Refah göçünün dağlık yerleşmelerin yeni mekân organizasyonu üzerine etkileri: Mersin (Çamlıyayla) ve Adana (Meydan Yaylası)
The effects of amenity migration on the new space organization of the mountain settlements: Mersin (Çamlıyayla) and Adana (Meydan Yayla)
Yazar: MERVE ALTUNDAL ÖNCÜ
Danışman: PROF. DR. MEHMET SOMUNCU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Adana-Seyhan-Meydan = Adana-Seyhan-Meydan ; Göçler = Migrations ; Mekansal dağılım = Spatial distribution ; Mekansal değerlendirme = Spatial evaluation ; Mersin-Tarsus-Çamlıyayla = Mersin-Tarsus-Çamlıyayla ; Mersin-Çamlıyayla = Mersin-Çamlıyayla ; Refah = Welfare ; Refah ekonomisi = Welfare economy ; Yaylar = Springs

Özet:
Araştırmada, dağlık alanların mekansal organizasyonunda kentten kıra 
hareketlilik çeşidi olarak refah göçünün etkileri, Toroslar üzerinde yer alan Adana 
Meydan Yaylası ve Mersin Çamlıyayla örneği üzerinde incelenmiştir. Dağlık alanların 
mekansal organizasyonundaki değişimi refah göçmenleri perspektifinden ele alan bir 
model kullanılarak, gerek motivasyon ve ekonomiye bağlı etkenler, gerekse iklim 
değişikliği ve COVID-19'a bağlı etkenler dikkate alınmıştır. Hem nicel hem de nitel 
araştırma yöntemleri kullanılmış; refah göçmeni, işletme sahipleri ve yerel halk ile anket 
ve derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler PASW 18 programında analiz 
edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, refah göçü kentten dağlık alanlara doğru 
gerçekleştirilen sıradan bir hareketlilik olarak tanımlanmak yerine, mekanla geçmişe 
dayalı bağları olan tarihsel bir pratiktir. Çoğunlukla sezonluktur ve yaşlı veya emekliler 
tarafından gerçekleştirilen bir süreç olarak kabul edilmektedir. Hareket eden bireylerin 
aktif rekreatif faaliyetler yerine; manzara izlemek, arkadaş/akraba ziyaretleri, yürüyüş 
gibi pasif faaliyetler sürdürdüğü tespit edilmiştir. Bu durum Türkiye'de refah göçünün
dağlık alanların spesifik özelliklerine bağlı nedenlerle gerçekleştirilmediğini ortaya 
koymaktadır. Dağlık yerleşmelerdeki kentliler, peyzaj ve altyapı hizmetleri üzerinde 
etkili olmakla birlikte, kültürel ve toplumsal yapıyı da dönüştürmektedir. Kentlere ve kıyı 
yerleşmelerine göre daha sessiz ve sakin olarak bilinen dağlık yerleşmeler, özellikle yaz 
aylarında artan kentli sayısı ile kalabalıklaşmaktadır. Bu durum kentli bakış açısıyla 
dağlık alanların yeniden inşası ve kent ile dağlık alan arasındaki kırsal alanların 
dönüşmesi sürecini hızlandırmaktadır. Hareketliliğe bağlı konut piyasasında 
canlanmadan bahsedilebilir. Bu durum, araştırma sahasından çevredeki metropol kentlere 
kadar yayılan bir mal ve hizmet talebini doğurmaktadır.

Abstract:
In this research, the effects of amenity migration as a type of mobility from urban 
to rural in the spatial organization of mountainous areas were examined on the example 
of Adana Meydan Yayla and Mersin Çamlıyayla located on the Taurus Mountains. With 
the mixed method, both quantitative and qualitative research methods were used; surveys 
and in-depth interviews were conducted with amenity migrants, business owners and 
local people. The survey data were analyzed in the PASW 18 program, and the qualitative 
data were analyzed descriptively. According to the research findings, amenity migration 
is not defined as an ordinary movement from the city to the mountainous areas, but is a 
historical practice in the place. It is mostly carried out as a seasonal activity in the 
mountainous settlements of the Taurus Mountains. Mobility is generally recognized as a 
process performed by the elderly or retirees. Instead of active recreational activities of 
moving individuals; It has been determined that he continues passive activities such as 
watching the view, visiting friends/relatives, walking and spending time in the coffee 
house. This situation reveals that the movements from the city to the countryside in 
Turkey are not realized due to the specific characteristics of the mountainous areas. The 
increasing number of citizens in mountainous settlements not only affects physical 
facilities such as landscape and infrastructure services, but also transforms the cultural 
and social structure. Mountainous settlements, which are known to be quieter and calmer 
than cities and coastal settlements, become crowded with the increasing number of urban 
residents, especially in summer. This situation accelerates the process of rebuilding the 
mountainous areas and transforming the rural areas. It is possible to talk about a revival 
in the housing market due to mobility. This situation creates a demand for goods and 
services spreading from the research area to the surrounding metropolitan cities.