Vücudumuzdaki sistemler ünitesine ilişkin beceri temelli yeni nesilsoruların öğrenme sürecine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of skill-based new generation questions regarding the systems unit in our body on the learning process
Yazar: PINAR ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. DİLBER POLAT ; DOÇ. DR. UĞUR BAŞARMAK
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bilgi çağının yaşandığı günümüzde bilgiyi üretebilmek ve doğru bilgiyi edinebilmek, en
önemli ihtiyaçlardan biri haline gelmiştir. İstenen bilim ve teknolojiye dayalı bilgileri
bireylere kazandırabilmenin en önemli yolu okullarda verilen eğitim-öğretimin nitelikli olmasından geçmektedir. Eğitim için önemli olan ise bilginin ezber olarak değil de kalıcı
olarak aktarılmasıdır. Değişen dünya koşullarıyla birlikte eğitim sistemleri de
yenilenmektedir. Bu yenilenme ihtiyacı uluslararası ölçekli sınavlarda ülkemizin başarısının
son 20 yıldır düşük olması sonucu ile iyice dikkat çekmiştir. Bu açığı kapatabilmek için
beceri temelli yeni nesil sorular müfredata eklenmiştir. Bu çalışmaya Fen Bilimleri dersi
adına gerek öğrencilerin gerekse öğretmenlerin yeni nesil sorularda başarı ya da
başarısızlığının altında yatan faktörler, bu faktörlerin nelerle ilişkili olduğu ve başarı için
neler yapılabileceği fikri ile yola çıkılmıştır. Çalışmada yeni nesil sorular ile erken
karşılaşmanın ve düzenli okuma alışkanlığı bulunan öğrencilerin daha başarılı olduğu
sonucu çıkarılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin bu sorulara bakış açısınında başarıda önemli bir
faktör olduğu sonucu çıkarılmıştır. Türkiye açısından uluslararası sınavlarda iyi sonuçlar
elde etmek önemli bir hedef olarak görülmektedir. Bu hedefe ulaşmak için Türkiye'nin
ulusal sınavlarda PISA ve TIMSS soru modellerini benimsemesinin yararlı olacağı
düşünülerek geniş ölçekli ulusal sınavlar geliştirilmiştir. Bu kapsamda 'yerli PISA ve
TIMSS' olarak ifade edilen ABİDE, TMF-ÖBA, LGS sınav modelleri geliştirilen
modellerden bazılarıdır. Ulusal bu sınav modellerinde uluslararası geniş ölçekli testlerde
olduğu gibi soru türleri benimsenmiştir. Türk eğitim sistemi bağlamında ise bu sorular
"Beceri Temelli Yeni Nesil Sorular" olarak adlandırılmaktadır. Beceri temelli yeni nesil
sorular; yazılı materyal, grafik, tablo, harita, resim veya şema gibi öğelerle desteklenmiş bir
bağlam sunulup, bu bağlama yönelik yorumlama, analiz etme, problem çözme, matematiksel
muhakeme gibi üst düzey becerileri gerektiren bir dizi objektif veya açık uçlu test
maddeleriyle oluşturulan soruları yorumlama alıştırmaları olarak bilinmektedir. Bu sorular
çocukların formül ezberlemesine gerek kalmadan bir şeyleri öğrenmesine ve çözmesine
fayda sağlamak açısından oldukça önemlidir. Beceri temelli soru sistemi, 2018'de yenilenen
eğitim sisteminin en önemli parçalarından birisidir. Bu sorularla öğrencilerin zihnini
gereksiz ezber bilgilerle doldurmak yerine tamamen düşünerek ve beceriler üzerinden eğitim
gerçekleşmesi hedeflenmektedir. Bu çalışmada yeni nesil sorularda hem öğretmen hem
öğrenci adına nasıl daha iyiye gidebilir sorusunun cevapları aranmıştır. Literatür
incelendiğinde beceri temelli yeni nesil soruları konu alan çalışmaların önemli bir kısmı
tarama türündedir. Söz konusu çalışmaların ya öğrenci ya da öğretmen görüşleri alınarak
gerçekleştirildiği görülmektedir. Literatürde sürece yayılmış, uygulanmalı olarak yeni nesil
soru çözümüyle gerçekleştirilen çalışmaların sınırlılığı, bu tür çalışmaların artırılması gerektiği fikrini uyandırdığı için bu çalışma dizayn edilmiştir. Ayrıca hem öğrenciler hem
de öğretmen görüşlerinin alınması, bir dönem boyunca öğrencilerle birlikte beceri temelli
yeni nesil sorular çözülmesi, süreç boyunca hem nicel hemde nitel verilerin toplanması ve
çalışmanın karma yöntemle gerçekleştirilmiş olması çalışmayı benzerlerinden ayıracağı
düşünülen özellikleridir. Bu bağlamda yapılan bu çalışmanın amacı öğrencilere
vücudumuzdaki sistemler ünitesinin kazanımlarının beceri temelli yeni nesil sorularla
kazandırılırken süreçteki deneyimlerinin incelenmesi ve fen bilimleri öğretmenlerinin beceri
temelli yeni nesil sorular ile ilgili görüşlerinin belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda
araştırma karma yöntem desenlerinden biri olan, yakınsayan paralel desen kullanılarak
gerçekleştirilmiştir. Çalışma Kırşehir ili merkezindeki ortaokullarında görev yapmakta olan
52 fen bilimleri öğretmeni ve 31 altıncı sınıf öğrencisinin katılımı ile yürütülmüştür.
