Aydın ili Çine ilçesi Bahçearası mahallesi Marul Ovası mevkii kurtarma kazısı ve buluntuları
Rescue excavation and findings in Marul Ovasi Bahcearasi neighborhood Cine district Aydin province
Yazar: SİMGE BALCI ÇAKALOĞLU
Danışman: PROF. DR. MURAT ÇEKİLMEZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
ÖZET
AYDIN İLİ ÇİNE İLÇESİ BAHÇEARASI MAHALLESİ MARULOVASI MEVKİ KURTARMA KAZISI VE BULUNTULARI
Simge BALCI ÇAKALOĞLU
Yüksek Lisans Tezi, Arkeoloji Anabilim Dalı
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Murat ÇEKİLMEZ
2024, XXIII+250 Sayfa
2018 yılında Aydın İli Çine İlçesi Bahçearası Mahallesi Marulovası Mevki'nde DSİ tarafından yürütülen su hattı çalışmalarında bir adet mermer heykel ve bazı kültür varlıklarının açığa çıktığı ihbarı üzerine söz konusu alanda Aydın Arkeoloji Müzesi uzmanlarınca bir kurtarma kazısı gerçekleşmiştir. İki etap halinde yürütülen çalışmalarda birbirinden farklı iki mekân açığa çıkartılmıştır. Kazı sonucu ele geçen bir adet pişmiş toprak tek kulplu kap, bir adet pişmiş toprak kapak, bir adet pişmiş toprak ağırşak, bir adet firit boncuk, bir adet kemik kaşık, altı adet kemik iğne, üç adet bronz sikke ve otuz bir adet etütlük nitelikte pişmiş toprak çatı kiremit kazı kontekstini oluşturmaktadır. 
Bu çalışmanın amacı, bir kurtarma kazısında elde edilen arkeolojik verileri kontekst halinde değerlendirmek, arkeo-mantıksal değerlendirmeleri analitik yöntemler ile desteklemek ve bu bütüncül çalışmayı bilim dünyasına sunmak olarak belirlenmiştir. Açığa çıkartılan mekânlar Büyük Menderes Nehri'nin önemli kollarından biri olan Marsyas (Çine) Çayının kenarda yer almaktadır. Söz konusu lokasyon aynı zamanda Alabanda ve Tralleis Antik Kentlerine yakın konumu ile dikkat çekmektedir. İS 2. yüzyıl ve sonrasında yerleşimin olduğu tespit edilen söz konusu mekânlar ve ele alınan buluntular, bir kırsal yerleşimin günlük yaşam pratikleri ve sanatsal etkileşimleri açısından bilgiler vermesiyle bu çalışmayı önemli kılmaktadır. 
Ele geçen ayakta erkek çocuk heykeli üzerinde yapılan çalışmalar, İS 2. yüzyılda bir konut içerisinde kullanılması ile benzer örneklerinden ayrılmaktadır. Söz konusu eserin ikonografik değerlendirilmesinin Askanius (Iulus) olarak yapılması da dönemin düşünce yapısını ortaya koyması ile çalışmanın odak noktası olmasına sebep olmuştur. Eserin kullanım, tarihleme önerileri sunulmuş, üzerinde görülen boyalı alanların ikonografik ve analitik değerlendirmeleri çalışmada aktarılmıştır. 
Çalışmanın ilk bölümünde kazı çalışmaları ele alınmaktadır. Bu bölüm çalışma kapsamında yapılması öngörülen tespitler için alt yapı niteliğinde olması teze dâhil edilmiştir. 
İkinci bölümde açığa çıkartılan mekânların işlevi üzerine yapılan tespitlere yer verilmiştir. Mekânların özel banyo odası (lavatrina) ve peristyl avlulu konut tipine dâhil oldukları tespit edilmiş, Karia Bölgesi ve yakın çevresinde bilinen benzer örnekleri ile karşılaştırarak değerlendirmeler yapılmıştır.  Kazı kontekstinde bulunan diğer buluntuların tipolojik ve analojik değerlendirmeleri de bu bölümde aktarılmıştır. 
