Bolu ilinde ayaktan takip edilen bazı şizofreni hastalarında klinik ve psikiyatrik özelliklerle metabolik sendrom ve diyabete yatkınlık ilişkisi
Metabolic syndrome and diabetes susceptibility relations clinics and psychiatric features with some schizophrenic outpatients in Bolu
Yazar: EKREM GÜNEY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. M. HAMİD BOZTAŞ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bolu = Bolu ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Şizofreni henüz etyolojisi tam olarak bilinmeyen, tanısı görülen belirtilerin tanımlanmasına dayanan ve önemli ölçüde yeti yitimine yol açan bir toplum sağlığı sorunudur. Genel nüfusla karşılaştırıldığında şizofreni hastalarında beklenen yaşam süresi daha kısadır ve en sık ölüm nedeni kardiyovasküler hastalıklardır. Burada metabolik sendrom, kan yağlarında farklılıklar, diyabete yatkınlık önemli olabilmektedir. Şizofreni hastalarında diyabet genel nüfusa göre daha fazla görülmektedir. Şizofreni ve Tip 2 diyabet arasındaki yüksek birliktelik oranı, bu iki hastalık arasında biyolojik bir yatkınlık olabileceğini düşündürmektedir. Şizofreni heterojen görünümlü bir hastalıktır. Şizofrenide görülen metabolik hastalıklar belli özellikler gösteren endofenotiplerle ilişkili olabilir.Bu çalışmada, şizofreni hastalarında bozulmuş glikoz düzeyini, insülin direncini ve metabolik sendrom sıklığını araştırmanın yanı sıra psikopatolojik bulgular, minör fiziksel anomalilerle olan ilişkisini sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırarak incelemek amaçlanmıştır.Önceki çalışmalar şizofreni hastalarında minör fiziksel anomali sıklığının genel toplumdan daha fazla olduğunu belirtmektedir. Bu çalışmada şizofreni hastalarında özellikle baş bölgesinde minör fiziksel anomalilerin sık olduğu görülmüştür.Çalışmamızda, şizofreni hastalarında metabolik sendrom sıklığını ATP III tanı ölçütlerine göre %37.1 ve IDF tanı ölçütlerine göre ise %40 olarak tespit edilmiştir. Bu oran ülkemizde yapılan çalışmaların ikisine göre yüksek, birine göre daha düşüktür. Diğer ülkelerde yapılmış olan çalışmalara göre ise metabolik sendrom sıklığı benzer bulunmuştur. Deney ve kontrol grubunun trigliserit, total kolesterol, HDL'leri arasında fark olmadığı ancak LDL düzeylerinin hastalarda daha yüksek olduğu tespit edildi. Hasta grubunda belirgin düzeyde yüksek açlık kan şekerleri tespit edildi. İnsülin direnci yönünden bir fark saptanmadı. Hasta grubunun monoterapi ya da kombine tedavi alıyor olmaları arasında açlık kan şekeri, insülin direnci ve metabolik sendrom sıklığı açısından fark tespit edilmedi. İnsülin direnci ile minör anomali sıklığı ve ailede psikiyatrik hastalık öyküsü bulunması arasında anlamlı fark görüldü.Sonuç olarak ailede psikiyatrik hastalık öyküsünün bulunmasının metabolik sendrom riskini artırıyor olması, psikiyatrik hastalıklar ile metabolik hastalıklar arasında bir biyolojik yatkınlık olduğunu ve bu durumun hastaların fenotipik özellikleri ile de ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Bu konuda özellikle şizofreni hastalarının yakınlarında benzer özellikleri araştıran çalışmalar faydalı olabilir.Anahtar Kelimeler: şizofreni, metabolik sendrom, diyabet, minör fiziksel anomaliler.

Abstract:
Schizophrenia is a serious mental health problem whose etiology is not known precisely. It is a disorder which causes overt disability. Its diagnosis is made on the classification of symptoms observed. The life expectance is shorter than the general population in schizophrenia and the most frequent cause of death is cardiovascular disorders. Metabolic syndrome, hyperlipidemia and diabetic tendency are risk factors for caridovascular disorder and mortality. Diabetes Mellitus is found more in schizophrenia patients compared to the general population. The high comorbidity between schizophrenia and Type II Diabetes suggests that there may be a biological tendency between these two disorders. Schizophrenia is a heterogenous disorder with different phenotypes and its association with metabolic syndrome can be considered as a different endophenotype. We aimed to investigate and compare blood glucose disturbances, insulin resistance, metabolic syndrome frequency and their association with psychopathological findings and minor physical anomalies in schizophrenia patients and in controls. Previous studies showed that the frequency of minor physical anomalies were greater in schizophrenia patients compared to the general population. In our study we found that minor physical anomalies were more frequent especially in the region of head in schizophrenia patients.We also found that metabolic syndrome frequency was %37.1 according to ATP III criteria and %40 according to IDF criteria in schizophrenic patients. This ratio was higher than two studies and lower than one study investigating the frequency metabolic syndrome in schizophrenia patients in Turkey, but it was similar to other studies in different countries. We found that there was no difference in the levels of triglyceride, total cholesterol and HDL except LDL which was higher in schizophrenia patients. Blood glucose levels were significantly higher in the patient group but there was no difference in terms of insulin resistance. Also there was no difference in fasting blood glucose levels, insulin resistance and metabolic syndrome frequency between patients receiving monotherapy or combination therapy. There was a significant association between insulin resistance and minor physical anomaly frequency and positive family history of psychiatric disorder.As a result, we found that a positive family history of psychiatric disorder increases the risk of development of metabolic syndrome in patients. This finding may indicate a biological tendency between psychiatric disorders and metabolic syndrome and this biological tendency may also be associated with phenotypic characteristics of the patients as well. Further studies in this topic must be done especially in relatives of schizophrenia patients.Key words: schizophrenia, metabolic syndrome, diabetes, minor physical anomalies