Öğretmenlerin karar sürecine katılmalarının motivasyonlarına etkisi
The effect of teacher's participation to the decision process on their motivations
Yazar: HÜMEYRA KAYHAN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET GÖÇEN
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kararlara katılma = Decision making participation ; Motivasyon = Motivation

Özet:
Bu çalışmanın amacı; öğretmenlerin okullardaki karar sürecine katılımı ve motivasyonları arasında ilişki olup olmadığını belirlemek, karara katılımın motivasyon üzerindeki etkisini araştırmaktır. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim öğretim yılında Şanlıurfa'nın merkez ilçelerindeki (Karaköprü, Haliliye, Eyyübiye) resmi okullarda görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise Şanlıurfa'nın merkez ilçelerinde görev yapmakta olan öğretmenlerden "basit rastgele örnekleme yöntemi" ile belirlenmiş olan 182 kadın, 144 erkek öğretmen olmak üzere toplam 326 öğretmenden oluşmaktadır.
Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel araştırma modeli kullanılarak gerçekleştirilen bu araştırmada Kılıç ve Yılmaz (2019) tarafından geliştirilen "Öğretmen Motivasyon Ölçeği", Alanoğlu ve Demirtaş (2019) tarafından geliştirilen "Öğretmen Karara Katılma Ölçeği" ve araştırmacı tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS24 programından yararlanılarak betimleyici bilgilerin edinilmesi sürecinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma hesaplama gibi istatistiksel bilgiler belirlenmiştir. Demografik özelliklere göre ortalamalar arasında anlamlı bir farkın olup olmadığını belirlemek için; t- testi ve ANOVA kullanılmıştır. Değişkenlerin normal dağılmadığı durumlarda ise Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis-H Testi kullanılmıştır. Karara katılım ve motivasyon arasındaki ilişkiyi belirleme amacıyla yapılan testte dağılımlar normal olmadığı için Spearman Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Karara katılım ve motivasyon arasındaki ilişkilerin yordama değerini belirleme amacıyla çoklu regresyon analizleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin okuldaki kararlara katılma durumlarının "bazen" seviyesinde, motivasyonlarının ise "yüksek" olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin karara katılma düzeyleri genel boyutta cinsiyet ve kıdem değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterirken görev yapılan ilçe ve öğrenim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerin motivasyonları ise genel boyutta cinsiyet ve görev yapılan ilçe değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterirken görev yapılan öğrenim düzeyi ve kıdem değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık göstermemektedir.
Araştırma sonucunda öğretmenlerin karara katılımın alt boyutları ile motivasyonun alt boyutları arasında "orta" ve "zayıf" düzeyde pozitif yönlü ilişkiler bulunmuştur. Karara katılmanın öğretmenlerin motivasyonlarına nasıl etki ettiği ayrı ayrı incelenmiştir. Öğretmenlerin karara katılmalarının, onların "içsel motivasyonlarına" %30; "dışsal motivasyonlarına" %14; "yönetsel motivasyonlarına" %29 düzeyinde etki ettiği görülmüştür. Buna göre karara katılımın öğretmenlerin motivasyonları üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine whether there is a relationship between teachers' participation in the decision process in schools and their motivation, and to investigate the effect of decision participation on motivation. The universe of the research consists of teachers working in public schools in the central districts of Şanlıurfa (Karaköprü, Haliliye, Eyyübiye) in the 2020-2021 academic year. The sample group of the study consists of a total of 326 teachers, 182 female and 144 male teachers, who were determined by the "simple random sampling method" from the teachers working in the central districts of Şanlıurfa.
In this study, which was carried out using the relational research model, which is one of the quantitative research methods, the "Teacher Motivation Scale" developed by Kılıç and Yılmaz (2019), the "Teacher Participation Scale" developed by Alanoğlu and Demirtaş (2019), and the "Personal Information Form" created by the researcher were used. Statistical information such as frequency, percentage, arithmetic mean, and standard deviation calculation were determined in the process of obtaining descriptive information by using the SPSS 24 program. In order to determine whether there is a significant difference between the averages according to demographic characteristics; t-test and ANOVA were used. In cases where the variables were not normally distributed, Mann Whitney U Test and Kruskal Wallis-H Test were used. Spearman Correlation Analysis was used because the distributions were not normal in the test performed to determine the relationship between decision participation and motivation. Multiple regression analyzes were performed to determine the predictive value of the relationships between decision participation and motivation. As a result of the research, it was determined that teachers' participation in school decisions was at the level of "sometimes" and their motivation was "high". While the level of participation of the teachers in the decision shows a significant difference according to the variables of gender and seniority in the general dimension, it does not show a significant difference according to the variables of the district where they work and the level of education. While the motivations of the teachers differ significantly according to the variables of gender and the district where they work, there is no significant difference in terms of the variables of education level and seniority.
As a result of the research, moderate and low level positive correlations were found between the sub-dimensions of teachers' participation in decision making and the sub-dimensions of motivation. The effects of teachers' participation in decision-making on the dimensions of motivation was examined separately. Teachers' participation in decision-making affects their "intrinsic motivation" by 30%. Teachers' participation in decision making has a 14% effect on their "extrinsic motivation". Teachers' participation in decision making has a 29% effect on their "managerial motivation". It is thought that teachers' participation in decision making is a significant predictor of teachers' motivation.