Cerrahi ve doğal menapozun nörobilişsel işlevler serum BDNF, plazma annexin-5 ve oksidatif stres ile ilişkisi
The relationship between surgical and natural menopause with cognitive functions, serum BDNF, plasma annexin 5 and oxidative stress
Yazar: ATAKAN YÜCEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİL ÖZCAN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anneksin V = Annexin V ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Cerrahi = Surgery ; Menopoz = Menopause ; Natriüretik ajanlar = Natriuretic agents ; Oksidatif stres = Oxidative stress

Özet:
Amaç: Cerrahi menopoza (CM) bağlı gelişen ani östrojen kesilmesinin etkilerini bilişsel işlevlerle ilişkisi kurulmuş olan anneksin-5, Brain Derived Neurotrophic Factor (BDNF), oksidatif stres parametreleri; klinik düzeydeki etkilerini ise klinik testlerle ölçülerek karşılaştırmaktır.
Yöntem: Kontrol, CM ve doğal menopozda(DM) kırkar kadın çalışmaya alınarak nörokognitif testler uygulanmıştır. Katılımcıların serum BDNF, Total Oksidan Status/Seviye (TOS), TAS: Total Antioksidan Status (TAS) ve plazma anneksin-5 düzeyleri ölçülmüştür.
Bulgular: Gruplar yaş ve sosyodemografik bakımdan farksızdı. Dikkat, bellek, sözel akıcılık ve yürütücü işlevler açısından CM ve kontrol grubu sırasıyla en düşük ve en yüksek performansları göstermiştir. Anneksin-5, TOS ve OSİ(TOS/TAS) düzeyleri DM ve kontrol grupları arasında benzerken, CM grubu her ikisinden de anlamlı yüksektir. BDNF ve TAS düzeyleri DM ve kontrol gruplarında benzerken, CM grubunda her ikisinden de anlamlı düşüktür. CM grubunda, anneksin-5 düzeyleri ile iz sürme testi B, Stroop 5 testi pozitif korelasyon; fonemik akıcılık testi, ileri sayı dizisi testi, sayı dizisi testi toplam puanı, RSÖBT 1-5 toplam puanı, RSÖBT 7 puanı, RSÖBT doğru hatırlama testi puanlarıyla negatif korelasyon gözlenmiştir. BDNF düzeyleriyle iz sürme testi B, Stroop 3 ve 5 testi negatif korelasyon; kategorik akıcılık testi, ileri sayı dizisi testi, RSÖBT 5, RSÖBT 1-5 toplam puanı, RSÖBT 7 puanı ile pozitif korelasyon vardı. TOS düzeyleriyle ileri sayı dizisi testi, geri sayı dizisi testi, sayı dizisi testi toplam puanı, RSÖBT 7 puanıyla negatif korelasyon gözlenmiştir. TAS düzeyleriyle iz sürme testi B, Stroop 5 testi negatif korelasyon; kategorik akıcılık testi, ileri sayı dizisi testi, sayı dizisi testi toplam puanı, RSÖBT 5, RSÖBT 1-5 toplam puanı, RSÖBT 6 puanı ile pozitif korelasyon gözlenmiştir.
Sonuç: Bilişsel işlevlerin CM ile etkilendiği ve apopitotik mekanizma, nöroprotektif süreçler ve oksidatif mekanizma ile bu CM grubundaki bilişsel kaybın ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Aim: To demonstrate the effects on cognition of sudden withdrawal of estrogen in participitants with surgical menopause (SM) compared to participitants with natural menopouse(NM) and controls using neurocognitive tests and biomarkers includingannexin-5, BDNF and oxidative stress parameters. 
Methods: Control, SM, NM groups had fourty women each and all were evaluated with neurocognitive tests. The level of serum BDNF, TOS, TAS and plasma annexin-5 levels were measured.
Results: There were no differences between the groups in regard to age and demographics. SM showed the lowest performance and control showed the highest performance in the attention, memory, verbal fluency and executive functions. Annexin-5, TOS, OSI(TOS/TAS) levels were similar in NM and controls. They were statistically high in the SM compared to others. TAS and BDNF levels were less in SM compared to NM and controls while they were compaarable in NM and controls. In SM group, there were positive correlations with annexin-5 and trail making B and Stroop 5; negative correlation were observed in annexin-5 levels with phonemic fluency, digit span forward, digit span total score, the total score of Rey Auditory Verbal Learning Test (RAVLT) 1-5, RAVLT 7 and RAVLT remember correctly test scores. Negative correlation were observed with BDNF and trail making test B, Stroop 3 and 5 test; positive correlation were observed with BDNF and categorical fluency, digit span forward, RAVLT 5, RAVLT 1-5 total score and RAVLT 7. There were negative correlation with TOS and digit span forward, digit span backward, digit span total score and RAVLT 7. Also negative correlation were observed with TAS and trail making B, Stroop 5; positive correlation were observed with categorical fluency, digit span forward,  digit span total score, RAVLT 5, RAVLT 1-5 total score and RAVLT 6.
Conclusion: Cognitive functions are affected by SM and apopithotic mechanism, neuroprotective process and oxidative mechanism associated with cognitve decline in SM group.