Öğretmenlerin ebeveynlikte ve öğretimde bilinçli farkındalıkları ile içsel bilinçli farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between teacher's dispositional mindfulness and mindfulness in parenting and teaching
Yazar: ZEYNEP ŞEBNEM KURT
Danışman: PROF. DR. FAHRİYE FİGEN TURAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness

Özet:
Bu araştırmada, öğretmenlerin içsel bilinçli farkındalık, ebeveynlikte bilinçli farkındalık ve öğretimde bilinçli farkındalıkları ile kişilik özellikleri, yetişkin ebeveyn kabul/ret tutumları ve çalışma yaşamında duygusal emek davranışları arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ilişkisel betimleyici araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini verilerin toplanması için ayrılan süre içinde çalışmaya gönüllü olarak katılan, formları eksiksiz olarak dolduran ve ebeveyn olan 475 öğretmen oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak, "Demografik Bilgi Formu", "Beş Faktörlü Bilgece Farkındalık Ölçeği-Kısa Formu", "Ebeveynlikte Bilinçli Farkındalık Ölçeği", "Öğretimde Bilinçli Farkındalık Ölçeği", "On-Maddeli Kişilik Ölçeği", "Yetişkin Ebeveyn Kabul/Ret Ölçeği-Kısa Formu" ve "Duygusal Emek Ölçeği- yüzeysel rol yapma ve doğal duygular alt ölçekleri" kullanılmıştır. Kurulan Yapısal Eşitlik Model'inde kişilik, yetişkin ebeveyn/kabul ret, yüzeysel rol alt boyutu, doğal duygu alt boyutu, içsel bilinçli farkındalık, ebeveynlikte bilinçli farkındalık ve öğretimde bilinçli farkındalık gizli değişkenlerine ilişkin tüm gözlenen değişkenlerin standartlaştırılmış faktör yükleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. İçsel bilinçli farkındalık, ebeveynlikte bilinçli farkındalık, öğretimde bilinçli farkındalık üzerinde kişiliğin pozitif yönde ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda araştırmada, öğretmenlerin üç tür (içsel, ebeveynlikte ve öğretimde) bilinçli farkındalıklarının cinsiyete, meslekte görev süresine, yoga, meditasyon vb. etkinlikler yapıp yapmamalarına, bilinçli farkındalıkla ilgili bir eğitim alıp almamalarına ve sahip oldukları çocuk sayısına göre farklılaşıp farklılaşmadığı belirlenmiş olup elde edilen sonuçlar alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationships between teachers' dispositional mindfulness, mindfulness in parenting and mindfulness in teaching and their personality traits, adult parental acceptance/rejection and emotional labour. Relational descriptive research design was used in the study. The sample of the study consisted of 475 parent teachers who voluntarily participated in the study within the time allocated for data collection and completed the forms completely. "Demographic Information Form", "Five Face Mindfulness Questionnaire-Short Form", "Mindfulness in Parenting Scale", "Mindfulness in Teaching Questionnaire", "Ten-Item Personality Inventory", "Adult Parental Acceptance/Rejection Questionnaire -Short Form" and "Emotional Labour Scale-Surface Acting and Felt Emotions Subscales" were used as data collection tools. In the Structural Equation Model (SEM), the standardised factor loadings of all observed variables related to personality, adult parental acceptance/rejection, Surface Acting subscales, Felt Emotions subscales, dispositional mindfulness, mindfulness in parenting and mindfulness in teaching latent variables were found statistically significant. Personality was found to have a positive and significant effect on dispositional mindfulness, mindfulness in parenting, and mindfulness in teaching. In the study, it was also determined whether teachers' three types of mindfulness (dispositional, parenting, and teaching) differed according to gender, length of service in the profession, whether they have did yoga, meditation, etc. activities, whether they received a training on mindfulness, and the number of children they had, and the results obtained were discussed in the light of the literature.