Akut pankreatitli çocuk hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of acute pancreatitis in children
Yazar: TUBA AKİDE ÇOBAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AKÇAM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Gastroenterolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Etyoloji = Etiology ; Pankreas = Pancreas ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Tedavi = Treatment ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Hastanemizde AP tanısı ile takip ve tedavi edilen hastaların retrospektif olarak incelenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Hastanemizde 2005-2021 yılları arasında AP nedeniyle takip edilen <19 yaş çocuklar, hastane kayıt sisteminden (MEDULA) tespit edildi. INSPPIRE tarafından belirlenmiş olan 3 kriterden en az iki tanesine sahip olunması AP olarak kabul edildi. Hastaların demografik, klinik, etiyolojik., tedavi, seyir ve komplikasyon yönünden özellikleri hasta dosyalarından geriye dönük olarak incelendi.
Bulgular: Çalışma kriterlerine uyan 22'si (%47,8) kız toplam 46 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 10,08±4,90 idi. En sık şikayet %80,44 oranıyla karın ağrısı idi.  Diğer yakınmalar sırası ile %30,44 bulantı-kusma, %15,2 ateş ve %6,5 oranı ile sarılıktı. Hastaların büyük bölümünde (%36,9) herhangi bir etiyolojik neden bulunamadı (idiyopatik). Diğer nedenler içerisinde pankreatobiliyer (%23,9), travma (%19,6) ve enfeksiyoz (%8,7) nedenler vardı. İki hastamızda sistemik bir neden (biri DKA, biri HÜS), bir hastamızda da ilaç (VPA) öyküsü vardı. Travmaya bağlı olan hastaların %50'sinde bisiklet gidonunun çarpması mevcuttu. Amilazın normale dönme süresi 22,86±21,42 gün, lipazın normale dönme süresi 19,17±17,57 gündü. Amilaz ve lipazın normale dönme zamanı komplikasyon gelişen grupta anlamlı olarak daha uzun bulundu. Hastanede kalış süresi 7 günün üzerinde olan grupta lökosit değeri daha yüksek, kalsiyum ve albümin daha düşük bulundu. Hastanede kalış süresi 7 günden fazla olan grupta enteral beslenme başlanma zamanı daha uzundu. Komplikasyon görülme ve YBÜ'ye yatış süresi, hastanede kalış süresi 7 ≤ günden az olan grupta hastanede kalış süresi 7 günden fazla olan gruba göre anlamlı olarak daha azdı. AST ve ALT değerleri biliyer olmayan grupta yüksek, GGT ve T. bilirubin değerleri ise biliyer grupta yüksekti.
Sonuç: Son yıllarda tanı araçlarının gelişmesi ile kolay tanı konabilen AP en fazla karın ağrısı ve kusması olan hastalarda ayırıcı tanıda düşünülmelidir. Lökositoz, hipoalbuminemi ve hipokalsemi kötü prognostik faktörler olup, enteral beslenmeye erken başlanması hastanede kalış süresini ve komplikasyonları azaltacaktır.
Anahtar kelimeler: Akut pankreatit, çocuk, etiyoloji, tedavi

Abstract:
Aim: To evaluate the patients who were followed up and treated in our hospital with the diagnosis of AP, retrospectively.
Material and Method: Children <19 years of age, who were followed up for AP between 2005 and 2021, were identified from the hospital registry system (MEDULA). Having at least two of the 3 criteria determined by INSPPIRE was accepted as AP. The demographic, clinical, etiological, treatment, prognostic and complication characteristics of the patients were reviewed retrospectively from the patient files.
Results: A total of 46 patients, 22 (47.8%) girls, who met the study criteria were included in the study. The mean age of the patients was 10.08±4.90 years. The most common complaint was abdominal pain with a rate of 80.44%. Other complaints were nausea-vomiting in 30.44%, fever in 15.2% and jaundice with a rate of 6.5%, respectively. In most of the patients (36.9%), no etiologic cause was found (idiopathic). Other causes included pancreatobiliary (23.9%), trauma (19.6%) and infectious diseases (8.7%). Two patients had a systemic cause (one DKA, one HUS), and one patient had a history of drug (VPA). Fifty percent of the trauma-related patients had a bicycle handlebar impact. The normalization time for amylase and lipase were 22.86±21.42 and 19.17±17.57 days, respectively. The time for amylase and lipase to return to normal was significantly longer in the group with complications. In the group with a hospital stay >7 days, the leukocyte value was higher, and calcium and albumin were lower. The initiation time of enteral feeding was longer in the group whose hospital stay was >7 days. Complications and length of stay in the ICU were significantly less in the group with a hospital stay of ≤7  days compared to the group with a hospital stay of > 7 days. AST and ALT values were higher in the non-biliary group, however, GGT and T. bilirubin values were higher in the biliary group
Conclusion: AP can be easily diagnosed with the development of diagnostic tools in recent years, should be considered in the differential diagnosis of patients with the most abdominal pain and vomiting. Leukocytosis, hypoalbuminemia and hypocalcemia are poor prognostic factors, and early initiation of enteral nutrition will reduce the length of hospital stay and complications.
Key words: Acute pancreatitis, child, etiology, treatment