Multipl sklerozlu bireylerde sosyal bilişin yapısal ve fonksiyonel konnektivite ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of social cognition with structural and functional connectivity in persons with multiple sclerosis
Yazar: ABDULLAH TAHA ASLAN
Danışman: PROF. DR. SERKAN ÖZAKBAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Biliş = Cognition ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Depresyon = Depression ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Nörogörüntüleme = Neuroimaging ; Sosyal biliş = Social cognition

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile Multipl Skleroz'da (MS) sosyal bilişin, genel biliş ve nörogörüntüleme verileri ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ek olarak, sosyal bilişsel etkilenme ile depresyon-anksiyete ve fiziksel engellilik arasındaki ilişki incelenmiştir. 
Method: Çalışmaya 41 MS'li birey ve 28 sağlıklı kontrol olmak üzere 69 katılımcı dahil edildi. Her iki grupta sonuç ölçümleri olarak Kısa Uluslararası Kognitif Değerlendirme (Brief International Cognite Assessment for MS - BICAMS), Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT), Gaf Testi, Yüzlerden Duygu Tanıma Testi (YDT), Empati Ölçeği, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD), 2 Dakika Yürüme Testi (2DYT), 9 Delikli Peg Testi (9-DPT) kullanıldı. MS'li bireylerde ek olarak Zamanlı 25 Adım Yürüme Testi (Z25AYT) kullanıldı. Tüm katılımcıların yapısal nörogörüntüleme verileri, 3 T, 3 boyutlu T1 MRG'den elde edildi. Elde edilen veriler gruplar arasında genelleştirilmiş lineer model kullanırak karşılaştırıldı.
Bulgular: MS'li bireylerle ve sağlıklı kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve tahmini toplam intrakraniyal volüm (ICV) açısından anlamlı fark gözlenmedi (p>0,005). MS'li bireylerle sağlıklı kontroller genel ve sosyal bilişsel, fiziksel ölçümler bakımından karşılaştırıldığında; empati ölçeği, depresyon ve anksiyete, üst ekstremite ve alt ekstremite fonksiyon ölçümleri arasında anlamlı fark bulundu (p<0,005). MS'li bireylerin %36,8'inde Empati ölçeğinde, %36,8'inde GZOT'de, %21,1'inde YDT testinde ve %21,1'inde Gaf testinde bozulma bulundu. Kontrol grubunda ise katılımcıların; %17,9'unda empati ölçeğinde, %17,9'unda GZOT'de, %17,9'unda YDT testinde ve %14,3'ünde Gaf testinde bozulma bulundu. Her bir testte bozulması olan MS'li bireyler ile bozulması olmayan MS'li bireyler kortikal ve subkortikal beyin volümleri bakımından karşılaştırıldığında Gaf testinde anlamlı faklılık görülmezken (p>0,005), GZOT'de sol postosterior singulat ve sağ lingual korteks, YDT testinde korpus kallozumun anterior parçası ve sol pericalcarine korteks kalınlığı, Empati ölçeğinde sol amigdala ve sol anterior singulat korteks kalınlığı bakımından anlamlı farklılıklar bulundu. 
Sonuç: Bu çalışma ile MS'lilerde sosyal bilişin, genel bilişsel bozukluk olmadan da bozulabileceği, depresyon ve fiziksel engellilikle doğrudan ilişkili olmayabileceği vurgulanmıştır. Daha da önemlisi, MS'deki sosyal bilişsel performans, sosyal bilişsel bağlantısallıkla ilişkili alanların atrofisi ile ilişkilidir.

Abstract:
Objective: This study aims to assess the relationship between social cognition and general cognition, and neuroimaging data in multiple sclerosis (MS). Additionally, the relationship between social cognitive impairment and depression-anxiety, and physical disability was evaluated.
Methods: In this study, 41 persons with MS (pwMS) and 28 healthy controls (HC) were enrolled. Participants underwent Brief International Cognitive Assessment for MS – BICAMS, Reading the Mind in the Eyes Test (RMET), Faux Pas Test, Facial Affect Recognition (FAR) test, Empathy Quotient (EQ), Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), 2 Minute Walk Test (2MWT), Nine-Hole Peg Test (9-HPT) for outcome measures. In addition, Timed 25-Foot Walk Test (T25wt) was applied in pwMS. All participants underwent 3 T, 3D T1 MRI. Groups were compared by the generalized linear model.
Results: No statistically significant differences observed between MS and HC groups regarding age, gender, education level, and estimated total intracranial volume (ICV) (p> 0.005). Empathy quotient, depression-anxiety, upper and lower extremity function measurements between MS patients and healthy controls were compared, and it was observed that pwMS performed worse (p <0.005). While, impairment was found in %36.8 of pwMS in EQ and RMET, %21,1 of pwMS's FAR and Faux Pas tests were impaired. On the other hand, impairment was found %17,9 of the HC in EQ, RME, FAR Tests and %14,3 of HC was found impaired in Faux Pas Test.Impaired pwMS in each test and pwMS without impairment were compared in terms of cortical and subcortical brain volumes, and there were no significant differences observed in the RME and Faux Pas Test (p> 0.005). FAR test was found positively correlated with the left pericalcarine cortex thickness, and EQ test was detected positively correlated with left amygdala and left entorhinal cortex thickness (p <0.005). In regression analysis, left amygdala volume was the predictor of EQ performance, and it contributes to the differences observed between MS and HC.
Conclusion: Patients' social cognition may be impaired on without general cognitive impairment, and social cognition is not directly related to depression and physical disability. Social cognitive performance in MS is correlated with atrophy of areas associated with social cognitive connectivity.