Doğal gaz talebi ve depolama yöntemlerinin belirlenmesi:Türkiye örneği
Determination of natural gas trading and storage methods: Turkey example
Yazar: SEDA KARATEPE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KEMAL TEKİN
Türk Hava Kurumu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Enerji = Energy ; İşletme = Business Administration
Dizin: Depolama = Storage ; Doğal gaz = Natural gas ; Doğal gaz piyasası = Natural gas market ; Doğal gaz sektörü = Natural gas sector ; Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji talebi = Energy demand ; Enerji yönetimi = Energy management ; Talep = Demand ; Talep yönetimi = Demand management

Özet:
Dünya güçleri incelendiğinde, güçlü olmanın yolunun, sanayinin, ekonominin, siyasetin ve stratejik güvenliğin ana kaynağı olan enerji kaynaklarına sahip olmaktan ya da enerji kaynaklarını doğru yönetmekten geçtiği görülmektedir. Enerji köprüsü konumunda olan ülkemizin, enerjide söz sahibi olması için yeterli depolama alanlarına ihtiyacı vardır. Depolanan doğal gaz ile herhangi bir sebeple yaşanılacak olumsuz durumlarda kullanılmak üzere stratejik rezerv oluşturulacak ve olası doğal gaz kesintisi durumunda depolardaki doğal gazın kullanılması ile doğal gaz akışı devam ettirilebilecektir.
Bu çalışmada öncelikle, doğal gaz piyasalarının dünyadaki ve ülkemizdeki durumu incelenmiştir. Enerji güvenliğinin neden önemli olduğu, enerji güvenliği sorununa sebep olan faktörler ve doğal gaz arz güvenliği tüm detaylarıyla tartışılmıştır. Türkiye'nin doğal gaz bağımlılığı incelenmiş ve doğal gaz arz güvenliği için hangi önlemlerin alınması gerektiği sorgulanmıştır.
Doğal gaz tüketim tahminlerini belirleyebilmek amacıyla doğal gaz tahmin yöntemleri incelenmiştir. Mevcut modeller arasından zaman serisi yöntemlerini kullanarak, doğal gaz tüketimi tahmin edilmeye çalışılmış ve enerji yoğunluğu parametrelerine bağlı yeni bir tahmin modeli geliştirilmiştir. Yeni model ile bir derecelik sıcaklık değişimde bir abonenin yıllık doğal gaz tüketiminde meydana gelen değişimi hesaplanmış ve her iki tahmin yöntemi karşılaştırılmıştır. Ayrıca tahmin çalışmaları sonucunda arz güvenliği için 4646 sayılı kanun ve AB'ye uyum yasası gereği, depolanması gereken doğal gaz miktarı hesaplanmıştır.
Son olarak arz güvenliği için depolanması gereken doğal gazın hangi yöntemle ideal şekilde depolanacağını belirmek için doğal gaz depolama modelleri incelenmiş ve en uygun depolama yöntemini seçmek amacıyla çoklu karar verme yöntemleri birlikte kullanılarak, depolama türleri arasından ekonomik ve jeolojik olarak en uygun depolama yöntemi belirlenmiştir.

Abstract:
When the world powers are examined, the way to be strong is to have the energy resources which are the main source of the economy, the economy, the politics and the strategic security, or to manage the energy sources correctly. Our country, which is in the position of a natural energy bridge, needs sufficient storage areas to be energized. With natural gas storage facilities, stored natural gas will form strategic reserves for use in adverse situations for any reason, and in case of possible natural gas interruption natural gas flow can be continued by using natural gas in the reservoir.
In this study, firstly, the situation of natural gas markets in the world and in our country is examined. The reasons why energy security is important, the factors causing the energy security problem, and the safety of natural gas supply are discussed in detail. Turkey's natural gas dependence has been examined and it the measures that should be taken for natural gas supply security.
Natural gas estimation methods have been examined in order to determine natural gas consumption estimates. By using time series methods among existing models, natural gas consumption was tried to be estimated and a new prediction model based on energy intensity parameters was developed. With the new model, a change in temperature of one subscriber to one year of natural gas consumption is calculated, and both estimation methods are compared. In addition, as a result of the estimation studies, the amount of natural gas to be stored has been calculated for the security of supply in accordance with the law no. 4646 and the law on compliance with the EU.
Finally, natural gas storage models have been examined to determine the ideal way to store the natural gas to be stored for supply security. In order to select the most appropriate storage method, multiple decision making methods have been used together to determine the most economical and geologically optimal storage method among storage types.