Adölesanlarda algılanan sosyal desteğin gelecek beklentisi ve ruhsal belirti düzeyleri ile ilişkisi
The relationship of perceived social support with future expectations and psychological symptoms in adolescents
Yazar: BERKHAN TOPAKTAŞ
Danışman: PROF. DR. CİHAD DÜNDAR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Algı = Perception ; Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Ergenler = Adolescents ; Gelecek beklentisi = Future expectations ; Psikoloji = Psychology ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Giriş-Amaç: Ergenlik döneminde görülen ruhsal sorunların sıklığı ve ilişkili olduğu faktörlerin araştırılarak belirlenmesi, ruh sağlığı hizmetlerinin planlaması ve sunulması yönünden önem taşımaktadır. Bu çalışma ile Samsun ilindeki adölesanların algıladıkları sosyal destek, ruhsal belirti ve gelecek beklentisi düzeylerinin saptanması ve algılanan sosyal desteğin, ruhsal belirtiler ile gelecek beklentisi üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç-Yöntem: Kesitsel tipteki araştırma Samsun ili İlkadım ilçesinde yapılmıştır. Çalışma grubunu, ilçedeki okullardan basit rastgele örneklem yoluyla seçilen iki ortaokul ve iki lisedeki 12-18 yaş arasındaki öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmaya 6-12. sınıf arasında öğrenim gören toplam 688 adölesan alınmıştır. Çalışmanın verileri, 01.12.2014-01.02.2015 tarihleri arasında sınıflarda dağıtılan anket formları ile toplanmıştır. Adölesanlara sosyodemografik veri formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ), Kısa Semptom Envanteri (KSE) ve Ergen Gelecek Beklentileri Ölçeği (EGBÖ) uygulanmıştır. İstatistiksel analizlerde Pearson Ki-kare Testi, Fisher'in Kesin Testi, Mann-Whitney U Testi ve Spearman Korelasyon Testi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırma grubunda ÇBASDÖ toplam puan ortalaması 61,8±17,7; KSE toplam puan ortalaması 0,76±0,6 ve EGBÖ toplam puan ortalaması 5,23±1,3 bulunmuştur. ÇBASDÖ toplam puanı ile KSE toplam puanı arasında orta derecede ve negatif yönde (r = -0,47; p<0,001); ÇBASDÖ toplam puanı ile EGBÖ toplam puanı arasında düşük orta derecede ve pozitif yönde (r = 0,37; p<0,001) korelasyon belirlenmiştir.
Sonuç-Öneriler: Çalışma sonucunda algılanan sosyal desteğin, adölesanlarda ruhsal belirtileri azalttığı ve gelecek beklentilerini olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Adölesan ruh sağlığını geliştirmek amacıyla koruyucu sağlık hizmetlerine ağırlık verilmelidir.

Abstract:
Introduction-Aim: Searching the prevalance of mental health problems and related factors during adolescence is important in terms of planning mental health services. This study was intended to determine the perceived social support, psychological symptoms and future expectation levels and also the effect of perceived social support on psychological symptoms and future expectations in adolescents residing in Turkish province Samsun.
Materials-Methods: This cross-sectional study was conducted in Samsun İlkadım district. The study group consists of students between 12-18 ages in two secondary and two high schools chosen from the district by simple random sampling method. A total of 688 adolescents between 6th-12th grades were included in the study. The study data were collected by questionnaires distributed in the classrooms between 01.12.2014-01.02.2015. Sociodemographic data form, Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), Brief Symptom Inventory (BSI) and Future Expectations Scale for Adolescents (FESA) were applied to adolescents. Pearson's Chi-square Test, Fisher's Exact Test, Mann Whitney U Test and Spearman Rank Correlation were used for statistical analysis.
Results: Mean total scores were 61,8±17,7 for MSPSS, 0,76±0,6 for BSI and 5,23±1,3 for FESA. Moderate and negative correlation was found (r = -0,47; p<0,001) between the total scores of MSPSS and BSI; low-moderate and positive correlation (r = 0,37; p<0,001) was found between the total scores of MSPSS and FESA.
Conclusion-Recommendations: It has been determined that perceived social support reduces psychological symptoms and affects future expectations positively in adolescents. Priority should be given to preventive health care services to improve adolescent mental health.