Sözlü kültür ortamından elektronik kültür ortamına geçiş sürecinde Kastamonu halk anlatıları
Osmosis process of oral culture to electronical culture milieu in Kastamonu folktales
Yazar: GÜLTEN KÜÇÜKBASMACI
Danışman: PROF. DR. M. ÖCAL OĞUZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Bağlam = Context ; Elektronik ortam = Electronical media ; Halk bilimi = Folklore ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Halk kitapları = Chapbooks ; Kastamonu = Kastamonu ; Sözlü anlatım = Oral narrative

Özet:
Halk anlatısını anlamak ve anlamlandırmak için geliştirilen kuram ve yöntemler metinden anlatım ortamına doğru bir seyir takip etmiştir. Folklorun ?iletişimsel bir süreç? olarak kabul edilmesiyle günümüz halkbilimi araştırmalarında en az ürün kadar ürünün ortaya çıktığı bağlam da önem kazanmıştır.Bu tez halk anlatılarının Kastamonu özelinde hangi ortamlarda üretilip tüketildiği üzerinedir. Anlatım ortamında meydana gelen değişim halk anlatısını etkileyeceğinden tezin amacı; Kastamonu'da halk anlatısı ortamlarının sözden yazıya, yazıdan elektronik kültür ortamına geçiş sürecinde incelenerek; anlatım ortamındaki değişim ve dönüşümün belirlenmesi, bu ortamlarda halk anlatılarının varlığının sorgulanmasıdır.Halk anlatılarının anlatım ortamı ve Kastamonu bağlamında halk anlatısı ortamlarının sözden yazıya, yazıdan elektronik kültür ortamına geçiş süreciyle sınırlı olan tezde bağlamsal kuramın bakış açısı benimsenmiştir.?Kastamonu'da Halk Anlatılarının Sözlü Kültür Ortamı? olarak halk anlatısının üretildiği, nakledildiği, tüketildiği geleneksel mekânlar; kahvehane, han, oda, hamam, panayır ve pazar, konak, ev ve diğer mekânlar olarak belirlenmiştir. Bu mekânlarda; ulaşımın kolaylaşması, tarım faaliyetlerinin makineleşmesi, geçim şekillerinin ve günlük hayatın değişmesi, kentleşme, Cumhuriyet modernitesiyle birlikte kadın erkek bir aradalığı, iletişim teknolojisindeki gelişmeler gibi sebeplerle değişim ve dönüşümler olmuştur.Yeni şekillenen kültür ortamları ?Yazılı Kültür Ortamı?, ?Elektronik Kültür Ortamı? olarak belirlenmiştir; elektronik kültür ortamı ise, anlatım ortamında meydana getirdiği etkiler göz önünde bulundurularak, radyo, televizyon ve internet düzleminde ele alınmıştır.Halk anlatıların kuşaktan kuşağa gerçekleşen naklinin, yazılı ve elektronik kültür ortamıyla birlikte seyir değiştirdiği görülmüş; genç kuşağın halk anlatılarını ürettiği, naklettiği, yaşattığı ortamlar Kastamonu özelinde tespit edilmiştir.Tezde ulaşılan sonuç; bir taraftan sözlü kültür ortamlarının değişerek ve dönüşerek devam ettiği, diğer taraftan yazılı ve elektronik yeni ortamların oluştuğu; insanlığın kültürel mirası ve belleği halk anlatılarının yok olmadığı, geleneksel ve yeni ortamlarda değişip dönüşerek bu ortamlar aracılığıyla üretilmeye, yayılmaya ve yaşamaya devam ettiğidir.

Abstract:
Developed theories and methods to understand and explain the folk tales follows a progress from text to expression milieu. With adoptation of folklore as ?communicational process?, outputs, nowadays, in folkloric researches has became important as much as the context of the output.This thesis is about folk tales in Kastamonu in which milieu they are generated and exploited. Changes in expression milieu effects folk tales. İn this context, aim of this thesis is to determine the changes and transformations in milieus of expressions, to interrogate the existance of folktales with analyzing changes from oral to written; from written to electronical culture milieus in folk tales.The expression milieu of folk tales in context of Kastamonu, limited with osmosis process from oral to written, from written to electrical culture milieu, this thesis possesses a point of view concenrated on Performance teori.Folktales as ?Oral culture milieu of folktales in Kastamonu? are generated, reported, exploited in traditional locations as coffee houses, public houses, chambers, public baths, fairs and bazaars, mansion hauses, hauses and other locations. İnducements such as easement of access in these locations, agricultural activities which becomes mechanized, urbanization, cohabitation of women and men due to modernity of Republical life style, developments in communication Technologies coused changes and transformations.New shaped cultural milieus are determined as; ?Written Culture Milieu? and ?Electronical Culture Milieu?. Electronical Culture Milieu undertakes the effects of radio, television and internet on context of expressions.İt has been seen that transformation of folk tales from one generation to another had been changed by written and electronical culture milieus and determined that young generation generates, exploits, transforms, perpetuates these milieus in Kastamonu.The result that had been accessed in this thesis is: oral culture milieus continiues to change and transform. On the other hand, new written and electronical contexts occurs. Folk tales has not been dissappeared from cultural heritage and memory of human being. They stil do exist in traditional and new milieus with changes and mutations and continiue to be generated, to span and live.