Kuzey Lefkoşa kentinde sosyo-mekânsal farklılaşmanın dinamikleri ve yapısının analizi
Analysis of dynamics and structures of social spatial differentation in North Nicosia
Yazar: HASİP SEPETÇİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA MURAT YÜCEŞAHİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Bölgesel Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Coğrafya = Geography ; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti = Turkish Republic of Northern Cyprus ; Kıbrıs-Lefkoşa = Cyprus-Lefkoşa ; Mekansal değişim = Spatial change ; Mekansal farklılık = Spatial different ; Sosyokültürel farklılıklar = Socio-cultural differences ; Toplumsal farklılaşma = Social differentation

Özet:
Kentsel mekânlar insanlar tarafından şekillendirilirken, şekillenen kentlerin de insan yaşamları üzerinde etkileri olmaktadır. Günümüzde ekonomik faaliyetlere bağlı olarak büyüyen kentsel mekânlar, aynı zamanda değişik sınıf, grup veya kültürlerin bir arada yaşam sürdükleri mozaik bir yapı görünümündedirler. Kentsel yaşamın mozaik yapısına demografik ölçütlerle daha yakından bakıldığında ise kentlerde sosyo-mekânsal farklılaşmaların örüntülerini gözlemlemek mümkündür.
4500 yıllık bir yerleşim tarihi sürecini barındıran Lefkoşa kenti, zengin bir kültürel geçmişe sahiptir. 1960 yılında Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla birlikte Lefkoşa Kenti, uluslararası platformda tanınan bir başkent özelliği kazanırken, günümüzde Lefkoşa kenti siyasi nedenlerle kuzey-güney olmak üzere ikiye ayrılan dünyanın tek bölünmüş başkentidir. Yeşil hat boyunca doğu batı doğrultusunda ikiye bölünen Lefkoşa kenti, hem Güney Rum Yönetiminin hem de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin başkenti olmaya devam ederken, Güneyde Nicosia, Kuzeyde ise Lefkoşa olarak anılmaktadır.
Bu çalışma modern coğrafya disipliniyle diğer disiplinlerin yaklaşımlarını gözeterek, dünya kentleşmelerinde de gözlemlenebilen düzeyde olan mekânsal farklılaşma yapılanmalarını Kuzey Lefkoşa ölçeğinde konu edinmektedir. Çalışma Giriş; Literatür taraması; Kavramsal çerçeve; Lefkoşa kentine tarihsel bakış; Yöntem; Veri Kaynağı, değişkenlerin seçimi ve verilerin yeniden düzenlenmesi; Kuzey Lefkoşa'nın sosyo-mekânsal farklılaşma analizi ve Tartışma-Sonuç olmak üzere sekiz bölümden oluşmaktadır.
Çalışma sonucunda Kuzey Lefkoşa nüfusunun, sosyo-ekonomik dinamikler bakımından üç kümeye ayrıldığı tespit edilmiştir. Günümüzde Kuzey Lefkoşa'da birbirinden farklı dünyaları olan üç farklı küme tipolojisi vardır. Aynı kent içinde yaşamalarına rağmen üç küme tipolojisinin aralarında sosyal, ekonomik ve kültürel farklılaşma gözlemlenmektedir.

Abstract:
While urban spaces are shaped by people, cities shaped also have effects on human lives. Today, urban spaces that grow due to economic activities are also in the form of a mosaic structure where different classes, groups or cultures live together. When we look closer to the mosaic structure of urban life with demographic criteria, it is possible to observe the patterns of socio-spatial differentiation in the cities.
The town of Nicosia, which has a history of 4500 years of settlement, is a city with a rich cultural background. With the establishment of the Republic of Cyprus in 1960, the city of Nicosia has also gained a recognized international capital. Today, Nicosia is the only divided capital of the World into two region for political reasons, north and south. The city of Nicosia, which is divided into two region the east and west direction along the green line, is known as Nicosia in the south and Lefkoşa in the North, while being the capital of both the South Greek Administration and the Turkish Republic of Northern Cyprus.
This study takes into consideration the approaches of other disciplines with contemporary geography discipline and the subject of spatial differentiation structures that are at a level that can be observed in the world urbanization in Northern Nicosia scale. Study consists of eight sections as Introduction; Literature search; Conceptual framework; Historical overview of the city of Nicosia; Method; Data Source, selection of variables and rearrangement of data; Northern Nicosia's socio-spatial differentiation analysis and Discussion-Conclusion.
As a result of the study, the population of North Nicosia has been divided into three groups in terms of socio-economic dynamics. Today, there are three different cluster typologies in North Nicosia, which are different worlds. Despite living in the same city, social, economic and cultural differences are observed among the three cluster typologies.