Kurşun toksikasyonu oluşturulan ratların eritrosit antioksidan potansiyeli üzerine kitosanın etkisi
The effect of chitosan onerythrocyte antioxidant potential in rats with lead intoxication
Yazar: HASAN TOZ
Danışman: PROF. DR. YETER DEĞER
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Toz H, Kurşun toksikasyonu oluşturulan ratların eritrosit antioksidan potansiyeli üzerine kitosanın etkisi. Y.Y.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyokimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Van, 2016. Bu çalışmada, kitosanın kurşun toksikasyonu oluşturulan ratlarda, eritrosit malondialdehit (MDA), glutatyon (GSH) seviyeleri ile glutatyon peroksidaz (GPx), glutatyon redüktaz (GR), glukoz-6-fosfat dehidrojenaz (G6PDH) enzim aktiviteleri üzerine etkileri incelendi.  Bu amaçla, 250-300 g ağırlığında 28 adet erkek Wistar-albino rat, kontrol (K), kurşun grubu (Pb grup), kurşun+kitosan grubu (Pb+CS grup), kitosan grubu (CS grup) olmak üzere her biri yedi rattan oluşan dört gruba ayrıldı. Kurşun uygulanan gruplara, kurşun asetat beş gün 50 mg/kg serum fizyolojikte çözülerek intraperitoneal (ip) olarak uygulandı. Kitosan uygulanan gruplara, kitosan 200 mg/kg yirmi sekiz gün boyunca ağızdan gavaj ile verildi. Deneme süresi sonunda, tam kan örneklerinde kurşun seviyesi, eritrosit paketinde MDA, GSH seviyeleri ve GPx, GR, G6PDH aktiviteleri ticari kit kullanılarak ölçüldü. K ve CS gruplarına göre, Pb grubunda tam kan kurşun seviyesinin artmasına paralel olarak, istatistiksel açıdan önem gösterecek şekilde eritrosit MDA seviyesinin artarken, GSH seviyesinin ve GPx, GR, G6PDH aktivitelerinin azaldığı tepit edildi (p˂0.05). Pb grubuna göre,  kurşun ile birlikte koruyucu olarak kitosan verilen Pb+CS grubunda, istatistiksel açıdan önem gösterecek şekilde kurşun ve MDA seviyesinin düştüğü, bununla birlikte GSH seviyesinin ve GPx aktivitesinin yükseldiği belirlendi (p˂0.05). Pb+CS grubunun, GR ve G6PDH aktiviteleri açısından diğer üç grup ile arasında fark olmadığı bulundu (p˃0.05). K ile CS grupları arasında bakılan parametreler açısından istatistiksel olarak önem tespit edilmedi  (p˃0.05). Elde edilen sonuçlar, kurşunun eritrositlerde serbest radikal üretimini arttırarak oksidatif strese neden olduğunu, kitosanın kurşunun dolaşımdan uzaklaştırılmasında etkili olduğunu ve antioksidan savunma sistemini güçlendirerek, oksidatif hasarı engellediğini göstermektedir. 

Anahtar sözcükler: Kitosan, kurşun, lipit peroksidasyon, antioksidan parametre

Abstract:
TOZ H, The effect of chitosan on erythrocyte antioxidant potential in rats with lead intoxication. Yüzüncü Yıl University, Institute of Health Sciences, Master's Thesis in Department of Biochemistry, Van, 2016. Recent study was designed to investigate, the effects of chitosan on erythrocyte Malondyaldehyde (MDA), Glutathione (GSH), Glutathione Peroxidase (GPx), Glutathione Reductase (GR) and Glucose-6-Phosphate Dehydrogenase (G6PD) enzyme activities in lead intoxication induced rats. Twenty eight, 250-300g weight male rats (Wistar-albino) were divided into four groups, each group consist of seven rats; control (K), lead group (Pb group), lead + chitosan group (Pb + CS group), chitosan group (CS group). The lead applied groups, 50 mg/kg lead acetate dissolved in saline were administered by intraperitoneally (ip) for five days. The chitosan applied groups, 200 mg/kg chitosan were administered by daily gavage for twenty eight days. At the end of the experimant period, Pb levels of whole blood samples and the erythrocyte GSH, GPx, GR and G6PD enzyme activities and MDA levels were measured by commercial kits.  In Pb group, levels of Pb were higher than K and CS groups, as well as MDA levels were significantly increased, however GSH levels, GPx, GR and G6PD acitivities were decreased (p˂0.05). Nevertheless, levels of GSH and activities of GPx were increased in Pb+CS group, Pb and MDA levels were significantly decreased in Pb group in tose group of Pb+CS (p˂0.05). In Pb+CS group, GR and G6PDH activities were no differences between groups in terms of the other three (p˃0.05). There were no statistically significance between the groups of K and CS (p˃0.05). Obtained results indicate that, lead impaired the antioxidant defense system by forming oxidative damage and chitosan has protective effect against that via improving the antioxidant defence system and removing the Pb from circulation.

Key words: Chitosan, Lead, Lipit peroxidation, Antioxidant