Cinsel işlev bozukluğu olan çiftlerde mizaç ve karakter boyutları, evlilik uyumu ve cinsel doyum arasındaki ilişkiler
The relationships between temperament and character dimensions and marital adjusment, and sexual satisfaction in couples with sexual dysfunction
Yazar: CENNET ŞAFAK ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. HALUK ARKAR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsel bozukluklar = Sex disorders ; Cinsel doyum = Orgasm ; Cinsel sorunlar = Sexual problems ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Karakter = Character ; Mizaç = Temperament

Özet:
Cinsellik, cinsel doyumu ve iki insanın bir armoni içersinde beraberliklerini içeren; sosyal kurallar, değer yargıları ve tabularla belirlenmiş, biyolojik, psikolojik, sosyal yönleri olan özel bir yaşantıdır.  Cinsel işlev bozukluğu, kişilerarası ilişkileri zorlaştıran, belirgin sıkıntı yaratan, cinsel yanıt döngüsünü karakterize eden cinsel istek ve psikobiyolojik değişikliklerde bozulmadır.  Cinsel işlev bozukluklarında kişiliğin rolü ile ilgili tartışmalar devam ederken evlilik ilişkisi, cinsel işlev bozukluğunun hem nedeni hem de sonucu olarak önemli bir rol oynamaktadır.  Bu çalışmanın amacı cinsel işlev bozukluğu olan çiftler ile cinsel işlev bozukluğu olmayan sağlıklı çiftlerde mizaç ve karakter boyutları, evlilik uyumu ve cinsel doyum arasındaki ilişkileri incelemek ve cinsel doyumun öncülleri ile evlilik uyumu ve cinsel doyum arasındaki ilişkiler hakkında elde edilen bulgular ışığında saptama yapmaktır.  Çalışmanın örneklemi 18-55 yaş arasında ve eşlerden birinin cinsel işlev bozukluğu tanısı aldığı 101 çift ile herhangi bir cinsel işlev bozukluğu tanısı almayan 100 çift sağlıklı gönüllüden oluşmuştur.  Kişisel Bilgi Formu, Cinsel Öykü Formu, Mizaç ve Karakter Envanteri, Çift Uyum Ölçeği ve Golombok-Rust Cinsel Doyum Ölçeği veri toplama aracı olarak kullanılmıştır.  Araştırmanın sonuçlarına göre, çalışma grubunda yer alan kadınların karşılaştırma grubunda yer alan kadınlara göre ve cinsel işlev bozukluğu tanısı alanların cinsel işlev bozukluğu olmayanlara göre Zarardan Kaçınma mizaç özelliklerinin yüksek ve Kendini Yönetme karakter özelliklerinin düşük olduğu ve çalışma grubunda yer alan çiftlerde karşılaştırma grubunda yer alan çiftlere göre İşbirliği Yapma ve Kendini Aşma karakter özelliklerinin yüksek olduğu bulunmuştur.  Evlilik uyumu açısından, çalışma grubunda yer alan çiftlerde karşılaştırma grubunda yer alan çiftlere kıyasla Çift Doyumu, Sevgi Gösterme ve Evlilik Uyumlarının daha az olduğu görülmüştür.  Cinsel doyumun öncülleri ile evlilik uyumu ve cinsel doyum arasında anlamlı ilişkilerin olduğu bulunmuş ve evlilik uyumu ile mizaç ve karakter boyutları arasında da korelasyonel ilişkiler saptanmıştır.  Son olarak kadınlarda, Zarardan Kaçınma mizaç özelliği ve Kendini Yönetme karakter özelliği ile Sevgi Gösterme ve erkeklerde Sevgi Gösterme, Çift Doyumu ve Bağlılığın cinsel sorunlar üzerinde yordayıcılıklarının olduğu bulunmuştur.  Tüm bu bulgular cinsel işlev bozukluklarının ve genel olarak cinsel işlevin hem kişilik özellikleri hem de evlilik ilişkisinden etkilendiği görüşlerini desteklemiştir.

Abstract:
Sexuality is a private life involving sexual satisfaction and togetherness of two persons in harmony; determined by social norms, standards of judgment, and taboos; having biological, psychological and social aspects.  Sexual dysfunction is a kind of dysfunction in sexual desire and psychobiological changes that make interpersonal relations hard, produce a marked trouble and characterizes sexual response cycle.  While the disputes are continuing on the role of personality in sexual dysfunction, marital relationship is playing an important role both as the reason for and as the result of sexual dysfunction.  The objective of this study is to study the relationships between temperament and character dimensions and marital adjustment and sexual satisfaction in the couples with sexual dysfunction and the healthy couples with no sexual dysfunction, and to make determinations in the view of the obtained data about the relationships between the precursors of sexual satisfaction and marital adjustment and sexual satisfaction.  The sampling of this study is composed of 101 couples, one of the partners of whom is diagnosed with sexual dysfunction, and 100 healthy couples, who aren't diagnosed with any sexual dysfunction, at the age of 18-55.   Personal Information Form, Sexual History Form, Temperament and Character Inventory, Dyadic Adjustment Scale and Golombok Rust Inventory of Sexual Satisfaction were used as a device of collection data.  According to results of the study, it has been found out that Harm Avoidance in temperament features are higher and Self-Directedness in characteristics are lower in the women included in the study group than those in the control group and in the ones diagnosed with sexual dysfunction than those not diagnosed, and Cooperativeness and Self-Transcendence in characteristics are higher in couples in the study group than in the control group.  In terms of the marital adjustment, it was observed that Dyadic Satisfaction, Affectional Expression and Marital Adjustment are less in the couples in the study group than in the control group.  It was found out that there are significant relations between the precursors of sexual satisfaction and marital adjustment and sexual satisfaction; it was determined that there are correlational relations between marital adjustment and the dimensions of temperament and character.  Finally, it was found out that Harm Avoidance in temperament, Self-Directedness in Character and Affectional Expression in women, and Affectional Expression, Dyadic Satisfaction and Dyadic Cohesion in men have predictor effects on sexual problems.  All of these findings have supported the views that sexual dysfunction and sexual function in general are affected by both personal characteristics and the marital relationship.