Türkçe öğretmen adaylarının kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutum ve eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between attitudes towards book reading habits and critical thinking dispositions of prospective Turkish teachers
Yazar: NAZLI İŞGÖREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÇEVİK
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, eğitim fakültesi Türkçe Öğretmenliği Anabillim Dalında öğrenim gören Türkçe Öğretmen Adaylarının Kitap Okuma Alışkanlığına İlişkin Tutum ve Eleştirel Düşünme Eğilimleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi amaçlanmaktadır.
Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma 2023-2024 Öğretim yılı Z Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği Anabilim Dalında öğrenim gören toplam 186 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Türkçe öğretmen adaylarının, okumaya ilişkin tutum ve eleştirel düşünme eğilimleri çeşitli değişkenlere göre incelenerek analiz edilmiştir. Bu araştırmada, Gömleksiz (2004) tarafından kitap okumaya yönelik tutumların ölçülmesi için geliştirilen "Kitap Okuma Alışkanlığına İlişkin Tutum Ölçeği" ve Nuriye Semerci (2016)'nin geliştirdiği "Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği" uygulanmıştır. Elde edilen veriler t-testi, basit doğrusal regresyon analizi, ANOVA (Çok Yönlü Varyans Analizi) tekniği ile analiz edilmiştir. 
Araştırmada elde edilen bulgulara göre öğretmen adaylarının okumaya yönelik tutumlarının ve eleştirel düşünme eğilimlerinin yüksek düzeyde olduğu söylenebilir. Türkçe öğretmen adaylarının okumaya yönelik tutumları, cinsiyete göre kadın öğretmen adaylarının lehine farklılaşmaktadır. Öğretmen adaylarının okumaya ilişkin tutumları; mezun olunan okul türü, aile ekonomik geliri, anne-baba mezuniyet durumu ve sınıf düzeyine göre farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerinin cinsiyet, mezun olunan okul türü, aile ekonomik gelir, anne ve baba mezuniyet durumu, sınıf düzeyine göre farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmaya ilişkin bulgular incelendiğinde öğretmen adaylarının okumaya yönelik tutum puanları eleştirel düşünme eğilimleri arasında pozitif anlamlı ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgulara göre öğretmen adaylarının okumaya yönelik tutum puanları eleştirel düşünme eğilimlerinin anlamlı yordayıcısı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the relationship between the Attitudes Towards Book Reading Habits and Critical Thinking Tendencies of Turkish Teacher Candidates studying in the department of Turkish Language Teaching at the Faculty of Education.
Relational survey model was used in the research. The research was conducted with a total of 186 students studying at Zonguldak Bülent Ecevit University Faculty of Education, Department of Turkish Language Teaching in the academic year 2023-2024. Attitudes towards reading and critical thinking tendencies of prospective Turkish teachers were analyzed according to various variables. In this study, "Attitude Scale Regarding Book Reading Habit" developed by Gömleksiz (2004) to measure attitudes towards reading books and "Critical Thinking Disposition Scale" developed by Nuriye Semerci (2016) were applied. The data obtained were analyzed with t-test, simple linear regression Analysis, ANOVA Multivariate Analysis of Variance technique.
According to the findings obtained in the study, it can be said that pre-service teachers' attitudes towards reading and critical thinking tendencies are at a high level. Turkish pre-service teachers' attitudes towards reading differ in favor of female pre-service teachers according to gender. It was concluded that students' attitudes towards reading did not differ according to the type of school graduated from, family economic income, parents' graduation status and class level. It was concluded that pre-service teachers' critical thinking dispositions did not differ according to gender, type of school graduated from, family economic income, mother and father graduation status, and grade level. When the findings related to the research were analyzed, it was concluded that there was a positive significant relationship between pre-service teachers' attitude towards reading and their critical thinking dispositions. According to the findings, it was determined that pre-service teachers' attitude towards reading scores were significant predictors of their critical thinking dispositions.