İslâm hukukunda kadınların mahremsiz olarak hac ve umre ibadeti
Hajj and umrah performance by women without a mahram in Islamic law
Yazar: TOLEUZHAN GALIYEVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH TIRABZON
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Hac = Pilgrimage ; Kadınlar = Women ; Mahremiyet = Privacy ; Umre = Umre ; İbadet = Worship ; İslam Hukuku = Islamic Law

Özet:
"İslâm Hukukunda Kadınların Mahremsiz Olarak Hac ve Umre İbadeti" başlıklı çalışma klasik ve modern dönem arasında kadınların mahrem olmadan yaptıkları yolculukların fıkhi hükmüne dair farklı görüşleri değerlendirmeyi amaçlamaktadır. 
Günümüzde Müslümanlar arasında kadınların mahremi olmadan yaptıkları yolculuğun fıkhî hükmü hâlâ tartışılmaya devam ediyor. Bu mesele klasik fıkıh literatüründe de tartışılmıştır. Kimi fakihler seyahat güvenliği varsa kadınlar için mahremsiz yapılan yolculuğu caiz görmüş, kimisi ise güvenlik olsun olmasın cevaz vermemiştir. Bu farklı görüşlerin her birinin kendi açısından birtakım dayanakları bulunmaktadır. 
Bu bağlamda klasik fıkıh kitaplarında kadınların hac ve umre ibadetini eda etmesi konusunda da farklı tartışmalar yer almaktadır. Kimi eserlere göre mahremi olmayan kadınların yolculuk yapması ve hac-umre ibadetini yerine getirmesi caiz görülmemişken kimi kaynaklarda bu konuda sessiz kalınmıştır. Günümüzde ulaşım imkânlarının gelişmesi ve yol güvenliği de dikkate alınarak bu konunun farklı değerlendirmelere tabi tutulduğu görülmektedir. Biz de tezimizde bu konuyu araştırıp sonuçları ortaya çıkarmaya çalışacağız. 
Kur'ân-ı Kerîm'de, kadınların tek başlarına mahremi olmadan yolculuk etmemeleri gerektiğine dair hüküm içeren herhangi bir ayet bulunmamaktadır. Ancak Hz. Peygamber'in bize bıraktığı önemli bir miras olan sünnete gelince, kadınların mahremsiz olarak yolculukları, bu arada hac ve umre seferleri hakkında rivayet edilen hadisler, kesin yasaklama ya da kesin izin verilmesini mümkün kılacak açıklıkta değildir. 
İşte bu farklı hadislerden dolayı fıkıh âlimlerinin görüşleri de birbirinden farklı olmuştur. Burada konu üç yolculuk türü üzerinden incelenecektir. Bunlar herhangi bir uzun mesafeli yolculuk, hac yolculuğu ve umre yolculuğudur.

Abstract:
The thesis, titled as "Hajj and Umrah Performance by Women without a Mahram in Islamic Law", aims to shed light on different applications in both classical and modern periods about the juridical judgment of women's travel alone without a mahram.
Among Muslims today, the fiqhi positioning towards the issue of woman travelling alone without a mahram is still debated. The debate had been amongst the central concerns in the classical fiqh literature. While some scholars thought lawful for a woman to travel alone if safety is guaranteed during their travel, others did not give permission to such a case by going less importance towards security problems. Both perspectives have their own argumentation in supporting the ideas. 
In this regard, there are controversies in the classical fiqh books about women performing hajj and umrah. In the view of some studies, it is impermissible for women to go on a journey and perform hajj or umrah without mahram, but other sources remain silent on the issue. Taking into consideration the improvement in transportation facilities and road safety today, this topic appears to be subjected to various evaluations. This thesis aims to bring forth the findings that will be made in our research.
There is no verse in the Quran, which states that women should not travel alone without a mahram. However, when we consider the legacy i.e. Sunnah (sayings of the Prophet), with regards to journeys taken by women without mahram, there has not been any clear ahadith narrated that vehemently prohibit women without mahram to perform hajj and umrah. 
Based on these different ahadith, fiqh scholars also have their different point of views. In this thesis, three types of journey will be examined thoroughly, that is, (i) any long distance journey, (ii) hajj and (iii) umrah.