Katılımcılar uygun veya elverişlilik (convenience) örnekleme yöntemiyle seçilmiştir.
Araştırmada veri toplama aracı olarak çalışmaya katılan öğretmenler için öğretmen görüşleri
yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Öğrenciler için ise akademik başarı testi,
beceri temelli yeni nesil soru testi ve okuma anlama becerileri testleri kullanılmıştır.
Çalışmanın uygulama aşaması 12 hafta sürmüştür. Nicel verilerde betimsel analiz, fark ve
ilişki analizi kullanılırken, nitel veriler içerik analizi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma
sonuçları erkek öğrencilerin okuma anlama, akademik başarı ve beceri temeli soru çözümü
testlerinden kız öğrencilere oranla daha yüksek puanlar almış olduğunu göstersede
matematiksel bu fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmamıştır. Ayrıca daha önce yeni nesil
soru çözme deneyimi olan öğrencilerin okuma anlama, beceri temelli yeni nesil soru çözme
ve akademik başarı puanları deneyim sahibi olan öğrenciler lehine anlamlı olarak
farklılaşmıştır. Düzenli okuma alışkanlığı olan öğrencilerin akademik başarı puanları ve
okuma anlama becerisi daha yüksek bulunmuştur. Öğrencilerin başarı, beceri ve okuma
puanları arasında son test lehine anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Teknolojiye özel ilgisi
olanların akademik başarısının diğer öğrencilerden bir miktar fazla olsada bu fark anlamlı
bulunmazken, beceri temelli yeni nesil soru çözme puanları arasındaki farklılığın teknolojiye
ilgi duyan grup lehine anlamlı düzeyde farklılık göstermiştir. Öğrencilerin akademik başarı
ve okuma anlama puanları arasında pozitif yönde, yüksek düzeyde ve anlamlı bir ilişki
saptanmıştır. Öğrencilerin beceri temelli yeni nesil sorularda zorlanma nedenleri soruların
uzun olması, zor olması, soruları okurken zaman yetmeyeceği düşüncesinin soru çözme
isteklerini kırdığı şeklinde ifade edilmiştir. Öğrencilerin sorularla geç tanışması, soruların müfredattan kopuk olması, kitap okuma alışkanlığının eksik olması ve laboratuvarın aktif
kullanılmaması ileri sürülen fikirlerden bazılarıdır. Araştırma sonuçları ışığında
öğretmenlere öğrencilerinin düzenli kitap okuma alışkanlığını teşvik etmeleri, ünite
kazanımlarının nitelikli kaynaklarla, yaparak yaşayarak öğrenme modelini baz alarak
vermelerini, öğrencilerini beceri temelli yeni nesil sorularla daha erken tanıştırmaları
önerilebilir. Ayrıca okul programlarına hızlı ve anlamlı okuma kurslarını entegre etmeleri önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Beceri temelli yeni nesil sorular, öğretmen görüşleri, vücudumuzdaki sistemler, ortaokul öğrencileri

Abstract:
In today's information age, being able to produce information and obtaining the accurate
information has become one of the most important needs. The most vital way of gaining
knowledge based on science and technology to individuals is through the quality of
education given in schools. What is crucial for education is not memorization of
knowledge; permanent teaching and learning. Along with the changing world conditions, education
systems are also being renewed. This need for renewal has attracted attention as the success
of our country in international exams which has been low for the last 20 years. In order to
close this gap, skill-based new generation questions have been added to the curriculum. In
this study, the factors underlying the success or failure of both students and teachers in new
generation questions on behalf of science lesson, what these factors are related to and
suggestions for success were examined. In the study, it was concluded that students who
encounter new generation questions early and have regular reading habits are more
successful. In addition, it was reached that the teachers' perspective on these questions is an
vital factor in success. Achieving successful results in international exams is seen as an
important goal for Turkey. In order to reach this aim, national exams have been developed,
considering that it would be beneficial for Turkey to adopt PISA and TIMSS question
models in national exams. In this context, ABIDE, TMF-ÖBA, LGS exam models, which
are expressed as 'domestic PISA and TIMSS', are some of the models developed. Question
types have been adopted in national exam models, as in international tests. In the context of
the Turkish education system, these questions are called "Skill-Based New Generation
Questions". Skill-based new generation questions; As exercises for interpreting questions
created with a set of objective or open-ended test items that are presented in a context
supported by items such as written material, graphics, tables, maps, pictures or diagrams,
