Asemetasin ve klorzoksazon'un farmasötik preparatlarda ayni anda miktar tayinleri
Sımultaneous determınatıon of acemetacıne and chlorzoxazone ın pharmaceutıcal preparatıons.
Yazar: ÇİĞDEM AYBABA
Danışman: PROF. DR. FEYYAZ ONUR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry
Dizin: Analitik kimya = Analytical chemistry ; Analiz = Analysis ; Analiz teknikleri = Analysis techniques ; Kemometrik yöntem = Chemometric method ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Spektrofotometri = Spectrophotometry ; Spektrofotometrik tayin = Spectrophotometric determination ; Spektroskopi = Spectroscopy

Özet:
Bu tez kapsamında; asemetasin (ASE) ve klorzoksazon (KLO) içeren bir karışımda her iki maddenin aynı anda miktar tayininin yapılabilmesi için yeni yöntemler geliştirilmesi amacıyla çalışmalar yapılmıştır. Çalışmalarda spektrofotometrik analizler temel alınarak; spektrum oranları 1. türev spektrofotometri (1DD) ve spektrofotometrik verilerin kısmi en küçük kareler (KIEK) yöntemi uygulanmış ve aynı zamanda yüksek performanslı sıvı kromatografisi yöntemiyle analizler gerçekleştirilmiştir.1DD yönteminde; ASE + KLO karışımının 0.1 M NaOH içerisindeki çözeltilerinin 200 ? 400 nm arasındaki spektrumlarının sırasıyla yine 0.1 M NaOH içerisindeki ASE'nin 50 ?g/mL ve KLO' nun 25 ?g/mL çözeltilerinin spektrumları bölücü olarak kullanılarak elde edilen oran spektrumlarının 1. türevinde, ASE için 268.6 nm de, KLO için ise 280.0 nm de analitik sinyaller okunmuştur ( ?? = 2 nm). KIEK yönteminde ise, her iki etken maddenin karışımlarının 0.1 M NaOH içerisindeki çözeltilerinin orijinal spektrumunlarının (0. derece) 260 - 324 nm'ler arasındaki bölgede ?? = 1 nm olarak 65 adet dalga boyundaki absorbansları okunmuş ve analizleri yapılmıştır. Yöntemlerdeki ortalama % geri kazanım ve % bağıl standart sapma değerleri sırasıyla ASE için; 1DD'de % 99.94 ve % 1.36, KIEK'de % 101.32 ve % 0.95, KLO için; 1DD'de % 99.90 ve % 1.40, KIEK'de % 99.92 ve % 0.60 olarak bulunmuştur. Yöntemlerdeki çalışma aralıklarının 1DD ve KIEK'de aynı olarak ASE için 4 ? 85 ?g/mL, KLO için 3 ? 45 ?g/mL olduğu saptanmıştır. Geliştirilen bu iki spektrofotometrik yöntem tablet preparatına başarıyla uygulanmıştır. Ayrıca yeni geliştirilen YPSK yönteminde kolon olarak ACE C18 ters faz kolonu, mobil faz metanol?asetonitril?amonyum asetat tamponu (pH:9.4, 0.02 M) (25:35:40 h/h/h) kullanılmış ve dedeksiyon 270 nm' de yapılmıştır. İç standart olarak siyanokobalamin seçilmiştir. Yöntemde alıkonma zamanları siyanokobalamin için 1.52 dakika, ASE için 2.49 dakika ve KLO için 3.31 dakikadır. Yöntemdeki ortalama % geri kazanım ve % bağıl standart sapma değerleri sırasıyla ASE için % 100.29 ve % 0.52, KLO için % 98.74 ve % 0.49 olarak bulunmuştur. YPSK yöntemin çalışma aralığının ASE için 2 ? 90 ?g/mL KLO için 3 ? 400 ?g/mL olduğu saptanmıştır. Geliştirilen YPSK yöntemi de aynı preparatlara uygulanmış ve elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak birbirleriyle karşılaştırılmıştır.

Abstract:
In this thesis; our aim was to develop new methods for the simultaneous determination of acemetacine (ASE) and chlorzoxazone (KLO) in their binary mixtures. In the studies, ratio spectra first derivative spectrophotometry (1DD) and partial least sequares (PLS) technique were applied as spectrophotometric analysis techniques and HPLC were also used for the same purpose.In 1DD; analytical signals were measured at 268.6 nm for ASE and at 280.0 nm for KLO in the first derivative spectra of the ratio spectra obtained by dividing the UV spectra of the mixture of ASE + KLO in 0.1M NaOH in the range of 200 - 400 nm ( ?? = 2 nm) using the spectra of 50 ?g/mL solution of ASE in 0.1 M NaOH and 25 ?g/mL solution of KLO in 0.1 M NaOH as divisors. In PLC technique, absorbances of the mixture solutions of ASE and KLO in 0.1 M NaOH were measured at 65 wavelengths in the range 260-324 nm as ?? = 1. Mean recoveries and the relative standard deviations of the methods were found as % 99.94 and % 1.36 in 1DD and % 101.32 and % 0.95 in PLC method for ASE and, % 99.90 and % 1.40 in 1DD and % 99.92 and % 0.60 in PLC method for KLO respectively. Working range were found as 4 ? 85 ?g/mL for ASE and 3 ? 45 ?g/mL for KLO in 1DD and in PLC method. Developed spectrophotometric methods were successfully applied to a tablet formulation marketed in Argentina. In addition we developed an HPLC method in which ACE C18 reverse phase column and methanol-acetonitrile-ammonium acetate buffer (pH:9.4, 0.02 M) (25:35:40 v/v/v ) mobile phase was used and 270 nm was selected as detection wavelenght. Cyanocobalamin was used as internal standard. Retention times were 1.52 min. for cyanocobalamin, 2.49 min. for ASE and 3.31 min. for KLO. In HPLC method, working range was found as 2 ? 90 ?g/mL for ASE and 3 ? 400 ?g/mL for KLO. HPLC method was also applied to the same formulation selected and the results were compared with each other statistically.