Doğa bilimlerinde betimleme ve yorumlama korelasyonu problemine bir yaklaşım: Wıttgensteın
An approach to the problem of description and interpretation correlation in natural science: Wittgenstein
Yazar: KORAY KARAKOÇ
Danışman: PROF. DR. CENGİZ İSKENDER ÖZKAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu çalışmanın amacı doğa bilimlerinde nesnellik problemine Wittgenstein'ın erken dönem felsefesinden hareketle bir araştırma ortaya koymaktır. Doğa bilimlerinde nesnellik problemi belirli açılardan tartışılan bir problemdir. Bu tez bağlamında bilim felsefesinde sınır çizme problemi olarak adlandırılan ve bilim ile sözde bilim arasına sınır çizmeyi hedefleyen problem, Wittgenstein'ın dil felsefesi ve bilim felsefesi görüşleri üzerinden araştırılmıştır. Ancak doğa bilimlerinde nesnellik problemi, bilim ve sözde bilim kavramları yerine betimleme ve yorumlama kavramları üzerinden değerlendirilmiştir. 
Bilim felsefesindeki nesnellik probleminin Wittgenstein'ın erken dönem felsefesi üzerinden çalışılmasının sebebi Wittgenstein'ın felsefesinin mantıkçı empiristlerin bilim felsefesi görüşleriyle ilişkilendirilmesi açısından doğurduğu soruna odaklanmaktır. Wittgenstein'ın bilim felsefesi görüşlerini mantıkçı empiristlerin bilim felsefesi görüşleriyle ilişkilendirmek, Wittgenstein'ın felsefesinin bütüncül bir değerlendirmesini yapmayı zorlaştırmaktadır. Wittgenstein felsefesini Heinrich Hertz ile olan bağlantıları ile değerlendirmek ve bu bağlantıları mantıkçı empiristlerin görüşleri ile karşılaştırmak, nesnellik problemine yeniden bir değerlendirme yapma olanağı da sunmaktadır.
Bu amaçla birinci bölümde Wittgenstein'ın erken dönem felsefesinde kullandığı analiz yönteminin kaynaklarını sunan Gottlob Frege ve Bertrand Russell'ın görüşleri ele alınmış ve Wittgenstein'ın erken dönem felsefesi üzerindeki etkileri incelenmiştir.
İkinci bölümde Wittgenstein'ın dil ve dünya arasındaki temsil ilişkisini anlamın resim teorisi üzerinden değerlendirip, Wittgenstein'ın bilim felsefesine yaklaşan görüşleri ele alınmıştır. Bunlar özellikle, Tractatus Logico-Philosophicus'un temel kavramları ve okuma yöntemleri üzerine şekillenmiştir. 
Üçüncü ve son bölümde Wittgenstein'ın bilim felsefesinin mantıkçı empiristler ve Hertz ile olan bağlantısı incelenmiştir. Wittgenstein'ın anlam teorisinin mantıkçı empiristlerin doğrulanabilirlik ilkesine dönüşmesi ve Hertz felsefesindeki temsil ilişkisi ile olan bağlantılar tartışılmıştır.
Tartışma ve sonuç bölümünde ise Wittgenstein'ın mantıkçı empiristler ve Hertz ile olan ilişkilerinden yola çıkarak, betimleme ve yorumlama korelasyonu problemine nasıl bir çözüm üretilebileceği tartışılmıştır. Özellikle de Wittgenstein'ın bilim felsefesi görüşlerinin mantıkçı empiristler üzerinden değerlendirmenin eksik bir değerlendirme olduğu analiz edilmiştir.

Abstract:
This study aims to investigate the problem of objectivity in the natural sciences from the perspective of Wittgenstein's early philosophy. The problem of objectivity in the natural sciences is a problem that has been discussed from certain angles. In the context of this thesis, the problem, which is called the problem of demarcation in the philosophy of science and aims to draw a boundary between science and pseudo-science, is investigated through Wittgenstein's views on the philosophy of language and philosophy of science. However, the problem of objectivity in natural sciences has been evaluated through the concepts of description interpretation instead of science and pseudo-science.
The reason for studying the problem of objectivity in the philosophy of science through Wittgenstein's early philosophy is to focus on the problem that Wittgenstein's philosophy poses in relation to the philosophy of science views of logical empiricists. Associating Wittgenstein's views on the philosophy of science with the views of logical empiricists on the philosophy of science makes it difficult to make a holistic evaluation of Wittgenstein's philosophy. Evaluating Wittgenstein's philosophy in relation to its connections with Heinrich Hertz and comparing these connections with the views of logical empiricists offers an opportunity to re-evaluate the problem of objecitivity. 
Fort his purpose, in the first section, the views of Gottlob Frege and Bertrand Rusell, who provide the sources of the method of analysis used by Wittgenstein in his early philosophy, are discussed and their influence on Wittgenstein's early philosophy is analyzed.
In the second part, Wittgenstein's views on the relationship of representation bewteen language and the world through the Picture Theory of Meaning and Wittgenstein's approach to the philosophy of science are discussed. In particular, these are shaped by the basic concepts and reading methods of the Tractatus Logico-Philosophicus.
In the third section, the connection of Wittgenstein's philosophy of science with the logical empiricists and Hertz is analyzed. The transformation of Wittgenstein's theory of meaning into the principle of verifiability of the logical empiricists and the connetcions with the relation of representation in Hertz's philosophy are discussed.
In the discussion and conclusion section, it is disscussed how a solution to the problem of the correlation of description and interpretation can be produced based on Wittgenstein's relations with logical empiricists and Hertz. In particular, it is analyzed that the evaluation of Wittgenstein's philosophy of science views through logical empiricists is an incomplate evaluation.