Sağlık çalışanlarında algılanan stres ve yeme davranışlarının beden kütle indeksi ile ilişkisi
Assosiation between perceived stress and eating behaviors and body mass index in HEALTH workers
Yazar: GAMZE SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. GÜL ERGÖR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Hemşireler = Nurses ; Sağlık personeli = Health personnel ; Stres = Stress ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yeme tutumu = Eating attitudes

Özet:
Bu çalışma Sultan 1. Murat Devlet Hastanesi'ndeki sağlık çalışanlarının algılanan stres durumu ve yeme davranışlarının beden kütle indeksi ile ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Boy, otomatik mezura ile santimetre olarak; kilo, kalibre bir tartı ile kilogram cinsinden ölçülmüştür. Stres düzeyini belirlemek için Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), yeme davranışlarını belirlemek için "Üç Faktörlü Yeme Anketi" nin 18 soruluk versiyonu ve demografik bilgileri edinmek için literatür ışığında hazırlanan 13 soruluk bilgi formu kullanılmıştır.
Çalışmaya %22,3'ü doktor, %51,6'sı hemşire-ebe, %18,6'sı tekniker-teknisyen, %7,4'ü diğer sağlık personeli olmak üzere toplam 188 kişi katılmıştır. Katılımcıların %64,9'u kadın, %35,1'i erkektir. Katılımcıların %5,3'ü zayıf, %55,9'u normal, %26,6'sı fazla kilolu, %12,2'si obezdir. Erkeklerde (%50) kadın (%32,8) sağlık çalışanlarına göre obezite oranı daha yüksektir.  Tek değişkenli analizlerde yeme davranışlarından kontrolsüz yeme (OR=1,06; %95 GA, 1,01-1,12) ve duygusal yeme (OR=1,26; %95 GA, 1,12-1,41) ile BKİ ilişkili bulunmuştur.  Yaş ve cinsiyete göre düzeltildiğinde duygusal yeme obeziteyi %40 artırmaktadır (OR 1,40, %95 GA, 1,21-1,60). Stres puanı ve kısıtlayıcı yeme davranışı ile BKİ arasında ilişki gösterilememiştir. 
Konunun yinelenerek araştırılması ve uzun dönemli gözlem ve takip araştırmalarının yapılması, sağlık çalışanlarında fazla kilo ve obezite sorununun nedenlerinin anlaşılmasına katkı sağlayacaktır. Yeme davranışı ile ilgili etkili müdahaleler geliştirilmesi, daha sağlıklı yeme davranışına dönüştürmede ve obezite sıklığının düşürülmesinde rol oynayabilir.

Abstract:
This study was carried out to examine the relationship between body mass index of health workers in Sultan Murat 1st State Hospital with perceived stress and eating behaviors.
Length in centimeters with automatic tape measure; kilo was measured in kilograms with a calibrated scale. The Perceived Stress Scale (PSI) was used to determine the stress level, the 18-item version of the "Three-factor eating questionnaire (TFEQ)" was used to determine the eating behaviors, and the 13-question information form prepared in the light of the literature was used to obtain demographic information.
A total of 188 people, including 22,3% doctors, 51,6% nurses-midwives, 18,6% technicians, 7,4% other health personnel, participated in the study. 64,9% of the participants are female and 35,1% are male. 5,3% of the participants were underweight, 55,9% were normal, 26,6% were overweight and 12,2% were obese. Obesity rate is higher in men (50%) than in women (32,8%) healthcare workers. In the univariate analyses, uncontrolled eating (OR=1,06; 95% CI, 1,01-1,12) and emotional eating (OR=1,26; 95% CI, 1,12-1,41) were associated with BMI. Emotional eating increases obesity by 40% when adjusted for age and gender (OR 1.40, 95% CI, 1.21-1.60). There was no relationship between stress score and restrictive eating behavior and BMI. 
Further investigation of the subject and long-term observation and follow-up studies will contribute to the understanding of the causes of overweight and obesity in healthcare workers. Developing effective interventions related to eating behavior may play a role in transforming healthier eating behavior and reducing the incidence of obesity.