Evli bireylerin kendini saklama eğilimi, öfke ifade tarzı ve otantiklikleri arasındaki ilişkiler
Relations between self concealment, anger expression style and authenticity in married persons
Yazar: AHMET TOGAY
Danışman: PROF. DR. FİLİZ BİLGE
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Kendini saklama = Self concealment ; Otantiklik = Authenticity ; Öfke = Anger ; Öfke-kızgınlık eğilimi = Dispositional anger

Özet:
Bu araştırma evli bireylerin kendini saklama, öfke ifade stilleri ve otantiklikleri arasındaki ilişkilerin incelendiği betimsel bir çalışmadır. Ayrıca, araştırmada evli bireylerin otantiklikleri ile cinsiyet, yaş, öğrenim düzeyi, eşler arası yaş farkı, evlilik öncesi ilişki süresi ve evlilik süresi arasındaki ilişkilere bakılmıştır. Araştırmaya Ankara'ya bağlı dört ilçede (Beypazarı, Çamlıdere, Kazan ve Kızılcahamam) yaşayan 414 evli birey (218 kadın, 196 erkek) katılmıştır. Araştırmada evli bireylerin kendini saklama eğilimlerini belirlemek için Larson ve Chastain (1990) tarafından geliştirilen Kendini Saklama Ölçeği (KSÖ), öfke ifade stillerini belirlemek için Guerrero (1994) tarafından geliştirilen Kızgınlık İfade Stilleri Ölçeği (KİSÖ), otantikliklerini belirlemek için Wood, Linley, Maltby, Baliousis ve Joseph (2008) tarafından geliştirilen Otantiklik Ölçeği (OÖ) ve evli bireylerin bireysel ve çevresel özellikleriyle ilgili bilgi toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu (KBF) uygulanmıştır. Araştırmada yaygın kızgınlık ifade stili, pasif kızgınlık ifade stili, kaçınmacı davranış ifade stili, bütünleyici kızgınlık ifade stili ve kendini saklama bağımsız değişken ve otantiklik ise bağımlı değişkendir. Evli bireylerin otantikliklerini yordama düzeyini belirlemede çoklu regresyon analizinden yararlanılmıştır. Cinsiyet, yaş, öğrenim düzeyi, eşler arası yaş farkı, evlilik öncesi ilişki süresi ve evlilik süresi ile evli bireylerin otantiklikleri arasındaki ilişki tek faktörlü varyans analizi (ANOVA), çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) veya bağımsız gruplar için t testi ile incelenmiştir. Analiz sürecinde parametrik test koşulları sağlanmadığında, parametrik testlerin parametrik olmayan karşılıkları Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; kendini saklama, yaygın kızgınlık ifade stili, bütünleyici kızgınlık ifade stili ve kaçınmacı davranış ifade stilinin, otantikliğin kendine yabancılaşma alt boyutu üzerinde anlamlı bir yordayıcı oldukları; pasif kızgınlık ifade stilinin ise önemli bir etkiye sahip olmadığı saptanmıştır. Benzer şekilde, kendini saklama, yaygın kızgınlık ifade stili, pasif kızgınlık ifade stili ve kaçınmacı davranış ifade stilinin otantikliğin dış etkiyi kabullenme alt boyutu üzerinde anlamlı bir yordayıcı oldukları; bütünleyici kızgınlık ifade stilinin ise önemli bir etkiye sahip olmadığı tespit edilmiştir. Son olarak, yaygın kızgınlık ifade stili, pasif kızgınlık ifade stili, bütünleyici kızgınlık ifade stili ve kaçınmacı davranış ifade stilinin otantikliğin otantik davranış alt boyutunu anlamlı olarak yordadıkları; kendini saklamanın ise anlamlı olarak yordamadığı belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre; kadınların otantik yaşam alt ölçek puan ortalamalarının erkeklerin otantik yaşam alt ölçek puan ortalamasından daha büyük olduğu saptanmıştır. Kendine yabancılaşma ve dış etkiyi kabullenme alt boyutlarında ise cinsiyete göre anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Evli bireylerde otantikliğin kendine yabancılaşma ve dış etkiyi kabullenme alt boyutlarında yaşa göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır. Otantik yaşam alt boyutunda ise, 31–45 yaş grubundaki evli bireylerin otantik yaşam alt ölçek puan ortalamalarının, 46 yaş ve üstü yaş grubunun otantik yaşam puan ortalamasından daha yüksek olduğu saptanmıştır. Evli bireylerde evlilik öncesi ilişki süresi 1–2 yıl olan grupla 3 yıl ve üstü olan grubun kendine yabancılaşma alt ölçek puan ortalamaları arasındaki farkın, evlilik öncesi ilişki süresi 1–2 yıl olan grup lehine anlamlı olduğu bulunmuştur. Ayrıca evlilik öncesi ilişki süresi 1 yıldan az olan grubun dış etkiyi kabullenme alt ölçek puan ortalamasının evlilik öncesi ilişki süresi 3 yıl ve üstü olan grubun dış etkiyi kabullenme alt ölçek puan ortalamasından daha yüksek olduğu bulunmuştur. Otantik yaşam alt boyutunda ise, evlilik öncesi ilişki süresine göre anlamlı bir fark çıkmamıştır. Son olarak, öğrenim düzeyine, eşler arası yaş farkına ve evlilik süresine göre evli bireylerin kendine yabancılaşma, dış etkiyi kabullenme ve otantik yaşam alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
