Kent kimliğinin kent meydanlarına yansıması: Alanya iskele-rıhtım bölgesi örneği
The reflection of urban identity on city square: Alanya iskele-rihtim region sample
Yazar: HATİCE SELCEN SEYDİOĞULLARI
Danışman: PROF. DR. ALİ TÜRK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
İlkel toplumların oluşturduğu yerleşimlerden günümüz kentlerine kadar toplumların kültürel, ekonomik ve fiziksel yönden birçok aktivitede bulunduğu kent meydanları, kentlerin kimliğini yansıtan önemli kentsel mekânlardır. Plansız büyüyen kentler, tarihsel süreçte sahip oldukları ve onları birbirinden farklı kılan kimlik bileşenlerini zamanla kaybetmektedirler. Tarihin her döneminde ve her toplumda farklı şekillerde ortaya çıkan kentsel açık alanların son ve en güzel örneklerinden birisi kent meydanlarıdır. Bu araştırmada; kent meydanı ile kullanıcıları arasındaki ilişki, kentsel alan olan meydanın biçimi, onu biçimlendiren öğeler ve kentin kimlik bileşenleriyle birlikte ele alınmıştır. Araştırmanın çıkış noktası; kent meydanı bulunmayan kentlerde, kent kimliğinin kent meydanları üzerinde etkisinin neler olabileceği düşüncesi oluşturmuştur. Araştırma alanı olarak ise Alanya İskele-Rıhtım bölgesi seçilmiştir.
Alanya İskele-Rıhtım bölgesi özelinde yapılan mekânsal analizler ve anket neticesinde; bölge mevcut durumda kentin odak noktası olup, sosyal ve kültürel aktiviteleri karşılamada yetersiz kaldığı, içerisinde iki adet küçük meydanlar bulunduğu belirlenmiştir. Bu meydanların kentin mekânsal gelişimi ile ilişkilendirildiğinde yetersiz kaldığı, kent bütününe hitap eden ve ihtiyaçlara cevap veren nitelikte olmadığı görülmüştür. Yapılan anket çalışması neticesinde ise, kullanıcıların olmasını istedikleri kültürel değer ve aktivitelerin, ekonomik faaliyetlerin, araştırma alanı ile ilgili diğer istek ve beklentilerinin neler olabileceği hakkında veriler elde edilmiştir. Aynı zamanda kullanıcıların İskele-Rıhtım bölgesi içerisinde bulunan yapılar ve mekânlarla ilgili memnuniyet analizi sonucunda alanla ilgili düşünceleri elde edilmiştir. Alanya kent bütününde çevresel ve toplumsal kimlik bileşenleri belirlenmiş ve bu veriler ışığında kullanıcıların görüşleriyle birlikte kimlik kent meydanı profili oluşturulmuştur.
Bu araştırmanın sonucunda; İskele-Rıhtım bölgesindeki kentsel odaklar ile bütünleşme sağlayamadığı, toplumsal ihtiyaçlara kentin kimliği ile örtüşen özelliklere kent meydanı olarak cevap veremediği fakat sosyal ve kültürel özellikleri ile çevresel ve toplumsal kimlik bileşenleri doğrultusunda birer odak noktası olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bölge,  kentin odak noktası ve cazibe merkezi olmasının yanı sıra çok fonksiyonlu, şehir hayatını tarihi-kültürel kimlik bileşenleriyle yansıtabileceği kent meydanı özelliğine sahiptir. Tüm bu veriler ışığında İskele-Rıhtım bölgesi ile ilgili öneri şeması oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Kent, kent kimliği, kentsel mekân, meydan, kent meydanı.

Abstract:
Urban squares, from the settlements formed by primitive societies to contemporary cities, where many societies have cultural, economic and physical activities, are important urban spaces reflecting the identity of the cities. Cities that grow without a plan are losing their identity components that they have in the historical process and which are different from each other over time. Urban squares are one of the last and best examples of the urban open spaces that emerged in different forms in every period of history and in every society. In this study; the relationship between the city square and its users, the form of the plaza as the urban space, the elements that shape it, and the identity components of the city. The starting point of the research; in cities where there is no city square, the idea of what the effect of city identity might be on urban squares. Alanya Pier-Rıhtım region was chosen as the research area.
As a result of spatial analyzes and questionnaires made specifically for the Alanya Iskele-Rıhtım region; it was determined that the area is currently the focal point of the city and that it is inadequate to meet social and cultural activities and that there are two small squares. When these squares are associated with the spatial development of the city, it seems that they are inadequate, appealing to the whole city and not in response to needs. As a result of the questionnaire survey, it was learned that cultural values and activities that users want to have, economic activities, and other requests and expectations about the research area may be what they are. At the same time, the satisfaction of the users regarding the constructions and places in the Pier-Pier area has resulted in thinking about the area. Environmental and social identity components have been determined on the whole city of Alanya and the identity city square profile has been created with the opinions of the users in this light.
As a result of this research; It was reached that the social needs which can not be integrated with the urban focal points of the Pier-Pier area can not respond to the urban features as the city square but have a focus on social and cultural characteristics and environmental and social identity components. The region is a focal point and attraction center of the city, as well as a multifunctional city square feature that can reflect the city life with historical-cultural identity components. In all these data, the scheme of the proposal about the Iskele-Pier area was established.

Keywords: City, urban identity, urban space, square, urban square