Postnatal sıçan epilepsi modellerinde maternal stresin epileptojenez ve öğrenmeye etkisi
Effects of maternal stress on epileptogenesis and learning in postnatal rat models of epilepsy
Yazar: KÜBRA ÇELİK
Danışman: PROF. DR. MERAL BAKA
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology ; Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bellek = Memory ; Epilepsi = Epilepsy ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Hipokampus = Hippocampus ; Nöronlar = Neurons ; Stres = Stress ; Sıçanlar = Rats ; Öğrenme = Learning

Özet:
Stres çoğu nörolojik hastalığın tetikleyicisi olarak günlük hayatta karşımıza çıkmaktadır. Epileptik nöbetlerin de tetikleyicisi olan stres, merkezi sinir sistemi başta olmak üzere tüm vücut sistemlerini etkilemektedir. Prenatal uygulanan maternal stres ise hem embriyonik gelişime hem de postnatal gelişime etki ederek epilepsi riskini artıran bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışma yeni doğanda (P10) PTZ ve hipoksi ile indüklenen modellerde nöronal göç, nörogenez ve histogenez kaynaklı hatalar nedeniyle epilepsi riskinin ergenlik döneminde epileptojenezi artırarak öğrenme ve bellek problemlerine yol açtığını göstermektedir.
Embriyonik gelişimde maternal strese ve postnatal gelişimde epileptik nöbetlere maruz kalan ergen sıçanlarda gelişim geriliğiyle beraber kognitif süreçlerinin de bozulduğu ortaya konmuştur. Özellikle maternal stresin PTZ grubunu histolojik, davranışsal ve bilişsel olarak etkilemesi yavrunun gelişimi için önem arz etmektedir. Dolayısıyla geç gelişim ve epileptojenez riskinden korunmak adına gebelik döneminde stres faktörlerinden kaçınmak gerekmektedir. 
Hipoksinin de hipokampüste epileptik benzeri bir morfoloji sergilemesi aynı zamanda öğrenme ve bellek becerilerine olan etkileri de epileptojenez riskini artırıcı bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Fakat maternal strese sahip hipoksik grupta görülen histopatolojik ve davranışsal değişiklikler bu riski daha da artırmıştır. Prenatal stres, kontrol gruplarında öğrenme ve bellek becerilerini artırmışken bu durum PTZ ve hipoksik gruplarda tam tersi yönde etki etmiştir. Dolayısıyla çalışma, yapılacak ileriki çalışmalarda stres ve epilepsi arasındaki ilişkiye hem yapısal hem de davranışsal olarak yeni bir boyut kazandıracaktır.

Anahtar Kelimeler: maternal stres, epilepsi, epileptojenez, öğrenme, bellek, nöronal göç, hipokampus

Abstract:
Stress is often a common trigger of neurological diseases in daily life. Stress, which is also the trigger of epileptic seizures, affects all body systems, especially the central nervous system. Prenatal maternal stress effects as a factor that increases the epileptic risk by affecting both embryonic development and postnatal development. This study shows that neuronal migration, neurogenesis, and histogenesis-induced disorders in new-born (P10) PTZ- and hypoxia-induced models lead to epileptogenesis in the juvenile period, leading to learning and memory problems. 
It has been shown that cognitive processes deteriorate with developmental retardation in juvenile rats exposed to maternal stress in embryonic development and epileptic seizures in postnatal development. Especially, the influence of maternal stress on the histological, behavioral and cognitive effects of the PTZ group is important for the development of the offspring. Therefore, in order to avoid the risk of late development and epileptogenesis, it is necessary to avoid stress factors during pregnancy.
 Hypoxia also exhibits an epileptic-like morphology in the hippocampus, besides the effects on learning and memory skills are antagonized as a factor that increases the risk of epileptogenesis. However, histopathological and behavioral changes in the hypoxic group with maternal stress have increased this risk. Prenatal stress increased learning and memory skills in the control groups, which had the opposite effect on PTZ and hypoxic groups. In future studies, the relationship between stress and epilepsy will gain both a structural and behavioral dimension.

Key Words : maternal stress, epilepsy, epileptogenesis, learning, memory, neuronal migration, hippocampus