Üniversite öğrencilerinde bilgi iletişim teknolojileri kullanım düzeyleri, motivasyonları ve bilgi iletişim teknolojileri kullanım düzeylerinin kısa süreli bellek, çalışma belleği, yönetici işlevler ve dikkat üzerinde etkileri
Information and communication technologies' usage level and motivation of university students and effects of the information and communication technologies' usage level on short term memory, working memory, executive functions and attention
Yazar: MİNE İMREN
Danışman: PROF. DR. HASAN GÜRKAN TEKMAN
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Deneysel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bellek = Memory ; Bilgi teknolojisi = Information technology ; Dikkat = Attention ; Kısa süreli bellek = Short term memory ; Motivasyon = Motivation ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Çalışma belleği = Working memory ; Üniversite öğrencileri = University students ; İletişim teknolojisi = Communication technology

Özet:
Teknoloji kullanımı sadece yaşamlarımızı kolaylaştırmakla kalmaz, aynı zamanda bilişsel düzeyde etkileme kapasitesine de sahiptir. Beyin ve sinir sistemi çevresel uyaranlara tepki olarak nöroplastisite aracılığı ile değişebilme özelliğine sahip olduğundan, dijital teknolojilerin de bilişsel gelişimi etkilediği düşünülmektedir. Ayrıca bilişsel olarak uyarıcı olan aktivitelerin, nöroplastisiteyi etkileyerek, aktivite ile ilgili beyin alanlarında beyaz madde hacminde artışı desteklediği bildirilmektedir. Bilgi iletişim teknolojileri kullanımının bilişsel etkilerini araştıran çalışmalar genellikle çalışma belleği, yönetici işlevler, dikkat ve kısa süreli bellek üzerinde geliştirici etkiler rapor etmişlerdir. Bunun yanı sıra, bu alanlarda herhangi bir gelişim bildirmeyen çalışmalar da bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinde bilgi iletişim teknolojisi kullanımının bilişsel düzeydeki etkilerini araştırmaktır. Çalışmada, Uludağ Üniversitesi Fen- Edebiyat fakültesinde okuyan 18-33 yaşları arasında 119 öğrenci katılmıştır. Öğrencilere, demografik bilgilerine ek olarak bilgi iletişim teknolojisi kullanım yılı, günlük kullanım saati ve kullanım amaçlarına dair bilgiler içeren bir anket uygulanmıştır. Alınan bilişsel ölçümler ise Sürekli Performans testi, Sözel akıcılık testi, İleri ve Geri sayı menzili testleri ile laboratuvar ortamında elde edilmiştir. Sonuçlara bakıldığında, günlük ortalama TV izleme saati ile kısa süreli bellek ve çalışma belleği pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Tablet kullanım yılı ile kısa süreli bellek ve sürekli dikkat arasında da pozitif korelasyonlar gözlenmiştir. Sürekli dikkat diğer bilgi iletişim teknolojisi kullanımları ile ilişki göstermemiştir. Medya çoklu kullanımı ve çalışma belleği arasında pozitif yönde ilişki bulunmuştur. İnternet kullanımı ile kısa süreli bellek ve çalışma belleği arasında da herhangi bir korelasyon gözlenmemiştir. Son olarak, yönetici işlevlerin hiçbir bilgi iletişim teknolojisi kullanımı ile ilişkili olmadığı bulunmuştur.


Anahtar Kelimeler: Bilgi İletişim Teknolojisi, Kısa Süreli Bellek, Çalışma Belleği, Yönetici İşlevler, Dikkat

Abstract:
Technology usage not only facilitates our lives but also affect us cognitively. It is believed that using digital technologies affects cognitive improvement because the brain and nervous system can change in response to environmental stimuli via neuroplasticity. Also, it is reported that activities which is stimulant for cognition can affect neuroplasticity and provide increasing white matter volume in brain area related the activity. Investigations about ICT usage and its cognitive effects mostly report improvement on working memory, executive functions, attention and short-term memory. However, some findings show impoverishment or no effects of ICT usage on cognition. The purpose of this study is to investigate cognitive effects of ICT usage in Turkish young people. 119 students aged 18 to 33 of Uludag University participated this study. In this study ICT use of the participants assessed by self-report:  In addition to demographic information, participants were asked to give estimates of their average daily and yearly amounts of using ICT and media multitasking.  Cognitive abilities assessed by the Continuous Performance Test, Verbal Fluency task, and forward and backward Digit Span in laboratory. The results showed that, watching TV is related with short-term memory and working memory positively. How many year Tablet PC is used and short-term memory and sustained attention are positively correlated. Sustained attention has no relation in any other ICT use. Media Multitasking and working memory are related positively. İnternet usage is not related with short-term memory and working memory. Lastly, executive functions are not related any ICT use.


Keywords: Information and Communication Technology, Short-term memory, Working Memory, Executive Functions, Attention