Matematik öğretmenlerinin dinamik geometri yazılımı ile desteklenmiş uzaktan öğretim süreçlerindeki enstrümantal orkestrasyon biçimlerinin incelenmesi
Examination of instrumental orchestration types of mathematics teachers in their dynamic geometry software based remote teaching processes
Yazar: MUSTAFA DEĞERLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANDAŞ UYGAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Dinamik geometri yazılımı = Dynamic geometry software ; Enstrümantal orkestrasyon = Instrumental orchestration ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Teknoloji destekli öğretim = Technology based instruction ; Uzaktan öğretim = Distance instruction ; Video konferans = Video conference

Özet:
Amaç: Bu çalışmada dinamik geometri yazılımı (DGY) kullanımı konusunda deneyimli iki ortaokul matematik öğretmeninin acil uzaktan öğretim sürecinde DGY ve video konferans araçlarının kullanımını nasıl organize ettiklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın araştırma problemi enstrümantal orkestrasyon çerçevesi temelinde belirlenmiştir. Araştırma soruları katılımcıların uzaktan yürüttükleri derslerde, DGY ve uzaktan eğitim teknolojilerinin hangi fonksiyonlarını tercih ettiklerine (didaktik düzenleme), teknoloji tabanlı matematik öğretim süreçlerinin adımlarını nasıl planladıklarına (yararlanma biçimi) ve planlanan öğretim süreçlerini nasıl gerçekleştirdiklerine (didaktik performans) yanıt aranmaktadır. Ayrıca araştırma soruları didaktik performans sürecinde ortaya çıkan orkestrasyon tiplerine de odaklanmaktadır. 
Yöntem: Yürütülen nitel türdeki çalışmada durum çalışması desenlerinden bütüncül çoklu durum deseni kullanılmıştır. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örneklem yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya katılmaya gönüllü olan öğretmenlerden Faruk Öğretmen Mersin ilinde, Ela Öğretmen ise İstanbul ilinde bir ortaokulda matematik öğretmeni olarak çalışmaktadır. Her iki öğretmen de uzaktan eğitim sürecinden önce DGY kullanımı konusunda deneyimli olmakla birlikte uzaktan eğitim sürecinden önce canlı ders tecrübeleri yoktur. Veri toplama sürecinde katılımcıların uzaktan öğretim süreçleri gözlenmiş ve video kayıtları oluşturulmuştur. Bununla birlikte yarı-yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla katılımcıların derse yönelik hazırlıklarıyla ilgili veriler toplanmıştır. Bu veriler enstrümantal orkestrasyon çerçevesini dikkate alarak içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleriyle analiz edilmiştir.
Bulgular: Yapılan araştırmalar sonucunda her iki öğretmenin de video konferans aracının ekran paylaşma özelliğinden yararlanarak öğrencilerine ders anlatmayı planladıkları anlaşılmaktadır. Faruk Öğretmen video konferans aracının annotate aracını kullanarak öğrencilerinin ekran üzerinde çizim ve işaretleme yapmalarına izin vermeyi planlamıştır. Ela Öğretmen ise GeoGebra.com üzerinden etkinlikler paylaşarak öğrencilerinin çalışmalarını takip etmeyi amaçlamıştır. Faruk Öğretmen ders esnasında GeoGebra'nın inşa problemleri ile tartışma süreçlerinden faydalanmayı planlamıştır. Ela Öğretmen ise sürgü aracı ile hazırladığı etkinlikleri önce sunmayı, sonrasında ise öğrencilerinin tamamladığı etkinlikleri GeoGebra.com üzerinden takip etmeyi planlamıştır. Faruk Öğretmen sürükleme aracını sıklıkla kullanmayı planlarken, Ela Öğretmen daha çok sürgü aracından faydalanmayı planlamıştır. Ela Öğretmen'in öğrencilerinin GeoGebra üzerinde çalışabilecekleri etkinlikler hazırladığı ve öğrencilerinin çalışmalarını sınıfa paylaştığı gözlemlenmiştir. Süreç boyunca her iki öğretmenin de Ekranı Açıkla, Ekranı Tartış, Ekranı Yazı Tahtasına Çevir, Teknolojiyi Kullanmama ve Şerpa İş Başında orkestrasyon tiplerinden yararlandıkları görülmüştür. Teknik Gösterim ve Öğretmen Şerpa Rolünde orkestrasyon tipleri sadece Faruk Öğretmen'in derslerinde ortaya çıkarken; Seç ve Göster orkestrasyon tipi ile Çalış ve Ekranları Dolaş orkestrasyon tipleri ise sadece Ela Öğretmen'in derslerinde ortaya çıktığı gözlenmiştir. 
Sonuç ve Öneriler: Öğrencilerin sahip oldukları donanımların ve ders planlarının farklılaşması nedeniyle her iki öğretmenin yararlanma modlarında farklılaşmalar meydana gelmiştir. Bu sebeple her iki öğretmenin didaktik performansları sırasında ortaya çıkan orkestrasyon tipleri de farklılaşmıştır. Faruk Öğretmen'in derslerinde inşa süreçlerine odaklanması ve öğrencilerin kullandıkları donanımlar sebebiyle Öğretmen Şerpa Rolünde orkestrasyon tipinin varlığından söz edilebilirken Ela Öğretmen'in derslerinde bu orkestrasyon tipi gözlenmemiştir. Ayrıca Ela Öğretmen'in GeoGebra.com üzerinden etkinlik yürütmesi Seç ve Göster ile Çalış ve Ekranları Dolaş orkestrasyon tiplerinin ortaya çıkmasını sağlarken, Faruk Öğretmen'in dersinde bu orkestrasyon tiplerinin varlığından söz edilememiştir. Bu araştırma pandemiden önce uzaktan öğretim tecrübesi bulunmayan iki öğretmenin uzaktan öğretim sürecindeki orkestrasyon biçimlerine odaklanmıştır. Sonraki araştırmaların uzaktan öğretim sürecinde daha fazla deneyimi bulunan ve farklı sosyoekonomik düzeylerdeki okullarda görev yapan öğretmenlerin uzaktan öğretim süreçlerindeki DGY temelli orkestrasyon süreçlerine odaklanabileceği düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Dinamik geometri yazılımı, Enstrümantal orkestrasyon, Uzaktan öğretim, Video konferans araçları, Ortaokul matematik öğretmeni

