Biyoloji öğretmenlerinin yazılı sınav soruları ile ÖSS sorularının Bloom taksonomisine göre karşılaştırmalı analizi
A comparative analyses of the questions asked in exam by biology teachers and the questions asked in the University Entrance Exams according to Bloom?s taxonomy
Yazar: AYŞEGÜL TOPCU SESLİ
Danışman: PROF. DR. ALİPAŞA AYAS
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalısma, 1997?2006 yılları arasında yapılan ÖSS'lerde sorulan biyolojisoruları ile farklı türdeki ortaöğretim kurumlarında görev yapan biyoloji öğretmenlerininyazılı sınavlarda sordukları biyoloji sorularının Bloom Taksonomisi'ne göre bilissel alanınhangi seviyesinde olduğunun karsılastırmalı analizini yapmak amacıyla planlanmıstır.Arastırmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıstır. Bu yöntem kapsamında, 1997?2006yılları arasında yapılan ÖSS'lerde yer alan 124 adet biyoloji sorusu ile Trabzon merkez veilçelerindeki 34 farklı ortaöğretim kurumunda görev yapan biyoloji öğretmenlerininsınavlarda sordukları 4659 soru Bloom Taksonomisi'nin bilissel seviyelerine göre analizedilmistir. Ayrıca farklı okul türlerinde görev yapan 10 biyoloji öğretmeniyle mülakatlaryapılarak öğretmenlerin sordukları sorular ile ÖSS arasındaki iliski arastırılmıs veöğretmenlerin yaptıkları ölçmelerde Bloom taksonomisi'ni hangi oranda kullandıklarıbelirlenmeye çalısılmıstır. Arastırmanın sonucunda, Meslek liselerinde en fazla bilgi, Genelliselerde kavrama, Anadolu liselerinde kavrama ve uygulama, Fen lisesinde uygulamaseviyelerindeki sorulara daha fazla yer verildiği tespit edilmistir. ÖSS'lerde ise en fazlauygulama seviyesindeki sorulara yer verildiği belirlenmistir. Öğretmenlerin sınavlardasordukları sorular ile ÖSS sorularının bilissel yönden uyumluluk düzeyleri Ki - Kare testikullanılarak belirlenmistir. ÖSS'lerde sorulan biyoloji soruları ile Meslek liseleri ve Genelliselerde sorulan soruların bilissel yönden örtüsmediği; Anadolu ve Fen liselerinde sorulansoruların ise az da olsa ÖSS soruları ile örtüstüğü sonucuna varılmıstır. Öğretmenlertarafından sıkça kullanılan ve öğrencilerin konu bilgilerinin değerlendirilmesinde öğrencileriezberciliğe itebilen düsük bilissel seviyeli sorular yerine, kritik düsünme yeteneğinigelistirebilen yüksek bilissel seviyeli değerlendirme soruları kullanılmaya çalısılmalıdır.Anahtar Kelimeler: Biyoloji Eğitimi, Bloom Taksonomisi, Biyoloji Yazılı Soruları

Abstract:
The aim of this study is to do a comparative analysis of questions asked bybiology teachers in exams at different type of lycées and in the university entrance exams(OSS) from 1997 to 2006 in regard to levels of Bloom?s Taxonomy. Document analysesmethod was used to collect questions from school teachers and OSS in this research.Considering this method, 124 biology questions in the university exams implemented between1997 and 2006 and 4659 questions asked by the teachers of biology in 34 different lycées inthe centre and the towns of Trabzon. The questions were analyzed according to the cognitivelevels of Bloom?s Taxonomy. In addition, 10 biology teachers were interweaved to find outthe relation between the questions asked by the teachers and the university exam to whatextent the teachers use Bloom?s Taxonomy in their exams.As a result of this research it was found out that the questions used by biology teachersare in general at ?knowledge level?at Vocational Lycées; at ?comprehension level? at GeneralLycées; at ?comprehension and application level?at Anatolian Lycées; at application level atScience Lycées. It has also been found out that the questions at application level are mostlyincluded in OSS. The Chi-Square Test was used to compare teachers and OSS questions interms of their cognitive compatibility. The conclusion is that the biology questions asked inthe university exams and two types of schools, Vocational Lycées and General Lycées are notcompatible, but the questions asked at Anatolian Lycées and Science Lycées are a little butcompatible with the university entrance questions. It must be achieved to ask questions thatcan improve the critical thinking ability with the low cognitive level that leads students?memorization in the assessment of students? subject learning and are often used in the examsby the teachers.Key Words: Biology education, Bloom?s Taxonomy, Biology written questions