Apartheid'den siyah ekonomik güçlendirmeye Güney Afrika: Sermaye birikiminin tarihselliğinde ırk ve sınıfın yeniden eklemlenmesi
South Africa, from apartheid to black economic empowerment: The rearticulation of race and class upon the historicity of capital accumulation
Yazar: TOLGA TÖREN
Danışman: PROF. DR. MEHMET RIZA TÜRKAY
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Kalkınma İktisadı ve İktisadi Büyüme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Afrika = Africa ; Afrika ülkeleri = African countries ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik gelişmeler = Economic developments ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Güney Afrika = South Africa ; Irk = Race ; Kapitalizm = Capitalism ; Sermaye = Capital ; Sermaye birikimi = Capital accumulation ; Sınıf oluşumu = Class formation

Özet:
Bu çalışmanın amacı Güney Afrika'da apartheid rejiminin 1994 yılında ortadan kalkmasının ardından yaşanan süreci sermaye birikimi perspektifinden analiz etmektir. Güney Afrika'nın sosyal gerçekliğinin ırk sorununa ve ırksal ilişkilerin sermaye birikimi sürecinde oynadığı role değinmeksizin anlaşılamayacağı noktasından hareket eden çalışma beş bölümden oluşuyor. Giriş bölümünü takibeden birinci bölümde apartheid sonrası literatür ve Güney Afrika'nın kapitalist gelişme sürecine ilişkin en önemli tartışma başlıklarından birisini oluşturan ırk-sınıf ya da ırk ayrımcılığının kapitalist gelişme sürecindeki rolüne ilişkin tartışma ele alınıyor. Sonrasında ise bu çalışmanın her iki sorunsala ilişkin yaklaşımı formüle ediliyor. İkinci bölümde Harold Wolpe tarafından formüle edilen üretim tarzlarının eklemlenmesi yaklaşımından hareketle apartheid öncesi dönem ele alınıyor. Çalışmanın üçüncü bölümü apartheid dönemine ayrılıyor. Başta, asli aktörleri Afrika Ulusal Kongresi (ANC), Güney Afrika Komünist Partisi (SACP) ve Güney Afrika Sendikalar Kongresi (COSATU) olan Kongre İttifakı tarafından yürütülen olmak üzere, apartheid karşıtı mücadele ise bu bölümde ele alınan bir diğer konu başlığı. Dördüncü bölümde 1990 - 1994 yıllarını kapsayan, apartheidden ?yeni? Güney Afrika'ya geçiş yılları ele alınıyor. Kimi uluslararası gelişmelerin etkisi altında ANC, SACP ve COSATU'nun politikalarında ortaya çıkan farklılaşma da bu bölümde ele alınan bir diğer olgu. Çalışmanın beşinci bölümünde Siyah Ekonomik Güçlendirme programından hareketle apartheid sonrası Güney Afrika ele alınıyor. Çalışmada apartheid sonrası Güney Afrika'nın ırk ve sınıfın yeniden eklemlenmesini temsil ettiği, Siyah Ekonomik Güçlendirme programının, sınıf ilişkilerine olduğu kadar ırk ilişkilerine de dayanması ve aparthied sonrası sürecin eşitsiz ve bileşik gelişme boyutunu yansıtması suretiyle bu süreçte oldukça önemli bir rol oynadığı argümanı dile getiriliyor.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the process having been experienced in South Africa since the collapse of the apartheid regime in 1994 from the perspective of capital accumulation. The study moving from the point that social reality of South Africa cannot be understood without dealing with the race issue and role played by racial relations in capital accumulation process consisted of five chapters. In the first chapter following the Introduction, the literature on the post apartheid South Africa and on the race class debate, one of the most important debates on South Africa's capitalist development process, are focused on. Afterwards the approach of this study on both issues is formulated. In the second chapter, the pre apartheid period is addressed with particular focus on the approach of the articulation of mode of production formulated by Harold Wolpe. The third chapter of the study is devoted to the apartheid period. Anti apartheid struggle, especially led by the Congress Alliance, basic actors of which were the ANC, SACP and COSATU is the other issue dealt with in this chapter. In the fourth chapter the transition period from apartheid to the "new" South Africa, the years between 1990 and 1994, is addressed. Changing character of policies followed by the ANC, SACP and COSATU against the apartheid regime under the effect of international developments of the 1990s is the other issue dealt with in the chapter. In the fifth chapter of the study the post apartheid period are handled with particular focus on the Black Economic Empowerment (BEE) program. In the study it is argued that post apartheid South Africa represents the re-articulation of race and class and the Black Economic Empowerment program plays a significant role in this process, by relying on race relations as well as class relations and reflecting uneven and combined development dimension of post apartheid period.