Yaver-i Ekrem Nusret Paşa'nın hayatı ve muhacirlerin iskânına yönelik icraatları
The life of Yaver-i Ekrem Nusret Pasha and his practices for the settlement of the immigrants
Yazar: HATİCE BAYKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ÖZTOP
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
Sultan II. Mahmud'un himayesinde eğitim görerek memuriyet hayatına başlayan Nusret Paşa, Sultan II. Abdülhamid dönemi de dahil olmak üzere uzun yıllar çeşitli kademelerde devlete hizmet etmiştir. Sırbistan ve Resmo gibi stratejik konumlarda hudut komutanlığı yapan Nusret Paşa, ayrıca valilik görevleri de icra etmiştir. Yürütmüş olduğu askeri ve idari görevleri sırasında gösterdiği başarılardan ötürü merkezi hükümet tarafından himaye altında tutulan Nusret Paşa, özellikle Anadolu'ya akın akın gelen muhacirlerin himayesi, iskân ve iaşesinin sağlanması konusunda gerek içeride gerekse yabancı devletler nezdinde taltife mazhar olmuştur. 
Bu çalışma Osmanlı Devleti'nin siyasi ve ekonomik anlamda zor günlerden geçtiği bir süreçte binlerce insanın gerçekleştirdiği göç karşısında nasıl hareket ettiği, hangi önlemleri aldığı, iskân ve iaşe meselesinde ne tür pratik çözüm önerileri geliştirdiğini, bizzat bu meselelerle ilgilenen Nusret Paşa üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Her ne kadar Nusret Paşa'nın hayatına ve fikirlerine bu çalışma içerisinde değinilecek olsa da çalışmanın ağırlığını Nusret Paşa'nın muhacirlere yönelik faaliyetleri oluşturacaktır. Osmanlı Arşivlerinin sunduğu belgeler yanında temin edilen müteferrik evraklar ve araştırma inceleme eserler de kullanarak konu ve süreç bütünlüğü kronolojik olarak aktarılmaya çalışılacaktır. 
Nusret Paşa'nın göçmenlerin iskanı konusunda yürüttüğü faaliyetler konusunda gösterdiği azami özen ve çoğu zaman inisiyatif alarak hareket etmesi kimi zaman devletin diğer üst düzey bürokratları ile sorunlar yaşamasına sebebiyet verse de özellikle gösterdiği insani tavır ve hızlı karar verme yeteneği, devletin çıkarını da düşünerek ortak bir yol bulma çabaları, Osmanlı yönetiminin tüm bu zorlu süreci başarılı bir şekilde yürüttüğünü göstermektedir. Muhacirlerin iskân ve iaşesi konusunda ise Nusret Paşa'nın üst düzey bir başarı gösterdiği görülmektedir.

Abstract:
Sultan II. Nusret Pasha, who started his career as a civil servant by being educated under the auspices of Mahmud II. He served the state at various levels for many years, including the period of Abdülhamid. Nusret Pasha, who was the border commander in strategic locations such as Serbia and Rethymno, also performed governorship duties. Nusret Pasha, who was kept under the protection of the central government due to his successes during his military and administrative duties, was awarded both domestic and foreign states for the protection, settlement and subsistence of the immigrants who flocked to Anatolia.
This study aims to examine how the Ottoman Empire acted in the face of the migration of millions of people, what measures it took, what kind of practical solutions it developed in the issue of housing and subsistence, through Nusret Pasha, who was personally interested in these issues. Although Nusret Pasha's life and ideas will be mentioned in this study, the weight of the study will be Nusret Pasha's activities for the immigrants. In addition to the documents presented by the Ottoman Archives, the subject and process integrity will be tried to be conveyed chronologically by using various documents and research and examination works.
Although Nusret Pasha's carried utmost care and initiative in his activities out on the resettlement of immigrants, his sometimes caused problems with other high-level bureaucrats of the state, especially his humanitarian attitude and ability to make quick decisions, considering the interests of the state, created a common path. It looks that Nusret Pasha showed a high level of success in the housing and subsistence of the immigrants.