İmmün kontrol noktası inhibitörleri ile indüklenen advers etkilerin araştırılması
Investigation of adverse effects induced  by immune checkpoint inhibitors
Yazar: ÖZGE GÜRSES
Danışman: PROF. DR. OĞUZHAN YILDIZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı / Toksikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Farmasötik Toksikoloji = Pharmaceutical Toxicology ; Onkoloji = Oncology

Özet:
AMAÇ: Yeni bir ilaç grubu olan immün kontrol noktası inhibitörlerinin onkolojideki kullanımı gün geçtikçe artmaktadır. İmmün kontrol noktası inhibitörlerinin önemli klinik yararlarına karşın, bu tedaviler otoimmüniteyi teşvik ederek immün ilişkili advers olaylar ortaya çıkabilmektedir. Bu tür advers olaylar erken tanımlanmazsa tedavinin kesilmesine veya ara verilmesine, hastanın yaşam kalitesinin bozulmasına, hastaneye yatışa ve bazen hayatı tehdit eden komplikasyonlara neden olabilmektedir. Çalışmamızda, immün kontrol noktası inhibitörleri ile tedavi edilen hastalarda advers olayların tanımlanması, derecelendirilmesi ve advers olay gelişmesinde etkili olabilecek olası risk faktörlerinin araştırılması amaçlandı.

GEREÇ VE YÖNTEM: Tek merkezli prospektif çalışma Nisan 2022 ile Nisan 2023 tarihleri arasında yürütüldü. Mevcut/yeni kanser tanısı olan, ilk defa immün kontrol noktası inhibitörü tedavisi alan hastalar çalışmaya dahil edildi. Çalışma popülasyonu, en az 3 ay ve en fazla 1 yıl süreyle takip edildi. Advers olaylar, kan parametrelerindeki anormallik ve/veya ilgili klinik semptomlar ile belirlendi. Tanımlanan advers olaylar derecelendirildi ve sistemsel sınıflandırıldı. Advers olay gelişimini etkileyebilecek olası risk faktörleri analiz edildi.

BULGULAR: 63 hasta, ortalama 155.0072.38 gün takip edildi. Hastaların %65.1'i nivolumab (41), %23.8'i atezolizumab (15), %7.9'u pembrolizumab (5) ve %3.2'si nivolumab/ipilimumab (2) tedavisi aldı. 63 hastanın %73'ünde advers olay gelişti ve 20 hastada çoklu advers olay gelişti.  %95'i (114) grade 1-2 ve %5'i (6) grade 3 olmak üzere 120 advers olay tanımlandı. Otoimmün hastalık öyküsü ile advers olay gelişimi arasında pozitif ilişki; steroid kullanım öyküsü ile advers olay gelişimi arasında negatif ilişki saptandı.

SONUÇ: İmmün kontrol noktası inhibitörleri ilişkili advers olaylar onkoloji pratiğinde yaygın olarak gözlemlendi. Özellikle otoimmün hastalık öyküsü olan hasta grubunun, tedavi süresince yakın takibi gerekmektedir. Onkoloji eczacılarının advers olayların takibi ve yönetiminde önemli bir rol oynayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
AIM: The use of immune checkpoint inhibitors, a new group of drugs, in oncology is increasing day by day. Despite the important clinical benefits of immune checkpoint inhibitors, treatments may promote autoimmunity and lead to immune-related adverse events. If not identified early, these adverse events can lead to treatment interruptions or discontinuations, decreased quality of life, hospitalization and sometimes life-threatening complications. Our study was aimed at identifying and investigating potential risk factors that may influence the development of these adverse events.
  
MATERIALS AND METHODS: This single-center prospective study was conducted between April 2022 and April 2023. Patients with a current/new cancer diagnosis who received immune checkpoint inhibitor therapy for the first time were included in the study. Patients were followed for a minimum of 3 months and a maximum of 1 year. Adverse events were identified by abnormalities in blood parameters and/or related clinical symptoms. These adverse events were graded and systematically classified. Identified adverse events were graded and systematically classified. Possible risk factors that may affect the development of adverse events were analyzed.
 
RESULTS: 63 patients were followed up for a mean of 155.00±72.38 days. 65.1% of patients received nivolumab, 23.8% atezolizumab, 7.9% pembrolizumab and 3.2% nivolumab/ipilimumab. 73% of 63 patients developed adverse events and 20 patients developed multiple adverse events. 120 adverse events were identified, 95% grade 1-2 and 5% grade 3. The most common toxicities were dermatologic, endocrine, pulmonary and gastrointestinal adverse events, respectively. A history of autoimmune disease was positively correlated with adverse events, while a history of steroids use was negatively correlated.
 
CONCLUSION: Adverse events associated with immune checkpoint inhibitors are commonly observed in oncology. Especially, patients with a history of autoimmune diseases should be closely monitored during treatment. Oncology pharmacists are expected to play an important role in monitoring and managing adverse events.