Suya dayalı rekreatif deneyimlerin duygusal etkileri ve anlamları
Emotional effects and meanings of water-based recreative experiences
Yazar: FİGEN SEVİNÇ BAŞOL
Danışman: PROF. DR. MEDET YOLAL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal deneyimler = Emotional experiences ; Duygusal etki = Emotional effect ; Rekreasyon = Recreation ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities ; Su sporları = Water sports ; Suya dayalı rekreasyon = Water-based recreation ; Terapatik rekreasyon = Therapeutic recreation ; Çevre dostu davranışlar = Pro-environmental behaviours

Özet:
Evrensel bir niteliğe sahip olan su alanları, estetik ve deneyimi içerdiğinden turizm endüstrisi için önemli bir pazarlama alanıdır. Fiziksel, zihinsel, ruhsal sağlığı ve iyi oluşu olumlu etkileyen su alanları, terapötik manzaraların odak noktası haline gelmiştir. Bu bağlamda, turistlerin, duygusal değeri yüksek manzaraları tercih etmeleri, suya dayalı rekreatif deneyimleri ön plana çıkarmaktadır. Anlam ve değer taşıyan bu deneyimler, turistlerin tutum ve davranışlarını, hayata bakışlarını etkilemektedir. Bu sebeple, araştırmanın temel amacı, suya dayalı rekreatif deneyimlerin duygusal etkilerini ve anlamlarını araştırmaktır. Bu doğrultuda, suya dayalı rekreatif deneyimlerin duygusal etkileri ve anlamlarını belirlemeye yönelik terapötik manzara, duygusal deneyim, iyi oluş ve çevreci davranış değişkenlerini kapsayan bir model oluşturulmuştur. Araştırma verileri, anket tekniği aracılığıyla Google Form üzerinden suya dayalı rekreatif deneyimlere sahip 491 katılımcıdan toplanmıştır. Elde edilen veriler, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri, geçerlik ve güvenilirlik analizleri, korelasyon analizleri ile incelenmiştir. Bununla birlikte, Hayes 2019 v3.4 Process Makro eklentisi ile Bootstrap tekniği kullanılarak düzenleyicilik ve aracılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda, suya dayalı rekreatif deneyim ile duygusal deneyim arasındaki ilişkide terapötik manzaraların düzenleyici rolü, suya dayalı rekreatif deneyimlerin iyi oluş arasındaki ilişkide duygusal deneyimin aracı rolü tespit edilmiştir. Değişkenlerin birbirleriyle anlamlı ve olumlu yönlü ilişkileri bulunsa da model analizinde duygusal deneyimin çevreci davranışa etkisinin olmadığı, suya dayalı rekreatif deneyimler ile çevreci davranış arasındaki ilişkide aracı değişken rolü olmadığı görülmüştür. Ancak araştırma, suya dayalı rekreatif deneyimlere aktif katılmanın iyi oluşun ve çevreci davranışın yordayıcısı olabileceğini göstermektedir. Bu bağlamda, araştırma bulguları tartışılmış ve öneriler sunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Suya dayalı rekreatif deneyim, Terapötik manzara, Duygusal deneyim, İyi oluş, Çevreci davranış

Abstract:
Water areas, which are of a universal nature, are a key marketing area for the tourism industry as they present aesthetics and experiences. Water areas, which positively affect physical, mental, spiritual health and well-being, have become the main attractions of therapeutic landscapes. In this regard, tourists opt for landscapes with high emotional value, which brings water-based recreative experiences under the spotlight. These meaningful and valuable experiences shape the attitudes and behaviors of tourists and their perspectives on life. That said, the main purpose of this research is to investigate the emotional effects and meanings of water-based recreative experiences. To that end, this study created a model with the therapeutic landscape, emotional experience, well-being, and environmental behavior variables to determine the emotional effects and meanings of water-based recreative experiences. Research data were collected from 491 participants that have prior water-based recreative experiences, via Google Form using the survey method. The obtained data were analyzed through explanatory and confirmatory factor analyses, validity, and reliability analyses, as well as correlation analyzes. Moreover, regulatory and mediation analyzes were carried out using the Bootstrap technique with the Hayes 2019 v3.4 Process Macro plugin. The analyses yielded that therapeutic landscapes played a moderator role in the relationship between water-based recreative experiences and emotional experiences, and that emotional experiences had a mediation role in the relationship between water-based recreative experiences and well-being. Although the variables had positive correlations with each other, the model analysis showed that emotional experiences did not affect environmental behavior and did not act as a mediation variable in the relationship between water-based recreative experiences and environmental behavior. However, this research reveals that active participation in water-based recreative experiences can be potentially a predictor of well-being and environmental behavior. It is within this context that this research discussed the findings and offered various suggestions. Keywords: Water-based recreative experience, Therapeutic landscape, Emotional experience, Well-being, Environmental behavior