Saçaklızade ve ilimleri sınıflandırması
Saçaklızade and his classification of sciences
Yazar: İBRAHİM ÇETİNTAŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET BAYRAKTAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
ÖZETBu tezde, XVII. yüzyılın sonları ile XVIII. yüzılın ilk yarısında yaşamış olanbüyük Osmanlı âlimlerinden biri olan Saçaklızâde namıyla maruf, Muhammed b. EbûBekir el-Maraşû'nin ilimleri sınıflandırma şekilleri ele alınmaktadır.Tezimiz, bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır.Giriş kısmında, İslâm'da ilim anlayışı ve ilim sınıflandırmalarının amaçlarıüzerinde durulmaktadır.Saçaklızâde'nin hayatını araştırdığımız birinci bölümde, müellifin doğduğu,yaşadığı, ilim tahsil ettiği çevre ve ilmû duruşu tartışılmaktadır. Ayrıca bu bölümde,kendisinin tahsil sürecine paralel olarak telif etmiş olduğu eserleri üzerindedurulmaktadır.İkinci bölümde ise, Saçaklızâde'nin ilimleri sınıflandırma sistemleriaraştırılmaktadır. Buna göre müellifin, ?faydası ve zararı?, ?şer'û hüküm? ve ?eğitimve öğretim düzeyi? bakımından olmak üzere, ilimlerle ilgili üç farklı türdesınıflandırma şekli ortaya koyduğu görülmektedir.Tezimizin sonlarında doğru ise, Saçaklızâde'nin bakış açısıyla, eğitimdeuyulması gereken bazı pedagojik ilkeler üzerinde durulmaktadır ki bunlar, çağdaşeğitim uygulamalarında da tatbûk edilmektedir. Bu çerçevede, müellifin eğitselilkeleri topluca değerlendirildiği zaman, onun eğitim anlayışının iki temel boyutuortaya çıkmaktadır. Bunlardan birisi, öğrencinin yaş, zekâ ve kavrama düzeyi gibibireysel farklılıklarına vurgu yapan ve çağdaş eğitim literatürüyle ?öğrenci merkezlieğitim? anlayışı olarak ifade edilebilecek kısmıdır. Diğer boyutunda ise, daha ziyadeeğitimde verimliliği artırmak için plan ve proğramın önemine işaret edilmektedir kibunu, günümüze ?proğram merkezli eğitim? anlayışı olarak aktarmak mümkün. Buaçıdan bakıldığı zaman, onun eğitim anlayışı ile çağdaş eğitim doktrin veuygulamaları arasında oldukça yakın bir benzerlik görülmektedir.218

Abstract:
SUMMARYIn this thesis known as Saçaklızâde, lived in the late 17th and in the early18th Century one of the Ottoman scientists Muhammed b. Ebû Bekir el-Maraşû?smanners of classifying the sciences are discussed.Our thesis consists of one introductory part and two parts.In the Introductory Part the objectives of classifications science and itsunderstanding in İslam.In the First Part where we examined his life, the neighbourhood where he wasborn, educated and spent his time and his scientific standpoint was discussed.Additionly in this part in parallel with his educational period his products over onehundred composed by him were mentioned.In the second part of our thesis Saçaklızade?s classification system of sciencesare investigated. According to this it is seen that the writer relating to sciences makesthree distinct ways of classifications in terms of ? benefit and harm,? ?MoslemReligious Law Regulations? and ?educational and instructional level.?İn addition in the final part of our thesis in Saçaklızade?s perspective somepedagogical principles that must be obeyed in education are emphasized and thoseare applied in contemporary education. Within this perspective, when the writer?s alleducational principles are evaluated collectively, two basic proportions of hisunderstanding of education emerge. One is that individual differences such asstudent?s age, level of intellectual capacity and comprehension and ?student-centerededucation? used in the literature of contemporary education are emphasized. Theother one is that above all, in order to increase the productivity in education theimportance of plan and program is referred and this is transferred as the term of?program-centered education?for today?s valid understanding. When looked throughthis perspective there is rather close a similarity between his understanding of hiseducation and contemporary educational doctrines and applications.219