Gaziantep fıstık, tahıl ve mera topraklarının agregat stabilitelerinin karşılaştırılması
Comparison of aggregate stability of Gaziantep pistachio, grain and pasture soils
Yazar: SEVGİ ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. ERDİHAN TUNÇ
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Toprak agregatları, toprak organik maddesi, kil partikülleri ve Ca2+, Al3+ ve Fe3+ gibi polivalent katyonların birleşmesi sonucu oluşan ve temel toprak yapı birimi olarak kabul edilen toprak kümelenmeleridir. Toprakların kalitesi ve verimliliğin bir göstergesi olan agregat stabilitesi (AS), mekanik yıkıcı kuvvetlere karşı toprak direncinin bir ifadesi kabul edilir ve pek çok içsel ve dışsal etkenlerin etkisi altındadır. Toprak işleme, sulama, gübreleme gibi tarımsal faaliyetlerin agregat stabilitesi üzerine etkilerini anlamak, artan dünya nüfusunun gıda ihtiyacını karşılamada önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Gaziantep'te önemli bir tarımsal üretim merkezi olan Araban İlçesi'nden 20 antep fıstığı bahçesi, 20 buğday tarlası ve 20'de mera alanlarından olmak üzere toplam 60 yüzey toprağı (0-20 cm) alınmıştır. Toprak örneklerinde OM, EC, tuz, pH, kireç, Corg ve Ntot ve toprak bünye analizlerinin yanısıra,  agregat stabilitesi de analiz edilmiştir. En yüksek AS mera alanlarında, en düşük AS ise buğday alanlarında tespit edilmiştir. Bununla birlikte AS ile arazi kullanımı, kireç tekstür, Ntot içerikleri arasında anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak tarımsal faaliyetler nedeni ile agregat stabilitesinin buğday tarlaları ve antep fıstığı bahçelerinde meralardan daha düşük olduğu bulunmuştur. Bunun yanısıra; arazi kullanımının toprakların Corg/Ntot içeriği dışındaki tüm parametrelerle anlamlı derecede ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Agregat stabilitesinin korunmasına yönelik uygulamaların, tarımsal üretim ve verimlilikte önemli artış sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Soil aggregates are soil clusters formed as a result of the combination of soil organic matter, clay particles and polyvalent cations such as Ca2+, Al3+ and Fe3+ and accepted as the basic soil structure unit. Aggregate stability, which is an indicator of the quality and fertility of soils, is considered an expression of soil resistance against mechanical destructive forces and is under the influence of many internal and external factors. Understanding the effects of agricultural activities such as tillage, irrigation and fertilization on aggregate stability is important in meeting the food needs of the increasing world population. In this study, totally 60 soil samples (0-20 cm), 20 of which are from pistachio orchards, 20 from wheat fields and 20 from pasture lands, were taken in Araban District, which is an important agricultural production center in Gaziantep. In addition to EC, salt, pH, lime, Corg and Ntot and soil texture analyzes, aggregate stability (AS) were also analysed in soil samples. The highest AS was detected in the pistachio orchards and the lowest AS was found in the wheat fields. In the meantime, significant relationships were found between AS and land use, lime texture and Ntot contents. As a result, it was found that due to agricultural activities AS level in wheat fields and pistachio orchards are lower than pasture lands. In addition, it has been determined that land use was significantly related to all other parameters of the soil except Corg / Ntot. It is thougt that the practices for preserving aggregate stability could lead to an increase in agricultural production and productivity.