Retorgrad dolgu materyali olarak kullanılan farklı tipteki cam iyonomer simanların bilgisayarlı sıvı filtrasyon yöntemi ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi
A comparative evaluation of different types of glass ionomer cements as retrograde filling materials with computerized fluid filtration method
Yazar: FUAT AHMETOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. K. MELTEM ÇOLAK TOPÇU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Cam iyonomer çimentoları = Glass ionomer cements ; Dental sızma = Dental leakage

Özet:
Modern endodontik tedavi, kök kanal sisteminden tüm organik ve inorganik materyalleri uzaklaştırmak için iyi bir temizleme ve şekillendirme yapmak ve sonrasında bu sistemi kalıcı olacak şekilde sızıntıya izin vermeyen ideal bir dolgu maddesiyle üç boyutlu olarak doldurmayı hedeflemektedir. Fakat her zaman bu tedavi yaklaşımı mümkün olamayabilir. Karşılaşılan problem endodontik tedavinin tekrarlanmasıyla geçmiyor veya endodontik tedavi uygulamasına olanak sağlamıyorsa endodontik cerrahiye başvurulur. Uygulanan endodontik cerrahi işleminin başarılı olabilmesi retrograd dolgunun sızdırmazlığının çok iyi olması ile direk ilişkilidir.Günümüze kadar retrograd dolgu materyali olarak pek çok madde kullanılmıştır. Bunlardan biri de cam iyonomer simandır. Cam iyonomer simanın 3 sınıf altında toplanan çok sayıda farklı kimyasal ve fiziksel özelliklere sahip tipleri bulunmaktadır. Çalışmamızda, bu cam iyonomer siman tiplerinin retrograd dolgu maddesi olarak kullanıldığında apikal sızdırmazlıkları yönünden karşılaştırılması ve ideal olanının bulunarak bundan sonraki çalışmalara yardımcı olmak amaçlanmıştır.Bu amaçla çalışmamızda çeşitli nedenlerle çekilmiş, hacimsel olarak çalışma şartlarına ve birbirlerine göre uygun boyutlarda olan alt ve üst çene kanin dişlerini içeren 111 adet insan dişi kullanıldı. Dişler temizlendikten sonra kronları, mine-sement sınırı rehber alınarak düşük hızlı bir elmas separe ile su soğutması altında kesildi. Elde edilen köklerin her biri belirli bir standartta çalışma boylarına sadık kalınarak Hero 642 sistemi kullanılarak üretici firmanın tavsiyeleri doğrultusunda crown-down tekniği ile şekillendirildi ve lateral kondansasyon tekniği ile gutta perka kullanılarak dolduruldu. Hazır hale getirilen köklerin apikal kısımlarından 3 mm ve dişin uzun eksenine göre bucco-lingual yönde 0-10 derece açı yapacak şekilde tersine konik elmas frezle yüksek devirde, su soğutması altında kesildi. Daha sonra tüm örnekler #2 nolu çelik ront frez yardımıyla, köklerin apikal rezeksiyon yapılmış yüzeylerinde 3 mm derinliğinde retrograd kaviteler hazırlanarak son şekilleri verildi ve doldurulmak üzere serum fizyolojik içerisinde beklemeye alındı. Hazırlanan örnekler, rastgele seçilen ve her biri 15 dişten oluşan 7 deneme grubuna ve 3'er dişten oluşan pozitif ve negatif gruplarına ayrıldı. Grup I retrograd kaviteler Ionofil ile, Grup II retrograd kaviteler Ketac Molar Quick Aplicap ile, Grup III retrograd kaviteler Argion Molar AC ile, Grup IV retrograd kaviteler Photac Fil Quick Aplicap ile, Grup V retrograd kaviteler Fuji II LC Capsule ile, Grup VI retrograd kaviteler Dyract Extra ile Grup VII retrograd kaviteler ise Glasiosite Caps ile üretici firmaların tavsiyeleri doğrultusunda dolduruldu. Test edilmeye hazır hale getirilen örneklerin apikal sızdırmazlığı bilgisayar destekli sıvı filtrasyon metodu ile ölçülerek değerlendirildi.Sıvı filtrasyon tekniği kullanılarak elde edilen ortalama değerler, apikal mikrosızıntının değerlendirilmesi amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testine tabi tutuldu. Değerlendirme sonucunda dolgu materyalleri arasında farklılıkların bulunduğu ve bu farklılıkların istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde olduğu görüldü (F=13,970; p ? 0,05). Tespit edilen farklılıkların hangi gruplar arasında olduğunun belirlenmesi için Post Hoc Tukey HSD test metodu kullanıldı.Gruplar arasında en az sızıntı değerini desteklenmiş geleneksel cam iyonomer siman olan Argion Molar AC gösterirken en fazla sızıntı değerini geleneksel cam iyonomer siman olan Ketac Molar Quick Aplicap gösterdi (p?0,05).

Abstract:
Modern endodontic treatment aims at thorough cleaning and shaping for complete removal of all organic and inorganic materials at the root canal system and subsequently, at three-dimensional filling of the system permanently with an ideal filling material that does not allow any leakage. However, this treatment approach may not always be possible. If the problem persists despite repeated endodontic treatment or in cases where endodontic treatment is not feasible, endodontic surgery is undertaken. The success of an endodontic surgical procedure is directly correlated with high sealing performance of retrograde filling material.Several substances have so far been used as retrograde filling materials, one of which being glass ionomer cement. There are numerous types of glass ionomer cement with different chemical and physical properties categorized under class 3. Our study aimed to compare these glass ionomer cement types in terms of their apical sealing ability when they are used as retrograde filling materials to find the ideal filling material and thus, assist further studies.With this aim in mind, our study used 111 upper and lower canine human teeth that had been extracted for various reasons and were volumetrically appropriate for the conditions of the study and in sizes compatible with each other. After the teeth were cleaned, their crowns were removed at the enamel-cement junction using a low-speed diamond saw under water cooling. Each obtained root was shaped by crown-down technique at a certain standard by adhering to the study lengths and using Hero 642 system in line with the manufacturer?s instructions and filled by the lateral condensation technique using gutta-percha. 3 millimeters from the apical segments of the prepared roots were removed at a 0-10 degree angle to the long axis of the tooth in the bucco-lingual direction using a high-speed inverted-cone diamond bur under water cooling. All samples were then given their final shape by preparing retrograde cavities of 3 mm in depth at apically resected root surfaces using steel round bur no #2 and were placed in saline solution before filling. The prepared samples were randomized into seven experiment groups, each containing 15 teeth, and positive and negative groups, each containing three teeth. Group I retrograde cavities were filled with Ionofil, Group II retrograde cavities with Ketac Molar Quick Aplicap, Group III retrograde cavities with Argion Molar AC, Group IV retrograde cavities with Photac Fil Quick Aplicap, Group V retrograde cavities with Fuji II LC Capsule, Group VI retrograde cavities with Dyract Extra, and Group VII retrograde cavities with Glasiosite Caps, in line with the manufacturers? instructions. Apical sealing ability of the samples to be tested was assessed by the method of computer-assisted liquid filtration.One-way variance analysis (ANOVA) test was performed on the mean values obtained by the liquid filtration technique so as to evaluate apical microleakage. Evaluation showed that there were statistically significant differences among filling materials (F=13.970; p ? 0.05). A post-hoc Tukey HSD test was performed to determine among which groups the differences existed.Among the groups, the lowest leakage value was exhibited by Argion Molar AC, a reinforced traditional glass ionomer cement, while the highest leakage value belonged to Ketac Molar Quick, a traditional glass ionomer cement (p?0.05).