Bağımsız denetim firmalarının kanıt toplamada istatistiki örnekleme yöntemini kullanması
Statistical sampling methods of independent audit firms while collecting evidence
Yazar: ARZU GARİP ÜNAL
Danışman: PROF. DR. ORHAN SEVİLENGÜL
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız denetim = Independent audit ; Bağımsız denetim kuruluşları = Independent auditing companies ; Denetim = Control ; Kanıt = Argument ; Örnekleme yöntemleri = Sampling methods ; İstatistiksel yöntemler = Statistical methods

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de bağımsız denetim yapan firmaların, denetim çalışmaları sırasında görüşlerine dayanak oluşturacak kanıtları toplarken, Bağımsız Denetimde Örnekleme (BDS530) Standardında yer alan İstatistiki Örnekleme yöntemini ne ölçüde kullandıklarına ve istatistiki örneklemeyi yöntemini kullanan firmaların bunu hangi metodolojiler ile gerçekleştirdiğine ilişkin yüz yüze görüşülerek ön araştırma yapılmıştır. Bu görüşmeler anket sorularına zemin oluşturmak amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Aynı zamanda bağımsız denetim firmalarının hangi kanıt toplama tekniklerini uygularken istatistiki örnekleme yöntemini kullandığı, bu doğrultuda istatistiki örnekleme yöntemini kullanan firmaların bu yöntemin avantajlarının neler olduğu ve istatistiki olmayan (iradi)örnekleme yönteminin dezavantajlarının neler olduğu hakkında bir görüşe varabilmek için anket soruları hazırlanmıştır.
Anket Türkiye'de yer alan yüz kırk altı bağımsız denetim firmasına gönderilip, firmalardan cevaplandırılması istenmiştir. Toplamda gönderilen anketlerden otuz altı tanesine cevap alınmış olup, bu firmaların beş tanesi Türkiye'de faaliyet gösteren ilk beş büyük firmaya aittir. Değerlendirme yapılırken ankete katılan firmalar; çalışan sayısı, denetçi sayısı vb. ölçütlere bakılarak ilk beş büyük firma ve diğer firmalar şeklinde ayrıma tabi tutulmuş olup öncelikle ayrı ayrı değerlendirilmiş ve daha sonra tüm firmalar birlikte değerlendirilerek nihai sonuca ulaşılmıştır.
Araştırma teknikleri literatüründe, tanımlayıcı araştırmalarda örnek çapı küçükse, ana kitlenin yüzde yirmisine ulaşmanın yeterli olduğu genel kabul görmektedir. Bu çalışmada ulaşılan firmaların sayısı %24,7'sine ulaşılmış olup, elde edilen sonuçların geneli yansıttığı düşünülmektedir.
Anketimizde daha büyük ölçekle yola çıkamamamızın nedeni sektörde buna yönelik değişkenlerin tam manasıyla tespit edilememiş olması olabilir. Yeni değişkenler sorgulanıp eklenerek, daha fazla ve daha sağlam bir ölçekle yola çıkılarak yapılacak çalışmanın ileride daha faydalı olacağı düşünülmekte, bu çalışmanın da ilerideki bu çalışmalara kaynak oluşturması umut edilmektedir.


Anahtar Kelimeler: Kanıt Toplama Teknikleri, Örnekleme, İstatistiki ÖrneklemeYöntemleri, İstatistiki Örnekleme Yönteminin Avantaları, İstatistiki Olmayan (İradi) Örnekleme Yönteminin Dezavantajları.

Abstract:
This paper examine that companies in Turkey which makes independent auditing while they collect evidence based on auditing in terms of how companies use statistical sampling and when companies use statistical sampling which methods are used according to the standardization of independent auditing sampling (BDS530) of Turkey Auditing Standardizations by using interview methods. 
Also a questionnaire is prepared to hold a view about which collecting evidence techniques are used with statistical sampling by independent auditing companies, in this manner, do companies which uses statistical sampling know advantages of statistical sampling and disadvantages of non-statistical sampling. The questionnaire is conducted to 146 independent auditing companies in Turkey. 36 companies responded to questionnaire and 5 of them are biggest companies which operate in Turkey. During assessment, firstly in order to discriminate companies as biggest ones and others, numbers of personnel, number of auditor and etc. are considered, then all of them are assessed together due to reach conclusions. 
Research methods emphasize that if sample is not wide, it is enough to reach 20 % of population in descriptive researches. Thus it can be said that 24.7% of population which are companies represent overall according to result of study.




Keywords: collecting evidence techniques, sampling, statistical sampling techniques,
advantages of statistical sampling techniques, disadvantages of non-statistical sampling
techniques.