İlkokul Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin kök değerler açısından incelenmesi
Texts in primary school Turkish textbooks analyzing root values
Yazar: SULTAN FİDAN KARAATA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA BİLGEN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 2021-2022 eğitim- öğretim yılında kullanılan ilkokul Türkçe ders kitaplarındaki metinleri kök değerler açısından incelemektir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Verilerin toplanması aşamasında, öğretim programlarında değer listesinde yer alan; "adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik ve yardımseverlik" on kök değer, ilkokul Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerdeki cümle ve paragraflarda tespit edilerek işaretlenmiştir. Bu araştırmada verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. İlkokul Türkçe ders kitaplarındaki metinlerde belirlenen kök değerlerin frekansları ve yüzdelikleri hesaplanarak tablolar oluşturulmuştur. Araştırmadan elde edilen verilere göre incelemeye alınan ilkokul Türkçe ders kitaplarındaki metinlerde en fazla yer verilen değerler sevgi, sorumluluk ve özdenetim değerleri iken en az yer verilen değerler ise sabır ve dürüstlük değerleridir. Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerin temalar kapsamındaki inceleme sonuçlarına göre en fazla değer tespit edilen temalar Milli Mücadele ve Atatürk, Erdemler, Kişisel Gelişim, Sağlık ve Spor temaları iken Bilim ve Teknoloji teması en az değer tespit edilen tema olmuştur. En fazla değer içeren metinler 3. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan metinlerdir. İncelemeye alınan ilkokul Türkçe ders kitaplarının kök değer içermesi açısından dengeli bir dağılım olmadığı ulaşılan diğer bir sonuçtur. İlkokul Türkçe ders kitaplarında sınıf seviyeleri göz önünde bulundurularak kök değer çeşitliliğine dikkat edilmeli, temalarda da kök değerlerin dengeli bir dağılımın olduğu metinler tercih edilmelidir.

Abstract:
The objective of this study is to examine the texts in primary school Turkish language textbooks used during the 2021-2022 academic year from the perspective of root values. The research employed the qualitative research method of document analysis. During the data collection phase, ten root values specified in the curriculum, namely 'justice, friendship, honesty, self-discipline, patience, respect, love, responsibility, patriotism, and helpfulness,' were identified and marked within sentences and paragraphs in primary school Turkish language textbooks. Content analysis was utilized for data analysis in this research. The frequencies and percentages of the identified root values in the texts of primary school Turkish language textbooks were calculated, leading to the creation of tables. The research findings indicate that the most prominently featured values in the examined texts of primary school Turkish language textbooks are love, responsibility, and self-discipline, while patience and honesty are mentioned the least.
Regarding the thematic analysis of the texts in Turkish language textbooks, the most prevalent themes containing values are the National Struggle and Atatürk, Virtues, Personal Development, Health and Sports, whereas the Science and Technology theme contains the fewest values. Texts with the highest value content are found in the 3rd-grade Turkish language textbook. Another significant conclusion is that there is an uneven distribution of root values in the primary school Turkish language textbooks under examination in terms of their inclusion of root values. Therefore, considering the grade levels in primary school Turkish language textbooks, attention should be given to the diversity of root values, and preference should be given to texts with a balanced distribution of root values within themes.