Sağlıklı çalışma ortamı değerlendirme aracının Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Adaptation of healthy work environment assessment tool into turkish: A validity and reliability study
Yazar: BAŞAK SARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ŞANLI
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Yoğun bakım = Intensive care ; İş ortamı = Work environment

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, Sağlıklı Çalışma Ortamı Değerlendirme Aracını Türkçeye uyarlamak üzere geçerlik ve güvenirliğini test etmek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Metodolojik türde olan bu araştırma, bir üniversite hastanesinin yetişkin yoğun bakım ünitelerinde Temmuz 2022-Şubat 2023 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini yetişkin yoğun bakım ünitelerinde çalışan ve örnekleme alınma kriterlerini karşılayan 290 hemşire oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında, Hemşire Bilgi Formu, Sağlıklı Çalışma Ortamı Değerlendirme Aracı ve Hemşirelik İş İndeksi-Hemşirelik Çalışma Ortamını Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Aracın uyarlanması; psikolinguistik özelliklerin incelenmesi, pilot uygulama yapılması, psikometrik özelliklerin incelenmesi (geçerlik ve güvenirlik çalışması) aşamalarında yürütülmüştür. Veriler, kapsam geçerlik indeksi, korelasyon katsayısı, doğrulayıcı faktör analizi, uyum iyiliği istatistikleri, Hotelling T2 testi ve Cronbach alfa katsayısı ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Kapsam geçerliği için uzman görüşü alınmış ve tüm maddelerin kapsam geçerlik indeksinin 0.80 ve üzerinde olduğu belirlenmiştir. Kendall W uyum katsayısı dil/ifade uygunluğu için 0.038 (p=0.660), içerik/kapsam uygunluğu için 0.053 (p=0.429) olarak bulunmuş ve uzman görüşleri arasında uyum olduğu gösterilmiştir. Eş zaman geçerliğinde iki ölçek toplam puanları arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (r=0.544, p=0.000). Doğrulayıcı faktör analizine göre, aracın yapısal denklem model sonucunun 15 madde ve 6 faktörlü yapısıyla ilişkili olduğu bulunmuştur. Test-tekrar test, aracın zamana karşı değişmez olduğunu göstermiştir. Yarıya bölme yöntemi ile aracın iç tutarlılığının olduğu saptanmıştır. Cronbach alfa değerlerinin, aracın alt boyutlarında 0.515-0.704 arasında, tüm araçta 0.842 olduğu belirlenmiştir. Madde-toplam test korelasyon değerleri, 0.307-0.566 arasında bulunmuştur. 
Sonuç: Sağlıklı Çalışma Ortamı Değerlendirme Aracının Türkiye'deki yetişkin yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin çalışma ortamını değerlendirmede, geçerli ve güvenilir bir araç olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to adapt the Healthy Work Environment Assessment Tool to Turkish and then to test its validity and reliability.
Materials and Methods: This methodological study was conducted in the adult intensive care units of a university hospital between July 2022 and February 2023. To collect the study data, the Nurse Information Form, Healthy Work Environment Assessment Tool, Practice Environment Scale of the Nursing Work Index were used. The stages of the adaptation of the tool were as follows: analyzing psycholinguistic features, making pilot application, investigating psychometric features. Data were analyzed with content validity index, correlation coefficient, confirmatory factor analysis, goodness-of-fit index, Hotelling's T2 test and Cronbach alpha coefficient.
Results: Expert opinion was taken for content validity and it was determined that the content validity index of all the items was 0.80 and above. Kendall's coefficient of concordance was determined as 0.038 for language/expression suitability, and 0.053 for content/scope suitability. According to the confirmatory factor analysis, the structural equation model result of the tool was related to its 15-item and 6-factor structure. Test-retest results indicated that the scale's stability did not change over time. The Cronbach's alpha value was 0.842 for the overall instrument and ranged between 0.515 and 0.704 for its sub-dimensions. Item-total test correlation values ranged between 0.307 and 0.566. 
Conclusion: We concluded that the Healthy Work Environment Assessment Tool was a valid and reliable tool for the assessment of the work environment of nurses working in adult intensive care units in Turkey.