Hemşirelerin basınç yaralanmasına ilişkin bilgi düzeyinin ve önlemeye yönelik kanıta dayalı uygulamalarının incelenmesi
Examining the level of knowledge of nurses about pressure injuries and evidence-based practices for prevention
Yazar: MERYEM HARBELİOĞLU
Danışman: PROF. DR. ŞENAY UZUN
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Basınç ülserleri = Pressure ulcer ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Kanıta dayalı uygulamalar = Evidence-based practice

Özet:
Basınç yaralanması, bireyin yaşam kalitesini düşüren, hastanede kalış süresinin uzamasına, bakım harcamalarının, morbidite ve mortalite oranlarının artmasına neden olan, önlenebilir bir sağlık sorunudur. Hemşirelerin kanıta dayalı klinik uygulama kılavuz önerilerine uyması ve basınç yaralanmasına ilişkin bilgi düzeyleri, basınç yaralanmasını önlemeye yönelik uygulamalarını geliştirecektir. Araştırma, hemşirelerin basınç yaralanmasına ilişkin bilgi düzeyi ve önlemeye yönelik kanıta dayalı uygulamaları gerçekleştirme durumlarının incelenmesi amacıyla uygulanmıştır. Tanımlayıcı tipte ve kesitsel desende olan bu araştırmaya 19 Ekim- 30 Kasım 2020 tarihleri arasında İstanbul'da bir vakıf üniversitesinin iki hastanesinin yatan hasta servislerinde çalışan ve bilgilendirilmiş onamları alınan 86 hemşire katılmıştır. Veriler, Hemşire Tanıtıcı Özellikler Formu, Modifiye Pieper Basınç Yarası Bilgi Testi ve Hemşirelerin Basınç Yaralanmasını Önlemeye Yönelik Kanıta Dayalı Uygulamaları Formu kullanılarak toplanmıştır. Veriler, SPSS 25.0 programında tanımlayıcı istatistiksel analizler (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, min-max değer), Bağımsız Grup T Testi, Tek Yönlü ANOVA Testi, Pearson Korelasyon Analizi ve Post Hoc Analizler (LSD, Tukey) kullanılarak %95'lik güven aralığında ve p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmanın etik kurul onayı alınmıştır. Hemşirelerin yaş ortalamasının 26.43±0.44 olduğu, %79.1'inin kadın, %79.1'inin lisans mezunu, %88.4'ünün basınç yaralanması ve önlemeye ilişkin eğitim aldığı ve bunların %74.4'ünün eğitimi, hizmet içi eğitimde aldığı bulunmuştur. Hemşirelerin %95.3'ü çalıştığı serviste basınç yaralanmasını önlemeye yönelik uygulama yaptığını, %83.7'si basınç yaralanması gelişmiş hastaya bakım verdiğini bildirmiştir. Hemşirelerin Bilgi Testi toplam puan ortalamasının 32.94±5.78 ve alt boyutlarının puan ortalamalarının önleme ve risk alt boyutunda 23.39±3.98, evrelendirme alt boyutunda 5.58±1.66 ve yara tanılama alt boyutunda 3.96±1.29 olduğu saptanmıştır. Cinsiyete göre (yara tanılama alt boyutu) ve basınç yaralanması gelişmiş hastaya bakım verme durumuna göre (önleme ve risk alt boyutu, evrelendirme alt boyutu) bilgi testi puan ortalamaları farkı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Meslekte çalışma süresi ile önleme ve risk alt boyut puanı arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde, Bilgi Testi toplam puanı arasında pozitif yönde ve çok zayıf düzeyde; dahili kliniklerde çalışma süresi ile önleme ve risk alt boyutu, evrelendirme alt boyutu ve Bilgi Testi toplam puanları arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde bir ilişki olduğu bulunmuştur. Hemşirelerin yarısından fazlası, kanıta dayalı uygulamaların %87.7'sini her zaman gerçekleştirdiğini bildirirken, %30.2-%48.8'i uygulamaların %57.1'ini bazen gerçekleştirdiğini bildirilmiştir. Kanıta dayalı uygulamaları her zaman gerçekleştirenlerin hiç gerçekleştirmeyenlerden (%42.7) ve her zaman gerçekleştirenlerin bazen gerçekleştirdiğini bildirenlerden (%34.2) bilgi puan ortalamalarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.05). Kesme noktası %70 olan bilgi testine göre hemşirelerin yalnızca önleme ve riske ilişkin bilgi düzeyinin geçme sınırının üzerinde olduğu ve kanıta dayalı uygulamaları gerçekleştirme durumuna göre anlamlı bulunan sonuçların en fazla bu oranla uygulamaları her zaman gerçekleştirdiğini bildiren hemşirelere ait olduğu bulunmuştur. Basınç yaralanmasına ilişkin eğitim yönteminin geliştirilmesi ve eğitimin etkinliğini arttıracak yaklaşımların kullanılması, hemşirelerin kanıta dayalı kılavuz önerileri doğrultusunda uygulamalarını geliştirmeleri ve bunları düzenli (her zaman) gerçekleştirmelerini sağlayacak klinik yaklaşımların kullanılması önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Basınç Yaralanması, Kanıta Dayalı Uygulama, Bilgi

