Emirdağ'da yaşayan ve emirdağ'dan belçika'ya göç etmiş kişilerin hasta hakları konusundaki tutumlarının belirlenmesi
Investigating the attitudes of individuals living in Emirdag and individuals emigrated from emirdag to belgium regarding the patient rights
Yazar: VAHİDE KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER DEMİRSOY
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics
Dizin: Afyonkarahisar-Emirdağ = Afyonkarahisar-Emirdağ ; Etik kültür = Ethical culture ; Hasta hakları = Patient rights ; Sağlık tutumları = Health attitudes ; Uluslararası göç = International migration ; Çok kültürlülük = Multiculturalism ; İnsan hakları = Human rights ; İşçi göçü = Worker migration

Özet:
Amaç: Mevcut çalışmanın amacı, Belçika'da ve Emirdağ'da yaşayan kişilerin hasta hakları konusunda tutumlarının ve tutum geliştirmede kültürel farklılıkların etkisinin belirlenmesidir.
Kapsam: Bu araştırmada aynı etnik kökene, ortak sosyal ve kültürel sermayeye sahip fakat farklı coğrafyalarda yaşamını sürdüren "Emirdağ'da yaşayan (n=521) ve Emirdağ'dan Belçika'ya göç etmiş kişilerin (n=522)" hasta hakları konusunda tutumları ölçülmüştür. 
 Yöntem: Nicel araştırma yaklaşımının kullanıldığı mevcut çalışmada likert tipi "Hasta Haklarını Kullanma Tutum Ölçeği (HHKTÖ)" ve demografik soru formu kullanılarak toplam 1043 katılımcıdan veri elde edilmiştir. Analiz yöntemi olarak parametrik olmayan Mann Whitney-U ve Kruskal Wallis H testleri kullanılmıştır.
 Elde edilen bulgular ayrı ayrı verildikten sonra iki gruptan elde edilen verilerin karşılaştırılması yapılmış, göç ve kültür perspektifinden bakılarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. 
Bulgular: Ölçek toplam puan ortalaması Emirdağ grubunda 126,09±15,21; Belçika grubunda ise 129,78±13,356 olarak gerçekleşmiştir. Her iki grupta en yüksek tutumun "tıbbi olarak özen gösterilmesini isteme hakkı" ve "tıbbi ve ilaç araştırmalarında rıza hakkı" yönünde ortak paydada oluştuğu görülürken, iki grup en düşük madde puan ortalamasını alan ifadelerde farklılaşmışlardır. Ölçeğin "bilgili ve saygılı hizmet alma hakkı", "personeli seçme değiştirme ve kayıtları inceleme hakkı", "tedaviye onay verme ve reddetme hakkı", "organ doku naklinde rıza alınması, aile planlaması, kullanma ve gebeliği sonlandırma hakkı" faktörlerinde iki grup ortak tutum geliştirmiştir. 
Sonuç: Organ nakli ve ötanazi gibi, doktrinde birbirinden farklı uygulamaların olduğu konularda kişilerin seçim ve kararlarına yön veren yapılar, bireyler hatta toplumlarda egemen olan kural, inanç ve değerler olabilmektedir. Göçmen katılımcıların seçim yapma ve karar vermelerinde kendi öz kültürlerinde hâkim inanç, kural ve değerlerin rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Objective: The aim of the study is to assess the attitudes of individuals living in Belgium and in Emirdağ in regard to patient rights and the effect of cultural differences in developing the attitude.
Scope: The study measures the attitudes of two groups of people living in a different geographies,  "individuals living in Emirdağ (n = 521) and Individuals emigrated from Emirdağ to Belgium (n = 522)",  and yet having the same ethnic origin, common social and cultural capital. 
Method: Implementing quantitative research, the data for the current study was obtained from a total of 1043 participants, who were administered the Likert type "Patient Rights Attitude Scale (HHKTÖ)" along with demographic questionnaire. For the analysis method non-parametric tests Mann Whitney-U and Kruskal Wallis H were used. Findings obtained separately from the two groups, subsequently, had been compared and evaluated from the perspective of migration and culture.
Results: The total score mean of the scale is 126.09 ± 15.21 in the Emirdağ group, whereas in the Belgian group, it is 129.78 ± 13.356. While the highest attitude in both groups observed under "the right to seek medical attention" and "the right to consent in medical and drug researches" items and thus these items are considered as a common denominator, the two groups differed in the scale items that received the lowest average . The groups developed same attitude in terms of the scale's items: "right to receive informed and respectful service", "the right to select, replace staff and review the records", "the right to approve and refuse treatment", "consent in organ tissue transplantation, and use, the right for family planning, and termination of pregnancy " . 
Conclusion: The structures that directs the choices and decisions of individuals in critical subjects such as organ transplantation and euthanasia, and thus having different practices in the doctrine, can be affected by individuals and even societies rules, beliefs and values. It was concluded that immigrant participants' dominating culture and related beliefs, rules and values play a role in the making of decision and choice.