KOAH hastalarında D vitamini eksikliğinin akciğer fonksiyonları üzerine etkisi
The effect of vitamin D deficiency on pulmonary function incopd patients
Yazar: HATİCE ULUÇOBAN DEDE
Danışman: PROF. DR. TÜLAY ÖZDEMİR
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
Amaç: Bu çalışmada KOAH'lı hastalarda vitamin D düzeyi ve vitamin D eksikliğinin, akciğer fonksiyonları ile ilişkisini araştırmak amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Ocak 2014-Eylül 2015 tarihleri arasında, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniğine başvuran, 40 yaş ve üzeri,en az 10 paket/yıl sigara içme öyküsü olan,GOLD kılavuzuna göre KOAH tanısı konulan ve 25(OH)D3 düzeyi bakılmış 216 yetişkin alındı. Çalışmaya katılan hastaların sosyo-demografik özellikleri, mMRC skalası ve medikal öyküleri kaydedildi. Serum 25(OH)D3 ve eşzamanlı CRP, lökosit ve sedimentasyon değerleri kaydedildi. 25(OH)D3 düzeyi 20 ng/mL altındaki değerler eksiklik, 21-29 ng/ml olması yetersizlikolarak kabul edildi. Vitamin D düzeyi ile KOAH şiddeti, akciğer fonksiyonları, cinsiyet, yaş, Vücut Kitle İndeksi (VKİ), sigara içme durumu, alevlenme sıklığı arasındaki ilişki araştırıldı.
Bulgular: Çalışmadaki hastaların ortalama 25(OH)D3 düzeyleri 21,1 (±13,73) ng/ml idi. Hastaların %19,9'unda ağır D vitamin eksikliği, %38'inde D vitamin eksikliği, %15,7'sinde D vitamini yetersizliği saptanırken, %26'sında D vitamin düzeyi yeterli bulundu. Hastaların solunum fonksiyonları ile D vitamini düzeyleri arasındaki ilişkiye bakıldığında; vitamin D eksikliği bulunan hasta grubunda, FEV1, FEV1 (%), FVC, FVC (%), FEV1/FVC değerleri daha düşük saptandı (p<0,001). KOAH şiddetine göre D vitamini düzeyleri değerlendirildiğinde;GOLD A grubu KOAH hastalarının 25OHD3 düzeyleri GOLD B ve GOLD D hastalara göre daha yüksek saptandı (p<0,001). Hastalar vitamin D eksikliğine göre cinsiyet açısından değerlendirildiğinde ise anlamlı fark bulunmadı. Hastaların obezite durumuna göre vitamin D düzeyleri ve vitamin D eksikliği (serum vitamin D düzeyi ≤20 ng/ml) durumları incelenmiş ve gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. D vitamini düzeyi yeterli olan hastaların hastaneye yatış sayıları, ağır D vitamini eksikliği ve D vitamini eksikliği olan hasta grubuna göre daha düşük idi (p<0,001; p=0,011). D vitamini düzeyi yeterli olan hastalarda alevlenme riski yüksekliği diğer gruplara göre daha az saptandı(p<0,00, p=0,001, p=0,001) ve D vitamini eksikliği bulunan KOAH'lılarda ortalama mMRC dispne düzeyi daha yüksek idi (p<0,001).
Sonuç: Bu çalışmada vitamin D eksikliği olan KOAH'lı hastalarda akciğer fonksiyonlarının daha kötü olduğu saptandı. Buna ek olarak hastalarda KOAH şiddeti arttıkça vitamin D eksikliğinin arttığı gösterildi. Ancak şu an için KOAH'da akciğer fonksiyonlarının birincil ve ikincil korumasında vitamin D eksikliği tedavisinin kullanımı için, uzun takipli randomize kontrollü çalışmalara gereksinim duyulmaktadır.

Abstract:
Objectives: Since recent studies revealed conflicted results about chronic obstructive pulmonary disease (COPD) and vitamin D, in this study we aimed to determine the relationship of serum vitamin D levels and vitamin D deficiency with lung functions in COPDpatients.
Material and Method: In this study, serum vitamin D levels were analyzed on patients who admitted to the Chest Diseases out-patient clinic in Akdeniz University Medical Faculty Hospital between January 2014 and September 2015, clinically suspected diagnosis of COPD and were diagnosed COPD by lung function tests according to GOLD criteria, who still smoke or stopped smoking 216 stable patients. The demographic data, mMRC scale and medical history were recorded. Serum 25-hydroxyvitamin D, CRP and ESR levels were recorded. 25(OH)D3levels <20 ng/mL defined deficiency. Associations between Vitamin D lev¬els and COPD severity, pulmonary functions, sex, age, body mass index (BMI), smoking habit, exacerbation frequency were examined.
Results:Mean serum vitamin D levels of COPD patients were 21,1 (±13,73) ng/ml. Among the 216 patients, 19,9%, 38%, 15,7% and 26,4% were categorized into severe deficiency, deficiency, insufficiency and normal groups. Reduced FEV1, FVC and FEV1/FVC have been associated with lower 25(OH)D levels in COPD patients (p<0,001). According to the severity of COPD, vitamin D levels were evaluated in COPD patients that GOLD group A patients revealed higher levels of 25(OH)D3 than GOLD B and GOLD D patients (p<0,001). We did not find any significant difference according to vitamin D deficiency, when evaluated in terms of age, gender and BMI. Patients that vitamin D levels are adequate had lower number of hospitalization than the group of patients with vitamin D deficiency and severe vitamin D deficiency (p<0,001; p=0,011).In our study, patients with normal serum vitamin D levels were associated with the lower risk of exacerbations and average mMRC dyspnea scales were significantly higher in patients with vitamin D deficiency (p<0,001).
Conclusion: In this study, it is revealed that lung functions are worse in COPD patients with vitamin D deficiency.In addition, In patients with more severe COPD, vitamin D deficiency is more prevalent and serum 25(OH)D3 concentrations are lower. However new long-followed, randomized- controlled studies are needed to use of vitamin D deficiency treatment in primary and secondary prevention of COPD.