Yabancı dil öğretiminde öğrenen merkezli yöntemlerin akademik başarı ve derse yönelik tutum üzerindeki etkililiği: Bir meta-analiz çalışması
The effect of learner-centered methods in foreign language teaching on academic achievement and attitudes towards lesson: A meta-analysis study
Yazar: BURHAN ÜZÜM
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN ÖZBEK
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada amaç yabancı dil öğretiminde öğrenen merkezli yöntemlerin öğrenenlerin akademik başarı ve derse yönelik tutumlarına etkisini inceleyen bireysel çalışmaların ulaştığı sonuçları meta-analiz yoluyla analiz etmektir. Dâhil edilme ve hariç tutulma kriterleri göz önünde bulundurularak yapılan alanyazın taramasında akademik başarı değişkenine yönelik 234 (260 etki büyüklüğü) ve derse yönelik tutum değişkeni için 24 (25 etki büyüklüğü) çalışmaya ulaşılmıştır.

Rastgele etkiler modeli kullanılarak analizler gerçekleştirilmiş olup yabancı dil öğretiminde öğrenen merkezli yöntemlerin öğrenenlerin hem akademik başarıları üzerinde geniş bir etkiye (g=0,951, %95 GA [0,852-1,049], p<.0.000)  hem de derse yönelik tutumları üzerinde geniş (g=0,925, %95 GA [0,642-1,209], p<.0.000) bir etkiye sahip olduğu ortaya çıkmaktadır.

Çalışmada akademik başarı ve derse yönelik tutum için elde edilen etki büyüklüklerinin yayım yanlılığı Orman grafiği, Huni grafiği, Rosenthal Classic fail-safe N, Orwin fail-safe N ve Duval ve Tweedie Kırp Doldur yöntemleriyle hem görsel olarak yorumlanmış hem de istatistiksel olarak test edilmiştir. Sonuç olarak yayım yanlılığı olmadığı tespit edilmiştir.

Genel etki büyüklüğü hesaplanmasından sonra çalışma karakteristikleri olarak da ifade edilen moderatör analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışmada hem akademik başarı hem de derse yönelik tutum için yayım yılı, araştırmanın yürütüldüğü yer, yayım türü, uygulanan yöntem, dil beceri alanı, öğretim kademesi, İngilizcenin çalışmanın yürütüldüğü yerde resmi dil olup olmaması (sadece akademik başarı için), uygulama süresi ve örneklem büyüklüğü moderatör olarak belirlenmiştir.

Akademik başarı değişkeni için etki büyüklüklerini farklılaştırmada yayım yılı, yayım türü, dil beceri alanı, öğretim kademesi, İngilizcenin resmi dil olup/olmama durumu, uygulama süresi ve örneklem büyüklüğünün önemli birer değişken olduğu görülmüştür. Derse yönelik tutum değişkeni için ise yayım yılı, dil beceri alanı ve öğretim kademesinin etki büyüklüklerini farklılaştırmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Başka bir ifade ile bu moderatörlerde gruplar arasında anlamlı fark elde edilmiştir. Çalışmada ortaya çıkan dikkat çekici sonuçlardan biri deneysel uygulama süresinin akademik başarı ve derse yönelik tutum için zıt sonuçlar ortaya koymasıdır. Akademik başarıyı artırmada deneysel uygulama süresi az olduğunda daha etkili sonuçlar verirken, derse yönelik tutumu olumlu yönde artırmada deneysel uygulama süresinin uzun olmasının daha etkili olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Öğrenen merkezli yöntemler, akademik başarı, tutum, işbirliğine dayalı öğrenme, drama, proje tabanlı öğrenme, meta-analiz

Abstract:
This paper aims to analyze the results of the individual studies that examine the effect of learner-centered methods in foreign language teaching on academic achievement and attitudes towards lesson via meta-analysis. The literature review based on inclusion and exclusion criteria yielded a total 234 studies (260 effect sizes) on academic achievement variable and 24 studies (25 effect sizes) on attitudes towards lesson.

Random effect model was used in data analysis. The results demostrated that learner-centered methods had a large effect both on academic achievement (g=0,951, 95% CI [0,852-1,049], p<.0.000) and on attitudes towards lesson (g=0,925, 95% CI [0,642-1,209], p<.0.000).

Forest plot, Funnel plot, Rosenthal Classic fail-safe N, Orwin fail-safe N, and Duval and Tweedie trim and fill methods were run to check whether the effect sizes calculated for academic achievement and attitudes towards lesson showed any publication bias or not. In this way, the effect sizes distribution were visually interpreted and statistically tested. The results indicated no publication bias.

After general effect size analysis, moderator variables- also called study characteristics- were analyzed. Publication year, the study site, publication type, method, type of language skill,  level of education, English being the official language/or not at the study site (this moderator was just for academic achievement), length of experiment and size of the participants were defined as moderator for both academic achievement and attitudes towards lesson in the present study.

Publication year, type of publication, level of education, English being the official language/or not at the study site, length of the experiment and size of the participants were determined to be effective moderators in significantly differentiating effect sizes. As for attitudes towards lesson, publication year, type of language skills and level of education turned out to be effective in moderating effect sizes. In other words, a significant difference was found between the groups in above mentioned moderators. One of the striking and remarkable results of the present study is the fact that the length experiment turned out to revealed opposite results for academic achievement and attitudes towards lesson. When the length of experiment is short, it increases academic achievement more; on the other hand, the longer the length of experiment, the more effective it is in increasing positive attitudes towards lesson. 

Key words: Learner-centered approaches, achievement, attitude, cooperative learning, drama, project-based learning, meta-analysis