Kronik obstrüktif akciğer  hastalığı olanlarda tamamlayıcı ve alternatif tedavi kullanım sıklığı
Prevelance of complementary and alternative medicine use in patients with chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: MEHMET KAYABAŞI
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR BERK
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) dünyada ve ülkemizde görülme sıklığı giderek artan ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen, önemli kronik hastalıklar içinde yer almaktadır. Günümüzde KOAH tedavisinde kullanılan tıbbi farmakolojik tedavinin hastalığın progresyonunu engelleyememesi nedeniyle hastalar bilimsel tedavi dışı alternatif yöntemlere başvurabilmektedirler. Ülkemizde de tüm dünyada olduğu gibi tamamlayıcı ve alternatif  tedavi (TAT) yöntemlerinin kullanımı giderek artmaktadır.  Prevalansı yüksek bir hastalık olmasına rağmen KOAH'lılarda TAT kullanımına dair ülkemizde yapılmış az sayıda araştırma bulunmaktadır.
Biz de bu çalışmada;  bölgemizdeki KOAH hastalarının TAT kullanma sıklığını,  kullanılan yöntemleri, TAT yöntemlerine başvurma nedenlerini, TAT kullanımının hastaların sosyodemografik özellikleri, medikal tedaviler ve hastalık özellikleri ile ilişkisini araştırmayı amaçladık.
Bu çalışma; 01.06.2015-30.11.2015 tarihleri arasında Cumhuriyet Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniğine başvuran Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD) 2014'e göre KOAH tanısı almış 174 hasta dahil edilerek yapıldı. 
Çalışmamızda 174 KOAH'lı hastanın 88'inin (%50,5) en az bir TAT yöntemi kullanıldığı saptandı. En sık tercih edilen yöntem %71,6 ile bitkisel ürünler ve gıda takviyeleri, ikinci sıklıkta %47,7 ile hayvansal ürünlerdi. Bitkilerden en fazla keçiboynuzu ve kuşburnu tercih edilirken hayvansal ürünlerden en fazla tercih edilen ürünün bal olduğu görüldü. TAT kullanımı KOAH'lı kadın hastalarda erkeklere oranla daha sıktı. Hastalık süresi 10 yıldan fazla olan KOAH'lılarda TAT kullanımı daha fazlaydı. Spirometrik parametrelerden FVC ve FEV1'i düşük KOAH'lılarda TAT kullanımı daha sıktı. Hastaların yarıya yakını TAT yöntemine başvuru nedenini "hastalığın semptomlarından kurtulmak" olarak belirtirken, yarıdan çoğu kullandığı yöntemi akraba ve komşularından öğrendiğini söyledi. Hastaların yarıdan fazlası kullandıkları TAT yönteminden fayda gördüklerini düşünürken yarıdan daha az bir kısmı bu yöntemi başkalarına tavsiye ettiğini belirtti. Ayrıca hastaların yaklaşık %95'i kullandıkları TAT yönteminin yan etkileriyle karşılaşmadıklarını bildirdi.
Sonuç olarak; KOAH'lıların yarısı tıbbi tedaviye ilave olarak bir TAT yöntemi kullanmaktadır. En sık tercih edilen yöntem bitkisel ürünlerdir. Kadın hastalarda, KOAH hastalık süresi uzadıkça, FVC ve FEV1 değerleri düştükçe TAT kullanım sıklığı artmaktadır. KOAH'lı hastaların TAT kullanım yönünden sorgulanmaları, kullanılan TAT yöntemlerinin etkinliğini ve muhtelif yan etkilerini kantitatif olarak ölçecek iyi kurgulanmış araştırmaların yapılması gerektiğini söyleyebiliriz.

Anahtar kelimeler: KOAH, tamamlayıcı ve alternatif tedavi, bitkisel ürünler

Abstract:
Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) is one of the major chronic diseases, which has an increasing prevelance, and adversely affect the quality of life, both in our country and in the World. Nowadays, patients may tend to apply non-scientific alternative methods due to the failure of medical pharmacological treatments used in COPD to prevent the progression of the disease. The use of complementary and alternative medicine (CAM) methods is increasing in our country as well as the whole World. Although the prevalence of COPD is significantly high, there are just a small number of researches performed about the use of CAM among the patients with COPD, in our country.
In this study; we aimed to investigate the prevalence of CAM use, the methods chosen, reasons for resorting to CAM methods, socio-demographic characteristics of the patients using CAM and the relationship between the methods, medical treatments and patient characteristics among the COPD patients in our region.
This trial was carried on between 06.01.2015-11.30.2015 by including 174 COPD patients who were referred to Cumhuriyet University Hospital, Department of Chest Diseases Ambulatory Care Unit and diagnosed according to Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD) 2014.
In our study, it is established that 88 of 174 COPD patients (50.5%) had used at least one of the CAM methods. The most commonly preferred method was herbal products and food supplements by 71.6%, and the second most frequent method was animal products by 47.7%. Carob and rosehip were the most preferred herbals while honey was the most preferred among animal products. CAM use was more common in men than in women patients with COPD. The patients with disease duration of more than 10 years were more likely to use CAM. The use of CAM was more common among COPD patients with low values of FVC and FEV1 spirometric parameters. Nearly half of the patients stated their reason of using CAM method as "to ge trid of the symptoms of the disease"; while more than half of them pointed that they learned the method they use from either relatives or neighbours. More than half of the patients beleived that they have seen benefits from CAM techniques they used, and less than half said that they have recommended this method to others. Moreover, 95% of the patients mentioned that they did not experience any sideeffects of CAM methods they.
In conclusion; half of the COPD patients use a CAM method in addition to the medical treatment. The most frequent method is the herbal products. The frequency of CAM use is higher in women patients, in patients with longer durations of disease and in lower levels of FVC and FEV1 parameters. Furthermore, ther is a need for more well-constructed researches to determine and measure the effectiveness and possible side effects of CAM quantitatively.

Keywords: COPD, complementary and alternative medicine, herbal products