Abstract:
Pressure injury is a preventable health problem that decreases the quality of life of the individual, increases the duration of hospital stay, the care expenses, morbidity and mortality rates. Nurses' compliance with evidence-based clinical practice guideline recommendations and their knowledge of pressure injury will improve their practices to prevent pressure injury. In this study; it was aimed to examine the nurses' knowledge level on pressure injury and their practice of evidence-based practices for prevention. 86 nurses working in the inpatient wards of two hospitals of a foundation university in Istanbul between 19 October and 30 November 2020 participated in this descriptive and cross-sectional study. The data were collected using the Nurse Identification Features Form, Modified Pieper Pressure Ulcer Knowledge Test (PUKT) and Nurses' Evidence Based Practices to Prevent Pressure Injury Form. The data were analyzed by using descriptive statistical analyzes (number, percentage, mean, standard deviation, min-max value), Independent Group T Test, One-Way ANOVA Test, Pearson Correlation Analysis and Post Hoc Analyzes (LSD, Tukey) in the SPSS 25.0 program, at the %95 confidence interval and p<0.05 significance level. Ethics committee approval of the study was obtained. It was found that the average age of the nurses was 26.43 ± 0.44, 79.1% were women, 79.1% were undergraduate, 88.4% received training on pressure injury and prevention, and 74.4% of them received training and in-service training. 95.3% of the nurses reported that they applied to prevent pressure injury in the service they work, 83.7% of them gave care to patients with developed pressure injury. The nurses' knowledge test mean total score was 32.94 ± 5.78, and the mean scores of the sub-dimensions were 23.39 ± 3.98 in the prevention and risk sub-dimension, 5.58 ± 1.66 staging sub-dimension and 3.96 ± 1.29 wound description sub-dimension. The difference between the mean scores of the knowledge test scores according to gender (wound description sub-dimension) and the condition of caring for the patient with pressure injury (prevention and risk sub-dimension, staging sub-dimension) was found to be statistically significant (p<0.05). There is a positive and weak level between the years of clinical experience and the prevention and risk sub-dimension score; it was found that there was a weak and positive correlation between years of clinical experience in internal clinics and the prevention and risk sub-dimension, the staging sub-dimension and the total scores of the Knowledge Test. More than half of the nurses reported that they always performed 87.7% of the evidence-based practices, while 30.2%-48.8% of them sometimes performed 57.1% of the practices. It was found that the knowledge score averages of those who always performed evidence-based practices were significantly higher than those who never (42.7%) and those who always did it (34.2%) reported that they sometimes do (p<0.05). According to the knowledge test with a cut-off point of 70%, it was found that only the knowledge level of nurses about prevention and risk was above the passing limit, and the results that were found to be significant according to the status of performing evidence-based practices belonged to the nurses who stated that they always performed the practices with this rate. It has been suggested that the training method related to pressure injury should be developed and the approaches that will increase the effectiveness of the training should be used, the nurses should improve their practices in line with the evidence-based guideline recommendations and use clinical approaches that will enable them to perform them regularly (always).
Key Words: Nursing, Pressure Injury, Evidence-Based Practice, Knowledge