Multiple sklerozlu hastalarda üriner semptomların ürodinamik bulgularla korelasyonu ve yaşam kalitesi üzerine etkileri
Correlation between urınary symptoms and urodynamic findings in patients with Multiple sclerosis and its impacts on quality of life
Yazar: İLKER ULAŞ SUNGUR
Danışman: PROF. DR. YEŞİM AKKOÇ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Mesane = Urinary bladder ; Mesane hastalıkları = Urinary bladder diseases ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Üriner sistem = Urinary tract ; Ürodinami = Urodynamics

Özet:
Amaç: Bu çalışmada mesane ile ilgili sorunları olan multiple skleroz'lu (MS) hastalarda, üriner sisteme ilişkin mevcut semptomların ürodinamik bulgularla korelasyonu ve yaşam kalitesine olan etkilerinin araştırılması amaçlanmaktadır.Gereç ve Yöntem: Çalışmaya üriner sisteme ilişkin semptomları olan MS'li 19 hasta (3 erkek, 16 kadın) alındı. Tüm hastalardan ayrıntılı tıbbi öykü alınarak, nörolojik muayeneleri yapıldı. Hastalara ait demografik (yaş, cinsiyet, meslek, eğitim) ve klinik veriler (MS başlama yaşı, MS süresi, MS tipi, kliniğe geldiğindeki mesane rehabilitasyon şekli, EDDS ve EDSS mesane/barsak skoru) hasta dosyalarından ve yüzyüze görüşme yöntemi ile elde edildi. Üriner semptomların yaşam kalitesine etkisini belirlemek için ``İnkontinans yaşam kalitesi ölçeği (IQOL)'', ``King's yaşam kalitesi ölçeği'' ve ``ICIQ-SF (İdrar kaçırma anketi-Kısa Form)'' hastalara dolduruldu. Çalışmaya alınan tüm hastaların ürodinamik inceleme sonuçları değerlendirildi.Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 30,95±9,54 idi. MS süreleri ortalama 94,84±49,27 aydı. MS tipleri içinde en sık %63,2 ile relaps ve remisyonlarla giden tipi idi. EDSS skoru ortalaması 3,89±1,90 idi. En sık saptanan semptom tipi % 63,2 ile miks tip idi. En sık görülen septomlar sık idrara çıkma, ani sıkışma hissi ve noktüri idi. ICIQ-SF skoru ortalama 8,84±4,92 idi. IQOL anketinde en yüksek etkinin saptandığı bölüm ``Kaçınma ve Davranış Kısıtlaması'' alt başlığı puanlarında (37,21±17,92); King's yaşam kalitesi ölçeğinde en yüksek etkilenim ``İdrar kesesi probleminin yaşam kalitesine etkisi'' alt başlık puanında (75,40±24,47) idi. Ürodinamik inceleme sonrası hastalarda en sık detrüsör aşırı aktivitesi (%57,9) saptanırken; hastaların % 26,3'ünde herhangi bir patolojik bulgu saptanmadı. EDSS skoru ile üriner semptomlar ve ürodinamik bulgularla korelasyon saptanmazken; yaşam kalitesi ölçeklerinden sadece ``günlük işlerde kısıtlılık'' alt başlığı ile pozitif yönde korelasyon saptandı. Semptom tipi ile yaşam kalitesi ölçekleri arasında ilişki saptanmazken; miks tip semptom görülen hastalarda ürodinamik incelemede düşük mesane kapasitesi ve patolojik bulgu saptanma oranı irritatif semptomlu hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek idi (p<0.05). Ürodinamik incelemede patolojik bulgu saptanan hastalarda King's yaşam kalitesi anketinin ``duygu durum'' ve ``uyku-enerji'' alt başlık puanları ürodinamik patoloji saptanmayan hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti (p<0.05).Sonuç: Üriner disfonksiyona bağlı semptomlar MS hastalarında kişinin yaşam kalitesini etkileyen önemli bir sorundur. Semptomlarla altta yatan patoloji arasında her zaman sabit bir ilişki bulunmadığı için, bu hastalarda ürodinamik incelemeler yapıldıktan sonra saptanan mesane tipine göre uygun tedavinin verilmesi daha doğru görünmektedir.

Abstract:
Purpose: The purpose of this study is to research the correlation between urinary symptoms and urodynamic findings in patients with Multiple Sclerosis (MS) and its impacts on quality of life.Materials and Methods: 19 patients (3 males and 16 females) with MS and having symptoms of urinary system were included in this study. A detailed medical history was taken from all patients and neurologic examinations were performed. The demographic (age, sex, occupation, education) and clinical data (MS starting age, MS duration, type of MS, type of rehabilitation for bladder, EDSS and EDSS bladder/intestine score) were obtained from the files of the patients and the interviews. ?Incontinence Quality of Life (IQOL)?, ?King?s Quality of Life Questionnaire? and ?ICIQ-SF (Incontinence Questionnaire-Short Form)? were filled by the patients. The results of urodynamic analysis of the patients were evaluated.Findings: The mean age of the patients was 30,95±9,54. The mean MS duration was 94,84±49,27 months. The most common type of MS was Relapsing-remitting (63,2%). The mean EDSS score was 3,89±1,90. The most noted symptom was mixed-type symptom (63,2%). The most seen symptoms were urgency, urge incontinence and nocturia. The mean ICIQ-SF score was 8,84±4,92. For the IQOL, the highest impact score was in subtopic ?Activity and Limiting Behaviour? (37,21±17,92), for King?s Quality of Life scale, the most highest impact score was in subtopic ?Incontinence Impacts? (75,40±24,47). After urodynamic analysis, no pathological findings were noted in 26,3% of the patients while detrusor overactivity was noted in 57,9% of the patients. Although no correlation was noted among EDSS scores, urinary symptoms and urodynamic findings, a positive correlation was noted in the subtopic of ?Role Limitations? in King?s Quality of Life Scale. No relationship was noted between type of symptom and quality of life scales. However, detection rate of low bladder capacity and pathological findings were statistically significantly higher in the patients with mixed-type symptom than in the patients with irritative symptoms (p<0.05). In urodynamic analysis, the scores of subtopics ?Emotions? and ?Sleep/energy? of King?s quality of life questionnaire were statistically significantly higher in the patients noted pathological findings than in the patients with no urodynamic pathology (p<0.05).Conclusions: Symptoms based on urinary dysfunction are a significant problem affecting quality of life in patients with MS. It is recommended that specific treatment be performed on patients with MS according to type of bladder noted after urodynamic analyses are carried out because there is no constant relationship between urinary symptoms and underlying type of bladder dysfunction.