Klasik Türk mûsikîsinde klasik üslup ve Tanzimat Dönemi'nden Erken Cumhuriyet Dönemi'nin sonuna kadar süreklilik ve değişimindeki siyasal dinamikler
The classical style in classical Turkish music and the political dynamics in its continuity and change from the Tanzimat period to the end of the Early Republic period
Yazar: OĞULCAN GÜVEN TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ GÜRKAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Müziği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music ; Tarih = History

Özet:
Bu çalışma, klasik Türk mûsikîsinde edimsel bir fenomen olan klasik üslubun söylemsel boyutta ifadesini, klasik üslubun bileşenlerini tanımlayarak sunmanın yanı sıra Tanzîmat ve Erken Cumhuriyet Dönemi'ndeki siyasal uygulamaların, klasik üslubun süreklilik ve değişimi üzerindeki etkisini inceler. Bu noktada ilk olarak üslup ile alakalı kavramsal bir perspektif sunulmaktadır. Bu kapsamda, üslubun etimolojik kökeni ile Batı müzik literatüründeki ve klasik Türk mûsikîsi pratisyenlerindeki karşılığına yer verilmiştir. Bu kavramsal bölümün sonunda ise süreklilik ve değişim kavramları ile bir sunum yapılmaktadır. Tezin ilk bölümünde ise öncelikle klasik Türk mûsikîsine yönelik tanımlamalara yer verilmiş, sonrasında klasik üslubun ses, saz, söz ve besteleme bileşenleriyle birlikte klasik Türk mûsikîsi icrâcılarının sanatsal değerlendirmeleri konu edilmiştir. Sonrasında tezin ana hedefi olan, siyasal uygulamaların klasik üslubun süreklilik ve değişimi üzerindeki etkisine odaklanılmaktadır. Bahsedilen politikalar Batılılaşma eksenli ilerlediğinden, ilk olarak bu kavramın arka planındaki tarihsel sürece yer verilmiştir. En nihayetinde ise Tanzîmat ve Erken Cumhuriyet Dönemi'ndeki -müzik ile ilgili- batılılaşma politikalarının klasik üslubun süreklilik ve değişimi üzerindeki etkisi araştırılmaktadır. Bu noktada toplumsal bir uğraş alanı olan müziğin toplumdaki değişimlerle ve bu değişimlerin getirdiği politikalarla şekillendiğini söylemek gerekir. Nitekim çalışmada konu edilen klasik Türk mûsikîsi ve içerisindeki ifade biçimi olan klasik üslup da tarihsel süreçteki politikalardan etkilenmiştir.

Abstract:
This study presents the expression of the classical style, which is a performative phenomenon in classical Turkish Music, in the discursive dimension by defining the components of the classical style, as well as examining the impact of political practices in the Tanzimat and Early Republic Period on the continuity and change of the classical style. At this point, firstly, a conceptual perspective regarding style is presented. In this context, the etymological origin of the style and its equivalent in Western music literature and classical Turkish music practitioners are included. At the end of this conceptual section, a presentation is made with the concepts of continuity and change. In the first part of the thesis, first of all, definitions of classical Turkish music are given, and then the voice, instrument, lyrics and composition components of the classical style, as well as the artistic evaluations of classical Turkish music performers, are discussed. Afterwards, it focuses on the effect of political practices on the continuity and change of the classical style, which is the main target of the thesis. Since the mentioned policies are based on Westernization, the historical process behind this concept is first included. Finally, the impact of westernization policies - related to music - in the Tanzimat and Early Republic Periods on the continuity and change of the classical style is investigated. At this point, it should be said that music, which is a field of social endeavor, is shaped by the changes in society and the policies brought about by these changes. As a matter of fact, the classical Turkish music discussed in the study and the classical style, which is the form of expression within it, were also affected by the policies in the historical process.