Jet motoru hava kanalları yıkama sistemi tasarım ve otomasyonu
Design and automation of jet engine air duct engine wash system
Yazar: HAKAN AKKOR
Danışman: ÖĞR. GÖR. MUSTAFA GÜRKAN AYDENİZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Günümüzde ulaşım sektörünün gelişmesinde en büyük payı havayolu taşımacılığı almaktadır. Bu durum havacılık sektöründe her geçen gün daha az maliyetle daha fazla iş yapılmasını zorunlu kılmaktadır.
Yakıt tasarrufu, havayolu şirketlerinin öncelik verdiği ve yatırım yaptığı çalışma alanlarının başında gelmektedir. 
Uçak motorları, hava soluyan makineler olduğundan, efektif çalışması için havayı emdiği kanalların mümkün olduğunca temiz olması istenmektedir. Hava kanallarında uçuş saatleri içerisinde biriken ve kanalda hava akışını zorlaştıran her türlü etmen uçağın yakıt tüketimini ve dolayısı ile şirketlerin maliyetlerini artırmaktadır.
TUBİTAK desteği ile Türk Hava Yolları Teknik Ar- Ge merkezinde yapılan bu çalışmada, hava kanallarının yıkanmasında kullanılacak ve motor tipine göre değişecek tam otomasyonlu bir sistem tasarlanmıştır.
Tasarım aşamalarında, uçak motoru üreticilerinin yayınladığı ve yıkama durumunda şart koşacağı teknik spesifikasyonlar dikkatlice çalışılmış, tasarım girdileri bu çalışmadan doğan koşullar çerçevesinde belirlenmiştir.
Çalışmanın ilk bölümünde tezin amacı ve çalışmaya neden gerek duyulduğu anlatılmış, yurtdışında kullanılan sistemlerden örnekler verilmiştir. İkinci bölümde uçak motorlarının çalışma prensipleri ve hava akışı etraflıca anlatılmış, üçüncü bölümde ise teknik spesifikasyonların derlenmesi, genel ve mekanik tasarımın oluşturulma sürecinden bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde ise, sistemin elektriksel ve yazlımsal tasarımı incelenmiştir. Son bölüm ise çalışmanın getirlerini kapsamaktadır. Ek'ler kısmında ise yazılım, tasarımın oluşturulmasında yararlanılan patentlerin listesi ve sistemin fotoğrafları yeralmaktadır. 
 
Anahtar Kelimeler:  Havayolu taşımacılığı, Uçak motoru, hava kanalları, hava akışı, yakıt tasarrufu, uçak motoru yıkama

Abstract:
Nowadays, the airway transportation gained a crucial role in the transportation industry. It is very important to acquire more work with the less expenditure in this situation. 
The fuel saving is one of the most important area to invest in terms of equipment and research for airway companies. 
The engine of an aircraft, which needs air, is requested clean air as much as possible in order to perform with more efficiency. All particles which are deposit in the air ducts leads to hard flow conditions. Because of this situation the fuel consumption and the cost of the airway companies increases. 
In this project conducted in Turkish Airlines Technical Research Department a fully automated system is designed for the washing of air ducts which can change its system in terms of engine type with the support of TUBITAK.
 In the process of the design, technical specifications during the washing are considered which are given by aircraft engine manufacturer. The design inputs have been selected in terms of the conditions of this project. 
In the introduction part, the purpose of the project and the industry need for washing of aircraft engine ducts are reviewed and the instances in the world are inspected. In the second part, the principles of the aircraft engine perform and flow of the air is explained in depth. In the third part the completion of technical specifications, process of the general and mechanic design is expressed. In the fourth part, the electrical and software system design is reviewed. In the final part the results of the project is covered. There are the software code, and the patent list that have been used for the design and pictures of the system in the appendix part. 
Keywords: Airway transportation, air duct, air current, fuel save, jet engine wash