Eskişehir-Sivrihisar civarındaki opal oluşumlarının jeolojik, jeokimyasal ve gemolojik incelenmesi
Geological, geochemical and gemological investigation of opal occurences in Eskisehir-Sivrihisar region
Yazar: ESİN AKBULUT
Danışman: PROF.DR. FUAT YAVUZ ; PROF.DR. M. SEZAİ KIRIKOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Jeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu tez kapsamında Eskisehir, Mihalıççık yolu üzerinde bulunan Karacakaya köyü veçevresinde olusan opal ve kalsedon olusumları incelenmistir. Opallerin olusum mekanizmaları,mineralojik, petrografik ve jeokimyasal olarak irdelenmistir.Çalısma alanındaki litolojik birimler, Triyas yaslı metamorfitler, Triyas yaslı peridotitler, Jura- Kretase kireçtasları, Alt Eosen yaslı konglomera ? kumtası üyesi, Alt Miyosen yaslıHisartepe Andeziti ve Alt ? Orta Miyosen yaslı Kireçtası, Kuvaterner yaslı genç alüvyonlarseklinde sıralanmıstır. Opal ve kalsedon içeren olusumlar, Karacakaya köyünü de içine alanve köyün kuzeybatısına dogru uzanan serpantinitler ile Alt Eosen yaslı konglomera - kumtasıüyesi arasındaki zon boyunca yer almaktadır.Yapılan mineralojik çalısmalar ve kimyasal degerlendirmeler sonucunda, bölgedekitektonizmanın yarattıgı kırık ve çatlaklara ilk giren silisli çözeltilerin, meteorik sularınetkisiyle hızlı bir soguma geçirdigini ve opal olusumuna yol açtıgını göstermektedir. Bu ilkevreden sonra gelmeye devam eden silisli çözeltiler, tüketilen su ve bagıl olarak daha yavassoguma ile mikrokristalin ve kriptokristalin kuvars olusumuna olanak vermistir. Ayrıcayapılan jeokimyasal incelemeler sonucunda yesilin baskın oldugu opallerin renginin, anakayaçtan kaynaklanan Ni içerigine baglı oldugunu düsündürmektedir.Anahtar Kelimeler: Eskisehir, Karacakaya, Opal, Kalsedon, Nikel

Abstract:
In this thesis, opal and chalcedony occurences are mineralogically, petrographically andgeochemically investigated in Eskisehir, Karacakaya village. The lithological unites in thestudied are are: Triasic metamorphic base rocks, Jurassic - Cretaceous limestone, Eoceneconglomerate ? sandstone unit, Miocene Hisartepe andesite, Mid-Miocene limestone andQuaternary aluvial deposits. Occurences are found between serpentinites and conglomeratesandstoneunits near Karacakaya village.As we know, listweanites are altered rocks, which are formed by hydrotermal alteration ofserpentinized ultrabasic rocks. Co, Ni, Hg, and Au mineralizations commonly accompany tothis process. In this thesis, the relationship between listweanites and opal-chalcedonyoccurences from Karacakaya is investigated.Mineralogical and chemical studies showed that the opal and chalcedony occurences areaffected by the silicified solutions that injected through the tectonic zones along with fracturesand cracks of host rock. The contribution of meteoric waters caused fast cooling and opal andchalcedony crystals were formed depending on these processes.It is believed that the green colour of opal and chalcedonies (chrysoprase) were resultedfrom Ni-bearing layer silicates. Nickel abundance up to 1000 ppm in the studied opals is theevidence of green colour.Keywords: Opal, Chalcedony, Karacakaya Village, Listweanite, Nickel