İnsanların çalgı tercihlerini etkileyen faktörler
The factors affecting people's musical instrument preference
Yazar: TEKİN DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. BARIŞ ERDAL
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Müzik = Music
Dizin: Müzik = Music ; Müzik aletleri = Musical instruments ; Müzik eğitimi = Music education ; Çalgı eğitimi = Instrumental education ; Çalgılama teknikleri = Instrumentation techniques ; Çalgılar = Musical instruments

Özet:
Bu tez çalışmasında kişinin çalgı beğenisini etkileyebilecek değişkenlerden yaş, cinsiyet, aile, arkadaş çevresi, gelir düzeyi, dinlenen müzik türü ve müzik dinleme sıklığının çalgı tercihine etkisi incelenmiştir. Çalgı beğenisi ve cinsiyet arasında bir ilişki olup olmadığı, gelir düzeyi ve çalgı beğenisi arasındaki ilişkinin varlığı, yaş ile çalgı beğenisi arasında bir ilişkinin olup olmadığı, cinsiyet ile beğenilen çalgı türü arasındaki ilişkinin varlığı, kişinin müzik dinleme sıklığı ile beğendiği çalgı türü arasında ilişki olup olmadığı, cinsiyet ile dinlenen müzik türü arasındaki ilişki, kişilerin dinlediği müzik türü ile çalgı beğenileri arasında bir ilişkinin olup olmadığı yanıtları aranan sorulardır. Çalışma, çalgı beğenisinin subjektif olabileceği fikrine ek olarak beğenilerin gelişmesinde cinsiyet, yaş, aile, müzik dinleme alışkanlıkları ve sıklığı, gelir düzeyi ve sosyo-kültürel etkenlerin beğenileri ortak yönde etkileyeceği varsayımına dayanılarak yürütülmüştür. Çalışma sonucunda katılımcıların çalgı beğeni düzeylerinin yaş, cinsiyet, gelir düzeyi ve dinlenen müzik türü arasında anlamlı ilişkilere sahip olduğu, kişilerin tercih ettikleri çalgı türünün gelir düzeyi ve müzik dinleme sıklığı ile ilişkisi temel ve alt boyutlarda ortak özellik gösterdiği anlaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar cinsiyet, yaş, aile, dinlenen müzik türü, müzik dinleme sıklığı ve gelir düzeyi gibi etkenlerin beğenileri ortak yönde etkileyebileceği fikrini desteklemektedir.
17-27 yaşları arasında 102'si erkek, 130'u kadın olmak üzere toplam 232 katılımcı ile çalışılan araştırmada değişkenlere ait verileri toplayabilmek için anket uygulaması yapılmıştır. Ankete ait ilk 15 soru katılımcıların yaş, cinsiyet, gelir düzeyi, dinlenen müzik türü ve müzik dinleme sıklıklarını anlayabilmek için katkı sağlarken, katılımcıların çalgı beğeni düzeylerini ölçebilmek için tonal, makamsal, modal, pentatonik ve otantik yapıda olmak üzere 5 ezgi ve 10 farklı çalgının ses kayıt örnekleri ile hazırlanan ve geçerliliği-güvenilirliği yapılmış çalgı beğeni ölçeği kullanılmıştır.
Verilerin analiz edilmesinde SPSS (v.22) paket programı kullanılmıştır. Sürekli değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi için Pearson korelasyon katsayısı kullanılırken, kategorik değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi için Pearson Ki-Kare analizi yapılmıştır. Araştırmada iki kategorili bağımsız değişkenler için ortalamalar arasındaki farkın anlamlılığının incelenmesi için bağımsız örneklem t-testi kullanılmıştır. İki kategoriden fazla olan bağımsız değişkenler için ortalamalar arasındaki farkın anlamlılığının test edilmesi için gerekli varsayımların karşılanması durumunda tek yönlü ANOVA, varsayımların karşılanmaması durumunda ise Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır.

Abstract:
In this thesis study preferred instruments of a person were examined with variables that can affect the person's musical tastes like the age, gender, family income level, the music genre listened to, listening frequency and timbre appreciation. Whether there is a relationship between gender and timbre appreciation; the presence of the relationship between income level and timbre taste; whether there is a relationship between age and sound; like the existence of the relationship between gender and popular musical genre; whether there is a relationship between a person's listening frequency and favorite instrument; the relationship between gender and the music genre listened to; whether there is a relationship between the music tastes and timbre appreciation of people; are the questions whose answers were sought in this study. The study assumes that sound appreciation can be subjective and have been conducted depending on the idea that gender age, family, music listening habits and frequency, appreciation of the level of income and socio-cultural factors assumedly has an effect on developing musical taste.
At the study results, it has been observed that participants have got meaningful relationship between the sound appreciation level and age, gender, income level and music types listened to; also that the relationship between income level and frequency of music listening have an effect on their choice of instrument type in basic and subscale was in common. The results obtained support the idea that factors such as gender, age, family, the music genre listened to, the level of income and the frequency of music listening affect appreciation in common.
Research was conducted on 232 participants at 17-27 age and among them 102 were male and 130 were female. Survey was conducted in order to gather data about variables. The first 15 questions of the survey were about the participants' age, gender, income level, which contribute to understand music genres listened to, and frequency of music listening and Timbre Rating Scale (with tested reliability and approved validity) was used to measure the participants' sound appreciation levels with 5 melodies and 10 different instrument sounds with tonal maqam, modal, including the pentatonic and authentic structure. In analyzing the data, SPSS (V.22) software package was used. Pearson's correlation coefficient is used to examine the relationship between continuous variables; Pearson Chi-square analysis was performed to examine the relationship between categorical variables. In the study, so as to examine the significance of the difference between the averages for independent variables with two categories, t-test was used. One-way ANOVA was used for testing the significance between the averages that has more than two categories in the case that necessary assumptions were not met, and if not, Kruskal-Wallis H test was used.