Sağlam çocuk izlem polikliniğine başvuran kaçırılmış aşı fırsatı olan çocukların değerlendirilmesi
Evaluation of children with missed vaccination opportunities applying to the well child follow-up clinic
Yazar: EDANUR ACAREL
Danışman: DR. AYŞE ESRA TAPCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Bölgemizdeki kaçırılmış aşı fırsatı olan çocukları saptamak, kaçırılmış aşı fırsatlarının nedenlerini ortaya çıkararak kaçırılmış aşı fırsatlarının önüne geçmek, toplumsal bağışıklık oranını artırmak ve toplum sağlığına katkıda bulunmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlam Çocuk İzlem ve Aşı Polikliniği'ne 1 Ağustos 2022 – 1 Ağustos 2023 tarihleri arasında başvuran 0 -18 yaş arası aşı uygulaması zamanında yapılmayan ve verilerine ulaşılan 111 çocuk dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen çocuklar eksik aşılı ve kaçırılmış aşı fırsatı olanlar olarak iki grupta incelendi.
Bulgular: Çalışmamızda kaçırılmış aşı fırsatı oranı %0,8 olarak tespit edildi. Çalışmaya dahil edilen çocukların yaş ortancası 24 ay, %51,4'ü erkek, %48,6'sı kız ve %55,8'i yabancı uyrukluydu. %70,1'i Mamak ilçesinde ikamet ediyordu. %51,4'ü toplu taşıma aracılığıyla hastaneye ulaşıyordu. Kaçırılmış aşı fırsatı olan çocukların ortanca yaşı eksik aşılı çocukların ortanca yaşından anlamlı derecede büyüktü(p<0,001). Kaçırılmış aşı fırsatı olan çocukların anne ve baba yaşları eksik aşılı gruba göre anlamlı derecede büyük bulundu (sırasıyla p=0,001, p<0,001).Kaçırılmış aşı fırsatı olan çocukların anne ve babalarının eğitim düzeyleri eksik aşılı gruba göre daha düşüktü(sırasıyla p=0,047, p=0,026).Kaçırılmış aşı fırsatı olan çocukların ailelerinin gelir düzeyi eksik aşılı gruba göre anlamlı derecede düşük bulundu (p=0,029).
Sonuç: Çalışmamız kaçırılmış aşı fırsatlarının özellikle daha büyük yaştaki çocuklarda, ebeveynlerin düşük eğitim seviyesi ve düşük gelir düzeyine sahip olduğu ailelerde ve göçmen çocuklarda daha sık olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, aşılama programlarında özellikle dezavantajlı gruplara yönelik stratejilerin geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Sosyoekonomik ve sosyodemografik faktörlerin aşılamadaki rolü dikkate alınarak, aşılama oranlarını artırmak ve toplum sağlığına katkıda bulunmak için hedefe yönelik yaklaşımlar benimsenmelidir.

Abstract:
Objective:To identify children with missed vaccination opportunities in our region, to prevent missed vaccination opportunities by revealing the causes of missed vaccination opportunities, to increase the social immunity rate and to contribute to public health.
Materials and Methods:The study included 111 children aged 0-18 years who were admitted to the Healthy Child Follow-up and Vaccination Outpatient Clinic of the University of Health Sciences Ankara Training and Research Hospital between 1 August 2022 and 1 August 2023 and whose data were accessed. The children included in the study were analysed in two groups as those with incomplete vaccination and those with missed vaccination opportunities.
Results:The rate of missed vaccination opportunity was 0,8% in our study. The median age of the children included in the study was 24 months, 51,4% were boys, 48,6% were girls and 55,8% were foreign nationals. 70,1% of the children resided in Mamak district. 51,4% of the children reached the hospital via public transport. The median age of children with missed vaccination opportunity was significantly older than the median age of children with incomplete vaccination (p<0,001). The maternal and paternal ages of children with missed vaccination opportunities were significantly older than those of children with incomplete vaccination (p=0,001, p<0,001, respectively).The educational levels of the mothers and fathers of the children with missed vaccination opportunity were lower compared to the missed vaccination group (p=0,047, p=0,026, respectively).The income level of the families of the children with missed vaccination opportunity was significantly lower than the group with incomplete vaccination (p=0,029).
Conclusion:Our study revealed that missed vaccination opportunities were more common in older children, in families where parents had low education and low income, and in migrant children. These findings suggest that strategies should be developed in vaccination programmes especially for disadvantaged groups. Considering the role of socioeconomic and sociodemographic factors in vaccination, targeted approaches should be adopted to increase vaccination rates and contribute to public health.