Skuamoz hücreli larenks kanserli hastalarda metastaz yapan ve yapmayan tümör dokularında miR-136 ve miR-181a anlatım düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of miR-136 and miR-181a expression levels in metastatic and non-metastatic tumor tissues in the patients with laryngeal squamous cell carcinoma
Yazar: BETÜL YÜCETÜRK
Danışman: PROF. DR. BURÇAK VURAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Genetik Ana Bilim Dalı / Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Genetik = Genetics ; Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Laringeal neoplazmlar = Laryngeal neoplasms ; Lenfatik metastazlar = Lymphatic metastasis ; Mikro RNA = Micro RNA

Özet:
Larenks kanserleri baş ve boyun kanserleri arasında en sık görülen tiplerden biridir. Skuamoz hücreli larenks karsinomu (SHLK) vakaların %90-95'ini oluşturur. Metastaz tümör hücresinin bulunduğu yerden ayrılarak ikinci bir dokuda ya da organda tümör geliştirmesidir ve kansere bağlı ölümlerin yaklaşık %90'ından sorumludur. mikroRNA (miRNA) 'lar 18-24 nükleotid uzunluğunda, proteine çevrimi yapılmayan, endojen olarak sentezlenen, gen ifadesini mRNA'yı hedefleyerek düzenleyen tek zincirli küçük RNA'lardır. miRNA'ların organizmalarda birçok önemli fizyolojik süreçlerde görev yapmasının yanı sıra kanser dahil olmak üzere çok çeşitli hastalıkların patofizyolojisinde etkin rol oynadığını gösteren çalışmalar mevcuttur. Kanserlerde onkogen veya tümör supressör gibi etki gösteren miRNA'ların tümör proliferasyonunu değiştirmeden tümör hücrelerine hareketlilik ve invazyon özellikleri kazandırdıkları görülmüş, bu miRNA'lar "metastamiR" olarak adlandırılmışlardır. metastamiRler anti-metastatik ya da pro-metastatik etki gösterirler.
Bu tez çalışmasında, 210T009 no'lu TÜBİTAK projesinde SHLK'lı tümör dokulara sahip hasta gruplarında yapılan miRNA mikrodizin analizi sonucu seçilen hsa-miR-136-5p ve hsa-miR-181a-5p'nin ifade düzeyleri, metastaz yapmış ve metastaz yapmamış tümöre sahip hasta gruplarında (n=40) RT-qPCR metodu ile çalışıldı. hsa-miR-136-5p ifadesinin metastatik tümörlerde, metastatik olmayan tümörlere kıyasla, istatistiksel olarak anlamlı azalma gösterdiği (p=0,03), hsa-miR-181a-5p'nin ifadesinde ise yine metastatik tümörlerde diğer gruba kıyasla azalmış ifade sergilediği fakat istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik olmadığı görüldü (p>0,05). Bununla birlikle, bu miRNA'ların hastaların klinik ve patolojik verileriyle olan ilişkileri incelendi. Bunun sonucunda metastatik tümörlü hastalarda, perinöral invazyon ile hsa-miR-136 ifadesi arasında istatistiksel olarak anlamlı ters bir korelasyon olduğu (p=0,0165) tespit edildi. Ayrıca, metastatik olmayan tümörlerde ise, artmış hsa-miR-136-5p ve hsa-miR-181a-5p ifadeleri ile histolojik derece arasında pozitif korelasyon olduğu görüldü. 
Bu bulgular ışığında, SHLK'da azalan hsa-miR-136-5p ifadesinin, metastatik süreçte anti-metastatik bir miRNA olarak rol oynuyor olabileceği ve prognostik bir faktör olarak kullanılabileceği sonucuna varıldı. Yapılacak fonksiyonel çalışmalarla, hsa-miR-136-5p'nin metastaz sürecindeki rolünün daha belirgin hale getirileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Laryngeal cancer is one of the most common types of head and neck cancers. Laryngeal squamous cell carcinomas (LSCC) constitute 90-95% of the laryngeal cancer cases. Metastasis is the spread of primary tumor to a secondary tissue or organ and it is responsible for almost 90% of cancer-related deaths. MicroRNAs (miRNA) are small, approximately 18-24 nucleotide long, non-coding, endogenously synthesized, single-stranded RNAs which regulate gene expression at post-transcriptional level. There are several studies showing that miRNAs play important roles in the pathophysiology of a wide variety of diseases, including cancer, as well as functioning in many important physiological processes in organisms. It has been shown that miRNAs that act as oncogenes or tumor supressors can promote mobility and invasion properties to tumor cells without altering tumor proliferation. These miRNAs are called as "metastamiR" and they can show anti-metastatic or pro-metastatic effects.   
In this thesis study, the expression of two miRNAs, hsa-miR-136-5p and hsa-miR181a-5p, were compared with RT-qPCR method in metastatic and non-metastatic LSCC tumor tissues (n=40). These miRNAs were selected based on previous miRNA microarray experiments which were performed in the TUBITAK project numbered 210T009. The expression of hsa-miR-136-5p showed a statistically significant decrease in metastatic tumors compared to non-metastatic tumors (p=0.03) and the expression of hsa-miR-181a-5p was also decreased in metastatic tumors although there was no statistically significant change (p>0.05). Besides, the association of these two miRNAs with clinical and pathological parameters of patients has been evaluated. As a result, there was a statistically inverse correlation between perineural invasion and hsa-miR-136-5p expression in patients with metastatic tumors (p=0.0165). Furthermore, it was seen that there was a positive correlation between increased hsa-miR-136 and hsa-miR-181a-5p expression and histological grade in non-metastatic tumors. The increased hsa-miR-136-5p and hsa-miR-181a-5p expression was found to be associated with poor prognosis in terms of histological grade.
It is concluded that decreased hsa-miR-136-5p expression in metastatic LSCC tumors might play as an anti-metastamiR role in the metastatic process and might be used as a prognostic factor. Further studies will reveal the exact role of hsa-miR-136-5p in metastatic cascade.