Psikolojik danışman adaylarının stresle başa çıkma tarzlarının çok yönlü eylemli kişilik özelliklerine, öznel iyi oluşlarına ve risk faktörlerine göre incelenmesi
Investigation of the stress-coping styles of prospective psychological counselors according to their multi-measure agentic personality traits, subjective well-being and risk factors
Yazar: MERVE GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. FULYA ŞAHİN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Kişilik özellikleri = Personality traits ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Risk = Risk ; Risk faktörleri = Risk factors ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Araştırma, psikolojik danışman adaylarının stresle başa çıkma tarzlarının çok yönlü eylemli kişilik özelliklerine, öznel iyi oluşlarına, risk faktörlerine sahip olmalarına ve bazı kişisel değişkenlere göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini incelemek için yapılan betimsel türde bir çalışmadır. Araştırma örneklemini 2016-2017 Bahar yarıyılında Yıldız Teknik Üniversitesi ve İstanbul Aydın Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Programına kayıtlı üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. 356 kadın, 120 erkek olmak üzere toplamda 476 psikolojik danışman adayı araştırmaya katılmıştır. Araştırmada gerekli verileri elde etmek için geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış olan "Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği", "Çok Yönlü Eylemli Kişilik Özellikleri Ölçeği", "Öznel İyi Oluş Ölçeği", "Risk Faktörlerini Belirleme Listesi" ile "Kişisel Bilgiler Formu" kullanılmıştır. Araştırmada, psikolojik danışman adaylarının stresle başa çıkma tarzlarının, çok yönlü eylemli kişilik özelliklerine, öznel iyi oluşlarına, risk faktörlerine sahip olmalarına ve kişisel değişkenlere göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirleyebilmede Parametrik İstatistik olan MANOVA (Çok Değişkenli Varyans Analizi) Tekniğinden yararlanılmıştır. Grup ortalama puanlarını karşılaştırmak için ise WilksLambda (λ) testinden yararlanılmıştır. Ayrıca Welch Testi de yapılmıştır. Farklılığın nereden kaynaklandığını belirleyebilmek için t-testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, psikolojik danışman adaylarının % 50.9'u yüksek çok-yönlü eylemli kişilik özelliklerine sahipken; %49.1'inin düşük çok-yönlü eylemli kişilik özelliklerine sahip olduğu bulunmuştur. Psikolojik danışman adaylarının % 52.2'si yüksek öznel iyi oluş özelliklerine sahipken; % 47.8'i düşük öznel iyi oluş özelliklerine sahiptir. Psikolojik danışman adaylarının % 71.4'ünde risk faktörleri vardır. Psikolojik danışman adaylarının stresle başa çıkma tarzı olarak % 52.7'si kendine güvenli tarzı göstermekte; % 49'u çaresiz tarzı göstermekte; % 49'u boyun eğici tarzı göstermekte; % 57.4'ü iyimser tarzı göstermekte ve % 53.2'si sosyal desteğe başvurma tarzını göstermektedir. Ayrıca araştırmanın sonuçları, psikolojik danışman adaylarının çok yönlü eylemli kişilik özelliklerine, öznel iyi oluşlarına, risk faktörlerine, cinsiyete ve özel ya da devlet üniversitelerinde öğrenim görmeye göre stresle başa çıkma tarzları puanlarının anlamlı olarak farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. 

Anahtar Kelimeler: Psikolojik Danışman Adayları, Stresle Başa Çıkma Tarzları, Çok Yönlü Eylemli Kişilik Özellikleri, Öznel İyi Oluş, Risk Faktörleri

Abstract:
The study is a descriptive study designed to investigate whether psychological counselor candidates' coping styles with stress differentiate at a significant level or not in terms of  their multi-measure agentic personality traits, subjective well-being, risk factors and certain personal variables. The sample of the research consists of the university students registered in the Education Faculty, department of Educational Sciences, Guidance and Psychological Counseling programme in spring semester 2016-2017 from Yıldız Technical University and Istanbul Aydin University. A total of 476 psychological counselor candidates, 356 female and 120 male, participated in the research. The measurement tools used to obtain research data are "The Scale of Coping Styles with Stress", "The Multi- Measure Agentic Personality Scale", "Subjective Well-Being Scale", "List for Identifying Risk Factors" and "Personal Information Form". In the research,  MANOVA (Multivariate Analysis of Variance), which is parametric statistics,  is used to determine whether psychological counselor candidates' coping styles with stress differentiate at a significant level or not in terms of  their multi-measure agentic personality traits, subjective well-being, having risk factors and personal variables. The Wilks'Lambda (λ) test was used to compare group mean scores. Welch Test was also used. The t-test and the Mann-Whitney U test were used to determine where the difference originated. According to the results of the study, 50.9 %  of psychological counselor candidates has high level of multi-agentic personality characteristics and 49.1% of them has low level of multi-agentic personality characteristics. 52.2 % of them has high level of subjective well-being and 47.8 % of them has low level of subjective well-being. 71.4 % of them has risk factors. In terms of their coping styles with stress, 52.7 % of them shows self-confidenr style, 49 % of them shows helpless style, 49 % of them shows submissive style, 57.4 % of them shows optimistic style and 53.2 % of them shows seeking of social support style. Also, the results of the study revealed that psychological counselor candidates' scores on coping styles with stress differ significantly according to their multi-measure agentic personality traits, subjective well-being, risk factors, gender, and studying at private or state universities. 

Key Words: Psychological Counselor Candidates, Coping Styles with Stress, Multi-Measure Agentic Personality, Subjective Well- Being, Risk Factors