Göçmen kaçakçılığı (TCK m.79) /
Yazar: MUHAMMED HÜSEYİN BÜYÜKKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR TAŞDEMİR
Atılım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law ; Yasadışı göç = Illegal migration ; İnsan ticareti = Human trade

Özet:
Sürekli değişim ve gelişim içerisinde olan insanlar, tarihin tüm dönemleri boyunca ekonomik sorunlar, küreselleşme, siyasal istikrarsızlık, hayat standartlarını yükseltme isteği, coğrafi şartların elverişsizliği gibi nedenlerle göç etme ihtiyacı içinde olmuşlardır. Devletler, artan göç hareketlerinin kamu düzenini bozacağı endişesiyle sınır güvenliklerini arttırmış ve ülkelerine sınırlı sayıda insan kabul etmeye başlamışlardır. Bu durum sonucunda göçmen kaçakçılarına başvurmak zorunda kalan insanlar genellikle insan onuruna yakışmayan şartlarda umuda yolculuk yapmaktadırlar.
Göçmen kaçakçılığı, sınıraşan niteliğiyle uluslararası toplum düzeninin bozulmasına ve devletlerin sınırlarının ihlaline neden olmaktadır. Bu durum uluslararası iş birliklerini zorunlu hale getirmiştir. Yapılan iş birlikleri neticesinde ortaya çıkan uluslararası belgelerin en önemlileri şunlardır: "Mültecilerin Hukuki Durumuna İlişkin 1951 Cenevre Sözleşmesi", "Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin 1967 Protokolü", "Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi" ve "Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesine Ek Kara, Deniz ve Hava Yoluyla Göçmen Kaçakçılığına Karşı Protokol".
Türkiye; gelişmemiş ülkeler açısından hedef, gelişmiş ülkeler açısından kaynak, gelişmemiş ülkelerden gelişmiş ülkelere yapılan göç hareketlerinde transit bir duraktır. Yoğun göç dalgasına maruz kalmasından dolayı Türkiye, uluslararası sözleşmelere taraf olmasının getirdiği yükümlülükler gereği mülga 765 sayılı TCK m.201/a ve yürürlükteki 5237 sayılı TCK m.79'da "Göçmen Kaçakçılığı" suçunu yaptırım altına almıştır. İki bölüm ihtiva eden çalışmanın birinci bölümünde öncelikle göç ve göçle ilgili temel kavramlar tanımlanmış, göç hareketleri belli kriterlere göre sınıflandırılmış, yasa dışı göç kavramı kapsamlı olarak irdelenmiştir. Türkiye'de yasadışı göçün durumu ile uluslararası ve ulusal belgelerde göçmen kaçakçılığına dair düzenlemeler incelenmiştir.
İkinci bölümde, 5237 sayılı TCK m.79'da düzenlenen göçmen kaçakçılığı suç tipi, 765 sayılı TCK m.201/a'da düzenlenmiş göçmen kaçakçılığı suçu ile karşılaştırmalı olarak ele alınmış, korunan hukuksal değerler tespit edilmiş, devamında suçun nitelikli halleri ve suçun özel görünüş biçimleri yargı kararları bağlamında incelenmiştir. Son olarak suçun soruşturma ve kovuşturma usulü, suçun zaman ve yer bakımından uygulaması, görevli ve yetkili mahkeme, kamu davasına katılma süreci, suçun yaptırımları ve zamanaşımı başlıkları detaylı olarak açıklanmıştır.

Abstract:
People, who are constantly in change and development, have been in need of going from a one specific place to another one along all periods of the history due to the reasons such as economic problems, globalization, political instability, civil war, the desire to raise life standards, unfavorable geographical conditions. States, because of the increasing movements of migration which concerned that public order would be disrupted, have tightened their border security meajures and started to accept a limited number of people into their countries. As a result of this situation people, who have to consult to migrant smugglers to migrate, usually carry out journey to hope in conditions that are not compatible with human dignity.
Migrant smuggling, due to its transnational nature, causes disruption of the international social order and violation of the states's borders. This situation has made it necessary for states to increase the internatiol cooperation. The most important international documents that emerged as a result of this cooperation are as follows:" Convention relating to the Status of Refugees or (Geneva Convention of 28 July), Protocol relating to the Status of Refugees, The United Nations Convention against Transnational Organized Crime and Protocol against the Smuggling of Migrants by Land, Sea and Air.
Turkey; It is a destination country for underdeveloped countries and a source country for developed countries and a transit country for migration movements carried out from underdeveloped countries to developed countries. Turkey, because of the exposing extensive immigration wave, has sanctioned the crime of "Migrant Smuggling" in the article 201/a abolished Law No: 765 Turkish Penal Code and in the article 79 of the present Law No 5237 Turkish Penal Code. In the first part of this study, which consists of two parts; firstly the term of migration and some basic terms related to migration were defined and migration movements were categorized comprehensively in competible with certain criteria and the term of illegal migration was examined. The situation of illegal migration in turkey and national and international documents regarding the prevention of migrant smuggling were examined.
In the second part of the study, firstly the crime of migrant smuggling which is regulated in article 79 of the Turkish Penal Code No. 5237, was compared with the crime of migrant smuggling regulated in the article 201/a of abolished Law No 765 the Turkish Penal Code; afterwards qualified cases and special appearance forms of the crime were examined whin the scope of the judicial decisions. Finally, investigation and prosecution procedure of the crime of migrant smuggling, the application of the crime in terms of time and place, the competent and authorized court, participating in process of the public case, the sanctions of the crime and statute of limitations of the crime are explained in detail.