Kronik kalp yetersizliği olan bireylerin hastalık yönetimine ilişkin inanç ve uyumları
Beliefs and compliance of individuals with chronic heart failure concerning disease management
Yazar: SIDIKA OĞUZ
Danışman: DOÇ.DR. NURAY ENÇ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
8. ÖZET Bu çalışma, ilaca Uyum Hakkındaki inançlar Ölçeği (IUHlÖ) (The Beliefs about Medication Compliance Scale) ve Diyete Uyum Hakkındaki inançlar Ölçeği (DUHIÖ) (The Beliefs about Dietary Compliance Scale), Bireysel izleme Uyum Hakkındaki inançlar ölçeğinin (BIUHİÖ) (The Beliefs about Self Monitoring Scale) Türkçe şeklinin geçerlik ve güvenirliğini yaparak, ölçeğin KKY olan hastaların uyum ve inançlarını belirlemede geçerli ve güvenilir bir araç olup olmadığını belirleyerek, KKY olan bireylerin hastalık yönetimindeki inanç ve uyumlarını saptamak amacıyla planlandı. Araştırma İstanbul ili Anadolu yakasında bulunan Siyami Ersek Göğüs Hastalıkları Hastanesi ve Avrupa yakasında bulunan I.Ü. Çapa Tıp Fakültesi Hastanesinin Kardiyoloji polikliniğinde 1 Temmuz 2002 ile 31 Ekim 2003 tarihleri arasında toplam 80 hasta ile gerçekleştirildi. Çalışmaya; New-York Hearth Assocation'a (NYHA) göre fonksiyonel kapasitesi n-IH olan, 20-79 yaş arasında, en az okur yazar, bilinci açık, en az 6 ay önce kalp yetersizliği tanısı konulmuş, hastalar arasından çalışmaya katılmaya istekli ve gönüllü KKY olan hastalar alındı. Verilerin, İUHİÖ, DUHIÖ, BIUHSÖ ve araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda geliştirilen bilgi formu kullanılarak toplandı. Elde edilen veriler "Anova ICC, t testi, Cronbah a, pearson's momentler korelasyon katsayısı, ki-kare kullanılarak değerlendirildi. Test yeniden test güvenirliği IUHIÖ'nin yarar alt boyutu 0.90 ve engel alt boyutu 0.91 olarak anlamlı bulundu, iç tutarlık analizi için yapılan Cronbach a değeri yarar alt boyutunda 0.74, engel alt boyutunda 0.59 olarak bulundu, geçerli ve güvenilir bir ölçek olarak kullanılabilir olduğu saptandı (p<0.0001). 91DUHlÖ'nin test yeniden test güvenirliği, yarar ve engel alt boyutunun anlamlı olduğu saptandı 0.86, (p<0.0001). Cronbach a değeri yarar alt boyutunda 0.71, engel alt boyutunda 0.58 olarak bulundu, geçerli ve güvenilir bir araç olarak kullanılabilir olduğu belirlendi. Test yeniden test güvenirliği BlUHlÖ'nin yarar alt boyutu 0.90 ve engel alt boyutu 0.93, (p<0.0001) anlamlı olduğu saptandı. Cronbach a değeri yarar ait boyutunda 0.77, engel alt boyutunda 0.68 olarak bulundu, geçerli ve güvenilir bir araç olarak kullanılabilir olduğu tespit edildi. Olgulara ağırlık limiti verildiğinde, kilolarını (x*=3.152, p=0.06) ve bacaklarında ödem varlığını kontrol etmede (x2=3.348, p=0.05) fark olmadığı saptandı. Ancak ağırlık limiti verildiğinde, anlamlılık yaratacak şekilde kilolarını kaydettikleri görüldü (x2 =5.602, p=0.01) (Tablo 10). KKY olan hastaların cinsiyetine göre IUHİÖ'nin engel alt boyutunda kadınların anlamlı fark yarattıkları ve daha fazla uyumsuz oldukları tespit edildi (t=2.809, p=0.006). DUHIÖ'inde anlamlı fark saptanmazken, BIUHIÖ'nin yarar alt boyutunda (t=-2.041, p=0.045) ve engel alt boyutunda (t=2.689, p=0.009) istatistiksel olarak fark bulundu. Sonuç olarak; İUHlÖ, DUHİÖ ve BlUHİÖ'nin geçerlik ve güvenirliğin yüksek olduğu bulundu ve ülkemizde geçerli ve güvenilir bir araç olarak kullanılabileceği saptandı. Anahtar Kelimeler: Kronik kalp yetersizliği, uyum, inanç, ilaca Uyum Hakkındaki İnançlar ölçeği, Diyete Uyum Hakkındaki İnançlar ölçeği, Bireysel İzleme Uyum Hakkında İnançlar Ölçeği. 92

