Uşak ve çevresi halk inanışları ve bu inanışların dinler tarihi açısından değerlendirilmesi
Folk beliefs in Uşak and its vicinity and evaluations of these beliefs in terms of religious history
Yazar: VİLDAN BAŞAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SALİHA ESEN
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Batıl inançlar = False religions ; Dinler tarihi = History of religions ; Halk bilimi = Folklore ; Halk inançları = Public beliefs ; Hurafeler = Superstitions ; Uşak = Uşak ; İnançlar = Beliefs

Özet:
İlk insandan günümüze kadar insanlar her zaman bir şeylere inanma, onları kutsal kabul etme ihtiyacı duymuşlardır. Bu ihtiyacın sonucunda insanlar günlük hayatları başta olmak üzere hayatlarının her alanında birçok inanış ve uygulamayı benimsemiş, nesilden nesile aktararak bu inanış ve uygulamaların devam etmesini sağlamışlardır.
Uşak ili, tarihin bilinen ilk dönemlerinden beri önemli medeniyetlere ev sahipliği yapmış bir yerleşim bölgesidir. Anadolu'nun her bölgesinde olduğu gibi Uşak yöresinde de çok eskilere dayanan ve insanların hayatlarına tesir eden inanış ve uygulamalar bulunmaktadır. Bu inanış ve uygulamalar doğum, evlilik ve ölüm gibi hayatın çok önemli dönüm noktalarında belirgin bir durum arz etmektedir. Ayrıca insanların günlük hayatlarındaki pek çok konuda yaşamlarını kolaylaştıran ve tabiatta bulunan varlıklarla ilgili yaşadıkları tecrübeler sonucunda ortaya çıkan birçok inanış ve uygulama da bulunmaktadır.
Bu çalışmamız sürecinde Uşak ilinde yaşayan halk inanışlarını araştırırken elde ettiğimiz bilgileri değerlendirdiğimizde bu inanış ve uygulamaların özellikle Türklerin İslam öncesi geleneksel inançlarının etkisiyle oluştuğu tespit edilmiştir. Buna ilaveten İslam'ın yasak olarak nitelediği inanışların İslamlaşma süreci boyunca terk edilmeye başlandığını ve bu tür inanış ve uygulamalardan uzaklaşmanın hala devam ettiğini söyleyebiliriz. İslam dinine aykırı olmayan inanışlar ise İslami bir hüviyete büründürülerek halk tarafından yaşatılmaya devam etmekte, Müslüman Türk kültürünün ortak değerleri olarak sahiplenilmektedir. Çalışmada Uşak ve çevresinde yaşayan halk inanışlarını sadece tespit ederek bu bilgileri aktarmanın çok faydalı olmayacağı düşüncesiyle, bu inanış ve uygulamaların Dinler Tarihi açısından değerlendirmesi de yapılmıştır.

Abstract:
From the first man to the present day, people have always felt the need to believe in things and to accept them as sacred. As a result of this need, people have adopted many beliefs and practices in all areas of their lives, especially in their daily lives, and have ensured the continuation of these beliefs and practices by transferring them from generation to generation.
Uşak province is a residential area that has hosted important civilizations since the first known periods of history. As in every region of Anatolia, there are many beliefs and practices in the Uşak region that have a very old history and affect people's lives. These beliefs and practices are evident at very important turning points in life such as birth, marriage and death. In addition, there are many beliefs and practices that make people's lives easier on many issues in their daily lives and that emerge as a result of their experiences with beings in nature.
When we evaluated the information we obtained while researching the folk beliefs living in the province of Uşak during this study, it was determined that these beliefs and practices were formed by the influence of the pre-Islamic traditional beliefs of the Turks. In addition to this, we can say that the beliefs that Islam regarded as prohibited started to be abandoned during the Islamization process and this kind of beliefs and practices still continued. Beliefs that are not contrary to the religion of Islam continue to be kept alive by the people by assuming an Islamic identity and are embraced as the common values of Muslim Turkish culture. In the study, considering that it would not be very useful to only identify the folk beliefs living in Uşak and its surroundings and transfer this information, these beliefs and practices were also evaluated in terms of the History of Religions.