Magnezyumun sera koşullarında farklı büyüme ortamlarında yetiştirilen domatesin gelişmesi, magnezyumun alımı ve dağılımına etkisi
Effects of magnesium on yield, magnesium uptake and distribution in tomato grow on different growth media under greenhouse
Yazar: ALPER BEŞİROĞLU
Danışman: PROF.DR. MEHMET ALPASLAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Domates = Tomato ; Topraksız tarım = Soilless agriculture

Özet:
Bu araştırmada, değişik organik (torf) ve inorganik (perlit, volkanik tüf) substratlar ve bunların değişik kombinasyonlarının serada topraksız yetiştiricilikte kullanılabilirliği ile, domateslerde verim ve kalitesi üzerine etkileri araştırılmıştır. Denemede ayrıca değişik magnezyum konsantrasyonlarının da bitki dokularındaki besin elementi dağılımı ile verim ve kalite üzerine etkileri incelenmiştir.Araştırmada çeşit olarak F 144 Fantastic domates çeşidi; yetiştirme ortamı olarak torf, perlit, volkanik tüf, perlit+torf (1:1), volkanik tüf +torf 1:1) ortamları ve Mg dozları olarak ise 0, 0.5, 1.0, 1.5 mmol/l konsantrasyonları kullanılmıştır.Araştırmada, yetiştirme ortamlarına göre belirlenen bitki besin elementi içerikleri, dokular ve dönemler arasında önemli farklılıklar göstermiştir. Özellikle Ca içeriği bakımından genç yapraklardaki Ca oranının, yaşlı yapraklardan oldukça düşük olduğu belirlenmiştir.Araştırma sonucunda değişik Mg konsantrasyonlarının, bitki dokusundaki besin elementi içeriği bakımından önemli farklılıklar yarattığı saptanmıştır. Özellikle artan Mg konsantrasyonlarında, yaprak ayası ve yaprak saplarındaki Mg içeriğinde artışlar belirlenmiştir.Araştırma sonucunda, en yüksek toplam verim, volkanik tüf+torf ortamında belirlenirken, bunu sırasıyla perlit+torf, torf, perlit ve volkanik tüf ortamları izlemiştir. Araştırmada ayrıca 1.0 mmol/l Mg konsantrasyonunda en yüksek toplam verim saptanmıştır.Denemede meyvelerde suda çözünebilir kuru madde miktarı en yüksek 0.5 mmol/l Mg konsantrasyonunda perlit+torf ortamında belirlenirken, en düşük asit miktarı da 0.5 mmol/l Mg konsantrasyonunda perlit+torf ortamında saptanmıştır.Meyvelerde en yüksek C vitamini içeriği ise 0.5 mmol/l Mg konsantrasyonunda volkanik tüf ortamında belirlenmiştir.Araştırma bulguları, yerli substrat malzemelerinin verim, kalite ve bitki besin elementi dağılımı bakımından avantajlı olduğunu ve topraksız kültürde rahatlıkla kullanılabilecek nitelikte olduğunu göstermiştir.Ayrıca sera koşullarında domateslerin topraksız yetiştiriciliğinde besin çözeltisi formülasyonunda magnezyuma önem verilmesinin ve çözelti içerisinde magnezyumun yeter düzeyde bulunmasına dikkat edilmesinin gerekli olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Magnezyum alımı, topraksız yetiştiricilik, magnezyum gübrelemesi, kontrollü şartlarda domates yetiştiriciliği

Abstract:
The effects of different organic (peat) and inorganic (perlite, volcanic tuff) substrates and their different combinations on the yield and quality of tomatoes and their usability in soilless culture under greenhouse condition were searched in this study. This research also investigated the effects of different magnesium concentrations on the distribution of the plant nutrient elements in plant tissues as well as on quality and yield.The tomato variety F 144 Fantastic was used as test plant. Peat, perlite, volcanic tuff, perlite+peat (1:1), volcanic tuff+peat (1:1) were used as growth media and 0, 0.5, 1.0, 1.5 mmol/l concentrations were used as Mg rates in this study.In the study, plant nutrient content affected by growth media showed significant differences between tissues and growth periods. Especially, in terms of Ca content, it was determined that Ca content of the young leaves was lower than that of the old leaves.It was concluded that different Mg concentrations caused important differences in terms of nutrient element content in plant tissues. Especially, it was found that Mg content in leaf blades and leaf stalks increased with increasing Mg concentrations.According to the results of the study, the highest total yield was reached in volcanic tuff+peat media and this was followed by perlite+peat, peat, perlite and volcanic tuff media. It was also found in this research that the highest yield was reached with 1.0 mmol/l Mg concentration.In this trial, the highest amount of total dissolved solids was found at the 0.5 mmol/l Mg concentration in perlite+peat media, while the lowest titratable acidity was found at the 0.5 mmol/l Mg concentration in perlite+peat media.The highest amount of vitamin C in fruits were found at the 0.5 mmol/l Mg concentration in volcanic tuff growing media.Results of this study have showed that domestic substrate materials are more advantageous in terms of yield, quality and distribution of macro element and concluded that they can be used in soilless culture.Our results also demonstrated that should be taken into consideration that sufficient level of magnesium be included in the nutrient solution formulation in the greenhouse conditions where tomato grown with soilless cultureKey Words: Magnesium uptake, soilless culture, magnesium fertilization, tomatoes growing under the controlled conditions.