Bütüncül yaklaşımına ulaşma noktasında yapılan analiz sonuçları ve değerlendirmeleri üçüncü bölümde yer almaktadır. P-XRF yöntemi ile yapılan analiz sonuçları daha önceki çalışmalarda yer alan analiz sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Buna göre eserin kendi içerisindeki kil yapısında tespit edilen benzerlik ve farklılıklar değerlendirilmiş, farklı üretim yerleri ile karşılaştırılması yapılmıştır. Mermer heykel ile yapılan analizlerde literatürde provenans sonucu eksikliği ile karşılaşılmıştır. Bir mermerin çıkartıldığı mermer ocağının tespiti şüphesiz daha kapsamlı bir çalışma gerektirdiğinden imkânlar dâhilinde soruna alternatif çözümler sunulmuştur.  Buna göre eserin mermerinde Menderes Masifi kayaçları ile benzerlik tespit edilmesi ile öne çıkan antik mermer ocaklarına değinilmiştir.  
Sonuç bölümünde ise mekân ve buluntuların ilişkisi değerlendirilmiş, Karia Bölgesi Roma İmparatorluk Dönemi yerleşiminin yapısı, etkileşimleri, sosyo- ekonomik, sosyo-kültürel bağlamları bilim dünyasına aktarılmıştır. 
ANAHTAR SÖZCÜKLER: Heykel, Karia Bölgesi, Kırsal Yerleşim, Kontekst, Mekân.

Abstract:
ABSTRACT
RESCUE EXCAVATION AND FINDINGS IN MARULOVASI BAHÇEARASI NEİGHBORHOOD CINE DISTRICT AYDIN PROVINCE
Simge BALCI ÇAKALOGLU
MSc Thesis at Archaeology
Supervisor: Prof. Dr. Murat ÇEKİLMEZ
2024, XXIII+250 Pages
In 2018, upon the report of a marble statue and some cultural artifacts being unearthed during the water line works conducted by DSİ in Marulovası, Bahçearası Neighborhood, Çine District, Aydın Province, a rescue excavation was carried out by the experts of the Aydın Archaeology Museum. In the works conducted in two stages, two different spaces were revealed. The excavation context includes a single-handled terracotta pot, a terracotta lid, a terracotta spindle whorl, a frit bead, a bone spoon, 6 bone needles, 3 bronze coins, and thirty-one study-worthy terracotta roof tiles.
The aim of this study is to evaluate the archaeological data obtained from a rescue excavation within the context, support archaeological-logical evaluations with analytical methods, and present this comprehensive study to the scientific world. The revealed spaces are located on the edge of the Marsyas (Çine) River, one of the important branches of the Büyük Menderes River. This location also draws attention due to its proximity to the ancient cities of Alabanda and Tralleis. The spaces and findings, determined to have been inhabited from the 2nd century AD onwards, make this study significant as they provide insights into the daily life practices and artistic interactions of a rural settlement.
Studies on the statue of a standing male child differentiate it from similar examples due to its use in a residential context in the 2nd century AD. The iconographic evaluation of the artifact as Ascanius (Iulus) has also made it the focal point of the study by revealing the thought structure of the period. Proposals for the dating of the artifact's use and iconographic and analytical evaluations of the painted areas observed on it are presented in the study.
The first part of the study deals with the excavation works. This section is included in the thesis as an infrastructure for the determinations anticipated to be made within the scope of the study.
In the second part, determinations regarding the function of the revealed spaces are included. It was determined that the spaces belonged to the type of private bath room (lavatrina) and peristyle courtyard house, and evaluations were made by comparing them with known similar examples in the Caria Region and its vicinity. Typological and analogical evaluations of other findings in the excavation context are also presented in this section.
The analysis results and evaluations made to reach a holistic approach are included in the third part. The results of the analyses made with the P-XRF method were compared with the results of analyses from previous studies. According to this, the similarities and differences detected in the clay structure of the artifact were evaluated, and comparisons were made with different production sites. In the analyses conducted on the marble statue, a lack of provenance results was encountered in the literature. Since determining the quarry from which a marble was extracted undoubtedly requires a more comprehensive study, alternative solutions to the problem were presented within the available means. Accordingly, the similarities detected with the Menderes Massif rocks and the prominent ancient marble quarries were mentioned.
In the conclusion section, the relationship between the spaces and findings was evaluated, and the structure, interactions, socio-economic, and socio-cultural contexts of the Roman Imperial Period settlement in the Caria Region were conveyed to the scientific world.

KEY WORDS: Caria Region, Context, Rural Settlement, Sculpture, Space.