Öğretmenlerin değerlendirme ölçütleri konusunda ilköğretim denetçilerinin görüşleri
Opinions of the primary education supervisors on the evaluation measures of the teacher
Yazar: SEVGİ AKCAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN BAŞAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Denetim = Control ; Değerlendirme = Evaluation ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education

Özet:
11 ÖZET Bu araştırmada, ilköğretim denetçilerinin, öğretmenlerin değerlendirilmesinde gözetilmesi gereken özellikler ile ilgili görüşlerinin neler olduğu, denetçi görüşlerinin, onların öğrenim ve kıdem durumlarına göre değişip değişmediği incelenmiştir. Araştırmanın evreni, 1996-1997 öğretim yılında İstanbul ilinde görevli olan 235 ilköğretim müfettişidir. Örneklem, random yöntemi ile belirlenen 84 ilköğretim müfettişinden oluşmuştur. Veriler, konu ile ilgili olarak hazırlanan anket formunun örneklem grubuna uygulanması ile elde edilmiştir. Denetçilerin, öğretmenlerin değerlendirilmesinde gözetilmesi gereken özelliklere ilişkin görüşleri ile kişisel değişkenleri arasındaki fark F (varyans analizi) ve t testleri ile araştırılmıştır. Elde edilen bulgulara ilişkin sonuçlar aşağıda özetlenmiştir: 1- Denetçiler, önerilen değerlendirme modelinin ürün, süreç ve olanaklar boyutlarına ilişkin yirmidokuz özellikten, yirmidördünü yüksek düzeyde benimsemişlerdir. Denetçilerin yüksek düzeyde benimsedikleri özellikler şunlardır : Öğretmenin, öğrencilerini tanımaya yönelik çalışmaları; öğrencilerde ilgi - istek uyandırması; bilgi - beceri açısından hazırlığı; öğrencilerinin sorunlarıyla ilgilenmesi; araç - gereç hazırlaması; ders içinde, plan ve amaca yönelik çaba harcaması; uygun yöntem seçip kullanması; öğrencileri derse hazırlaması; plan yapması; öğrencilerini amaçlar yönünde desteklemesi; öğrencilere ön okuma, gezi, gözlem, ön deney, inceleme, araştırma, görüşme yaptırması; amaçlara ulaşmayı denetlemesi; sınıfı okutmaya başladığı zamanki öğrenci başarısı ile, denetimin yapıldığı zamanki öğrenci başarısının farkı; sınıf -okul etkinliklerine katkısı; okul ve bölge yönetiminin tutumu; öğretmenin sınıfı okutmaya başladığı dönemde, öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeyleri; eğitsel kol çalışmaları; sınıftaki öğrenci sayısı;Ill bina olanakları; öğretim kadrosunun sayısal durumu; öğretmenin sorumluluğundaki sınıfın, o yıl veya daha önce herhangi bir süreyi öğretmensiz geçirip geçirmediği; öğretmenin, sorumluluğundaki sınıfı ne zaman okutmaya başladığı; ödev çalışmaları. 2- Denetçiler beş özelliği orta düzeyde benimsemişlerdir. Bu özellikler şunlardır: Öğrencinin ve okulun bulunduğu yakın çevrenin sosyal yaşam düzeyi; sınav işleri; öğrencinin ve okulun bulunduğu yakın çevrenin ekonomik gelişmişlik düzeyi; öğrencinin ailesinin eğitim durumu; öğrencinin ailesinin gelir durumu. 3- Denetçilerin tamamınca, ortadan az ve tam düzeyde benimsenen özellik olmamıştır. Alt gruplarca, onüç tane özellik tam benimsenmiştir. 4-Denetçilerin görüşleri ile öğrenimleri ve kıdemleri arasında fark bulunmamıştır. Bu sonuçlar temel alınarak getirilen öneriler özetle şunlardır : Öğretmenin değerlendirilmesinde, ürün, süreç ve olanaklar boyutlarım içeren yeni değerlendirme modeline uygun bir değerlendirme formu geliştirilmeli; denetçiler ve okul yöneticileri konu ile ilgili eğitime alınmalı; modelle ilgili olarak okul müdürleri ve öğretmenlerin görüşlerine de başvurulmalı; önerilen değerlendirme modeli İstanbul ilinde pilot olarak uygulanıp sonuçları değerlendirilmelidir.

Abstract:
IV SUMMARY In this research, the opinions of primary education supervisors, regarding the features to be observed in the evaluation of teachers, and the differentiation in their opinions by their educational attainment and seniority have been investigated. The population of this study is consists of 235 primary education supervisors who worked durring 1996-1997 school year in the city of İstanbul. The analysis is based on random sample of 84 primary education supervisors among the population. The data has been obtained by application of the survey, which was developed for this particular study, to the sampled group of supervisors. The differences among the opinions of the supervisors by their personal variables have been tested with t and f tests. The results of the study are summarized as follows: 1. The supervisors have rated 24 out of 29 features, regarding outcome, process, and resources dimensions, at a high level. These are listed below: The efforts put by teacher to know students better; to raise interest and desire for learning in their students; teacher's skills and knowledge background; teacher's interests in helping out students to solve their problems; the ability to use appropriate educational materials and technology; the ability to prepare students for the class; making plans; supporting students to reach educational goals; making sure that students perform well in pre-reading, excursion, observation, lab experiments, investigation, research, and interview;supervising goal attainment; the difference instudents' achievements between the time the teacher began teaching the class and the time supervision takes place; teacher participation in class and school activities; the attitudes of school and district administration; student's readiness for learning; extracurricular studies; class size; Building facilities; the number of teaching staff; whether the class under the responsibility of the teacher has spent that year or any period before without a teacher; the time the teacher has started to teach the class; homework. 2. The features rated moderate by the supervisors are as follows: The social conditions of the environment in which the school operates; exams; the economic development of the neighborhood of the school; parents' educational attainment; the income level of students' family. 3. There has been no features rated by all of the supervisors at bellow moderate or complete level. Thirteen features have rated at the complete level by the sub-groups. 4. No differences have been observed in the opinions of the supervisors by their educational attainment or seniority. The suggestions brought on the basis of these results may be summarized as follows: (a) A new evaluation form in conformity with the content of the suggested evaluation model with its outcome, process, and possibility dimensions, should be developed for the evaluation of teachers; (b) supervisors and school administrators should be trained on the model; (c) the model should be evaluated after implementing in the primary schools throughout Istanbul.