AK Parti'nin Kürt sorunu politikaları 2002-2015
The policies of AK Party (Justice and development party) on Kurdish issue 2002 - 2015
Yazar: EMİNE ÇİFT
Danışman: PROF. DR. ERTAN ÖZENSEL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Adalet ve Kalkınma Partisi = Adalet ve Kalkınma Party ; Hükümet politikaları = Government policies ; Kürt sorunu = Kurdish question ; Kürtler = Kurdish ; Kürtçe = Kurdish ; Kürtçülük = Kurdish ; Milli birlik = National unity ; Parti politikaları = Party policies ; Çözüm Süreci = Resolution Process

Özet:
Kadim geçmişten bu yana yaşadıkları coğrafyanın yerlisi olan Kürtler, Cumhuriyet tarihinde uzun süre varlıkları yok sayılarak Dağ Türkleri, dilleri de Türkçenin bozulmuş bir şekli olarak kabul edilmiştir. Kürtler arasında tepkiye neden olan bu yaklaşım Kürt sorunu olarak karşımıza çıkmış ve Türkiye Cumhuriyeti'nin bu gün hala tartıştığı bir konu olamaya devam etmektedir.
Osmanlı'nın son dönemlerinde III. Selimle başlayan, II. Mahmut döneminde ise bir devlet politikası olarak kabul edilen ve Sultan Abdülhamid döneminde devam eden merkezileşme çalışmaları, Kürtler arasında rahatsızlığa neden oldu. Zaman zaman isyanlar çıktı. Devlete ve sultana bağlılıkları devam eden ve daha uzun yıllar devam edecek olan Kürtler; ayrıcalıklarının, özerkliklerinin ellerinden alınmasına karşı isyan ediyorlardı.
Kurtuluş Savaşı ve I. Dünya Savaşları'nda Türklerle beraber omuz omuza çarpışan ve Cumhuriyetin kuruluşunda rol alan Kürtler, kendilerine verilen sözlerin tutulmaması, Musul'un terk edilmesi ve bilhassa hilafetin kaldırılması ile büyük hayal kırıklıkları yaşadılar. Cumhuriyetin ilk yıllarında gerçekleşen Kürt isyanları daha çok bu hayal kırıklıklarının neticesiydi ve Osmanlının son dönemindeki isyanlarda olduğu gibi, ayrılıkçı fikirler taşımıyordu. Ancak Devlet bu isyanları çok sert tedbirlerle bastırdı. Cumhuriyetin ilk yıllarında başlayan ve uzun yıllar devam edecek olan Kürt kimliğinin yok sayılması, Kürtlerin devlete olan güveninin derin bir yara almasına neden oldu. İlerleyen yıllarda devletin Kürtleri yok sayan politikalarının devamı, bazı Kürtleri marjinalleştirdi. Ayrılıkçı Kürt milliyetçiliği taban kazanmaya başladı.  PKK'nın ortaya çıkmasıyla beraber Kürt milliyetçiliği başka bir evreye geçti. Kürt halkının hakları için mücadele ettiğini söyleyen PKK'nın terör eylemleri konunun çözümünün önünde en büyük engel haline geldi. Siyasilerin çözüm arayışları sonuç vermedi. Terör dolayısıyla inisiyatif siyasilerin değil askerlerin elindeydi. 2002'de iktidara gelen AK Parti'yle Kürt meselesinde yeni bir dönem başlamış oldu. Recep Tayyip Erdoğan'ın 2005'te Diyarbakır'da yaptığı konuşmasında sorunun adının Kürt sorununu olduğunu ve bu sorunun kendi sorunu olduğunu ifade etmesi ile çözüm arayışları hız kazandı. Çözüm sürecinde, isim konulması zorluklarının ardından Milli Birlik ve Kardeşlik Projesi adı altında önemli adımlar atıldı. Bu gün anadilde eğitim dışında, Kürt Kimliği ve Dili konusunda hemen hiçbir engel bulunmamaktadır. Ancak tüm bu gayretler Kürt sorunu konusunun tam olarak ortadan kalkmasını sağlamamıştır.

Anahtar Kelimeler: Kürt Sorunu, Kürt Milliyetçiliği, Kürtçe, PKK, Çözüm Süreci, Milli Birlik ve Kardeşlik,

Abstract:
Kurds, who have been local people of their geography they have inhabited from ancient past, to present,  have been designated as "Mountain Turks" and their language has been accepted as a degenerated type of Turkish throughout Republic History. This approach which has drawn reaction of Kurds, has come to exist as Kurdish issue and has been continued to be an issue debated by Turkish Republic even today.
Centralisation efforts, which started with Selim III in the final period of Ottoman Empire and was accepted as a government policy  during Mahmut II Period and continued during  Sultan Abdulhamid Period, became a discomfort among Kurds. Time to time, rebellions broke out. Kurds whose loyalty towards government continued and would continue for years, rebelled against their priviliges and autonomies taken from them.
Kurds, who fought together with Turks against the enemies during WW1 and Independence War and who took part in foundation of Republic, were disappointed because of the promises not been kept, left of Musul and especially of abolition of the caliphate. Kurdish uprisings which took place in the first years of Republic was mostly as a result of those disappointments and they didn't have seperatist ideas as in the uprisings in  last period of Ottoman. However, government repressed those uprisings  with strong precautions. Ignoring Kurdish  identity, which started in the first years of Republic and would continue for long years , caused Kurds' trust towards government to shake heavily . Within the forthcoming years , together with the continuation of the politics of government  for ignoring Kurds marginalized some Kurds. Seperatist Kurdish Nationalism started to have base. Together with PKK's emerge, Kurdish nationality conveyed to another phase. Terror attacks of PKK, which stated that it fought for Kurdish people's rights, became the biggest problem for the resolution of the issue. Resolution search of politics failed. Initiative was in the control of soldiers not of politicians. Together with AK Party(Justice and Developement Party)'s acceded in 2002, a new period started for the Kurdish question. Search for resolution gained speed with Recep Tayyip Erdoğan's speech in Diyarbakır saying that the name of the question was a Kurdish issue and it was his own question. After the hard time naming the process, crucial steps were taken under the name National Unity and Brotherhood Project. Today there is no obstacle against Kurdish identitiy and language except mother tounge education. However, all of these efforts haven't provided to erase  the Kurdish issue completely.


Key Words: Kurdish Issue, Kurdish Nationality, PKK, Resolution Process, National Unity and Brotherhood