Beslenme sağlık araştırmaları için etkileşimli bir büyük veri ambarı altyapısı geliştirme ve uygulaması
An interactive big data warehouse platform development and implemantation for nutrition and health researches
Yazar: TUBA GÖKHAN
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Beslenme ve sağlık arasındaki ilişki asırlardır ilgi çeken bir araştırma konusudur. İbn-i Sina'ya göre sahip olduğumuz hastalıkların çoğu uzun süreli hatalı beslenmeden kaynaklanmaktadır. Bu savı bilimsel olarak doğrulayacak yeterli veri ve araştırma altyapısı oluşturabilmek için o dönemde olmayan veya oldukça sınırlı olan gerekli bilimsel ve teknolojik yöntemler artık mevcuttur. Ancak hastalıkların sayısı ve ilişkilendirilecek verilerin karakteristiği ve boyutu dikkate alındığında halen mevcut veri düzeyinin yeterli olup olmadığı tartışmalıdır. Beslenmenin sağlık üzerinde oluşturduğu olumsuz etkileri araştırmak ve mevcut durumları tespit edip gereken önlemlerin alınması amacıyla daha fazla sayıda ve özellikte veri elde edebilmek için bireylerin ve hatta toplumun beslenme şekillerinin düzenli olarak takip edilmesi önemlidir. Bu kadar büyük ölçüde bir verinin bir araya getirilmesi en temel sorunlardan bir tanesidir. Teknolojinin günlük yaşamda yaygın kullanımı incelendiğinde bireylerin internet ve sosyal ağlar üzerinden beslenme ve sağlık alanında bilgi paylaşma eğilimi gösterdikleri ve bu paylaşımların veri akışının büyük oranını oluşturduğu gözlemlenmektedir. Bu tezde, seyreden hastalıklar ve beslenmeye bağlı semptomları arasındaki ilişkinin araştırılabilmesi amacıyla mobil ve web etkileşimli bir platform tasarımı geliştirilerek uygulamaya alınmıştır. Veri toplamada pilot uygulama olarak, alevlenme evresinde genetik yatkınlık, beslenme alışkanlıkları, psikoloji ve çevresel faktörler gibi birçok iç ve dış etkenin rol oynadığı için İrritabl (Huzursuz) Barsak Sendromu (Spastik Kolon) seçilmiştir. Geliştirilen platform aracılığıyla bireylerin mobil cihazları ve web uygulaması kullanılarak, demografik bilgilerinin yanı, beslenme alışkanlıklarının, hastalığın alevlenme ve yatışma evrelerinin kayıt altında tutulduğu çift kör veri alma yöntemine sahip etkileşimli bir büyük veri ambarı altyapısı tasarlanmış ve uygulanmıştır. Geliştirilen alt yapı aracılığıyla bireylere kendi durumlarını takip edebilme, araştırmacılara ise sürekli gelişen dinamik veriler ile çalışabilme imkânı sunulmaktadır.

Abstract:
The relationship between nutrition and health is a research topic that has attracted researchers for a long time. According to Avicenna, most diseases we have are caused by long-term malnutrition. The necessary scientific and technological methods which are not present at that time or are rather limited are now available to create enough data and research infrastructures to scientifically confirm this argument. However, it is arguable whether the current data level is sufficient when the number of diseases and the characteristics and size of the data to be related are taken into consideration. It is important to regularly follow up the diet of the individuals and even society to investigate the adverse effects of diet on health and to obtain more and more specific data in order to identify current conditions and take necessary precautions. Bringing together such a large amount of data is one of the most fundamental problems. When the widespread use of technology in daily life was viewed, it was observed that individuals tend to share information about their nutrition and health through the internet and social networks, and this share consists a great deal of data flow. In this thesis, a mobile and web interactive platform design was developed and implemented in order to be able to investigate the relationship between diseases and symptoms that are dependent on nutrition. Irritable bowel syndrome (IBS) was selected as a pilot study for data collection since IBS has many internal and external factors such as genetic susceptibility in the exacerbation stage, dietary habits, psychology, and environmental factors. Through the developed platform and by using the mobile devices and web applications, a big data warehouse which has an interactive and double blinded data collection methodology that keeps records of dietary habits, disease exacerbation and allayment stages of individuals along with their demographic information was developed. With the use of developed platform, individuals have opportunity to monitor their situations while researchers have opportunities to study on constantly evolving dynamic data.