This research is a descriptive study conducted with the aim of investigating the relations between married people's self concealment, anger expression styles and authenticity. In addition, the relations between married individuals' authenticity and gender, age, educational background, age difference between spouses, premarital relationship time and duration of marriage were investigated in this research. The sample is composed of 414 married people (218 women, 196 men) living in the four districts of Ankara (Beypazarı, Çamlıdere, Kazan and Kızılcahamam). In the research, Self Concealment Scale (SCS) developed by Larson and Chastain (1990) was used with the aim of determining the married people's self concealment levels. Anger Expression Styles Scale (AESS) developed by Guerrero (1994) was used in order to determine the married people's anger expression styles; Authenticity Scale (AS) which was developed by Wood, Linley, Maltby, Baliousis and Joseph (2008) was used to determine the married people's authenticity levels. Data related to the married people's personal and social characteristics was obtained through the Personal Information Form (PIF) prepared by the researcher. Multiple regression analysis was employed in order to determine self concealment, distributive aggression, passive aggression, avoidance/denial and integrative assertion to explain the authenticity of married people. In the analyses concerning relationships between level of authenticity and gender, age, educational background, age difference between spouses, premarital relationship time and duration of marriage of the married people, one-way ANOVA, multivariate ANOVA (MANOVA) or independent samples t test were used. Also, parametric test conditions not provided for in the analysis process, the provision of non-parametric tests Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests were used. As a result of the research it was found that self concealment, distributive aggression, integrative assertion and avoidance/denial play a significant role in married people's self-alienation but not passive aggression. Self concealment, distributive aggression, passive aggression and avoidance/denial play a significant role in married people's accepting external influence but not integrative assertion. Additionally distributive aggression, passive aggression, integrative assertion and avoidance/denial play a significant role in married people's authentic living but not self concealment. According to the research findings authentic living subscale scores of women were found to be greater than the average of men authentic living subscale scores but self-alienation and accepting external influence subscales were no significant differences by gender. The significant differences between self-alienation, accepting external influence and married people's age were not found. However, authentic living subscale score of 31-45 years of married people in the group, the mean scores of authentic living of the 46 years and older group was found to be higher. Premarital relationship duration of 1-2 years of married people in a group and group with 3 years of the difference between self-alienation subscale score, the duration of premarital relationship was found to be statistically significant in favor of the group of 1-2 years. Also it was found that the subscale mean scores of the group's accepting external influence whose premarital relationship is less than a year is higher than the subscale mean scores of the group's accepting external influence whose premarital relationship is 3 years and older. The significant difference between married people's authentic living levels and the premarital relationship time was not found. Finally, married people's self-alienation, accepting external influence and authentic living did not differ by married people's educational background, age difference between spouses and duration of marriage.