Atlas ve axıs anatomisinin cerrahi önemi
Surgical importance of atlas and axis anatomy
Yazar: NARMIN FARAJIBAND
Danışman: PROF. DR. ZÜHRE ASLI İKİZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Anatomi = Anatomy

Özet:
Atlas (C1) ile axis (C2) hem kineziyolojik olarak hem de hayati organlarla olan komşuluğu sebebiyle önemli birer iskelet sistemi elemanıdır.  Bu bölgede karşılaşılan varyasyonların bu nedenlerle klinik olarak anlamlı sonuçları olabilmektedir. Atlas veya axis'teki bir varyasyon sonucu atlantoaksiyel instabilite gelişmesi muhtemeldir. Bu çalışmayla; dens axis'in arcus anterior'a göre pozisyonu, dens axis ile facies articularis superior arasındaki açı, dens axis'in yüksekliği gibi parametrelerin atlantoaksiyel instabilite gelişimi üzerindeki olası etkilerin anlamlılığını değerlendirmek, etiyolojiden kaynaklanan atlantoaksiyel instabilitenin tedavisi için vidalama tekniğine yön gösterici olacak parametrelerin ölçümü hedeflenmiştir. Çalışmamızda 58 adet atlas, 64 adet axis kullanılmıştır. Atlas'a ait 31, axis'e ait 7 parametre ölçülmüştür. Ölçümler kumpas ve açıölçer aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Bu ölçümlerin istatistiksel değerlendirilmesi yapılmıştır. Benzer çalışmaların sonuçları ile karşılaştırma yapılmıştır. Ölçümleri yapılan kemikler varyasyon varlığı açısından değerlendirildiğinde ise; atlas'ta %1.7 oranında spina bifida, %8.9 oranında sağ aksesuar foramen, %1.7 oranında sol aksesuar foramen, %5.1 oranında sağ facies articularis superior bipartita, %1.7 oranında sol facies articularis superior bipartita, %5.1 oranında bilateral canalis arteria vertebralis, %1.7 oranında sağ canalis arteria vertebralis, %1.7 oranında sol canalis arteria vertebralis, axis'te  %1.5 oranında corona dentalis os axis ile karşılaşılmıştır. Çalışmamızda sonuçlarına göre vertebra ile ilgili ölçümler her birey için farklılık göstermektedir. Ayrıca atlas ile axis'e ait varyasyonlar da cerrahi için belirgin farklılık yaratmaktadır. Bu nedenle, bölgenin anatomisini tanımlamak için cerrahi öncesi görüntüleme yöntemleri ve incelenmelere baş vurulması gerekmektedir.



Anahtar Sözcükler:  Atlas ; axis ;vida fiksasyonu ; anatomik varyasyonlar

Abstract:
The atlas (first cervical vertebra) and the axis (second cervical vertebra) injuries are the most feared of all vertebral injuries because of their relation to the lower medulla and adjacent spinal cord. Fractures of the atlas account for approximately 1-2% of all fractures  and for 2-3% of all acute cervical spine fractures. Atlantoaxial instability results from either a purely ligamentous injury or avulsion fractures. Various techniques has been described for atlantoaxial stabilization. 
The aim of present study was to determine the anatomical variations of atlas and axis, and to get morphometrical analysis for screw fixation to reduce the complications. The study was performed on 58 atlas vertebrae and 64 axis vertebrae. The measurements obtained from atlas and axis were discussed. The variations of atlas were invastigated as spina bifida in 1.7%, accessory foramen on right side in 8.6%,  accessory foramen on left side in 1.7%, canal for vertebral artery in 1.7%, bipartiate superior articular facet in 5.1%. Variants of axis were limited only spina bifida in 1.7 % and corona dentalis in 1.5 %. Some of these anatomical variants may be a cause of certain clinical symptoms which have previously described in the literature. According to the results of the present study, measurements on the vertebrae are different for every individual. The variations of atlas and axis also may have significance for surgery. For this reason, imaging methods and examinations before surgery should be used to describe the anatomy of the region.




Keywords: Atlas; axis; screw; fixation; anatomical variations