Sembolik tüketimin marka değerine etkisi ve marka değeri etkinliğinin ve verimliliğinin değerlendirilmesi üzerine bir araştırma: Otomotiv sektörü örneği
A research of the impact of symbolic consumption on brand value and evaluation of the efficiency and effectiveness of brand value: The case of automotive sector
Yazar: SÜMEYYE NUR KARA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESEN ŞAHİN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; Marka = Brand ; Marka değeri = Brand value ; Otomotiv sektörü = Automotive sector ; Sembolik tüketim = Symbolic consumption ; Tüketim = Consumption ; Verimlilik = Productivity

Özet:
Geçmişten günümüze üretimde yaşanan gelişmeler ve ortaya çıkan ürün çeşitliliği, tüketim alışanlıklarını ve tüketim kültürünü değiştirmiştir. Değişen tüketim kültürü, tüketicileri, ürünlerin fonksiyonel faydalarının yanı sıra sembolik faydaları nedeniyle, ürünleri tercih etmeye yönlendirmiştir. Tüketiciler, tükettikleri ürünlerin sembolik faydaları ile kendilerine toplumsal statü sağlamaya, kendilerini tükettikleri ürünlerle ifade etmeye başlamışlardır. Tüketicilere, tükettikleri ürünler nedeniyle sembolik faydalar, markalar aracılığıyla sağlanmaktadır. Markalara tüketiciler tarafından verilen değer ve markanın sağladığı finansal getiri, markaların parasal değerle ifade edilmesine yol açmıştır. Her yıl, farklı marka değerleme şirketleri tarafından, dünya genelinde markaların değerleri hesaplanmaktadır. Bu marka değerleri genellikle hem tüketicilerin markaya verdikleri değer hem de markanın finansal verileri ile hesaplanmaktadır.
Bu çalışma ile dünyanın en değerli markaları arasında yer alan otomotiv sektörüne ait markalara yönelik, tüketici nezdindeki değerin, sembolik tüketim davranışının ve sembolik tüketim davranışının markaya verilen niteliksel değere etkisinin nitel araştırma yöntemi olan derinlemesine mülakat yöntemi ile incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca ilgili markaların, niceliksel marka değerlerinin etkinlik ve verimliliklerinin nicel araştırma yöntemi olan Veri Zarflama Analizi ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Derinlemesine mülakat yöntemi ile araştırmaya dâhil edilen katılımcı sayısı 28 kişidir. Veri Zarflama Analizi'nin uygulanması için DEAP 2.1. paket programı kullanılmıştır.
Yapılan araştırmalar sonucunda, sembolik tüketimin niteliksel marka değeri üzerinde olumlu etkiye sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Niceliksel olarak etkin bulunan markanın, sembolik tüketiminin ve tüketici nezdindeki değerinin de yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sembolik Tüketim, Marka Değeri, Otomotiv Sektörü, Derinlemesine Mülakat, Veri Zarflama Analizi

Abstract:
From past to present, the developments in production and the resulting product variety changed the consumption habits and consumption culture. The changing consumption culture has led consumers to choose products because of their functional benefits as well as symbolic benefits. Consumers, with the symbolic benefits of the products they consume, have begun to provide them with social status and to express themselves with the products they consume. Consumers are provided with symbolic benefits through their brands because of the products they consume. The value given by the consumers to the brands and the financial return provided by the brand has led to the expression of the brands with monetary value. Every year, the values of brands across the globe are calculated by different brand valuation companies. These brand values are generally calculated both by the value given to consumers by the brand and by the financial data of the brand.
In this study, it is aimed to research value of brands which has been given by consumers and to research symbolic consumption of consumers and to examine the effects of symbolic consumption behavior on the qualitative value of the brands which are among the most valuable brands in the world and with an in-depth interview method which is a qualitative research method. In addition, it is aimed to evaluate the efficiency and effectiveness of the related brands and quantitative brand values by using the Data Envelopment Analysis which is a quantitative research method. The number of participants included in the research by in-depth interview method are 28 people. DEAP 2.1 for the implementation of Data Envelopment Analysis the package program was used.
As a result of researches, it has been found that symbolic consumption has a positive effect on qualitative brand value. It is concluded that the symbolic consumption of the brand which is quantitatively effective and its value in the consumer market is also high.
Key Words: Symbolic Consumption, Brand Value, Automotive Sector, In-depth Interview, Data Envelopment Analysis