İlköğretim öğretmenlerinin sınıf yönetimi eğilimlerinin belirlenmesi
Determining classroom management tendencies of primary school teachers
Yazar: DERYA GÜLÜNAY SİVRİ
Danışman: PROF. DR. F. DİLEK GÖZÜTOK
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları Ana Bilim Dalı / Eğitimde Program Geliştirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Disiplin = Discipline ; Program geliştirme = Program development ; Sınıf içi davranışlar = In-class behaviors ; Sınıf yönetimi = Classroom management ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
İlişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilen bu araştırma Kırıkkale il merkezindeki ilköğretim öğretmenlerinin kendi algılarına ve araştırmacının gözlemlerine dayanarak sınıf yönetimi konusundaki eğilimlerini saptamayı amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini 2010-2011 eğitim öğretim yılında Kırıkkale il merkezindeki 52 ilköğretim okulunda görev yapan 1403 öğretmenden oranlı küme örnekleme yöntemiyle seçilen 21 okuldaki 735 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından uzman görüşü alınarak geliştirilen sınıf yönetimi eğilimleri anketi ve anketin gözlemlenmesi mümkün olan maddelerini kapsayan gözlem formu kullanılmıştır. Araştırmada toplam 30 ders saati süresince gözlem yapılmış ve toplanan 432 anket formu ile evrenin % 30,79'una ulaşılmıştır.Verilerin çözümlenmesi aşamasında araştırmanın amaçları doğrultusunda betimsel istatistikler için frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma, ortalamaların bağımsız değişkenlere göre karşılaştırılması için bağımsız grup t-testi ve tek yönlü varyans analizi yapılmıştır.Anketlerden elde edilen verilerin toplam puanlarına göre, deneyimli öğretmenlerin, sınıf öğretmenlerinin, 2. ve 3. sınıf öğretmenlerinin ve Eğitim Enstitüsü mezunu öğretmenlerin sınıf yönetimi eğilimlerine ilişkin algıları daha yüksek bulunmuştur. Anket alt boyutlarının belirlenen değişkenlere göre incelenmesi sonucunda; plan program etkinlikleri alt boyutunda 16 yıl ve üstü deneyime sahip öğretmenler, 2. ve 3. sınıf öğretmenleri ve Eğitim Enstitüsü mezunu öğretmenler kendilerini daha yeterli algılamaktadır. İlişki düzenlemeleri alt boyutunda kadın öğretmenler, deneyimli öğretmenler, sınıf öğretmenleri ve 2., 3. sınıf öğretmenleri kendilerini daha yeterli algılamaktadır. Sınıfın fiziki yapısının düzenlenmesi alt boyutunda 16 yıl ve üstü deneyime sahip öğretmenlerin, sınıf öğretmenlerinin, 1., 2. ve 3. sınıf öğretmenlerinin, Eğitim Yüksekokulu mezunu öğretmenlerin lehine anlamlı fark bulunmuştur. Zaman yönetimi alt boyutunda sınıf mevcudu 30'dan az olan öğretmenlerin ve Eğitim Yüksekokulu mezunu öğretmenlerin kendi algılarına göre puanları anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Davranış düzenlemeleri alt boyutunda kadın öğretmenler, 16 yıl üstü deneyime sahip öğretmenler, sınıf öğretmenleri ve 2., 3. sınıf öğretmenleri kendilerini daha yeterli algılamaktadır.Gözlem sonuçlarına göre, kadın öğretmenlerin sınıf yönetimi eğilimleri puan ortalamaları daha yüksektir. Mesleki deneyimlerine göre gözlem toplam puan ortalaması en yüksek grup 16-20 yıl deneyime sahip öğretmenler en yüksek ortalama puana sahiptir. Okutulan sınıf düzeyine göre sınıf yönelimi eğilimlerinde 1-5. sınıf öğretmenleri arasında çok fark yokken en düşük ortalamaya ikinci kademe öğretmenleri sahiptir. Sınıf öğretmenlerinin ilişki düzenlemeleri, sınıfın fiziki yapısının düzenlenmesi ve davranış düzenlemeleri alt boyutlarında ve toplam puanlarında daha yüksek ortalamaya sahip olduğu gözlemlenmiştir. Öğrenci sayısı 31-40 olan sınıflarda görev yapan öğretmenler sınıfın fiziki yapısının düzenlenmesi, davranış düzenlemeleri ve toplam puanlarında en düşük ortalama puana sahiptir. Plan program etkinlikleri, ilişki düzenlemeleri ve toplam puan ortalamalarında Eğitim Fakültesi mezunu öğretmenler en yüksek ortalamaya sahiptir. Sınıfın fiziki yapısının düzenlenmesi ve davranış düzenlemeleri alt boyutlarında ise bütün grupların ortalamaları birbirine yakındır.

Abstract:
This research, carried out through correlational survey model, was conducted to determine the classroom management tendencies of the primary school teachers in the province of Kırıkkale according to their own views and observation results. The sample of the investigation consists of 735 primary school teachers at 21 schools selected among 1403 primary school teachers at 52 primary schools in the province of Kırıkkale, in 2010-2011 academic years by proportionate cluster sampling. The data of this investigation were gathered from Classroom Management Tendencies Questionnaire, developed by the researcher in the light of specialists? opinions and an observation form consisting of the items possible to observe from the questionnaire. In this study the researcher has held classroom observation for 30 lessons and reached 30,79 % of the population with 432 questionnaire forms were gathered.Bearing the objectives of this study in mind, frequency, percentages, mean, and standard deviation analysis were utilized to analyze for descriptive statistics. Independent sample T-test and One Way ANOVA were used to compare the means according to the variables investigated.Total scores of the questionnaires revealed that the perceptions of more experienced teachers, class teachers, 2nd and 3rd grade teachers and teachers graduated from institutes of educations are significantly higher. Investigation of sub dimensions according to the variables revealed that in the sub dimension planning and curriculum teachers having more than 16 years of experience, 2nd and 3rd class teachers and teachers graduated from educational institutes feel themselves more competent. It has been discovered that in the sub dimension developing relationships female teachers, experienced teachers, class teachers and 2nd, 3rd grade teachers feel themselves more competent. In the sub dimension arranging the physical environment there is a significant difference in favor of teachers having more than 16 years of experience, class teachers, 1st, 2nd and 3rd grade teachers and teachers graduated from educational academies. According to the views of teachers in the sub dimension managing time, teachers having less than thirty students in a class and teachers graduated from educational academies have higher scores. In the sub dimension developing behaviors female teachers, teachers having more than 16 years of experience, class teachers and 2nd, 3rd grade teachers feel themselves more competent.Observation results show that female teachers have higher averages for their classroom management tendencies. It, also, has been observed that teachers having 16-20 years of experience have the highest averages for their classroom management tendencies. According to their class grade variable while there is not much difference between the teachers of 1-5 grades secondary school teachers have the lowest averages. Class teachers have higher averages in the sub dimensions developing relationships, arranging the physical environment, developing behaviors and overall scores. Teachers having 31-40 students have the lowest averages from the observations, especially in the sub dimensions arranging the physical environment, developing behaviors and overall scores. Teachers graduated from the Faculties of Education have higher averages in their overall scores and sub dimensions planning and curriculum, developing relationships. All the teachers have close averages in the sub dimensions arranging the physical environment, developing behaviors.