Baskıresim sanatında beden imgesi
Body image in printmaking art
Yazar: RABİHA ARSLAN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. AYÇA ALPER AKÇAY ; PROF. DR. ALİ OSMAN ALAKUŞ
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Amaç: Bu çalışmada tarih öncesinden günümüze, tüm dönemlerde pek çok sanat disiplininde 
eserin öznesi ya da nesnesi olarak ele alınan beden imgesinin, baskıresim sanatında ilk 
örneklerden günümüze ve post modern süreçte ele alınış biçimleri farklı sanat akımları ve 
sanatçıların eserleri üzerinden incelenmesi amaçlanmıştır.  
Yöntem: Eser-metin yaklaşımının benimsendiği bu çalışmada, baskıresim sanatında beden 
imgesinin kullanımı farklı sanat akımları ve sanatçıları hakkında, nitel araştırma kapsamında 
veri toplama tekniği olarak belgesel tarama modeli kullanılmıştır. Yapılan literatür taraması 
sonucunda kuramsal metin oluşturulmuş ve bu araştırma doğrultusunda, beden imgesine 
dayalı fotogravür baskı tekniği ile baskıresim eserler ortaya konulmuştur. 
Bulgular: Çalışmanın birinci bölümünde, baskıresim sanatının tarihsel gelişimi ve bu süreçte 
baskıresimlerinde beden imgesini ele alan sanatçılar incelenmiştir. Çalışmanın ikinci 
bölümünde, Postmodern süreçte geleneksel baskı yöntemleri ve çağdaş baskı tekniklerinin 
sınırsız olanakları doğrultusunda baskıresim sanatında beden imgesini, içselleştirerek kendi 
sanat anlayışları ile eserlerinde ele alan, baskı sanatına yön veren, yeni teknikler keşfeden ve 
geliştiren sanatçılar ve eserlerine yer verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde kuramsal 
temele bağlı olarak özgün baskıresim sanat eserleri ortaya konulmuştur. 
Sonuç: Sonuç olarak, bedenin sanat alanındaki yolculuğu ve sanatçıların eserlerinde kullanım 
biçimleri göstermektedir ki; beden sanatçının ifade biçimi olmakla birlikte, zamanla sanatın 
nesnesi değil sanatın öznesi olmuştur. Bu bağlamda baskıresim sanatı alanında da beden 
imgesi kullanılmıştır. Yanı sıra, XXI. yüzyılda yaşanan teknolojik gelişmelerin; yaşamın ve 
sanatın her alanında etkili olduğu gibi, baskıresim sanatı alanında da önemli gelişmelerin 
yaşanmasında etkili olduğu saptanmıştır. Ayrıca gelişen, değişen dünya ve gelişen teknoloji, 
sanatçıların sürekli bir arayış içerisinde olmaları, sanat alanında kullanacakları anlatım 
yöntem ve tekniklerinin de yelpazesinin gelişeceğini göstermektedir.

Abstract:
Purpose: In this study, it is aimed to examine the body image, which has been handled as the 
subject or object of the work in many art disciplines from prehistory to the present, from the 
first examples in printmaking to the present and in the post-modern process, through the 
works of different art movements and artists. 
Method: In this study, where the work-text approach is adopted, the Documentary Scanning 
model was used as a data collection technique within the scope of qualitative research on the 
use of body image in printmaking art, different art movements and artists. As a result of the 
literature review, a theoretical text was created and in line with this research, photogravure 
printmaking works based on body image were presented. 
Findings: In the first part of the study, the historical development of printmaking art and the 
artists who dealt with the body image in their printmaking during this process were examined. 
In the second part of the study, artists and their works who internalized the body image in 
printmaking art in line with the unlimited possibilities of traditional printing methods and 
contemporary printing techniques in the Postmodern process, handled it in their works with 
their own artistic understanding, shaped the art of printing, discovered and developed new 
techniques were included. In the third part of the study, original printmaking artworks were 
presented based on the theoretical basis. 
Conclusions: As a result, the journey of the body in the field of art and the ways it is used in 
the works of artists show that; although the body is the artist's form of expression, over time it 
has become the subject of art, not the object of art. In this context, body image has also been 
used in the field of printmaking. In addition, it has been determined that the technological 
developments experienced in the 21st century have had an impact on every aspect of life and 
art, as well as significant developments in the field of printmaking. In addition, the evolving, 
changing world and developing technology, as well as the fact that artists are in a constant 
search, show that the range of expression methods and techniques they will use in the field of 
art will also expand.