Çevresel yönetişim algısı üzerine bir değerlendirme: Trabzon Büyükşehir Belediyesi örneği
An assessment on environmental governance perception: The case of Trabzon Metropolitan Municipality
Yazar: ALEYNA AÇIKGÖZ KALAYCI
Danışman: DOÇ. DR. EMRAH FİRİDİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Kaynakların aşırı ve bilinçsiz kullanımı çevre sorunlarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Ortaya çıkan çevre sorunları tüm dünyayı ilgilendiren bir sorun haline gelmiştir. Devletler giderek artan çevre sorunlarıyla tek başlarına mücadele edemez hale gelmiş ve uluslararası iş birliği yapılması kararlaştırılmıştır. Çevre sorunlarının ancak yönetişim yaklaşımının çok aktörlü, iş birliği, şeffaflık ve katılımcılık ilkelerinden yararlanılarak iyileştirilebileceği öngörülmüştür. Çevre yönetişimi kavramı küresel çevre sorunlarına çözüm arama sürecinde ortaya çıkmış ve gelecek nesillerin ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurarak bugünkü neslin ihtiyaçlarını karşılamayı hedeflemektedir. Küresel çevre sorunlarıyla mücadele sürecinde alınacak kararlarda ve uygulanacak politikalarda devletlerle birlikte özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının katılımı sağlanarak bütüncül bir politika uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 56. maddesine göre herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. 2872 sayılı Çevre Kanunu'nda yerelden kaynaklanan çevre sorunlarının iyileştirilmesi için idare ile yerel ve gönüllü kuruluşların birlikte hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir. Rio Zirvesi sonucunda başlatılan ve ülkemizde 1996 yılından sonra yaygınlaşan Yerel Gündem 21 Programı, yönetişim ilkelerinin yerel düzeyde etkin bir şekilde uygulanmasını amaçlamaktadır. Araştırmanın amacı, Trabzon Büyükşehir Belediyesi katılımcılarının çevre yönetişimine ilişkin düşünce ve deneyimlerini anlamak ve yerel yönetimlerde çevre konularına ilişkin karar alma ve oluşturulacak politika süreçlerinde ilgili aktörlerin katılımını analiz etmektir. Araştırmanın yöntemi nitel araştırma tekniği olarak tasarlanmıştır. Bu bağlamda çalışmada yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Ölçüt ve kartopu örnekleme yöntemleri kullanılarak 35 kişiyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler daha sonra MAXQDA Analytics Pro 2024 programı ile içerik analizine tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda katılımcıların yönetişim kavramı hakkında az bilgi sahibi oldukları, ancak Trabzon Büyükşehir Belediyesinin çevre konularına ilişkin faaliyet süreçlerinde iç ve dış aktörlerle etkileşimde bulundukları belirlenmiştir.

Abstract:
Excessive and unconscious use of resources has led to the emergence of environmental problems. The emerging environmental problems have become a problem that concerns the entire world. States have become unable to combat the increasing environmental problems on their own and it has been decided to establish international cooperation. It has been envisaged that environmental problems can only be improved by utilizing the principles of multi-actor, cooperation, transparency and participation in the governance approach. The concept of environmental governance emerged in the process of seeking solutions to global environmental problems and aims to meet the needs of today's generation while also taking into account the needs of future generations. It has been emphasized that a holistic policy should be implemented by ensuring the participation of the private sector and civil society organizations along with the states in the decisions to be taken and the policies to be implemented in the process of combating global environmental problems. According to Article 56 of the Constitution of the Republic of Turkey, everyone has the right to live in a healthy and balanced environment. In the Environmental Law No. 2872, it is stated that the administration, local and voluntary organizations should act together to improve environmental problems originating from the local. The Local Agenda 21 Program, which was initiated as a result of the Rio Summit and became widespread in our country after 1996, aims to effectively implement governance principles at the local level. The aim of the research is to understand the thoughts and experiences of Trabzon Metropolitan Municipality participants regarding environmental governance and to analyze the participation of relevant actors in decision-making and policy processes regarding environmental issues in local governments. The method of the research was designed as a qualitative research technique. In this context, semi-structured interview technique was used in the study. Interviews were conducted with 35 people using criterion and snowball sampling methods. The obtained data were then subjected to content analysis with the MAXQDA Analytics Pro 2024 program. As a result of the analysis, it was determined that the participants had little knowledge about the concept of governance, but they interacted with internal and external actors in the activity processes of Trabzon Metropolitan Municipality regarding environmental issues.