Yaşlılık dönemi depresyonunda fenomenolojik özellikler, bilişsel işlevler ve homosistein ile ilişkisi
Phenomenological properties, cognitive functions and relation with homocysteine of late life depression
Yazar: CEREN BİNGÖL O
Danışman: DOÇ. DR. GÜLFİZAR VARMA
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Depresyon = Depression ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Geriatri = Geriatrics ; Homosistein = Homocysteine ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu çalışmada, erişkin ve yaşlılık dönemi major depresif bozuklukta (MDB) fenomenolojik özellikler ve bilişsel işlevlerin karşılaştırılması, homosisteinin MDB ve bilişsel işlevlerle ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamız, 18-60 yaş arasındaki 40 hasta (erişkin MDB), 60 yaş ve üzerindeki 40 hasta (yaşlı MDB) ve 60 yaş ve üzerindeki 40 sağlıklı kontrol ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara yapılandırılmış psikiyatrik görüşme (SCID-I), sosyodemografik veri formu, Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HAM-D), Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HAM-A), Montgomery-Asberg Depresyon Değerlendirme Ölçeği (MADRS), Standardize Mini Mental Test (SMMT), Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA), Apati Değerlendirme Ölçeği (ADÖ), Sheehan Yeti Yitimi Ölçeği (SYYÖ)  ve Klinik Global İzlenim Ölçeği (KGI) uygulanmıştır, "Genel Kardiyovasküler Risk Skorlaması" yapılmış ve homosistein, kolesterol, HDL, T3, T4, TSH, B12 vitamini, folik asit düzeyleri incelenmiştir. Çalışmamızda, erişkin MDB ve yaşlı MDB gruplarında HAM-D, HAM-A, MADRS ve BPRS ölçek puanları sağlıklı kontrol grubuna göre yüksek bulunmuştur. Erişkin MDB ve yaşlı MDB grupları arasında HAM-D toplam puanlarında farklılık bulunmazken, MADRS ve BPRS toplam puanlarının yaşlı MDB grubunda yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yaşlı MDB hastalarında erişkinlere göre uyku sorunları, dikkat sorunları, hipokondriazis ve içsel gerginlik puanları daha yüksek, intihar düşünceleri daha düşük bulunmuştur. Yaşlı MDB olan grup erken ve geç başlangıçlı MDB olarak incelendiğinde, geç başlangıçlı hastalarda suçluluk duyguları daha az, uyku sorunları daha fazla bulunmuştur. Depresyon gruplarında ADÖ puanlarının kontrol grubuna göre yüksek olduğu, ADÖ puanları ile depresyon şiddeti arasında pozitif, bilişsel işlevler arasında negatif yönde korelasyon bulunduğu tespit edilmiştir. Yaşlı MDB grubunda SMMT ve MoCA puanları erişkin MDB ve sağlıklı kontrol grubuna göre düşük bulunmuştur. Yaşlı MDB grubunda özellikle yönelim, görsel/mekansal işlevler, bellek ve lisan alanlarında bozulma olduğu gözlenmiştir. Yaşlı MDB ve sağlıklı kontrol grubu arasında "Genel Kardiyovasküler Risk Skorlaması"nda farklılık bulunmamış, kardiyovasküler risk etmenlerinin bilişsel işlevleri etkilemediği tespit edilmiştir. Gruplar arasında homosistein düzeyleri arasında farklılık saptanmamıştır. Sağlıklı kontrol grubunda homosistein düzeyleri ile SMMT arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuş, bu ilişki depresyon gruplarında izlenmemiştir. Sağlıklı kontrol grubunda işlevselliğin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuçlarımız, majör depresif bozuklukta erişkin ve yaşlılık döneminde klinik özelliklerin farklılık gösterdiğini, depresif belirtilerin bilişsel işlevleri özellikle yaşlı hastalarda belirgin olmak üzere olumsuz olarak etkilediğini göstermektedir.  Bulgularımız, homosistein ve kardiyovasküler risk etmenleri ile yaşlılık dönemi depresyonu ve bilişsel işlev performansı arasında ilişki bulunmadığına işaret etmektedir.

Abstract:
In this study, the aim is to compare the phenomenological properties and cognitive functions in major depressive disorder (MDD) and the researching the relation of homocysteine with MDD and cognitive functions. Our study was performed with 40 patients aged between 18 and 60 (adult MDD), 40 patients with age of 60 and higher (old MDD) and 40 healthy controls with age of 60 and higher. Structured Clinical İnterview for DSM-IV Axis I Disorders (SCID-I), socio-demographic data form, Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A), Montgomery-Asperg Depression Scale (MADRS), Standardized Mini Mental Test (SMMT), The Montreal Cognitive Assessment (MoCA), Apathy Evaluation Scale (AES), Sheehan Disability Scale (SDS) and Clinical Global İmpression Scale (CGI) was applied to subjects. General cardiovascular risk scoring was made and homocysteine, cholesterol, HDL, T3, T4, TSH, B12 vitamin, folic acid levels were examined. In our study, in adult MDD and old MDD groups, HAM-D, HAM-A, MADRS and BPRS scale points were found to be higher compared to healthy control group. While no difference could be detected between adult MDD and old MDD groups in terms of HAM-D total scores, it was determined that MADRS and BPRS total scores were higher in old MDD group. In old MDD patients, sleeping problems, concentration problems, hypochondriasis and internal stress scores were found to be higher while suicidal tendency was found to be lower. When old MDD group was examined as early and late onset MDD, guilt feeling was found to be less in late onset patients while sleep disorder was found to be higher. In depression groups it was found that AES scores were higher compared to control group and that there was a positive correlation between AES scores and depression severity and that there was a negative correlation between AES scores and cognitive functions. In old MDD group, SMMT and MoCA scores were found to be lower compared to adult MDD and healthy control group. In old MDD group deficit was observed especially in orientation, visual/spatial functions, memory and language fields. General cardiovascular risk scoring was not found to be different in old MDD and healthy control group and that it was determined that cardiovascular risk factors were not effective in cognitive functions. No difference could be detected between groups in terms of homocysteine levels. In healthy control group a negative significant relation was detected between homocysteine levels and SMMT, while this relation could not be observed in depression groups. It was detected that functionality was higher in healthy control group. Our results show that clinical properties differ in adult and old age periods regarding major depressive deficit and that the depressive symptoms negatively and significantly affected the cognitive functions especially in old patients. Our findings indicate no relation between homocysteine and cardiovascular risk factors and late life depression and cognitive function performance.