Türkiye'deki suriyeli çocukların yaşadıkları hak ihlallerine dair deneyimleri
The experiences of syrian children in Turkey on the violation of rights
Yazar: CAFER KELEŞ
Danışman: DOÇ. DR. İREM PAMUK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Fenomenoloji = Phenomenology ; Gelişim psikolojisi = Development psychology ; Hak temelli = Right based ; Uluslararası göç = International migration ; Zorunlu göç = Forced emigration ; Çocuk Hakları Sözleşmesi = Children Rights Convention ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuk refahı = Child welfare ; Çocukların korunması = Child protection

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı Türkiye'deki Suriyeli çocukların yaşadıkları hak ihlallerine dair deneyimlerinin incelenmesidir. 
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji (olgubilim) ile desenlenmiştir. Mersin ilinde bulunan, benzeşik örnekleme yöntemi ile belirlenen 31 Suriyeli çocuk araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Araştırmada çocukların demografik bilgilerini içeren "Kişisel Bilgi Formu" ve veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel ve içerik analizi ile analiz edilmiştir. 
Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgulara göre Suriyeli çocukların, çocuk haklarına yönelik farkındalıklarının yüksek olduğu görülmüştür. Çocukların hem yaşam alanlarında hem çalıştıkları iş yerlerinde ayrımcılık ve dışlanma ile karşılaştıkları, kendilerine uygun olmayan işlerde çalıştıkları, çalıştıkları için eğitime devam edemedikleri, kendilerini ilgilendiren süreçlerde aktif olarak yer almadıkları, sağlık hizmetlerine erişimde pek çok sorunla karşılaştıkları elde edilen bulgular arasındadır. 
Sonuç: Araştırmanın sonuçlarına göre Suriyeli çocuklar hak ihlallerine yönelik farklı deneyimler yaşamaktadır. Suriyeli çocukların dil bariyeri ile karşılaştıkları, uyum konusunda zorlandıkları, yaşam alanlarında yerleşik kültürdeki insanlar tarafından ayrımcılık ve dışlanmaya maruz kaldıkları, eğitim, sağlık, barınma ve beslenme haklarına yeterli düzeyde erişim sağlayamadıkları sonuçlarına ulaşılmıştır. Bazı çocukların ekonomik nedenlerle daha çok mevsimlik tarım işlerinde çalışmak zorunda oldukları ve bu nedenle de okula düzenli olarak devam edemedikleri ulaşılan sonuçlardandır. Ayrıca, okula devam etmeme nedenlerinin ayrımcılık ve dışlanma olduğu; çalışma nedenlerinin ise ekonomik yetersizlik ve yoksulluk olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Çocuk Hakları, Çocuk Hakları İhlalleri, Fenomenoloji, Mülteci Çocuklar, Suriyeli Çocuklar

Abstract:
Aim: The purpose of this research is to examine the experiences of Syrian children in Turkey on the violation of rights.
Materials and Methods: This research was designed with phenomenology (phenomenology), one of the qualitative research methods. 31 Syrian children in Mersin province, determined by homogeneous sampling method, constitute the study group of the research. In the study, a "Personal Information Form" containing the demographic information of the children and a semi-structured interview form prepared by the researchers as data collection tool were used. The obtained data were analyzed with descriptive and content analysis.
Results: According to the findings of the research, Syrian children have a high level of awareness of children's rights. The findings revealed that children are exposed to discrimination and exclusion both in their living spaces and workplaces, they work in jobs that are not appropriate for them, they can't continue their education because they are working, they are not actively involved in the processes that concern them, and they have many problems in accessing health services.
Conclusion: According to the results of the research, Syrian children have different experiences of rights violations. It has been concluded that Syrian children face language difficulties, have difficulties in adaptation, are exposed to discrimination and exclusion by people of the local culture in their living spaces, and do not have adequate access to the rights to education, health, shelter and nutrition. Some children are forced to work in seasonal agriculture due to economic reasons and therefore cannot attend school regularly. Discrimination and exclusion are among the reasons for not attending school. It has been concluded that the reasons for Syrian children to work are economic inadequacy and poverty.
Key Words: Children's Rights, Phenomenology, Refugee Children, Syrian Children, Violations of Cildren's Rights