Belirsizlikle ilişkilenme: Arkadaşlık uygulamalarında partner seçimi, motivasyonlar ve şiddet
Connecting with uncertainty: Partner choice, motives and violence on dating apps
Yazar: FATMA ERTOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA DENİZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Arkadaş seçimi = Friend choice ; Arkadaşlık = Friendship ; Motivasyon = Motivation ; Partner davranışları = Partner behaviour ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; İlişkisel sosyoloji = Relational sociology ; Şiddet = Violence

Özet:
İkili ilişkilerin kurulduğu mekanlar yıllar içinde değişiklik göstermiş, sanallaşmış,
sanallaşan bu mekanlar, kişilerin çeşitli motivasyonlarla kullanmaya başladıkları
arkadaşlık uygulamalarının doğuşunu beraberinde getirmiştir. Günden güne kullanıcı
sayısı artan arkadaşlık uygulamaları, toplumsal cinsiyet rollerinin yeniden üretildiği ve
bu rolleri kabullenmenin şiddet faili ve mağduru olmanın önünü açtığı platformlardır.
Dolayısıyla bu platformları kullananların deneyimlerini incelemek, dijital şiddetin
toplumsal cinsiyet rolleri ile ilişkisini incelemek ve önüne geçmeyi sağlayacak araçlar
üretmek için önem kazanmaktadır. Söz konusu deneyimler her kullanıcı için biricik
olmasına rağmen önemli ortaklıklar dikkat çekmektedir. Bu nedenle derinlemesine
görüşme yapılarak elde edilen veriler fenomenolojik analize başvurularak ortaklıklar ve
karşıtlıklar çerçevesinde kategorilendirilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırma boyunca
feminist bir metodoloji izlenmiş, toplumsal olanın toplumsal cinsiyet ile bağlantısı ortaya
konmuştur. Bu bağlamda elde edilen veriler arkadaşlık uygulamaları, ideal ilişki ve profil
yaratımı, eşleşme ve ilk temas ve arkadaşlık uygulamalarında şiddet başlıkları altında
incelenmiştir. Toplumsal cinsiyet rollerini kabullenmenin, geleneksel ilişkilere ve ideal
partnere dair beklentilerin partner seçim süreçlerine etkisi gözlenmiş, mesajlaşma
pratiklerinin heteroseksüel senaryoya uygunluğu görülmüş, şiddetin bu rol ve
beklentilerle yakından ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The places which relationships have been constructed changed over years, became
digitalized and thus, dating apps which are used for different motives are founded. While
the user numbers of dating apps increase day by day, it is seen that dating apps reproduce
gender roles and cause becoming a violence offender or victim based on gender roles.
Examining the experiences of users is essential to investigate the relation between digital
violence and gender roles and develop tools to prevent it. Eventhough such experiences
are unique for each user, important commonalities could be pointed out. Therefore, the
datas obtained by in-depth interviews categorized based on commonalities and
contradictions by phenomenologic analysis and interpreted. During the research, the
feminist methodology was followed and relation between what is societal and gender
revealed. In this context, the obtained datas were examined under the following
categories: Dating apps, ideal relationship and creating profile, match and first encounter
and violence on dating apps. The effects of accepting the gender roles, the expectations
about traditional relationships and ideal partners on partner choice were observed and it
is founded that texting practices were related to heterosexual scenario and violence was
in close relation with gender roles and expectations.