Sosyal bilişsel kariyer kuramı temelli öznel iyi oluş modelinin sınanması
The test of social cognitive model of subjective well-being
Yazar: ESRA ULUBEY
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN IŞIK
Mevlana Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik doyum = Academic life satisfaction ; Akademik kariyer = Academic career ; Akademik yetkinlik = Academic self-efficacy ; Sosyal bilişsel kariyer teorisi = Social cognitive career theory ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin akademik yetkinlik beklentileri, akademik
sonuç beklentileri, akademik hedeflerinde ilerlemeleri, akademik destek ve pozitif duyguları
arasındaki ilişkileri ve bu değişkenlerin akademik doyum ve yaşam doyumuna etkilerini Sosyal
Bilişsel İyi Oluş Modeli çerçevesinde incelemektir.
Çalışma grubu Mevlana Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğrencilerinden oluşmaktadır.
Öğrencilerin 182'si birinci sınıf, 138'i ikinci sınıf olmak üzere toplam 320 kişidir. Verilerin
toplanmasında Türkçe'ye uyarlama çalışmaları yapılan Akademik Yetkinlik Beklentisi,
Akademik Sonuç Beklentisi, Akademik Hedefte İlerleme, Akademik Destek ve Akademik
Doyum Ölçekleri, uyarlama çalışmaları daha önce yapılmış olan Pozitif Negatif Duygu ve
Yaşam Doyumu Ölçekleri kullanılmıştır. Veriler SPSS ve AMOS istatistik paket
programlarıyla analiz edilmiştir. Modelin hipotezlerini sınamak amacıyla yapısal eşitlik modeli
kullanılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda modelin araştırma örneklemine iyi düzeyde uyum gösterdiği
bulunmuştur. Modelde yer alan akademik doyum, yaşam doyumu üzerinde anlamlı düzeyde
etkiye sahiptir. Akademik yetkinlik beklentisi; akademik sonuç beklentisi, akademik hedefte
ilerleme ve akademik doyum üzerinde anlamlı düzeyde etkiye sahiptir. Akademik destek;
akademik yetkinlik beklentisi, akademik sonuç beklentisi, akademik hedefte ilerleme ve
akademik doyum üzerinde anlamlı düzeyde etkiye sahiptir. Pozitif duygular; akademik
yetkinlik beklentisi, akademik destek ve yaşam doyumu üzerinde anlamlı düzeyde etkiye
sahipken, akademik doyum üzerinde anlamlı düzeyde etkiye sahip değildir. Akademik hedefte
ilerlemenin ne akademik doyum ne de yaşam doyumu üzerinde anlamlı düzeyde etkiye sahip
olduğu bulunmuştur. Beklenenin aksine akademik sonuç beklentilerinin, akademik hedefte
ilerleme ve akademik doyum üzerinde anlamlı düzeyde etkiye sahip olmadığı bulunmuştur.
Genel olarak araştırma sonucunda sosyal bilişsel iyi oluş modelinin üniversite öğrencilerinin
akademik doyum ve yaşam doyumunu açıklamada anlamlı bir model olduğunu söyleyebiliriz.
Elde edilen bu bulgular ilgili literatür ve kuramlar ışığında tartışılmış, ileride yapılacak
araştırma ve uygulamalara yönelik önerilerde bulunulmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Akademik yetkinlik beklentisi, akademik sonuç beklentisi, akademik
hedefte ilerleme, akademik destek, akademik doyum, pozitif duygular, yaşam doyumu

Abstract:
The aim of this research is to analyze the relationships between academic self efficacy,
academic outcome expectations, academic goal progress, academic support, positive affect and
to examine the impact of these variables on academic and life satisfaction within the frame of
Social Cognitive Well-Being Model.
The study group includes the students of Faculty of Education, Mevlana University. In total,
320 students participated; 182 were freshmen while 138 were sophomores. Academic Self
Efficacy Scale, Academic Outcome Expectation Scale, Academic Goal Progress Scale,
Academic Support Scale, Academic Satisfaction Scale, Positive Negative Affect Scale and Life
Satisfaction Scale were used to collect the data. The data were analyzed by using statistical
package programs like SPSS and AMOS. Structural Equation Model were applied in order to
test the hypotheses suggested in the model.
Results of the analysis indicated that the model provided a good fit to the data. According to
the results, academic satisfaction predicts significantly life satisfaction. Academic self efficacy
expectation predicts academic outcome expectations, academic goal progress and academic
satisfaction. Academic support has significant effect on academic self efficacy, academic
outcome expectations, academic goal progress and academic satisfaction. Positive affect
predicts academic self efficacy, academic support, life satisfaction but don't predict academic
satisfaction. Academic goal progress predicts neither academic satisfaction nor life satisfaction.
Lastly, contrary to expectations, academic outcome expectations don't predict academic goal
progress and academic satisfaction. In general, it can be concluded that social-cognitive wellbeing
model can explain academic satisfaction and life satisfaction of university students. The
results have been discussed in terms of literature and theory and specific suggestions were
proposed for future studies.
Keywords: Academic self efficacy, academic outcome expectation, academic goal progress,
academic support, academic satisfaction, positive affect, life satisfaction