Osmanlı vergi sisteminde öşür
Öşür in the Osmanlı tax system
Yazar: BAYKAL BAŞDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞENOL KANDEMİR
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance
Dizin: Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı hukuku = Ottoman law ; Vergi hukuku = Tax law ; Vergi sistemi = Tax system ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes ; Öşür = Tithe

Özet:
Osmanlı Devleti kalıcılığını uygulamalarda gösterdiği hukuk sistemi, toprak sistemlerini ve bu sistemlerin doğal uzantısı olan vergilendirmelerle sağlamıştır. Örfi hukukla idare edilen devletler genel itibariyle örf ve geleneğe, devleti yönetenlerin emir ve buyruklarına, içtihatlara, devletin önde gelenlerinin oluşturduğu bir kurul/heyet veya meclisin yasama çalışmalarına dayanan bir sistemle yönetilir. Şeri hukukun ise öncelikle faydalandığı kaynak Kuran'dır.  Kuran'dan sonra dayandığı ikinci kaynak ise sünnet adı verilen, İslam dini Peygamberi Hz. Muhammet'in sözleri ve davranışlarıdır. Osmanlı Devleti'nin arazi sistemi incelendiğinde, toprak sisteminin temelinde İslam arazi hukukunun olduğu görülmektedir; ancak devletin güçlenmesi ile birlikte fethedilen topraklar artmış ve bu artışla birlikte, Osmanlı'dan önce hüküm süren Anadolu Selçuklu Devleti, Büyük Selçuklu Devleti, Anadolu Beylikleri ve Bizans İmparatorluğu toprak yönetim modellerinin de Osmanlı İmparatorluğu toprak modeline etki ettiği ve Osmanlıların tüm bu toprak modellerinden kısım kısım yararlanarak topraklarının taksimatını yaparak, yönettikleri bilinmektedir. 16. yüzyıl Osmanlısında vergiye bakış, devletin amme giderlerini karşılamak amacıyla vatan topraklarında yaşayan herkesin özel varlıkları (mal, mülk) üzerinden aldığı pay şeklindedir. Osmanlı hukukunda vergilerin Müslümanlardan ve gayri Müslimlerden alınan vergiler şeklinde de sınıflandırıldığı görülebilir. Öşür vergisi de Müslüman halkın zirai ürün mahsullerinden 1/5 ila 1/10 nisbetinde zekatın alınması şeklinde tanımlanabilir. Öşür vergisi Osmanlı devletinde ayrıntılı olarak tahsilat zamanı ve tahsilat oranı da üzerinde ayrıca durulmuş mevzulardır.


Anahtar Kelime: Osmanlı vergi sistemi, Öşür, Aşar,

Abstract:
The legal system in practice show the permanence of the Ottoman Empire led to my land and the taxation system is a natural extension of this system. Customary and common law systems generally sensation, the orders and decrees of the president, is based on scientific and judicial precedents to the council or a committee or legislative action. Sharia law is the first source of books that the Quran, the Sunnah is the second source, that are the practice of the Prophet. In general, the source of the Ottoman Empire in the earth system, but create an Islamic land law, the state developed conquered lands increased, themselves from the former Great Seljuks, Anatolian Seljuks, Principalities and the Byzantine land management, which affect the Ottoman Empire systems, according to land division and they have ruled bilinmektedir.16 . centuries of Ottoman taxes, the state feels that claimed over private wealth of all persons within the country in order to supply public spending. It was described. In the form of taxes from the Muslims and non-Muslims it can be seen that the tax law in the Ottoman classified. The tax is also financing the public tithe msülü agricultural products defined as zakat crops in proportion 1/10. When OS is tax collection in detail in the Ottoman Empire and the collection rate (proportion of) it is also focused on that issue.



Key words: Osmanlı Tax System, The Osur, Asar,