Bilişsel esneklik, iki dillilik ve üstbilişsel kararlar arasındaki gelişimsel bağlantılar
Developmental relations among cognitive flexibility, bilingualism and metacognitive judgments
Yazar: YASEMİN KARSLI
Danışman: YRD. DOÇ. SEMA KARAKELLE
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Dil becerileri = Language skills ; Esneklik = Flexibility ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Tek dilli = Monolingual ; Wisconsin Kart Eşleme Testi = Wisconsin Card Sorting Test ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme tercihi = Learnering preference ; Üstbiliş = Metacognitive ; İki dilli = Bilungualism

Özet:
Bu araştırmada iki dilli ve tek dilli çocuklar, üstbilişsel kararların doğruluğu ve bilişsel esneklik düzeyleri açısından incelenmiş ve bu doğrultuda iki dilli ve tek dilli çocukların bilişsel esneklik düzeylerinde üstbilişsel kararların doğruluğunun düzenleyici rolü araştırılmıştır. Araştırmaya 45-77 ay arası 75 iki dilli ve 75 tek dilli çocuk dahil edilmiştir. Öğrenme Kararları ve Bilme Hissi Kararlarının doğruluğu araştırmacı tarafından hazırlanmış bir düzenekle ölçülmüştür. Bilişsel esneklik, Boyut Değiştirerek Kart Eşleme Görevi (BDKE) ile, çocukların Türkçe alıcı dil becerileri TİFALDİ-AD testi ile değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında, iki dilli çocuklara ayrıca Ermenice alıcı dil becerilerini değerlendirmek için Peabody Resim Kelime Testi'nin Ermenice'ye çevrilmiş hali uygulanmıştır. Tek Yönlü Varyans Analizi sonuçları, eşit düzeyde ve eşit olmayan düzeyde iki dilli olan gruplar arasında bilişsel esneklik, üstbilişsel kararların doğruluğu ve Türkçe alıcı dil becerileri açısından anlamlı farklılaşma olmadığını göstermiştir. İki dilli her iki grubun da tek dilli grup ile arasında bilişsel esneklik düzeyleri ve üstbilişsel kararların doğruluğu açısından anlamlı düzeyde farklılaşma olduğu, iki dilli grupların bilişsel esneklik düzeyi ve üstbilişsel kararların doğruluğu açısından tek dillilerden yüksek performans gösterdikleri bulunmuştur. İki dilli ve tek dilli grupta üstbilişsel kararların bilişsel esneklik düzeyi üzerindeki düzenleyici rolünün incelenmesi için çoklu hiyerarşik doğrusal moderatör regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular tek dilli grupta öğrenme kararlarının doğruluğunun bilişsel esneklik düzeyini anlamlı şekilde açıkladığını göstermiştir. İki dilli grupta ise bilişsel esneklik düzeyi üzerinde üstbilişsel kararların doğruluğunun bir rolü olmadığı bulunmuştur. Bulgular temsilsel yeniden tanımlama açıklaması doğrultusunda tartışılmıştır.


Anahtar Kelimeler: İki dillilik, iki dilli çocuklar, bilişsel esneklik, üsbilişsel kararlar, öğrenme kararları, bilme hissi kararları.

Abstract:
In this research bilingual and monolingual children were inquired according to their accuracy of metacognitive judgments and cognitive flexibility, and in line with this, moderator role of accuracy of metacognitive judgments in cognitive flexibility of bilinguals and monolinguals were inquired. Participants were 75 bilingual and 75 monolinguals aged 45-77 months. Accuracy of Judgments of Learning and Feeling of Knowing were measured through a setting prepared by researcher. Cognitive flexibility was evaluated by Dimensional Change Card Sorting Task, receptive language abilities in Turkish were evaluated through TIFALDI-AD. As a part of study translated version of Peabody Picture Vocabulary Test into Armenian was  also administered to bilinguals for evaluating their receptive language abilities in Armenian. Results of one-way ANOVA displayed no significant inter-groups differences between equal and non-equal bilinguals in their cognitive flexibility levels, accuracy of metacognitive judgments and Turkish receptive language  abilities. It is found that bilinguals and monolinguals significantly differed in terms of their cognitive flexibility levels and accuracy of metacognitive judgments, that is each of bilingual groups displayed superior performance in their cognitive flexibility and accuracy of metacognitive judgments when compared to monolinguals. Multiple hierarchical linear moderator regression analysis was conducted for inquiring moderator role of metacognitive judgments on cognitive flexibility in bilinguals and monolinguals. Results indicated that in monolingual group, accuracy of judgments of learning could significantly explain the level of cognitive flexibility. Whereas, in bilingual group accuracy of metacognitive judgments had no significant role in cognitive flexibility. Findings are discussed in the context of representational redescription hypothesis.



Keywords: Bilingualism, bilingual children, cognitive flexibility, metacognitive judgments, judgments of learning,
feeling of knowing.