Adrenal insidentalomalı hastaların klinik, biyokimyasal, radyolojik retrospektif analizi
Clinical, biochemical, radiological retrospective analysis of patients with adrenal incidentalomas
Yazar: ZEYNEP EBRU ESER
Danışman: DOÇ. RAMAZAN GEN
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Adrenal bez hastalıkları = Adrenal gland diseases ; Adrenal bez neoplazmları = Adrenal gland neoplasms ; Adrenal bezler = Adrenal glands ; Cushing sendromu = Cushing syndrome ; Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Radyografi = Radiography ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Adrenal insidentaloma, çeşitli nedenlerle yapılan radyolojik görüntülemeler esnasında tesadüfen tespit edilen  adrenal kitledir ve farklı patolojilerle karşımıza çıkabilir. Ülkemizde sıklığı konusunda kesin bilgi bulunmayan ama günümüzde modern teknoloji ile beraber görüntüleme yöntemlerinin kullanımının yaygınlaşmasıyla artan sıklıkta karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada amacımız adrenal insidentalomalı hastaların demografik ve klinik özelliklerini araştırmak, hormonal hipersekresyon varlığını ve radyolojik özelliklerini tartışmaktır. 
Mersin Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma polikliniğine Mart 2010 ile Mart 2014 tarihleri arasında başvuran 46 adrenal insidentalomalı hastanın dosyaları tarandı. Klinik, radyolojik ve biyokimyasal sonuçları incelendi. Gece 1  mg  deksametazon supresyon testi, DHEA-S, ACTH,  24 saatlik idrarda serbest kortizol düzeyi sonuçları kaydedildi. Feokromasitoma  açısından 24  saatlik idrarda  metanefrin, normetanefrin, vanilmandalik asit atılımları kaydedildi. Hipertansiyonu ve/veya hipokalemisi  olan hastalarda aldosteronoma açısından, plazma  renin aktivitesi ve  aldosteron düzeyleri kaydedildi. Hastaların adrenal kitleleri BT veya MRG ile değerlendirildi. 46 adrenal insidentaloma hastasının hormon salınımına göre dağlımları; 7 subklinik cushing sendromu (SCS) (%15,2), 1 aldosteronoma (%2,2), 38 fonksiyonsuz adrenal adenom (%82,6)  saptandı. Adrenal insidentalomalı hastalarda hipertansiyon, obezite, tip 2 diyabet, osteoporoz, metabolik sendrom sıklığı sırasıyla %50, %47,8, %21,7, %42,9, %41,3 olarak saptandı. Antropometrik ve biyokimyasal parametreler karşılaştırıldığında, tüm gruplar arasında benzer bulundu. İlk başvuru sonrasında 8 (%17,4) hasta opere edildi. Bunlardan 4'ü SCS,1'i aldosteronoma, 2'si lezyon boyutunun >4 cm olması, 1'i ise dinamik BT'de malignite olasılığı şeklinde yorumlanması nedeni ile opere edildi. 1 hastanın lezyonunun 3. takipde 1 cm'den fazla büyüdüğü gözlendi. Hastaların sonraki takiplerinde yapılan yıllık hormonal değerlendirmede, hormonal aktivasyon  saptanmadı.

Anahtar kelimeler: Adrenal insidentaloma, subklinik cushing sendromu, adenom, kortizol

Abstract:
Adrenal incidentaloma  is an adrenal mass found by coincidence during radiological imaging procedure performed for other reasons, and may manifest with different patologies. Although its exact incidence is unknown in our country, it is more frequently diagnosed due to advanced technology and more common use of radiographic imaging. In this study, we aim to investigate demographic and clinical features of patients with AI and discuss presence of overt hormonal hyperfunction and radiographic features.
Medical records of the 46 patients with adrenal incidentaloma, who admitted to Mersin University School of Medicine, Endocrinology and Metabolism Clinic from March 2010 to March 2014, were screened. Clinical, radiological and biochemical features were reviewed. Results of overnight 1 mg dexamethasone suppression test, DHEA-S, ACTH, and 24 hour urinary free cortisol levels were recorded. Metanephrine, normetanephrine and vanilmandelic acid in 24 hour urine were noted for pheochromocytoma. Plasma renin activity and aldosteron levels of hypertensive patients with/or hypokalemia were recorded for aldosteronoma. Adrenal masses were evaluated by CT or MRI. Distribution of 46 patients with adrenal incidentaloma according to hormon secretion is as follows: 7 subclinical cushing's syndrome(SCS) (15.2%) , 1 aldosteronoma (2.2%), 38 nonfunctional adrenal adenoma (82.6%). In the patients with adrenal incidentaloma, the incidence of hypertension, obesity, type 2 diabetes, osteoporosis, and metabolic syndrome were 50%, 47.8%, 21.7%, 47.9%, 41.3% respectively. Anthropometric and biochemical parameters were found similar in all groups. 8 patient (%17.4) had operation on the first admission. 4 of them were SCS, 1 was aldosteronoma, 2 had a mass size greater then 4 cm, and 1 had malignancy suspicion on CT imaging. One patient had a mass enlarged over 1cm on 3th visit. None of the patients had hormonal activation in following annual evaluations.

Key words: Adrenal incidentaloma, subclinical cushing's syndrome, adenoma, cortisol