Hıslet'in Armuğan-ı Hıslet adlı eseri (1-121 sayfaları arası) (Giriş-gramer incelemesi-metin-sözlük-tıpkıbasım)
Hislet's Armugan-i Hıslet (Between pages 1-121) (Introduction-grammatical analysis-text-dictionary-facsimile)
Yazar: FİLİZ TOPÇU
Danışman: DOÇ. DR. ERSİN TERES
Fatih Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Armuğan-ı Hıslet = Armugan-i Hislet ; Hıslet = Hıslet ; Türk lehçeleri = Turkish dialects ; Türk şairler = Turkish poets ; Türk şiiri = Turkish poem ; Çağatay edebiyatı = Chagatay literature ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
Bu çalışmada, Tarihî Türk Lehçeleri içinde önemli bir yere sahip olan Çağatay Türkçesinin  klasik dönem sonrası şair ve mütefekkirlerinden Hıslet'in beyaz (antoloji) tarzı eserlerden biri olan, dönemin şairlerinin şiirlerinden ve kendi şiirlerinden derlediği  "Armuğan-ı Hıslet" isimli eseri incelenmiştir. 19. yüzyıl sonrasında yazılmış olmasına rağmen, klasik dönem Nevâyî tarzı şiir özellikleri taşıyan Armuğan-ı Hıslet, Çağatay edebiyatının son döneminde yetişmiş şairler hakkında Türkiye'de yeterince bilgi bulunmamasından dolayı önemli bir yere sahiptir.
Çalışmamızda; 239 sayfadan oluşan, Arap harfli, el yazması bir eser olan Armuğan-ı Hıslet'in 121. sayfasına kadar olan kısmı incelenmiştir. Tezimiz; giriş, gramer incelemesi, metin, sözlük ve tıpkıbasım olmak üzere beş bölümden meydana gelmiştir. Giriş bölümünde, Çağatay Türkçesi ve şairin yaşadığı dönemle birlikte şairin hayatı ve eserlerine yer verilmiş, Armuğan-ı Hıslet'in konusu ve dili anlatılmıştır. İkinci bölümde eserle ilgili gramer incelemesi yapılmış; eser, ses ve şekil özellikleri bakımından incelenmiş, üçüncü bölümde Arap harfli olan metin, transkripsiyonlu olarak Latin harflerine aktarılmıştır. Dördüncü bölümde sözlük çalışması yapılmış, son bölümde ise sonuç ve metnin tıpkıbasımı yer almıştır. Eserin Latin harflerine  aktarılması, çeşitli yönleriyle incelenerek dilimize kazandırılması ve Çağatay Türkçesinin gramerini ortaya koyabilmek bu çalışmanın başlıca amacıdır.

Abstract:
This study analyzes the anthological masterpiece "Armugan-ı Hıslet" by poet and thinker Hıslet from the post-classical period of Chagatai Turkish. Chagatai holds an important place among historical Turkish dialects. The anthology comprises Hıslet's own poems and those by other poets from the era, and although it was written in the post-19th century, it bears the characteristics of classical-era Nevâyî-style poetry. "Armugan-ı Hıslet" is of great importance, mainly because of insufficient information in Turkey regarding poets who were brought up in the late Chagatai literature. 
Our study covers the first 121 pages of the "Armugan-ı Hıslet", a 239-page manuscript in Arabic alphabet. Our thesis consists of five sections: Introduction, grammatical analysis, transcription, glossary and facsimile. The introduction focuses on Chagatai Turkish and the era in which the poet lived as well as the biography and works of the poet; this section also describes the theme and language of "Armugan-ı Hıslet." The second section is a grammatical analysis discussing the sound and form elements of the anthology, while the third section is the transcription of the Arabic manuscript into Latin letters. The fourth section features a glossary for the anthology, while the last section features a facsimile with a conclusion. The main purpose of this study is to transliterate Armugan-ı Hıslet into Latin letters, introduce the anthology to modern Turkish readers through a multi-dimensional examination and also to showcase the grammatical structures of Chagatai Turkish.