Yapay zihin problemine felsefi bir bakış
A philosophical perspective on the artificial mind problem
Yazar: GİZEM ÖZTÜRK DİLEK
Danışman: PROF. DR. MEHMET VURAL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Yapay zeka = Artificial intelligence ; Zihin = Mind ; Zihin felsefesi = Mind of philosophy

Özet:
Yapay zeka, bilim ve teknolojinin gelişmesiyle birlikte önemli bir çalışma alanı kazanmıştır. İnsan zekasını yapay bir sistemde yeniden oluşturmak isteyen yapay zeka alanı bunun ötesine geçerek insan zihninin bilişsel yeteneklerinin, çok boyutlu düşünme biçimlerini geliştirebilen makinelerin sosyal yaşamın vazgeçilmez bir parçası olarak yer almasında başarılı adımlar atmaktadır. Dolayısıyla yapay zeka yalnızca bilim, mühendislik ya da teknolojiye özgü araştırmaların sınırlarının ötesinde olmayıp pek çok kişiyi ilgilendiren önemli bir proje olarak yer almaktadır. Yapay zeka alanının insan zihninin gizemini çözmeye yönelmesi, insanın öznel yapısındaki diğer hususların da incelenmesini zorunlu kılmaktadır. Özellikle bilinç, yaratıcılık, özgür irade gibi insani yetiler ile zihin bir bütün haline gelmektedir. Bu düşüncelerden hareketle bu çalışmada zihin, felsefe ve yapay zeka ilişkisinden yola çıkılarak "İnsan zihninde mekanistik veya algoritmik bir ifade var mı, zihin bir bilgisayar programına indirgenebilir mi?" sorularına cevap aranmaktadır. 
Çalışmanın ilk bölümünde felsefe ve yapay zeka ilişkilendirilerek zihne dair sorgulamalar zihin felsefesi ekseninde ele alınmıştır. Birinci bölümün akabininde yapay zihnin imkanına dair tartışmalara yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise yapay zihnin imkânı tartışmalarından hareketle insanın sahip olduğu haklara sahip olup olamayacağı tartışılmıştır.

Abstract:
Artificial intelligence has gained an important field of study with the development of science and technology. The field of artificial intelligence, which wants to reconstruct human intelligence in an artificial system, goes beyond this and takes successful steps to include the machines that can develop the cognitive abilities of the human mind and its multi-dimensional thinking styles as an indispensable part of social life. Therefore, artificial intelligence is not only beyond the boundaries of science, engineering or technology-specific research, but it is an important project that concerns many people. The fact that the field of artificial intelligence tends to solve the mystery of the human mind makes it necessary to examine other issues in the subjective structure of human. In particular, the mind becomes a whole with human abilities such as consciousness, creativity and free will. Based on these thoughts in this study, starting from the relationship between mind, philosophy and artificial intelligence, "Is there a mechanistic or algorithmic expression in the human mind, can the mind be reduced to a computer program?" are type of the questions which are answers sought.
In the first part of the study, by relating philosophy and artificial intelligence, inquiries about the mind are discussed in the axis of philosophy of mind. Following the first part, discussions on the possibility of artificial mind are given. In the third part, based on the discussions of the possibility of the artificial mind, it is discussed whether human beings can have their rights.