Amme Cüz'ündeki kıyamete dair âyetlerin meâllere yansıması
The reflection of the verses about the apocalypse in the Amme Juz on the interpretations
Yazar: MEHMET BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET YUSUF HAKLI
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Allah cinlerle birlikte insanları sadece kendisine ibadet etmeleri amacıyla yarattığını belirtmektedir. Bu sebeple Allah'a inananlar ona ibadet etmekte, inanmayanlar isyan içerisindediler. Kur'an'ın üzerinde ısrarla durduğu hususlardan birisi insanların, Allah'a karşı yaptıkları söz konusu ibadetlerin mükâfatı ile ona karşı işledikleri günahların cezasının ahirette verileceğini bilincinde olmalarıdır. Bu sebeple kıyamet kavramı Kur'an'ın inançla ilgili ana konularından birini teşkil etmektedir. Kuşkusuz Kur'an'ın tamamında kıyamete dair malumat mevcuttur. Bununla birlikte amme cüzünü ihtiva eden sûrelerin çoğunun Mekke'de nazil olduklarına bakıldığında, bu sûrelerde itikadi konuların fazla işlendiği görülmektedir. Sûrelerin genel muhtevasında Mekke müşriklerinin kıyameti inkâr etmelerine karşın kıyametin vuku bulacağına dair kesin deliller bulunmaktadır. Bu itibarla İslam inancında kıyametin kopacağı husususu inkâr edilemez bir hakikattir. Biz bu çalışmada kıyametin meydana gelmesi, küçük-büyük kıyametin ne anlamlara geldiği hususunu Kur'an ve Sünnete varid olan naslar ışığında irdeledik. Özellikle amme cüz'ünde kıyametle ilgili olan kavramların tefsir ve meâllerde yapılan muhtelif açıklamaları üzerdinde durduk. 
Bu çalışmada, amme cüz'ünde kıyamete dair âyetlerin meâllere yansıması konusu sözlük, meâl ve tefsir kaynakları bağlamında çalışılmıştır. Çalışmamız bir Giriş, iki Bölüm ve Sonuç kısmından oluşmaktadır. Giriş kısmında araştırmanın amacı, önemi, amme cüzü'nün muhtevası, kıyametin kelimesinin kavramsal çerçevesi, İslamda kıyamet inancı ve alametleriyle ilgili birtakım kısa bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde, amme cüz'ünde kıyameti ifade eden on kelime incelenmiştir. Bu kelimelerin Arap dili ve belâgatında kullanıldıkları anlamlarına, meâl ve tefsirlere olan yansımalarına yer verilmiş olup konuyla ilgili bazı değerlendirmeler yapılmıştır. İkinci bölümde ise; öncelikle kıyamet anında kâinattaki değişimleri ifade eden âyetler ekseninde gökyüzünde ve yeryüzünde meydana gelen değişimler üç alt başlık altında incelenmiştir. Bu minvalde birinci sırada gökyüzünde gerçekleşecek değişimleri belirten yedi kavram izah edilmiştir. İkinci sırada ise yeryüzünde vuku bulacak olan yirmi mefhum tetkik edilmiştir. Daha sonra üçüncü sırada ise kıyametin dehşeti karşısında insandaki psikolojik ve davranışsal değişimleri ifade eden âyetlerden iktibas edilen yirmi bir ıstılahın meâllerdeki yansımaları ve tefsirlerlerdeki izahları üzerinde durulmuştur. 
Anahtar Kavramlar: Kur'an, Amme Cüzü, Tefsir, Meâl, Kıyamet.

Abstract:
Allah states that He created human beings with the jinn only for the purpose of worshipping Him. For this reason, those who believed in God worshipped him, and those who did not believe in him were in rebellion. One of the points that the Qur'an insists on is that people should be aware that the reward for their worship against Allah and the punishment for the sins they commit against him will be given in the Hereafter. For this reason, the concept of the Apocalypse constitutes one of the main subjects of the Qur'an related to faith. Undoubtedly, there is information about the Resurrection in the entire Qur'an. On the other hand, when it is seen that most of the surahs containing the public juz were revealed in Makkah, it is seen that the subjects of creed are covered too much in these surahs. In the general content of the Surahs, there is definite evidence that the Resurrection will take place, despite the denial of the Resurrection by the polytheists of Mecca. In this respect, it is an undeniable fact that the apocalypse will break in the Islamic faith. In this study, we have examined the occurrence of the Apocalypse and the meanings of the small and large Apocalypse in the light of the nass that are available in the Qur'an and Sunnah. In particular, we have focused on the various explanations of the concepts related to the apocalypse in the tafsir and meâl.
In this study, the subject of the reflection of the verses about the Apocalypse in the public juz in the meâls has been studied in the context of dictionary, meâl and tafsir sources. Our study consists of an Introduction, two Chapters and a Conclusion. In the introduction, some brief information about the purpose and importance of this research, the content of the public juz, the conceptual framework of the word apocalypse, the belief in the apocalypse in Islam and its signs are given. In the first part, ten words that express the apocalypse in the public juz are examined. The meanings of these words used in the Arabic language and rhetoric, their reflections on the translations and commentaries are included, and some evaluations have been made on the subject. In the second part; First of all, the changes that occur in the sky and on the earth on the axis of the verses that express the changes in the universe at the time of the Apocalypse are examined under three subheadings. In this respect, seven concepts that indicate the changes that will take place in the sky are explained in the first place. In the second place, twenty concepts that will take place on earth are examined. Then, in the third place, the reflections of the twenty-one reforms quoted from the verses expressing the psychological and behavioral changes in man in the face of the horror of the apocalypse and their meanings/explanations in the commentaries were emphasized. In the conclusion part, the findings are included.
Key words: Qur'an, Part Of The Public, Tafsir, Ma'al, Resurrection.