and require high-level skills such as interpretation, analysis, problem solving, and
mathematical reasoning. known. These questions are very important in terms of helping
children learn and solve something without the need to memorize formulas. The skill-based
question system is one of the most important parts of the education system, which was
renewed in 2018. With these questions, instead of filling the minds of students with
unnecessary information, it is aimed to provide education through thinking and skills. In this
study, the answers to the question of how to get better education on behalf of both the teacher
and the student in the new generation questions were examined. When the literature is
examined, an important part of the studies on skill-based new generation questions is in the
survey type. It is seen that these studies were carried out by taking the opinions of students
or teachers. This study was designed because the limited number of studies that carried out
new generation questions in the literature for a long time raised the idea that such studies
should be increased. The collection of qualitative data and the fact that the study was
carried out with a mixed method are the features that are thought to distinguish the study from its
counterparts. In this context, the aim of this study is to examine the experiences of the
students in the process of gaining the achievements of the systems in our body unit with
skill-based new generation questions and to determine the views of science teachers about
skill-based new generation questions. For this purpose, the research was carried out using
the convergent parallel design, which is one of the mixed method designs. The study was
carried out with the participation of 52 science teachers and 31 students in secondary schools
in Kırşehir. Participants were selected by criterion-based method. In the research, a
structured interview form of teacher opinions was used for the teachers who participated in
the study as a data collection tool. For the students, the achievement comprehension test, the
academic achievement test for the new generation question solution based on skills, and the
reading comprehension skills tests were used. The application scheme of the study lasted for
12 weeks. While descriptive analysis, difference and relationship analysis were used in
quantitative data, qualitative data were carried out with content analysis. Although the results
of the research showed that male students got higher scores in reading comprehension,
academic achievement and skill-based question solution tests than female students, this
mathematical difference was not statistically significant. In addition, the reading
comprehension, skill-based problem solving and academic achievement scores of the
students who had previous new generation problem solving experience differed significantly
in favor of the students who had experience. Students with regular reading habits had higher
academic achievement scores and reading comprehension skills. Significant results were
obtained in favor of the last-test between students' achievement, skill and reading scores.
Although the academic success of those with a special interest in technology was slightly
higher than that of other students, this difference was not found to be significant, while the
difference between skill-based new generation question solving scores showed a significant
difference in favor of the group interested in technology. A positive, high and significant
relationship was found between students' academic achievement and reading comprehension
scores. It was stated that the reasons why students had difficulty with new generation
questions based on skill were that the questions were long, difficult, and the thought that
there would not be enough time while reading the questions broke their desire to solve
questions. Some of the ideas put forward are that students are introduced to the questions
late, the questions are disconnected from the curriculum, the habit of reading books
is missing, and the laboratory is not used actively. In the light of the results of the research, it
can be suggested that teachers should encourage their students' habit of reading books
regularly, give unit achievements with qualified resources, based on the learning by doing
model, and introduce their students to new generation questions based on skills earlier. It
can also be recommended to integrate quick and meaningful reading courses into their school
programs.

Keywords: Skill-based new generation questions, teacher opinions, systems in our body, middle school students