Beyşehir Gölü havzasının yetişme ortamı özellikleri ve sınıflandırılması
Properties and classification of sites on Beyşehir Watershed
Yazar: KÜRŞAD ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. M. DOĞAN KANTARCI
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Toprak İlmi ve Ekoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Beyşehir Gölü = Beyşehir Lake ; Havzalar = Basins ; Karaçam = Black pine ; Ormanlar = Forests ; Sedir = Lebanon cedar

Özet:
BEYŞEHİR GÖLÜ HAVZAS'NIN YETİŞME ORTAMI ÖZELLİKLERİ VE SINIFLANDIRILMASI ÖZET Bu çalışma; Beyşehir Gölü Havzası'nda, yetişme ortamı sınıflandırmasının yükselti-iklim kuşaklan kademesinde yapılması ve doğal ağaç ve çalı türlerinin dağılımı ile yetişme ortamı özellikleri arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacına yönelik araştırma ve değerlendirmeleri kapsamaktadır. Beyşehir Gölü Havzası 38° 03'- 37° 26' kuzey enlemleri ile 31° 46'-31° 15' doğu boylamları arasında bulunmaktadır. Havza, batıda Anamas Dağları, Dedegül Dağı ve Kartoz Dağı, doğuda Sultan Dağlan, Erenkilit Dağı ve Alacadağ, kuzeyde Şarkîkaraağaç Ovası, güneyde Seyran ve Seydişehir Dağlan İle sınırlandırılmıştır. Beyşehir Gölü'nün denizden yüksekliği 1 121 m dir. Havzanın en yüksek dağı 2993 m ile Dedegül Dağı'dır. Havzanın batı ve güney kısmında kireçtaşlarının, doğu ve kuzey kısmında alüvyonlar, şistler ve marn-marnlı kireçtaşlarının geniş yayılışı vardır. Kireçtaşları üzerinde farklı boyut ve şekillerde kokurdanlık araziler bulunmaktadır. Havzada Akdeniz iklimi ile İç Anadolu iklimi arasında bir geçiş iklimi hüküm sürmektedir. W.C. Thornthwaite metoduna göre, havzanın alçak yükseltilerinde, yan nemli-nemli, yazın kuvvetli su açığı olan, deniz iklimine yakın bir iklim tipi hakimdir. Beyşehir gölü havzasında, gölün batısı ve güneyi "Dedegül Dağlan Yetişme Ortamı Alt Bölgesi", doğusu, kuzeyi ve kuzey batısı "Sultan Dağlan Yetişme Ortamı Alt Bölgesidir". Dedegül dağlan Yetişme Ortamı Alt Bölgesi kuzey doğudan gelip, göl Üzerinden geçen rüzgârların etkisi altındadır. Bu sebepten, Sultan dağlan Yetişme Ortamı Alt Bölgesinden daha nemli bir iklime sahiptir. Yetişme Ortamı Alt Bölgeleri, farklı iklim özelliklerine sahip yükselti-iklim kuşaklan gruplan halinde yetişme ortamı yöreleri gruplarından oluşmaktadır. Dedegül Dağları Yetişme Ortamı Alt Bölgesi; Gedikli Yetişme Ortamı Yöreler Grubu, Dumanlı Yetişme Ortamı Yöreler Grubu ve Gencek Yetişme Ortamı Yöreler Grubu olarak üçe ayrılmıştır. Sultan dağları Alt Bölgesi; Doğanbey Yetişme Ortamı Yöreler Grubu, Çarıksaraylar Yetişme Ortamı Yöreler Grubu ve Örenköy Yetişme Ortamı Yöreler Grubu olarak üçe ayrılmıştır. Yetişme ortamı yöreler gruplan da farklı iklim özelliklerine sahip yükselti-iklim kuşaklarına ayırtedilmiştir. Yükselti-iklim kuşaklarında bulunan alt yöreler, farklı yeryüzü şekli ve anakaya özelliklerine göre ayırtedilmiştir. Havzada, Boylu Ardıç (Junipertts excelsa), Saçlı Meşe (Quercus cerris), Karaçam (Pirtus nigra), Toros Göknan (Abies cilicica) ve Toros Sediri (Cedrus libani) orman kurmaktadır. Boylu Ardıç iklim farklarına uyum göstermekte ve genellikle kireçtaşlarından oluşmuş topraklarda yayılmaktadır. Karaçam alçak yükseltilerden kaçınmakta, şistlerden oluşmuş topraklarda hakim ağaç olarak orman kurmaktadır. Saçlı Meşe şistler ve ofiyolitlerden oluşmuş topraklan tercih etmektedir. Toros Sediri ve Toros Göknan için, genellikle 1400-1900 m yükseltiler arasındaki deniz veya göl nemi alan yamaçlar ile kokurdanlık araziler daha uygun görünmektedir. XV

Abstract:
PROPERTIES AND CLASSIFICATION OF SITES ON BEYŞEHİR WATERSHED SUMMARY This study was carried out to determine and to classify Forest site at level of altitude bents and the relationships between nature trees and shrups distribution patterns and site units in Beyşehir Watershed. Beyşehir watershed is situated between 38° 03'and 37° 26' north latitudes and between 31° 46' and 31° 15* east longitues. The watershed is bounded on the west by the Anamas, Dedegül and Kartoz mountains, the east by the Alacadağ, Erenkilit and Sultan mountains, the north by Şarkikaraağaç plains, and the south by the Seyran and Seydişehir mountains. The altitude of Beyşehir lake is 1 121 m. The hightest mountain of the watershed is Dedegül by 2993 m.of the altitude. West and south parts of the Watershed is underlain mostly by limestone. North and east parts is underlain mostly by alluvial deposits, marly and marly limestone, scbistes. Sink-hole has been developed in the different size and shape on the limestones. A transitional climate between The Mediterranean climate and Interior Anatolian climate prevails in the watershed. According to W. C. Thornthwaite Method, the low places of the watershed has a semi-humid and humid climate, mesotermal, close to oceanic effect with the strong water deficit in summer. West and sought of Beyşehir lake is called Dedegül mountains supregion. The other parts is called Sultan mountains supregion. Dedegül mountains supregion is effected by north and east wind coming from Beyşehir lake. Therefore, Dedegül mountains supregion is more humid climate than Sultan mountains supregion. The subregions come into being from site section groups which has different climate properties. Dedegül mountains supregions was m^iiminated to Gedikli Site Section Groups, Dumanlı Site Section Groups and Gencek Site Section Groups. Sultan mountains supregions was discriminated to Doğanbey Site Section Groups, Çanksaraylar Site Section Groups and örenköy Site Section Groups. The section groups was chscrirninated to altitude belts Which has different climate properties. Supsections being present at the altitude bents was discriminated according to landform and main rocks characters. Crimina juniper (Juniperus excelsa), Crimean pine (Pinus nigra), Cupper oak (Quercus cerris), Tauros Cedar (Cedms libani), Cilician fir {Abies cilicica) has the most widespread distribution in Beyşehir watershed. The climate is not important influencing the distribution of Crimina juniper Which has widespread distribution on the soils come into being from limestone. Crimean pine is not prefer with low altitude, but it has widespread with the soils come into being from scbistes. Cupper oak is prefer to the soils come into being from scbistes and ophiolite. Lebanon Cedar and Cilician fir has generally more widespread with the altitudes between 1400 m and 1900 m and sink-hole. XVI