Akut koroner sendrom ve normal koroner arter hastalarında s-nitrozotiyol ve tiyol/disülfit düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of s-nitrosothiol and thiol/disulfide levels in patients with acute coronary syndrome and normal coronary arteries
Yazar: MEHMET MURAT YİĞİTBAŞI
Danışman: DOÇ. DR. HACI AHMET KASAPKARA
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Akut koroner sendrom = Acute coronary syndrome ; Disülfitler = Disulfides ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Miyokard enfarktüsü = Myocardial infarction ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; S-nitrozotiyol = S-nitrosothiol ; ST segmenti = ST segment ; Tiyoller = Thiols

Özet:
Giriş: Akut koroner sendrom (AKS) kalbe kan sağlayan koroner arterlerin plak ve trombüs oluşumu ile enfarktüse uğraması durumudur. AKS patogenezinde oksidatif stres çok önemlidir. AKS hastalarında kalbi iskemik hasardan korumak için antioksidan bir molekül olan nitrik oksit (NO) seviyesi önem arz eder. S-nitrozotiyoller (SNO) vasküler yapı içinde NO depolanmasının ana biçimini temsil eden moleküllerdir. Bunlar, NO biyoyararlanımını geri kazanma potansiyeline sahip, gelişmekte olan bir NO donörü sınıfıdır. Buna ek olarak, dinamik tiyol/disülfit homeostazının da oksidan-antioksidan dengenin korunmasında önemli rol oynadığı bilinmektedir. Bu çalışmada amacımız, ST yükselmeli miyokard enfarktüsü ve ST yükselmesiz miyokard enfarktüsü hastalarını içeren AKS'li hastalarda oksidatif/nitrozatif stres durumunu, SNO düzeyi ve tiyol/disülfit homeostazına göre değerlendirmektir.
Metot: Çalışmaya Eylül- Aralık 2021 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi erişkin acil servisine başvuran ve yapılan tetkikler sonucu AKS tanısı ile hastaneye yatırılıp koroner anjiyografi (KAG) yapılan 124 hasta alındı. Kontrol grubu olarak bu tarihler arasında kardiyoloji polikliniğine kardiyak yakınmalarla başvurup KAG yapılan ve KAG sonucu normal koroner arterler ya da non-kritik koroner arter darlığı saptanan ardışık 124 birey dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen tüm katılımcılardan KAG sonrası 4-8 saat içinde SNO, nitrit, toplam tiyol, doğal tiyol ve disülfit seviyelerini belirlemek için kan alındı. Ayrıca hasta ve kontrol grubunun rutin kan testleri yanında kontrol grubundaki bireylerin de yüksek duyarlıklı troponin I değerleri ölçüldü. Bunun yanında tüm katılımcılara bir kardiyoloji uzmanı tarafından ayrıntılı transtorasik ekokardiyografi yapıldı.
Bulgular: Çalışma popülasyonunun ortalama yaşı 60.2 ± 11.8 yıl ve bunların %34.3'ü erkek idi. Hasta grubunun ortalama yaşı kontrol grubundaki bireylere göre daha yüksekti (62.9 ± 13.8'e karşı 57.6 ± 8.7, p<0.001). AKS hastalarında serum SNO düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük saptandı (sırasıyla 0.3 ±
iii
0.08'e karşı 0.4 ± 0.10 μmol/L, p< 0.001). Ayrıca, hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla toplam tiyol, doğal tiyol, doğal tiyol/toplam tiyol düzeyleri daha düşük iken, nitrit, disülfit/doğal tiyol ve disülfit/toplam tiyol düzeyleri daha yüksekti. Çok değişkenli lojistik regresyon analizi sonucunda AKS hastalarını öngörmede SNO, yaş, cinsiyet, sigara, düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterol ve HbA1c'nin bağımsız öngördürücüler olduğu belirlendi. Bu 6 bağımsız değişkenden bir hastanın AKS olasılığını öngörmek için bir nomogram oluşturuldu. Nomogramda alınan toplam skor ne kadar yüksekse hastanın AKS olma ihtimalinin de o kadar yüksek olduğu görüldü. Nihai modelin AKS'yi öngörmedeki performansını gösteren alıcı çalışma karakteristiği (ROC) eğrisinin analizinde tüm bu değişkenlerin AKS'yi öngörmedeki doğruluk payı %85 olarak belirlendi. (eğri altındaki alan 0.855; %95 CI 0.839-0.953; p< 0.001).
