Otistik özelliklerin internet bağımlılığı ve çok boyutlu algılanan sosyal destek ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between autistic traits and internet addiction and multidimensional perceived social support
Yazar: İDİL UMUT
Danışman: DOÇ. DR. SEZEN KÖSE
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Sosyal destek = Social support ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Giriş: Bu araştırmanın amacı klinik olmayan toplum örnekleminde, 18 yaş ve üstündeki bireylerde, otistik özelliklerin, internet bağımlılığı ve çok boyutlu algılanan sosyal destek ile ilişkisinin incelenmesi ve otistik özellikler, internet bağımlılığı, sosyal destek ve yaşam doyumu arasındaki ilişkilerin araştırılmasıdır.
Yöntem: Araştırmada, veri toplamak için internet üzerinden çevrimiçi anket formu kullanılmıştır. Araştırma örneklemi çalışmaya katılmayı kabul eden 18 yaşından büyük 355 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcıların sosyo-demografik bilgileri ve internet kullanım bilgileri hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Katılımcılara Otizm Spektrum Anketi (OSA), İnternet Bağımlılığı Ölçeği (İBÖ), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ) uygulanmıştır. İki değişken arasındaki ilişki Pearson korelasyonu ile, bağımlı değişkenin bağımsız değişkenler tarafından nasıl açıklandığı regresyon analiziyle incelenmiştir.
Bulgular: Katılımcıların 257'si (%72.4) kadın, 98'i (%27.6) erkektir. En düşük yaş 18, en yüksek yaş 81'dir. Yaş ortalaması 44.07 olarak saptanmıştır. Araştırmamızın bulguları incelendiğinde OSA'dan alınan puanlar arttıkça İBÖ'den alınan puanların da arttığı saptanmıştır (r=0.322, p<.001). İnternet bağımlılığı ile otizm spektrum anketinin alt boyutlarından sosyal beceri (r=.159, p<.01), dikkati kaydırabilme (r=.358, p<.001), ayrıntıya dikkat etme (r=.108, p<.05) ve iletişim puanı (r=.299, p<.001)   arasında pozitif ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Otistik özellikler arttıkça algılanan sosyal desteğin (r= -.290, p<.001)   ve yaşam doyumu (r= -.159, p<.01)  düzeyinin azaldığı bulgusuna ulaşılmıştır. İnternet bağımlılık düzeyi arttıkça algılanan sosyal desteğin azaldığı gözlenmiştir (r= -.219, p<.001). Ayrıca, internet bağımlılık düzeyi arttıkça yaşam doyumu düzeyinin azaldığı (r= -.236, p<.001); algılanan sosyal destek arttıkça yaşam doyumunun da arttığı (r= .404, p<.001) tespit edilmiştir. Yapılan regresyon analizi incelendiğinde otistik özelliklerin internet bağımlılığının (R = .322, R2 = 0.104, F(1,353)= 40.921, p<.01); çok boyutlu algılanan sosyal desteğin (R =. 290, R2 = 0.084, F(1,353)= 32.451, p<.01); ve yaşam doyumunun (R = .159, R2 = 0.025, F(1,353)= 9.188, p<.01) anlamlı bir yordayıcısı olduğu görülmektedir.
Sonuç: Yapılan araştırmada otistik özellikler, internet bağımlılığı, algılanan sosyal destek ve yaşam doyumu arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. İnternet bağımlılığına ilişkin toplam varyansın %10'unun, sosyal desteğe ilişkin toplam varyansın %8'inin ve yaşam doyumuna ilişkin toplam varyansın %2'sinin otistik özellikler ile açıklandığı ifade edilebilir. Hipotezleri doğrulayan sonuçlara ulaşılmıştır.  
Anahtar kelimeler; otistik özellikler, internet bağımlılığı, sosyal destek

Abstract:
Introduction: The aim of this study is to examine the relationship between autistic traits, internet addiction and multidimensional perceived social support in individuals aged 18 years and older in a non-clinical population sample, and to investigate the relationships between autistic traits, internet addiction, social support and life satisfaction.
Method: In the research, an online questionnaire form was used to collect research data. The research sample consists of 355 participants over the age of 18 who agreed to participate in the study. The socio-demographic information and internet usage information of the participants were collected by means of the Personal Information Form. Autism-Spectrum Quotient (AQ), Internet Addiction Test (IAT), Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), and The Satisfaction with Life Scale (SWLS) were administered to the participants. The relationship between the two variables was examined by Pearson correlation, and how the dependent variable was explained by the independent variables was analyzed by regression analysis. 
Results: 257 (72.4%) of the participants are female and 98 (27.6%) are male. The lowest age is 18 and the highest is 81 years. The mean age was found to be 44.07 years. When the findings of our study were examined, it was determined that as the scores obtained from the AQ increased, the scores from the IAT also increased (r=0.322, p<.001). A positive and significant relationship was found between internet addiction and social skills (r=.159, p<.01), attention switching (r=.358, p<.001), attention to detail (r=.108, p<.05) and communication (r=.299, p<.001)   score, which are sub-dimensions of the autism-spectrum quotient. It has been found that as autistic traits increase, the level of perceived social support (r= -.290, p<.001) and life satisfaction (r= -.159, p<.01)  decreases. It was observed that as the level of internet addiction increased, perceived social support decreased (r= -.219, p<.001). In addition, it has been determined that as the level of internet addiction increases, the level of life satisfaction decreases (r= -.236, p<.001) and  as perceived social support increases, life satisfaction also increases (r= .404, p<.001). When the regression analysis is examined; it is seen that autistic traits are a significant predictor of internet addiction (R = .322, R2 = 0.104, F(1,353)= 40.921, p<.01), multidimensional perceived social support (R =. 290, R2 = 0.084, F(1,353)= 32.451, p<.01) and life satisfaction (R = .159, R2 = 0.025, F(1,353)= 9.188, p<.01).
Conclusion: In this study, significant relationships were found between autistic features, internet addiction, perceived social support and life satisfaction. It can be stated that 10% of the total variance regarding internet addiction, 8% of the total variance regarding social support and 2% of the total variance regarding life satisfaction are explained by autistic traits. Results have been obtained confirming the hypotheses.
Keywords; Autistic traits, internet addiction, social support