Fikir öneri sistemlerinin tasarlanmasında pisagor bulanık AHP ile bütünleştirilmiş aralık değerli pisagor bulanık QFD yaklaşımının kullanılması
Using interval valued pythagorean fuzzy QFD approach integrated with pythagorean fuzzy AHP in designing idea suggestion systems
Yazar: MERVE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. AYTAÇ YILDIZ
Bursa Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
İnovasyon, yeni fikirlerin üretilmesi, geliştirilmesi ve uygulanarak bir değere dönüştürülmesi olarak tanımlanmaktadır. İşletmelerin günümüz rekabetçi ortamında hayatta kalabilmeleri ve büyüyebilmeleri için tüm süreçlerinde inovasyon yapmaları hayati önem taşımaktadır. İnovasyon yapmak için ise önemli bir fikir kaynağı olan başta çalışanlar olmak üzere tüm paydaşların (tedarikçiler, müşteriler vb.) fikirleri toplanmalıdır. Bu noktada tüm paydaşların fikirlerinin toplanması ve değerlendirilmesi sürecinde kullanılan fikir öneri sistemleri devreye girmektedir. Ancak, bu sistemlerden maksimum derecede faydalanmak için kullanımı kolay, yalın ve fonksiyonel bir şekilde tasarlanması gerekmektedir. Bu çalışmada, inovasyon sistemlerinin vazgeçilmez bir unsuru olan fikir öneri sistemlerinin kullanımı kolay, yalın ve fonksiyonel olarak tasarlanması için belirsizlikleri önemli ölçüde ortadan kaldıran ve pisagor bulanık kümeleri kullanan Pisagor bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (Pythagorean Fuzzy Analytical Hierarchy Process PF-AHP) ile bütünleştirilmiş aralık değerli Pisagor bulanık Kalite Fonksiyon Göçerimi (Interval Valued Pythagorean Fuzzy Quality Function Deployment IVPF-QFD) yaklaşımının kullanılması amaçlanmıştır. Çalışmada, ilk olarak literatür ve işletmelerin görüşleri doğrultusunda belirlenen fikir öneri sistemi müşteri isteklerinin önem ağırlıkları, PF-AHP yöntemi ile belirlenmiştir. Daha sonra, bu önem ağırlıkları IVPF-QFD yönteminde kullanılarak müşteri isteklerini karşılayacak olan teknik gereksinimlerinin önem sıralaması elde edilmiştir. Yapılan çalışmadan elde edilen sonuca göre müşterilerin fikir öneri sistemlerinden talep ettikleri en önemli özellik "şirketin mevcut sistem ve teknoloji altyapısına uygun bir şekilde diğer uygulamalara (IK, ERP vb.) entegre edilebilme" olurken, teknik gereksinimler açısından "kullanıcı yönetimi" en kritik unsur olarak belirlenmiştir. Yapılan çalışmanın fikir öneri sistemlerinin tasarlanmasında pisagor bulanık kümeleri kullanan ilk çalışma olma özelliğinden dolayı bu sistemleri kullanmak isteyen araştırmacılar ve işletmeler için bir rehber olması hedeflenmektedir.

Abstract:
Innovation is defined as the generation, development and implementation of new ideas and their transformation into value. It is vital for businesses to innovate in all their processes in order to survive and grow in today's competitive environment. In order to innovate, the ideas of all stakeholders (suppliers, customers, etc.), especially employees, who are an important source of ideas, should be collected. At this point, idea suggestion systems used in the process of collecting and evaluating the ideas of all stakeholders come into play. However, in order to benefit from these systems to the maximum extent, they must be designed in an easy-to-use, simple and functional way. In this study, it is aimed to use the interval-valued Pythagorean fuzzy Quality Function Deployment approach integrated with the Pythagorean fuzzy Analytic Hierarchy Process, which significantly eliminates uncertainties and uses Pythagorean fuzzy sets, in order to design easy-to-use, simple and functional idea suggestion systems, which are an indispensable element of innovation systems. In the study, firstly, the importance weights of customer requests in the idea suggestion system, which were determined in line with the literature and the opinions of the businesses, were determined by the PF-AHP method. Then, these importance weights were used in the IVPF-QFD method to obtain the importance ranking of the technical requirements that will meet customer demands. According to the results obtained from the study, the most important feature that customers demand from idea suggestion systems is "the ability to be integrated into other applications (HR, ERP, etc.) in accordance with the company's existing system and technology infrastructure", while "user management" is the most critical element in terms of technical requirements. has been determined. Since the study is the first to use Pythagorean fuzzy sets in designing idea suggestion systems, it is aimed to be a guide for researchers and businesses who want to use these systems.