Amasra'da Bizans Dönemi üç eser: Tavşan Adası Manastırı, Amasra Kilisesi ve Küçük Kilise
Three Byzanti̇ne structures i̇n Amasra: Tavşan Adası Monastery, lAmasra Church and The Small Church
Yazar: ERCAN VERİM
Danışman: PROF. DR. HAMZA GÜNDOĞDU
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Bartın-Amasra = Bartın-Amasra ; Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Dini mimari = Religious architecture ; Dini yapı = Religious structure ; Hristiyan mimarisi = Christian architecture ; Hristiyan sanatı = Christian art ; Hristiyanlık = Christianity ; Kiliseler = Churchs ; Manastır = Monastery

Özet:
Bilinen en eski adı ile Sesamos, Pers İmparatorluğu zamanında Amastris, Bizans
dönemindeki adıyla Amastedos, Türk dönemindeki adı ile de Amasra, Bartın iline bağlı,
Karadeniz kıyılarında bulunan bir liman kentidir. Kuruluşundan günümüze kadar önemli bir
ticaret merkezi olan Amasra'nın, Bizans döneminde de Piskoposluk merkezi olması bu
önemini sürdürdüğünün göstergesidir.
Hıristiyanlık, Roma İmparatorluğu sınırları içerisinde ve Pagan inancının baskısı altında
doğmuştur. Bu nedenle Hıristiyanlar, ilk olarak katakomplar gibi gizli ibadet mekânlarında
dinlerini yaşamaya çalışmışlardır. İmparator Constantinus 324 yılında Hıristiyanlığı serbest
bırakınca ilk kiliseler yapılmaya başlanmıştır.
Başlangıç döneminde Hıristiyanlar ile Paganistler arasında kanlı mücadeleler yaşanmıştır. Bu
mücadelelerin yaşandığı yerlerden biri de Amasra'dır. Bütün mücadelelerin sonunda
Hıristiyanlar, Paganlara karşı galip gelmiş ve Amasra' da kiliseler yapılmaya başlanmıştır.
Katalog Bölümünde Amasra' da Bizans döneminde inşa edilmiş olan bir manastır, bir kilise
ve bir şapel ele alınmıştır. Bu yapılardan ikisi günümüze kadar varlığını korumuşken bir
tanesi harap durumda bulunmaktadır. İlçede tespit edilen bu yapıların tarihi, mimarisi ve
süsleme özellikleri; veriler, çizimler ve fotoğraflarla açıklanmaya çalışılmıştır.
Kiliseler kendi içerisinde, çevresinde ve Anadolu' da bulunan benzer örnekleriyle
karşılaştırılmıştır. Planlar, çizimler ve fotoğraflar ekler bölümünde verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: 
Kilise, Amasra, Bizans, Hıristiyanlık

Abstract:
With its earliest name,"Sesamos", "Amastris" in Persian Empire period, "Amastedos" in
Byzantine period, and "Amasra" in Turkish period, is a coastal town of Bartın on Black
Sea coast. That Amasra, which has been an important trade centre so far, was also a
Bishop centre in Byzantine period is the indication of its ongoing significance.
Christianity was born under Pagan pressure within the borders of Roman Empire.
Therefore Christians, first tried to live their religion in secret sanctuaries, such as
catacomps. The First churches started to build when Constantinus the Emperor set
Christianity free in 324.
In the beginning period, bloody wars occured between Christians and Paganists. Amasra
was one of places where these fights broke out. At the end of all the battles, Christians
defeated Pagans, and churches started to be constructed in Amasra.
A monastery which was built in Byzantion period, a church and a chapel were explicated
in catalogue chapter. While two of these buildings sustain their existences, one of them is
ruined. The history, architecture and figuration features of these buildings, determined in
the town are tried to be explained by data, drawings and photographs.
Churches have been compared with each other and their similar examples in Anatolia.
Plans, drawings and photos are stated in appendixes.

Keywords: 
Byzantion, Church, Amastris, Christianity.