Vefa sosyal destek gruplarının COVID-19 pandemi sürecindeki uygulamalarının sosyolojik perspektiften değerlendirilmesi: Erzurum ölçeğinde nitel bir çalışma
The evaluation conducted by vefa social support groups during COVID-19 from a sociological perspective: Erzurum qualitative research
Yazar: SÜLEYMAN DUMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENGİZ KILIÇ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Erzurum = Erzurum ; Pandemiler = Pandemics ; Sosyal dayanışma = Social solidarity ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Günümüz toplumlarında gerek ulusal gerekse uluslararası gelişmişliğe paralel olarak birey ve onun her türlü ihtiyacı merkezi bir öneme sahiptir. Sosyal, ekonomik, siyasal sistemlerde ve hükümet programlarında birey merkezi bir konumdadır.  Sosyal devlet olmanın bir gereği olan vatandaşın ihtiyaçlarını karşılama noktasında, devleteler olağan ve olağanüstü dönemlerde önemli çalışmalar yaparak vatandaş-devlet bağını güçlendirmektedir. Toplumumuzda hâkim olan  "İnsanı yaşat ki devlet yaşasın" ilkesi karşılıklı hak ve sorumluluklar getiren, sosyal, ekonomik, siyasi ve diğer alanlarda özellikle toplumumuzda dezavantajlı kesim olarak tanımladığımız bireyler için önem arz etmektedir. Bu kapsamda Aralık 2019'da Çin'de başlayarak kısa süre içerisinde küresel yayılım gösteren Covid-19 salgın hastalığı karşısında Cumhurbaşkanlığı ve Hükümet tarafından salgının yayılımını kontrol etmek için çeşitli tedbirler alınmış, alınan tedbirlerden biri de sokağa çıkma kısıtlaması kapsamında 65 yaş üstü vatandaşlarımız ile kronik rahatsızlığı bulunan ancak bakacak kimsesi olmayan vatandaşlarımızın sosyal devletin gereği olarak illerde Valilikler, ilçelerde Kaymakamlıklar koordinesinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla, yerel yönetim ile sivil toplum kuruluşların temsilcilerinden oluşturulan Vefa Sosyal Destek Grupları tarafından ayni ve nakdi talepler başta olmak üzere hayatın idame ettirilmesi noktasında elzem olan her türlü ihtiyaçların karşılanmasının vatandaş-devlet bağını güçlendirdiği söylenebilir. Bu çalışmamızda Erzurum ölçeğinde Vefa Sosyal Destek Gruplarının Covid-19 Pandemi sürecindeki uygulamalarının sosyolojik açıdan değerlendirilmesi yapılmıştır. Yaşlılara ve kronik rahatsızlığı olan vatandaşlara sunulan resmi ve gönüllü hizmetler incelenmiştir. 
Çalışmamızda pandemi sürecinde vefa sosyal destek grubunun rolleri, salgın hastalıkların tarihsel süreçteki gelişim ve sonuçları, toplumlar üzerinde nasıl etkiler bıraktığı, ülkemizin salgın ile ilgili almış olduğu önlemlerin neler olduğu, salgının sosyal, ekonomik ve kültürel yönleri literatür taramasından elde edilerek, sokağa çıkma kısıtlamasında en çok etkilenen 65 yaş üstü vatandaşlarımız ile kronik rahatsızlığı bulunup bakacak kimsesi olmayan vatandaşlarımıza sunulan hizmetlerin etkililiğini tespit etmek amacıyla Erzurum ilinde Vefa Sosyal Destek Grubundan hizmet almış 17 kişi ile yarı yapılandırılmış görüşme formu üzerinden bir çalışma yapılmış, görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizine tabi tutularak konu başlıkları, temalara ve kodlara ayrılmıştır. Belirlenen temalar ve kodlar araştırmacı tarafından yorumlanmış ve bulgular ışığında şu sonuçlara ulaşılmıştır.  Araştırma verileri doğrultusunda; Vefa Sosyal Destek uygulamasının toplumsal dayanışmayı, birlik ve beraberlik ruhunu güçlendirdiği, salgının doğal yönde ve ilahi kaynaklı olarak ortaya çıktığı, salgınla mücadelede alınan tedbirlerin doğru ve isabetli olduğu, pandeminin sosyal ve ekonomik başta olmak üzere birçok alanda yıkım etkisi meydana getirdiği, sosyal ilişkileri ve hareket özgürlüğünü minimize ettiği, bu salgının küresel ve çok boyutlu olduğu, covid-19'un alışkanlıklarımızı ve rutinlerimizi tamamen değiştirdiği, yeni alanlar ve yönelimler oluşturduğu, vefa sosyal destek uygulamasının pandemi sonrasında da devam etmesi gerektiği ve bu uygulamadan istifade eden vatandaşların büyük bir mutluluk yaşadığı, devleti ile gurur duyduğu ayrıca Türkiye Cumhuriyeti Devletinin olduğu yerde kimse kimsesiz değildir anlayışının çoğunluk tarafından vurgulandığı sonucuna ulaşılmış ve bu çalışma önerilerle tamamlanmıştır.

Abstract:
In today's societies, in parallel with both national and international development, the individual and all his needs have a central importance. The individual has a central position in social, economic, political systems and government programs. In order to meet the needs of the citizens, which is a requirement of being a social state, states strengthen the citizen-state bond by doing important work in ordinary and extraordinary periods. The principle of "Let people live so that the state can live", which is dominant in our society, is important for individuals who bring mutual rights and responsibilities, and who we define as disadvantaged segments in our society, especially in social, economic, political and other fields. In this context, various measures were taken by the Presidency and the Government to control the spread of the epidemic in the face of the Covid-19 epidemic, which started in China in December 2019 and spread globally in a short time. As a requirement of the social state, our citizens who have no one to look after, Vefa Social Support Groups, which are formed by the representatives of the relevant public institutions and organizations, local government and non-governmental organizations under the coordination of the Governorships in the provinces and the District Governorships, are required for the maintenance of life, especially in-kind and cash demands. It can be said that meeting the needs strengthens the citizen-state bond. In this study, the sociological evaluation of the practices of the Loyalty Social Support Groups in the Erzurum scale during the Covid-19 Pandemic process was made. The official and voluntary services offered to the elderly and citizens with chronic diseases were examined.In our study, the roles of the loyalty social support group in the pandemic process, the development and results of epidemics in the historical process, how they affect societies, what measures our country has taken regarding the epidemic, the social, economic and cultural aspects of the epidemic were obtained from the literature review. In order to determine the effectiveness of the services offered to our citizens over the age of 65 who are affected by our citizens who are chronically ill and have no one to take care of, a study was conducted with 17 people who received service from the Vefa Social Support Group in Erzurum, using a semi-structured interview form. divided into themes and codes. The determined themes and codes were interpreted by the researcher and the following conclusions were reached in the light of the findings. In line with the research data; The practice of Vefa Social Support strengthens social solidarity, the spirit of unity and solidarity, the epidemic emerged naturally and from divine origin, the measures taken in the fight against the epidemic were correct and accurate, the pandemic had a devastating effect in many areas, especially social and economic, social relations and movement. that this epidemic is global and multidimensional, that covid-19 has completely changed our habits and routines, that it has created new areas and orientations, that the loyalty social support application should continue after the pandemic, and that citizens who benefit from this application experience great happiness, It has been concluded that the understanding that the Republic of Turkey is proud of its state and that no one is lonely where the Republic of Turkey is was emphasized by the majority and this study was completed with suggestions.