Strigolakton uygulamalarının kireçli ortamlarda asmanın bazı fiziksel ve biyokimyasal özellikleri üzerine etkileri
The effects of strigolactone applications on some physical and biochemical properties on vitis grown in limely media
Yazar: BİROL KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE SEMA ÇETİN
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Asma = Grapevine ; Gerilme = Stress ; Kireç = Lime ; Mineral maddeler = Mineral matters ; Prolin = Proline

Özet:
Günümüzde pek çok faktöre bağlı olarak ortaya çıkan stres durumu bitkilerde verim ve kalite kayıplarına yol açmaktadır. Bitkilerin en çok karşılaştıkları stres faktörlerin başında abiyotik stres faktörleri gelmektedir. Toprakların büyük bir çoğunluğunda görülen yüksek kireç içeriği ve buna bağlı yüksek pH değerlerinin neden olduğu besin alımı problemleri de önemli abiyotik stres faktörleri içerisindedir. Bu stres durumunu ortadan kaldırmak çoğunlukla mümkün olmayıp, bitkinin bu ortamlara dayanımını artıracak yaklaşımlar büyük önem taşımaktadır. Bu amaçla günümüzde genetik mühendisliği kullanımına odaklanılmaktadır. Ancak bu metotlar son derece pahalı ve büyük bir bilgi birikimini de gerektirmesi nedeni ile doğal, kullanımı kolay, pratiğe aktarılabilir ve insan sağlığına zararsız alternatifler bulmak son derece önemlidir. Bitki stres fizyolojisinde içsel hormonların etkili olduğu ve strese toleransta etkin rol oynadıkları bilinmektedir. Bu hormonlardan birisi de yeni nesil hormonlar olarak tanıtılan strigolaktonlar (SL)' dır. Strigolaktonların stres metabolizmasında önemli işlevler üstlendiği tespit edilmiştir. 
Bu tez çalışması ile de 1103 Paulsen Amerikan asma anacına aşılı Hasandede çeşidinde SL uygulamaları ile kirece toleransın artırılması amaçlanmıştır.  Bitkilerin yetiştirme ortamlarına kök bölgesine farklı konsantrasyonlarda kireç uygulaması (%0, %10 ve %25) yapılmış ve ardından yine kök bölgelerine (0 µM, 1 µM, 3 µM ve 5 µM) SL uygulaması yapılmıştır. Uygulamaların ardından 2., 12., 24., 48. ve 96. saatlerde örnek alımı yapılmıştır. Alınan örneklerde fiziksel (zararlanma derecesi, sürgün uzunluğu, sürgün başına ortalama yaprak sayısı) ve biyokimyasal (membran zararlanması, klorofil, prolin, çözünebilir protein, lipid peroksidasyonu, toplam fenolik madde, toplam flavonol, toplam flavanol içerikleri ile makro ve mikro element miktarları) analizler yapılmıştır. Fiziksel ve biyokimyasal parametrelerden elde edilen veriler SL uygulamalarının asma bitkisinde kireçten kaynaklanan zararın azaltılmasında etkili olarak kullanım potansiyelinin bulunduğunu göstermektedir.

Abstract:
Nowadays, the stress conditions that arise depending on multiple factors cause quantity and quality losses on plants. Abiotic stress are the most common stress factors that plants encounter. Nutrient uptake problems caused by high lime content and high pH values seen in most of the soils are also among the abiotic stress factors. Eliminating this stress factor is not possible and the approaches that will increase the plants resistance have a great importance. At the present time the use of genetic engineering is being focused. However, these methods are extremely expensive and they require a knowledge. It is so important that to find alternatives natural, easy to use, practicable and harmless to human health. Hormones are effective in the plant stress physiology and play an active role in stress tolerance. One of those substances that are introduced as the new generation hormones are strigolactones (SL). It has been determined that Strigolactones undertake important functions in stress metabolism.
In this thesis, it is aimed to provide resistance to lime stress with SL applications on Hasandede grape variety grafted to 1103 P American rootstock. Different concentrations of lime (0, 10% and 25%) were applied to the root area of the plants and SL were applied  (0 µM, 1 µM, 3 µM and 5 µM) to the root regions. Samples were taken at 2. 12. 24. 48. and 96 hours later after the SL applications. Physical (degree of injurity, shoot length, leaf number per shoot) and biochemical (membrane injurity, chlorophyll, proline, soluble protein, lipid peroxidation, total phenolic compounds, total flavonols, total flavanols, macro and micro elements) analyzes were performed on the samples. The data obtained from these analyses show that SL aplications have to potential to be used in reducing the damage caused by lime in grapevine.