Katılım bankalarında sermaye yapısının kârlılık üzerine etkisi: Türkiye'de faaliyet gösteren katılım bankalarında ampirik bir çalışma
The effect of capital structure on profitability in participation banks: An empirical study in Turkish participation banks
Yazar: MERT ERGÜN
Danışman: PROF. DR. MELEK ACAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Sermaye yapısı, bir firmanın finansman bileşimini belirler ve borç ile öz sermaye
arasındaki dengeyi yansıtır. Bu denge, firmanın risk profili, finansal maliyetler ve
hissedar beklentileri gibi çeşitli faktörlere dayanır. Dolayısıyla, sermaye yapısı
kararlarının firmaların performansı üzerinde önemli bir etkisi vardır. Özellikle, borç
ve öz sermaye dengesi gibi sermaye yapısı unsurları, firmanın kârlılığını doğrudan
etkiler. Bu bağlamda, bankalar için sermaye yapısı, diğer firmalarda olduğu gibi kritik
öneme sahiptir. Bankaların sermaye yapıları, kârlılıkları üzerinde doğrudan etkili olup,
risk yönetimi açısından büyük önem taşır. Dolayısıyla, bankaların borç ve öz sermaye
dengesi, finansal performanslarını belirler. Bu çalışmada, 2016/Q4 - 2023/Q3
dönemleri arasında Türkiye'de faaliyet gösteren beş katılım bankasının sermaye yapısı
ile kârlılığı arasındaki ilişki panel veri analizi yöntemiyle araştırılmıştır. Araştırmanın
bağımlı değişkenleri aktif kârlılığı ve öz sermaye kârlılığı iken, bağımsız değişkenler
arasında; toplam borç/toplam aktif oranı, toplam borç/öz sermaye oranı, sermaye
yeterlilik oranı, takipteki alacaklar/toplam aktifler oranı ve banka büyüklüğü
bulunmaktadır. Çalışma sonucunda, Türkiye'de faaliyet gösteren katılım bankalarının
aktif kârlılığı ve öz sermaye kârlılığı ile kaldıraç oranı, toplam borç/öz sermaye oranı
ve sermaye yeterlilik oranı arasında pozitif, takipteki alacaklar/toplam aktifler oranı
ile de negatif ilişki tespit edilmiştir. Banka büyüklüğü ile aktif kârlılığı ve öz sermaye
v
kârlılığı arasında ise, istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Bu bulgular,
sermaye yapısı kararlarının katılım bankaların kârlılığı üzerinde önemli bir etkisinin
olduğunu ortaya koymaktadır.

Abstract:
Capital structure determines the financing composition of a firm and reflects the
balance between debt and equity. These balance are based on various factors such as
the firm's risk profile, financial costs, and shareholder expectations. Therefore, capital
structure decisions have a significant impact on firms' performance. In particular,
elements of capital structure such as the balance between debt and equity directly
affect a firm's profitability. In this regard, the capital structure is critically important
for banks, just as it is for other firms. The capital structures of banks have a direct
impact on their profitability and are of great significance in terms of risk management.
Therefore, the balance between debt and equity in banks determines their financial
performance. In this study, the relationship between capital structure and profitability
of five participation banks operating in Turkey between 2016/Q4 and 2023/Q3 is
researched using panel data analysis method. The dependent variables of the study are
return on assets and return on equity, while the independent variables include the total
debt/total asset ratio, total debt/equity ratio, capital adequacy ratio, non-performing
loans/total assets ratio, and bank size. As a result of the study, a positive relationship
between return on assets and return on equity of participation banks in Turkey with
leverage ratio, total debt/equity ratio, and capital adequacy ratio, and a negative
relationship with non-performing loans/total assets ratio. However, there was no
statistically significant relationship found between bank size and return on assets and
vii
return on equity. These findings underscore the significant impact of capital structure
decisions on participation banks' profitability.