Roma dönemi çukurovasında sıtma
Malari in the roma era in cukurova
Yazar: MEHMET GAZİ KOBANER
Danışman: PROF. DR. İLTER UZEL
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tarih Bölümü / Deontoloji ve Tıp Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics

Özet:
Eğer İ.S. Dördüncü ve beşinci yüzyıllarda; güneşin radyan enerjisinin %0.08 artması, Toros dağlarındaki tektonik hareketlenme gibi etkenler üst üste gelmeseydi; Akdeniz bir metre kadar yükselmeyecek, havalar daha sıcak ve nemli, göller ise bataklıklar haline gelmeyecekti. Sonuçta Anadolu'da Neolitik dönemden bu yana varlığı bilinen sıtma bu dönemde Çukurova bölgesinde endemik olarak kalacaktı. Ancak böyle olmadı ve sıtma, zayıf ve umutsuz hale getirdi. Şan şöhret güç ve pahalı hediyeler isteyen pagantanrılara, fakirleşmiş Çukurovainsanının verebileceği bir şey kalmamıştı. Sağaltım için atesin tanrısı (Teos Piretos)'na başvuran sıtmalılara tanrı olumsuz yanıt veriyordu. Yeni tanrılara gereksinim vardı. Bunlar fukaranın, gurabanın, ezilenin, hastanın, umutsuzun tanrıları olmalıydı. Tüm sıkıntıların biteceği bir Cennet vaad edilmeliydi. Çok sağlıklı olanlar dünyevi zevklere dalarak günah işyelecekleri için bu cennete girememeliydi. İ.S. dördüncü yüzyıl başında Constantius'un Milano fermanıile Roma dünyasında yasallık kazanan Hıristiyanlık, aynı yüzyılın sonunda Theodoziuz döneminde resmi tek din haline geldi. Tek din, Yumurtalık Aksleipeionu'nu ve İskenderiye Serapis tapınağını temellerine kadar yıkılarak kutlandı. Konuyu araştırırken, antik metinler, Yumuktepe Yüceörendeki kemik bulgularının morfolojisi ve diğer arkeolojik buluntular, dönemin iklim ve coğrafyası değerlendirildi. Sıtma ve sivrisineğin evrimsel gelişimini anlatırken moleküler biyolojik verilerden yararlanıldı. Sonuçta sivrisineğin kanat darbesiyle yıkılan Roma imparatorluğunun külleri arasında ikinci Roma'nın nasıl doğduğu irdelendi.

Abstract:
If events like the radiant heat of sun going up 0.08 %, an the techtonic movements in The Tauros Mountains did not take place in 4th centuries A.C.; The Mediterranean sea lvel would not increase, weather would not warm up an become more humid and the lakes would not turn into swamp areas. As a result, malaria would not remain in Cukurova of Anatolia as endemic since the Neolitic era. However, this did not happen and malaria together with its epidemic and pandemic caused looses of life as well as making people ill, weak and hopeless. Poor Cukuorova people had nothing left to offer to Pagan Gods wanting fame, power and expensive gifts. Godr (Teos Piretos) gave negative reactions people who asked for wellness. New Gods were needed. These would be Gods for the poor, inferior and the hopeless. A heaven where all would be solved was needed to be promissed. The very healty should not be allowed in this heaven because they would commit sins because of their earthly pleasures. Christianity became the single formal religion in the beginning of forth century A.C. with the Milan Declaration of Constantius. This single religion was celebrated by burning Yumurtalık Askleipeion and İskenderiye Serapis Temples down to its foundations. While studying the Yumuktepe and Yuceören gave clues about the malaria in the Roman era. Molecular biological information were used for studying malaria's and mosquiote's evolutions. As a result, the second Roman Empire which was rising from the ashes of the First Roman Empire collapsed by the mosquito's wing slap was investigated.