Adolesanların sağlıklı yaşam biçimi davranışları
Healthy lifestyle behaviors of adolescents
Yazar: AYSUN ARDIÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. M.NİHAL ESİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Sağlık = Health ; Sağlıklı yaşam = Healthy life

Özet:
Bu araştırma adolesan dönemi gençlerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını belirlemek ve etkileyen faktörlerle ilişkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı-ilişki arayıcı tipte planlanmıştır.Araştırmanın örneklemini İstanbul'da Güngören ilçesinde yer alan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı üç anadolu lisesinde okuyan 14-18 yaş grubu arası 912 öğrenci oluşturmuştur.Araştırmanın verileri sağlığı geliştirme modeli temel alınarak araştırıcı tarafından geliştirilen Adolesanların Tanıtıcı Özelliklerini Değerlendirme Formu ve Hendricks, Murdaugh ve Pender (2006) tarafından geliştirilen Adolesan Yaşam Biçimi (AYB) Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. AYB ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır.Verilerin değerlendirilmesinde Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon Testi, T Testi, Ki Kare, Lojistik Regresyon Analizi istatistiksel yöntemleri kullanılmıştır. AYB ölçeğinin güvenirliğini değerlendirmede Croncbach Alpha katsayısı, madde toplam puan korelasyonu; geçerliğini değerlendirmede ise açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi testleri kullanılmıştır.Adolesanların % 58'inin kız olduğu, % 62,5'inin il merkezinde doğduğu ve % 82,8'inin yaşamının son beş yılını büyük şehirde geçirdiği bulunmuştur. Adolesanların % 44,6'sının annesi ilkokul mezunu iken % 36'sının babası lise mezunudur. Adolesanların % 69,3'ü sağlığını ?iyi? olarak ifade etmiştir. Adolesanların toplam sağlık davranışları puanı ortalama 122,1±14,5 olarak bulunmuştur. Toplam sağlık davranışları puanı ile; yaş, yaşanılan yer, baba eğitimi, anne mesleği, aile ve arkadaş ilişkisi, akraba ile görüşme sıklığı, hastalık varlığı ve sağlık algısı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Lojistik regresyon analizi ile sağlık davranışları üzerinde etkili faktörler olarak baba eğitimi ve sağlık algısı bulunmuştur. Buna göre sağlık davranışını; babanın üniversite mezunu olması 3,4 kat ( OR=3,45, % 95 CI=1,95-6,11), sağlığı iyi düzeyde algılama ise 3,8 kat (OR=3,89, % 95 CI=1,24-12,24) arttırmaktadır. Benzer çalışmalarla karşılaştırıldığında araştırma grubundaki adolesanların sağlık davranışı puanlarının iyi düzeyde olduğu bulunmuştur. Çalışma sonuçlarının benzer çalışmalar ve adolesan sağlığını geliştirme programları için temel veri olduğu düşünülmüştür.Anahtar Kelimeler : Adolesan dönemi, Sağlık davranışı, Sağlığı geliştirme, HemşirelikBu çalışma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: T-900

Abstract:
This study was designed in descriptive-correlational in order to determine the healthy lifestyle behaviors of the adolescences and to examine the relationships between the factors influenced.The sample population was composed of 912 students in 14-18 age group attending three different high schools of Ministry of National Education in Gungoren, Istanbul.The data concerning this study was collected through the form for Evaluation of Adolescents? Characteristics developed by the researcher based on the health promotion model and through Adolescent Lifestyle Profile (ALP) scale developed by Hendricks Murdaugh and Pender. The validity and reliability studies of the ALP scale were carried out.The following statistical methods were employed in evaluating the data: Variance Analysis (ANOVA), Pearson Correlation Test, T-Test, Chi-Square, and Logistic Regression Analysis. Cronbach Alpha and item-total point correlation were used to assess the reliability of the ALP scale.It was found that 58% of the students were female; 62,5% were born in a city center; and 82,8% lived in a big city for the preceding five years. While the mothers of 44,6% of the students were primary school graduates, the fathers of 36% of the students were high school graduates. 69,3% of the students reported that they were in ?good? health. The total health behavior points of the students were found as 122,1±14,5 on average. A meaningful relationship was found between total health behavior point and age, location, educational background of fathers, mothers? occupation, the relationship between family and friends, presence of an illness, and perceived health status. By means of regression analysis, educational background of fathers and perceptions about health were determined as influential factors in health behaviors. Accordingly, having a father with a university degree increases health behavior 3,4 times (OR=3,45, 95% CI=1,95-6,11) and perception about health at a good level increases health behavior 3,8 times (OR=3,89, 95% CI=1,24-12,24). Compared with similar studies, it was determined that the health behavior points of the students involved in the research group were at a good level. It was considered that the results of the study were basic data for similar studies and for programs to develop adolescence health.Key Words: Adolescent, Health behavior, Health promotion, Nursing.The present work was supported by the Research Fund of Istanbul University. Project No. T-900.