Genetiği değiştirilmiş organizmalar ve biyogüvenlik kavramları ile ilgili öğrencilerin bilgi düzeylerinin ve tutumlarının değerlendirilmesi
The evaluation of the students' knowledge levels and attitudes related to genetically modified organisms and biosafety concepts
Yazar: İPEK BİCİ
Danışman: PROF. DR. KEMAL SOLAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Biyoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Biyogüvenlik = Biosafety ; Biyoloji dersi = Biology lesson ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Biyoloji öğretimi = Biology teaching ; Genetiği değiştirilmiş organizmalar = Genetically modified organisms ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Kavramsal bilgi = Conceptual knowledge ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırmanın amacı; genetiği değiştirilmiş organizmalar ve biyogüvenlik ile ilgili öğrencilerin bilgi düzeylerini ve tutumlarını tespit etmektir. Ayrıca; öğrencilerin bilgi düzeylerinin ve tutumlarının sınıf, cinsiyet, mezun oldukları lise, GDO ile ilgili bilgi edinme kaynakları, GDO ile ilgili okuma oranları ve yaşlarına göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmaya Ankara Gazi Eğitim Fakültesi Biyoloji Öğretmenliği bölümünde öğrenim gören 116 öğrenci katılmıştır.Veri toplama araçları olarak, bilgi testi ve tutum ölçeği geliştirilmiştir. Bilgi testi ve tutum ölçeğinin güvenirligi için iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alpha hesaplanmış ve tutum ölçeğinde yapı geçerliliğini kontrol etmek için faktör analizi yapılmıştır. Bilgi testi üç alt bölüme ( GDO Bilgisi, Gen Aktarım Bilgisi, Biyogüvenlik Bilgisi), tutum ölçeği de faktör analizi sonunda beş alt faktöre (GDO Tüketimi, GDO Riskleri, GDO Faydaları, Gıda Güvenliği, Gen Aktarım Çalışmaları) ayrılmıştır. Veri analizinde tek faktörlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmış, farkın hangi gruplararasında olduğunu belirlemek için Post-Hoc Tukey testi sonuçlarına başvurulmuştur. Tüm değerlendirmelerde anlamlılık düzeyi p=0.05'tir.Analiz sonunda; öğrencilerin bilgi düzeylerinin ve tutumlarının mezun oldukları okul, GDO ile ilgili bilgi edinme kaynakları ve yaşlarına göre değişmediği sonucuna varılmıştır. Bilgi testi genelinde beşinci sınıfların bilgi düzeyinin yüksek, birinci ve dördüncü sınıfların ise düşük olduğu tespit edilmiştir. Gen aktarımı bölümünde kızlar daha başarılıdır. Öğrencilerin Biyogüvenlik bilgi düzeyleri diğer alt bölümlere göre daha yüksekken, GDO bilgi düzeyleri ise daha düşüktür. Öğrenciler GDO'ların riskli olduğunu düşünmekte ve GDO tüketmeyi sakıncalı bulmaktadır. Öğrenciler gen aktarım çalışmalarını desteklemekte; fakat gıda güvenliği konusunda önlemlerin alınması gerekliliğini savunmaktadır.Anahtar Kelimeler: GDO, Biyogüvenlik, Tutum, Bilgi Düzeyi

Abstract:
The purpose of this research is to determine knowledge level and attitudes of the students about genetically modified organisms (GMO) and biosecurity concepts. Also, it has been examined whether the knowledge levels and attitudes of the students differ with respect to grade, sex, graduated high school, the source of information about GMOs, GMO-related reading rates. 116 students who are studying in Ankara Gazi University Education Faculty, participated in the research.As the data collection tools, the knowledge test and the attitude scale have been developed. For the reliabilities of the knowledge test and the attitude scale, Cronbach Alpha which is the internal consistency coefficient has been calculated and factorial analysis has been performed in order to control the structural validity of the attitude scale. Knowledge test is divided into three sub-parts ( Knowledge of GMO, Knowledge of Gene Transfer, Knowledge of Biosecurity) whereas the attitude scale is divided into five sub factors ( Consumption of GMO, Risks of GMO, Benefits of GMO, Food Security, Works of Gene Transfer) after the factorial analysis. During the data analysis, one way variance analysis (ANOVA) has been used. In order to identify between which groups the differences occur, Post-Hoc Tukey test results have been employed. In all the evaluations, the significance level is p=0.05.As the results of the analysis, it has been determined that level of knowledge and attitudes of the students do not vary with respect to the schools they graduated, the source of information about GMOs, GMO-related reading rates and ages. For the knowledge test in general, it has been determined that knowledge level of fifth grades are high whereas those of first and fourth grades are low. For the gene transfer section, women are more successful. While the biosecurity knowledge level of the students are higher than the other sub-parts, GMO knowledge levels are lower. The students think vthat GMOs have risks and do not favor the consumption. The students support gene transfer works. However, they support the necessity of taking precautions about food security.