Mevsimsel atak döneminde atak bulgularının astım kontrol testi ile belirlenmesi ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Determining attack findings with asthma control test on seasonal asthma and evaluation the effecting factors
Yazar: BAŞAK CEYLAN DEMİRBAŞ
Danışman: PROF. DR. NİHAT SAPAN
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Astım = Asthma ; Mevsimler = Seasons ; Tedavi = Treatment ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Çocuklar = Children

Özet:
Astım çocukluk çağının en sık görülen kronik hastalığıdır. Mevsimsel değişikliklere bağlı olarak hastaların  atak geçirme oranları  ve hastalığın kontrol altında olma durumu değişiklik göstermektedir. Bu çalışmada astım tanılı 6-18 yaş grubundaki olguların yaş gruplarına uygun astım kontrol testi ile değerlendirilmesi ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmaya Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Alerji Bilim Dalı Çocuk Alerji Polikliniği tarafından takip edilen 6-18 yaş arasında astım tanılı 207 olgu alındı. 6-11 yaş grubunda Çocukluk Çağı Astım Kontrol Testi (Ç-AKT) ve 12-18 yaş grubunda Astım Kontrol Testi  (AKT) ile değerlendirildiler ve bütün olgular Astımlı Hasta Değerlendirme Anketini cevapladılar. Astımlı 6-11 yaş grubundaki olgular Ç-AKT sonucuna göre  27-20 puan arasında kontrol altında, 19 puan altında ise kontrol altında değil olarak sınıflandırıldı. Olguların %47,6'sının (n=49)  kontrol altında, %52,4'ünün (n=54) kontrol altında olmadığı görüldü. 
Astımlı 12-18 yaş arasındaki olgular  AKT sonucuna göre; 25-20 puan arasında kontrol altında, 19-16 puan arasında kısmi kontrollü ve 15 puan ve altı kontrolsüz olarak sınıflandırıldı. Olguların %58,6'sının (n=61) kontrol altında, %26,9'unun (n=28) kısmi kontrollü ve %14,5'inin kontrolsüz olduğu bulundu.
Olguların aylara göre polikliniğe başvuru sırasında atakta olma oranları değerlendirildiğinde Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında polikliniğe başvuran olguların atak ile başvurma sıklığı tüm hastalar arasında değerlendirildiğinde sırasıyla %0,5 (n=1), %4,3 (n=9), %3,4 (n=7) ve %5,3'dir (n=11). Eylül ayı ile kıyaslandığında diğer aylarda atak bulguları ile polikliniğe başvurma oranı artmıştır.
Sonuç olarak astım mevsimsel olarak ataklarla giden bir hastalıktır. Atakları önlemek için astımın kontrol altında olması, düzenli takibinin yapılması önemlidir. Takiplerde hastaların değerlendirilmesinde hekimlere ve ailelere yardımcı olacak pratik araçlardan biri de astım kontrol testidir

Abstract:
Asthma is most common chronical disease in childhood. Risk of acute asthma attack and the disease control shows variability according to seasonal changes. This study aimed to evaluate asthmatic cases between 6-18 ages with asthma control test  and determine the effecting factors.
Study has enrolled 207 asthmatic children between 6-18 ages that followed by Uludag University, Faculty of Medicine, Pediatric Allergy Department, Pediatric Allergy Clinic. Children in 6-11 age group evaluated with Childhood Asthma Control Test (C - ACT) and children in 12-18 age group evaluted with Asthma Control Test (ACT) and all cases answered Asthmatic Patient Assessment Questionnaire. According to C-ACT, asthmatic cases between 6-11 age group classified as well controlled if results were between 27-20, classified as uncontrolled if results were below 19. Results showed that 47,6% of cases (n=49) were well controlled whereas 52,4% of cases (n=54) were uncontrolled.
According to ACT, asthmatic cases between 12-18 age group classified as well controlled if results were between 25-20, classified as not well controlled if results were between 19-16 and classified as very poorly controlled if result were below 15. Results showed that 58,6% of cases (n=61) were well controlled, 26,9% of cases (n=28) were not well controlled and 14,5% of cases were  very poorly controlled. 
When  it was assessed that Cases have an attack rate during applying hospital according to months, rates were 0,5% (n=1), 4,3% (n=9), 3,4% (n=7) and 5,3% (n=11) in all patients for September, October, November and December respectively. Have an attack during applying hospital rate was increased in other months compared to September.
In conclusion, asthma is a disease with attacks seasonally. Controlling asthma and regular follow up is important for prevent attacks. Asthma Control Test is one of practical tool that helps doctors and parents for patient assesment .