Abstract:
9. SUMMARY a BELIEFS AND COMPLIANCE OF INDIVIDUALS WITH CHRONIC HEART FAILURE CONCERNING DISEASE MANAGEMENT This study had been planned to define the beliefs and compliance of individuals with chronic heart failure concerning disease management by performing the validity and reliability studies of the Turkish versions of the following scales; The Beliefs about Medication Compliance Scale (BMCS), The Beliefs about Dietary Compliance Scale (BDCS), The Beliefs about Self Monitoring Scale (BSMS), and by determining whether the scale is a valid and reliable tool in defining the beliefs and compliance of patients with chronic heart failure. The study had been carried out with 80 patients at Siyami Ersek Chest Diseases located in the Asian side, and at the Hospital of I.U.1 Medical Faculty located in the European side of Istanbul, between dates July 1, 2002 and October 31, 2003. According to the study's inclusion criteria; patients should have a functional capacity of II-in according to New York Heart Association, should be of ages 20-79, should at least be literate (being able to read and write), should have a clear conscious, should have been diagnosed with heart insufficiency at least 6 months ago, and should have volunteered to participate the study. Data were gathered by BMCS, BDCS, BSMS, and by the researcher using a questionnaire that was developed in light of the literature. Obtained data were evaluated by "ANOVA ICC, t test, Cronbach a, Pearson's moments correlation coefficient, and chi-square. 1 University of Istanbul 93Test-retest reliability, BMCS's benefit and barrier sub- dimension were found significant, being 0.90 and 0.91 respectively (p<0.0001). In the Cronbach a test performed to analyse inner coherence, obtained values were 0.74 for benefit sub-dimension and 0.59 for barrier sub-dimension, from which the scale was concluded to be a valid and reliable tool to use. Test-retest reliability of BDCS, benefit and barrier sub- dimension were found to be significant (0.86), (p<0.0001). Cronbach a values were 0.71 for benefit sub-dimension and 0.58 for barrier sub-dimension, and the tool was defined to be valid and reliable tool. Test-retest reliability of BSMS benefit and barrier sub- dimensions was found to be significant, 0.90 and 0.93, (p<0.0001) respectively. Cronbach a values were 0.77 for benefit sub- dimension and 0.68 for barrier sub-dimension, and it was defined that the tool was valid and reliable. When the subjects were given weight limit, it was seen that there were no differences in controlling the weight and the presence of oedema on their legs, but that they lost weight, producing significance (x2=5.602, p=0.01). According to the sexes of the individuals with heart failure, women were noted to produce a significant difference for the barrier sub-dimension of BMCS (t=2.809, p=0.006), and they were found to have less adaptation compared to men. Statistical differences were found for the benefit (t=-2.041, p=0.045) and barrier (t=.689, p=0.009) sub-dimensions of BSMS, while no such significant differences were noted for BDCS. 94As a result, the validity and reliability levels of BMCS, BDCS and BSMS were found high and it was concluded that it was a valid and reliable tool to be used in our country. Key words: Chronic heart failure, beliefs, compliance, The Beliefs about Medication Compliance Scale, The Beliefs about Dietary Compliance Scale, The Beliefs about Self Monitoring Scale. 95