COVID-19 pandemisinin acil hemşirelerinde kaygı, tükenmişlik düzeyi ve uyku sorunlarına etkisi
The effect of COVID-19 pandemic on anxiety, burnout and sleeping problems in emergency nurses
Yazar: SEFA AHMET DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP TOSUN
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Acil hemşirelik = Emergency nursing ; Anksiyete = Anxiety ; COVID 19 = COVID 19 ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome

Özet:
Bu çalışma; acil servis hemşirelerinin COVID-19 pandemi sürecinde kaygı ve tükenmişlik düzeyleri ile uyku kalitelerini belirleyebilmek amacıyla gerçekleştirilmiş tanımlayıcı türde bir çalışmadır. Araştırma verileri Kasım 2020-Ocak 2021 tarihleri arasında, İstanbul  ilinde Sağlık Bakanlığı'na bağlı bulunan bir şehir hastanesinin acil servis biriminde çalışan hemşireler ile görüşülerek elde edilmiştir. Pandemi başından itibaren acil servis ünitesinde çalışan 142 hemşire araştırmaya katılmada gönüllü olmuştur. Veriler "Kişisel Veri Toplama Formu", "Pittsburg Uyku Kalitesi Ölçeği", "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" ve "Sağlık Anksiyetesi Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiklerin yanısıra Ki-Kare Testi, t testi, Spearmann Testi, ANOVA ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Ölçeklerin iç tutarlılığı Cronbach-alfa katsayısı ile hesaplanmıştır. Acil hemşirelerinin yaş ortalaması 29,30±6,77 yıl olup, %61,4'ü kadın, çoğu (%75,4) lisans düzeyinde mesleki eğitime sahipti. Yarıdan fazlasının (%59,9) haftalık çalışma süresi 50 saat ve üzerinde idi. Çalışma verilerinin elde edildiği tarih itibari ile, pandeminin ilk 8 ayı geride kaldığında, acil hemşirelerinin %30,1'inde Covid-19 için PCR pozitifliği saptanmıştı. Acil serviste görev yapan hemşirelerin Maslach Tükenmişlik Ölçeği "Duygusal Tükenme" alt boyut puanı 22,02±7,30,  "Duyarsızlaşma" alt boyut puanı 7,52±3,82, "Kişisel Başarı" alt boyut puanı 11,99±3,70 olarak hesaplandı. "Aşırı Duyarlılık" alt boyutundan 3,90±2,19,  "Kaygı" alt boyutundan 17,70±6,32 olmak üzere Sağlık Anksiyetesi Ölçeği puanı 13,80±5,21 olarak bulundu. Pittsburg Uyku Kalitesi Ölçeği'nden aldıkları ortalama puan 8,47±3,04 olup, hemşirelerin %89,4'ünün uyku kalitesi kötü idi. Tükenmişlik düzeyi ve uyku kalitesi arasında orta düzeyde pozisitf korelasyon saptandı. Maslach Tükenmişlik Ölçeği puanı üzerine kaygı puanı (p=0.006) 1.171 katsayı ile, uyku latansı (p=0.024) 2.541 katsayı ile, uyku ilacı kullanımı 4.502 (p=0.045) katsayı ile etkili bulundu. Sonuç olarak; pandemi döneminde acil hemşirelerinin uyku kaliteleri kötü, sağlık anksiyetesi düzeyleri düşük, tükenmişlik düzeyleri çoğunlukla orta ve yüksek düzeydedir.

Abstract:
This study is a descriptive study conducted to determine the anxiety and burnout levels and sleep quality of emergency nurses during the COVID-19 pandemic. Research data were obtained by interviewing nurses working in the emergency department of a city hospital affiliated to the Ministry of Health in Istanbul between November 2020 and January 2021. Since the beginning of the pandemic, 142 nurses working in the emergency unit volunteered to participate in the research. Data were obtained by using the "Personal Data Collection Form", "Pittsburg Sleep Quality Scale", "Maslach Burnout Scale" and "Health Anxiety Scale". In addition to descriptive statistics, Chi-Square Test, t test, Spearmann Test, ANOVA and regression analyzes were used to evaluate the research data. The internal consistency of the scales was calculated with the Cronbach-alpha coefficient. The mean age of the emergency nurses was 29.30±6.77 years, 61.4% of them were women and most of them (75.4%) had undergraduate nursing education. More than half of them (59.9%) had a weekly working time of 50 hours or more. As of the date of the study data, when the first 8 months of the pandemic were left behind, PCR positivity for Covid-19 was detected in 30.1% of the emergency nurses. The Maslach Burnout Scale "Emotional Exhaustion" sub-dimension score of nurses working in the emergency department is 22.02±7.30, "Depersonalization" sub-dimension score is 7.52±3.82, "Personal Achievement" sub-dimension score is 11.99±3.70. The Health Anxiety Scale score was 13.80±5.21, with 3.90±2.19 for the "Oversensitivity" sub-dimension and 17.70±6.32 for the "Anxiety" sub-dimension. The mean score they got from the Pittsburg Sleep Quality Scale was 8.47±3.04, and the sleep quality of 89.4% of the nurses was poor. A moderate positive correlation was found between the level of burnout and sleep quality. Anxiety score (p=0.006) was found to be effective with a coefficient of 1.171, sleep latency (p=0.024) with a coefficient of 2.541, and use of sleeping pills with a coefficient of 4.502 (p=0.045) on the Maslach Burnout Scale score. As a result; during the pandemic period, emergency nurses' sleep quality is poor, health anxiety levels are low, and burnout levels are mostly medium and high.