Üretim işletmelerinde rekabet açısından maliyet ve yönetim muhasebesi uygulamalarının önemi: Trabzon ili üzerine bir araştırma
The importance of cost and management accounting applications in terms of competition in manufacturing businesses: A research on city of Trabzon
Yazar: AHMET EMRE PEHLİVAN
Danışman: DOÇ. DR. ALİRIZA AĞ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜBRA ELMALI
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Toplumun ihtiyaçlarını karşılama görevini üstlenen üretim işletmeleri hem aynı hem de farklı sektörlerde faaliyet göstermektedirler. Bu çerçeveden bakıldığında isteseler de istemeseler de kendi aralarında bir rekabet ortamı oluşturacaklardır. Ancak genel anlamda bakıldığında hepsinin ülke ekonomisine katkısı olduğu da bir gerçektir. Bu bağlamda, üretim işletmelerinin maliyetlerini azaltıp karlılıklarını maksimuma çıkarabilmeleri için maliyet ve yönetim muhasebesi uygulamalarını kullanması kaçınılmaz bir gerekliliktir. Muhasebenin en önemli parçalarından birini oluşturan maliyet ve yönetim muhasebesi üretilen mal veya hizmetlerin maliyetlerini hesaplayıp yönetimin karar almasında yardımcı olmaktadır. Rekabetin şiddeti arttıkça maliyet ve yönetim muhasebesinin önemi daha da artmaktadır. Yapılan bu çalışmada Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası'na kayıtlı üretim işletmeleri üzerine rekabet açısından maliyet ve yönetim muhasebesinin önemi araştırılmıştır. Araştırma kapsamında 264 üretim işletmesine anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda maliyet ve yönetim muhasebesi uygulamalarının karar alma sürecinde etkili olduğu ve bununla birlikte işletmelerde en fazla kullanılan maliyet yönteminin sipariş maliyet yöntemi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca maliyet ve yönetim muhasebesi uygulamalarının rekabet, üretim süreci ve planlamaya etki ettiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Production enterprises that undertake the task of meeting the needs of society operate in both the same and different sectors. From this perspective, they will create a competitive environment among themselves, whether they want it or not. However, in general terms, it is a fact that all of them contribute to the country's economy. In this context, it is an inevitable necessity for production enterprises to use cost and management accounting practices in order to reduce their costs and maximize their profitability. Cost and management accounting, which is one of the most important parts of accounting, calculates the costs of goods or services produced and helps management make decisions. As the intensity of competition increases, the importance of cost and management accounting increases. In this study, the importance of cost and management accounting in terms of competition on production enterprises registered with the Trabzon Chamber of Commerce and Industry was investigated. Within the scope of the research, a survey was conducted in 264 production enterprises. As a result of the analysis, it has been determined that cost and management accounting applications are effective in the decision-making process and that the most used cost method in businesses is the order cost method. It has also been determined that cost and management accounting practices affect competition, production process and planning.