Multiple skleroz olgularında spontan yutmanın elektroensefalografi cihazı kullanılarak poligrafik kayıtlama yöntemi ile değerlendirilmesi
Assessment of spontaneous swallowıng ın multıple sclerosıs cases by usıng polıgraphıc recordıng method ın electroencephalography
Yazar: HÜLYA ULUĞUT ERKOYUN
Danışman: PROF. DR. TÜLAY KURT İNCESU
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Multipl skleroz = Multiple sclerosis

Özet:
Amaç: Disfaji, nörodejeneratif hastalığı olan kişilerde hayatı tehdit eden komplikasyonlardan biridir. Multiple skleroz (MS) da nörodejeneratif hastalıklardan biridir. Araştırmacılar şimdiye kadar videofloroskopi, manometri ya da endoskopi gibi diğer yöntemlerle daha çok istemli yutma değerlendirmişlerdir. Fakat spontan yutmayı değerlendirmek üzere uyku ve uyanıklıktaki spontan yutma sayıları dışında çok fazla çalışma bulunmamaktadır. Tüm gece çekilen elektroensefelografi (EEG) kayıtları spontan yutma sayısı, öksürüklü aspirasyon ve öksürüğün eşlik etmediği sessiz aspirasyonu değerlendirmek için en uygun yöntem olabilir.  Maalesef tüm gece kayıtlanan uyku EEG zaman alıcı, pahalı ve tüm disfajik hastalara uygun değildir. Ancak Ertekin ve ark. yakın zamanda Parkinson hastaları ve normal kontrollerde sürekli spontan yutmayı değerlendirmek üzere 1 saatlik poligrafik kayıtlama yöntemini geliştirmişlerdir. Biz de bu çalışmada 1 saatlik poligrafik EEG kayıtlama yöntemini kullanarak MS hastalarında spontan yutmayı değerlendirmeyi amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Kliniğimizde MS tanısı ile takipli 49 MS hastası ve demografik özellikleri benzer 19 kontrol çalışmaya dahil edildi. Disfaji değerlendirme skalasına göre grade 1 ve 2 hastalar alındı.  Oniki kanallı EEG cihazı kullanıldı. Beş kanal elektromyografi (EMG) kaydı içindi. Yutma süresince larinksin vertikal hareketlerini kayıtlamak için laringeal sensor kullanıldı. Kardiak ritim, solunum ve sempatik deri yanıtları (SSR) da yutma boyunca senkron bir şekilde kaydedildi.
Bulgular: Çalışmamızda 49 MS hastasının 9'u (%18,4) erkek, 40'ı (%81,6) kadındı.  Hastaların yaş ortalaması 37,9'du (18-58 arasında). Kontrollerin 13'ü kadın (%68,4), 6'sı erkek (%31,6) ve yaş ortalamaları 37,2'ydi (21-61 arasında).
MS olgularında uyanıklıktaki yutma sayısı (p: 0,006), tekli yutma (p:0,027), ikili yutma (p:0,005), üçlü yutma (p:0,001), ikili ve üçlü yutma (p:0,002), salvo tip yutma (p:0,024) kontrol grubuna göre anlamlı fazlaydı. Olgularda 5'li, 6'lı, 7'li, 8'li salvo tip yutma gözlenirken kontrollerin hiçbirinde gözlenmedi. Disfajili MS hastalarında 6'lı, 7'li, 8'li salvo gözlenirken, disfajisi bulunmayan MS hastalarında sadece 4'lü ve 5'li salvo tip yutma gözlendi. 
Sonuç: Salvo tip yutma patolojik bir yutma tipidir. MS hastalarında bölünmüş yutma ve salvo tip yutma klinik olarak disfajileri olmasa da elektrofizyolojik olarak ortaya çıkabilir. Bu durum sessiz aspirasyonların nedeni olabilir. Poligrafi yöntemi ile sessiz aspirasyonlar erken tespit edilebilir. Bu metot, güvenli, kolay uygulanabilir, tekrarlanabilir ve ucuz bir yöntemdir. MS'li hastalarda ve kronik disfajiye neden olabilecek diğer nörodejeneratif hastalıklarda disfajinin erken tespitinde kullanılabilir. Böylece aspirasyonun erken dönemde önlenmesinde yararlı olabilir.

Abstract:
Objective: Dysphagia is known to be one of the most common and life-threatening complications in patients with neurodegenerative diseases. Multiple sclerosis (MS) is one of the neurodegenerative diseases also. Researcers have studied mostly the voluntary swallowing by other methods which are videofloroscophy, manometry or endoscopy. But spontaneous swallowing has not been frequently studied except the studies to measure the rate of swallowing in awake subjects and during sleep. Whole night sleep electroencephalography (EEG) may be the most appropriate approach to measure the rate of spontaneous swallowing for observation of the aspiration cough or silent aspiration without cough. Unfortunately, sleep EEG in all night recording is time consuming, expensive, and not applicable to every dysphagic patients. However, Ertekin et al. have recently developed a technique for continuous evaluation of spontaneous swallowing using 1 hour polygraphic recording in normal human controls and patients with Parkinson disease. We aimed in this study to evaluate spontaneous swallowing in MS patients using by poligraphic EEG recording method.
Matherial and Method: 49 patients who had been followed up in our clinic with a diagnosis of MS and 19 control subjects with similar demographic features were included in this study. Patients were grade 1 or 2 according to dysphagia evalution scale. We used a twelve-channel EEG device. Five channels were to record the electromyography (EMG) signals. We also used one channel for laryngeal sensor for vertical movements of the larynx during swallowing. Cardiac rhythm, respiration and sympathetic skin responses (SSR) were synchronously recorded during swallowing. 
Results: In our study of 49 MS patients, 9 (18,4%) of them were male and 40 ( 81,6%) of them were female. The mean age of patients was 37,9 (between 18-58). 13 (68,4%) of the controls were female, 6 (31,6%) of them were male patients whose the mean age was 37,2 between 21 and 61.
There were significant difference between MS and control group in number of swallowing in awake (p: 0,006), number of single swallowing (p: 0,027), double swallowing (p: 0,005), triple swallowing (p: 0,001), double plus triple swallowing (p: 0,002) salvo type swallowing (p: 0,024). 
While salvo type 5, 6, 7, 8 were observed in MS patients group, there were no these type salvo swallowing in control group. While salvo type 6, 7, 8 were observed in MS patients with dysphagia, only salvo type 4 and 5 were observed in MS patients without dysphagia.  
Conclusion: Salvo type swallowing is a type of pathologic swallowing. Divided deglutition and salvo type swallowing can be determined by electrophysiological methods in MS patients without dysphagia. This is one of the reason of silent aspirations. This method demonstrates the presence of subclinical dysphagia before severe clinical picture developed. This method is safe, easily applicable, repeatable, and suitable for longitudinal studies of chronical neurogenic dysphagia. MS patients may have subclinic dysphagia and subclinic dysphagia can be determined by poligraphic EEG recording.