Süt sığırlarında kuru dönemde düşük enerji içeren rasyon ile beslemenin doğum sonrası metabolik rahatsızlıklar ve süt verimi üzerine etkisi
The effect of feeding with low-enegry diet in dry period on postpartum metabolic disordersand milk yield in dairy cow
Yazar: YUSUF KOÇ
Danışman: PROF. DR. YUSUF CUFADAR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışma Siyah Alaca (Holstein) süt sığırlarında kuru dönemde farklı enerji içeriğine sahip rasyonların erken laktasyon dönemi süt verimi ve bazı metabolik bozuklukların görülme sıklığına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada süt verim ortalamaları birbirine yakın olan 800 baş kuru dönemde bulunan Siyah Alaca ırkı süt sığırı kullanılmıştır. Hayvanlar her birinde 400' er baş olacak şekilde iki gruba ayrılmış ve kuru dönemin ilk 39 günü (erken kuru dönem) boyunca iki farklı rasyonla yemlenmişlerdir. İlk 400 hayvanın bulunduğu kontrol grubu 1.34 (Mcal/kg KM) net enerji laktasyon (NEL) değerinde rasyonla yemlenirken, ikinci 400 baş hayvanın bulunduğu grup ise 1.07 (Mcal/kg KM) NEL enerji değerine sahip düşük enerjili rasyonla yemlenmiştir. Kuru dönemin son 21 gününde ve laktasyonun ilk 90 gününde her iki grup da benzer rasyonlarla yemlenmişlerdir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, kuru dönemde normal enerjili kontrol rasyonu ile beslenen grupta süt verimi 2. laktasyonda daha yüksek olurken, 3. Laktasyonda ise düşük enerjili rasyon ile beslenen grupta daha yüksek olmuştur (P<0.05). Sonraki laktasyon sıralarında iki farklı rasyonla yemlenen gruplar arasında fark olmamıştır. Hipokalsemi ve septik metritis rasyonlardan önemli seviyede etkilenmese de düşük enerji rasyonla beslenen grupta rakamsal olarak görülme sıklığında azalma olmuştur. Abomasum deplasmanı düşük enerjili rasyonla beslenen grupta önemli seviyede azalmıştır (P<0.05). Düşük enerjili rasyonla beslenen grupta ketosiz+2 görülme sıklığı (insidans) % 2 oranında artsa da ketosiz+1 görülme sıklığı % 14 oranında artarak önemli seviyede yüksek olmuştur (P<0.05). Sonuç olarak kuru dönemde düşük enerjili rasyonların 2. laktasyondan sonraki dönemlerde süt verimini olumsuz etkilemeksizin, abomasum deplasmanı, hipokalsemi ve septik metritis gibi problemlerin görülme sıklığını azaltmaya yardımcı olabileceği söylenebilir. 
Anahtar Kelimeler: Düşük enerji, metabolik bozukluk, kuru dönem, süt sığırı, süt verimi.

Abstract:
This study was carried out to determine the effect of diets with different energy content in the dry period on milk yield at the beginning of lactation and the incidence of some metabolic disorders in Holstein Dairy cattle. In the study, 800 Holstein breed dairy cattle in the dry period, whose lactation number averages are close to each other, were used. The animals were divided into two groups of 400 each and fed with two different diets during the first 39 days of the dry period (early dry period). The control group with the first 400 animal was fed with a diet with a NEL energy value of 1.34 (Mcal/kg DM), while the group with the second 400 animals was fed with a low-energy ration with a NEL energy value of 1.07 (Mcal/kg DM). In the last 21 days of the dry period and in the first 90 days of lactation, both groups were fed with similar diets. According to the results obtained from the study, while milk yield was higher in the group fed with normal energy control diet in the dry period in the second lactation, it was higher in the group fed with low energy diet in the third lactation (P<0.05). There was no difference between the groups fed with two different diets in subsequent lactation periods. Although hypocalcemia and septic metritis were not significantly affected by the diets, there was a numerical decrease in the incidence in the group fed with low energy diet. Abomasum displacement was significantly decreased in the low-energy diet group (P<0.05). Although the incidence of ketosis+2 increased by 2 % in the group fed with low-energy diet, the incidence of ketosis+1 increased by 14 % and was significantly higher (P<0.05). As a result, it can be said that low-energy diets in the dry period can help reduce the incidence of problems such as abomasum displacement, hypocalcemia and septic metritis without adversely affecting milk yield in the periods after the second lactation.
Keywords: Low-energy, metabolic disorders, dry period, dairy cow, milk yield