Abstract:
Purpose: In this study, it is aimed to examine how two secondary school mathematics teachers who were experienced about the use of dynamic geometry software (DGS) organized DGS and video conferencing tools in the emergency remote mathematics teaching process. For this purpose, the research problem of the study was determined based on the instrumental orchestration framework. The research questions of this study were formed in such a way as to examine which functions of DGS and video conferencing technologies were preferred (didactical configuration), how the steps of technology-based mathematics teaching processes were planned (exploitation mode) and how the planned teaching processes were performed (didactical performance) in the online courses conducted by the participants. In addition, the research questions also focused on the examination of the orchestration types that emerged in the didactic performance process.
Method: In this qualitative study, the holistic multiple case study design was used. Purposive sampling method was used to determine the participants. Faruk, one of the teachers who voluntarily participated in the research, works as a mathematics teacher in a secondary school in Mersin and Ela works as a mathematics teacher in a secondary school in Istanbul. Before the remote teaching process, both teachers were experienced in the use of DGS, and they did not have online lesson experience. In order to collect data, the researcher observed and recorded the remote teaching processes of the participants. In addition, semi-structured interviews were conducted to obtain data regarding the lesson preparations of the participants. The data were analyzed by content analysis and descriptive analysis methods, taking into account the instrumental orchestration framework.
Results: As a result of the analysis, it is understood that both teachers plan to teach their students by using the screensharing function of the video conferencing tool. Faruk planned to allow his students to make drawing on the screen by using the "annotate" function of the video conferencing tool. It has been understood that Ela planned to follow her students' work by sharing activities on "GeoGebra.com". Faruk planned to benefit from construction problems prepared in GeoGebra and discussion processes during the lesson. Ela, on the other hand, planned to provide activities including the slider tool first, then to follow the students' work through GeoGebra.com. While Faruk planned to use the slider tool frequently during the lesson, Ela planned to use the dragging tool more. Ela prepared activities for her students to work on GeoGebra and shared her students' work with the class. During the process, it was observed that both teachers benefited from the Explain the Screen, Discuss the Screen, Flip Screen to Blackboard, Not-use-tech, Spot and Show, and Sherpa at Work orchestration types. While Technical Demo and Teacher at Sherpa Role orchestration types were observed only in Faruk's lesson, Study and Tour around Screens were performed only in Ela's lessons.
Conclusions and Suggestions: Even though the software and didactic configurations used by both teachers were similar to each other due to the differences in the equipment of the students and the lesson plans of the teachers, there were differences in their exploitation modes. For this reason, the orchestration types that emerged during the didactic performances of both teachers also differed. While it can be mentioned that Teacher at Sherpa Role orchestration type was performed by Faruk due to his focus on the construction processes in his lessons and the equipment used by the students, this orchestration type was not observed in Ela's lessons. In addition, Ela's activities on GeoGebra.com led to the emergence of Spot and Show, and Study and Tour around Screens orchestration types, while these orchestration types were not observed in Faruk's lesson. This research focused on the orchestration types of two teachers who had not been experienced with remote teaching before pandemic. It is suggested that further studies can examine DGS based orchestration processes of teachers regarding remote teaching who are more experienced with remote teaching and also work in the schools with different socio-economic levels.

Keywords: Dynamic Geometry Software, Instrumental orchestrations, Remote teaching processes, Video conferencing tools, Middle school mathematics teacher