Uzaktan öğrenme ortamının öğrencilerin bilişsel stillerine göre bilişsel senaryo oluşturma becerilerine, akademik başarılarına ve öğrenmenin kalıcılığına etkisi
The effect of distance learning environment on the ability of students? creation of scenarios, academic successes and stability of learning in terms of their cogntive styles
Yazar: ÖZKAN ÇELİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BİLAL DUMAN
Muğla Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Bilişsel tarzlar = Cognitive styles ; Kalıcılık = Permanence ; Senaryo = Scenario ; Uzaktan öğrenme = Distance learning ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenme = Learning ; Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme dersi = Instructional technologies and material development course

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı uzaktan öğrenme ortamının, öğrencilerin bilişsel stillerine göre (alan bağımlı/alan bağımsız), öğrenme süreci içerisinde belirlenen hedeflere ulaşmada ve problem çözmede yol gösterici araç olan bilişsel senaryoları oluşturma becerilerine, akademik başarılarına ve derste öğrenilenlerin kalıcılığına etkisini belirlemektir. Araştırma, 2008-2009 eğitim öğretim yılı bahar döneminde, 10 haftalık sürede, Muğla Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Eğitimi Anabilim Dalı ve Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalı'nda öğrenim görmekte olan ve ?Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı? dersini alan 2. sınıf öğrencileriyle yürütülmüştür. Araştırmada ön-test, son-test kontrol gruplu deneysel model kullanılmıştır.Araştırma başlangıcında öğrencilerin bilişsel stillerini belirlemek amacıyla ?Saklı Şekiller Grup Testi (Group Embedded Figure Test-GEFT)? kullanılmıştır. Öğrencilerin testten aldıkları puanlar doğrultusunda deney ve kontrol grupları yansız olarak seçilmiştir. Deney ve kontrol grupları cinsiyetleri, bilişsel stil puanları ve sayıları bakımından eşitlenmeye çalışılmıştır. Daha sonra her iki gruptaki öğrencilere ?Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı? dersi kazanımlarını kapsayan başarı testi uygulanmış, veriler doğrultusunda yapılan bağımsız gruplar t-testi analizi sonucunda ön bilgi düzeyleri arasında anlamlı bir farka rastlanamamıştır. Yine araştırmaya başlamadan önce her iki grup öğrencilerinin de ?uzaktan öğrenme? anatemasıyla verilen bir problemle ilgili bilişsel senaryo oluşturma becerileri bağımsız gruplar t-testi ile analiz edilmiş ve istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşmaya rastlanamamıştır.Deneysel işlem sürecinde deney grubu öğrencilerine, web tabanlı uzaktan öğrenme ortamları sunularak verilen bilişsel senaryo eğitimi ile müfredat konuları işlenmiş, kontrol grubu öğrencilerine ise geleneksel olarak adlandırılan sınıf ortamında bilişsel senaryo oluşturma eğitimi verilerek dersler işlenmiştir. Araştırmanın sonunda ise, her iki gruba da verilen bir problem cümlesine ilişkin bilişsel senaryo oluşturma becerileri ölçülmüş, ayrıca ön-test olarak uygulanan başarı testi son-test olarak tekrar uygulanmıştır. Bilişsel senaryolardan elde edilen verilere Mann Whitney U testi, başarı testinden elde edilen puanlara ise kovaryans analizi uygulanmıştır. Son test uygulamasından yirmi sekiz gün sonra başarı testi ve ?uzaktan eğitim? temalı problem içeren bilişsel senaryo oluşturma etkinliği tekrar uygulanarak öğrencilerin edindikleri bilgilerin kalıcılığına t-testi ve kovaryans analizleri ile bakılmıştır. İstatistiki işlemler SPSS 14.0 paket programı ile analiz edilmiş ve elde edilen verilerin yorumlanmasında .05 anlamlılık düzeyi olarak kabul edilmiştir. Bu işlemlerden sonra yapılan uygun istatistikler sonucunda başarı düzeyleri ve kalıcılıkları arasında bir farklılaşmaya rastlanamamıştır. Ancak bilişsel senaryo oluşturma becerilerinde deney grubundaki alan bağımsız stil lehine anlamlı bir farkın olduğu görülmüştür.Ayrıca her grubun kendi içerisinde farklı bilişsel stillere (alan bağımlı/alan bağımsız) sahip öğrencilerin, sahip oldukları bilişsel stiller bakımından da başarı düzeyleri ve kalıcılık arasında anlamlı bir farklılaşmaya rastlanamamıştır. Ancak bilişsel senaryo oluşturma becerilerinde hem deney hem de kontrol grubundaki alan bağımsız stilleri lehine anlamlı bir farkın olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effect of distance learning on the students? ability of creation of cognitive scenarios which is a means in problem solving and to reach the goals and objectives determined during the learning process, their academic successes and the stability of what is learnt in the course in terms of their cognitive styles (field dependent/field independent). The study was conducted in 2008-2009 Spring academic year at Muğla University during ten-week period with the sophomores studying in Pre-School Teaching and Art Teaching Department of Education Faculty. The students were also taking the course of ?Learning Technologies and Material Design?. In the research pre-test, post-test, experimental model with control group was used.Embedded Figure Test-GEFT was used to determine the cognitive styles of the students at the beginning of the study. Experimental and control groups were chosen objectively according to the scores the students got from the test. Experimental and control groups were tried to be equalized in terms of gender, scores of cognitive styles and their numbers. Then, achievement test which covers the objectives of the course of ?Learning Technologies and Material Design? was applied to the students in both groups. After the result of t-test analysis of independent groups which was carried out according to the data, it was found out that there was no meaningful difference between the pre-knowledge of the groups. Moreover, before the study started, both groups of the students? ability to create acognitive style with the main theme of ?distance learning? was analysed by independent groups? t-test and no meaningful difference was found statistically.During the process of experimental operation, the subjects of the curriculum were taught by the education of cognitive scenarios which the students of experimental group were presented via web-based distance learning environment, however; the lessons were taught to control group students in the classes which are called as traditional by teaching them the formation of cognitive scenarios. At the end of the research, the ability of formation of cognitive scenarios related to a problem sentence given to both groups was evaluated. In addition, the achievement test which was applied as pre-test was reapplied as post-test. Mann Whitney U test was applied to the data obtained from cognitive scenarios and covariance analysis was applied to the scores obtained from achievement test. After post-test was applied a month later, the activity of formation of cognitive scenario which included a problem with a theme of ?distance learning? was applied again and the stability of the knowledge the students acquired was checked by t-test and covariance analysis. Statistical operations were analysed by SPSS 14.0 and .05 was accepted as significance level in the interpretation of the data obtained. Differentiation was not found between the achievement level and the stability as a result of the suitable statistics performed after these operations. However, there was a meaningful difference in favour of the field independent style in the experimental group in the ability of formation of cognitive scenarios.Moreover, there was no meaningful difference between the achievement success and the stability in terms of the cognitive styles the students have due to the different cognitive styles (field dependent/field independent) the students have in each group. However, there was a meaningful difference in favour of the field independent style both in the experimental group and the control group in the ability of formation of cognitive scenarios.