Yumurtacı tavuk rasyonlarına değişik oranlarda katılan adaçayı (Salvia officinalis), kekik (Thymbra spicata), nane (Menthae piperitae) ekstraktları ile vitamin e' nin performans, yumurta kalitesi, duyusal özellikler, yumurta sarısı tbars değerleri ve dışkıda Escherichia coli yoğunluğu üzerine etkileri
Effects of sage (Salvia officinalis), thyme (Thymbra spicata), mentha (Menthae piperitae) extracts and vitamin e supplementation at different levels into diets of hens on performance, egg quality, sensory assessments,yolk tbars values and Escherichia coli count in feces
Yazar: ADEM KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. LAYLA TURGUT
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Yumurtacı tavuk rasyonlarına farklı seviyelerde ilave edilen adaçayı, kekik, nane ekstraktları ve vitamin E'nin performans, yumurta kalitesi, yumurta sarısı ile serum kolesterolü ve trigliserid içerikleri, duyusal özellikler ile dışkıda E. Coli ve Coliform bakteri yoğunlukları üzerine etkilerini incelemek amacıyla yürütülen bu çalışmada, 36 haftalık yaşta toplam 216 adet Lohman beyaz yumurtacı tavuk kullanılmış ve her kafes gözünde dört hayvan bulunacak ve altı tekerrürlü olacak şekilde üç katlı batarya tipi kafeslere şansa bağlı olarak dağıtılmıştır. Araştırma iki faktörlü (4x3) deneme planına göre yürütülmüştür. Birinci faktörü; kekik, adaçayı, nane ekstraktları ve vitamin E olmak üzere dört grup, ikinci faktörü ise bu bitki eskstraktları ve vitamin E'nin üç farklı seviyesi (0, 150 ve 300 ppm) oluşturmuştur.Rasyona farklı seviyelerde adaçayı, kekik, nane ekstraktı ve vitamin E ilavesi yumurta ağırlığı, yemden yararlanma katsayısı, şekil indeksi, kabuk kalınlığı, sarı rengi, ak indeksi ve Haugh birimini etkilemezken, yumurta verimini, kabuk ağırlığını ve kırılma mukavemetini önemli derecede artırmış (P<0.01), hasarlı yumurta oranını ise düşürmüştür (P<0.01). Organoleptik değerlendirmede sadece yumurta sarısı renk kriterinde gruplar arasında önemli derecede faklılık olmuştur (P<0.01). Adaçayı, kekik, nane ekstraktları ve vitamin E'nin 0, 150 ve 300 ppm seviyelerindeki (grup x seviye) yumurta sarısı kolesterol içerikleri sırasıyla %24.49, 21.53, 21.87; 24.49, 20.98, 18.92; 24.49, 21.01, 21.05; 24.49, 25.72 ve 23.99 olarak saptanmış, ortalamalar arasındaki fark önemli bulunmuştur (P<0.01). Rasyona ekstrakt ve vitamin E ilavesi serum kolesterol içeriğini 0 ppm seviyesine göre artırmıştır (P<0.05).Rasyona ekstrakt ve vitamin E ilavesi 21 ve 42 gün depolanan yumurtalarda Thiobarbituric acid reactive substans (TBARS) oluşumunu önemli derecede yavaşlatmıştır (P<0.01). Yüksek seviyede (300 ppm) adaçayı ekstraktı ilavesi dışkıda E. Coli ve Coliform bakteri yoğunluğunu önemli derecede düşürmüştür (P<0.01). Sonuç olarak, antibiyotiklere ve antioksidanlara alternatif olarak kullanılabilme potansiyelleri araştırılan aromatik bitki ekstraktlarından adaçayı ve kekik ektraktlarının bazı performans ve kalite parametreleri üzerine olumlu etkilerinin olduğu, antioksidan olan vitamin E yerine lipid oksidasyonunu önleyici olarak kullanılabilecekleri, kolesterol düşürücü ajan olarak yumurtacı tavuk rasyonlarına 300 ppm düzeyinde ilave edilebilecekleri söylenebilir.

Abstract:
This experiment was conducted to investigate the effects of sage, thyme, mentha extracts and vitamin E supplementation at different levels into diets of hens on performance egg qualty traits, the contents of cholesterol and triglyceride in yolk and serum sensory assessments, Escherichia coli and Coliform bacterium counts in feces. A total of 216 Lohmann white layers, 36 weeks of age, were randomly allocated three tier battery cages, each having 6 replicate cages as subgroups, comprising of four hens. Experimental treatments were applied two factors (4x3) plot design. The first factor consist of sage, thyme, mentha and vitamin E groups, the second factor was three different levels ( ppm 0, 150 and 300) of these plant extracts and vitamin E.While the experimental groups did not affect egg weight, feed conversion rate, shape index, shell tickness, yolk colour, albumen index and Haugh unit, but They increased egg production, shell weight, shell stiffness (P<0.01) and decrased cracked egg rate (P<0.01). Only yolk colour among the organoleptic traits was affected by dietary treatments (P<0.01). The yolk cholesterol contents at 0, 150 and 300 ppm of sage, thyme, mentha extracts and vitamin E were obtained 24.49, 21.53, 21.87; 24.49, 20.98, 18.92; 24.49, 21.01, 21.05; 24.49, 25.72 and 23.99%, respectively and these parameters were affected by dietary treatments (P<0.01). Also, extract and vitamin E supplementation increased the content of serum cholesterol compared to level of 0 ppm (P<0.05).The extract and vitamin E supplementation reduced the values of TBARS in egg stored at 21 and 42 days (P<0.01). High level of sage extract supplementation decreased content of E. Coli and Coliform bacteria in feces (P<0.01). In conslusion, sage and thyme from aromatic plant extracts used as alternative to antibiotic and antioxidants had possitive effects on some performance and egg quality parameters and can be used instead of vitamin E as preventing lipid oxidation. Also, high level of these extracts (300 ppm) can be used as a hipocholesterolemic agent in layers.