Küresel iklim değişikliğiyle mücadeleye ilişkin uluslararası belgelerde güvenlik kavramının incelenmesi
Analysis of the security concept in international documents on combating global climate change
Yazar: ZEHRA AŞKINSENA İLKILIÇ
Danışman: PROF. DR. YAŞAR ONAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Belgeler = Documents ; Güvenlik = Security ; Küreselleşme = Globalization ; Milli güvenlik politikası = National security policy ; Ulusal güvenlik = National security ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İklim = Climate ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Küresel iklim değişikliği sorunu tüm dünyada artan bir şekilde hissedilerek devletleri uluslararası düzeyde sorunu ele almaya zorlamaktadır. Küresel iklim değişikliğiyle mücadelenin temelleri 50 yıl öncesine dayanmaktadır. Bu sürede konuyla ilgili birçok uluslararası konferans düzenlenmiş ve önemli yönergeler içeren belgeler hazırlanmıştır. Yarım yüzyılı aşkın mücadele, her zaman başarılı olamamıştır. Devletlerin kendi çıkarlarını ön plana alarak konuya yaklaşmaları, çoğu zaman başarılı bir iklim politikası gelişimini engellemiştir. 
Devletlerin kararlarını vermelerinde en belirleyici faktör, kendi güvenlikleridir. Bu nedenle bu doktora çalışmasında "Devletlerin güvenlik politikaları ve küresel iklim değişikliğiyle mücadeleleri arasındaki ilişki nasıldır?" sorusuna cevap aranmış ve devletlerin güvenlik politikalarının küresel iklim değişikliğiyle mücadeleyi nasıl etkilediği incelenmiştir. Çalışmada, "devletlerin güvenlik politikaları, küresel iklim değişikliğiyle mücadelede alınması gerekli tedbirleri olumsuz etkilemektedir" hipotezinin sınanması için belgeler, devletlerin belgelerin hazırlanışındaki tutum ve politikalarıyla devletlerin güvenlikleri bağlamında, anlaşmaları pratikte uygulamaları incelenip, araştırma sorusuna hem teoride hem de pratikte cevap aranmıştır. Teorik boyutta niceliksel ve niteliksel içerik analizi, pratik boyutta ikincil kaynak taraması metodu kullanılmıştır.
Çalışmanın analizinde güvenliğin, mücadelenin her iki boyutunda önemli bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Güvenlik kavramının küresel iklim değişikliğiyle mücadeleyi etkilemesinde, belgelerin hazırlanma dönemlerinde uluslararası alanda hâkim olan dinamiklerin önemli rol oynadığı ve büyük güçlerin politikalarına göre farklılıklar görüldüğü belirlenmiştir. Devletlerin güvenlikleri ve iklim değişikliğiyle mücadele arasındaki ilişki, zaman içerisinde değişime uğramıştır. Özellikle mücadelenin ilk dönemlerinde, devletlerin güvenlik politikalarının iklim değişikliğiyle mücadeleyi olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Ancak 21. yüzyılda, sonuçları artan bir şekilde hissedilen küresel iklim değişikliğinin artık kendisi, devletlerin güvenliklerini tehdit etmektedir. Dolayısıyla büyük güçler, iklim değişikliğiyle mücadeleyi artık güvenlik politikalarına almak durumundadırlar.

Abstract:
Climate change is increasingly perceived worldwide, forcing states to address it at the international level. Although in the last 50 years, many international conferences on this subject were held and documents containing important instructions were prepared, efforts haven't always been successful. States prioritising their own interests often hindered a successful climate policy.
Security is the most determining factor in states' decision-making. Therefore, this dissertation seeks an answer for the question, "How is the relationship between the security policy of states and their fight against climate change?" and analyses how the fight against climate change is affected by the security policy of states. In order to test the hypothesis, "the security policy of states negatively affects the measures to be taken to combat climate change", documents (theory), states' attitudes and policies during the preparation of the documents and their application of the documents (practice) were analysed. Quantitative and qualitative content analyses as well as secondary literature research are used as methods.
It was determined that security plays an important role on both levels of efforts. The impact of security on the fight against climate change varies according to the dynamics of international relations and great powers' policies. The relationship studied has changed over time. Especially in the first stages, states' security policies have negatively affected the fight against climate change. In the 21st century, the increasingly perceived climate change, threatens the security of states. Thus, great powers began to include dealing with climate change in their security policies.