Çağdaş Türk resminde rüya temalı sürrealist eserlerde kadın imgesi
Female image in dream-themed surrealist works in contemporary Turkish painting
Yazar: GİZEM DOĞAN
Danışman: PROF. DR. ORHAN CEBRAİLOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Kadın imajı = Women image ; Kadınlar = Women ; Modern resim = Modern painting ; Modern resim sanatı = Modern painting art ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Rüya = Dream ; Sürrealizm = Surrealism ; Türk resim sanatı = Turkish painting art ; İmge = Image

Özet:
Toplum ile yakın etkileşimde olan sanat, Modernizm döneminde yaşanan Endüstri Devrimi ve sonrasında gerçekleşen toplumdaki sosyo-kültürel değişimler nedeni ile yeniyi arayışını Dadaizm akımında bulmuştur. 
Dadaizm gibi saldırgan ve öfkeli bir akımın sonrasında sanatçılar tıpkı toplumdaki bireyler gibi çözümü iç dünyalarında, bilinçaltında ve rüyalarda aramaya başlamıştır. Farklı yöntemler ile bilinçaltındaki keşfedilmemiş topraklara adım atmayı ve bu alanı araştırmayı kendine amaç edinen Sürrealizm akımının kurucusu olarak kabul edilen Andre Breton, Freud'un "Psikanalizm" tekniğine ve araştırmalarına olan ilgisini akımın temellerine oturtmuş ve uygulamıştır. 
Sürrealizm akımı kapsamında rüya aleminin sanata yansıtılması amacı ile eserlerde yer verilen imgelerden biri olan kadın imgesi, batılı ülkelerde ve Türkiye' de farklılık göstermektedir. Bu farklılıklar kadının geçmişten günümüze kadar farklı bakış açılarıyla kültürlere yansımış olmasından kaynaklanmaktadır
Yapılan araştırmalar sonucu, Sürrealizm akımında rüya teması dahilinde kadın imgesinin çağdaş Türk sanatında ele alınışı konusunda yeterli inceleme yapılmadığı görülmüş ve bu nedenle bu çalışmada "Çağdaş Türk Resminde Rüya Temalı Sürrealist Eserlerde Kadın İmgesi" konusunun araştırılıp sonuçların bir araya getirilerek literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır. Araştırmanın konusu 1924 yılından itibaren Sürrealizm akımın ortaya çıkışı, bu çıkışı etkileyen faktörler, konu ve felsefi açıdan içeriği, akım kapsamında kadın imgesinin incelenmesi, 1950 yılından itibaren Türk sanat tarihindeki yansıması ve gelişimi, Çağdaş Türk sanatındaki temsilcileri ve bu temsilcilerin eserleri ile sınırlandırılmıştır. Çağdaş Türk Resminde rüya temalı sürrealist eserler ağırlıklı olarak 1950 yılında etkin olmasından, araştırmanın başlangıç tarihi 1950 olarak kabul edilmiş ve 2022 yılına kadarki dönem incelenerek sonuçlara bölümler halinde yer verilmiştir.

Abstract:
Art, which is in close interaction with society, has found its search for the new in the Dadaism movement due to the Industrial Revolution in the Modernism period and the socio-cultural changes in the society that took place afterwards.
In the aftermath of an aggressive and angry movement such as Dadaism, artists, just like individuals in society, began to look for solutions in their inner worlds, subconscious, and dreams. Andre Breton, who is considered as the founder of the Surrealism movement, which aims to step into the unexplored lands of the subconscious with different methods and to investigate this field, established and applied Freud's interest in the technique and researches of "Psychoanalysis" on the foundations of the movement.
The image of women, which is one of the images included in the works with the aim of reflecting the dream world to art within the scope of the Surrealism movement, differs in western countries and Turkey. These differences stem from the fact that women have been reflected in cultures with different perspectives from past to present
As a result of the researches, it was seen that there was not enough examination of the treatment of the image of women in contemporary Turkish art within the theme of dreams in the Surrealism movement, and therefore in this study, it was aimed to contribute to the literature by investigating the subject of "The Image of Women in Dream-Themed Surrealist Works in Contemporary Turkish Painting" and bringing the results together. The subject of the research is limited to the emergence of the Surrealism movement since 1924, the factors affecting this emergence, its subject and its content in philosophical terms, the examination of the image of women within the scope of the movement, its reflection and development in Turkish art history since 1950, its representatives in contemporary Turkish art and the works of these representatives. Since dream-themed surrealist works were predominantly active in 1950 in contemporary Turkish painting, the start date of the research was accepted as 1950 and the period until 2022 was examined and the results were included in sections.