Sonuç: Bu çalışma sonucunda AKS hastalarında SNO ve tiyol düzeylerinin anlamlı derecede daha düşük saptanmasının nedeni artan oksidatif stres ve inflamasyona ikincil ortaya çıkan NO aşırı salınımına bağlı olabilir. Ayrıca, AKS tanısının bağımsız öngördürücüsü olduğu gösterilen SNO molekülü gelecekte AKS hastalarının tanı ve tedavi algoritmalarının geliştirilmesi konusunda ilham verici olabilir. Fakat bunun için daha geniş ölçekli ve randomize çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Akut koroner sendrom, ST eleve miyokard enfarktüsü, non-ST eleve miyokard enfarktüsü, S-nitrozotiyol, tiyol, disülfit, NO

Abstract:
Background: Acute coronary syndrome (ACS) is a condition in which the coronary arteries supplying blood to the heart are infarcted with the formation of a plaque and thrombus. Oxidative stress is very important in the pathogenesis of ACS. The level of nitric oxide (NO), an antioxidant molecule, is important to protect the heart from ischemic damage in ACS patients. S-nitrosothiol (SNO) is a molecule that represent the main form of NO storage in the vascular structure. They are an evolving class of NO donors with the potential to restore NO bioavailability. In addition, dynamic thiol/disulfide homeostasis is known to play an important role in maintaining the oxidant-antioxidant balance. In this study, our aim is to evaluate the oxidative/nitrosative stress status according to SNO level and thiol/disulfide homeostasis in patients with ACS, including patients with ST-elevation myocardial infarction and non-ST-elevation myocardial infarction.
Method: The study included 124 patients who were admitted to the adult emergency service of Ankara City Hospital between September to December 2021 and who were hospitalized with the diagnosis of ACS and underwent coronary angiography (CAG). As the control group, 124 consecutive individuals who applied to the cardiology outpatient clinic with cardiac complaints between these dates and underwent CAG and were found to have normal coronary arteries or non-critical coronary artery stenosis as a result of CAG were included. Blood was drawn from all participants included in the study to determine SNO, nitrite, total thiol, native thiol, and disulfide levels within 4-8 hours after CAG. In addition to routine blood tests of the patient and control groups, high-sensitivity troponin I values of the individuals in the control group were also measured. In addition, all participants underwent detailed transthoracic echocardiography by a cardiologist.
Results: The mean age of the study population was 60.2 ± 11.8 years and 34.3% of them were male. The mean age of the patient group was higher than the individuals in the control group (62.9 ± 13.8 vs. 57.6 ± 8.7, successively, p< 0.001). Serum SNO
v
levels were found to be significantly lower in ACS patients compared to the control group (0.3 ± 0.08 vs. 0.4 ± 0.10 μmol/L, successively, p< 0.001). In addition, while the total thiol, native thiol, native thiol/total thiol levels were lower in the patient group compared to the control group, nitrite, disulfide/native thiol and disulfide/total thiol levels were higher. As a result of multivariate logistic regression analysis, it was determined that SNO, age, gender, smoking, low-density lipoprotein cholesterol and HbA1c were independent predictors in predicting ACS patients. From these 6 independent variables, a nomogram was constructed to predict a patient's probability of ACS. It was observed that the higher the total score obtained in the nomogram, the higher the probability of the patient to have ACS. In the analysis of the receiver operating characteristic (ROC) curve, which shows the performance of the final model in predicting ACS, the accuracy of all these variables in predicting ACS was determined as 85% (area under the curve 0.855; 95% CI 0.839-0.953; p< 0.001).
Conclusion: As a result of this study, the reason why SNO and thiol levels were found to be significantly lower in ACS patients may be due to increased oxidative stress and excessive NO secretion secondary to inflammation. In addition, SNO molecule, which has been shown to be an independent predictor of ACS diagnosis, may be an inspiration for the development of diagnosis and treatment algorithms for ACS patients in the future. However, larger scale and randomized studies are needed for this. Keywords: Acute coronary syndrome, ST segment elevation myocardial infarction, non-ST-elevation myocardial infarction, S-nitrosothiol, thiol, disulfide, NO