing technology, the need for these systems is increasing. Pneumatic transport systems are used in the healthcare field for the practical and safe transport of various samples between hospital units. However, a poorly designed system can cause inefficiency and sample deterioration such as hemolysis. In this context, the problems encountered in the existing systems were examined and studies were carried out to solve these problems. Artificial intelligence algorithms were used to make the system more efficient. To shorten the transport distance, which is one of the most important parameters affecting the efficiency of the system, the system is modeled with a graph structure and integrating the shortest path algorithms into the system, it is aimed to save energy and time in the transport system. To maintain uninterrupted and high-quality health services in hospitals, human resources, and other resources should be used effectively. To reduce the role of human resources in the system and provide advantages such as speed, cost, and ease of use, it was proposed to move the system to the coded labeling system and related studies were carried out. In addition, the hospital pneumatic system is modeled using artificial intelligence techniques such as fuzzy logic, ANFIS, and artificial neural networks. For the proposed model, first of all, the parameters affecting the performance of the system were determined, the data set of the model was created with these parameters, and experimental studies were carried out. In addition, the mathematical model of the system was obtained by using the Multivariable nonlinear regression method. All proposed models are expected to provide a scientific and practical solution to pressure modeling for hospital Pneumatic systems. It is also expected to contribute to hospital pneumatic systems in terms of industrial and electrical energy gain.